stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cesur Yürek
Karşılama > Wallace Anıtı

1997’de, Stirling yakınındaki Wallace Anıtı’nın dışına, Tom Church adlı heykeltıraş tarafından William Wallace olarak Mel Gibson’ın heykeli yapıldı. Bu heykel büyük tartışmalara yol açtı. Bölgede yaşayan bir sakin, heykelin Wallace’ın kutsallığını bozduğunu öne sürdü. 1998’de heykelin başı bilinmeyen bir kişi tarafından balyozla kırıldı. Heykel onarıldıktan sonra vandalizmden korunması için etrafına bir kafes yapıldı. Ancak “Özgürlük” diye bağıran heykelin bir kafes içine kapatılması komik bir çelişki olarak göze çarpıyor.
Eleştiriler

Senaryonun Randall Wallace tarafından yazılmış olmasına rağmen, İngiliz tahtının varisi II. Edward'ın eşcinsel olarak gösterilmesinin tepkilerini Gibson gördü. Kaynak eleştiri 12 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Bazıları II. Edward'ın bu şekilde zayıf biri olarak gösterilmesini ve I. Edward'ın oğlunun erkek sevgilisini pencereden aşağı attığı sahneyi eleştirmiştir. Gibson bu eleştiriler karşısında kendini şöyle savundu:
“Ben sadece tarihi göstermeye çalıştım. Örneğin tüm dünyayı fetheden Büyük İskender de bir eşcinseldi. Ama bu öykü Büyük İskender ile ilgili değil. Bu II. Edward’la ilgili.”
Gibson, kralın bir psikopat olduğu için oğlunun sevgilisini öldürdüğünü ve bazı seyircilerin buna gülmesine şaşırdığını söylüyor:
"Maalesef bir sahneyi filmden çıkartmak zorunda kaldık . . . II. Edward’ın acısını ve durumunu anlamanızı sağlayacak sahneyi . . . Ama bu, filmi ilk perdede çok fazla tıkadı ve şöyle düşündünüz, 'Bu hikâye ne zaman başlayacak?' "
Müzikleri

Filmin müzikleri, Titanik’in de soundtrack’ini yapan James Horner tarafından hazırlandı ve Londra Senfoni Orkestrası tarafından kaydedildi. İlk soundtrack’in çok başarılı olması üzerini Horner 1997’de  More Music from Braveheart (Cesur Yürek’ten daha fazla müzik) adıyla ikinci bir soundtrack yaptı. Uluslararası ve Fransızca versiyonları da yayınlandı. Orijinal albüm filmdeki önemli sahnelerden alınan 77 dakikalık müziği içermektedir.
Müzikleri > Cesur Yürek (1995)

Main Title (2:51)
A Gift of a Thistle (1:37)
Wallace Courts Murron (4:25)
The Secret Wedding (6:33)
Attack on Murron (3:00)
Revenge (6:23)
Murron’s Burial (2:13)
Making Plans/ Gathering the Clans (2:05)
“Sons of Scotland” (6:19)
The Battle of Stirling (6:07)
For the Love of a Princess (4:07)
Falkirk (4:04)
Betrayal & Desolation (7:48)
Mornay's Dream (1:18)
The Legend Spreads (1:09)
The Princess Pleads for Wallace's Life (3:38)
“Freedom”/The Execution/ Bannockburn (7:24)
End Credits (7:16)
Müzikleri > Cesur Yürek Filmi Müzikleri (1997)

Bu albüm daha çok filmdeki dialoglardan oluşmuştur.
Prologue/ "I Shall Tell You of Williams…" (dialogue-Robert the Bruce) (3:35)
Outlawed Tunes on Outlawed Bag Pipes (2:03)
The Royal Wedding (dialogue-Robert the Bruce) (2:12)
"The Trouble with Scotland" (dialogue-King Edward the Longshanks) (0:40)
Scottish Wedding Music (1:14)
Prima Noctum (1:46)
The Proposal (dialogue-Wallace and Murron) (1:35)
"Scotland Is Free!" (dialogue-Wallace) (0:17)
Point of War/JonnyCope/Up in the Morning Early (traditional) (2:59)
Conversing with the Almighty (dialogue-various) (1:20)
The Road to the Isles/ Grendaural Highlanders/ The Old Rustic Bridge by the Hill (traditional) (3:52)
"Son of Scotland!" (dialogue-Wallace) (12:09)
Vision of Murron (1:45)
"Unite the Clans!" (dialogue-Wallace) (0:23)
The Legend Spreads (dialogue-Storytellers) (1:07)
"Why Do You Help Me?" (dialogue-Wallace and Princess Isabelle) (0:37)
For the Love of a Princess (previously released score) (4:05)
"Not Every man Really Lives" (dialogue-Wallace and Isabelle)
"The Prisoner wishes to Say a Word (dialogue-The Executioner and Wallace) (3:43)
"After the Beheading" (dialogue-Robert the Bruce) (1:48)
"You Have Bled for Wallace!" (dialogue-Robert the Bruce) (1:22)
Warrior Poets (dialogue-Wallace) (0:29)
Scotland the Brave (traditional) (2:47)
Leaving Glenurquhart (traditional) (3:32)
Kirkhill (traditional) (4:08)
Tuz Baba Türbesi

Tuzbaba Türbesi İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki Türkali mahallesinde, Uzunova Caddesi'nde bulunur. Fatih Sultan Mehmed'in Tuzcubaşısı'na ait olan türbe, kare planlı ve üzeri basık bir yapıdır. Kapısı güney duvarında bulunmaktadır. Ayrıca kuzey ve güney duvarlarında bir, batı duvarında ise üç tane pencere vardır. Türbenin içinde sadece merhumun ahşap sandukası bulunur. Yıl boyunca önemli bir yer kabul edilerek ziyaret edilir.
Tuz Baba namıyla tanınır. Gerçek ismi Halil Efendi'dir (1420-1500 yılları arasında yaşamıştır).Fetih döneminde Fatihin ordusundaki askerlerden biridir. Tuz sıkıntısı çeken orduya tuz temin etmiş ve Fatihin Tuzcubaşısı olmuştur. Fetihten sonra şimdi Tuz Baba camii'nin bulunduğu bölgeye yerleşmiş 1490 yılında camiyi yaptırmıştır. Rufai tarikatındandır. Halk arasında gösterdiği kerametler anlatılır. Caminin Büyük Esma Sultan İlköğretim okuluna bakan duvarunda türbenin dış yüzeyinde mermer bir çıkma bulunur. Bu çıkmanın üzerine tuz paketleri bırakılır. Gelen geçenler buradan parmaklarını banıp tuz alıp yerler. Bu gelenek haline gelmiş hatta Türk filmlerine bile konu olmuştur.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  kulturenvanteri.com: 7169
Razgrad (il)

| Razgrad ili Област Разград |
| --- | --- |
İl

Ülke:  Bulgaristan
Başkent: Razgrad
Belediye: 7
Yüzölçümü
 • Toplam: 2639 km²
Nüfus (2011)
 • Toplam: 125.190
 • Yoğunluk: 47/km²
Zaman dilimi: UTC+02.00 (DAS)
 • Yaz (YSU): UTC+03.00 (DAYS)
Plaka kodu: PP
Resmî site rz.government.bg
Razgrad ilinin ilçeleri
Razgrad ili (Bulgarca: Област Разград,Oblast Razgrad), kuzeydoğu Bulgaristan'da, Deliorman bölgesinde bulunan bir ildir. Komşu illeri Ruse, Silistra, Şumen ve Tırgovişte'dır. 2011 nüfus sayımına göre il nüfusunun %50'si etnik Türk'tür.
İdâri yapı

Razgrad ili şu yedi belediyeden oluşur:
Razgrad ili ayrıca 6 kasaba ve 107 köyden oluşan toplam 113 yerleşim yerini kapsamaktadır.
İl genelinde önemli miktarda Türk nüfusu bulunmaktadır. Toplam nüfus 114.475 iken ildeki Türk nüfusu 57.261'dir. Bu da nüfusun %50'sinden biraz fazladır. Razgrad kent nüfusunun ise %18.9'u Türk kökenlidir.
Ulaşım

Su kaynakları açısından fakir olarak nitelendirilen Razgrad'ın, ekonomik açıdan bölgeyi kuzey ve güney diye ikiye bölen Beli Lom nehri büyük öneme sahiptir. Razgrad'tan uluslararası E–70 Rusçuk–Varna otoyolu, II–49 Tutrakan–Kubrat–Ragrad–Tırgovişte otoyolu ve II–23 Ruse–Kubrat–İsperih–Dulovo otoyolları geçer.
Ayrıca Bulgaristan'da inşa edilen ilk demiryolu olan Rusçuk–Varna hattı Razgrad'tan geçiyor ve Işıklar tren istasyonuyla Silistre'yle bağlantıyı sağlıyor. İlk demiryolunun yapımına, padişah fermanıyla 21 Mayıs 1864 yılında başlanmış. O zamanın Rusçuk Valisi Arif Paşa tarafından temeli atılan demiryolu projesinin, Tuna Vilayeti Valisi Mithat Paşa tarafından da yapımı hızlandırılmış. Demiryoluna her iki uçtan aynı anda başlanmış ve 26 Ekim 1866'da Mithat Paşa tarafından açılmış. 224 km uzunluğundaki ilk demiryolu, birisi Razgrad'da olmak üzere sekiz istasyondan oluşur.
Rüstem Paşa Hanı

Rüstem Paşa Hanı, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinin Karaköy semtinde bulunan tarihi bir handır.
Tarihçesi

Kurşunlu Han, Karaköy Perşembe Pazarı'nda Kardeşim Sokağı'nda bulunmaktadır. 1544-1550 yılları arasında inşa edilmiştir. Rüstem Paşa Kervansarayı olarak da bilinen bu han, o tarihlerde eski Galata surlarının Haliç'e açılan Balıkpazarı ve Yağkapanı kapılarının içinde, Galata Bedesteni'nin doğusunda yer alır.
Araştırmacılar Rüstem Paşa'nın vakfettiği birçok yapının Mimar Sinan tarafından yapılmış olmasından yola çıkarak, Kurşunlu Han'ın da Saint Michel Kilisesi'nden Mimar Sinan tarafından dönüştürüldüğünü düşünür
Petrus Gyllius 1544 yılında İstanbula'a gelişinde, Kurşunlı Han'ın yerinde 13. yüzyıla tarihlenen Saint Michel Kilisesi'nin olduğundan ve 1550'deki ikinci gelişinde bu binanın yerinde Rüstem Paşa Hanı adıyla bir yapının olduğundan bahseder. 1896 ve 1909 yılları arasındaki arşiv belgelerine göre 20. yüzyılda Kurşunlu Han gayrimüslim matbaacılara iş yeri olarak hizmet vermiştir. İnşa edildiği tarihten günümüze dek sıkça kimlik değiştirmiş olan Kurşunlu Han günümüzde hırdavat ustalarının iş yerleri, sanat atölyesi ve galeri gibi farklı alanları bir araya toplamaktadır.
Yapının Mimari Özellikleri

Kurşunlu Han, şehre ticaret için gelenlerin konakladığı kervansaray tarzı iki katlı bir han yapısıdır. Yapının girişinde erken Bizans döneminden kalma, korint üslubunda bir sütun başlığı bulunur. Üzerindeki akantus yaprağı bezemelerinden 5.yüzyıla tarihlenebilen başlık oyularak kuyu başlığı haline getirilmiştir ve günümüzde de aktif olarak kullanılmaktadır.
Kurşunlu Han'ın klasik tarzda ince ve uzun avlusu 8,25 m x 47 m ölçülerindedir. Hanın ilk katında 27 oda ile 2 eyvan, üst katında ise 30 oda bulunur. Birinci ve ikinci kat kemer ve revakları arasındaki yapı tekniği farklılıklarından her iki katın farklı dönemlerde yapıldığı düşünülür.
İkizdere, Damal

| İkizdere |
| --- | --- |
Köy

 Ardahan'ın konumu
İkizdereİkizdere'nin Ardahan'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Ardahan
İlçe: Damal
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 2300 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 97
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0478
İl plaka kodu: 75
Posta kodu: 75110
İkizdere, Ardahan ilinin Damal ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya

İkizdere köyü, Ardahan il merkezine 52 km, Damal ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 97
2021: 104
2020: 101
2019: 112
2018: 117
2017: 125
2016: 131
2015: 136
2014: 139
2013: 131
2012: 144
2011: 144
2010: 153
2009: 155
2008: 163
2007: 169
2000: 224
1990: 435
1985: 607
Arılı, Posof

| Arılı |
| --- | --- |
Köy

 Ardahan'ın konumu
ArılıArılı'nın Ardahan'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Ardahan
İlçe: Posof
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1575 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 50
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0478
İl plaka kodu: 75
Posta kodu: 75800
Arılı, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı Zedatzminda'dır. Zedatzimda (ზედაწმინდა) Gürcüce bir yer adıdır. Gürcüce "zeda" (ზედა) "yukarı", "tzminda" (წმინდა) ise "aziz" anlamına gelir. 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde Zedavan Zminda (زدوان ذمندە) biçiminde kaydedilmiştir. Bu yer adı yanlış veya eksik yazılmış olabilir. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, Zidaziminda (زیدەزیمندە) olarak geçer. Bu yer adı 1935 yılında  Zedezumende halini almıştır.
Zedatzminda köyü, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan Mesheti bölgesinin köylerinden biridir. Osmanlılar köyü 16. yüzyılın ortasında, birleşik Gürcistan Krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan Samtshe-Saatabago'dan ele geçirdi. 1595 tarihli Osmanlı mufassal deftere göre Zedatzminda, Gürcülerden ele geçirildiği için Gürcistan Vilayeti olarak adlandırılmış olan eyaletin sınırları içindeki Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Bu defterde köy boş olarak kaydedilmiştir. Arılı'nın 2 km kuzeyindeki Marsolat mahallesi de bu defterde ayrı bir köy olarak geçer.
Zedatzminda, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonar, 93 Harbi'nde Rusların eline geçti. Rus idaresinin Zedatzminda (Зедацминда)  olarak kaydettiği köy, Ardahan sancağının (okrug) Poshov kazasına (uçastok) kazasına bağlıydı. Bu kazada yer alan Badela nahiyesinin 13 köyünden biriydi. 1886 yılında yapılan tespite göre köyde, tamamı Türklerden oluşan 112 kişi yaşıyordu. Köyün nüfusu 1896'da 114 kişiye, 1906'da da 163 kişiye yükselmişti.
Zedatzminda, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcüler Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Zedatzminda köyü Türkiye'ye bırakıldı.
Zedatzminda köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Zidaziminda" adıyla, Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıdan aynı idari konuma sahipti ve köyde 359 kişi yaşıyordu. 1950 genel nüfus sayımında "Zedesümde" olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu 436 kişiden oluşuyordu. Zedatzminda / Zidaziminda / Zedesümde adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Arılı olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Arılı (Zedezümde)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.
Coğrafya

Köy, Ardahan il merkezine 94 km, Posof ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 50
2021: 52
2020: 51
2019: 51
2018: 57
2017: 55
2016: 58
2015: 54
2014: 58
2013: 65
2012: 68
2011: 72
2010: 72
2009: 79
2008: 83
2007: 80
2000: 107
1990: 127
1985: 263
16 Mart Katliamı

| 16 Mart Katliamı |
| --- | --- |
Bölge: İstanbul
Tarih: 16 Mart 1978
Saldırı türü: Bombalı ve silahlı saldırı
Ölü: 7
Yaralı: 41
Saldırı yeri
Saldırının yapıldığı yerin İstanbul'daki konumu.
16 Mart Katliamı, 16 Mart 1978 günü İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi önünde 7 öğrencinin ölümü, 41 öğrencinin de yaralanmasıyla sonuçlanan bombalı ve silahlı saldırıdır.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. sınıf öğrencisi olan Ülkücü öğrencilerin içinde gizlice faaliyet gösteren MİT mensubu bir istihbaratçı, İstanbul Emniyeti'ne geçtiği bilgi notunda, "ülkücülerin 8-10 gün içinde İstanbul Üniversitesi çıkışında solcu öğrencilerin üzerine dinamit atıp, silahlı tarama yapacaklarını" bildirmiştir.
Olayın faili olan Zülküf İsot ablasına olayı yaptığını itiraf etmiş ve teslim olacağını söylemiştir. Ölenlerin cenaze töreni sırasında görüntü kaydında Zülküf İsot görüntülere yansımış daha sonra ise başka bir ülkücü Latif Aktı tarafından öldürülmüştür. Latif Aktı ise 8 yıl hapis cezası almıştır. Ülkücü itirafcı Ali Yurtaslan ise öğrencilerin üstüne atılan bombayı Ülkü Ocakları 2. başkanı Abdullah Çatlı'nın temin ettiğini itiraf etmiştir.
Emniyet arşivine "7 Mart 1978 tarih, 1.D.2.12780" koduyla girip resmiyet kazanan bilgi notunda belirtilen yer ve tarihte gerçekleşen katliama engel olunmadı. Bilgi notu katliamla ilgili soruşturma ve yargılamalar sürerken hiç ortaya çıkmadı. Olaydan 19 yıl sonra dava ikinci kez açılıncaya, bilgi notunun yazılışının üzerinden 22 yıl geçinceye kadar ortaya çıkmadı.
Şükrü Balcı ve Süreyya San'ın aralarında bulunduğu polis şefleri görevlerinde kayıtsız kalmakla, Reşat Altay ise saldırıya uğrayan öğrencileri dağılma noktasına kadar koruma altında tutması gerekirken üniversite kapısında terk etmekle suçlandılar. İzmit 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nde TCK 230 uyarınca görevi ihmalden yargılanıp, delil yetersizliğinden beraat ettiler. Sanık emniyetçiler hakkında verilen tek ceza polis başmüfettişlerinin önerdiği, disiplin cezası niteliğindeki ‘‘ihtar’' cezası olmuştur.
16 Mart Katliamı'nda öldürülen öğrenciler

Abdullah Şimşek (TİP)
Baki Ekiz (İGD)
Cemil Sönmez (TİKP)
Hamit Akıl (TİP)
Hatice Özen (DEV-GENÇ)
Murat Kurt (İGD)
Turan Ören (İGD)
Halid Ziya Uşaklıgil

| Halid Ziya Uşaklıgil |
| --- | --- |

Doğum: 1866 İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 27 Mart 1945 (79 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Bakırköy Mezarlığı, İstanbul
Takma ad: Mehmed Halid (Ziyaeddin)
Meslek: Yazar
Milliyet: Türk
Dönem: Servet-i Fünûn, cumhuriyet dönemi
Edebî akım: Realizm, sembolizm
  Etkilendikleri Émile Zola, Gustave Flaubert,  Goncourt Kardeşler, Charles Dickens 

Halid Ziya Uşaklıgil (1866, İstanbul - 27 Mart 1945, İstanbul), Servet-i Fünûn ve cumhuriyet dönemi Türk romancı ve yazar. Bâzı edebî yazılarını Hazine-i Evrak dergisinde Mehmet Halid Ziyaeddin adıyla yayımlamıştır.
Servet-i Fünûn edebiyatının en büyük nesir ustası kabul edilir. İlk büyük Türk romanı olarak kabul görmüş Aşk-ı Memnû’nun yazarıdır. Türk romanının gerçek anlamda batılı bir kimlik kazanmasında önemli katkısı olmuş bir yazardır.
Osmanlı İmparatorluğu’nda Sultan Mehmed Reşad döneminde baş mâbeyinci (1909-1912) ve Meclis-î Âyan üyesi olarak görev yaptı.
59.Türkiye Hükûmeti zamanında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan MEB 100 Türk edebiyatçısı listesinde yer almaktadır.
Hayatı

İstanbul’un Eyüpsultan semtinde doğdu. Uşşâkizâdeler diye anılan ve bir kolu İzmir’e yerleşerek halı ticaretiyle uğraşan Uşaklı Helvacızâdeler ailesine mensuptur. Babası halı tüccarı Halil Efendi, Uşak’tan İzmir’e göçmüş varlıklı bir ailedendi. Halid Ziya, o sırada İstanbul’a yerleşmiş olan Halil Efendi ile Behiye Hanım’ın üçüncü çocuğu olarak dünyaya geldi.
Mahalle mektebindeki ilk eğitiminin ardından Fatih Askeri Rüştiyesi’ne devam etti. 93 Harbi’nin başlaması ile Halil Efendi’nin işleri bozulunca aile, İzmir’e yerleşti ve Halid Ziya öğrenimini İzmir Rüştiyesi’nde sürdürdü. Ardından İzmir’de Ermeni Katolik rahiplerinin çocukları için kurulmuş yatılı bir okula devam ederek Fransızcasını geliştirdi; Fransız edebiyatını yakından tanıdı.
Fransızca çeviri denemeleri yaptıktan sonra henüz öğrenci iken ilk yazılarını yayımlamaya başladı. Önce İzmir çevresinde kendini tanıttı. Bâzı edebî yazılarını İstanbul’da Hazine-i Evrak adlı önemli bir dergide Mehmet Halid müstear adıyla yayımladı. İlk yazısı Hazîne-i Evrak’ta çıkan Deniz Danası başlıklı yazısıdır. İlk edebî yazısı (mensur şiir) “Aşkımın Mezarı” ise Tercüman-ı Hakikat’te yayımlandı (23 Nisan 1883). 1884’te Envâr-ı Zekâ’ya tercümeler yaptı. Tevfik Nevzat ve Bıçakçızâde Hakkı’yla birlikte “Nevruz” dergisini çıkarmaya başladı (13 Mart - 27 Ağustos 1884 arasında on sayı). Burada Alfred de Musset, Victor Hugo gibi Fransız romantiklerinden nesir halinde şiir tercümeleri, Louis Figuier’den popüler fenle ilgili yazılar ve derginin ilavesi olarak George Ohnet’nin “Demirhane Müdürü” adlı romanını yayımladı.
İstanbul’a giderek hariciyeci olmak için başvurdu; başvurusu kabul edilmeyince İzmir’e döndü. İstanbul’da bulunduğu süre içinde Fransız edebiyat tarihi ile ilgili olarak uzun süredir yazmak istediği kitabı yazdı. Garbdan Şarka Seyyale-i Edebiye: Fransa Edebiyatının Numune ve Tarihi adlı kitabı 1885’te 84 sayfa olarak basıldı. Bu eser, onun basılan ilk kitabıdır ve Türkçede basılmış ilk Fransız edebiyatı tarihi olma özelliği taşır. İzmir’e döndükten sonra İzmir Rüştiyesi’nde Fransızca öğretmenliği yaptı, öğretmenliğe devam ederken Osmanlı Bankası’nda çalışmaya başladı. İzmir İdadisi’nin açılmasından sonra öğretmenliğe bu okulda devam etti; Fransızcanın yanı sıra Türk Edebiyatı dersleri verdi.
Hayatı > Hizmet Gazetesi

1886’da idadide birlikte çalıştığı arkadaşı Tevfik Nevzat ile birlikte “Hizmet” adlı bir gazete çıkararak yapıtlarını burada yayımladı. Hizmet, vali Halil Rıfat Paşa ve hukuk dairesi reisi himayesinde yayımlanmış ve şehrin kültür sanat hayatına canlılık getirmiş, Halit Ziya’ya ise geniş bir yazı alanı açmıştı.
İlk eserlerinden “Nemide” (1889), “Bir Ölünün Defteri” (1889), “Ferdi ve Şürekâsı” (1894) Hizmet’te tefrika edilmiş duygusal, kısa romanlardır. 1885’te dizi olarak yayımlamaya başladığı “Sefile” adlı ilk romanı ise ahlaka aykırı olduğu gerekçesi ile yasaklandığı için yarım kaldı ve kitap haline gelmedi. Bu romanda masum bir genç kızın aldatılışını ve çektiği acıları anlatmaktaydı.
Halit Ziya’nın romanları kadar mensur şiirleri de ilgi uyandırmış ve moda olmuştu. Mensur şiirler, Muallim Naci gibi divan şiiri taraftarlarından olumsuz eleştiriler alsa da, Recaizade Mahmut Ekrem, Hizmet’e gönderdiği tebrik yazısı ile yetenekli bulduğu Halit Ziya’ya destek vermişti.
Yazar, dünya edebiyatı hakkında, tiyatro tarihi hakkında yazı dizileri hazırlamış; romantizmin temsilcisi Ahmet Mithat Efendi’yi eleştirdiği ve realizmi savunduğu bir eleştiri dizisi yayımlamıştır.
Halit Ziya, 1888’de annesi Bediye Hanım’ı kaybetti. 1889’da amcası ile iki aylık seyahate çıkarak Uluslararası Paris Sergisi’ni gördü. Gezi izlenimlerini Hizmet ve Tarîk’e gönderdiği mektuplarda anlattı. Aynı yılın sonunda Meclis-i Ayan Reisi Emin Ali Efendi’nin kızı Fatma Memnune Hanım’la evlendi. Halit Ziya’nın bu evlilikten 6 çocuğu dünyaya gelmiştir: Vedide, Bihin, Sadun, Güzin, Vedad ve Bülend. İlk çocuğu Vedide’yi geçirdiği bir hastalık sonucu kaybetti. Aynı şekilde Sadun ve Güzin’i de küçük yaşta kaybedecek, oğlu Vedat ise 33 yaşında trajik bir intiharla hayatına son verecektir. Halit Ziya, Sadun için Kırık Oyuncak, Güzin için Kırık Hayatlar ve Vedad için "Bir Acı Hikâye” adlı kitapları yazmıştır.
Hayatı > Servet-i Fünûn

Bankadaki işinden ayrılıp İzmir’de vali kâtipliğine başlayan Halid Ziya, bu görevde uzun süre kalmadı. 1893’te, İstanbul’da Reji Genel Müdürlüğü’nden gelen başkâtiplik teklifi üzerine İstanbul’a gitti. Bu görevi on altı yıl sürdürdü. Bu işinde, vaktinin çoğunu okuma ve yazmaya ayırma fırsatı buldu.
Reji’deki çalışma günlerinde Recaizade Mahmud Ekrem aracılığıyla Edebiyat-ı Cedide adlı edebiyat topluluğuna katıldı. Bu topluluğun en önemli isimlerinden birisi oldu. 1901’de kapatılıncaya kadar topluluğun çıkardığı Servet-i Fünûn dergisinde yazılar, hikâyeler, romanlar yayımladı. Kendisini Türk edebiyat tarihine mal eden büyük romanlarını bu topluluk içinde verdi.
Servet-i Fünûn'da 1897’de tefrika ettiği Mai ve Siyah onu Edebiyât-ı Cedîde’nin tartışmasız en önemli romancı ve hikâyecisi yaptı Romanda acıklı aşk serüveni konusunu geri plana alıp dönemin basın dünyasını, Edebiyat-ı Cedide kuşağının bu dünyaya bakış açısını yansıttı. Bu roman, topluluğun beyannamesi vazifesini gördü.
İlk büyük Türk romanı kabul edilen Aşk-ı Memnû’yu 1898-1900 yılları arasında Servet-i Fünûn'da tefrika etti. Bu eserde zengin bir adamın genç ve güzel karısının yasak bir aşka sürüklenişini gerçekçi bir biçimde, olayın psikolojik nedenleri üzerinde durarak anlattı. Dönemin İstanbul alt kültürleriyle son derece içli dışlı olması, yazarın bu eserini yazmak amacıyla gerekli malzemeyi toplamak için gösterdiği çabanın ürünüdür. Özellikle de o dönem Boğaziçi’nde yalı sakini aileler arasındaki esrar kullanma geleneği, yazarın ciddi psikolojik açılımlar yaşamasına sebep olarak eserin gelişimine ciddi etki etmiştir.
Yazar, Mai ve Siyah’ ın gördüğü rağbet üzerine başka dergi ve gazete sahiplerinin kendisinden yazı istemesi üzerine tiraji yüksek İkdam ve Sabah gazetelerinde de yazılar yayımlamıştır. Ancak Servet-i Fünûn'da yazan İsmail Safa’nın sürgüne gönderilmesi üzerine roman tefrika etmek dışında hiç yazı yayımlamadı.
Halid Ziya, 1901’de Kırık Hayatlar adlı romanı tefrika edilmekte iken Hüseyin Cahid’in Edebiyat ve Hukuk başlıklı yazısı üzerine Servet-i Fünûn kapatıldı ve topluluk dağıldı.
Hayatı > Ayastefanos’a yerleşme

Halid Ziya, Servet-i Fünûn kapatılıp topluluk dağılınca edebiyat hayatından uzun süre uzak kaldı. Rumların ve Ermenilerin yaşadığı bir balıkçı köyü olan Ayastefanos (bugünkü Yeşilköy semti)’a bir köşk yaptırdı ve Tevfik Fikret’in Aşiyan’a yerleştiği 1905 yılında Halid Ziya da kendi köşküne yerleşti. Bâzı eserlerinin kitap halinde yayımını gerçekleştirdi. Rejideki işleri dışında vaktini dostlarıyla sohbet ve okumayla geçirdi.