İnsan haklarının üç nesli
Yorum

Maurice Cranston, kıtlığın sözde ikinci ve üçüncü kuşak hakların gerçekte hak olmadığı anlamına geldiğini savunmuştur. Bir kişinin bir hakkı varsa, diğerlerinin de bu hakka saygı gösterme görevi vardır, ancak hükûmetler vatandaşların sözde ikinci ve üçüncü nesil haklarının ima ettiği görevleri yerine getirmek için gerekli kaynaklardan yoksundur.
Claremont McKenna College'da yönetim profesörü ve Claremont Enstitüsü'nün kıdemli üyesi Charles Kesler, ikinci ve üçüncü nesil insan haklarının, çoğunluğun kendi içinde iyi şeyler olduğunu kabul edebileceği siyasi hedefleri haklar diliyle gizleme ve böylece bu siyasi hedeflere uygunsuz çağrışımlar kazandırma girişimi olduğunu savunmuştur. Ona göre, sosyo-ekonomik malların "hak" olarak adlandırılması, doğal olarak ilgili bir "görev" kavramı yaratmaktadır, böylece diğer vatandaşların bu yeni hakları yerine getirmek için hükûmet tarafından diğer insanlara bir şeyler vermeye zorlanması gerekmektedir. Ayrıca, ABD'de yeni hakların federal düzeyde siyasi karar alma mekanizmasının federalizmi ihlal edecek şekilde "millileştirilmesine" yol açtığını ifade etmiştir. Hillsdale College profesörü Paul Rahe, Soft Despotism, Democracy's Drift adlı kitabında, eşitlik temelli haklara odaklanmanın, başlangıçtaki medeni hakların sürekli genişleyen bir hükûmete tabi kılınmasına yol açacağını, bu hükûmetin de vatandaşlarına doğru bir şekilde hizmet veremeyecek kadar beceriksiz olacağını ve yalnızca daha fazla hakkı kendine tabi kılmaya çalışacağını yazmıştır.
19. yüzyıl filozofu Frederic Bastiat bu negatif ve pozitif haklar arasındaki çatışmayı şu sözlerle özetlemiştir:
M. de Lamartine bir gün bana şöyle yazdı: "Sizin doktrininiz benim programımın sadece yarısı; siz özgürlükte durdunuz, ben kardeşliğe doğru gidiyorum." Ben de ona cevap verdim: "Programınızın ikinci yarısı ilk yarısını yok edecektir." Ve aslında, "kardeşlik" kelimesini " gönüllülük" kelimesinden ayırmak benim için oldukça imkansızdır. Özgürlük yasal olarak yok edilmeden ve adalet yasal olarak ayaklar altına alınmadan, kardeşliğin yasal olarak uygulandığını düşünmek benim için imkansızdır.
İktisatçı Friedrich Hayek, ikinci nesil " sosyal adalet " kavramının pratikte politik bir anlamı olamayacağını öne sürmektedir:
Bu haliyle hiçbir durum adil ya da adaletsiz değildir: sadece birilerinin bu durumun ortaya çıkmasından sorumlu olduğunu varsaydığımız sürece ... Aynı anlamda, fiyatların eyleme rehberlik ettiği serbest piyasa/kendiliğinden işleyen piyasa, insanların herhangi bir anlamda neye ihtiyaç duyduklarını ya da neyi hak ettiklerini hesaba katamaz, çünkü hiç kimsenin tasarlamadığı bir bölüşüm oluşturur ve tasarlanmamış bir şey, salt bir durum, adil ya da adaletsiz değildir. Ve işlerin "adil" bir şekilde dizayn edilmesi gerektiği fikri, aslında, piyasayı terk etmemiz ve birilerinin herkesin ne kadarına sahip olması gerektiğine karar verdiği planlı bir ekonomiye dönmemiz gerektiği anlamına gelmektedir ve bu da elbette, ancak kişisel özgürlüğün tamamen ortadan kaldırılması pahasına buna sahip olabileceğimiz anlamına gelmektedir.
New York Üniversitesi Hukuk Fakültesi profesörü Jeremy Waldron, ikinci nesil haklara yönelik eleştirilere yanıt niteliğinde bir yazı kaleme almıştır:
Her halükarda, birinci nesil haklardan ikinci nesil haklara yönelik argümanın hiçbir zaman kavramsal bir analiz meselesi olması beklenmiyordu. Daha ziyade şuydu: Eğer bir kişi için medeni veya siyasi özgürlüğü güvence altına almak gerçekten önemliyse, bu bağlılığa, kişinin bu özgürlüğün tadını çıkarmasını ve kullanmasını mümkün kılan yaşam koşullarıyla ilgili daha fazla endişe eşlik etmelidir. A ve B arasındaki seçimin kendisi için hiçbir şey ifade etmediği ya da birini seçip diğerini seçmemesinin hayatı üzerinde hiçbir etkisinin olmayacağı bir durumda bırakılırsa, bu kişinin özgürlüğü (örneğin A ve B arasında seçim yapma özgürlüğü) için mücadele etmeye neden değer olsun ki?"
Macar sosyalist ve politik iktisatçı Karl Polanyi, Büyük Dönüşüm kitabında Hayek'e tamamen zıt bir argüman ortaya koydu. Polanyi, kontrolsüz bir serbest piyasanın baskıcı bir ekonomik yoğunlaşmaya ve ardından sivil hakları gerileten bir demokratik yönetime yol açacağını yazmıştır.
1993'teki Dünya İnsan Hakları Konferansı, medeni ve siyasi haklar (negatif haklar) ile ekonomik, sosyal ve kültürel haklar (pozitif haklar) arasındaki ayrıma karşı çıkmış ve bunun sonucunda Viyana Beyannamesi ve Eylem Programı "tüm insan haklarının evrensel, bölünmez, birbirine bağlı ve birbiriyle ilişkili" olduğunu ilan etmiştir.