Pozitif psikoterapi
Teori > Ana ilkeler

Pozitif Psikoterapinin üç ana ilkesi veya dayanağı şunlardır:
Umut İlkesi
Denge İlkesi
İstişare İlkesi
Umut İlkesi, terapistlerin hastaların rahatsızlıklarının veya çatışmalarının ardındaki anlamı ve amacı anlamalarına ve algılamalarına yardımcı olmayı amaçladıklarını öne sürer. Sonuç olarak, bozukluk "olumlu" bir şekilde yeniden çerçevelenir ve olumlu yorumlara yol açar. İşte birkaç örnek:
Uyku bozukluğu, sınırlı uyku ile uyanık kalma ve yönetme yeteneği olarak görülür.
Depresyon, çatışmalara yanıt olarak duyguları derinlemesine deneyimleme ve ifade etme kapasitesi olarak görülmektedir.
Şizofreni, aynı anda iki dünyada veya canlı bir fantezi aleminde var olma yeteneği olarak kabul edilir.
Bu iyimser bakış açısının benimsenmesiyle, sadece hasta için değil çevresi için de bakış açısında bir değişim mümkün hale gelir. Böylece hastalıklar hem terapistin hem de hastanın kabul etmesi gereken sembolik bir işleve hizmet eder. Hasta, hastalığın semptom ve şikayetlerinin, hayatının dört boyutunda dengeyi yeniden sağlamak için sinyal görevi gördüğünü öğrenir.
Denge İlkesi, sosyal ve kültürel farklılıklara rağmen, tüm bireylerin sorunlarıyla başa çıkarken ortak başa çıkma mekanizmalarına güvenme eğiliminde olduğunu kabul eder. Nossrat Peseschkian, Pozitif Psikoterapinin Denge Modeli ile birlikte, farklı kültürler arasında çatışma çözümüne yönelik dinamik ve çağdaş bir yaklaşım geliştirmiştir. Bu model, yaşamın dört temel yönünü vurgulamaktadır:
Beden/Sağlık - psikosomatik kaygılar.
Başarı/İş - strese katkıda bulunan faktörler.
İletişim/İlişkiler - depresyon için potansiyel tetikleyiciler.
Gelecek/Fantezi/Hayatın Anlamı - korkular ve fobiler.
Bu dört alan tüm insanların doğasında var olsa da, Batı toplumları fiziksel refah ve mesleki başarı alanlarına öncelik verme eğilimindeyken, Doğu yarımküresi kişiler arası bağlantılara, hayal gücüne ve gelecek beklentilerine (Pozitif Psikoterapinin kültürler arası bir yönü) daha fazla önem vermektedir. Yetersiz iletişim ve hayal gücü eksikliğinin çeşitli psikosomatik hastalıklara katkıda bulunduğu bilinmektedir.
Her birey çatışmalarla karşılaştığında kendi başa çıkma tercihlerini geliştirir. Ancak, belirli bir çatışma çözme biçimi baskın olduğunda, diğer biçimler gölgede kalabilir. Dakiklik, düzenlilik, nezaket, güven, zaman ve sabır gibi çatışmaların içerikleri, sevgi ve bilginin temel kapasiteleri üzerine inşa edilen birincil ve ikincil kapasiteler olarak kategorize edilir. Bu, Freud'un klasik id, ego ve süperego modelinin içerik temelli bir farklılaşması olarak görülebilir.
Danışma İlkesi, Pozitif Psikoterapi'de iç içe geçmiş olan beş terapi ve kendi kendine yardım aşaması kavramını ortaya koymaktadır. Bu aşamalarda hem hasta hem de ailesi hastalık ve buna yönelik bireyselleştirilmiş çözüm hakkında toplu olarak bilgilendirilir. Beş aşama aşağıdaki gibidir:
Gözlemleme ve Uzaklaşma: Bu aşama, belirli bir düzeyde duygusal kopukluğu korurken arzu ve sorunları algılamayı ve ifade etmeyi içerir.
Envanter Çıkarma: Bilişsel kapasiteler, hasta son 5 ila 10 yıl içinde meydana gelen önemli yaşam olaylarını yansıtırken devreye girer.
Durumsal Teşvik: Kendi kendine yardım ve iç kaynakların harekete geçirilmesi bu aşamada odak noktası haline gelir. Hasta, çatışmaları çözmede geçmiş başarılarından faydalanmaya teşvik edilir.
Sözelleştirme: Hastanın iletişimsel kapasiteleri vurgulanarak, yaşamın dört boyutuyla ilgili olağanüstü çatışmaları ve sorunları dile getirmeleri ve ifade etmeleri sağlanır.
Hedeflerin Genişletilmesi: Bu aşama, sorunlar çözüldükten sonra yaşamda ileriye dönük bir yönelimi teşvik etmeyi amaçlar. Hastaya şu tür sorular yöneltilir: "Tüm sorunlar çözüldüğünde ne yapmak istersiniz? Önümüzdeki beş yıl için hedefleriniz nelerdir?"
Bu beş aşama, bireyin refahının çeşitli yönlerini ele almak ve kişisel gelişimini ve gelecekteki isteklerini teşvik etmek için bir çerçeve sağlayarak terapi ve kendi kendine yardım için kapsamlı bir yaklaşımı kapsar.