stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Zen
Kitaplar

Zen Yolu, Alan Watts, çev.: Sena Uğur, Şule Yayınları, 1998
Taoculuk, Zen ve Batı Kültürü, Alan Watts, Çev: İlhan Güngören, Yol Yayınları, 1996
Zen Budizm, D.T. Suzuki'den Seçme Yazılar, D. T. Suzuki, Yol Yayınları
Zen Zihni Başlangıç Zihnidir, Shunryu Suzuki, Dharma Yayınevi, 2001
Buda Zihnini Kazanmak, Sheng-yen, Okyanus Yayınları, 2002
Budizm ve Zen, Nyogen Senzaki, Okyanus Yayınları, 2001.
Zen Budizm,İlhan Güngören, Yol Yayınları, 1997
Meditasyon ve Zazen, İlhan Güngören, Yol Yayınları, 1990
Zen'in Eti, Zen'in Kemiği, Paul Reps, çev. Nevzat Erkmen, Söz Yayınları, 2003
Zen, D. T. Suzuki, çev. Armagan Birgil, Okyanus Yayınları, 1995
Zen Yolu / Tasavvuf Yolu, Osho - Bhagwan Shree Rajneesh, Çeviri: Sertaç Kartal, Okyanus
Liderlik Sanatı Zen Dersleri, Thomas Cleary, Çev: Şen Süer Kaya, Anahtar
Gündelik Yaşamda Zen, Adelheid Meutes, Judith Bassert, Çev: Seda Toksoy, Okyanus
Zen Budizmi Yolu, Prof. Eugene Herrıgel, Bilyay Vakfı
Zen Ve Ney-Zen, Ömer Tulgan, Yol yayınları
Zen Ve Okçuluk, Eugen Herrigel, Çev: O. Cemal Güngören, Yol yayınları
Zen Ve Çiçek Yolu, Gustie L. Herrigel, Çev: O. Cemal Güngören, Yol
Zen Ve Motosiklet Bakım Sanatı, Robert M. Pirsig, Çev: Süha Sertabiboğlu, Ayrıntı
Dolmuşa Binme Ve Dolmuştan İnme Sanatında Zen, Cem Şen, Dharma
Zen Ve Yaratıcı Yöneticilik, Albert Cow, Çev: Ahmet Fethi, Eti
Zen Ve Savaş Sanatları, Joe Hyams, Çev: Cem Şen, Yol
Zen Bahçesi, Mustafa Yılamazer, Dost
İkebana Zen Ve Çiçek Yolu, Gustie L. Herrigel, Çev: Cemal Güngören, Yol
Karetede Zen, C.W. Nicol, Çev: Cemal Güngören, Yol
Kediler İçin Zen, Alfred Birnbaum, Riku Kanmei, Dharma
Çince "hiçbir şey" anlamına gelen wú karakteri (Korece ve Japoca'da mu). Ünlü Zhaozhou'nun köpeği koanında önemli bir kavramdır
Hakuin Ekaku (1685-1768)]tarafından yapılan Bodhidarma kaligrafisi. Üzerinde "Zen doğrudan insanın kalbine işaret eder. Kendi doğana bak ve Buddha ol" demektedir.
Kral Arthur

Başlığın diğer anlamları için Kral Arthur (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
15. yüzyılda Peter Vischer tarafından yapılmış anakronik bir Arthur levhası.
Kral Arthur; 15. yüzyıl
Kral Arthur, Britanya mitolojisindeki efsanevi Camelot kralı. Hikâyeleri, 5. yüzyıl sonları ya da 6. yüzyıl başları Britanya'sında geçen Arthur, Britanyalılar için savaşta ve barışta ideal kralın simgesi olmuştur. Arthur'un, Sakson istilacılara karşı Kelt asıllı Britonların koruyucusu olduğuna inanılır. Kral Arthur, Britanya konulu romanslar olarak bilinen Orta Çağ edebiyat geleneğinde bir kahraman ve merkezi figürdür.
Tarihçe

Arthur adına, ilk kez 6. yüzyıla tarihlenen erken dönem Kelt halk şiirlerinde rastlanmıştır. Kral Arthur hakkındaki ilk öykülere ise Orta Çağ'da yazılmış romanslarda rastlanır.
9. yüzyıl civarına tarihlenen ve birkaç farklı derlemesi olan Galli rahip Nennius'un Historia Brittonum'unda (Britonlar Tarihi) kral olarak değil, tek eli ile 960 kişiyi öldüren bir komutan olarak geçer. Arthur efsanesi ile ilgili en önemli kaynak Monmouthlu Geoffrey'nin 1136 yılında yazdığı Historia Regum Britanniae'dir (Britanya Kralları Tarihi).
Kral Arthur'un gerçekten Britanya Kralı olup olmadığıysa bilinmemektedir. Kimi tarihçiler buna candan inanırken kimileri ise onu bir asilzade ve dönemin güçlü bir komutanı olarak sayar.
Taştan sökerek aldığı kılıcı Ekskalibur, büyücüsü Merlin ve meşhur Yuvarlak Masa Şövalyeleri, aslında daha çok Arthur'u konu alan edebiyatçıların ürünleridir. Kral Arthur'un mezarının Avalon'da olduğu söylenmektedir.
Kral Arthur efsanesi

Aslında bütün hikâye bu kehanetle ve efsanevi kılıcı daha 15 yaşındayken taştan çıkarmasıyla başlar. Çocuk Arthur'un ailesinden olan (aslında evlatlık) Ector babası, Kay kardeşi idi ancak kılıcı çıkarsa bile İngiltere kralı olamayacağı çünkü ailesinin soylu bir aileden gelmediği öne sürülmüştü. Bunun üzerine Ector onu evlatlık edindiğini söylemek zorunda kalmıştır. O sıraların en büyük kâhini (Druid'i) olan Merlin bu evlatlık olayını onayladı ve Merlin'in de yardımıyla Arthur tahta çıktı. Gerçekte ise babası Britanya Kralı Uther Pendragon, annesi ise Cornwal Düşesi Igraine idi. Tamamen kralın soyundan geliyordu.
Arthur kral olduktan sonraki dönemler ise çok daha karanlıktır. Genel inanışa göre topraklarını genişletmiş ve halka kendini zamanla sevdirmiştir. Margawse ile evlendi, ancak İrlanda seferinden sonra evlilikleri tanrıları çok kızdırdı ve ikisini lanetlediler. Arthur'un bilmediği şey Margawse'nin aslında öz kardeşi olduğudur ve Merlin'in bununla ilgili de bir sözü vardır: “Bu birleşmeden doğacak çocuk sana elleriyle ölümü getirecek.” Arthur doğacak bütün soylu çocukları bir gemide topladı ve denizaşırı ülkelere yollanmasını emretti, bunun üzerine yalnızca bir oğlu kurtuldu. Kıyılarda bir adam buldu onu ve adını Mordred yaptı. Daha sonraları yeni bir yasal varis arayışına giren Kral Arthur, Sör Leodegrance'nin kızı Guinevere ile evlendi, bu da onu hem yuvarlak masa şövalyelerinin en büyük söz sahibi olma hem de imparatorluğa yeni bir veliaht verme imkânı doğurdu. Kral Arthur bu sıralarda büyük Roma İmparatorluğu'na bile kafa tutacak bir hâle gelmişti, nitekim de zaferle sonuçlamıştı. Yanında ise sadık dostu Lancelot vardı ancak zamanla bu yakın dost ona ihanet edecek ve Guinevere ile Lancelot arasındaki yakınlaşma aşka dönüşecekti. Arthur'un ve şövalyelerin güvenini kaybeden Lancelot'un en büyük destekçisi Gawain de artık onun düşmanıydı. Çünkü Lancelot'un gözünü bürüyen bu lanetli aşk, kraliçesini kaçırmaya çalışırken Gawain'in kardeşlerini de öldürmesine yol açmıştı. Mordred, kraliçeye ve tüm imparatorluğa sahip olacağını ve Arthur'un artık yaşamadığını söyledi herkese. Bunun üzerine tekrar İngiltere'nin korunması için bir sefer birlik verildi ve eski dostlar tekrar birleşti. Ancak Arthur ve Mordred çoktan savaşa başlamışlardı bile. Arthur'un, oğluna son kılıç darbesini vuracakken Mordred'den ölümcül bir darbe aldığı söylenir. Arthur sonunda son nefeslerini veriyordu. Son isteği olarak ölürken, yanındaki Bedivere'den Excalibur'u alıp göle atmasını istedi. Ancak bunu başaramadı. Kılıç göz kamaştırıcıydı ve bunu yapamadı, elleri titredi ancak 3. denemesinde attı. Arthur artık ölmüştü, yuvarlak masa şövalyeleri dağılmıştı.
Lancelot ise kralının kılıcının bekçisi olarak Excalibur'un taşının etrafına bir kilise yaptırıp o kilisede bir papaz olarak yaşadı, son nefesine kadar orayı korudu.
Arthur'un etimolojisi

Arthur'un kökeni hâlâ bir tartışma konusudur. Kimileri Latin aile ismi olan Artorius'tan türediğini söylemekte (fakat muhtemelen Mesapik ya da Etrüsk kökenli), kimileri ise Galler dilinde "ayı" anlamına gelen arth ile ur'un birleşmesiyle "ayı-adam" olduğunu söylemektedir, gerçi bu teori sağlam değildir. Eski Galler dilindeki Artgur ve Orta/Modern Galler dilindeki Arthur'un kökü, Arthur değil, bir Briton ismi olan Arto-uiros olmalı (Galler şiirlerinde Arthur ismi hep -ur hecesiyle biten kelimelerle kafiye oluşturur, -wr- ile değil. Bu da gösterir ki ikinci element [g]wr "adam" olamaz). Belki de bunun, eski Latin Arthur mitolojisi yazılarında Arthur'un ismi Arthur ya da Arturus diye yazıldığı, hiçbir zaman Artorius diye yazılmadığıyla bir ilgisi vardır. Her hâlükârda bu, Arthur isminin kökeni hakkında bir şey açıklamış olmayabilir, sembolü ve adının anlamı ayı olan Kelt tanrıçası Artio da Arthur'la bağlantılı sayılmıştır. Artorius Galler dilinden alındığı zaman kendi kendine Art(h)ur olmuş olabilir; John Koch'un söylediğine göre bunun açıklaması, tarihî Artur'un şu anki Latin kaynakları (eğer Artorius denilseydi ve bir efsane olmasaydı) 6. yüzyıldan sonra yazılmış olması lazımdır. Başka bir ihtimal ise Arthur'un 5. yüzyılda yaşamış Britanya kralı Riothamus olmasıdır.
İlgili filmler

'Knights of the Round Table', (1953)
'The Sword in the Stone', (Çizgi film, 1963)
'Arthur and the Square Knights of Round Table'. (Çizgi Dizi, 1966)
'Camelot', (1967)
'Lancelot du Lac', (1974)
'Monty Python and the Holy Grail', (Komedi, 1975)
'Entaku no Kishi Monogatari Moero Arthur (円卓の騎士物語 燃えろアーサー)', (TV Anime, 1979-1980)
'Excalibur', (1981)
'First Knight', (1995)
'The Magic Sword.Quest for Camelot' (Çizgi film, 1998)
'The Mists of Avalon', (TV, 2001)
'Kral Arthur', (2004)
'Fate/Stay Night (2006) (Tv Anime)
'The Last Legion', (2007)
'Merlin', (2008) (TV Dizisi)
'The Sorcerer's Apprentice' (2010)
'Avalon High' (2010)
'Camelot' (2011) (TV Dizisi)
'Fate/Zero (2012) (Tv Anime)
Nanatsu no Taizai (2012) (Tv Anime)
'Fate/Stay Night:Unlimited Bladeworks (2014) (Tv Anime)
Kral Arthur: Kılıç Efsanesi (2017)
'Cursed' (2020) (TV Dizisi)
Fate/stay night: Heaven's Feel - I. Presage Flower
Fate/stay night: Heaven's Feel - II. Lost Butterfly
Fate/stay night: Heaven's Feel - III. Spring Song
İstiklâl mahkemesi

Ankara İstiklâl Mahkemesi üyeleri; soldan sağa: "Kılıç" Ali Bey, "Kel" Ali Bey, Necip Ali Bey ve Reşit Galip Bey
İstiklâl mahkemesi, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında ayaklanma çıkaran ve yağmaya girişenleri, bozguncuları, orduya ait silah ve mühimmatı çalanları, casusları, asker kaçaklarını ve bağımsızlık hareketini engelleme amacıyla propaganda yapanları yargılamak için, çıkarılan özel bir kanunla ilk olarak 18 Eylül 1920 tarihinde kurulan mahkemelerdir. İlk dönem İstiklâl Mahkemeleri, Ankara'daki hariç olmak üzere 17 Şubat 1921 tarihinde kapatıldı. İkinci dönem İstiklâl Mahkemeleri, çalışmalarına 30 Temmuz 1921'de başladı ve 1923'ün Ekim ayına dek faaliyetlerini sürdürdü. Üçüncü ve son dönem İstiklâl Mahkemeleri ise 1923 ile 1927 yılları arasında etkin oldu.
Kurtuluş Savaşı yıllarında görev yapan birinci dönem İstiklâl Mahkemeleri dışında daha sonraları da dönemlerine göre farklı vazifeler yürüten İstiklâl Mahkemeleri kurulmuştur. Sonradan kurulan bu mahkemeler birer devrim mahkemesi niteliğindedir. Uğur Mumcu'ya göre bu kurumlar mahkeme değil, savaş ve ihtilal gibi özel durumlarda isyancı, bozguncu ve karşı devrimcilerin yargılandığı anti-demokratik "infaz kurulları"dır.
Arka plan

Yunan ordusu karşısında asker kaçakları sebebiyle düzenli bir ordu kurulamıyordu. Karşılarında duracak bir güç olmadığından Yunan ordusu hiçbir direnişle karşılaşmadan ilerleyebiliyordu. Halife ve saltanat propagandası yapanlar halkın millî direniş kuvvetlerine katılmasını olumsuz etkiliyordu. Cemiyet-i Müderrisin tarafından yayınlandığı izlenimi veren, Kuvâ-yi Milliye hakkındaki olumsuz bir fetva, Yunan uçakları tarafından Anadolu'ya atılıyordu. Asker kaçaklarından meydana gelen çeteler köy ve kazaları soyuyordu.
Büyük Millet Meclisi tarafından 29 Nisan 1920 tarihinde Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarılmıştı. Bu kanun cürümleri ve vatana ihanet niteliğindeki suçları önlemeye yeterli gelmemişti. İhtilal ve savaş koşullarında sivil mahkemelerin ve harp divanlarının çalışma usulleri bir caydırıcılık unsuru taşımıyordu. Kanunsuzlukların önüne geçilemiyor en önemlisi hem Yunan ordusunun Anadolu'daki ilerleyişi karşısında düzenli bir ordu çıkarılamıyor hem de asker kaçakları çeteler oluşturarak soygun yol kesme gibi suçlar işliyor ve iç isyanların insan kaynağı oluyordu. Asker kaçağı yakalansa bile cephede ölmek yerine hapse girmek daha çok işine geliyordu.
Kuruluşu

ile ilgili metin bulabilirsiniz.
ile ilgili metin bulabilirsiniz.
Hiyânet-i Vataniye Kanunu, 4 aydır yürürlükte olduğu halde Dr. Tevfik Rüştü Bey, asker kaçakları, bozguncu ve casusların ve çoğunlukla firarilerden kurulu çetelerin önlenebilmesi için İhtilal Mahkemelerinin kurulmasını önerdi. Refik Şevki Bey bu fikre destek verdi ancak isminin İstiklâl Mahkemeleri olmasının daha uygun olacağını bildirdi. 2 Eylül 1920 tarihinde "Firar Ceraimini İrtikâp Edenler Hakkında Kanun Tasarısı" isimli yasa teklifi incelenmek üzere Millî Savunma encümenine verildi. Encümen bir karara varamadığı için Millî Savunma Bakanı Ferik Fevzi (Çakmak) meclise Şimdiki durum dolayısıyla ve görülen lüzum ve olağanüstü ihtiyaca dayanarak savaş zamanına ait olmak üzere firariler hakkındaki kanun önergesini meclise sundu.
TBMM'nin, 18 Eylül 1920 tarih ve 42 sayılı kararı ile kaçak erat ve casusların yargılanmasıyla görevli olmak üzere İstiklâl Mahkemeleri kurulması kararına dayanmaktadır. Mahkeme üyeleri, Millet Meclisinden oluşmuştur. Savaş şartlarında bozgun, yağma ve casusluk gibi vatana ihanet niteliğinde kabul edilen suçları önleyebilmek ve acil hükümler verebilmek için Millet Meclisi tarafından özel kanunla ihdas edilmiştir.
Kuruluşu > Birinci dönem

18 Eylül 1920 ile 17 Şubat 1921 tarihleri arasında görev yaptı. İstiklâl mahkemeleri yasasının kabulünden sonra Genelkurmay Başkanı İsmet Paşa 14 istiklâl mahkemesi kurulması için öneride bulundu. Fakat sayı çok görüldüğü için 7 mahkeme bölgesi saptandı. Bir ay sonra Diyarbakır'a da bir mahkeme kurulması kabul edilince sayı sekize yükseldi: Ankara, Eskişehir, Konya, Isparta, Sivas, Kastamonu, Pozantı (Adana), Diyarbakır.
Mecliste yapılan oturumda, her mahkeme için aşağıdaki milletvekilleri seçilmiştir:
| № | İsim | Seçim bölgesi | Oy | Görevi |
| --- | --- | --- | --- | --- |
Ankara İstiklâl Mahkemesi
| 1 | "Kılıç" Ali Bey | Ayıntap | 58 | Aza |
| 2 | İhsan Bey | Cebelibereket | 45 | Reis |
| 3 | Hüseyin Bey | Elaziz | 41 | Aza |
| 4 | Cevdet Bey | Kütahya | 61 | Aza |
Eskişehir İstiklâl Mahkemesi
| 5 | Rasih Efendi | Antalya | 65 | Aza |
| 6 | Muhittin Baha Bey | Bursa | 73 | Aza |
| 7 | Haydar Bey | Kütahya | 54 | Aza |
| 8 | Yusuf Bey | Denizli | 41 | Reis |
Konya İstiklâl Mahkemesi
| 9 | Tevfik Efendi | Kengiri | 73 | Aza |
| 10 | Osman Nuri Bey | Bursa | 57 | Reis |
| 11 | Hacı Tahir Efendi | Isparta | 31 | Aza |
Isparta İstiklâl Mahkemesi
| 12 | Hamit Bey | Biga | 76 | Reis |
| 13 | Hamdi Bey | Biga | 41 | Aza |
| 14 | Hüsrev Sami Bey | Eskişehir | 73 | Aza |
| 15 | Tahsin Bey | Maraş | 49 | Aza |
Sivas İstiklâl Mahkemesi
| 16 | Mustafa Necati Bey | Saruhan | 89 | Aza |
| 17 | Emin Bey | Canik | 55 | Reis |
| 18 | Necati Bey | Bursa | 56 | Aza |
| 19 | Mustafa Zeki Bey | Dersim | 44 | Aza |
Kastamonu İstiklâl Mahkemesi
| 20 | Refik Şevket Bey | Saruhan | 89 | Aza |
| 21 | Dr. Fikret Bey | Kozan | 37 | Aza |
| 22 | Yusuf Ziya Bey | Bitlis | 51 | Aza |
| 23 | Necip Bey | Mardin | 30 | Reis |
Pozantı İstiklâl Mahkemesi
| 24 | Atıf Bey | Bayazıt | 37 | Aza |
| 25 | Abdülkadir Kemali Bey | Kastamonu | 60 | Reis |
| 26 | Şevki Bey | İçel | 48 | Aza |
| 27 | Sırrı Bey | Ergani | 31 | Aza |
Diyarbekir İstiklâl Mahkemesi
| 28 | Sıtkı Bey | Bayazıt | 37 |  |
| 29 | Şeyh Servet Efendi | Bursa | - |  |
| 30 | Sıddık Bey | Çorum | 58 |  |
Canik milletvekili Nafiz Bey ve Bitlis milletvekili Vehbi Öztekin İstiklâl Mahkemesi üyeliklerine seçilmişler ancak göreve gitmemişlerdir. Refik Şevket Bey, Konya İstiklâl Mahkemesine seçilmişken Tevfik Rüştü Bey ile Dr. Fikret Bey'in ricası ile Kastamonu İstiklâl Mahkemesine geçmiştir.
Kuruluşu > İkinci dönem

30 Temmuz 1921 tarihi ile 1923 Ekim ayı arasında çalışmıştır. İlk olarak 19 Ağustos 1921 tarihinde Kastamonu'da, 12 Ağustos 1921 tarihinde Konya'da, 17 Ağustos 1921 Samsun, 22 Eylül 1921 tarihinde Yozgat'ta kuruldu. İkinci istiklâl mahkemelerinde asker kaçakları, Kurtuluş Savaşında düşmana yardım edenler ve isyan çıkaranlar yargılandı.
24.7.1921'de seçilen İstiklâl Mahkemeleri üyelerinden bir kısmı, bir süre sonra istifa edip ayrıldılar. Yerlerine yeni üyeler Başkomutan tarafından atandı. Yine Başkomutanın emriyle, duyulan lüzum üzerine 8.9.1921'de Yozgat İstiklâl Mahkemesi kuruldu. Ankara İstiklâl Mahkemesi ile birlikte bu dönemde beş İstiklâl Mahkemesi görev yaptı. Son duruma göre şu şekilde dağılıyordu:
1. Ankara İstiklâl Mahkemesi: Mahkeme kaldırılmadığı için yeni üye seçimi yapılmadı. Aynı kadro ile çalıştı.
2. Konya İstiklâl Mahkemesi:
3. Kastamonu İstiklâl Mahkemesi:
4. Samsun İstiklâl Mahkemesi:
5. Yozgat İstiklâl Mahkemesi: 8.9.192l Başkomutanın emriyle
Kuruluşu > Üçüncü dönem

1923 ile 1927 yıllarında çalıştı. İsyanlarda ve olağanüstü hâllerde kurulmuştur. 6 Nisan 1925 tarihinde Diyarbakır'da Şeyh Said İsyanı sonrasında Şark İstiklâl Mahkemesi kurulmuştur bu mahkemeler hilafet ve saltanat yıkılmasına itiraz edenleri, kılık kıyafet ve şapka kanunu reddedenleri ve Cumhuriyetin ilanını eleştirenleri yargılamak için İstanbul ve Ankara'da kurulmuştur. Mustafa Kemal Paşa'ya 14 Haziran 1926 tarihinde yapılması planlanan İzmir Suikastı'nın ardından önce İzmir'de, birkaç gün sonra ise Ankara'da kurulmuştur. Ankara İstiklâl Mahkemesi isyan bölgesi İstiklâl Mahkemesi'yle birlikte 7 Mart 1927'de kapatıldı. Görev yaptığı iki yıl içinde 2436 kişiyi yargılayan mahkeme toplam 240 kişiyi idama mahkûm etti. Ancak asker kaçaklarıyla ilgili kararlar ve sıkıyönetim mahkemelerinin verdiği idam kararları bu sayıya dahil değildir (Aybars, II, 474).
Türkiye Büyük Millet Meclisi, 2 Mart 1927 tarih ve 979 sayılı kanunla Takrîr-i Sükûn Kanunu'nun 4 Mart 1929 tarihine kadar yürürlükte kalmasına karar verdi. İstiklâl Mehâkimi Kanunu ve ekleri ise ancak 4 Mayıs 1949 tarih ve 5384 sayılı kanunla yürürlükten kaldırıldı. Fakat 1927-1949 yılları arasında herhangi bir İstiklâl mahkemesi kurulmadı.
Cezalar

Cezalardaki amaç asker kaçaklarını cepheye döndürmekti. Ancak ağır suç işlemiş olanlar, askerden firar etmeyi alışkanlık haline getirenler ile firarları teşvik edenler ve yardım edenler suçlarının ağırlığına göre cezalar alıyorlardı. Sadece birkaç kez kaçmış askerlere halka açık bir yerde ve doktor gözetiminde 40-100 değnek cezası veriliyor, künyelerine de kaçak olduğu tekrar kaçması halinde idam edileceği yazılıyordu.
Kaçağın idam edilmesi en ağır cezaydı. Bunun dışında evinin yakılması, firari dönene kadar ailesinden birisinin kendisi yerine asker alınması yanında eğer yaşadığı mahallenin muhtarı veya imamı kaçağı yetkililere haber vermezse ağır para ve hapis cezası alıyordu. Rüşvet karşılığı firari askeri koruyan devlet görevlileri görevlerinden alınıyor ve 15-25 sene ağır hapis cezası veriliyordu. Eğer kaçağı hem haber vermemiş hem de saklamışsa daha ağır hapis cezası alıyordu. Rum asıllı Osmanlı vatandaşları esir düştüklerinde haklarında soruşturma yapılıyor Osmanlı vatandaşı olanlar sadece asker kaçağı değil aynı zamanda vatan haini olarak yargılanıyor ve suçlu bulunursa idam ediliyordu. Türk askerî birliklerine sabotaj yapan yerli Rumlar da yargılandı. Bu mahkemelerde 59 yerli Rum bu suçtan vatan haini olarak yargılandı ve idam edildi.
Cezalar > Suçlar

Vatana ihanet ve ayaklanma
Casusluk
Bozgunculuk ve aleyhine propaganda
Görevi kötüye kullanma
Halka eziyet ve baskı
Asker ailesine saldırı
Tekalif-i Milliye'den mal kaçırmak
Cinayet
Adam Yaralama
Düşman işgalinin yarattığı koşullardan istifade edip kanunsuz hareketlerde bulunmak
Düşmana yardım ve düşmanla iş birliği
Düşman ordusuna katılmak
İstanbul Hükûmeti, İngilizler ile iş birliği yapıp iç isyanlar çıkarıyorlardı. Sait Molla'dan ele geçen belgelerde isyan bölgelerine paralar gönderildiği ve İngiliz Muhipler Cemiyeti Başkanı Rahip Frew'a gelişmeleri bildirdiği ortaya çıkmıştı. İngiliz ajanı Mustafa Sagir Ankara'da yakalanmış ve deşifre edilmişti. Damat Ferit Paşa, sadrazam olduğunda Kuvâ-yi Milliye'ye karşı alınacak tedbirleri görüşmek üzere İngiliz Başkomiseri Robbeck ile görüştü. Bu isyanlara katılan elebaşılara idam cezası veriliyordu.
Casuslara eğer suçu sabitse idam cezası veriliyordu. Delil yetersizse sürgün veya beraat kararı veriliyordu. Bunlardan en tanınmışı Hint asıllı Müslüman bir İngiliz vatandaşı olan Mustafa Sagir idi.
Tartışmalar

Kurtuluş Savaşı sırasında savaşın kazanılması için ve sonra Türk Devrimi'ne karşı yapılan saldırı ve müdahalelerin önlenmesi gayesiyle çalışmıştır. Dünyadaki devrim mahkemeleri örneklerine göre verdiği cezalar bakımından en az ölüm cezası vermiş mahkemelerdir. Örneğin Fransız Devrimi'nde 1793 yılında 17.000 kişi yargılanıp idam edilmiştir. Yargılanmadan idam edilenler ile birlikte Fransız Devrimi'nde bir yılda 40.000 kişi infaz edilmiştir. Rus Devrimi'nde ise aristokrat ve burjuva sınıfından on binlerce kişi öldürülmüştür.
Ergün Aybars İstiklâl Mahkemeleri isimli çalışmasında bu mahkemelerinin Türk Devriminin bir parçası olduklarını ve bu devrimi gerçekleştirmek için çalıştıklarının unutulmaması gerektiğini yazmıştır. İstiklâl mahkemelerinin verdiği idam kararı Ergün Aybars'a göre birinci dönemde resmi kayıtlara göre gerçekleşen infaz 1054, İsyan bölgesi dahil ikinci ve üçüncü dönem mahkemelerin verdiği azami infaz sayısı ise 576'dır. Toplamda bütün idam kararlarının sayısı 1.630 kişidir.
Tartışmalar > Mahkemelerin niteliği

İstiklâl mahkemelerinin en temel karakteri yargılananların itiraz yani temyiz hakkının bulunmamasıdır. Mahkemelerde yargılananların birçoğu aynı gün-hafta içerisinde tutuklanır, yargılanır ve cezaları infaz edilirdi.
Ergün Aybars, 1975 baskılı İstiklâl Mahkemeleri adlı kitabında şu yorumda bulunur: Dünyadaki devrim mahkemeleri içinde en adil hüküm verdiklerini ve yasalara en çok bağlı çalıştıklarını ve az kıyıcı olduklarını söyleyebileceğimiz İstiklâl Mahkemeleri, Türk Devrimi'ne, rejime karşı koymak isteyen her gerici ve olumsuz girişimi sert şekilde bastırmış, hiyânet-i vataniye, casusluk, karşıdevrimci ayaklanma, siyasi suikast gibi önemli davalar yanında eşkıya, şehir kabadayılığı, yolsuzluk ve rüşvet suçlarına karşı amansız bir çalışma göstermiştir.
Okuma

Mahmut Akyürekli, Şark İstiklal Mahkemesi (1925-1927) (Kitap Yayınevi, 2013)
Tahir'ül-Mevlevi, Matbuat Alemindeki Hayatım - İstiklal Mahkemesi Hatıraları (Büyüyen Ay Yayınları, 2012)
Ahmet Turan Alkan, İstiklal Mahkemeleri ve Sivas'ta Şapka İnkılabı Duruşmaları (Ötüken Neşriyat, 2011)
Ahmet Süreyya Örgeevren, Şeyh Sait İsyanı ve Şark İstiklal Mahkemesi (Temel Yayınları, 2007)
Fahrettin Gün, Eşref Edib İstiklal Mahkemelerinde (Beyan Yayınları, 2002)
Cengizhan Halaçlı, Cumhuriyet Rejiminin Tesisi ve Devamlılığında İstiklal Mahkemelerinin Rolü (1923-1927) (Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017)
Cengizhan Halaçlı, İstiklal Mahkemeleri ve Cumhuriyet Rejimi, (Kitapyurdu Doğrudan Yayıncılık, 2020)
Ahmet İhsan Tokgöz

| Ahmet İhsan Tokgöz |
| --- | --- |

1. Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi Başkanı
Görev süresi 1908-1921
Yerine gelen: Hasip Bayındırlıoğlu
Türkiye Büyük Millet Meclisi 4., 5. ve 6. Dönem Milletvekili
Görev süresi 15 Haziran 1931 - 15 Ocak 1943
Seçim bölgesi: 1931 – Ordu 1935 – Ordu 1939 – Ordu
Kişisel bilgiler
Doğum: Ahmed İhsan 1868 Erzurum, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 28 Aralık 1942 (74 yaşında) Değirmendere, Türkiye
Partisi: Cumhuriyet Halk Partisi
Mesleği: Bürokrat, siyasetçi, çevirmen, yazar
Ahmet İhsan Tokgöz (1868, Erzurum - 28 Aralık 1942, Değirmendere), Türk gazeteci, tercüman, matbaacı, yayımcı, siyasetçi ve spor yöneticisi.
Türk matbuât tarihinin en uzun süreli dergilerinden olan Servet-i Fünûn'un kurucusudur. Jules Verne'i Türkiye'de ilk tanıtan yazar olması sebebiyle "Jules Verne mütercimi" adıyla ün kazanmıştır.  Avrupa'daki matbaa teknolojilerinin Osmanlı İmparatorluğu'na getirilmesine, Türk matbaacılığının modernleşmesine öncülük etmiştir. TBMM IV. V. ve VI. dönem Ordu milletvekilidir.
Yaşamı

1868 yılında Erzurum'da doğdu. Aslen Kastamonu'nun Taşköprü kazasındandı. Babası, Osmanlı İmparatorluğu'nda defterdarlık ve muhasebecilik görevlerinde bulunmuş Ahmet Halit Bey'dir. Babasının Erzurum, Priştine, İşkodra, Kastamonu, İstanbul, Şam, Ankara ve Bursa'da defterdarlık yapması nedeniyle çocukluğu farklı şehirlerde geçti.  Şam Askerî Rüştiyesi'nde Arapça ve Fransızca öğrenmeye başladı, ardından babasının Ankara defterdarlığı yaptığı dönemde onunla birlikte Ankara'ya gitti. O sırada Ankara'da sürgünde bulunan, babasının yakın arkadaşı Agâh Efendi'den ders alarak Fransızcasını ilerletti. Agâh Efendi'nin evinde Jules Verne'in onu  çok etkileyen romanları ile tanıştı. Ortaöğrenimini Şam Askeri Rüşdiyesi ve Üsküdar İdadisi'nde tamamladı.
1881'de Mülkiye Mektebi'ne girdi. Bu okulda edebiyat hocası Recaizade Mahmut Ekrem'in yenilik, inkilapçılık, modernlik ve Batılılaşma hakkındaki fikirlerinden etkilendi. Okul yıllarında Fransızcadan çeviriler yaptı. İlk çevirisi, Bir Serseri adıyla çevirdiği, Etien Enol ve Lui Judimi'nin Vagabond adlı  romanıdır. Kitabı, Asır Kütüphanesi sahibi Kirkor Faik Kayseryan eliyle yayımladı (1884). Ardından Jules Vernes eserlerini çevirmeye başladı ve okulda Mütercim İhsan olarak tanındı.