Sovyetler Birliği liderleri listesi
Üçlü liderlikler

Sovyetler Birliği'nde dört ayrı dönemde troyka adı verilen triumvirlik sistemi ile üçlü yönetim mekanizması oluşturulmuştur. İlki Lenin'in hastalığının ağırlaşmasından sonraki 3 yıllık dönemi, ikincisi Stalin'in ölümünden sonraki 3 aylık dönemi, üçüncüsü Kruşçev'in iktidardan düşürülmesi ve Brejnev'in yükseldiği dönemi, dördüncüsü ise Çernenko'nun hastalığı dönemini kapsar. Kolektif liderliğin hakim olduğu bu dönemlerde ülke, bir kişi şahsında liderlik yetkileri olmadan yönetildi.
| Kişiler (Doğum–Ölüm) | Kişiler (Doğum–Ölüm) | Kişiler (Doğum–Ölüm) | Görev süresi | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  | Mayıs 1922 ↓ Nisan 1925 | Vladimir Lenin'in hastalığı kapsamında Mayıs 1922'de ilk inme ortaya çıktığında, onun görev yetkileriyle donatılmış üçlü bir yönetim mekanizması kuruldu. Buna karşın 2 Ekim 1922 tarihinde liderliğe geri döndü fakat durumu 9 Mart 1923 tarihinde yeniden ağırlaştı. Üçlü mekanizma Grigori Zinoviyev, Josef Stalin ve Lev Kamenev'den oluşuyordu. Kamanev ve Zinoviyev'in tek ülkede sosyalizm kuramına eleştiri getirip sosyalizmin ancak enternasyonal alanda elde edilebileceğine dair sıkı inançları yüzünden Nisan 1925'te troyka dağıldı. 1926 başlarında Kamenev ve Zinoviyev, Lev Troçki'nin öncülüğünü yaptığı Sol Muhalefet ile birleştiler. İkili, yıllar sonra Büyük Temizlik kapsamında idam edildi. |
| Lev Kamenev (1883-1936) | Josef Stalin (1878-1953) | Grigori Zinovyev (1883-1936) | Mayıs 1922 ↓ Nisan 1925 | Vladimir Lenin'in hastalığı kapsamında Mayıs 1922'de ilk inme ortaya çıktığında, onun görev yetkileriyle donatılmış üçlü bir yönetim mekanizması kuruldu. Buna karşın 2 Ekim 1922 tarihinde liderliğe geri döndü fakat durumu 9 Mart 1923 tarihinde yeniden ağırlaştı. Üçlü mekanizma Grigori Zinoviyev, Josef Stalin ve Lev Kamenev'den oluşuyordu. Kamanev ve Zinoviyev'in tek ülkede sosyalizm kuramına eleştiri getirip sosyalizmin ancak enternasyonal alanda elde edilebileceğine dair sıkı inançları yüzünden Nisan 1925'te troyka dağıldı. 1926 başlarında Kamenev ve Zinoviyev, Lev Troçki'nin öncülüğünü yaptığı Sol Muhalefet ile birleştiler. İkili, yıllar sonra Büyük Temizlik kapsamında idam edildi. |
|  |  |  | 13 Mart 1953 ↓ 26 Haziran 1953 | Bu üçlü yönetim Georgi Malenkov, Lavrenti Beriya ve Vyaçeslav Molotov'dan oluşmaktaydı. Malenkov ve Molotov'un Kruşçev'e destek vererek Beriya'nın tutuklatması ve kurşuna dizilmesiyle sonuçlanan kampanyaya destek vermesinden sonra dağıldı. |
| Lavrenti Beriya (1899-1953) | Georgi Malenkov (1902-1988) | Vyaçeslav Molotov (1890-1986) | 13 Mart 1953 ↓ 26 Haziran 1953 | Bu üçlü yönetim Georgi Malenkov, Lavrenti Beriya ve Vyaçeslav Molotov'dan oluşmaktaydı. Malenkov ve Molotov'un Kruşçev'e destek vererek Beriya'nın tutuklatması ve kurşuna dizilmesiyle sonuçlanan kampanyaya destek vermesinden sonra dağıldı. |
|  |  |  | 14 Ekim 1964 ↓ 16 Haziran 1977 | Kruşçev'in yönetimden düşürülmesini takiben kuruldu. Brejnev Birinci Sekreter, Kosıgin Bakanlar Konseyi Başkanı, Nikolay Podgorni ise Yüksek Sovyet Prezidyumu Başkanı görevindeydi. Bu üçlü mekanizma Brejnev'in 1977'de Podgorni'yi Prezidyum Başkanlığına getirmesiyle etkisizleşti. Bununla birlikte kolektif liderlik Podgorni'nin Brejnev'in etkisiyle parti liderliğinden uzaklaştırılmasına kadar farklı bir biçimde var olmaya devam etti. |
| Leonid Brejnev (1906-1982) | Aleksey Kosıgin (1904-1980) | Nikolay Podgorni (1903-1983) | 14 Ekim 1964 ↓ 16 Haziran 1977 | Kruşçev'in yönetimden düşürülmesini takiben kuruldu. Brejnev Birinci Sekreter, Kosıgin Bakanlar Konseyi Başkanı, Nikolay Podgorni ise Yüksek Sovyet Prezidyumu Başkanı görevindeydi. Bu üçlü mekanizma Brejnev'in 1977'de Podgorni'yi Prezidyum Başkanlığına getirmesiyle etkisizleşti. Bununla birlikte kolektif liderlik Podgorni'nin Brejnev'in etkisiyle parti liderliğinden uzaklaştırılmasına kadar farklı bir biçimde var olmaya devam etti. |
|  |  |  | 13 Şubat 1984 ↓ 20 Aralık 1984 | Konstantin Çernenko SBKP Genel Sekreterliği görevini üstlenmesine rağmen sağlığının bozuk olması ve buna bağlı nomenklaturalara komut verme eksiklikleri nedeniyle bu görevi tam olarak yerine getiremedi. Bu koşullar Çernenko'nun Sovyet cumhuriyetlerinin yerel politikaları kontrol edememesine yol açarken, Dışişleri Bakanı Andrey Gromıko ve Savunma Bakanı Dmitri Ustinov'un Sovyetler Birliği'nin askeriyesi ve dış politikasında etkin söz sahibi olma olanağını sağladı. Ustinov'un Aralık 1984'teki ölümüne dek bu üç kişi Politbüro'nun karar vermesinde yetkin idi. |
| Konstantin Çernenko (1911-1985) | Andrey Gromıko (1909-1989) | Dmitri Ustinov (1908-1984) | 13 Şubat 1984 ↓ 20 Aralık 1984 | Konstantin Çernenko SBKP Genel Sekreterliği görevini üstlenmesine rağmen sağlığının bozuk olması ve buna bağlı nomenklaturalara komut verme eksiklikleri nedeniyle bu görevi tam olarak yerine getiremedi. Bu koşullar Çernenko'nun Sovyet cumhuriyetlerinin yerel politikaları kontrol edememesine yol açarken, Dışişleri Bakanı Andrey Gromıko ve Savunma Bakanı Dmitri Ustinov'un Sovyetler Birliği'nin askeriyesi ve dış politikasında etkin söz sahibi olma olanağını sağladı. Ustinov'un Aralık 1984'teki ölümüne dek bu üç kişi Politbüro'nun karar vermesinde yetkin idi. |