Neo-Marksizm
Neo-Marksizm: eleştirel teori

Eleştirel teori, 20. yüzyılın ilk yarısında, özellikle ekonomik determinizme eğilimi olan Marksist düşünceden memnun olmayan bir grup Alman neo-Marksistinin ürünüdür. Eleştirel teorinin yazarları, 20'li yılların başında Frankfurt'taki Sosyal Araştırmalar Enstitüsü'nde (Almanya) çalışan bir grup araştırmacıydı. Daha sonra onlara Frankfurt Okulu adı verildi. Naziler 1933'te iktidara geldikten sonra enstitü kapatıldı ve çalışanlarının çoğu Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmek ve Columbia Üniversitesi (New York) enstitüsünde çalışmaya devam etmek zorunda kaldı. II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra, bazı gruplar Almanya'ya döndü.
(M. Horkheimer, T. Adorno), diğerleri, örneğin Marcuse, ABD'de kaldı. Eleştirel teorinin Frankfurt Okulu'nun ötesine geçtiğini ve Amerikan politik teorisinde büyük bir etkiye sahip olduğu söylenmelidir. Bununla birlikte, yönelimlerinde, öncelikle bir Avrupa karakterindedir. Frankfurt Okulu'ndaki en ünlü katılımcılar arasında, okulun kurucusu Theodor Adorno ve önde gelen temsilcileri - M. Horkheimer, G. Markuse, E. Fromm, J. Habermas, F. Pollock ve diğerleri belirtilmelidir.
Eleştirel teori temel olarak sosyal ve entelektüel yaşamın çeşitli yönlerine odaklanır. Eleştirel teoriyi spiritüelleştiren Marksizmin her şeyden önce felsefi fikirlerin eleştirel bir analizi ve daha sonra kapitalist sistemin doğası olarak oluştuğu bilinmektedir. Bu nedenle, en başından beri eleştirel “okul” hem toplumun sorunlarına hem de çeşitli biliş sistemlerine girmiştir. Kritik forma rağmen, bu grup araştırmacıların temel amacı toplumun doğasının kapsamlı bir analiziydi. Durum böyle olunca da, trendin tüm taraftarları her zaman mevcut fikir ve fikirlere karşı olduklarını beyan etmişlerdir.
Marksist teorinin varyasyonlarından biri olan eleştirel teori, Marksizmin eleştirisi ile başladı. Pathos büyük ölçüde ekonomik determinizme veya başka türlü mekanik Marksizme yönelmişti. Bazı eleştirmenler (örneğin, Jürgen Habermas) Marx'ın orijinal eserlerinde ekonomik determinizmi keşfetmeye çalıştı, ancak çoğu Marksist pozisyonların çoğunu mekanik bir şekilde alan neo-Marksizmi eleştirdi. Eleştirmenler, ekonomik alana öncelik verdikleri için ekonomik determinizmin yanlış olduğunu düşünmediler, ancak sosyal yaşamın diğer alanlarına daha az dikkat edilmemesi gerektiğinden, tek taraflı olarak düşündüler. Dengeyi yeniden sağlamak için, eleştirel “okul” odağını kültürel alana kaydırdı. Eleştiri sadece Marksist teorilere değil, aynı zamanda, örneğin, Marksizm (örneğin Marcuse) temelinde inşa edildiğine inandıkları Sovyetler Birliği'nin uygulamasına da yönelikti.Bazı felsefi araştırma yöntemleri, özellikle pozitivizm de eleştirinin konusu oldu. Kısmen, bu eleştiri bir dereceye kadar pozitivist bilgi teorisini tanıyan ekonomik determinizm eleştirisiyle ilişkilidir. Bildiğiniz gibi pozitivizmin önemli önermelerinden biri, aynı bilimsel yöntemin tüm bilgi alanlarında uygulanabileceği iddiasıdır. Pozitivistler doğa bilimlerini bir doğruluk ve kesinlik standardı olarak kabul ettiler ve diğer tüm bilimlere genişlettiler. Pozitivistler inandılar bu bilgi doğada tarafsızdır. İnsan değerlerini araştırma sürecinden çıkarmanın gerekli olduğuna inanıyorlardı. Bu inanç, onları bilimin bu ya da bu toplumsal eylem hakkında herhangi bir öneri veremeyeceği sonucuna götürdü. Eleştirel “okul” pozitivizme çeşitli nedenlerle karşı çıktı. İlk olarak, pozitivizm sadeleştirme eğilimi gösterdi.İkincisi, doğal dünyaya benzeterek sosyal dünyayı dikkate almaları. Eleştirel teorinin temsilcileri, pozitivistlerin aksine, insan faaliyetleri ve bunun sosyal yapılar üzerindeki etkisi üzerinde durdular. Başka bir deyişle Haber-mas'a göre pozitivizm, aktörleri (aktörleri) gözden kaçırdı, onları esasen "doğal güçler" tarafından harekete geçirilen pasif unsurlara indirgedi. Bu nedenle Habermas, genel bilim yasalarının insan eylemlerini açıklamak için doğrudan uygulanabileceğini kabul edemeyeceğine inanıyordu.Üçüncüsü, pozitivizm belirli hedeflere ulaşmak için kullanılan araçlara özellikle dikkat etti, ancak hedefleri kendileri anlayamadı. Sonuç olarak, eleştirmenler pozitivizmin doğası gereği son derece muhafazakâr olduğu ve mevcut sisteme meydan okuyamayacağı sonucuna vardılar. Pozitivizm, aktör ve araştırmacıyı pasifliğe mahkûm eder. Marksistler, en yeni türden bile, teori ve pratiği bağlamayan bir teoriyle anlaşamazlardı.Birçok neo-Marksist genellikle pozitivizmi (örneğin, yapısalcılığın, analitik Marksizmin yandaşları) reddetti ve hatta Marx'ın kendisinin pozitivizm tarafından günah işlediğine inanıyordu.Bununla birlikte, eleştirel literatürün çoğu modern toplumun ve çeşitli bileşenlerinin analizine ayrılmıştır. Marx'ın ilk eserleri esas olarak ekonomi çalışmalarına adanmıştır. Eleştirel teori, bugün kapitalist sistemin gerçekliği olarak kabul edilenler ışığında, ekonomiden vurgulayarak kültür düzeyine kaymıştır. Başka bir deyişle, egemenlik merkezi ekonomiden kültür alanına doğru kaymıştır. Bu nedenle, eleştirel “okul” tahakküm sorununa olan ilgisini korumuştur, ancak modern dünyada bunun büyük olasılıkla ekonomik değil kültürel unsurlardan oluşan tahakküm olacağına inanmaktadır. Modern dünyada bireye karşı kültürel baskıdan bahsediyor.