stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Azerbaycan folkloru
Ortak Türk Folkloru

Azerbaycan folklorunun özelliklerinden biri, diğer Türk halklarının folkloru ile ortak noktalara sahip olmasıdır. Bu halkların sözlü sanatında birçok metnin örtüşmesi, bu örneklerin ortak bir etno-coğrafi alanda oluştuğunu ve Türk halklarının ortak bir köke bağlı olduğunu göstermektedir. Eski Türk edebiyatına ait olan destanlar arasında "Oğuznameler" özel bir silsile oluşturur. "Göç", "Ergenekon", "Şu", "Dönüş" gibi destanlarda ise bütünüyle proto-Türklerin önemli sorunları sanatsal-mitolojik bir şekilde yansıtılmıştır. Bu destanların çoğu özet halinde XI. yüzyılda yaşamış Türk âlimi Kaşgarlı Mahmud'un "Divanü Lüğat-it-Türk" ("Türk Dili Divanı") eserinde yer almıştır. Bu destanlar, halkların büyük göçü döneminin sanatsal-mitolojik dünya görüşünü içinde barındırmaktadır.
Epik Tür > Efsaneler

Halkın eski dünya görüşü, düşünce tarzı, arzu ve istekleriyle bağlantılı olarak ortaya çıkan efsaneler, folklorun eski türlerinde hayal gücüne sığmayan, mucizevi ve fantastik nitelikteki olağanüstü olaylardan bahseder. Efsaneyi diğer türlerden ayıran temel özellik, efsanede gerçek zeminden uzak, modern aklın ve düşüncenin hayal ürünü veya fantastik olarak kabul ettiği olağanüstü, doğaüstü olay ve durumların tasvir edilmesidir.
Efsanelerde farklı gezegenler, eşyalar, hayvanlar ve kuşlar insana özgü özelliklere sahip olur. Efsanelerde iyiliğe, güzelliğe sevgi, kötülüğe ve çirkinliğe nefret duygusu vardır. 
Konu ve içerik açısından efsanelerin şu türleri vardır:
Zoonimik Efsaneler (hayvan ve kuş adlarıyla ilgili): "Geyik", "Kuğu", "Altın yılan", "Toygar", "Serçe", "Simurg kuşu"
Toponimik Efsaneler (yer adlarıyla ilgili): "Peri Kalesi", "Siyazan", "Beş Parmak Dağı", "Sengeçal", "Dede Güneş", "Demirkaya"
Etnonimik Efsaneler (kabile, halk, nesil adlarıyla ilgili): "Oğuz", "Bayat"
Kozmogonik Efsaneler (göksel cisimlerle ilgili efsaneler): "Ay ve Güneş"
Samed Vurgun "Ayın Efsanesi" adlı şiirini, İlyas Efendiyev ise "Sular Saran'ı Götürdü" ve "İsa-Musa" hikâyelerini halk efsanelerine dayanarak yazmıştır.
Epik Tür > Rivayetler

Rivayetler, efsanelerden farklı olarak, bir zamanlar gerçekten yaşanmış ama ağızdan ağza dolaşırken özgünlüğünü ve detaylarını kaybetmiş öykülerdir. Bu nedenle genellikle "rivayete göre", "söylenene göre", "böyle rivayet edilir ki" gibi ifadelerle başlarlar. Örneğin:
Rivayete göre ünlü Fars-Tacik şairi Sadi Şirazi bir gün yolda yürürken, yol kenarındaki bir tuğla kesen adamın onun şiirlerini rastgele mırıldandığını duyar. Şair, hiçbir şey demeden adamın kurutmak için yol kenarına dizdiği çiğ tuğlaların üzerine çıkar ve onları ezmeye başlar. Tuğla kesen adam bunu görünce telaşlanır ve bağırır:
- "Hey adam, deli misin?! Bu zavallı tuğlaların suçu ne ki, kaburga kemiklerini böyle kırıyorsun?! Ben bunlar için çok emek verdim!"
Sadi cevap verir:
- "Peki ya benim zavallı şiirlerimin suçu ne ki, sen onların kaburga kemiklerini böyle kırıyorsun? Ben onların üzerinde hiç mi emek vermedim?!"
Rivayetler iki türdedir:
•	Tarihi şahsiyetlerle ilgili rivayetler: Örneğin, Nesimi, Habibi, Şah İsmail Hatayi, Fuzuli, Molla Penah Vagif, Aşık Alesker gibi edebi ve tarihi şahsiyetlerin yaşamlarına dair rivayetler vardır.
•	Coğrafi bölgelerle ilgili rivayetler: Örneğin, "Karı Dağı", "Kırık Köprü", "Bibiheybet", "Şuşa", "Hatun Irmağı" gibi rivayetler yer adlarıyla ilgili ortaya çıkmıştır.
Cevat Cabbarlı "Kız Kulesi", Mikail Müşfik "Çoban", Samed Vurgun "Aslan Kayası" adlı şiirlerinin ve İlyas Efendiyev "Karı Dağı" hikâyesinin konusunu halk rivayetlerinden almıştır.
Epik Tür > Fıkralar

Toplumsal hayattaki ve günlük yaşamda rastlanan kusurları yansıtan kısa ve mizahi eserlerdir. Fıkraların temelinde gülme vardır. Fıkralarda mizahın yanı sıra, hiciv ve alay da önemli bir yer tutar. Azerbaycan halk edebiyatında Bahlul Danende, Nasreddin Hoca, Abdal Kasım, Ayrım Tagi, Mirza Bagı, Hacı Dayı gibi fıkra kahramanları vardır. Bunların en ünlüsü Nasreddin Hoca’dır. "Evi Düzeltiriz", "Bindiğimi Saymıyorum" gibi fıkralarda Nasreddin Hoca, saf, sade bir adam izlenimi verir. 
Celil Memmedguluzade, Nasreddin Hoca’ya duyduğu sevgi ve saygının bir ifadesi olarak satirik dergisine "Molla Nasreddin" adını vermiş ve bu adı kendi mahlası olarak kullanmıştır.
Azerbaycan folklorunun kaynakları

Milli Azerbaycan folklor örneklerini Dede Korkut Kitabı, Gurbani, Köroğlu, Şah İsmail, Abbas ve Gülgaz ve Aslı ve Kerem, masallar, bayatlar, holavarlar, ninniler, anekdotlar, bilmeceler, atasözleri ve aforizmalar izlemektedir. Köroğlu Destanı , Dede Korkut Kitabı ve Aslı və Kerem gibi destanlarda gösterilen Azerbaycan mitleri esas olarak bir insanın kahramanlığı ve bilgeliğine dayanmaktadır.
Azerbaycan folklorunun kaynakları > Köroǧlu

Köroǧlu'nun hikâyesi babasının görme yetisini kaybetmesiyle başlar. Feodal Hasan Han, ahır yöneticisi Ali Kişi'yi gözlerini dağlatarak önemsiz bir suçtan dolayı kör ediyor. Köroǧlu karakteri çeşitli tarihsel kanıtlarla desteklenmektedir. 16. yüzyılın sonlarında, tarihi Köroǧlu, İran ile Türkiye arasındaki sınır bölgesinde Azerbaycan'ı karıştıran Celali İsyanı'nın lideriydi. Türk bilgin Pertev Nail Boratov'a göre, Türk padişahı 1580'lerde Celali lideri Köroǧlu'nu (gerçek adı ile Ruşen) yakalama emri verdi.
Azerbaycan folklorunun kaynakları > Dede Korkut Kitabı

Korkut karakteri, masalın anlatımı ve destansı geleneğin koruyucusu olan beyaz sakallı bir yaşlı adamdır. Dede Korkut kitabı, 16. yüzyılın sonlarına ait iki el yazması sayesinde modern dünya tarafından bilinmektedir.
Azerbaycan folklorunun kaynakları > Baba-ı Amir

Baba-ı Amir, Azerbaycan folklorunda komik bir karakterdi.
Azerbaycan folklorunun kaynakları > Bayatı

"Bayatı", her birinde yedi heceli dört dizeden oluşan kısa ve eski bir Azeri halk şiiridir. İnsan duygularını şiirsel bir biçimde temsil ederler. Bu türün çeşitli biçimleri, anlatım biçimlerine ve konularına göre birbirinden farklıdır. Örneğin bayati-bağlama, bayati deyişme (bayati söyleme yarışması), vesfi-hal (övme), sevişme, holavar (emek şiirleri). Bu dizelerde tedavi olarak kullanılan su nanesi, nane, papatya ve fesleğen gibi eski tıbbi tedaviler belirgin bir şekilde vurgulanmaktadır.
Azerbaycan folklorunun kaynakları > Aşık şiiri

Aşık şiiri, Kafkasya'da eski bir halk şiiri icrası olarak bilinir. Azerbaycan'da âşık olarak adlandırılan şair şarkıcılar telli çalgı kopuz ile eski masal ve efsaneleri anlattılar. Böylelikle Köroǧlu ve Dede Korkut Kitabı gibi halk masalları günümüze kadar korunmuştur. Köroǧlu kahraman destanı Azerbaycan'ın en meşhur aşık destanıdır ve kendisi de âşık olan üçüncü şahıs tarafından anlatılmıştır. Temel hikâye, her aşamada içeriğini ve karakterini değiştirerek Anadolu, Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan'da yayıldı. Ortadoğu'da aşıklar şair, şarkıcı, besteci veya müzisyen olarak görülüyordu. Azericede âşıkın anlamı doğa ve yaşam aşığıdır ve milli halk müziği ve şiirinin yaratıcısı olarak kabul edilir.
Azerbaycan folklorunun kaynakları > Tören şarkıları ve dansları

Azerbaycan folklorunda doğal güçler ulusal folklor örneklerinin ana konusuydu ve insanlar bunları sözler veya hareketlerle ifade etmeye çalıştılar. En popüler tören şarkıları ve dansları, Azeri folklorunun dramatik türlerini sergileyen Kosa-Kosa, Godu-Godu, Nevruz ve Hıdır Nebi'dir.
Doğaüstü varlıklar

Meşe Adam (Azerice: Meşə Adam, bazen Ağac Kişi olarak da bilinir), Azerbaycan ve Karaçay mitolojisine göre dağlık ormanlarda yaşayan bir ruhtur. Genellikle her iki cinsiyetten tüylü yaratıklar şeklinde temsil edilir, insan yüzlü ve keskin kokulu bir maymun. Yiyecek arayışları sırasında, eskimiş insan kıyafetleri giyerek gece boyunca bahçelere ve bostanlara girdiklerine inanılıyordu. Bazı araştırmacılara göre Meşe Adam, kardan adam efsanesinin bir çeşididir. "Orman Adamı" Kafkasya bölgesi için yaygın bir folklor figürüdür. W. Feuerstein'ın "Orman Adamı" adlı makalesinde Kafkasya'da orman halkı ile oyunun hükümdarının gelenekleri arasında yakın bir bağlantı olduğu gözlemlenmiştir. Bu bağlantı, İskandinav Skogsrå ve kurnaz bir Rus ormancı Leshy gibi Kafkasya sınırlarının ötesinde kendini göstermektedir.
Gulyabani (Azerice: Qulyabani) Farsçadan: غول‌بیابانی Ghul-e Biābānī yani çöl canavarı) çölde ve mezarlıklarda yaşayan kötü bir ruhtur. Azerbaycanlı ve Türk araştırmacılara göre Gulyabani'nin asıl işi, geceleri bir kurt adam görünümüne girip gece gezginlerini korkutmaktı. Ayrıca at yelesini karıştırırken ata binmeyi de sever. Efsaneye göre Gulyabani, biri yakasına iğne ile girebilirse, insanlar için çalışacaktır. Ama aynı zamanda, efendinin tüm emirlerine tam tersi olarak hizmet edecektir. Azerbaycan'ın batı bölgelerinde, Gulyabani genellikle Ardov sularının kötü niyetli ruhu olarak tanımlandı.
Tepegöz (Azerice: Təpəgöz) Polifimos'un Kiklop'una benzeyen bir Azerbaycan halkına ait hayali yaratık.
Diğer kültürlerle ilişkiler

Azerbaycan folkloru, Pers mitolojisi ve Türk mitolojisinden unsurlar almaktadır.
Faaliyetlerin geliştirilmesi

Azerbaycan'ın çeşitli bölgelerinde etnik grupların folklorunu, kültürünü ve sanatını tanıtmak amacıyla 20 Ekim 2005 tarihli “Kültürel İfadenin Çeşitliliğinin Korunması ve Geliştirilmesi Hakkında” UNESCO Sözleşmesi ile ilgili olarak bir dizi faaliyet gerçekleştirilmiştir. Azerbaycan, kongreye 2009 yılında katıldı. Azerbaycan Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2006 yılında ulusal azınlıklara adanmış “Anavatan Azerbaycan” adlı festival düzenledi. Festival çerçevesinde çeşitli etnik azınlıklar folklorlarını sunmak için katıldı. Uluslararası festival, Azerbaycan'ın tüm etnik bölgelerinden yaklaşık 500 katılımcıyı ağırladı. Festival İngilizce olarak da sunuldu. Etnik grupların yaşadığı bölgelerde çocuklar için yaklaşık 41 müzik ve sanat okulu bulunur. Bu okullarda folklor ve etnik kültür öğretilir.
Folklor enstitüsü

Azerbaycan folklor enstitüsü, Nizami Azerbaycan Ulusal Bilimler Akademisi'nin (AMEA) adını taşıyan Edebiyat Enstitüsü temelinde 1994 yılında kurulmuştur. 2003 yılından itibaren AMEA bağımsız bir yapı birimi olarak faaliyetlerini sürdürmesine karşın, kuruluşunun ilk yıllarında Kültür Merkezi'nin bir bölümü olarak faaliyet göstermiştir.
2012 yılında, folklor örneklerinin toplanmasından sorumlu olan Folklor ve Etnik Azınlıklar Daire Başkanlığı, Azerbaycan Folklor Enstitüsünde açılmıştır. Bölümün temel amacı, toplanan folklor örneklerinin korunmasını ve araştırılmasını düzenlemektir.
Yayınlar ve araştırmalar

Azerbaycan folkloru hakkında ülke folklorunun çeşitli yönlerini kapsayan Hidayet Hasari'nin “Azerbayjan Folklorunden Numunahlar” ve Zahareh Vafasi'nin “Folklor Ganjinahsi, Oyunlar” gibi Farsça pek çok kitap ve makale kaleme alınmıştır. Samed Behrengi, 1939'da Tebriz'de doğmuş, Azerbaycan folkloru hakkında çocuk öyküleri yazmış bir yazardır. Yagub Khoshgabani ve eşi, yaşlıların ifadelerine uygun olarak folklor kayıtlarını gezip kaydederek Azerbaycan folklorunu topladı ve çalıştı.
Molla Nasreddin figirü
Muromachi Dönemi

Kinkaku-ji
Muromachi dönemi (Japonca: 室町時代 Muromachi jidai) veya Ashigaka dönemi, Japonya tarihinde 1336-1573 yılları arasında Ashikaga şogunluğunun iktidarını kapsayan dönemdir. Muromachi dönemi 1336'da üç yıllık Kemmu Restorasyonu'nun sonunda Ashikaga Takauji'nin siyasi iktidarı ele geçirmesiyle başlamaktadır ve 1573'te son şogun Ashikaga Yoshiaki'nin Oda Nobunaga tarafından Kyoto'dan çıkartılmasıyla sona ermektedir.
Muromachi döneminin başlangıcı olan 1336-1392 yılları Nanboku-chō dönemi olarak adlandırılır. Bu dönem İmparator Go-Daigo'nun destekçilerinin direnişleri ile geçmiştir. 1465'ten Muromachi döneminin sonuna kadar süren dönem Sengoku dönemi olarak adlandırılır. Kültürel olarak Kitayama ve Higashiyama dönemlerine (geç 15. ve erken 16. yüzyıl) ayrılmaktadır.
Ekonomik ve kültürel gelişmeler

Muromachi döneminde, Japonya’nın Ming Hanedanı (1368–1644) ile ilişkileri yeniden canlandı. Çin hükûmeti, kıyılarında tehdit oluşturan Japon korsanlarını (Japonca: wakō) bastırmak için Japonya’dan yardım talep etti. Ashikaga Yoshimitsu, bu korsan tehdidini azaltmak ve Çin ile daha güçlü diplomatik bağlar kurmak amacıyla harekete geçti. 1401 yılında haraç sistemini yeniden başlatarak Çin imparatoruna bir mektup gönderdi ve kendisini “Japonya kralı, sizin tebaanızdır” olarak tanıttı. Bu sistem Çin tarafından bir haraç düzeni olarak görülse de, Japonya bunu kârlı bir ticaret fırsatı olarak değerlendirdi. Japonya’dan ahşap, kükürt, bakır, kılıç ve yelpazeler Çin’e ihraç edilirken; karşılığında ipek, porselen, kitaplar ve madeni paralar Japonya’ya getirildi. Bu ticari faaliyetler, yaklaşık elli yıl boyunca devam etti.
Zen Budizmi ve sanatın yükselişi
Zen Budizmi, yalnızca dini bir hareket değil, aynı zamanda sanat ve kültür üzerinde derin etkiler bırakan bir ekoldü. Çin’in Song (960–1279), Yuan ve Ming hanedanlarından gelen estetik etkiler, Japon Zen sanatını şekillendirdi. İmparatorluk sarayının, bakufu yönetim merkezi Kyoto’ya yakınlığı, imparatorluk ailesi, soylular, daimyōlar (feodal beyler), samuraylar ve Zen rahipleri arasında sıkı bir etkileşim sağladı. Bu dönemde yeniden düzenlenen Hekiganroku (Pinyin: Bìyán Lù), Japon Zen edebiyatının merkezi bir eseri haline geldi ve günümüzde de önemini korumaktadır.
Muromachi döneminde sanatın pek çok dalında büyük gelişmeler yaşandı. Mimari, edebiyat, Noh tiyatrosu, Kyōgen (komedi türü), şiir, sarugaku (halk eğlencesi), çay seremonisi, peyzaj bahçeciliği ve çiçek düzenleme sanatı bu dönemde gelişip olgunlaşan sanat dallarından bazılarıydı. Bu sanatlar, toplumun tüm kesimlerine yayılarak Muromachi kültürünün karakteristik bir parçası haline geldi.
Michel del Castillo

| Michel del Castillo |
| --- | --- |

Doğum: Michel Janicot del Castillo 2 Ağustos 1933 Madrid, İspanya
Ölüm: 17 Aralık 2024 (91 yaşında) Sens, Yonne, Fransa
Meslek: Yazar
İkamet: Madrid
Milliyet: İspanyol
Vatandaşlık: İspanya
Eğitim: Kutsal Aile Meslek Okulu Paris Sanat Koleji
Dönem: 1957-2024
Tür: Biyografi
Konu: Siyaset bilimi ve psikoloji
Edebî akım: Belçika Kraliyet Fransız Dili ve Edebiyatı Akademisi

Michel Janicot del Castillo (2 Ağustos 1933, Madrid – 17 Aralık 2024, Paris, Fransa), İspanyol-Fransız yazar.
Hayatı

Castillo, 2 Ağustos 1933'te Madrid, İspanya'da doğdu. Kutsal Aile Meslek Okulu ve Paris Sanat Koleji'nde eğitim gördü. 1957'de başladığı yazarlık kariyerini 2024 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Kaleme aldığı; Tanguy (1957), Le Silence des Pierres (1975), La nuit du Décret (1981), Rue des Archives (1994), Mon frère l’Idiot (1995) ve Colette, une Certaine France (1999) gibi kitaplarıyla tanındı.
Yazılı eserleriyle Fransa Kitap Yazarları Ödülü (1973) dahil olmak üzere birçok edebiyat ödülünün sahibi oldu.
Castillo, 17 Aralık 2024'te Sens, Yonne, Fransa'da doğal nedenlerden 91 yaşında öldü.
Kitapları

Tanguy ("A Child of Our Time") (1957)
La Guitare (1958)
Le Colleur d’affiches ("The Disinherited") (1959)
Le manège espagnol (1960)
Tara (1962)
Gérardo Laïn (1967) İngilizce adı; "The Seminarian" (1969)
Les écrous de la haine (1968), essay
Le Vent de la Nuit (1973), Fransa Kitap Yazarları Ödülü ve Deux Magots Ödülü
Le silence des pierres (1975), Chateaubriand Ödülü
Le sortilège espagnol (1977)
Les cyprès meurent en Italie (1979)
La Nuit du décret (1981), Renaudot Ödülü
La gloire de Dina (1984)
La halte et le chemin (1985)
Seville (1986)
Le démon de l'oubli (1987)
Mort d'un poète (1989)
Une femme en soi (1991), Levant Ödülü
Andalousie (1991)
Le crime des pères (1993), RTL-Okuma Büyük Ödülü
Carlos Pradal (1993), yardımcı yazar: Yves Belaubre ile
Rue des Archives (1994), Maurice Genevoix Ödülü
Mon frère l’Idiot (1995), Samimi Yazma Ödülü
Le sortilège espagnol : les officiants de la mort (1996)
La tunique d'infamie (1997)
De père français (1998)
Colette, une certaine France (1999), Femina Ödülü
L’Adieu au siècle, journal de l'année 1999 (2000)
Droit d’auteur (2000), pamphlet
Les étoiles froides (2001)
Colette en voyage (2002)
Une répétition (2002), tiyatro oyuna uyarlayan: Jean Sénac
Algérie, l’extase et le sang (2002), deneme
Les portes du sang (2003)
Le Jour du destin (2003), tiyatro oyunu
Sortie des artistes (2004)
Dictionnaire amoureux de L’Espagne (2005), Akdeniz Ödülü
La mémoire de Grenade (2005), tiyatro oyunu
La Religieuse de Madrigal (2006), roman
La Vie mentie (2007), roman
Le Temps de Franco (2008), anlatım.
Leo Hanedanı döneminde Bizans İmparatorluğu

Doğu Roma İmparatorluğu, MS 457'de I. Leo'nun tahta çıkışından 518'de I. Anastasius'un ölümüne kadar olan dönemde Leo Hanedanı tarafından yönetildi. Leo hanedanının iktidar dönemi; Batı Roma İmparatorluğu'nun hızla gerilemesi, toprak kayıplarına uğraması ve nihayetinde tamamen çökmesiyle aynı zamana denk geldi. Batı İmparatorluğu'nun sona ermesinin ardından İmparator Zeno, Batı Roma İmparatoru makamını kaldırarak kendisini tek Roma İmparatoru ilan etti. Batı kanadının yıkılışından sonra, Doğu Roma İmparatorluğu yaklaşık bir milenyum boyunca varlığını sürdürdü ve Leo Hanedanından sonraki hanedanlar batı eyaletlerini geri alabilmek için büyük miktarda kaynak harcadılar.
Leo Hanedanı, MS 474'ten MS 480'deki yıkılışına kadar Batı Roma İmparatorluğu'nu da yönetti. (Julius Nepos)
I. Leo ve II. Leo (457-474)

Marcianus'un ölümünden ve böylece Theodosius hanedanının neslinin tükenmesinden sonra I. Leo, Doğu Roma ordusunun başkomutanı olarak görev yapan Alan asıllı general Aspar tarafından 457'de tahta çıkarıldı. Batı Roma İmparatorluğundaki Ricimer'in rolüne benzer bir rol üstlenen Aspar; askeri görevinden gelen gücü kullanmak suretiyle göstermelik, kukla imparatorlar atayarak imparatorluk siyasetine egemen olmayı amaçladı. Aspar, I. Leo'nun zayıf bir kukla olacağına inandığı için onu tahta çıkarmıştı ancak Leo giderek Aspar'ın nüfuzundan bağımsızlaştı ve 471'de Aspar ile büyük oğlu Ardabur'u Basiliscus'tan yardım almak suretiyle öldürttü. Böylece İmparatorluğun doğu kanadı, potansiyel Cermen boyunduruğundan kurtularak önümüzdeki yüzyıllar boyunca koruyacağı Roma liderliğine geri döndü.
Leo'nun tahta çıktığı dönemde, Batı Roma İmparatorluğu neredeyse tamamen çökmüştü. Batı kanadı, İmparator Majorianus döneminde kısa bir süreliğine gücünü yeniden toparlayabilmiş ise de, toprakları 460'ların sonlarına doğru sadece Kuzey Galya, İtalya ve İlirya'nın bazı bölgelerinden ibaret kalmıştı. Leo, Kuzey Afrika'yı Vandallar'dan geri almaya çalıştı. Fakat bu amaçla düzenlenen sefer, başarısız oldu. Bundan ötürü Kuzey Afrika, I. Justinianus'un saltanatına kadar imparatorluğun sınırları dışında kaldı.
I. Leo, dinî otoriteyi temsil eden Konstantinopolis Patriği tarafından taç giydirilen ilk imparatordu. Ondan önce imparatorlara askerî liderler tarafından taç giydirilmekteydi. Leo ile başlayan bu değişim, kilisenin artan gücünü temsil ediyordu. Zamanla din adamlarının taç giydirmesi kalıcı hale gelecek ve Orta Çağ'daki taç giyme törenlerinde dini nitelik, askeri niteliğe baskın gelerek bütünüyle onun yerini alacaktı.
İmparatorluk ordusu içerisinde görev yaptıkları için bir güç unsuru olan fakat halen idareciler ve halk tarafından yabancı kabul edilen İsauryalılar ile ittifak kurmanın koşulu olarak Leo, kızı Ariadne'yi 466 yahut 467 yılında Domesticus olarak görev yapan Tarasicodissa ile evlendirdi. Tarasicodissa, evlenmeden hemen önce ya da evlendikten hemen sonra; imparatorluğun politikacılarına ve halkına kendini kabul ettirebilmek için adını Yunanca kökenli Zeno olarak değiştirdi. I. Leo, ölümünden önce Ariadne ve Zeno'nun çocukları olan II. Leo'yu vârisi ilan etti. I. Leo'nun 474'te vefatı üzerine torunu II. Leo tahta geçti ancak o da 11 ay iktidarda kaldıktan sonra öldü. Bunun sonucunda II. Leo'nun babası olan Zeno imparator oldu.
Zeno ve Basiliscus (474-491)

Zeno'nun saltanatı İmparatorluğun batı kanadının yıkılışını gördü. Yıkılışın tarihlenmesi biraz tartışmalıdır. Bazen Zeno'nun saltanatının erken dönemleri olan 476 yılına tarihlendirilir; o dönemde Cermen asıllı Romalı general Odovakar, Batı İmparatoru Romulus Augustulus'u tahttan indirmiş ancak yerine başka bir kukla imparator getirmeyi reddetmiş ve Batı Roma İmparatorluğu sembollerinin tamamını Konstantinopolis'teki imparatora bir heyetle beraber göndermiştir. Odovakar; aynı anda hem Zeno'yu hem de onun desteklediği, daha önce tahttan indirilmiş olan Batı İmparatoru Julius Nepos'u hükümdarı olarak kabul etti ve onların İtalya valisi (Dux Italiae: İtalya Kralı) olarak hareket etti. Ancak Nepos İtalya'ya dönmedi ve 480'deki ölümüne kadar Dalmaçya'da Batı İmparatoru olarak hüküm sürmeye devam etti.
Julius Nepos'un ölümünden sonra Zeno, Odovakar'ın tek egemen hükümdarı (süzeren) oldu ve başka bir Batı imparatoru atamadı, bunun yerine kendini Roma İmparatorluğu'nun tek imparatoru ilan etti ve Batı ile Doğu'yu 85 yıl sonra ilk kez hukuken yeniden birleştirdi. Bu nihai birleşmenin ardından bir daha asla Roma İmparatoru makamı bölünmeyecekti.
Odovakar'ın giderek daha bağımsız, daha müstakil davranmaya başlamasıyla Zeno, Mezya'ya yerleşen Ostrogotların lideri olan Theoderic ile pazarlık yaptı. Theoderic'i, magister militum per Italiam (İtalya başkomutanı) unvanıyla İtalya'ya gönderdi. 493 yılında Odovakar'ın iktidardan düşmesinden sonra gençliğini Konstantinopolis'te geçiren Theoderic, İtalya'yı tek başına yönetmeye başladı. Theoderic'in İtalya'yı fethedip Ostrogot Krallığı olarak yönetmesini öneren Zeno; böylece Batı topraklarında en azından göstermelik bir üstünlük sağlarken, Doğu İmparatorluğunu da itaatsiz bir vasaldan kurtarmış oldu.
Zeno, 475 yılında Basilicus tarafından kısa bir süreliğine tahttan indirildi (yaklaşık yirmi ay kadar) ancak tahtını geri aldı ve Basilicus ile ailesini kuru bir sarnıca hapsetti; burada açlıktan ve soğuktan vefat ettiler.
I. Anastasius (491-518)

Roma kökenli yaşlı bir sivil memur olan I. Anastasius, 491 yılında Zeno'nun dul eşi Ariadne ile evlenerek Roma İmparatoru oldu. Anastasius yetenekli bir reformcu ve yöneticiydi. İmparatorlukta en çok kullanılan madeni para olan bakır menşeili follis'in ağırlık değerini yeniden ayarlayarak I.Konstantin tarafından geliştirilen para sistemini mükemmelleştirdi.  Anastasius ayrıca dört yılda bir toplanan ve taksitsiz olarak tek seferde tahsil edilmesi nedeniyle halkın şikayetçi olduğu khrisargiron vergisini de kaldırdı. Anastasius'un mali reformları oldukça başarılı oldu. İmparator 518'de vefat ettiğinde Devlet Hazinesinde 145.150 kilogram değerinde muazzam miktarda altın rezervi bulunuyordu.
Anastasius'un ardından yerine Justinianus Hanedanı'nın ilk imparatoru I. Justinus geçti.
Karadağ'da din

Karadağ'da din (2023)
Doğu Ortodoks Kilisesi (%71.1)
Katolik Kilisesi (%3.3)
Diğer Hristiyanlar (%0.5)
Islam (%20)
Ateist/Agnostik (%2.7)
Açıklamayanlar (%2.1)
Diğer dinler (%0.3)
Doğu Ortodoks Hristiyanlığı, Karadağ'daki nüfusun %71'ini oluşturmakta ve etnik Karadağlılar ile Sırpların büyük çoğunluğunun tercih ettiği din olmaktadır. Doğu Ortodoks Hristiyanlığının yanı sıra, etnik Boşnaklar ve Arnavutlardan oluşan önemli bir Sunni İslam topluluğu da mevcuttur ve nüfusun %20'sini oluşturmaktadır.
Ülkedeki Doğu Ortodoks Hristiyanların çoğunluğu, kanon olarak tanınan Sırp Ortodoks Kilisesi'ne aittir; ancak küçük bir azınlık, Doğu Ortodoks Kilisesi tarafından kanon olarak tanınmayan Karadağ Ortodoks Kilisesi'ne bağlıdır. CEDEM tarafından 2020 yılında yapılan bir ankete göre, Karadağ'daki Doğu Ortodoks Hristiyanların yaklaşık %10'u Karadağ Ortodoks Kilisesi'ni tercih ederken, yaklaşık %90'ı Sırp Ortodoks Kilisesi'ni tercih etmiş veya ona bağlı kalmıştır.