Satın alma gücü paritesi
Kullanım Alanları > Satın Alma Gücü Paritesinin Uygulamaları ve Etkileri

Satın alma gücü paritesi (SAGP) döviz kuru, ulusal üretim ve tüketim gibi konuların yanı sıra ticareti yapılmayan malların fiyatlarının önemli olduğu diğer durumlarda kullanılır. (Bireysel ticareti yapılan mallar için piyasa döviz kurları kullanılır.) SAGP kurları, zaman içinde daha istikrarlıdır ve bu özelliğin önemli olduğu durumlarda tercih edilir.
SAGP döviz kurları maliyetlerin hesaplanmasına yardımcı olur ancak kârı dışlar ve en önemlisi ülkeler arasındaki mal kalitesi farklarını dikkate almaz. Aynı ürün, farklı ülkelerde farklı seviyelerde kaliteye ve hatta güvenliğe sahip olabilir, ayrıca farklı vergilere ve taşıma maliyetlerine tabi olabilir. Piyasa döviz kurları önemli ölçüde dalgalandığından, bir ülkenin kendi para biriminde ölçülen GSYİH'si, piyasa döviz kurları kullanılarak başka bir ülkenin para birimine dönüştürüldüğünde, bir yıl daha yüksek, diğer yıl daha düşük gerçek GSYİH'ye sahip olduğu gibi yanlış bir çıkarım yapılabilir. Bu tür çıkarımlar, ülkelerin üretim seviyelerinin gerçekte ne olduğunu yansıtmaz.
Bir ülkenin GSYİH'si, piyasa döviz kurları yerine SAGP döviz kurları kullanılarak dönüştürüldüğünde, bu tür yanlış çıkarımlar ortaya çıkmaz. SAGP ile ölçülen GSYİH, farklı yaşam maliyetleri ve fiyat seviyelerini kontrol eder ve genellikle Amerikan doları ile karşılaştırmalı bir şekilde bir ülkenin üretim seviyesini daha doğru bir şekilde tahmin eder.
Döviz kuru, ülkeler arasındaki ticareti yapılan malların işlem değerlerini yansıtır, ticareti yapılmayan malları değil. Ticaret dışı mallar genellikle yerel kullanım için üretilir. Ayrıca, para birimleri yalnızca mal ve hizmet ticareti için değil, örneğin sermaye varlıkları satın almak gibi başka amaçlarla da alınıp satılabilir. Sermaye varlıklarının fiyatları, fiziksel malların fiyatlarından daha fazla dalgalanır. Farklı faiz oranları, spekülasyon, korunma amaçlı işlemler veya merkez bankalarının müdahaleleri de bir ülkenin uluslararası piyasalardaki satın alma gücü paritesini etkileyebilir.
SAGP yöntemi, olası istatistiksel yanlılıkları düzeltmek için bir alternatif olarak kullanılır. Penn Dünya Tablosu (Penn World Table), SAGP ayarlamaları için sıkça başvurulan bir kaynaktır. Bu tabloyla ilişkili Penn etkisi, döviz kurlarını kullanarak ülkeler arasındaki çıktılar karşılaştırıldığında ortaya çıkan sistematik bir yanlılığı yansıtır.
Örneğin, Meksika pesosunun değeri ABD doları karşısında yarıya düşerse, dolar cinsinden ölçülen Meksika'nın gayri safi yurtiçi hasılası (GSYİH) da yarıya düşer. Ancak bu döviz kuru, uluslararası ticaret ve finansal piyasalardan kaynaklanır ve bu durum, Meksikalıların gelir ve fiyatları peso cinsinden aynı kalırsa, bireylerin yaşam kalitesi için ithal mallar gerekli olmadığı sürece, onların yarı yarıya fakirleştiği anlamına gelmez.
Farklı ülkelerdeki gelirleri SAGP döviz kurları kullanarak ölçmek, bu sorundan kaçınmaya yardımcı olur çünkü bu metrikler, yerel piyasalardaki mallar ve hizmetler açısından göreceli zenginlik hakkında bir anlayış sağlar. Öte yandan, uluslararası piyasalar açısından malların ve hizmetlerin nispi maliyetini ölçmekte zayıftır. Bunun nedeni, 1 ABD dolarının bir ülkede ne kadar değerli olduğunu tam olarak yansıtmamasıdır. Yukarıdaki örneğe göre, uluslararası piyasada, pesosunun düşüşünden sonra Meksikalılar Amerikalılardan daha az alım yapabilirken, SAGP ile hesaplanan GSYİH'leri pek değişmemiş olabilir.
Günümüzde yüksek teknoloji ürünlerinin ithalatı gerekli bir durum olduğu için, döviz dalgalanmaları her ne kadar ülke kendi kendine yetse de, yine de bu tür ürünler üzerindeki etkilerini gösterir.