İslami demokrasi
Pratik > Engeller > Brian Whitaker'ın 'dört büyük engeli'

The Guardian gazetesinin Orta Doğu editörü Brian Whitaker, Guardian web sitesindeki bir yazısında, bölgede demokrasinin önünde dört büyük engel olduğunu savundu: "emperyal miras", "petrol zenginliği", "Arap-İsrail çatışması" ve "militan İslam".
Emperyal miras, modern devletlerin sınırları ve devletler içinde önemli azınlıkların varlığı gibi unsurları içermektedir. Bu farklılıkların kabul edilmesi genellikle "ulusal birlik" adına bastırılmakta ve bazen azınlık elitinin ülkeyi kontrol ettiği gerçeğini gizlemek için kullanılmaktadır. Brian Whitaker'a göre, bu durum etnik, dini veya bölgesel ayrılıklar üzerinden siyasi partilerin oluşmasına yol açmakta ve politika farklılıkları yerine kimlik farklılıklarının vurgulanmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, oy kullanma gerçek bir seçim yerine kimlik beyanı haline gelmektedir.
Petrolün ve yarattığı zenginliğin sorunu, devlet yöneticilerinin iktidarda kalmak için yeterli zenginliğe sahip olmalarıdır çünkü potansiyel rakipleri ya susturabilir ya da bastırabilirler. Brian Whitaker'a göre, vergiye ihtiyaç olmadığından dolayı temsile daha az baskı vardır. Ayrıca, Batı hükûmetleri istikrarlı bir petrol kaynağına ihtiyaç duyduklarından dolayı, istikrarı koruma eğilimindedir ve reformları teşvik etmek yerine dönemsel istikrarsızlığa yol açabilecek değişiklikleri savunmaktadır. Bu, Orta Doğu'da otoriter rejimlerin ve demokrasinin eksikliğinin politik ekonomi açıklamalarına bağlanabilir. Whitaker'ın bahsettiği rant ekonomilerinde vergi eksikliğinin bir sonucu olarak, etkin olmayan bir sivil toplum ortaya çıkar. Sivil toplumun demokrasinin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilmesi, bu tür durumlarda Orta Doğu'da demokrasinin gelişmesinin gerçekleşme olasılığı hakkında şüpheler uyandırır.
Whitaker'ın üçüncü noktası, Arap-İsrail çatışmasının Arap Birliği ülkeleri için birleştirici bir faktör olarak hizmet ettiğini ve Orta Doğu hükûmetleri tarafından baskı yapmak için bir bahane olarak kullanıldığını belirtmektedir. Örneğin, 2004 yılında Lübnan'ın önde gelen Şii din adamı Şeyh Mohammad Hussein Fadlallah'ın "Acil durum yasalarına sahibiz, güvenlik kurumları tarafından kontrol altındayız, muhalefet partilerinin durgunluğu var, siyasi hakların elde edilmesi var - hepsi Arap-İsrail çatışmasının adı altında" şeklinde bir açıklama yaptığı bildirilmektedir. Batı, özellikle ABD, İsrail'in destekçisi olarak görülmekte ve bu nedenle birçok Müslüman tarafından şüpheli bir şekilde değerlendirilen demokrasi dahil olmak üzere kurumlarıyla ilişkilendirilmektedir. Kaliforniya Üniversitesi'nde İslam hukuku dersleri veren Khaled Abou El Fadl, "modernite, bilimsel ilerlemesine rağmen, Müslümanlara güçsüzlük ve yabancılaşma çirkinliğiyle sunuldu" yorumunu yapmaktadır.
Seküler Arap yöneticilerinin baskısı, radikal İslam gruplarının büyümesine yol açmıştır, çünkü onlar İslami teokrasi kurumunun daha adil bir topluma yol açacağına inanmaktadır. Ancak bu gruplar, demokrasi gibi alternatif görüşlere karşı çok hoşgörüsüz olma eğilimindedir. İslam ve demokrasinin uyumlu olduğunu iddia eden birçok kişi Batı'da yaşamaktadır ve bu nedenle Batılı fikirlere "bulaşmış" olarak görülmektedir.