İrlanda ekonomisi
Geçmiş > İyileşme belirtileri (2014–2016)

"Kelt Ankası" terimi, gazeteci ve hicivci Paul Howard tarafından icat edildi. Bu terim, ara sıra bazı ekonomi yorumcuları ve medya kuruluşları tarafından 2014'ten beri İrlanda'daki bazı işkollarındaki ekonomik büyüme göstergelerini tanımlamak için kullanıldı.
2013'ün sonlarında İrlanda, AB/ECB/IMF kurtarma programından çıktı. İrlanda ekonomisi 2014 yılında toparlanmaya başlamış ve %4.8 büyüyerek Avrupa Birliği'nde en hızlı büyüyen ekonomi haline gelmiştir. Büyümeye katkıda bulunan etmenler arasında toparlanan bir yapı işkolu, parasal genişleme, zayıf bir euro ve düşük petrol fiyatları yer alıyordu. Bu büyüme, ulusal borcun GSYİH'nın %109'una düşürülmesine yardımcı olmuş ve bütçe açığı dördüncü çeyrekte %3.1'e gerilemiştir.
Manşetteki işsizlik oranı %10'da sabit kalmasına karşın, gençler arasındaki işsizlik oranı %20'den fazla olan AB ortalamasının üzerinde kaldı. Göç oranı 2014 yılında düşmeye başlasa da, işsizlik istatistiklerinde önemli bir etken olmaya devam etmişti.
Emlak fiyatları da 2014'te artarak Dublin'de en hızlı büyüyen fiyatları teşkil etti. Bu, özellikle Dublin bölgesindeki konut sıkıntısından kaynaklanıyordu. Konut talebi, İrlanda yapı ve emlak işkollarında bir miktar iyileşmeye neden oldu. 2015'in başlarında, ev fiyatlarındaki artışlar ulusal olarak Dublin'dekileri geride bırakmaya başladı. Cork, konut fiyatlarının %7.2 oranında yükseldiğini, Galway ise %6.8 oranında arttığını gördü. Limerick'te fiyatlar %6.7 artarken Waterford'da %4.9 artış yaşanmıştı. Konut krizi, Dublin Şehir Konseyi bölgesinde ilk kez 20.000'den fazla başvuru sahibinin sosyal konut listesinde yer almasına neden olmuştu. Mayıs 2015'te İrlanda İflas Servisi, Oireachtas Adalet Komitesine (İrlanda yasama organı) 110.000 ipotek ödemesinin gecikmiş olduğunu ve bunlardan 37.000'inin 720 günden fazla gecikmiş olduğunu bildirmişti.
14 Ekim 2014'te Maliye Bakanı Michael Noonan ve Kamu Harcamaları ve Reform Bakanı Brendan Howlin, vergi indirimleri ve harcama artışlarını içeren yedi yıl içinde ilk kez olan 2015 bütçesini uygulamaya koymuştu. Bütçe, son altı yıl içinde uygulamaya konan bazı kemer sıkma önlemlerini ve harcamalarda artış ve 1 milyar Avro'nun biraz üzerinde vergi kesintisi ile tersine çevirmiştir.
Nisan 2015'te, "İlkbahar Ekonomi Bildirimi" sırasında Noonan ve Howlin, hükûmetin 2020 yılına kadar ki plan ve tahminlerini özetledi. Genişletici bütçelerle ilgili bu politika açıklamaları, bütçe açığı yönetimi planları ve Evrensel Sosyal Yükümlülükte ve diğer vergilerde önerilen kesintileri içeriyordu.
Ekim 2014'te Almanya Maliye Bakanı Wolfgang Schäuble, Almanya'nın kurtarma paketinden sonra İrlanda ekonomisinin nasıl toparlandığını gördüğünde onu "kıskandığını" söyledi. Ayrıca İrlanda'nın Euro'nun istikrârına önemli bir katkı sağladığını da ekledi. Taoiseach'den Enda Kenny ekonomik büyümeyi övmüş ve İrlanda'nın "ani yükseliş ve düşüş" döngüsüne geri dönmekten kaçınmaya çalışacağını söylerken, ekonominin diğer alanlarının kırılgan kaldığını belirtmiştir. Avrupa Komisyonu da toparlanma ve büyümeyi kabul etmekle birlikte, ulusal borcu daha da azaltmak için herhangi bir ek devlet gelirinin kullanılması gerektiği konusunda uyarıda bulunmuştur.
Diğer bazı yorumcular, Euro bölgesine, dünya ekonomik görünümüne ve diğer iç ve dış etkenlere bağlı olarak, İrlanda'da 2014'te ve 2015'in başlarında görülen büyümenin, sürdürülebilir ekonomik gelişme için daha uzun vadeli bir modele işaret etmeyebileceğini öne sürmüşlerdir. Başka yorumcular ise, kurtarma rakamlarının göç, gençlik işsizliği, çocuk yoksulluğu, evsizlik ve diğer etmenleri hesaba katmadığını belirtmiştir.
Birleşik Krallık, 23 Haziran 2016'da, Birleşik Krallık ile İrlanda arasındaki ticaret ve genel olarak İrlanda ekonomisi üzerinde olumsuz bir etkiye neden olma olasılığı yaygın olarak bildirilen, Avrupa Birliği'nden ayrılma kararı aldı. Örneğin Financial Times gibi diğer bazı yorumcular, Londra merkezli bazı finans kurumlarının Brexit sonrasında operasyonlarını Dublin'e taşıyabileceğini öne sürdüler.
2016 yılında resmi CSO (İrlanda'nın istatistik kurumu) rakamları, ekonomik toparlanmanın 2015 yılında GSYİH'da %26.3 ve GSMG'de %18.7'lik bir artışa yol açtığını göstermiştir. Rakamlar, bunları etiketleyen Nobel Ödülü sahibi ekonomist Paul Krugman da dâhil geniş çapta bir kesim tarafından "leprikon ekonomisi" söylemiyle alay konusu edildi. Resmî açıklama, 2014 sonunda "Çifte İrlanda" düzenlemesinin kapatılmasının (2020'ye kadar aşamalı olarak kaldırıldı) bazı çok uluslu şirketlerin "maddi olmayan varlıkları" İrlanda'ya taşımasına yol açması yönündeydi. Daha sonra 2018'de bunun Apple'ın Ocak 2015'te "çifte İrlanda" yapısı olan Apple Sales International'ın ("ASI") yeniden yapılandırılmasından kaynaklandığı gösterildi. Piyasalar her zaman İrlanda ekonomik istatistiklerini bir dereceye kadar ihtiyatla almış olsa da (İrlanda GSMG'si ile İrlanda GSYİH/GSMH'si arasındaki artan uçurum göz önüne alındığında), bu artışın boyutu, İrlanda'nın istatistiklerinde yer alan ABD "çok uluslu vergi programlarının ("çifte İrlanda" gibi) çarpıklık düzeyine dikkat çekti. Örneğin, "kişi başı" temelinde İrlanda, OECD'nin en yüksek kaldıraçlı ekonomilerinden biridir, "GSYİH'nın %'si" temelinde ise hızla kaldıraçlı konumundan ayrılmaktadır.
Buna yanıt olarak, İrlanda Merkez Bankası, İrlanda ekonomi analizi için yeni bir ölçümleme yöntemi olan "değiştirilmiş gayri safi milli gelir" veya "İrlanda GSMG'si*" olarak adlandırılan özel bir yönlendirme grubu oluşturdu. 2016 için, İrlanda GSMG'si* İrlanda GSYİH'sinin %30 altında olurken, İrlanda devleti net borç/GSMG* oranı %106 (%73 İrlanda net borç/GSYİH oranına kıyasla) olacaktı. 2000'lerin ortalarında "çifte İrlanda" düzenlemesinin büyümesinden bu yana İrlanda GSMH'si ile İrlanda GSYİH/GSMH'si arasındaki genişleyen uçurumun izini süren yorumcular (tablolara bakınız) ve "maddi olmayan duran varlıklar için sermaye ödenekleri" planının GSMG/GSMH/GSYİH'yi daha da güçlü bozucu etkisi üzerindeki yorumlar, GSMG'nin gerçek İrlanda ekonomisini hâlâ önemli ölçüde fazla ifade ettiğini kaydetti. 2017 yılına gelindiğinde, bir dizi İrlandalı finansal yorumcu, İrlanda'nın ekonomik GSYİH/GSMH istatistiklerinin yanlışlığından yakınmıştı.