stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ballon d'Or
İstatistikler > Futbolculara göre kazananlar

Liste, en az bir kere kazanıp, aynı zamanda ikinci veya üçüncü sırada yer alanları içerir.
| Oyuncu | Kazanan | İkinci | Üçüncü |
| --- | --- | --- | --- |
|  Lionel Messi | 8 (2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021, 2023) | 5 (2008, 2013, 2014, 2016, 2017) | 1 (2007) |
|  Cristiano Ronaldo | 5 (2008, 2013, 2014, 2016, 2017) | 6 (2007, 2009, 2011, 2012, 2015, 2018) | 1 (2019) |
|  Michel Platini | 3 (1983, 1984, 1985) | - | 2 (1977, 1980) |
|  Johan Cruyff | 3 (1971, 1973, 1974) | - | 1 (1975) |
|  Marco van Basten | 3 (1988, 1989, 1992) | - | - |
|  Franz Beckenbauer | 2 (1972, 1976) | 2 (1974, 1975) | 1 (1966) |
|  Ronaldo | 2 (1997, 2002) | 1 (1996) | 1 (1998) |
|  Alfredo Di Stéfano | 2 (1957, 1959) | 1 (1956) | - |
|  Kevin Keegan | 2 (1978, 1979) | 1 (1977) | - |
|  Karl-Heinz Rummenigge | 2 (1980, 1981) | 1 (1979) | - |
|  Luis Suárez | 1 (1960) | 2 (1961, 1964) | 1 (1965) |
|  Eusébio | 1 (1965) | 2 (1962, 1966) | - |
|  Bobby Charlton | 1 (1966) | 2 (1967, 1968) | - |
|  Raymond Kopa | 1 (1958) | 1 (1959) | 2 (1956, 1957) |
|  Gerd Müller | 1 (1970) | 1 (1972) | 2 (1969, 1973) |
|  Zinedine Zidane | 1 (1998) | 1 (2000) | 1 (1997) |
|  Gianni Rivera | 1 (1969) | 1 (1963) | - |
|  Ruud Gullit | 1 (1987) | 1 (1988) | - |
|  Lothar Matthäus | 1 (1990) | 1 (1991) | - |
|  Roberto Baggio | 1 (1993) | 1 (1994) | - |
|  Hristo Stoiçkov | 1 (1994) | 1 (1992) | - |
|  Andriy Şevçenko | 1 (2004) | - | 2 (1999, 2000) |
|  George Best | 1 (1968) | - | 1 (1971) |
|  Allan Simonsen | 1 (1977) | - | 1 (1983) |
|  Ronaldinho | 1 (2005) | - | 1 (2004) |
|  Stanley Matthews | 1 (1956) | - | - |
|  Omar Sívori | 1 (1961) | - | - |
|  Josef Masopust | 1 (1962) | - | - |
|  Lev Yaşin | 1 (1963) | - | - |
|  Denis Law | 1 (1964) | - | - |
|  Flórián Albert | 1 (1967) | - | - |
|  Oleh Blohin | 1 (1975) | - | - |
|  Paolo Rossi | 1 (1982) | - | - |
|  İgor Belanov | 1 (1986) | - | - |
|  Jean-Pierre Papin | 1 (1991) | - | - |
|  George Weah | 1 (1995) | - | - |
|  Matthias Sammer | 1 (1996) | - | - |
|  Rivaldo | 1 (1999) | - | - |
|  Luís Figo | 1 (2000) | - | - |
|  Michael Owen | 1 (2001) | - | - |
|  Pavel Nedvěd | 1 (2003) | - | - |
|  Fabio Cannavaro | 1 (2006) | - | - |
|  Kaká | 1 (2007) | - | - |
|  Luka Modrić | 1 (2018) | - | - |
|  Karim Benzema | 1 (2022) | - | - |
|  Rodri | 1 (2024) | - | - |
İstatistikler > Ülkelere göre kazananlar

| Ülke | Oyuncu | Toplam |
| --- | --- | --- |
|  Arjantin | 1 | 8 |
|  Almanya | 5 | 7 |
|  Fransa | 5 | 7 |
|  Portekiz | 3 | 7 |
|  Hollanda | 3 | 7 |
 İtalya: 5
|  Brezilya | 4 | 5 |
|  İngiltere | 4 | 5 |
|  İspanya | 3 | 4 |
 Sovyetler Birliği: 3
 Bulgaristan: 1
 Hırvatistan: 1
 Çekya: 1
 Çekoslovakya: 1
 Danimarka: 1
 Macaristan: 1
 Liberya: 1
 Kuzey İrlanda: 1
 İskoçya: 1
 Ukrayna: 1
Not: Çift vatandaş olmalarına rağmen Alfredo Di Stefano İspanyol, Omar Sivori İtalyan olarak gösterilmiştir.
İstatistikler > Kulüplere göre kazananlar

| Kulüp | Oyuncu | Toplam |
| --- | --- | --- |
|  Barcelona | 6 | 12 |
|  Real Madrid | 8 | 12 |
|  Juventus | 6 | 8 |
|  Milan | 6 | 8 |
|  Bayern München | 3 | 5 |
 Manchester United: 4
 Dinamo Kyiv: 2
 Internazionale: 2
|  Hamburg | 1 | 2 |
 Ajax: 1
 Benfica: 1
 Blackpool: 1
 Borussia Dortmund: 1
 Borussia Mönchengladbach: 1
 Dukla Prag: 1
 Dinamo Moskva: 1
 Ferencváros: 1
 Liverpool: 1
 Marseille: 1
 Paris Saint-Germain: 1
 Inter Miami: 1
 Manchester City: 1
Cristiano Ronaldo (soldaki) ve Lionel Messi (sağdaki) ödülü en çok Messi kazanmıştır ve Ronaldo hemen arkasından onu takip etmektedir. (Lionel Messi) 8, (Cristiano Ronaldo) 5.
Alfredo Di Stéfano 1957 ve 1959 yıllarında bu ödülü kazanmıştır.
Johan Cruyff 1971, 1973 ve 1974 yıllarında bu ödülü kazanmıştır.
Kevin Keegan 1978 ve 1979 yıllarında bu ödülü kazanmıştır.
Franz Beckenbauer 1972 ve 1976 yıllarında bu ödülü kazanmıştır.
Marco van Basten 1988, 1989 ve 1992 yıllarında bu ödülü kazanmıştır.
Ronaldo 1997 ve 2002 yıllarında bu ödülü kazanmıştır.
Üç Ukraynalı cetvel yıllarında bu ödülü kazandı Andriy Şevçenko, Oleg Blohin, İgor Belanov
Stalin'in Ölümü

| --- | --- |
The Death of Stalin
Filmin afişi
Yönetmen: Armando Iannucci
Yapımcı: Yann Zenou Laurent Zeitoun Nicolas Duval Adassovsky Kevin Loader
Senarist: Armando Iannucci David Schneider Ian Martin Peter Fellows
Oyuncular: Steve Buscemi Simon Russell Beale Paddy Considine Rupert Friend Jason Isaacs Michael Palin Andrea Riseborough Jeffrey Tambor
Müzik: Chris Willis
Dağıtıcı: eOne Films (İngiltere) Gaumont (Fransa)
Cinsi: Sinema filmi
Renk: Renkli
Yapım yılı: 2017
Çıkış tarih(ler)i: 8 Eylül 2017 (TIFF)  20 Ekim 2017 (İngiltere)  9 Mart 2018 (ABD)
Süre: 107 dk
Ülke: İngiltere Fransa
Stalin'in Ölümü, Armando Iannucci'ın yönettiği 2017 yılı İngiltere ve Fransa ortak yapımı politik mizah filmi.
Filmde, Sovyetler Birliği lideri Josef Stalin'in 1953'te felç geçirerek ölmesi sonrası Kremlin'deki iç kavgalar hicivli bir dil ile anlatılmaktadır. Fransız yazar Fabien Nury ve çizer Thierry Robin’in kalemlerinden çıkan çizgi romandan uyarlanmıştır.
21 kişinin Rusya Kültür Bakanı Vladimir Medinsky'ye açık bir mektup göndererek filmden şikayetçi olması sonucu filmin Rusya'da vizyona girmesi için verilen dağıtım belgesi iptal edildi.
Oyuncular

Steve Buscemi, Nikita Kruşçev rolünde
Simon Russell Beale, Lavrentiy Beria rolünde
Paddy Considine, Yoldaş Andreyev rolünde
Rupert Friend, Vasili Stalin rolünde
Jason Isaacs, Georgi Jukov rolünde
Michael Palin, Vyaçeslav Molotov rolünde
Andrea Riseborough, Svetlana Stalina rolünde
Jeffrey Tambor, Georgi Malenkov rolünde
Adrian Mcloughlin, Josef Stalin rolünde
Olga Kurylenko, Maria Yudina rolünde
Paul Whitehouse, Anastas Mikoyan rolünde
Paul Chahidi, Nikolay Bulganin rolünde
Dermot Crowley, Lazar Kaganoviç rolünde
Justin Edwards, orkestra şefi Spartak Sokolov rolünde
Richard Brake, Tarasov rolünde
Jonathan Aris, Mejnikov rolünde
Roger Ashton-Griffiths, müzisyen rolünde
James Barriscale, General rolünde
Yapımı

Film 2016 Cannes Film Festivali sırasında geliştirilmeye başlandı. Armando Iannucci, Ian Martin ile birlikte yönetmen ve yazar olarak belirlendi. Yapımına Haziran ayında başlanacak olan filmin oyuncu kadrosunda Jeffrey Tambor, Steve Buscemi, Olga Kurylenko, Timothy Dalton, Toby Kebbell, Michael Palin, Simon Russell Beale, Paddy Considine ve Andrea Riseborough yer alıyor. Yapım 20 Haziran'da başladı ve Adrian McLoughlin, Rupert Friend, Jason Isaacs ve Paul Whitehouse kadroya katıldı. Başlangıçta sırasıyla Georgi Jukov ve Vasili Stalin rollerini üstlenen Dalton ve Kebbell sonuçta filmde yer almadılar.
Prodüksiyon 6 Ağustos 2016'da sona erdi.
Filmin müzikleri Christopher Willis tarafından bestelenmiştir. Film müziği, Stalin döneminin Sovyet bestecisi Dmitri Şostakoviç tarzında yazılmıştır.
Aydın (şarkıcı)

| Aydın |
| --- | --- |
Doğum: Muharrem Aydın Uğurlular 1 Temmuz 1966 (58 yaşında)  İstanbul, Türkiye
Tarzlar: Pop ve Türk sanat müziği
Meslekler: Şarkıcı, sunucu
Etkin yıllar: 1989-günümüz

Muharrem Aydın Uğurlular veya sıkça anılan lakabıyla Kuşum Aydın (d. 1 Temmuz 1966; İstanbul), Türk şarkıcı, söz yazarı ve sunucudur. 1998 yılında çıkardığı Mutlu Yıllar Kuşum adlı albümünün ardından aldığı Kuşum Aydın lakabının yanı sıra, Papyon Aydın ve Şeker Aydın olarak da bilinmektedir.
Yükseköğrenimini yapmak için Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Seramik Cam Bölümüne giren Aydın Uğurlular, daha sonra Tekstil Sanatları Bölümüne geçerek buradan mezun oldu. Ardından, yönetici olma idealiyle İstanbul Üniversitesi'nde işletme iktisadı eğitimi aldı.
Müzik yaşamına stüdyolarda vokallik yaparak atılan Aydın Uğurlular, kariyerini kulüp sahnelerinde devam ettirdi. Sunduğu sabah ve öğle kuşağı televizyon programlarıyla popülerliğini artıran şarkıcı, bu sırada çıkardığı albümlerle de ses getiren çalışmalara imza attı. Hayat Bilgisi dizisinin 31.bölümüne konuk oyuncu olmuştur.
2014 yılında Almanya’ya gitti ve Amsterdam’da ev aldı. Ancak 2017 yılında Türkiye’ye geri döndü.
Diskografi

Aşağıdaki tabloda Aydın'ın bugüne dek çıkardığı albümler ve single'lar listelenmektedir.
| Yıl | Albüm adı |
| --- | --- |
1994: Gözünüz Aydın
1995: Aydın Havası
1998: Mutlu Yıllar Kuşum
2000: Kanki
2005: Kırmızı Kart
2009: Şeker
2010: Pardon Canım Aydın Ben
2011: Evlenme
2013: Doğum Günü Şarkısı
2017: Kaymaklı Pasta
2019: Moda
2022: Yaranamıyoz
2022: Benden Günah Gitti
2023: Uçur Beni (Ay Ay)
2024: Şeker Alalım
Video klipleri

Kıskıvrak
Haydi Yoluna
Aşka Geldim
Gelin Olasın
Ben Seninim
Kuşum
Vallahi
Kalbim Buz Gibi
Kim Tutar Seni?
Vururum
Kırmızı Kart
Benim Gibi
Şeker
Evlenme
Çika Çika
Moda
Yaranamıyoz
Benden Günah Gitti
Uçur Beni (Ay Ay)
Şeker Alalım
Melamprosops phaeosoma

Poʻo-uli (Melamprosops Phaeosoma), Hawaii'deki Maui Adası'na özgü soyu tükenmiş bir ötücü kuş türüdür. Hawaiian bal sürüngenlerinin bir üyesi olarak kabul edilir ve Melamprosops cinsinin tek üyesidir. Siyah bir başı, kahverengi üst kısımları ve soluk gri alt tüyleri vardı. Bu kuş, Maui'nin sayılarının hızla azaldığı daha kuru, en doğu tarafında yaşıyordu. 2019'da tamamen neslinin tükendiği duyuruldu.
Bill Siegel

Bill Siegel (24 Aralık 1962 –ö. 11 Aralık 2018), Amerikalı belgesel film yapımcısı ve yönetmeni. Siegel belgesel film çalışmaları; kendisine Emmy Ödülü getiren The Trials of Muhammad Ali ve 2003'te Akademi Ödülü adaylığı kazandığı The Weather Underground ile dikkat çekmiştir. Siegel, film yapımcılığının yanı sıra The Great Books Foundation'da Eğitmenlikten Okul Programları Başkan Yardımcılığına kadar çeşitli görevlerde bulunmuştur. Bill, Great Books'ta geçirdiği 23 yıl boyunca insanların düşünme yetisini geliştirdi ve binlerce öğretmene Sokratik yaklaşımı benimsemeleri için rehberlik ettiği 1000'den fazla seminere liderlik etti.Bill, Madison'daki Wisconsin Üniversitesi'nden tarih alanında lisans ve Columbia Üniversitesi Gazetecilik Okulu'ndan yüksek lisans derecesi aldı.
Siegel’in tamamladığı son film projesi, Ken Burns ve Lynne Novick’in belgesel dizisi "The Vietnam War" için bir çalışma kılavuzuydu. Yapım aşamasındaki son belgeseli olan "America Sells Itself", Amerika Birleşik Devletleri Enformasyon Ajansı (USIA) arşivlerini inceleyerek ABD hükümetinin Soğuk Savaş döneminde Amerikan tarzı demokrasiyi tanıtma çabalarını araştırıyordu.
Kariyeri ve ölümü

Kariyeri boyunca yapım firması "Kartemquin Filmcilik" adına projeler üreten Amerikalı belgesel film yapımcısı ve yönetmeni  Lauren Goffen ile evliydi. Bill Siegel ABD de 11 Aralık 2018'de 55 yaşında ölü olarak bulunmuştur.
Junije Palmotić

| Junije Palmotić |
| --- | --- |

Doğum: 1606 Dubrovnik, Ragusa Cumhuriyeti (şimdi Dubrovnik, Hırvatistan)
Ölüm: 1657 Dubrovnik, Ragusa Cumhuriyeti
Meslek: yazar, şair ve oyun yazarı
Önemli eser(ler):  Pavlimir  Captislava  Bisernica  Danica  Kristijada 

Junije (Džono) Palmotić, (ayrıca İtalyancada Giunio veya Latincede Junius Palmotta) (1606-1657 ) Ragusa Cumhuriyeti'nden bir Hırvat barok yazar, şair ve oyun yazarı idi. Palmotić soylu ailesinin bir üyesiydi.
Erken dönem

Palmotić 1606 yılında Ragusa'da (Dubrovnik, şimdi Hırvatistan ), Juraj Palmotić (Giorgio Palmotta) ve Ursula Gradić'in (Orsola Gradi) oğlu olarak dünyaya geldi. Ebeveynleri sırasıyla Palmotić ve Gradić (İtalyanca Gradi) isimli kayda değer patrik ailelerine mensuptur. Annesi aracılığıyla Ivan Gundulić ile ilgiliydi. Džore adında bir abisi ve çocukluğunda ölen Ivan adında kendine küçük bir kardeşi vardı vardı.
Eğitim

Okul eğitimi hakkında çok az şey biliniyor, ancak erkek soylular için zorunlu olduğundan şehir okuluna gitmiş olabilir. İlerideki birkaç kuşakta Ivan Gradić, Ignjat Tudišević, Marin Gundulić, Ivan Dražić ve Bartol Kašić'in 1619 yılında Cizvitler tarafından açılan özel bir okula gittiği bilinmektedir. Stjepan Gradić, Palmotić'in o okuldaki öğretmenleri olarak özellikle Ignjat Tudišević ve Sienese İtalyanı Camillo Gori'den bahsediyor.
Kariyer

18 yaşında Ragusa Cumhuriyeti'nde Büyük Konsey üyesi oldu. Ovidius, Vergilius, Tasso ve Ariosto'dan esinlenen Ivan Gundulić geleneğinin devamında gençken yazmaya başladı. Latin edebiyat geleneğinden etkilenmesine rağmen, Palmotić anadili olan Hırvat dilinde yazdı ve İtalyancadan libretto çevirdi. O, Christias di Girolamo Vida, Christiade, isminde 24 mısralık bir 'İliryalı' şiirini tercüme etti, 1670 yılında ölümünden sonra Roma'da yayınlandı.
Şiiri melodramatik olmasına ve öncelikle mitolojik konularla uğraşmasına rağmen, draması çağdaş Dubrovnik'e, özellikle aristokrasinin yaşamına odaklandı. Şarkılarından birinde Sırp epik şiiri hakkındaki bilgilerini kahramanlarından bahsederek gösteriyor: Lazar Hrebeljanović, Miloš Obilić, İskender Bey, Sekula, Mihajlo Svilojević, Vuk Grgurević ve János Hunyadi.
Yeğeni Stjepan Gradić, büyükelçi ve Vatikan kütüphanecisi, onun hayatını yazdı ve gelecekteki biyografilere değerli malzemeler sağladı. Vinko Pribojević ve Juraj Križanić ile birlikte Slav birliğinin fikirlerinin erken öncülüğünü yaptı.
Miras

Palmotić'in tüm eserleri 19. yüzyılın sonunda Croatian Cultural Association tarafından yayınlandı.
Eserleri

Palmotić'in dikkate değer eserleri:
Pavlimir, drama. Dubrovnik'in kuruluşuyla bağlantılı anlatılar Pavlimir'e ilham verdi. Bu bir tür Ragusan "Aeneis", Pavlimir Aeneas'a karşılık geliyor. Yurt dışından geliyor, Dubrovnik şehrini kuruyor, orada keşfettiği güzel Margareta ile evleniyor ve otac slovenskog naroda (Slav halkının babası) oluyor.
Captislava, drama. Ana karakter, Captat Kralı'nın Cavtat veya Epidaurum) kızıdır. O, Macar prensi Gradimir'e âşıktır, ancak babası bir Sırp prensi ile evlenmesini istiyor. Bir peri bu olayda ona yardımcı olur ve kız kardeşi Sırp prensiyle evlenirken o, Macar prensi ile birlikte kaçıyor. Baş roller hayaletler ve periler tarafından oynanır.
Bisernica, drama. Neredeyse Captislava'nın devamıdır ve neredeyse tüm önemli roller vilenice (nimfler) ve vilenici (ejderhalar) tarafından oynanır.
Danica, drama. Ariosto'nun "Orlando Furioso"nun (IV-VI) dramatize edilmiş bir bölümü nakledildi ve Bosna ve Ragusan topraklarına uyarlandı. Danica, Bosna Kralı Ostoja'nın köleleştirilmiş kızıdır. Daha sonra Hırvatistan'ın yasaklısı olan Ragusan şövalyesi Matijas tarafından kurtarıldı. Bu oyunun bazı motifleri Shakespeare'in Much Ado About Nothing komedisine benzer.
Christiade ("İsveç Kraliçesi Cristina'ya adanmış", Hırvatça:Kristijada)
Atalanta, genç Lambert Courtoys (1629)'un müziği ile bir opera.
Palmotta'nın Slav kahramanlarından yararlandığı dört önemli dramasına (Pavlimir, Danica, Bisernica ve Captislava) ek olarak, Latin ve İtalyan kaynaklarına dayanan çeşitli taktik eserler yazdı. Böylece Allina'nın malzemesini Ariosto'dan ve Tasso'nun Armidası'ndan aldı. Mitolojik oyun Atalanta, Ovidius'un "Dönüşümler"ine dayanmaktadır (10. kitap).
Açıklamalar

↑  Latince'de, onun adı Iunius Palmotta idi. Christiadede, o Latin ortografi kullanarak kendi adını Slavca Gion Palmotich (Latince: PO GIONV PALMOTICHIV) olarak yazdı. Christiade ve Panegyrisde, o adını Latince Iunius Palmotta (Latince: IVNII PALMOTTÆ, DE PALMOTTA) olarak yazdı. Ardelio Della Bella (1655-1737), Francesco Maria Appendini (1768-1837), Girolamo Da Rio (1769-1827), Francesco Cusani (1802-1879) ve William Frederick Wingfield onun adını "Giugno Palmotta" olarak yazdı. İtalyan dilinde Galleria di ragusei illustri (1841) isimli eser, onun verilen adını "Giugno" ve "Giunio" olarak yazdı. Hırvatça'da verilen adı Junije veya Džono, arkaik yazım ise Gjon(o)dur.
Bibliyografya

Francesco M. Appendini (1803). Notizie istorico-critiche sulle antichità, storia e letteratura de' Ragusei: divise in due tomi e dedicate all'eccelso Senato della Republica di Ragusa. Martecchini. ss. 235-. 13 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2020.
Rafo Bogišić, (Ed.) (1995). "Ljetopis Junija Palmotića". Junije Palmotić, Izabrana djela. Stoljeća hrvatske književnosti. Zagreb: Matica hrvatska. ss. 33-41.
Konuyla ilgili yayınlar

Wilfried Potthoff (1973). Die Dramen des Junije Palmotić: ein Beitrag zur Geschichte des Theaters in Dubrovnik im 17. Jahrhundert. F. Steiner. ISBN 978-3-7610-0407-4.
Wilfried Potthoff (1975). Dubrovniker Dramatiker des 17. Jahrhunderts: Pasko Primojević, Ivan Gučetić d. J., Vice Pucić Soltanović, Ivan Šiškov Gundulić, Junije Palmotić. Wilhelm Schmitz Verlag.
Branko Vodnik; Vatroslav Jagić (1913). Povijest hrvatske književnosti. Matica hrvatska.
Fedora Ferluga-Petronio (1992). Fonti italiane e slave nel teatro di Junije Palmotić. Istituto di Lingue e Letterature dell'Europa Orientale.
Fedora Ferluga-Petronio (1990). Fonti greco-latine nel teatro di Junije Palmotić. Piovan.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb129924353 (data)  GND: 118739077  ISNI: 0000 0001 1468 4608  LCCN: n96120330  NKC: js2008469422  NSK: 000008813  NTA: 070881685  SUDOC: 06104590X  VIAF: 18017540   WorldCat (LCCN): n96-120330
Lidiya Ruslanova

| Lidya Andreyevna Ruslanova |
| --- | --- |
Лидия Андреевна Русланова
1945 yılında Berlin'de
Doğum: Agafya Leykina Rusça: Агафья Лейкина 27 Ekim 1900(1900-10-27) Çornivka, Saratov Guberniyası, Rus İmparatorluğu
Ölüm: 21 Eylül 1973 (72 yaşında) Moskova, SSCB
Meslek: Şarkıcı
Ödüller: Vatanseverlik Savaşı Nişanı Kızıl Yıldız Nişanı Zafer Madalyası Jübile Madalyası Cesur Emek Madalyası SSCB Emektar Sanatçısı

Lidya Andreyevna Ruslanova (Rusça: Лидия Андреевна Русланова; 27 Ekim 1900, Saratov Guberniyası – 21 Eylül 1973, Moskova) Rus halk müziğinin en önde gelen ve sevilen sanatçılarından biri.
I. Karl

I. Karl veya I. Charles (Karl Franz Joseph Ludwig Hubert Georg Otto Maria; 17 Ağustos 1887 – 1 Nisan 1922) Avusturya'nın son imparatoru, Macaristan'ın son kralı, (Macarca: IV. Károly) Bohemya Krallığı'nın son kralı, (Çekçe: Karel III.) ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun dağılmasından önce Habsburg-Lorraine Hanedanı'na ait son hükümdar.
| Avusturyalı Karl |
| --- | --- |
Szent István Lovagrend tarikatı cübbesiyle Avusturyalı I. Karl
İmparator ve İtirafçı
Kutsayanlar: Katolik Kilisesi
Kutsanma: 3 Ekim 2004, Aziz Petrus Bazilikası, Vatikan Papa II. Ioannes Paulus tarafından
Türbe: Monte'deki Hanımefendimiz Kilisesi, Funchal, Portekiz
Yortu: 21 Ekim
Simge: İmparatorluk cübbesi, madalyonlar
Koruyucu aziz: Dünya barışı
Hayatı

Avusturya Arşidükü Arşidük Otto ve Saksonya Prensesi Maria Josepha'nın oğlu olan Charles, 1914'te amcası Arşidük Franz Ferdinand'a yapılan Saraybosna Suikastı ile öldürüldükten sonra İmparator Franz Joseph'in varisi oldu. 1911'de Bourbon-Parma Hanedanı'ndan Prenses Zita ile evlendi.
Karl, Franz Joseph'in ölümünden sonra Kasım 1916'da tahta çıktı. Avusturya-Macaristan'ın I. Dünya Savaşı'ndan çıkışını müzakere etmek için gizli girişimlerde bulundu, ancak başarısız oldu. Karl'ın imparatorluğu federal bir birliğe dönüştürerek koruma niyetine rağmen, Avusturya-Macaristan hızla çözünmeye doğru yöneldi; Çekoslovakya, Sloven, Hırvat ve Sırp Devleti ilan edildi ve Macaristan, Ekim 1918'in sonuna kadar Avusturya ile monarşik ilişkilerini durdurduğunu açıkladı. 11 Kasım 1918 Ateşkesi'nin ardından Karl'ın devlet işlerinden çekilmesi istendi, ancak feragat etmedi. Ertesi gün Alman-Avusturya Cumhuriyeti ilan edildi ve Nisan 1919'da Avusturya Parlamentosu tarafından resmi olarak tahttan indirildi ve İsviçre'ye sürüldü.
Karl hayatının geri kalan yıllarını monarşiyi restore etmek ve tahta yeniden çıkmak için harcadı. 
1921'de Macar tahtını geri almak için iki girişimde bulundu; Her ikisi de Macaristan'ın naibi Miklós Horthy'nin desteğinin olmaması nedeniyle başarısız oldu.
Ölümü

Karl ikinci kez Portekiz adası Madeira'ya sürüldü ve kısa süre sonra hastalandı. 1922'de solunum yetmezliğinden öldü.
Taziz

Kilise liderleri Karl'ı her zaman Hristiyan inancını öne koyması ve özellikle 1917'den sonra savaş sırasında barış getirici rolünden dolayı onu övmüştür.
Onun azizleştirme davası için kampanya, 1949'da Viyana'da başlamıştır. Azizleştirme davası Roma'ya taşınmış ve 25 Nisan 1951 tarihinde "Tanrı'nın Hizmetkarı" ilan edilerek azizleştirme sürecinde ilk adım atılmıştır. 1972'de mezarı açılmış, ve bedeninin çürümediği gözlemlenmiştir.
14 Nisa 2003 yılında Vatikan Aziz Davaları Dairesi, Papa II. Ioannes Paulus huzurunda Avusturyalı Karl'ın "Kahramanca Erdemleri"ni ilan etti. Bu şekilde Karl, "hürmet gösterilebilir" ünvanını aldı. 21 Aralık 2003'te kongregasyon, üç tıbbi uzmana dayanarak 1960'da Karl'ın şefaatiyle gerçekleşen bir mucizeyi onayladı. Karl'a dayandırılan bu mucize, Societas Filiarum Caritatis a Sancto Vincentio de Paulo tarikatı üyesi ve bir Polonya doğumlu Brezilyalı olan rahibe Maria Zita Gradowska'nın bilimsel olarak açıklanamayan iyileşmesiydi.
Papa II. Ioannes Paulus, 3 Ekim 2004'te Aziz Petrus Bazilikasında bir taziz töreniyle onu "Kutlu" ilan etti. Papa aynı zamanda, Karl'ın 1911'de Prenses Zita ile olan evlilik tarihini yani 21 Ekimi yortu günü ilan etti. Seremonide papa şunları söyledi:
Hristiyanların belirleyici görevi Tanrı'nın isteğini aramak, anlamak ve uygulamaktır. Hristiyan bir devlet adamı olan Avusturyalı Karl bununla her gün yüzleşti. Onun bakış açısında savaş "dehşet vericiydi". Birinci Dünya Savaşı'nın kargaşası içerisinde o, benden önce gelen Papa XV. Benedict'in barış girişimini destekledi.
31 Ocak 2008'de 16 aylık bir araştırmanın sonucunda Kilise, Karl'a atfedilen bir mucizeyi daha onayladı. Orlando, Florida'da bulunan bir "dindar Baptist", Louisiana'da yakın zamanda Katolik olmuş birkaç kişinin Karl'ın şefaatini istemesi sonucu mucizevi şekilde iyileşti.
2011'de Dua Ligi, Karl'ın Azizlik davasının desteklenmesi için bir websitesi kurdu ve Viyanalı Kardinal Christoph Schönborn davaya sponsor oldu. Karl'ın torunlarından biri olan Prenses Maria-Anna Galitzine, azizlik kampanyası için önce gelen figürlerden biri oldu.
Daha fazlası

Bogle, James and Joanna (5 Eylül 2005). A Heart for Europe: The Lives of Emperor Charles and Empress Zita of Austria-Hungary. Gracewing Publishing. ISBN 978-0852441732.
G. Brook-Shepherd, The Last Empress: The Life & Times of Zita of Austria-Hungary, 1892–1989, 1991. 0-00-215861-2.
Hopwood, Robert F. "The Conflict between Count Czernin and Emperor Charles in 1918." Austrian History Yearbook 4 (1968): 28-43.
Bernhard A. Macek, Kaiser Karl I. Der letzte Kaiser Österreichs. Ein biografischer Bilderbogen, Sutton Erfurt, 2012. 978-3-9540-0076-0.
Mason, John W. The Dissolution of the Austro-Hungarian Empire, 1867-1918 (Routledge, 2014).
Valiani, Leo. The End of Austria-Hungary (London: Secker & Warburg, 1973).
PRECLÍK, Vratislav. Masaryk a legie (Masaryk and legions), váz. kniha, 219 str., vydalo nakladatelství Paris Karviná, Žižkova 2379 (734 01 Karviná) ve spolupráci s Masarykovým demokratickým hnutím (in association of Masaryk Democratic Movement), 2019, ISBN 978-80-87173-47-3, s. 28-30, s.84, s. 131, s. 166
I. Karl'ın çocukluğu, 1889.
I. Karl ve Zita'nın düğünü, 21 Ekim 1911.
2022 Formula 2 sezonu

| --- | --- |
 2022 FIA  Formula 2 Şampiyonası sezonu

Önceki: 2021: Sonraki: 2023
Pilotlar • Pistler • Yarışlar
2022 FIA Formula 2 Şampiyonası, Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) tarafından onaylanmış, Formula 2 arabaları için bir motor yarışları şampiyonasıdır. Şampiyona, Formula 2 yarışlarının elli altıncı sezonu ve FIA Formula 2 Şampiyonası takma adı altında yürütülen altıncı sezondur. FIA Global Pathway'de formula yarışının ikinci aşaması olarak hizmet veren açık tekerlekli bir yarış kategorisidir. F2, 2022 FIA Formula 1 Dünya Şampiyonası'nı  desteklemek için yapılıyor. Şampiyona özel bir seri olduğundan, şampiyonada yarışan tüm takımlar ve sürücüler aynı araç olan Dallara F2 2018'i kullanıyor.