stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hökume Aliyeva
Kariyeri

Hökume Aliyeva, eğitimine yüksek lisans ve doktora düzeyinde devam etti. Babası Celil Aliyev'in ifadesine göre, bu dönemde doktorasının son yılı içindeydi. 2016 yılından itibaren Azerbaycan Hava Yolları'nda tercüman olarak çalışmaya başladı. Daha sonra kabin memuru olarak görev aldı. Babasının ifadesine göre, bu uçuşun ardından hukukçu olarak kariyerine devam etmeyi planlıyordu.
Ölümü

Hökume Aliyeva, Aktau şehri yakınlarında kaza yapan AZAL’a ait 8243 sefer sayılı uçuşta kabin memuru olarak görev yapıyordu. . Kaza anında yolcuları sakinleştirmeye çalışarak son ana kadar "Her şey iyi olacak!" sözleriyle yolculara moral verdi. 29 Aralık 2024 tarihinde II. Fahri Hıyabanı Mezarlığı'na defnedildi.
Ödülleri

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 29 Aralık 2024 tarihli kararnamesiyle, Hökume Aliyeva ölümünden sonra "Azerbaycan'ın Millî Kahramanı" unvanına layık görüldü.
J2-8243 sayılı uçuşun hayatını kaybeden mürettebat üyeleri için düzenlenen veda töreni (Aliyeva’nın tabutu sağda), Haydar Aliyev Uluslararası Havalimanı.
Günahsızlar (film, 1944)

| --- | --- |

Yönetmen: Faruk Kenç
Yapımcı: Faruk Kenç
Senarist: Mualla Kenç
Görüntü yönetmeni: Kemal Baysal
Stüdyo: İstanbul Film
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram
Renk: Siyah-beyaz
Yapım yılı: 1944
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Diğer adları: The Innocent Ones (İngilizce)
Günahsızlar, yapım ve yönetmenliğini Faruk Kenç'in üstlendiği 1944 yapımı Türk filmidir. Filmde, annesi öldükten sonra yalnız kalan genç bir kız ve ona yardım eden bir balıkçının hikâyesi anlatılmaktadır.
Oyuncular

Filmin başlıca oyuncuları şunlardır,
Oya Sensev
Sadri Alışık
Nuriye İnce
Emin Kalaycı
Müjde Tunç
Tevfik İnce
Rauf Ulukut
Halit Akçatepe
Nevin Seval

| Nevin Seval |
| --- | --- |
Nevin Seval
Doğum: 1920 Emirgân, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 19 Ekim 1958 (38 yaşında) Adana, Türkiye
Defin yeri: Asri Mezarlığı, Adana
Milliyet: Türk
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1939-1958

Nevin Seval (1920, İstanbul - 19 Ekim 1958, Adana), Türk tiyatro ve sinema oyuncusu.
Yaşamı

1920'de Emirgân'da doğdu. Emirgan İlk Mektebi'nin ardından Amerikan Kız Koleji'ne, sonrasında İstanbul Kız Lisesi'ne devam etti ancak dokuzuncu sınıfta evlenerek eğitim hayatından ayrıldı. Sanat hayatına 1939'da Şehir Tiyatroları'nda başladı ve uzun süre bu kurumda aktif roller aldı. Şehir Tiyatrolarının, 1958 yılında, sözleşmeli sanatçı olarak alınan ilk kadrosunda olma özelliğini taşır. Orhon Murat Arıburnu ve Attilâ İlhan, sanatçıya olan aşkını şiirleriyle dile getirmişlerdir. Tiyatronun dışında kamera karşısına da geçerek, sinema filmlerinde oynayan Seval, 1958 yılında Harputta Bir Amerikalı oyununun Adana turnesinde, oyunun üçüncü günü tifoya yakalanarak, kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdi. Adana Asri Mezarlığı'na defnedildi.
Tiyatro oyunları

1939: Azrail Tatil Yapıyor
1942: Rüzgar Esince
1942: Yalancı
1945: IV. Henry
1947: Zehir
1948: Evin Üstündeki Bulut
1954: Günler Geçer, Her Şey Geçer
1955: Çayhane
1956: Keçiler Adası
1958: Harput'ta Bir Amerikalı
xxxx: Kamelyalı Kadın
Filmografisi

1941: Kahveci Güzeli
1945: Yayla Kartalı
1946: Harman Sonu
1946: Kızılırmak-Karakoyun
1947: Kerim'ın Çilesi
1948: Harmankaya
1949: Ölünceye Kadar Seninim
1950: Parmaksız Salih
Cici Berber

| --- | --- |
Film afişi
Yönetmen: Muhsin Ertuğrul Nâzım Hikmet
Senarist: Nâzım Hikmet
Müzik: Mesut Cemil Tel
Görüntü yönetmeni: Cezmi Ar
Kurgu: Muhsin Ertuğrul
Stüdyo: İpek Film
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram
Renk: Siyah-Beyaz
Yapım yılı: 1933, Türkiye
Ülke:  Türkiye
Dil: Türkçe Rumca
Cici Berber, Nazım Hikmet'in senaryosunu yazdığı, Muhsin Ertuğrul ve Nazım Hikmet'in yönetmenliğini yaptığı, 1933 yapımı Türk filmidir.
Konusu

Söyleşi yapmak için gittiği berber dükkanında çalışan Rum kızı Eleni'ye aşık olan ve Eleni'ye yakın olmak için berberde işe giren gazetecinin maceralarını anlatır.
Oyuncular

İsmail Galip Arcan
Zozo Dalmas
Ferdi Tayfur
Muammer Karaca
Şevkiye May
Mahmut Moralı
Necdet Mahfi Ayral
Hadi Hün
Muvaffak İhsan Garan
Eyüp Sabri Gülener
Ferih Egemen
Mahinur Ergun

| Mahinur Ergun |
| --- | --- |
Doğum: 1956 (68-69 yaşında) Bursa
Milliyet: Türk
Vatandaşlık:  Türkiye
Meslek: Yönetmen, Senarist
Tanınma nedeni: Şaşıfelek Çıkmazı   Asmalı Konak   dizileri

Mahinur Ergun (d. 1956, Bursa), Türk yönetmen ve senarist. Özellikle Şaşıfelek Çıkmazı ve Asmalı Konak dizileriyle tanınır.
Hayatı

Ankara Basın Yayın Yüksek Okulu Sinema Televizyon Bölümü mezunudur (1978). Mezuniyetinin ardından, bir süre reklam tanıtım filmleri çekti. 1987'de ilk video filmi Yabancı Bir Sevgi'yi, 1988'de ise Gece Dansı Tutsakları adlı ilk sinema filmini çekti.
Sinema filmlerinin yanı sıra, güçlü kadın karakterleri televizyonda alışılagelmişin dışında bir anlayışla ve doğallıkla ele alan Çatısız Kadınlar, Şaşıfelek Çıkmazı ve Nasıl Evde Kaldım gibi dizilerin senaristi ve yönetmeni olarak tanınır.
Çoğunlukla tiyatro kökenli oyuncularla çalışır ve kimi oyunculara hemen her projesinde yer verir. Füsun Demirel, Zuhal Olcay, Derya Alabora, Lale Mansur, Tamer Karadağlı, birden fazla kez projelerinde yer aldığı oyunculardan bazılarıdır. Çağan Irmak'ın yetişmesine katkıda bulundu. Şaşıfelek Çıkmazı dizisinde asistanlığını yapan Irmak, dizinin sonradan çekilen bölümlerinde, yönetmen olarak görev aldı. Mahinur Ergun, son yıllarda yazıp yönettiği dizilerden çok, başkaları tarafından yazılmış öyküleri senaryolaştırdığı Asmalı Konak, Haziran Gecesi gibi dizilerde çalıştı. Uzun yıllardır sinema filmi çekmemektedir.
2007 yılında yapılan 44. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin Ulusal Yarışma Bölümü jürisinde yer almıştır.
Sinema ve TV yapımları > Yönetmen olarak

Dedelerimi Evlendirirken (TV filmi), 2000
Nasıl Evde Kaldım (TV), 1999
Çatısız Kadınlar (TV), 1998
Baba Evi (Yönetmen: Yusuf Kurçenli) (TV), 1997
Eltiler (Yönetmen: Uğur Erkır) (TV), 1997
Sıdıka (TV), 1997
Şaşıfelek Çıkmazı (TV), 1996-1998
Çılgın Badiler (TV), 1996
Artist Palas (TV), 1994
Ay Vakti, 1993
Şans Blokları (TV), 1993
Karşı Show (TV), 1992
Medcezir Manzaraları, 1989
Gece Dansı Tutsakları, 1988
Yabancı Bir Sevgi, 1987
Sinema ve TV yapımları > Senarist olarak

Kısmet (2023) TV
Veda Mektubu (2023) TV
Ben Bu Cihana Sığmazam (2022) TV
Kefaret (Yönetmen: Mesude Erarslan) (TV), 2021
Hayat Sırları (Yönetmen: Cem Karcı) (TV), 2018
Hayat Şarkısı (Yönetmen: Cem Karcı) (TV), 2016
Merhamet (Yönetmen: Çağatay Tosun) (TV), 2013
Al Yazmalım (Yönetmen: Nisan Akman)  (TV), 2011
Mert ile Gert (2008-2009)
Geniş Zamanlar (Yönetmen: Taner Akvardar) (TV), 2007
Kader (Yönetmen: Adnan Güler), 2007
Ahh İstanbul (Yönetmen: Şerif Gören), 2006
Ezo Gelin (Yönetmen: Yasemin Türkmenli) (TV), 2006
29-30 (Yönetmen: Ulaş İnaç), 2006
Kırlangıç (Yönetmen: Abdullah Oğuz), 2004
Haziran Gecesi (Yönetmen: Andaç Haznedaroğlu) (TV), 2004
Asmalı Konak - Hayat (Yönetmen: Abdullah Oğuz), 2003
Estağfurullah Yokuşu (Yönetmen: Kumral Pakel) (TV), 2003
Kampüsistan (Yönetmen: Uluç Bayraktar) (TV), 2003
Asmalı Konak (Çağan Irmak) (TV), 2002
Aşk Meydan Savaşı (Yönetmen: Yalçın Yelence) (TV), 2002
Nasıl Evde Kaldım (TV), 1999
Çatısız Kadınlar (TV), 1998
Şaşıfelek Çıkmazı (TV), 1996-1998, 2001
Artist Palas (TV DİZİSİ)  (Yönetmen: Mahinur Ergun) 1994
Ay Vakti, 1993
Medcezir Manzaraları, 1989
Ölü Bir Deniz (Yönetmen: Atıf Yılmaz), 1989
Gece Dansı Tutsakları, 1988
Limon Ağacı (Yönetmen: Deniz Ergun) (TV), 2008
Ödülleri

3. Ankara Film Festivali - 1990
En iyi yönetmen (Medcezir Manzaraları)
En iyi senaryo (Medcezir Manzaraları)
Fleiss'in kappa katsayısı

Fleiss'in kappa katsayısı ikiden fazla sabit sayıda değerleyici arasındaki karşılaştırmalı uyuşmanın güvenirliğini ölçen bir istatistik yöntemidir.
Fleiss'in kappa ölçüsü sabit sayıda (n tane) değerleyicinin her birinin, (N tane) maddeyi veya kişiyi (C tane) birbirinden karşılıklı hariç olan kategoriye göre ayırmaları süreci sonunda ortaya çıkan değerleyiciler arasındaki uyuşmayı ölçer. Fleiss'in kappa ölçüsü bu uyuşmanın bir şans eseri olabileceğini de ele aldığı için basit yüzde orantı olarak bulunan uyuşmadan daha güçlü bir sonuç verdiği kabul edilir. Ortaya çıkan kategorik değişken olduğu için Fleiss'in kappa katsayısı bir parametrik olmayan istatistik türüdür.
Fleiss'in kappa katsayısı iki değerleyicinin uyuşmaları sorunu inceleyen Scott'un pi katsayısı nın bir genelleştirilmesidir. Benzer şekilde Cohen'in kappa katsayısına da ilişkilidir. Ancak Scott'un pi katsayısı ve Cohen'in kappa katsayısı iki değerleyici olması gerektirirken, Fleiss'in kappa katsayısı ikiden daha çok herhangi bir sayıda değerleyici için uygulanabilir. Aynı onlar gibi, yine sabit sayıda değerleyicinin aralarındaki uyuşmanın ne kadar rastgelelik eseri olmadığı ve bu nedenle ne kadar güvenilir olduğunun sayısal olarak 0 ve 1 değerleri arasında ifade edilmektedir.
Açıklamalar

Bu konu şöyle daha genişletilebilir: Sabit n sayıda değerleyici vardır; bunların inceledikleri değerlendikleri haller N sayıdadır; her bir değerleyici her bir hal için k sayıda kategori sayısı verecektir. Eğer bir hal için iki değişik değerleyici aynı kategori sayısı vermişlerse, bu iki değerleyicinin uyuştuğunu gösterir; eğer kategori sayısı değişikse verilen kategori sayıları arasındaki farka dayanarak değişik derecede uyuşmazlık bulunur. Bu uyuşma ya rastgelelik sonucunda doğmuştur yahut da değerleyicilerin inanç ve davranışları birbirine benzemektedir. Fleiss'in kappa katsayısı tek bir hal için iki tane değerleyiciyi değil; n tane değerleyici tarafından N tane hal için yapılan değerlendirmelerle ilgilidir ve bu değerlendirmeler arasındaki uyuşmanın ne derecede rastgelelikten ayrıldığının sayısal ifadesidir.
Fleiss'in kappa katsayısı şöyle tanımlanmıştır:
Burada  1-{\bar {P_{e}}} faktörü rastgelelik ötesinde ne derece uyuşma olabilmesinin mümkün olduğunu gösterir;  {\bar {P}}-{\bar {P_{e}}} gözlemlenen gerçekte ne derecede rastgelelik ötesinde uyuşma derecesinin ortaya çıktığını açıklar.
Aşağıda Fleiss'in kappa katsayısını bulmak için hesaplar için örneğinde şu araştırma sorunu ele alınmaktadır:
Formüller

N değerlendirilecek hallerin sayısı; n toplam değerleyici sayısı ve k ise degerlemede kullanılacak kategori sayısı olsun. Haller i indeks sayısı ile belirlensin i=1,...,N; değer kategorileri j ile indekslensin j=1,...,k. nij
i-inci hali j-inci kategoriye koyan değerleyici sayısını temsil etmektedir.
Önce j-inci kategoriye koyulmuş değerlendirme oranı,  p_{j} olarak, hesaplanır:
(1)
Sonra i-inci hal için değerleyicilerin ne derece uyuştuklarını gösteren  P_{i}\,, hesaplanır:
(2)
Simdi  P_{i}\,lerin ortalaması olan  {\bar {P}} hesaplanır:
(3)
En son toplam ortalama  \sum _{j=1}^{k}p_{j}^{2} olan  {\bar {P_{e}}} hesaplanır:
(4)
Sonuç olarak bunlar yukarıda verilen formüle konulup Fleiss'in kappa katsayısı bulunur:
(5)
Fleiss'in kappa katsayisi için şu değerler hemen yorumlanır:
κ=1 : Tum değerleyiciler hep birlikte birbirine uyuşmaktadırlar.
κ=0 : Değerleyiciler aralarında uyuşmalar sadece şans ile belirlenmiştir ve diğer hallerde hiçbir uyuşma yoktur.
Örneğin > Veri serisi

Yukarıdaki örnekte 14 tane değerleyici (yani n=14), 10 sayıda bir örneklem hallerini (yani N=10) değerlendirip 5 kategoriye (yani k=5) ayırmaktadırlar. Aşağıda örneklem halleri satırlarda ve kategorilerde sütunlarda gösterilmiştir. Burada kullanılan kutuçizim girdileri ve hesap sonuçları verilecektir:
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |  P_{i}\, |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 14 | 1.000 |
| 2 | 0 | 2 | 6 | 4 | 2 | 0.253 |
| 3 | 0 | 0 | 3 | 5 | 6 | 0.308 |
| 4 | 0 | 3 | 9 | 2 | 0 | 0.440 |
| 5 | 2 | 2 | 8 | 1 | 1 | 0.330 |
| 6 | 7 | 7 | 0 | 0 | 0 | 0.462 |
| 7 | 3 | 2 | 6 | 3 | 0 | 0.242 |
| 8 | 2 | 5 | 3 | 2 | 2 | 0.176 |
| 9 | 6 | 5 | 2 | 1 | 0 | 0.286 |
| 10 | 0 | 2 | 2 | 3 | 7 | 0.286 |
| Total | 20 | 28 | 39 | 21 | 32 |  |
|  p_{j}\, | 0.143 | 0.200 | 0.279 | 0.150 | 0.229 |  |

Veri özetleri şunlardır:
 N = 10,  n = 14,  k = 5
Tüm gözlemler için toplam = 140

 P_{i}\, için toplam= 3.780
Örneğin > Formül ve hesaplar

Birinci kategori sütunu toplamı için toplam orantı şöyle bulunur:
İkinci satır hali için toplam orantı şöyle bulunur:
{\bar {P}} değerini hesaplamak için,  P_{i} toplamı bulunur:
Tüm veri serisi ve hesaplama sayfası için
Sonuç olarak Kappa formülü kullanılır:
Sonuç yorumlaması

Landis ve Koch (1977) elde edilen  \kappa  değerlerini yorumlamak için şu tabloyu sunmuşlardır.
|  \kappa  | Yorum |
| --- | --- |
< 0: Hiç uyuşma olmaması
0.0 - 0.20: Önemsiz uyuşma olması
0.21 - 0.40: Orta derecede uyuşma olması  
0.41 - 0.60: Ekseriyetle uyuşma olması
0.61 - 0.80: Önemli derecede uyuşma olması
0.81 - 1.00: Neredeyse mükemmel uyuşma olması

Verilen örneğinde
bulunduğu için ancak orta dereceli bir uyuşma olduğu sonucu çıkarılabilir.
Ancak bu tabloda verilen yorumlar ve hatta verilen aralıklar hakkında istatistikçiler arasında anlaşmazlık vardır. Landis ve Koch yazılarında verdikleri aralıklar ve yorumlar için teorik delil vermemişlerdir ve bu ifadeler ancak birer şahsi inanç olarak kabul edilebilirler. Bazı istatistikçilere göre bu aralıklar ve yorumlar araştırmacılara zararlı olabilirler. 
. Bu aralıklar ve yorumlar araştırıcılara Kappa değerinin değişken kategori sayısından da (yani Cden) etkilendiği gerçeğini unutturabilir. Bilinmektedir ki kategori sayısı ne kadar küçük olursa kappa değeri de büyük olmaktadır.
İçsel kaynaklar

Vikikitapta bu konu hakkında daha fazla bilgi var:
Cohen'in kappa katsayısı
Pearson'un çarpım-moment korelasyon katsayısı
Vikikitap
Kırgız alfabesi

Kırgız alfabesi, Kırgızcanın yazımı için kullanılan alfabedir. Günümüzdeki Kırgızca 2 alfabe ile yazılır, bunlar;
Kırgız latin alfabesi projesi. Prof. Gülzura Cumakunova, Ankara Üniversitesi. 3 Mart 2021
Alfabe

Kırgızlar tarih boyunca çok alfabe kullanmış bu ise Kırgızcanın telaffuzda çok olmasa da değişmesine sebep olmuştur.
Alfabe > Turan Türk Alfabesi

Kırgızların millî alfabesi bütün Türk Dünyasının en eski ve özüne ait alfabesi olan Turan Türk Alfabesi; Orhun alfabesi, Göktürk alfabesi, Runik, Turan alfabesi diye de adlandırılmış Eski Türk Alfabesidir.
Eski Türkçede olduğu Bilge Kağan Yazıtında KIRKIZ kelimesinin sağdan sola doğru yazılışı : 𐰶𐰃𐰺𐰴𐰕
Alfabe > Arap Alfabesi

Türk Dünyasının Müslüman olmaya başlaması ile Müslüman olan bütün Türk toplulukları Arap alfabesine geçmeye başladılar. Uzun bir vakit Arap Alfabesi kullanılmıştır.
Latin Alfabesi

1920'ler ve 1930'lu yıllarda kısa bir süreliğine Latin alfabesi kullanılmıştır.
Latin Alfabesi > Kiril Alfabesi

Kısa bir süre Latin alfabesi kullanılsa bile Sovyet baskısı sebebiyle Rusların kullandığı Kiril Alfabesi yerleştirilmiştir. Günümüzde Kırgızistan alfabesi Kiril Rus alfabesidir.
Günümüz Kırgız alfabesi Kırgızcanın  yazımı için kullanılan alfabedir. Kırgızca iki alfabe ile yazılır. Bunlar;
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kiril alfabesi | Kırgız isim | Arap alfabesi | Başka alfabeyle yazma | Latin alfabesi  (1928-1940) | IPA |
| А а | а | ا | A a | A a | /ɑ/ |
| Б б | бе | ب | B b | B в | /b/, [w], [v] |
| В в | ве | ۋ | V v | V v | /v/ |
| Г г | ге | گ   ع* | G g | G g, Ƣ ƣ | /ɡ/ [ʁ] |
| Д д | де | د | D d | D d | /d/ |
| Е е | e | ه | E e | E e | /je/, /e/ |
| Ё ё | ё | يو | Yo yo | Yo yo | /jo/ |
| Ж ж | же | ج | J j | Ç ç (Ƶ ƶ 1938-1940) | /dʒ/ |
| З з | зе | ز | Z z | Z z | /z/ |
| И и | и | ى | İ i | I i | /i/ |
| Й й | ий | ي | Y y | J j | /j/ |
| К к | кa | ك   ق* | K k | K k, Q q | /k/, [q], [χ] |
| Л л | эл | ل | L l | L l | /l/ |
| М м | эм | م | M m | M m | /m/ |
| Н н | эн | ن | N n | N n | /n/ |
| Ң ң | ың | ڭ | Ñ ñ | Ŋ ŋ | /ŋ/ |
| О о | о | و | O o | O o | /o/ |
| Ө ө | ө | ۅ | Ö ö | Ɵ ɵ | /ø/ |
| П п | пe | پ | P p | P p | /p/ |
| Р р | эр | ر | R r | R r | /r/ |
| С с | эс | س | S s | S s | /s/ |
| Т т | те | ت | T t | T t | /t/ |
| У у | у | ۇ | U u | U u | /u/ |
| Ү ү | ү | ۉ | Ü ü | Y y | /y/ |
| Ф ф | эф | ف | F f | F f | /f/ |
| Х х | ха | ح | H h | X x (H h 1928-1938) | /χ/ (=/k/) |
| Ц ц | це | تس | C c | Ts ts | /ʦ/ |
| Ч ч | че | چ | Ç ç | C c | /tʃ/ |
| Ш ш | ша | ش | Ş ş | Ş ş | /ʃ/ |
| Щ щ | ща | - | Şç şç | Şc şc | /ʃtʃ/, /ʃː/ |
| Ъ ъ | ажыратуу белгиси | - | - | - | - |
| Ы ы | ы | ى | İ i | Ь ь | /ɯ/ |
| Ь ь | ичкертүү белгиси | - | - | - | - |
| Э э | э | ه | É é | E e | /e/ |
| Ю ю | ю | يۋ | Yu yu | Yu yu | /ju/, /jy/ |
| Я я | я | يا | Ya ya | Ya ya | /ja/, /jɑ/ |

К +  а, о, у, ы Arapça: ك => Arapça: ق
Г +  а, о, у, ы Arapça: گ => Arapça: ع
Latin Alfabesi > Kiril Alfabesi > Sayılar

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Sayı | Kırgızca (Kiril) | Okunuşu | Sayı | Kırgızca (Kiril) | Okunuşu |
| 1 | бир | bir | 7 | жети | ceti |
| 2 | эки | eki | 8 | сегиз | segiz |
| 3 | үч | üç | 9 | тогуз | toguz |
| 4 | тѳрт | tört | 10 | он | on |
| 5 | беш | beş | 20 | жыйырма | cıyırma |
| 6 | алты | altı | 100 | жүз | cüz |
Baldar Çomoqtoru. Ajtuucu: Toƣoloq Moldo Abdьraqmanov. 1939
1940'lı yıllar
Illapel

| Illapel |
| --- | --- |
Belediye
Illapel belediyesi
Şehir görünümü
  Bayrak Arma 
IllapelIllapel'in Şili'deki konumu
Koordinatlar: 31°38′G 71°10′B﻿ / ﻿31.633°G 71.167°B﻿ / -31.633; -71.167
Ülke:  Şili
Bölge: Coquimbo
İl: Choapa
İdare
 • Belediye başkanı: Denis Cortés Vargas (Bağ.)
Yüzölçümü
 • Belediye: 2.629,1 km²
Nüfus (2012)
 • Belediye: 30.074
 • Yoğunluk: 11/km²
 • Kent: 21.826
Zaman dilimi: UTC-04.00 (CLT)
 • Yaz (YSU): UTC-03.00 (CLST)
Resmî site www.municipalidadillapel.cl
Illapel, Şili'nin Coquimbo bölgesinin Choapa ilinin merkezi olan bir şehir ve belediyedir. Şehir, Illapel Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 2.629,1 km² olan belediyenin nüfusu 2012 yılı itibarı ile 30.074'tür.
Großdeutschland Tümeni

| Panzergrenadier Tümeni "Großdeutschland" (Büyük Almanya) |
| --- | --- |
Tümen Arması Stahlhelm (Çelik Miğfer)
Etkin: 1942-1945
Ülke:  Nazi Almanyası
Sınıfı:  Heer
Tipi: Panzergrenadier
Takma Adı: die Feuerwehr (Ateş Tümeni)
Savaşları: Barbarossa Harekâtı   Üçüncü Harkov Muharebesi   Kursk Muharebesi
Komutanlar
Ünlü komutanları: Hasso von Manteuffel
Großdeutschland" Tümeni askerleri Kursk'ta, Temmuz 1943
Großdeutschland" Tümeni askerleri, Ağustos 1944
Tümene bağlı bir birliği teftiş eden 4. Panzer Ordusu komutanı Hermann Hoth ve tümen komutanı Walter Hoernlein, Haziran 1943
Tümene bağlı askerler (25 Şubat 1944)
Großdeutschland Tümeni (Türkçe anlamı: Büyük Almanya Tümeni), II. Dünya Savaşı'nda 1942'ye kadar piyade daha sonrasında mekanize piyade ve panzer tümeni olarak görev yapmış, Waffen-SS ile Wehrmacht'ın oluşturduğu Alman Ordusunun en seçkin iki tümeninden birisidir. Diğeri ise 1. SS Panzer Tümeni "Leibstandarte SS Adolf Hitler" idi. Özel bir isme sahip olması nedeniyle rejim muhafızı Waffen SS tümenleri ile karıştırılmış olmasına karşın birlik muvazzaf Alman Ordusu olan Wehrmacht'a bağlıydı. Kuruluş olarak Nazi ideolojisi ile bir ilişkisi olmamasına karşın savaş suçu işlediğine dair iddialar vardır.
Kuruluş

Reich Şansölyelerinin makamlarının muhafızlığını yapmak ve iç karışıklılar döneminde Berlin'de hem komünistlere, hem de nasyonal sosyalistlere karşı bir müdahale birliği bulunmasının gerekmesi üzerine 1921 yılında Wachregiment Berlin ismi altında kuruldu. Gerek görevlerinin diğer ordu birliklerinden farklı olması, gerekse yabancı ülke temsilcilerinin yaptığı ziyaretlerde tören kıtası olarak yer almaları hasebiyle Muvazzaf Alman Ordusunun (Reichswehr) en seçkin birliği haline geldi. Eğitimleri ağırdı ve birliğe yalnızca en iyi askerler alınıyordu.Bunun dışında güçlü bir vücut yapısı da gerekliydi.
1933 yılında Hitler'in iktidara gelişiyle Şansölye Muhafızlığı görevindeki tekel konumları sarsıldı. Çünkü Hitler'in muhafızlığını Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'ne (NSDAP) bağlı olan Leibstandarte SS Adolf Hitler birliği yapıyordu. Hitler Waffen-SS ile Wehrmacht'ın Devlet Liderinin Muhafızlığı için ihtilafa düşeceğini fark etti ve bu mühim ihtilafı bizzat müdahale ederek engelledi.Bu müdahale sonucu Hitler'i SS Muhafızları koruyacaktı lakin, Wachregiment'in vazifesi de Berlin'in ve Devlet Başkanlığının Muhafızlığı olarak genişletildi ve 1938 yılında da Führer Begleit Brigade (Führer Refakat Tugayı) ismini aldı..Bu Ordu ile Waffen SS'in son anlaşmazlığı olmayacaktı.
1939 yılına gelinince bizzat Hitler tarafından birliğin ismi büyük Nazi ülküsü olan Lebensraum'a (Yaşam Alanı) atfen Infanterie-Regiment Großdeutschland (Büyük Almanya Piyade Tugayı) ismini aldı.
II. Dünya Savaşı'nın başlaması ile birlikte Hitler'in talimatı üzerine Fransa Seferine katılmaları emredildi.Bu andan itibaren Berlin'de kısa dinlenme ziyaretleri dışında bir daha bulunmayacaklardı.
Birliğin Evrimi

1923 Wachregiment Berlin (Berlin Muhafız Alayı)
1925 Kommando der Wachtruppe (Muhafız Birlikleri Komutanlığı)
1934 Wachtruppe Berlin (Berlin Muhafız Birllikleri)
1936 Wachregiment Berlin (Berlin Muhafız Alayı)
1939 Infanterie-Regiment "Großdeutschland" (Piyade Alayı Büyük Almanya)
1942 Infanterie-Regiment Großdeutschland 1 und 2 (Piyade Alayı Büyük Almanya 1 ve 2)
1942 Infanterie-Division Großdeutschland(mot.) (Piyade Tümeni Büyük Almanya(mot.=Motorize))
1943 Panzergrenadier-Division Großdeutschland (Mekanize Piyade Tümeni Büyük Almanya)
1944 Panzerkorps "Großdeutschland" (Panzer Kolordusu Büyük Almanya) (Brandenburg Tümeni ve Großdeutschland Tümeninden oluşuyor)
İsminin Kökeni

Großdeutschland yani Büyük Almanya kelimesi Pangermanistlerin 19. yüzyıl ortalarında Bismarck'ın politikaları ile paralel bir şekilde oluşan Almanya'nın birleşmesi idealinin daha da ileri götürülerek Avrupa'daki tüm Almanların birleşerek bir ülke olmasının siyasal anlam kazanmış simge kelimesiydi. Weimar Cumhuriyeti döneminde tüm sağ-muhafazakâr partilerin komünizme karşı savaş hariç ortak paydalarını oluşturuyordu. Prusya'dan miras kalan bu ülkü tüm Alman subayları tarafından destekleniyordu. Hitler Lebensraum'u kabul ettiremediği Wehrmacht'ı, Büyük Almanya idealini kullanarak ikna etti ve bunu propagandada sıklıkla kullandı. Lebensraum'un, Büyük Almanya idealinin biraz genişletilmiş bir versiyonundan başka bir şey olmadığını belirtiyordu. Ordunun en seçkin tümenine vereceği bir isimle bu ideali subayların ve erlerin zihnine iyice yerleştirmek ve onları şevklendirmek için mükemmel bir hareket olacaktı.
Komutanları

Großdeutschland Tümeni askerlerinin askere alınma töreni. (Kasım 1944)