stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
François Missoffe

François Missoffe
François Missoffe (d. 13 Ekim 1919, Toulon - ö. 28 Ağustos 2003, Rouen), Fransız siyasetçi ve diplomat.
Londra'daki Özgür Fransa Hareketi'nde 1940'tan itibaren görev almıştır. Charles de Gaulle tarafından 1947'de kurulmuş olan Fransız Halkının Birliği (RPF) adlı siyasi partiye 1949'da katılmıştır. 1958'de milletvekili seçilmiş, Michel Debré ve Georges Pompidou Hükûmetleri'nde görev almıştır. 1964-1966 yıllarında Japonya büyükelçiliği görevinde bulunmuştur. 1966-1968 yıllarında ise gençlik ve spor bakanı olmuştur. 1973 yılı sonunda Dışişleri Bakanınca geçici bir süreliğine yetkilendirilmiş ancak görevi uzayınca milletvekilliği görevinden ayrılmış ve yerine yedeği olan eşi geçmiştir. Hélène Missoffe ile evli olup eski turizm bakanı Françoise de Panafieu'nün de dahil olduğu 8 çocuk babasıdır. Ayrıca Jean François-Poncet'nin bacanağıdır.
Görevleri

Meclis
9 Aralık 1958 - 24 Eylül 1961: Seine 24. seçim çevresi milletvekili
6 Aralık 1962 - 6 Ocak 1963: Seine 24. seçim çevresi milletvekili
3 Nisan 1967 - 7 Mayıs 1967: Paris 24. seçim çevresi milletvekili
11 Temmuz 1968 - 26 Temmuz 1974: Paris 24. seçim çevresi milletvekili
Hükûmet
24 Ağustos 1961 - 28 Kasım 1962: İç Ticaretten sorumlu Devlet Sekreteri
6 Aralık 1962 - 23 Temmuz 1964: Ülkesine Geri Dönenler Bakanı
8 Ocak 1966 - 31 Mayıs 1968: Gençlik ve Spor Bakanı
Diğer
26 Ağustos 1964 - 7 Ocak 1966: Fransa'nın Japonya Büyükelçisi
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb126260815 (data)  GND: 114440794X  ISNI: 0000 0001 1923 2205  SUDOC: 073925373  VIAF: 170441553
Hurşidbanu Natevan

| Hurşidbanu Natevan |
| --- | --- |
Hurşidbanu Natevan
Doğum: Han kızı Hurşidbanu 6 Ağustos 1832(1832-08-06) Şuşa,Azerbaycan
Ölüm: 2 Ekim 1897 (65 yaşında) Şuşa,Azerbaycan
Takma ad: Natevan
Meslek: Şair
Milliyet: Azerbaycanlı
Tür: Gazel, rubai

Hurşidbanu Natevan (Azerice: Xurşidbanu Natəvan, 5 Ağustos 1832, Şuşa - 2 Ekim 1897, Şuşa), Azerbaycanlı şaire. 19. Yüzyıl'da yaşamış Azerbaycan'ın önde gelen şairlerinden biri. Son Karabağ Hanı Mehdikulu Han Cevanşir’in kızı, İbrahimhalil Han’ın torunu.
Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 7 Mayıs 2019 tarihli, 211 numaralı kararı ile Hurşidbanu Natevan, Azerbaycan Cumhuriyeti’nde eserleri devlet varlığı ilan edilen yazarlar listesine dahil edilmiştir.
Azerbaycan'ın kültür ve sosyal hayatında iz bırakmış bir kadındır. 19. yüzyıl Azerbaycan’ında Fuzûlî okulunun en tanınmış temsilcisi olarak kabul edilir. Şiirlerinin çoğu kaybolmuş; ancak devrinde bazıları bestelenmiş ve bu besteler klasik Azerbaycan müziğinin en güzel örnekleri arasında yer almıştır.
Çocukları

1855 yılında Hurşidbanu'nun oğlu, 1856 yılında ise kızı dünyaya gelmiştir. Oğluna Mehdikulu, kızına ise Hanbike adı verilmiştir.
Natevan'ın kızı Hanbike Hanım da annesinin izinden giderek gazeller ve rubailer yazmıştır. Onun bazı gazelleri Vasif Guliyev'in "Düne Uzanan Yol" (B., 2000) kitabında yayımlanmıştır. Bu kitapta, Hanbike Hanım'ın "Meclisi-üns"ün üyelerinden biri olduğu belirtilmektedir.
Mirası

Adına sokak, kulüp, kütüphane ve okul bulunmaktadır. Han kızının el yazmaları, kişisel kıyafetleri ve eşyaları nadir eserler olarak arşivlerimizde ve müzelerimizde saklanmaktadır. Bakü’de heykeli, Şuşa’da büstü, Ağdam’da mezar taşı anıtı dikilmiştir.
18 Şubat 2016’da Haydar Aliyev Vakfı'nın desteğiyle Belçika Krallığı'nın Waterloo şehrinde Hurşidbanu Natevan'ın anıtının açılışı yapılmıştır. Anıtın yaratıcısı heykeltıraş İmran Mehdiyev'dir.
Temmuz 2022'de, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in “Hurşidbanu Natevan’ın 190. Yıldönümünün Kutlanması Hakkında” kararına uygun olarak, AMEA’nın Nizâmî-i Gencevî adına Milli Azerbaycan Edebiyatı Müzesi'nde “Han Kızı Natevan ve Azerbaycan Kadınının Edebi-Kültürel Mücadeleleri” konulu uluslararası bilimsel konferans düzenlenmiştir.
Mirası > Soy Ağacı

Penahali Han’ın torununun torunudur.
İbrahimhalil Han’ın torunudur.
Anne tarafından Gence hâkimi Cevad Han’ın soyundandır; annesi Bedircahan Hanım, Cevad Han’ın torunu, Uğurlu Bey’in kızıdır.
Karabağ’ın son hâkimi Mehdikulu Han Cevanşir’in kızıdır.
Kumuk Hasay Han’ın eşidir.
Mehdikulu Han Vefa’nın annesidir.
Hanbike Hanım’ın annesidir.
Mir Hasan Ağa Mir’in annesidir.
Mir Abbas’ın annesidir.
Behram Han Nahçıvanski’nin babaannesidir.
Ekber Han Nahçıvanski’nin babaannesidir.
Hakan Han Nahçıvanski’nin babaannesidir.
Kamran Han Nahçıvanski’nin babaannesidir.
Enver Hanım Nahçıvanskaya’nın babaannesidir.
Sünüber Hanım Nahçıvanskaya’nın babaannesidir.
Torunları: Hanımcan Hanım, Nuşerim Hanım, Mehme Hanım, Zibende Hanım, Seymur Han, İzzet Han, Süreyya Hanım, Habib Han, Ahter Hanım, Reyhanat Hanım, Terlan Hanım, Aman Han, İskender Han, Leyla Hanım Usmiyeva, Nahide-Leyla Memmedova.
Toplumsal Faaliyetleri

Natevan'ın bir şahsiyet olarak kendini kanıtlamasında, vatana ve doğduğu toprağa bağlı olmasında mensup olduğu soyun, köklerin, neslin büyük etkisi olmuştur. Hayırsever, destekçi ve aktif bir toplumsal figür olarak halkın belleğinde yer etmiştir. Hurşidbanu Natevan, genç bir şair olarak Şuşa’da "Meclis-i Üns" edebi meclisini kurmuştur. 1873 yılında Şuşa'ya su boru hattı çektirmiştir; bu su hattı günümüzde de “Han Kızı Çeşmesi” olarak ünlüdür. Natevan, Aras Nehri'nden Mil Ovası'na su boru hattı çekme girişiminde de bulunmuştur. 1858 yılında, bir rastlantı sonucu Bakü'de ünlü Fransız yazar Alexandre Dumas ile tanışmıştır. Natevan'ın eşi Hasan Han'ın Fransızcayı iyi bilmesi, aralarında dostluk bağlarının kurulmasını sağlamıştır. Birlikte Abşeron'da gezintiye çıkmışlar, ayrılırken birbirlerine değerli hediyeler sunmuşlardır. Natevan'ın Bakü’den Şıh köyüne taş yol yaptırmasıyla ilgili ilk bilgi de A. Dumas’ın “Kafkasya’ya Seyahat” kitabında yer almıştır.
Mezar Anıtı

1980 yılında, şairin doğumunun 150. yılı münasebetiyle İmaret olarak bilinen mimari kompleksinde Natevan'ın mezar anıtı yapılmıştır. Heykeltıraşı Elcan Şamilov'dur. Konuyu özel bir özen ve samimiyetle işleyerek Natevan'ı sadece bir edebi söz ustası olarak değil, aynı zamanda bir anne ve narin bir kadın olarak da betimlemiştir. Kompozisyonda iki ana tema — hüzün ve iyimserlik — dolgun bir biçimde yansıtılmıştır. Şairin yüzünde çektiği tüm acı ve zorlukların yanı sıra, iyilikseverliğin izleri de görülmektedir. O yalnızca acı çeken bir kadın değil, aynı zamanda manevi açıdan güzel bir insan ve mücadeleci bir kahramandır. Heykeltıraş, Natevan'a özgü yaşam ayrıntılarını kompozisyona büyük bir ilhamla aktarmıştır. Eserde yüz hatları ve giysi kıvrımları da ustalıkla şekillendirilmiştir. Şairin bakışları, erken yaşta kaybettiği ve yanına defnedilmiş olan oğlu Mirabbas'ın mezarına yönelmiştir. Yazar, eserde şairin duygu ve hislerine toplumsal bir anlam kazandırmaya çalışmıştır. Natevan'ın yüzü, saçları, giysisi öyle bir ahenkle yansıtılmıştır ki, seyirci sadece esere bakmamakta, sanki akan hüzünlü bir melodiyi dinlemektedir. Bu güzel sanat eseri, Natevan'ın yaşamının bir tür simgesel ifadesine dönüşmüştür.
Eserleri

Türkçe qezeller Mecmuesi, 1917
Şükufe mecmuesi, 1913
Eserleri, 1928, 1938; 1956; 1984.
Otuz Üç Qezel, 1989;
Azerbaycamn Aşıq ve Şair Qadınları, 1990.
Natavan (Hurşid Banu). Bakü: Azerneşr, 1928, 82 s.
Şiirler. Bakü: Azerneşr, 1938, 68 s.
Şiirler. Bakü: Azerneşr, 1956, 80 s.
33 Gazel. Bakü: Gençlik, 1981, 36 s.
Eserleri. Bakü: Yazıcı, 1984, 100 s.
Divan-ı Hurşidbanu Natavan. Tebriz: Tarin, 1991, 112 s.
Eserleri. Bakü: Lider Yayıncılık, 2004, 87 s.
Niçin Gelmez. Bakü: Eğitim, 2012, 159 s.
Hurşidbanu Natavan 190. Bakü, 2022.
Eserleri > Hakkında Olan Edebiyat

Caferzade, E. Natevan Hakkında Hikâyeler. Bakü: Azerneşr, 1963, 60 s.
Şevket, M. Gönül Sesi (Şair Hurşidbanu Natavan Hakkında Poem). Bakü: Azerneşr, 1967, 69 s.
Hurşid Banu Natevan // Memmedov, K. Azerbaycan Yazarlarının Hayatından Dakikalar. Bakü: 1979, s. 44–48.
Memmedov, B. Hurşid Banu Natevan. Bakü: Yazıcı, 1983, 158 s.
Memmedov, B.Natevan'ın Şair Akrabaları. Bakü: Azerneşr, 1989, 84 s.
Aliyeva, H. Natevan'ın Nakışları. “Gobustan”, 1970, No.1, s. 42–46.
Efendiyev, İ.Hurşidbanu Natevan. “Azerbaycan”, 1985, No.11, s. 22–65.
Memmedov, B. Hurşidbanu'ya. “Yıldız”, 1995, No.1, s. 36.
Eserleri > Natevan’a İthaf Edilen Sanat Eserleri

Memmed Rahim — "Natevan" Poeması
İlyas Efendiyev — "Hurşidbanu Natevan" Tiyatro Oyunu
Vasif Adıgözelov — "Natevan" Operası
Rauf Adıgözelov — "Karanfil" Romansı (Sözler: Natevan, Müzik: Vasif Adıgözelov)
Filmografi

Karabağ'a Seyahat (film, 1968)
Dağlarda Işık (film, 1973)
Üzeyir'in Ömrü (film, 1981)
Natevan (film, 1982)
Mahur-hindi (film, 2001)
Dumas'ın Ömrünün Kırk Günü (film, 2002)
Kurşunlanmış Heykeller (film, 2002)
Meclis-i Üns (program, 2006)
Papag (film, 2007)
Hurşidbanu Natevan (film, 2012)
Galeri

Hurşidbanu Natevann'ın pul üzerinde resmi
Hurşidbanu Natevan, çocuklarıyla
İlk eşi Hasay Han ve oğlu Mehdikulu Han
Azerbaycan Tarih Müzesi'nde Natavan'ın ayakkabıları
Hurşidbanu Natevan çocuklarıyla birlikte
Üstel tip

Matematiğin bir alt dalı olan karmaşık analizde, holomorf bir fonksiyonun  |z|\to \infty  iken büyümesi,  C gerçel bir sayı olmak üzere,  e^{C|z|} üstel fonksiyonu ile sınırlanıyorsa, o zaman bu holomorf fonksiyonun üstel tipi  C'dir denir.
Holomorf bir fonksiyon bu şekilde bir üstel fonksiyon tarafından kontrol altında tutulduğunda, bu fonksiyonu terimleri başka karmaşık fonksiyonlardan oluşan yakınsak seriler halinde yazabilmek mümkün olmaktadır.  Ayrıca, 
Borel toplamı gibi tekniklerin ne zaman uygulanabileceğini anlamak veya örneğin Mellin dönüşümünü uygulamak veya Euler-Maclaurin formülü kullanılarak yaklaşıklıklar yapmak mümkün olur. En genel durum, Nachbin teoremi tarafından verilmektedir ki bu teoremde, genel bir  \Psi (z) fonksiyonuna karşılık  \Psi  tipi tanımlanır.
Tanıma yönelik temel fikir

Karmaşık düzlemde  z değişkenini  z=re^{i\theta } ile temsil edelim ve yine aynı düzlemnde tanımlı bir  f(z) fonksiyonunu ele alalım. Eğer  r\to \infty  iken,
eşitsizliğini sağlayan gerçel bir  M and  \tau  değerleri varsa, o zaman   f(z) fonksiyonuna üstel tipli fonksiyon denir. Burada, dikkat edilmesi gereken, bu eşitsizliğin bütün  \theta  değerleri için geçerli olmasıdır; diğer deyişle, fonksiyonun hangi yöne doğru büyümesinin alınması fark etmezsizin, bu büyümenin bir üstel fonksiyon tarafından sınırlandırılması yani kontrol altında tutulması esas fikirdir. Bu tür bir büyümenin sağlandığı en küçük  \tau  değerine ya da daha doğru deyişle bu tür  \tau  değerlerinin infimumuna, fonksiyonun üstel tipi denir.
Örneğin,  f(z)=\sin(\pi z) fonksiyonunu göz önüne alalım. Her  z\in \mathbb {C}  için  \sin {z}={\frac {e^{iz}-e^{-iz}}{2i}} olduğu için,
elde edilir. Aynı zamanda,  y>0 için  z=-iy alınırsa, o zaman fonksiyonun üstel tipinin  \pi  olduğu gerçekten görülecektir. Böylece, bu örnek için, Carlson teoremi uygulanamaz; çünkü, bu teoremde, fonksiyonların üstel tipinin  \pi 'den kesinlikle az olması varsayılır.
Tanım

Holomorf bir  F(z) fonksiyonu verilmiş olsun.  Bir  \sigma >0 ve her  \varepsilon >0 için
eşitsizliğini  |z|\to \infty  iken sağlayan sabit bir  A_{\varepsilon } varsa, o zaman  F(z) üstel tipi  \sigma >0 olan bir fonksiyondur.
Bu durumda,
F(z) fonksiyonunun üstel tipidir. Buradaki limsup, verilen bir yarıçaptan büyük yarıçap değerleri için alınan bölümlerin supremumunun yarıçap sonsuza giderken limitidir. Belli bir yarıçap değeri için alınan maksimum bölüm değerlerinin yarıçap sonsuza giderken limit supremum değeri yine buradaki limsup değeridir.  Belli bir yarıçap değeri için hesaplanan maksimumların yarıçap sonsuza giderken limiti olmasa bile, daha önce bahsedilen limsup değeri var olabilir. Örneğin,
serisini ele alalım ve
değerine  r=10^{n!-1}  iken bakalım.  Bu durumda,  (n-1)^{\text{inci}}  terim 
 \max _{|z|=10^{n!-1}}\log |F(z)|/{10^{n!-1}} terimine baskındır. O hâlde,
asimptotik bağlantıları vardır ki bu durumda sağ taraf  n sonsuza giderken 0'a gider. Ancak,  F(z) fonksiyonuna sadece  z=10^{n!} noktalarında bakmakla fonksiyonun üstel tipinin 1 olduğu görülebilir.
Simetrik ve dışbükey bir cisme göre üstel tip

Üstel tipin çok değişkenli karmaşık fonksiyonlar için bir genelleştirmesi Elias Stein tarafından verilmiştir.
Diyelim ki  K kümesi  \mathbb {R} ^{n}nin dışbükey, tıkız ve simetrik olan bir altkümesi olsun. Böyle her  K için
küme eşitliği sağlayan bir  \|\cdot \|_{K} normu vardır. Diğer deyişle,  K kümesi,   \mathbb {R} ^{n}deki bir  \|\cdot \|_{K} normuna göre birim yuvardır.
kümesi ise  K kümesinin polar kümesidir.   K^{*} kümesi de yine  \mathbb {R} ^{n}nin dışbükey, tıkız ve simetrik altkümesidir. Dahası,
yazılabilir. Öyleyse,  \|\cdot \|_{K} normu   \mathbb {R} ^{n}den  \mathbb {C} ^{n}ye şu şekilde genişletilebilir:
Sonuç olarak,  n tane karmaşık değişkeni olan bir  F(z) fonksiyonunu ele alalım. Her  \varepsilon >0 için
eşitsizliğini bütün  z\in \mathbb {C} ^{n} için sağlayacak bir  A_{\varepsilon }  sayısı varsa, o zaman,  F(z) fonksiyonuna  K kümesine göre üstel tipli denir.
Fréchet  uzayı

Üstel tip  \tau  olan fonksiyonların uzayı tam bir düzgün uzay oluşturur. Başka bir deyişle, sayılabilir
norm ailesi tarafından doğurulan topolojiyle donatıldığında, bu uzay bir Fréchet uzayı olur.
Feodalizm

Feodal beyin toprağını işleyen bir köylü. Eser: Dük berry’nin mutlu saatleri-limbourg kardeşler
Feodalizm ya da derebeylik, başta Ortaçağ Avrupası olmak üzere tarihin birçok evresinde rastlanan toplumsal, siyasal ve ekonomik bir örgütleniş biçimidir. Feodalizm kelimesi, Latince feodum (tımar) ile taşınabilir değerli mal anlamına gelen Latin kökenli bir kelimeden türetilmiştir.
Feodal toplumun siyasi örgütlenişi, koruyan-korunan (süzeren-vassal) ilişkisine dayanan hiyerarşik bir örgütleniştir. Merkezî otorite zayıftır, yerellik görülür. Feodal ekonomi ise, kendi kendine yeterlik üzerine kuruludur.
Roma İmparatorluğu'nun yıkılmasından güçlü ulusal monarşilerin ortaya çıkmasına kadar olan sürede, Avrupa'da hâkim olan örgütleniş biçimi feodal örgütleniştir. İlk Çağ'da Roma'dan yönetilen topraklarda Cermen istilaları ile Roma döneminin merkeziyetçi siyasi düzeni bozulmuş ve sayısız irili ufaklı feodal beylik ortaya çıkmıştır.
Ticaretin tekrar canlanması ile temelleri sarsılan feodalizmin son kalıntıları Sanayi Devrimi ile tamamen yok olmuştur.
Feodalizmin ortaya çıkmasının nedenleri

Feodalizmin ortaya çıkmasındaki en önemli sebep, Roma İmparatorluğu'nun düzeninin karşılaştığı büyük ekonomik bunalımdır.
Roma İmparatorluğu'nda, özellikle İtalya Yarımadası'nda tarımsal üretim, toprak sahibi özgür Roma vatandaşlarının geniş çiftliklerinde, ağırlıklı olarak köle emeği kullanılarak ve imparatorluğun ticaret hatlarındaki hâkimiyeti sayesinde çeşitli pazarlara yönelik olarak yapılıyordu. İyi işleyen ticaret sayesinde gelişmiş bir işbölümü sağlanmıştı ve tarımsal üretim kırsal alanlarda, zanaatlar ise ticari merkez durumundaki kentlerde sürdürülüyordu. Kentler, kırsal kesim için gerekli üretim araçlarını ve lüks malzemeleri, kırsal kesim ise kentlerin gıda ihtiyacını sağlıyordu. Bu şekilde canlı bir kent-kır ticareti oluşmuştu.
Fetihler boyunca Roma yeni vergi kaynakları yaratıyor ve savaşlardan gelen yağma gelirleriyle besleniyordu. Ancak, fetihlerin durması ve savaşların kısır savunma savaşlarına dönmesinin ardından Roma maliyesi zor duruma düştü. Bunu dengelemek amacıyla, vergilerin artırılması yoluna gidilmiştir. Vergilerin artırılması köylüyü çok zor durumda bırakıp alım gücünü azalttığı gibi, köyden kente göçü de tetiklemiştir.
Bu durum ilk etkilerini ticaret üzerinde göstermiştir. Köylünün alım gücünün azalması köy-kent ticaretini zayıflatmış, kentli zanaatkârlar pazar bulmakta zorlandıklarından iflasa sürüklenmiş, kentle ticaret yapamayan latifundialar (köle emeğiyle üretim yapan tarımsal işletmeler) zor duruma düşmüştür. Bu, Roma dönemindeki ekonomik düzeni yok edecek bir kısır döngüdür.
Ürünlerin pazarlamasında sorunlar yaşanmaya başlandığında, kölelerin üretim dönemleri dışında da beslenmesi zorunluluğu katlanılması olanaksız bir maliyet unsuru haline gelmiştir. Bu tür işletmeler, kölelerin bir kısmını azat ederek, belirli bir toprak kirası karşılığında geçimlik toprakları işleme hakkı tanıdılar.
Azat edilmiş bu yeni küçük çiftçiler tümüyle özgür değillerdi, kendilerine tahsis edilen toprakları terk etmeleri durumunda toprak sahibinin gelir kaynağı da ortadan kalkacaktı. Dolayısıyla bu topraklardan ayrılmama koşuluyla azat edilmişlerdir. Böylece, verilen toprağı işleyerek geçimini sağlayan, karşılık olarak efendisine toprak kullanım kirası ödeyen bu çiftçilerle yeni bir sınıf doğmuş oldu. Bu sınıf, feodal ekonominin ana üretici gücü olan serfler sınıfıdır.
Buna ek olarak, kent-köy ticaretinin azalması, latifundiaları kendi ihtiyaçlarını karşılamaya itti. Daha önce kentten aldıkları malları, aynı kalitede olmasa bile, üretmeye başladılar. Bu durum, pazara dönük üretimi durdurduğu gibi ekonomik bütünlüğü yok ederek yerelliğe yol açtı.
Görüldüğü gibi ekonomik koşulları daha Roma düzeninin son günlerinde oluşan feodal yapı, Roma İmparatorluğu'nun Cermen istilaları ile yıkılmasının ardından ortaya çıktı. Roma mirası üzerine kurulan Cermen krallıklar, Roma gibi merkeziyetçi devletler olamadılar. Daha önce Roma'dan yönetilen topraklarda, her biri kendine yeter ekonomiye sahip sayısız feodal beylik kuruldu.
Yapısallaşması

Feodal düzen, Roma İmparatorluğu'nun yıkılmasıyla ortaya çıkmış olsa da, bu düzenin kurumsallaşıp tipik şeklini alması 9. ve 10. yüzyıllara kadar sürmüştür. Bu tarihlerde Avrupa'da yayılan iki yeni buluş, feodal yapının Avrupa'nın hâkim düzeni olmasını sağlamıştır. Bu iki buluş ağır saban ve üzengidir.
Kuzey Avrupa topraklarının çok yağış alması ve drenaj sistemlerinin ihtiyaca cevap verememesi bu bölgelerdeki tarım üretimini kısıtlamış ve nüfus birikimini engellemiştir. Bu nedenle İlk Çağ'da nüfus iç bölgelerde değil, nispeten daha az yağış alan Akdeniz Havzası'nda birikmiştir.
Ağır sabanın bulunması Kuzey Avrupa topraklarında verimli tarım yapılmasına imkân sağlamış ve toplanan artı ürün ile Avrupa'yı göçebe istilalarından koruyacak bir askerî sınıfın beslenmesini olanaklı kılmıştır. Şövalyeler diye adlandırılacak olan bu askerî sınıf, üretim yapan köylünün üzerine koruyucu soylular olarak yerleşmiştir. Oluşan düzende serfler soyluların toprağını işlemiş, karşılığında ise soylular serfleri korumuştur.
Üzengi ise dönemin savaş taktiklerinin değişmesine yol açmış ve piyade ile durdurulması çok güç olan ağır süvarileri, yani zırhlı şövalyeleri ortaya çıkarmıştır. Giydikleri kalın demir zırha rağmen üzengi sayesinde atın üstünde rahatça durabilen şövalyeler, ateşli silahların yaygın kullanımına kadar Avrupa'nın en etkili askerî gücü olmuşlardır.
Avrupa'daki göçebe istilaları, giderek daha çok toprağın feodal düzene uygun düzenlenerek şövalyelerin beslenmesine ayrılmasını gerektirmiştir. Savaş hizmeti karşılığında toprak dağıtım ilkesine dayalı düzen bu ihtiyaçtan oluştu. Bu sayede Avrupa'yı kasıp kavuran göçebe istilaları büyük ölçüde engellenmiş ve Avrupa'ya görece bir güvenlik gelmiştir.
Yayılması

Feodal kurumların tipik haliyle ortaya çıkması ilk olarak Frank Karolenj İmparatorluğu'nun bünyesinde gerçekleşti. Bu nedenle Fransa feodalizmin anavatanı sayılabilir.
Britanya Adasını istila eden Normanlar (1076), feodalizmi İngiltere'ye taşıdılar. Anglosakson istilalarının ardından İngiltere'de feodal yapıyı andıran kurumlar oluşmaya başlasa da ancak Normanlar'ın İngiltere'yi ele geçirip toprakları feodal düzene uygun biçimde dağıtmasından sonra tipik haliyle feodalizm oluşmuştur. Diğer bölgelerin aksine İngiltere'de feodalizmin yukarıdan aşağıya doğru kurulması, İngiltere'de merkezî otoritenin nispeten daha güçlü olmasına yol açmıştır.
Feodalizm Roma ve Cermen uygarlıklarının bir sentezi olarak ortaya çıktığından, Roma uygarlığının bir parçası olmayan Almanya'da geç oluştu. Feodal kurumların Almanya'ya yerleşmesi Frank Karolenj İmparatorluğu'nun parçalanmasından sonra 12. yüzyılda gerçekleşti.
İspanya'daki Roma düzeninin bozulmasıyla Müslüman Arapların burayı ele geçirmesi arasında sadece iki asırlık bir süre olduğundan, İspanya feodal kurumlarını oluşturamadan Arap egemenliğine girdi. Bu nedenle İspanya'daki siyasi kurumlar, Avrupa'nın geri kalanından çok farklı biçimde gelişti. Frank Karolenj İmparatorluğu'na bağlı kalan kuzeydeki Katalonya bölgesi haricinde İspanya'nın büyük bölümünde feodalite oluşmadı.
Avrupa'nın farklı yol izleyen diğer bir bölgesi de İtalya oldu. Kuzey İtalya'da Roma mirasının çok güçlü olması, kent hayatının tamamıyla ortadan kalkarak kırsal kültürün hâkim olmasını önledi. İtalya'nın kuzeyinde kentlerin kıra hâkim olduğu bir düzen oluştu. İtalya'nın güneyi ise feodal çağ boyunca Bizans egemenliğinde kaldığından feodal kurumlar oluşmadı. Ancak bölgenin Lombard istilası ile Bizans'ın elinden çıkmasının ardından Fransa'dakinin benzeri bir feodalite kuruldu.
Feodalizmin özellikleri > Siyasal yapı

Feodal düzenin siyasi yapısı bir piramit gibidir. En üstte kral (veya imparator), altında ise kendisine bağlı soylular bulunur. Bu soyluların altında daha başka soylular olur. Bu hiyerarşik düzenin en alt ve en geniş tabakasını serfler oluşturur.
Piramidin en tepesinde otursa da kralın mutlak egemenliği yoktur. Feodal düzende kralın yetkisi çok sınırlıdır. Bu sınırlamanın başlıca nedeni, idarenin tek merkezden (kralın sarayından) yapılmamasıdır. Temel üretim aracı olan toprak, birçok feodal bey arasında paylaştırılmıştır. Ekonomik gücü ellerinde bulunduran ve kralın rakiplerine karşı tek dayanağı olan feodal beyler, kendi iradelerini krala, gerekirse zor kullanarak kabul ettirecek güce sahiptir. Bunun en tipik örneği, 1215'te İngiliz feodalitesinin kral Yurtsuz John'a kabul ettirdiği Magna Carta'dır.
Feodal sistemde sadece üretim araçları değil, askerî güç de feodal beyler arasında paylaşılmıştır. Donanımlı askerlerden oluşan merkezî bir ordunun kurulması kral açısından pahalı olduğundan, bu ihtiyacı feodal beyler karşılamıştır. Bu sebeple kralın savaşta başarılı olması, feodalitenin desteğine bağlıdır.
Savaş teknolojisindeki gelişmelere rağmen feodal çağda kaleleri güç kullanarak ele geçirmek hâlâ imkânsıza yakındır. Şövalyelerle birlikte şatosunun surlarının arkasına saklanan bir feodal bey, kralın gücünden bile korunmuş oluyordu. Bu durum, feodal beylerin bağımsız, hatta krala karşı hareket etmelerini kolaylaştırdığı gibi kralların mutlak egemenlik kurmasını da engellemiştir.
Özet olarak, feodalizmin siyasal yapısının en temel özellikleri bölünmüşlük ve yerelliktir.
Feodalizmin özellikleri > Ekonomik yapı

Feodal ekonomik yapı basittir. Soylunun toprağında üretim yapıp gereken çok az miktarı kendine ayırdıktan sonra geriye kalanı soyluya veren köylüler, ana üretici güçtür. Ticaret gelişmediği için uzmanlaşmış bir ekonomi ve gelişmiş iş bölümü yoktur. Üretim toprakta yapıldığından zenginliğin ölçüsü topraktır, taşınabilir servet olgusu gelişmemiştir.
Roma düzeninin sağladığı ortamda gelişen ticaret, Cermen istilaları ile durma noktasına geldikten sonra her feodal beylik kendine yeter bir ekonomi kurmuştur. Böylece, feodal beylikler dışa kapalı topluluklar haline gelmiş, etkileşim en aza inerek gelişmenin önü kesilmiştir. Artı ürünün ticaretle satışı olmadığından, pazar ekonomisi ve dolayısıyla rekabet ortamı oluşmamıştır.
Ancak feodal çağın sonlarında dirilmeye başlayan ticaret ile birlikte feodal ekonomi değişmeye başlayacaktır. Feodalizmin temeli olan kapalı ve yerel ekonomik düzenin değişmesi bütün feodal yapıyı sarsacak ve bu yapı yavaş yavaş yok olacaktır.