Bizans İmparatorluğu'nun gerilemesi
Gerilemenin sebepleri > İç savaşlar

Muhtemelen Bizans'ın çöküşünün en önemli tek nedeni, tekrarlayan zayıflatıcı iç savaşlarıydı. İç savaş ve iç çatışmaların en kötü üç dönemi Bizans'ın gerileme döneminde yaşandı. Her seferinde, bu iç savaşlar, bir sonraki çöküşten önce asla tamamen tersine çevrilmemiş olan Bizans gücü ve etkisinde feci bir azalma ile aynı zamana denk geldi.
1071'den 1081'e kadar olan dönemde sekiz isyan görülmüştür:
1072: Georgi Voyteh İsyanı
1073-1074: Roussel de Bailleul'un isyanı ve Sezar İoannis Dukas'ın imparator ilan edilmesi.
1077-1078: III. Nikiforos tarafından isyan ve başarılı gasp.
1077-1078: Yaşlı Nikiforos Briennios'un VII. Mihail ve III. Nikiforos'a karşı isyanı, Kalavrye Muharebesi'nde yenildi.
1078: Filaretos Brahamios'un VII. Mihail'e karşı isyanı.
1078: Nikiforos Basilakis'in III. Nikiforos'a karşı isyanı.
1080–1081: Nikiforos Melissenos'un III. Nikiforos'a karşı isyanı.
1081: I. Aleksios'un isyanı ve başarılı gaspı.
Bunu, I. Aleksios (h. 1081-1118), II. İoannis (h. 1118-1143) ve I. Manuil (h. 1143-1180) yönetimindeki Komnenos Hanedanı'nın istikrarlı hanedan yönetimi dönemi izledi. Kümülatif olarak, bu üç imparator imparatorluğun servetini kısmen geri getirebildiler, ancak 11. yüzyılın sonundaki istikrarsızlığın neden olduğu hasarı hiçbir zaman tam olarak geri alamadılar veya imparatorluğun sınırlarını 1071'in sınırlarına geri döndüremediler.
İkinci iç savaş ve çöküş dönemi, Manuil'in 1180'deki ölümünden sonra gerçekleşti. Manuil'in oğlu II. Aleksios, 1183'te I. Andronikos tarafından tahttan indirildi. 1185'ten 1204'e kadar Bizans'ı yöneten Angelos Hanedanı, imparatorluk tarihinin en başarısız ve etkisiz yönetimlerinden biri olarak kabul edilir. Bu dönemde Bulgaristan ve Sırbistan imparatorluktan kopmuş, Selçuklu Türkleri daha fazla toprak kazanmışlardır. 1203'te, hapsedilen eski imparator IV. Aleksios hapisten kaçarak batıya kaçtı ve burada Dördüncü Haçlı Seferi liderlerine tahtı yeniden kazanmasına yardım edeceklerse cömert bir ödeme sözü verdi. Bu sözleri tutmanın imkansız olduğu daha sonra ortaya çıktı; durumda, Angelos Hanedanı'nın zayıf ve etkisiz üyeleri arasındaki hanedan çekişmesi Konstantinopolis'in yağmalanmasına neden oldu; Konstantinopolis yakıldı, yağmalandı ve yıkıldı, binlerce vatandaşı öldürüldü, hayatta kalanların çoğu kaçtı ve şehrin büyük bir kısmı insansızlaştırılmış bir harabeye dönüştü. Bizans'a verilen zarar hesaplanamazdı; birçok tarihçi bu anın imparatorluk tarihinde ölümcül bir darbe olduğuna işaret eder. Her ne kadar imparatorluk 1261'de İznik İmparatorluğu'ndan gelen güçler tarafından şehrin yeniden ele geçirilmesiyle geri kurulmuş olsa da, hasar asla geri çevrilmedi ve imparatorluk asla eski toprak genişliğine, zenginliğine ve askerî gücüne yakın bir yere geri dönemedi.
İç savaşın üçüncü dönemi 14. yüzyılda gerçekleşti. Yine Türk, Sırp ve hatta Katalan birliklerinin yoğun olarak kullanıldığı, çoğu zaman kendi komutanları altında bağımsız olarak hareket eden ve bu süreçte Bizans topraklarına sık sık baskınlar düzenleyip tahrip eden iki ayrı iç savaş dönemi, iç ekonomiyi mahvetti ve devleti neredeyse güçsüz bıraktı ve düşmanları tarafından istila edilmesine neden oldu. II. Andronikos ile III. Andronikos arasındaki ve daha sonra VI. İoannis ile V. İoannis arasındaki çatışmalar, Bizans'ın nihai yıkımına işaret eder. 1321-1328 Bizans İç Savaşı, Türklerin Anadolu'da kayda değer kazanımlar elde etmelerine ve başkentlerini Bizans'ın başkenti Konstantinopolis'ten 100 kilometre uzaklıktaki Bursa'da kurmalarına izin verdi. 1341-1347 iç savaşı, hükümdarı kendisini Sırpların ve Yunanların imparatoru ilan etmek için kaostan yararlanan Sırplar tarafından Bizans İmparatorluğu'nun sömürülmesine tanık oldu. Sırp kralı Stefan Duşan, 1345'te Bizans Makedonyası'nda önemli toprak kazanımları elde etti ve 1348'de Teselya ve Epir'in geniş bölgelerini fethetti. VI. İoannis, iç savaş sırasında otoritesini korumak için Türk paralı askerleri tuttu. Bu paralı askerler bir nebze işe yarasalar da 1352'de Gelibolu'yu Bizanslıların elinden aldılar. 1354'te imparatorluğun toprakları Konstantinopolis ve Trakya, Selanik şehri ve Mora'daki bazı topraklardan oluşuyordu.