Cevad Mircevadov
Çalışmaları

Cevad Mircevadov, birçok kişi tarafından Azerbaycan resminde modern yönün kurucusu olarak tanınmaktadır. Bu sanatçı Azerbaycan resim okulunun en parlak yenilikçilerinden biridir.
Cevad Mircevadov'un en eski tablosu 1967 tarihlidir. Bu eserin adı "Yırtıcı"dır. Önümüzde bacakları sarılmış şekilde sırtına atılmış bir koyun var ve yakasında beyaz dişleri ve çantaya benzer gövdesi olan bir tür yaratık var. Burada sanatçının tasvir ettiği toplum ve kendisini çevreleyen çevreye alegorik yaklaşımı açıkça görülmektedir.
Sanatçının Buzovna'dan Bakü'ye dönme kararı, resminde yeni bir aşamanın başlangıcı sayılıyor. Bununla birlikte Buzovna'da yaptığı birkaç eser Mircevadov'un yaratıcılığında önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmalar çoğunlukla kağıt üzerinde tasvir edilen grafik örnekleriydi. Kimisi mürekkepli kalemle, kimisi siyah kalemle çizilmiştir. Ünlü Kırgız yazar Cengiz Aytmatov, sanatçının grafik çalışmaları hakkında şunları söyledi:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Mircevadov, eserlerinde şeytanı dramatize ederek onu güçlü ve benzersiz bir ölçekte tasvir etti. Cevad, araştırması sonucunda silueti tanımlayıp rengi şekilden ayırmayı başardı ve bu da eserlerine alışılmadık bir görünüm kazandırdı. Belki de sanatçı bu yüzden tuvallerinde karakterlerine gerekli alanı ayırmıştır. Eserlerinde nesne ve figürleri tuvalden çıkmış gibi tasvir ederek hacim yaratmayı başarmıştır. Aynı zamanda sanatın başka biçimlerini ve mesafelerini de talep etmoştir. Kullandığı renklerin benzersiz modülasyonu doğanın kendisinde bulunur. Hukukun, mekânın ve sınırların ötesine geçtiği açıktır." | ” |
Sanatçının o yıllarda aktif olarak heykel sanatıyla uğraşması nedeniyle nesnelerin "hacimsel-plastik" analizinin yansımasını resimlerinde görmek mümkündür. Grafik çalışmaları arasında "Mavi kompozisyon", 1957, (100x80 cm), "Mistik" 1960, (200x150 cm), "Heykel için Eskiz" 1958, (150x150 cm), "Notre-Dame", 1958, (280x180 cm), "Tekno Erotik" 1958, (45x45 cm), "Pack Horse" 1959, (100x80 cm), "Fizyolojik Niyet", 1959, (40x30 cm), "Vücut Yapısı", 1960 (200x160 cm) gibi tablolar yer almaktadır.
Mircevadov'un tamamen sezgisel ve içgüdüsel olarak yarattığı "komik görüntüler", kendi değer sistemi içerisinde bir bütün oluşturuyor. Onun görüntüleri öncelikle bir devin, insana benzeyen bir devin görüntüsüdür. Sanatçı bu kavramlara geleneksel mitolojiden farklı olarak kendi dünyasına göre anlam vermiştir. "Dev" imajını iyiliksever-zalim, zalim, cesur ve bazen de korkak olarak tanımladı. Sanatçı, insanda olabilecek tüm alçak ve utandırıcı yönleri bir araya getirerek kişisel anlayışına bağlı kalarak eserler ortaya çıkarmıştır. "Div" imgesi ile oluşturulan kompozisyonlar birçok açıdan incelendiğinde ahlak dışı, oyun ve içi boş eğlence olarak tasvir edildiği görülmektedir. Cevad, eserlerinde insancıl, zalim, şehvetli ve körü körüne güçlü "devleri" hayvanlar olarak tanımladı. "Devlerin Hileleri" (1980, 220x240 cm), "Arena" (1981, 220x260 cm), "Tutku" (1983, 160x200 cm), "Ölümle Diyalog" (1976, 100x80 cm), "Kasırga" (1984, 300x400 cm) tablolar bu türden eserlerdir.
C. Mircevadov'un çalışmalarındaki bir diğer sabit imge ise kadındır. Burada kadın hayırsever, sabırlı, güzel, zeki ve duyarlı olarak tasvir edilmektedir. Düğün" (1973, 130x180 cm), "Şaman-Kadın" (1983, 70x80 cm), "Sakin ve Soğukkanlı" (1984, 80x60 cm), "Çıplak Kadın" (1984, 90x70 cm), "İrisli Kız" (1986) "Yatan Kadın" (1987, 100x120 cm), "Umut Işığı" (1982, 200x250 cm) ve daha birçok eserde kadın karakterler çeşitli tezahürlerle karşımıza çıkıyor.
Bazı eserlerinde içeriğe göre her defasında aynı şema ve renkleri ustalıkla kullanmış, herhangi bir yaşam veya güncel olayın anlatımını sunmuştur. Örneğin "Şubanada" (1984, 75x80 cm) ve "Nahhir" (1986, 60x80 cm) eserleri, "Deve Üstünde" gibi çeşitli kompozisyonlar onun bu türden eserleridir.
Sanatçının üzerinde birkaç yıl çalıştığı eserleri olmuştur. Sanatçı, "Çeşitlilik Birliğinin Panoraması" (1985-1987) adlı eserinde, farklı halk ve kabilelere ait yüzler örneğinde insanlığın ortak sorun ve kusurlarla yüklü olduğunu göstermeye çalışmıştır. Bu tür eserler arasında "Yüzyılın İlahisi" ve "Doğu Minyatüründe Doğaçlama" da yer alıyor. "Doğu minyatürlerinde doğaçlama" serisinden - "Atlılar" (1984), "Lut-uryan" (1984), "Güneşli Süvari" (1984), "Sarayda" (1985) ve "Yürüyüş" (1981), "Çocuk" Arabası" (1985) eserleri de bu üslupta oluşturulmuştur.
Sanatçının yaratıcılığında iki eser özel bir yere sahiptir. Bunlar "Gizli Gece" (1982) ve "Umut Işığı" (1982) resimleridir.
Ünlü Sovyet sanat eleştirmeni, Rus ve Avrupa sanatının tarihi üzerine birçok eserin yazarı M.V. Alpatov, Mircevadov hakkında şunları yazdı:"Mircavadov büyük bir güce ve nefese sahip bir sanatçıdır. Eserlerinde ezberlenmiş bir yöntem yoktur."