Hindistan'da laiklik
Görüşler

Wall Street Journal'de yazan Sadanand Dhume, sekülerizmin batı dünyasında din ve devletin ayrılığı olarak ancak daha çok dinselciliği yatıştırmaya yakın olarak anlaşılmakta olması nedeniyle Hint sekülerizmini bir hile ve başarısızlık olarak eleştiriyor. Hint entelektüellerinin sol kanadı arasında sekülerizmin kusurlu anlaşılmış olması yüzünden Hindistan Ulusal Kongresi politikacılarının dinsel önderler ve Zakir Naik gibi vaizleri kötülüğe teşvik ettiklerini ve İslami terörizme, dinsel militanlığa ve toplumsal uyumsuzluğa karşı genel olarak zayıf bir duruş aldıklarını yazıyor.
Diğerleri, özellikle tarihçi Ronald Inden Hint idari yapısının gerçekte seküler (lâik) olmadığını, Müslüman liderleri yüzeysel olarak frenleyici fakat Hindu topluluklarına karşı ise belirgin biçimde ayrımcı davranıldığını öne sürüyor. Zayıf eğitimli sözde entelektüel Hintlerin Hint sekülerizmini Hindu karşıtlığı ve hatta açığa vurulmamış bir İslamofobik yapı olarak saptadıklarını yazıyor. Hindistan'ın sol görüşlü (Batı Bengal devleti gibi) hükûmetlerinin örtülü olarak dinsel içerikli eğitim yerleri olan medreseleri, geleneksel İslami eğitimi ve İslami maske takmış köktencilik öğretimini örtülü olarak desteklediklerini belirterek şöyle diyor;
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Nehru’nun Hindistan’ı 'sekülerizm'e karşı suç işlemiştir. Buradaki (vurgulamak istediğim) düşünce; devletin 'kişisel' olan dinsel konulara karışmaması ve tüm dinlere mensup kişiler arasında uyumu oluşturması gerektiğinin halk tarafından alenen daha zayıf bir biçimde tekrarlanmakta olmasıdır. Düşüncenin daha güçlü ifadesinde, (sekülerizmin) çağdaşlaşma hedefi resmi olmayan biçimde ifade edildi, Hindistan yüzlerce yıllık geleneğin cehaletini ve batıl inançlarını ve nihayet Hinduculuğu ve İslamcılığı insanların gündelik hayatından hariç tutmalıdır. Hindistan’ın bağımsızlığından sonra, hükümetler sekülerizmi daha çoğunlukla Hint milliyetçiliğinin dinsel geçmişini tanımayı ret ederek uyarladılar, Hindu ya da Müslüman ne olursa olsun ve aynı zamanda (tutarsızca) Müslüman Kişisel Yasasını (Şeriati) iptal etmeyerek. | „ |

Hint Nobel sahibi Amartya Sen, sekülerizmin politik algılayışa göre özellikle herhangi bir dinsel buyruktan devletin ayrı olmasını gerektirdiğini öne sürüyor. Sen'in bu iddiası en azından iki biçimde algılanabilir: İlk bakışa göre devletin bir tarafı tutmayı ret ederek tüm dinlere eşit mesafede yer almasıdır. İkinci bakış devletin herhangi bir din ile herhangi bir biçimde ilişki içinde bulunmamasıdır. Her iki algılayışta da sekülerizm, devletin öncelikli bir duruş içinde herhangi bir dini vermesine karşıdır. Sen, birinci bakışın, devletin herhangi bir dinsel konu hakkında herhangi bir işbirliği içinde bir edimde bulunmaması yönünde bir istemin olmadığı bir Hindistan için daha uygun olduğunu öne sürüyor. Aksine, bugüne kadar emin olunması gereken, devletin farklı dinler ve farklı dinsel toplulukların mensupları ile çalışması gerektiğidir, böylece temel bir simetrik davranış biçimi temin edilebilir.
Amartya Sen, günümüz Hindistan'ının simetrik bir davranış biçiminde olduğunu öne sürmüyor veya örneğin çocuk evliliğini onaylayan şeriatin kabulünün bir dine yönelik nötr tutumun eşitliğini taşıyıp taşımadığı hakkında herhangi bir bakış açısını öne sürmüyor. Sen'in tespitlerine göre Hindistan'da sekülerizm, O'nun belirtmiş olduklarından ne birincisinin ne de ikincisinin içinde yer alan bir sekülerizm değildir.
Ellora mağaraları, Hindistan eyaleti Maharashtra'da bulunan bir Dünya Miras Alanı'dır. 5. ve 10. yüzyıllar arasında Charanandri tepeleri içinde dikey yönlü olarak 35 mağara kazılmıştır. Bunlar; 12 adet Budist mağarası, 17 adet Hindu mağarası ve 5 adet Jain mağarasıdır. Hindistan tarihinin İslam öncesi döneminde farklı inanışların dinsel uyumlu varlıklarını telkin etmek ve farklılıkların seküler mütalaasının etkinliğini temin etmek üzere inşa edilmişlerdir.
Ekber'in Sikandra'daki anıt mezarı, Hindistan, Agra yakınlarındadır. Ekber'ın mozelesi İslam ve Hinduizm gibi dinlerden değişik elementler içermektedir.
Budist rahipleri bir festival esnasında Sera Manastırı'nda. Manastır, Tibet'in Çin işgaline uğramasından sonra Hindistan tarafından sığınak olarak kullanılmak üzere bağışlandı ve daha sonra Mysore'a nakledildi.
Jaipur’da bir Hindu tapınağı. Katmanlı geleneksel Hindu tapınağı, Budist stupası ve İslami kubbe yapısının Hindistan birleşimi. Mermer kenarlarda Hindu Tanrılarının yanı sıra Hristiyan azizleri ve İsa Mesih’i gösteren oyma işi figürler bulunmaktadır.