stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Murat Özer
Ölümü

9 Mart 2022'de, beyin kanseri nedeniyle öldü. Cenazesi Sakarya'da defnedildi.
Özel hayatı

Oyuncu Feride Çetin ile 2019 tarihinde evlendi. Bu evlilikten bir kızı oldu. Çift 2021 yılında boşandı.
1848

| --- | --- |
Binyıllar:: 2. binyıl
Yüzyıllar::  18. yüzyıl  19. yüzyıl  20. yüzyıl
Onyıllar::  1820'ler  1830'lar  1840'lar  1850'ler  1860'lar
Yıllar::  1845  1846  1847  1848  1849  1850  1851
| --- | --- |
Miladi: 1848   MDCCCXLVIII
Ab urbe condita: 2601
Asur: 6598
Bahâî: 4 – 5
Bengal: 1255
Berberi: 2798
Birmanya: 1210
Bizans: 7356 – 7357
Budist: 2392
Discordian: 3014
Ermeni: 1297   ԹՎ ՌՄՂԷ
Etiyopya: 1840 – 1841
Fransız cumhuriyetçi: 56 – 57
Hicrî: 1264 – 1265
Hint: 
 - Kali Yuga: 4949 – 4950
 - Shaka Samvat: 1770 – 1771
 - Vikram Samvat: 1904 – 1905
Holosen takvimi: 11848
İbrani: 5608 – 5609
İran: 1226 – 1 BP – MÖ 1227 BP
Juche: MÖ 63
Kıpti: 1564 – 1565
Kore: 4181
Tayland güneş: 2391
g t
Olaylar

2 Şubat – Meksika-Amerika Savaşı, Guadelupe-Hidalgo Antlaşması'nın imzalanması ile sona erdi.
22 Şubat - Paris Ayaklanması ve 1848 Devrimleri başladı.
26 Şubat - Fransa'da İkinci Cumhuriyet ilan edildi.
2 Aralık - I. Franz Joseph, Avusturya İmparatoru oldu.
Zachary Taylor, ABD'nin 12. başkanı oldu
Wisconsin ABD birliğine 30. eyalet olarak katıldı.
Kaliforniya'da altına hücum başladı. Servet arayan Çinli göçmenlerle dolu ilk gemi San Francisco'ya vardı.
Doğumlar > Şubat

4 Şubat - Jean Aicard Fransız şair, yazar
Doğumlar > Mart

19 Mart - Wyatt Earp, Amerikalı kanun adamı. (ö. 1929)
Doğumlar > Haziran

7 Haziran - Paul Gaugin, Fransız ressam (ö. 1903)
Doğumlar > Eylül

8 Eylül - Viktor Meyer, Alman kimyacı (ö. 1897)
Doğumlar > Tarihi bilinmeyen

Ahmed Süreyya Emin Bey dünyada ilk olarak seri atışlı sahra topu mucidi.
Ölümler

18 Aralık - Bernhard Bolzano İtalyan asıllı Çek filozof ve matematikçi.
1991 Türkiye genel seçimleri

1991 Türkiye genel seçimleri, 20 Ekim 1991 tarihinde yapılan ve TBMM 19. dönem milletvekillerinin belirlendiği seçimlerdir.
Seçim Öncesi Gelişmeler

Anavatan Partisi (ANAP) 1987 genel seçimlerinde tekrar tek başına iktidara gelmişti. Ekim 1989'da ANAP genel başkanı ve Başbakan Turgut Özal, muhalefet partilerinin ANAP oylarının 1989 yerel seçimlerinde yüzde 21'e indiği ve siyasi meşruiyetini kaybettiği gerekçesiyle boykot ettiği seçim sonunda cumhurbaşkanlığına seçildi. Turgut Özal'dan boşalan başbakanlığa atanan TBMM Başkanı Yıldırım Akbulut daha sonra ANAP genel başkanlığına da seçildi. 15-16 Haziran 1991'de yapılan ANAP genel kongresinde genel başkanlığa seçilen Mesut Yılmaz, ANAP'ın iktidar partisi olması nedeniyle, Yıldırım Akbulut'un istifası üzerine başbakanlık görevine getirildi.
Yeni ANAP yönetimi 1992 Kasım'ında yapılacak olan genel seçimlerin daha erken bir tarihte yapılması kararını aldı. Bu kararın alınmasında Mesut Yılmaz'ın yıpranmamış yeni bir lider imajına ek olarak parti içinde gerekli desteğe sahip olduğunu düşünmesi ve iktidar partisi olarak girecekleri bir seçimde iktidarın olanaklarından yararlanabilme düşüncesiydi. Bir başka etmen de Merkez Bankası Başkanı Rüşdü Saracoğlu'nun, “2 yıllık sıkı bir istikrar politikası” gerektiği konusunda verdiği rapor nedeniyle uygulanacak kemer sıkma politikalarının 1992 yılında yapılacak seçimlere olacak yansımasıydı.
Seçimin tarihini kesinleştiren toplantı 15-21 Ağustos 1991 haftasında Marmaris Okluk'taki cumhurbaşkanlığı konutunda Mesut Yılmaz ve Ekrem Pakdemirli ile bir araya gelen Cumhurbaşkanı Turgut Özal arasında yapıldı. Özellikle ekonomideki sıkıntı Yılmaz ve Pakdemirli'yi endişelendiriyordu. Seçimlerin normal olarak 1992 sonbaharında yapılması gerekiyordu. Bu durumda o tarihe kadar zorunlu olarak alınması gereken ekonomik tedbirlerin Anavatan Hükûmeti için yeni sıkıntılar doğuracağını ve bunun partinin aleyhine olacağını düşünüyorlardı. Özal'ın tavsiyesi üzerine erken seçim zamanı olarak düşünülen ilkbahar yerine, daha önceki bir tarih olan 20 Ekim günü tespit edildi. Yılmaz bu kararın parti grubundan geçirilmesi işini çözmeyi üstlendi.
24 Ağustos 1991 tarihinde TBMM Genel Kurulu tarafından onaylanan seçim yasasındaki değişiklikle genel seçimin tarihi 20 Ekim 1991 olarak belirlendi.
Seçim Takvimi

Erken Seçim Yasası'nın TBMM'de kabul edilip yasalaşmasının ardından, Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) 26 Ağustos tarihinde seçime girebilecek partileri açıklaması ve aday olacak kamu görevlilerinin istifa süresinin başlamasıyla seçim süreci başlamış oldu. 31 Ağustos, aday olacak kamu görevlilerinin istifa etmeleri için son gün oldu. 13 Eylül ise Siyasi partiler için aday listelerini YSK'ya bildirmeleri için son tarihti. Gümrük kapılarındaki oy kullanma işlemi 5 Ekim saat 8:00'de başlayıp 20 Ekim saat 17:00'ye kadar devam etti.
Seçim Sistemi

1991 seçimlerinde, 1987 seçimlerinde uygulanan seçim yasası iki değişiklikle (seçim çevresi barajlarının indirilmesi ve tercihli oylarla belirlenen kontenjan milletvekilliği) aynen uygulanmıştır. 2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 4. maddesi değiştirilerek, çıkarılacak milletvekili sayısı 6'ya kadar her il bir seçim çevresi sayılmış, altıdan fazla milletvekili çıkaracak iller ise birden fazla seçim çevresine bölünmüştür.
74 ildeki 107 seçim bölgesinde düzenlenen seçimlerde 1987 seçimlerindeki gibi çifte barajlı (yüzde 10'luk ülke barajı ve seçim çevresi barajı) d’Hont sistemi uygulandı. Bir partinin milletvekili çıkarabilmesi için, ilk koşul olarak o partinin Türkiye genelinde yüzde 10'luk barajı, daha sonra, illerin seçim çevreleri için belirlenmiş ve yüzde 25'lere ulaşan barajları aşmaları gerekti. Seçimlerden önce gerçekleştirilen yasa değişikliğiyle, 2 ve 3 milletvekili çıkaran yerlerdeki çevre barajları indirildi. Buna göre, iki milletvekili çıkaran seçim çevrelerinde daha önce yüzde 50 olan çevre barajı yüzde 25, üç milletvekili çıkaran yerlerde yüzde 33 olan çevre barajı da yüzde 25 oldu. Yasa uyarınca, kontenjan adayı gösterilen dört milletvekili çıkaran seçim çevrelerinde seçim çevresi barajı yüzde 25, kontenjan adayı gösterilen beş milletvekili çıkaran seçim çevrelerinde seçim çevresi barajı yüzde 20 olarak uygulanırken, altı milletvekili çıkaran seçim çevrelerinde de yüzde 20 oldu.
Çift barajlı seçim sisteminin getirdiği olumsuzluklardan etkilenmek istemeyen değişik siyasi partiler seçim için birleşme yoluna gittiler. Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) ile Islahatçı Demokrasi Partisi (IDP) Refah Partisi çatısı altında, Halkın Emek Partisi (HEP) Sosyaldemokrat Halkçı Parti çatısı altında yüzde 10'luk ülke barajı ile seçim çevresi barajlarını aşmayı başardılar.
Seçim Sistemi > Tercihli Oy

Seçim öncesinde gerçekleştirilen diğer bir önemli değişiklikle tercihli oylarla seçilen kontenjan milletvekilliği uygulaması getirildi. Bir partinin tercihli (kontenjan) milletvekilliği çıkarabilmesi için ise, önce seçim çevresi barajını aşması, sonra da diğer barajı aşan partilerden bir tek oy fazlası alması gerekiyordu.
Yasaya göre siyasi partiler, iki milletvekili çıkaracak seçim çevresinde dört, üç milletvekili çıkaracak seçim çevresinde altı aday göstermek zorundaydılar. Ayrıca kontenjan milletvekili bulunan seçim çevrelerinde ise, bu aday düşüldükten sonra kalan milletvekili sayısının iki katı kadar aday gösterebildiler. Seçmenler, önce oy verecekleri partiyi işaretledikten sonra, isterlerse oy verdikleri partinin listesindeki adaylar arasından sadece bir tanesini işaretleyebildi. Eğer seçmen bir tercihte bulunmamışsa ya da birden fazla adayı tercih etmişse partinin yaptığı sıralamayı kabul etmiş sayıldı.
Birden fazla kontenjan milletvekili çıkarılan çevrelerde, seçim çevresini tek parti aşmışsa, tüm kontenjan milletvekillerini o parti kazandı. Birden fazla parti aşmışsa, oyların bölünmesi suretiyle milletvekillikleri paylaşıldı. Tercihli oy sistemine göre, bir seçim çevresinde partiye verilmiş olan geçerli oyların en az yüzde 15'i kadar tercih oyu alan aday veya adaylar, oy miktarına göre parti sıralamasında öne geçtiler. Adaylardan hiçbirinin aldığı tercihli oy miktarının yüzde 15'i bulamaması hâlinde, partinin hazırladığı ve birleşik oy pusulasında yazılı olan listedeki sıra aynen geçerli oldu. Seçimlerde değişik partilerden 52 aday tercihlerle ön sıralara çıkarak milletvekili olma hakkını kazandılar.
Sonuç

1987 seçimlerinde ANAP'ın lehine işleyen çifte barajlı seçim sistemi bu seçimde Doğru Yol Partisi'nin (DYP) lehine işledi. Altı siyasi parti ve bağımsız adayların yarıştığı 20 Ekim 1991'deki seçimlerde, yüzde 27,03 oranında oy alan DYP kazandığı 178 milletvekilliğiyle TBMM'nin yaklaşık yüzde 40'ını elde ederken, iktidar partisi ANAP yüzde 24,01 oy oranı ve kazandığı 115 milletvekilliğiyle ikinci parti durumuna geriledi ve 8 yıldır bulunduğu iktidardan düştü. Diğer partilerden Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) 88, Refah Partisi (RP) 62 milletvekilliği kazanırken, Demokratik Sol Parti (DSP) yüzde 10,74'lük oy oranına karşın seçim çevresi barajları yüzünden yalnızca 7 milletvekilliği kazanabildi. Seçimlerin ardından, ittifakla seçime giren partilerin ayrılmasıyla mecliste 8 siyasi parti ortaya çıktı.
Yine bu seçimlerle, 12 Eylül Darbesi öncesi liderlerden Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan ve Alparslan Türkeş 11 yıl aradan sonra TBMM'ye döndü. Liderlerin yanı sıra 12 Eylül öncesi son TBMM'de görev yapmış 21'i Adalet Partisi, 7'si Cumhuriyet Halk Partisi, 3'ü Milli Selamet Partisi ve 1'i Milliyetçi Hareket Partisi üyesi olmak üzere toplam 32 milletvekili yine bu seçimlerde yeniden parlamentoya seçildi.
Hiçbir partinin TBMM'de tek başına hükûmet kuracak çoğunluğu olmadığından bir koalisyon hükûmetinin kurulması zorunlu hale geldi. Seçimlerden çok önce ANAP karşıtlığıyla giderek birbirlerine yaklaşan DYP ile SHP arasında koalisyon görüşmeleri başladı. 20 Kasım 1991'de, hükûmeti kurmakla görevlendirilmiş olan Süleyman Demirel, TBMM'de 88 üyesi olan Sosyaldemokrat Halkçı Parti ile bir koalisyon hükûmeti kurdu, SHP genel başkanı Erdal İnönü de başbakan yardımcısı oldu.
1991 genel seçimlerinin sonuçları:
| --- | --- |
Kayıtlı seçmen sayısı: 29.979.123
Oy kullanan seçmen sayısı: 25.157.089
Katılım Oranı (%): 83,9
Geçerli oy sayısı: 24.371.474
Gümrük kapıları geçerli oy sayısı: 45.192
Toplam geçerli oy sayısı: 24.416.666
Milletvekili sayısı: 450

| Parti | Parti | Genel Başkan | Oy |  % | +/– | Sandalye | +/– |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Doğru Yol Partisi | Süleyman Demirel | 6.600.726 | 27,03 |  7,89 | 178 |  119 |
|  | Anavatan Partisi | Mesut Yılmaz | 5.862.623 | 24,01 |  12,29 | 115 |  177 |
|  | Sosyaldemokrat Halkçı Parti | Erdal İnönü | 5.066.571 | 20,75 |  4,05 | 88 |  11 |
|  | Refah Partisi | Necmettin Erbakan | 4.121.355 | 16,87 |  9,67 | 62 |  62 |
|  | Demokratik Sol Parti | Bülent Ecevit | 2.624.301 | 10,74 |  2,24 | 7 |  7 |
%10 seçim barajı
|  | Sosyalist Parti | Doğu Perinçek | 108.369 | 0,44 | — | 0 | — |
|  | Bağımsızlar | Bağımsızlar | 32.721 | 0,13 |  0,27 | 0 |  |
| Toplam | Toplam | Toplam | 24.416.666 | 100 |  | 450 |  |
Tantal

Tantal metali
Tantal, sembolü Ta, atom numarası 73, atom ağırlığı 180,88, yoğunluğu 16,6 olan, 3017 °C'de eriyen ve siyah toz durumunda elde edilen nadir bir kimyasal element’tir. Tantal, korozyona karşı çok dayanıklı, çok sert, sünek, parlak, mavi-gri bir geçiş metalidir.
Tantal ismini Yunan mitolojisindeki Tantalos'tan almıştır.
Tantal, sağlam, yüksek erime noktalı alaşımların bileşenleri olarak refrakter metal’ler grubunun parçasıdır. Vanadyum ve niyobyum ile birlikte 5. grup elementi'dir ve jeolojik kaynaklarda her zaman kimyasal olarak benzer niyobyumla birlikte, özellikle tantalit, kolumbit ve koltan mineral gruplarında bulunur.
Tantalın kimyasal asallığı ve yüksek erime noktası, tantalı reaksiyon kapları ve vakum fırınları gibi laboratuvar ve endüstriyel ekipmanlar için değerlidir. Tantal, bilgisayar gibi elektronik ekipmanlar için tantal kondansatörlerde kullanılır.
Kuantum işlemcilerde yüksek kaliteli süper iletken rezonatörlerde malzeme olarak kullanılması araştırılmaktadır.
Tantal, Avrupa Komisyonu tarafından teknoloji açısından kritik bir unsur olarak değerlendirilmektedir.
Tarihçe

Tantal, 1802 yılında Anders Ekeberg tarafından İsveç'te, biri İsveç'ten, diğeri Finlandiya'dan olmak üzere iki mineral örneğinde keşfedildi. Bundan bir yıl önce, Charles Hatchett kolumbiyum'u (artık niyobyum denilir) keşfetmişti ve 1809'da İngiliz kimyager William Hyde Wollaston yoğunluğu 5,918 g/cm3 olan oksidi kolumbiti, yoğunluğu 7,935 g/cm3 olan tantal tantalit ile karşılaştırdı. Ölçülen yoğunluk farklılıklarına rağmen iki oksidin aynı olduğu sonucuna vardı ve tantal adını korudu. Friedrich Wöhler bu sonuçları doğruladıktan sonra, kolumbiyum ve tantalın aynı element olduğu düşünüldü. Bu sonuca 1846'da Alman kimyager Heinrich Rose itiraz etti; H. Rose, tantalit örneğinde iki ek elementin daha olduğunu savundu ve bunlara Tantalos'un çocuklarının adını verdi: niyobyum (Niobe'den), gözyaşı tanrıçası) ve pelopium (Pelops'tan). Sözde "pelopium" elementinin daha sonra tantal ve niyobyum karışımı olduğu tanımlandı ve niyobyumun, 1801'de Hatchett tarafından keşfedilen kolumbiyum ile aynı olduğu bulundu.
Tantal ve niyobyum arasındaki farklar, 1864'te Christian Wilhelm Blomstrand ve Henri Etienne Sainte-Claire Deville'in yanı sıra 1865'te bazı bileşiklerinin ampirik formüllerini belirleyen Louis J. Troost tarafından net bir şekilde ortaya konuldu. 1866'da İsviçreli kimyager Jean Charles Galissard de Marignac'tan yalnızca iki elementin var olduğunu kanıtlayan başka bir doğrulama geldi. Bu keşifler, bilim insanlarının 1871 yılına kadar ilmenyum adı verilen madde hakkında makaleler yayınlamasına engel olmadı. De Marignac, 1864 yılında tantal klorürü hidrojen atmosferinde ısıtarak indirgeyerek tantalın metalik formunu üreten ilk kişi oldu. İlk araştırmacılar yalnızca saf olmayan tantal üretebilmişlerdi ve ilk nispeten saf sünek metal, 1903'te Charlottenburg'da Werner von Bolton tarafından üretildi. Yaygın kullanımda yerini tungsten alana kadar, metalik tantaldan yapılan teller ampul filamanları için kullanıldı.
Tantal adı, Yunan mitolojisi'ndeki Niobe'nin babası olan mitolojik Tantalos'un adından türetilmiştir. Hikâyede, Tantalos ölümden sonra diz boyu suda durmaya mahkûm edilerek cezalandırılmış ve başının üzerinde mükemmel meyveler yetişmişti, su ve meyveler onu sonsuza kadar onu hayal kırıklığına uğratmıştı. (Suyu içmek için eğilirse ulaşamayacağı seviyeye kadar akıyor, meyvelere uzansa dallar elinden uzağa gidiyordu.) Anders Ekeberg şöyle yazdı: "Bu metale 'tantal' adını veriyorum... kısmen asit içine daldırıldığında herhangi bir şeyi emip doyurma konusundaki yetersizliğine gönderme yapmaktadır."
Onlarca yıldır, tantalı niyobyumdan ayırmaya yönelik ticari teknoloji, 1866'da Jean Charles Galissard de Marignac tarafından keşfedilen bir işlem olan potasyum heptaflorotantalat'ın potasyum oksipentafloroniyobat monohidrattan ayrımsal kristallendirme'sini içeriyordu. Bu yöntemin yerini florür içeren tantal çözeltilerinden çözücü ekstraksiyonu almıştır.
Özellikler > Fiziksel özellikler

Tantal, asitlerin neden olduğu korozyona karşı direnciyle bilinmektedir; aslında, 150 °C'nin altındaki sıcaklıklarda tantal, normalde agresif olan kral suyu'nun saldırılarına karşı neredeyse tamamen dayanıklıdır. Hidroflorik asit veya florür iyonu ve kükürt trioksit içeren asidik çözeltilerin yanı sıra erimiş potasyum hidroksit ile çözülebilir. Tantalın 3017 °C 'lik yüksek erime noktası (kaynama noktası 5458 °C), elementler arasında yalnızca metaller için tungsten, renyum ve osmiyum ve bir ametal olan karbon tarafından aşılır.
Tantal alfa ve beta olarak iki kristal fazlıdır. Alfa fazı nispeten sünek ve yumuşaktır; Kübik kristal yapısı (uzay grubu Im3m, a = 0,33058 nm) kafes sabiti, 200–400 HN Knoop sertliği ve15–60 µΩ⋅cm elektriksel direnci vardır. Beta fazı sert ve kırılgandır; kristal simetrisi tetragonal (uzay grubu P42/mnm, a = 1,0194 nm, c = 0,5313 nm), Knoop sertliği 1000–1300 HN ve elektriksel direnci 170–210 µΩ⋅cm'de olup nispeten yüksektir. Beta fazı yarı kararlıdır ve 750–775 °C'ye ısıtıldığında alfa fazına dönüşür. Dökme tantalum neredeyse tamamen alfa fazlıdır ve beta fazı genellikle magnetron püskürtme, kimyasal buhar biriktirme veya ötektik erimiş tuz çözeltisinden elektrokimyasal biriktirme yoluyla elde edilen ince filmler halindedir.
Özellikler > İzotoplar

Doğal tantal iki kararlı izotoptan oluşur: 180mTa (0.012%) ve 181Ta (99.988%).
180mTa'nın (m yarı kararlı bir durumu belirtir) üç şekilde bozunacağı tahmin edilmektedir: 180Ta‘nın temel haline izomerik geçiş, 180W‘a beta bozunması veya 180Hf'a elektron yakalama. Ancak bu nükleer izomer’in radyoaktivitesi hiçbir zaman gözlemlenmemiştir ve yarılanma ömrü için yalnızca yalnızca 2.0 × 1016  yıllık bir alt sınır belirlenmiştir. 180Ta'nın temel halinin yarı ömrü yalnızca 8 saattir. 180mTa doğal olarak oluşan tek nükleer izomer’dir (radyojenik ve kozmojenik kısa ömürlü nüklidler hariç). Aynı zamanda, tantalın elementsel bolluğu ve izotopların doğal karışımındaki 180 180mTa'lık izotop bolluğu dikkate alındığında evrendeki en nadir ilkel izotoptur.
Tantal teorik olarak nükleer silahlar için bir "tuzlama" malzemesi olarak incelenmiştir (kobalt daha iyi bilinen varsayımsal tuzlama malzemesidir). 181Ta'nın dış kabuğu, varsayımsal olarak patlayan bir nükleer silahtan gelen yoğun yüksek enerjili nötron akışıyla ışınlanacaktır. Bu, tantalı yarı ömrü 114,4 gün olan ve her biri yaklaşık 1,12 milyon elektron volt (MeV) enerjili gama ışınları üreten patlamadan kaynaklanan nükleer serpinti’nin radyoaktivitesini birkaç ay boyunca önemli ölçüde artıran radyoaktif izotop 182Ta'ya dönüştürecektir.
Bu tür "tuzlanmış" silahlar, kamuoyunun bildiği kadarıyla hiçbir zaman yapılmamış veya test edilmemiştir ve kesinlikle silah olarak kullanılmamıştır..
Tantal, 8Li, 80Rb ve 160Yb dahil olmak üzere çeşitli kısa ömürlü izotopların üretiminde hızlandırılmış proton ışınları için hedef malzeme olarak kullanılabilir.
Kimyasal bileşikler

Tantal, −III ila +V oksidasyon durumlarında bileşikler oluşturur. En yaygın olarak karşılaşılanlar, tüm mineralleri içeren Ta(V) oksitleridir. Ta ve Nb'nin kimyasal özellikleri çok benzer. Sulu ortamda Ta yalnızca +V oksidasyon durumunu sergiler. Niyobyum gibi tantal da sulu Ta(V) oksidin çökelmesi nedeniyle hidroklorik, sülfürik, nitrik ve fosforik asit'lerin seyreltik çözeltilerinde zar zor çözünür. Bazik ortamda Ta, polioksotantalat türlerinin oluşumu nedeniyle çözünebilir.
Kimyasal bileşikler > Oksitler, nitrürler, karbürler, sülfürler

Tantal pentoksit (Ta2O5) uygulamalar açısından en önemli bileşiktir. Düşük oksidasyon durumlarındaki tantal oksitler, birçok kusurlu yapı dahil olmak üzere çok sayıdadır ve üzerinde çok az çalışılmış veya yeterince tanımlanmamıştır.
[TaO4]3− veya [TaO3]− içeren tantalatlar, bileşikler çoktur. Lityum tantalat (LiTaO3) perovskit yapısını benimser. Lantan tantalat (LaTaO4) izole edilmiş TaO3-4 tetrahedra içerir.
Diğer refrakter metallerde olduğu gibi, tantalumun bilinen en sert bileşikleri nitrürler ve karbürlerdir. Tantal karbür, TaC, daha yaygın olarak kullanılan tungsten karbür gibi, kesici takımlarda kullanılan sert bir seramik'tir. Tantal (III) nitrür, bazı mikroelektronik imalat işlemlerinde ince film yalıtkanı olarak kullanılır.
En iyi incelenen kalkojenit, diğer geçiş metali dikalkojenitlerde görüldüğü gibi katmanlı bir yarı iletken olan TaS2'dir. Tantal-tellür alaşımı kuazikristalleri oluşturur.
Kimyasal bileşikler > Halojenürler

Tantal halojenürler +5, +4 ve +3 oksidasyon durumlarını kapsar. Tantal pentaflorür (TaF5), erime noktası 97,0 °C olan beyaz bir katıdır. Anyon [TaF7]2-, niyobyumdan ayrılması için kullanılır. Bir dimer olarak bulunan klorür TaCl5, yeni Ta bileşiklerinin sentezindeki ana reaktiftir. Kolayca bir oksiklorür'e hidrolize olur. Düşük halojenürler TaX4 ve TaX3, Ta-Ta bağlarına sahiptir.
Kimyasal bileşikler > Organotantal bileşikleri

Organotantal bileşikleri arasında pentametiltantal, karışık alkiltantal klorürler, alkiltantal hidritler, alkiliden kompleksleri ve bunların siklopentadienil türevleri vardır. Hekzakarbonil [Ta(CO)6]− ve ilgili izosiyanürler için çeşitli tuzlar ve ikame edilmiş türevler bilinmektedir.
Oluşum

Tantalın, ağırlıkça Dünya kabuğunun yaklaşık 1 ppm veya 2 ppm'ini oluşturduğu tahmin edilmektedir.
Tantal minerallerinin birçok türü vardır ve bunlardan yalnızca bazıları şimdiye kadar endüstri tarafından hammadde olarak kullanılmaktadır: tantalit (tantalit-(Fe), tantalit-(Mn) ve tantalit-(Mg)'den oluşan bir seri), mikrolit (artık bir grup adıdır), wodginite, öksenit (aslında öksenit(Y)) ve polikraz (aslında polikraz-(Y)). Tantalit (Fe, Mn) Ta2O6, tantal ekstraksiyonu için en önemli mineraldir.
Tantalit, kolumbit (Fe ile aynı mineral yapısına sahiptir, (Fe, Mn) (Ta, Nb)2O6; niyobyumdan daha çok tantal olduğunda buna tantalit denir ve niyobyum tantaldan daha çok olduğunda buna kolumbit (veya niyobit) denir. Tantalit ve diğer tantallı minerallerin yüksek yoğunluğu nedeniyle yerçekimsel ayırma en iyi yöntemdir. Diğer mineraller arasında samarskit ve fergusonit bulunur.
Üretim ve imalat

Tantalitten tantalyumun çıkarılmasında birkaç adım vardır. İlk olarak, mineral ezilir ve yerçekimi ayırma ile yoğunlaştırılır. Bu genellikle maden sahasının yakınında gerçekleştirilir.
Üretim ve imalat > Rafine etme

Tantalumun cevherlerinden rafine edilmesi, endüstriyel metalurjideki en zorlu ayırma işlemlerinden biridir. Başlıca sorun, tantalum cevherlerinin kimyasal özellikleri Ta'nınkine neredeyse özdeş olan önemli miktarda niyobyum içermesidir. Bu zorluğun üstesinden gelmek için çok sayıda yöntem geliştirilmiştir.
Modern zamanlarda, ayırma hidrometalurji ile sağlanır. Çıkarma, cevherin hidroflorik asitle birlikte sülfürik asit veya hidroklorik asitle yıkanmasıyla başlar. Bu adım, tantal ve niyobyumun kayadaki çeşitli metalik olmayan safsızlıklardan ayrılmasını sağlar. Ta çeşitli mineraller olarak ortaya çıksa da, tantal(V) oksitlerinin çoğu bu koşullar altında benzer şekilde davrandığından, pentoksit olarak uygun şekilde temsil edilir. Çıkarımı için basitleştirilmiş bir denklem şu şekildedir:
Niyobyum bileşeni için de tamamen benzer reaksiyonlar meydana gelir, ancak ekstraksiyon koşulları altında genellikle hekzaflorür baskındır.
Bu denklemler basitleştirilmiştir: bisülfat (HSO4−) ve klorürün, sırasıyla sülfürik ve hidroklorik asitler kullanıldığında, Nb(V) ve Ta(V) iyonları için ligand olarak rekabet ettiğinden şüphelenilmektedir. Tantal ve niyobyum florür kompleksleri daha sonra sikloheksanon, oktanol ve metil izobütil keton gibi organik çözücülere sıvı-sıvı ekstraksiyonu yoluyla sulu çözeltiden uzaklaştırılır. Bu basit yöntem, florürleri ve diğer kompleksler şeklinde sulu fazda kalan çoğu metal içeren safsızlığın (örneğin demir, manganez, titanyum, zirkonyum) uzaklaştırılmasına olanak tanır.
Tantalumun niyobyumdan ayrılması daha sonra asit karışımının iyonik kuvvetinin düşürülmesiyle elde edilir, bu da niyobyumun sulu fazda çözünmesine neden olur. Bu koşullar altında oksiflorür H2[NbOF5]'in oluştuğu ileri sürülmektedir. Niyobyumun uzaklaştırılmasının ardından, saflaştırılmış H2[TaF7] çözeltisi sulu amonyakla nötralize edilerek katı olarak hidratlı tantalum oksit çökeltilir ve bu da tantalum pentoksit (Ta2O5)'e kalsine edilebilir.
Hidroliz yerine, H2[TaF7] potasyum florür ile işlenerek potasyum heptaflorotantalat üretilebilir:
H2[TaF7]'den farklı olarak potasyum tuzu kolaylıkla kristalleşir ve katı olarak işlenir.
K2[TaF7], yaklaşık 800 °C'de erimiş tuzda sodyum ile indirgenerek metalik tantala dönüştürülebilir.
Marignac işlemi adı verilen daha eski bir yöntemde, H2[TaF7] ve H2[NbOF5] karışımı, K2[TaF7] ve K2[NbOF5] karışımına dönüştürülür ve daha sonra farklı su çözünürlüklerinden yararlanılarak ayrımsal kristalleştirme yoluyla ayrılırdı.