stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Malurus splendens
Fiziksel özellikleri

Malurus splendens küçük ama uzun kuyruklu 14 cm boyunda bir kuştur. Yüksek oranda eşeysel dimorfizm gösteren bu türün erkekleri parlak mavi alın ve kulak örtüsü tüyleri, mor boğaz ve daha koyu parlak mavi sırt, göğüz ve kuyruk ile kara gaga, göz bandı ve kestane rengi göğüs bandı ile dikkati çeker. Erkeğin mavi üreme dönemi tüyleri gerdek tüyleri olarak da anılır. Üreme döneminde olmayan erkek kahverengi tüylere sahiptir kanatlarda mavi tüyler vardır ve kuyruk tüyleri de mavimsidir. Dişi, üreme döneminde olmayan erkeğe benzer ama kestane rengi gagası ve göz bandı vardır. Erişkin olmayan erkek kuşlar, yumurtadan çıktıktan sonra ilk üreme döneminde gerdek tüylerine kavuşurlar ancak bazen tam tüy değişimi olmaz ve kısmen kahverengi tüyler kalır. Tam tüy değişimi için bir ya da iki yıl daha geçmesi gerekebilir. Üreme döneminden sonra sonbaharda hem erkek hem dişi tüy değiştirir ve erkekler üreme dönemi dışı eklips tüylerine bürünür. Kış ya da ilkbahar aylarında tekrar üreme tüylerine kavuşurlar. Bazı yaşlı erkekler bütün yıl mavi tüylerini korur ve üreme dönemi tüylerini yılda bir kere değiştirir. Erkeklerin üreme dönemi mavi tüyleri, özellikle kulak örtüleri oldukça parlaktır. Bu parlaklığın nedeni tüy üzerinde bulunan dalcıkların düzleşmiş ve kıvrılmış yapısıdır. Mavi tüyler morötesi ışığı da oldukça kuvvetli yansıtır ve morötesi ışığı da görebilen aynı cins içindeki diğer türler için bu mavi daha da parlak görünür. Şakımaları oldukça coşkuludur ve aynı cinsteki diğer türlerden daha şiddetli ve yüksek seslidir, ayrıca bireyden bireye değişiklik gösterir. Yumuşak ve tekrar etmeyen trrt sesi besin ararken grupla teması sağlamak için kullanılır. Alarm için ise tsit çığlığı kullanılır. Bölgeye giren guguk kuşları ve diğer kuşlar, tehdit duruşu ve çekirge sesi gibi tehdit sesi ile karşılanabilir. Dişiler kuluçkada iken purr sesi çıkarır.
Dağılımı ve yaşam alanları

Malurus splendens Avustralya'nın çorak ve yarı çorak alanlarına oldukça geniş oranda dağılmıştır. Doğal yaşam alanları genellikle kuru ve fundalıktır. Kuru yerlerde Acacia aneura ve cüce okaliptüs ormanları, güneybatıda da ormanlık alanlardır. Batı ırkı splendens ve doğu ırkı melanotus yerleşiktir ancak musgravei ırkı kısmen göçebedir. Daha doğuda yaşayan Malurus cyaneus türünün tersine insanların yerleşmesine adapte olamamış ve şehirleşmiş bölgelerden uzaklaşmıştır. Altında çalılık bulunmayan Pinus cinsi çam ormanları yaşamaları için uygun değildir.
Davranışı

Malurus cinsi bütün kuşlar gibi aktif ve hareketli bir besin avcısıdır. Normal hareket şekli iki ayağın da aynı anda yerden kesilip tekrar yere bastığı hoplayarak ilerlemedir ama koştukları da görülebilir. Dengesini oldukça uzun kuyruğuyla sağlar. Kuyrukları yukarı doğru dik durur ve nadiren hareketsiz kalır. Kısa, yuvarlak kanatlar ilk kalkışın iyi olmasını sağlar ve kısa uçuşlar için yararlıdır ancak uzun uçuşlarda yarar sağlamaz. Ancak M. splendens diğer türlerden daha güçlü bir uçucudur. İlkbahar ve yaz aylarında kuşlar gün içinde dönem dönem aktif olur ve besin arayışında şakımaları duyulur. Günün sıcaklığında grup bir arada saklanarak dinlenir. Kışın besin bulmak zorlaştığı için tüm gün besin ararlar.
İki ila sekiz kuştan oluşan gruplar hâlinde yıl boyunca bölgelerini korur. Bölgelerinin büyüklükleri ormanlık fundalık alanlarda ortalama 4,4 hektardır Bölgenin genişliği bitki yoğunluğu arttıkça azalır, grupta bulunan erkek kuş sayısı arttıkça artar. Grup sosyal olarak tekeşli olan bir çift ile bölgede yumurtadan çıkmış olan bir ya da iki erkek ya da dişi yardımcı kuştan oluşur. Bu yardımcılar ana çiftin soyundan gelmiyor olabilir. Çiftler diğer bireylerle çiftleşebilir ve bu çiftleşmeden olan yavruları büyütebilirler. Yavruların üçte biri çift dışı çiftleşmelerden olur. Yardımcı kuşlar bölgeyi korumaya, yavruları beslemeye ve büyütmeye yardımcı olur. Grupta bulunan kuşlar korunaklı yerde bir arada tünerler ve birbirlerinin tüylerini temizlerler.
Yuvalara saldıran başlıca avcılar arasında Avustralya saksağanı (Cracticus tibicen), diğer Cracticus cinsi kuşlar, Dacelo novaeguineae, Strepera  cinsi kuşlar, kargalar ve kuzgunlar  (Corvus cinsi kuşlar), Colluricincla cinsi kuşlar ile kızıl tilki (Vulpes vulpes), kedi ve Rattus rattus gibi memeliler bulunur. Hem erkek hem de dişi erişkin kuşlar, tehlike karşısında yavru kuşların olduğu yuvadan uzaklaşmak için koşarak avcıları kendilerine çeker. Koşu sırasında baş, boyun ve kuyruk aşağı iniktir, kanatlar açık tutulur ve tüyler kabartılır. Kuş bu sırada durmadan koşarken aynı sırada alarm çağrısı yapar.
Davranışı > Beslenme

Malurus splendens asıl olarak böcekçildir, beslenmesinin çoğunu karıncalar, çekirgeler, ağustos böcekleri, örümcekler gibi eklem bacaklılardan karşılar. Bunların yanı sıra az da olsa tohum, çiçek ve meyve de yerler. Genellikle yerde ya da yüksekliği iki metreyi geçmeyen çalılıklarda besin ararlar. Malurus cinsi kuşlarda görülmeyen bir özelliği bu türün Corymbia cinsi bitki örtüsünde de besin aramasıdır. Kuşlar grup hâlinde ve saklanacakları yere yakın besin ararlar çünkü bu esnada avcılara yem olabilmektedirler. Kış aylarında besin olnakları azaldığı için son çare olarak karıncaları avlarlar ve kış aylarında besinlerinin önemli bölümü karıncalardan oluşur. erişkin kuşlar yuvadaki yavrulara ise tırtıl ve çekirge gibi daha büyük avları getirirler.
Davranışı > Kur davranışı

Malurus splendens erkeklerinin çeşitli kur davranışları gözlemlenmiştir. “Denizatı uçuşu” adı verilen erkek tarafından bir denizatının dalgalı hareketlerine benzeyen uçuşu boyun uzatılmış, kafa tüyleri kabartılmış şekilde gerçekleştirilir. Uçarken gövdesini yatay konumdan dikey konuma çevirir ve kanatlarını hızlıca çırparak yavaşça iner; yere iner inmez de birdenbire yukarıya doğru fırlar. “Yüz yelpazesi” davranışı hem saldırganlık hem de kur gösterisidir. Bu gösteride mavi kulak örtüsü tüyler kabartılır.
Malurus cinsi kuşların bir başka ilgi çekici özelliği de üreme döneminde kur yapmak için erkek kuşların dişilere çiçeklerin taç yapraklarını sunmalarıdır. Bu tür mavi tüyleriyle kontrast yapan pembe ya da morumsu taç yapraklarını kullanır. Üreme dönemi dışında da bazen erkekler taç yapraklarını kendi bölgeleri dışında bulunan dişilere sunabilir. Çiftler sosyal olarak tekeşlidir ama üreme konusunda eşleri dışında kuşlarla da çiftleşirler.
Davranışı > Üreme

Üreme dönemi ağustos ayının sonlarından Ocak ayına kadardır ancak Ağustos ayında çok yağmur yağması bunu geciktirebilir. Yuva tamamen dişi tarafından yapılır. Küre şeklinde olan yuva otlardan ve örümcek ağından oluşur. Bir tarafında yere yakın giriş olan yuva Acacia pulchella ya da Hakea türleri gibi yoğun bitki örtüsü içinde gizlenmiştir. Üreme döneminde birden fazla kuluçkaya yatılabilir. Yumurtalar 12x16 mm boyunda, mat beyaz renkli ve kızıl-kahve lekelidir. Bir keresinde iki ila dört yumurta yumurtlanır. Kuluçka süresi yaklaşık iki hafta civarındadır. Yumurtadan çıkan yavruların beslenmesi ve dışkı keselerinin toplanması grubun bütün bireyleri tarafından 10-13 gün boyunca yapılır ve bu sürede yavrular palazlanır. Genç kuşlar aile grubu içinde bir yıl boyunca yardımcı olarak kalır ve sonrasında ya yakında bulunan bir gruba gider ya da aile grubunda baskın bir rol alır.
Kültürel tasvirler

Malurus splendens 12 Ağustos 1999 tarihinde tedavüle çıkarılan 45c'lik Avustralya Posta İdaresi'nin pulu üzerinde yer alacaktı ancak pulun üzerine yanlışlıkla Malurus cyaneus resmi basılmıştır.
Erkek, emmettorum ırkı
 Cunnamulla, SW Queensland
Dişi, emmettorum ırkı
Cunnamulla, SW Queensland
Splendens  ırkı dişi,
 kahverengi gaga ve mavimsi kuyruk.
Melanotus ırkı kuş “yüz yelpazesi” davranışını sergilerken.
Musgravei ırkı kuş ağzında morumsu taç yaprağı ile.
Kosciuszko Dağı

| --- | --- |
Kosciuszko Dağı'nın doğudan görünümü

En yüksek noktası
Yükseklik: 2.228 metre
Çıkıntı: 2.228 metre (7.310 ft)
Yalıtılma: 1.895 kilometre (1.177 mi)
Koordinatlar: 36°27′21″G 148°15′49″D﻿ / ﻿36.45583°G 148.26361°D﻿ / -36.45583; 148.26361
Tırmanma
İlk tırmanan: 1840 Paweł Edmund Strzelecki
Kosciuszko Dağı, (Kosciusko Dağı olarak da yazılır) 2.228 metre yükseklikle Avustralya'nın en yüksek dağı. Yeni Güney Galler eyaletinde, Snowy Mountains'da bulunur.
1840 yılında dağa ilk tırmanan Polonyalı kâşif Paweł Edmund Strzelecki tarafından, Polonya millî kahramanı Tadeusz Kościuszko'nın onuruna Kościuszko olarak adlandırılmıştır. Dağ, 6.900 km² lik bir alana yayılan ve Yeni Güney Galler'in en büyük millî parkı olan Kosciuszko Dağı Millî Parkı içinde bulunur.
Acıbadem Holding

| --- | --- |

Endüstri: Sağlık
Kuruluş: 1991
Genel merkezi: İstanbul, Türkiye
Önemli kişiler: Mehmet Ali Aydınlar (Yönetim Kurulu Başkanı) 
Web sitesi: acibadem.com.tr
Acıbadem Holding veya Acıbadem Sağlık Yatırımları Holding A.Ş., İstanbul merkezli holding kuruluşu. Şirketin yönetim kurulu başkanlığını eski TFF başkanı Mehmet Ali Aydınlar yapmaktadır.
Holdingin temelleri 1991 yılında İstanbul'da Acıbadem Kadıköy Hastanesi'nin açılmasıyla atılmıştır. 1995 yılında Acıbadem Bağdat Caddesi Tıp Merkezi 'nin açılmasıyla zincir bir sağlık grubuna dönüşmüş, ilerleyen yıllarda çeşitli yerlerde tıp merkezleri açarak büyümesini sürdürmüştür. 2000 yılında İMKB'de işlem görmeye başlamıştır. 2011 yılında imzalanan bir anlaşmayla Singapur merkezli Integrated Healthcare Holdings Sdn. Bhd. (IHH) şirketi şirket hisselerinin büyük çoğunluğunu elinde bulundurmaktadır.
Ayrıca holdingin adını taşıyan Acıbadem Sağlık ve Eğitim Vakfı adında bir vakıf kuruluşu ile eğitim ve sosyal sorumluluk faaliyetleri bulunmaktadır. Acıbadem Üniversitesi bu doğrultuda kurulmuştur.
Yalan Dünya

Yalan Dünya aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Oyun

Yalan Dünya, Haldun Taner, Umur Bugay ve Ferhan Şensoy'un birlikte yazdıkları, Engin Cezzar'ın yönettiği oyun. 1976-1977 tiyatro sezonunda Devekuşu Kabare tiyatrosunda sahnelendi.
Film

Yalan Dünya (film), 1972 yapımı bir Temel Gürsu filmi
Welt am Draht, 1973 yapımı ve Türkçeye Yalan Dünya olarak çevrilen film
Kitap

Komikaze 9 Yalan Dünya, Erdil Yaşaroğlu'nun 2008 yılında yayımlanan karikatür kitabı
Yalan Dünya (roman), Sibel Köklü'nün 2007 yılında yayımladığı romanı
Dizi

Yalan Dünya (dizi, 1997), 1997 yapımı Star TV'de yayımlanan Türk televizyon dizisi.
Yalan Dünya (dizi, 2007), Gökhan Özen'in oynadığı 2007 yapımı Star TV'de yayımlanan ve 17 bölüm süren Türk televizyon dizisi.
Yalan Dünya (dizi, 2012), Gülse Birsel'in senarist ve oyuncu olduğu 2012-2014 yılları arasında Kanal D'de yayımlanan Türk televizyon dizisi.
Müzik

Yalan Dünya (Ay-Feri şarkısı), Those Were the Days şarkısının Ay-Feri tarafından seslendirilen Türkçe coverı.
Yalan Dünya (Aşık Mahzuni şarkısı), Mahzuni Şerif'in Şah Plâkçılık'tan çıkan 45'lik plâğının arka yüzünde "İki Gönül Bir Olunca" adlı parça yer alıyor.
Yalan Dünya (Selda Bağcan şarkısı), Selda Bağcan'a Moğollar grubunun eşlik ettiği ve 1972'de Türküola Plâk'tan çıkan 45'lik plâğın B yüzünde "Kalenin Dibinde" adlı parça yer alıyor.
Yalan Dünya (Nuri Sesigüzel şarkısı), Nuri Sesigüzel'in Grafson Plâk'tan çıkan 45'lik plâğının diğer yüzünde "Oy Eminem" adlı parça yer alıyor.
Yalan Dünya (Orhan Hakalmaz albümü), Orhan Hakalmaz'ın CD formatında çıkan albümü.
Yalan Dünya (Müslüm Gürses albümü), Müslüm Gürses'in CD formatında çıkan albümü.
Yalan Dünya (Neşet Ertaş şarkısı), Neşet Ertaş'in türkülerinden biri.
Tegin

Ak Hun kökenli Türk Şahiler hükümdarı Tegin Şah'ın sikkesi, M.S 728.
Kül Tigin
Tegin (Eski Türkçe: , Tigin, Pinyin: Tèqín; Çince: 特勤) Eski Türk uluslarında, Hakanın veliahtına verilen unvan.
Tarih

Eski Türk tarihinde Tegin unvanını taşıyan kişilere çok rastlanır. Bu kişilerden en çok bilineni ise Kül Tigin'dir (Eski Türkçe: ). Gazneliler devletinin kurucuları Alp Tigin ve Sebük Tegin de bu unvanı taşıyan isimlerdendir. Tegin unvanı zamanla Türkiye'de "Tekin" adına evrilmiştir.
Bilinen Tiginler

Alp Tigin
Anuş Tegin
Kül Tigin
Sebük Tegin
Gümüştekin Gazi
Tegin Şah
Tuğtekin
Aprın Çor Tigin
Hak ve Özgürlükler Partisi

| Hak ve Özgürlükler Partisi  |
| --- | --- |

Kısaltma: HAK-PAR
Genel başkan: Düzgün Kaplan
Kurucu: Abdülmelik Fırat
Kuruluş tarihi: 11 Şubat 2002 (22 yıl önce) (2002-02-11)
Üyelik (2025):  1.593
İdeoloji:  Kürt milliyetçiliği  Federalizm  Çoğulcu demokrasi  Eşitlikçilik  Özgürlükçülük  Dayanışmacılık  Katılımcı demokrasi  Adem-i merkeziyetçilik  Kadın hakları  Çocuk hakları  Çevrecilik  Sosyal adaletçilik  Sosyal devletçilik  İnsan hakları  Laiklik  Pro-Avrupacılık 
Resmî renkler:    Sarı ve Kırmızı
İnternet sitesi
hakpar.org.tr
Hak ve Özgürlükler Partisi (kısaca HAK-PAR), Türkiye'de 11 Şubat 2002'de Abdülmelik Fırat tarafından kurulan bir siyasi partidir. Parti Kürt kimliğiyle ön plana çıkmaktadır. Partinin başlıca kuruluş amacı, Türkiye'de yaşayan Kürt vatandaşların sorunlarının çözümüne yardımcı olmak ve Kürt dilinin konuşulabilmesi başta olmak üzere birçok hak ve özgürlüğün teminat altına alınmasını sağlamak olarak gösterilmektedir. Siyasi olarak Türkiye'nin federal bir yapıya bürünmesini savunan HAK-PAR, bu yönüyle Demokratik Toplum Hareketi partilerinden ayrılmaktadır.
Partinin genel başkanı olan Fehmi Demir 25 Ekim 2015 tarihinde Tarsus'ta meydana gelen trafik kazasında öldü. Partinin genel başkanı Fehmi Demir'in geçirdiği trafik kazasında ölmesinin ardından genel başkan vekilliğine Necati Bayram seçildi. 24 Nisan 2016 tarihinde düzenlenen ilk olağanüstü genel kongrede Refik Karakoç genel başkanlığa seçildi. 29 Ekim 2019'da Abdüllatif Epözdemir yeni genel başkan seçildi. 15 Mayıs 2022 tarihinde düzenlenen 9. Genel Kongre sonucu Düzgün Kaplan genel başkan seçildi. 2015 yılından bu güne kadar seçimlere girme yeterliliği taşıyamayan parti, 14 Mayıs 2023 seçimlerinde 87 seçim bölgesinde 600 aday gösterdi.
Hak-Par, 2023 genel seçimleri çalışmaları kapsamında, TRT konuşmasını Kürtçe olarak yapmıştır.
Parti 2023 genel seçimlerinde %0.08 oy oranıyla 42.509 oy almış ve 18. parti olmuştur.
Azadi Hareketi 24 Ağustos 2024'te HAK-PAR'la birleşmiş, kurumsal yapısını sonlandırmış ve tüm kadroları politik faaliyetlerini HAK-PAR'da devam ettirme kararı almıştır.
Genel başkanlar

| # | Adı | Görev Başlangıcı | Görev Bitişi |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Abdülmelik Fırat | 2002 | 2006 |
| 2 | Sertaç Bucak | 2006 | 2008 |
| 3 | Bayram Bozyel | 2008 | 2012 |
| 4 | Kemal Burkay | 2012 | 2014 |
| 5 | Fehmi Demir | 2014 | 2015 |
| 6 | Refik Karakoç | 2016 | 2019 |
| 7 | Abdullatif Epözdemir | 2019 | 2022 |
| 8 | Düzgün Kaplan | 2022 | Görevde |
Seçimler > Genel seçimler

| Türkiye Büyük Millet Meclisi> Seçim | Türkiye Büyük Millet Meclisi> Oy | Türkiye Büyük Millet Meclisi> Oran | Türkiye Büyük Millet Meclisi> Sandalye |
| --- | --- | --- | --- |
| Haziran 2015 | 58.716 | %0,13 | 0 / 550 |
| Kasım 2015 | 108.583 | %0,23 | 0 / 550 |
| 2023 | 42.509 | %0,08 | 0 / 600 |
Seçimler > Yerel seçimler

| Seçim | İl Genel Meclisi> Oy | İl Genel Meclisi>  % | Belediye |
| --- | --- | --- | --- |
| 2009 | 29.392 | %0,07 | 0 |
| 2014 | 43.846 | %0,09 | 1 |
| 2024 | 1.336 | %0,00 | 0 |
Denali

Başlığın diğer anlamları için Denali (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |
McKinley Dağı
Denali Dağı'nın kuzeyden görünümü.

En yüksek noktası
Yükseklik: 6.195 m (20.320 Ayak)
Çıkıntı: 6.144 m
Yalıtılma: 7.436,9 kilometre (4.621,1 mi)
Koordinatlar: 63°04′10″K 151°00′26″B﻿ / ﻿63.06944°K 151.00722°B﻿ / 63.06944; -151.00722
Tırmanma
İlk tırmanan: 1913   Hudson Stuck, Harry Karstens, Walter Harper, Robert Tatum
En kolay rota: West Buttress Rotası, (Kar ve buzullu)
Denali, eski adıyla McKinley Dağı (Rusça: Большая Гора Bolšaja Gora «Büyük Dağ»), Alaska'da Denali Borough ilçesinde 6.195 m yüksekliğinde Kuzey Amerika'nın en yüksek dağı.
Denali Dağı, Alaska Sıradağları'nın (İngilizce Alaska Range) en yüksek zirvesini oluşturur ve Denali Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi'nın içinde yer alır.
Dağa ilk olarak tırmanmayı başaran 7 Haziran 1913'te Amerikalı-İngiliz araştırmacı Hudson Stuck ve kendisine eşlik eden 3 kişidir.
Adlandırma

Alaska Atabasklarından Ahtnaların coğrafyasında bulunan dağın Ahtnaca adı Dghelaayce’e olarak bilinir.
Diğer adı olan McKinley ise, 25. ABD başkanı William McKinley'in adından alır.
Tarih

Dağın yamaçlarındaki Yukon, Tanana ve Kuskokwim nehirlerinin havzalarında yaşayan ilk halk Koyukonlardır.
Denali Dağı, McKinley Dağı olarak da bilinmektedir.
Kançencunga Dağı

| --- | --- |
Kanchenjunga'nın uzaktan bir görünüşü

En yüksek noktası
Yükseklik: 8,586 m
Çıkıntı: 3,922  m
Yalıtılma: 124 kilometre (77 mi)
Koordinatlar: 27°42′00″K 88°08′00″D﻿ / ﻿27.70000°K 88.13333°D﻿ / 27.70000; 88.13333
Jeoloji
Dağ türü: Ultra. 6.
Tırmanma
İlk tırmanan: 25 Mayıs 1955 Joe Brown, George Band
En kolay rota: Buzul/kar/buz tırmanışı
Kangchenjunga 3D
Kanchenjunga, 8586 metre yüksekliği ile dünyanın en yüksek 3. zirvesidir. Hindistan ile Nepal arasında bulunan dağa George Band ve Joe Brown 29 Mayıs 1955'te ilk tırmanışı gerçekleştirmişlerdir. Kangchenjunga yerel halkın kullandığı Limbu dilinde Sewalungma olarak bilinir. Şu ana kadar zirvesine sadece 243 kişi çıkabilmiştir.
Kangchenjunga Dagi'nin Nepal'den güney yuzu
Kangchenjunga Dagi'nin Goechala'dan görüntüsü
Kalenderilik

Kalenderîlik ya da Kalender'îyye (Qalandar’iyyah, Farsça: قلندریه, Urduca: قلندریہ, Hintçe: क़लन्दरिय्या, Bengalce: ক়লন্দরিয়্য়া) 10. yüzyılda İran'da, Horasan Melametiliği'nden kaynaklanan bir sufilik akımı olarak ortaya çıkan 12. yüzyılın sonunda Cemaleddin-i Savi adlı bir sufinin gayretiyle teşkilatlanarak Orta Doğu'da ve Orta Asya'da geniş taraftarlar toplayan bir tasavvuf akımıdır. Kalenderîler, mala, mülke ve şöhrete önem vermeyen, toplumdan önemli ölçüde kendilerini tecrid etmiş, kanaat anlayışına sahip bir topluluktu. Kalenderilik, yaşadığı toplumun nizamına karşı çıkararak dünyayı kaale almaya değer görmeyen ve bu düşünce tarzının günlük hayat ve davranışlarıyla da açığa vuran tasavvuf akımıdır. Kalenderîlik söz konusu mistik temelini ve sosyal niteliğini tarihî akış içinde İslâm dünyasının çeşitli yerlerinde ve değişik zamanlarda yeni unsurlarla zenginleştirerek geliştirmiş ve hep muhalif bir çevre olarak süregelmiştir.
Kalenderî dervişleri 13. yüzyılda, Moğol istilasından kaçarak kalabalık gruplar halinde Anadolu'ya girdiler. Kalenderîliğin Anadolu'da doğurduğu en büyük ve en önemli sonuç, Bektaşilik gibi, heterodoks halk tasavvufunun en popüler tarikatının doğuşunu hazırlamasıdır. Kalenderilik, daha sonraları Alevilik ve Bektaşîlik etrafında toplanmış ve zaman içerisinde değişmeler göstermiştir. 16. yüzyılda, Kalenderîler'in kalabalık sayıda katıldıkları üç büyük isyan hareketi vardır. Bunlardan ilki, II. Bayezid devrinde vukû bulan Şahkulu İsyanı, ikincisi Yavuz Sultan Selim  zamanında gerçekleşen Bozuklu Celal ayaklanması, üçüncüsü ise Kanuni Sultan Süleyman  devrindeki Şah Kalender hareketidir. 15. yüzyılda tamamıyla Kalenderî hüviyetini taşıyan zaviyeler, kısmen 16. yüzyıl, kısmen de 17. yüzyıllarda Bektaşî zaviyelerine dönüştüler. Kalenderîlik Türkiye tarihinde hem dini-tasavvufi açıdan, hem de sosyal ve kültürel, hattâ folklorik açılardan derin izler bırakan Ahmed Yesevi'den başlayarak, Türk halk sûfiliğinin Bektaşilik'le son bulan bütün bir tarihini etkileyen bir tasavvuf akımı ve mektebini oluşturarak derin tesirler bırakmıştır.
Konuyla ilgili bazı eserler

Ahmet Yaşar Ocak, Osmanlı İmparatorluğunda Marjinal Sûfîlik: Kalenderîler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1999
Ahmet T. Karamustafa, Tanrının Kuraltanımaz Kulları: İslam Dünyasında Derviş Toplulukları (1200 - 1550), çev. Ruşen Sezer, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2007
Abdülbaki Gölpınarlı, Türk Ansiklopedisi "Kalenderiyye" maddesi
M. Fuad Köprülü, Anadolu'da İslamiyet
M. Fuad Köprülü, İlk Mutasavvıflar
Villarrica Yanardağı

Başlığın diğer anlamları için Villarrica sayfasına bakınız.
| --- | --- |
Pucón'un geneyinde Villarrica

En yüksek noktası
Yükseklik: 2.860 m
Çıkıntı: 1575 m
Koordinatlar: 39°25′12″G 71°56′21″B﻿ / ﻿39.42000°G 71.93917°B﻿ / -39.42000; -71.93917
Jeoloji
Dağ türü:  Stratovolkan 
Tırmanma
İlk tırmanan: 1883, Şili ordusu
En kolay rota: Villarrica kayak merkezi - Piedra Negra
Villarrica, Araucanía Bölgesi'nde, Şili'nin Arjantin sınırında  2.840 m yüksekliğinde faal bir volkan. Volkan'ın kuzeyinde  Pucón şehri ve Lago Villarrica gölü bulunur.
İlk kayda geçen patlaması 1558 yılında olmuştur. 1575'te Villarrica şehri, ağır bir depremle harap olur. Takip eden diğer büyük patlamalar 1640 ve 1948'dedir.. 1971'de erimiş buz ve sıcak lavların ürettiği bir çamur çığı meydana gelir. Çamur çığı (lahar), bir dizi ev, tarımsal alan ve köprüleri harap eder.
Son 500 yıl 50 nin üzerinde patlama kayıtlara geçmiştir.
Villarrica, Şili'nin en ünlü turistik unsurlarından birisidir.
2015 patlamaları

Ulusal Jeoloji ve maden servisi 7 Şubat 2015 tarihinde yanardağın faaliyete geçtiğini ve sarı alarm verildiğini açıklamıştır. Bu tarihten itibaren küçük patlamalar ve kül çıkışı gözlemlenmiştir. 3 Mart 2015 tarihinde büyük patlamalar gerçeklemeye başlamıştır. Patlamalardan dolayı toprak kaymaları meydana gelebileceğinden 3000'den fazla kişi tahliye edildi.
Cimin Üzümü

Cimin Üzümü
Cimin Üzümü, Erzincan ilinin Üzümlü (önceki adıyla Cimin) yöresinde yetişen, kendine has özelliklere sahip siyah renkli bir üzüm çeşididir. 23 Kasım 2000 tarihinde Üzümlü Belediyesi tarafından coğrafi işaret tescili almış ve dünyada ilk patentli üzüm türlerinden biri olmuştur.
Genel Özellikler
Renk ve Şekil: Siyah renkli, basık-oval şeklinde.
Tane Ağırlığı: Ortalama 3-4 gram.
Çekirdek Sayısı: 1-4 arasında.
Kabuk Kalınlığı: Orta kalınlıkta.
Tat ve Aroma: Kendine has aromaya sahip, nispeten az şekerli ve mayhoş bir tada sahiptir.
Salkım İriliği: Konik şekilli, dolgun ve sık salkımlar halinde, 300-1500 gram arasında.
Tüketim Amacı: Genellikle sofralık tüketilir.
Coğrafi ve İklimsel Faktörler
Cimin Üzümü'nün özgün özellikleri, Erzincan özelinde bulunan mikroklima faktörlerinden kaynaklanmaktadır. Bölgedeki nem, sıcaklık, rüzgar ve toprak yapısı ve mikroklima üzümün kaliteli olmasını sağlamaktadır.
İklim Özellikleri

Yağışlar: En faydalı yağışlar kış, erken bahar ve sonbahar mevsimlerinde gerçekleşir. Kurak yaz döneminde yağan az miktardaki yağış, mantari hastalıkların oluşumunu engeller.
Sulama İhtiyacı: Omcaların sulama ihtiyacı Haziran başından Eylül ortalarına kadar devam eder. En yoğun su ihtiyacı Temmuz başı ile Ağustos'un ilk haftası arasındadır.
Ekonomik Katkı ve Kullanım Alanları

Cimin Üzümü, Erzincan ekonomisi için büyük öneme sahiptir. Şu ürünlerde kullanılmaktadır:
Sofralık üzüm olarak tüketim.
Reçel, pekmez yapımı.
Yerel üzüm festivallerinde tanıtım ve satış.
Coğrafi İşaret ve Tescil

Cimin Üzümü, 23 Kasım 2000 tarihinde Üzümlü Belediyesi tarafından coğrafi işaret tescili almıştır. Bu tescil, üzümün Erzincan'a özgün bir tarım ürünü olduğunu belgelemektedir.
Besin Değeri ve Sağlık Faydaları

Cimin Üzümü, antioksidan içeriği ile öne çıkmaktadır.
Kalp Sağlığı: Kalp ve damar hastalıklarının önlenmesine yardımcı olur.
Bağışıklık: Bağışıklık sistemini destekler.
Enerji: Yüksek enerji verici bir besindir.
Hasenan

Hasananlı veya Hasanan, Muş ilin merkez ve Bulanık ilçelerinde oturan bir Kürt aşirettir. Dini islamiyet olup mezhepleri Şâfiîdir. Kurmançça konuşurlar. Bu aşiret ile Alevi aşiret olan Şeyh Hasanlı birbirine karıştırılmamalıdır.
Yerleşik oldukları bölgeler

Muş merkez ilçesi: Kalecik, Bozbulut, Yoncalıöz.
Bulanık ilçesi: Çaygeldi, Gölyanı, Kotanlı, Şehittahir, Gündüzü, Karaburun, Gümüşpınar, Sultanlı, Günyurdu, Karaağıl, Sıradere, Şatırlar, Abdalbayazıt, Aşağı Büklü.
Aşkale ilçesi: Ovacık, Haydarhacı
Karayazı ilçesi: Değirmenkaya, Yiğityolu
Hınıs ilçesi: Aydınçe Mardin/Kızıltepe Dikmen Beldesi ve civarı
Mardin Yeşilli
Tarihçe

Kendilerini Milli aşiretine dahil addederler. Şeyh Said İsyanı'na kısmen katıldı. Hasenanlı Miralay Halit Bey Erzurum'da yakalandıysa da kaçtı.