stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Muvahhidler
Yükseliş

İbn Tûmert'in 1130'da ölümünden sonra devletin kuruluşu öğrencisi olan Abdülmümin el-Kûmî tarafından gerçekleştirilmiştir. Sûs bölgesine egemen olan Abdülmü'min, Murabıtlar'la uzun süre uğraşmıştır. 1139-1146 yılları arasında devamlı yaşanan savaşların sonrasında 1147'de Marakeş'in de alınmasıyla Murabıtlar devleti tamamen yıkılmış ve bölgeye Muvahhidler tamamen egemen olmuştur. Topraklarında çıkan isyanları bastıran Abdülmü'min, sonrasında 1147-1163 yıllarını kapsayan dönemde Libya'dan Moritanya'ya kadar uzanan Kuzey Afrika sahilinde ve Endülüs'te egemenliğini yürüten bir devlet kurmuştur.
Gerileme ve Dağılış

Abdulmümin'in ölümünden sonra hükümdarlarda önemli bir toprak kazanımı olmamakla birlikte özellikle Yusuf, Yakup (Mansur) ve Muhammed Nasır dönemlerinde Muvahhidlerin düzen ve yükseliş dönemleri olmuştur. Ancak 1212 yılında İkab Savaşı'nda Hristiyanlar karşısında ağır bir yenilgi alınması ve sonrasında 1213 yılında Muhammed'in ölümüyle Endülüs'teki egemenliğini yitirmeye başlamasına ve Muvahhidlerin siyasi düzensizlik dönemine girmesine yol açmıştır. Muhammed Nasır'ın ölümünden sonra tahta çıkan genç yaştaki oğlu Yûsuf el-Müstansır'ın yönetimsel açıdan güçsüz bir hükümdar olması nedeniyle bazı devlet adamları ve yerel yöneticiler güç kazanmaya başladı ve devletin otoritesi sarsılmaya başladı. Bu dönemde Endülüs'te yerel hanedanlıklar kurulurken diğer taraftan Portekiz, Kastilya ve Aragon krallıkları da Turtûşe (Tartosa), Belensiye (Valensiya), Batalyevs (Badajoz), Mürsiye (Murcia), Mâride (Merida), Kurtuba (Córdoba) ve İşbîliye (Sevilla) gibi birçok Endülüs şehrini ele geçirdiler.
İdris Memun'un Maliki olan toplumun desteğini sağlamak amacıyla İbn Tûmert'in görüşlerinden vazgeçtiğini ilan etmesi istediği sonucu vermediği gibi devletinde parçalanmasına neden oldu. 1228 tarihinde Tunus'u Muvahhidler adına yöneten  Ebü Zekeriyya Yahya, İbn Tûmert'in davasını kendisinin savunduğunu söyleyerek bağımsızlığını ilan ederek Hafsiler hanedanlığını kurdu. 1235 yılında Tilimsan ve civarında büyük Berberi kabilesi Zenâte'ye üye Abdülvadiler bu adla hanedanlık kurdular. Muvahhidler devletinin yıkılmasını sağlayan en önemli hareket ise 1196'dan beri Magrib-i Aksa'da bağımsız yaşayan Meriniler olup, 1247'de Miknâs'ı, 1248'da Fas, Selâ ve Tâze'yi, 1250-1255 arasında Magrib-i Aksa'nın büyük bölümünü Muvahhidler'den aldılar. Muvahhidler bir süre daha direnç gösterse de 1269'da Meriniler tarafından Marakeş'in alınmasıyla Muvahhidler Devleti son buldu.
Larry Nance, Jr.

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Nance, smaçlarken (2014)
No. 7 - Los Angeles Lakers
Pozisyon:  Forvet
Lig:  NBA
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi:  1 Ocak 1993 (32 yaşında)
Doğum yeri:  Akron, Ohio
Boyu:  6 ft 8 in (2,03 m)
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Los Angeles Lakers
Numarası:  7
Kariyer bilgileri
Lise:  Revere (Richfield, Ohio)
Kolej:  Wyoming (2011–2015)
 NBA seçmeleri:  2015  / Tur: 1 / Sıra: 27.
 Los Angeles Lakers tarafından seçildi
Profesyonel kariyeri
Yıllar:  Takım
2015-2017:  Los Angeles Lakers
2017-2020:  Cleveland Cavaliers
2020–günümüz:  Portland Trail Blazers
 NBA.com'daki istatistikleri 
 Basketball-Reference.com'daki istatistikleri 
Larry Donnell Nance, Jr. (d. 1 Ocak 1993), National Basketball Association (NBA) takımlarından Portland Trail Blazers forması giyen Amerikalı profesyonel basketbolcudur. Kolej basketbolunu Wyoming Cowboys takımında oynamıştır.
Profesyonel kariyer

25 Haziran 2015'teki NBA Seçmeleri'nde Los Angeles Lakers tarafından 27. sırada seçilmiştir. 10 Temmuz 2015'te Lakers ile çaylak sözleşmesi imzalamıştır.
| g t 2015 NBA Seçmeleri |
| --- | --- |
1. Tur:  Karl-Anthony Towns  D'Angelo Russell  Jahlil Okafor  Kristaps Porziņģis  Mario Hezonja  Willie Cauley-Stein  Emmanuel Mudiay  Stanley Johnson  Frank Kaminsky  Justise Winslow  Myles Turner  Trey Lyles  Devin Booker  Cameron Payne  Kelly Oubre Jr.  Terry Rozier  Rashad Vaughn  Sam Dekker  Jerian Grant  Delon Wright  Justin Anderson  Bobby Portis  Rondae Hollis-Jefferson  Tyus Jones  Jarell Martin  Nikola Milutinov  Larry Nance, Jr.  R. J. Hunter  Chris McCullough  Kevon Looney  
2. Tur:  Cedi Osman  Montrezl Harrell  Jordan Mickey  Anthony Brown  Willy Hernangómez  Rakeem Christmas  Richaun Holmes  Darrun Hilliard  Juan Pablo Vaulet  Josh Richardson  Pat Connaughton  Olivier Hanlan  Joseph Young  Andrew Harrison  Marcus Thornton  Norman Powell  Artūras Gudaitis  Dakari Johnson  Aaron White  Marcus Eriksson  Tyler Harvey  Satnam Singh Bhamara  Sir'Dominic Pointer  Dani Díez  Cady Lalanne  Branden Dawson  Nikola Radičević  J. P. Tokoto  Dimitrios Agravanis  Luka Mitrović  
Larry Nance Jr.
Osman Zeki Üngör

| Osman Zeki Üngör |
| --- | --- |

Doğum: 1880 İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 28 Şubat 1958 İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Karacaahmet Mezarlığı, İstanbul
Milliyet: Türk
Meslek: Besteci

Osman Zeki Üngör'ün Karacaahmet Mezarlığı'ndaki mezarı
Osman Zeki Üngör'ün Karacaahmet Mezarlığı'ndaki mezar taşı
Osman Zeki Üngör (1880, İstanbul - 28 Şubat 1958, İstanbul), şair, besteci, orkestra şefi, keman virtüözüdür.
Türkiye Cumhuriyeti'nin ulusal marşının bestecisi olarak tanınmış bir sanatçıdır. Osmanlı sarayında ilk Türk kemancısı olarak yetiştirilmiş olan müzisyen; birçok klasik Batı müziği bestecisinin keman konçertolarını Türkiye'de çalan ilk Türk kemancıdır.
Bugünkü Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın temelini oluşturan Osmanlı saray orkestrasını yönetmiş; orkestranın ilk defa İstanbul’da halka açık konserler vermesini ve cumhuriyetin ilanından sonra yeni başkent Ankara'daki ilk senfonik konserlerin gerçekleşmesini sağlamıştır.
Cumhuriyetin ilk önemli öğrenim kurumlarından Musiki Muallim Mektebinin kuruluşunda büyük emeği geçmiş bir eğitimcidir. 
Besteci Ekrem Zeki Ün'ün babasıdır.
Hayatı

1880 yılında Üsküdar'da dünyaya geldi. Dedesi, Osmanlı Devleti'nin saray orkestrası olan Mızıka-yı Hümayun bünyesinde "Fasl'ı Cedid"'i (Batı enstrümanlarını da içeren fasıl topluluğu) tertip eden Santuri Hilmi Bey, babası Şekerci Hacı Bekir ailesinden Hüseyin Bey'dir.
Hayatı > Öğrenim hayatı

Beşiktaş Askerî Rüştiyesindeki askerî eğitimin ardından 1891'de Osmanlı saray bandosu olan Mızıka-yı Hümayun'a girerek müzik öğrenimi gördü. Yeteneğiyle II. Abdülhamid'in dikkatini çekince konser kemancısı olarak yetiştirildi. Kemancı Vondra Bey'den keman, Aranda Paşa'dan da müzik nazariyatı dersleri aldı.
Hayatı > Mızıka-yı Hümayun

Mızıka-yı Hümayun bünyesinde Saffet Bey tarafından kurulmuş olan Makam-ı Hilâfet Filarmoni Muzikası'nda başkemancı olarak atandı. Yalnızca askerî marşlar çalan mızıkanın, bir senfoni orkestrasına dönüşmesi için emek verdi. Birçok ünlü bestecinin keman konçertolarını Türkiye'de çalan ilk Türk kemancı oldu. Sultan Abdülhamit'e sık sık konserler verdi. Konserlerinin çok beğenilmesi nedeniyle ödüllendirilip rütbesi genç yaşta binbaşılığa kadar yükseltildi.
1908'de, II. Meşrutiyet'in ilanından sonra rütbesi mülazımlığa (teğmenlik) indirildi; Saffet Bey'in yönetimindeki orkestrada başkemancılığa devam etti. Bir süre Mızıka-yı Hümayun'da yaylı sazlar bölümünde öğretmenlik de yaptı. Ek olarak Darülmuallimin'de (İstanbul Erkek Muallim Mektebi) müzik dersleri verdi.
I. Dünya Savaşı sırasında Mızıkay-ı Hümayun ile Avrupa şehirlerinde konserler verdi. 17 Aralık 1917 - 31 Ocak 1918 tarihleri arasında gerçekleşen ve Viyana, Berlin, Dresden, Münih, Peşte, Sofya’yı kapsayan bu turne, bir Türk orkestrasının çıktığı ilk Avrupa turnesi idi.
Saffet Bey’in istifası üzerine 1917’de saray orkestrasının şefliğine atanan Osman Zeki Bey, Avrupa turnesi dönüşünde orkestrayı bağımsız bir kadroya kavuşturdu ve ilk defa saray dışında halka yönelik konserler verdi. Orkestra, haftalık halk konserlerini Tepebaşı'ndaki Union Française Salonu'nda vermekteydi.
Hayatı > İstiklâl Marşı’nın bestelenmesi

Besteci asıl ününü Mehmet Âkif Ersoy'un İstiklâl Marşı'nı besteleyerek elde etti. Osman Zeki Bey, 1921 yılında Mehmet Âkif’in şiirinin ulusal marş güftesi olarak seçilmesinden sonra 1922’de Maarif Bakanlığı tarafından düzenlenen beste yarışmasına davet edilen 24 besteciden birisiydi. Kimi anekdotlara göre İstiklâl Marşı’nı, İzmir’in Yunan işgalinden kurtuluşundan sonra bestelemişti. Yarışma seçici kurulu tarafından Osman Zeki Bey'in eseri beşinci seçilirken; Ali Rıfat Bey’in alaturka usuldeki bestesi birinci seçildi. Ancak 1930 yılında Maarif Bakanlığının resmî kurumlara gönderdiği bir genelge ile uygulamada değişiklik yapıldı ve o güne kadar Ali Rıfat Bey'in bestesi ile seslendirilen güfte; Osman Zeki Bey’in Batı tarzı bestesi ile seslendirilmeye başladı; devletin resmî marşı hâline geldi.
Hayatı > Ankara’ya taşınma

Osman Zeki Bey, Cumhuriyet'in ilanından sonra orkestrası ile Ankara’ya gidip 11 Mart 1924 günü şehrin tarihindeki ilk senfonik konseri verdi. Orkestra, Ankara’daki ikinci konserinden sonra “Riyaseticumhur Musiki Heyeti” adı altında cumhurbaşkanlığına bağlandı. Osman Zeki Bey, sonradan Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’na dönüşen topluluğun orkestra şefliğini yaptı.
Hayatı > Musiki Muallim Mektebi

Osman Zeki Bey, ülkenin müzik öğretmeni ihtiyacını karşılamak için Musiki Muallim Mektebinin kurulmasında önemli rol oynadı. Bu kurum, Ankara Konservatuvarının temelini oluşturmuştur. Kendisi, okulun ilk öğretim üyesi ve ilk müdürü idi. Okul müdürlüğünü 1924-1934 seneleri arasında 10 yıl boyunca sürdürdü.
Hayatı > Avrupa turnesi

7 Haziran-5 Eylül 1926'da Karadeniz adlı gemide düzenlenen Yerli Malı Sergisi nedeniyle dört ay boyunca Güney ve Kuzey Avrupa limanlarını dolaştı ve Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası ile konserler verdi. Bu, Cumhuriyet döneminde bir Türk orkestranın çıktığı ilk yurt dışı turne idi.
Hayatı > Son yılları

1934 senesinde kolunda oluşan sağlık sorunları nedeniyle emekliliğe ayrılan Üngör; emeklilik günlerinde İstanbul’da yaşadı. Soyadı Kanunu çıktığında “Üngör” soyadını aldı (oğlu Ekrem Zeki Bey, “Ün" soyadını almıştır).
1958'de İstanbul'da Moda'daki evinde hayatını kaybetti. Cenaze töreninde askerî bir bando tarafından İstiklâl Marşı çalındı. Mehmet Âkif Ersoy'dan sonra cenazesinde İstiklâl Marşı çalınan ikinci kişidir. Cenazesi, Osmanağa Camii'nde ikindiden sonra kılınan cenaze namazının akabinde Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Corey Brewer

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Brewer, Timberwolves formasıyla (2014)
No. 3 - Los Angeles Lakers
Pozisyon:  Kısa forvet / Şutör gard
Lig:  NBA
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi:  5 Mart 1986 (38 yaşında)
Doğum yeri:  Portland, Tennessee
Boyu:  6 ft 9 in (2,06 m)
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Los Angeles Lakers
Numarası:  3
Kariyer bilgileri
Lise:  Portland (Portland, Tennessee)
Kolej:  Florida (2004–2007)
 NBA seçmeleri:  2007  / Tur: 1 / Sıra: 7.
 Minnesota Timberwolves tarafından seçildi
Profesyonel kariyeri
Yıllar:  Takım
2007–2011:  Minnesota Timberwolves
2011:  Dallas Mavericks
2011–2013:  Denver Nuggets
2013–2014:  Minnesota Timberwolves
2014–2017:  Houston Rockets
2017-günümüz:  Los Angeles Lakers
 NBA.com'daki istatistikleri 
 Basketball-Reference.com'daki istatistikleri 
Corey Wayne Brewer (d. 5 Mart 1986), National Basketball Association (NBA) takımlarından Los Angeles Lakers forması giyen Amerikalı profesyonel basketbolcu.
Portland, Tennessee'de dünyaya gelen Brewer, parlak bir lise kariyeri geçirdi. Portland Lisesinde 2003–04 sezonunda 29.4 sayı ve 12.8 ribaund  ortalamaları ile oynadı, Mr. Basketball kadrosuna seçildi ve McDonald's All American maçında oynadı.
NCAA kariyerine Florida Üniversitesinde devam etti. 2006 ve 2007 yıllarında şampiyonluk yaşadı.
2007 yılında NBA seçmelerine girerek Minnesota Timberwolves tarafından 7. sırada seçildi.
Çaylak sezonunda 79 maça çıkan Brewer, 5.8 sayı ortalaması ile oynadı. İkinci yılında sakatlığı yüzünden sadece 15 maçta forma giyebildi. 2009–10 sezonunu iyi geçiren oyuncu, 82 maçın tamamında sahada ilk beş olarak görev aldı ve 13 sayı ortalaması tutturdu.
NBA kariyer istatistikleri

| Lejant |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   OM | Oynadığı maç |   BM  | İlk 5 başlama |  MBD  | Maç baş. dk |
|  A%  | Atış yüz. |  3S%  | 3 sayı yüz. |  SA%  | Serbest atış yüz. |
|  MBR  | Maç baş. rib. |  MBA  | Maç baş. asist |  MBTÇ  | Maç baş. top çal. |
|  MBB  | Maç baş. blok |  MBS  | Maç baş. sayı |  Kalın yazılar  | Kariyer rekoru |
| --- | --- |
†: NBA şampiyonluğu
NBA kariyer istatistikleri > Normal sezon

| Yıl | Takım | OM | BM | MBD | A% | 3S% | SA% | MBR | MBA | MBTÇ | MBB | MBS |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007–08 | Minnesota | 79 | 35 | 22.8 | .374 | .194 | .800 | 3.7 | 1.4 | 1.0 | .3 | 5.8 |
| 2008–09 | Minnesota | 15 | 8 | 20.5 | .411 | .417 | .737 | 3.3 | 1.7 | 1.0 | .2 | 6.2 |
| 2009–10 | Minnesota | 82 | 82 | 30.3 | .431 | .346 | .648 | 3.4 | 2.4 | 1.4 | .4 | 13.0 |
| 2010–11 | Minnesota | 56 | 22 | 24.3 | .384 | .263 | .708 | 2.7 | 1.4 | 1.6 | .2 | 8.6 |
| 2010–11† | Dallas | 13 | 2 | 11.4 | .490 | .308 | .714 | 1.8 | .9 | .8 | .2 | 5.3 |
| 2011–12 | Denver | 59 | 17 | 21.8 | .434 | .260 | .692 | 2.5 | 1.5 | 1.2 | .3 | 8.9 |
| 2012–13 | Denver | 82 | 2 | 24.4 | .425 | .296 | .690 | 2.9 | 1.5 | 1.4 | .3 | 12.1 |
| 2013–14 | Minnesota | 81 | 81 | 32.2 | .481 | .280 | .718 | 2.6 | 1.7 | 1.9 | .4 | 12.3 |
| 2014–15 | Minnesota | 24 | 16 | 28.3 | .418 | .195 | .705 | 3.9 | 3.3 | 2.3 | .2 | 10.5 |
| 2014–15 | Houston | 56 | 1 | 25.1 | .429 | .284 | .764 | 3.6 | 1.7 | 1.1 | .3 | 11.9 |
| 2015–16 | Houston | 82 | 12 | 20.4 | .384 | .272 | .750 | 2.4 | 1.3 | 1.0 | .2 | 7.2 |
| 2016–17 | Houston | 58 | 8 | 15.9 | .414 | .234 | .727 | 2.0 | 1.1 | .6 | .2 | 4.2 |
| 2016–17 | L.A. Lakers | 24 | 3 | 14.9 | .438 | .208 | .750 | 2.2 | 1.5 | 1.0 | .3 | 5.4 |
| Kariyer | Kariyer | 711 | 289 | 24.0 | .424 | .283 | .713 | 2.9 | 1.6 | 1.3 | .3 | 9.2 |
NBA kariyer istatistikleri > Playofflar

| Yıl | Takım | OM | BM | MBD | A% | 3S% | SA% | MBR | MBA | MBTÇ | MBB | MBS |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2011† | Dallas | 6 | 0 | 3.8 | .444 | .333 | .000 | .3 | .2 | .7 | .0 | 1.5 |
| 2012 | Denver | 7 | 0 | 16.6 | .426 | .300 | .750 | 2.0 | .9 | 1.0 | .3 | 8.3 |
| 2013 | Denver | 6 | 0 | 24.3 | .309 | .250 | .667 | 1.8 | 1.2 | 1.0 | .2 | 10.8 |
| 2015 | Houston | 17 | 0 | 25.2 | .431 | .286 | .636 | 2.8 | 1.1 | .6 | .2 | 11.2 |
| 2016 | Houston | 5 | 1 | 15.4 | .259 | .100 | .875 | 1.4 | 1.6 | .0 | .2 | 4.4 |
| Kariyer | Kariyer | 41 | 1 | 19.3 | .391 | .261 | .674 | 2.0 | 1.0 | .7 | .2 | 8.4 |
Jarrett Culver

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
No. 8 - Rio Grande Valley Vipers
Pozisyon:  Şutör gard / Kısa forvet
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi:  20 Şubat 1999 (25 yaşında)
Doğum yeri:  Lubbock, Teksas
Boyu:  1,98 m (6 ft 6 in)
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Rio Grande Valley Vipers
Numarası:  8
Kariyer bilgileri
Lise:  Coronado (Lubbock, Teksas)
Kolej:  Texas Tech (2017-2019)
 NBA seçmeleri:  2019  / Tur: 1 / Sıra: 6.
 Phoenix Suns tarafından seçildi
Oyunculuk kariyeri:  2019-günümüz
Profesyonel kariyeri
Yıllar:  Takım
2019-2021:  Minnesota Timberwolves
2021-2022:  Memphis Grizzlies
2021:  →Memphis Hustle
2022-2023:  Atlanta Hawks
2022-2023:  →College Park Skyhawks
2023-günümüz:  Rio Grande Valley Vipers
 NBA.com'daki istatistikleri 
 Basketball-Reference.com'daki istatistikleri 

Jarrett Culver (d. 20 Şubat 1999), NBA G League takımlarından Rio Grande Valley Vipers forması giyen Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusudur. Kolej basketbolunu Texas Tech Red Raiders takımında oynamıştır. Şutör gard ve kısa forvet pozisyonlarında oynamaktadır. 2019 NBA Seçmelerinde Phoenix Suns tarafından 1. turda 6. sıradan seçilmiş, Minnesota Timberwolves'a takas edilmiştir.
Niş Büyük Konstantin Havalimanı

| --- | --- |
Tip: Kamu İktisadi Teşebbüsü
Endüstri: Tüketici hizmetleri
Kuruluş: 25 Nisan 1990 (34 yıl önce) (1990-04-25) (JP Airport Niš)  18 Ekim 2019 (5 yıl önce) (2019-10-18) (JP Airports of Serbia)
Genel merkezi: Vazduhoplovaca 24, Niş, Sırbistan
Hizmet alanları: Sırbistan
Önemli kişiler: Dušan Knežević (Müdür)
Gelir:  €2.68 milyon (2017)
Net gelir:  €0.41 milyon (2017)
Öz kaynak:  €2.69 milyon (2017)
Sahibi: Sırbistan Hükûmeti (100.00%)
Çalışan sayısı: 115 (2017)
Dipnotlar / referanslar {{{dipnotlar}}}
Niş Büyük Konstantin Havalimanı (Sırpça: Аеродром Константин Велики Ниш/Aerodrom Konstantin Veliki Niš) (IATA: INI, ICAO: LYNI), Niş şehir merkezinin 4 km (2.5 mi) kuzeybatısında, Medoševac ve Popovac banliyölerinde yer alan uluslararası havalimanı. Belgrad Nikola Tesla Havalimanı'ndan sonra Sırbistan'daki en büyük ve en işlek ikinci havalimanıdır.
Tarihçe > İlk yıllar

Niş şehrine hizmet veren ilk havalimanı, 1910 yılında Donje Međurovo köyü yakınlarında kuruldu. 1930'lu yıllarda ulusal havayolu şirketi Aeroput havalimanını kamu hizmeti için kullandı. 1935'te Aeroput, Belgrad'tan Niş'e uçuşlar düzenlemeye başladı.
II. Dünya Savaşı'ndan sonra havalimanı askeri üs olarak kullanıldı. 63. Paratroop Tugayı ve 119. Havacılık Tugayı'nın üssüydü. Havalimanının bir kısmı hala Sırp Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmaktadır. 1952 yılında, bugünkü havalimanının bulunduğu yerde, 1.500 m (4.921 ft) uzunluğunda ilk beton pist inşa edildi ve askeri uçuşlar için kullanıldı. 1972'de pist uzunluğu daha büyük modern ticari uçaklara uyum sağlamak için 2.200 m'ye (7.218 ft) uzatıldı.
1970'lerde havalimanı ara sıra Adriyatik kıyılarına hizmet vermek için kullanıldı. 1986'da "Niş Havalimanı"nın kurulmasına karar verildi.
Terminal binası ve diğer tesisler 1986 yılında inşa edilmiş ve hizmete açılmıştır. Bu projede ayrıca asfalt kaplı pist ve gece inişleri için görsel rehberlik sağlayan yerleşik ışık sistemi de bulunmaktadır.
1990'ların başında Yugoslavya'nın dağılması havalimanı trafiğinde büyük bir düşüşe neden oldu. Bunu Sırbistan ve Karadağ'a uygulanan uluslararası yaptırımlar ve Birleşmiş Milletler'in yaptırımları izledi. Bu koşullar altında trafik en düşük seviyesine ulaşmış, Tivat Havalimanı'na yapılan tek rota kalmıştır. 1998 yılında, çok sayıda sisli gün nedeniyle kullanılmayan Priştine Uluslararası Havalimanı'ndan Niş'e gelen yoğun hava trafiği nedeniyle trafik hacmi arttı. 1999 Yugoslavya NATO bombalaması sırasında havalimanı ağır hasar gördü.
Havalimanı, Norveç hükûmetinin mali yardımı ile 2003 yılında yeniden açıldı. Bombalamayla verilen hasar, yeni bir kontrol kulesinin inşası ve terminal binasının yenilenmesiyle onarıldı.
2004 yılında, Jat Airways ve Montenegro Airlines Niş'ten Zürih, Paris ve Tivat'a uçuşlarına yeniden başladı. Wind Jet, 2010'da havalimanından Forli, İtalya'ya uçuşlar düzenlemeye başlarken, Montenegro Airlines da günlük Podgorica'ya uçuşlar düzenlemeye başladı. 2013 yılında Podgorica'ya yapılan uçuşlar, düşük yolcu sayısı nedeniyle durduruldu. İki yıldan fazla (2014-2015) Niş'e çift yönlü charter uçuşları düzenlendi.
Tarihçe > Son gelişmeler

Trafikteki artış 2015 yılında düşük maliyetli havayolu Wizz Air'in Basel ve Malmö'ye uçuşlar yapmaya başlamasıyla başladı. Kısa bir süre sonra Ryanair da Berlin'e uçuşlar yapmaya başladı. 2016'da, hem Wizzair hem de Ryanair Niş'ten pek çok destinasyona uçuşlara başlayacaklarını duyurdular. Bu uçuşların başlamasından kısa bir süre sonra Niş, yolcu trafiğinde rekor büyüme yaşadı. Ekim 2016'da Türk Hava Yolları'a ait kargo havayolu Turkish Cargo, Niş ve İstanbul arasında tarifeli kargo uçuşlarına başladı. Kasım 2016'da, Swiss International Air Lines, Zürih'e Airbus 320 kullanarak uçuşlar yapacağını duyurdu. Aralık 2016'da Swissia Flug, Haziran 2017'de Zürih'e Airbus A320 kullanarak uçuşlar yapacağını duyurarak Swiss International Air Lines ile doğrudan rekabet etti.
Aralık 2016'da Büyük Konstantin Havalimanı'nın check-in ve gidiş alanını genişletmenin yanı sıra terminale yenilikler yapılmaya başlanacağı açıklandı. Proje, Sırbistan Hükûmeti ve yerel yetkililer tarafından ortaklaşa finanse edilmektedir. Ayrıca, Sırbistan ve Karadağ Hava Trafik Hizmetleri Ajansı (SMATSA) gelecek yıl yeni bir kontrol kulesinin inşasını başlatmayı planlamıştır ve sis, yağmur veya kar nedeniyle düşük görüş mesafesi olması durumunda uçakların piste yaklaşımına ve inişine rehberlik edecek aletli iniş sistemine (ILS) bir milyon avro yatırım yapacağını duyurdu.
Havayolları ve destinasyonlar > Yolcu

Aşağıdaki havayolu şirketleri Niş Havalimanı'ndan düzenli tarifeli ve charter uçuşları yapmaktadır:
| Hava yolları | Uçuş noktaları |
| --- | --- |
Air Serbia: Bologna, Friedrichshafen, Gothenburg, Hahn, Hannover, İstanbul, Karlsruhe/Baden-Baden, Ljubljana, Nürnberg, Roma–Fiumicino, Salzburg Sezonluk: Tivat 
Ryanair: Berlin, Bratislava, Malta, Milano-Bergamo 
Wizz Air: Basel/Mulhouse, Dortmund, Memmingen, Malmö, Viyana
Havayolları ve destinasyonlar > Kargo

| Hava yolları | Uçuş noktaları |
| --- | --- |
Turkish Cargo: İstanbul
İstatistikler

| Yıl | Yolcu | Değişim | Uçak hareketleri | Değişim | Kargo (t) | Değişim |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2004 | 19,040 |  927% | 284 |  13% | 147 |  |
| 2005 | 26,787 |  41% | 315 |  11% | 452 |  207% |
| 2006 | 35,518 |  33% | 382 |  12% | 112 |  75% |
| 2007 | 30,453 |  14% | 456 |  19% | 448 |  300% |
| 2008 | 22,870 |  24% | 353 |  23% | 163 |  64% |
| 2009 | 17,159 |  25% | 349 |  1% | 390 |  139% |
| 2010 | 23,627 |  38% | 558 |  60% | 1,554 |  298% |
| 2011 | 25,112 |  6% | 591 |  6% | 705 |  66% |
| 2012 | 27,426 |  9% | 781 |  32% | 322 |  54% |
| 2013 | 21,700 |  21% | 497 |  36% | 343 |  10% |
| 2014 | 1,335 |  93% | 271 |  45% | 285 |  19% |
| 2015 | 36,200 |  2,611% | 526 |  94% | 553 |  91% |
| 2016 | 124,917 |  345% | 722 |  37% | 1,967 |  355% |
| 2017 | 331,582 |  165.4% | 1,477 |  104.6% | 2,537 |  29.3% |
| 2018 | 351,582 |  6.0% | 1,417 |  4% | 688 |  74.5% |
| 2019 | 422,255 | 20,0% | 1,967 |  39.0% | 1,180 |  71.5% |
| 2020 (Oca - Şub) | 78,772 |  61% | 388 |  99% | 56077 |  14% |
Kaynakça:
Acil Müdahale Merkezi

2009 yılında Sırbistan İçişleri Bakanlığı ve Rusya Acil Durum Bakanlığı havalimanına ortak bir acil müdahale merkezi kurdu. 2011 yılında hava yangın söndürme görevleri için bir Rus Mil Mi-26 ve Beriev Be-200 hava araçları bu merkeze gönderildi. Merkez 2012 yılında tamamlanmış ve faaliyete geçmiştir.
Ulaşım bağlantıları > Otobüs

Havalimanını Niş banliyölerine bağlayan iki otobüs hattı vardır: 34A (Havalimanı-Merkez Otobüs Terminali-Merkez Tren İstasyonu-Havalimanı) ve 34B (Havalimanı-Merkez Tren İstasyonu-Merkez Otobüs Durağı-Havalimanı). Bir bilet 60 dinardır (0,51 Euro) ve biletler otobüste alınabilmektedir. Otobüsler 30 dakikada bir hareket etmektedir.
Ulaşım bağlantıları > Taksi

Herhangi bir hedef için taksi hizmeti her zaman mevcuttur.
Ulaşım bağlantıları > Araba kiralama

Havalimanında sekiz araç kiralama acentesi mevcuttur.
Niş Büyük Konstantin Havaalanı Terminal görünümleri
Terminal iç kısmı (yenilemeden önce)
Check-in alanı
Niş Havalimanı'nda Duty Free Mağazası
Havalimanı otobüsü (eski tip)
Jordan Adams

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Adams, USC'ye karşı (2013)
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi:  8 Temmuz 1994 (30 yaşında)
Doğum yeri:  Atlanta, Georgia
Boyu:  6 ft 5 in (1,96 m)
Kariyer bilgileri
Kolej:  UCLA (2012–2014)
 NBA seçmeleri:  2014  / Tur: 1 / Sıra: 22.
 Memphis Grizzlies tarafından seçildi
Pozisyonu:  Gard
Profesyonel kariyeri
Yıllar:  Takım
2014–2016:  Memphis Grizzlies
2014–2015:  →Iowa Energy
 NBA.com'daki istatistikleri 
 Basketball-Reference.com'daki istatistikleri 
Jordan LaVell Adams (d. 8 Temmuz 1994), Amerikalı profesyonel eski basketbolcudur. 1.96 metre boyunda, 100 kilogram ağırlığındadır.