stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Grip
Tedavi ve korunma

Grip, virüs enfeksiyonu olduğu için tedavisi yoktur. Antibiyotikler tedaviye yaramazlar çünkü antibiyotikler yalnızca bakterilere etki ederler. Yaklaşık bir hafta içinde hastalık kendiliğinden iyileşecektir ancak doktora gitmek ve 3-5 gün iyice dinlenmek gereklidir. Bol sıvı tüketilmesi de salgıların rahatça dışarı atılmasını sağladığından iyileşmeyi hızlandırır.
Virüs, öksürük ve hapşırmak ile yayılan damlacıklarla, ayrıca öpüşme ve tokalaşma gibi temaslar yoluyla da bulaşır. Bu nedenle hasta kişilere temas etmekten ve onlarla ortak eşya (havlu gibi) kullanmaktan sakınılmalıdır. Hasta olan kişi çevresindekilere hastalığı bulaştırmamak için eşyalarını ayırmalı, çok zorunlu olmadıkça dışarıya çıkmamalıdır. Neredeyse her virüste ölme olasılığı (Çok düşük olsa da) vardır. Bu yüzden gribi olabildiğince çabuk atlatmaya bakılmalıdır. Binlerce çeşit grip virüsü olduğu için ömür boyu kalıcı bağışıklık kazanılamaz.
Aşı olması önerilen kişiler şunlardır:
65 yaş ve üstündeki kişiler
Kronik hastalığı olan kişiler: kronik kalp, akciğer, karaciğer, böbrek, şeker hastalığı ve benzeri hastalığı olanlar.
Bağışıklık sistemleri zayıflamış olan kişiler: kanser hastaları, bağışıklık sistemi hastalığı olanlar, organ ve kemik iliği nakli yapılan kişiler
Uzun süreli aspirin tedavisi alan çocuk ve gençler
Hastanelerde çalışan doktor, hemşire ve hasta bakıcılar; kreş ve huzurevleri çalışanları
Yüksek risk grubundaki kişilerle yakın temasta olan kişiler
İlk üç aydan sonraki hamile kadınlar
Altıncı ayından itibaren bebekler
Çevredeki insanlar grip ise grip aşısı olunması kesinlikle önerilmektedir.
Tarihçesi

Hastalığın en bilinen adı olan ''Grip'' kelimesi Galya yerlilerinin dilinde bulaşmak manasına gelen ''gripan'' kelimesinden köken almaktadır. Hastalığın tıbbi literatürdeki adı olan ''influenza'' kelimesi ise İtalyancada ''yıldızlardan gelen gizli kuvvet'' manasına gelen bir kelimeden türemiştir. Hastalığa "flu", "nezle" ve "paçavra hastalığı" gibi isimler de halk tarafından verilmiştir.
Grip hastalığı hakkındaki kayıtlar çok eski zamanlara kadar dayanmaktadır. Hipokrat M.Ö. 5. yüzyılda Sicilya'da ordu içerisindeki bir grip epidemisini kayda geçirmiştir. Kayıtlara geçmiş en eski pandemi ise 1510 yılında olmuştur. Malta'da başlayan bu pandemi Sicilya yoluyla neredeyse tüm Avrupa'yı etkisi altına almıştır. Daha sonra 1580, 1780-1782, 1830-1833, 1847-1850, 1889-1892 pandemileri 20. yüzyıl öncesi büyük grip salgınları olarak tarihe geçmiştir.
20. yüzyılda ise başta 1918 İspanyol gribi olmak üzere birçok pandemi kayıtlara geçti. 1918-1919 pandemisi bilinen en şiddetli grip salgını olarak 20 milyonu aşan insanın ölümüne sebep oldu. Daha sonraki dönemde 1972 yılından 1981 yılına kadar zaman diliminde saptanan altı epidemide ise 200.000'den fazla insan ölmüştür.
20. yüzyılda üç influenza pandemisinin her biri epidemiyolojik açıdan farklılık göstermektedir. Örneğin 1957 pandemisi genellikle çocuk yaş grubunu etkilemiş olup alınan önlemler de genellikle bu gruba yönelik olmuştur. Buna karşın 1968'de tüm yaş grupları etkilenmiştir. 1918'deki pandemi ise özellikle genç erişkin grubu etkilemiştir.
Hastalığın etkeni olan influenza virüsü, ilk defa 1933'te Smith tarafından izole edilebildi. Akabinde influenza B, 1939 yılında Francis ve İnfluenza C virus 1956 yılında Taylor tarafından izole edilmiştir. 1941 yılında virüslerin hemaglutinasyon özelliğinin tanımlanmasıyla geriye dönük bir araştırmaya imkân bulunmuş oldu. Daha önceki pandemilerin canlılarda oluşturduğu antikorların hemaglutinasyon inhibisyonları ile geçmiş pandemilere sebep teşkil eden influenza tipleri aydınlatılmış oldu. Bir nevi serolojik arkeoloji oluşturulmuş oldu. 1940 yılında ilk influenza aşısı, 1960 yılında da tedavi ve profilakside kullanılan amantadin geliştirilmiştir.
İspanyol gribi

Ana madde: İspanyol gribi
İspanyol gribi ya da nezlesi, ilk olarak 11 Mart 1918'de ABD'nin New Mexico eyaletinde tespit edildi.
1918-1920 yılları arasında H1N1 virüsünün bir alt grubunun yol açtığı bir salgındır. 18 ayda 50 ile 100 milyon arasında insanın ölümüne yol açarak dünya tarihinin bilinen en büyük salgını olmuştur. Grip zayıf, yaşlı ve çocuklardan çok sağlıklı erişkinleri etkilemiştir. İlk başlarda hayvanlardan insanlara geçtiği sanılan hastalık daha sonraları hava yolu ile bulaştığı fark edilmiş ve korunmak için maske takmanın önemi anlaşılmıştır.
Salgın İspanya'da başlamadı. İspanyol gribi olarak adlandırılmasının nedeni İspanya'nın Birinci Dünya Savaşı'nda yer almamış olması ve askeri sansürün olmaması nedeniyle ilk kez gündeme gelmiş olmasıdır.
Kuş gribi

Ana madde: Kuş gribi
Avian influenza, tavuk vebası ya da kuş gribi olarak da bilinir. İnfluenza, A grubu virüslerin neden olduğu bir hastalıktır. Virüsün H5N1 adındaki türevi insanları da öldürebilir. Hastalık göçmen kuşların salyaları ve dışkılarıyla temas sonucu bulaşmaktadır.
Ateş, öksürük, boğaz ağrısı, üşütme ve kas ağrısı gibi belirtileri başlangıç belirtileridir. Hastalık ilerledikçe zatürre, solunum yetmezliği gibi hastalıklar ortaya çıkabilir. Hastalık ilk olarak 2005-2007 yılları arasında ortaya çıkmıştır.
İnfluenza pandemilerinde virüs tipleri
1976, influenza aşılaması
Mário Fernandes

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Mário Figueira Fernandes
Doğum tarihi:  19 Eylül 1990 (34 yaşında)
Doğum yeri:  AD São Caetano do Sul, Brezilya
Boyu:  1,89 m (6 ft 2+1⁄2 in)
Mevkii:  Defans
Kulüp bilgileri
Kulübü:  CSKA Moskova
Numarası:  2
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2009-2012 |  Grêmio |  54 |  (1) |
| 2012- |  CSKA Moskova |  248 |  (6) |
| Toplam |   |  302 |  (7) |
Millî takım kariyeri
| 2011-2014 |   Brezilya |  1 |  (0) |
| 2017- |   Rusya |  33 |  (5) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 27 Ocak 2022 
Mário Fernandes (d. 19 Eylül 1990), Rusya millî takımında oynayan Brezilya doğumlu futbolcudur. CSKA Moskova'da forma giymektedir.
Başarıları > Grêmio

Campeonato Gaúcho: 2010
Kulüp kariyeri > Grêmio

Fernandes, Mart 2009'da Grêmio'ya katıldı ve 2014'e kadar sözleşme imzaladı. Birkaç gün sonra ortadan kayboldu ve Brezilya polisi onu aramak için harekete geçti. Fernandes, birkaç gün sonra São Paulo eyaleti'nde, Londrina, Porto Alegre ve Florianópolis'te nakit para çektikten sonra bulundu. Fernandes, kulüp için ilk maçına 28 Haziran 2009'da Sport'a karşı çıktı. Fernandes, Grêmio'nun birinci tercih sağ beki olarak kendini kanıtladı.
Kulüp kariyeri > CSKA Moskova

25 Nisan 2012'de, Grêmio başkanı 15 milyon euro'luk bir anlaşmanın CSKA Moskova ile yapıldığını ve Fernandes'in tıbbi muayeneden geçmesi şartıyla onlara katılacağını açıkladı. CSKA, Fernandes'in gelişini 4 Mayıs 2012'de duyurdu.
2013-14 sezonunda, Fernandes diz sakatlığı geçirerek sezonun ilk dört ayını kaçırdı.
2015 yılında, Fernandes, Şampiyonlar Ligi 3. eleme turunda kilit oyunculardan biriydi - CSKA Moskova, Sparta Prag'a karşı ikinci maçı 3-2 kazandı. Fernandes 90 dakika oynadı, 64. dakikada (2:2) ve sıradan bir mücadelenin ardından Fernandes sahte bir dalış yaptı, hakem Paolo Mazzoleni Marek Matějovský'ye kırmızı kart gösterdi. Rus gazetesi Kommersant bunu "Önemli bir tiyatro eseri" olarak nitelendirdi. Çek gazeteleri ise oyunun kesinlikle kart değerinde olmadığını ve Fernandes'in fair play'den yoksun olduğunu iddia etti.
29 Haziran 2017'de, Fernandes CSKA ile 2022 yazına kadar kulüpte kalmasını sağlayacak yeni bir sözleşme imzaladı.
18 Mayıs 2022'de, Fernandes kişisel nedenlerle 21 Mayıs 2022'de Rostov'a karşı oynanacak 2021-22 sezonu son maçı sonrasında CSKA ile olan sözleşmesini askıya alacağını duyurdu. 11 Aralık 2022'de, CSKA Fernandes'in futbol kariyerine devam etmeye karar verdiğini, ancak 2023 yılında Brezilya'da kalacağını duyurdu.
Kulüp kariyeri > Internacional

13 Aralık 2022'de, Internacional, Fernandes'in 2023 sezonu için CSKA Moskova'dan transfer edildiğini duyurdu. CSKA Moskova ise transferin bir yıllık kiralık olarak gerçekleştiğini açıkladı. 2023 yazında CSKA ve Internacional, Fernandes'in CSKA'ya geri döneceği bir transfer hakkında müzakerelerde bulundu, ancak CSKA'nın Internacional'e ayrılan oyuncu için ödeme yapmayı reddetmesi nedeniyle görüşmeler durdu – resmi olarak Internacional'e yapılan hamle bir kiralık transfer değil, kalıcı bir transferdi.
Kulüp kariyeri > Zenit

17 Temmuz 2023'te, Fernandes Zenit St.Petersburg ile bir yıl uzatma opsiyonlu bir yıllık sözleşme imzaladı.
Uluslararası kariyer > Brezilya

2011 yılında Fernandes, Superclásico de las Américas maçında oynaması için Brezilya kadrosuna çağrıldı, ancak kişisel sorunlar yaşadığını söyleyerek bunu reddetti. Fernandes, Brezilya için ilk ve tek maçına 14 Ekim 2014'te Japonya'ya karşı 4-0 kazanılan dostluk maçında çıktı.
Uluslararası kariyer > Rusya

Rus vatandaşlığı aldıktan sonra, 2016 yılında Türkiye'ye karşı 31 Ağustos'ta ve Gana'ya karşı 6 Eylül'de oynanacak dostluk maçları için Rusya millî futbol takımına çağrıldı. Ancak, o dönemde sadece Nisan 2012'den beri CSKA Moskova oyuncusuydu, bu da Rusya'da kesintisiz olarak en az beş yıl yaşamadığı anlamına geliyordu. Bu nedenle, Nisan 2017'ye kadar Rusya millî futbol takımı için oynamaya uygun değildi.[kaynak belirtilmeli]
23 Mart 2017'de, Fernandes'in 24 Mart'ta Fildişi Sahili'ne karşı oynanacak dostluk maçında Rusya adına ilk maçına çıkacağı açıklandı. Ancak o maçta forma giymedi. Fernandes, Rusya için ilk maçına 7 Ekim 2017'de Güney Kore'ye karşı oynanan dostluk maçında çıktı.
11 Mayıs 2018'de, Rusya'nın genişletilmiş 2018 FIFA Dünya Kupası kadrosuna dahil edildi. 3 Haziran 2018'de, nihai Dünya Kupası kadrosuna dahil edildi. Fernandes, 2018 FIFA Dünya Kupası'nda Rusya'nın performansında kilit rol oynadı. Çeyrek finalde Hırvatistan'a karşı uzatma dakikalarında eşitlik golünü attı ve maçı penaltı atışlarına taşıdı. Ancak, penaltı atışlarında kendi penaltısını kaçırdı ve Rusya elendi.
11 Mayıs 2021'de, 2020 Avrupa Futbol Şampiyonası için genişletilmiş 30 kişilik kadroya dahil edildi. 2 Haziran 2021'de nihai kadroya alındı. 12 Haziran 2021'de Belçika'ya karşı oynanan ve Rusya'nın 0-3 kaybettiği açılış maçında tam süre oynadı. 16 Haziran'da Finlandiya'ya karşı oynanan ikinci grup maçına başladı ancak bir hava topu mücadelesinde ters düştükten sonra 26. dakikada sakatlanarak oyundan alındı. 21 Haziran'da Danimarka'ya karşı oynanan son grup maçında iyileşerek tam süre oynadı, ancak Rusya 1-4 kaybederek turnuvadan elendi.
13 Eylül 2021'de, millî takımdan emekli olduğunu açıkladı.
Kişisel hayatı

Fernandes, São Paulo'da doğdu. Grêmio ile ilk profesyonel sözleşmesini imzaladıktan hemen sonra yeni yerine uyum sağlamakta zorlandı ve depresyona girdi, bu da onu amcasına gitmeye zorladı. Polis, onu Porto Alegre'den yaklaşık 1100 kilometre uzakta, perişan bir halde, aç ve bitkin buldu. Daha sonra bir röportajda bu süre zarfında kulüple neden iletişime geçmediğini açıklamayı reddetti, ancak kariyerin başlangıcında yaşanan zorluklara dikkat çekerek Jesús Navas'ın örneğini verdi. Depresyonu ile başa çıkmak için psikoterapi gördü, bu performanslarını iyileştirdi, ancak hala aşırı derecede içki içiyor, düzenli olarak gece kulüplerine gidiyor ve diyetini ve formunu ihmal ediyordu. "O kadar çok içerdim ki bazen antrenmana sarhoş gelirdim" diyordu. Bu dönemde yalnız yaşıyordu ve bir röportajda "Her gün pizza ve McDonald's yediğini" itiraf etti, bu da Gremio diyetisyeninin müdahalesine yol açtı.
Fernandes, CSKA CEO'su Roman Babaev ile 2015 yılında Rus vatandaşlığı alma olasılığı hakkında konuşmuştu, Brezilya kadrosuna çağrılmadan önce. Rus vatandaşlığı alma konusundaki görüşmeleri aynı yılın sonbaharında yeniden başladı, bu noktada kararını vermiş ve ailesinin tam desteğini almıştı. 13 Temmuz 2016'da, Vladimir Putin'den aldığı devlet başkanlığı kararnamesi ile Rus vatandaşlığına kabul edildi, bu da ona Dünya Kupası'nda Rusya için oynamak konusunda daha kararlı hale getirdi. Küçük kardeşi, Jô, aynı zamanda bir futbolcudur.
2017 itibarıyla, Fernandes çok az Rusça konuşabiliyordu, ancak dili ve ulusal marşı öğrenme niyetinde olduğunu belirtti.
Kişisel hayatı > CSKA Moskova

Rossiyskaya Premyer-Liga: 2012-13
Fernandes, Rusya millî futbol takımı için oynarken
Kızıl (hastalık)

| Kızıl |
| --- | --- |

Kırmızı beyaz dil
Uzmanlık: Enfeksiyon hastalıkları, pediatri 
Kızıl, özellikle 3-7 yaş aralığındaki çocuklarda görülen bakteriyel bir enfeksiyon hastalığıdır. Adını genelde hastanın vücudunda, özellikle dil, yüz, koltuk altları ve kasık bölgesinde kırmızı lekeler oluşturmasından alır. Ancak bu lekelerin hiç oluşmadığı enfeksiyonlar da görülür. Yetişkin yaşlarda da hastalığa yakalanmak mümkündür.
Sebebi

Etkeni A grubu streptokoklardır (Streptococcus pyogenes). Toksin oluşturacak bakteriyofaja sahip olmaları halinde hastalık ortaya çıkar. Bunların farklı serotipleri olması nedeniyle insanlar birden fazla kere bu bulaşıcı hastalığa yakalanabilirler. Kızıl, damlacık enfeksiyonu ile ya da has­talıklı kişinin salgılarıyla doğrudan temas yoluyla bulaşır. Soyulan deri, hastanın vücut salgılarını taşımadığı sürece, zararsızdır.
Belirtiler

Ateş (38 °C ila 40 °C)
Halsizlik
Boğazda ağrı
Yutkunmada zorluk
Kızarıklıklar, normalden kırmızı yüz
Karın ağrısı
Bulantı ve kusma
Dilin çilek gibi kızarması ve dilin üstünde beyazlık oluşması
Boyun tutulması
Tedavisi

Antibiyotiklerle tedavisi çoğunlukla mümkündür. Tedavi edilmemesi yüksek riskli sonuçlar doğurabilir ve başka hastalıklara sebebiyet verebilir.
Çevresinde kızıla yakalanmış hastalar bulunan kişilerin de bir doktora görünerek taşıyıcı, ilerleyici ve bulaşıcı olmadıklarını tespit etmeleri hastalığın yayılmasını önler.
Hipotoni

| Hipotony |
| --- | --- |
Diğer adlar: Floppy baby sendromu

Botulizm olan bir bebek; uykuda veya dinlenmede olmamasına rağmen gözlerini açamaz veya hareket edemez; zayıf bir ağlaması var.
Uzmanlık: Pediyatri
Belirtiler: Kas güçsüzlüğü
Hipotoni anormal derecede düşük kas tonusu (kasın harekete karşı gösterdiği direnç) durumudur ve sıklıkla kas güçsüzlüğünü de içerir. Hipotoni kendi başına tıbbi bir bozukluk değildir ancak beyin tarafından kontrol edilen motor sinir sistemini ya da kas gücünü etkileyen birçok hastalığın ya da bozukluğun belirtisidir. Bebekliğin ilk dönemlerinde bile hipotoninin farkına varmak kolaydır ancak bunun altında yatan sebebin tanısını koymak zordur ve sıklıkla başarısız olabilir. Hipotininin çocuğun gelişimi ve sonraki yaşamı sırasında uzun süreli etkileri kas güçsüzlüğünün şiddeti ve nedeninin yapısına dayanır. Bazı bozuklukların özel tedavileri olabilir ama idiyopatik ya da nörolojik nedenli hipotoninin ana tedavisi fizik terapidir.
| --- | --- |
Sınıflandırma: DICD-10: P, R ICD-9-CM: 781.3 MeSH: D009123 DiseasesDB: 21417
Dış kaynaklar: MedlinePlus: 003298
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: sh85088679  NLI: 987007553204105171
Su bilimi

Dalga
Su bilimi ya da hidroloji, suların yerküre üzerindeki dağılımını ve mekanik, fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerini inceleyen disiplinler arası bir bilimdir.
Yeryüzünde canlıların yaşamını devam ettirmek için suyu kullanmak ve kontrol altına almak istemesi gerektiğinden insanlar tarihin başlangıcından beri su ile ilgilenmişler, suyun her türlü özelliklerini tanımaya, hareketini yöneten kuramları belirlemeye, oluşturabileceği tehlikeleri belirlemeye, önlemeye ve sudan en iyi şekilde yararlanmaya çalışmışlardır. Suyun hareketini inceleyen bilime hidromekanik, bu bilimin teknikteki uygulamasına da hidrolik denir. hidroloji veya su bilimi ise suyun dünyadaki dağılımını ve özelliklerini inceler.
Hidrolojinin en geniş tanımı, 1962 senesinde ABD Bilim ve Teknoloji Federal Konseyi Bilimsel Hidroloji Komisyonu tarafından önerilmiştir ve önerdikleri tanım ise: "Hidroloji, yerküresinde (yani yeryüzünde, yeraltında ve atmosferde) suyun çevrimini, dağılımını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, çevreyle ve canlılarla karşılıklı ilişkilerini inceleyen temel ve uygulamalı bir bilimdir".
Bu tanımıyla hidroloji diğer birçok bilimlerin alanlarına da girmektedir. Disiplinler arası bir niteliği olan hidroloji bilimi matematik, fizik ve kimya gibi bilimlerle çok yakın bir ilişki içindedir. Hidrolojiyle diğer bilimler arasındaki sınırları kesin olarak belirginleştirmek çok güçtür. Ancak atmosferdeki su ile daha çok meteorolojinin, denizlerdeki su ile oşinografinin, yerin derinliklerindeki su ile de hidrojeolojinin uğraştığı söylenebilir.
Metotları

Su bilim çalışmalarında genelde şu yöntemler kullanılır:
Metotları > Ölçümler

Bütün hidrolojik çalışmalarda ilk adım gerekli doğal verilerin toplanması için ölçümler yapılmasıdır. Hidrolojik olayları laboratuvarda benzeştirmek bugün için mümkün olmadığından ölçümlerin doğrudan doğruya doğada yapılması gerekmektedir. Bunun için yeteri sıklıkta bir ölçme ağının kurulması, bu ağdaki istasyonların yeterli hassasiyeti olan araçlarla donatılması ve bu ölçeklerin itinalı bir şekilde okunması gerekir. Hidrolojik veriler gerek zamanla gerekse yerden yere çok değiştikleri için ölçmelerin sık noktalarda ve sürekli olarak yapılması gereklidir. Son yıllarda hidrolojik ölçümlerde hassasiyeti arttıran araçlar kullanılmaktadır, bu arada nükleer tekniklerin kullanılması gittikçe yaygınlaşmaktadır.
Metotları > Verilerin işlenmesi

Ölçmeler sonunda elde edilen bilgiler çok sayıda ve dağınıktır. Bu verilerin insan eliyle kaydedilmesi yerine otomatik olarak kartlara, şeritlere geçirilmesi ve veritabanları halinde saklanması uygundur. Bu kayıtları en iyi şekilde yararlanılabilecek hale getirmek gerekir. Bu iş için günümüzde ileri bilgi işlem metotları kullanılmakta, işlemler bilgisayarlarla yapılmaktadır.
Metotları > Matematik modeller kurulması

Bütün hidrolojik verileri ölçerek elde etmek ekonomik olmayacağı gibi birçok hallerde mümkün de olmadığından ölçümlerin bulunmadığı ya da yetersiz olduğu hallerde hidrolojik olayları yöneten kanunların belirlenmesi için bu olayların matematik modellerinin kurulması ve bunların doğruluğunun ölçme sonuçlarıyla karşılaştırılarak kontrol edilmesi gerekir. Fizik kanunları esas alınarak kurulan bu modeller doğadaki hidrolojik sistemlerin soyutlanmış benzerleri olarak düşünülebilir. Bu modellerin kurulmasında sistem analizi metotları önem kazanmaktadır. Hidrolojik modeller insanların doğada yapacakları değişikliklerin sonunda hidrolojik büyüklüklerde oluşacak değişmelerin tahmininde de kullanılır.
Metotları > Olasılık hesabı ve istatistik metotlarının kullanılması

Hidrolojik olaylar değerleri zaman içinde değişen çok sayıda değişkenin etkisi altında meydana geldikleri için önceden kesinlikle belirlenemeyen bir nitelik taşırlar. Örneğin elde bulunan 30 yıllık ölçme sonuçlarını kullanarak bir akarsuda gelecek 100 yıl içinde görülecek en büyük taşkını kesin olarak belirlemek mümkün değildir. Bu bakımdan olasılık teorisi ve istatistiğin hidrolojide kullanılması büyük önem taşır. Ancak bu bilimler yardımıyla 100 yıllık taşkın debisi için tahminler yapmak mümkün olabilir. Bu bilimlerin hidrolojideki önemleri son yıllarda daha iyi anlaşılmış ve hidroloji öğretiminde bu gibi metotlara büyük bir yer verilmeye başlanmıştır. Ancak unutulmaması gereken bir nokta bu metotları gözü kapalı olarak uygulamamak, daima önce hidrolojik olayın fiziksel yönlerini incelemek zorunluluğudur.
Hidrolojik olayların incelemesinde değişkenlerin çokluğu ve aralarındaki ilişkilerin karmaşıklığı yüzünden teorik bir analiz çoğu zaman mümkün olmadığından yaklaşık yöntemler kullanmak gerekir. Bu sebeple birçok problemlerin çözümü için birden fazla yöntem kullanılabileceği görülür. Bunların arasında uygun bir seçim yapmak bilgi ve deneyimi gerektirir. Kullanılacak metot incelenen olayın zaman ölçeğiyle de ilişkilidir.
Dolaşım ve yeraltı sularının oluşumu > Hidrolojik dolaşım

Yeryüzüne düşen yağış yoluyla oluşan sular, yağış esnasında daha yere ulaşmadan, arazi üzerinden akarken ve bitkiler tarafından alınıp terleme yolu ile dışarı çıkıp buharlaşır. Bu suyun kısa dolaşım yapması ve tekrar atmosfere dönmesi olayıdır.
Aynı şekilde oluşan suların bir kısmı ise yüzeyde akar ve çeşitli akarsuları oluşturur. Diğer bir kısmı da yeraltına sızar; buralarda birikir ve yeraltısularını meydana getirir. Yeraltına sızan bu sular boşlukları ve çatlakları doldurur; bu boşluk ve çatlaklar boyunca derinlere kadar gider; ya da bir noktadan "Kaynak" şeklinde yeryüzüne yeniden çıkar, akarsulara, göllere veya denize boşalır. Bu yüzden su daha uzun yollu Büyük dolaşım yapmış olur. Suyun çeşitli şekillerde yapmış olduğu bu dolaşımlarına "Hidrolojik Dolaşım" adı verilir. Bu devam edegelen döngü, güneş kaynaklı ısı enerjisi ve yerçekimi ile oluşmaktadır.
Anensefali

| Anensefali |
| --- | --- |
Uzmanlık: Medikal genetik 
Anensefali, nöral tüpün gelişimde konjenital defekt sonrası ortaya çıkan bir hastalık. Yaşamın sürmesini olanaksız kılan, beyin, kafatası ve skalpin önemli bir kısmının konjenital oluşmamasına bağlı çok ağır bir oluşum kusuru.
Index Librorum Prohibitorum
Arka plan ve tarihçe > Avrupa'da basım kısıtlamaları

Endeks'in ortaya çıktığı tarihsel bağlamda Avrupa'da ilk baskı kısıtlamaları başlamıştı. Johannes Gutenberg tarafından 1440 dolaylarında hareketli baskı ve baskı makinesinin iyileştirilmesi, kitap yayıncılığının doğasını ve bilginin halka yayılma mekanizmasını değiştirdi. Eskiden nadir bulunan ve az sayıda kütüphanede özenle saklanan kitaplar, toplu olarak üretilebilir ve geniş çapta dağıtılabilir hale geldi.
16. yüzyılda, çoğu Avrupa ülkesinde hem kiliseler hem de hükûmetler, fikirlerin ve bilginin hızlı ve yaygın bir şekilde dolaşımına izin verdiği için matbaayı düzenleme ve kontrol etmeye çalıştı. Protestan Reformu sırasında hem Katolik hem de Protestan kampları tarafından ve kampların kendi içinde büyük miktarlarda polemikli yeni yazılar üretildi ve dini konular tipik olarak en çok kontrole tabi olan alandı. Hükûmetler ve kilise, İncillerin ve hükûmet bilgilerinin yayılmasını sağlayan basımı pek çok şekilde teşvik ederken muhalefet ve eleştiri çalışmaları da hızla yayılabilirdi. Sonuç olarak, hükûmetler Avrupa çapında baskı makineleri üzerinde hakimiyet kurdu ve kitap ticareti yapmak ve üretmek için resmi lisanslara sahip olma şartını koştu.
Endeks'in ilk versiyonları 1529 ile 1571 arasında çıkmaya başladı. Aynı zaman çerçevesinde, 1557'de İngiliz Hanedanlığı, Stationers' Company'yi destekleyerek muhalefeti bastırmayı amaçladı. Basım yapma hakkı iki üniversite ve aralarında Londra şehrinde 21 matbaanın da bulunduğu 53 matbaa ile sınırlıydı.
Fransız Hanedanı da basımı sıkı bir şekilde kontrol etti. Matbaacı ve yazar Etienne Dolet 1546'da ateizm suçlamasıyla kazıkta yakıldı. 1551 Châteaubriant Fermanı, bugüne kadarki sansür durumlarını kapsamlı bir şekilde özetledi ve Fransa'ya getirilen tüm kitapların paketinden çıkarılması ve incelenmesi gibi hükümler içeriyordu. 1557 Compiègne Fermanı, sapkınlara ölüm cezası ön görüyordu ve bundan dolayı soylu bir kadının kazıkta yakıldı. Basımcılar radikal ve asi olarak görüldü, 800 yazar, matbaacı ve kitap satıcısı Bastille'de hapsedildi. Zaman zaman kilise ve devlet yasakları birbirini izledi, örneğin René Descartes, 1660'larda Endeks'e girdi ve Fransız hükûmeti 1670'lerde okullarda Kartezyen öğretilmesini yasakladı.
İngiltere'de çıkan 1710 Telif Hakkı Yasası ve daha sonra Fransa'da çıkan telif hakkı yasaları durumu hafifleştirdi. Tarihçi Eckhard Höffner, telif hakkı yasalarının ve kısıtlamalarının bu ülkelerde bir asırdan fazla bir süre ilerlemenin önünde bir engel teşkil ettiğini, çünkü İngiliz yayıncıların kâr amacıyla sınırlı miktarlarda değerli bilgiler basabildiklerini iddia eder. Alman ekonomisi, hiçbir kısıtlama olmadığı için aynı zaman diliminde gelişmiştir.