Homo erectus
Anatomi > Baş

Homo erectus diğer erken homininlere göre düz bir yüze sahipti; belirgin bir kaş sırtı, görece alçak ve düz bir yüzü vardı. Kafatası eklemleri boyunca uzanan küçük tepeler olan sagital, frontal ve taç çıkıntılarının varlığının, kafatasının, özellikle de kafatası kubbesinin önemli ölçüde kalınlaştığının kanıtı olduğu öne sürülmüştür. Ancak bilgisayarlı tomografi taramaları durumun böyle olmadığını ortaya koyuyor. Bununla birlikte, kafatasının arka kısmındaki artkafa kemiğinin skuamöz kısmı, özellikle de iç artkafa tepesi, modern insanınkinden belirgin şekilde daha kalındır ve bu muhtemelen ilkel bir özelliktir.
Fosil kayıtları, H. erectus'un, genellikle nemi korumak için kuru havayı solumaya yanıt olarak evrimleştiği düşünülen, çıkıntılı bir buruna sahip ilk insan türü olduğunu göstermektedir. Amerikalı ruh bilimci Lucia Jacobs, çıkıntılı burnun, yol bulmayı ve uzun mesafeli göçü kolaylaştırmak için kokuların geldiği yönü (stereo koku alma) ayırt etmeye yaradığını ve bu yüzden evrimleştiğini önerdi.
Asyalı H. erectus'un ortalama beyin büyüklüğü yaklaşık 1000 cm3'tür. Bununla birlikte, Gürcistan'ın Dmanisi kentinde (H. e. georgicus), Kenya'nın Koobi Fora ve Olorgesailie bölgelerinde ve Etiyopya'nın Gona bölgesinde beyin boyutu çok daha küçük kafatası örnekleri bulunmuştur. Genel olarak H. erectus'un beyin boyutu 546 ila 1251 cm3 arasında değişmektedir; bu, modern insanlarda ve şempanzelerde görülen çeşitlilik aralığından çok daha büyüktür.
2021 yılında yayımlanan "İnsan beyni boyutunda topluluklar arası çeşitlilik: Hominin bilişsel filogenisine yönelik çıkarımlar" başlıklı bir makalede, Asyalı H. erectus'un son 600 bin yıldaki beyin boyutunun modern insan topluluklarıyla önemli ölçüde örtüştüğü belirlendi. Araştırmadaki önemli bir nokta, bazı küçük beyinli modern insan topluluklarının H. erectus'a, vücutları ve beyinleri büyük olan modern insan topluluklarına göre daha çok benzerlik göstermesiydi. Makale, tür ortalamalarının fosillerle karşılaştırıldığı ve topluluklar arası çeşitliliğin göz ardı edildiği, insan evrimindeki beyin büyüklüğü artışına ilişkin mevcut anlayıştaki yöntemsel kusurlara dikkat çekiyor. Aynı zamanda, bazı modern insan topluluklarının H. erectus'a göre beyin büyüklüğünde çarpıcı bir artış yaşamadığı, artışın çoğunun kuzey topluluklarında meydana geldiği ve bunun da topluluklar arası çeşitliliğin farkına varılamamasına neden olduğu gerçeğine de değiniyor. Yazarlar bu kusurların nereden kaynaklandığını şöyle anlatıyor: "... H. sapiens'in ortalama kafatası büyüklüğündeki artış, büyük ölçüde üst sınırdaki artıştan kaynaklanmaktadır ve bizim H. erectus örneğimize göre alt sınırdaki artış çok daha az belirgindir. Bunun yanında üst sınırdaki bu artışın kuzeydeki topluluklarda daha belirgin olduğu görülüyor; bu, iklim etkenlerine ek olarak vücut büyüklüğündeki göreli artışın bir sonucu olabilir." Sonuç olarak, daha önceki araştırmacıların da önerdiği gibi, tamamen beyin boyutu benzerliklerine dayanarak Asyalı H. erectus'un H. sapiens'in bir alt türü, yani H. sapiens soloensis olarak yeniden sınıflandırılabileceğini öne sürüyorlar.
Diş açısından H. erectus, Plio-Pleyistosen homininleri (Australopithecus vs.) arasında en ince diş minesine sahiptir. Mine, dişin sert yiyecekler yüzünden kırılmasını engellemekle birlikte sert yiyecekleri kırmayı da engeller. H. erectus'un ve tüm erken insan (Homo) türlerinin alt çene kemiklerinin gövdeleri, modern insanların ve yaşayan tüm insansı maymunlarınkinden daha kalındır. Alt çene gövdesi, ısırma kuvveti veya çiğneme nedeniyle bükülmeye karşı direnç gösterir, bu da çenelerinin yemek yerken alışılmadık derecede güçlü gerilmeler üretebileceği anlamına gelir ancak bunun nasıl uygulandığı belirsizdir. Bununla birlikte H. erectus'un alt çene gövdeleri erken insan türlerinden biraz daha incedir. Ayrıca azı ve küçük azılarda H. habilis'e göre çukur sıklığı daha fazladır; bu da H. erectus'un daha kırılgan yiyecekler yediğini düşündürür. Bunların hepsi, H. erectus ağzının sert gıdaları ezme konusunda daha az, kesme konusunda ise daha yetenekli olduğunu, dolayısıyla muhtemelen alet kullanımına bir tepki olarak beslenebileceği gıda çeşitliliğini azalttığını gösteriyor.