Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu
Nedenleri ve risk faktörleri > Sorunlu Sosyal Medya Kullanımı

DEHB`deki zaman içindeki artışı etkileyen en önemli faktörlerden biri medya, özellikle sosyal medyadır. Akıllı telefon, bilgisayar ve tabletler aracılığı ile kullanılan sosyal medya insan zihninin bir tamamlayıcısı haline gelmiştir. Dominic Pettman sosyal medyada var olan bireylerin algoritmanın gözetimi altında olduğundan söz etmektedir ve bireyin internet ortamında bulunduğu yeni dünya, algoritmanın kılavuzluğunda oluşturulmaktadır. Pettman'dan aktaran Akar`a göre, ağ üzerinde gezinen bireylerin aynı zamanda birbirinden farklı içeriklere odaklanma çabası dikkatin merkezsizleşmesine sebep olmaktadır. Dikkatin merkezsizleşmesinin sebeplerinden biri sosyal medyanın iletişim ortamıyla ilgilidir: “Sosyal olan burada doğrudan kişilerarasıllıktan uzaklaşarak, sosyal işaretleri alıp vermenin çok daha zorlu bir darboğazdan geçtiği, simüle edilmiş bir çeşidine göç eder.” Sosyal medyada art arda sunulan farklı içerikler, kullanıcılar için duygu karmaşası yaratmaktadır. Duygu durumu sürekli olarak değişen bireyler bir duyguyu içselleştirmeden, yenisine uyum sağlamaya çalışmaktadır. Çok fazla içerik arasında bireyin dikkatini toplaması mümkün değildir ve bireyler dikkat dağınıklığının farkında bile olmamaktadır.
Sosyal medyada farklı içerikler bireylerin dikkatini çekmektedir fakat bu beraberinde “duygusal uyumsuzluk” kavramını getirmektedir. Sevimli hayvan videoları izleyen birinin bir anda trafik kazası gibi olumsuz görüntülerle de karşı karşıya gelmesi “duygusal uyumsuzluk” durumuna örnek gösterilebilir. Bu durumda birey aynı anda farklı duygular yaşamaktadır. Pettman'dan aktaran Akar bu hızlı duygu geçişleri ile tanımlanan sosyal medya evrenini hipermodülasyon olarak tanımlamaktadır. Ayrıca Pettman'dan aktaran Akar, “Senkronizasyon İstencine” bireylerin bir araya gelme, toplanma eğilimine dikkat çekmektedir. İnternetin hayatımızda olmadığı zaman diliminde bireylerin kasetlerdense radyoyu açmaları, VHS (Video Home System) kasetler yerine televizyon kanallarını tercih etmeleri güçlü bir senkronizasyon istencini göstermektedir.
“Biyolojik erimimizin kısıtladığı kişisel ufukların ötesinde başka neler olup bittiğini öğrenmek için, iletişim araçları üzerinden duyularımızı genişletmeye yönelik genel bir eğilimimiz vardır.”
Bireyin dijital araçlarla sürekli bağlandığı sosyal dünya kendi gerçek deneyimi yerine başkalarının yaşamları ile senkronize olma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Ancak sosyal medya üzerinden aile veya arkadaşlarla kurulan iletişimler beklenmedik anlarda kesintiye uğrayabilmektedir. Sohbet esnasındaki kesinti, mesajlaşma anında çekim gücü olmayan bölgeye girilmesi ya da bireyin ilgi çekici gördüğü sohbete odaklanması gibi sebepler buna yol açmaktadır. Pettman'dan aktaran Akar, sosyal medyanın bu yönünü rahatsız edici nitelik olarak tanımlamaktadır. Bireyin fark etmeden algoritmaların onun hayatını nasıl şekillendirdiğini de anlatmaktadır. Sosyal medyada karşımıza çıkan her içerik, kullanıcı için hazırlanmış bir tasarımı temsil etmektedir. Bireylerin kendi akışlarında hangi içerikleri görüp göremeyeceklerini algoritmalar belirlemektedir. Sosyal medya bireye sınırsız bir yol çizerken bu yolu yine bireyin ilgi alanı ve etkileşimlerine bağlı olarak sınırlandırmaktadır. Pettman şöyle bir benzetme yapar: “Örümcekler doğada ağlarını sineğin belirli özelliklerine uyacak şekilde örer. Yapışkan ağını, etraflıca araştırılmış demokrafik ölçülerimiz etrafında ören Silikon Vadisi de aynısını bize uygular.”
İnternet öncesinde aynı yayınlar için bir araya gelen bireyler şimdi ise farklı sanal alanlara yöneliyor gibi görünmektedir. Bununla birlikte bireylerin dikkati farklı sanal alanlara dağılmış gibi gözükse de herkes popüler olan içeriklere de rağbet etmektedir. Bireyler, popüler programlara ve yayınlara ağın belirlediği zaman diliminde değil kendi istedikleri zaman erişmektedirler. Bireyler her an yanlarında taşıdıkları dijital araçlar ile akışı istedikleri gibi düzenleyebilmektedir, fakat bu onların mahremiyetini tehlikeye atmaktadır. Teknolojik cihazlar sebebi ile mahremiyet sınırları da değişime uğramıştır. Pettman'dan aktaran Akar, birçok ünlü kadının fotoğraflarının bilgisayar korsanları tarafından yasal olmayan bir şekilde çeşitli sitelere yüklenmesini örneklendirmektedir. İnternet teknolojileri etkileşimli yapısı sayesinde hayatın her alanında yararlı olanaklar sağlasa da teşhirciliği de apaçık bir şekilde kolaylaştırmaktadır. Yeni dijital çağda bireyler tanınmaktan ve kendini izlenir görmekten çekinmemektedir. Pettman'dan aktaran Akar, sosyal medyada sürekli olarak çeşitli içerikler arasında gezinen bireyin dikkat gücündeki değişimin artık fiziksel zarar içerecek sonuçlara ulaşma noktasına geldiğine dikkat çekmektedir. Dikkat kapasitesinin parçalanması durumu sürekli olarak hayatımıza giren yeni uygulamalar nedeni ile artık kalıcı hale gelmiştir. Sosyal medyadaki herhangi bir hareketi kaçırma korkusuna eşlik eden dikkat dağılması artık bireylerin engelleyemediği çok yaygın bir hal almıştır.