stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Abazalar
Abaza Rayonu (Bölgesi)

Kasım 1991'de yapılan Abazin kongrelerinde Abazin Cumhuriyeti ilan edildi ve Psij köyü (aul) başkent kabul edildi. Ancak bu cumhuriyet Rusya Federasyonu'nca onaylanmadı. Abazinya, Kasım 1990'da cumhuriyet statüsü alan Karaçay-Çerkesya'nın bir parçası olarak kaldı.
Abaza Rayonu'nun oluşturulması konusu ilk kez Abaza halkının, "Rusya'nın sayıları az olan halkları”na dahil edilmesinin ardından gündeme geldi. Sayıları az olan halklara dahil edilmesinin ardından Abazalar, Rusya kanunları uyarınca varlıklarını ve kültürlerini devam ettirebilmek için bir takım haklar kazandılar. Bu haklardan biri tarihi topraklarında yaşama hakkı.Karaçay-Çerkes'te 25 Aralık 2005'te yapılan referandumun ışığı altında Rusya Federasyonu hükûmetinin 1 Haziran 2006'da aldığı karar çerçevesinde Karaçay-Çerkes Parlamentosu Anayasa'nın cumhuriyetteki idari bölgelerle ilgili 62. maddesinin 1. fıkrasında değişiklik yaparak, sekiz olan idari bölgelere Abaza Rayonu'nu da ekledi. Abazaların yaşadığı yerler, 30 Haziran 2006'da idari bölge olarak resmen tanındı. Tamamen oluşturulması için 1 Ocak 2009'a kadar geçiş süreci tanınan Abaza bölgesinin merkez yönetimi Yinjik-Çukun kasabası. Referandumla yeni oluşturulan Abaza bölgesinin Abazaların toplu olarak yaşadığı ve Prikuban, Habez ve Ust-Cegutin bölgelerine bağlı Kara-Pago, Psıj, İnjiç-Çukun, Elburgan (Bibard) ve Kubina kasabalarından oluşması öngörülüyor.Abaza Rayonu, Abazaların toplu olarak yaşadığı ve ülke coğrafyasının yüzde 2'sine tekabül eden 300 kilometrekarelik bir alanda kuruldu. Toplam nüfusun yüzde 7,4'ünü oluşturan 32 bin civarındaki Abaza'nın sadece 15 bini yeni oluşturulan bölge sınırları içinde yaşıyor. Abaza Rayonu 1 Ocak 2009'da işlevsellik kazandı. Abaza Rayonu'nun merkezi İnjiç-Çukun köyündedir.
Abaza Rayonunu Oluşturan Abaza Kasaba ve Köyleri :
Kara-Pago (Abazaca Kara-Pagua/Къара-Пагва)
Psıj (Abazaca Darıkokıt/Дарыкъвакыт)
İnjiç-Çukun (Abazaca Yıncig-Lokt/Йынджьыгь-Локт)
Elburgan (Abazaca Biberdkıt/Биберкыт)
Kubina (Abazaca Kubina-Lokt/Къвбина-Локт)
Abaza Rayonu Dışındaki Abaza Kasaba ve Köyleri :
Abaza-Habl (Abazaca Abaza-Hable/Абаза-ХІабльа)
Apsua (Abazaca Çegerıya/Чагьарыйа)
Koydan (Abazaca Kuaydan/Къвайдан)
Krasnıy Vostok (Abazaca Guımlokt/Гвымлокт)
Novakuvinsk (Abazaca Huıj-Çkuın/Хъвыжв-ЧкІвын)
Starokuvinsk (Abazaca Khuıj-Du/Хъвыжв-Ду)
Tapanta (Abazaca Tapanta/ТІапІанта)
Abazalar Tarafından Kurulup Zamanla Adigeleşen Kasaba ve Köyler :
Abazakt (Abazaca Gebakuay/Гьабакъвай)
Psauıke-Dahe (Abazaca Kılçkıt/Къылчкыт)
Uzay turizmi

Uzay turizmi, turistlerin para ödeyerek katıldıkları, kişisel tatmin ve eğlence merkezli oluşumdur.
2008 yılı itibarıyla, olanaklar kısıtlı ve pahalıdır. Şu an sadece Rus Uzay Ajansı bu servisi sağlamaktadır. Uluslararası Uzay İstasyonu'na uçuşun bedeli 30 milyon dolardır. 2009 yılına kadar tüm biletler satılmış durumdadır.
Son yıllarda birçok yatırımcı, devlet tekelindeki bu hizmeti sağlamaya çalışmaktadırlar.
Özel uzay turizmi sektörü

Uzaya bilet satmaya çalışan şirket MirCorp olmuştur. İlk müşterileri olan Dennis Tito, ödeyeceği parayla Mir'in bakım giderlerini karşılayacaktı. Fakat Mir planının durdurulması üzerine Tito kendisine başka birşirket aradı. Bir Amerikan Şirketi olan Space Adventures, Tito'yu Uluslararası Uzay İstasyonu'na götürmek üzere anlaştı. Bu olay sonrasında hala uzaya tek bilet kesen şirket olma özelliğini korumaktadır. İlerleyen yıllarda şirket 4 kişiyi daha uzaya göndermiştir. İlk üç ziyaretçi biletleri karşılığında 20 milyon dolar ödemişlerdir.
Columbia mekiğinin kaza yapmasından sonra, turizm duraklamıştır. Çünkü sadece Rus Soyuz roketleri Uluslararası Uzay İstasyonuna varabilecek durumda kalmıştır. 2003 yılında Rus Uzay Ajansı ve NASA, uzay turistlerine 'Uçuş katılımcısı' ismini uygun görmüştür; bu sayede katılımcılar astronotlardan ayrılmış olacaktır. Christa McAuliffe, ücret ödemediğine rağmen katılımcı olarak kabul edilmiştir, çünkü astronotların aksine teknik olmayan deneyler yapmıştır.
X Prize

X Prize'ın değeri 10 milyon dolardır ve atmosferdeki 62 mili geçebilen ilk takıma verilecektir. Bu ödül Scaled Composites takımına, 4 Ekim 2004 yılında verilmiştir. Ödülü alan tasarım, SpaceShipOne olmuştur. Tasarımcısı Burt Rutan olan uzay gemisi, Virgin Galactic tarafından desteklenmiştir. İlk uçuşu Michael Melvill 21 Haziran 2004'te yapmış ve bu uçuşu yapan bağımsız astronot olmuştur. Ödülü kazandıran uçuş ise Brian Binnie tarafından yapılmış ve Binnie 69.2 mile kadar yükselmiştir.
Uzay turistlerinin listesi

Tüm turistler, Uluslararası Uzay İstasyonu'na, Rus Soyuz uzay aracıyla yerleşmişlerdir.
Dennis Tito (Amerikalı): Nisan 28 - Mayıs 6, 2001
Mark Shuttleworth (Güney Afrikalı / İngiliz): Nisan 25 - Mayıs 5, 2002
Gregory Olsen (Amerikalı): Ekim 1 - Ekim 11, 2005
Anuşe Ansari (İranlı / Amerikalı): Eylül 18 - Eylül 29, 2006
Charles Simonyi (Macar / Amerikalı): Nisan 7 - Nisan 21, 2007[10]
Richard Garriott Kendisi Amerikalıdır ve emekli bir astronotun oğlu ve oyun tasarımcısıdır: Ekim 12 - Ekim 23, 2008
Guy Laliberté (Kanadalı): 30 Eylül – 11 Ekim 2009
Planlanan yolculuklar

Vladimir Gruzdev (Rusya): 2009 yılında uçması beklenmektedir. Gruzdev eski bir politikacıdır. Masrafları partisi tarafından karşılanacaktır.
Sergey Brin (ABD). 2011 yılında uçması beklenmektedir. Brin, Google'ın 2 kurucusundan biridir ve uzay turizminin önemli destekçilerindendir.
Bu görsel Soyuz TM-32 Taksi Uçuş mürettebatının gemi içerisinde çekilmiş bir resmidir.
Mark Shuttleworth uzay istasyonunda
Yalancı kökteş

Yalancı kökteşler, sahte kökteşler, sahte eş asıllılar veya sahte soydaşlar, benzer hatta aynı ses veya anlam taşıması sebebiyle eş asıllı gibi görünen ancak farklı kökenlere sahip sözcük çiftleridir. Bu çiftler ile aynı dil içinde, farklı dillerde, hatta aynı dil ailesi içerisinde dahi karşılaşılabilir. Örneğin, İngilizce 'dog'  sözcüğü ve Mbabaram dilindeki 'dog' sözcüğü tamamen aynı anlama ve çok benzer söyleyişlere sahiptir ancak bu durum tamamen rastlantısaldır. Aynı şekilde, İngilizce 'too' ve İspanyolca  'too' benzer anlamlarını tamamen farklı Proto-Hint-Avrupa köklerinden almıştır ve aynı şey İngilizce 'has' ve İspanyolca 'haber' sözcükleri için de geçerlidir. Yalancı kökteşler, farklı anlamlara sahip benzer sesli sözcükler olan ancak aslında kökenbilimsel olarak ilişkili olabilen yalancı eşdeğer sözcüklerden farklıdır.
Olgu

"Yalancı kökteş" terimi, bazen yanlış bir şekilde yalancı eşdeğer terimine atıfta bulunmak için kullanılır ancak iki fenomen farklıdır. yalancı eşdeğer sözcükler, farklı dil veya lehçelerde bulunan iki sözcüğün yazım ya da telaffuz açısından benzer fakat anlam açısından farklı olmaları ile ortaya çıkar. Bazı yalancı eşdeğer sözcükler aynı zamanda yalancı kökteş olsa bile, birçoğu aslında eş asıllı sözcüklerdir. Örneğin, İngilizce 'pretend' ve Fransız 'prétendre' yalancı eşdeğerdir ancak aynı kökene sahip oldukları için yalancı kökteş değildirler. Tüm bunların yanında, yalancı kökteş sözcükler ortak bir köke sahip olmasalar dahi, aralarında hala fono-semantik eşleştirme veya halk etimolojisi ile alakalı bir bağlantı olabilir.
Olgu > Ana ve baba yalancı kökteşleri

Temel akrabalık belirten anne ve baba sözcüklerinin, yalancı kökteşler arasında özel bir konumu bulunmaktadır. Dillerin pek çoğunda benzer ses ev anlam taşıyan bu sözcüklerin aslı, bu benzerlikleri taşıyan sözcüklerin aynı kökten gelmesinden değil, dil ediniminin erken evrelerinde bebeklerin babıldama yaparak çıkarabildiği en basit seslerin bu sözcüklerin yapısını oluşturmasından doğar.
Örnekler > Dil içi yalancı kökteşler

|  Sözcük |  Etimoloji | 2>  Sözcük | 2>  Etimoloji |
| --- | --- | --- | --- |
| İngilizce day "gün" | Eski İngilizce dæġ << Proto-Cermen *dagaz << Proto Hint-Avrupa *dʰeǵʰ- | İngilizce diary "günlük" | Latince diārium << dies (gün) << Proto-İtalik *djēm << Proto Hint-Avrupa *dyḗws (cennet) |
| İngilizce island "ada" | Eski İngilizce īġland << Proto-Cermen *awjōlandą veya ea + land | İngilizce isle "ada" | Latince insula |
Örnekler > Farklı dillerden yalancı kökteşler

|  Sözcük |  Etimoloji | 2>  Sözcük | 2>  Etimoloji |
| --- | --- | --- | --- |
| İngilizce bad "kötü" | Muhtemelen Eski İngilizce bæddel "hermafrodit, efemine adam" << Proto-Germen *bad- "kirletmek" | Farsça: بد, bad | Orta İranca *vat << PHA *wed(h)- |
| İngilizce cinder "kül" | Eski İngilizce sinder << Proto-Cermen *sendra- "cüruf" << PHA *sendhro- "pıhtılaşma sıvısı" | Fransızca cendre ("kül") | Latince cinerem << Pha *ken- ("ortaya çıkmak, başlamak") |
| İngilizce dog "köpek" | Eski İngilizce docga veya dogga | Mbabaram dog ("köpek") | Proto-Pama-Nyungan *gudaga |
| İngilizce much "çok" | Eski İngilizce myċel << Proto-Cermen *mikilaz << PHA *meǵa- ("büyük, sağlam, harika") | İspanyolca mucho ("çok") | Latince multus << PHA *ml̥tos ("ufalanmış") |
| İngilizce desert "çöl" | Latince dēserō ("terk etmek")  << nihayetince PHA **seh₁- ("ekme") | Antik Mısırca Deshret (Nil'in ulaşmadığı alanlara verilen ad)  | dšr ("kırmızı") |
| Fransızca feu "ateş" | Latince focus | Almanca Feuer "ateş" | Proto-Cermen *fōr ~ *fun- << Proto Hint-Avrupa *péh₂wr̥ |
| Fransızca nuque "ense" |  | Macarca nyak "boyun" |  |
| İsveççe göl  "göl" | Proto-Cermen *guljō | Salarca göl "göl") | Ana-Türkçe *kȫl |
| Almanca Erdbeere "çilek" | Erd "dünya" + Beere "dut" | Macarca epér 'çilek') |  |
| Almanca Haus "ev" |  | Macarca ház "ev" |  |
| Macarca nő "kadın" |  | Mandarin 女 (nü̆) "kadın" |  |
| Doğu Kanada İnuitçesi ᖃᔭᖅ         (kayak) | Proto-Eskimo *qyaq | Türkçe kayık | Eski Türkçe kayguk  << Ana-Türkçe kay- |
| Mayaimi Mayaimi (Büyük su) |  | İbranice מים mayim ("su") |  |
| Japonca: ありがとう arigatō "teşekkürler" | 有難う御座います "arigatō gozaimasu" cümlesinin kısaltması "ben müteşekkirim, teşekkür ederim"  << 有難く "arigataku" << 有難い "arigatai" ("müteşekkir, takdir")  << Eski Japonca 有難斯  "arigatasi" ("olması zor")  | Portekizce obrigado ("teşekkür ederim") | tam anlamıyla "minnettar" << Latince obligātus |
Yeni sözcüklerin oluşturulması

Yalancı kökteşler arasındaki tesadüfi benzerliğin, bazı zamanlarda yeni sözcüklerin (Neolojizm) üretilmesinde kullanıldığı görülmüştür. Örneğin, İbranice: דַּל' dal sözcüğü, İngilizce poor (fono-anlamsal olarak benzer İngilizce dull sözcüğünün yalancı kökteşidir), Modern İbranice'de אין רגע דל 'en rega dal'da (sözcüğün tam anlamıyla "there is no poor moment" yani "kötü bir an değil") İngilizce ifade, fono-semantik olarak İngilizcede "Never a dull moment" yani "asla sıkıcı bir an yok" şeklinde kullanılır.
Benzer şekilde, fono-semantik olarak benzer İngilizce sözcük dubbing yani "dublaj" sözcüğünün yalancı kökteşi (ve dolayısıyla kökenbilimsel olarak ilgisiz) olan İbranice דיבוב dibúv (konuşma, birini konuşmaya teşvik etme) sözcüğü daha sonra İbranice dubbing için fono-anlamsal eşleştirmesi olarak kullanılır. Sonucunda, bugünün İsrail'inde דיבוב dibúvi, "dublaj" anlamına gelmektedir.
Yamhad

Yamhad; Halep, Suriye merkezli eski bir Sami krallığıdır. Krallık, MÖ 19. yüzyılın sonunda ortaya çıkmış ve sınırlarını genişletmek için hem askeri hem de diplomasi gücüne güvenen Yamhad Hanedanı kralları tarafından yönetilmiştir. Krallık, kuruluşundan itibaren sınır komşuları Mari, Qatna ile Asur'un saldırılarına direnmiş ve I. Yarim-Lim'in eylemleriyle döneminin en güçlü Suriye krallığına dönüşmüştür. MÖ 18. yüzyılın ortalarında, güneyi hariç Suriye'nin çoğu, ya doğrudan mülk olarak ya da vassallık yoluyla Yamhad'ın yetkisi altına girmiştir. Yaklaşık bir buçuk yüzyıl boyunca Yamhad; Kuzey, Kuzeybatı ve Doğu Suriye'ye egemen  ve Mezopotamya'da Elam sınırındaki küçük krallıklar üzerinde nüfuz sahibi olmuştur. Krallık, Hititler tarafından yok edilmiş ve ardından MÖ 16. yüzyılda Mitanni tarafından ilhak edilmiştir.
Yamhad'ın nüfusu ağırlıklı olarak Amorilerden oluşarak tipik bir Tunç Çağı Suriye kültürüne sahipti. Yamhad'da ayrıca, krallığa yerleşen ve kültürleriyle krallığı etkileyen önemli bir Hurri nüfusu yaşamıştır. Yamhad, doğuda İran Platosu ile batıda Ege bölgesi arasında bir geçit görevi gören geniş bir ticaret ağını kontrol etmiştir. Krallık, geleneksel Kuzeybatı Sami tanrılarına tapmış ve başkent Halep, Kuzey Suriye'nin ana tanrısı olarak kabul edilen Hadad'ın ibadet merkezi olarak diğer Suriye şehirleri arasında kutsal bir şehir olarak kabul edilmiştir.
Tarihi

Halep uzun tarihi boyunca asla terk edilmediğinden ve modern şehir antik alanın üzerinde yer aldığından Halep'in küçük bir kısmı arkeologlar tarafından kazılmıştır. Bu nedenle Yamhad hakkındaki bilgilerin çoğu Aççana ve Mari'de bulunan tabletlerden gelir.
Tarihi > Kuruluşu

Yamhad adı muhtemelen Amorili bir kabile adından gelirken krallıktan bahsedilirken Halep ile eşanlamlı olarak kullanılmıştır. Halep şehri, Kuzey Suriye'de dini bir merkezdi ve MÖ 3. binyılın ortalarında Suriye'nin çoğunu kontrol eden Ebla İmparatorluğu'nun bir vasalı olarak Ha-lam adıyla anılmıştır. Halep'in "Kutsal Şehir" olarak ünü, daha sonraki ününe katkıda bulunmuş; Kuzey Suriye'nin fırtına tanrısı Hadad'ın ana tapınağı, "Hadad Şehri" olarak bilinen şehirde yer almıştır.
"Halep" ve "Yamhad" isimleri ilk kez Eski Babil'de ortaya çıkmıştır. İlk Yamhad kralı Sumu-Epuh, Halep'in yanı sıra Alalah ve Tuba şehirlerini de içeren Yamhad ülkesinin hükümdarı olarak Mari'de bulunan bir mühürle onaylanmıştır. Sumu-Epuh, krallığı güçlendirmiş ve Asur'a karşı Yamhad ile ittifak kuran Mari'li Yahdun-Lim ile karşı karşıya gelmiş fakat sonuç olarak krallığı tehdit eden kuzeye doğru sefer düzenlemiştir. Yamhad kralı, Yaminite kabilelerini desteklemiş ve düşmanlarını yenen ve sonunda kendi oğlu Sumu-Yamam tarafından öldürülen Mari kralına karşı Urşu, Hassum ve Karkamış dahil olmak üzere diğer Suriye devletleriyle ittifak kurmuştur.
Tarihi > Asur ile rekabeti ve genişlemesi

Asurlu I. Şamşi-Adad'ın yükselişi Yamhad için Mari'den daha tehlikeli yaratmıştır. Asurlu Amori kralı, Mezopotamya ve Levant'ı yönetmeyi amaçlayan hırslı bir fatihdi ve kendini "dünyanın kralı" olarak nitelendirmiştir. Şamşi-Adad; Yamhad'ı kuzeyde Karkamış, Hassum ve Urşu ile ittifaklar yoluyla ve doğuda Mari'yi fethederek Mari'nin varisi Zimri-Lim'i kaçmaya zorlayarak kuşatmıştır. Sumu-Epuh, Zimri-Lim'i sıcak karşılamış ve Mari'nin meşru varisi olduğu için onu Asur'a karşı kullanmayı amaçlamıştır.
Şamşi-Adad'ın en tehlikeli ittifakı Qatna ile olmuştur. Qatna'nın kralı İşi-Addu, Yamhad sınırlarında Asur ajanı hâline gelmiş ve kızını, babası tarafından Mari kralı yapılan Asur kralının oğlu Yasmah-Adad ile evlendirmiştir. Anlaşılan o ki Sumu-Epuh, Şamşi-Adad ile yaptığı savaş sırasında öldürülmüş ve yerine oğlu I. Yarim-Lim geçerek babasının krallığını güçlendirerek Suriye ve Kuzey Mezopotamya'nın en güçlü krallığı haline getirmiştir. Yarim-Lim, Şamşi-Adad'ı Babilli Hammurabi ve Eşnunnalı II. İbal-pi-el ile yaptığı ittifaklarla kuşatmış ve daha sonra MÖ 1777'de doğuya doğru ilerleyerek Tuttul'u fethederek Zimri-Lim'i şehrin valisi olarak atamıştır. Asur kralı bir yıl sonra ölmüştür. Yarim-Lim daha sonra atalarının tahtını Yamhad'ın bir müttefiki olarak geri almak için ordusunu Zimri-Lim ile göndermiş böylece yeni Mari kralı ve Yarim-Lim'in kızı Şibtu arasındaki hanedan evliliği yoluyla ilişkiyi güçlendirmiştir.
Yarim-Lim saltanatının sonraki yıllarını kuzeyde Mamma'ya ulaşan krallığı genişleterek geçirmiştir. Suriye şehir devletleri ittifaklar veya güç yoluyla bastırılmıştır. Mamma, Ebla ve Ugarit; Yamhad'ın vassalları olurken Qatna bağımsızlığını korumuş ancak  I. Şamşi-Adad'ın ölümünün ardından Yamhad ile barış yapmıştır. Yarim-Lim'in diplomasi ve savaş politikasının bir örneği Mari'de bulunan ve Dēr ile komşusu Diniktum'a karşı bir savaş ilanı da dahil olmak üzere Güney Mezopotamya'daki Dēr kralına gönderilen bir tablette okunabilmektedir. Tablet, Diniktum'da 12 yıl boyunca 500 Yamhadli savaş gemisinin konuşlandırılmasından ve Der'in 15 yıl boyunca Yamhadli askeri desteğinden bahseder. Yarim-Lim'in başarıları Yamhad'ı "Büyük Krallık" statüsüne yükseltmiş ve Yamhad kral unvanı "Büyük Kral"a dönüşmüştür.
I. Yarim-Lim'in yerine barışçıl bir saltanat süren oğlu I. Hammurabi geçmiştir. Karkamış'a boyun eğdirmeyi başarmış ve Larsa ile  Elam'a karşı Babilli Hammurabi'ye yardım etmek için birlikler göndermiştir. Bu ittifak, Babil kralının Mari'yi yok etmesiyle sona ermiştir. Ancak Babil Yamhad'a saldırmamış ve iki krallık arasındaki ilişkiler sonraki yıllarda barışçıl olarak devam etmiştir. Mari'nin düşüşünün neden olduğu iktidar boşluğu, Hammurabi'nin Yamhad'ın hegemonyasını doğuda Şubat Enlil'in vassalı olduğu Yukarı Habur vadisi üzerine kadar genişletmesinin yolunu açmıştır. I. Hammurabi'nin yerine oğlu I. Abba-El geçmiştir. Saltanatı sırasında Abba-El'in kardeşi Prens Yarim-Lim'in yetkisi altındaki İrridu şehrinde isyan çıkmıştır. Bu isyan, İrridu'nun kral tarafından yok edilmesiyle son bulmuş ve kardeşine Alalah tahtını vermiştir.
Tarihi > Gerileme ve çöküş

I. Abba-El'in haleflerinin dönemi yetersiz bir şekilde belgelenmiştir. MÖ 17. yüzyılın ortalarında III. Yarim-Lim zamanında, Yamhad'ın gücü iç muhalefet nedeniyle azalmıştır. III. Yarim-Lim, zayıflamış bir krallığı yönetmiş ve Katna üzerinde Yamhadlı hegemonyası dayatmasına rağmen Alalah, burada kendini kral ilan eden Ammitakum yönetiminde neredeyse bağımsız hale gelmiştir. Bu da Yamhad'ın zayıflamasına sebep olmuştur. Bu gerilemeye rağmen Yamhad kralı, Hitit kralının diplomatik dengi olan Hititler tarafından "Büyük Kral" olarak anıldığı için Suriye devletlerinin en güçlü kralı olarak kalmıştır.
Hitit Krallığı'nın kuzeyde yükselişi Yamhad için en büyük tehdidi oluşturmuş ancak III. Yarim-Lim ve halefi III. Hammurabi, Hitit kralı I. Hattuşili'nin saldırılarına Hurri prensliği ile ittifaklar yoluyla direnebilmiştir. Hattuşili, Halep'e doğrudan saldırmamayı tercih etmiş ve orta kronolojiye göre MÖ 1650 dolaylarında Suriye seferlerinin ikinci yılında Alalah ile başlayarak Yamhad'ın vasallarını ve müttefiklerini fethetmeye başlamıştır. Hattuşili daha sonra Halep'in kuzeydoğusunda Urşu'da Hurrilere saldırmak için dönmüş Hurriler'e Halep ve Karkamış'ın askeri destek vermesine rağmen Hattuşili savaşı kazanmıştır. Hitit kralı daha sonra Atalur Dağı Savaşı'nda Yamhad'ı yenmiş ve Suriye savaşlarının altıncı yılında diğer Hurri şehirleriyle birlikte Hassum'u yağmalamıştır. Birçok seferden sonra I. Hattuşili, III. Hammurabi'nin saltanatı sırasında Halep'e saldırmıştır. Saldırı bir yenilgiyle ve Hitit kralının yaralanması ve MÖ 1620 dolaylarında ölümüyle sonuçlanmıştır. Hattuşili'nin seferleri Yamhad'ı önemli ölçüde zayıflatmış ve statüsünün düşmesine neden olmuştur. Hükümdar, Büyük Kral olarak anılmamıştır artık.
Hattuşili'nin yerine, MÖ 1600 dolaylarında Halep'i fetheden ve Levant'ta büyük bir güç olarak Yamhad'ı yok eden torunu I. Murşili geçmiştir. Murşili daha sonra Babil'e sefer düzenleyip yağmalamıştır ancak başkenti Hattuşa'ya dönüşünde suikasta uğrayınca imparatorluğu parçalanmıştır. Yeniden kurulan krallık, adlarından başka hiçbir şeyin bilinmediği krallar tarafından yönetilmiştir: ilki, Yarim-Lim III'ün oğlu olabilecek Sarra-El'dir. Halep kralı olarak hüküm süren hanedanın son kralı I. İlim-İlimma'dır. Saltanatı, Halep'i ilhak eden Mitanni kralı Parşatatar tarafından düzenlenen bir isyan sırasında öldürülmesiyle 1524 dolaylarında sona ermiştir. İlim-İlimma'nın oğlu İdrimi, Emar'a kaçmış ve MÖ 1517 dolaylarında Alalah'ı fethetmiştir. Alalah'ı fethinden yedi yıl sonra İdrimi, Mitanni ile barış yapmış ve bir vasal olarak kabul edilmiş ve hanedanın ikâmetgahını Alalah'a taşımak ve "Haleb Kralı" unvanından vazgeçmek zorunda kalmasına rağmen Halep'i kontrol etmesine izin verilmiştir. Yamhad adının kullanımı da sona ermiştir.
Battalgazi, Battalgazi

| Battalgazi |
| --- | --- |
Mahalle
 Malatya
Ülke:  Türkiye
İl: Malatya
İlçe: Battalgazi
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl plaka kodu: 44
Battalgazi , Malatya ilinin Battalgazi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya

Malatya il merkezine  km, Malatya Battalgazi ilçesine   km mesafededir.
Nüfus

Mahallenin nüfusu  dir.
| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2014: 
2007:
Kamıştaş, Battalgazi

| Kamıştaş |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Malatya
Koordinatlar: 38°18′40″N 38°40′50″E﻿ / ﻿38.3111°K 38.6806°D﻿ / 38.3111; 38.6806
Ülke:  Türkiye
İl: Malatya
İlçe: Battalgazi
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1300 m
Nüfus (2000): 427
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0422
İl plaka kodu: 44
Posta kodu: 44000
Kamıştaş, Malatya'nın Battalgazi ilçesine bağlı bir mahalledir. Köy dört mezradan oluşur. Bunlar; Gevenis, Drejan, Çolakxan ve Mırtan mezralarıdır.
Tarihçe

Köyun eski adı gevenistir daha sonra degişririlmiştir.[kaynak belirtilmeli]
Coğrafya

Malatya merkezine 45 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 788
2000: 427
Kuluşağı, Battalgazi

| Kuluşağı |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Malatya
Koordinatlar: 38°26′33″N 38°31′41″E﻿ / ﻿38.4425°K 38.5281°D﻿ / 38.4425; 38.5281
Ülke:  Türkiye
İl: Malatya
İlçe: Battalgazi
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl plaka kodu: 44
Resmî site YerelNet
Kuluşağı, Malatya ilinin Battalgazi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2010: 
2000:
Kadıçayırı, Battalgazi

| Kadıçayır |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Malatya
Koordinatlar: 38°27′35″N 38°24′08″E﻿ / ﻿38.4597°K 38.4022°D﻿ / 38.4597; 38.4022
Ülke:  Türkiye
İl: Malatya
İlçe: Battalgazi
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl plaka kodu: 44
Resmî site YerelNet
Kadıçayır, Malatya ilinin Battalgazi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2010: 
2000:
Yön

Başlığın diğer anlamları için Yön (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Rüzgâr gülü
Coğrafi yönler, dünya üzerindeki yer ve varlıkların konumunu tanımlamakta kullanılan, dünyanın kutupları baz alınarak oluşturulmuş terimlerdir.
Ana yönler

Başlıca dört coğrafi yön vardır: kuzey, güney, doğu ve batı. Bunlara ana yönler denir. Bir kişi yüzünü kuzeye dönerse arkası güney, sağ tarafı doğu ve sol tarafı batıdır.
Ara yönler

Ana yönler arasında kalan yönleri tanımlamak için ara yönler oluşturulmuştur. Bunlar, kuzeydoğu, güneydoğu, kuzeybatı ve güneybatıdır. Daha hassas bir tanım gerektiğinde ara yönlerin ana yönlere yakınlığına bağlı olarak ikincil ara yönler de kullanılabilir. Bunlar kuzeyden başlayarak saat yönünde; kuzey-kuzeydoğu, doğu-kuzeydoğu, doğu-güneydoğu, güney-güneydoğu, güney-güneybatı, batı-güneybatı, batı-kuzeybatı ve kuzey-kuzeybatıdır.
Yön tayini

Pusula ve uydu navigasyonu gibi araçlarla yönler hassas bir şekilde tespit edilebilir. Bunların olmadığı durumlarda yönler şu basit yöntemlerle bulunabilir:
Yön tahmininde kullanılan en basit yöntem güneşin doğuş ve batış istikametleridir. Güneşin doğduğu istikamet doğu, battığı istikamet batıdır. Bu yöntem en hassas sonucu ekinokslarda verir.; zira ekinokslarda güneş ışıklarının ekvatora dik gelir ve aydınlanma çemberi kutuplardan geçer.
Kutup yıldızı kuzeyi gösterir.
Yosunlar, ağırlıklı olarak, ağaç ve taşların kuzeye bakan yüzünde oluşurlar.
Tepe şeklindeki karınca yuvalarının girişi (ağzı) güneye bakar.