stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Halkevleri
Tarihçe > 1963-1980 Dönemi

27 Mayıs 1960'ta gerçekleşen askerî darbe sonrasında Halkevleri, Türk Kültür Derneği adıyla, bir dernek statüsünde faaliyete geçirilmiş, derneğin adı 21 Nisan 1963'teki Olağanüstü Tüzük Kurultayı'nda Halkevlerine dönüştürülmüştür.
Bu dönemde Halkevleri, devlet desteği olmaksızın aydınlar ve emekçiler tarafından bağımsız demokratik bir kitle örgütü olarak Türkiye'nin genelinde yeniden kurulmuştur. 1960'lı yılların sonundan itibaren gelişmeye başlayan işçi ve öğrenci hareketleri ile birlikte, Halkevleri toplumsal muhalefetin örgütlendiği, halkla bütünleşilen önemli merkezler haline gelmiştir. Kent merkezlerinden, mahallelere taşınan Halkevi şubeleri emekçi halkın özgücünden beslenen ve toplumun derinliklerine kök salan merkezlere dönüşmüştür. Bütün döneme damgasını vuran bağımsızlık, demokrasi ve özgürlük mücadelesinde, Halkevleri devrimci hareketlerin, emekçi yığınların ve halk kitlelerinin ortak bir zeminde hareket etmesini sağlayan bir kuruluş olmuştur. Özellikle 1970'lerin ortasından itibaren, Türkiye solu tarihinin en kitlesel örgütü olmayı başaran Devrimci Yol, Halkevleri şubelerinde çalışmalar yürütmüştür.
1977 yılındaki kurultaya giderken Halkevlerinin şube sayısı %113 artarak 529'a ulaşmıştır. Halkevleri, 1963-1980 arası sayıları bini bulan Halkevi şubesi ve 333 Halkodasına sahipti.
Halkevlerinin, bu ikinci dönemi 12 Eylül 1980 tarihinde gerçekleştirilen askeri darbeyle son bulmuş, yurt düzeyinde Halkevleri kapatılmış ve Genel Başkanı Ahmet Yıldız tutuklanmıştır. Halkevleri ve üyeleri hakkında çeşitli davalar açılmıştır.
Tarihçe > 1987'den Günümüze

Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 2 numaralı Askeri Mahkemesinde görülen Halkevleri davası sonucunda mahkeme, 11 Nisan 1984 tarihinde tüm sanıkların beraatine karar vermiştir. Askerî Yargıtay ise, mahkemenin vermiş olduğu 1984/480 esas, 1984/445 numaralı kararın 17 Ekim 1984 tarihinde onaylamıştır. Bunun üzerine Halkevleri Yönetim Kurulu, Ankara Sulh Hukuk Yargıçlığına başvurarak, Halkevlerinin yeniden açılmasını talep etmiş ve bu talep 23 Haziran 1987 tarihinde kabul edilmiştir. 31 Ekim 1988 tarihinde Ankara'da toplanan 10. Kurultay ile Halkevlerinin üçüncü dönemi, ikincisinin bir devamı olarak başlamıştır.
Halkevleri 1987 yılında İstanbul'da 18, Ankara'da 6 şube olmak üzere toplam 24 şube ile çalışmalarına başlamış ve 1987-1990 dönemi Halkevleri için 12 Eylül darbesinin izlerini silme, hazineye devredilerek alıkonan malvarlıklarının geri alma mücadelesi ile geçmiştir. Fakat bu tam anlamıyla başarılı olamamıştır.
1990'larda Halkevleri, ülkenin içinde bulunduğu yükselen kirli savaş ortamında ve kontrgerilla gerçeğinin ortaya gerilmesi sürecinde kendisini demokrasi cephesinin bir bileşeni olarak konumlandırmıştır. Bu dönemde, ilk olarak Turgut Özal hükûmetleri, sonrasın da koalisyon hükûmetleri döneminde uygulanan neoliberal dönüşüme karşı “Parasız Eğitim, Parasız Sağlık” kampanyalarını başlatarak, “halkın hak mücadelesinin yükseltilmesi” ve dayanışma ilişkilerinin geliştirilmesi için çalışmalar yürütmüştür. Halkevleri, bu dönemde kendisi “Halkın Muhalefet Evleri” olarak tanımlamış, “neoliberalizm tarafından gasp edilen ve piyasalaştırılan halkın temel haklarını savunmaya ve genişletmeye yönelik” siyasi faaliyetler yürütmüştür.
Halkevleri, 2000'lerin ortasında itibaren Halkın Hakları Mücadelesi olarak adlandırılan mücadele çizgisini eğitim, sağlık, barınma, ulaşım, doğanın gasp edilmesine karşı ve bu hakların kamusal bir biçimde sağlanmasını talep etmek için geliştirmiştir. Bu dönemde, ulaşım zamlarına ve ulaşım hakkı gasplarına, Doğu Karadeniz'de ve Türkiye'nin diğer bölgelerinde kurulan HES'lere ve doğanın rant için talanına, yoksul mahallerde yaşanan barınma sorunlarına ve barınma hakkı ihlallerine, kadın cinayetlerine, hükûmetin kadın politikalarına ve giderek artan iş güvenliği sorunlarına ve işçi cinayetlerine karşı mücadele etmiştir.
Halkevleri'nin 2006 ve sonrasındaki önemli faaliyetlerinden birisi İşçi Filmleri Festivali olmuştur. Her yıl Mayıs ayı başında başlayan festival, başta sendika.org ve Sine-Sen olmak üzere değişik kurumlarla birlikte organize edilmekte, yıl içinde değişik illerde ve farklı kurumların katılımıyla gerçekleştirilmektedir.
Günümüzde katılıma açık demokratik iç işleyişiyle, yerellerde yaygınlaşmaya açık örgütlenme yapısıyla, alternatif bir yaşam, eğitim ve kültür kurabilmesine olanak veren çalışma tarzıyla, Halkevleri bu sorunların çözümü için Türkiye'nin 25 şehrinde 73 Halkevi ve 1 Halkodası ile faaliyet göstermektedir.
Faaliyetleri > Sağlık Hakkı Mücadelesi

Halkevleri, sağlığın özelleştirilmesine karşı herkese eşit, parasız ve nitelikli kamusal sağlık hizmeti sağlanmasını savunmaktadır ve bunun için mücadele etmektedir. Bu amaç ile, sağlık meslek örgütleri ve sağlık çalışanları ile birlikte mahallelerde eğitim ve bilgilendirme toplantıları sürdürmektedir. Sağlık emekçilerinin güvenceli çalışma hakkı ve halkın sağlık hakkı mücadelesinin ortak bir mücadele olduğun düşüncesiyle çeşitli organlar oluşturmuştur. 11 Mart 2012 tarihinde, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde sağlık hakkı mücadelesi verenler, Türkiye Büyük Sağlık Hakkı Meclisini kurmuşlardır.
Faaliyetleri > Ulaşım Hakkı Mücadelesi

Ulaşımın tamamen parasız hale getirilmesi, herkesin işe ve okula gidiş saatlerinde ulaşım hizmetlerinden parasız yararlanması ve nitelikli toplu ulaşım hizmetinin verilmesi, Halkevlerinin temel hedefleri arasındadır. Ulaşım hakkı mücadelesinde, çeşitli illerde Halkevleri üyeleri ulaşım zamlarını protesto etmek için turnikelerden atlama, para ödemeden otobüslere binme gibi çeşitli fiili eylemler gerçekleştirmişlerdir.
Faaliyetleri > Barınma Hakkı Mücadelesi

Kentsel rant hedefli, TOKİ gibi kurumsal saldırı biçimleriyle ilerletilen kentsel dönüşüm süreçlerine, emekçilerin evlerinin başlarına yıkılmasına, kentin dışlarına sürülmelerine, kentlerdeki kamusal, kültürel alanların tasfiye edilmesine karşı Halkevleri halkın insanca, sağlıklı bir yaşam sürebileceği kentler ve barınma hakkını savunmaktadır. Neoliberal belediyecilik anlayışı ile mücadele etmek üzere, Halkevleri Barınma Hakkı Büroları kurmuş, rant için yapılan kentsel dönüşüm projelerine karşı mücadele çizgisi geliştirmiştir.
Faaliyetleri > Kadın Mücadelesi

Halkevleri, eşitsizliğe, gericiliğe ve ikinci cins sayılmaya karşı kadınların eşitliği ve özgürlüğünü savunmaktadır. Erkek egemen düzene, şiddete ve kadın cinayetlerine karşı mücadele etmekte ve kadınların sosyal güvence, sığınma evi, kreş, çalışma hakkı, eğitim ve sağlık hakları için faaliyet göstermektedir. Halkevleri üyerleri, Türkiye'de giderek artan kadın cinayetlerine, taciz olaylarına karşı eylemler gerçekleştirmekte, çeşitli kadın örgütleri ile birlikte bu konuda çalışmalar yürütmektedir.
Faaliyetleri > Çevre ve Su Hakkı Mücadelesi

Halkevleri, doğal varlıkların; su, hava, toprak, ormanlar, havzalar, meralar ve biyo çeşitliliğin metalaştırılmasına ve yok edilmesine; HES'ler, termik santraller, siyanürlü madencilik, endüstriyel atık ve kirlilik sonucunda halkın yaşamının sürdürülemez hale getirilmesine; kentleri doğasızlaştıran ve doğayı tahrip eden kent politikalarına, yaşamı tehdit eden nükleer santral projelerine, çevresel hizmetlerin özelleştirilmesine ve doğanın üzerindeki tüm korumaları kaldıran saldırılara karşı mücadele ettiğini belirtmektedir. Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde bu doğrultuda Halkevleri çeşitli eylemler düzenlemektedir.
Faaliyetleri > Eğitim Hakkı Mücadelesi

Eğitimin ticarileştirilmesi ve gericileştirilmesine karşı halkın eğitim ve bilime ulaşabilmesi için çeşitli çalışmalar Halkevleri tarafından yürütülmektedir. Okuma-yazma çalışmaları, çocuklara ve gençlere yönelik eğitime destek çalışmaları, herkesin yeteneklerini geliştirme hakkının bir parçası olarak oluşturulan sanat atölyeleri, kütüphaneleri, eğitim-bilim gezileri çeşitli gündemlerle akademisyen ve uzmanların katılımı ile yapılan halk eğitim toplantıları ile Halkevleri, ezberci ve baskıcı olmayan bir eğitimi yoksul mahallelerde uygular. Bu doğrultuda Türkiye'nin birçok ilinde yaz aylarında Öğrenci Kolektifleri ile birlikte “Okumuş İnsan Halkının Yanındadır” kampanyasını düzenlemektedir ve yoksul mahallelerde Halkevleri Yaz Okullarını açmaktadır. Sınavsız, yarışsız eğitim isterler.
Faaliyetleri > Güvenceli Çalışma Hakkı Mücadelesi

Halkevleri, tüm güvencesiz çalıştırılma biçimlerinin yasaklanması için faaliyetler yürütmekte, çalışanlar ve emekçi halkın insanca yaşama hakkını savunmaktadır. Çalışanların ve işçilerin güvenceli, sendikalı ve insanca yaşanabilir bir ücretle iş hakkına sahip olması için mücadele etmektedir. Bu amaçla, 4 Şubat 2010 tarihinde başlayan ve 1980 askerî darbesinde sonra gerçekleştirilen en büyük işçi eylemi olan TEKEL işçi eylemine Halkevleri üyeleri büyük bir destek vermiştir. 13 Mayıs 2014 tarihinde gerçekleşen ve 301 işçinin yaşamını yitirmesine sebep olan Soma Faciası'nın ardından, Manisa'nın Soma ilçesinde Halkevleri tarafından Soma Madenci Evi açılmıştır.
Tekpınar, İspir

| Tekpınar |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
TekpınarTekpınar'ın Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 40°30′47″N 41°05′27″E﻿ / ﻿40.5131°K 41.0908°D﻿ / 40.5131; 41.0908
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: İspir
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1891 m
Nüfus (2021): 44
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25902
Tekpınar, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1910  yılı kayıtlarında Dizans olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
1642 tarihli avarız defterinde İspir Kazası'nın Kabahor Nahiyesi'ne bağlı bir köy olarak belirtilen yerleşimde 2 Hristiyan hanenin bulunduğu belirtilmiştir. 19. yüzyıl kaynaklarında Dizans Müslüman nüfus ile Hristiyan nüfusun birlikte yaşadığı köylerden biriydi. 1835 yılında erkek nüfusun belirlenmesi için yapılan nüfus sayımında köyde 13'ü Müslüman ve 29'u Hristiyan olmak üzere 42 erkek nüfus bulunurken, 1896 yılında Ahmed Şakir Paşa' nın gerçekleştirdiği ıslahat çalışmaları çerçevesinde yaptırılan nüfus sayımında ise Norgah Nahiyesi'ne bağlı köyde 56 erkek nüfusu tespit edilmiştir.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 158 km, İspir ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in kuzeydoğusunda olup, Güllübağ Mahallesi üzerinden, bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 44
2020: 47
2019: 49
2018: 49
2017: 42
2016: 39
2015: 48
2014: 51
2013: 51
2012: 46
2011: 48
2010: 46
2009: 47
2008: 52
2007: 61
2000: 59
1990: 127
1985: 193
1965: 214
L'amico Fritz

| --- | --- |
Operanın piyano için notaları
Özgün isim: L'amico Fritz
Müzik: Pietro Mascagni
Gala: 31 Ekim 1891
İlk gösterim yeri: Teatro Costanzi, Roma
Oyuncular:  Fritz Kobus: zengin bir toprak sahibi, tenor  Suzel: Fritz'in bir toprak kiracısının kızı, soprano  Beppe: Fritz'in arkadaşı, bir çigan, mezzo-soprano  Federico: Fritz'in bir arkadaşı, tenor  Hanezò: Fritz'in bir arkadaşı, bas  David: bir haham, bariton  Katerina: bir hizmetkar, soprano 
L'amico Fritz 1891'de P. Suardon (Nicola Daspuro'nun takma ismi) tarafından İtalyanca bir libretto ile 3 perde halinde bir opera olarak Pietro Mascagni tarafından bestelenmiştir. Opera Emile Erckman ve Pierre-Alexandre Chatrian tarafından yazılan Fransız romanı L'ami Fritz'i temel almaktadır.
Opera ilk zamanlarında çok popüler olmuş ve Mascagni'nin ünlü çalışması Cavalleria rusticana’dan sonra en ünlü çalışması olmuşsa da günümüzde kalıcı popüleritesiyle Cavalleria’dan çok daha nadir sahnelenmektedir. Operanın en bilinen bölümü “Cherry duet” yani “Kiraz düet”idir ki Fritz ve Suzel arasında 2.perde de geçmektedir.
Prömiyer sahnelenmeler

Opera ilk olarak 31 Ekim 1891’de Roma’da Costanzi Tiyatrosu’nda sahnelenmiştir. Diğer ilk performanslar 16 Ocak 1892’de Gustav Mahler ile Hamburg’da devamı ise 23 Mayıs 1892’de Londra’daki Royal Opera House’da ve 19 Ekim 1893'te Melbourne’daki Princess Theatre’da yapılmıştır.
Roller

| Rol | Ses tipi | Prömiyerde roller, 31 Ekim 1891 (Orkestra şefi: - ) |
| --- | --- | --- |
| Fritz Kobus, zengin bir toprak sahibi | tenor | Fernando De Lucia |
| Suzel, Fritz'in bir toprak kiracisinin kizi | soprano | Emma Calvé |
| Beppe, Fritz'in arkadaşı, bir çigan | mezzo-soprano |  |
| Federico, Fritz'in bir arkadaşı | tenor |  |
| Hanezò, Fritz'in bir arkadaşı | bas |  |
| David, bir haham | bariton |  |
| Caterina, bir hizmetkar | soprano |  |
Konu özeti

Zaman: belirsiz; 19. yüzyılda geçiyor
Mekan: belirsiz; Tahminen Alsace'da bir yer
Konu özeti > Perde I

Fritz Kobus’un evinde yemek odası
Fritz Kobus, zengin mal sahibi arkadaşı David (yerel haham) ile bir tartışma içindedir. Evlenmeyi hor gören Fritz genç çifte bir çeyiz hediye etmeye razı olur. Fritz'in arkadaşları onun doğum gününü kutlamasına katılır. Kiracılarından birinin kızı olan Suzel'ın taşıdı bir buket ile tanıtılır. Suzel doğum günü kutlamasına katılır ve Çingene Beppe viyolonu ile oyuna girdiğinde sahneden çıkar. Suzel sahneden ayrılırken David iyi bir gelin olacağı ve kocasını bulacağına dair yorum yapar. Fritz çok genç olduğunu söyleyerek onu protesto eder. Evlilik hakkında tartışırlar ve Fritz, David ile asla evlenmeyeceğine üzüm bağlarından birine bahse girer.
Konu özeti > Perde II

Bir çiftliğin avlusu
Suzel çiftçilerin tarlalarına gitmesiyle birlikte kiraz seçmek için hazırlanmaktadır. Fritz yanına gider ve ona yardım eder. Baharın ve çiçeklerin cazibesiyle ilgili bir şarkı söylerler. Fritz'in arkadaşları gelir ve Fritz tarlaları kontrol etmek için gider. David, Suzel ile konuşmak için arkada kalır. David onun bir gelin olabileceğinden bahsedince Suzel utanır ve gider. Fritz geri döner ve David Suzel'ın evlenmesi için doğru kişiyi bulduğunu söyler. Fritz görünür şekilde bozulur ve yalnız bırakılmış hisseder. Fritz, Suzel'a âşık olduğunu fark eder.
Perde III

Fritz Kobus’un evinde yemek odası
Fritz, Suzel'ı aklından çıkaramaz. Beppe gelir ve onu bir şarkıyla gülümsetmeye çalışır ama Fritz'in morali daha da bozulur. David gelir ve Fritz'e Suzel'ın genç yakışıklı bir adamla nişanlandığını anlatır, ardından Suzel'in babasının yakında gelip Fritz'in onayını alacağını söyler. Çileden çıkmış olan Fritz onaylamayacağını söyler ve gider. Suzel üzgün bir şekilde gelir ama David her şeyin iyi olacağı konusunda ısrar eder. David gider ve onu yalnız bırakır, Suzel da çaresizliğini ve Fritz'e olan aşkını seslendirir. Fritz gelir ve ona nişanlılığıyla ilgili sorular sorar. Fritz, Suzel'ın nişanlısını sevmediğini hemen anlar. Fritz duygularını açıklar ve ikisi de aşklarını itiraf ederler. David girer ve Fritz ile olan iddiasını kazandığını söyler ve bahisten kazandığı üzüm bağını Suzel'a düğün hediyesi olarak vereceğini söyler.
Enstrümantasyon

Mascagni tarafından hazırlanan partirur notaları şu standard orkestrayı içermektedir:
2 flüt, 2 oboa, 2 klarinet, 2 fagot
4 korno, 2 trompet, 3 trombon
timpani ve vurmalı sazlar
2 harp
Yaylı sazlar
Ünlü aryalar > Perde I

Son pochi fiori, -  Suzel için romanza
Per voi ghiottoni inutili -  David için arya
Ünlü aryalar > Perde II

Suzel buon dì - Fritz ve Suzel için ikili
Intermezzo
Ünlü aryalar > Perde III

E anche Beppe amò - Fritz için romanza
Non mi resta che il pianto - Suzel için romanza
Seçilmiş ses kayıtları

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Yıl | Roller (Fritz, Suzel, Beppe, David, Ferederico, Hanezo, Katerina) | Orkestra şefi, Opera evi ve Orkestra | Marka |
| 1942  1979 Teknik yenileme | Ferruccio Tagliavini,  Pia Tassinari, Amalia Pini, Saturno Meletti,  Armando Giannotti, Pier Luigi Latinucci,  Giulia Abba Bersone | Pietro Mascagni   RAI Turin Orkestra ve korosu | Warner-Fonit |
| 1968 | Luciano Pavarotti, Mirella Freni,  Laura Didier Gambardella, Vicente Sarinero, Luigi Pontiggia,  Benito di Bella,  Luigi Pontiggia,  Malvina Major | Gianandrea Gavazzeni Covent Garden, Royal Opera House Orkestra ve korosu | CD Angel SBL 3737 |
Dipnotları

↑  Kaynak: Sarasota Opera programı notları, 2009
İçsel kaynaklar

Opera
Pietro Mascagni
Dışsal kaynaklar

28 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. İngilizce Wikipedia L'amico_Fritz maddesi. (Erişma tarihi:8.6.2009)
28 Ağustos 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Resmi Pietro Mascagni web sitesi. (Erişme tarihi:14.6.2009)
| g t Mascagni Operaları |
| --- | --- | --- |
| Cavalleria rusticana (1890) •  L'amico Fritz (1891) •  Guglielmo Ratcliff (1895) •  Silvano (1895) •  Iris  (1898) •  Le maschere  (1901) •  Amica  (1905) •  Isabeau  (1911) •  Parisina  (1913) •  Lodoletta  (1917) •  Il piccolo Marat  (1913) •  Nerone  (1913) •  | Cavalleria rusticana (1890) •  L'amico Fritz (1891) •  Guglielmo Ratcliff (1895) •  Silvano (1895) •  Iris  (1898) •  Le maschere  (1901) •  Amica  (1905) •  Isabeau  (1911) •  Parisina  (1913) •  Lodoletta  (1917) •  Il piccolo Marat  (1913) •  Nerone  (1913) •  |  |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb13916017h (data)  GND: 300099797  LCCN: no95055007  MusicBrainz work: 4d542700-955b-4adb-b6c9-67ad73ae8835  VIAF: 179631741   WorldCat (LCCN): no95-055007
Değirmenli, İspir

| Değirmenli |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
DeğirmenliDeğirmenli'nin Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 40°29′52″N 41°04′27″E﻿ / ﻿40.4978°K 41.0742°D﻿ / 40.4978; 41.0742
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: İspir
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1788 m
Nüfus (2021): 49
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25902
Değirmenli, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

1642 tarihli avarız defterinde "Kalgons" adıyla belirtilen yerleşimde 1 Müslüman, 1 Hristiyan olmak üzere 2 avarız hanesi bulunmaktaydı.  19. yüzyıl başlarından itibaren sadece Müslüman nüfusun yaşadığı belirtilen yerleşimde, 1835 yılı nüfus sayımına göre 44 erkek nüfus bulunurken, 1896 sayımında 77 erkek nüfus bulunmaktadır.
Mahallenin 1910 ve 1946 yılı kayıtlarında adı Kâlgons ya da Kalkons olarak geçmektedir. Adının 'Değirmenli' olarak değiştirilmesi, Çoruh'u besleyen derelerden biri üzerinde bulunan mahallede, değirmenlerin varlığıdır. 1980'lere kadar faal olan değirmenler, hem mahallenin hem de komşu köylerin büyük göç vermesi sonrasında nüfusunun düşmesi nedeniyle kapanmıştır. Değirmenlerden günümüze yalnızca yıkık duvarları kalmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 156 km, İspir ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in kuzeydoğusunda olup, Güllübağ Mahallesi üzerinden, bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 49
2020: 49
2019: 52
2018: 62
2017: 41
2016: 45
2015: 45
2014: 58
2013: 46
2012: 38
2011: 35
2010: 33
2009: 34
2008: 36
2007: 36
2000: 61
1990: 124
1985: 212
1965: 290
Ulutaş, İspir

| Ulutaş |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
UlutaşUlutaş'ın Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 40°34′39″N 40°54′13″E﻿ / ﻿40.5775°K 40.9036°D﻿ / 40.5775; 40.9036
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: İspir
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 2300 m
Nüfus (2021): 26
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25902
Ulutaş, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1642 ve 1928  yılı kayıtlarında Ermenicede "manastır" anlamına gelen Vank olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
1642 tarihli avarız defteri kayıtlarına göre yerleşimde 6 Müslüman, 8 Hristiyan hane ile 3 askeri görevli bulunmaktaydı. 1835 yılında erkek nüfusun belirlenmesi için yapılan nüfus sayımında köyde 47 Müslüman erkek nüfus bulunurken, 1896 yılında Ahmed Şakir Paşa' nın gerçekleştirdiği ıslahat çalışmaları çerçevesinde yaptırılan nüfus sayımında ise Kırık Nahiyesi'ne bağlı köyde 82 erkek nüfusu tespit edilmiştir.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 159 km, İspir ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in kuzeyinde olup, D.925 numaralı Rize-Erzurum (İkizdere-İspir) devlet yoluna, 2,5 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 26
2020: 19
2019: 19
2018: 29
2017: 25
2016: 24
2015: 22
2014: 50
2013: 21
2012: 25
2011: 27
2010: 29
2009: 18
2008: 31
2007: 38
2000: 53
1990: 130
1985: 222
1965: 256
Ziyadoğulları Hanedanı

Ziyadoğulları Hanedanı Gence Hanlığını kurmuş Kaçar Türkleri'nden olan bir hanedan. Şia mezhebinin Caferî koluna mensup olan Ziyâdoğulları Hanedânı Türkçe konuşuyordu.
Safevi Hanedanı dövründe merkezi Gence'de bulunan Karabağ beylerbeyi II Uğurlu Han Ziyadoğlu, Nadir kendisini şah ilan etmek isterken buna itiraz etti ve açıkça Tahmasp Kulu Hanın şah olmasının mümkün olmadığını söyledi. Nadir sonradan onun şah olmasına itiraz edenlerin bir çokunu öldürtuse de kudretli Kaçar boyundan olan Ziyadoğlu'nu idam etmekten çekindi. Ancak Karabağ beylerbeyini zayıf düşürmek için Gazah ve Borçalı bölgelerini Gürcistan'a verdi ve Otuz İki, Cavanşir ve Kebirli boylarını Horasan'a tehcir etti.
II Uğurlu Han Ziyadoğlu Kaçar 1738 yılında Dağıstanlılar ile savaşta öldü.
Nadir Şah öldürüldükten sonra Ziyadoğulları Hanedanı'nı kuran Kaçar Türkleri'nden II Şahverdi Han Gence'nin ilk hanı (1747-60) oldu.