Varna Muharebesi
Savaş öncesi

II. Murat, Papa IV. Eugenius'un önayak olmasıyla oluşturulan Haçlı ordusu ile Niş Muharebesi ve sonrasında Izladi'de yapılan savaşların ardından 1444 yılının yaz aylarında Edirne-Segedin Antlaşması'nı imzalamıştı. Bu antlaşma 10 yıl sürelik bir barış dönemini öngörüyordu. Antlaşmanın imzasından kısa bir süre sonra şehzade Alaüddin'in av sırasında attan düşerek ölmesi nedeniyle II. Murat tahtı 12 yaşındaki oğlu şehzade Mehmet'e bırakarak Manisa'ya çekilmişti. Segedin Antlaşması ile Rumeli’de yeteri bir barış dönemi sağlandığına inanmış olan II. Murat, Karamanoğlu sorununu da çözdükten sonra Bursa’ya dönmüştür. Burada komutanlarına; “Bu ana gelinceye kadar padişahınız bendim; bu günden sonra padişahınız oğlumdur. Çünkü ben, tüm taç ve tahtımı, unvanımı oğluma verdim, halen oğlumu padişah bilesiniz” emriyle taç ve tahtını, halen Edirne’de bulunan Şehzade Mehmed'e bıraktığını açıkladıktan sonra Manisa’daki sarayına çekildi.
Ama sonuç II. Murat'ın düşündüğü gibi olmamıştır. Özellikle Osmanlılara karşı Avrupa’da başlatılan kaynaşma II. Murat'ın düşünce ve isteklerinin gerçekleşmesine olanak vermemiştir. Osmanlı tahtına aşağı yukarı 12-14 yaşında bir çocuğun geçmiş olması, Avrupa’da Osmanlılara karşı sürdürülmekte olan kışkırtmaları daha da şiddetlendirmiştir. Bunun gibi, özellikle Edirne’de ve tüm Osmanlı ülkesinde Segedin Antlaşması’nın yarattığı huzursuzluk, giderek genişleme eğilimi göstermiştir. Türk kamuoyu ve devlet büyüklerine göre, barışın sağlanması pahasına gerekli olmayan özveride bulunulmuştur. Osmanlı Devleti’nin dayanağı, olan “Din Uğruna Savaş” ilkesinin, barış uğruna terk edilmesinden II. Murat sorumlu görülüyordu. Ayrıca Padişah, yaşlı, güçsüz ve hasta, olmadığı halde, saltanatı küçük yaşta bir çocuğa bırakmakla ve dolayısıyla tahtının büyük sorumluluğunu, kişisel rahatı, sükûneti, ibadeti için üzerinden atmakla suçlanıyordu. Nitekim, yurt içinde ve dışında oluşan politik olaylar, bu tür düşüncelerin haklılığını kanıtlayan bir ortam oluşturmuştu.
Macarların başarısı nedeniyle Arnavutluk, Eflâk, Bulgaristan ve Sırbistan’da beliren kaynaşmalar giderek artmıştı. Bizans imparatoru, Papa ve Macar Kralı III. Wladyslaw, propaganda ve kışkırtmalarla birlikte Türkleri Avrupa’dan atmak amacıyla yeni bir Haçlı seferinin hazırlıklarına başlamışlardı.
Aslında Segedin Barış Antlaşması’nı içtenlikle onaylamamış olan Ladislas, antlaşmanın imzalanmasından elli gün sonra, barışı bozmak ve 1 Eylül 1444’te savaşı başlatmak kararı vermişti. Bu kararın verilmesinde Papa vekili Kardinal Jülyen’in büyük etki ve katkısı olmuştur. Papa vekilinin yaydığı dinsel hükümlere göre, Türklere karşı edilen yemin bağlayıcı olmazdı. Ladislas ve Macar devlet adamlarının İncil’e el koyarak yükümlendikleri manevi ve vicdani sorumluluklara rağmen böylece sıyrılmış olmaları onlara göre onur kırıcı bir döneklik olmayacaktı.
Aslında Segedin Antlaşmasının bozulmasında Macarları özendiren şu önemli etkenler ve nedenler vardı:
Zincirleme savaşlarda Türk devleti ve ordusu güçsüzleşmiştir, Haçlılar ise savaşa hazır durumdadır. Papalık donanması, savaşın desteklenmesi yönünde hazır durumdadır.
Osmanlı kuvvetleri, Karaman ülkesinde seferdedir. Bizans İmparatoru, donanmasıyla Türk ordusunun Rumeli’ye geçmesini engelleyecektir. Dolayısıyla boş bulunan Balkanlar’da girişilecek bir Haçlı taarruzuna Türkler karşı koyamayacaktır.
Papalık, Venedik, Burgonya, Ragusa, Bizans gemileri Çanakkale ve Karadeniz Boğazlarını kapamış bulunmaktadır. 35 gemiden oluşan bu donanmanın komutanı Françesko Gondolmiyeri, Boğazlara hâkim durumda olduğunu bildirmiştir.
O güne kadar Türklerle çatışmaktan kaçınan Venedik bile (Selânik ve Gelibolu’yu geri almak umuduyla) bu kez gemi vermek suretiyle Haçlılara katılacağını bildirmiştir.
Macar Kralı’na göre Türkler, Sırp kalelerini teslim yükümlülüklerini yerine getirmemişlerdir (Bu, zoraki bir iddia ve tutarsız bir bahanedir. Çünkü Türkler, 22 Ağustos 1444'te Semendire ve Güvercinlik’i Sırplara teslim etmiş bulunuyorlardı).
Savaş yanlısı görünmeyen Jan Hunyadi, Türklerden geri alınacak Bulgaristan’a kral atanacağı vaadi karşısında başkomutanlığı kabul etmiş; ayrıca, II. Murat'ın tahttan çekilmesiyle ortaya çıkan elverişli durumun Haçlıların yeni bir sefere başlamaları için kaçırılmaması gereken bir fırsat olduğunu bildirmiştir.
Osmanlı tahtının sorumluluğu bir çocuğun eline bırakılmıştır.
İşte özetlenen bu nedenler ve etkenler altında Macar Krallık Meclisi’nde yapılan görüşmelerden sonra Segedin Antlaşması’nın bozulmuş olduğu, seferin başlaması için engel bulunmadığı kararına varılmıştır. Yeni bir seferin nedenleri, Macar Kralı Ladislas ve onun savaş ortakları tarafından yaratılmıştır. Muharebenin gerçekte ve görünürde olmak üzere iki nedeni vardır. Gerçek neden I.Lajos'dan beri Macar kralları tarafından güdülen, İstanbul dahil tüm Balkan Yarımadası’na ve doğudaki Bizans împaratorluğu’na ait eski topraklara sahip olma emel ve ihtirasıdır. Görünürdeki neden ise, Transilvanya’ya yapılan ve o ülke için maddeten ve manen gerçek bir yıkım olan Osmanlı akınlarına son verdirmektir.