stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Çin Tacikleri
Ek materyaller

YouTube'da On the Wakhis in China - Wakhi (Çin'deki Vahanlılar hakkında; Vahanca diyaloglu ve İngilizce ve Vahanca altyazılı)
Sinan Tuzcu

| Sinan Tuzcu |
| --- | --- |
Doğum: 10 Temmuz 1977 (47 yaşında) Gaziantep, Türkiye
Milliyet:  Türk
Eğitim: Bilkent Üniversitesi Turizm ve Otel İşletmeciliği Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Ana Sanat Dalı
Meslek: Oyuncu, senarist
Etkin yıllar: 2003-günümüz
Evlilik: Dolunay Soysert (e. 2006; b. 2016) Beyza Kapu (e. 2021)

Sinan Tuzcu (d. 10 Temmuz 1977, Gaziantep), Türk oyuncu ve senaristtir.
Hayatı

10 Temmuz 1977 tarihinde Gaziantep'te doğdu. Bilkent Üniversitesi Turizm ve Otel İşletmeciliği ön lisans eğitiminden sonra 2004 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Ana Sanat Dalından mezun olmuştur. Okul sonrası Londra'da Arcola Theatre bünyesinde çalıştı.
2005 yılında televizyonda Ihlamurlar Altında dizisinde canlandırdığı "Ömer" karakteriyle tanındı. 2006 yılında, ilk sahnelenişinden 60 yıl sonra yeniden sahnelenen "Ayşe" adlı operette başrolü oynadı. Bu oyunda başrolü paylaştığı Dolunay Soysert ile 9 Temmuz 2006'da evlendi. 2008-2009 sezonunda BKM ve İstanbul Halk Tiyatrosu ortak yapımı olarak sahnelenen "Sürmanşet" adlı oyunu yazmıştır.
2014 yılında Kanal D ve Star TV'de yayımlanan Urfalıyam Ezelden dizisinin tasarımını ve senaristliğini yaptı, 2016 yılında atv'de yayımlanan Kehribar dizisinin hikâyesini ve senaryosunu Ali Aydın'la beraber yazmıştır. Aynı yıl Dolunay Soysert ile olan evliliğinden boşandı.
Son tiyatro çalışmasını 2020 yılında Duru Tiyatro bünyesindeki ve Emre Kınay yönetimindeki "Yüzleşme" adlı oyunla yapmıştır.
Filmografisi

| Televizyon> Yıl | Televizyon> Yapım | Televizyon> Rol | Televizyon> Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2005-2007 | Ihlamurlar Altında | Ömer Tekiner | Başrol oyuncusu |
| 2008 | Çemberin Dışında | Cesur Akıncı |  |
| 2008 | Elveda Rumeli | Kadı Efendi | 23-41. bölüm |
| 2008-2009 | Yol Arkadaşım | Sertaç Aydeniz | Başrol oyuncusu |
| 2009 | Adanalı | Soyguncu | Konuk oyuncu |
| 2009 | Altın Kızlar | Yusuf |  |
| 2009 | Nefes | Göksenin |  |
| 2010-2011 | Aşk ve Ceza | Hakan | 2. sezon |
| 2011-2012 | Mor Menekşeler | Dedo |  |
| 2012 | Babalar ve Evlatlar | Yılmaz |  |
| 2013 | Görüş Günü Kadınları | Mehmet |  |
| 2013-2014 | Aşk Ekmek Hayaller | Ferit |  |
| 2014 | Tanıklar |  |  |
| 2014 | Emanet | - | Senarist |
| 2014 | Urfalıyam Ezelden | - | Senarist |
| 2015 | Kaderimin Yazıldığı Gün | Soner | 45-50. bölüm |
| 2016 | Kehribar | - | Senarist |
| 2016 | Babam ve Ailesi | Tamer |  |
| 2017 | Arka Sokaklar | Oktay Ocak | 427-437. bölüm |
| 2018-2019 | Sen Anlat Karadeniz | Mustafa Kaleli |  |
| 2021 | Mavera | Atıf |  |
| 2021 | Son Yaz | Metin Yaman | 1. sezon, yardımcı oyuncu |
| 2021-2022 | Alparslan: Büyük Selçuklu | Dukas | 1-24. bölüm |
| 2022 | Rise of Empires: Ottoman Mehmet ve Vlad Karşı Karşıya | Hamza Bey | Seslendirme |
| 2022-2023 | Sipahi | Goran Losic |  |
| 2024 | Bir Sevdadır | Ali İhsan Bıçakçı |  |
İnternet
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 2017 | 7 Yüz | Mete | Konuk oyuncu |
| 2020 | Bir Başkadır |  | Konuk oyuncu |
Sinema
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 2003 | İnşaat | Cemal |  |
| 2005 | The Net 2.0 | Sahte polis |  |
| 2006 | Kabuslar Evi: Seni Beklerken | Ziya/Kaan | TV filmi |
| 2007 | Mavi Gözlü Dev | Yusuf |  |
| 2008 | Pazar: Bir Ticaret Masalı | Telefon işçisi |  |
| 2008 | Mevlana Celaleddin-i Rumi: Aşkın Dansı | Mevlânâ |  |
| 2008 | Jack Hunter and the Quest for Akhenaten's Tomb | Mustafa | TV filmi |
| 2008 | Zahir | Sinan | Kısa film |
| 2009 | Orada | Mazhar Gümüş |  |
| 2009 | Avatar |  | Türkçe seslendirme |
| 2010 | Veda | Atatürk/Ali Rıza Efendi |  |
| 2013 | Yarım Kalan Mucize | Şefik |  |
| 2016 | Saruhan | Yeniçeri ağası Arif | TV filmi |
| 2023 | 49 | Ebu Ferec |  |
| 2024 | Hayatla Barış | Faik Hoca |  |
Tiyatro oyunları

| Yıl | Oyun | Oyun yazarı | Yer | Notlar | Kaynak |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007 | Can Tarlası | Kemal Kocatürk | İstanbul Halk Tiyatrosu | Işık tasarımı |  |
| 2008 | Sürmanşet | Kendisi | İstanbul Halk Tiyatrosu | Bu oyun kendisi tarafından yazılmıştır |  |
| 2011 | Şems!.. Unutma!... | Özen Yula | Tiyatro Cef |  |  |
| 2020 | Yüzleşme | Graham Farrow | Duru Tiyatro   Duru Ataşehir |  |  |
Reklamlar

Eti 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Reklamı
Hyundai Seslendirme
Silindirik koordinat sistemi

Silindirik koordinat sistemi
Silindirik koordinat sistemi; referans olarak seçilmiş bir eksene göre uzaklığına, yönüne ve eksene dik bir referans düzlemine uzaklığına göre nokta konumunu gösteren üç boyutlu bir koordinat sistemidir. Referans düzlemine göre uzaklık, referans düzleminin hangi yüzünün noktaya baktığına göre pozitif ya da negatif bir değer alabilir.
Sistemin orijini, bütün koordinatların sıfır olduğu noktadır. Bu nokta referans düzlemi ve ekseninin kesiştiği noktadır.
Eksen genellikle, kutupsal eksenden ayırmak için silindirik eksen olarak adlandırılır.
Feronia (mitoloji)

Feronia'nın Başı, Rieti Arkeoloji Müzesi'nde fotoğraflanmış, şimdi İtalya'nın Terracina'daki "Pio Capponi" Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.
Feronia, Antik Roma'da ormanlar ve kaynaklar tanrıçası. Kökenini Sabini ve Falisci halklarından alır. Soratte tepesinde her yıl yapılan şenliklerde Feronia rahipleri kor halindeki kömür üzerinde çıplak ayakla yürürlerdi. Terracina'daki tapınağında köleler salıverildiği için Feronia bir özgürlük tanrıçası olarak da kabul edilir. En çok plebler ve özgür bırakılanlar arasında takdir görmüştür.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb170137093 (data)  GND: 104997350X  LCCN: no2014035063  SUDOC: 179389564  VIAF: 307348893   WorldCat (LCCN): no2014-035063
Geometrinin ana hatları

Geometri, şekil, boyut, şekillerin göreceli konumu ve uzayın özellikleri ile ilgili sorularla ilgilenen bir matematik dalıdır. Geometri, en eski matematiksel bilimlerden biridir.
Klasik dallar

Geometri —
Analitik geometri —
Diferansiyel geometri —
Öklid geometrisi —
Öklid dışı geometri —
Projektif geometri —
Riemann geometrisi —
Çağdaş dallar

Mutlak geometri
Afin geometri
Arşimet'in sonsuz küçükleri kullanması
Birasyonel geometri
Karmaşık geometri
Kombinatoryal geometri
Hesaplamalı geometri
Konformal geometri
Yapısal katı geometri
Temas geometrisi (Contact geometry)
Dışbükey geometri
Tanımlayıcı geometri
Dijital geometri
Ayrık geometri
Mesafe geometrisi
Eliptik geometri
Sayımsal geometri
Epipolar geometri
Sonlu geometri
Sayıların geometrisi
Hiperbolik geometri
Oluşum geometrisi
Bilgi geometrisi
İntegral geometri
Tersinir geometri
Klein geometrisi
Lie küre geometrisi
Numerik geometri
Sıralı geometri
Parabolik geometri
Düzlem geometrisi
Kuantum geometrisi
Ruppeiner geometrisi
Küresel geometri
Simplektik geometri
Sentetik geometri
Sistolik geometri
Taksi geometrisi
Halka biçimli geometri
Dönüşüm geometrisi
Tropik geometri
Geometri tarihi

Geometri tarihi
Geometri zaman çizelgesi
Babil geometrisi
Mısır geometrisi
Antik Yunan geometrisi
Öklid geometrisi
Pisagor teoremi
Öklid'in Elemanları
Measurement of a Circle (Bir Çemberin Ölçülmesi)
Hint matematiği
Bakhshali el yazması
Modern geometri
Analitik geometrinin tarihi
Kartezyen koordinat sisteminin tarihi
Öklid dışı geometrinin tarihi
Topolojinin tarihi
Cebirsel geometrinin tarihi
Genel geometri kavramları > Genel kavramlar

Geometrik ilerleme — Geometrik şekil — Geometri — Pi — açısal hız — doğrusal hız — De Moivre teoremi — paralelkenar kuralı — Pisagor teoremi — benzer üçgenler — trigonometrik özdeşlikler — birim çember — Yamuk — Üçgen — Teorem — nokta — ışın — düzlem — doğru — doğru parçası
Genel geometri kavramları > Ölçümler

Kerteriz
Açı
Derece
Dakika
Radyan
Çevre
Çap
Genel geometri kavramları > Trigonometrik fonksiyonlar

Trigonometrik fonksiyon
Asimptotlar
Dairesel fonksiyonlar
Periyodik fonksiyonlar
Kosinüs yasası
Sinüs yasası
Genel geometri kavramları > Vektörler

Genlik
Nokta çarpım
Norm (matematik) (büyüklük olarak da bilinir)
Vektör pozisyonu
Skaler çarpım
Vektör toplamı
Sıfır vektör
Genel geometri kavramları > Vektör uzayları ve karmaşık boyutlar

Karmaşık düzlem
Sanal eksen
Doğrusal enterpolasyon
Bire bir
Dikey
Kutupsal koordinat sistemi
Kutup
Reel eksen
Sekant (Kesen) çizgisi
Dairesel sektör veya "sektör"
Yarı çevre
Listeler

Matematiksel şekillerin listesi
Geometriciler listesi
Eğriler listesi
Eğri konularının listesi
Konuyla ilgili yayınlar

Rich, Barnett (2009). Schaum's Outline of Geometry (4. bas.). New York: McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-154412-2.
| g t Geometri |
| --- | --- | --- |
 Tarihçe Zaman çizelgesi  Ana hatlar 
| Öklidyengeometri |  Kombinatoryal  Dışbükey  Ayrık  Düzlem geometrisi Çokgen  Poliform  Uzay geometrisi  |  |
| Öklid dışıgeometri |  Eliptik  Hiperbolik  Simplektik  Küresel  Afin  Projektif  Riemannian  |  |
| Diğer |  Trigonometri  Lie grubu  Cebirsel geometri  Diferansiyel geometri  |  |
| Listeler |  Şekil Listeler  Geometri konuları listesi  Diferansiyel geometri konuları listesi  |  |
  Kategori
Sligo Rovers FC

Sligo Rovers Football Club (İrlandaca: Cumann Peile Ruagairí Shligigh,Türkçe: Sligo Rovers Futbol Kulübü), League of Ireland'ın Premier kümesinde mücadele eden futbol kulübüdür. Kulüp Sligo halkına aittir ve kooperatif sistemi ile yönetilir. Sligo Rovers, iç saha maçlarını Showgrounds'da oynamaktadır.
Avrupa Kupaları Tarihi

| Turnuva | Oynanan Maç | Galibiyet | Beraberlik | Yenilgi | Atılan Gol | Yenen Gol |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Şampiyonlar Ligi / Şampiyon Kulüpler Kupası | 4 | 0 | 0 | 4 | 0 | 9 |
| UEFA Avrupa Ligi | 10 | 2 | 4 | 4 | 11 | 13 |
| UEFA Konferans Ligi | 8 | 4 | 0 | 4 | 8 | 10 |
| UEFA Kupa Galipleri Kupası | 6 | 1 | 1 | 4 | 5 | 11 |
| UEFA İntertoto Kupası | 4 | 0 | 2 | 2 | 3 | 8 |
İlk Avrupa maçına 1977-78 sezonunda Şampiyon Kulüpler Kupası'nda çıktı. Eşleştiği Crvena zvezda takımına evinde 3-0 ve deplasmanda 3-0 yenilerek kupaya veda etti.
1983-84 sezonunda UEFA Kupa Galipleri Kupası'nda eşleştiği Haka takımına evinde 1-0 ve deplasmanda 3-0 yenilerek veda etti.
1994-95 sezonunda Kupa Galipleri Kupası'nda Floriana ile eşleşti. Bu eşleşmede kulüp ilk Avrupa Kupası golünü ve galibiyetini alarak evinde rakibini 1-0 yendi. Deplasmanda oynanan rövanş maçı 2-2 bitince kulüp tarihinde ilk kez bir Avrupa Kupası'nda tur atlamayı başardı. Sonraki turda eşleştiği Club Brugge takımına evinde 2-1 ve deplasmanda 3-1 yenilerek turnuvaya veda etti.
1996-97 sezonunda Intertoto Kupası'nda gruplarda Lillestrøm, Heerenveen, Nantes ve Kaunas ile eşleşti. Oynadığı 4 maçta aldığı 2 beraberlik ve 2 yenilgi ile grubu sonuncu sırada bitirerek turnuvaya veda etti.
2009-10 sezonunda UEFA Avrupa Ligi'nde eşleştiği Vllaznia takımına 2-1 ve 1-1 sonuçları ile boyun eğerek kupaya veda etti.
2011-12 sezonunda UEFA Avrupa Ligi'nde eşleştiği Vorskla takımına 2-0 ve 0-0 sonuçları ile boyun eğerek kupaya veda etti.
2012-13 sezonunda UEFA Avrupa Ligi'nde eşleştiği Spartak Trnava takımına 3-1 ve 1-1 sonuçları ile boyun eğerek kupaya veda etti.
2013-14 sezonunda UEFA Şampiyonlar Ligi ön elemelerinde eşleştiği Molde takımına evinde 1-0 ve deplasmanda 2-0 yenilerek turnuvaya veda etti.
2014-15 sezonunda UEFA Avrupa Ligi'nde eşleştiği Banga takımını evinde 4-0 yend deplasmanda 0-0 berabere kalarak tur atladı. Sonraki turda eşleştiği Rosenborg takımına evinde 3-1 yenildi deplasmanda oynanan maçı 2-1 kazanmasına rağmen rakibine toplamda 4-3 sonucu ile boyun eğerek turnuvaya veda etti.
2021-22 sezonunda UEFA Konferans Ligi'nde eşleştiği İzlanda temsilcisi Fimleikafélag Hafnarfjarðar takımına evinde 2-1 ve deplasmanda 1-0 yenilerek turnuvaya veda etti.
2022-23 sezonunda UEFA Konferans Ligi'nde sırasıyla Bala Town ve Motherwell takımlarını elemeyi başardı. Sonraki turda eşleştiği Viking FK takımını evinde 1-0 yenmesine rağmen deplasmanda 5-1 yenilerek turnuvaya veda etti.
Takım kadrosu

Not: Uyruk bilgisi futbolcuların FIFA uygunluk kurallarınca oynayabileceği millî takımı gösterir. FIFA kuralları haricinde başkaca uyruğa da sahip olabilirler.
Başarıları

League of Ireland: 2
1936-37, 1976-77
FAI Cup: 2
1983, 1994
League of Ireland Cup: 1
1997-98
League of Ireland First Division: 2
1993-94, 2005
League of Ireland First Division Shield: 1
1993-94
Eikozanoid

Eikozanoid biyokimyada, 20 karbonlu çoklu doymamış yağ asiti araşidonattan (arachidonate) yapılı hormon benzeri maddelere (Prostaglandin, tromboksan ve lökotrien) verilen addır. Depolanmazlar; ihtiyaç olduğunda sentezlenirler. Özel hücre zarı reseptörlerince algılanırlar. (Lipit yapıda yani hidrofobik olmalarına rağmen reseptörleri hücre içinde değil hücre zarındadır.) 
Eikosanoidler, tek hücreliler den çok hücreli yüksek organizasyonlu canlılara kadar tüm organizmalarda bulunan, kısa süreli lokal etkiye sahip lipid türevi biyomoleküller olup, süper hormonlar olarak tanımlanmaktadır. Bu biyomoleküllerin patofizyolojik olaylarda rolleri olduğu kadar, hücre, doku, sistem ve organizma düzeyinde önemli fizyolojik, biyokimyasal moleküler ve ekolojik işlevlere de sahiptirler. Eikosanoidlerin biyosentezinde hücresel fosfolipitlerden fosfolipaz A2 enzimi tarafından serbest bırakılan yirmi karbonlu çoklu doymamış yağ asidi olan arakidonik asit (20:4n-6) kullanılmaktadır. Ayrıca, bu biyomoleküller diğer yirmi karbonlu çoklu doymamış yağ asitleri eikosatrienoik asit (20:3n-3) ve ekosapenpentaenoik asit (20:5n-3) den sentezlenebilmektedir. Eikozanoidler aynı zamanda insulin gibi gerçek hormonların aksine kan yoluyla taşınarak uzak bölgelere etki etmezler, bunun yerine lokal olarak etkinlik gösterirler.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb13740040v (data)  LCCN: sh97001640  NKC: ph119786  NLI: 987007554142705171
Simnanca

| Simnanca |
| --- | --- |
Semani zevön, سمنی زون
Ana dili olanlar: İran
Dil ailesi: Hint-Avrupa dil ailesi  Hint-İran dilleriİran dilleriBatı İran dilleriSimnan dilleriSimnanca
Yazı sistemi: Arap alfabesi
Dil kodları
ISO 639-2: smy
ISO 639-3: semn1249
Glottolog: semn1251  Semnan
Simnancanın konuşulduğu bölgeleri gösteren harita
Simnanca, İran'ın kuzeyinde, Hazar Denizi'nin güneyinde Simnan eyaletinde konuşulan Hint-Avrupa dil ailesinin İran dilleri grubunda bulunan Batı İran koluna bağlı bir dildir. Gramer, söz dağarcığı ve genetik olarak Zazaca, Gilekçe, Mazenderanca ile önemli ölçüde benzerlik göstermektedir.
Simnanca çoğu Kuzeybatı İran dili gibi ergatif bir dildir ve gramatik cinsiyet özelliği taşımaktadır. Diğer kuzeybatı İran dilleri gibi Medce ve Partça ile benzerlik göstermektedir.
| Simnanca | Zazaca | Türkçe | Simnanca | Zazaca | Türkçe |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Av | Aw | Su | Yek | Yew | Bir |
| Vā | Va | Rüzgar | Du | Dı | İki |
| Vist | Vist | Yirmi | Hire | Hirê | Üç |
| Verve | Vewre | Kar | Çar | Çehar | Dört |
| Verg | Verg | Kurt | Penc | Panc | Beş |
| Vāş | Vaş | Ot | Şeş | Şeş | Altı |
| Vīn | Vin | Görmek | Heft | Hewt | Yedi |
| Vare | Varek | Kuzu | Heşt | Heşt | Sekiz |
| Veşun | Veyşan | Aç | Neh | New | Dokuz |
| Vele | Vıle | Çiçek, gül | Des | Des | On |
| Mey | Maye | Anne | Vist | Vist | Yirmi |
| Piye | Pi | Baba | Sey | Sey | Yüz |
| Ero | Ewro | Bugün | Kerge | Kerge | Tavuk |
| Ceni | Ceni | Kadın | Mird | Merd | Adam |
Eksen eğikliği

Yörünge eğikliği ile karıştırılmamalıdır.
Eksen eğikliğini açıklamanın en kolay yolu sağ el kuralıdır.
Eksen eğikliği veya eğiklik, astronomide, bir nesnenin dönme ekseni ile yörünge düzlemine dik olan yörünge ekseni arasındaki açıdır; aynı şekilde, ekvator düzlemi ile yörünge düzlemi arasındaki açıdır ve yörünge eğiminden farklı bir kavramdır.
Eğiklik 0 derece olduğunda, iki eksen aynı yönü gösterir; diğer bir deyişle, dönme ekseni yörünge düzlemine diktir.
Örneğin Dünya'nın dönme ekseni hem Kuzey Kutbu'ndan hem de Güney Kutbu'ndan geçen hayali bir doğruyken, Dünya'nın yörünge ekseni Dünya'nın Güneş etrafında dönerken hareket ettiği hayali düzleme dik olan bir doğrudur; Dünya'nın eğikliği ya da eksenel eğimi bu iki doğru arasındaki açıdır.
Bir yörünge dönemi boyunca, eğiklik genellikle önemli ölçüde değişmez ve eksenin yönü arka plandaki yıldızlara göre aynı kalır. Bu da bir kutbun yörüngenin bir tarafında Güneş'e daha fazla yönelmesine, diğer tarafında ise Güneş'ten daha fazla uzaklaşmasına neden olur ki bu da Dünya'daki mevsimlerin nedenidir.
Tarihçe

Eksen eğikliğini hesaplayan ilk kişi, 14. yüzyılda İbnü'l-Şatir'dir ve eksen eğikliğinin nispeten sabit bir oranda azaldığını anlayan ilk kişi de 1538'de Fracastoro olmuştur. El-Ma'mun, El-Tusi, Purbach, Regiomontanus ve diğerleri de dahil olmak üzere pek çok kişinin gözlemlerine rağmen, eksen eğikliğinin ilk doğru ve modern gözlemlerini muhtemelen Danimarka'dan Tycho Brahe 1584'te yapmıştı.
MÖ 1100 yıllarında Dünya'nın eğikliği, Hindistan ve Çin'de de doğru bir şekilde ölçülmüştür.
MÖ 350 yıllarında Antik Yunan'da Piteas, bir gnomonun gölgesini ölçerek eksen eğikliğini yaz gündönümünde yüksek doğrulukta ölçmüştür.
830'da Bağdat’taki Halife el-Mamun gökbilimcilere eksen eğikliğini ölçtürdü ve sonuçları uzun süre Arap dünyasında kullanıldı.
Orta Çağ döneminde, hem devinim (yalpalama) hem de Dünya'nın eğikliği ortalama bir değer etrafında hesaplanmış ve "ekinoksların dehşeti" olarak bilinen bir düşünceyle insanlar tarafından 672 yıl boyunca yaygın olarak inanılmıştır.
Kuvaterner Dönemi'ndeki etkisi

Yaklaşık 40 yıl önce yapılan çalışmalara göre Kuvaterner dönemdeki iklimsel dalgalanmaların sebebinin Dünya'nın, uydusu ile kendisi arasındaki çekim kuvveti ve Güneş etrafındaki uydu-dış merkezlilik durumu olduğu anlaşılmıştır.
Dünya, günlük hareketi, yıllık hareketi, eksen eğikliği ve Güneş'in etrafındaki eliptik yörüngesindeki hareketi sonucu geniş aralıklı ve daimi olan bu döngülere girmektedir. Dünya Güneş'in etrafında dönerken Ay'ın ve diğer gezegenlerin üzerinde yarattığı çekim kuvveti ile meydana gelen uzun dönemli ve geniş aralıklı bu dalgalanmalar Milankoviç döngüleri olarak adlandırılmaktadır.
Salınım

Eksen eğikliği, yerküre ekseninin güneş etrafındaki dönüş düzlemi arasındaki açı olup, jeolojik zamanda 41,000 yıllık periyot boyunca 22.1° ile 24.5° arasında değişmektedir. Günümüzde 23.440 düzeyinde olan eksen eğikliği azalma eğiliminde olup bu durumun (iklimde antropojenik değişimler oluşmaması durumunda) ılık yazlar ve soğuk kışlara neden olarak yeni bir buz çağını başlatması gerekmektedir. Eksen eğikliğinin yüksek enlemlerde yer alan bölgeler üzerindeki etkisi, düşük enlemlerde yer alan bölgelerdeki etkisine oranla daha fazladır. Eksen eğikliği arttıkça, yüksek enlemlere yaz aylarında ulaşan güneş enerjisi miktarı da artmaktadır. Kış aylarında ise tam tersi bir süreç meydana gelmekte ve ulaşan güneş enerjisi miktarı azalmaktadır.
Mevsimler

Eksen eğikliği, Yerküre üzerinde mevsimlerin oluşumundan sorumludur. On bin yıllık zaman ölçeklerinde, Yerküre'nin eksen eğikliği arttığında, mevsimlik enerji dengesi bozulduğu ve sıcaklık zıtlıkları kuvvetlendiği için, her iki yarımkürede de kışlar daha soğuk ve yazlar daha sıcak olur. Başka bir deyişle, insolasyon (güneşlenme) yaz mevsiminde kutup bölgelerinde daha yüksek olurken, kışın uzun kutup gece süresince sıfır olur. Yerküre'nin eksen eğikliği azaldığındaysa, mevsimler daha az şiddetli geçer; yazlar daha serin, kışlarsa daha ılıman olur. Daha serin yaz mevsimlerinin, yüksek enlemlerde (kutup bölgelerde) kar ve buz örtüsünün daha az erimesine ve yerde daha fazla kalmasına neden olarak, kutup bölgelerinde kütlesel buzul kalkanlarının oluşmasına yol açtığı düşünülmektedir. Ayrıca, yine uzun zaman ölçeklerinde olmak koşuluyla, daha fazla kar ve buz/buzullar ile kaplanan Yerküre, gelen kısa dalga boylu Güneş ışınımını uzaya daha fazla yansıtarak ek soğumaya neden olduğu için, iklim sisteminde bir buz-albedo geri beslemesi düzeneği oluşturur.
Son birkaç milyon yılda, Yerküre'nin eksen eğikliği, ortalama yaklaşık 41,000 yıllık yarı dönemsellikle birlikte yaklaşık 22.5° ve 24.5° arasında değişim göstermiştir. Bu değişimin enerji karşılığı, günlük ortalama insolasyon tutarında kutuplarda 50 W/m2'ye ulaşan önemli değişiklikler olmuştur. Eksen eğikliğinin değeri, yıllık ortalama insolasyon üzerinde de, yüksek enlemlerde birkaç W/m2'lik artış, Ekvator’daysa büyüklük olarak daha küçük bir azalma şeklinde beliren bir etki yapmaktadır. Sonuç olarak, eksen eğikliğindeki değişimler mevsimlik zıtlıkları düzenlemekle birlikte, yıllık ortalama gelen kısa dalga boylu Güneş ışınımı değişimleri alçak enlemlerde yüksek enlemlere göre bir zıt etki yaptığı için, küresel ortalama insolasyon üzerinde önemli bir etki oluşmaz.
Son olarak, mevsimlerin zamansal olarak günberi noktasına göre konumu olarak tanımlanabilecek olan Yerküre’nin ‘iklimsel presesyon’ hareketinin, insolasyon ve iklim değişikliği üzerindeki etkisinin önemli olduğunu söylemek gerekir.
Milankovitch Döngüleri

Atmosferin rolü ihmal edildiğinde, yeryüzünün belirli bir yerinde ve belirli bir zamandaki İnsolasyon (güneşlenme),
Güneş-Yerküre uzaklığının
ve Güneş’in zenith uzaklığının kosinüsünün bir fonksiyonudur.
Bu iki değişken, günün zamanı, enlem ve Yerküre yörüngesinin karakteristiklerinden yararlanarak hesaplanabilir. Klimatolojide, Yerküre ile Güneş arasındaki astronomik ilişkiler Milankovitch döngüleri olarak adlandırılır. Astronomik ilişkiler, özellikle dünyanın Güneş’in çevresindeki yörüngesinin durumu,
Eksen Eğikliği (T),
Eksantrite (E) ve
Presesyon (P) olarak bilinen üç orbital parametre tarafından belirlenir.
Kısaca, eğiklik (T), ekliptik düzleminin ekvator düzlemine göre olan eğikliğinin bir ölçüsü (daha eğik ya da daha dik) ve eksantrite (E), Yerküre’nin Güneş’in çevresindeki yörünge şeklinin bir ölçüsü olarak tanımlanırken, iklimsel presesyon (P), yaz gündönümünde (solstis) Güneş- Yerküre uzaklığındaki daha açık bir söyleyişle, ‘günberi zamanındaki’ değişikliklerle bağlantılıdır.
Bu yüzden, küresel iklimin değişmesine neden olabilecek başlıca astronomik ilişkiler, Yerküre’ nin Güneş'in çevresindeki yörüngesinin şeklindeki değişiklikler (yörüngesel bozulma) ile Yerküre'nin eksen eğikliğindeki ve presesyonundaki (günberi zamanındaki) değişiklikleri içerir. Başka bir deyişle, Milankovitch döngüleri bir dizi dönemsel değişiklikleri içermekte ve uzun dönemli iklim değişikliklerinin açıklanması açısından önemli kanıtlar sunabilmektedir.
Dünya'nın eksen eğikliği şu anda yaklaşık 23.7°'dir.
Laskar' da eksen eğikliğinin 20.000 yıllık değişimi. Kırmızı nokta 2000 yılını temsil etmektedir.
Eksen Eğikliği' nin kutup noktalarıyla ilişkisi
Yixing

| Yixing Basitleştirilmiş Çince: 宜兴市 |
| --- | --- |
İl düzeyinde şehir

Yixing
Yüzölçümü
 • Toplam: 2038.7 km²
Nüfus (2011)
 • Toplam: 1.243.700
 • Yoğunluk: auto/km²
Zaman dilimi: UTCUTC+8 (Çin Standardı)
 • Yaz (YSU): Yaz saati uygulaması yok
Posta kodu: 214200
Alan kodu: 0510
Resmî site yixing.gov.cn
Yixing, Çin'in doğusundaki Jiangsu eyaletinde yer alan kent, en büyük tatlı su göllerinden Taihu gölünün kıyısında yer alır.
5000 yıl önceki Yeni Taş Devri'nde seramik üretmeye başlayan Yixingliler'in ataları sayesinde Yixing aynı zamanda, Çin'in önemli seramik üretim merkezlerinden biri olma özelliğini taşımaktadır. Jiangsu'daki Yixing kenti, aynı renkteki yerel kilden yapılan morumsu-kahverengi çaydanlıkları nedeniyle Çin'in çanak çömlek başkenti olarak bilinmektedir.
Tarihi geçmişinden zengin bir kültürel miras kalan Yixing'de MS 1. yüzyılda Çin'de hüküm süren Üç Devlet döneminden kalma Guoshan Taş Anıtı, 7. yüzyıldaki Tang Hanedanı döneminden kalma Gulong porselen atölyesi ve 10. yüzyıldaki Kuzey Song Hanedanlığı döneminde yaşayan ünlü edebiyatçı ve şair Su Dongpo'nun anısına kurulan Dongpo Okulu yer almaktadır.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4026525-0