stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sakarya'da spor

29 Şubat 1922 tarihli Spor Alemi dergisinde Adapazarı futbol takımı.
Sakarya'da spor, Türkiye'nin Sakarya ilinin spor tarihçesini, spor kulüplerini, önemli spor tesislerini konu almaktadır.
Sakarya'nın futbol, basketbol, voleybol, hentbol gibi farklı branşlarda faaliyet gösteren spor takımları vardır.
Sakarya'da 153'ü spor kulübü, 8 gençlik kulübü, 5 okul kulübü, 10 ihtisas spor kulübü olmak üzere toplam 176 spor kulübü yer alır. İl kürek, kano ve su altı hokeyinde millî takıma sporcu vermektedir.
Söğütlü Yağlı Pehlivan Güreşleri uzun yıllardır devam eden bir spor etkinliğidir.
Olimpiyat Hazırlık Merkezi Kano ve Kürek alanlarında Sapanca Gölü kıyısında faaliyetlerini sürdürmektedir.
2024-2025 Sezonu

Lig takımları (2024-25)
2023-24 sezonu sonunda F 2. Lig'deki  Sakaryaspor,1. Lig'de 4.olmuştur. HE Süper Ligi'nde Sakarya BŞB, ligi 3.sırada bitirmesine rağmen, ligden çekilmiştir.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Sakarya'nın Türkiye liglerindeki kulüpleri | Sakarya'nın Türkiye liglerindeki kulüpleri | Sakarya'nın Türkiye liglerindeki kulüpleri | Sakarya'nın Türkiye liglerindeki kulüpleri | Sakarya'nın Türkiye liglerindeki kulüpleri |  |  |

| İlçesi | Takımın Adı | Branşı | 2023-2024 Sezonu | 2023-2024 Sezonu | 2024-2025 Sezonu | 2024-2025 Sezonu |
| İlçesi | Takımın Adı | Branşı |  |  |  |  |
| Ligi | Sezon sonu | Ligi | Sezon sonu |  |  |  |
| Adapazarı | Sakaryaspor | Futbol | F 1. Lig | Lig 4/18 | F 1. Lig |  |
| Sapanca | Sapanca Gençlikspor | Futbol | F 3. Lig | BAL'a düştü | BAL |  |
| Hendek | Hendekspor | Futbol | BAL | Grup 6/14 | BAL |  |
| Karasu | Karasuspor | Futbol | BAL | G.9/14-baraj/kaldı | BAL |  |
| Ferizli | Ferizli Spor 2011 | Futbol |  | Yerel/alındı | BAL |  |
| Serdivan | Sakarya Bedensel Engelliler | Ampute |  | 1. Lig'den çıktı | AFSüper L. |  |
| Adapazarı | Sakarya Kadın FK | Futbol K. | FK 1. Lig | Lig 7/8 | FK 1. Lig | P.Off- Yüks. |
| Serdivan | Serdivan 1907 Spor | Futbol K. |  | Yerel/alındı | FK 3. Lig |  |
| Adapazarı | Sakarya BŞB | Basket E. | TB2L | Lig 5/32 | TB2L |  |
| Serdivan | Serdivan Belediyesi | Basket E. |  | Yerel/alındı | EBBL |  |
| Adapazarı | Sakarya Voleybol | Voley K. | VK 2. Lig | 1. Lig'e çıktı | VK 1.Lig | Grup 5/12 |
| Serdivan | Serdivan Bld.S.Gelişim | Voley K. | VK Bölg.Lig | 2. Lig'e çıktı | VK 2. Lig | Grup 7/9 |
| Akyazı | Sakarya Alaağaç Spor | Voley K. |  | 2022-23'ten | VK Bölg.Lig |  |
| Serdivan | Sakarya 1907 Spor | Voley E. |  | Yerel/alındı | VE Bölg.Lig |  |
| Adapazarı | Sakarya BŞB 2 | Hentbol E. | HE 1. Lig | Grup 8/8 | HE 1. Lig |  |
| Hendek | 1954 Hendek SK | Hentbol E. | HE 2. Lig | Grup 3/6 | HE 2. Lig | Grup 3/5 |
| Erenler | Sakarya Olimpos SK | Hentbol E. | HE Bölg.L. | Grup |  |  |
| Adapazarı | Sakarya Ada Spor | Voley K. | VK Bölg.Lig | Eleme G. | Katılmadı |  |
| Adapazarı | Sakarya BŞB | Hentbol E. | HE Süper L. | Lig 2/11-katılmadı | xx |  |
| Arifiye | Arifiye Kalaycıspor | Futbol | BAL | G.10/14-il içi s./düştü | xx |  |
2024-2025 Sezonu > Türkiye Kupaları (2024-25)

F Türkiye Kupası'da Sakaryaspor yer almışlardır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Sakarya'nın Türkiye kupalarındaki takımları

| Takım | Branş | Lig | Kupa | Tur | Rakip | Rakip | Sonuç | Sonuç | Sonuç |
| Sakaryaspor | Futbol | F 1. Lig | F Türkiye Kp | 5.tur | Erzurumspor FK | F 1. Lig | 17-19 Aralık | 0-2 | Elendi |
Sakaryaspor

Sakaryaspor; ilin futboldaki temsilcisidir. 1965 yılında Türkiye 2. futbol liginin kurulmasıyla Adapazarı'nda bulunan İdman Yurdu, Ada Gençlik, Gençler Birliği, Güneşspor kulüpleri birleşerek kurulmuştur.
1980-81 sezonunda grubunda şampiyon olarak 1. lige çıktı.
1981-82 sezonunda 1. ligdeki ilk yılını 5. sırada tamamladı.
1985-86 sezonunda 2. Lige düşmüştür.
1986-87 yılında yeniden 1. lige çıkmıştır.
1987-88 sezonunda Türkiye Kupası şampiyonu oldu.
1989-90 sezonunda Ülkemizi UEFA Kupa Galipleri Kupasında temsil etmiş, birinci turu geçen Sakaryaspor ikinci turda elenmiştir.
1989-90 sezonunda 2. Lige düştü.
1998-99 yılında yeniden 1. lige çıktı. Fakat sezonun sonunda yeniden küme düştü.
1999-2000 sezonunda deprem dolayısıyla maçlara çıkamayınca 2. Lig A kategorisine alındı.
2002-03 Sivas deplasmanı yolunda kaza yapan kulüp iki futbolcu ve yardımcı antrenörünü kaybetti.
2003-04 yılında Süper Lig'e yeniden döndü. aynı sezon yeniden 2. Lige düştü.
2005-06 sezonunda Süper Lig'e çıkmış 2006-07 sezonunda bir yıl oynamış yeniden 1. lige düşmüştür.
2008-09 sezonunu 2. Lige düşmüştür.
2011-11 sezonunda çıktığı 1. ligden, sezon sonu 2. Lige düşmüştür.
2015-16 sezonunda 3. ligden 2. Lige yükselmiştir.
Sakaryaspor taraftar grubu Tatangalar'dır.
Spor Tesisleri

İlde 1 stadyum, 106 semt futbol sahası, 14 çim zeminli stat, 13 spor salonu, 5 bireysel çalışma spor salonu, 2 kamp eğitim merkezi olmak üzere 146 spor tesisi yer alır. Olimpik yüzme havuzu ve 5 bin kişilik yeni bir kapalı spor salonu açılmıştır.,
Sakarya Atatürk Stadyumu, Sakarya-Karasu yolunda, şehir merkezine yakın bir konuma inşa edilmiştir. 136 bin metrekare imar alanı üzerine inşa edilmekte olan, toplam 28.154 koltuk kapasitesine sahip olan yeni Sakarya stadyumda 19 adet loca, 16 asansör, 160'ı kapalı olmak üzere 1445 kapasiteli otopark ve 15 araçlık otobüs parkı yer alacaktır. Süper Lig ve UEFA standartlarındaki bu stadyum, 8 Ekim 2017 tarihinde açılmıştır. Eski Atatürk Stadyumu'nun yıkımına 2018 yılında başlanmıştır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Stadyumlar, Kapalı Spor Salonları

| İlçe | Spor tesisi | Kapasitesi | Son Şekli | Yararlanan kulüp | Branşı-ligi |
| Erenler | Y.Sakarya Atatürk Stadyumu | 28.154 | 2017 | Sakaryaspor | F 2. Lig |
| Hendek | Hendek Atatürk Stadı | 2.000 | 2021 | Hendekspor | BAL |
| Arifiye | Arifiye Kalaycıspor  sahası | 0 |  | Arifiye  Kalaycıspor | BAL |
| Pamukova | Pamukova Atatürk  Stadyumu |  | 2017 | Pamukova 1968 Spor | BAL |
| Serdivan | Serdivan Spor Salonu | 5.000 | 2013 | Sakarya Yükseliş, Sakarya Voleybol | TKBL, VK 1. Lig |
| Adapazarı | Atatürk Spor Salonu | 1.568 | 1967 |  |  |
| Adapazarı | Yenikent Spor Salonu | 500 | 2007 | Sakarya BB SK | HE 2. Lig |
| Sapanca | Sapanca Atatürk Stadı | 5.000 |  |  |  |
| Karasu | Karasu İlçe Stadı | 2.000 | 2014 |  |  |
| Adapazarı | Karaman Spor  Tesisleri | 1.000 |  |  |  |
| Akyazı | Akyazı İlçe Stadı | 3.500 | 2013 |  |  |
| Hendek | Hendek Kapalı Spor  Salonu | 1.500 | 2013 |  |  |
| Adapazarı | E.Sakarya Atatürk Stadyumu | 13.216 | yıkıldı-2018 |  |  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Yüzme Havuzu, jimnastik slonu

| İlçe | Spor tesisi | Kapasitesi | Son işlem | Bağlı Olduğu  kurum | Özellikleri |
| Adapazarı | Kentpark K.Yüzme  Havuzu | 500 | 2011 | GHSİM | Olimpik-10/50 |
| Sapanca | Sapanca Kırkpınar  K.Yüzme H. |  |  | GHSİM | Y.Olimpik-5/25 |
| Adapazarı | Necmi Uztürk  Cimnastik Spor Salonu | 500 | 1994 | GHSİM |  |
Kaynak:
Önemli ya da Türkiye liglerinde yer alan kulüplerin maç yaptığı tesisler tabloda yer almıştır.
Sakarya yüzme havuzu
Atatürk Ormanı (İsrail)

Atatürk Ormanı, İsrail'in Kermil Dağı'nın güney kesiminde yer alan, adını Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ten alan bir dikili ormandır. Orman, 1953 yılında Türkiye'den gelen göçmenler tarafından çorak araziye dikildi.
Geçmiş

Orman, 1953 yılında İsrail'e göç eden Türk Yahudileri tarafından kuruldu. Çorak bir dağın üzerine ağaçlar dikildi. İsrail Devlet Başkanı Yitzhak Ben-Zvi ve Türkiye Büyükelçisi Şefket İstinyeli'nin de katıldığı ve her ikisinin o gün ormana ağaç diktiği bir açılış töreni düzenlendi.
Roman Kahramanları

| --- | --- |
Derginin Ocak 2010'da çıkan 1. sayısı
Sıklık: Üç ayda bir
Kuruluş yılı: 2010
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Website: romankahramanlari.com
ISSN: 1309-4408
Roman Kahramanları, 2010 yılında yayın hayatına başlayan üç aylık edebiyat dergisi. Her sayıda çeşitli roman kahramanları ile ilgili, farklı yazarlar tarafından yazılan yazılara yer veren derginin genel yayın yönetmenliğini Ömer Asan yapmaktadır.
Rika Bruins

| --- | --- |

Kişisel bilgileri
Tam adı: Henderika "Rika" Bruins
Doğumu: 12 Haziran 1934(1934-06-12) Groningen, Hollanda
Ölümü: 12 Şubat 2025 (90 yaşında) Groningen, Hollanda
Spor
Ülke: Hollanda
Spor: Yüzme
Yarışma(lar): 1952 Yaz Olimpiyatları
Kulüp: GZ&PC, Groningen
Henderika "Rika" Bruins (12 Haziran 1934 – 12 Şubat 2025), Hollandalı Olimpiyat yüzücüsü.
Hayatı

Bruins, 12 Haziran 1934'te Groningen, Hollanda'da doğdu. GZ&PC, Groningen kulübü sporcusuydu. Ülkesi Hollanda adına 1952 Yaz Olimpiyatları'nda 200 metre kurbağalamada yarıştı ancak finale ulaşamadı. Aynı zamanda 1954 ve 1955 yıllarında 4×100 m karışık bayrak yarışında dünya rekoru kıran Hollanda yüzme takımında yer aldı.
Bruins, 12 Şubat 2025'te memleketi Groningen, Hollanda'da doğal nedenlerden 90 yaşında öldü.
Richard Almeida

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Richard Almeida de Oliveira
Doğum tarihi:  20 Mart 1989 (35 yaşında)
Doğum yeri:  São Paulo, Brezilya
Boyu:  1,77 m (5 ft 9+1⁄2 in)
Mevkii:  Ofansif orta saha
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2009-2010 |  Santo André |  4 |  (0) |
| 2010-2012 |  → Gil Vicente (kiralık) |  58 |  (6) |
| 2012-2018 |  Karabağ |  163 |  (38) |
| 2018-2019 |  Astana |  8 |  (1) |
| 2019 |  → Karabağ |  28 |  (6) |
| 2020 |  Baniyas Club |  7 |  (1) |
| 2020-2021 |  Zire FK |  13 |  (0) |
| 2021-2025 |  Karabağ |  65 |  (7) |
Millî takım kariyeri
| 2017- |   Azerbaycan |  31 |  (3) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 11 Şubat 2025 (2025-02-11) 
Richard Almeida de Oliveira, (d. 20 Mart 1989) ofansif orta saha olarak görev yapan Brezilyalı futbolcudur.
Futbol kariyeri

Kasım 2014'te Richard, Karabağ ile sözleşmesini üç yıl daha uzattı. 11 Şubat 2025'te Karabağ, Almeida ile sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiğini açıkladı.
Kariyer istatistikleri

| Kulüp performansı> Sezon.Brezilya | Kulüp performansı> Kulüp.Brezilya | Kulüp performansı> Lig.Brezilya | Lig> Maç.Lig | Lig> Gol.Lig | Kupa> Maç.Copa do Brasil | Kupa> Gol.Copa do Brasil | Kıtasal> Maç.Copa Libertadores | Kıtasal> Gol.Copa Libertadores | Toplam> Maç.Toplam | Toplam> Gol.Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2010 | Santo André | Paulista | 1 | 0 | 0 | 0 | — | — | 1 | 0 |
| 2010 | Santo André | Série B | 3 | 0 | 0 | 0 | — | — | 3 | 0 |
| Portekiz | Portekiz | Portekiz | Lig | Lig | Taça da Liga | Taça da Liga | Avrupa | Avrupa | Toplam | Toplam |
| 2010-11 | Gil Vicente | Segunda Liga | 28 | 6 | 8 | 0 | — | — | 36 | 6 |
| 2011-12 | Gil Vicente | Primeira Liga | 29 | 0 | 7 | 0 | — | — | 36 | 0 |
| Azerbaycan | Azerbaycan | Azerbaycan | Lig | Lig | Azerbaycan Kuboku | Azerbaycan Kuboku | Avrupa | Avrupa | Toplam | Toplam |
| 2012-13 | Qarabağ | Azərbaycan Premyer Liqası | 30 | 13 | 4 | 1 | — | — | 34 | 14 |
| 2013-14 | Qarabağ | Azərbaycan Premyer Liqası | 28 | 6 | 3 | 0 | 7 | 1 | 38 | 7 |
| 2014-15 | Qarabağ | Azərbaycan Premyer Liqası | 25 | 3 | 2 | 1 | 12 | 0 | 39 | 4 |
| Toplam | Brezilya | Brezilya | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4 | 0 |
| Toplam | Portekiz | Portekiz | 57 | 6 | 15 | 0 | 0 | 0 | 72 | 6 |
| Toplam | Azerbaycan | Azerbaycan | 83 | 22 | 9 | 2 | 19 | 1 | 111 | 25 |
| Kariyerin tamamı | Kariyerin tamamı | Kariyerin tamamı | 144 | 28 | 24 | 2 | 19 | 1 | 187 | 31 |
Heinrich Krippel

| Heinrich Krippel |
| --- | --- |
Doğum: 27 Eylül 1883(1883-09-27) Viyana
Ölüm: 5 Nisan 1945 (61 yaşında) Viyana
Uyruk: Avusturya
Sanat eğitimi: Viyana Güzel Sanatlar Akademisi Secession
Katıldığı akımlar: Romantizm
Ünlü yapıtları: Ankara Zafer Anıtı, Onur Anıtı

İmzası
 
Heinrich Krippel (27 Eylül 1883 - 5 Nisan 1945), Türkiye'de gerçekleştirdiği anıt heykeller ile tanınan Avusturyalı heykeltıraş, ressam, bakır oymacısı ve illüstratördür.
Yaşamı

27 Eylül 1883'te Viyana'da dünyaya geldi. Sanat eğitimini Viyana Güzel Sanatlar Akademisi'nde Profesör Hemler atölyesinde tamamladı. Daha çok portre, büst ve mezar taşları üzerinde çalıştı ve tanındı. I. Dünya Savaşı'na topçu subayı olarak katıldı. 1925 yılında Atatürk anıtları yaptırılmak amacı ile Türk hükûmetinin davetlisi olarak Türkiye'ye geldi. 1938'e kadar on üç yıl Türkiye'de kalarak Atatürk heykelleri gerçekleştirdi.
Atatürk, sanatçıyı köşkte misafir ederek hazırlayacağı tüm heykeller için kendisine poz vermiştir. Krippel, bu heykel ve anıtların ön çalışmaları ve taslaklarını Türkiye'de hazırladı. Bu taslaklardan tasarlanarak hazırlanan heykel kalıpları, sanatçının Viyana'daki atölyesinde üretildi ve Viyana Birleşik Maden işletmelerinde bronza döküldü. Bu heykeller daha sonra parçalar halinde Türkiye'ye getirildi ve yerlerinde monte edildi.
Sanatçı, Viyana'ya dönmeden Ulus'ta Martin Elsaesser tarafından projelendirilerek inşa edilen Sümerbank binasında taştan bir Atatürk heykeli gerçekleştirdi ve 1938 yılında yeniden Türkiye'ye gelebilmek umudu ile Viyana'ya döndü. Krippel, II. Dünya Savaşı'nın başlaması nedeni ile bir daha Türkiye'ye dönemedi ve 5 Nisan 1945'te Viyana'da bir mide ameliyatı sonrası hayatı sona erdi.
Eserleri

Bornova Sarı Köşk Atatürk Büstü (18 Haziran 1926)
Sarayburnu Atatürk Anıtı (3 Ekim 1926): Cumhuriyet ideolojisinin görselleştirilmesi yolunda atılan ilk adımdır. İstanbul Belediyesi tarafından diktirilmiştir. Anıtın açılışını o dönemin belediye başkanı, Şehremini Muhittin Bey (Üstündağ) muhteşem bir törenle yapmıştır ve İstanbul halkı anıtı gecenin geç saatine kadar akın akın seyre gelmiştir.
Konya Atatürk Anıtı (29 Ekim 1926): Atatürk Anıtı yaptırma fikri ilk defa Konya'dan gelmiştir ve Konya iline dikilecek olan heykel için Belediye Reisi Kâzım Bey, Atatürk'ten izin almıştır.
Ankara Zafer Anıtı (24 Kasım 1927): O günkü adı ile Hâkimiyet-i Milliye olan Ulus Meydanı'nda Yeni Gün gazetesi sahibi Yunus Nadi Bey'in önderliğinde ve halkın maddi katkıları ile, hazineden hiç para almadan yaptırılmıştır. Anıtı yaptırmak için önce bir yarışma açılmış, yarışmaya gönderilen projeler içinde, Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel'in projesi beğenilerek yapımına başlanmıştır. Atatürk'ün bir kaide üzerinde ayakta, sivil giyimli bir cumhurbaşkanı olarak tasvir edilmesi kararlaştırmış olduğu halde, sonradan fikir değiştirilerek mareşal üniformalı Gazi Mustafa Kemal, Sakarya isimli atı üzerinde bronzdan tasvir edilmiştir. Anıtın kaidesi üzerinde biri arkadaşını savaşa çağıran, diğeri düşmanı gözetleyen iki Mehmetçik figürü ve arkada mermi taşıyan Türk kadını figürü bulunmaktadır.
Onur Anıtı (15 Ocak 1931): Bronzdan yapılmıştır. Kaidenin yüzlerinde Atatürk'ün Samsun'a çıkış öyküsü betimlenmiştir. Asker giysili Atatürk, şaha kalkmış at üstündedir. Heykel kaideye, atın arka ayakları ve kuyruğuyla oturmaktadır.
Büyük Utku Anıtı (24 Mart 1936): 1922 Başkumandanlık Savaşı anısına yapılmıştır. Afyonkarahisar'ın simgesi olmuştur. Anıtta, tunçtan yapılmış ve soyutlanmış iki erkek heykelinden biri ayakta olup Türk gücünü, ayaklar altında yatan ise Emperyalizmi simgeler. Yüksek kübik kaidede kesme taş kaplamalı cepheler ortasında yine tunçtan yapılma kabartmalar bulunmaktadır. önde Atatürk'ün sola donuk portresi; arkada askerler tarafından taşınan ve şehre giren bayrağın vatandaş tarafından öpülmesi, yanlardan birinde Atatürk, İsmet İnönü ve Fevzi Çakmak'ın Kurtuluş Savaşında verilen son kararın harita üzerinde değerlendirilme anı, diğerinde ise savaş anı anlatılır. Anıt İsmet İnönü tarafından açılmış, 6 kasım 1937 tarihinde Atatürk tarafından ziyaret edilmiştir.
Oturan Atatürk Anıtı (1938): Ankara Sümerbank içindeki anıtıdır.
Onur Anıtı'nın bulunduğu caddeye Heinrich Krippel'in adı verilmiştir.
Klima

Bir binanın dışındaki klima kondenser üniteleri
Tek kişilik oda olduğu için pencereye takılan klima
Klima, elektrikli klima veya pasif soğutma ve havalandırmalı soğutma dahil olmak üzere çeşitli yöntemlerin kullanımıyla daha konforlu bir iç ortam elde etmek için kapalı bir alandaki havanın ısı ve nem miktarının kontrol edilmesi işlemidir. Klima, bir ortamın sıcaklık, nem ve hava kalitesini kontrol eden ve istenilen iklim koşullarını sağlayan sistem ve teknikler ailesinin bir üyesidir.
Genellikle buhar sıkıştırmalı soğutma kullanan klimaların boyutları; araçlarda veya tek kişilik odalarda kullanılan küçük ünitelerden, büyük binalarda kullanılan devasa ünitelere kadar değişebilmektedir. Soğutma kadar ısıtma için de kullanılabilen ısı pompaları, çok soğuk iklimlerde giderek daha da yaygınlaşmaktadır. IEA'ya göre, 2018 yılı itibarıyla 1,6 milyar klima ünitesi kurulmuş olup, bu sayının 2050 yılına kadar 5,6 milyara ulaşması beklenmektedir.
Birleşmiş Milletler; seçici gölgeleme, rüzgâr tutucular, daha iyi termal yalıtım ve pasif soğutma da dahil olmak üzere çeşitli teknikleri kullanarak iklim değişikliğini hafifletmek için teknolojinin daha fazla sürdürülebilir hâle getirilmesi çağrısında bulunmuştur. Klimalarda kullanılan R-12 ve R-22 gibi CFC ve HCFC soğutucuların, ozon tabakasına zarar verdiği görülmüş ve bunların yerini alması, ozon tabakasına daha az zarar vermesi için tasarlanan R-410A ve R-404A gibi HFC soğutucuları ise beklenen faydadan ziyade iklim değişikliğini şiddetlendirmiştir.
Her iki sorun da onarımlar sırasında olduğu gibi soğutucu akışkanın atmosfere atılması nedeniyle olur. HFO soğutucu akışkanlar, çoğu yeni ekipmanda olmasa da bazılarında kullanılır, her iki sorunu da ozon hasar potansiyeli (ODP) sıfır ve HFC'lerin üç veya dört hanesine kıyasla tek veya çift hanelerde çok daha düşük küresel ısınma potansiyeli (GWP) ile çözer.
Evlerde ve iş yerlerinde kullanılan günümüz kliması iç ünitesi
Klimalar; soğutma çevrimi kullanarak bir ortamı ısıdan arındıran (ortam sıcaklığını azaltan), ortamdaki fazla nemi alıp ortama taze hava sağlamak amacıyla tasarlanan cihazlardır. İnsanlar için ideal ortam sıcaklığı, bulunulan ortamdaki sıcaklık ve nem oranına bağlı olarak değişebilmektedir. Bu bağlamda ortamda bulunan aşırı nem, zaman zaman insanları sıcak havadan daha çok rahatsız eden bir durum olarak ortaya çıkabilmektedir. Çünkü ortamdaki nem oranı arttıkça insan vücudunun sıcaklık karşısındaki tepkimesi yavaşlar. Örneğin 40 °C sıcaklık ve %10 nispi neme sahip bir hava 30 °C sıcaklık ve %80 nispi neme sahip bir havaya göre daha iyidir. Bu nedenle klimaların yalnızca havayı soğutması yeterli görülmemiş, aynı zamanda ortamdaki nem oranının ayarlanması için de çalışılmıştır. Bu işlemlerin yapılışı "klimalandırma" veya "iklimlendirme" olarak adlandırılabilir. Kullanılan donanım ise "klima" olarak (eng: air conditioner) adlandırılır.
Klima türleri > Mini-split ve multi-split sistemler

Kanalsız sistemler (veya mini split) sistemler tipik olarak bir binanın tek veya birkaç odasına, kanalsız ve merkezi olmayan bir şekilde şartlandırılmış ve ısıtılmış hava sağlar. Çok bölgeli veya multi-split sistemler, kanalsız sistemlerin yaygın bir uygulamasıdır ve her biri kendi iç ünitesine sahip olup aynı anda tek bir dış üniteden sekiz adede kadar odanın (bölge veya konum) birbirinden bağımsız olarak şartlandırılmasına izin verir. Çok bölmeli sistemlerdeki ana sorun, dış üniteyi iç ünitelere bağlamak için soğutucu hatlarının uzunluğudur.
İlk mini split sistemler 1954-1968'de Mitsubishi Electric ve Toshiba tarafından Japonya'da satıldı ve gelişiminin nedeni küçük ev boyutlarıydı. Çok bölgeli kanalsız sistemler 1973'te Daikin tarafından icat edildi ve değişken soğutucu akışlı sistemler (daha büyük multi-split sistemler olarak da düşünülebilir) 1982'de Daikin tarafından icat edildi. Her ikisi de ilk olarak Japonya'da satıldı. Değişken soğutucu akışkan akış sistemleri, bir hava işleyicisi tarafından merkezi tesis soğutması ile karşılaştırıldığında, büyük soğuk hava kanallarına, hava işleyicilerine ve soğutuculara olan ihtiyacı ortadan kaldırır; bunun yerine soğuk soğutucu akışkan, şartlandırılacak alanlardaki iç ünitelere çok daha küçük borular aracılığıyla taşınır. Böylece alt tavanların üzerinde daha az alan ve daha düşük bir yapısal etki sağlarken, aynı zamanda daha bireysel ve boşlukların bağımsız sıcaklık kontrolüne izin verir ve dış ve iç üniteler binaya yayılabilir. Değişken soğutucu akışlı iç üniteler, kullanılmayan alanlarda ayrı ayrı da kapatılabilir.
Klima türleri > Kanallı merkezî sistemler

Bölünmüş sistemli merkezî klimalar, borulu soğutucu akışkanın ikisi arasında dolaştırıldığı iki ısı eşanjöründen, ısının çevreye verildiği bir dış ünite (kondenser) ile bir iç ısı eşanjöründen (fan coil ünitesi kısaca FCU veya evaporatör) oluşur. FCU daha sonra havalandırma kanalları ile soğutulacak mahallere bağlanır.
Klimaların Çalışma Prensipleri

Klimanın çalışma yöntemi, belirli bir basınç altında bulunan sıvı hâldeki soğutucu akışkanın istenilen sıcaklıkta buharlaştırılması ve buhar hâlden tekrar sıvı hâle döndürülmesi şeklindedir. Çalışma prensibini termodinamiğin ikinci kanunu açıklar.
Çevrim malzemesi olarak kullanılan gaz bir kompresör aracılığıyla emilip sıkıştırılarak sıvılaştırılır. Sıkıştırma sırasında çıkan ısı bir fan vasıtası ile dış ortama atılır. Bu sıvı daha sonra genleşme valfi tarafından üzerindeki basıncın düşürülmesi ile bulunduğu ortamdan ısı çekerek gaz hâline dönüşür. Sıvı bu esnada bulunduğu ortamdan ısı çektiği için ortam sıcaklığını düşürmüş olur. Soğutma akışkanı kompresör tarafından emilerek çevrim aynı şekilde tekrarlanır.
Soğutucu Akışkanlar

Soğutma makinelerinde soğutucu akışkan olarak önceleri amonyak ve karbondioksit kullanılmıştır. Günümüzde ise freon kullanılmaktadır. Soğutucu akışkanlar şu özelliklere sahip olmalıdır:
Buharlaşması ve sıvılaşması uygulanabilir basınçlar altında olmalıdır.
Buharlaşma ısısı mümkün olduğunca düşük olmalıdır.
Kimyasal olarak ayrışmamalı, yanmamalı, zehirli olmamalı ve metal yüzeylerle tepkimeye girmemelidir – paslandırmamalıdır.
Düşük güç ile çalışabilmelidir.
Maliyeti düşük olmalı ve kolay temin edilebilmelidir.
Çevreyi kirletmemelidir.
En çok kullanılan soğutma akışkanları şunlardır:
Freon 12
Freon 22
Freon 134a
Freon 407c
Freon 410A (Ozona zararsızdır) 407c'nin muadili olup daha verimli olduğundan 407c'nin yerini tamamen almıştır.
Amonyak (Amonyak; patlayıcı, yanıcı ve zehirlidir)
Freon 12
Frigen 12
Kaltron 12
Genetron 12
Kükürtdioksit
Freon 12, freon gazının F11, F12, F13, F22, F502 gibi türleri vardır. Bileşiğinde C, Cl ve F bulunur. Çoğunlukla klima cihazlarında bu gaz kullanılır. F12'nin atmosferik basınçta kaynama noktası –29,8 °C, donma noktası –157,78 °C'dir. Yoğunluğu havanın yoğunluğundan büyüktür. Renksiz bir gazdır.
Freon 32
R-32 Gazın Özellikleri
HFC-32 olarak da bilinen R-32, CH₂F₂ formülüne sahip organik bir hidroflorokarbon bileşiğidir. Suda çözünmeyen, renksiz, kokusuz, hafif yanıcı bir gazdır. 
R-32'nin artan popülaritesinin birincil itici gücü, verimlilik ve düşük çevresel etki kombinasyonudur. 675 GWP'si ve 0 ODP'si ile R-32, CFC öncüllerine göre çevre üzerinde çok daha az etkiye sahiptir.
Artıları
R-32'nin başlıca faydaları, verimliliği ve R-22 gibi HCFC'lere ve R-410A gibi soğutucu akışkan karışımlarına göre azaltılmış çevresel etkisidir. Performansı ve çalışma özellikleri, R-410A'ya çok benzer, ancak Küresel Isınma Potansiyelinin kabaca üçte birine sahiptir.
Eksileri
Milyonlarca ünitenin güvenli bir şekilde kurulması ve kullanılması ve düşük yanma hızı nedeniyle R-32'nin gerçek ateşlemesinin çok zor olması nedeniyle R-32'nin hafif yanıcı olarak adlandırılması konusundaki endişeler son yıllarda azalmıştır.
İki soğutucunun çalışma basınçları arasındaki fark da not edilmelidir. Şiddetli olmasa da, fark önemsiz değildir.
Diğer bir potansiyel dezavantaj, R-32'nin bilinmeyen geleceğidir. Eski HFC'lere kıyasla düşük GWP'sine rağmen, 675, R-32'nin soğutucu akışkan ortamına girişini izleyen yıllarda geliştirilen soğutucu akışkanlarınkiyle karşılaştırıldığında oldukça yüksek bir sayıdır. R-1234yf ve R-1234ze gibi HFO'ların yanı sıra son yıllarda popülaritesi artan karbondioksit gibi doğal soğutucuların hepsinin Küresel Isınma Potansiyeli 5'in altında.
Performans açısından R-32 ve R-410A arasında çok az fark vardır, ancak R-32 önemli ölçüde daha verimlidir. Örneğin, R-32 üzerinde çalışan teorik bir 36" x 70" 2 sıralı kondenser, aynı gereksinimi karşılamak için R-410A üzerinde çalışan aynı bobinden %40 daha az soğutucu akışkana ihtiyaç duyacaktır.