stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kipros Hrisostomidis
Kariyeri

Dört yıl (1969-1973) Fransa'nın Strazburg kentinde Avrupa Konseyi'nin Avrupa İnsan Hakları Komisyonu ile çalıştı. 1973'te Kıbrıs'a döndü ve 1974'teki Darbe ve Kıbrıs Barış Harekâtı'ndan kısa bir süre önce Lefkoşa'da avukatlık yapmaya başlamıştı.
1973 yılında Uluslararası Özel Hukuk UNIDROIT Birleştirme Enstitüsü'nde Sorumlu Ortak olarak atandı. 1999'da Kıbrıs UNIDROIT'e tam üye oldu.
1981'den 2003'te hükûmet sözcüsü olarak atanana kadar Lefkoşa'daki kendi hukuk bürosunda avukatlık yaptı. Tassos Papadopulos'un Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı olduğu 2003 yılından 2006 yılına kadar hükûmet sözcüsüydü.
2006 yılında bu görevinden ayrılarak 2006 milletvekili seçimlerine katılarak, Mart 2008'e kadar görev yaptığı Temsilciler Meclisi'ne üye oldu ve Adalet ve Kamu Bakanı olarak atandı. Kıbrıs Merkez Hapishanesi'nden bir hükümlünün firar etmesinin ardından, 2008 yılının Aralık ayında, siyasi sorumluluk üstlenerek bu görevinden istifa etti. O dönemde istifası geniş çapta alkışlandı ve övüldü.
2020 yılında Kıbrıs Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Kıbrıs İş Lideri Ödülü'ne layık görüldü.
Kişisel hayatı

1974 yılında avukat Eleni G. Polyviou ile evlendi. İki kızı var, Daphne ve Georgia.
Başarıları

Yunanistan'ın o zamanki Cumhurbaşkanı Kostis Stephanopoulos tarafından Phoenix Nişanı («Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Φοίνικα») ile onurlandırıldı.
İnsan hakları

1969-1973 yılları arasında Kypros Chrysostomides, Fransa'nın Strasbourg kentinde Avrupa Konseyi'nin Avrupa İnsan Hakları Komisyonu ile çalıştı. Avrupa Komisyonu'ndaki görevi sırasında, Komisyonun Yunan cuntasına yönelik insan hakları ihlallerine yönelik suçlamalara ilişkin soruşturmasına katıldı.
Mültecilerin ve Türk harekâtının diğer mağdurlarının davalarını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde savunan ilk avukatlardan biriydi.
Adaray

Arifiye-Adapazarı şube demiryolu ile karıştırılmamalıdır.
| Adaray (Adapazarı – Arifiye) Banliyö Treni |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Durum: İşletmede Adapazarı – Arifiye Plan aşamasında Arifiye – Sapanca
Sahibi: TCDD Taşımacılık Sakarya Büyükşehir Belediyesi
Yer: Sakarya, Türkiye
İlk - Son durak: Adapazarı Arifiye
İstasyonlar: 7
Yolculuk süresi: 15 dk
Web sitesi: Sakus
Hizmet
Türü: Banliyö Treni
Sistem: TCDD
Güzergah: 2
İşletmeci(ler): TCDD Taşımacılık Sakarya Büyükşehir Belediyesi
Bakım tesisi: Adapazarı, Arifiye
Yolcu sayısı: 750 kişi/sefer
Tarihçe
Açılış: 28 Mayıs 2013
Kapanış: 12 Aralık 2016
Yeniden açılış: 29 Ekim 2024
Teknik bilgiler
Hat uzunluğu: 8,491 km (5,276 mi)
Hat açıklığı: Standart (1435 mm)
Elektrikleme: 25 kV AA Katener
Çalışma Hızı: 50-70 km/sa (31-43 mph)
Adaray (Adapazarı – Arifiye) Banliyö Treni, Adapazarı – Arifiye arasında 8,491 kilometre (5,276 mi) uzunluğundaki 7 istasyonlu güzergâhta hizmet veren banliyö treni hattıdır. İlk olarak 2013 – 2016 arasında hizmet veren hat, 29 Ekim 2024'te yeniden hizmete girmiştir. Hyundai Rotem E 23000 tren setlerinin hizmet verdiği hatta her gün karşılıklı 19 sefer yapılmaktadır.
Tarihçe

Hat, ilk olarak Sakarya Büyükşehir Belediyesi ile TCDD iş birliğiyle, Marmaray projesi kapsamında iptal edilen Haydarpaşa – Adapazarı Bölgesel Treni (Adapazarı Ekspresi)'nin eksikliğini telafi etmek amacıyla 28 Mayıs 2013'te hizmete girmiştir. Adapazarı Ekspresi'ne hizmet veren üç istasyona ek olarak inşa edilen tek kenar peronulu dört yeni küçük istasyonla birlikte, toplam yedi istasyonla hizmet veren hat, 5 Ocak 2015 tarihinde İstanbul'a bölgesel tren seferlerinin yeniden başlaması üzerine, 12 Aralık 2016'da iptal edilmiştir.
19 Ekim 2024'te yapılan açıklamada, Adaray'ın 29 Ekim 2024'te Sakarya Büyükşehir Belediyesi ile TCDD Taşımacılık iş birliğiyle yeniden hizmete gireceği ve ileride hattın Sapanca'ya kadar uzatılmasının hedeflendiği belirtilmiştir.
İşletme bilgileri

Hat uzunluğu: 8,491 km
Sefer süresi: 15 dk
Sefer sayısı: Her gün karşılıklı 19
İstasyon sayısı: 7
Araç Marka/Model: E 23000 tren seti
Araç başı yolcu kapasitesi: 750 kişi/araç
İstasyonlar

| Sıra | İstasyon | İlçe | Aktarma | Tür | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Adapazarı | Adapazarı |  (Adapazarı Garı) | Hemzemin |  |
| 2 | Aziz Duran Parkı | Adapazarı |  | Hemzemin |  |
| 3 | Mithatpaşa | Adapazarı |  (Mithatpaşa) | Hemzemin |  |
| 4 | 32 Evler | Serdivan |  | Hemzemin |  |
| 5 | Terminal | Arifiye |  | Hemzemin |  |
| 6 | Bahçelievler | Arifiye |  | Hemzemin |  |
| 7 | Arifiye | Arifiye | ・ (Arifiye) | Hemzemin |  |
Güzergâh şeması

tr
Görseller

Güzergâh haritası
Adapazarı Garı'na yanaşan Adaray (E23000) seti
Aziz Duran Parkı İstasyonu
Soykütüğü

Soykütüğü ya da soy kütüğü, sosyal bilimlerde kullanılan tarihsel bir yöntemdir. Friedrich Nietzsche ve Michel Foucault tarafından kullanılan bir yöntemdir. Türk Dil Kurumu’nun Büyük Türkçe Sözlüğü’ne göre soykütüğünün iki anlamı vardır. İlki, “dünyaca tanınmış ve/veya Türkiye'de mahalli olarak geliştirilmiş ırkların özelliklerini gösteren, ırk özelliklerinin ve verim düzeylerinin iyileştirilmesi amacıyla, teknik açıdan genetik özelliklerini belirlenerek ırkıyla ilgili üretim ve seleksiyon etkinliklerini yönlendirmek ve bu sayede ekonomik değerlendirmeyi yapabilmek için oluşturulan bir sistem”dir.  İkincisi ise “genetik bir hastalığın incelenmesi ve değerlendirilmesinde yararlı olan, uluslararası kabul edilen standart sembolleri kullanarak aile bireylerinin hastalık göstermesi, hastalık nedeniyle ölümleri, düşükler, evlilikleri, akrabalarında hastalığın tekrar durumları gibi bilgileri içeren şematik gösterimi, pedigri” anlamındadır.  Ancak kavram, soy bilim olarak da adlandırılmaktadır. Soy bilim, “tarihte ailelerin, soyların kökenlerini, atalardan torunlara dek sıralanışlarını ve akrabalık ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır.”   İngilizcede “genealogy” kavramına karşılık gelmektedir. İngilizce kelimenin sonundaki “logy” kelimesinden dolayı kavramın soy bilim olarak değerlendirilmesi daha doğrudur. Aksi takdirde kütük kelimesi bilim kelimesini tam anlamıyla karşılayamamaktadır. Ayrıca soykütüğü kelimesi, soyağacı anlamına da gelmekte olup farklı kavramları çağrıştırmaktadır. Soy bilim kavramı, felsefede bir kavramı içinde bulunduğumuz zamana göre (present) ele alan tarihsel bir yöntem olarak değerlendirilebilir. Bu bağlamdaki kullanım Friedrich Nietzsche ile başlamıştır.
Sonuç

Soy bilim ve yapıbozum birtakım ortak amaçlara sahiptir. İkisi de kavramların nihai temeline inmeye çalışmaktadırlar. Yalnız burada bir sorun ortaya çıkmaktadır. Foucault’un dediği gibi kökene inerken elimizde gerekli tarihi belgelerin ya da verilerin yetersizliğinden dolayı durmak zorunda kalırız. Daha fazla geriye gidilmemesinin nedeni, yeterli veri olmamasından kaynaklanmaktadır. Buradan itibaren özellikle post yapısalcılar, kavramları kendi perspektifinden adlandırmaya başlamaktadır. Tarihsel süreçler içerisinde başkaları tarafından anlamlandırılan kavramları reddedip kendileri kavramlaştırma çabası içerisinde girmektedir. İşte bu mevzu, kendi içerisinde bir çelişki barındırmaktadır.
İlk çağlardan beri varlığı açıklayabilmek için her şeyin kaynağı, ilk neden, töz, arkhe gibi kavramlara başvurulmuştur. Örneğin Thales arkhe’yi su olarak ele alırken Herakleitos, ateş olarak ele almıştır. Bu ‘ilk neden’den hareketle de her şeyi açıklamaya çalışmışlardır. Soy bilim, böyle bir açıklamanın yani bir başlangıç noktası oluşturmaya karşıdır. Aynı şekilde yapıbozum da ilk ve son olarak nitelendirmeye karşıdır. Çünkü Derrida, bağlamın dışında hiçbir şey olmadığını belirtmektedir.  David Hume’un nedensellik konusundaki sözleri soy bilim açısından son derece önem teşkil etmektedir. Hume, bir şeyin başka bir şeyden önce gelmesi onun nedeni olduğunu göstermeyeceğini ifade etmiştir.  Bu bakımdan ilk olarak adlandırılan bir şey, ilk olmayabilir ve bir şeyin nedeni olarak görülen bir şey onun nedeni olmayabilir. Bu sadece bizim bilgimizin ilk olarak adlandırdığımız şeye kadar uzanmasıyla ve neden olarak gördüğümüz şeyin diğerinden önce gelmesiyle ilgilidir.
Başka bir husus ise, soy bilim ve yapıbozum özellikle Batı felsefesine karşı girişilmiş çalışmalardır. Ancak bu çalışmalar, bizatihi felsefe geleneği içerisinde cereyan etmektedir. Yani düşünürler, felsefi geleneğin içerisinde düşünmektedirler. Felsefenin dışında düşünmek mümkün değildir. Çünkü bugüne kadarki bütün düşüncelerimiz bu felsefi gelenek tarafından inşa edilmiştir. Felsefi gelenek içerisinde felsefeye karşı girişilen bir savaş da üzerinde durulması gereken başka bir konudur. Çünkü içinde bulunulan felsefi geleneğin kavramlarıyla düşünülüp felsefi geleneğin yanlışlıkları üzerinde durulmaktadır.
Soy bilim ve yapı bozumla ilgili diğer bir husus ise ikisinin arasındaki temel bir farktır: Soy bilim, geriye doğru giderken parçaladığı kavramı yeniden anlamlandırma derdinde değildir. Soy bilim sadece kesişme yani yoğunlaşma noktalarında kavramların tesadüfen ya da güç ilişkileri sonucu aldıkları anlam üzerinde durmaktadır. Ancak yapıbozum, Batı felsefesindeki kavramları ikilikler üzerinden ele alıp incelemekte ve bu inceleme sonucunda kavramı yeniden anlamlandırma amacındadır. Bu bakımdan yapı bozumda ele alınan kavramın – yukarıda pharmakon kavramında yapıldığı gibi – tekrar anlamlandırılması söz konusu olmaktadır.
Michel de Montaigne
Hakkında Söylenenler

Voltaire eserlerinde kendisine ilham kaynağı olan kişinin Montaigne olduğu belirtir.
İngiliz akademisyen Edward Capell 1780'de Shakespeare'in üzerinde ciddi bir Montaigne etkisi olduğunu ileri sürer.
Ralph Waldo Emerson, Montaigne'i okuma deneyimi hakkında şöyle yazar: "Bana sanki daha önceki bir yaşamımda kendim yazmışım gibi geldi, öyle içtenlikle ki düşüncelerime ve deneyimlerime hitap ediyordu."
Nietzsche, Montaigne hakkında: "Böyle bir adamın yazılar yazması, birinin bu dünyada yaşama sevincini gerçekten artırır".
Amerikalı filozof Eric Hoffer, Montaigne'i Hoffer'ın anılarında: "Benim hakkımda yazıyordu. En derin düşüncelerimi bile biliyordu."
Erich Auerbach, Montaigne'i ilk modern insan olarak tanımlar.
Beyin sarsıntısı

| Beyin sarsıntısı |
| --- | --- |

Çarpışma sırasındaki ivmeler (g-kuvvetleri) beyne (özellikle orta beyin ve ara beyin) döndürme kuvvetleri uygularlar.
Uzmanlık: Acil tıp, nöroloji 
Beyin sarsıntısı kafaya rastgelen bir darbe sonucu beyinde oluşan geçici bir işlev kaybıdır.
Beyin sarsıntısı genellikle spor ortamlarında ya da kazalar sonucu meydana gelir. Beynin kafatası içinde sarsılarak yerinden oynaması sonucu ortaya çıkar. Genellikle hastada durgunluk, kafa karışıklığı, düşünce ve duyguların ifadesinde bir zorluk gözlenir. Rahatsızlık kafaya gelen darbenin şiddetine göre sadece 1-2 saniye sürebildiği gibi, günlerce veya aylarca da sürebilir. Bazen bilinç kaybı söz konusudur. Beyin sarsıntısı geçiren hasta darbeden sonra gerekli bakımı aldığı takdirde etkisi çoğunlukla geçicidir. Ancak beyin sarsıntısının ihmal edilmesi ve rahatsızlık tamamen iyileşmeden önce hastanın tekrar bir beyin sarsıntısına maruz kalması halinde beyinde kalıcı bir hasar bırakması, hatta ölüme yol açması mümkündür.
Bazı spor dallarında beyin sarsıntısına çok daha yaygın olarak rastlanır. Örneğin boks sporu bunlardan biridir. Bu sporun oynanması sırasında başa gelen yumruklardan dolayı oluşan döndürme kuvvetleri kolayca beyin sarsıntısına yol açabilir. Futbol, voleybol ve basketbol gibi sporlarda da beyin sarsıntısına sıkça rastlanır. Beyin sarsıntısı bireysel sporlarda daha nadir görülmekle birlikte hemen hemen bütün sporlarda beyin sarsıntısı meydana gelmesi olasılığı mevcuttur.
Ayrıca trafik ve bisiklet kazaları, çarpma ve düşme olayları da beyin sarsıntısına yol açabilir. Çocuklar ve gençler yetişkinlere göre beyin sarsıntısından daha fazla etkilenirler.
Hınıs

| Hınıs |
| --- | --- |
İlçe
Aras Nehri Hınıs
 Türkiye'de bulunduğu yer
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Erzurum
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Hamza İnam
 • Belediye başkanı: Serdal Şan (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam: 1726 km²
Rakım: 1720 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 26.865
 • Kır: -
 • Şehir: 26.028
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 25600
İl alan kodu: 442
İl plaka kodu: 25
Resmî site  Hınıs Kaymakamlığı  Hınıs Belediyesi
Hınıs (Ermenice: Խնուս Hnus, Kürtçe: Xinûs), Erzurum ilinin bir ilçesidir.
İlçe, Erzurum ilinin en güneydoğusunda yer almaktadır. Hınıs, Erzurum ilinin sakinlerinin yaklaşık %3,44'üne ev sahipliği yapmaktadır ve ilin en kalabalık 6. ilçesidir.
Coğrafi yapısı

İdari yönden bağlı olduğu Erzurum İlinin güneyinde yer almaktadır. İlçe; kuzey ve kuzeybatıda Erzurum, batıda ve güneyde Varto ve Karlıova ilçeleri, güneydoğuda Bulanık, Merkez ve Malazgirt ilçeleri ile, doğuda Karaçoban ve kuzeydoğuda Karayazı ilçeleriyle çevrilidir. Hınıs ilçesi engebeli ve çevresi dağlarla kaplı 1720 rakımlı ova üzerinde kurulmuştur. Bölgenin etrafı yüksek dağlarla çevrili olup, orta kısım ise engebeli ovadır. Hınıs'taki önemli dağlar batıda Bingöl Dağları, güneyde Akdoğan (Hamurpet) Dağları olup, doğuda Akdağları, kuzeyde Kanca Dağları ve Karya Dağı ile çevrilidir. Bu dağlarla bilhassa Bingöl Dağları üzerinde yayla ve platolar mevcuttur. Arazi genellikle çıplak bir görüntüye sahiptir. Tarım alanları azdır. İlçede en yüksek rakım Bingöl Dağları üzerindeki 3070 m kotundaki Koğ Tepesidir. Ak dağlar 2953 m, Akdoğan Dağı 2879 m, Kulluca Tepesi 2754 m dir. En düşük rakım ise Hınıs ve çevresi; 1650 m civarındadır.
Hınıs, Doğu Anadolu bölgesinde Erzurum-Kars Bölümü, Yukarı Murat-Van, Yukarı Fırat Bölümünün kesiştiği noktadadır.
Hınıs'ın önemli akarsuları Haftrenk çayı, Ambarcı deresi çayı, Kilise deresi çayı, Nacaran çayı, Kolhisar ve Halilçavuş çaylarıdır. Bingöl Dağları üzerinde irili ufaklı 100 kadar göl mevcuttur.
Hınıs deprem kuşağı üzerinde olup, 1959, 1966, 1992 yıllarında üç büyük deprem geçirmiştir.
İl merkezine uzaklığı 148 km olan ilçenin merkezinin yüzölçümü 1.383,6 km²'dir. Yine yüzölçümü bakımında Erzurum ili içinde 11. sırada yer almaktadır.
Hınıs, Türkiye'nin en büyük kükürt madenine sahiptir.[kaynak belirtilmeli]
İlçenin Güneybatısından Bingöl Dağları, Şerafettin yaylaları ve Aras Nehri doğar. Güneyinde Hamurpet Gölü, Kuzeyinde Çakmak Dağları, Hınıs Boğazı, Akören Geçidi, Doğusunda Hınıs Ovası ve Murat Nehri iner.
İklim

Hınıs ilçesi Erzurum ilinin en soğuk bölümünde bulunduğu için kış mevsimi yılın yarısından daha uzun süreyi içine alır. Bölgede çok sert bir kara iklimi hüküm sürer.
Ekim ayında düşmeye başlayan sıcaklık değerleri özellikle Ocak ayında ortalama olarak -8.3 dereceye kadar düşer. Kar yağışlı olan bu devre şiddetli soğuktur. Etkisini Nisan ayına kadar sürdürür. Buna karşılık çok kısa süren yaz devresi ise oldukça sıcak geçer
Sıcaklık: Hınıs'ın yıllık ortalama sıcaklığı 8,5 derece olarak tespit edilmiştir. En yüksek sıcaklık ortalaması 15 derecedir. En sıcak ay ağustos ayıdır. 30 derece üstündeki tropikal günlerin sayısı 8,5'tur. 25-30 derece arasındaki yaz günlerinin sayısı 55,3′dür. Bu günlerde Temmuz ve Ağustos aylarıdır.
Toprak üstü ortalama sıcaklık 204,4 gün 5 derece, 149,2 gün 10 derecedir. Donlu günlerin ortalaması 156,6′dır. Aralık ve Ocak ayları bütünü ile donlu günlerle geçmektedir. Şiddetli donlu günleri Kasım, Aralık, Ocak, Şubat ve Mart ayları boyunca devam etmektedir. 0 derece ve altındaki en erken donlu günler Ekim ayı sonunda başlamakta ve Mayıs ayı ortalarında sona ermektedir. Son 30 yıllık meteorolojik vasatlara göre Hınıs yıllık ortalama sıcaklığı 4.9 olarak tespit edilmiştir. Bu uzun rasat devresi içinde termometrelerin eylül ayında -3.8 dereceye, ekim ayında -12 dereceye, aralık ayında ise -30 dereceye düştüğü olmuştur.
Basınç: Hınıs' da en yüksek basınç 587,8 mm., ortalama basınç 607 mm. olup, basıncın düşük olduğu görülmektedir. Yükseklere çıkıldığında havakürenin kalınlığı ve yoğunluğu azalmaktadır
Rüzgâr: Bölge genellikle Sibirya antisiklonu ve Basra siklonu etkisi altındadır. Kış aylarında Sibirya antisiklonu etkisinde bulunmaktadır. Rüzgâr ise SE (Keşişleme), SW (Lodos), S (Kıble) yönlerindedir. İlkbaharda Sibirya antisiklonu etkisini azaltır, kararsız bir rüzgâr ve sıcaklık hüküm sürer. Mayıs ayı sonlarından itibaren kararsız hallerde ortadan kalkarak Asya'dan gelen geçici teşekkül eden termal siklon merkezinin altına girer. Rüzgârlar Güneydoğusu (Poyraz) ve Yıldız yönlerindedir. Sonbaharda Basra termal siklonu etkisi altına girer. Rüzgârlar Keşişleme ve Kıble yönlerinde esmektedir. Ortalama rüzgâr hızı 2,8 m/sn'dir. Bu ortalama değerlerin yanındaki en yüksek rüzgâr hızının 13,7 m/sn ile 27,7 m/sn arasında da değiştiği görülmüştür.
Nem: Nisbi nem ortalaması %61′dir. Kenti etkileyen basınç merkezlerinin sık sık değişmesi, sıcaklığın fazla düşük olması nedeniyle nem aynı seviyede kalabilmektedir.
Su: Kar en erken Ekim ayı sonlarına doğru yağmaktadır. Mayıs ayı ortalarına kadar devam eder. Yıllık toplam yağış 452,8, yağışlı gün sayısı 120,4′dür. En az yağış alan aylar Ağustos-Eylül, en çok yağış alan ay ise Mayıs ayıdır. Kar örtüsünün ortalama kalınlığı 50 cm. olmakla birlikte bu kalınlık şehir dışında 78 cm daha yüksek yerlerde ise 1-1.5 metreye kadar çıkmaktadır  Hınıs' da yılın 79,7 günü açık, 200,8 günü bulutlu, 84,7 günü ise kapalı geçmektedir. Kar yağışlı günleri sayısının 50,1 olduğu Hınıs ilçe merkezi yılın 113,6 günü karla kapalı bulunmaktadır. Yine ilçede 15,9 günün sisli, 7,5 günün dolu, 41,5 günün ise kırağı şeklinde geçtiği belirlenmiştir.
Kültür

İlçe merkezinde 3 bin m² kapalı alana sahip olmak üzere toplamda 10.200 m²  alana sahip olan kültür merkezi bulunmaktadır. Yaklaşık 200 koltuk kapasiteli sinema salonu ilçede yapılan kültür ve sanat faaliyetlerine ev sahipliği yapmaktadır. İlçede mevcut kütüphanede bu binanın üst katında 16 bin civarında güncel kitap ve her ay güncellenen birçok dergi ile hizmet vermektedir. Ayrıca yıl içerisinde çeşitli başlıklarda kültür sohbetleri icra edilmektedir.
ESMEK (Erzurum Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Meslek Eğitim Kursları), Hınıslılara çok sayıda meslek ve sanat edindirme kursları vermektedir.
Hınıs'ta bulunan bir mamut fosili British Museum'da sergilenmektedir. Bölge yabancı arkeolog ve antropologların ilgisini çekse de Türk makamların ilgisini çekmemiştir.
1547 yılında, bugün harabe halinde bulunan Aziz Maria Kilisesi'nde  kopyalanan Hınıs İncili, Ermenilerce önemlidir.
Hınıs'ın kültürel ve tarihi yerlerinden bazıları şunlardır;
- "Aras Nehri "
- "Murat Nehri"
- “Hınıs Kanyonu“
- “Bingöl Dağları Yaylaları“
- “Hamurpet (Akdoğan) Gölü“
- “Hınıs Kalesi“, Akkoyunlular tarafından yaptırılmış olup Osmanlılar döneminde genişletilmiştir. Günümüzde harabe halindedir.
- “Kalecik Kalesi“, günümüzde harabe halindedir.
- “Zernak Kalesi ve Kümbeti“, Urartu Krallığı döneminde yapılmıştır. Harabe halindedir.
- “Toprak Kale ve Höyük'ü“, Urartu Krallığı döneminde yapılmıştır. Harabe halindedir.
- “Hınıs Ulu Camii“ (Muş Beylerinden Alaaddin Bey tarafından 1734 yılında yaptırılmıştır. Alaaddin Bey Camii veya Dere Camii olarak da bilinmektedir. Bir medreseyle birlikte 20 dükkân, bir değirmen şeklinde külliye olarak inşa edilmiştir. Günümüzde sadece cami kısmı kalmıştır.)
- “Kolhisar Medresesi“ (Cami ve medrese şeklindedir. 19. yüzyılda Şeyh Mahmud El-Feyzi tarafından kurulmuştur. 20. yüzyılın başlarında oğlu Şeyh Said tarafından genişletilmiştir. Medrese bilindiği kadarıyla 3 kere yıkılmıştır. Şu anki hali 1966 depreminden sonra yaptırılmıştır. Ancak medresenin içindeki iki mihrap yüzyılı geçkin bir tarihe sahiptir. Binlerce öğrenci yetiştirmiş bir merkezdir.)
- “Şehid Şeyh Mahmud El-Feyzi Efendi Hazretleri Türbesi“ (Qube olarak da bilinmektedir); Kolhisar Mahallesi, Pınar köyü ile Derince köyü arasında bulunan yüksek bir dağ üzerinde türbe içerisinde gömülüdür. Türbenin etrafı mezarlık haline getirilmiştir. Civar halkı tarafından devamlı ziyaret edilmektedir.
- Hırt Köyü Şehitliği, Erence köyündedir. İslam peygamberi Muhammed’in sakacısı Seyit Ömer Halil’in mezarıdır. Bu ziyaret 1800’lü yılların sonunda Şeyh Mahmud el-Feyzi tarafından bulunmuştur. Mezarın keşfedildiği sırada ortaya su çıkmıştır. O günden günümüze kadar bu su belli mevsimlerde akmakta, belli mevsimlerde de kurumaktadır.
- “Hınıs Kilisesi Kalıntısı“, Kilise Deresi adlı mevkide yer alır.
- “Kaya Kilise Kalıntısı“, Gülüçimen Mahallesindedir. Kayaya oyma yapılar oluşturmaktadır. Şapel, Bizans hâkimiyeti esnasında yapılmıştır.
- “Surp Sarkis Kilisesi Kalıntısı“, Yolüstü köyü sınırları içerisindedir.
- “Garmurak“, Ermenilerin kutsal kabul ettikleri dikili kayanın bulunduğu yer ve mesire alanıdır. Bahçe mahallesindedir.
Şive

Hınıs ilçesinde kullanılan Türk şivesinin Doğu Anadolu ağızları içindeki konumu
Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:
Nüfus ve Sosyal Yapı

Hınıs nüfusu 2014 yılına göre 28.607'dir. Bu nüfus, 14.531 erkek ve 14.076 kadından oluşmaktadır. Yüzde olarak ise: %50,80 erkek, %49,20 kadındır.
İlçede etnik grup olarak ağırlıklı olarak Kürtler, ikinci sırada Türkler yaşamaktadır. Kürtlerin çoğunluğu Şafii, Türkler ise Hanefi mezhebine bağlıdır. İlçede Lazlar, Çerkesler ve Muhacır diye adlandırılan Erivan göçmenleri, nüfusun küçük bir bölümünü oluşturmaktadır. Hınıs'ta Zaza Alevi  inancına bağlı köyler de bulunmaktadır. Hınıs'ta I. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar Hristiyan dinine mensup Ermeni halkı azınlık olarak yaşamıştır.
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 22.771 | 1.594 | 21.177 |
| 1935 | 31.042 | 1.808 | 29.234 |
| 1940 | 34.934 | 2.452 | 32.482 |
| 1945 | 36.640 | 2.511 | 34.129 |
| 1950 | 31.256 | 2.625 | 28.631 |
| 1955 | 34.794 | 3.222 | 31.572 |
| 1960 | 42.049 | 4.117 | 37.932 |
| 1965 | 46.855 | 5.263 | 41.592 |
| 1970 | 51.869 | 6.860 | 45.009 |
| 1975 | 56.634 | 10.226 | 46.408 |
| 1980 | 58.595 | 10.684 | 47.911 |
| 1985 | 62.661 | 12.161 | 50.500 |
| 1990 | 45.514 | 16.005 | 29.509 |
| 2000 | 49.892 | 27.504 | 22.388 |
| 2007 | 32.059 | 10.802 | 21.257 |
| 2008 | 31.479 | 9.803 | 21.676 |
| 2009 | 31.330 | 9.654 | 21.676 |
| 2010 | 31.072 | 9.792 | 21.280 |
| 2011 | 30.627 | 9.773 | 20.854 |
| 2012 | 29.810 | 9.883 | 19.927 |
| 2013 | 29.165 | 29.165 | veri yok |
| 2014 | 28.607 | 28.607 | veri yok |
| 2015 | 27.096 | 27.096 | veri yok |
| 2016 | 26.832 | 26.832 | veri yok |
| 2017 | 26.163 | 26.163 | veri yok |
| 2018 | 26.865 | 26.865 | veri yok |
| 2019 | 26.212 | 26.212 | veri yok |
| 2020 | 26.028 | 26.028 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Hınıs-Varto Depremi

Ana madde: 1946 Varto-Hınıs depremi
Verilere göre 1900'lü yılların ilk depremi 24 Nisan 1903 tarihinde Malazgirt'te 6,7 şiddetinde olmuş ve 2.626 kişi ölmüştür. Buna müteakiben 31 Mayıs 1946 Varto Hınıs'ta 5,7 şiddetinde olan depremde 839 kişi ölmüştür.
En etkili ve birçok şeyin altüst olmasına, göçe ve ailelerin dağılmasına, konut - sağlık - okul - yol sorunun hâlen çözülmemesi gibi yaşamın yeniden idame edilmesinin hayli zorlaşmasına neden olan deprem, 19 Ağustos 1966 yılında olmuş şiddeti tam olarak bilinmiyor ve 2.394 kişi ölmüştür. Hınıs'da zaman zaman irili ufaklı deprem sarsıntıları olmaktadır.
Ekonomi

Hınıs ekonomisi tarım, hayvancılık ve ticarete dayalıdır. Hınıs ilçesine özgü tarla bitkilerinden olan Hınıs Şeker Fasulyesi, Hınıs'ın doğal kaynak suları, balı ve hayvancılık potansiyeli değerlendirilerek ilçeye ekonomik anlamda bir kalkınma sağlatılabilir. Şehirde kurulan organize sanayi bölgesiyle bölgenin ekonomik gücünü elinde tutmayı hedeflemektedir.
Hınıs Fasulyesi, 555 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereği tescilli coğrafi işaret başvurusu kabul edilmiş olup; belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibarıyla kökenin bulunduğu bir yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işaret tescilini almıştır.
Galeri

Akdoğan Gölü