stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü
Tarihçe > 1846 sonrası

Ceza infaz kurumlarının iç idaresi, güvenliği, denetlenmesi, hükümlü ve tutukluların günlük ihtiyaçları ile ilgili hususlar 1846 yılından itibaren, başta İstanbul'dakiler olmak üzere, Zabtiye Müşirliği/Nezareti (sonradan Emniyet Müdürlüğü ve Jandarma Komutanlığı) sorumluluğunda iken; inşaat ve tamirat gibi konularla daha çok Dahiliye Nezareti (İçişleri Bakanlığı) ilgilenmiş gözükmektedir. Mahkûmların cezalarının infazı ile ilgili adli işler ise Adliye Nezareti ve bugünkü Yargıtay'ın selefi olan Dîvân-ı Ahkâm-ı Adliyye tarafından yürütülmüştür. 1911 yılında Dahiliye Nezareti'ne bağlı Hapishaneler Müdiriyeti'nin kurulması ile ceza infaz kurumlarının merkezî bir idare altında alınması için ilk adım atılmıştır. 22 Aralık 1913 yılında Hapishaneler Müdiriyet-i Umumiyyesi adını alan bu kurum, 1 Haziran 1929 yılında Adalet Bakanlığı'na bağlanan bugünkü Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü'nün temelini oluşturmaktadır. Bu geçiş sırasında umum müdürlük yapan Efdaleddin Bey (Tekiner), Türkiye'nin ilk bilimsel tarihçilerinden biri olmasının yanı sıra, ceza infaz tarihimizde de kendine hususi bir yer edinecek çalışmalara öncülük etmiştir. 
1916 yılında Almanya uzman Dr. Paul Pollitz'in Osmanlı Hapishaneleri Umum Müfettişliği'ne atanmasıyla birlikte, ceza infaz kurumlarının mimarisi ve idaresinde Avrupa'daki örnekler resmen model alınmaya başlanmıştır. Cumhuriyet döneminde Avrupa'daki ceza infaz kurumlarını yerinde incelemek üzere görevlendirilen ilk yetkili olan hakim namzedi Mutahhar Şerif Başoğlu'nun Ceza ve Tevkif Evleri genel müdürlüğe getirilmesi sonrasında, Adliye Vekili Şükrü Saraçoğlu döneminde tedrici serbestlik (systeme progressif) sistemine geçilmesi kararlaştırılmıştır. Bu kapsamda, 1 Ekim 1936 yılında açılan "İmralı Adası Sosyal Sanatoryumu" ile birlikte iş esaslı ceza infazına geçilmiş ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 13. maddesinde 1937 tarihinde yapılan değişiklikle infazın ilk aşamasında altı aydan üç yıla kadar değişebilen sürelerde geceli gündüzlü hücre hapsi uygulaması benimsenmiştir. Hemen akabinde de, 3408 sayılı ve 06.06.1938 tarihli Kanun ile Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü kurulmuştur. II. Dünya Savaşı yılları sırasında bu reform çabalarına devam edilmiş ve sırasıyla 1941 yılında Ceza ve Tevkif Evleri Nizamnamesi, 1943 yılında ise Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü Teşkilatı Kanunu çıkarılmıştır. Ayrıca aşamalı ceza infaz sisteminin uygulanabilmesi için 1945 yılında Dalaman'da, 1948 yılında ise Edirne'de, iş esaslı açık tarım cezaevleri inşa edilerek kullanıma sokulmuştur. II. Dünya Savaşı'nın seferberlik yıllarında, erkek nüfusun sivil üretimden orduya kaydırılmasıyla doğan işgücü boşluğu, kısmen de olsa mahkûm emeği ile giderilmeye çalışılmıştır.
Tarihçe > 1950 sonrası

Yeniden çok partili siyasi hayata geçilen 1950'li yılların başlarında, hem ceza kanununda hapis cezası süreleri yeniden uzatılırken, başta A ve B tipi olmak üzere kaza ve vilayet merkezlerindeki kapalı cezaevleri yenilenmeye ve yaygınlaştırılmaya çalışılmıştır. Bölge cezaevi, E tipi cezaevi, telefon direği olarak anılan blok tipi cezaevi ve çocuk cezaevi gibi kavramlar ilk kez bu yıllarda CTE Genel Müdürlüğü gündemine girmiştir. Kayseri'de o dönemde bir “mıntıka cezaevi”nin inşasına başlanmış, onu Edirne izlemiştir. Bayındırlık Bakanlığı mütehassıslarının Batı’daki cezaevlerini planlarını incelemeleri neticesinde mevcut A ve B tipleri tadil edilirken; 1954 itibarıyla cezaevi tiplerinin beşe çıkartılmasına karar verilmiştir. Birleşmiş Milletler ile işbirliği arayışlarına girilen bu dönemde öne çıkan amaç, Osmanlı döneminin sonlarında olduğu gibi, “medeni memleketlerde var olan türden cezaevi binalarına sahip olmak” şeklinde ifade edilmiştir.
1965'te çıkarılan 647 sayılı İnfaz Kanunu ve 68517 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tevkifhanelerin Yönetimine ve Cezaların İnfazına Dair Tüzük, 2000'li yıllara kadar Türkiye'deki ceza infaz tatbikinin hukuki zeminini oluşturmuştur. İnşasına 1956 yılında başlanmış olmasına ragmen, tam 12 sene sonra, 1968 senesinde açılan Sağmalcılar (Bayrampaşa) Cezaevi, bu dönemde faaliyete başlayan en büyük bölge hapishanesidir. İstanbul'daki ikinci büyük bölge hapishanesi olan Metris Cezaevi ise 1981'de faaliyete geçmiştir. 1965-2000 arası dönem, Türkiye ceza infaz kurumlarında terör suçları hükümlüleri ve zanlılarının sayılarının artmasına tanıklık etmiş ve 1991 yılında 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nu çıkartılmasıyla sadece ceza hukukunda değil, ceza muhakemâtı ve infazında da yeni düzenlemeler zaruri hale gelmiştir.
Ceza infaz kurumlarında devlet otoritesinin giderek azaldığı 1990'lı yılların sonunda, önce 1997 yılında çıkarılan 4301 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunun Kuruluş ve İdaresine İlişkin Kanun yürürlüğe girmiş; takip eden 2001-2005 yılları arasında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu, 4769 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri Personeli Eğitim Merkezleri Kanunu, 5327 sayılı yeni Türk Ceza Kanunu, 5252 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, 5320 Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazına Dair Kanun, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu ile mevzuatta köklü ve bütüncül bir dönüşüm gerçekleşmiştir. 2000'li yıllarda faaliyete geçen yüksek güvenlikli ceza infaz kurumları ile koğuş yerine oda sistemi temelli yeni mekânlar Türkiye ceza infaz tarihinde yerini almıştır.
Bağlı Birimler > Merkez teşkilatı

Güvenlik ve İnfaz Daire Başkanlığı
Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
Personel Eğitim Daire Başkanlığı
Sağlık Daire Başkanlığı
Dış İlişkiler Daire Başkanlığı
İyileştirme ve Topluma Kazandırma Daire Başkanlığı
Denetimli Serbestlik Daire Başkanlığı
Personel Daire Başkanlığı
Kurumsal İletişim Daire Başkanlığı
Kontrolörler Kurulu Daire Başkanlığı
Bağlı Birimler > Taşra teşkilatı

Ceza İnfaz Kurumları
Denetimli Serbestlik Müdürlükleri
Personel Eğitim Merkezleri
Ünvanlar

Ceza ve Tevkifevleri bünyesinde üstten alta sırasıyla kıdemler.
1) Kurum 1. Müdürü
2) Kurum 2. Müdürü
3) İdare Memuru
4) İnfaz ve Koruma Başmemuru
5) İnfaz ve Koruma Memuru
Sosyal Sorumluluk Projeleri > Cezaevi Arama ve Kurtarma Teşkilatı (CEKUT)

Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne bağlı olarak görev yapan ve gönüllü İnfaz ve Koruma Memurları ile diğer cezaevi personeli arasından seçilen ekiplere, AFAD eğitimcileri tarafından arama ve kurtarma eğitimi verilmiştir. Bu kapsamda yurdun dört bir yanında konuşlanan birlikler, doğal afet, yangın, deprem, kayıp şahsın aranması gibi afet ve acil durum hallerinde AFAD koordinasyonunda harekete geçmektedir.
2021 Yılında ülke çapında meydana gelen orman yangınlarını söndürme çalışmalarında ve 2023  yılında Türkiye'nin 10 ilini etkileyen Kahramanmaraş depreminde arama kurtarma çalışmalarında görev almışlardır.
CTE Arama ve Kurtarma | CEKUT
Casuslar Köprüsü

| --- | --- |
Film afişi
Yönetmen: Steven Spielberg
Yapımcı:  Steven Spielberg  Marc Platt  Kristie Macosko Krieger 
Senarist:  Matt Charman  Joel CoenEthan Coen 
Oyuncular:  Tom Hanks  Mark Rylance  Amy Ryan  Alan Alda 
Müzik: Thomas Newman
Görüntü yönetmeni: Janusz Kamiński
Kurgu: Michael Kahn
Yapım şirketi:  DreamWorks Pictures  Fox 2000 Pictures  Reliance Entertainment  Participant Media  TSG Entertainment  Afterworks Limited  Studio Babelsberg  Amblin Entertainment  Marc Platt Productions 
Dağıtıcı:  Walt Disney StudiosMotion Pictures (Kuzey Amerika)  20th Century Fox (Uluslararası) 
Çıkış tarih(ler)i: 4 Ekim 2015 (2015-10-04) (New York Film Festivali) 16 Ekim 2015 (2015-10-16) (ABD)
Süre: 141 dakika
Ülke: ABD
Dil: İngilizce
Bütçe: $40 milyon
Hasılat: $165.5 milyon
Casuslar Köprüsü, Steven Spielberg tarafından yönetilen, senaryosu Matt Charman ile Ethan Coen ve Joel Coen tarafından yazılan, 2015 yapımı Amerikan tarihi drama-gerilim filmi. Filmin oyuncu kadrosunda Tom Hanks, Mark Rylance, Amy Ryan ve Alan Alda bulunmaktadır. Film avukat James B. Donovan'ın 1960'taki U-2 krizinde yaşadığı hikâyeyi anlatmaktadır.
Casuslar Köprüsü, St. James geçici adı altında çekildi. Temel çekimler 8 Eylül 2014'te Brooklyn, New York'ta başladı ve yapım Potsdam'daki Babelsberg Stüdyoları'nda devam etti. Film 16 Ekim 2015'te ABD'de gösterime girdi.
88. Akademi Ödülleri'nde 6 dalda adaylık elde eden film 69. BAFTA Ödülleri'nde ortak olarak en fazla aday gösterildiği 9 dalda sadece En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödülünü kazandı.
Konu

Soğuk Savaş sırasında James B. Donovan adındaki avukat CIA tarafından işe alınmıştır. Avukat gergin bir müzakere görevine dâhil olup Sovyetler Birliği tarafından uçağı düşürüldükten sonra tutuklanan U-2 casus uçak pilotu Francis G. Powers'in Birleşik Devletler'de casusluk suçuyla tutuklu bulunan KGB istihbarat ajanı Rudolf Abel ile takas edilerek serbest kalması için çalışmaya başlar.
Oyuncular

Tom Hanks, James B. Donovan
Mark Rylance, Rudolf Abel
Amy Ryan, Mary McKenna Donovan
Alan Alda, Thomas Watters
Austin Stowell, Francis Gary Powers
Scott Shepherd, Hoffman
Jesse Plemons, Murphy
Domenick Lombardozzi, Ajan Blasco
Sebastian Koch, Wolfgang Vogel
Yapım > Gelişim

Matt Charman, An Unfinished Life: John F. Kennedy, 1917–1963 kitabındaki Donovan hakkındaki dipnotları okuduktan sonra onun hikâyesine ilgi duymaya başlar. New York'ta Donovan'ın oğluyla tanıştıktan sonra Charman hikâyeyi satın alması için birkaç stüdyoya ve DreamWorks'a sunar. Stüdyo kurucularından Steven Spielberg filmle ilgilenmeye başlar ve yönetmeye karar verir. Marc Platt ve Kristie Macosko Krieger, Spielberg ile birlikte yapımcı oldular. Joel Coen ve Ethan Coen, Matt Charman'ın özgün senaryosunu yeniden incelediler.
Haziran 2014'te 20th Century Fox, DreamWorks ve Participant Media ile ortak yapıma katıldı ve filmin dağıtım hakları Disney ve Fox arasında bölündü.
Mayıs 2014'te Tom Hanks, James Donovan rolüyle, Mark Rylance, Abel rolüyle açıklandı. Francis Gary Powers, Jr., Soğuk Savaş Müzesi kurucusu ve pilotun oğlu, danışman olarak getirildi ve filmde küçük bir rol oynadı.
Yapım > Çekimler

Temel çekimler 8 Eylül 2014'te Brooklyn, New York'ta başladı. 14 Eylül'de gene Brooklyn'da Dumbo ve çevresinde devam etti. Ekip Anchorage Caddesi'ni 1960 görünümüne çevirdi. Amerika'nın birçok cadde ve sokağında çekimler yapıldı; Manhattan 44. Cadde, Wall Street, Manhattan Henry Street, Hick Street, Pineapple Street, Astoria Park ve Ditmars Bulvarı.
Ekim başlarında New York'taki çekimlerin bitmesinden sonra yapım ek sahneler için Berlin'deki Babelsberg Stüdyoları'na ve Potsdam'a gitti. Çekimler kasımın sonlarına doğru bitecekti. Berlin'deki çekimler eski Tempelhof Havalimanı'nda başladı. Almanya Başbakanı Angela Merkel, Donovan'ın tarihi C-54 Skymaster uçağından inişi ve personel değişimi sahnelerini izlemek için seti ziyaret etti. Temel çekimler Berlin Tempelhof'da 4 Aralık'ta resmen sona erdi.
Çekimler sırasında Potsdam/Berlin'deki Glienicke Köprüsü
Brooklyn Heights'de çekimler sırasında dönem araçları
Brooklyn Heights'de çekimler sırasında yağmurlama işlemi
Eleştirel görüşler

Film eleştirel anlamda başarı sağlamayı başardı. Metacritic'de 48 eleştirmenin yorumundan 47'si olumlu oldu ve film ortalama 81 puan aldı. Rotten Tomatoes'da 261 yorumdan %91'lik başarı elde etti ve 10 üzerinden 7.8 puan aldı.
Önemli ödülleri ve adaylıkları

| Ödül | Kategori | Alıcı | Durum | Kay>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Amerikan Film Enstitüsü Ödülleri 2015 | Yılın En İyi 10 Filmi | Casuslar Köprüsü | Kazandı |  |
| 88. Akademi Ödülleri | En İyi Film | Steven Spielberg, Marc Platt ve Kristie Macosko Krieger | Adaylık |  |
| 88. Akademi Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Mark Rylance | Kazandı |  |
| 88. Akademi Ödülleri | En İyi Özgün Senaryo | Matt Charman, Ethan & Joel Coen | Adaylık |  |
| 88. Akademi Ödülleri | En İyi Film Müziği | Thomas Newman | Adaylık |  |
| 88. Akademi Ödülleri | En İyi Ses Miksajı | Andy Nelson, Gary Rydstrom ve Drew Kunin | Adaylık |  |
| 88. Akademi Ödülleri | En İyi Yapım Tasarımı | Rena DeAngelo, Bernhard Henrich ve Adam Stockhausen | Adaylık |  |
| 73. Altın Küre Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Mark Rylance | Adaylık |  |
| 69. BAFTA Ödülleri | En İyi Film | Casuslar Köprüsü | Adaylık |  |
| 69. BAFTA Ödülleri | En İyi Özgün Senaryo | Matt Charman, Ethan & Joel Coen | Adaylık |  |
| 69. BAFTA Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Mark Rylance | Kazandı |  |
| 69. BAFTA Ödülleri | En İyi Yönetmen | Steven Spielberg | Adaylık |  |
| 69. BAFTA Ödülleri | En İyi Müzik | Thomas Newman | Adaylık |  |
| 69. BAFTA Ödülleri | En İyi Görüntü Yönetmeni | Janusz Kamiński | Adaylık |  |
| 69. BAFTA Ödülleri | En İyi Kurgu | Michael Kahn | Adaylık |  |
| 69. BAFTA Ödülleri | En İyi Yapım Tasarımı | Adam Stockhausen ve Rene DeAngelo | Adaylık |  |
| 69. BAFTA Ödülleri | En İyi Ses | Drew Kunin, Richard Hymns, Andy Nelson ve Gary Rydstrom | Adaylık |  |
| Indiana Film Gazetecileri Birliği Ödülleri | En İyi Özgün Senaryo | Matt Charman, Ethan & Joel Coen | Adaylık |  |
| Indiana Film Gazetecileri Birliği Ödülleri | En İyi Yönetmen | Steven Spielberg | Adaylık |  |
| Indiana Film Gazetecileri Birliği Ödülleri | En İyi Erkek Oyuncu | Tom Hanks | Adaylık |  |
| Indiana Film Gazetecileri Birliği Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Mark Rylance | Adaylık |  |
| National Board of Review | En İyi 10 Film | Casuslar Köprüsü | Kazandı |  |
| New York Film Eleştirmenleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Mark Rylance | Kazandı |  |
| Çevrimiçi Sinema Eleştirmenleri Topluluğu | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Mark Rylance | Adaylık |  |
| San Diego Film Eleştirmenleri Topluluğu | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Mark Rylance | Adaylık |  |
Müzik

Spielberg'ün sık sık çalıştığı isim John Williams filmin müziklerini bestelemek için açıklanmıştı fakat Willams sağlık sorunları nedeniyle yapımdan ayrıldı. Bu ayrılık Spielberg'ün Williams olmadan 1985 yapımı Mor Yıllar filminden beri ilk defa bir filmde yönetmen olması demekti. Hollywood Records 16 Ekim 2015'te filmin bestelerini yayınladı.
Tüm müzikler Thomas Newman tarafından bestelendi.
| No>  | Başlık | Süre |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Hall of Trade Unions, Moscow"   | 0:43 |
| 2. | "Sunlit Silence"   | 4:04 |
| 3. | "Ejection Protocol"   | 1:56 |
| 4. | "Standing Man"   | 2:11 |
| 5. | "Rain"   | 1:21 |
| 6. | "Lt. Francis Gary Powers"   | 3:04 |
| 7. | "The Article"   | 1:36 |
| 8. | "The Wall"   | 2:14 |
| 9. | "Private Citizen"   | 1:35 |
| 10. | "The Impatient Plan"   | 1:35 |
| 11. | "West Berlin"   | 1:12 |
| 12. | "Friedrichstrasse Station"   | 1:20 |
| 13. | "Glienicke Bridge"   | 10:51 |
| 14. | "Homecoming"   | 7:46 |
| 15. | "Bridge of Spies (End Title)"   |   |
| Toplam süre: | Toplam süre: | 48:25 |
Orta Çağ İslam dünyasında bilim

Orta Çağ İslam dünyasında bilim, İslam'ın Altın Çağı adı verilen ve 8. yüzyıl ile 14. yüzyıl-15. yüzyıl arasında İslam dünyasında geliştirilen ve uygulanan bilim. Bu dönemde Hint, Fars, Sabii ve özellikle Yunan uygarlıklarına ait eserler Arapçaya tercüme edildi. Bu çeviriler tüm bir Orta Çağ boyunca İslam uygarlığında yaşayan bilim insanlarının bilimsel gelişmelerde bulunmalarına ve bu gelişmeleri sonraki yüzyıllara taşımalarına olanak sağladı.
İslam uygarlığı'nın parçası olan bilim insanlarının çoğunluğu Arap ve Fars kökenli olsa da, genel olarak farklı etnik kökenlere sahiplerdi. Aynı zamanda farklı dinsel kökenlere sahiplerdi. Bu bilim insanlarının çoğunluğu Müslümandı, ancak bazı Hristiyan, Yahudi ve hatta ateist bilim insanları da bu bilim dünyasının bir parçası sayılır.
Orta Çağ'ın hatta 19. yüzyıla kadar olan dönemlerde bilim insanları birçok disiplinle ilgilenir ve bu konularda bilgi sahibi olurlardı. Özellikle antik dönemin bilim insanlarının çoğu günümüz standartlarında hezârfen kabul edilirler.
7. ve 8. yüzyıl

7. ve 8. yüzyılda daha çok çeviri faaliyetleri yapıldı. Halife olma umudunu yitiren genç Emevi prensi Halid bin Yezid'in (ö. 704) başlattığı tercüme faaliyeti çerçevesinde Mısır'dan gelen Yunancaya hakim olan bazı insanlara özellikle tıp, kimya ve astroloji ile ilgili kitaplar tercüme ettirildi. Pratik ihtiyaçlarla ilgili bu çevirilere duyulan ilgi Yunanca dışında Süryanice ve Kıptice eserlerin de çevrilmesi ile devam etti. Başlangıçta sınırlı olan konular Halife Mansur döneminde edebi, felsefi, metafizik, astroloji, aritmetik, geometri, astronomi, müzik teorisi, etik, fizik, zooloji, botanik, farmakoloji, veterinerlik, tıp, askerlik sanatı, hikmetli sözler, hatta şahin terbiyeciliğine varıncaya kadar birçok alana yayıldı. Hint, Yunan, Çin, İran uygarlıklarına ait çeviriler Urfa, Nusaybin, Harran ve Cündişapur Medreseleri aracılığıyla geniş bir alana yayıldı.
7. ve 8. yüzyıl > Bilim insanları

Câbir bin Hayyan (722-804): Bu dönemin en önemli kimyacısı olarak Harun Reşid'in saray alimi Câbir bin Hayyan'dan bahsetmek gerekir. Cabir bin Hayyan, oldukça kapsamlı deneyler yaptı, simya ve bilimler konusunda günümüze kalmış olan çeşitli eserler üretti. Bu eserlerinde laboratuvar tekniklerini ve deneysel kimya metodlarını tanımladı. Sülfürik asit ile nitrik asitin özelliklerini tanımladı. Süblimleşme, ergime ve damıtma işlemlerini tanımladı. Deneylerinde imbik ve süzgeç gibi araçlar kullandı. Kendisine atfedilen birçok eserin gerçek kökeni hala belirsizliğini korumaktadır.
İbrahim el-Fezari İslam dünyasında usturlab'ı kullanan ilk bilim insanı.
9. yüzyıl

Halife Memun (ö. 833) tarafından Bağdat'ya kurulan Beyt'ül Hikmet (Türkçesi:İrfan Evi) tercüme faaliyetlerini kurumsal bir hale getirdi. Eflatun’un önemli Diyaloglar’ı, Aristo’nun Politika hariç tüm eserleri, Plotinus ve Proclus’a ait bazı teolojik metinler, felsefe tarihleri tıp, astronomi ve coğrafyada Batlamyus, fizik ve mekanikte Arşimedes ve Heron’un eserleri, Hint matematiğinin klasikleri olan Siddhanta’lar, siyaset ve ahlak felsefesine dair Pançatantra Masalları (Kelile ve Dimme) Hüdayname, Ayinname, Cavidan-ı Hired gibi sayısız önemli eser bu dönemde Arapça'ya çevrildi. Beyt el-Hikme'nin tercümanlarının çoğu Arap asıllı değildi. Bunun nedeni Arap kökenli insanlar içinde Sanskritçe, Farsça, Süryanice, Pehlevice ve Yunanca bilen olmaması kadar, Arapların çevirmenlikte istekli olmaması, buna karşın yabancıların kendilerini kanıtlama isteği idi. En önemli tercümanlar İbn el-Mukaffâ, Huneyn b.İshâk, Sâbit b. Kurrâ, Ebû Bişr Matta b. Yûnus, Yahyâ b. Adî, Ebû Osmân ed-Dimeşkî idi.
Muhammed Abid el-Cabiri, Memun döneminde yapılan bu çeviri faaliyetinin arkasında politik bir amaç olduğuna değinir. Buna göre Abbasi'ler karşıt güçleri siyasi ve sosyal olarak iflas ettirdikten sonra ideolojik bir atağa geçmişlerdi. Dr. Hasan Aydın ise gittikçe genişleyen imparatorluğun ihtiyaçlarını, İran asıllı annelerden doğan Abbasi halifelerinin Helenistik ve diğer kültürlere ilgisi, vezirlerin yabancı kökenli Bermeki ailseinden oluşu ve mevali aydınların kültürel miraslarının kaybolmasını engelleme ve Arapça'da yaşatma isteklerini sayar.
9. yüzyılın ilk yarısında Memun zamanında Bağdat'ta kurulan Şemmâsiye gözlemevi kurulan ilk gözlemevidir. Bunun ardından yine Memun tarafından Şam'da da Kâsiyûn Gözlemevi kurdurulmuştur. Bu gözlemevlerinde çalışan bilim insanlarından Yahyâ ibn Ebû Mansûr, Đbn Mûsâ Hârezmî ve Abbâs ibn Sa’id el-Cevherî gibi astronomlardan bahsetmek gerekir. El-Memun Batlamyus’ un Almagestine dayalı olarak geliştirilen Zicler yaptırdı. Bunların sonuçları Habeş el-Hâsib tarafından Zic el-Mumtahan adlı bir kitapta toplandı. 877'de ise Suriye Rakka'da Battanî tarafından özel bir gözlemevi kuruldu. Battanî'nin 911'de yazdığı astronomi kataloğu Zîc-i Sâbî uzunca bir dönem bu alanda yazılmış en kapsamlı eser olarak kaldı. Kitabın trigonometriye ayrılan üçüncü bölümünde yer alan sinüs ve tanjant cetvelleri kitabın en orijinal bölümü sayılır.
9. yüzyıl > Bilim insanları

Hârizmî (780 civarı - 850 civarı) Algoritma'yı bulan matematikçi.
Beni Musa kardeşler (Musa'nın oğulları) (9. yüzyıl başları): Ahmet, Muhammed ve Hasan adındaki İranlı üç kardeş dönemin önemli astronom ve astrologları oldular. Beyt'ül Hikmetde çalıştılar ve antik döneme ait çok sayıda eseri Arapçaya çevirdiler. Koni ve elips matematiği ile ayrıntılı şekilde uğraştılar ve astronomik hesaplamalar yaptılar. İlginç bir katkıları da otomasyonla ilgilenmiş olmaları ve bu konuda Kitab al-Hiyal adında (Türkçesi Hünerli Aletlerin Kitabı) bir kitap bırakmış olmalarıdır.
Kindî (801–873): Felsefeci ve hezârfen bilim insanı. Yunancadan Arapçaya çok sayıda çeviri yaptı. İslam'da Aristoculuk olarak bilinen akılcı Meşşailik felsefe akımının kurucusudur. Beyt'ül Hikmet'te çalıştı. Simya ve astrolojinin temellerine ilişkin eleştiriler yaptı ve çok sayıda bilimsel konu hakkında katkılarda bulundu. Halife için gizli şifreleri teknikleri üzerine çalıştı, hatta zaman uzay, zaman ve görelilik üzerine bile yazılar yazdı.
Huneyn bin İshak (809–873): Halife Memun kurduğu Beyt'ül Hikmet'nin başına Nasturi Hristiyanlarından olan bu bilim insanını getirmişti. Huneyn bin İshak, çevirilerinde antik dönemin metinlerini sadece aktarmakla kalmadı, yorumladı ve düzeltmeler yaptı. Bazı çevirileri Avrupa'da yüzlerce yıl kullanıldı. Çevirilerinin yanı sıra fizik ve tıp, özellikle de "insan gözü" üzerine yazılar yazdı. Göz üzerine bilimsel yazılar kitabı 17. yüzyıla kadar kullanıldı.
Abbas Kasım İbn Firnas (810–887) Philip Khuri Hitti, 'Arap Tarihi' adlı eserinde şöyle der: 'İbn Firnas, insanlık tarihinde ilk defa bilimsel uçma girişiminde bulunan kişidir.'
Dinaveri (820 - 896) Orta Çağ'ın en büyük botanikçisi. 8 ciltlik Kitab el-Nebat (Bitkiler Kitabı) adlı kitabın yazarı.
Sabit bin Kurra (835–901)
Battanî (850–922)
10. yüzyıl

Yoğun tercüme faaliyeti ile başlayan entelektüel seferberlik ve kültürel arabulucuk, çoğunluğu cami ve medreselere bağlı olan zengin kütüphanelerin oluşmasını sağladı. Bağdat'taki Beyt-ül Hikmenin zengin kütüphanesini İskenderiye kütüphanesinden sonraki en büyük kütüphane haline geldi. Ayrıca çok sayıda özel kütüphane de oluştu. Fatımi halifesi El Aziz (975–996) tarafından Beyt'ül Hikmet'e rakip olarak yaptırılan Dar'ül Hikmet'te ise o döneme kadar hiç görülmemiş miktarda kitap bir araya getirildi. Makrizi'nin bildirdiğine göre bu kütüphanede her biri 18.000 kitap alan 40 adet depo bulunuyordu. Kütüphanede 1.600.000 kitap bulunduğuna dair ifadeler mübalağalı bulunsa da, oldukça yüksek miktarda kitap bulunduğu söylenebilir. Kütüphane halife Hakim döneminde en parlak dönemini yaşadı.
Bilimsel gelişmelere en önemli katkılar tıp, astronomi ve optik alanlarında oldu. Dönemin en büyük hekimi, bir deist olmasına karşın İslam dünyasının bir parçası sayılan El-Razi'nin el-Hawi adlı 9 ciltlik tıp ansiklopedisi, birçok bilim insanı tarafından tüm Orta Çağ boyunca kullanılan en önemli tıp kitabı kabul edilir. El-Razi ayrıca kızamık ve su çiçeği hastalıkları üzerine önemli çalışmalar yaptı ve ders kitapları yazdı. Bir diğer önemli tıp insanı ise Endülüs'te yetişen İbn-i Sina oldu. İbn-i Sina'nın kaleme aldığı 14 ciltlik El-Kanun fi't-Tıb tıp tarihindeki en ünlü eserlerden biridir ve yine 7 yüzyıl boyunca ders kitabı olarak kullanılmıştır. Kütüphanecilik tarihinin en önemli olaylarından biri de İbnünnedim muhteşem eseri El-Fihrist oldu. Bu eserde yazarı Arap olsun olmasın, Arapça yazılmış tüm eserlerin bir indeksi veriliyordu.
Hârizmî'nin Hint dünyasından alarak kullanmaya başladığı rakam sistemi ve 0 (Sıfır)'ın kullanımı bu dönemde Endülüs üzerinden batı dünyasına geçti. Usturlab ise Antik Yunan'dan beri kullanılmakta olmasına karşın, asıl olarak bu dönemde İslam dünyasında geliştirildi ve hakkında kitaplar yazıldı.