stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Telif hakkı
Süresi

Telif hakları genellikle belli bir süre için geçerlidir. Ülkelerin kendi kanuni mevzuatlarına bağlı olarak koruma süresi pek çok ülkede eser sahibi yaşadığı süre ve ölümünden itibaren 50-70 yıl süre için geçerlidir (Mesela Türkiye'de 70 yıldır.). Bu süre işin türüne, çalışmanın bir fert ya da şirket tarafından oluşturulup oluşturulmadığına, aleniyet kazanıp kazanmadığına ve diğer bazı değişkenlere bağlı olabilir.
Sınırlamalar

Telif hakları herkese karşı ileri sürülebilirler. Ancak toplum menfaatinin korunması gibi nedenlerle bu mutlak hakka yasalarla çeşitli sınırlamalar getirilebilir. Mutlak hakka getirilen bu sınırlandırmalar; kamu yararı, kamu düzeni, genel ahlak gibi sebeplerle getirilen sınırlamalar ve hususi menfaat (şahsi kullanım vs.) yararına getirilen istisnalardan oluşabilir. Örneğin telif hakkı saklı bir eserin kâr amacı güdülmeksizin, şahsi kullanım amacıyla çoğaltılabilmesi mümkün olabilir.
Telif Hakkı Kapsamındaki Haklar

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca eser sahibi olan kişi telif hakkı kapsamında; manevi ve mali haklara sahiptir. Manevi haklar aşağıdaki şekildedir:
Umuma arz etme, yayma.
Adın belirtilmesi.
Eserde değişiklik yapılması menetme.
Mali haklar aşağıdaki şekildedir:
İşleme hakkı.
Çoğaltma hakkı.
Yayma hakkı.
Temsil hakkı.
İşaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı.
Pay ve takip hakkı.
Bu hakları ihlal edilen telif hakkı yani eser sahibi; hakkına tecavüz eden kişiye karşı tecavüzün önlenmesi, tecavüzün ortadan kaldırılması, tazminat ve ceza davası açılması için gerekli ihbar, şikayet yollarından birine ya da birden fazlasına başvurabilir.[kaynak belirtilmeli]
Yasal süreç

Telif hakları, tescil edilmeseler dahi yasal koruma altındadır. Yani bir eser yayımlandığı andan itibaren korunması gereken statüye kavuşur. Telif anlaşmazlıklarında bir eseri ilk olarak kimin ürettiğinin tespiti için çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Bunlardan en meşhuru zaman damgalı elektronik imza ile imzalanmış dokümandır. Yine amatör makale yazarlarının sık başvurduğu bir diğer yöntem ise e-posta göndermek suretiyle kayıt altına almaktır. Bunların yanında toplumdaki tanınmışlığın tespiti şahitler yoluyla da mümkündür. Bir telif hakkı ihlalinde Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 71. maddesi uyarınca suç duyurusunda bulunulabilir. Buna ilaveten Fikri Haklar Mahkemesinde hukuk davası açmak ve savcılık kanalıyla FSEK ek 4. madde uyarınca erişim engelletmek de mümkündür. FSEK ek 4. madde gereği erişim engelletebilmek için evvela ihtarname çekmek/bildirimde bulunmak gerekmektedir. Bu ihtarda/bildirimde; kopya içerik barındıran kişiye ilgili içeriği kaldırması için 3 günlük mühlet verilmelidir. Ayrıca telif haklarının korumasının bizzat resmî bir kurum tarafından yapılması için müracaatta bulunmak mümkündür.
Tarihçe > İlk yasal düzenlemeler

İngiltere'de 1709'da kabul edilen ve 1710 yılında uygulamaya konan "Kraliçe Anna Kanunu", bir kitabın eser sahibi ve mirasçılarına yayımdan itibaren belirli bir süre ile koruma sağlayan ilk kanundur. Bu yasa, kitap yayıncılarının kitaplarını başkalarının kopyalamasına karşı 14 yıl süreyle koruma sağlamaktaydı. İngiltere'de hakkak ve heykeltıraşların haklarını koruyan 1734 ve 1814 tarihli kanunlar; tiyatro ve musiki eserleri sahiplerinin haklarını koruyan 1882 ve 1888 tarihli kanunlar çıkarıldı, bu kanunların içerikleri 1911 yılında birleştirildi ve 1957 yılında Telif Kanunu halini aldı.
1789'da Fransız İhtilali ile Fransa'da locaların imtiyazları kaldırılmış; eser sahipleri korumadan tamamen yoksun kalmıştı. 1791 ve 1793 yıllarında telif hükümleri içere yasa çalışmaları yapıldı. Bu çalışmalar ile eser sahibinin fikrî mülkiyet hakkının süresi, yaşamı boyunca ve ölümünden sonra 10 yıl süreyle sınırlandırılması belirlenerek düzenlendi. On yıllık koruma süresinden sonra eserin "kamu malı" hâline dönüşmesi sistemi benimsenmiştir. Benzer yasal düzenleme çalışmalarına daha sonra Almanya, İsviçre ve İspanya gibi diğer Avrupa ülkeleri de katıldı. Fransa'da Fransız İhtilali'nin ardından çıkan yasaları 1810, 1854, 1866 tarihlerindeki yasalaşma çalışmaları izledi. Bu çalışmalar mahkeme içtihatları ile birlikte gelişerek 1957 fikir ve sanat eserleri kanunu kabul edildi. Kanun, günümüzde Fikri Mülkiyet Kanunu adın taşır, telif ve sınai mülkiyet haklarını birlikte içerir.
Almanya'da 1837 yılında çıkan Prusya Bilim ve Sanat Eserleri Üzerindeki Mülkiyetin Himayesi Kanunu, 1871 yılında imparatorluk kanunu olarak yasalaştı ve 1965 yılında bugünkü haline yakın düzenlemeye erişti.
ABD'de ilk defa 1672 yılında John Usher adlı bir yazarın, kendi eserini izni olmadan satma ve çoğaltma konusunda yasak getiren özel bir izin sağlamıştı. Bu olay, ABD'de telif hakları konusunda ilk meydana gelen yasal olaydı. Ülkenin bir kısmında 1783, 1786'da Kraliçe Anna Kanunu'nu temel alan telif hakları yasası onaylanıp uygulanmaya başlandı.
Tarihçe > Kapsamın yaygınlaşması

18. yüzyılda ortaya çıkan ilk telif kanunları edebî eserleri koruma altına almaya yönelikti. Zamanla müzik ve resim alanında eserlerin telif hakları kapsamında değerlendirilmesi için çalışmalar yapıldı. Çok sonra haritalar, maketler, kabartmalar, oymalar, el yazmaları, bilimsel eserler, mimari eserler, tezhipler bu kapsamda değerlendirildi. 1990'lı yıllardan itibaren n bilgisayar ve bilgisayar programları da sinema eserleri, pandomimalar, koreografilerden sonra eser sayılıp fikrî ürünler olarak koruma altına alınmaya başladı.
Tarihçe > Uluslararası Sözleşmeler

Kraliçe Anna Yasası'ndan sonra neredeyse tüm ülkelerin katıldığı uluslararası anlaşmalarla telif hakkı yasalarının dünya çapında bir dereceye kadar uyumlu hâle getirilmiştir. En önemli uluslararası anlaşmalardan biri 1886'da imzalanan Bern Sözleşmesi'dir. Bern Sözleşmesi'nin telif hakkı koruması standartları, yazarın minimum yaşam süresini artı 50 yıl olarak belirlenmiştir. 1886'da sözleşmeyi imzalayan ülkeler Bern Birliğini oluşturmuştur. Sözleşme, 1979'da son hâlini aldı.
Eser türüne göre telif > Kitap ve çeviri

Telif hakları saklı olan kitapların başında veya sonunda "Bütün yayın hakları saklıdır. Kaynak gösterilerek yapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz." şeklinde bir cümle bulunabilir. Yazarının ölümünün üzerinden telif haklarının geçersiz kılınmasına yetecek kadar süre geçmiş olsa bile eğer yazıldığı dilde değilse çevirmenin çevirisi de bir eser kabul edildiği için telif hakları yayımlayan kuruluşun veya çevirmenin elinde olacaktır.
Mayer Amschel Rothschild

| Mayer Amschel Rothschild |
| --- | --- |

Doğum: 23 Şubat 1744 Frankfurt Yahudi Gettosu, Kutsal Roma İmparatorluğu
Ölüm: 19 Ekim 1812 (68 yaşında) Frankfurt, Frankfurt Büyük Dükalığı, Ren Konfederasyonu
Meslek: Bankacı
Tanınma nedeni:  Rothschild ailesinin kurucusu  Modern bankacılığın kurucusu  Küresel ticaretin babası 
Çocuk(lar):  Amschel M. Rothschild Jr.  Salomon M. von Rothschild  Nathan M. Rothschild  Carl M. von Rothschild  James M. de Rothschild 
Ebeveyn(ler): Amschel Moses Rothschild (baba) Schönche Rothschild (anne)
Aile: Rothschild ailesi

Mayer Amschel Rothschild (23 Şubat 1744 – 19 Eylül 1812), Rothschild Bankacılık ailesinin kurucusu olan Yahudi bankacıdır. "Uluslararası finansın kurucu babası" ve "küreselleşen ticarî-ekonominin kurucu babası" olarak anılan Mayer Amschel Rothschild, Forbes' "Tüm Zamanların Yirmi En Etkili İş Adamı" listesinde beşinci sırada yer almıştır.
Kariyerine Frankfurt'ta, küçük borç alma/verme işleriyle başlamıştır. Kutsal Roma İmparatorluğu'ndaki yüksek antisemitizm sebebiyle ülkeden göç etmek istedi. O dönemde ülkesindeki şiddetlenmiş bankacılık problemlerini düzeltmek için Yahudileri ülkesine gelmeye teşvik eden Büyük Britanya Krallığı'na göç etti. Zamanla işlerini büyüten Mayer Amschel, beş oğlunu Avrupa'nın kritik beş şehrine gönderdi: Londra, Paris, Frankfurt, Napoli ve Viyana bankerlikle temeli atılan hanedanlığın bu sayede birçok ülkenin merkez bankasının üzerinde büyük bir kontrol gücü olmuştur.
Rothschildler > 19. yüzyıl

Savaş ticaretleri ve ün kazanmaları, Napolyon'un Birleşik Krallık ile yaptığı Waterloo Muharebesi ile başlamıştır. Waterloo Savaşı'nda İngiltere'ye mal kaçıran ve birlikleri finanse eden Nathen Mayer Rothschild, bu dönemde bir yandan savaşı finanse ederken diğer yandan da hükûmetlere yüksek faizle borç vermiştir. Waterloo Savaşı'nın sona ermesini ve Napolyon'un kaybettiği haberini kurdukları geniş istihbarat ağı sayesinde ilk olarak Rothschildler öğrenmiştir. Nathan Mayer, Londra Borsası'nda elinde bulunan bütün hisseleri satmaya başlamıştır. Bu da Napolyon'un savaşı kazandığı izlenimini doğurmuştur. Diğer herkes de N. M. Rothschild'i izleyerek hisselerini satmaya başlamıştır. Nathan, bir yandan da bu hisseleri toplatmıştır. Ertesi gün Napolyon'un savaşı kaybettiği haberi gelmiştir. Rothschildler bu bilgi sayesinde bir gecede servet elde etmiştir. Ayrıca Nathan Mayer, İspanya'da bulunan İngiliz Ordusu'nu finanse etmek amacıyla kardeşleri sayesinde Fransa'dan altın da taşımıştır. Bu çabaları Nathen Mayer Rothschild'e "İngiliz Hazinesinin Temsilcisi" unvanını kazandırmıştır. Ayrıca bu sayede Rothschild Ailesi üyeleri İngiliz meclisine girmiş ve baron unvanı almışlardır. Savaşın sonunda ise Rothschild Ailesi Fransa'ya borç vermeye başlamıştır.
Avrupa'da birçok hükûmeti borçla haraca bağlayan Rothschild Hanedanlığı, Afyon Savaşları sayesinde Uzak Doğu ile tanışmıştır. Bu dönemde Çin'de afyon ticareti yapan İngiliz tüccarlar, Çin İmparatorluğu ile ters düşmelerinin ardından, İngiliz Kraliyeti'nin desteğini almak için Rothschildlere başvurmuşlardır. İngiliz Kraliyeti'ni ikna etmeyi başaran Lord Rothschild, Afyon Savaşı'nı da finanse etmeye söz vermiştir. Çin'in mağlubiyeti ile biten savaşın ardından Rothschild Ailesi, İngiliz hâkimiyetine geçen Hong Kong'un kontrolünü de yardımlarının karşılığı olarak almıştır.
Almanya'da sanayi devrimi sonrası Siemens, AEG, Bosch gibi birçok şirketin kuruluşunu finanse etmişlerdir. Ayrıca bir yandan da Amerika Kıtası'na geçerek altın uğruna yerli katliamlarda önemli rol oynamışlardır. Amerika Kıtası'nın yer altı zenginliklerini keşfeden Rothschildler, ilgilerini altın ve diğer madenlere yönlendirmişlerdir.
Rothschildler > 20. yüzyıl

Osmanlı topraklarının çözülmeye başlamasıyla birlikte Rothschildler, iki koldan Ortadoğu'ya sızmaya başlamışlardır. Bir kolunu Irak'ın oluşturduğu sızmanın en önemli nedeni Mezopotamya'daki zengin petrol kaynaklarıydı. BP ve Royal Dutch Shell ile Irak pazarına girmişlerdir. Diğer sızma ise bölgenin güneyinde Siyonizmi siyasal ağırlık merkezi haline getirerek gerçekleştirdikleridir. Filistin topraklarının Osmanlı'dan ayrılmasıyla harekete geçen Lord Rothschild, İngiliz hükûmetine baskı uygulayarak Balfour Deklerasyonu'nu yayınlatmışlardır. Ayrıca diğer taraftan da Filistin topraklarının satın alınması için 2 milyon Sterlinlik bir fon oluşmuştur. Böylece Filistin topraklarının en verimli yerleri Yahudilerin eline geçmiştir.
II. Dünya Savaşı'nda Rothschild'in parası Hitler'e sermaye olmuştur. 1. Dünya Savaşı'ndan sonra ekonomik anlamda adeta yerle bir olan Almanya'nın yeniden inşası da Amerikalı finans çevrelerine ihale edilmiştir. Başta J.P. Morgan olmak üzere Rothschild'lerin Amerika'daki uzantıları olan finans kurumları önce "Dawes Planı" sonra da "Young Planı" ile 1924 yılından sonra Almanya'ya maddi anlamda refah yaşatmıştır. Böylece Hitler'in yükselişine zemin hazırlamıştır. Hitler'in savaştan önceki yıllarda büyük miktardaki savunma harcamaları ve büyüyen askerî gücü Rothschild hanedanlığının yardımı ve onayıyla oluşturulmuştur. Amerikalı tarihçi Anthony C. Sutton 'un "Wall Street ve Hitler'in Yükselişi" adlı kitabında bu denetimi özetlerken Amerikalı finans kuruluşlarının sadece Almanya'nın yeniden yapılanması için değil, bilinçli bir şekilde Hitler ve onunla birlikte yeni bir canavarın doğuşunu da sağladıkları iddia edilmektedir. Ayrıca başka kişiler tarafından bu sayede İsrail'in kuruluşuna bir zemin hazırlandığı, Afrika'da ise elmaslar için iç savaşları desteklediği iddiaları vardır[kaynak belirtilmeli]. Cecil Rhodes öldükten sonra vasiyeti incelendiğinde de Beers elmaslarını çocuklarına değil, Hanedana bağışladığı görülmüştür. Rothschild ailesi son 200 yıldır, dünyanın en zengin ve nüfuzlu ailesidir. 2009 yılında, servetleri 3-4 trilyon dolar, kontrol ettikleri para ise 15 trilyon dolar olarak tahmin edilmektedir. İngiliz merkez bankasını yaklaşık 80 yıl boyunca yönetmişlerdir. De Beers ve Rio Tinto en çok tanınan ve bilinen şirketleridir.
Dünyanın en zengin ailesi olarak kabul edilmesine karşın, her yıl açıklanan Dünyanın En Zengin İnsanları listesinde aile üyelerinden herhangi birinin ismine rastlanmaz.
Tabanca

Üstten soldan sağa: Glock G22, Glock G21, Kimber Stainless Raptor II, Dan Wesson Commander Classic Bobtail, Alttan sağdan sola: Smith & Wesson .357, Ruger Blackhawk .357, Ruger SP-101, Sig Sauer P220 Combat.
Tabanca; kısa namlulu, ateşli silah.
Tabancalar, çalışma prensiplerine ve mermi muhafaza bölümlerinin şekline göre, şarjörlü (pistol) veya toplu (revolver) olarak adlandırılırlar ve kullanılan mermilerin çaplarına göre sınıflandırılırlar.
Şarjörlü tabancaların kendine göre; toplu tabancaların da kendilerine göre avantaj ve dezavantajları vardır.
Etimoloji

Eski Türkçede taban kökünden türeyip taban gibi el tokadı anlamında kullanılmıştır. Tokat ve şamar anlamına kullanılır.
Şarjörlü tabancalar > Şarjör ve çalışma prensibi

Şarjör; içi mermiyle doldurulan bir nevi mermi kutusudur. Bu kutuya mermiler üst üste sırayla dizilir ve şarjör, tabancanın kabza denilen, elle tutulan kısmının içindeki yuvaya yerleştirilir. Silah her ateşlendiğinde mermi çekirdeği barutun genleşmesiyle kovandan ayrılarak namludan çıkarken, kovan da tepki kuvveti ile silahın sürgüsünü geri iter ve sürgü geri geldiğinde boş kovanı dışarı atıp yeni gelecek mermiye yer açar. Sürgü tepme kuvveti ile boş kovanı dışarı attıktan sonra irca yayının ileri itmesi esansında şarjörün yay ile beslediği yeni ateşe hazır bir fişeği alıp namlu yatağına yerleştirir.
Şarjörlü tabancanın sürgüsü her atışta geri gelip, ileri gitme hareketi yapar. Bu hareket hem patlamış fişeğin kovanını dışarı atıp, yeni ateşe hazır bir fişeği namlunun fişek yatağına beslerken, aynı zamanda silahın ateşleme iğnesi ve horozunun yeniden kurulmasını sağlar.
Şarjörlü tabancalar, yapısı gereği hızlı ve etkin atış olanağı sağlar, ayrıca kolay doldurulma avantajı vardır. Şarjörlerin fişek kapasitesi yüksektir. Şarjörlü tabancaların fişek kapasiteleri 6+1'den 16+1'e kadar değişir.
Şarjörlü tabancaların fişek kapasitesi ifade edilirken (Örneğin: 12+1, 14+1, 15+1, 16+1, 8+1, ...) Artı bir (+1) tabiri kullanılır. Bu şarjörlü bir tabancadaki toplam fişek adedi şarjördeki fişek adedi artı namlu yatağında atışa hazır bekleyen fişek adedinin toplamını ifade eder. Örneğin belli bir atış yaptıktan sonra şarjöründe 6 adet fişek kalmış olan bir şarjörlü tabancanın içinde toplam 6 adet şarjörde olmak üzere artı bir tanede namlu yatağında atışa hazır bekleyen toplam 7 adet fişek bulunur. Yani şarjörlü tabancanın sadece şarjörünü çıkarmakla tabanca boşalmaz. Yatakta hazır bekleyen fişeği sürgüyü çekmek suretiyle dışarı almak gerekir.
Sonuç olarak şarjörlü tabancanın fişek kapasitesi şarjörün alabileceği maksimum fişek adedi artı namlu yatağında atışa hazır bekleyen fişekten oluşur. Bu sebeple şarjörü 12 adet mermi alan bir şarjörlü tabancanın fişek kapasitesi 12+1 şeklinde ifade edilir.
Ancak boş içinde hiç fişek olmayan bir silah doldurulurken, sadece şarjörün içindeki fişek kadar silahın içine fişek yüklenmiş olur. Örneğin 12+1 kapasiteli boş bir tabancaya şarjörde 12 adet fişek ile yükleme yapıldığında silaha 12 adet fişek yüklenmiş olur. Artı bir kapasitesinden yararlanmak için silahın sürgüsünü çekip, kurmak ve şarjördeki bir adet fişeği namlu yatağına sürdükten sonra şarjörü yeniden çıkartıp bir fişek daha eklemek gerekir. Bu işlem yapıldığında silahın içinde 13 adet fişek yüklenmiş olur.
Toplu (revolver) tabancalar

Tabancanın bünyesinde fişeklerin dizildiği silindirik tambur şeklindeki, yapıya toplu denir. Toplu üzerinde fişeklerin dizildiği toplu merkezine göre eşit açı ile delinmek suretiyle oluşturulmuş fişek yatakları mevcuttur. Genellikle toplular altı adet fişek aldığı için halk arasında bu silaha Altıpatlar denilir. Ancak toplusu 5 ile 8 arasında değişen fişek kapasitesi olan silahlar da mevcuttur. Özellikle .22 kalibre gibi küçük çaplı fişekler için toplu kapasitesi 12 adet fişeğe kadar çıkabilir. Silahın toplusu bir mandal vasıtasıyla genellikle yana devrilmek suretiyle açılır. Bazı eski model silahlarda (Ör: Smith Wesson Model 3 Schofield gibi.) silah kırılmak suretiyle toplu açılır. Toplu açılmak suretiyle topluya fişek yükleme ve boş fişek kovanlarını boşaltma işlemi yapılır. Bu işlemden sonra toplu kapatılarak silah kullanıma hazır hale getirilir. Toplu tabancayı doldurmak zaman aldığı için zaman kazanmak amacıyla fişekler tabla adı verilen metal klipse dizilebilir. Tabla üzerine dizili fişekler bir seferde silaha yüklenebilir. Ancak toplu bir tabancayı doldurmak her zaman şarjörlü bir tabancaya göre zaman alır. Bu durum toplu tabancaların dezavantajı olarak karşımıza çıkar.
Toplu tabanca iki şekilde kullanım olanağı sunan bir mekanizma özelliğine sahiptir. Birinci kullanım şekline çift hareketli (Double Action) denilir. Bu kullanım şeklinde silahın tetiği çekilmek suretiyle direkt ateş edilir. Tetik çekilirken önce horoz kalkar sonra tetik bir sınır noktasına dayanır. Bu noktadan sonra tetik çekilmeye devam edilir ise horoz düşer ve silah ateş eder. Bu Kullanım şeklinde horoz kalkarken toplu döner ve ateşe hazır bir fişek yatağı namlu ağzına gelir. Her tetik çekildiğinde, mermi ister ateş alsın, ister almasın, yuva dönerek diğer mermi namlunun ağız hizasına gelir ve horozun iğnesi bu merminin kapsülüne vurarak mermiyi ateşler. Bu kullanım şekli acil olarak ateş etmek gerektiğinde kullanılır. Ancak bu kullanım şeklinde keskin nişan almak zordur. Tetik iki işlemi birden tek hareket ile gerçekleştirdiği için aşırı tetik kuvveti sarf edilir. Bu durum keskin nişan almayı güçleştirir.
İkinci kullanım şekline tek hareketli (Single Action) denilir. Bu kullanım şeklinde önce başparmak ile horoz kurulur. Daha sonra işaret parmağı ile tetik çekilerek ateş edilir. Bu kullanım şeklinde düşük tetik kuvveti sarf edildiği için hassas nişan alma olanağı mevcuttur.
Toplu tabancaların genellikle emniyet kilidi yoktur ve tetik çekildiği anda ateş alır. Bu bakımdan toplu tabancalar acil olarak silah çekip ateş etmek gerektiğinde, şarjörlü tabancalara göre daha avantajlı hale gelir. Ancak emniyet açısından silahı kullanan kişinin dikkatli olması gereklidir. (Not: Yeni model toplu tabancalarda bazı üreticiler emniyet mandalı koymaya başlamıştır.)
Toplu ve Şarjörlü Tabancaların Karşılaştırılması

Toplu tabanca her zaman ateşe hazırdır. Bunun sonucu olarak acil durumda silah çekip ateş etmek gerektiğinde üstünlüğü tartışılmaz hale gelir. İlk atışı yapma olanağını sağlar. Şarjörlü tabancanın ateşe hazır hale gelmesi için sürgünün çekilip kurulması ve emniyet mandalının açılması gerekir. Bu sebepten dolayı acil bir durumda silah toplu tabancanın karşısında zayıf kalır ve genellikle şarjörlü bir tabanca ilk atışı yapana kadar toplu tabanca 3, 4 atış yapmış olur. Şarjörlüde mermi namludaysa bu olay tersine döner.
Şarjörlü tabanca ilk atışı yapma konusunda toplu tabancanın gerisinde kalsa da, çatışmanın ilerleyen safhalarında seri ateş etme ve hızlı doldurulma avantajı ile toplu tabanca karşısında tartışmasız bir üstünlük yakalar.
Toplu tabancaların balistik gücü tartışmasız üstündür. Şarjörlü bir tabancaya göre daha uzun bir menzile ve vuruş gücüne sahiptir. 102mm(4 inç) namlu boyu olan bir şarjörlü tabanca kullanılan fişeğin cinsine bağlı olarak 50 ile 75 metre arası değişen bir menzile sahipken, aynı menzili toplu bir tabanca ile elde etmek için 50mm(2 inç) 'lik namlu boyu yeterlidir. Ayrıca Şarjörlü bir tabancanın kurşunu bir insana isabet edince genellikle mermi vücut içinde kalır. Ancak toplu bir tabancanın mermisi genellikle insanı delip geçer. Bu bakımdan toplu bir tabanca genellikle vücut içinde mermi çekirdeği bırakmadığı için balistik olarak incelenecek kanıt bırakmaz.
Etki gücü mermiye, namlu uzunluğuna bağlı olsa da esas olan artık çekirdek tipi ve materyalidir. Teflon ve NATO ince çekirdek tipi bir mermi 20 kat kevlar ve 1,6mm'den oluşan çelik yeleklerde etkilidir.
Şarjörlü tabanca ateş ettikçe patlamış fişek kovanlarını etrafa döker. Bu kovanlar adli bir kanıt olup silahın tespit edilmesine olanak sağlar.
Sosyaldemokrat Halkçı Parti

Sosyaldemokrat Halk Partisi ve Sosyal Demokrat Halkçı Parti (2024) ile karıştırılmamalıdır.
| Sosyaldemokrat Halkçı Parti  |
| --- | --- |

Kısaltma: SHP
Genel başkan: Aydın Güven Gürkan (1985-1986) Erdal İnönü (1986-1993) Murat Karayalçın (1993-1995)
Kurucu: Aydın Güven Gürkan Erdal İnönü
Kuruluş tarihi: 2 Kasım 1985
Kapanış tarihi: 18 Şubat 1995
Birleşme: Sosyal Demokrasi Partisi (3 Kasım 1985)
Bölünme: Halkın Emek Partisi (7 Haziran 1990) Cumhuriyet Halk Partisi (9 Eylül 1992)
Önceli: Halkçı Parti
Ardılı: Cumhuriyet Halk Partisi
İdeoloji:  Halkçılık  Sosyal demokrasi  Sosyal liberalizm  Karma ekonomi  Sol popülizm  Reformizm  Sekülerizm  Atatürkçülük 
Siyasi pozisyon: Merkez sol
Slogan(lar): Dev Uyanıyor
Seçim sembolü
Altı Ok
 Türkiye Cumhuriyeti
Sosyaldemokrat Halkçı Parti, 12 Eylül Darbesi'nden sonra Türkiye Cumhuriyeti'nde, kapatılan Cumhuriyet Halk Partisi'nin oylarını bünyesinde toparlamak maksadıyla kurulmuş olan siyasi partidir. Kısaltması "SHP" şeklindedir. Aynı kulvarda kurulmuş olan Halkçı Parti ve Sosyal Demokrasi Partisi'nin arasında yaptığı protokol ile kurulmuştur. Halkçı Parti, 2 Kasım 1985 tarihli kurultayında adını ve logosunu Sosyaldemokrat Halkçı Parti olarak değiştirmiş, 3 Kasım 1985 tarihinde Sosyal Demokrasi Partisi'nin kendini feshedip SHP'ye katılmasıyla parti son halini almıştır. Partinin amblemi zeytin dallarıyla çevrelenmiş Altı Ok olarak benimsenmişti. Sosyaldemokrat Halkçı Parti 18 Şubat 1995'te Cumhuriyet Halk Partisi ile birleşmiş, böylece hukuki varlığı sona ermiştir.
İdeolojik duruş

SHP kapatılan CHP'nin yerine kurulmuş bir siyasal örgütlenmeydi. Önceli olan SODEP ve HP'nin, dolayısıyla CHP'nin oylarına talip olmuştur. SHP 1960'lı yıllardan itibaren oluşmaya başlayan sosyal demokrasinin, dolayısıyla merkez solun temsilcisiydi. Ekonomide katı devletçi anlayış yerine karma ekonomiden yana oldu. Piyasa ekonomisini destekledi ancak bu, SHP'nin devletçiliği tamamen reddettiği anlamına gelmemektedir.
SHP özelleştirmeye karşı her zaman mesafeli olmuştur. Siyasal hayatta bulunduğu sürece SHP Türkiye'deki sosyal demokrat kesimin sözcüsü olmuştur. Emekçi vatandaşlara sempatiyle yaklaşmış ve haklarını gözetmiştir. Ancak tek başına iktidar olamaması programını tam anlamıyla uygulamasına engel olmuştur. Kürt sorunu konusunda diğer partilere göre daha özgürlükçü ve ılımlı olan SHP bu nedenle bazı çevrelerce eleştirilmiştir.
Parti programı

SHP programında partinin bireye ilişkin amaçları özgürlük ve eşitlik olarak belirlenip emeğin en yüce değer sayıldığı vurgulanıyordu. Programa göre SHP'nin topluma ilişkin amaçları demokratikleşme, bağımsızlık ve üreticilikti. Bu amaçlara ulaşmakta izlenecek altı ilke, Ekim 1981'de Millî Güvenlik Konseyi (MGK) kararıyla öteki partilerle birlikte feshedilen Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) ilkelerini belirten Altı Ok ile çakışıyordu: Cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve devrimcilik.
Piyasa mekanizmasından doğan çarpıklıkların akılcı yöntemlerle düzeltilmesini öngören SHP bazı üretim alanlarına devletin doğrudan girmesi gerektiği görüşünü savunuyordu. Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı'nın (NATO) Türkiye'nin güvenliğinin artırılmasındaki rolünün sürdürülmesinden yana olan SHP, Türkiye'nin ortak güvenlik sisteminin yanı sıra kendi olanaklarından yararlanarak ulusal savunma stratejisini geliştirmesini gerekli görüyordu.
Genel başkanları

| # | Adı | Görev Başlangıcı | Görev Bitişi |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Aydın Güven Gürkan | 3 Kasım 1985 | 30 Mayıs 1986 |
| 2 | Erdal İnönü | 30 Mayıs 1986 | 11 Eylül 1993 |
| 3 | Murat Karayalçın | 11 Eylül 1993 | 18 Şubat 1995 |