stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Akdeniz mutfağı

Zeytin ağacının dağılımı
Akdeniz mutfağı ifadesi Akdeniz'in çevresindeki ülkelerin sofra ve yemek kültürlerini tanımlamak için kullanılır. Bu coğrafya, Akdeniz mutfağının en temel ve ayırt edici özelliği olan zeytinyağının sıklıkla kullanıldığı ve zeytin ağacının dağılımının olduğu bölgeleri kapsar.
Akdeniz mutfağı, farklı pişirme şekillerinin birleştiği geniş bir çeşitliliğe sahiptir; özellikle Mağrip mutfağı, Levant mutfağı, Türk mutfağı, Yunan mutfağı, İtalyan mutfağı ve İspanyol mutfağı bu kültürün içerisinde yer alır. Bu bölgenin tarihsel birleşimi, Akdeniz'in iklimi ve ekonomisi ile birleşerek temel olarak yağ, ekmek ve şarabın kullanımını kapsamaktadır. Bununla birlikte kızarmış koyun/keçi eti, sebze ve domatesli yahniler ve tuzlanmış balıklar ve ürünleri ile bottarga denilen balık tipleri de bu mutfakta yer alır.
Bu kültürün öğeleri, zeytinyağı, buğday ve diğer tahıllar, meyve ve sebzeler ile balık ürünlerinin çok bol olduğu ancak et ve süt ürünlerinin çok az yer aldığı ve sağlık açısından açık yararları olan "Akdeniz tipi beslenme" ile karıştırılmamalıdır.
Resim Galerisi

İspanyol mutfağından; kırmızı biberli ve midyeli Paella
Fransız mutfağından; Marseille bouillabaisse, çorbadan sonra ayrı olarak servis edilen bir balık.
İtalyan mutfağından; Mozzarella peynirli ve domatesli bir Pizza
İtalyan mutfağından; Alle vongole spagetti, istiridyeli makarna.
Yunan mutfağından; salata.
Türk mutfağından; ev böreği.
Levant mutfağından; Tabbule.
Amerika'dan Güney Fransa'ya getirilen Haricot fasülyeli Cassoulet.
Eolie Adaları'ndan; patlıcan ve biberle servis edilen Ratatuy tabağı.
Kuzey (bölge)

| Kuzey bölgesi מְחוֹז חֵיפָה |
| --- | --- |
Bölge
 Kuzey bölgesinin İsrail'deki konumu
Koordinatlar: 32°50′K 35°20′D﻿ / ﻿32.833°K 35.333°D﻿ / 32.833; 35.333
Ülke:  İsrail
Merkez: Nof HaGalil
İdare
 • Bölge komiseri: Uri İlan
Yüzölçümü
 • Toplam: 4473 km²
Nüfus (2018)
 • Toplam: 1.448.100
 • Yoğunluk: 323,74/km²
Zaman dilimi: UTC+01.00 (DAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (DAYS)
ISO 3166 kodu: IL-Z
Kuzey bölgesi (İbranice: מְחוֹז הַצָּפוֹן, romanize: Mehoz HaTsafon), İsrail'in bölgelerinden biridir. Bölge, ülkenin kuzeyinde yer almakta olup Şaron Ovası'nın kuzeyini kapsamaktadır. Yüzölçümü 4.473 km² olan bölgenin nüfusu 2018 yılı itibarı ile 1.448.100'dür. Bölgenin merkezi Nof HaGalil olup en büyük kenti Nasıra'dır.
Golan Tepeleri dikkate alınmazsa yüzölçümü su hariç 3,324 km², sular dahil 3,484 km²'dir.
Demografi

İsrail İstatistik Merkez Buro'sunun 2005 kayıtlarına göre:
Toplam nüfus: 1,216,800
Etnik bölünme:
Araplar: 622,400 (%52.5)
Yahudiler: 523,400 (%44.2)
Diğer: 39,600 (%3.3)
Dini bölünme:
Yahudiler: 523,400 (%44.2)
Müslümanlar: 443,800 (%37.4)
Dürzüler: 93,000 (%7.8)
Hıristiyanlar: 87,500 (%7.4)
Kategori dışı: 35,400 (%3)
Nüfus yoğunluğu: 265 kişi/km²
İsrail'de çoğunluğu Arap olan tek bölge Kuzey Bölgesidir.
İdari bölgeler > Alt bölgeler

Safed Alt Bölgesi
Kineret Alt Bölgesi
Jezreel Alt Bölgesi
Akka Alt Bölgesi
Golan Alt Bölgesi
İdari bölgeler > Belediyeler

| Şehirler | Yerel Konsüller | Bölgesel Konsüller |
| --- | --- | --- |
|  Afula  Akka  Bet Şean  Karmiel  Kiryat Şmona  Maalot Tarşiha  Migdal HaEmek  Nehariya  Nasıra  Nazareth İllit  Safed  Saknin  Şagur  Şefa Amr  Taberiye  Tamra  Yokneam |  Abu Sinan  Arraba  Basmat Tabun  Beyt Can  Bir al Maksur  Bueyne Nuceydat  Bukata  Daburiye  Deir Hanna  Eylabun  Ein Kiniyye  Ein Mahil  Fassuta  Gacar  Hurfeyş  Hazor HaGelilit  İbillin  İksal  İlut  Cadeydi Makr  Ciş (ayrıca: Guş Halav)  Culis  Kaabiyye Tabaş Hacacre  Kabul  Kafr Kanna  Kafr Manda  Kafr Yasif  Kaukab Abu al Hica  Katzrin  Kfar Vradim  Kfar Kama  Kfar Tavor  Kisra Sumey  Magar  Macdal Şams  Mas'ada  Maşhad  Mazraa  Metula  Mevo Hama  Migdal  Miilya  Nahf  Pekiin  Rameh  Reyneh  Ramat Yişay  Roş Pinna  Sacur  Şaab  Şlomi  Şibli Umm al Ganam  Tuba Zangariyye  Tur'an  Yafa an Naseriyye  Yanuh Cat  Yavneel  Yesod HaMaala  Yirka  Zarzir |  al-Batuf  Beyt Şean Vadisi  Bustan al-Marc  Emek HaYarden  Golan  Gilboa  Jezreel Vadisi  Aşağı Celile  Maale Yosef  Matte Aşer  Megiddo  Merom HaGalil  Mevoot HaHermon  Misgav  Yukarı Celile |
Küresel Dijital Mutabakat

| Küresel Dijital Mutabakat |
| --- | --- |

Kısaltma: GDC
Yasal statü: Aktif
Merkez: New York
BM Genel Sekreteri: António Guterres
Ana kurum: Birleşmiş Milletler
Resmî site: un.org/techenvoy/global-digital-compact
Küresel Dijital Mutabakat, evrensel insan haklarına dayanan ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşılmasını sağlayan açık, özgür, güvenli ve insan merkezli bir dijital geleceğin sağlanmasına yönelik ilke, hedef ve eylemleri ortaya koymayı amaçlayan bir Birleşmiş Milletler (BM) mutabakatı oluşturma girişimidir.
Küresel Dijital Mutabakat girişimi; dijital uçurum, veri uçurumu ve inovasyon uçurumunun aşılması için gerçekleştirilecek eylemlere bir çerçeve sunmak üzere BM Genel Sekreteri António Guterres’ın önerisi ile başlatılmıştır. Mutabakatın Eylül 2024’te gerçekleşmesi plananlanan Geleceğin Zirvesi Konferansı’nda kabul edilmesi öngörülür.
Tarihçe

Küresel Dijital Mutabakat Girişimi, BM Genel Sekreteri António Guterres’ın önerisi ile başlatılmıştır. Birleşmiş Milletler'in 75. yıldönümü anma bildirgesinde yer alan "dijital işbirliği konusunda ortak bir vizyon şekillendirme” taahhüdünün gerçekleştirilmesi için küresel bir çerçeve sunmayı amaçlar. Bu girişimi hayata geçirecek hükûmetler arası süreçleri yönetmek için BM Genel Meclisi tarafından Ekim 2022’de Ruanda ve İsveç görevlendirilmiştir.
Küresel Dijital Mutabakat metninin hazırlanması için üye devletler, gözlemciler ve paydaşlarla Ocak 2023’ten itibaren yapılan gayri resmî görüşmelerin ardından internet yönetimi, veri koruma, çevrimiçi insan hakları, yapay zekâ ve diğer yeni teknolojiler, dijital güvenlik, küresel dijital müşterekler, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nda ilerlemeyi hızlandırmak konulu tematik derinlemesine inceleme görüşmeleri, çevrimiçi paydaş oturumları içeren çalışmalar gerçekleştirildi. Ön taslak 1 Nisan 2024'te yayımlandı.
İlgili bireylerden, gruplardan, derneklerden, kurum ve kuruluşlardan sağlanan girdilerle oluşturulacak Küresel Dijital Sözleşme’nin Eylül 2024’teki Geleceğin Zirvesi Konferansı’nda görüşülmesi planlanmıştır.
Mark Oliphant

| Sir Mark Oliphant |
| --- | --- |
8 Ekim 1901(1901-10-08)
Doğum: Kent Town, Adelaide, Avustralya
Ölüm: 14 Temmuz 2000 (98 yaşında) Canberra, Avustralya
Milliyet: Avustralyalı
Eğitim:  University of Adelaide  University of Cambridge 
Din: Ateist
Ödüller:  Fellow of the Royal Society (1937)  Hughes Medal (1943)  Faraday Medal (1948) 

Kariyeri
Çalıştığı kurumlar:  Cavendish Laboratory  Lawrence Berkeley National Laboratory  University of Birmingham  Australian National University 
Doktoradanışmanı: Ernest Rutherford
Doktora öğrencileri: Ernest William Titterton
 

Sör Marcus ‘’Mark’’ Laurence Elwin Oliphant (8 Ekim 1901- 14 Temmuz 2000) Avustralyalı fizikçi ve hümanist. Nükleer füzyonun ilk deneysel gösterimlerinde ve nükleer silahların geliştirilmesinde büyük rol oynamıştır. Güney Avustralya'da Adelaide’de doğmuştur. Oliphant 1922 yılında Adelaide Üniversitesi’nden mezun olmuştur. 1927 yılında 1851 Sergileme Ödülü’nü (1851 Research Fellowship), cıva üzerinde yaptığı dayanım deneyleri sayesinde kazandı ve İngiltere Cambridge Üniversitesi Cavedish Laboratuvarı'nda Sör Ernest Rutheford’un öğrencisi olarak çalışmaya gitti. Cavendish Laboratuvarı'nda parçacık hızlandırıcısını kullanarak, ağır hidrojen çekirdeğini çeşitli hedeflere ateşlemiştir. Helyum-3 ve trityum çekirdeğini keşfetmiştir. Ayrıca bu iki çekirdeğin reaksiyonu sonucunda, parçacıkların başlangıç enerjilerinden daha fazla enerji açığa çıkardığını keşfetmiştir. Enerji çekirdeğin içinden ayrı değerlendirilmiştir ve Oliphant bunun nükleer füzyonun bir sonucu olduğunu anlamıştır.
Oliphant 1937 yılında Cavendish Laboratuvarı'ndan ayrılarak Birmingham Üniversitesi'nde profesör olmuştur. Üniversitede 150 santimlik siklotron yapmaya çalışmıştır ama cihazın yapımı 1939’da II. Dünya Savaşı sebebiyle ertelenmiştir. Radarın geliştirilmesiyle ilgili çalışmalarda Brimingham Üniversitesinde içinde John Randall ve Harry Boot’un bulunduğu bir grubun başında yer almıştır. Radikal ve yeni bir tasarım olan mikrodalga radarı mümkün kılan oyuklu magnetronu keşfetmişlerdir. Oliphant ayrıca Temmuz 1941’de, Amerikan yerel hükümetinin kurduğu, atom bombasının uygulanablirlikten öte, üretilebileceğini açıklayan bir komitede yer almıştır. Oliphant bu buluşun dünyada yayılmasına Manhattan Projesini başlatarak yardımcı olmuştur. Savaşın son zamanlarda arkadaşı Ernest Lawrance ile birlikte Kaliforniya Berkley’de Radyasyon laboratuvarında elektromanyetik izotop ayrılmasını geliştirmiştir.
Oliphant savaştan sonra Avustralya’ya dönerek Avustralya Ulusal Üniversitesi'nde Fizik ve Mühendislik Araştırmaları bölümünde müdür olmuştur. Burada dünyanın en büyük (500 megajule) eşkutuplu jeneratörünü tasarlamaya ve inşa etmeye başlamıştır. 1976 yılında emekli olmuştur fakat Don Dunstan tarafından Güney Avustralya’nın valiliğine atanmıştır. Avustralya Demokrat siyasi partisinin kurulmasını desteklemiştir ve 1977 yılında partinin Melbourne’ deki açılış töreninde kürsü başkanlığı yapmıştır. Eşi Rosa'nın 1987 yılında ölmeden önce çok acı çektiğine şahit olmuştur ve gönüllü ötanazinin savunucularından olmuştur. 2000 yılında Canberra'da ölmüştür.
Hayatı

Sör Marcus ‘’Mark’’ Laurence Elwin Oliphant 8 Ekim 1901 yılında Adeline’ın köyü olan Kent Town’da doğdu. Babası George Baron, Güney Avustralya Mühendislik ve Su Tedariki bölümünde memurluk aynı zamanda ekonomi bölümünde yarı zamanlı öğretmenlik yapmıştır. Annesi Beatrice Edith Fanny Oliphant, bir sanatçıydı. Mark Oliphant’ın adını ünlü Avustralyalı yazar Marcus Clarke ve İngiliz gezgin ve mistikçi Laurent Oliphant’tan esinlenerek koymuştur. Çoğu insan ona Mark diye seslenmiştir ve bu ismi 1959 yılında şövalye ilan edildiğinde resmileşmiştir. Dört küçük kardeşi bulunmaktadır; Ronald, Keith, Nigel ve Donald. Ailesi teosofisttir ve et yemeyi reddetmişlerdir. Marcus bir çiftlikte domuzun nasıl kesildiğine şahit olduktan sonra hayatı boyunca vejetaryen olmuştur. Bir kulağının hiç duymadığı sonradan ortaya çıkmıştır ve gözleri astigmat olduğu için gözlük kullanmıştır.
Oliphant ailesi 1910 yılında taşındığında, ilkokulu Goodwood ve Mylor da okumuştur. Daha sonra Adelaide’de Unley Lisesine ve son yılında Adelaide Lisesine devam etmiştir. Mezun olduktan sonra üniversiteye gitmek için burs kazanamamıştır ve bir kuyumcuda temizlikçi olarak çalışmaya başlamıştır. Daha sonradan Güney Avustralya Devlet Kütüphanesinde stajyer olarak çalışmaya başlamıştır, bu iş sayesinde Adeliade Üniversitesinden geceleri ders almasına izin verilmiştir.
Oliphant 1919 yılında Adelaide Üniversitesine kabul edilmiş ve başlamıştır. İlk yıllarında tıpla ilgilenmiştir ama sonradan fizik profesörü Kerr Grant ona fizik bölümünde stajyerlik teklif etmiştir. Ücret olarak kütüphanede çalıştığıyla aynı miktarı teklif etmiştir ve üniversitede kendi çalışmalarını aksatmaması koşuluyla her dersi alabilme hakkı tanımıştır. 1921 yılında fizik bölümünden mezun olmuş ve ertesi yıl Kerr Grant denetiminde çift anadal bitirmiştir. 1925 yılında Kerr Grant ücretli izne ayrıldığında bölümün başında bulunan Roy Burdon ile birlikte cıvanın özellikleri ‘ Cıvanın Yüzey Gerilim Problemi ve Sulu Çözeltilerin Cıva Yüzeyinde Etkisi', ‘Gazların Cıva Yüzeyinde Emilimi’ adlı iki tane akademik bildiri yayınlamıştır. Oliphant sonradan Burdon'un ona fizik alanında çok ufak bir keşif yapmanın bile inanılmaz keyif verdiğini öğrettiğini açıklamıştır.
Oliphant, Rosa Louise Wilbraham ile 23 Mayıs 1925 yılında evlenmiştir. İkisi birbirlerini gençlik yıllarından beri tanıyorlardır. Oliphant nişan yüzüklerini laboratuvarda babasının ona verdiği altın külçesinden kendi yapmıştır.
Birmingham Üniversitesi

Birmingham Üniversitesindeki Hedefleme Fizik binası kırmızı tuğla üniversitesi unvanını almasının sebebidir.
Samuel Walter Johnson Smith'in 65 yaşındaki zorunlu emekliliğinden sonra Hedefleme Fizik bölümüne yeni bir profesör atanmasını istemiştir. Fakat üniversite sadece yeni bir profesör değil aynı zamanda, tanınmış ve nükleer fizik alanında çalışmaya istekli birini istiyordu. Neville Moss, Maden Mühendisliğinde profesörü ve Bilim Fakültesinin dekanı, Oliphant'a ulaştı ve şartlarını sundu. Oliphant 98,000 dolarlık maaşına ek olarak üniversitenin laboratuvarını yenilemesini ve her yıl düzenli olarak yenilenmesi için ödenek ayrılmasını istemiştir. Ayrıca 1937 Ekim ayına kadar da Cavendish Laboratuvarından ayrılmak için de zaman istemiştir. Üniversite Oliphant'ın birçok şartında anlaşmaya varmıştır.
Oliphant istediği 150 cm'lik kiklotronu almak için başbakan Neville Chamberlain'e mektup yazmıştır. Chamberlain konuyu arkadaşı Lord Nuffield ile paylaşmıştır ve günümüz parasıyla Oliphant'a 5,000,000 dolar ödenek ayrılmıştır. Bu ödenekle kiklotron alınmış, kiklotronun içine kurulacağı bina yapılmış ve Oliphan'ın Kalifrniya Berkley'e kiklotronun mucidi Ernest Lawrence'e ziyareti karşılanmıştır. Lawrence Oliphant'ın projesini desteklemiştir ve Oliphant'a 150 cm'lik kiklotronun planlarını göndermiştir ve Oliphant'ı Radyasyon Laboratuvarına davet etmiştir. Oliphant 10 Aralık 1938'de New York'a gitmek üzere yola çıkmıştır ve Lawrence ile Berkley'de tanışmıştır. Oliphant yeni bir kiklotron kurarken karşılaşabileceği problemlerin farkındaydı bu yüzden ödeneği olabildiğince Lawrence'ın planlarına uygun olarak harcamaya çalıştı. 1939 yılbaşına hazır olması planlanıyordu fakat İkinci Dünya Savaşı yüzünden ertelendi. Savaşın sonrasına kadar tamamlanamadı.
Birmingham Üniversitesi > Radar

Orijinal boşluklu magnetron John Randall ve Harry Boot tarafından Birmingham Üniversitesinde geliştirilmiştir.
1938 yılında Oliphant gizlice radarın geliştirilmesinde gizlice dahil olmuştur. Model radar istasyonlarını gezerken acilen daha kısa dalga boylu radyo dalgalarına gerekli olduğunu anladı özellikle eğer bir radar istasyonunu bir uçağın içine sığdırma şansları varsa. Ağustos 1939'da küçük bir grupla Ventnor'a Zincir Ev sistemlerini doğrudan kendi gözlemlemek için gitti. Dalga boyu on santimetreden küçük sistemlerin daha uygun olduğunu gözlemledi.
Oliphant'ın Birminhgam'daki grubu iki önemli umut vadeden cihaz geliştirmek üzere çalışıyorlardı, klistron ve magnetron. Oliphant James Sayers ile birlikte çalışırken klistronu geliştirerek 400W üretebilen klistron üretmeyi başarmıştır. Bu sırada Birmingham grubundan iki kişi, John Randall ve Harry Boot yeni bir tasarım olan boşluklu magnetron üzerinde çalışıyorladı. Şubat 1940'ta 400W ve uçak radarları için en uygun dalga boyu olan 9.8 santimetre dalga boyu çıkış elde etmeyi başardılar. Çok geçmeden magnetronun gücü yüze katlandı ve Birmingham magnetron gelişmesine konsantre oldu. İlk kullanıma hazır magnetronlar Ağustos 1941'de teslim edildi. Bu buluş bilimde ve savaşta dönüm noktası olmuştur, Alman U-botlarının yenilgiye uğratılmasının ve düşman bombalarının engellenmesinin ve yandaş bombalarının hedeflerini bulmasının sebebidir.
1940 sonbaharında Oliphant, Britanya'nın işgal edilme ihtimaline karşı karısı ve çocuklarını Avustralya'ya göndermiştir. Şubat 1942'de hizmetlerini Elektrik Mühendisliği Bölümü Profesörü John Madsen'e (Sydney Üniversitesi) sunmuştur. Madsen Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Radyofizik Laboratuvarının başıydı, aynı zamanda radarın geliştirilmesine katkıda bulunmuştur.
In 1940, the Fall of France, and the possibility that Britain might be invaded, prompted Oliphant to send his wife and children to Australia. The Fall of Singapore in February 1942 led him to offer his services to John Madsen, the Professor of Electrical Engineering at the University of Sydney, and the head of the Radiophysics Laboratory at the Council for Scientific and Industrial Research, which was responsible for developing radar.
Avustralyalılar yerel radar setlerini kurmaya hazırlanıyorlardı. Oliphant, Profesör Thomas Laby'i Eric Burhop ve Leslie Martin'i optik savaş malzemeleri üzerindeki çalışmalarını bırakıp radar üzerinde çalışmaları için ikna etmiştir ve Mayıs 1942'de Melburne Üniversitesindeki laboratuvarda boşluklu magnetron yapmayı başarmışlardır. Oliphant, magnetronları üretim hattı laboratuvarı için taşımada Martin ile birlikte çalışmıştır. Avustralya'da savaş sırasında 2,000 den fazla radar seti üretilmiştir.
Mirası

Adının onuruna birçok bina ve okula ismi verilmiştir; Avustralya Millî Üniversitesinde Oliphant Binası, Adelaide Üniversitesinde Oliphant Wing Fizik Binası, Munno Parra West'te bir liseye adı verilmiştir. Bilimsel makaleleri Avustralya Bilim Akademisinde, Adolph Basser Kütüphanesinde ve Adalaide Üniversitesinde, Barr Smith Kütüphanesinde bulunmaktadır. Oliphant'ın yeğeni, Pat Oliphant ödüllü bir karikatüristtir.
Onurları ve Ödülleri

1937 - Asil Toplum akademi üyesi olarak seçildi.1943 Asil Toplum tarafından Hughes Madalyası ödülünü kazandı.
1946 - Silvanius Thomson Madalyası, Radyoloji Enstitüsü ödülünü kazandı.
1948 - Enstitüsü Mühendisleri tarafından Faraday Madalyası ödülünü kazandı.
1954 - Avustralya Bilim Akademisi (Vakıf) akademi üyesi olarak seçildi.
1954 - Avustralya Bilim Akademisi (Vakıf) başkanı olarak seçildi.
1955 - Asil Toplum tarafından Bakerian sınıfını teslim etmek üzere seçildi.
1955 - Asil toplum tarafından Rutherford Memorial Sınıfını teslim etmek üzere seçildi.
1956 - King Frederick IX tarafından Galathea Madalya, Danimarka ödülünü kazandı.
1959 - İngiliz İmparatorluğu Düzeninin Şövalye Komutanlığını kurdu.
1977 - Avustralya düzeninin refakatçisi olarak atandı.
Cavendish Laboravatuarı fizikteki bazı büyük keşiflerin evidir. 1874 yılında Duke of Devonshire tarafından kurulmuştur ve ilk proferörü James Clerk Maxwell olmuştur.
Ernest Rutherfords'un laboravatuarı
Birmingham üniversitesindeki Poynting Fizik binasıdır.
John Randall ve Harry Boot tarafından Birmingham üniversitesinde geliştirilen orijinal oyuk magnetron
Büyük Alpha I parkuru Y-12 Oak Ridge, Tennessee'de elektromanyetik ayrışma için kullanıldı.
Avustralya Bilim Akademisi - Parlak Kubbe, Canberra
ANU 500 MJ jeneratörünün kalıntıları
BAFTA (anlam ayrımı)

BAFTA; Britanya Film ve Televizyon Sanatları Akademisi'dir.
Britanya Film ve Televizyon Sanatları Akademisi ile ilişkili konular şunlardır:
BAFTA Film Ödülleri
BAFTA Televizyon Ödülleri
BAFTA Çocuk Ödülleri
BAFTA Oyun Ödülleri
BAFTA Asya; Britanya Film ve Televizyon Sanatları Akademisi'nin Asya şubesi
BAFTA Los Angeles; Britanya Film ve Televizyon Sanatları Akademisi'nin Los Angeles şubesi
BAFTA New York; Britanya Film ve Televizyon Sanatları Akademisi'nin New York şubesi
BAFTA İskoçya; Britanya Film ve Televizyon Sanatları Akademisi'nin İskoçya şubesi
BAFTA Cymru; Britanya Film ve Televizyon Sanatları Akademisi'nin Galler şubesi
BAFTA veya Bafta ayrıca şu anlamlara da gelebilir:
Baltık Serbest Ticaret Alanı (Baltic Free Trade Area); Estonya, Letonya ve Litvanya arasında 1994-2004 yıllarındaki serbest ticaret anlaşması.
Bafta kumaşı, ilk olarak Hindistan'da üretilen düz dokuma bir tekstil.
Sophie Liebknecht

| Sophie Liebknecht |
| --- | --- |
Sophie Liebknecht ve kocası Karl Liebknecht, Karl'ın ilk evliliğinden olan çocuklarıyla birlikte, 1913
Doğum: Lena Kathren Headey 18. Ocak. 1884 Rusya
Ölüm: 11. Kasım. 1964 Moskova
Meslek: Aktivist
Etkin yıllar: 1918-1960
Evlilik: Karl Liebknecht

Sophie Liebknecht (kızlık soyadıyla Sophie Ryss; d. 18 Ocak 1884 - ö. 11 Kasım 1964), Rusya doğumlu Alman sosyalist ve feminist. Julia Liebknecht ile ilk evliliğinden üç çocuğu olan Karl Liebknecht'in ikinci eşiydi.
Rostov-on-Don'da doğan Sophie, İmparatorluk Almanya'sında eğitim gördü ve burada öğretim görevlisi ve sanat tarihçisi oldu. 1912'de Marksist düşünür ve yakında devrimci lider olacak Karl Liebknecht ile evlendi. Aslen Alman Sosyal Demokrat Partisi'nin (SPD) bir üyesiydi. 1918'de Almanya Komünist Partisi'ni kurduğunda kocasının yanında yer aldı. Karl Liebknecht, başarısız Spartakist ayaklanmasının ardından 15 Ocak 1919'da öldürüldü. Sophie Londra'ya taşındı ve daha sonra Weimar döneminde Almanya'ya döndü. Liebknecht ailesi üyeleri, 1930'larda Nazi Partisi'nin yükselişinden endişe duymuşlar ve Adolf Hitler'in kurduğu faşist rejim altında canlarının tehlikeye gireceğinden endişe ederek bu dönemde göç etmeyi seçmişlerdi. Rusya doğumlu Sophie, 1934'te Sovyetler Birliği'ne gitti ve hayatının geri kalan yıllarını yaşayacağı Moskova'ya yerleşti.
Sophie Liebknecht ve Liebknecht ailesinin mezar taşı.
1964'teki cenazesine, Sophie Liebknecht'in Karl'ın ilk evliliğinden olan üvey oğulları Robert ve Wilhelm katıldı. Sovyet hükûmeti halka açık bir şeref kıtası töreni düzenledi.
Rosa Luxemburg'la yazışmalarının çoğu yayımlandı.
Talep şoku

Ekonomide talep şoku, mal veya hizmetlere olan talebi geçici olarak artıran veya azaltan ani bir olaydır.
Pozitif bir talep şoku toplam talebi artırırken, negatif bir talep şoku toplam talebi azaltır. Her iki durumda da mal ve hizmetlerin fiyatları etkilenir. Mal veya hizmetlere olan talep arttığında, talep eğrisinin sağa kayması nedeniyle fiyatı (veya fiyat seviyeleri) artar. Talep azaldığında, talep eğrisinin sola kayması nedeniyle fiyatı düşer. Talep şokları vergi oranları, para arzı ve hükûmet harcamaları gibi unsurlardaki değişikliklerden kaynaklanabilir. Örneğin, bir vergi indiriminden sonra vergi mükelleflerinin devlete daha az borcu olur ve böylece kişisel harcamalar için daha fazla para serbest kalır. Vergi mükellefleri bu parayı mal ve hizmet satın almak için kullandıklarında fiyatlar yükselir.
Kasım 2002'de Birleşik Krallık'taki kötü ekonomik durumun ortasında, İngiltere Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Mervyn King, ülke ekonomisinin yakın gelecekte "büyük bir negatif talep şokuna" yol açma riski taşıyacak kadar dengesiz olduğu uyarısında bulundu. London School of Economics'te yaptığı konuşmada, "İngiltere ekonomisindeki genel istikrarın altında, bir yanda canlı bir tüketici ve konut sektörü ile diğer yanda zayıf dış talep arasında dikkate değer bir dengesizlik yatmaktadır" diyerek konuyu detaylandırmıştır.
2008'deki küresel mali kriz sırasında, Amerika Birleşik Devletleri ekonomisindeki negatif talep şoku, düşen ev fiyatları, Subprime Mortgage Krizi ve tüketici harcamalarında düşüşe yol açan hane halkı servet kaybı gibi çeşitli faktörlerden kaynaklandı. Bu negatif talep şokuna karşı koymak için Federal Rezerv Sistemi faiz oranlarını düşürdü.
Amerikan istisnacılığı

Alman profesör Sieglinde Lemke şunları söylemektedir: "Özgürlük Heykeli kendisini istisnai bir ulus olarak görme duygusunun ABD'nin doğal genişlemesini hak gören içselleştirilmiş misyonunu belirtir."
Amerikan istisnacılığı birbiri ile ilintili üç düşünceden biridir. Birincisi Amerika Birleşik Devletleri tarihi doğal olarak diğer milletlerinkinden farklıdır. Bu bakış açısında, Amerikan istisnacılığı Amerikan Devriminden köken almaktadır, bu şekilde siyasal bilimci Seymour Martin Lipset'in "ilk yeni millet" olarak adlandırdığı oluşuma yol açmış ve özgürlük, siyasal ve sosyal eşitlik, bireycilik, cumhuriyetçilik, demokrasi ve serbest girişimcilik değerleri üzerinde Amerikanizm adıyla, özgün bir Amerikan ideolojisi gelişmiştir. İkinci düşünce ABD'nin dünyayı dönüştürmek için benzersiz bir misyonu olduğudur. Abraham Lincoln'un Gettysburg konuşmasında (1863) ifade ettiği gibi, Amerikalılar "Tanrı'nın şahitliğindeki bu ülkenin yeni bir özgürlük doğuşu yaşamasını sağlayalım ve halkın, halk tarafından halk için yönetimi olduğu bu devlet yeryüzünden silinmesin." ifadesini gerçekleştirmekle görevlendirilmişlerdir. Üçüncü düşünceye göre tarihi ve misyonu Amerika Birleşik Devletleri'ne diğer uluslara göre bir üstünlük sunmaktadır.
Bibliografya > Temel kaynaklar

Roberts, Timothy, and Lindsay DiCuirci. (Eds). American Exceptionalism. Volumes 1-4. London: Pickering & Chatto Publishers, 2012, 1552 p. A compilation of the primary sources on the subject of American exceptionalism, including pamphlets, sermons, newspaper and magazine articles from colonial period to 1900.