stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
İkinci Dağlık Karabağ Savaşı kronolojisi
Kasım > 9 Kasım

Azerbaycan cumhurbaşkanı, öğle vakti 23 köyün ele geçirildiğini açıkladı. Ermenistan Savunma Bakanlığı, Şuşa kasabası yakınlarında çatışmaların devam ettiğini, Azerbaycan ordusunun Hocavend, Ağdere ve Tağaverd yakınlarındaki saldırı girişimlerinin geri püskürtüldüğünü bildirdi. Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin bir sözcüsü, artık Şuşa'nın Ermeni kuvvetlerinin kontrolünde olmadığını doğruladı. Bir Rus askerî uzmanı, 8 Kasım sabahı erken saatlerde Azerbaycan'ın bir kasabayı ele geçirmesinin ardından hem Ermeni güçlerinin hem de yerel halkın herhangi bir direniş göstermeden kasabayı terk ettiklerini belirtti.
Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Azerbaycan güçlerinin Şuşa'nın kontrolünü ele geçirdiği iddia edilen bir video yayımladı. Azerbaycan cumhurbaşkanı akşam geç saatlerde Cebrayıl, Kubadlı, Zengilan, Hocalı, Hocavend ve Laçın bölgelerinde 48 köy, 1 yerleşim yeri ve 8 stratejik tepenin daha ele geçirildiğini açıkladı.
Akşam, Rusya Savunma Bakanlığı Ermenistan üzerinden Azerbaycan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti sınırına yakın Yerash köyü yakınlarında bir Rus Mi-24 savaş helikopterinin füze ile düşürüldüğünü ve iki mürettebatın öldürdüğünü bildirdi. Daha sonra Azerbaycan, helikopterin kendileri tarafından yanlışlıkla düşürüldüğünü açıklayarak özür diledi.
Ermenistan başbakanı gece geç saatlerde Facebook sayfasında kendisinin, Rusya ve Azerbaycan cumhurbaşkanlarının saat 00.00'da Dağlık Karabağ'daki savaşı bitirmek üzere bir bildiri imzaladıklarını duyurdu. Paşinyan'ın da açıklamasının ardından Putin, Rus barış güçlerinin temas hattı boyunca konuşlandırılacağını açıkladı. Ateşkes anlaşmasıyla ilgili haberler, Erivan'da şiddetli protestolara yol açtı ve protestocular yönetimin Ermenistan ordusuna devredilmesi talebiyle cumhurbaşkanlığı sarayına yöneldi.
Kasım > 10 Kasım

Erken saatlerde Rusya Savunma Bakanlığı, yaklaşık 2.000 Rus barış birliğinin Karabağ'a sevk edildiğini duyurdu. Bu arada Dağlık Karabağ Cumhuriyeti’nin ordusu, Azerbaycan kuvvetlerinin cephe hattının tüm ana yönlerine topçu ve roket saldırıları gerçekleştirdiğini ve sivil yerleşimleri de hedef aldığını bildirdi.
Port-au-Prince

| Port-au-Prince |
| --- | --- |

Eyalet Bayrağı: Eyalet Simgesi

Temel Rakamlar
Yüzölçümü:: 
Nüfus:: 1.082.800
Rakım:: 
Kuruluş:: 1749
Belediye Başkanı:: Jean Yves Jason
Araba plaka kodu:: 

Coğrafi konum:: 
Toplam borç:: 
İşsizlik:: 
Websitesi:: 

Port-au-Prince, Haiti'nin başkenti ve en büyük şehridir. Şehir, merkezden uzaklaştıkça ve yamaçlara gidildikçe bir gecekondu şehri görüntüsünü alır. Port-au-Prince şehri, Gonâve Körfezi'nde yer almaktadır: şehrin üzerinde yer aldığı ve doğal bir liman görevi gören körfez, Taíno uygarlıklarından bu yana ekonomik faaliyeti sürdürmektedir. İlk kez 1749'da Fransız sömürge yönetimi altında kuruldu. Kentin planı bir amfitiyatroya benziyor; ticaret bölgeleri suya yakın, yerleşim mahalleleri ise yukarıdaki tepelerde yer alıyor. Şehrin yukarısındaki yamaçlarda gecekondu mahallelerinin hızla büyümesi nedeniyle nüfusunu tespit etmek zordur; ancak son tahminler metropol bölgesinin nüfusunun yaklaşık 3,7 milyon, yani ülkenin ulusal nüfusunun neredeyse üçte biri olduğunu gösteriyor. Şehir, 2010 yılındaki büyük bir depremden feci bir şekilde etkilenmiş, çok sayıda yapı hasar görmüş veya yıkılmıştır. Haiti hükûmeti ölü sayısının 230.000 olduğunu tahmin ediyordu.
Çete şiddeti oldukça yaygın olup adam kaçırma, katliam ve toplu tecavüzler sıklıkla polis memurları ve politikacıların suç ortaklığıyla gerçekleşen yaygın olaylardır.
Tarih

Şehir, Kristof Kolomb'un varışından önce şehrin bulunduğu yerde herhangi düzenli bir yerleşim bulunmamaktaydı. 15. yüzyıl sonlarına doğru bölge Bohechio adlı yönetim birimine dahil edildi. İspanyol halkının ilk akınlarından başlayarak bölgedeki yerel Amerika hakimiyeti tehlikeye girdi. Yerliler bu akınları durdurmak için uzun süren mücadelelerden sonra yerleşmeye başlayan İspanyol kavimlerinden kaptıkları hastalıklar sonucunda kırıldılar ve bölge rahatça İspanyol hakimiyeti altına girdi. Bu süreçten itibaren, bölge, yerel Amerika, İspanyol ve Afrika asıllı köleler ile karıştı ve günümüzdeki Haiti halkı belirdi.
Ekonomi

Şehrin ekonomisi, genel Haiti ekonomisinden farklı olarak, geniş ve büyük bir ekonomidir. Şehrin ekonomisi, ticaret ve sanayi temellidir. Bununla beraber şehir, günümüzde dünyaya ihraç ettiği yüksek oranda kahve ve şeker ile ticaret alanında tanınmaktadır. Gıda sektörü haricinde şehirde, ihraç edilmek üzere üretim yapan, çimento, tekstil ve sabun fabrikaları mevcuttur.
Her ne kadar şehirde işsizlik yüksek oranlardaysa da, şehirdeki hemen hemen herkesin bir işi olduğunu söyleyebilmek mümkündür. Şehir, kayıtlı işçiler haricinde, sokaklarda seyyar ticaretle uğraşan çoğunlukla doludur.
2010 Haiti Depremi

Şehir, 12 Ocak 2010'da gerçekleşen 2010 Haiti Depremi ile büyük ölçüde yıkılıp ağır hasar gördü. Depremin merkez üssü başkente 25 km uzaklıkta idi ve 7,0 Richter büyüklüğündeydi. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi, depremden yaklaşık üç milyon kişinin etkilendiğini ve şehirde ölü sayısının da 45.000-50.000 olduğunu tahmin ediyor. 
Görülebilen yerlerin büyük çoğunluğu önemli derecede hasarlı veya tahrip olmuş. Bu yerler arasında Haiti Ulusal Sarayı (Cumhurbaşkanlık Sarayı), Haiti Ulusal Meclisi binası, Port-au-Prince Katedrali ve ana genel hapishane yer almakta.
Port-au-Prince'nin fakir kenar mahalleleri.
Haiti Ulusal Sarayı'nın 18 Nisan 2006'daki görüntüsü. Saray, 12 Ocak 2010 günü gerçekleşen Haiti depreminde ağır hasar aldı.
Depremin ardından yıkılan şehir merkezi.
John Arne Riise

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  John Arne Semundseth Riise
Doğum tarihi:  24 Eylül 1980 (44 yaşında)
Doğum yeri:  Ålesund, Norveç
Boyu:  1.88 m.
Mevkii:  Sol bek, sol kanat
Altyapı kariyeri
:  Aalesund
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1998 |  Aalesund |  25 |  (5) |
| 1998-2001 |  AS Monaco |  54 |  (4) |
| 2001-2008 |  Liverpool |  234 |  (21) |
| 2008-2011 |  AS Roma |  35 |  (3) |
| 2011-2014 |  Fulham |  87 |  (0) |
| 2014-2015 |  APOEL |  25 |  (4) |
| 2015-2016 |  Odisha |  12 |  (1) |
| 2016 |  Aalesunds |  10 |  (0) |
| 2016 |  Chennaiyin |  10 |  (1) |
| 2017 |  Rollon |  2 |  (0) |
| Toplam |   |  494 |  (39) |
Millî takım kariyeri
| 1999-2000 |   Norveç U-21 |   |   |
| 2000-2013 |   Norveç |  110 |  (16) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 23 Ocak 2021 
John Arne Semundseth Riise (d. 24 Eylül 1980 Ålesund)  Norveçli eski millî futbolcudur. Yine kendisi gibi eski futbolcu olan Bjørn Helge Riise'nin büyük kardeşidir.
Kulüp kariyeri

Futbola Aalesund'da başlayıp Monaco'da devam ettirmiştir. Monaco'da 3 yıl oynamıştır. 2001 yılında 4.500.000 milyon sterline Liverpool'a transfer olmuştur.2008 yılından itibaren AS Roma forması giyen Riise, 2011 yazı itibarıyla Fulham FC oyuncusu olmuştur.
Millî takım kariyeri

İlk kez 2000 yılında Norveç millî futbol takımı formasını giyen futbolcu, millî takımda ilk golünü 23 Şubat 2000'de Ali Sami Yen Stadyumu'nda oynanan hazırlık maçında atmıştır.
İstanbul'da Atatürk Olimpiyat Stadyumu'nda Milan ile oynanan 2004-2005 sezonu UEFA Şampiyonlar Ligi Finali'nde normal süresi 3-3, penaltılarla 3-2(6-5) biten maçla şampiyon olan Liverpool kadrosunda kupayı kaldırmıştır. 6 Mayıs 2013'te millî takımı bıraktığını açıkladı.
Millî takım kariyeri > Millî golleri

Listedeki skor ve sonuçlarda Norveç ilk takımdır:
| John Arne Riise - Norveç için golleri> # | John Arne Riise - Norveç için golleri> Tarih | John Arne Riise - Norveç için golleri> Stad | John Arne Riise - Norveç için golleri> Rakip | John Arne Riise - Norveç için golleri> Skor | John Arne Riise - Norveç için golleri> Sonuç | John Arne Riise - Norveç için golleri> Turnuva |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 23 Şubat 2000 | Ali Sami Yen Stadyumu, İstanbul |  Türkiye | 1-0 | 2-0 | Dostluk |
| 2 | 7 Eylül 2002 | Ullevaal Stadı, Oslo |  Danimarka | 1-1 | 2-2 | 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri |
| 3 | 16 Ekim 2002 | Ullevaal Stadyumu, Oslo |  Bosna-Hersek | 2-0 | 2-0 | 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri |
| 4 | 9 Şubat 2005 | Ta'Qali Stadyumu, Valletta |  Malta | 3-0 | 3-0 | Dostluk maçı |
| 5 | 8 Haziran 2005 | Råsunda Stadyumu, Stockholm |  İsveç | 1-1 | 3-2 | Dostluk maçı |
| 6 | 2 Haziran 2007 | Ullevaal Stadyumu, Oslo |  Malta | 4-0 | 4-0 | 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri |
| 7 | 12 Eylül 2007 | Ullevaal Stadyumu, Oslo |  Yunanistan | 2-2 | 2-2 | 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri |
| 8 | 28 Mayıs 2008 | Ullevaal Stadyumu, Oslo |  Uruguay | 2-2 | 2-2 | Dostluk maçı |
| 9 | 1 Nisan 2009 | Ullevaal Stadyumu, Oslo |  Finlandiya | 1-1 | 3-2 | Dostluk maçı |
| 10 | 12 Ağustos 2009 | Ullevaal Stadyumu, Oslo |  İskoçya | 1-0 | 4-0 | Dünya Kupası 2010 elemeleri |
| 11 | 5 Eylül 2009 | Laugardalsvöllur, Reykjavík |  İzlanda | 1-0 | 1-1 | Dünya Kupası 2010 elemeleri |
| 12 | 9 Eylül 2009 | Ullevaal Stadyumu, Oslo |  Makedonya | 1-0 | 2-1 | Dünya Kupası 2010 elemeleri |
| 13 | 8 Ekim 2010 | Antonis Papadopoulos Stadyumu, Larnaka |  Kıbrıs Cumhuriyeti | 1-0 | 2-1 | 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri |
| 14 | 10 Ağustos 2011 | Ullevaal Stadyumu, Oslo |  Çekya | 2-0 | 3-0 | Dostluk maçı |
| 15 | 15 Ağustos 2012 | Ullevaal Stadyumu, Oslo |  Yunanistan | 2-3 | 2-3 | Dostluk maçı |
| 16 | 11 Eylül 2012 | Ullevaal Stadyumu, Oslo |  Slovenya | 2-1 | 2-1 | Dünya Kupası 2014 elemeleri |
Kaynak:
El Udeid Hava Üssü

El Udeid Hava Üssü Katar'ın batısında yer alan hava üssü.
El Udeyid hava üssü Katar'ın başkenti Doha'dan 40 km mesafede yer almaktadır. Üssün inşası 1997 yılında tamamlanmış ve Suudi Arabistan'da Prens Sultan Askeri Üssü'nde yerleşik bulunan ABD birlikleri gizlice üsse taşınmaya başlamışlardır. Mart 2002'de ABD baskan yardımcısı Dick Cheney, Katar'ı ziyaretinde El Udeyid üssünü de ziyaretine dahil etmiş, böylece üsteki ABD varlığı kamuoyuna duyurulmuştur.
Üs 4050 metre ile ortadoğudaki en uzun piste sahiptir.
Korku Burnu

| --- | --- |
Cape Fear DVD kapağı
Yönetmen: Martin Scorsese
Yapımcı: Barbara De Fina
Senarist: Wesley Strick
Oyuncular: Nick Nolte Robert De Niro Jessica Lange Juliette Lewis Joe Don Baker
Görüntü yönetmeni: Freddie Francis
Kurgu: Thelma Schoonmaker
Dağıtıcı: Universal Pictures
Çıkış tarih(ler)i: 13 Kasım, 1991 (ABD) 24 Nisan, 1992 (Türkiye)
Süre: 128 dk.
Dil: İngilizce
Korku Burnu (özgün adı Cape Fear) 1991 yapımlı iki Akademi Ödülüne aday gösterilmiş (En iyi Aktör ve En İyi Yardımcı Aktris) Martin Scorsesenin yönettiği başrollerini Robert De Niro, Jessica Lange, Nick Nolte ve Juliette Lewis'in oynadığı bir gerilim filmidir. Film, 1962 yapımlı aynı isimli filmin yeni çevrimidir. Orijinal film, bir roman esasında çekilmiştir. Üstelik filmle orijinal versiyon arasında birçok fark vardır.
Konusu

Sam Bowden (Nick Nolte) hayatını kanuna vermiş Atlantada yaşayan bir avukattı. Ailesi ile birlikte sakin bir hayat süren Samin hayatı yakında kabusa dönüşecektir çünkü 14 yıl önce avukatlığını üstlendiği Max Cady (Robert De Niro) isimli suçlu hapisten çıkmıştır ve intikam için 14 yıl boyunca kendini hazırlamıştır. Okuma yazma bilmeyen Max Cady bir kıza çok kötü bir şekilde tecavüz etmiştir. Bu yüzden Sam'in eline Max'i hapisten kurtaracak bir belge geçmesine rağmen yine de müvekkili için bunu kullanmamış ve Max Cady'nin 14 yıl hapse mahkûm olmasına neden olmuştur. Max hapisten çıktıktan sonra, önce küçük tehditlerle başlayan intikamı, gittikçe Sam'in ailesini de tehdit etmeye başlamıştır. Max hapisten çıktıktan sonra de Sam'in evindeki köpek zehirlenerek öldürülür. Sam'in aynı zamanda yasak ilişki yaşadığı bir kadın avukat arkadaşına tecavüz eden Max Cady, bu sayede karısı ile Sam'in arasını açar ve evlerinde tartışmalara yol açar. Bu olaylar Max Cady için sadece başlangıçtır, sırada 16 yaşındaki kızları Danielle (Juliette Lewis) vardır.
Yaş sınırı

MPAA tarafından film R kategorisine alınmıştır yani 17 yaş ve üzeri yaş grubuna hitap etmektedir çünkü film cinsellik, şiddet ve küfürler içermektedir. İspanya, Kanada, Norveç ve İngilterede film 18 yaş ve üzeri için uygundur, Almanyadaki yaş sınırı ise 16 yaş ve üzeri içindir.
Gişe performansı

Film tahmini olarak 35 milyon dolar civarı bir bütçeye sahipti. ABD dışında 103.200.000 $, ABD'de 79.100.000 $, Dünya çapında ise 182.300.000 $ kadar bir hasılat elde ederek iyi bir başarı elde etmiştir.
Kadro

Nick Nolte - Sam Bowden
Robert De Niro - Max Cady
Jessica Lange - Leigh Bowden
Juliette Lewis - Danielle Bowden
Joe Don Baker - Claude Kersek
Robert Mitchum - Lieutenant Elgart
Gregory Peck - Lee Heller
Martin Balsam - Judge
Illeana Douglas - Lori Davis
Fred Dalton Thompson - Tom Broadbent
Mitchum, Peck ve Balsam 1962'de çekilen ilk filmde oyanayan aktörlerdir.
Film ayrıca 1962'de çekilen ilk filmde Sam Bowden'i de canlandıran Gregory Peck'in son filmidir. Robert De Niro En İyi Oyuncu, Juliette Lewis ise En iyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülüne aday gösterilmiştir. Film aynı zamanda iki BAFTA, iki Altın Küre ödülüne aday gösterilmiştir.
Hostes

Malaysia Airlines bölgesel kabin kadrosu, Skytrax tarafından en iyi kabin ekibi olarak sıralanmıştır.
Austrian Airlines Male Hostes
Hostes veya kabin görevlisi, uçuşlarda yolcuların rahatlığını ve güvenliğini sağlamak amacıyla istihdam edilen görevli. Özel iş jetlerinde de hostes kullanılır.
Tarih

Yolcu gemilerinde ve yolcu trenlerinde de hava hostesleri gibi hostesler bulunmaktadır. Fakat hava hostesleri yolculuğun kısa olması gibi sebelerden dolayı yolcularla daha yakın ilişkidedirler. Ayrıca uçuş hostesliği işi diğer taşımacılık formundaki kadrolardan daha fazla olarak güvenlik konusunu düşünüp taşınmaktadır. Hava hostesleri uçağın kabin kadrosundaki görevlileri içerir ve kokpitteki pilot ve uçuş mühendisinden ayrıdırlar.
Birleşik Krallık'ın Imperial Airways'ı 1920 lerde erkek hostese sahipti. Amerika Birleşik Devletleri'nde, Stout Airways 1926 yılında hostes çalıştıran ilk havayoluydu. Faaliyetlerini Ford Trimotor uçakları ile Detroit, Michigan arasında sürdürüyordu. Western Airlines (1928) ve Pan American World Airways (Pan Am) (1929) yiyecek servisi yapmak için ilk hostesi istihdam etmişlerdi. On yolculu Fokker uçağı Karayipler'de kumar seyahatleri tarihinde Havana ve Küba'ya Florida'dan yolcu taşıdığından hostes kullanıyordu.
İlk kadın hostes ayrıca hemşire olarak da görev yapan 25 yaşındaki Ellen Church'dü. 1930 yılında United Airlines tarafından kiralanmıştı, ayrıca uçaklardaki ilk hemşireydi. Diğer hava yolları da bu durumu takip ederek pek çok uçuşlarında hemşire istihdam ederek, onların hem bir hostes gibi hizmet vermesinden hem de hemşirelik görevi yapmasından yararlandılar.
İlerleyen yıllarda hosteslik mesleği daha da geliştirilerek, yolculara daha iyi hizmet verilmesi amaçlanmıştır.
Üniformalar

İlk hostes Üniforma'sı dayanıklı, pratik ve yolculara güven verecek şekilde dizayn edildi. United Airlines'ın ilk hostesleri yeşil bere, yeşil atkı ve yeşil ayakkabı giyiyordu. Diğer havayolları Eastern Air Lines gibi hosteslerine benzer dizaynda üniforma giydiriyordu.
11 Eylül, 2001

11 Eylül 2001'den sonra hosteslerin aktif olarak yolcuları bir saldırıdan korumak ve Hava korsanlığı'nda hava trafik kontrollerine hayati bilgi vermeye teşebbüş etmeleri onların önemini yükseltti.
11 Eylül, 2001'de terör ataklarının uyanmasıyla, büyük havayolarındaki pek çok hostesin yolcu yükündeki azalış sebebiyle işlerine geçici olarak son verildi.
Şevki Savaşçı

| Şevki Savaşçı |
| --- | --- |
Doğum: 1878 Trabzon
Ölüm: 9 Eylül 1942 (64 yaşında)
Defin yeri: Feriköy Mezarlığı, İstanbul
Bağlılığı:  Osmanlı (1899-1919)   Türkiye (1919-1935)
Hizmet yılları: 1899-1935
Rütbesi: Tuğbay
Çatışma/savaşları: Balkan Savaşları I. Dünya Savaşı Türk Kurtuluş Savaşı
Ödülleri: 

Şevki Savaşçı (1878, Trabzon - 9 Eylül 1942), Türk asker.
1899'da subay olarak mezun oldu. 1910'da yüzbaşı olarak İskenderun bölgesinde İtalyan harbine katıldı. 1912'de Podiva mevkiinde Balkan harbine iştirak etti ve Manastır, Yanya muharebelerine katıldı. Yanya'nın sukutu ile esir olarak Yunanistan'ın Misolongi kasabasına gitti. 1913'te esaretten döndü ve Halep'e tayin edildi. I. Dünya Savaşı'nda kolordusuyla Halep'ten Çanakkale Cephesi'ne intikal etti. 1914-1915 yıllarında 26. Alay 2. Tabur Komutanı olarak Çanakkale Savaşları'na katıldı. 1916'da Kafkas cephesine hareket etti. Bayburt, Hart, Kop, Spikör cephelerinde Ruslarla çarpıştı. Bu savaşlarda Şiran kazasının 7 Km. yakınındaki Canbogol tepesinde üstün Rus taarruzlarına karşı mevzilerini inatla savundu geri çekilmedi. Zira babasının mezarı bu bölgede idi. Sağ ve solundaki birlikler geri çekildi düşmanla kuşatıldı ve esir alınarak 1917'de Trabzon, Tiflis, Bakü yoluyla Rusya'nın Orlof kasabasına sevk edildi. Bilahare esaretten kurtuldu.
15 Mayıs 1919'dan itibaren Türk Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcından sonuna kadar bütün savaşlarda Garp Cephesi emrinde ve 61. Tümen, 174. Alay Komutanı olarak katıldı  ve İstiklal Madalyasıyla taltif edildi. Ayrıca 26-27-30 Ağustos 1922 tarihinde vuku bulan Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nde (Kazuçuran) mevkiinde bilfiil ateş altında gösterdiği fedakarlık dolayısıyla Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1 Aralık 1923 tarihli oturumunda Mustafa Kemal Paşa'nın imzasıyla takdirname ile taltif edildi. Lozan Antlaşması'nın imzalanmasıyla alayı ile Çorlu'ya intikal etti. 1935 yılında Tuğbay (Tugay Komutanlığı yapmış Albay) rütbesiyle emekli oldu. 9 Eylül 1942'de öldü. İstanbul Feriköy'deki aile mezarlığında toprağa verildi.
Korgeneral Hayati Savaşçı'nın babasıdır.
AT-1 Snapper

3M6 Shmel / AT-1 Snapper
3M6 Shmel (Rusça 3М6 «Шмель»; Türkçe Yabanarısı) SSCB tarafından geliştirilmiş MCLOS güdümleme sistemine sahip bir tür güdümlü tanksavar füzesidir.
GRAU (Rusya Savunma Bakanlığı Füze ve Topçu Dairesi)ndeki adı "3M6"dır. NATO rapor adı ise AT-1 Snapperdır.
İnsan taşıması güç olduğu için yüksek hareket kabiliyetli araçlar veya helikopterden ateşlenebilir. Füze kendisinden önce kullanılmakta olan örneğin 100 mm tanksavar topu gibi isabetli atış yüzdesi 1500 metrenin altında olan(bu çok düşük bir orandır) silahların yerine geçmesi için geliştirilmiştir. Ancak bu silahın vuruş yüzdesi çok olmasına rağmen azami menzili 2000 metredir.
Ancak sahip olduğu hantal güdümleme sistemi, düşük hızı ve vuruş yüzdesinden ötürü ileride SACLOS sistemine sahip AT-5 Spandrel geliştirilecektir..
Üretimi

3M6 Shmel temelde batı ülkelerinde kullanılan ATGMler örneğin Nord Aviation SS.10 füzesine bakılarak üretilmiş ancak ebat olarak büyük kalmıştır. Füze Kolomna da bulunan Special Mortar Design Bureau (Rusça SKB Gladkostvolnoi artillerii) tarafından (ayrıca bu büro AT-3 Sagger modelinden de sorumluydu) geliştirilmiştir.
Tasarlanma aşaması çok çabuk olan füze güdümsüz olarak ilk uçuşlarına Nisan 1958 tarihinde başlamıştır. Ardından güdümlü uçuşlarını Haziran ve Temmuz 1958'de devam edilmiştir. 28 Ağustos 1958 tarihinde silahlı kuvvetlere denemeleri için teslim edilmiştir. 1 Ağustos 1960 tarihinde ordu servisine girmiştir. Halka ilk gösterimi 1963 yılıdır.
Tarihi

Bu füze iki tür kara aracında kullanılmıştır:
2P26 GAZ-69 zırhsız hafif kamyon- 4 fırlatma rayı üzerine monte edilmiştir. Füzeler araçtan 30 metre ileriden kontrol istasyonundan yapılmaktaydı. 1960 yılında hizmete girdi.
2P27 Zırhlı BRDM-1 - 3 adet yukarı veya öne hareketli fırlatma rayı (çevresi zırhla kapalı) 1964 yılında ordu servisine girdi.
Bu araçlar hareketli piyade alayları bünyesinde tanksavar takımları olarak hizmet etmekteydi. Her batarya üç adet müfrezeden her müfreze üç adet fırlatma aracı ve bir komuta aracından oluşuyordu.
Bu sistem 1967 yılındaki Altı gün savaşı sırasında Mısır ordusu tarafından kullanıldı. Birkaç yerde kullanılan füze sadece bir adet düşman tankını kullanım dışında bırakabilmiştir. Bu görevdeki isabetli vuruş oranı yaklaşık olarak 25% de kalmıştır.
Kuzey Kore 1975 yılında bu füze üzerinde bazı değişiklikler yapmıştır.
Tanımı

Füze hedefe ilerlerken bir komuta kolundan yararlanmaktadır. Bu yüzden füzenin isabet oranı füzeyi kullanan mürettebatın becerisine kalmaktadır. Komuta kolu ile yapılan güdümleme füzeye çok ince bir kablo yardımıyla iletilmektedir.
MCLOS sistemi büyük çoğunlukla sistemi kullanan kişinin becerisine ihtiyaç duymaktadır. Bu sistemin görevlerdeki etkinliğinin düşük olması kendisinden sonra üretilecek ve çok daha kolay olan kullanımlı SACLOS sisteminin üretimine önayak olmuştur.
Tek sorun hedefin füze varıncaya kadar geçen süre içerisinde (azami menzile ulaşması yaklaşık yirmi saniye) harekete geçmeye veya geriye çekilerek duman perdesi arkasına saklanarak operatörün görüşünden kaçmaya vakti olmasıdır. Bunun yanında ebadının büyüklüğünden ötürü aracın sadece birkaç mermi, örneğin BRDM-1 aracı sadece üç adet füze taşıyabilmektedir.
Kullanan ülkeler

2P26 Batey ha-Osef Müzesi İsrail
Polonya 2P27
U-bot

Holstein'da bir U 995 denizaltısı
U-bot (Almancada U-Boot, Unterseeboot kelimesinin kısaltılmışı), Almancada denizaltı anlamına gelen, ancak diğer bazı dillerde Alman deniz kuvvetlerince kullanılan denizaltıları ifade eder.
I. ve II. Dünya Savaşları sırasında kullanılmışlardır. Adı daha sonraları hayalet hikâyelerine esin kaynağı olan U-botlardan biri de SM UB-65'dir.
II. Dünya Savaşı

II. Dünya Savaşı'nın başında denizaltı filosu komutanı olan Karl Donitz'in geliştirdiği kurt kapanı taktiği ile bu denizaltılar özellikle savaşın ilk 2-3 yılında müttefik konvoylarına ağır kayıplar verdirmiş, ikmallerini aksatmışlardır. II. Dünya Savaşı'nda Atlantik'teki savaşın baş kahramanıydı. Savaşta Almanya en büyük denizaltı filosuna sahipti. Oysaki I. Dünya Savaşı'nın sonunda imzalanan Versay Barış Antlaşması'na göre Almanya'nın deniz kuvvetleri 6 kruvazör, 6 savaş gemisi ve 12 destroyerden fazla olamazdı. Ama Almanya antlaşmaya uymamış özellikle Hitler döneminde çokça U-bot üretmişti. Winston Churchill günlüğünde şöyle yazmıştı: ''Savaş boyunca beni gerçekten korkutan tek şey U-bot tehlikesiydi.'' Savaşın başlarında Alman denizaltıları müttefik gemilerine çok fazla zarar vermişlerdir. Atlantik denizi savaş zamanı, Amerika ve Kanada'dan gelen gıda ve malzeme bakımından İngiltere açısından çok kritik bir denizdi.
| --- | --- |
274.333 ton (47 gemi battı): Otto Kretschmer
225.712 ton (43 gemi): Wolfgang Lüth
193.684 ton (34 gemi): Erich Topp
186.064 ton (29 gemi): Karl-Friedrich Merten
171.164 ton (34 gemi): Victor Schütze
171.122 ton (26 gemi): Herbert Schultze
167.601 ton (28 gemi): Georg Lassen
166.596 ton (22 gemi): Heinrich Lehmann-Willenbrock
162.333 ton (30 gemi): Heinrich Liebe
160.939 ton (28 gemi), ayrıca Scapa Flow içindeki İngiliz savaş gemisi HMS  Royal Oak: Günther Prien