Azerbaycan tarihi
Taş Devri > Bronz'dan (Tunç) Demir Çağı'na

Ayrıca bakınız: Med İmparatorluğu, Ahameniş İmparatorluğu, Part İmparatorluğu, Sasani İmparatorluğu ve Müslümanların İran'ı fethi
Azerbaycan'da Tunç Çağı MÖ 4. bin yılın ikinci yarısında başlamış ve MÖ 2. bin yılın ikinci yarısında sona ermişken, Demir Çağı MÖ yaklaşık 7-6. yüzyıllarda başlamıştır. Azerbaycan'da Tunç Çağı erken Tunç Çağı, orta Tunç Çağı ve geç Tunç Çağı olarak üçe bölünmüştür. Bu dönemler Nahçıvan, Gence, Mingeçevir, Daşkesen ve diğer yerleşimlerde araştırılmıştır.
Erken Tunç Çağı, Karaz kültürü, Orta Bronz Çağı "boyalı toprak" kültürü olarak da bilinen "boyalı seramik" kültürü ile karakterizedir. Geç Tunç Çağı, Hocalı-Gedebey, Nahçıvan ve Talış-Mugan arkeolojik kültürleri ile karakterizedir.
1890'da Jacques de Morgan tarafından Lenkeran yakınlarındaki Talış dağlık bölgelerinde yapılan araştırmalar sırasında, Geç Tunç ve Erken Demir çağlarına tarihlendirilen 230'dan fazla mezar ortaya çıkarıldı. E. Rösler, 1894-1903 yılları arasında Karabağ ve Gence'de geç Tunç Çağı'na ait malzemeler ortaya çıkardı. J. Hummel, 1930-1941 yıllarında Göygöl Rayonu'nda (Sovyet döneminde Elenendorf) ve Karabağ'da araştırmalar yaptı ve Barrows I ve II gibi önemli yerleri ve Geç Tunç Çağı'na tarihlenen bilinmeyen birkaç yeri daha ortaya çıkardı.
Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'nden arkeolog Walter Crist, 2018'de Kobustan Millî Parkı'nda "Av Köpekleri ve Çakallar" veya "58 Delik" adı ile bilinen bir Bronz Çağı masa oyunu buldu (4000 yaşında). Oyun o zamanlar Mısır, Mezopotamya ve Anadolu'da popülerdi ve eski Mısır firavunu Amenemhat IV'ün mezarında tanımlanmıştı.
Eski halkların ve medeniyetlerin etkisi Azerbaycan topraklarında bir dönüm noktasına geldi. Çeşitli Kafkas halkları, Güney Kafkasya'nın en eski sakinleri olmalıdır; bunlardan en önemlisi olan Kafkas Albanları bu halkların en tanınmış temsilcileridir.
Kafkas Albanlarının Azerbaycan'ın en eski sakinleri olduğuna inanılmaktadır. Erken yerleşimciler MÖ 9. yüz yılda İskitleri içermektedir. Güney Kafkasya M.Ö. 550 civarında Ahamenişler tarafından ele geçirildi. Bu dönemde Azerbaycan'da Zerdüştlük yayıldı. Ahamenişler MÖ 330'da Büyük İskender tarafından mağlup edildi. MÖ 247'de Pers topraklarında Seleukosların yıkılışının ardından, Ermenistan Krallığı MÖ 190 ile MS 428 arasında modern Azerbaycan topraklarının büyük bölümü üzerinde kontrol sahibi oldu. Bu Arşak Hanedanı, Part kökenli bir hanedan olup MS 12 ila 428 yılları arasında Ermenistan Krallığını yönetmiştir. Bölgede Kafkas Albanyasının tamamı, Seleukosların yıkışının ardından sonraki yüzyıllarda Part hakimiyeti altına girdi. Albanlar, MÖ 1. yüzyılda bir krallık kurdular ve Partlar'ın Sasaniler tarafından ortadan kaldırılmasına kadar Kafkas Albanyasını vasal devlet olarak büyük ölçüde bağımsız idare ettiler. Kafkas Albanya hükümdarı Kral Urnayr, Hristiyanlığı MS 4. yüzyılda devlet dini olarak resmen kabul etti ve Albanya 8. yüzyıla kadar bir Hristiyan devlet olarak kaldı.  Sasaniler'e tamamen bağlı olmasına rağmen, Kafkas Albanyası monarşisini korudu. Sasani kontrolü, MS 642'de Müslüman Araplar tarafından yenilmeleriyle sona erdi, tüm Azerbaycan da dahil olmak üzere imparatorluk, Müslümanların İran'ı fethi yoluyla sona erdi.
Avrasya ve Orta Asya yerleşimcilerin art arda göç etmesi ve bu bölgeye yerleşmesi, Sasani-Pers İmparatorluğu döneminden 20. yüzyılda Azerbaycan Türklerinin ortaya çıkmasına kadar eski zamanlardan beri Kafkasya tarihini belirleyici bir model olmaya devam etmiştir. Azerbaycan'a gidip gelen İran göçebeleri arasında İskitler, Alanlar ve Kimmerler de bulunmaktadır. Hazarlar ve Hunlar gibi göçebeler Hun ve Hazar döneminde bölgeye saldırılar düzenlediler. Derbend'in duvarları ve tahkimatı, Sasani döneminde Kuzey Kafkasya Geçidi'nin arkasından gelen göçebeleri engellemek için inşa edildi. Ancak, bu göçebeler bölgede kalıcı yerleşim yapmadılar.