Suç ve Ceza
Yazım

Dostoyevski 1865 yazında Suç ve Ceza fikrini tasarladı. Yazar, alacaklılara yüklü miktarda para borçluydu ve 1864 yılının başlarında vefat eden kardeşi Mihail'in ailesine yardım etmeye çalışıyordu. Ayyaşlar adıyla tasarlanan eserde ana gaye "mevcut sarhoşluk sorununu, özellikle bir aile tablosu ve çocukların bu koşullarda yetiştirilmesini vs." ele almaktı. Dostoyevski, Raskolnikov'u ve suçunu, Pierre François Lacenaire olayından esinlenerek tasarladıktan sonra, bu tema, Marmeladov ailesinin öyküsünü merkeze almasına yardımcı oldu.
Dostoyevski, türünün prestijli bir yayını olan ve hem İvan Turgenyev hem de Lev Tolstoy'un çıkış yeri olan aylık edebiyat dergisi Rus Habercisi'nden yayıncı Mikhail Katkov'a hikâyesini veya novella tabir edilen uzun hikâyesini (o dönemde Dostoyevski, bunu bir roman olarak düşünmüyordu) teklif etti. Ancak Dostoyevski, 1860'ların başında Katkov'la aralarında olan oldukça kırıcı polemiklerini sürdürdü ve derginin sayfalarında hiçbir şey yayımlamadı. Yine de, durumundan dolayı mecbur kalan Dostoyevski, Katkov'a son çare olarak gitti ve önerilen katkı için avans talep etti. 1865 yılının Eylül ayında Katkov'a yazdığı bir mektupta Dostoyevski çalışmanın "bazı garip, 'tamamlanmamış' ancak havada kalan fikirlere sahip" bir genç hakkında olduğunu açıkladı ve "radikalizm" ideolojisinin ahlâki ve psikolojik tehlikelerini keşfetme planına başladı. 1865 yılının Kasımında yazılan mektuplarda önemli bir kavramsal değişim meydana geldi: "Hikâye" bir "roman" haline geldi ve bundan sonra Suç ve Ceza'ya yapılan tüm referanslar bir romana yönelik oldu.
Dostoyevski, hem Kumarbaz'ı hem de Suç ve Ceza'yı zamanında bitirmek için zaman ile yarışmak zorunda kaldı. Kısa süre sonra ikinci eşi olacak olan stenograf Anna Snitkina, bu görevi sırasında Dostoyevski'ye çok yardımcı oldu. Suç ve Ceza'nın birinci parçası, Rus Habercisi'nin Ocak 1866 sayısında ve son parçası ise Aralık 1866 sayısında yayımlandı.
Romandaki mekânların tümü, Dostoyevski'nin bu romanı ve Kumarbaz romanını yazarken Saint Petersburg'da yaşadığı Hazine Caddesi'ndeki evinin yakınlarında bulunmaktadır.
Dostoyevski'nin Sovyetler Birliği'nde yayımlanan yazılarının tam baskısında editörler, yazarın Suç ve Ceza üzerine çalışırken tuttuğu defterleri, kompozisyonun çeşitli aşamalarına kabaca karşılık gelen bir sırayla yeniden kurguladı ve bastı. Bu işçilerin sayesinde şu an elde metnin ilk iki haliyle birlikte tasarlanan öykünün parçalı bir taslağı ya da novellası mevcuttur. Bunlar Wiesbaden baskısı, Petersburg baskısı ve nihai plan olarak ayırt edilmiştir ve birinci şahıs anlatıcıdan Dostoyevski tarafından icat edilen üçüncü şahıs formunun yerli çeşitliliğine geçişleri içermektedir. Wiesbaden baskısı, cinayetten sonra anlatıcının tümüyle ahlakî ve psikolojik tepkilerine yoğunlaşmaktadır. Dostoyevski'nin Katkov'a yazdığı mektubunda anlattığı öyküyle kabaca örtüşmektedir.
Dostoyevski'nin ilk versiyonu neden terk ettiği, spekülasyon meselesi olmaya devam etmektedir. Joseph Frank'e göre, "Dostoyevski'nin kahramanı, ilk önce tasarlandığı sınırların ötesine geçmeye başlaması" olası bir ihtimaldir. Frank, not defterlerinde Dostoyevski'nin Raskolnikov'un olay örgüsündeki hareketliliğin ilerleyeni olmasıyla karakterin yeni yönlerinin ortaya çıkmasının farkında olduğunu ve romanı bu "metamorfoz" ile uyumlu hale getirdiğini söylemiştir. Böylece Dostoyevski, hikâyeyi Ayyaşlar adlı roman için kurguladığı önceki fikriyle birleştirmeye karar verdi. Suç ve Ceza'nın son versiyonu, ancak 1865 Kasım'ında, Dostoyevski'nin üçüncü kişi anlatıcıyla romanını yeniden düzenlemeye karar verdiğinde ortaya çıktı. Karar verdikten sonra Dostoyevski eserini sıfırdan yeniden yazmaya başladı ve ilk el yazması metinlerin bölümlerini nihai metne kolayca entegre edebildi; Frank, Dostoyevski'nin, Wrangel'e söylediği gibi, daha önce yazdığı hiçbir şeyi yakmadığını söyledi.
Nihai taslak, Rus Habercisi editörleriyle yaşanan bir çatışma dışında sorunsuz bir şekilde ilerledi. Dostoyevski'nin Katkov'a teslim ettiği el yazması kaybolduğundan editörlerin asıl neye itiraz ettiği belli değildir.