stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mîna Urgan
Hayatı

1 Mayıs 1915 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Fecr-i Ati şairi Tahsin Nahit Bey, annesi Şefika Hanım'dır. Babasını 2 yaşındayken yitirdi. Annesinin ikinci eşi Falih Rıfkı Atay'dı. Ve Falih Rıfkı Atay'ın himayesinde büyüdü. Şimdiki adı Robert Kolej olan Arnavutköy Amerikan Kız Koleji'ndeki öğreniminden sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Filolojisi Bölümünü bitirdi. Aynı fakültenin İngiliz filolojisi bölümünde doktorasını da yapan Urgan, "Elizabeth Devri Tiyatrosunda Soytarılar" isimli çalışmasıyla 1949'da doçent unvanını aldı. 1960 yılında ise profesör olarak öğretim üyeliği görevine devam eden yazar, 1977'de İstanbul Üniversitesinden emekli oldu.
Urgan, çevirmen ve yazar olarak vasıfları, geniş bakış açısı, Türkçe ve İngilizceye hâkimiyeti, edebiyata kazandırdıkları ile duayen olarak görüldü. İlk cildi 1986'da, 5. ve son cildi 1993'te kitap raflarındaki yerini alan İngiliz Edebiyatı Tarihi adlı çalışması başta olmak üzere, Thomas More, Shakespeare, Virginia Woolf üstüne yaptığı incelemelerle düşünce dünyasında çıtayı yükseltti. Türk edebiyatını birçok önemli başvuru kitabıyla tanıştıran yazar, özellikle "Edebiyatta Ütopya Kavramı ve Thomas More" adlı çalışmasıyla hayatı özgürlük ve barış teması çerçevesinde yorumladı ve bu çalışma büyük ses getirdi.
Yazarın 1995'te Virginia Woolf, 1997'de D. H. Lawrence isimli inceleme kitapları yayınlandı. Ancak Urgan'ın, eserlerinin ve Türkiye için öneminin geniş bir okuyucu kitlesi tarafından keşfedilmesi ancak 1998 yılında anılarını yazdığı zaman gerçekleşti.
Siyasal Hayatı

Mîna Urgan siyasete 1960'da girmiştir. 1961 yılında sonradan TKP (Türkiye Komünist Parti) ile birleşen TİP'i kuran insanlardan biridir. ÖDP (Özgürlük ve Dayanışma Partisi; şu an SOL Parti olarak geçmektedir) ile meclise girmeye çalışsa da gerekli olan %10 oy oranına ulaşamamış ve başarısız olmuştur.
Kendi anlattığı haliyle yirmi yaşında daha solculuğa kaymıştır. Siyasal hayatı hakkında Bir Dinozor'un Anıları kitabında yazmıştır.
Bir Dinozor'un Anıları ve Gezileri

Urgan'ın seksen üç yıllık bir ömrün anı ve tanıklıklarını bir araya getirdiği ve yakın tarihi anlattığı Bir Dinozorun Anıları 74 baskı yaparak çok satan kitaplar arasına girdi. Ardından Urgan yeni kitabı Bir Dinozorun Gezileri'ni kaleme aldı ve bu kitap da büyük ilgi gördü. Bir Dinozorun Anıları, anıların eksenine Mîna Urgan'ı oturtmakla birlikte Atatürk'ten Halide Edip'e, Necip Fazıl, Abidin Dino, Neyzen Tevfik, Sait Faik ve Yahya Kemal'den Ahmet Haşim'e sayısız tanıklık ve bu tanıklık aracılığıyla çizdiği panoramayla da çok önemli bir belge niteliği kazanmıştır. Bir Dinozorun Gezileri'nde ise, başta Mavi Yolculuk ve Bodrum olmak üzere, Anadolu, Paris, İngiltere, İtalya, Sovyet Rusya ve Amerika'ya "dinozorca" (az parayla) yaptığı yolculukları, eksilmeyen yaşama sevinci ve gülümseten izlenimlerle aktardı. İki kitabı da büyük satış rakamlarına ulaşmış olan yazar, bu durumu ironik biçimde şu şekilde açıklamıştı:
"Kitaplarımın nasıl bu kadar sattığını anlamadım, hâlâ da anlamıyorum. Nasıl satar benim kitabım. O kadar aykırıyım ki bu topluma. Çok satıyorum, acaba çok mu bayağı yazıyorum. Acaba yanlış bir şey mi yaptım?"
Yapıtları

Shakespeare ve Hamlet (1984)
Edebiyatta Ütopya Kavramı ve Thomas More (1984)
İngiliz Edebiyatı Tarihi, 5 cilt (1986-1993)
Virginia Woolf (1995)
D.H. Lawrence (1997) [ölü/kırık bağlantı]
Bir Dinozorun Anıları (1998)
Bir Dinozorun Gezileri (1999) (ISBN 975-363-832-9)
Çevirileri

Moby Dick - Herman Melville (Sabahattin Eyüboğlu ile beraber, ayrıca önsözü yazmıştır)
Meselenin Kalbi - Graham Greene
Arthur'un Ölümü - Sir Thomas Malory
Sineklerin Tanrısı - William Golding
Troilus ve Cressida - William Shakespeare (Sabahattin Eyüboğlu ile beraber, ayrıca önsözü yazmıştır)
Atinalı Timon - William Shakespeare (Sabahattin Eyüboğlu çevirisine önsöz)
Utopia - Thomas More (Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi)
Aldığı ödüller

1986 - Sanat Kurumu En İyi Çeviri Ödülü (Yalınayak Sokrates ile),
1993 - Altın Kitap Ödülü,
1995 - Sedat Simavi Vakfı Onur Ödülü (Virginia Woolf ile),
1996 - Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü.
Adına verilen ödüller

İstanbul Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü tarafından yılda bir verilen Mîna Urgan Öykü Yarışması Ödülü
Kozçukur, Suşehri

| Kozçukur |
| --- | --- |
Köy

 Sivas'ın Türkiye'deki konumu
KozçukurKozçukur'un Sivas'taki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Sivas
İlçe: Suşehri
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1532 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 172
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0346
İl plaka kodu: 58
Posta kodu: 58602
Kozçukur, Sivas ilinin Suşehri ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı 1522 yılı kayıtlarında Kozçukuru olarak geçmektedir.
Coğrafya

Köy, Sivas il merkezine 143 km, Suşehri ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 172
2020: 172
2019: 175
2018: 204
2017: 175
2016: 189
2015: 192
2014: 209
2013: 209
2012: 210
2011: 215
2010: 227
2009: 239
2008: 265
2007: 279
2000: 279
1990: 410
1985: 517
1965: 545
Dairylea (marka)

| --- | --- |
Tür: peynir
Sahibi: Kraft Foods
Kökeni: ABD
Dairylea, Kraft Foods ve Kraft Heinz Company'nin ürettiği bir Amerikan peyniridir. 21. yüzyılın başlarında, Dairylea Lunchables, "yüksek miktarda tuz ve doymuş yağ içermesine rağmen" iyi bir şey olarak ilan edildi. Tuz içeriğini %9 ve doymuş yağ içeriğini %34 azaltan 2007'de yapılan bir yeniden yapılanmaya rağmen, "iyi şeylerle dolu" iddiası, İngiltere'nin Reklam Standartları Kurumu tarafından yasaklandı. Bu arada Kraft, Lunchables'daki tuz içeriğinin 2005-2007 arasında üçte bir oranında azaldığını belirtti.
Ürünler

Dairylea yayılan peynir plastik bir kap içinde paketlenir. Dairylea üçgenleri bir karton 'tekerleği' içinde paketlenir ve açılması, folyoyla sarılmış yumuşak peynir ürünü kısımlarını ortaya çıkarır. Dairylea bu formatlarda da mevcuttur:
Dairylea Dilimleri; tek işlenmiş peynir dilimleri (Kraft Singles gibi)
Dairylea Strip Cheese; telli peynir
Dairylea Dunkers; peynir yayılmış dip ve grissini, tortilla cipsleri, Ritz Crackers veya jumbo tüplerden oluşan atıştırmalıklar (The Laughing Cow Cheez Dippers gibi)
Dairylea Lunchables; öğle yemeği kutusundaki kraker, işlenmiş peynir, jambon veya tavuk dilimleridir.
Dairylea Snackers; Lunchables ile ancak etsiz ve mini Oreos veya mini çikolatalı kurabiye içerir.
Durdurulan Dairylea formatları şunları içerir:
Dairylea Rippers
Dairylea Çift Dunker; Dairylea Dunker'lerde olduğu gibi, ancak iki sos, pizza sosu veya salsa ile ve dunker'lar, pizza aromalı kraker ve tortilla cipsi idi.
Dairylea Dunkers Fromage Frais; bisküvi ile çilek aromalı fromage frais
Dairylea Tri-Bites; Mum mühürlü işlenmiş peynir üçgenleri, Babybel'e benzer.
Dairylea Lunchables Pizza
Dairylea Lunchables Çift Peynir
Dairylea Lunchables Sosisli Sandviç, Tavuk Burger, Pitta Torbaları, Subs ve Sarar
Dairylea Lunchables Packets; bir çeşit Lunchables, Capri-Sun (daha sonra portakal suyu ile değiştirilir) ve küçük bir Daim barı, mini Milka barları veya bir mini rulo (daha sonra çilekli yoğurt ile değiştirilir) içeren bir öğeden oluşan tam bir öğle yemeği
Dairylea, hem orijinal haliyle, hem de %7 yağ olarak satılan bir 'Dairylea Light' ürünü olarak geliyor. Kraft, ürünün çocukların peynirle daha fazla ilgilenmesini sağlayarak kredilendirildiğini ima eder. Aynı zamanda İtalya'da Susanna olarak markalandı.
Ayrlca bakınız

Provel (marka)
Çalı kamışçını

Çalı kamışçını (Acrocephalus palustris), ötleğengiller (Sylviidae) familyasından bir kuş türü.
Ilıman Avrupa ve batı Asya'da ürerler. Göçmendirler. Kışı güneydoğu Afrika'da geçirirler. İber Yarımadasında üreyemezler. İngiltere'de seyrektirler. 3-6 yumurta, sazlar veya alçak bitki yaşamında yapılan bir yuvaya koyulur. Bu tür, genellikle tekeşlidir. Orta büyüklükte bir kuştur. Erişkinin arka tarafı sade kahverengi, uzuvları soluk renklidir. Saz kamışçını ile karıştırılabilir. Ama arka tarafı daha gridir, alın daha az yassılaşmıştır. Gaga, daha az kuvvetlidir ve sivridir. Eşeyler aynıdır. Gençlerin şağı kısmı daha sarıdır. Böcekçildirler ama yumuşak meyveleride tüketirler.
Fruktoz

| --- | --- |

Adlandırmalar
IUPAC adı1,3,4,5,6-Pentahydroxy-2-hexanone  D-Fruktoz (sol), L-Fruktoz (sağ)
Diğer adlarÇay şekeri, sükroz, β-(2S,3S,4S,5R)-fruktofuranozil-α-(1R,2R,3S,4S,5R)-glukopiranosit
Tanımlayıcılar
CAS numarası: 57-48-7
3D model (JSmol): Etkileşimli görüntü
ChemSpider: 388775
ECHA InfoCard: 100.000.303 
EC Numarası: 200-333-3
PubChem CID: 5984
RTECS numarası: LZ6600000
CompTox Bilgi Panosu (EPA): DTXSID5023081 
 InChI InChI=1/C12H22O11/c13-1-4-6(16)8(18)9(19)11(21-4)23-12(3-15)10(20)7(17)5(2-14)22-12/h4-11,13-20H,1-3H2/t4-,5-,6-,7-,8+,9-,10+,11-,12+/m1/s1 
 SMILES C(C1C(C(C(O1)(CO)O)O)O)O 
Özellikler
Molekül formülü: C6H12O6
Molekül kütlesi: 180,16 g/mol
Görünüm: Beyaz, katı
Yoğunluk: 1,59 g·cm−3
Erime noktası: 103 … 105 °C
Çözünürlük (su içinde): Suda iyi çözülür (790  g·l−1  20 °C Sıcaklıkta)
Tehlikeler
Güvenlik bilgi formu (SDS): ICSC 1507
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). 
Bilgi kutusu kaynakları
Fruktoz (en sık izomeri levüloz), birçok besin maddesinde bulunan altı karbonlu bir monosakkarittir. Beyaz katı bir görünüme sahip olan fruktoz, suda çok kolay çözünür. Bal, ağaç meyveleri, kavun ve karpuzun da dahil olduğu familyadaki meyveler, dutsu meyveler (berry) ve bazı kök sebzeleri, kayda değer miktarlarda fruktoz içeren sükroz (çay şekeri) içerir. Sükroz, glukoz ve fruktozun bir araya gelmesiyle meydana gelen bir disakkarittir. Dünya çapında her yıl doğal olarak 240.000 ton fruktozun ototrof canlılar aracılığıyla üretildiği tahmin edilmektedir.
Kristalin fruktoz ve yüksek fruktozlu mısır şurubunun çoğu zaman aynı ürün oldukları yanılgısına düşülür. Kristalin fruktoz, genellikle fruktozca zengin bir tür mısır şurubundan üretilen ve sadece fruktoz içeren bir ürün, yani monosakkarit iken; yüksek fruktozlu mısır şurubu, glukoz ve fruktoz karıştırılarak elde edilir.
Fruktoz sık sık sağlık sorunlarına yol açabildiği iddia edilen bir şekerdir. Öyle ki fruktozun alkol ürünlerinin gösterdiği hasarın bir benzerini insan vücudunda gösterdiği belirtilmektedir. Bunun yanında insan karaciğeri de devamlı olarak fruktozu yağa çevirdiğinden dolayı metabolik sendrom riskini artırmaktadır.
Kimyasal özellikler

| D-Fruktoz'en Çeşitli İzomerler> Natta Projeksiyon | D-Fruktoz'en Çeşitli İzomerler> Halkalı İzomerler | D-Fruktoz'en Çeşitli İzomerler> Halkalı İzomerler |
| --- | --- | --- |
|  |  α-D-Fruktofuranoze |  β-D-Fruktofuranoze |
|  |  α-D-Fruktopyranoze |  β-D-Fruktopyranoze |
Fruktoz bir altı karbonlu polihidroksiketondur. Glukozun izomeri olan molekülün kimyasal formülü C6H12O6 şeklindedir. Kristalize fruktoz, yarı asetal ve iç hidrojen bağlarından dolayı, halkalı altı üyeli bir yapıya sahiptir. Bu form D-fruktopiranoz olarak adlandırılır. Çözelti halinde fruktoz denge halinde olup, karışımın %70'i fruktopiranoz ve %22'si fruktofuranoz halindedir. Aynı şekilde çözeltilerde halkalı olmayan yapı ile beraber diğer üç form da düşük miktarlarda bulunur.
Kimyasal özellikler > Tepkimeler

Fruktoz, çeşitli mayalar ve bakteriler aracılığıyla anaerobik fermantasyona uğrayabilir. Maya enzimleri, şekerleri (glukoz veya fruktoz) etil alkole ve karbon dioksite çevirerek enerji üretir. Bu salınan karbon dioksit, fermantasyon çemberi havaya açık bırakılmadıkça suyla çözünerek karbonik asitle dengede kalır. Çözünmüş karbon dioksit ve karbonik asit, şişelerde mayalanmış içkilerde karbonatlama etkisi gösterir.
Fruktoz, amino asitlerle bir araya geldiğinde Maillard tepkimesi ile karşılaşır. Bu tepkime aslında enzimatik bir kimyasal tepkime olmayıp bir esmerleşmeden ibarettir. Bu tepkimenin gerçekleşmesinin nedeni, fruktozun glukoza göre açık zincir durumunda daha uzun bir hal almasıdır. Maillard tepkimesinin fruktozla gerçekleşen ilk aşamaları, glukoz ile olan ilk aşamalardan daha hızlı gerçekleşir. Bu bağlamda fruktozun besin lezzetine ve aynı şekilde kek yaparken aşırı esmerleşme, hacim ve yumuşaklığı azaltma gibi diğer nutrisyonel etkilere ve mutajenik bileşiklerin formasyonuna potansiyel olarak katkıda bulunabileceği söylenebilir.
Fruktoz kolaylıkla molekül yapısından su çıkararak (dehidrasyon) hidroksimetilfurfural ("HMF") oluşturmaya meyillidir. HMF, karbon nötral sistemiyle petrol ve dizel gibi yakıtların yerini alacak düşük maliyetli potansiyel yeşil sıvı yakıtların habercisidir. Glukoz da önce fruktoza dönüştürülerek bu dehidrasyonu yapmakta kullanılabilir.
Fiziksel ve işlevsel özellikler

Fruktozun ticari amaçlı olarak yiyecek ve içeceklerde kullanılmasının en önemli sebebi, ucuz olmasının yanında rölatif tatlılık oranının yüksek olmasıdır. Öyle ki, tüm doğal karbonhidratlar içinde en tatlısı fruktozdur. Karşılaştırma yapılacak olursa, fruktoz, sükrozdan (çay şekeri) 1,73 katı kadar tatlıdır. Ancak bu durum fruktozun beş halkalı formu için geçerlidir. Altı halkalı formun sükrozdan fazla farkı yoktur. Bu altı halkalı formun elde edilebilmesi için beş halkalı formun ısıtılması yeterlidir. Fruktozun bir özelliği de, tadının dil tarafından sükroz veya dekstroza göre daha erken fark edilebilmesidir. Ancak fruktozun, sükrozdan daha yüksek olan tat zirvesi sükrozdan daha erken söner. Fruktoz ayrıca sistemdeki diğer tatların etkisini arttırabilir.
Fruktoz, farklı tatlandırıcılarla beraber kullanıldığında, sinerjistik tatlılık etkileri sergiler. Fruktoz ile sükroz, aspartam (düşük kalorili tatlandırıcı) veya sakkarin gibi tatlandırıcıların farklı kombinasyonlarda eşit kütledeki karışımı, bu şekerlerin aynı kütlede teker teker gösterdiği etkiden çok daha fazladır.
Fruktoz, diğer bütün doğal şekerlerden ve şeker alkollerinden daha yüksek bir çözünürlüğe sahiptir. Bu nedenle fruktozun sudaki bir çözeltisinden kristallize formunu elde etmek çok zordur. Yine fruktoz içerikli şeker karışımları, -şekerlemeler gibi- fruktozun yüksek çözünürlük özelliğinden dolayı diğer karışımlara göre çok daha yumuşaktır.
Fruktoz, nemi emmede diğer şekerlerden daha hızlıyken; bu nemi doğaya bırakmada diğer şekerlere göre daha yavaştır. Bu şeker türü, ortamdaki nem oranı ne kadar düşük olursa olsun, her halükarda yüksek bir nem tutuculuk özelliği sergilemektedir. Bu nedenle fruktoz, içinde kullanıldığı besin maddelerine kalite, yumuşaklık ve doğal yoldan biraz daha uzun raf ömrü sağlamaktadır.
Diğer birçok disakkarit ve oligosakkaritlere göre donma noktasına daha çok etki eden fruktoz, içinde bulunduğu meyvelerin hücre duvarlarının bütünlüğünü koruyarak onları donmaya karşı daha dayanıklı hale getirmektedir. Ancak bu durum yumuşak veya donmuş olarak servis edilen tatlılarda istenmeyen bir etki uyandırabilir.
Bunların dışında fruktoz, nişastanın viskozitesini yükselterek sükrozdan daha yüksek viskozite değerine ulaştırır. Bunun nedeni, fruktozun nişastayı jelatin kıvamına getirmesi için gereken sıcaklığı daha fazla düşürmesidir.
Besin kaynakları

Fruktozun eser miktarda bulunduğu başlıca besinler meyveler, sebzeler ve baldır. Bu besinlerde başlı başına monosakkarit halde de bulunabilen fruktoz, glukoz ile birleşerek oluşturuğu sükroz adlı disakkaritin içinde de bulunabilir. Fruktoz, glukoz ve sükroz besinlerde karşılaşılması çok olası olan moleküller olup, her besinde farklı oranlarda bulunurlar.
Genel olarak, fruktozu saf olarak içeren besinlerde fruktozun, glukoza oranı yaklaşık 1'dir. Bu bağlamda fruktoz ile glukoz eşit miktarlarda bir besinde yer alır. Ancak yine de bu oranın daha yüksek olduğu elma, armut gibi meyvelerin yanında kayısı gibi bu oranın daha düşük olduğu meyveler de bulunmaktadır.
Elma ve armut gibi meyvelerin suları, içerdiği yüksek fruktoz oranı nedeniyle çocuklarda ishal riskini arttırdığından çocuk doktorlarının ilgi alanındadır. Bunun nedeni, çocukların ince bağırsağında yer alan hücrelerin (enterositler) fruktozun emilimine diğer şekerlerin emilimine oranla göre daha az yatkın olmasıdır. Emilmeyen fruktoz, ince bağırsakta yüksek ozmolariteye neden olarak bağırsak hücrelerindeki suyun bağırsağa dolmasına ve sonuç olarak ishale neden olur.
Besinlere bakıldığında şeker kamışı ve şeker pancarı, içerdiği yüksek sükroz oranı sayesinde ticari saf sükroz üretiminde sıklıkla kullanılır. Kamış veya pancarın suyu çıkarıldıktan sonra pisliklerinden arındırılır. Ardından fazla su atılarak derişim arttırılır. Son ürün olarak ise %99,9 oranında saf sükroz açığa çıkar. Bu son üründen de küp şeker, toz şeker veya esmer şeker üretilir.
Besin kaynakları > Çeşitli besinlerdeki şeker oranı

Aşağıda çeşitli besinlerin 100 gramında kaç gram şeker içerdikleri verilmiştir:
| Çeşitli Besinlerdeki Şeker Oranı |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Besin | Toplam Karbonhidrat | Toplam Şeker | Saf  Fruktoz | Saf Glukoz | Sükroz | Fruktoz/   Glukoz  Oranı | Sükroz -  Yüzde olarak  Toplam şeker |
Meyveler
| Elma | 13,8 | 10,4 | 5,9 | 2,4 | 2,1 | 2,0 | 19,9 |
| Kayısı | 11,1 | 9,2 | 0,9 | 2,4 | 5,9 | 0,7 | 63,5 |
| Muz | 22,8 | 12,2 | 4,9 | 5,0 | 2,4 | 1,0 | 20,0 |
| Üzüm | 18,1 | 15,5 | 8,1 | 7,2 | 0,2 | 1,1 | 1,0 |
| Şeftali | 9,5 | 8,4 | 1,5 | 2,0 | 4,8 | 0,9 | 56,7 |
| Ananas | 13,1 | 9,9 | 2,1 | 1,7 | 6,0 | 1,1 | 60,8 |
| Armut | 15,5 | 9,8 | 6,2 | 2,8 | 0,8 | 2,1 | 8,0 |
Sebzeler
| Kırmızı pancar | 9,6 | 6,8 | 0,1 | 0,1 | 6,5 | 1,0 | 96,2 |
| Havuç | 9,6 | 4,7 | 0,6 | 0,6 | 3,6 | 1,0 | 70,0 |
| Tatlı mısır | 19,0 | 3,2 | 0,5 | 0,5 | 2,1 | 1,0 | 64,0 |
| Tatlı kırmızı biber | 6,0 | 4,2 | 2,3 | 1,9 | 0,0 | 1,2 | 0,0 |
| Tatlı soğan | 7,6 | 5,0 | 2,0 | 2,3 | 0,7 | 0,9 | 14,3 |
| Sweet Potato | 20,1 | 4,2 | 0,7 | 1,0 | 2,5 | 0,9 | 60,3 |
| Hint der elması | 27,9 | 0,5 | tr | tr | tr | na | tr |
| Şeker kamışı |  | 13 - 18 | 0,2 - 1,0 | 0,2 - 1,0 | 11 - 16 | 1,0 | 100 |
| Şeker pancarı |  | 17 - 18 | 0,1 - 0,5 | 0,1 - 0,5 | 16 - 17 | 1,0 | 100 |
Fruktoz doğal olarak bulunmasının yanı sıra, yapay olarak üretilmiş tatlandırıcılarda ve yüksek fruktozlu mısır şurubunda (HFCS) kullanılır. Hidrolize uğramış mısır nişastası da HFCS üretiminde kullanılır. Enzimatik işlemlerle, glukoz molekülleri fruktoza dönüştürülebilir. HFCS'in üç türü olup, her birinde farklı oranlarda fruktoz kullanılır. Bunlar, yanlarındaki sayılar fruktozun yüzdesel oranını belirtmek üzere HFCS-42, HFCS-55 ve HFCS-90 şeklindedir. HFCS-90, en yüksek fruktoz derişimine sahip olduğundan ötürü, diğer HFCS ürünlerinin üretiminde kullanılır. HFCS-55, hafif içeceklerde tatlandırıcı olarak kullanılırken, HFCS-42 de işlenmiş besinlerde ve hamur işlerinde kullanılır.
Besin kaynakları > Tatlandırıcılar

| Şeker | Fruktoz | Glukoz | Sükroz (Fruktoz-Glukoz) | Diğer şekerler |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Toz şeker | (50) | (50) | 100 | 0 |
| Esmer şeker | 1 | 1 | 97 | 1 |
| HFCS-42 | 42 | 53 | 0 | 5 |
| HFCS-55 | 55 | 41 | 0 | 4 |
| HFCS-90 | 90 | 5 | 0 | 5 |
| Bal | 50 | 44 | 1 | 5 |
| Akçaağaç şurubu | 1 | 4 | 95 | 0 |
| Pekmez | 23 | 21 | 53 | 3 |
| Mısır şurubu | 0 | 35 | 0 | 0 |
Şağdaki Tabelada bazı ticari tatlandırıcıların yüzdesel karbonhidrat oranları yer almaktadır:
Yüzyıllar boyunca pancar ve kamış şekerleri, başlıca tatlandırıcı olarak kullanılmış olsa da, HFCS'in geliştirilmesiyle beraber tatlandırıcı tüketiminde değişmeler yaşandı. Ancak yaygın olan kanıya zıt olarak HFCS tüketiminin artması, toplam fruktoz tüketimini fazlaca etkilemedi. Toz şeker, %99,9 saf sükrozdur. Bu da içinde eşit olarak glukoz ve fruktozun bulunduğu anlamına gelir. Yine en sık kullanılan HFCS ürünleri olan 42 ve 55, yine eşite yakın oranlarda bu iki şekeri içerirler.
İnsanlarda fruktoz sindirimi ve emilimi

Fruktoz besinlerde ya monosakkarit olarak (saf fruktoz) veya disakkarit (sükroz) olarak bulunur. Saf fruktoz sindirime uğramaz. Ancak sükroz olarak alındığında üst ince bağırsakta sindirim gerçekleşir. Sükroz ince bağırsağa geldiğinde, sükraz enzimi bu disakkariti katalizleyerek fruktoz ve glukoz olmak üzere temel birimlerine ayrıştırır. Fruktoz, ince bağırsağı görünürde hiçbir değişime uğramadan geçer. Daha sonra kapısal damara gelir ve buradan karaciğere doğru yönlendirilir.
İnce bağırsaktaki fruktoz emilim düzeneğinin nasıl olduğu tam olarak anlaşılamamış durumdadır. Bazı deliller aktif taşımayı işaret eder. Çünkü fruktoz alımının derişim eğimine karşı gerçekleştiği görülmektedir. Ancak birçok bilim çevresi, mukozal dokuda gerçekleşen fruktoz emiliminin GLUT5 taşıma proteinlerinin yardımıyla kolaylaştırılmış difüzyon ile gerçekleştiğini iddia etmektedir. Fruktoz derişiminin lümende daha yüksek olmasından dolayı, fruktoz molekülleri taşıma proteinlerinin de aracılığıyla düşük derişime sahip olan enterositlere akma özelliği gösterir. Fruktoz enterositlerden dışarıya GLUT2 veya GLUT5 proteinleri aracılığıyla bazolateral çeperlerden geçer. GLUT2 proteini bu işlem için daha sıklıkla kullanılır.
İnsanlarda fruktoz sindirimi ve emilimi > Emilim kapasitesi ve oranı

Fruktozun monosakkarit haldeki emilim kapasitesi beslenmeye bağlı olarak 5g ilâ 50g arasında değişir. Çalışmalar, glukoz oranının fruktoz oranına eşit veya eşite yakın olduğu durumlarda emilimin ivmeyle arttığını göstermektedir. Fruktoz, sükrozun bir parçası olarak alındığında emilim oranı en yüksek değerini alır. Çünkü bu durumda her iki monosakkaritin oranı birbirine tam eşittir. Bu düzenek ile ilgili önerilen bir olgu, fruktoz emilimi için gereken glukoza bağımlı kotransportun bulunuşudur.
Buna ek olarak fruktoz taşıma etkinliği fruktozun vücuda alınma oranıyla da bağlantılıdır. Lümende fruktoz varlığı, GLUT5 için mRNA transkripsiyonunda artışa neden olur. Bu da taşıma proteinlerinin artmasıyla sonuçlanır. Yüksek fruktozlu diyetlerin üç günlük bir süreçten sonra taşıma proteini miktarını arttırdığı ortaya konulmuş durumdadır.
İnsanlarda fruktoz sindirimi ve emilimi > Kötü emilim

Hidrojen soluk testi adı verilen bir test aracılığıyla yapılan bazı çalışmalar, fruktoz emilimini ölçmek üzere kullanılmaktadır. Bu araştırmalara bakıldığında fruktozun ince bağırsakta tamamen emilmediği görülmektedir. Fruktoz, ince bağırsakta emilmediğinde kalın bağırsağa gelerek buradaki flora aracılığıyla fermantasyona uğramaktadır. Bu sırada açığa çıkan hidrojen, kapısal damardaki kanda çözünerek akciğerlere taşınmaktadır. Akciğere biriken bu hidrojenlerin ölçümüyle beraber fruktozun emilmeme miktarı hakkında da sonuçlara ulaşılabilmektedir. Bu kalın bağırsaktaki flora, emilmemiş fruktozdan ayrıca karbon dioksit, kısa zincirli yağ asitleri, organik asitler ve çeşitli diğer gazlar açığa çıkartmaktadır. Bu gazlar kalın bağırsakta şişkinlik, ishal, gaz ve sancılara neden olabilmektedir. Egzersiz yapmak da fruktozun emilim süresini azaltarak, emilmemiş fruktoz oranındaki artış nedeniyle bu belirtilerin etkisi artırmaktadır.
Fruktoz metabolizması

Her üç besinsel monosakkarit de karaciğere GLUT 2 taşıyıcısı aracılığıyla taşınır. Fruktoz ve galaktoz karaciğerde, fruktokinaz (Km= 0,5 mM) ve galaktokinaz (Km = 0,8 mM) aracılığıyla fosforilasyona uğrar. Karşılaştırma yapılacak olursa glukoz, karaciğeri geçmeye meyilli olup (karaciğer glukokinaz Km'si = 10 mM) vücudun herhangi bir yerinde metabolize edilebilir. Fruktozun karaciğer tarafından alımı, insülin tarafından düzenlenmez.
Fruktoz metabolizması > Fruktoliz

Fruktoliz iki adımda meydana gelir. İlk adımda dihidroksi aseton (DHAP) ve gliseraldehit olmak üzere iki trioz sentezlenir. İkinci adımda bu triozlar glikojen yenilemesi gerçekleştirmek adına glikoneojenez yoluyla veya fruktolitik yolla pirüvata dönüştürülür. Ardından asetil-CoA molekülüne dönüştürülen bu molekül, bu haliyle Krebs döngüsüne girer. Burada sitrata dönüştürüldükten sonra serbest yağ asidi palmitat üretmek üzere ’’de novo’' sentezi için yönlendirilir.