stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Dünya Yalan
Eleştiriler

Murathan Mungan: Müslüm Gürses'in yaptığı bir çeşit "blues". Bence Müslüm Gürses'in bundan sonrasında macerasını temellendirmesi gereken yer tam da burası. "Olmadı Yar" ile yakaladığı bir tür "yerli blues" tarzı. Ferdi Tayfur, Orhan Gencebay ve benzerlerinin sahip olmadığı bir avantajı var Müslüm Gürses'in. O, müziğimizde Abdullah Yüce geleneğinden gelen bir okuyuş tarzının sahibi. Kimin şarkısını okursa okusun, kendinin kılmayı başaran usta bir yorumcu.
Naim Dilmener: “Olmadı Yar” şarkısı, Asya’nın ününü daha da yukarılara taşır. Zaten bu şarkı, sonraları, Müslüm Gürses’in gönül vermesiyle birlikte bir “kült” statüsüne erişecektir.
Fadime Özkan: "Pop şarkıcısı Asya'nın yorumladığı, sözleri Nilüfer'a ait olan "Olmadı Yar"ı söylediğinde dinleyenlerini de, dinlemeyenlerini de şaşkına uğratmıştı Müslüm Baba. Aslında şarkının sözlerine, içerdiği duygu dünyasına bakıldığında, hiç de şaşıracak bir şey yoktu ama o ağır ve usul bir adamdı. Beyaz Türklerin dinlediği bir "pop" şarkısını söylemek ona ne kadar yakışırdı? Ama söylemişti işte ve yakışmıştı da."
Künye

Yapım: Universal - S Müzik
Prodüktör: Burhan Bayar - Gökkuşağı Müzik
Aranjör: Burhan Bayar
Stüdyo: Yıldız
Tonmaister: Enver Akarcalı, Ahmet Engin
Mix: Enver Akarcalı
Digital mastering: Muammer Tokmak
Fotoğraflar: Zeynel Abidin Ağgül
Grafik: Feridun Ertaştan
Baskı: FRS
Yapım görevlileri

Kemanlar: Fahri Karaduman, İsmet Okyay, Kemal Okyay, Kadir Okyay, Şaban Gölge, Atalay Durmaz, Necdet Özparmak, Mehmet Devrilmez, Cem Onur
Viola: Rıfat Şanlıel, Özgür Arkun
Çello: Timur Atasever
Kontrbas: Umut Sel
Gitarlar: Serhan Yasdıman
Bas: Günter Erhart
Piyano: Ceyhun Çelik
Flüt, Hint flütü: Burhan Bayar
Akordeon: Rıfat Şanlıel
Kanun: Taner Kalkuloğlu
Ud: Burhan Bayar
Bağlama: Necip Yılgın, Hakan Kumru
Klarnet: Hüsnü Şenlendirici
Ritimler: Hamdi Akatay, Mehmet Akatay, Yaşar Akpençe
Yaylı tambur: Muzaffer Özpınar
Ney: Ercan Irmak
Thomas Henry Huxley

| The Right Honourable Thomas Henry Huxley FRS FLS HonFRSE |
| --- | --- |
Huxley'in Woodburytype baskısı (1880 veya öncesi)
Doğum: 4 Mayıs 1825(1825-05-04) Ealing, Middlesex, İngiltere
Ölüm: 29 Haziran 1895 (70 yaşında) Eastbourne, Sussex, İngiltere
Defin yeri: Doğu Finchley Mezarlığı
Vatandaşlık: Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı
Mezun olduğu okul(lar): Sydenham Koleji, Londra Charing Cross Hastanesi
Tanınma nedeni: Evrim, bilim eğitimi, agnostisizm
Evlilik: Henrietta Anne Heathorn Huxley
Çocuk(lar): Leonard Huxley, Marian Collier, Noel Huxley, Jessie Orianna Huxley, Rachel Huxley, Henrietta Huxley, Henry Huxley, Ethel Huxley
Ebeveyn(ler): George Huxley (baba) Rachel Withers (anne)
Akraba(lar): Eliza Huxley, Ellen Huxley, James Edward Huxley, George Knight Huxley, William Huxley (kardeşler)
Ödüller:  Kraliyet Madalyası (1852)  Wollaston Madalyası (1876)  Clarke Madalyası (1880)  Copley Madalyası (1888)  Linnean Madalyası (1890)  Hayden Anma Jeoloji Ödülü (1893) 

Kariyeri
Dalı: Zooloji, karşılaştırmalı anatomi
Çalıştığı kurumlar: Kraliyet Donanması, İngiltere Kraliyet Cerrahlar Koleji, Kraliyet Maden Okulu, Kraliyet Enstitüsü, Londra Üniversitesi
Akademik danışmanları: Thomas Wharton Jones
Önemli öğrencileri:  Michael Foster  H. G. Wells 
Etkilendikleri: Thomas Wharton Jones, Edward Forbes, Charles Darwin
Etkiledikleri: Michael Foster, Patrick Geddes, Henry Fairfield Osborn, H. G. Wells, E. Ray Lankester, Hubert Harrison
 
İmza

Takma adı: Darwin’s Bulldog
Thomas Henry Huxley (4 Mayıs 1825; Ealing, Middlesex - 29 Haziran 1895; Eastbourne), İngiliz biyolog. Darwin'in evrim kuramının en önemli savunucularından, felsefede agnostisizm kavramını ilk kez ortaya atan, Darwin'in buldoğu lakabıyla bilinen İngiliz biyoloji bilgini.
Gençliği

Ailesinin yedinci çocuğuydu. 1833'te Earling'de, babasının matematik dersleri verdiği okula başladı, ama okul yaşamını yalnızca iki yıl sürdürdü. 1835'ten sonra kendi kendine Almanca öğrendi. On iki yaşındayken ileri düzeyde jeoloji ve mantık kitapları okuyor, kendi kendine basit bilimsel deneyler yapıyordu. On beş yaşına geldiğinde Londra'nın yoksul mahallelerinde bir pratisyen hekimin yanında çırak olarak çalışmaya başladı. Kısa bir süre sonra Londra'nın merkezinde Charing Cross Hastanesi Tıp Okulu'ndan karşılıksız burs almayı başardı. Zorunlu dersler yerine ilgi duyduklarını izlemesine karşın birçok ödül kazandı; ilk araştırması öğrenciliği sırasında yayımlandı.
Yirmi bir yaşında bursu kesilince, henüz uzmanlık eğitimi yapmakta olduğu halde Güney Denizi'ne bir keşif gezisine çıkan "HMS Rattlesnake" adlı gemide yardımcı cerrah olarak iş buldu. Dört yıl süren gezi boyunca, geminin ilkel koşullarına karşın, mikroskobuyla denizdeki canlıları inceledi. Her limandan İngiltere'ye gönderdiği gözlem sonuçları Royal Society ve Kraliyet Enstitüsü'nün dergilerinde yayımlandı. 1850'de İngiltere'ye döndüğünde, çağının en ünlü biyoloji bilginlerinden biri olmuştu. İngiliz Kraliyet Deniz Kuvvetleri'nin özel izniyle üç yıl etkin görev almadan gezi boyunca topladığı örnekleri inceledi. 1852'de Royal Society üyeliğine seçildi. Breslau, Edinburgh, Dublin, Cambridge, Würzburg, Oxford, Bologna ve Erlangen'deki üniversitelerden onursal doktorluk dereceleri aldı.
1850'lerde hayvanlarda bireysel davranış, mürekkepbalığı gibi kafadanbacaklılar, paleontoloji yöntemleri, bilim ve bilim eğitiminin yöntemleriyle ilkeleri, sinirlerin yapısı ve işlevleri, omurgalılarda kafatasına ilişkin kuramlar gibi konularda pek çok araştırma yayımladı. 1854'te, Deniz Kuvvetleri'ndeki görevinin başına dönmesi için yapılan çağrıyı, araştırmalarının tümünü yayımlamadığı gerekçesiyle reddedince görevden alındı. O sıralarda Sidney'de tanıştığı Henrietta Anne Heathorn ile evlenebilmek için bir iş bulmaya çalışıyordu. Londra'daki Madencilik Okulu'nda ders vermeyi sürdürdü. Bu okulun önce Fen Öğretmen Okulu, daha sonra Kraliyet Bilim Yüksekokulu haline gelmesine önayak oldu.
İlgi alanlarının genişlemesi

Charles Darwin'in Türlerin Kökeni adlı kitabı, 19. yüzyıl ortalarında bilim çevrelerini temelinden sarsmıştı. Genç Huxley, Joseph Dalton Hooker ve Charles Lyell'la birlikte kitabın yayımlanmasından önce Darwin'i destekleyen birkaç bilim insanından biri oldu. Huxley ve Darwin'in bu dönemde başlayan dostluğu yıllarca sürdü. Darwin, evrim kuramı konusunda başlatılan tartışmaların dışında kalmayı yeğlerken, Huxley bu görüşleri açıkça destekleyip heyecanla savunuyordu.
En önemli tartışmalardan biri 1860'ta İngiliz Bilim Geliştirme Derneği'nin Oxford Üniversitesi'nde yaptığı toplantıda başladı. Toplantının bu yeni ve "tehlikeli" kuramı çürütmek için iyi bir fırsat olduğunu düşünen Psikopos Samuel Wilberforce, Huxley'yi aşağılamak amacıyla ataları arasında hiç maymun olup olmadığını sorunca Huxley, atasının bir maymun olmasını, zeki ve kültürlü, ama bu zekâyı ciddi bir bilimsel tartışmayı gülünçleştirmek için kullanan bir kişi olmasına yeğlediğini söyledi. Bu tartışma, Darwin'in kuramının duyulmasını sağladığı gibi, bilimin ilahiyattan bağımsız olarak ele alınmasının başlangıcını simgelemesi açısından da önem taşıyordu.
Huxley, 1860'larda paleontoloji, taksonomi (özellikle kuşların sınıflandırılması) ve etnoloji üzerine önemli araştırmalar yürüttü. Londra Jeoloji Topluluğu ile Etnoloji Derneği'nde yöneticilik yaptı; Kraliyet Cerrahlık Okulu'nda Hunter Kürsüsü'nde dersler verdi. Londra'nın güneyinde, çalışan erkekler için açılan İşçi Erkek Yüksekokulu'nda onursal yöneticilik yaptı. Metafizik Derneği'nde etkin biçimde çalıştı. 1870'lerde başlatılan eğitim reformu üzerinde de çalışmaları ve görüşleriyle de önemli etkisi oldu. İngiltere'de 75 yıl boyunca uygulanacak olan ilköğretim sisteminin temelini attı. Ayrıca birçok yüksek öğretim kurumunun yeniden düzenlenmesinde rol oynadı. Encyclopædia Britannica'nın dokuzuncu baskısına katkıda bulundu. Ders kitapları yazdı, fen dersi öğretmenleri için uygulamalı kurslar açtı. Royal Society ve Londra Üniversitesi'nde yöneticilik yaptı. Baltimore'daki Johns Hopkins Üniversitesi'nin açılışına konuşma yapmak üzere ABD'ye gitti. Buckinghamshire'deki Eton College'nin yöneticisi olduğu sırada, Londra'daki zengin meslek örgütlerinin, teknik eğitimin geliştirilmesi için bağışlarda bulunmasını sağladı.
1878'de Aristoteles'in felsefi görüşlerini Eski Yunanca'dan okumak istediği için bu dili öğrenmeye başladı. Felsefeye olan ilgisi giderek arttı. David Hume, George Berkeley ve René Descartes üzerine yazdıkları günümüzde bile aydınlatıcı niteliklerini korumaktadır. İlahiyatla da ilgilenen Huxley, kendi düşünsel konumunu da ifade eden agnostik terimini ortaya attı.
1885'te Fen Öğretmen Okulu'ndaki görevinden ayrıldı, ancak bu okulun onursal yöneticiliğini sürdürdü. 1889'da Londra'dan ayrılarak Eastbourne'e yerleşti. Orada, dönemin önde gelen bilim insanları, ilahiyatçıları ve düşünürleriyle yazışarak tartışmayı yaşamının sonuna değin sürdürdü.
Değerlendirme

Dünya çapında ün kazanan Huxley, ülkesi dışında Mısır, Rusya, İtalya, Yeni Zelanda, ABD, Avusturya, Belçika gibi pek çok ülkedeki 53 bilim derneğince çeşitli unvan ve ödüllerle onurlandırıldı. Bilimsel gelişme için etkin biçimde çalışması, düşünce ve uygulama alanlarında ilerlemeye yaptığı katkıyla, dönemin en büyük bilim insanlarından biri olarak görüldüğü gibi kendinden sonraki kuşakları da derinden etkiledi.
Huxley'in gezi notları, torunlarından Julian Huxley tarafından T.H. Huxley's Diary of the Voyage of H.M.S. Rattlesnake (1935; T.H. Huxley'nin H.M.S Rattlesnake Gezisine İlişkin Günlüğü) başlığıyla yayımlandı. Huxley üzerine en kapsamlı yaşamöyküsü ise Leonard Huxley'nin Life and Letters of Thomas Henry Huxley (1900; Thomas Henry Huxley'nin Yaşamı ve Mektupları) adlı çalışmasıdır.
Diğer önemli yapıtları

Evidence as to Man's Place in Nature (1863; İnsanın Doğadaki Yerine İlişkin Kanıtlar)
Protoplasm: The Physical Basis of Life (1869; Protoplazma: Yaşamın Fiziksel Temeli)
A Manual of the Anatomy of Vertebrated Animals (1871; Omurgalı Hayvanların Anatomisi Üzerine Bir Elkitabı)
A Manual of the Anatomy of Invertebrated Animals (1877; Omurgasız Hayvanların Anatomisi Üzerine Bir Elkitabı)
Hume (1878)
Science and Culture (1881; Bilim ve Kültür)
Essays upon Some Controverted Questions (1892; Bazı Tartışmalı Sorunlar Üzerine Denemeler)
Evolution and Ethics (1893 Evrim ve Ahlak)
Collected Essays (1894-1908, 9 cilt; Toplu Denemeler)
Scientific Memoirs (ös 1898-1903, 5 cilt; Bilimsel Anılar)
Fenerbahçe-Galatasaray derbisi (kadın futbol)

| Fenerbahçe-Galatasaray derbisi |
| --- | --- |
Kıtalararası Derbi

Şehir veya bölge: İstanbul, Türkiye
Takımlar: Fenerbahçe   Galatasaray
Maç sayısı: 9
En çok kazanan: Fenerbahçe (4)
İlk maç: Galatasaray 0-7 Fenerbahçe (7 Aralık 2021 (2021-12-07))
Son maç: Galatasaray 1-1 Fenerbahçe  (9 Mart 2025 (2025-03-09))
Fenerbahçe - Galatasaray derbisi, her iki takımın kadın futboldaki rekabeti 2021 yılında başladı.
Tarihçe > Arka plan

2020-2021 sezonunda Kadınlar Futbol Ligi'ni Beşiktaş'ın kazanmasının ardından Fenerbahçe ve Galatasaray yönetimleri yaz boyunca kadın futbol takımı kurma girişimlerini hızlandırdılar. Bu dönemde TFF başkanı Nihat Özdemir de ülkede kadın futbolunun gelişmesi ve Süper Lig'de kadın hâkemlerin de yer alması yönünde girişimlerinin olduğunu açıkladı. Fenerbahçe ve Galatasaray'ın ardından Süper Lig'de yer alan birkaç takımın daha kadın futbol takımı kurmasıyla beraber ülkede kadın futbolunun gelişmesi yönündeki çabalar hız kazanmıştı.
Tarihçe > İlk maçlar

Fenerbahçe ve Galatasaray yönetimi, 2 Aralık 2021 tarihinde yapmış oldukları ortak açıklama ile kadına şiddete karşı toplumsal farkındalık yaratmak amacıyla kadın futbol takımları arasında Coca-Cola Company'nin desteği ile iki hazırlık maçı yapacaklarını duyurdu. İlk maç 7 Aralık 2021 tarihinde Nef Stadyumu'nda gerçekleştirildi ve FBTV, GSTV ve TRTSPOR ekranlarından canlı olarak yayınlandı. Bu maçı Fenerbahçe 7-0 kazandı. Dostane biçimde geçen maçta Fenerbahçe'de her oyuncu değişiminde oyuncular, oyuna dahil olmadan önce kadına yönelik şiddete karşı pankart açtılar. Şubat ayında Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadyumu'nda oynanması planlanan ikinci maç ise düzenlenmemiştir.
2021-22 Kadınlar Süper Ligi sezonunda farklı gruplarda yer alan ezeli rakipler ilgili sezonda hiç karşı karşıya gelmemiş olup, 2022-23 Kadınlar Süper Ligi'nde ise aynı grupta yer almışlardır. Tarihlerinde ilk kez resmi bir maçta karşı karşıya gelen ezeli rakipler, ligin 2. haftasında Fenerbahçe (kadın futbol takımı)'nın ev sahipliğinde Beylerbeyi 75. Yıl Stadyumu'nda oynanan lig maçında karşı karşıya gelmişler ve Galatasaray (kadın futbol takımı) ezeli rakibini deplasmanda 3-2'lik skor ile geçerek ilk resmi maçı kazanan ekip olmuştur. Ligin 11. haftasında Galatasaray (kadın futbol takımı)'nın ev sahipliğinde Florya Metin Oktay Tesisleri'nde oynanan lig maçında da sarı kırmızılı ekip 2-0'lık skor ile galip gelmiştir.
İstatistik > Maçların genel istatistikleri

İki takım arasında bugüne kadar 1'i özel 7'si resmi olmak üzere toplam 8 maç oynandı. Bu maçların 4'ü Fenerbahçe, 3'ü de Galatasaray lehine sonuçlanırken, 1 maçta berabere sona erdi.İki takım arasında oynanan 1 özel maçı Fenerbahçe kazandı.
| Organizasyon | Maç | Fenerbahçe galibiyeti | Beraberlik | Galatasaray galibiyeti | Fenerbahçe'nin golleri | Galatasaray'ın golleri |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kadınlar Süper Ligi | 8 | 3 | 2 | 3 | 11 | 10 |
| Hazırlık | 1 | 1 | 0 | 0 | 7 | 0 |
| Total | 9 | 4 | 2 | 3 | 19 | 11 |
İstatistik > Kupa geçmişi

| Galatasaray | Organizasyon | Fenerbahçe |
| --- | --- | --- |
| 1 | Kadınlar Süper Ligi | 0 |
| 1 | Toplam | 0 |
Tüm maçlar

Ana madde: Fenerbahçe-Galatasaray futbol maçları listesi § Kadın Maçları
| # | Tarih | Organizasyon | Yer | Skor | Fenerbahçe'nin golleri ve kırmızı kartları | Galatasaray'ın golleri ve kırmızı kartları | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 7 Aralık 2021 | Coca Cola Hazırlık Maçı | Nef Stadyumu | 7-0 |  10' Fatma,  15' Berdan,  31', 34', 39' Fishley,  40' Cordner,  51' Setenay |  5' Ijeoma Queenth Daniels |  |
| 2 | 22 Ekim 2022 | Kadınlar Süper Ligi | Beylerbeyi 75. Yıl Stadyumu | 2-3 |  25' Cordner,  49' Coleman |  45+3' Denda,  85' Uraz,  90+1' Topçu |  |
| 3 | 15 Ocak 2023 | Kadınlar Süper Ligi | Florya Metin Oktay Tesisleri | 0-2 |  |  45+3' Uraz,  62' Topçu |  |
| 4 | 13 Mayıs 2023 | Kadınlar Süper Ligi Playoff Maçı | Fenerbahçe Lefter Küçükandonyadis Tesisleri | 2-0 |  2' Marcano,  62' Kusi |  |  |
| 5 | 20 Mayıs 2023 | Kadınlar Süper Ligi Playoff Maçı | Florya Metin Oktay Tesisleri | 2-2 |  1' Marcano,  90+4' Coleman |  56' Topçu,  85' Yeniçeri |  |
| 6 | 12 Kasım 2023 | Kadınlar Süper Ligi | Florya Metin Oktay Tesisleri | 1-2 |  79' Uraz |  60' Kara (KK),  90+8' Kipoyi |  |
| 7 | 24 Mart 2024 | Kadınlar Süper Ligi | Fenerbahçe Lefter Küçükandonyadis Tesisleri | 2-1 |  9' Türkoğlu,  70' Coleman |  4' Karabulut |  |
| 8 | 13 Ekim 2024 | Kadınlar Süper Ligi | Fenerbahçe Lefter Küçükandonyadis Tesisleri | 2-0 |  62' Özev,  67' Uraz |  |  |
| 9 | 9 Mart 2025 | Kadınlar Süper Ligi | Florya Metin Oktay Tesisleri | 1-1 |  63' Cox |  71' Pineda |  |
Sosyal biliş

Sosyal biliş sosyal etkileşimde rol oynayan bilgiyi işleme, kodlama, depolama ve hatırlama gibi bilişsel süreçlerdir. İnsanların kendilerini kuşatan fiziksel, sosyal çevrelerini ve çevreleriyle olan ilişkilerini, diğer insanlar ve kendileri hakkında nasıl izlenim oluşturduklarını, nasıl hissettiklerini ve düşündüklerini ve bu türden bir düşünce biçiminin yargıları ve davranışları nasıl etkilediğini incelemektedir. Toplumsal bağlamdan etkilenen ve toplumsal bağlamı etkileyen bilişsel süreç ve yapıları incelemektedir  Ancak sosyal biliş terimi diğer psikoloji ve bilişsel sinirbilim alanlarında yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bu alanlarda sosyal biliş terimi çoğunlukla otizm ve diğer bozukluklar nedeniyle kesintiye uğrayan çeşitli sosyal becerilere karşılık gelmektedir. Bilişsel sinirbilim alanında ise sosyal bilişin biyolojik temelleri araştırılmaktadır. Benzer şekilde Gelişim psikolojisi alanında da sosyal biliş becerileri gelişimsel perspektifle incelenmektedir.
Yaklaşımın kavramsal, metodolojik ve epistemolojik yönleri

Sosyal psikoloji alanında sosyal biliş, sosyal psikolojik süreçlerin bilişsel psikoloji ve bilgi işleme kuramının önermelerine ve metotlarına bağlı olarak çalışıldığı bir yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre, sosyal biliş sosyal psikolojik olguyu altındaki bilişsel süreçleri araştırarak anlamayı amaçlayan bir analiz düzeyidir. Yaklaşımın temel inceleme alanları; sosyal uyaranların algılanması, muhakeme edilmesi ve bellekte depolanmasına dâhil olan süreçler, bilgi işleme sürecine sosyal ve duygusal faktörlerin etkileri ve bilişsel süreçlerin davranışsal ve kişiler arası sonuçlarıdır. Örneğin kişilerin toplumsal tutum ve davranışları; bu tutum ve davranışların dil ve yüz ifadeleri yoluyla aktarımı ve kişilerin aktarılan bu sosyal bilgileri seçme, yorumlama ve hatırlama yöntemleri sosyal bilişin inceleme alanlarıdır. Bu düzeyde bir analiz kişi içi, kişiler arası, grup içi, gruplar arası ve kolektif düzeyde  araştırma içeren sosyal psikoloji alanındaki her tür içerik alanına uygulanabilmektedir.
İnsanı bilgi işleyici olarak ele almakta ve düşünme, karar verme süreçlerine odaklanmaktadır. İnsan bilgiyi nasıl işler, nasıl karar alır gibi temel soruları cevaplama arayışındadır. Yaklaşım laboratuvar deneylerine ağırlık vermektedir. Metaforik modeller kullanarak zihinsel temsilleri incelemektedir. Zihinde bilgi işlemek üzere var olan bilişsel yapılar olduğu varsayılmaktadır. Bilişsel süreçler algısal temele dayalıdır. Araştırmalar bilgi işleme sürecinin birçok etmenden etkilendiğini ve her zaman rasyonel olmadığını göstermektedirler.
Sosyal biliş sosyal psikoloji alanında günümüzde en baskın perspektiftir. Sosyal içerikli bilgiyi nasıl işleyip depoladığımız ve bunun insanları algılama ve onlarla etkileşime girme biçimimizi nasıl etkilediğini açıklamada olumlu katkılar sunan bir yaklaşımdır. Sosyal psikoloji araştırmalarına yeni metot (tepki zamanı, bellek hataları gibi bilişsel organizasyona olan etkileri ortaya çıkarmak) ve yeni paradigmalar (beklenti doğrulama/davranışsal ve bilişsel doğrulama yoluyla sosyal gerçekliği ortaya çıkarmada inançların rolü) sağlayarak bilimsellik arayışına katkı sağlamıştır. Bilişsel yaklaşım daha sistematik bilgi sunarak bilim olma yolunda daha tutarlı bilgi sağlayan bir yöntem olarak görülmüştür.
Yaklaşım insanların sosyal çevresini aktif olarak inşa ettiği realist bir çerçeve üzerinden hareket etmektedir. Bireylerden bağımsız bir gerçeklik söz konudur. Sosyal gerçeklik nesnel olarak algılanabilir. Algıya dayalı biliş, gerçek nesnelerin, olayların ve süreçlerin zihinsel temsilidir. Bilişin toplumsal davranışları nasıl etkilediği üzerinde ve onun daha geniş ve daha yakın toplumsal bağlamlar tarafından ne şekilde etkilendiği üzerinde yoğunlaşmaktadır
Kültürel farklılıklar

Sosyal psikologlar gün geçtikçe artan bir ilgiyle kültürün sosyal biliş üzerindeki etkisini araştırmaktadırlar.  Tüm kültürlerdeki insanlar dünyayı anlamak için şema kullanmasına rağmen, şemaların içeriğinin kültürel yetiştirilme tarzına bağlı olarak bireyler için farklılık gösterdiği bulunmuştur. Örneğin, İskoç yerlileri ile Svazilandlı Bantu çiftçileri arasında sığır şemalarının karşılaştırıldığı bir çalışmada Bantu çiftçilerinin yaşam tarzlarında sığırların önemli bir yeri olması nedeniyle Bantularda İskoçlara oranla daha kapsamlı şemalar olduğu görülmüştür. Bantu çiftçilerinin kendi sığırlarını birçok sığır arasından ayırt edebilme becerisi geliştirmişlerdi. Barlett insanların görüntü ve bilgileri anlamlı kalıplar olarak düzenlediği ve bu kalıpların da sonraki bellek geri çağırmalarını kolaylaştırdığını iddia etmekteydi.
Çalışmalar kültürün sosyal bilişi farklı yollarla da etkileyebileceğini göstermektedirler. Kültürel etkilerin insanların çevrelerini otomatik bir şekilde algılama ve düşünmedeki temel yollarını şekillendirdiği görülmektedir. Örneğin; birçok çalışmada Çin ve Japonya gibi Doğu Asya kültürlerinde yetişen insanların “bütüncül” düşünce stili geliştirme eğiliminde oldukları bulunurken, Avustralya ve Amerika Birleşik Devletleri gibi Batı kültürlerinde yetişen bireylerin ise “analitik” düşünce stili geliştirme eğiliminde oldukları bulunmuştur. Tipik Doğu bütüncül düşünce tarzında insanlar bağlamın bütününe ve nesnelerin birbiri ile olan ilişkisine odaklanmaktadırlar. Örneğin, bir Doğuludan sınıf arkadaşının ne hissettiği ile ilgili karar vermesi istendiğinde, sınıftaki tüm arkadaşlarının yüzünü tarayacak ve o kişinin nasıl hissettiğine karar vermede o bilgiyi kullanacaktır. Öte yandan, tipik Batılı analitik düşünce tarzında insanların çevredeki bağlamı göz ardı ederek yalnızca tekil nesnelere odaklandıkları görülmektedir. Örneğin, bir Batılıdan sınıf arkadaşının nasıl hissettiğine karar vermesi istendiğinde yalnızca o kişinin yüzüne odaklanacaktır.
Nisbett (2003) sosyal bilişte görülen kültürel farklılıkların Batılılar (Yunan felsefi geleneği-örn., Aristoteles ve Platon) ve Doğulular (örn. Konfüçyüsçülük ve Budizm) arasındaki felsefi geleneklerden kaynaklanabileceğini ileri sürmektedir. Ancak, son araştırmalar, sosyal bilişteki farklılıkların iki kültürel çevrede oluşan fiziksel farklılıklardan kaynaklanabileceğini göstermektedirler. Bir çalışmada Japon şehirlerindeki manzaraların Amerika Birleşik Devletleri'ndeki manzaralardan daha yoğun olduğunu ve dikkati gerektirecek çok daha fazla nesne olduğunu gösterilmiştir. Bu çalışmada tüm bağlama odaklanan Doğulu düşünce tarzı Japonya'nın fiziksel çevresinin yoğun doğasına atfedilmiştir.
Sosyal bilişsel sinirbilim

2000'li yıllardan bu yana beyin yapısı ve işleyişine verilen önemin artmasıyla birlikte sosyal biliş ile beyin faaliyetleri arasındaki ilişkiyi gösteren çalışmalara ilgi artmıştır. Birtakım zihinsel rahatsızlıkları olanların da sosyal bilgiyi işleme şekillerinin normal insanlardan farklılık gösterdiği bilinmektedir. Özellikle beyin hasarı geçiren hastaların sosyal etkileşimde yaşadıkları sorunlar dikkat çekmektedir. Beyin işlevi ve sosyal biliş arasındaki ilişkiye dair bu ilgi erken dönemde incelenen vakalardan biri olan Phineas Gage vakasını da içermektedir. Daha yakın zamanlardaki nöropsikolojik çalışmalar beyin hasarı olan insanlarda sosyal bilişsel süreçlerin kesintiye uğradığını göstermektedir. Örneğin, frontal lob hasarı sosyal uyaranlara verilen duygusal tepkileri ve zihin kuramı görevlerindeki performansı etkilemektedir. Temporal lobdaki fusiform gyrus hasarı da benzer şekilde prosopagnosia (yüzleri tanıma becerisini yitirme) neden olmaktadır.
Otizm psikoz,, Williams sendromu, antisosyal kişilik bozukluğu, Fragile X ve Turner sendromu gibi psikolojik bozukluk sahibi insanlarda olmayan akranlarına oranla sosyal davranışta farklılıklar olduğu görülmektedir. Ebeveynlerinde travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) olanlarda sosyal bilişte bazı alanlarda (örn., ortak dikkat) bozulma görülmektedir. Bununla birlikte, sosyal bilişin alana özgü nöral mekanizmalar tarafından desteklenip desteklenmediği henüz incelenmeye açık bir konudur. Hangi koşulların sosyal etkileşime dahil olan bilişsel süreçlerde yanlılığa neden olduğu ya da tam tersi şekilde hangi türden yanlılıkların koşulla ilişkili semptomlara yol açtığını incelemek üzere genişleyen bir araştırma alanı oluşmaktadır.
Bebeklerde ve çocuklarda sosyal bilişsel süreçlerin gelişimi yaygın bir şekilde araştırılmaktadır (bkz. gelişim psikolojisi). Örneğin, sosyal davranışlara katkıda bulunan psikolojik süreçlerin (örn., yüz tanıma gibi bazı yönlerinin doğuştan olabileceği ileri sürülmektedir. Benzer şekilde, çok küçük bebeklerin annesinin sesi, yüzü ve kokusu gibi sosyal uyaranları tanıdığı ve seçici şekilde tepki verebildiği bilinmektedir.