stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Guçinler
Örgütlenme

Tanana Chiefs Conference adlı kâr amacı gütmeyen konsorsiyumda temsil edilen İç Alaska'nın Yukon Flats Subregion denilen alt bölgesindeki Alaska Guçinlerinin (Batı Guçinlerin) regional bandları:
Arctic Village Traditional Council, Neetsʼąįį Gwich’in, Arctic Village
Beaver Traditional Council, Beaver
Birch Creek Tribal Council, Dendu Gwich’in, Birch Creek
Canyon Village Traditional Council, Canyon Village
Chalkyitsik Traditional Council, Chalkyitsik, Chalkyitsik, Draan’jik Gwich’in
Circle Traditional Council, Danzhit Hanlaih Gwich’in, Circle
Gwichyaa Zhee Gwich'in Tribal Government, Gwich’yaa Gwich’in, Fort Yukon,
Venetie Traditional Council, Gwich’yaa Gwich’in, Venetie
Gwich'in Council International (GCI): Alaska ve Kanada'daki 9.000 kişilik bütün Guçinleri bir çatı altında toplamak ve Arctic Council'de temsil edip bölgeyi ilgilendiren kararlarda aktif rol oynayabilmek için 1999 yılında  Kanada'nın Inuvik şehrinde Gwich'in Tribal Council önderliğinde kurulan kâr amacı gütmeyen kuruluş. Kurucuları arasında Alaska'dan altı (Arctic Village, Chalkyitsik, Fort Yukon, Birch, Circle, Venetie) kabile birlikleri ile Kanada'daki iki (Old Crow, Yukon'daki Vuntut Gwitchin First Nation ve Kuzeybatı Topraklarında Beaufort Delta bölgesindeki Gwich'in Tribal Council) kabile birliği bulunur. GCI sekreterliği Kanada'daki Gwich'in Tribal Council (Inuvik, Kuzeybatı Torakları) ile Vuntut Gwitchin First Nation (Old Crow, Yukon) arasında dönüşümlü olarak yapılır.
Rocky

Başlığın diğer anlamları için Rocky (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |
Rocky
Rocky film posteri
Yönetmen: John G. Avildsen
Yapımcı: Robert Chartoff Irwin Winkler
Senarist: Sylvester Stallone
Oyuncular: Sylvester Stallone Talia Shire Burt Young Carl Weathers Burgess Meredith Tony Burton
Müzik: Bill Conti
Görüntü yönetmeni: J. Clark Mathis
Kurgu: Richard Halsey Scott Conrad
Dağıtıcı:  United Artists
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram, Spor
Renk: Renkli
Yapım yılı: 1976, ABD
Çıkış tarih(ler)i: 1976
Süre: 120 dk.
Dil: İngilizce
Bütçe: 1.1 milyon $
Hasılat: 225 milyon $
Devam filmi: Rocky II
Rocky, Sylvester Stallone tarafından senaryosu yazılan ve başrolde oynadığı ve John G. Avildsen tarafından yönetilen 1976 Akademi Ödüllü bir Amerikan spor drama filmidir. 9 filmden oluşan serinin ilk filmidir. Sylvester Stallone senaryosuyla birçok yapım evi ve prodüktöre başvurmuştur, içlerinden bazıları senaryoya ilgi duysa da Stallone'un başrolde kendisinin oynaması şartına sıcak bakmamıştır. En sonunda şans eseri bir yapımcı Stallone'u kabul etmiştir. Yapımcı Stallone'u oynadığı The Lord's of Flatbush adlı filmdeki rol arkadaşı Perry King zannedip Rocky rolünü kendisine vermiştir, böylece kendisini büyük başarı ve şöhrete taşıyacak olan yolun kapısı küçük bir yanlışlıkla da olsa açılmıştır.
Film, yoksul ve kimsesiz, eğitimsiz, iyi kalpli bir İtalyan-Amerikalı işçi sınıfından olan ve küçük çaplı bir kulüp boksörü olan Rocky Balboa'nın (Stallone) Amerikan Rüyası hikâyesini anlatıyor. Philadelphia'nın kenar mahallelerinde bir tefeci için borç tahsildarı olarak çalışan Balboa, dünya ağır sıklet şampiyonası için bir şans bulur.
1977'de aday olduğu 10 daldan en iyi film, en iyi yönetmen ve en iyi kurgu dallarında 3 Oscar almıştı.
Filmin kısaca konusu, Amerikalı bir işçinin (Sylvester Stallone), iş dışı zamanlarında yerel bir kulüpte boks yaparken keşfedilerek kısa zaman içinde dünya şampiyonluğuna kadar giden yolda başından geçenleri konu alan film, aynı zamanda Rocky'nin Adrian'la olan aşkını ve antrenörü Mickey ile olan baba/oğul yakınlığındaki ilişkisini de seyirciye sunuyor.
Rocky filmi Rocky Marciano nun boks maçlarından esinlenerek oluşturulmuştur.
Rocky prömiyerini 20 Kasım 1976'da New York'ta yaptı ve 3 Aralık 1976'da Amerika Birleşik Devletleri'nde gösterime girdi. Rocky, dünya çapında yaklaşık 225 milyon dolar kazanarak 1976'nın en çok hasılat yapan filmi oldu. Film, Stallone'un senaryosu, performansı, öyküsünün yanı sıra filmin yönetmenliği, müzikleri, sinematografisi ve kurgusuyla büyük beğeni topladı; diğer ödüllerin yanı sıra on Akademi Ödülü adaylığı aldı ve En İyi Film dahil üçünü kazandı. Çok sayıda yayın tarafından tüm zamanların en iyi filmlerinden biri ve gelmiş geçmiş en ikonik spor filmlerinden biri olarak gösterildi.
Rocky ve tema şarkısı, popüler bir kültürel fenomen ve 1970'lerin Amerikan popüler kültürünün önemli bir parçası haline geldi. 2006 yılında Kongre Kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek ABD Ulusal Film Arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir. Serinin ilk devamı olan Rocky II, 1979'da yayınlandı.
Oyuncular

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Oyuncu | Karakter | Notlar |
| Sylvester Stallone | Rocky Balboa | Yarı profesyonel boksör. (Rocky Marciano'dan esinlenilmiştir.) |
| Talia Shire | Adrian Pennino | Rocky'nin İlk Filmde Sevgilisi Sonraki Bölümlerde Eşi Rolündedir. |
| Burt Young | Paulie Pennino | Adrian'nın abisi |
| Carl Weathers | Apollo Creed | Rocky'nin dünya ağırsiklet boks şampiyonu rakibi. (Muhammad Ali'den esinlenilmiştir.) |
| Burgess Meredith | Mickey Goldmill | Rocky'nin antrenörü |
| Thayer David | George "Miles" Jergens |  |
| Joe Spinell | Tony Gazzo |  |
| Tony Burton | Tony "Duke" Evers | Apollo Creed'in antrenörü |
| Pedro Lovell | Örümcek Rico |  |
| Stan Shaw | "Big Dipper" Brown |  |
| Joe Frazier | Kendisi |  |
Yapım > Geliştirme ve senaryo

Sylvester Stallone, Rocky'nin senaryosunu, 24 Mart 1975'te Richfield, Ohio'daki Richfield Coliseum'da Muhammed Ali ile Chuck Wepner arasında gerçekleşen şampiyonluk maçını izledikten kısa bir süre sonra, üç buçuk günde yazdı. Maçın 15. turunda Ali'nin onun kadar uzun süre dayanmasını bekleyen çok az kişi vardı. Maçın Stallone'u Rocky üzerinde çalışmaya başlaması için motive etmesine rağmen, Wepner'ın senaryo için herhangi bir ilham kaynağı olduğunu reddetti. Film için diğer ilham kaynakları, gerçek hayattaki boksörler Rocky Marciano ve Joe Frazier'in özelliklerinin yanı sıra Rocky Graziano'nun Somebody Up There Likes Me otobiyografisi ve aynı adlı filmi içerebilir. Wepner, Stallone'a dava açtı ve sonunda açıklanmayan bir miktara razı oldu.
O zamanlar, Hollywood yetenek ajansları Craig T. Rumar ve Larry Kubik arasındaki bir ortak girişim olan Film Artists Management Enterprises (FAME), Stallone'u temsil ediyordu. Senaryosunu, sinema filmine dönüştürülme potansiyelini hemen gören Rumar ve Kubik'e sundu. Senaryoyu Hollywood'daki çeşitli yapımcı ve stüdyolardan satın aldılar, ancak Stallone başrolde oynaması konusunda ısrar ettiği için defalarca reddedildiler. Sonunda, Winkler-Chartoff prodüksiyonlarıyla bir görüşme sağladılar. Rumar ve Kubik ile tekrarlanan görüşmelerin ardından Winkler-Chartoff, Stallone'un Rocky'nin senaristi ve başrol oyuncusu olması için bir sözleşme yapmayı kabul etti.
United Artists, Stallone'un senaryosunu beğendi ve onu Robert Redford, Ryan O'Neal, Burt Reynolds veya James Caan gibi köklü bir yıldız  olarak gördü. Stallone'un ajanları, bir ültimatom verecek kadar, Stallone'un başlık karakterini canlandırmasında ısrar etti. Stallone daha sonra, filmin başrolde başka biri olsaydı başarılı olsaydı kendini asla affetmeyeceğini söyledi. Filmin yapım bütçesi 1.075.000 $ oldu, ayrıca 100.000 $ yapımcı ücretlerine ve 4.2 milyon $ reklam maliyetlerine harcandı.
Yapım > Yapım öncesi

Chartoff ve Winkler, senaryo ve Stallone'un baş karakteri oynama fikri konusunda hevesli olsalar da, filmde bilinmeyen bir manşet olması konusunda tereddütlüydüler. Yapımcılar, hikâyedeki diğer önemli karakterleri seçmekte de sorun yaşadılar. Apollo Creed ve Adrian karakterleri yapım standartlarına göre alışılmadık bir şekilde geç kadroya alındı. Gerçek hayattaki boksör Ken Norton, başlangıçta Apollo Creed rolü için düşünüldü, ancak Norton rolden çekildi ve rol sonunda Carl Weathers'a verildi. Creed'in gevşek bir şekilde dayandığı Norton, Muhammed Ali ile üç kez dövüştü. The Rocky Scrapbook'a göre, başlangıçta Adrian'ı oynaması için Carrie Snodgress seçilmişti, ancak para konusunda anlaşamayan yapımcılar başka oyunculara bakmak zorunda kaldılar. Susan Sarandon rol için seçmelere katıldı ama karakter için fazla güzel bulundu. Talia Shire'ın devam eden seçmelerinden sonra, Chartoff ve Winkler ve yönetmen John Avildsen, onun rolü oynaması konusunda ısrar ettiler.
Philadelphia'lı boksör Joe Frazier, filmde küçük bir role sahiptir. Frazier ile üç kez dövüşen ve sözünü sakınmayan boksör Muhammed Ali, Apollo Creed karakterini etkilemiştir. 1977'deki 49. Akademi Ödülleri töreninde Ali ve Stallone, filmin Ali'yi rahatsız etmediğini göstermek için kısa bir komik yüzleşme sahnelediler. Olay örgüsünün en akılda kalan anlarından bazıları -Rocky'nin etleri yumruklama sahneleri ve Rocky'nin eğitim programının bir parçası olarak Philadelphia Sanat Müzesi'nin merdivenlerinden koşarak koşması- Joe Frazier'in gerçek hayattaki kahramanlıklarından alınmıştır ve bunun için hiçbir övgü almamıştır.
Filmin nispeten düşük bütçesi nedeniyle, Stallone'nin ailesinin üyeleri küçük rollerde oynadı. Babası, bir raundun başladığını ve bittiğini belirten zili çalmış; erkek kardeşi Frank bir sokak köşesi şarkıcısını oynamış ve ilk karısı Sasha, set fotoğrafçısı rolünde ɡörünmüştür. Diğer küçük roller arasında eski Philadelphia ve ardından Los Angeles televizyon spor spikeri Stu Nahan, radyo ve TV yayıncısı Bill Baldwin ile birlikte; ve bağımsız film şirketi Troma'nın kurucusu Lloyd Kaufman sarhoş rolünde göründü. O zamanlar Los Angeles'ta ve daha sonra Detroit'te bir haber spikeri olan Diana Lewis, bir TV haber muhabiri olarak küçük bir sahneye sahiptir. Tony Burton, Apollo Creed'in eğitmeni Tony "Duke" Evers olarak görünüyor; bu rol, tüm Rocky serisi boyunca yeniden canlandıracağı bir roldü, ancak karakterin adı Rocky II'ye kadar verilmedi. Daha sonra Star Trek: The Next Generation ve Star Trek: Deep Space Nine'da Klingon Worf rolüyle üne kavuşacak olan Michael Dorn, ilk oyunculuk deneyimini, adı geçmese de, Creed'in koruması olarak yaptı.
Çekimler

Rocky'nin ana çekimleri 9 Ocak 1976'da başladı. Çekimler öncelikle Philadelphia'da yapıldı ve birkaç sahne Los Angeles'ta çekildi.
Çekimler sırasında hikâyenin bazı unsurları değiştirildi. Orijinal senaryoda daha koyu bir ton vardı: Mickey ırkçı olarak tasvir edildi ve senaryo Rocky'nin profesyonel boks dünyasının bir parçası olmak istemediğini fark ettikten sonra dövüşü atmasıyla sona erdi.
Çekimler sırasında, Stallone ve Weathers son dövüşün çekilmesi sırasında yaralandı; Stallone'nun kaburgaları çürüdü ve Weathers sahip olduğu  yaralanmalara ek olarak hasarlı bir burna maruz kaldı.
Rocky ve Adrian arasındaki ilk buluşma'da, Rocky'nin bir buz pateni pistinin boş saatlerini satın alıp  paten yapmalarına izin vermesi için bir hademeye rüşvet verdiği sahne, sadece bütçe baskıları nedeniyle bu şekilde çekildi. Bu sahnenin başlangıçta normal çalışma saatlerinde bir buz pateni pistinde çekilmesi planlanmıştı. Ancak yapımcılar, o sahne için gerekli olabilecek yüzlerce ekstraları kiralayamayacaklarına karar verdiler.
Gişe

Rocky, açılış hafta sonu boyunca 5 milyon dolar hasılat yaptı ve 8 ay boyunca iyi bir performans sergiledi ve sonunda Kuzey Amerika gişesinde 117 milyon dolara ulaştı. Enflasyona göre düzeltilmiş olan film, 2018 yılında Kuzey Amerika'da 500 milyon doların üzerinde kazanç elde etti. Yurtdışı Rocky de 225 milyon dolar hasılat elde ederek 107 milyon dolar hasılat yaptı. 1 milyon dolarlık üretim bütçesi ile Rocky, dünya çapında yüzde 11.000'in üzerinde yüzde getirisiyle dikkat çekiyor. 1976'da ABD ve Kanada'da yayınlanan en yüksek gişe hasılatı olan filmdi ve ikinci filminde 1977'nin en yüksek hasılat yapan film oldu.
İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı

İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı (Farsça:فرودگاه بین‌المللی امام خمینی, forudgah-e beyn-ol-melali-yé Emam Khomeyni veya sadece فرودگاه امام, Forudgah-e Emam) Tahran'ın 40 km güneyinde ve Tahran-Kum ve Tahran-Saveh otobanlarının üzerinde yer alan havalimanı. Bu havalimanı İran'ın en büyük havalimanıdır. Havalimanının adı, 1979 yılındaki İran İslam Devriminin lideri Ruhullah Humeyni'den gelmektedir. Bu havaalanının yıllık kapasitesi 5,4 milyon yolcu ve 120 bin ton yüktür ve yolcu kapasitesinin 5,6 milyon kişiye kadar yükseltme imkânı vardır. Bu havaalanının resmi açılışından sonra (Cidde, Medine ve Şam hariç) bütün uluslararası uçuşlar Mehrabad Havalimanından bu havalimanına geçirilmiştir.
İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı
Tarihçe

Uluslararası İmam Humeyni Havalimanı'nın inşa edilmesi Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'nün önerisiyle 1968'de düşünülmüş, 1973 yılında inşa emri Ahmadabad Havalimanı adıyla devlet tarafından onanmıştır. Amerikan ve İran şirketleri tarafından yürütülen çalışma İran devrimiyle birlikte yarı kalmıştır. Sonunda Fransız ve İran şirketlerinin çalışmasıyla birlikte bu havaalanı 2005 yılında resmi olarak açılış yaptı.
Açılış Tartışmaları

Bu havalimanını açılışı da çok tartışmalı başlamıştır. Havalimanının işletme bölümü Tepe-Akfen-Vie (TAV) şirketine devredilmesinden sonra resmi açılış töreninde İran Devrim Muhafızları tarafından ilk uçağa iniş izni verilmedi ve Devrim Muhafızları'nın savaş uçakları  bu havalimanında iniş yapmakta olan yolcu uçağını Mehrabad Havalimanına doğru yönlendirdiler.
Bunu gerekçesi ise TAV şirketinin İsrail ile bağlantılı olduğu iddiası idi. Sonunda İran Şura Meclisi'nin TAV şirketi ile anlaşmayı feshettikten sonra ancak bu havalimanı resmi olarak iniş ve uçuşlara açılabildi.
Türkiye-İran uçuşları

Bu havalimanında Türk Hava Yolları, Pegasus Havayolları şirketleri ile yabancı havayolları tarafından İstanbul, Ankara, Antalya,İzmir ve Isparta başta olmak üzere Türkiye'nin birçok havalimanları ve havaalanlarına uçuş yapılmaktadır.
John le Carré

| John le Carré |
| --- | --- |

Doğum: David John Moore Cornwell 19 Ekim 1931(1931-10-19) Poole, Dorset, İngiltere
Ölüm: 12 Aralık 2020 (89 yaşında) Truro, Cornwall, İngiltere
Meslek: Romancı, İstihbarat görevlisi
Vatandaşlık: Birleşik Krallık İrlandalı (y. 2020)
Eğitim: Bern Üniversitesi Lincoln College, Oxford (BA)
Tür: Casusluk romanı
Önemli eserler: The Spy Who Came in from the Cold,Tinker Tailor Soldier Spy,The Honourable Schoolboy,Smiley's People,The Little Drummer Girl,A Perfect Spy,The Night Manager,The Tailor of Panama,The Constant Gardener
Evlilik: Alison Sharp (e. 1954; b. 1971) Valerie Eustace  (e. 1972)
Çocuklar: 4, Nick Harkaway
Akrabalar: Anthony Cornwell (brother) Rupert Cornwell (half-brother) Charlotte Cornwell (half-sister)

İmza: 
Resmî site
Resmî site
John le Carré. Asıl adı; David John Moore Cornwell'dir. (d. 19 Ekim 1931, Poole, Dorset - ö. 12 Aralık 2020, Truro), İngiliz casusluk romanları yazarı.
Biyografi

Richard Thomas Archibald Cornwell ve Olive Cornwell'in oğlu, Aktris Charlotte Cornwel'in kardeşi John le Carré, 19 Ekim'de doğdu. Berkshire'ın yakınında Pangbourne'da St.Andrew hazırlık okulunda resmi eğitimine başladı ve Sherborne okulunda devam etti. 1948'den 1949'a kadar, Berne üniversitesinde yabancı diller üzerine çalıştı. Sonra Oxford da Lincoln kolejine devam etti bir B.A.'le (dereceyle) 1956'da mezun oldu. İki yıl boyunca Eton Koleji'nde ders verdi. Le Carré 1959'da Eton'dan ayrıldı. Sonraki beş yıl boyunca İngiliz Dışişleri Bakanlığı için çalıştı. Önce, Bonn'daki İngiliz Elçiliğinde ikinci sekreter olarak hizmet verdi, daha sonra konsolos olarak siyasal bir hizmet için Hamburg'a transfer edildi. Le Carré, MI6'ya asker yazıldı. 1961'de ilk romanını yazdı.
Biyografi > Bibliyografi

Call for the Dead (1961)
A Murder of Quality (1962)
The Spy Who Came in from the Cold (1963) (Edgar Ödülü 1965, En iyi yazar)
The Incongruous Spy (seri) (1964)
Call for the Dead
A Murder of Quality
The Looking-Glass War (1965)
A Small Town in Germany (1968)
The Naïve and Sentimental Lover (1971)
Tinker, Tailor, Soldier, Spy (1974)
The Honourable Schoolboy (1977)
Smiley's People (1979)
The Quest for Karla (seri) (1982)
Tinker, Tailor, Soldier, Spy
The Honourable Schoolboy
Smiley's People
The Little Drummer Girl (1983)
A Perfect Spy (1986)
The Russia House (1989)
The Secret Pilgrim (1991)
The Unbearable Peace (1991)
The Night Manager (1993)
Our Game (1995)
The Tailor of Panama (1996)
Nervous Times (1998)
Single & Single (1999)
The Constant Gardener (2001)
Absolute Friends (2003)
The Mission Song (2006)
Aronia

Aronia, doğu Kuzey Amerika'ya özgü Rosaceae ailesinde bulunan ve en yaygın olarak ıslak ormanlarda ve bataklıklarda bulunan, yaprak döken çalılar, chokeberries cinsidir. Cinsin genellikle, biri Avrupa'da doğallaştırılmış iki veya üç tür içerdiği kabul edilir.
2020 yılında Türkiye'de Karadeniz bölgesinde deneme üretimi yapılmış, olumlu sonuç alınmıştır. Devlet desteği ile Karadeniz Bölgesi'nde Süper Meyve olarak bilinen bitkinin üretiminin yaygınlaştırılması amaçlanmaktadır.
Aroniya’nın ihtiva ettiği bileşikler içerisinde farmakolojik olarak en geniş çapta araştırılan grubu antosiyaninler ve prosiyanidinlerle temsil edilen flavonoitlerdir. Prosiyanidin miktarı kuru ağırlık olarak%0.66 ile % 5.18 arasında değişmektedir (Kokotkiewicz ve ark., 2010). Bazı üzümsü meyvelerin yapraklarındaki besin değerlerinin belirlenmesi için yapılan bir araştırmada aroniya yaprağında kg kuru yaprak başına 74.7 g ham kül, 112.2 g ham protein, 55,2 g ham yağ, 89,8 g ham lif, 668 g karbonhidrat içerdiği bildirilmiştir (Biel ve Jaroszewska, 2017). Meyvenin aksine, aroniya yaprakları çok daha az araştırılmıştır. Yapılan bir çalışmada; meyveler hasat edildikten sonra toplanan yapraklarının biyoaktivite yönlendirmeli izolasyon ile bir araştırma yapılmıştır. Araştırmada, yaprakların %70 etanol ekstrelerini etil asetat, nbutanol ve su fraksiyonlarının kimyasal analizi yapılmıştır. Elde edilen ekstrelerin antioksidan, hipoglisemik ve antinörodejeneratif aktiviteleri in vitro testler ile değerlendirilmiş ve fenolik bileşik içerikleri LC/MS ile kantitatif analizleri yapılmıştır. Çalışmada on dört bileşik (altı fenolik asit ve sekiz flavonoit) bulunmuştur. Kafeoilkinik asit türevleri ve kersetin glikozitleri baskın fenolik bileşikler olarak bildirilmiştir. n-butanol fraksiyonu, asetilkolinesteraz (AChE), alfa amilaz ve tirozinaz (TYR) enzimlerinin güçlü inhibitörleri olduğu belirtilmiştir (Zdunić ve ark., 2020).
Türler

A. arbutifolia – A. melanocarpa
| --- | --- |
Takson belirleyicileri:  Vikiveri: Q158983  APNI: 215675  BOLD: 436734  EoL: 2507859  EPPO: 1ABOG  FNA: 102649  GBIF: 2988529  GRIN: 13463  iNaturalist: 128799  IPNI: 331370-2  ITIS: 25125  NBN: NHMSYS0000456090  NCBI: 193297  NZOR: 3d486fac-a3f3-49b7-89eb-8d49738a750b  PLANTS: ARONI2  POWO: urn:lsid:ipni.org:names:331370-2  Tropicos: 40019834  uBio: 2650234  VASCAN: 862  WCSP: 15898  WFO: wfo-4000003109 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LNB: 000123215  NLI: 987007544226505171
Antonio Banderas

| Antonio Banderas |
| --- | --- |
Antonio Banderas (2019)
Doğum: José Antonio Domínguez Banderas 10 Ağustos 1960 (64 yaşında) Málaga, Endülüs, İspanya
Etkin yıllar: 1982 — günümüz
Evlilik: Ana Leza (e. 1987–1995) Melanie Griffith (e. 1996–2015)
Çocuk(lar): 2

José Antonio Domínguez Bandera veya bilinen adıyla Antonio Banderas (İspanyolca telaffuz: [anˈtonjo βanˈdeɾas]; d. 10 Ağustos 1960), İspanyol oyuncu, yönetmen ve yapımcıdır. Farklı filmlerde yaptığı çalışmalarla tanınan oyuncu, Cannes Film Festivali Ödülü ve Goya Ödülü de dâhil olmak üzere çok sayıda ödül kazandı. Ayrıca bir Akademi Ödülü, iki Primetime Emmy Ödülü, beş Altın Küre Ödülü ve bir Tony Ödülü'ne aday gösterildi.
Banderas, oyunculuk kariyerine Málaga’daki küçük bir tiyatroda başladı. Burada yeteneğiyle dikkat çeken genç oyuncu, ünlü yönetmen Pedro Almodóvar'ın ilgisini çekti. Almodóvar, ona 1982 yapımı screwball komedisi İhtiras Labirenti filminde ilk sinema rolünü verdi. Bu yapımdan sonra ikili uzun yıllar birlikte çalışmaya devam etti ve Matador (1986), Tutku Kanunu (1987), Sinir Krizinin Eşiğindeki Kadınlar (1988), Bağla Beni (1989), İçinde Yaşadığım Deri (2011) ve Acı ve Zafer (2019) gibi birçok önemli projeye imza attılar. Özellikle Acı ve Zafer filmi, Banderas’ın kariyerindeki en büyük başarılardan biri oldu. Bu filmdeki performansıyla Cannes Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’nü ve Goya En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’nü kazandı ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü adayı oldu.
1992 yılında müzikal drama Mambo Kralları (1992) ile ilk Amerikan filmini çeken Banderas, ardından Philadelphia (1993), Vampirle Görüşme (1994), Suikast Çemberi (1995) ve Evita (1996) filmlerinde rol aldı. Banderas, kariyerinin ilerleyen dönemlerinde birçok popüler film serisinde başroller üstlendi. Desperado (1995) ve Bir Zamanlar Meksika'da (2003) filmlerinde efsanevi silahşor El Mariachi karakterini canlandırdı. Maskeli Kahraman Zorro (1998) ve devam filmi Zorro Efsanesi (2005) ile maskeli kahraman Zorro’ya hayat verdi. Ayrıca, Spy Kids serisinde (2001-2003) aile babası ve gizli ajan Gregorio Cortez rolünü üstlendi. Animasyon dünyasında da kendine sağlam bir yer edinen Banderas, Şrek serisinde Çizmeli Kedi’yi seslendirerek karakteri ikonik hale getirdi. Sadece oyunculukla sınırlı kalmayan Banderas, yönetmenlik alanında da kendini gösterdi. İlk yönetmenlik deneyimini 1999 yılında Alabama'da Bir Çılgın adlı komedi filmiyle gerçekleştirdi, ardından 2006’da Summer Rain filmini yönetti.
Yaşamı > İlk yılları

10 Ağustos 1960 günü dünyaya gelen Banderas'ın çocukluğu, faşist Franco'nun baskıcı rejiminin en yoğun hissedildiği yıllara rastladı. Oldukça cana yakın bir çocuk olan Antonio, gelecekte büyük bir insan olmanın hayallerini kurdu. İlk zamanlar iyi bir futbolcu olmayı planlayan Banderas, ciddi bir sakatlık geçirmesi üzerine bu sevdasından erken yaşta vazgeçmek zorunda kaldı. 
Oyunculuğa olan yatkınlığını, Milos Forman'ın beğeni toplayan filmi "Hair" (1979) ile keşfeden oyuncu, ailesinin bütün itirazlarına rağmen daha 10 yaşındayken sahneye çıkmaya başladı. Arkadaşlarıyla birlikte kurduğu tiyatro topluluğuyla birlikte İspanya'yı dolaşarak sokak gösterileri yaptı. 1981 yılında Madrid'e geçtikten kısa bir süre sonra kendini ispatlama fırsatı yakalayan oyuncu, İspanya Ulusal Tiyatrosu'na girmeye hak kazandı.
Tiyatro yıllarında ünlü İspanyol yönetmen Pedro Almadovar ile tanışan oyuncu, bu yetenekli ve hırçın yönetmenle birlikte sinemaya adım attı. Almadovar'ın zekasına ve sinemaya bakışına hayran kalan oyuncu, İspanya'da yeni bir film endüstrisi kurmaya çalışan yönetmene yardımcı olmaya karar verdi. 1982 yılında yönetmenin "Labyrinth of Passion" adlı seks komedisinde rol alan Banderas, "Women on the Verge of a Nervous Breakdown" ve "Law of Desire" gibi filmlerde Almadovar ile çalışma fırsatı buldu.