stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Azadşehr

| Azadşehr آزادشهر |
| --- | --- |
Şehristan Merkezi
Ülke:  İran
Eyalet: Gülistan Eyaleti
Şehristan: Azadşehr şehristanı
Bahş: Azadşehr merkezî bahşı
Nüfus (2006)
 • Toplam: 38.260
Azadşehr  (Farsça: آزادشهر,Āzādshahr), İran'ın kuzeyinde Gülistan Eyaleti'ne bağlı şehir.
İdari olarak kendi adını taşıyan Azadşehr şehristanı'na bağlıdır ve bu şehristanın yönetim merkezidir. 2006 yılı resmi nüfusu 38.260'dır.
Baca County, Colorado

| Baca ili |
| --- | --- |
İl
Baca County


Ülke:  ABD
Eyalet: Colorado
Kuruluş: 16 Nisan 1889
Merke: Springfield
Yüzölçümü
 • Toplam: 6.620 km²
Nüfus (2020)
 • Toplam: 3.506
 • Yoğunluk: 0.5/km²
Zaman dilimi: UTC-07.00 (Dağ)
 • Yaz (YSU): UTC-06.00 (Dağ)
Baca ili veya Baca County Amerika Birleşik Devletleri'nin Colorado eyaletinde bulunan bir ildir. İlin nüfusu 2020 sayımına göre 3,506'dır. İlin merkezi Springfield şehridir.
| g t Colorado eyaleti |
| --- | --- |
Konular:  İklim  Delegations  Çevre  Coloradolular  Coğrafya  Jeoloji  Hükümet  Tarih  Hukuk  State parks  Ulaşım  Visitor attractions 
Sosyal:  Kültür  Suç  Demografi  Ekonomi  Eğtimi  Politika 
Şehirler:  Akron  Alamosa  Arvada  Aspen  Aurora  Boulder  Breckenridge  Brighton  Broomfield  Cañon City  Castle Rock  Centennial  Colorado Springs  Commerce City  Cortez  Craig  Delta  Denver  Durango  Englewood  Erie  Evans  Fairplay  Federal Heights  Fort Collins  Fort Morgan  Fountain  Golden  Glenwood Springs  Grand Junction  Greeley  Greenwood Village  Gunnison  La Junta  Lafayette  Lakewood  Lamar  Leadville  Littleton  Longmont  Louisville  Loveland  Montrose  Northglenn  Parker  Platteville  Pueblo  Salida  Steamboat Springs  Sterling  Superior  Thornton  Trinidad  Vail  Westminster  Wheat Ridge  Windsor 
İlçeler:  Adams  Alamosa  Arapahoe  Archuleta  Baca  Bent  Boulder  Broomfield  Chaffee  Cheyenne  Clear Creek  Conejos  Costilla  Crowley  Custer  Delta  Denver  Dolores  Douglas  Eagle  El Paso  Elbert  Fremont  Garfield  Gilpin  Grand  Gunnison  Hinsdale  Huerfano  Jackson  Jefferson  Kiowa  Kit Carson  La Plata  Lake  Larimer  Las Animas  Lincoln  Logan  Mesa  Mineral  Moffat  Montezuma  Montrose  Morgan  Otero  Ouray  Park  Phillips  Pitkin  Prowers  Pueblo  Rio Blanco  Rio Grande  Routt  Saguache  San Juan  San Miguel  Sedgwick  Summit  Teller  Washington  Weld  Yuma 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: n79148958  NARA: 10038489  NLI: 987007557252305171  VIAF: 145409068   WorldCat (LCCN): n79-148958
Azadşehr şehristanı

| Azadşehr şehristanı شهرستان آزادشهر |
| --- | --- |
Ülke:  İran
Eyalet: Gülistan Eyaleti
Merkez: Azadşehr
Nüfus2006
 • Toplam: 88.251
Zaman dilimi: UTC+03.30 (IRST)
 • Yaz (YSU): UTC+04.30 (IRST)
Azadşehr şehristanı  (Farsça: شهرستان آزادشهر), İran'nde Gülistan Eyaleti'nin 12 şehristanından birisidir.
Şehristanın 2006 yılı toplam nüfusu 88.251, yönetim merkezi Azadşehr kentidir.
İdari olarak 2 bahşa ayrılmıştır:
Azadşehr merkezî bahşı
Çeşmesaran bahşı
Azadiya Welat

| --- | --- |
Tür: Haftalık
Kuruluş tarihi: 26 Şubat 1994
Dil: Kürtçe
Son yayım tarihi: 16 Ağustos 2016
Genel merkez: Türkiye
Azadiya Welat, Türkiye'de Kürtçe günlük yayın yapan Rojname gazetesinden sonra ikinci gazetedir. Gazete 26 Şubat 1994'ten 2006'ya kadar haftalık olarak yayınlanan bir gazeteydi. 15 Ağustos 2006'dan 16 Ağustos 2016'ya kadar günlük olarak yayımlanmaktaydı.
Gazetenin yayımı türlü nedenlerle birkaç kez durdurulmuştur. Gazete, 16 Ağustos 2016'da "terör örgütü PKK'nın propagandasını yaparak, örgütün yayın organı gibi hareket ettiği" gerekçesi ile geçici olarak kapatıldı. 29 Ekim 2016'da çıkarılan kanun hükmünde kararname ile Özgür Gündem gazetesi ile birlikte tamamen kapatılmasına karar verildi.
Ağrı'nın belediyeleri listesi

Bu liste 2007 Ekim'deki Ağrı, Türkiye'nin belediyelerinin listesidir.
Belediyeler ve başkanları

Liste önce ilçelerin sonra belediyelerin A'dan Z'ye abecesel olarak sıralanmasından oluşmuştur.
| İlçe | Belediye | Belediye başkanı  |
| --- | --- | --- |
| Ağrı | Ağrı | Ekrem Aktaş |
| Dedeli | Dedeli | Naim Durak |
| Diyadin | Diyadin | Seyfettin Yaşlı |
| Doğubayazıt | Doğubayazıt | Mukaddes Kubilay |
| Eleşkirt | Eleşkirt | Sait Yami |
| Eleşkirt | Tahir | Cemal Seferoğulları |
| Eleşkirt | Yayladüzü | Hamit Aysu |
| Eleşkirt | Yücekapı | Nurettin Öztürk |
| Hamur | Hamur | İsmet Aslan |
| Patnos | Patnos | Abdulhalik Taşkın |
| Taşlıçay | Taşlıçay | Salih Aslan |
| Tutak | Tutak | Bülent Osman Osmanağaoğlu |
Baf Ülkü Yurdu

| --- | --- |

Tam ad: Baf Ülkü Yurdu Spor Kulübü
Renkler: Yeşil-Kırmızı
Kuruluş: 1947
Lig: Süper Lig
Baf Ülkü Yurdu Spor Kulübü, KKTC'de bir spor kulübüdür. 1947 yılında Baf'ta kuruldu. 1974 Barış Harekâtı'ndan sonra Güzelyurt'a taşındı. Renkleri yeşil-kırmızıdır. Kıbrıs Türk sporunda birçok ilke imza atmıştır. Örneğin, Kıbrıs Türk futbolunda 4 sene üst üste (1986-87,1987-88,1988-89,1989-90) şampiyon olmayı başaran tek takım olma özelliğini hala taşımaktadır. Cumhurbaşkanlığı kupasını en çok üst üste kazanan takımdır. Rothmans kupasını en çok kazanan takımdır. Millî takıma bir anda en çok sporcu gönderen takımdır. Bir sezonda en çok kupa kazanma başarısını da göstermiştir.
Rainer Brandt

| Rainer Brandt |
| --- | --- |
Doğum: 19 Ocak 1936(1936-01-19) Berlin, Almanya
Ölüm: 1 Ağustos 2024 (88 yaşında) Berlin, Almanya
Meslek: Oyuncu, seslendirme sanatçısı, yönetmen ve yazar
Etkin yıllar: 1954–2024
Tanınma nedeni: Body in the Web (1960)

Rainer Brandt (19 Ocak 1936, Berlin – 1 Ağustos 2024, Berlin, Almanya), Alman aktör, seslendirme sanatçısı, yönetmen ve yazar.
Hayatı

Brandt, 19 Ocak 1936'da Berlin, Almanya'da doğdu. 1954'te başlayıp 2024 yılındaki ölümüne kadar sürdürdüğü oyunculuk kariyerinde kırkın üzerinde yapımda rol aldı. Yer aldığı bazı yapımlar arasında; Body in the Web (1960), The Revenge of Ivanhoe (1965), Uppercut (1978) ve Flatfoot in Africa (1978) sayılabilir. Brandt, 1 Ağustos 2024'te memleketi Berlin, Almanya'da doğal nedenlerden 88 yaşında öldü.
Filmografi > Sinema

1960: Body in the Web
1965: The Revenge of Ivanhoe
1968: Straßenbekanntschaften auf St. Pauli
1968: Van de Velde: Die vollkommene Ehe
1978: Uppercut
1978: Flatfoot in Africa
1981: Alles im Eimer
1983: Plem, Plem - Die Schule brennt
2014: Die 30 legendärsten verschwundenen Berliner Orte
Filmografi > TV dizileri

1968: Kennen Sie Kino?
1974: Wahlbekanntschaften
1993: Sylter Geschichten
Filmografi > TV filmleri

1963: Einer unter ihnen
1966: Prairie-Saloon
1967: Orgel und Rakete
1968: Die Mühle von Sanssouci
1983: Ein Mord liegt auf der Hand
Filmografi > Video filmler

2003: Flotte Sprüche für ein Halleluja - Interview mit Rainer Brandt
Pálné Veres

| Pálné Veres |
| --- | --- |
1855'te yapılan yağlı boya tablosu
Doğum: 13 Aralık 1815(1815-12-13) Trebeľovce-Láza, Nógrád Bölgesi, Macaristan Krallığı
Ölüm: 28 Eylül 1895 (79 yaşında) Váchartyán, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
Meslek: yazar, eğitmen, aktivist
Çocuk(lar): 2

Pálné Veres olarak da bilinen Hermína Karolína Benická Verešová (kızlık soyadı: Hermina Benická veya Beniczky, d. 1815–ö. 1895), Macaristan Krallığı'nın Slovak Bölgesi'nden bir öğretmen ve feministti. Ailesi Almanca konuşan Luthercilerdi. Babası Nógrád İlçesinde bir memurdu. Ancak 1816'daki ölümünden sonra aile Buda'ya taşındı. On altı yaşına kadar 1831'deki kolera salgınında ölen öğretmen annesi tarafından eğitildi. Büyükbabası tarafından evlat edinildi ve onun kütüphanesinde kendi kendine öğrenmeye başladı. Benická, teyzesinin yardımıyla Pest'e taşındıktan sonra Macarcasını geliştirmeye çalıştı ve çalışmalarına devam etti. Evlendikten sonra Pálné Veres adını aldı.
1840'lardan itibaren Veres, kadınların ve kızların eğitiminin savunucusu oldu. Çocuklarını yetiştirebilecek anneler ve üretken vatandaşlar olacak öğrenciler yaratmak için eğitimin önemine ilişkin konuşmalar yaptı, yazılar yazdı. 1867'de Macar Ulusal Kadın Eğitimi Derneği'nin kurulmasıyla sonuçlanan bir konferans düzenledi ve başkanı oldu. 1868'de Diyet Meclisi, çocuklar için ilkokul eğitimini zorunlu hale getiren bir yasayı kabul etti. Ancak kızlar için orta öğretime onay vermeyi reddetti. Yasama organına konuyla ilgili baskı yapmak için imza kampanyası düzenlendi ama başarısızlıkla sonuçlandı. Bunun üzerine dernek, Veres'in müdür olduğu Macaristan'da kadınlar için ilk ortaokulu açtı. Kadınların eğitimi konusundaki çabalarından dolayı Kraliyet Altın Liyakat Haçı ödülünü aldı. 1906 yılında Budapeşte'de onun adını taşıyan bir caddeye anısına bir heykel dikildi.
Hayatın erken dönemi ve eğitim

Hermína Karolína Benická, 13 Aralık 1815'te Macaristan Krallığı'nda Slovakya Bölgesi'ndeki Novohradská İlçesinde, babasının Trebeľovce -Láza'daki mülkünde (şimdiki Lučenec, Slovakya'nın yakınında) doğdu.  Babası Pavol Benický (aynı zamanda Pál Beniczky) Novohradská İlçesinin vali yardımcısı olarak görev yapan soylu bir aileden gelen Protestan bir toprak sahibiydi. Aile Almanca konuşan Luthercilerdendi.  Pavol Banská Bystrica'da (o zamanlar Neusohl olarak biliniyordu) doğdu. Annesi Karolina Sturmann, zengin demir sanayicisi Marton Sturman'ın kızıydı. Annesi ise bir öğretmendi. Benická, babası bir yaşındayken ölümünden sonra annesi, kız kardeşi ve kızları Maria, Hermína ve Lotti ile birlikte Buda'ya taşındığı için babasının ailesini pek tanımıyordu. Büyükbabaları Sturmann tarafından satın alınan bir evde yaşadılar. Karolina 1831'de kolera salgınında ölene kadar kızlarını burada eğitti.
Anneleri öldüğünde, üç kız kardeş büyükbabaları Sturmann'ın Turčok'taki malikanesine taşındılar. Benická burada büyükbabasının büyük kütüphanesinde çalışmalarına devam etti. Kızlar mülkte çok yalnız kaldığı için Hermína, halası Terézia Benická'nın yardımıyla eğitimine devam etme umuduyla Pest'e taşındı. Macarca konusunda yeterli yeterliliğe sahip olmadığını keşfetti ve dil dersleri almaya başladı. Ayrıca sanat, coğrafya, tarih, edebiyat ve bilim alanlarında kendi kendine çalışma alanları oluşturdu. Ancak göz enfeksiyonu nedeniyle okumada zorluk yaşadı. Benická, Pest'te bulunduğu süre boyunca yazar Imre Madách, edebiyat eleştirmeni Ferenc Toldy, oyun yazarı Lőrinc Tóth ve politikacı Pál Szontágh gibi birçok önde gelen insanla tanıştı ve arkadaş oldu. Ayrıca Nógrád İlçesinin baş noteri ve vali yardımcısı Pal Veres (Pavle Vereš olarak da bilinir) ile tanıştı. 1839'da Benická ve Veres, ailesinin Vanyarc'taki şatosunda evlendiler. Benická, evlendiktan sonra kocasının adını aldı ve Macar geleneklerine göre, daha sonra kocasının adına "né" (karısı anlamına gelen) son ekini ekleyerek Palné Veres oldu. Kısa bir süre sonra çift Vanyarc'a taşındı ve burada 1842'de Szilárda adlı bir kızları ve 1844'te doğumundan kısa süre sonra ölen bir oğulları oldu.
Ölümü ve Anısı

Veres, 28 Eylül 1895'te Avusturya-Macaristan'ın Váchartyán kentinde öldü ve Vanyarc'taki mezarlığa gömüldü. Ölümünden kısa bir süre sonra Macaristan yasaları kadınların üniversiteye kabul edilmesine ilişkin yasayı kabul etti. 1896 yılında kurduğu kız okulu, bir tür hazırlık okulu olan gymnasium'a dönüştü. 1906'da Budapeşte'de kadınların eğitimine olan bağlılığını onurlandırmak için bir heykel dikildi. Daha sonra okulun bulunduğu caddenin adı Pálné Veres Caddesi (Macarca: Veres Pálné utca) olarak değiştirildi.

Budapeşte V. Bölge'deki Veres Heykeli (Veres Pálné Caddesi'nin kuzey ucunda)
Aşıklı, Mesudiye

| Aşıklı |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Ordu ilinin Türkiye'deki konumu
AşıklıAşıklı'nın Ordu'daki konumu
Koordinatlar: 40°36′11″N 37°43′16″E﻿ / ﻿40.603°K 37.721°D﻿ / 40.603; 37.721
Ülke:  Türkiye
İl: Ordu
İlçe: Mesudiye
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2019): 124
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 452
İl plaka kodu: 52
Posta kodu: 52900
Aşıklı, Ordu ilinin Mesudiye ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Aşıklı; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2019 | 124 |  |
| 2018 | 205 |  |
| 2017 | 85 |  |
| 2016 | 91 |  |
| 2015 | 97 |  |
| 2014 | 91 |  |
| 2013 | 126 |  |
| 2012 | 218 |  |
| 2011 | 74 |  |
| 2010 | 71 |  |
| 2009 | 67 |  |
| 2008 | 63 |  |
| 2007 | 59 |  |
Avrasya stepleri

Avrasya bozkırları
Avrasya bozkırları, Avrasya'nın ılıman otlaklar, savanlar ve çalılıkların biyolojisindeki engin bozkır ekosistemidir. Romanya ve Moldova'dan Ukrayna, Rusya, Kazakistan, Doğu Türkistan ve Moğolistan'dan Mançurya'ya uzanmaktadır. Ek olarak Macaristan'da yer alan Pannoniyen bozkırları Avrasya bozkırlarının bir uzantısı olarak kabul edilir.
Paleolitik çağdan beri, bozkırların güzergâhı Doğu Avrupa, Orta Asya, Çin, Güney Asya ve Orta Doğu'ya ekonomik, politik ve kültürel yollarla ticaret yollarını bağlamıştır. Yalnızca Antik Çağ'da ve Orta Çağ'da İpek Yolu'nun değil aynı zamanda Yakın Çağ'da Avrasya Kara Köprüsü'nün de öncüsüdür. Xiongnu, İskitler, Kimmerler, Sarmatlar, Hunlar, Harezm, Mavera-ün'nehir, Soğdlar, Siyenpiler, Moğol İmparatorluğu ve Göktürk Kağanlığı gibi tarih boyunca göçebe imparatorluklara ve birçok büyük kabile konfederasyonuna ve antik devletlere ev sahipliği yapmıştır.
Roll

Vikisözlük'te  ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
Roll şu anlamlara gelebilir:
Roll, 1996-2009 yılları arasında Türkiye'de yayımlanan kültür-sanat dergisi
Roll, Anne McCue'nun 2004 çıkışlı albümü
Roll, Emerson Drive'ın 2012 çıkışlı albümü
Aşağıyorganlı, Özalp

| Aşağıyorganlı |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Van
Koordinatlar: 38°53′20″N 44°04′52″E﻿ / ﻿38.889°K 44.081°D﻿ / 38.889; 44.081
Ülke:  Türkiye
İl: Van
İlçe: Özalp
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2022): 890
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0432
İl plaka kodu: 65
Posta kodu: 65800
Resmî site 
Aşağıyorganlı, Van ilinin Özalp ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya

Van il merkezine 100 km, Özalp ilçesine 40 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 890
2000: 614    
1997: -
Azerbaycan kadın millî hentbol takımı

Azerbaycan kadın millî hentbol takımı, Azerbaycan'ı uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden kadın hentbol takımıdır. Azerbaycan Hentbol Federasyonu tarafından yönetilmektedir.
Takım henüz bir Avrupa veya Dünya şampiyonasına katılmadı. Buna karşın 2017 İslami Dayanışma Oyunları'nda altın madalya kazandı.
Azerbaycan kadın millî basketbol takımı

Azerbaycan kadın millî basketbol takımı, Azerbaycan'ı uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden kadın basketbol takımıdır. Azerbaycan Basketbol Federasyonu tarafından yönetilmektedir.
Psikodilbilim

Psikodilbilim veya ruhdilbilim, psikolojik süreçlerle dilsel etkenler arasındaki iletişimi çalışan disiplindir. Bu disiplin başat olarak dilin nasıl işlendiği (to process), zihin ve beyinde nasıl temsillendiği (to represent) ile ilgilenir; yani, insanların dili edinmesini, kullanmasını, anlamasını (to comprehend) ve üretmesini sağlayan psikolojik ve nörobiyolojik faktörlerle...
Psikodilbilim dildeki gramatik yapıların (construction) üretimi için elzem olan bilişsel yeti (faculty) ve süreçlerle (process) ilgilenir. Ayrıca bu yapıların bir dinleyici tarafından algılanışını da inceler.
Psikodilbilim felsefi ve eğitsel alanlardan hareketle ortaya çıkmıştır. Modern araştırmalar, zihnin-beynin dili nasıl işlediğini incelemek için biyoloji, nörobilim, bilişsel bilim, dilbilim ve enformasyon biliminden yararlanır. Bunun yanı sıra sosyal bilimler, insan gelişimi, iletişim teorileri ve bebek gelişimi gibi kimi alanlarla da  etkileşimi vardır.
Beynin nörolojik işleyişini incelemek için non-invazif tekniklere sahip birkaç alt disiplin vardır. Örneğin: nörolinguistik başlı başına bir alan haline geldi; gelişimsel psikodilbilim, psikodilbilimin bir dalı olarak, çocuğun dil öğrenme yeteneği ile ilgilenmektedir.
Çalışma alanları

Psikodilbilim, psikoloji, bilişsel bilim, dilbilim, konuşma ve dil patolojisi ve söylem analizi dahil olmak üzere çeşitli farklı arka planlara sahip araştırmacılardan oluşan disiplinlerarası bir çalışma alanıdır. Psikodilbilimciler, aşağıdaki ana alanlara göre insanların dili nasıl edindiklerini ve kullandıklarını inceler:
dil edinimi: çocuklar dili nasıl edinir?
dil anlayışı: insanlar dili nasıl anlar?
dil üretimi: insanlar dili nasıl üretir?
ikinci dil edinimi: Bir dili zaten bilen insanlar başka bir dili nasıl edinir?
Dili anlama ile ilgilenen bir araştırmacı, basılı metindeki örüntülerden ortografik, morfolojik, fonolojik ve anlamsal bilgilerin çıkarılmasıyla ilgili süreçleri incelemek için okuma sırasında kelime tanıma çalışabilir. Dil üretimiyle ilgilenen bir araştırmacı, kavramsal veya anlamsal düzeyden başlayarak sözcüklerin telaffuz edilmeye nasıl hazırlandığını inceleyebilir (bu aslında çağrışımla ilgili bir konudur ve muhtemelen anlamsal farklılıkla ilgili kavramsal bir çerçeve yoluyla incelenebilir). Bunların yanı sıra Gelişimsel Psikodilbilimciler, bebeklerin ve çocukların dili öğrenme ve işleme becerilerini inceler.
Psikodilbilim, çalışmalarını, insan dilini oluşturan farklı bileşenlere göre daha da böler.
Dilbilim ile ilgili alanlar şunları içerir:
Fonetik ve fonoloji, konuşma seslerinin incelenmesidir. Psikodilbilimde araştırmalar, beynin bu sesleri nasıl işlediğine ve anladığına odaklanır.
Morfoloji, özellikle ilgili kelimeler (köpek ve köpekler gibi) arasındaki yapıların ve kurallara dayalı olarak yeni kelime (çoğul bir yapı oluşturmak gibi) oluşumunun incelenmesidir.
Sentaks, kelimelerin cümleler oluşturmak için nasıl birleştirildiğinin incelenmesidir.
Semantik, kelimelerin ve cümlelerin anlamlarıyla ilgilenir. Sentaks, cümlelerin biçimsel yapısıyla ilgiliyken semantik, cümlelerin asli anlamıyla ilgilenir.
Pragmatik, anlamın yorumlanmasında bağlamın rolü ile ilgilenir.
Tarihçe

Psikodilbilim dilin özelliklerinin nasıl edinildiğini araştırdığından dolayı doğuştanlığa karşı davranışın edinilmesi konusundaki tartışmalardan bir hayli etklieniyor. Bir süre için doğuştan özellik konsepti psikoloji çalışmalarında hiç dikkate alınmadı. Fakat zaman geçtikçe doğuştanlığa yeni bir tanımın yapılır olması, doğuştan olarak ele alınabilecek davranışlar bir bireyin psikolojik olarak incelenmesinde de tekrar kullanılmaya başlandı. Davranışçı modelin popülaritesinin azalmasının ardından, etoloji, psikoloji içinde önde gelen bir düşünce olarak yeniden ortaya çıkmış ve doğuştan gelen bir insan davranışı olan dil konusunun bir kez daha psikoloji kapsamında incelenmesine olanak sağlamıştır.
Tarihçe > "Psikodilbilimin" in kökeni

Psikodilbilimin teorik çerçevesi, 19. yüzyılın sonlarında “Dilin Psikolojisi” olarak geliştirilmeye başlandı. Psikodilbilimin bir bilim olarak, 1936'da dönemin önde gelen psikologlarından Jacob Kantor'un An Objective Psychology of Grammar adlı kitabında "psikodilbilim" terimini kullanmasıyla başladığı kabul edilir.
Bununla birlikte, "psikodilbilim" terimi, 1946'da Kantor'un öğrencisi Nicholas Pronko'nun "Psikodilbilim: Bir İnceleme" başlıklı bir makale yayınlamasıyla yaygın olarak kullanılmaya başlandı. Pronko'nun arzusu, birbiriyle ilişkili sayısız teorik yaklaşımı tek bir isim altında birleştirmekti. Böylece psikodilbilim ilk kez "tutarlı olabilecek" disiplinler arası bir bilimden bahsetmek için kullanılmış oldu ve bunun yanı sıra Charles E. Osgood ve Thomas A. Sebeok'un 1954 tarihli bir kitabı olan Psikodilbilim: Teori ve Araştırma Sorunları Anketi'nin de başlığı olarak seçildi.
Teoriler > Dil edinimi

Ana madde: Dil edinimi
Halen çok fazla tartışma sürmesine rağmen, çocukların dil edinimi üzerine iki temel teori vardır:
dilin bütününün çocuk tarafından öğrenilmesini gerektiğini savunan davranışçı bakış açısı; ve
soyut dil sisteminin öğrenilemeyeceğine, ancak insanların doğuştan gelen bir dil yetisine veya " evrensel dilbilgisi " olarak adlandırılan yapıya erişimi olduğunu savunan doğuştancı perspektif.
Doğuştancı bakış açısı 1959'da Noam Chomsky'nin BF Skinner'ın Verbal Behavior (1957) adlı kitabına yönelik son derece eleştirel bir inceleme yazmasıyla dikkat çekmeye başladı. Bu inceleme, psikolojide bilişsel devrimi başlatan metinlerden biri olarak kabul edilir. Chomsky, insanların dile özel, doğuştan gelen bir yeteneğe sahip olduğunu ve özyineleme gibi karmaşık sentaktik özelliklerin beyinde "doğuştan geliştiğini" öne sürdü. Bu yeteneklerin, en zeki ve sosyal hayvanların bile kavrayışının ötesinde olduğunu düşünüyordu. Chomsky, bir dil edinen çocukların olası tüm insan gramerleri arasından seçmek için geniş bir arama uzamına sahip olduğunu iddia ettiğinde, çocukların dillerinin tüm kurallarını öğrenmek için yeterli girdi aldıklarına dair hiçbir kanıt yoktu. Bu nedenle, insanlara dil öğrenme yeteneği veren başka bir mekanizma olmalıydı ve bu ancak doğuştan geliyor olabilirdi. "Doğuştanlık hipotezine" göre, böylesi bir dil yetisi insan dilini belirleyen ve bu yetiyi hayvan iletişiminin en karmaşık biçimlerinden bile farklı kılan şeydir.
Dilbilim ve psikodilbilim alanı, o zamandan beri Chomsky'nin karşısında veya tarafında olan tepkilerle tanımlandı. Chomsky'nin lehindeki görüş, insanın dili kullanma yeteneğinin (özellikle özyinelemeyi kullanma yeteneğinin) her türlü hayvan yeteneğinden niteliksel olarak farklı olduğunu savunuyor. Bu yetenek, uygun bir mutasyondan veya başlangıçta başka amaçlar için gelişen becerilerin adaptasyonundan kaynaklanmış olabilir.
Dilin dışsal girdi ağırlıklı olarak öğrenilmesi gerektiği görüşü özellikle 1960'tan önce popülerdi ve Jean Piaget ve emprist Rudolf Carnap'ın mentalistik teorileri tarafından temsil ediliyordu. Benzer şekilde, davranışçı psikoloji ekolü, dilin koşullu tepkiyle şekillenen bir davranış olduğu görüşünü ortaya koyar; bu yüzden o da öğrenildiğini savunur. Dilin öğrenilebileceği görüşünde, yani yeterince dilsel veriye maruz kaldığımız görüşünde, belirimcilik esinlenen güncel bir canlanma yaşanmaktadır. Bu görüş doğuştancılığın yanlışlanamaz olduğunu, bilimsel olarak test edilebilir görüş olmadığını savunur. Benzer bir çizgiyi takip ederek, 1980'lerden bu yana bilgisayar teknolojisindeki artışla birlikte, araştırmacılar nöral ağ modellerini kullanarak dil edinimini simüle edebildiler.
Teoriler > Dil anlama

Dilin yapıları ve kullanımları, ontolojik kavrayışların oluşumu ile ilişkilidir. Bazıları bu sistemi, anlam ve bilgi alışverişinde bulunmak ve aynı zamanda dile anlam vermek için kavramsal ve semantik saygıyı kullanan, böylece bir "durdurma" kısıtlamasına bağlı semantik süreçleri inceleyen ve tanımlayan "dil kullanıcıları arasında yapılandırılmış işbirliği" olarak görür. Sıradan erteleme vakaları değildir. Erteleme normalde bir nedenle yapılır ve mantıklı bir kişi, iyi bir neden varsa her zaman ertelemeye eğilimlidir.