stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vietnam
Coğrafya

Vietnam, Hindiçin yarımadası'nın doğusunda, 8° ile 24°K enlemleri ve 102° ile 110°D boylamları arasındadır. Toplam 331.210 km2 (127.881 sq mi) veya 331,699 km2 (128 sq mi) alanı kaplar. Ülkenin kara sınırlarının toplam uzunluğu 4.639 km (2.883 mi), kıyı şeridi ise 3.444 km (2.140 mi) uzunluğundadır. Quảng Bình ilinin merkezindeki en dar noktada, ülkenin genişliği 50 kilometre (31 mi) kadar dar olmasına rağmen kuzeyde yaklaşık 600 kilometre (370 mi) kadar büyüür.
Vietnam'ın toprakları çoğunlukla engebeli ve yoğun ormanlarla kaplı olup düz arazisi %20'den fazla değildir. Dağlar ülke topraklarının %40'ını oluştururken tropik ormanlar yaklaşık %42'sini kaplar.
Kuzeydeki 15.000 km2 (5.792 sq mi)'i  kaplayan düz, kabaca üçgen bir bölge olan Kızıl Nehir Deltası, güneydeki Mekong Nehri Deltası'ndan daha küçüktür ancak daha yoğun gelişmiş olup daha yoğun nüfusludur. Bir zamanlar Tonkin Körfezi'nin girişi olan bu bölge, binlerce yıldır nehir kıyısındaki alüvyon birikintileriyle doldurulmuştur. Yaklaşık 40.000 km2 (15.444 sq mi) alanı kaplayan delta, herhangi bir noktada deniz seviyesinden yüksekliği 3 metre (9,8 ft) den fazla olmayan alçak seviyeli bir ovadır. Deltanın her yıl denize doğru 60 ila 80 metre (196,9 ila 262,5 ft) ilerlemesine neden olacak kadar çok tortu taşıyan nehirler ve kanallardan oluşan bir labirent ile çapraz olarak geçilir.
Vietnam'ın münhasır ekonomik bölgesi, Güney Çin Denizi'nde 417.663 km2 (161.261 sq mi) alanı kapsar.
Güney Vietnam kıyı ovalarına, Annamite Sıradağları'na ve geniş ormanlara bölünmüştür. Nispeten düz beş bazalt toprak platosundan oluşan yaylalar, ülkenin ekilebilir arazisinin %16'sını ve toplam ormanlık arazisinin %22'sini oluşturur. Vietnam'ın güney kısmının büyük bir kısmındaki toprak, yoğun ekimin sonucu olarak nispeten az besinlidir. Birkaç küçük deprem kaydedilmiştir.
Ülkenin kuzey kısmı çoğunlukla yaylalardan ve Kızıl Nehir deltasından oluşur.
Lào Cai il'inde bulunan Fansipan (Phan Xi Păng olarak da bilinir), 3.143 m (10.312 ft) yüksekliğiyle Vietnam'ın en yüksek dağıdır.
Vietnam'da kuzeyden güneye en büyüğü Phú Quốc olan çok sayıda adası da vardır.
Hang Sơn Đoòng mağarası, 2009 yılındaki keşfinden bu yana dünyada bilinen en büyük mağara geçidi olarak kabul edilmektedir. Ba Bể Gölü ve Mekong nehri, ülkedeki en büyük göl ve en uzun nehirdir.
Coğrafya > İklim

Enlem farklılıkları ve topoğrafik kabartmadaki belirgin çeşitlilik nedeniyle, Vietnam'ın iklimi her bölge için önemli ölçüde farklıdır. Kış veya kurak mevsimde, kabaca kasımdan nisana kadar uzanan muson rüzgarları genellikle kuzeydoğudan Çin kıyısı boyunca ve Tonkin Körfezi boyunca eserek önemli ölçüde nem toplar. Yıllık ortalama sıcaklık, özellikle güney Vietnam'da kuzeye göre genellikle ovalarda dağlara göre daha yüksektir. Ho Chi Minh Kenti ve Mekong Deltası çevresindeki güney ovalarında sıcaklıklar daha az değişir ve yıl boyunca 21 ve 35 °C (70 ve 95 °F) arasında değişir. Hanoi ve Kızıl nehir deltasının çevresindeki bölgelerde sıcaklıklar 15 ve 33 °C (59 ve 91 °F) arasında çok daha düşüktür. Dağlarda, platolarda ve en kuzeydeki bölgelerdeki mevsimsel değişiklikler çok daha belirgindir. Sıcaklıklar aralık ve ocak aylarında 3 °C (37 °F) ile temmuz ve ağustos aylarında 37 °C (99 °F) arasında değişir. Kış aylarında, Çin sınırına yakın kuzeydeki dağların en yüksek zirvelerine ara sıra kar yağar. Vietnam, muson mevsimlerinde ortalama 1.500 ila 2.000 milimetre (60 ila 80 in) arasında değişen miktarda yağış şeklinde bol yağış alır. Bu durum, özellikle drenaj sistemlerinin zayıf olduğu şehirlerde sıklıkla su baskınlarına neden olur.
Ülke aynı zamanda tropik çöküntülerden, tropik fırtınalardan ve tayfunlardan da etkilenir. Nüfusunun %55'inin alçak kıyı bölgelerinde yaşadığı Vietnam, iklim değişikliğine karşı en savunmasız ülkelerden biridir.
Hükümet ve siyaset

Vietnam üniter Marksist-Leninist tek partili sosyalist bir cumhuriyettir ve Güneydoğu Asya'daki iki komünist devletten biridir (diğeri Laos'tur). Vietnam, tanımlayıcı inancı olarak sosyalizme resmi olarak bağlı kalsa da, The Economist 'in liderliğini "ateşli kapitalist komünistler" olarak nitelendirmesiyle, ekonomi politikaları giderek daha fazla kapitalist hale geldi.
Anayasaya göre Vietnam Komünist Partisi (CPV), ülke siyasetinin ve toplumunun tüm dallarında kendi rolünü ileri sürer. 
Başkan, seçilmiş devlet başkanı ve ordunun başkomutanıdır, Yüksek Savunma ve Güvenlik Konseyi'nin başkanı olarak görev yapar ve Vietnam'daki en yüksek ikinci makamın yanı sıra yürütme işlevlerini ve devlet atamalarını yerine getirir ve politika belirler.
CPV'nin genel sekreteri, partinin ulusal organizasyonunu kontrol ederek çok sayıda kilit idari işlevi yerine getirir. Başbakan, hükûmet başkanıdır ve beş başbakan yardımcısı ile 26 bakanlık ve komisyon başkanından oluşan bakanlar kuruluna başkanlık eder. Yalnızca CPV'ye bağlı veya CPV tarafından desteklenen siyasi kuruluşların Vietnam'daki seçimlere katılmasına izin verilir. Bunlar arasında Vietnam Anavatan Cephesi ile işçi sendikası partiler yer alır.
Vietnam Ulusal Meclisi, 500 üyeden oluşan tek meclisli devlet yasama organıdır. Bir başkanın başkanlık ettiği bu kurul, hem yürütme hem de yargı organlarından daha üstündür ve tüm hükûmet bakanları Ulusal Meclis üyeleri arasından atanır. Baş yargıç tarafından yönetilen Vietnam Yüksek Halk Mahkemesi, ülkenin en yüksek temyiz mahkemesidir, ancak aynı zamanda Ulusal Meclise karşı da sorumludur. Yüksek Halk Mahkemesi'nin altında il belediye mahkemeleri ve birçok yerel mahkeme bulunmaktadır. Askeri mahkemeler devlet güvenliğine ilişkin konularda özel yargı yetkisine sahiptir. Vietnam birçok suç için idam cezasını sürdürmektedir.
2024'te Vietnam'ın yönetilmesinden üç kişilik bir kolektif liderlik sorumluydu. Başkan Tô Lâm (2024'ten beri), Başbakan Phạm Minh Chính  ve Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri olarak en güçlü lider Nguyen Phu Trong 'dir (2011'den beri).
Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti'nde tek yasal parti iktidardaki Vietnam Komünist Partisidir. 1975'teki anayasanın değiştirilmesiyle 1992'nin Nisan ayında  yeni anayasa kabul edildi. Komünist partinin idari anlayışı yönetimin, politikanın bütün birimlerinde tekrar uygulandı. Seçimlere muhalefet etme yetkisi sadece Komünist Parti ve onun organizasyonlarına verildi.
Hükümet ve siyaset > Ordu

Ana madde: Vietnam Halk Ordusu
Vietnam Halk Ordusu (Vietnamca: Quân Đội Nhân Dân Việt Nam), Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti'nin silahlı kuvvetleridir. 412,000'i aktif, 5,040,000'i aktif yedek olmak üzere toplam 5,452,000 personelden oluşmaktadır. Birinci Çinhindi Savaşı, Vietnam Savaşı ve Üçüncü Çinhindi Savaşı'ndaki tecrübeler sayesinde, gerilla savaşı konusunda uzmandır. 22 Aralık 1944'te Kuzey Vietnam'da kurulmuş, 1976 yılında Güney Vietnam ile olan birleşme sonucu yeni kurulan Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti'nin silahlı kuvvetleri olmuştur. Çoğunluğu Vietnam Savaşı'ndan kalmak üzere şu ekipmanlara sahiptir:
1,470 Tank
3,150 Zırhı Savaş Aracı
2,200 Savaş Topu
140 Helikopter + 25 saldırı helikopteri
1,100 Çok namlulu roket atar sistemi(ÇNRAS)
Dış borç:$68,380,000,000
Savunma bütçesi:$3,365,000,000
Karayolları uzunluğu:180.549
Demiryolları uzunluğu:2.632
Servisteki havaalanı sayısı:45
Denizaltı sayısı:3
Eğitim uçağı:26
Ordu 6 ana kuvvetten oluşmaktadır:
Vietnam Kara Ordusu (Lục quân)
Vietnam Özel Kuvvetler (Lực lượng Biên phòng)
Vietnam Halk Donanması(Hải quân Nhân dân Việt Nam)
Vietnam Denizci Askerler(Hải quân Nhân dân Việt Nam)
Vietnam Deniz Polisi (Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam)
Vietnam Hava ve Hava Koruma Kuvvetleri (Phòng không-Không quân nhân dân Việt Nam)
Yerel İdare Birimleri

Ana madde: Vietnam'ın illeri
Vietnam 58 ile veya şehre (Vietnamca tỉnh olarak bilinir) bölünmüştür. Ayrıca yerel idare olarak illerle aynı seviyede olduğu kabul edilen (şehir statüsünde bulunan) 5 "merkezi yönetim birimi" (thành phố trực thuộc trung ương) vardır.
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  Kırmızı Irmak Deltası  Bắc Ninh  Ha Nam  Hai Duong  Hung Yen  Nam Dinh  Ninh Binh  Thai Binh  Vĩnh Phúc  Hanoi (merkezî yönetim birimi)  Hai Phong (merkezî yönetim birimi) |  Kuzeydoğu  Bắc Giang  Bắc Kạn  Cao Bang  Ha Giang  Lang Son  Lao Cai  Phu Tho  Quang Ninh  Thái Nguyên  Tuyen Quang  Yen Bai |  Kuzeybatı  Dien Bien  Hoa Binh  Lai Chau  Son La |  Kuzey Merkezî Sahili  Ha Tinh  Nghe An  Quang Binh  Quảng Trị  Thanh Hóa  Thừa Thiên-Huế |
|  Merkezî Yaylalar  Dak Lak  Dak Nong  Gia Lai  Kon Tum  Lam Dong |  Doğu Merkezî Sahili  Binh Dinh  Binh Thuan  Khanh Hoa  Ninh Thuan  Phu Yen  Quang Nam  Quang Ngai  Da Nang (Merkezi yönetim birimi) |  Güneydoğu  Ba Ria-Vung Tau  Binh Duong  Binh Phuoc  Dong Nai  Tay Ninh  Ho Chi Minh (municipality) |  Mekong Nehri Deltası  An Giang  Bạc Liêu  Bến Tre  Ca Mau  Dong Thap  Hau Giang  Kien Giang  Long An  Soc Trang  Tien Giang  Tra Vinh  Vĩnh Long  Cần Thơ (merkezî yönetim birimi) |
Bu iller; ilçe (thành phố trực thuộc tỉnh), kasaba (thị xã) ve köy (huyện) gibi alt bölümlere ayrılmıştır. Merkezi yönetim birimleri ise, sehir bölgesi (quận) ve köy/semt alt bölümlerine ayrılıp köy/semtler de daha küçük altbirimlere (phường) bölünür.
Ekonomi > Tarım

Çeşitli toprak reformu önlemlerinin bir sonucu olarak Vietnam, tarım ürünlerinin önemli bir ihracatçısı haline geldi. Halen üçte bir küresel payla dünyanın en büyük kaju fıstığı üreticisidir; dünya pazarının üçte birini karşılayarak en büyük karabiber üreticisidir; ve 1990'lardan bu yana Tayland'dan sonra dünyanın en büyük ikinci pirinç ihracatçısıdır. Sonuç olarak Vietnam aynı zamanda dünyanın en büyük ikinci kahve ihracatçısıdır. Ülke, Büyük Mekong Alt Bölgesi'ndeki diğer eyaletlerle birlikte kalıcı mahsuller için en çok arazi kullanım oranına sahiptir. Diğer birincil ihracatlar arasında çay, kauçuk ve balıkçılık ürünleri yer alır. Tarımın Vietnam'ın GSYH içindeki payı, ekonominin diğer sektörlerindeki üretimin artmasıyla birlikte son yıllarda 1989'daki %42'den 2006'da %20'ye düştü.
Ekonomi > Tarım > Deniz Ürünleri

Vietnam'ın avcılık ve Kültür balıkçılığı su ürünleri yetiştiriciliğinden elde edilen toplam balıkçılık üretimi 2011'de 5,6 milyon MT ve 2016'da 6,7 milyon MT oldu. Vietnam'ın balıkçılık sektörünün üretimi, su ürünleri yetiştiriciliği alt sektörünün devam eden büyümesine atfedilebilecek güçlü bir büyüme kaydetti.
Ekonomi > Turizm

Yakın zamana kadar sadece savaşla anılan Vietnam, son dönemlerde dünyanın ileri gelen tatil merkezleri arasında sayılmaktadır. Öte yandan, Asya'da suç oranı en az ve en güvenli yerler arasındadır.
Ha Long Koyu (Ha long: Yere inen ejderha)
Cat Ba Adası
Cuc Phuong Milli Parkı
Ho Chi Minh Mozolesi
Demografi

Fransız Hindiçini haritası
Vietnam haritası
Son Vietnam İmparatoru Bao Dai (sağda) Ho Chi Minh ile birlikte (1946)
Vietnam'daki doğa manzaraları, üstten saat yönünde: Ha Long Koyu, Yến nehri ve Bản-Giốc şelalesi
Hindiçin yarımadası'nın en yüksek zirvesi olan Fansipan'ı da içeren Hoàng Liên Sơn sıradağı
Köppen iklim sınıflandırması Vietnam haritası.
Popüler bir sahil destinasyonu olan Nha Trang, tropik savan iklimlidir.
Hanoi'deki Vietnam Ulusal Meclisi
Vietnam askerleri resmi geçit töreninde
Vietnam Yörel Üst İdare Birimleri
Vietnam'ın kişi başına düşen tarihsel GSYİH gelişimi
Vietnam ihracatını gösteren ağaç haritası
Vietnam'ın en yüksek gökdeleni Landmark 81, Ho Chi Minh Kenti (Saygon)'un Binh Thanh ilçesindedir.
Sa Pa'daki teraslı pirinç tarlaları
Ha Long Koyu, Vietnam'daki doğa harikası
Pisanello

| Pisanello |
| --- | --- |
Pisanello'nun yandan görünümünü gösteren madalya
Genel bilgiler
Doğum adı: Antonio di Puccio Pisano
Doğum: 1395 Pisa, İtalya
Ölüm: 1455 Napoli, İtalya
Alanı: Resim, fresk, madalya
Sanat eğitimi: Gentile da Fabriano
Katıldığı akımlar: Uluslararası gotik
Ünlü yapıtları: Aziz Yorgi ve Trabzon prensesi


Pisanello,  (c. 1395 -  c. 1455), İtalyan Rönesansının ve Quattrocento döneminin seçkin ressamlarından biriydi. Guarino da Verona gibi şairler tarafından övülen Pisanello, döneminin hümanistlerince Cimabue, Fidias ve Praksiteles gibi ünlü isimlerle karşılaştırılmıştır.
Pisanello'nun en ünlü eseri olan Aziz Yorgi ve Trabzon Prensesi freskinin detayı
Pisanello, büyük duvar resimlerindeki muhteşem freskleri, portreleri, küçük şövale resimleri ve çizimleriyle tanınmaktadır. 15. yüzyılın ilk yarısının en önemli madalya portresi üreticisidir ve bu türü ortaya çıkardığı iddia edilmektedir.
Venedikli Doge, Vatikan'daki Papa ve Verona, Ferrara, Mantua, Milano, Rimini ve Napoli Kralı tarafından çalıştırılmış, Gonzaga ve Este ailelerinde yüksek saygınlık kazanmıştır.
Pisanello'nun eserlerinin birçoğu hatalı şekilde Piero della Francesca, Albrecht Dürer, Leonardo da Vinci ve diğer sanatçılara atfedilmiştir. Resimlerinin çoğu yok olurken, çizimleri ve madalyalarının çoğu günümüze ulaşmıştır.
İlk yılları

Pisanello'nun hayatı tam olarak bilinmemektedir. 1380 ve 1395 arası bir tarihte doğduğu bilinen Pisanello, 1450 ve 1455 arası bir tarihte (muhtemelen 14 Temmuz ile 8 Ekim 1455 arası) ölmüştür. Aslen Pisalıydı ama hayatının ilk yıllarını Verona topraklarındaki San Vigilio sul Lago'da geçirmiştir. İlk yıllarındaki stili Verona geleneğinden olduğu için Veronalı bir ressam (belki Altichiero veya Stefano da Verona) tarafından eğitildiği düşünülmektedir.
Eğitimi

1415 ve 1420 yılları arasında, saf, zarif ve detaylı tarzını aldığı ünlü ressam ve tezhipci Gentile da Fabriano'nun asistanlığını yapmıştır. Ayrıca Fabriano'dan daha sonraki resimlerinde kullandığı güzel kumaş ve değerli malzemeler almıştır. Fabriano ile beraber birçok fresk yapmıştır. Buna karşın Palazzo Ducale, Aziz John Lateran Bazilikası, Mantua Sarayı ve Pavia Saraylarındaki freskleri yok olmuştur.
1422'de Pisanello'nun Gianfrancesco Gonzaga'nın oğlu Ludovico Gonzaga'nın hizmetinde olduğu bildirilmiştir. 1440'lara kadar Gonzaga ailesi için Mantua kasabasında çalışmaya devam etmiştir.
İtalyan Rönesansı sanatçısı ve biyografi yazarı Giorgio Vasari, Pisanello'nun Floransa Katedrali'ndeki Niccolò da Tolentino'nun atlı heykelini (1456) resmettiğini ve Andrea del Castagno'nun atölyesinde de çalıştığını belirtmektedir. Ayrıca Pisonello'nun muhtemelen San Romano Muharebesi'nin ressamı Paolo Uccello ile tanıştığını söylemektedir. Pisanello'nun at çizme sevgisi muhtemelen bu ilişkiden kaynaklanmaktadır; ama hayatı hakkında bilinenler sınırlı olduğu için, Vasari'nin bu atıfları güvenilir değildir ve sadece bir efsane olabilir.
Pisanello'nun günümüzde Verona'daki Museo di Castelvecchio'da bulunan Madonna of the Quail adlı eseri "Antonius Pisanus" adıyla imzalanmıştır. Tarihi 1420 olarak geçmektedir. Pisanello'nun tarzı, Gentile da Fabriano ve Stefano da Verona'nın stillerinin karışımıdır. Bu durum, Pisanello'nun Verona'dayken iki ressam tarafından da eğitildiğini gösteriyor olabilir.
Pisanello'nun 1424'te Verona'da olduğu bildirilmiştir. Buna karşın bazı akademisyenlere göre aynı yıl Pavia'da avcılık, balıkçılıkla  ve mızrak dövüşleriyle ilgili freskler yapmıştır. Aynı akademisyenler Milan Dükü Filippo Maria Visconti'nin bu resimleri yaptırdığını da iddia etmektedir. Günümüzde bu fresklerden hiçbir iz kalmamıştır.
1424 ile 1426 arasında Gonzagas ile Mantua'ya geri dönen Pisanello, günümüze ulaşan en önemli eserlerinden birini resmetmiştir: San Fermo'da yer alan Annunciation freski. Bu fresk, Floransalı heykeltıraş Nanni di Bartolo tarafından Nicolò di Brenzoni'nin cenaze anıtını süslemek için kullanılmıştır.
Gentile da Fabriano, Ağustos ve Ekim 1427 tarihleri arasında Roma'da öldüğünde, St. John Lateran Bazilikası'ndaki çalışması bitmemişti. Pisanello, eski ustasının fresklerini 1431-1432 yılları arasında tamamlamıştır. 17. yüzyılda bazilika Francesco Borromini tarafından yeniden inşa edildiğinde tüm bu freskler yok olmuştur. Berlin'deki Kupferstichkabinet, Borromini tarafından çizilmiş bu freskin soluk bir taslağını içermektedir. Pisanello Roma'da bulunduğu süre boyunca, Rönesans sanatının klasik tarzından daha çok etkilenmeye başlamıştır.
Stili

Pisanello'nun çizimleri genellikle quattrocento döneminin mücevherleri olarak kabul edilmektedir. Çizimlerindeki şapkalar o dönemde giyilen zarif kıyafetlerin varlığına kanıt niteliğindedir. Çağdaşlarının aksine, çizimleri gelecekteki resimleri için taslak olmamış, bağımsız sanat eserleridir. Çeşitli çizim kitaplarında, şiirsel bir natüralizmle çizilmiş hayvan ve bitkilerin detaylı ve gerçeği yansıtan çalışmalarını zarif kıyafetlerle derlemiştir.
Soylular için çalışması

Pisanello İtalya'nin bazı şehirlerine gitmiş ve çeşitli saraylarda çalışmıştır. Floransa'da kaldığı dönemde iki önemli portre çizmiştir. Bunlardan ilki günümüzde Viyana Sanat Tarihi Müzesi'nde sergilenen Emperor Sigismund (ancak atıf hala tartışmalıdır) adlı eser, diğeri ise günümüzde Cenova'daki Palazzo Rossa'da sergilenen Bir Adamın Portresi'dir.
Pisanello, 1433-1438 yılları arasında Verona'ya döndü. Bu dönemde bir başyapıt kabul edilen Aziz Yorgi ve Trabzon Prensesi (c. 1433–1438) freskini yaptı. Sant'Anastasia Kilisesi'ndeki Pellegrini Şapeli'nde bulunan eser, 19. yüzyılın sonlarındaki su sızıntısı sonucu ağır hasar görmüştür. Bu freskin kurtarılması için, çoğu Paris'teki Louvre Müzesi'nde sergilenen birçok tablo hazırlanmıştır.
Portreler ve madalya yapımı

Pisanello, 1435'ten itibaren daha çok portre ve madalyalarla ilgilenmeye başladı. Daha sonra Ferrara Beyi Leonello d'Este ile tanıştırıldı. Ünlü eseri Portrait of an Este Princess bu dönemden kalmadır.
Pisanello'nun The Vision of Saint Eustace adlı eseri günümüzde National Gallery'de sergilenmektedir. Bu eser tablonun mükemmelliği ve çoğu hayvanı yandan göstermesi nedeniyle uzun süre Albrecht Dürer'e atfedilmiştir.
1439'da Floransa Konseyi, Bizans İmparatoru VIII . John Palaiologos ile görüşmüştür. Bu vesileyle Pisanello, klasik ve post-klasik zamanların en iyi portre madalyacısı olarak imparatorun portre madalyasını yapmıştır. Ayrıca imparatoru ve maiyetini gösteren bazı çizimler yapmıştır.
Pisanello böylece madalya portresi alanının mucidi olmuş, yaşamı boyunca madalyalarıyla tanınmıştır. Sonraki dönemlerde birçok kez madalyaları kopyalanmıştır. Pisanello'dan önce yapılan madalyalar madeni para gibi basılırdı. Pisanello ise bronz oymalarda olduğu gibi madalyalarını eriterek madalya portreler yapmıştır. Bu sayede ressam ve madalya ustasının imzası eserde net bir şekilde görülür olmuştur. Ayrıca madalyalarını Latincede "ressam Pisano tarafından yapılmış" anlamına gelen Opus Pisani pictoris ifadesiyle imzalamıştır.
Sonraki yılları

Aralık 1448'den hayatının sonuna kadar, Napoli'deki Aragon Sarayı'nda yaşadı. Şair Porcellio, Pisanello için bir kaside  yazmıştır. Beş ya da altı yıl daha yaşamış olabilir, ancak artık kayıtlarda geçmemektedir.
Galeri

Ördek (suluboya)
Leylek
Şahin
Kızkuşu
İbibik
Kedi çalışması
At çalışmaları
Maymunlar
Deve
Domuz
Aziz Yorgi ve Trabzon Prensesi tablosu
Pisanelllo'nun suluboyayla yaptığı ördek çalışması
Aziz Yorgi ve Trabzon Prensesi (atlı detayı).
Mantua Beyi III. Ludovico Gonzaga'nın portresi.
Bir Prensesin Portresi, yak. 1435-1440.
VIII. John Palaeologus Madalyası. Pisanello onu 1438'de Ferrara'da görmüştü.
The Vision of Saint Eustace, yak . 1438-1442.
Cecilia Gonzaga madalyası: Masumiyet ve Tekboynuzlu at (1447).
Testis kanseri

| Testis kanseri |
| --- | --- |
Diğer adlar: Testis tümörü

Radikal bir orşiektomi örneğinde 7,4 × 5,5 cm seminom
Uzmanlık: Onkoloji
Belirtiler: Testis'te şişlik, Testis torbası'nda şişlik veya ağrı
Tipler: Germ hücreli tümörler (seminomlar ve nonseminomlar), seks-kordonu stromal tümörleri, lenfomalar
Risk faktörü: İnmemiş testis, hastalığın aile öyküsü, önceki testis kanseri öyküsü
Tanı: Fizik muayene, ultrason, kan tahlili, testisin cerrahi olarak çıkarılması
Ayırıcı tanı: Spermatosel, epididimit, kasık fıtığı, ek testis
Tedavi: Ameliyat, radyoterapi, kemoterapi, kök hücre nakli
Prognoz: Beş yıllık hayatta kalma oranı oranı ~ %95 (ABD)
Sıklık: 686.000 (2015)
Ölüm: 9.400 (2015)
Testis kanseri, erkek üreme sistemi’nin parçası olan testislerde oluşan kanser'dir. Belirtileri, testiste yumru veya testis torbası'nda şişlik veya ağrıyı içerebilir. Tedavi kısırlık ile sonuçlanabilir.
Neden

Risk faktörleri arasında inmemiş testis, hastalığın ailede bulunması ve önceki testis kanseri öyküsü vardır. %95'ten fazlası germ hücreli tümörler olup, seminom ve seminom olmayan olarak ayrılır. Diğer tipler arasında cinsiyet kordonu stromal tümör'leri ve lenfoma'lar bulunur. Teşhis genellikle fizik muayene, ultrason ve kan tahliline dayanır. Daha sonra mikroskop ile incelenecek testis cerrahi olarak çıkarılarak kanserin tipi belirlenir.
Tedavi ve Prognoz

Testis kanseri, tedavi edilebilir ve genellikle iyileşebilen bir hastalıktır. Tedavi seçenekleri, ameliyat, radyoterapi, kemoterapi veya kök hücre naklidir. Kanserin çok yayıldığı vakalarda bile kemoterapi %80'in üzerinde iyileşme oranı sağlar.
Epidemiyoloji ve prognoz

Küresel çapta testis kanseri 2015 yılında yaklaşık 686.000 kişiyi etkilemiştir. Ölen kişi sayısı 1990'da 7.000 ölümden 2015'te 9.400 kişiye çıktı. Oranlar
gelişmekte olan ülkelerde gelişmiş ülkelere göre daha azdır.
Hastalığın başlama yaşı çoğunlukla 20 ila 34 yaş arası, nadiren 15 yaşından öncedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde beş yıllık hayatta kalma yüzdesi yaklaşık %95'tir. Hastalık yerel kaldığında sonuçlar daha iyidir.
Belirtiler ve semptomlar

Testis kanserinin ilk belirtilerinden biri çoğunlukla testislerde yumru veya şişliktir. ABD Önleyici Hizmetler Görev Gücü (USPSTF), kendi kendine düzenli testis muayenesi de dahil olmak üzere, asemptomatik ergen ve yetişkinlerde testis kanseri için düzenli tarama yapılmasını önermemektedir. Ancak Amerikan Kanser Derneği, bazı erkeklerin özellikle de ailede kanser öyküsü olanların testislerini ayda bir muayene etmeleri gerektiğini öne sürerken, Amerikan Üroloji Derneği de tüm genç erkeklere aylık kendi kendine testis muayenesi yapmalarını önerir.
Belirtiler ayrıca aşağıda yazılı rahatsızlıkları içerebilir:
testislerin birinde ağrılı veya ağrısız yumru
alt karın veya testis torbasında keskin veya donuk ağrı
genellikle testis torbasında "ağırlık" hissi
testisin katılığı
β-hCG'nin hormonal etkilerinden kaynaklanan göğüs büyümesi (jinekomasti)
kanserin sırttaki lenf düğümlerine yayılması nedeniyle bel ağrısı (lumbago)
Testis kanserinin akciğer dışında diğer organlara yayılmasına sık rastlanmaz. Ancak yayılmışsa şu belirtiler olabilir:
Akciğerlere metastatik yayılmadan dolayı nefes darlığı, öksürük veya öksürürken kan gelmesi (hemoptizi)
Lenf düğümlerine metastaz olması nedeniyle boyunda şişlik
Testis kanseri, kriptorşidizm, hipospadias ve zayıf semen kalitesi, testiküler disgenezis sendromu denilen sendromu oluşturur.
Nedenler

Testis kanseri gelişimi için önemli bir risk faktörü kriptorşidizm'dir (inmemiş testisler). Genellikle tümör varlığının kriptorşidizme katkı yaptığına inanılır. Kriptorşidizm tümörle birlikte ortaya çıktığında tümör genellikle büyük olur.
Kasık fıtığı, Klinefelter sendromu ve kabakulak orşit diğer risk faktörleridir. Fiziksel aktivite hastalık riskini azaltırken, hareketsiz yaşam tarzı hastalık riskini artırır. Erkek özelliklerinin erken başlaması artan riskle ilişkilidir. Bunlar endojen veya çevresel hormonları yansıtabilir.
Batı ülkelerinde daha çok testis kanser oranları görülmesi esrar kullanımıyla ilişkilendirilmiştir.
Mekanizmalar

Çoğu testis germ hücreli tümöründe çok fazla kromozom bulunur ve çoğunlukla bunlar triploid ila tetraploid arasındadır. Testis kanserlerinin yaklaşık %80'inde  izokromozom 12p (kromozom 12'nin aynı sentromerin her iki tarafındaki kısa kolu) vardır. Ayrıca diğer kanserler genellikle diğer genomik amplifikasyon mekanizmaları yoluyla bu kromozom kolundan fazladan malzemeye sahiptir.