stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Zonguldak
Tarihçe

Bölgede çeşitli zaman aralıklarında tarih yazarlarının ve arkeolojik yüzey incelemelerinin sonucundaki ortak görüş Zonguldak, Bartın, Kastamonu illerini kapsayan bölgenin tarih öncesi adının Paflagonya olduğudur. 2010 yılında Zonguldak Filyos ve Paflagonya kentlerini araştırma yapan belgesel yönetmeni Tekin Gün notları arasında tarihi izlerinin 4 bin yıl öncesine kadar giden Karadeniz Ereğli ve çevresinden söz eden en eski kaynak, Homeros'un İlyada'sıdır, (iliada). Homeros, Troya Savaşları'na (i.ö.1200'ler) katılan Paflagonyalıların (Pafhlagonia) bir bölümünün Pathenios (Bartın) Çayı çevresinde Sesamos (Amasra), Kromna (Kurucaşile), Parthenios gibi kentler kurduklarını anlatmaktadır. Ayrıca Zonguldak Filyos'ta Tieion Antik Kent kalıntıları bir Milet yerleşiminin antik temelleri üzerine inşa edildiğini işaret etmekte olduğu sanılmaktadır. Arkeolojik kanıtlara göre MÖ 2500'lere uzanan bir geçmişi bulunan bölgeye ilk yerleşenler Hattiler, daha sonra ise Hititler olmuştur. Yörenin ilk sakinleri Frig boylarından oluşan Bitinler, Mariandin ve Migdon adlı göç topluluklarıdır. MÖ 7. yüzyılda başlayan Batı Anadolu'dan Karadeniz'e Yunan kolonizasyonu sürecinde yörede de ticaret amaçlı limanlar kurulmuştur. MÖ 334'e kadar Perslerin egemenliğinde kalan bölge, Büyük İskender'in Anadolu seferinin ardından kısa bir süre için Makedonyalı subaylarca yönetilmiştir. Pers şatrapı Mithridatis'in yöre halkının desteğiyle Batı Karadeniz bölgesinde kurduğu Pontus Devleti'nin parçası olan Zonguldak, Roma İmparatorluğu'nun bu devleti MS 1. yüzyılda yıkmasına dek sürmüş, Roma'nın ikiye bölünmesinin ardından sonra da Doğu Roma toprağı olmuştur. Zonguldak Ereğli bölgesi Hristiyanlığın ilk yayıldığı yerlerden biri olma özelliği kazanmış, bu dönemde İsa'nın havarilerinden Adreas bugün de görülebilen Kutsal İbadet Mağaraları'nda ilk ayinleri düzenlemiştir.
Yöreye Anadolu Selçuklu ordusu 1084 yılında gelmiş ve yöreyi fethetmiştir. Daha sonra ise yöreyi Cenevizliler ele geçirmiştir, beylikler döneminde ise Candaroğulları bölgede hakimiyet kurmuştur. 1460 yılında Fatih Sultan Mehmet'in Amasra'yı almasıyla birlikte Zonguldak ve çevresi tamamen Osmanlıların eline geçmiştir.
II. Mahmut döneminde, 1829 yılında bölgede ilk kömür bulunmuştur. 1848'de ise ilk kömür ocakları açılmıştır. Bu ocakları Belçikalı ve Fransız şirketler işletmiştir.
Zonguldak limanı I. Dünya Savaşı'nda Sarıkamış'a gidecek malzemelere ev sahipliği yapmış, Türk Kurtuluş Savaşı'nda ise SSCB ile ilişkilerde önemli bir rol oynamıştır.
I. Dünya Savaşı'ndan sonra 1919 yılında Fransız şirketlerinin haklarını korumak bahanesiyle Fransız askerleri önce Zonguldak'ı, ardından da Karadeniz Ereğli'yi işgal etmiştir; ancak Zonguldak ve çevresindeki Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerine bağlı güçlerin karşı koymasıyla tehlikeye düşmüşler ve 21 Haziran 1920'de de bölgeyi terk etmişlerdir.
Jeomorfolojik ve çevresel bilgiler

Zonguldak, Batı Karadeniz Bölgesi'nde, Karadeniz'e batı ve kuzeyden kıyısı olan bir ildir. 3.481 km2'lik yüz ölçümüyle Türkiye topraklarının binde altısını kaplar. Karadeniz kıyılarından başlayan il toprakları, kuzeyden Karadeniz, kuzeydoğudan Bartın, doğudan ve güneydoğudan Karabük, güneyden Bolu, batıdan ve güneybatıdan Düzce illeriyle çevrilidir. Zonguldak il merkezi kuzeydoğudan Kilimli ve güneybatıdan Kozlu ilçeleri sınırları ile sınırlandırılmıştır. Çalışma alanında topoğrafik eğim %5-10 arasında değişmektedir. Genel olarak çalışma alanı hemen hemen yılın bütün aylarında yağış altındadır. Karadeniz ikliminin tipik göstergesi olan bu durumun yer altı su seviyesini önemli ölçüde etkilediği açıktır.
Nüfus

| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 45.258 | 11.947 | 33.311 |
| 1935 | 68.002 | 20.603 | 47.399 |
| 1940 | 75.366 | 27.972 | 47.394 |
| 1945 | 79.296 | 32.978 | 46.318 |
| 1950 | 86.874 | 35.722 | 51.152 |
| 1955 | 110.468 | 47.589 | 62.879 |
| 1960 | 132.178 | 54.010 | 78.168 |
| 1965 | 148.041 | 55.404 | 92.637 |
| 1970 | 173.217 | 77.135 | 96.082 |
| 1975 | 194.700 | 90.221 | 104.479 |
| 1980 | 231.580 | 109.044 | 122.536 |
| 1985 | 250.164 | 117.879 | 132.285 |
| 1990 | 249.610 | 116.725 | 132.885 |
| 2000 | 218.422 | 104.276 | 114.146 |
| 2007 | 215.922 | 107.354 | 108.568 |
| 2008 | 213.992 | 105.979 | 108.013 |
| 2009 | 216.481 | 108.792 | 107.689 |
| 2010 | 215.565 | 109.081 | 106.484 |
| 2011 | 215.407 | 110.043 | 105.364 |
| 2012 | 213.544 | 109.080 | 104.464 |
| 2013 | 125.914 | 107.783 | 18.131 |
| 2014 | 126.864 | 108.213 | 18.651 |
| 2015 | 126.281 | 108.074 | 18.207 |
| 2016 | 126.404 | 108.180 | 18.224 |
| 2017 | 126.303 | 108.424 | 17.879 |
| 2018 | 125.339 | 105.529 | 19.810 |
| 2019 | 123.997 | 105.494 | 18.503 |
| 2020 | 121.157 | 103.417 | 17.740 |
| 2023 | 117.360 | 99.712 | 17.648 |
Belediye başkanları

Ana madde: Zonguldak belediye başkanları listesi
Sanayi

Bölgedeki önemli sanayii tesislerinin başında Türkiye Taşkömürü Kurumu yer almaktadır.
1830-1848 yılları arasındaki arama ve işletmecilik faaliyetleri hakkında çok ayrıntılı bilgi olmamakla birlikte; 1843 yılına ait resmi belgelerde, Ereğli ve Amasra'da üretilen vapur kömürünün İstanbul'da pazarlamasından ve gerekli düzenlemelerin yapılmasından sonra devlet hazinesine sağlayacağı katkıdan söz edilmektedir. 1848'de yapılan inceleme ve düzenlemelerle, Ereğli ve Amasra arasında taşkömürü bulunan yerler saptanarak havza sınırları ilk kez tanımlanmıştır.
Sanayi > Filyos Vadisi Projesi

İlk olarak Osmanlı padişahı II. Abdülhamid döneminde dile getirilen Filyos Vadisi'nde demirçelik fabrikaları ve liman projelerini içeren ve Batı Karadeniz Bölgesi'nin kurtuluşu olarak lanse edilen Filyos Vadisi Projesi için müracaat eden 21 firmaya yer tahsisleri 2008 yılının Mart ayının ilk haftasında yapılmış ve projenin hayata geçirilmesi için gerekli çalışmalara başlanmıştır.
Sanayi > Taşkömürünü işleten kurumlar

Hazine-i Hassa (Evkaf Nezareti) Yönetimi (1848-1854)
İngiliz (Galatalı Sarraflar) Kömür Kumpanyası İşletmeciliği (1849-1854)
Kırım Savaşı (Geçici İngiliz) Yönetimi (1854-1856)
Hazine-i Hassa (Evkaf Nezareti) Yönetimi (1856-1861)
Emanet İdare İşletmeciliği (1856-1859)
Zafiropulos İşletmeciliği (1859-1860)
İngiliz Kömür Kumpanyası İşletmeciliği (1860-1861)
Hazine-i Hassa (Evkaf Nezareti) Yönetimi (1861-1865)
Bahriye Nezareti Yönetimi (1865-1908)
Tersane İdaresi İşletmeciliği (1865-1882)
Yerli-Yabancı Sermaye Şirketleri İşletmeciliği (1882-1940)
Nafia Nezareti Yönetimi (1908-1909)
Orman ve Maadin Ticaret ve Ziraat Nezareti Yönetimi (1909-1920)
Dünya Ve Ulusal Kurtuluş Savaşı Dönemi (1914-1922)
İktisat Vekaleti Yönetimi (1920-1940)
İş Bankası İşletmeciliği (1926-1940)
Etibank ve EKİ İşletmeciliği (1937-1940)
Etibank ve EKİ Yönetimi (1940-1957)
TKİ Yönetimi (1957-1984)
Türkiye Taşkömürü Kurumu Yönetimi (1984-)
Bölgenin diğer başlıca sanayi alanları tarım ve hayvancılık, enerji, taş ve toprağa dayalı ürünler olarak sıralanabilir.
Müzeler

Maden Müzesi
İlçelerin mesafeleri

| Mesafeler (km> ) | Zonguldak  Merkez | Alaplı | Çaycuma | Devrek | Karadeniz  Ereğli | Kilimli | Kozlu | Gökçebey |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Zonguldak Merkez | 0 km. | 58.7 km. | 34.4 km. 35.1 km. 47 km. | 44.9 km. 56 km. | 51.8 km. | 8.4 km. | 6.8 km. 6.9 km. 7.2 km. | 12 |
| Alaplı | 58.7 km. | 0 km. | 106 km. 106 km. 112 km. | 72.1 km. 75 km. 115 km. | 14.3 km. 14.2 km. | 66.9 km. | 55.3 km. |  |
| Çaycuma | 34.4 km. 35.1 km. 47 km. | 106 km. 106 km. 112 km. | 0 km. | 31.7 km. | 74 km. 80.1 km. 98.8 km. | 40.4 km. 46.9 km. 53 km. | 53.8 km. 60.8 km. |  |
| Devrek | 44.9 km. 56 km. | 72.1 km. 75 km. 115 km. | 31.7 km. | 0 km. | 48.9 km. 51.1 km. 66 km. | 50.9 km. 62 km. 76.1 km. | 62.7 km. |  |
| Karadeniz Ereğli | 51.8 km. | 14.3 km. 14.2 km. | 74 km. 80.1 km. 98.8 km. | 48.9 km. 51.1 km. 66 km. | 0 km. | 59.9 km. | 35.4 km. 38.3 km. 47.9 km. |  |
| Kilimli | 8.4 km. | 66.9 km. | 40.4 km. 46.9 km. 53 km. | 50.9 km. 62 km. 76.1 km. | 59.9 km. | 0 km. | 15 km. |  |
| Kozlu | 6.8 km. 6.9 km. 7.2 km. | 55.3 km. | 53.8 km. 60.8 km. | 62.7 km. | 35.4 km. 38.3 km. 47.9 km. | 15 km. | 0 km. |  |
| Gökçebey | 45 km. |  |  |  |  |  |  |  |
Kardeş Şehirler

Brindisi, İtalya
Castrop-Rauxel, Almanya
Trikala, Yunanistan
Kahramanmaraş
Uluslararası Irak Fuarı

Çıkış Noktası
Varış Noktası
Irak Uluslararası Fuarı, Irak'ın en büyük fuar organizasyonudur. Ancak savaştan dolayı 2003, 2004, 2005 yıllarında düzenlenememiştir. 2006 yılında 7-11 Haziran'da Gaziantep'te düzenlenmiştir. Birinci Körfez Krizi’nden önce 1985 yılında Türkiye'nin Irak'a olan ihracatı 961 milyon dolara ulaşmıştır ve Irak'a yapılan bu ihracat miktarı o yıl Türkiye ihracanının %4,6'sını oluşturuyordu. Ancak krizden sonra 100 milyon ABD doları seviyelerine kadar düşen Irak-Türkiye ticaret hacmi, Dış Ticaret Müsteşarlığının “Komşu Ülkelere Yönelik İhracat Stratejisi” çerçevesinde yeniden eski seviyesine yaklaştı. 2005 yılı itibarıyla 2,8 milyar dolarlık ihracat, 2 milyar doları aşan re-export ve savaş sonrasındaki 2 yıllık sürede 3 milyar dolar civarındaki müteahhitlik hizmetleriyle birlikte gerçekleşen ekonomik ilişkiler, Irak'ı bugün Türkiye'nin beş büyük ticari partnerinden biri yaptı.
Fuarın Türkiye'de yapılmasının önemi

2006 Irak Uluslararası Fuarı'nın Gaziantep'te yapılmasının en önemli noktalarından biri de Irak Hükûmetinin Irak dışında yaptığı ilk ortaklaşa fuar olmasıdır. Irak Uluslararası Fuarı, Irak Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı Fuarlar İdaresi Genel Müdürlüğü, Gaziantep Sanayi Odası ve Forum Fuarcılık ve Geliştirme AŞ tarafından ortaklaşa gerçekleştirilmektedir.
Fuar başta DTM, TOBB, Gaziantep Valiliği, Gaziantep Ticaret Odası, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri olmak üzere onlarca sektörel birlik, dernek, vakıf ve benzeri sivil toplum örgütü tarafından desteklenmektedir.
Buluşma Noktası Gaziantep

Irak'ın şu an içinde bulunduğu durum, güvenlik sorunu, doğaldır ki bu organizasyonu Irak dışında yapmayı gerektiriyordu. Irak Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı yetkilileri ile yapılan görüşmeler sonucunda fuarın Gaziantep’te yapılmasına karar kılındı. 2006 ile 2010 yılları arasında fuar Gaziantep ilinde gerçekleştirildi.
Buluşma Noktası Gaziantep > "Marka Şehir" Ödüllü Gaziantep

2005 yılında 832 tane marka başvurusu yapılan Gaziantep, artık sanayisi ve dünyaca ünlü markalarıyla anılan bir şehir konumundadır. 2004-2005 yılları arasında Türkiye ihracatındaki artış ortalamasını (%16,8) %22,7 geçerek kent ölçeğinde %39,5 artışla rekor kıran Gaziantep, yine 2005 yılında, Dünya Odalar Kongresi kapsamında düzenlenen yarışmanın finalinde “Marka Şehir Gaziantep Projesi” ile uluslararası jürinin oy birliği sonucu birinciliğe layık görülmüştür.
Tarihî İpek Yolu güzergâhındaki Gaziantep'in, bugün de hem Irak, hem de diğer komşu ülkelerle ticarette önemli bir konumu bulunmaktadır. Böylesine büyük bir uluslararası organizasyon için gerekli altyapıya da sahip bulunan Gaziantep'te, fuar süresince tam bir Türk-Irak rüzgârı esecektir. Bu rüzgârın, yeni ilişkileri bir oya gibi öreceğine hiç kuşku yoktur.
Irak'ın yeniden yapılandırılmasında Türkiye'nin önemi

Irak-Türkiye ilişkileri artık gelinen noktada daha da önem kazanmış bulunmaktadır.
Tarihi ve kültürel bağları, geçmişten gelen iyi komşuluk ilişkileri, birbirini tamamlayan ekonomileri, savaş öncesi 1.000'i aşkın Türk firmasının Irak'ta yerleşik olarak iş yapması, sadece ticaret boyutunda değil, nakliye, müteahhitlik, re-export konularında da geliştirilen ekonomik ilişkiler toplamı yanı sıra Türkiye'nin bu coğrafyadaki konumu ve gücü nedeniyle, yeniden yapılanmakta olan Irak'ta hiç kuşkusuz ki en büyük rolü Türkiye oynayacaktır.
Irak-Türkiye ilişkilerine yeni boyut katabilmek için Irak Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı ile ortaklaşa gerçekleştireceğimiz Irak Uluslararası Fuarı yeni dönem için çok önemli bir adım niteliğindedir. Kuşkusuz bu adımı hep birlikte büyüteceğiz.
Organizasyon ve sonuçlar

M1 Tepe GSO Fuar ve Kongre Merkezinde 25.000 m² kapalı ve 20.000 m² açık alanda gerçekleştirilen organizasyona 35 ülkeden 1000 firmanın yer aldığı fuarı, Iraklılar ağırlıklı olmak üzere 65.000 kişi gezdi. "İkili İş Görüşmeleri" sonucunda Iraktaki 10.000'i aşkın girişimci Türk girişimcilerle tanıştırıldı. Fuar sırasında Türk Hava Yolları ve özel hava yolu şirketleri ile toplam 17 bin kişi taşınırken, Türk Hava Yolları tarafından fuar süresince 27 ek sefer uygulandı. Fuar için 150 kamyon stand malzemesi ve 600 kamyon sergi ürünü getirildi. Forum Fuarcılık A.Ş.'nin yan kuruluşu olan 3F Turizm Seyahat Şirketi'nin organizasyonu ile Musul Kerkük, Erbil, Bağdat, Basra, Süleymaniye, Dohok ve Zaho'dan toplam 80 otobüs iş adamı fuara getirildi.
Fuar için ilk kez Irak'tan Gaziantep Havaalanı'na direkt uçuş gerçekleştirildi. 
Fuarda Türkiye'nin yanı sıra İsviçre, Japonya, Çekya, Hollanda, Kore, Bahreyn, Çin, Suriye, Avusturya, Fransa, Brezilya, Rusya, KKTC, İran, Mısır, Irak, İtalya, Ürdün, Almanya, Macaristan, ABD, Hırvatistan ve Tayland'ın da aralarında bulunduğu 35 ülke yer aldı.
Fuar boyunca Gaziantep içinde toplam 15 bin konaklama gerçekleştirildi. Fuarda 400 stant hostesinin yanında, 4000 fuar çalışanı ve firma yetkilisi yer aldı. Fuarda 100 tercüman, yerli ve yabancı katılımcılar ve ziyaretçiler arasında iletişim sağladı.
Fuara Bahreyn, Dubai, Kuveyt, Ürdün, Irak ve Suriye ağırlıklı olmak üzere birçok ülkeden 15 yabancı basın mensubu katıldı.
Fuarı Türkiye'den 3, Irak ve daha birçok yabancı ülkeden olmak üzere toplam 7 bakan ve çok sayıda ticari ateşe, konsolos ve ekonomi müşaviri ziyaret etti.
Ayrıca > Avrupa'yı Korkutuyoruz

Organizasyonda büyük rol oynayan zamanın Devlet Bakanı Kürşat Tüzmen organizasyon sonrası verdiği bir röportajda Türkiye'de düzenlenen fuarlara her geçen gün yabancı şirketlerin katılımın arttığını ve eskiden Avrupa'daki merkezlerin fuarlar sayesinde büyük paralar kazandığını belirtti. Ayrıca Tüzmen bu merkezlerin yavaş yavaş fuarlarını Türkiyeye kaptırdığını belirtti.
Ayrıca > Esnafta Mutlu

Organizasyonun uzun vadeli getirilerinin yanında kısa vadeli peşin getirileride oldu. 30 ton baklava ve 40 ton fıstık satıldı. Gaziantep esnafı rumların baklavaya sahiplenmesine karşın bu rakamların onlara karşı bir cevap teşkil ettiğini belirttiler.
Vize, Kırklareli

| Vize |
| --- | --- |
İlçe

 Türkiye'de bulunduğu yer
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Kırklareli
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Sedat Özdemir
 • Belediye başkanı: Ercan Özalp (CHP)
Yüzölçümü
 • Toplam: 1089 km²
Rakım: 320 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 28.122
 • Kır: 13,616
 • Şehir: 14.990
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 39400
İl alan kodu: 288
İl plaka kodu: 39
Resmî site Vize Belediyesi Vize Kaymakamlığı
Vize, Kırklareli'nin doğusunda, İstanbul'a 140 km uzaklıkta bir ilçedir. Cittaslow denilen sakin şehir unvanı ile Türkiye'deki 10 ilçeden birisi olmuştur. 2022 TÜİK verilerine göre ilçe nüfusu merkezde 15.291 kişi belde ve köylerde 14.175 kişi toplamda 29.466 kişidir. Vize Trakya'nın Karadeniz kıyısındaki ilçelerinden biridir. Merkez ilçeden sonra yüzölçümü bakımından Kırklareli'nin en büyük ilçesidir. Ayrıca Kofçaz'dan sonra Kırklareli'nin rakımı en yüksek ilçesidir.
Tarihçe

Tarihte değişik isimlerle anılan kent Byzia, Bizye, Bida, Biza, Vyza, Vizii ve son olarak da Vize olarak bilinmektedir. İsmin kökü Byzas'tan gelmekte olup Byzas Poseidon'un bir oğlunun adıdır. Aynı zamanda Byzas, Trak dilinde keçi anlamına gelmekte olup Trakların çokça kullandıkları bir isimdir. Ayrıca Byzas isimli efsanevi bir Trak Kralının adından geldiği söylenir ki bu Byzas Su Perisi Semestra'nın oğludur. Ayrıca Yunan Mitolojisinde Kaynak Perisinin adı Byzia'dır. Vize'nin her dönemde isminin suyunun bolluğu ile anıldığı düşünülürse bu da akla yatkın bir ihtimaldir.
Strabon'a göre Vize, Antik Trakya kabilesi olan Asti'nin başkenti olarak hizmet etmiş ve birkaç antik çağ yazarları tarafından bahsedilmiştir. Daha sonra, şehir son Trak kralları Cotys IV, Rhoemetalces I, Rhoemetalces II ve Rhoemetalces III'ün başkenti ve ikametgâhı olarak görev yapmıştır. Şehrin Roma İmparatorluğu'nun Trakya eyaletine dahil edilmesinden sonraki ilk yetmiş yıl içinde Bizye hakkında başka bir şey bilmiyoruz. Epigrafik kanıtlar, Trajan yönetimindeki eski stratejik düzenin dağılması sırasında özerk bir polis statüsü kazandığını göstermektedir. Son olarak, Bizye, Hadrianus döneminde kendi sikkelerini basmaya başlamıştır. Bazı araştırmacılara göre, Roma İmparatoru Arap Philip MS 247 yılında Bizye bölgesinden geçmiş olabilir.
Kasabanın yukarısındaki tepedeki akropol bölümünde bazı eski yapılar ve muhtemelen MS 5. veya 6. yüzyıldan kalma mükemmel korunmuş bir Bizans Ayasofya Kilisesi (Küçük Ayasofya) vardır. Ayrıca akropolün yamacında bir antik tiyatronun kalıntıları bulunmaktadır. Tepedeki güzel konumuyla Vize, çevredeki alana hakim bir konumdadır. Kasabanın karşısındaki ovanın ötesinde, Traklar'ın hükümdarları için inşa edilmiş birçok tümülüs vardır. Vize ilçesinde daha çok Bizans dönemine ait kilise ve manastırlar bulunmaktadır. Kasaba ayrıca eski bir sinagogun yanı sıra bazı Osmanlı yapılarına da sahiptir.
Vize yöresi MÖ. XIII. yüzyılda Trakların yaşadığı bir bölgedir. Vize'deki Çömlektepe Höyüğü'nde 1962 yılında Feridun Dirimtekin'in, 1995'te Trakya Üniversitesi'nden Yard. Doç. Özkan Ertuğrul'un yaptığı araştırmalar, ardından Prof. Dr. Mehmet Özdoğan'ın çalışmaları yörenin Eskiçağ tarihini aydınlatmıştır. Vize yakınlarındaki Karakoçak Tepe mevkiinde Orta Tunç Çağı'na ait kaya sunağı bulunmuş, bunu Vize'nin Soğucak köyünde bulunan bir benzeri izlemiştir. Vize'nin Çakıllı Köyü'nün 1 km. güneyindeki Eski tekke mezarlığında bulunan el yapımı kaba hamurlu, deve tüyü rengindeki çanak çömlekler, yontma taş aletler, cilalı el baltaları Neolitik Çağ'da burada bir yerleşim olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle Çömlektepe Höyüğü'nün MÖ. 3000 yıllarına kadar indiği belirlenmiş, aynı yerde Demir Çağı'na ait keramikler ele geçmiştir. Bunları Helenistik ve Roma keramikleri de tamamlayınca Vize yöresinin Neolitik Çağ'dan günümüze kadar kesintisiz bir yerleşime sahne olduğunu ortaya koymuştur.
Tarihçe > Antik Çağ

Vize'de en eski devirler, Trakların tarihi ile başlar. Bu yıllarda Trakyayı işgal eden kavimlerin yayılma alanı Adriyatik Denizi'nden Karadeniz'e kadar uzanmaktadır. Trakya'ya ismini veren bu kavimler dalgalar halinde İstanbul ve Çanakkale'ye kadar uzanmışlardır. Özellikle MÖ.1200'de Trak kavimlerinden Bitinyalılar ve Frigler, Anadolu'ya geçmişlerdir. Trakya'da kalanlar ise ufak bir takım krallıklar kurmuşlardır.
MÖ. 3000-2500 arasında Adriyatik Denizi'nden, Karadeniz'e kadar uzanan bölgeye yerleşen Traklar, Trakya'da egemenliklerini sürdürmüştür. Bunlardan Astai Kavmi Istranca Dağları'nda yaşamış ve küçük bir prenslik kurmuşlardır. MÖ. 513'te Pers İmparatoru I. Darius tüm Trakya'nın yanı sıra Bizye'yi de ele geçirmiş, Med Savaşları'ndan sonra bölgenin tümünü Makedonyalılar'a bırakmak zorunda kalmıştır. Büyük İskender’in ölümünden sonra, generallerinden Lucimachos Trakya ile birlikte Bizye'ye de hakim olmuştur. Ancak bu dönemde Trakya Keltler tarafından yağmalanmıştır. Bütün bu karmaşayı MÖ.72’de Romanın yönetiminde kurulan Odrysian Krallığı izlemiştir.
Bizye en parlak dönemini Klasik Çağ'da (MÖ. 500-400) ve Helenistik Çağda (MÖ.300-MS.20) ve Roma İmparatorluğu döneminde yaşamıştır. Vize Hristiyanlığın yayılması ile birlikte Avrupa metropolitliğine bağlı bir piskoposluk merkezi olmuştur. Bu dönemde dış tehditler altında Bizyeliler ezilmiş, bazen kalelerini terk etmiş, bazen de vergi ve haraç vererek şehirlerini yağmalanmaktan kurtarmışlardır. MS. IV. yüzyılda Got akınlarını Hun, Bulgar ve Slav akınları izlemiştir.
Aziz Memnon ve Severos, MS 303'te başlayan Diocletianus Zulmü'nün bir parçası olarak Bizye'de öldürülmüştür. MS 353'te, sürgündeki Antakyalı Eustathius, Bizye'ye yerleşmeyi seçmiş, burada ölmüştür. Şehir, 5. yüzyıl gibi erken bir tarihte Heraclea (Marmaraereğlisi)'nın süfragan'ı olarak bir başpiskoposun merkezi olarak belgelenmiştir.
Tarihçe > Osmanlı Dönemi

1368 yılında Bizye, Güney Istranca Dağları'ndaki diğer bölgelerle birlikte Lala Şahin Paşa tarafından 1 aylık bir kuşatmanın ardından Osmanlı kontrolü altına girdi.  Bizye metropoliti, Bizye'nin kaybını telafi etmek için Mesembria ve Anchialos'a yeniden atandı.  Bizye 1403 yılında tekrar Türkler tarafından fethedilmiş ve ardından muhtemelen 1410 yılında II. Manuil yönetimindeki Bizanslılar tarafından yeniden fethedilmiştir. Bizye son kez 1453'ün başında, muhtemelen Karaca Paşa'nın birlikleri tarafından Türk kontrolü altına girdi.
Osmanlı idaresine geçen yerleşim, Rumeli Eyalet'in bir sancağı olan Vize sancağının merkezi konumunda bulundu. Türk seyyah Evliya Çelebi, 1661'de altıncı seyahatinde Vize'yi ziyaret etti. Vize'yi bir sancak beyinin merkezi, Türk, Bulgar ve Rum karışımının yaşadığı ve pırasalarıyla ünlü bir yer olarak tanımladı.
Edirne Vilayet Matbaası Müdürü Şevket Dağdeviren'in yazdığı 1892 tarihli salnameye göre;
Kırkkilise sancağının kazası olan Vize kasabasına bağlı 47 köydeki 4466 hanede 23595 nüfus olup, çoğunluğu İslam ve Rum'dur.
Saray, Yenice, Örencik, Hasboğa nahiyeleri Vize'ye bağlıdır. Vize hükûmet konağı, 108 basamaklı merdivenle çıkılan bir tepe üzerindedir. Vize'de 4 cami, 3 mescit vardır. Bunlardan Gazi Süleyman Paşa'nın yaptırdığı cami Ayasofya'nın modelindedir. Diğer 3'ü Saka Baba, Hasan Bey ve Ferhat Bey tarafından yaptırılmıştır.
Kaza içinde 13 sağlam, 27 harap cami ve mescit, 2 hükûmet konağı, 32 okul, 1 ortaokul, 2 harap imaret, 1 telgrafhane, 1 tekke, 5 kiremithane, 5 sayak dolabı, 46 çeşme 1 metropolithane, 18 kilise ve manastır, 301 ev arsası, 42 mera, 775 çayır, 17759 tarla, 28 Bahçe, 3926 bağ, 6 çiftlik, 1522 ambar ve samanlık, 1 rakı fabrikası, 25 değirmen, 10 han, 2 hamam, 31 fırın, 35 İslam, 18 Hristiyan mezarlığı, 72 harman yeri, 6 tahta bıçkısı, 3 çiftlik arsası, 1 yağhane ve 376 dükkân vardır.
1914 yılı Osmanlı nüfus istatistiklerine göre Vize kazasının toplam nüfusu 10.020 Müslüman ve 4.089 Rum olmak üzere 14.109'dur.
Nüfus

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Vize Kazası Nüfus Cetveli 1892 | Vize Kazası Nüfus Cetveli 1892 | Vize Kazası Nüfus Cetveli 1892 |  |
|  | Kadın | Erkek | Toplam |
| İslam | 4.828 | 5.467 | 10.295 |
| Rum | 5.928 | 6.182 | 12.110 |
| Ermeni |  | 1 | 1 |
| Bulgar | 514 | 523 | 1.037 |
| Çingene | 74 | 78 | 152 |
| Toplam | 11.344 | 12.251 | 23.595 |
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 15.630 | 3.046 | 12.584 |
| 1935 | 24.959 | 6.303 | 18.656 |
| 1940 | 24.746 | 5.333 | 19.413 |
| 1945 | 24.052 | 4.900 | 19.152 |
| 1950 | 26.574 | 4.896 | 21.678 |
| 1955 | 29.344 | 5.882 | 23.462 |
| 1960 | 30.540 | 6.196 | 24.344 |
| 1965 | 32.533 | 6.998 | 25.535 |
| 1970 | 31.658 | 6.766 | 24.892 |
| 1975 | 32.449 | 8.203 | 24.246 |
| 1980 | 35.198 | 9.730 | 25.468 |
| 1985 | 34.659 | 10.082 | 24.577 |
| 1990 | 34.589 | 10.518 | 24.071 |
| 2000 | 32.276 | 10.628 | 21.648 |
| 2007 | 30.348 | 11.908 | 18.440 |
| 2008 | 30.086 | 11.966 | 18.120 |
| 2009 | 28.913 | 11.447 | 17.466 |
| 2010 | 29.153 | 12.196 | 16.957 |
| 2011 | 28.611 | 12.317 | 16.294 |
| 2012 | 28.228 | 12.543 | 15.685 |
| 2013 | 27.899 | 12.631 | 15.268 |
| 2014 | 27.700 | 12.887 | 14.813 |
| 2015 | 27.422 | 13.095 | 14.327 |
| 2016 | 27.556 | 13.484 | 14.072 |
| 2017 | 27.358 | 13.581 | 13.777 |
| 2018 | 28.122 | 13.986 | 14.136 |
| 2019 | 28.541 | 14.562 | 13.979 |
| 2020 | 28.606 | 14.990 | 13.616 |
Galeri

Vize surlarından kalan bir nöbetçi kulesi
Vize'de bir göl
Vize'de bir cadde
Üstünde Vize Kalesi'ni içeren bir Roma dönemi Bizye sikkesi
Vize'de bir dere
Vize Kalesi'nin bir gravürü
Vize'nin bir görüntüsü, Kale Mahallesi
Küçük Ayasofya'nın bir görünümü
Vize Kalesi'nin bir görünümü
Antik tiyatronun bir görünümü
Aya Nikola Manastırı içeriden