Türk hamamı
Türk hamamının birimleri

Türk hamamları, soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık gibi adlarla adlandırılan çeşitli birimlerden oluşur. Hamama girilen ilk bölüm, soyunmalık ile sokak arasına bulunan taşlıktır (giriş holü).
Hamam girişi doğrudan doğruya soyunmalık (soğukluk, camekân) bölümüne açılır. Burası, hamamın en geniş bölümüdür. Hamam müşterileri, bu bölümde soyunup yıkanmaya hazırlanırlar.  İki ya da üç kenarında dinlenmeye uygun sekiler bulunur. Hamama girenler  bu sekilere uzanarak dinlenip sohbet eder;  meşrubat, çay, kahve içerler. Mekânın ortasında fıskiyeli bir mermer havuz bulunur. 15-16. yüzyıllardan itibaren duvarlarda müşterilerini eşyalarını bırakmak için kullandıkları nişler görülmeye başlamıştır. Soyunmalık bölümü daha önceki devirlerde tonoz (örneğin Kayseri Sultan Hamamı) ve ahşap örtülü iken  (örneğin Konya Sahip Ata Hamamı ) 14. ve 15. yüzyıllardan itibaren kubbe ile örtülmeye başlamıştır.
Eski Türk hamamlarında soyunmalık ile ılıklık arasında hela ve tıraşlık gibi mekanların bulunduğu, aralık denilen bir geçit yer alır. Bu bölüm, 16. yüzyılda ortadan kalkmış, doğrudan ılıklık bölümüne geçilmeye başlamıştır. Aralık bölümü olmayan hamamlarda  buhar çıkmasını sağlayıp soyunmalığın nemlenmesini önlemek üzere aradaki kapının soyunmalığa bakan cephesinin üstüne yaşmaklı (davlumbazlı) bir baca yerleştirilmiştir.
Ilıklık, hamam müşterilerinin vücutlarını sıcağa alıştırdıkları bir dinlenme bölümüdür. Duvar boyunca mermer sekiler yer alır.  Duvarlar ve zemin mermer kaplıdır.
Sıcaklık, yıkanma işleminin gerçekleştiği yerdir ve hamamın en sıcak bölümüdür. Genel yıkanma yeri olan eyvan ve  küçük boyutlu özel yıkanma yerleri olan halvetlerden olulur. Halvetler, üzeri kubbe ile örtülü, kare planlı, küçük boyutlu mekanlardır. Eyvanlar ise  üzeri tonozla örtülü dikdörtgen planlı mekânlardır. Halvet ve eyvanların sayı ve dizilişlerine göre hamamamın tipi belirlenir.
Eyvan ve halvetlerin duvarlarında sıcak ve soğuk su muslukları, muslukların altında suyu biriktirildiği taş veya mermer kurnalar bulunur. Sıcaklığın tüm döşemeleri mermerdir; duvarları belli bir yüksekliğe kadar mermer kaplıdır. Orta kesimde yerden 45–50 cm yükseklikte  mermer kaplı göbek taşı bulunur. Göbektaşı keselenme, terleme, dinlenme için kullanılır.  Göbektaşının üzerinde yer alan kubbedeki fil gözü olarak adlandırılan ışık gözlerinden içeri ışık süzülür. Fil gözleri daire, yıldız, çokgen gibi şekiller ve gruplandırılmış motiflerle mimariyi zenginleştiren bir öğedir. Dışarıdan bakıldığında fener, tepe açıklığı ve filgözü, hamamları diğer kubbeli yapılardan ayırır.
Sıcaklığın devamında su deposu ve  onun gerisinde konunlandırılmış, külhan olarak adlandırılan yakıt deposu ve tesisat mahali bulunur. Külhana sokaktan ayrı bir giriş bulunur. Su deposundaki su, ocakta yanan odun ve benzeri maddelerle ısıtılır. Sıcaklık ve bazen ılıklık bölümünde taş ve mermer bloklarla yükseltilmiş döşemenin altında bulunan boşluk, cehennemlik olarak adlandırılır. Ocaktaki ateşin ısı ve dumanı cehennemliğe gider. Duman, duvardaki tüteklik (tüfeklik) denen duman bacalarından geçerek dışarı atılır, bu esnada hamam duvarları ısınır.
Bazı hamamlarda keçelik denilen dikdörtgen bir bölüm bulunur. Sıcaklık ile ilişkili bu bölümde keçe, sıcak su ile pişirilerek dövülür. Tire Tahtakale Hamamı, Konya Sahip Ata Hamamı bu tür hamamların örneğidir.
Selçuk ilçesinde bir 14. yüzyıl hamamı
İstanbul'da bir otel hamamı
Beyazıt Hamamı
Dolmabahçe Sarayı Hünkâr Hamamı
Hamam tası
Bir çift nalın