stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Alex Katz
Sergileri

Katz ilk şahsi sergisini 1954 yılında New York Roko Gallery'de açtı. 1951 yılından bu yana, ülkesinde ve yurtdışında 200'den fazla şahsi, 500'den fazla da karma resim sergisinde yer aldı. 1974 yılında Whitney Museum of American Art Alex Katz Prints, adı altında resim sergisine, 1986 yılında da resim ve cutouts eserlerinin yer aldığı gezici bir sergiye ev sahipliği yaptı. New York Whitney Museum of American Art, Brooklyn Museum, Jewish Museum, Dublin Irish Museum of Modern Art, Maine Colby College Museum of Art, Baden-Baden Staaliche Kunsthalle, Venedik Fondazione Bevilacqua La Masa, Centro de Arte Contemporáneo de Málaga ve Londra Saatchi Gallery gibi müzeler, retrospektif sergilerle sanatçıya saygılarını gösterdiler. 1998 yılında, P.S. 1 Contemporary Art Center'da, Katz'ın 40'tan fazla şehir ve kır manzarasından oluşan bir sergi gerçekleştirildi.
Katz, New York'ta Gavin Brown's Enterprise, Londra'da Timothy Taylor Gallery, Paris ve Salzburg'ta ise Galerie Thaddaeus Ropac tarafından temsil edilmektedir. Gavin Brown's Enterprise'dan önce 10 sene boyunca Pace Gallery ve 30 sene boyunca da Marlborough Gallery tarafından temsil edildi.
Koleksiyonlar

Dünya çapında, Honolulu Museum of Art, New York Museum of Modern Art, New York Metropolitan Museum of Art, New York Whitney Museum of American Art, Washington, DC Smithsonian Institution, Carnegie Museum of Art, Art Institute of Chicago, Cleveland Museum of Art, Londra Tate Gallery, Paris Centre Georges Pompidou, Madrid Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia, Tokyo Metropolitan Museum of Art, Berlin Nationalgalerie ve Münih Museum Brandhorst gibi 100'den fazla kuruluş, Katz'ın çalışmalarını koleksiyonlarında bulundurmaktadır. 2010 yılında, İngiliz küratör ve koleksiyoner Anthony d'Offay, National Galleries of Scotland ve Tate müzelerine Katz'ın bir kısım eserini bağışladı. 2011 yılında Alexander Katz, alüminyumdan yapılmış, 37 adetlik kafa figüründen (cutouts) oluşan Rush isimli seriyi, Boston Museum of Fine Arts'a hibe etti
Aldığı Ödüller ve Diğer Başarıları

Sanat yaşamı boyunca, The John Simon Guggenheim Memorial Vakfı'nın resim alanındaki "Fellowship" ödülü (1972), 1987 yılında Pratt Institute'un Mary Buckley Başarı Ödülünü, aynı yıl The Queens Museum'un Yaşam Boyu Başarı Ödülü gibi pek çok ödüle mazhar oldu. Chicago Barosu, 1985 yılında, kamusal alanlardaki çalışmalarından dolayı sanatçıyı ödüle layık gördü. 1978 yılında hükûmet tarafından, SSCB-ABD "kültürel ve eğitimsel değişim" programına seçildi. 1988'de American Academy of Arts and Letters üyeliğine seçildi. Maine Colby College Maine tarafından 1984 yılında, New York Colgate University tarafından da 2005 yılında "fahri doktor" unvanı verildi. 1990 yılında National Academy of Design kurumuna "ortak üye" olarak seçildi, 1994 yılında tam üye oldu. 2001 senesinde American Academy in Berlin tarafından "Philip Morris Distinguished Artist" ödülüne layık görüldü. 2000'de mezun olduğu The Cooper Union Art School tarafından "Annual Artist of the City (New York yılın sanatçısı)" ödülü ile taltif edildi. Okuluna bağışladığı on adet resmin satışından elde edilen gelir ile de, bu okulda "Alex Katz resim kürsüsü (Alex Katz Visiting Chair in Painting)" ihdas edildi. 2005 yılında, Chicago Humanities Festival'indeki "Richard Gray Annual Visual Arts Series'in" açılışında şeref konuğu idi. 2007 senesinde de, New York National Academy of Design tarafından, yaşam boyu başarı ödülü ile onurlandırıldı.
1996 yılında, Colby College Museum of Art, Katz'ın bağışladığı 400'den fazla yağlı boya, kolaj ve baskı çalışmalarının sergilendiği 10.000 feet2'lik bir bölümü, sadece bu sanatçının eserlerine tahsis etti. Bağışladığı kendi eserlerine ilaveten, Katz, Jennifer Bartlett, Chuck Close, Francesco Clemente, Elizabeth Murray gibi sanatçıların çok sayıda eserini satın alarak bu müzeye hibe etti. 2004 yılında figüratif resim alanında, kendi açtığı çizgide yola devam eden Elizabeth Peyton, Peter Doig ve Merlin James gibi genç ressamların Colby College Museum of Art'ta açtıkları sergide küratörlük yaptı.
1996'da, Vincent Katz ve Vivien Bittencourt Alex Katz: Five Hours isimli, onun resim yapmasını anlatan bir belgesel hazırladılar. 2008'de ise Heinz Peter Schwerfel tarafından çekilen, What About Style? Alex Katz: a Painter's Painter. isimli belgesele konu oldu.
Sanatsal Etkileri ve Takipçileri

Katz'ın çalışmaları, David Salle, Peter Halley ve Richard Prince, gibi ressamların yanı sıra, Peter Doig, Julian Opie, Liam Gillick, Elizabeth Peyton, Barb Januszkiewicz, Johan Andersson (artist), ve Brian Alfred gibi daha da genç ressamları etkisi altında bırakmıştır. Daha da ötesi, Katz'ın yarattığı tarz, reklamcılık grafik alanında daha da sık görülmeye başlanmıştır.
Bibliyografya

Mark Rappolt, ALEX KATZ: FACE THE MUSIC, Galerie Thaddaeus Ropac, 2011, ISBN 978-3-901935-44-2
Klaus Albrecht Schröde, ALEX KATZ: PRINTS, Hatje Cantz, 2010, ISBN 978-3-7757-2585-9
Roland Mönig, Guy Tosatto, Timo Valjakka, Eric de Chassey, ALEX KATZ: AN AMERICAN WAY OF SEEING, 2010, ISBN 978-3-86678-263-1
David A. Moos, ALEX KATZ: SEEING, DRAWING, MAKING, Windsor Press, 2008, ISBN 978-0-9746116-4-8
Luca Cerizza, ALEX KATZ: FACES AND NAMES, JRP|Ringier, 2008, ISBN 978-3-905770-79-7
Enrique Juncosa, Juan Manuel Bonet, Rachael Thomas, ALEX KATZ: NEW YORK, Charta / Irish Museum of Modern Art, 2007, ISBN 978-88-8158-634-9
Carter Ratcliffe, Robert Storr, Iwona Blazwick, ALEX KATZ, Phaidon, 2006, ISBN 978-07-1484-407-7
Barry Schwabsky, ALEX KATZ: THE SIXTIES, Charta, 2006, ISBN 978-88-8158-593-9
David Cohen, Sharon Corwin, ALEX KATZ: COLLAGES, Colby College Museum of Art, Waterville, Maine, ISBN 978-0-9728484-5-9
2024 Dünya Satranç Şampiyonası

| --- | --- |
 
Son şampiyon : Rakip 
Ding Liren : Gukesh D 
 Ding Liren :  Gukesh D 
6½  : 7½  
24 Ekim 1992   (31 yaşında)  : 29 Mayıs 2006   (18 yaşında)  
2023 Dünya Satranç Şampiyonası kazananı  : 2024 Adaylar Turnuvası kazananı  
ELO: 2728  : ELO: 2783  
← 2023 : 2026 →
2024 Dünya Satranç Şampiyonası veya sponsorluk adıyla Google 2024 Dünya Satranç Şampiyonası, Dünya Satranç Şampiyonu Ding Liren ile 2024 FIDE Adaylar Turnuvası'nı birinci bitirerek şampiyonluk maçına çıkmaya hak kazanan Gukesh Dommaraju arasında Dünya Satranç Şampiyonunu belirlemek için düzenlenen satranç turnuvasıdır. Turnuva, 25 Kasım ile 13 Aralık 2024 tarihleri arasında Singapur'da 14 oyunluk bir seri olarak düzenlendi.
Ding Liren, son şampiyon Magnus Carlsen'in unvanını korumayı reddetmesinin ardından, Yan Nepomnyaşi'yi yenerek 2023 Dünya Satranç Şampiyonası'nı kazandı. Gukesh, Nisan 2024'te düzenlenen sekiz oyunculu Adaylar Turnuvasını kazanarak Dünya Şampiyonluğu için Ding'e meydan okuma hakkını kazandı. Turnuva başlamadan önce Gukesh, 2783 ELO derecesiyle FIDE sıralamasında beşinci sırada yer alırken, Ding ise 2728 ELO derecesiyle 23. sırada yer alıyordu.
Turnuvayı 14 karşılaşma sonunda 7½-6½ skorla kazanan Gukesh, Dünya Satranç Şampiyonası'nı kazanan tarihteki en genç oyuncu oldu. Ding iki oyun kazanırken, Gukesh üç oyun kazandı. Turnuvanın ilk 13 karşılaşmasında 6½-6½ beraberlik vardı. Belirleyici olan son karşılaşmada Ding, oyun sonunda yaptığı hata ile kayıp konumda kaldı ve oyundan çekildi. Bu galibiyet, Gukesh'i tartışmasız en genç dünya şampiyonu yaptı.
Arka planı > Magnus Carlsen'in çekilmesi

Magnus Carlsen, 2021 Dünya Satranç Şampiyonası'nda Yan Nepomnyaşi'yi 7½-3½ mağlup ederek, beşinci kez unvanını korudu. Kasım 2021'de Carlsen, Dünya Satranç Şampiyonası'nın formatını eleştirdi, eskisi kadar motivasyonunun kalmadığını ve rakibinin genç yetenek Alireza Firouzja olmadığı takdirde turnuvadan çekilmesinin muhtemel olduğunu söyledi. 20 Temmuz 2022'de Carlsen, turnuvadan çekildiğini açıkladı.
Arka planı > 2023 Dünya Satranç Şampiyonası

Ana madde: 2023 Dünya Satranç Şampiyonası
Carlsen'in çekilmesinden sonra, 2022 FIDE Adaylar Turnuvası'nı birinci sırada bitiren Yan Nepomnyaşi ile ikinci sırada bitiren Ding Liren'in 2023 Dünya Satranç Şampiyonası'nda karşılaşacağı açıklandı. Kazakistan'ın başkenti Astana'da düzenlenen turnuvada, 14 karşılaşma sonunda eşitlik bozulmadı. Eşitlik bozma oyunlarında Liren, 2½-1½'lik skorla rakibini yenerek, klasik satrançta Dünya Şampiyonu olan ilk Çinli oldu.
Arka planı > Ding Liren'in durumu ve depresyon sorunu

Çinli büyükusta unvanı kazanmasının ardından uzun süre profesyonel turnuvalarda yer almadı. 2023 Asya Oyunları da dâhil olmak üzere turnuvalardan çekildi ve 2024 Büyük Satranç Turu'nun ilk dört etkinliğine katılmadı. Daha sonra verdiği röportajlarda bunun yorgunluk ve depresyondan kaynaklandığını açıkladı. Ocak 2024'te Tata Steel Satranç Turnuvası'nda klasik satranca geri döndü ve dünya şampiyonu unvanını korumayı amaçladığını açıkladı. Ding'in dünya şampiyonluk maçındaki rakibi belirlemek için Nisan 2024'te Adaylar Turnuvası düzenlendi ve Gukesh, 9 puanla turnuvayı birinci sırada bitirerek Ding'in rakibi olmaya hak kazandı.
Adaylar turnuvası

Ana madde: 2024 FIDE Adaylar Turnuvası
Adaylar Turnuvası 3 Nisan - 22 Nisan 2024 tarihleri arasında Toronto, Kanada'da gerçekleşti. Gukesh Dommaraju, sekiz oyunculu çift turlu bir turnuva olan 2024 FIDE Adaylar Turnuvası'nı birinci bitirerek dünya şampiyonluk maçına katılmaya hak kazandı.
| Yeterlilik yöntemi | Oyuncu | Yaş> (Nisan 2024) | Değerlendirme> (Nisan 2024) | Dünya sıralaması> (Nisan 2024) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2023 Dünya Şampiyonası ikincisi |  Ian Nepomniachtchi | 33 | 2758 | 7 |
| 2023 Satranç Dünya Kupası'nı ilk üçte tamamlayanlar |  Magnus Carlsen (kazanan, çekildi) | 33 | 2830 | 1 |
| 2023 Satranç Dünya Kupası'nı ilk üçte tamamlayanlar |  R Praggnanandhaa (ikinci) | 18 | 2747 | 14 |
| 2023 Satranç Dünya Kupası'nı ilk üçte tamamlayanlar |  Fabiano Caruana (üçüncü) | 31 | 2803 | 2 |
| 2023 Satranç Dünya Kupası'nı ilk üçte tamamlayanlar |  Nicat Abasov (dördüncü, Carlsen'in yerine) | 28 | 2632 | 114 |
| 2023 FIDE Büyük İsviçre Turnuvası'nı ilk iki sırada tamamlayanlar |  Vidit Gujrathi (kazanan) | 29 | 2727 | 25 |
| 2023 FIDE Büyük İsviçre Turnuvası'nı ilk iki sırada tamamlayanlar |  Hikaru Nakamura (ikinci) | 36 | 2789 | 3 |
| 2023 FIDE Pisti'nde henüz kalifiye olmayan en yüksek yer |  Gukesh D (ikinci) | 17 | 2743 | 16 |
| Ocak 2024 için en yüksek derecelendirme |  Alireza Firouzja | 20 | 2760 | 6 |
Şampiyonluk maçı > Organizasyon

Organizasyona ev sahipliği yapmak isteyen ülkeler, tekliflerini 31 Mayıs 2024 tarihine kadar FIDE'ye sunmak zorundaydı. Haziran 2023'te Arjantin, Hindistan ve Singapur tarafından ev sahipliği için erken ilgi gösterildi. Haziran 2024'te FIDE CEO'su Emil Sutovsky, FIDE'nin şampiyonaya ev sahipliği yapmak için ikisi Hindistan'dan (Chennai ve Yeni Delhi) ve biri Singapur'dan olmak üzere üç teklif aldığını açıkladı. Temmuz 2024'te FIDE, maçın 20 Kasım ile 15 Aralık 2024 tarihleri arasında Singapur'da yapılacağını ve dört mekanın değerlendirildiğini açıkladı. Nihayetinde Singapur Satranç Federasyonu, Resorts World Sentosa'daki Equarius Hotel'in dünya şampiyonası maçına ev sahipliği yapacak mekan olarak seçildiğini açıkladı.
Turnuva için ayrılan ödül fonu 2,5 milyon Amerikan dolarıdır. Her oyuncu, kazandığı her oyun için 200.000 Amerikan doları kazanacak, geriye kalan para eşit olarak paylaştırılacaktır. Ancak karşılaşmalar berabere biter ve eşitlik bozma oyunlarına kalınırsa, kazanan 1,3 milyon Amerikan doları, kaybeden ise 1,2 milyon Amerikan doları alacaktır. Final skorunun 13 belirleyici oyunla 7½-6½ veya 14 belirleyici oyunla 8-6 olması durumunda da dağıtım bu şekilde olacaktır.
Şampiyonluk maçı > Yardımcılar

Maçtan önce Gukesh, 2024 Adaylar Turnuvası'nda da yardımcısı olan Grzegorz Gajewski ile çalıştığını belirtti. Ding Liren ise 2023 şampiyonasında ana yardımcısı olan Richárd Rapport ile çalışmaya devam etmektedir.
Şampiyonluk maçı > Sonuçlar

Turnuva başlamadan önce çeşitli büyükustalar arasında yapılan bir ankette, Ding'in son birkaç yıldaki kötü formu nedeniyle Gukesh'in önemli bir favori olduğu görüldü.
| Adaylar | Derecelendirme | Eşleştirme oyunları> 1 | Eşleştirme oyunları> 2 | Eşleştirme oyunları> 3 | Eşleştirme oyunları> 4 | Eşleştirme oyunları> 5 | Eşleştirme oyunları> 6 | Eşleştirme oyunları> 7 | Eşleştirme oyunları> 8 | Eşleştirme oyunları> 9 | Eşleştirme oyunları> 10 | Eşleştirme oyunları> 11 | Eşleştirme oyunları> 12 | Eşleştirme oyunları> 13 | Eşleştirme oyunları> 14 | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Gukesh Dommaraju | 2783 | 0 | ½ | 1 | ½ | ½ | ½ | ½ | ½ | ½ | ½ | 1 | 0 | ½ | 1 | 7½ |
|  Ding Liren | 2728 | 1 | ½ | 0 | ½ | ½ | ½ | ½ | ½ | ½ | ½ | 0 | 1 | ½ | 0 | 6½ |
Ancón Antlaşması

| --- | --- |
Tür: Barış Antlaşması
İmzalanma: 20 Ekim 1883
Yer: Ancon, Peru
Ancón Antlaşması Peru ile Şili arasında, Peru'nun Lima şehrinin Ancon ilçesinde 20 Ekim 1883 tarihinde toprak sorunlarının giderilmesi amacıyla imzalanmıştır.
Bu antlaşma ile Pasifik Savaşı (1879-1884) sırasında ortaya çıkan toprak sorunlarının giderilmesi amaçlanmaktaydı. Böylece savaş sonrası sağlam bir düzen meydana getirilmesi hedeflenmişti. Bu söz konusu savaşta Şili, kendisine karşı savaşan Peru ve Bolivya'yı yenilgiye uğratmıştı.
Varılan antlaşma metnine göre Tarapaca bölgesinin kontrolü Şili'ye devredildi. Ayrıca on yıllık süre zarfı boyunca Tacna ve Arica illerinin kontrolüde Şili'ye bırakıldı. 10 yıllık sürenin dolmasından sonra halk oylaması bu iki ilin geleceğinin belirlenmesi bu antlaşma ile kararlaştırıldı. Ancak bu maddeye uygun olmayarak bu iki il uzun yıllar Şili'nin kontrolünde kalmıştır.
Sonunda 1929 yılında ABD Başkanı Herbert Hoover'in arabuluculuğunda kesin çözüme ulaşılmış, Arica tamamıyla Şili'ye bırakılırken, Tacna tekrar Peru'ya verildi.
Tacna iline ilaveten Peru, ekonomik olarak da toprak kaybına telafi olarak 6 Milyon Amerikan Doları ve çeşitli imtiyazların sahibi olmuştur.
Yaz Yaşanmayan Yıl

1971-2000 yılları arasındaki ortalama sıcaklıklarına göre 1816 yaz sıcaklık anomalisi.
Yaz Yaşanmayan Yıl, Yazsız Yıl, Yazı Olmayan Yıl veya Yoksulluk Yılı gibi isimlerle de bilinen 1816 yılında ortalama küresel sıcaklıkların 0.4–0.7 °C (0.7–1.3 °F) düşmesine neden olan ciddi iklim anormallikleri yaşanmıştır. Bu durum sonucu Kuzey Yarımküre boyunca büyük gıda sıkıntıları yaşanmıştır.
Kanıtlar, anomalinin ağırlıklı olarak, Hollanda Doğu Hint Adaları'ndaki Tambora Dağı'nın 1815 patlaması sonucu ortaya çıkmış volkanik bir kış olayı olduğunu ve belki de Filipinler'deki Mayon'un 1814'te patlaması ile daha da kötüleştiğini göstermektedir. Dünya, 14. yüzyılda başlayan küresel soğuma dönemine girmişti. Bugün Küçük Buz Devri olarak bilinen olay Avrupa'da zaten ciddi tarımsal sıkıntıya neden olmuştu. Küçük Buz Devri'nin var olan soğuması, Küçük Buz Devri'nin yakınında meydana gelen Tambora'nın patlamasıyla daha da kötüleşti.
Hakkında

Yaz Yaşanmayan Yıl, tarımsal bir felakettir. Tarihçi John D. Post, bunu "Batı dünyasındaki son büyük geçim krizi" olarak nitelemiştir. 1816 yılının iklim sapmaları, New England, Atlantik Kanada ve Batı Avrupa'nın bir bölümünde daha fazla etkiye sahip olmuştur.
Hakkında > Kuzey Amerika

1816 ilkbaharında ve yazında, Doğu Amerika Birleşik Devletleri'nin bir bölümünde kalıcı "kuru sis" görüldü. Sis kızıl bir renge büründü ve güneş ışığını donuklaştırdı, böylece güneş lekeleri çıplak gözle görülebilir bir hâl aldı. Var olan "sis", ne rüzgâr ne de yağmurla dağılıyordu. "Stratosferik sülfat aerosol örtü" olarak nitelendirilmektedir.
Hava, uzun kışlara alışkın olanlar için bir sıkıntı değilken asıl sorun, hava koşullarının mahsul ve dolayısıyla yiyecek ve yakacak arzı üzerindeki etkilerinden kaynaklanmaktaydı. İyi yıllarda bile tarımın elverişli olmadığı yüksek rakımlı yerlerde iklimin daha soğuk bir hâl alması tarımı olumsuz etkiledi. Mayıs 1816'da meydana gelen don; Massachusetts, New Hampshire ve Vermont'taki yüksek rakımlı yerler ile New York'un kuzeybatısındaki pek çok mahsulün ölmesine neden oldu. 6 Haziran'da Albany, New York ve Dennysville, Maine'e kar yağdı. Cape May, New Jersey'de, Haziran sonlarında art arda beş gece don olayı bildirildi ve bu da büyük ölçüde ekinlere zarar verdi.
Birçok kişi bu durum hakkında yorum yaptı. Cummington, Massachusetts'teki Sarah Snell Bryant, günlüğüne "Çağdışı Hava" yazdı.
New Lebanon, New York yakınlarındaki Shaker mezhebine ait Aile Kilisesi'nde Nicholas Bennet, Mayıs 1816'da "Hepsi dondu." ve tepeler "kış gibi çorak" diye yazdı. Mayıs ayında sıcaklıklar neredeyse her gün daha düşmeye başladı. Toprak, 9 Haziran'da dondu. 12 Haziran'da Shaker üyeleri, soğuktan yok olan ekinleri yeniden ekmek zorunda kaldılar. 7 Temmuz'da hava oldukça soğudu ve hiçbir şey gelişmez oldu. Berkshire Tepeleri, 23 Ağustos'ta tekrar dondu.
Temmuz ve Ağustos aylarında Pennsylvania'nın kuzeybatısından güneye kadar göl ve nehirlerde buzlanma görüldü. Don olayı, 20 ve 21 Ağustos tarihlerinde Virginia'nın güneyine kadar uzandı. Hızlı, hareketli sıcaklık salınımları oldukça yaygın bir hâl almıştı. Donmaya yakın olan hava sıcaklıkları saatte 95 °F (35 °C) dereceye kadar yükseliyor ve böylece sıcaklık bazen normal ya da normal yaz sıcaklıklarının üstünde geri gelmiş oluyordu. Monticello'da çiftlik ve başkanlıktan emekli olan Thomas Jefferson, onu borca sürükleyecek olan mahsullerindeki başarısızlığına devam etti. 13 Eylül'de bir Virginia gazetesi, "Soğuğun yanı sıra kuraklığın da umutları söndürdüğünü" ve mısır mahsullerinin üçte ikisi ile yarısının yetersiz olacağını bildiren bir yazı yazdı.
Hakkında > Avrupa

Soğuklar ve şiddetli yağışlar, İngiltere'de ve İrlanda'da hasadın yok olmasına neden oldu. Galler'deki aileler, yiyecek dilenmek için uzun yollar aşmaya başladı. Buğday, yulaf ve patates hasadının verimsiz olmasından sonra meydana gelen kıtlık, Kuzey ve Güneybatı İrlanda'da yaygın bir hâl aldı. Almanya'da kriz şiddetliydi, gıda fiyatları hızla yükseldi. Sorunların nedeni bilinmediğinden, tahıl piyasaları ve pastaneler önünde gösteri yapan insanlar ile doldu ve daha sonra isyanlar, kundaklama ve yağmalama birçok Avrupa kentinde meydana geldi. Bu, 19. yüzyıl Avrupa'nın en kötü kıtlığıydı.
Etkisi geniş bir alana yayılarak kışın ötesine geçti. Batı İsviçre'de, 1816 ve 1817 yazları o kadar soğuktu ki Val de Bagnes'deki Giétro Glacier'in dibinin altında bir buz barajının oluştuğu söylendi. Mühendis Ignaz Venetz'in büyüyen göleti boşaltma çabalarına rağmen buz barajı Haziran 1818'de korkunç bir şekilde çöktü.
Hakkında > Asya

Çin'de soğuk hava, özellikle kuzeyde ağaçları, pirinç mahsullerini ve hatta Asya mandalarının ölümüne sebep oldu. Taşkınlar kalan bitkileri yok etti. Muson sezonu bozuldu ve Yangtze Vadisi'nde aşırı sele dönüştü. Hindistan'da gecikmiş yaz musonu, şiddetli yağışlara neden oldu ve böylelikle kolera, Bengal'deki Ganj yakınındaki bir bölgeden Moskova'ya kadar yayılmaya başladı.
1782-1788 yılları arasındaki soğuk hava ile ilgili Büyük Tenmei kıtlığından sonra dikkatli olmaya çalışan Japonya'da mahsuller soğuktan hasar gördü fakat mahsullerdeki hasar resmî olarak belirtilmedi ve hava nüfus üzerinde olumsuz etkiler gösterdi.
Sebepleri

Anormalliklerin, 5-15 Nisan 1815 tarihleri arasında Endonezya'daki Sumbawa adasındaki Tambora Dağı'nın volkanik patlaması yüzünden meydana geldiği düşünülmektedir. Patlama, en az 100 km3 (24 cu mi) alanda etki göstermesiyle volkanik patlama endeksi (VEİ) sıralamasında 7. sırada yer aldı. MS 180'deki Hatepe patlamasından bu yana dünyanın en büyük patlaması sayılmaktadır.
Bu dönemde meydana gelen (en az 4 VEI'ye sahip) diğer büyük volkanik patlamalar şunlardır:
1809, Güneybatı Pasifik Okyanusu'nda 1808/1809 meydana gelen gizemli patlama (VEI 6)
1812, La Soufrière, Saint Vincent, Karayipler'de
1812, Awu, Sangihe Adaları, Hollanda Doğu Hint Adaları
1813, Ryukyu Adaları'ndaki Suwanosejima, Japonya
1814, Mayon, Filipinler'de
Bu patlamalar önemli miktarda atmosferik toz oluşturdu. Büyük bir volkanik patlamadan sonra meydana geldiği gibi stratosferden daha az güneş ışığı geçtiğinden sıcaklıklar dünya çapında düştü.
Berkeley Earth Yüzey Sıcaklığı'nın 2012 analizine göre, 1815 Tambora patlamaları, yeryüzünün ortalama arazi sıcaklığının yaklaşık 1 °C düşmesine neden oldu. 1812-1814 patlamalarından daha düşük sıcaklık düşüşleri kaydedildi.
Bu süre ayrıca, Aralık 1810'dan Mayıs 1823'e kadar uzanan Dalton Minimum, özellikle 6. Güneş Çevrimi sırasında meydana geldi. Bu dönemde güneş parlaklığının olmaması, volkanik tozdan gelen atmosferik donukluk yüzünden daha da kötüleşti.
Konuyla ilgili yayınlar

Klingaman, William; Klingaman, Nicholas (2013), The Year Without Summer: 1816 and the Volcano that Darkened the World and Changed History, New York: St. Martin's Press, s. 338, ISBN 9780312676452
Wood, Gillen (2014), Tambora: the eruption that changed the world, Princeton University Press, s. 293, ISBN 9780691150543
Soon, William; Yaskell, Steven (Haziran 2003), "Year Without a Summer", Mercury, 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 5 Ocak 2015
Grönland'dan gelen buz çekirdeği içerisindeki sülfat konsantrasyonu. 1810'dan önce bilinmeyen bir patlama meydana geldi. Tambora Dağı nedeniyle 1815'ten sonra tepe noktasına ulaştı.
İnan Çetin

İnan Çetin (d. 1966), Türk yazar.
Yaşam öyküsü

İnan Çetin, Tunceli'nin küçük bir dağ köyünde dünyaya geldi. İçinden yetiştiği kültürün izlerini özellikle Kureyş'in Kurtları adlı öykü kitabında ve Vadi adlı romanında yansıttı. İlk ve ortaokulu Tunceli'de, liseyi İstanbul'da okudu. AÜ İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi okurken kütüphanecilik, kitapçılık, yayıncılık işleriyle uğraşmaya başladı. Tarih, felsefe, teoloji, sanat tarihi ve resim alanlarında özel dersler aldı. Arkadaşlarıyla birlikte Beyoğlu'nda Bilimsel Eserler Kütüphanesi'ni kurdu. Bu girişimi uzun ömürlü olmadı ama 1990'da öykü yazmakla başladığı yazarlığının serüveni burada ilerledi. İlk kitabında yer alan öykülerin bazıları burada doğmuştu. 1995 ve sonrasında Adam Öykü dergisinde yayımlanan öyküleriyle edebiyat çevrelerinin dikkati çekti. Daha kitapları yayımlanmamışken öyküleri üstüne eleştiri yazıları yayımlanan yazarın ilk kitabı Bin Yapraklı Lotus 2003'te basıldı.
Öykü, roman, çocuk kitabı, seçki, çocuk kitabı, kurmaca-biyografi, deneme alanlarında ürün veren İnan Çetin, çeşitli dergilerde inceleme ve eleştiri yazıları da yazıyor. Bir dönem Sarnıç Öykü dergisinin yayın yönetmenliğini yapan yazar, Kureyş'in Kurtları adlı kitabıyla Yunus Nadi Ödülü, Vadi adlı romanıyla Notre-Dame de Sion Edebiyat ödülünü kazanmıştır.
Eserleri > Roman

İblisname, Bir Hayalin Gerçek Tarihi (2007)
Uzun Bir Ömür İçin Uzun Bir Elbise (2013)
Vadi 1 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (2020) (Notre-Dame de Sion Edebiyat Ödülü 2021)
Eserleri > Öykü

Bin Yapraklı Lotus (2003)
İçimizdeki Şato(2005)
Kureyş'in Kurtları (2015) (Yunus Nadi Ödülü)
Eserleri > Seçki

Doğu Öyküleri (2008)
Eserleri > Çocuk

Mevlana Kimdi? (2010)
Şahmaran ile Lokman Hekim'in Hikâyesi (2016)
Ludingirra ile Attika (2017)
Eserleri > Kurmaca-Biyografi

Mustafa Kemal Atatürk'ün İlk Aşkı-Manastırlı Eleni (2016)
Eserleri > Ortak Kitaplar

Fırat’a Karışan Öyküler, Arkeoloji Sanat Yayınları (2001) Can Yay. (2003)
İstanbul Noir, Akashic Books, (2008)
Bizim Eleştirmenlerimiz, Türkiye İş Bankası Kültür Yay. (2008)
Contemporary Turkish Short Fiction: A Slection, Çitlembik/ Nettleberry Publications (2010)
Yeraltına Mektuplar, YKY (2013)
Altın Ülke Çocukluk, YKY (2014
Eserleri > Ödülleri

2016 - Yunus Nadi Öykü Ödülü (Kureyş'in Kurtları kitabı ile)
2021 - Notre-Dame de Sion Edebiyat Ödülü (Vadi)