stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mithatpaşa Caddesi (Ankara)

| --- | --- |

Konum: Çankaya, Ankara, Türkiye
Mithatpaşa Caddesi; Türkiye'nin başkenti Ankara'da bulunan bir caddedir. Çankaya'nın Kızılay ve Sıhhiye semtleri arasında bulunmaktadır.
İsim

Ankara'nın en önemli ve en işlek caddelerinden biri olan Mithatpaşa Caddesi ismini; Osmanlı döneminde sadrazamlık ve valilik gibi önemli görevlerde bulunmuş ve Kânûn-ı Esâsî'yi hazırlayan heyetin başkanlığını yapmış olan Midhat Paşa'dan almıştır.
Konum

Atatürk Bulvarı ile Kızılırmak Caddesi'ni birbirine bağlayan Mithatpaşa Caddesi; bulvar tarafında Abdi İpekçi Parkı'nın olduğu yerden başlayıp diğer uçta Kocatepe Camii'nin bulunduğu noktada sona ermektedir. Cadde, konumlandığı güzergâh gereği çeşitli noktalarda bölgedeki diğer büyük ve önemli caddeler olan Sakarya, Ziya Gökalp, Yüksel ve Meşrutiyet Caddeleri tarafından bölünmektedir. Cadde üzerinde bulunan önemli yapılar arasında ise SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Ankara İl Defterdarlığı ve Mithatpaşa Vergi Dairesi bulunmaktadır.
Galeri

Arkada eski Sağlık Bakanlığı binası ve hemen önünden geçen Mithatpaşa Caddesi
Mithatpaşa Caddesi ve Atatürk Bulvarı'nın Sıhhiye Kavşağı'na bağlandığı nokta
Kocatepe yönünden Sıhhiye'ye gidişte Mithatpaşa Caddesi
Galeri > Panorama

(Soldan sağa) Atatürk Bulvarı, Hitit Güneş Kursu Anıtı, Mithatpaşa Caddesi ve Abdi İpekçi Parkı
| g t Ankara'daki yol ağı |
| --- | --- |
Meydanlar:  Anadolu Meydanı  Kızılay Meydanı  Opera Meydanı  Şili Meydanı  Ulus Meydanı  Zafer Meydanı 
Bulvarlar:  Anadolu Bulvarı  Atatürk Bulvarı  Bangabandhu Bulvarı  Celâl Bayar Bulvarı  Dumlupınar Bulvarı  Gazi Mustafa Kemal Bulvarı  Talatpaşa Bulvarı 
Caddeler:  7. Cadde  Ahmet Adnan Saygun Caddesi  Anafartalar Caddesi  Arjantin Caddesi  Cinnah Caddesi  Cumhuriyet Caddesi  Çankırı Caddesi  Denizciler Caddesi  John F. Kennedy Caddesi  Lizbon Caddesi  Mithatpaşa Caddesi  Necatibey Caddesi  Sakarya Caddesi  Tunalı Hilmi Caddesi  Tunus Caddesi  Yüksel Caddesi  Ziyabey Caddesi 
Sokaklar:  Bestekar Sokak  Filistin Sokak  Güniz Sokak  Karanfil Sokak  Konur Sokak  Kumrular Sokak  Sezenler Sokak 
Yokuşlar:  Akay Yokuşu  Çıkrıkçılar Yokuşu
Cinnah Caddesi

| --- | --- |
Atakule ve paralelinde uzanan Cinnah Caddesi
Haritadaki yeri
Eski adı: Vali Dr. Reşit Caddesi
Adını veren: Muhammed Ali Cinnah
Türü: Cadde
Sağlayıcı: Ankara Büyükşehir Belediyesi
Uzunluğu: 1.800 metre (1.8 kilometre)
Genişliği: 15 metre
Şerit sayısı: 4 (tek yön)
Trafik durumu: Araç ve yaya
Trafik akışı: Sağ
Başlangıç noktası: Atatürk Bulvarı
Bitiş noktası: Simon Bolivar Caddesi
Bağlandığı kavşak: Kuğulu Kavşağı
Konum: Çankaya, Ankara, Türkiye
Koordinatları: 39°53′33″K 32°51′23″D﻿ / ﻿39.89250°K 32.85639°D﻿ / 39.89250; 32.85639
Önemli yapılar: Atakule
Cinnah Caddesi; Ankara'nın Çankaya ilçesinde bulunan bir caddedir. Atatürk Bulvarı'nın devamı niteliğinde olup Kuğulu Park'tan başlayarak Atakule'ye kadar uzanır. Aziziye, Çankaya ve Remzi Oğuz Arık mahalleleri arasında bir sınır oluşturan cadde; Hoşdere, Çankaya ve Simon Bolivar caddelerinin kesiştiği noktada son bulur. Tek yönlü olarak araç trafiğine açık olup yaklaşık 1.8 kilometre uzunluğundadır. Cadde boyunca Afganistan, Bangladeş, Hindistan, İsveç, Kanada ve Libya gibi ülkelerin büyükelçilikleri bulunur.
İsim

1970'li yıllara kadar "Vali Dr. Reşit Caddesi" ismiyle anılan cadde; dönemin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı mimar Vedat Dalokay'ın Pakistan'da katıldığı bir yarışmada ödül alması sonrasında, bu ülkenin kurucu lideri Muhammed Ali Cinnah'a atfen, Cinnah Caddesi olarak yeniden adlandırılmıştır.
Önemi

1940'lı yılları takiben, Ankara'nın kültürel ve siyasi merkezinin hızla Altındağ'dan Çankaya eksenine doğru kaymasının bir sonucu olarak bölgenin sosyoekonomik yapısında yadsınamaz değişimler meydana gelmiş ve caddenin bulunduğu muhit, şehrin gelir seviyesi yüksek mensupları tarafından tercih edilir olmuştur. Zaman içerisinde pek çok ülkenin büyükelçiliklerini bu bölgeye taşıması ve bunların bazılarının da Cinnah Caddesi üzerinde yer alması, caddenin cazibe ve önemini daha da arttırmıştır. Dolayısıyla, Ankara'daki kayda değer sivil mimari örneklerinin büyük çoğunluğunun bu caddede bulunması ise tesadüf değildir. Cinnah Caddesi, başta Sevgi Soysal olmak üzere Ankara'yı konu edinen kitaplar yazan sanatçıların eserlerinde sıkça kendine yer bulan ve şehrin Batılı yüzünü temsil eden özellikleriyle betimlenen bir caddedir.
Mimarisi

Cadde üzerinde bulunan mimari yapılar, şehir genelindeki erken dönem sonrası modern sivil mimari geleneğinin en önemli örneklerini oluşturur. Jansen Planı'nın belirginleştirdiği kuzey-güney aksı göz önünde bulundurulduğunda kentin güneye, yani Kavaklıdere ve Çankaya yönüne doğru büyümesiyle Cinnah Caddesi de hızla mühim bir artere dönüşmüş ve 1950 yılında Ankara için hazırlanan ikinci büyük imar planı olan Uybadin-Yücel Planı'nda kendine yer bularak pek çok mimari projeye ev sahipliği yapmıştır. Mimar Reha Ortaçlı'nın siyasetçi Nihat Erim için tasarladığı apartmanın Cinnah üzerinde inşa edilmesi ise 1950'li yılların sonuna doğru cadde üzerinde başlayan yoğun imar faaliyetlerinin fitilini ateşleyen ilk örnek yapıdır. 1958'de yapımı tamamlanan Nihat Erim Apartmanı dışında bir Nejat Ersin projesi olan Cinnah 19, Şevki Vanlı tarafından tasarlanan Leyla Gencer Apartmanı, Vedat Dalokay ve Nejat Tekelioğlu'nun ortak projesi Basın I Sitesi, Mehmet Savaş'ın Devlet Tiyatrosu Sanatkârları Kooperatifi Apartmanı, Cinnah 22, Sedad Hakkı Eldem'in Hindistan Büyükelçiliği Binası ve Affan Kırımlı'nın Türk-Amerikan Derneği Binası da cadde üzerinde bulunan önemli yapılar arasında gösterilebilir. Altındağ'daki hakim mimari tarz olan Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın getirdiği gelenekselliğin aksine, Cinnah Caddesi başta uluslararası üslup olmak üzere modern mimari anlayışının çatısı altındaki çeşitli tarzlardan önemli örneklere ev sahipliği yapar.
Cadde üzerindeki yapılar

Afganistan'ın Ankara Büyükelçiliği
Atakule
Bangladeş'in Ankara Büyükelçiliği
Botanik Parkı
Hindistan'ın Ankara Büyükelçiliği
İsveç'in Ankara Büyükelçiliği
Kanada'nın Ankara Büyükelçiliği
Libya'nın Ankara Büyükelçiliği
Nokia 7610

| --- | --- |

Tip: Cep telefonu
İşletim sistemi: S60
CPU: 123 MHz
Hafıza: 8 MB dahili hafıza
Kamera(lar): Dahili (1152x864) kamera
Bağlantı(lar): GSM, GPRS, HSCSD, Bluetooth
7610, Nokia tarafından üretilen bir akıllı telefondur. Nokia'nın 1 megapiksel kamera kullandığı ilk telefondur.
Teknik özellikler > Kilit özellikler

Kaliteli baskı için entegre 1 megapiksellik (1152 x 864 piksel) kamera, 4x dijital yakınlaştırma
Ses fonksiyonlu ve 4x dijital yakınlaştırma özelliğine sahip, 10 dakikaya kadar film çekimi yapabilen entegre video kayıt cihazı
Standart ve gece kamera modları ve otomatik çekim
Movie Director - videoklipleri, birleştirme, müzik ekleme veya sitil değiştirme fonksiyonları
Galeri deposuyla oluşturulmuş veya yüklenmiş içerik (resim, ses, video)
Hızlı bir başlangıç için Hoş Geldiniz Demosu ve telefon özelliklerini size tanıtan Yardım uygulaması.
65,536 renkli, 176 x 208 piksel ekran
Kablosuz Bluetooth teknolojisi ve USB bağlantısı
MMS, e-posta ve hızlı mesajlaşma
Gelişmiş XHTML tarayıcı
Kişiselleştirilmiş kullanıcı arabirimi temaları
Nokia Xpress-on™ Style Packs
Teknik özellikler > Tri-band İşletim

Beş kıtada tri-band kapsama (GSM 900/1800/1900 veya GSM 850/1800/1900)
Bantlar arası otomatik geçiş
Teknik özellikler > Ebat

Ağırlık: 118 g
Boyutlar: 108.6 mm x 53 mm x 18.7 mm, 93.5 cc
Teknik özellikler > Ekran ve Kullanıcı Arabirimi

Parlak aktif matris TFT renkli ekran
65,536 renk
176 x 208 piksel çözünürlük
Seçilebilir temalı grafiksel kullanıcı arabirimi
5 yönlü tarama tuşu
Symbian işletim sistemi 7.0s
Seri 60 platformu
Teknik özellikler > Video Kayıt Cihazı

Çözünürlük: 128 x 96 veya 174 x 144 piksel (Sub QCIF ya da QCIF)
Süre: Maksimum 20 dakika
4x dijital yakınlaştırma
Desteklenen formatlar: 3GPP, MPEG-4, H.263, Real Video
Teknik özellikler > RealOne player

Multimedya dosyalarının indirilmesi ve oynatılması (video + müzik)
Desteklenen medya portallarından medya dosyaları oynatımı
Formatlar: 3GPP, RealMedia, MP3, AAC
Teknik özellikler > Hafıza Fonksiyonları

Kişiler, yazılı mesajlar, multimedya mesajları, zil sesleri, resimler, videoklipler, takvim notları, yapılacaklar listesi ve uygulamalar için 8 MB dahili dinamik hafıza
64 MB İndirgenmiş Boyutlu MultiMediaCard (MMC) Kartı
Mesajlaşma Mesajlaşma Multimedya mesajlaşma: Resim, film, metin ve ses klibi birleştirme, MMS olarak uyumlu telefonlara veya PC'ye gönderme; çoklu slayt sunumuyla yaşadıklarınızı anlatmak için MMS kullanımı
Megapiksel resminizin MMS'e sığacak şekilde yeniden boyutlandırılması (maks. 100 kB ek boyutu)
E-posta: Gerek işle ilgili gerekse de kişisel e-posta hesaplarına erişim; SMTP, POP3 ve IMAP4 protokollerini destekler
Yazılı mesajlaşma: Zincirleme SMS, resimli mesajlaşma, SMS dağıtım listesini destekler
Tahminli metin girişi: Avrupa ve Asya Pasifik'teki tüm ana dilleri destekler
Teknik özellikler > Presence

Hızlı mesajlaşma
Presence-enhanced contacts
Teknik özellikler > Bağlantı

Bluetooth kablosuz teknolojisi
Pop-Port™ ile USB
PC Suite kullanarak, kişilerin ve takvimin PC'ye lokal senkronizasyonu
SyncML ile uzaktan senkronizasyon
Resim, videoklip, grafik ve kartvizit gönderme
Tarama Tarama HTML, XHTML ve WML desteği
Tam ekran görüntü
OMA mDRM - içerik koruma için yönlendirme kilidi
Cüzdan: Şifrelerinizin ve numaralarınızın rahat, online kullanımı ve depolanması
Veri TransferiVeri TransferiGPRS şebekelerinde 40.3 kB/s'ye kadar
Çağrı YönetimiÇağrı YönetimiKişiler: Giriş başına birden fazla telefon ve e-posta detayını destekleyen gelişmiş kişi veritabanı; ayrıca küçük resimleri ve grupları destekler
Hızlı arama
Kayıtlar: Aranan, gelen ve yanıtsız çağrı listeleri
Otomatik yeniden arama
Otomatik yanıtlama (sadece uyumlu kulaklık ve araç kitiyle çalışır)
Önceden tanımlanmış numaralara aramaya izin veren Sabit Arama Numarasını destekler
Konferans çağrısı
Teknik özellikler > Java™ Uygulamaları

Java Desteği + Yüklenebilir 3D Özellikli
Teknik özellikler > Ses özellikleri

Sesli arama
Sesli komut
Ses kayıt cihazı
Entegre handsfree hoparlör
Teknik özellikler > Dijital Servisler

Nokia Software Market'tan Symbina uygulamaları
Grafikler, semboller, animasyonlar, logolar
Oyunlar: Yeni oyun yükleme olanağı
Zil sesleri: Gerçek Sesler, polifonik tonlar
Temalar: Yeni temalar yükleme olanağı
Teknik özellikler > Satış Paketi İçeriği

Nokia 7610 kameralı telefon
İndirgenmiş Boyutlu MultiMediaCard (64MB) Kartı
İndirgenmiş Boyutlu (MMC) Kartı İçin Adaptör
Li-ion Batarya (BL-5C)
Seyahat Şarj Cihazı (ACP-12)
USB Bağlantı Kablosu (DKU-2)
Bilek kayışı
CD-ROM
Kullanım Kılavuzu
Dış bağlantılar

Nokia 7610 sayfası 18 Ağustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Nokia Türkiye Sayfası1 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Nokia.com25 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
İslam dünyasında liberalizm ve ilerlemecilik

İslam dünyasında liberalizm ve ilerlemecilik, İslami anlayış ve pratik konusunda önemli bir ilerici düşünce birikimi oluşturan kendini bildiren Müslümanları içerir. Bu çalışmalar bazen "ilerici İslam" olarak adlandırılır. Bazı bilim insanları, Omid Safi gibi, "İlerici Müslümanlar" (dekolonizasyoncu, anti-emperyalist ve moderniteye eleştirel) ile "İslam'ın liberal savunucuları" (moderniteyi benimseyen eski bir hareket) arasında ayrım yapar.
Liberal İslam aslında 18-19. yüzyıl İslami canlanma hareketinin bir parçası olarak ortaya çıktı. İslam içinde liberal ve ilerici fikirler bazı geleneksel Müslümanlar tarafından tartışmalı olarak kabul edilir; liberal Müslümanları Batıcı ve/veya rasyonalist olmakla suçlarlar.
Liberal ve ilerici İslam'ın metodolojileri, geleneksel İslami kutsal metinlerin (Kuran) ve diğer metinlerin (Hadis) yeniden yorumlanmasına dayanır. Bu süreç ictihad olarak adlandırılır (aşağıya bakınız). Bu, hafiften en liberal olanına kadar değişebilir, burada yalnızca Kuran'ın anlamı bir vahiy olarak kabul edilirken, sözcüklerle ifadesi, İslam peygamberi Muhammed'in belirli zaman ve bağlamındaki çalışması olarak görülür.
Liberal Müslümanlar, kendilerini erken dönem İslam topluluğunun prensiplerine dönüş olarak görürler ve Kuran'ın etik ve çoklu anlamlılık niyetini teşvik ederler. Reform hareketi, tevhidin (Allah'ın birliği) "insan toplumu için düzenleyici bir prensip ve dini bilginin, tarihin, metafiziğin, estetiğin ve etiğin yanı sıra sosyal, ekonomik ve dünya düzeninin temeli olarak kullanılmasını" benimser.
Liberal Müslümanlar, demokrasi, cinsiyet eşitliği, insan hakları, LGBT hakları, kadın hakları, dinler arası hoşgörü, çok kültürlülük, ifade özgürlüğü, düşünce özgürlüğü ve din özgürlüğü gibi ilerici değerlerin teşvik edilmesini onaylarlar; teokrasiye karşı çıkar ve İslamcılık ile İslami köktendinciliği kesin bir şekilde reddederler; ayrıca İslami teoloji, etik, şeriat, kültür, gelenek ve diğer ritüelistik uygulamalar konusunda modern bir görüş benimserler. Liberal İslam, İslami kutsal metinlerin 21. yüzyılda da geçerliliğini korumak amacıyla yeniden yorumlanmasını vurgular.
İslam felsefesinde arka plan

İslam'ın yükselişi, hem Kuran'ın iletilmesi hem de Muhammed'in hayatı temelinde, Akdeniz bölgesindeki güç dengelerini ve güç kaynaklarının algılanışını güçlü bir şekilde değiştirdi. Erken İslam felsefesi, din ve bilim arasında değişmez bir bağlantıyı vurguladı ve gerçeği bulmak için ictihad sürecini önemsedi. Bu anlamda, tüm felsefe "siyasi" olarak kabul edildi çünkü yönetim için gerçek sonuçları vardı. Bu görüşe, daha çok Helenistik bir görüşü benimseyen "rasyonalist" Mütevekkilî filozoflar tarafından meydan okundu; modern bilim insanları tarafından İslam'ın ilk spekülatif teologları olarak bilinirler. Mütevekkilîler, Halifelikten bağımsız hareket özgürlüğü arayan seküler bir aristokrasi tarafından desteklendiler. Ancak antik dönemin sonlarına gelindiğinde, genel olarak "gelenekselci" Aşarî teolojisi İslam'da üstünlük kazanmıştı. Aşarîler'e göre, akıl Kuran ve sünnete bağlı olmalıdır.
İslam felsefesinde arka plan > İbn Rüşd

İbn Rüşd, genellikle Latinceleştirilmiş adıyla Averroes, Endülüslü birçok yönlü bilim insanıydı. "Batı Avrupa'da seküler düşüncenin kurucu babası" olarak tanımlanan İbn Rüşd, Aristoteles'in eserleri üzerine yaptığı kıymetli yorumları nedeniyle "Yorumcu" lakabıyla tanınıyordu. Başlıca eseri İttihâdü't-tefsîr'de (Felsefecilerin Tutarsızlığı) al-Gazali'nin Felsefecilerin Tutarsızlığı adlı eserine karşı felsefeyi savundu. Diğer eserleri ise Faslü'l-Makâl ve Kitâbü'l-Kaşf'tır. İbn Rüşd, Faslü'l-Makâl'da (Kararlı Bir Makale) bilim ve felsefenin resmi Aş'arî teolojisinden bağımsızlaşmasının ve felsefe ile din arasında doğal bir çelişki olmadığının bir savunmasını sunmuştur; bu nedenle Averroizm, modern sekülerliğin öncüsü olarak kabul edilmiştir.  İbn Rüşd, kadınların eşitlik ilkesini kabul eder. Ona göre kadınlar eğitim almalı ve askeri hizmette bulunmalarına izin verilmelidir; en iyileri arasından yarının filozofları veya yöneticileri olabilir. İbn Rüşd'ün çalışmalarına dayanan 13. yüzyıl Latin Hristiyan ve Yahudi geleneğindeki felsefi harekete Averroizm denir. İbn Rüşd, 20. yüzyılın sonlarında İslam düşüncesi ve İslam toplumunun çöküşü ve yeniden canlandırılması tartışmasında sembolik bir figür haline gelmiştir. İslam toplumunda Averroist düşüncenin böyle bir canlanmasını destekleyen önemli bir isim Mohammed Abed al-Jabri'dir ve eleştirel eseri "Arap Akıl Eleştirisi" (1982) olarak bilinir.
İslam felsefesinde arka plan > Rifa'a al-Tahtawi

1831 yılında Mısırlı Mısırbilimci ve rönesans düşünürü Rifa'a al-Tahtawi, Mısır altyapısını ve eğitimini modernleştirme çabasının bir parçasıydı. Mısırlı izleyicilerine seküler otorite, siyasi haklar ve özgürlük gibi Aydınlanma fikirlerini tanıttı. Ayrıca modern medeniyetin nasıl olması gerektiği ve bir "iyi Mısırlı"nın hangi özelliklere sahip olması gerektiği konusundaki fikirleri ve kamu yararı ve ortak iyilik üzerine düşünceleri hakkında bilgi verdi. Tahtawi'nin çalışmaları, 1860 ile 1940 yılları arasında gelişen Mısırlı bir rönesans olan "nahda"nın ilk çabası oldu.
Tahtawi, İslam Modernizmi'nin erken benimseyenlerinden biri olarak kabul edilir. İslam Modernistleri, İslami prensipleri Avrupa sosyal teorileriyle entegre etmeye çalıştılar. 1826 yılında Mehmet Ali tarafından Paris'e gönderilen Al-Tahtawi, beş yıl boyunca bir eğitim misyonunda çalıştıktan sonra 1831 yılında geri döndü. Tahtawi, Dil Okulu'nun müdürü olarak atandı. Okulda, Avrupa kitaplarını Arapça'ya çevirmek için çalıştı. Tahtawi, askeri kılavuzlar, coğrafya ve Avrupa tarihi gibi eserlerin çevirisini denetledi. Toplamda, al-Tahtawi 2.000'den fazla yabancı eserin Arapça'ya çevrilmesinde etkili oldu. Al-Tahtawi, bazı kitaplarında Fransız toplumuna olumlu yorumlarda bulundu. Tahtawi, İslam'ın prensiplerinin Avrupa Modernitesi ile uyumlu olduğunu vurguladı.
Tahtawi'nin "Altından Özü" veya "Paris'in Genel Bir Bakışı" adlı eserinde, vatandaşlığın vatansever sorumluluğundan bahsedilmektedir. Tahtawi, İslam medeniyetlerinin neye dönüşebileceğine dair bir örnek olarak Roma medeniyetini kullanır. Bir zamanlar tüm Romalılar tek bir Sezar altında birleşirken Doğu ve Batı olarak ikiye ayrıldı. Ayrıldıktan sonra, iki ulusun "tüm savaşları yenilgiyle sonuçlandı ve mükemmel varoluştan yokoluşa geri çekildiğini" görürüz. Tahtawi, Mısır'ın birlik içinde kalamaması durumunda dış istilacıların kurbanı olabileceğini anlamaktadır. Tahtawi, vatandaşların ülkelerinin vatansever görevini savunmanın önemini vurgular. Tahtawi'ye göre ülkesini korumanın yollarından biri, modern bir toplumla gelen değişiklikleri kabul etmektir.
İslam felsefesinde arka plan > Muhammed Abduh

Mısır İslam hukukçusu ve dini bilgin Muhammad Abduh, İslam Modernizminin önemli kurucu figürlerinden biri olarak kabul edilir ve Müslüman ibadeti, dogmaları ve aile bağlarını sertliklerini kırmıştır. Abduh, Müslümanların Orta Çağ alimlerinin sağladığı metin yorumlarına sadece güvenemeyeceklerini, değişen zamanlara ayak uydurmak için akıldan yararlanmaları gerektiğini savundu. İslam'da insanın gemiyle sürülerek yönlendirilmek için yaratılmadığını, insanın bilgiyle yönlendirilebilmesi için zeka verildiğini söyledi. Abduh'a göre bir öğretmenin rolü, insanları öğrenmeye yönlendirmekti. İslam'ın insanları atalarının dünyasından kopmaya teşvik ettiğini ve İslam'ın geleneklere kölece bir taklit yapmayı kınadığını düşündü. İnsana lütuf edilen iki en büyük dini değerin irade bağımsızlığı ve düşünce ve görüş bağımsızlığı olduğuna inanıyordu. Bu araçların yardımıyla insanın mutluluğa ulaşabileceğine inanıyordu. Batı medeniyetinin Avrupa'da büyümesinin bu iki ilkeye dayandığını düşünüyordu. Ona göre, birçok insanın seçimlerini yapabilmesi ve akıllarıyla gerçekleri araştırabilmesi üzerine harekete geçirildi. Eserlerinde Tanrı'yı, insanlığı çocukluk çağından gençlik dönemine ve yetişkinliğe kadar eğiten bir varlık olarak tasvir etti. Ona göre, İslam, dogmalarının akıl yoluyla kanıtlanabilen tek din olduğunu gösteriyordu. Çok eşliliğe karşı çıkıyor ve bunun eski bir gelenek olduğunu düşünüyordu. İnsanları kölelikten kurtaracak, tüm insanlara eşit haklar sağlayacak, dini bilginin te'vil üzerindeki tekelini ve ırksal ayrımcılığı ve dini baskıyı ortadan kaldıracak bir İslam biçimine inanıyordu.
Muhammed Abduh, Al-Idtihad fi Al-Nasraniyya wa Al-Islam adlı kitabında, İslam dünyasında kimsenin özel dini otoriteye sahip olmadığını iddia etti. Abduh, Halife'nin dini otoriteyi temsil etmediğini, çünkü onun hatasız olmadığını ve vahiy verilen kişi olmadığını savundu; dolayısıyla Abduh'ya göre Halife ve diğer Müslümanlar eşittir. ʿAbduh, Halife'nin ummanın saygısını kazanması gerektiğini ancak onun üzerinde hükmetmemesi gerektiğini savundu; ummanın birliği, ulus devletlere bölünmesine engel olmayan ahlaki bir birliktir.
Muhammed Abduh, Sünniler ve Şiiler arasında uyumu sağlamak için büyük çaba harcadı. Genel olarak, İslam'daki tüm düşünce okulları arasında kardeşlik mesajı verdi. Abduh düzenli olarak dini topluluklar arasında daha iyi dostluk çağrısında bulundu. Mısır'da Hristiyanlık ikinci büyük din olduğu için, Müslümanlar ve Hristiyanlar arasında dostluğa özel çaba gösterdi. Birçok Hristiyan dostu vardı ve birçok kez Kıptileri savunmak için kalktı.
İslam felsefesinde arka plan > Nasr Hamid Abu Zeyd

Mısırlı Kuran düşünürü, yazar, akademisyen Nasr Hamid Abu Zayd, İslam'da önde gelen liberal teologlardan biridir. O, "ana akım görüşleri sorgulayan" bir insan odaklı Kuran hermeneutiği projesiyle ünlüdür ve bu da "tartışma ve mücadele" başlatmıştır. Zayd, Kuran'ın ilahi kökenine karşı çıkmadan, onun yedinci yüzyıl Araplarının dil ve kültür bağlamında okunması gereken bir "kültürel ürün" olduğunu ve birden fazla şekilde yorumlanabileceğini savunmuştur. Ayrıca, dini siyasi güç kullanımını eleştirmiştir. 1995 yılında, bir Mısır Şeriat mahkemesi onu murted (dinden çıkmış) ilan etmiş, bu da ölüm tehditlerine ve birkaç hafta sonra Mısır'dan kaçmasına yol açmıştır. (Daha sonra "sessizce" Mısır'a geri dönmüş ve orada vefat etmiştir.)
Navid Kermani adlı bilim insanına göre Abu Zayd'ın çalışmalarından "üç temel tema" ortaya çıkmaktadır:
- İslam'ın erken dönemlerinden günümüze kadar olan süreçte, tek bir Kur'an metninin çeşitli yorumlarını ve tarihsel bağlamlarını izlemek;
- İslam geleneği içinde var olan "yorum çeşitliliğini" göstermek;
- Ve bu çeşitliliğin İslam tarihinde "giderek ihmal edildiğini" göstermek.
Abu Zayd, kendisini Mu'tezile'nin mirasçısı olarak görüyordu, "özellikle yaratılmış Kur'an fikirleri ve mecazi yorum eğilimleri" konusundaki düşüncelerine atıfta bulunuyordu.
Abu Zayd, "Kur'an'ın tüm zamanlar için Peygamber tarafından iletilen tek, kesin ve geçerli bir yorumuna" olan inanca kesinlikle karşı çıkmıştır.
Abu Zayd'a göre, Kur'an İslam Arap kültürünü "metnin kültürü" olarak nitelendiriyor, ancak Kur'an'ın dili kendiliğinden açıklayıcı değildir, bu da İslam Arap kültürünün aynı zamanda yorum kültürü olduğunu ima eder. Abu Zayd, Kur'an'ı anlamada "rivayet edilen geleneklere [hadis] öncelik veren bir hermeneutik yaklaşıma" karşı "akıl"ı vurguladı. Bu düşüncenin bir yansıması olarak, Abu Zayd Kur'an'ı anlama çabaları için "yorum" terimini kullanırken, İslam bilimlerinde Kur'an'ı açıklayan yazılara "tafsir, izah" deniyordu.
Abu Zayd'a göre, yorumlama açıklama veya yorumdan öteye geçer, çünkü Kur'an olmadan anlamı olmazdı:
[Kur'an] metni, var oluşundan itibaren -yani, Peygamber'in vahiy anında okuduğu anda- ilahi bir metin (nass ilahi) olarak varlığını değiştirdi ve anlaşılabilir bir insan metnine (nass insani) dönüştü, çünkü vahiyden yorumlamaya geçti. Peygamber'in metni anlama şekli, metnin insan zekasıyla olan bağlantısından kaynaklanan hareketin ilk aşamalarından biridir.
Abu Zayd'ın teoloji, felsefe, hukuk, siyaset ve humanizm alanlarında klasik ve çağdaş İslami söyleme eleştirel bir yaklaşımı, Müslümanları kendi geleneği ile özgür düşünce, eşitlik (azınlık hakları, kadın hakları, sosyal adalet), insan hakları, demokrasi ve küreselleşme gibi modern dünya arasında bir köprü kurabilecek modern İslami düşünceyi teşvik etti.