stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gürcistan tarihi
Yakın Çağ > Yeniden bağımsızlığın ilanı

SSCB'nin dağılma sürecine girmesinin ardından, Gürcistan'da da 1990 yılında güçlü bir bağımsızlık hareketi başlamıştır. Bu süreç içinde Gürcistan Yüksek Sovyeti tarafından, 1921 Gürcistan-SSCB Anlaşması ile 1922 Birlik Anlaşması geçersiz ilan edilmiş ve 31 Mart 1991 tarihinde Gürcistan düzeyinde referanduma gidilerek bağımsızlık yetkisi alınmış, 28 Nisan 1991'de, Gürcistan Parlamentosu Gürcistan'ın bağımsızlığını ilan etmiştir.
1991 yılı Mayıs ayında Zviad Gamsahurdia halkın %86,5 oyu ile yeni kurulan Cumhuriyetin Başkanı oldu. 21 Aralık 1991 tarihinde başlayan iç çatışmalar, 6 Ocak 1992'de Zviad Gamsahurdia'nın ailesi ile birlikte ülkeyi terk etmesiyle son buldu. Ekim 1992'de yapılan seçimler sonucunda Eduard Şevardnadze Devlet ve Parlamento  Başkanı seçildi. 2003 yılında yapılan seçimlerin ardından meydana gelen Gül Devrimi ile birlikte Miheil Saakaşvili seçimle devlet başkanlığı görevini üstlendi. Kasım 2007 tarihinde, Saakaşvili siyasal gösteriler sonrasında görevinden bir yıl erken ayrılmaya karar verdi ve yeniden devlet başkanlığı seçimlerine gidildi. 5 Ocak 2008'de yapılan devlet başkanlığı seçimlerinde Miheil Saakaşvili yeniden devlet başkanı seçildi. Saakaşvili döneminde Acara krizi sonucu Acara'yı uzun süredir yöneten Aslan Abaşidze Rusya'ya sığınmak zorunda kaldı. 1-7 Ağustos 2008 tarihlerinde Osetler'in yaşadığı Tshinvali bölgesinde tansiyon yükseldi. Gürcistan'ın ayrılıkçı Osetler'in yaşadığı Tshinvali bölgesine (Güney Osetya) girmesiyle bölgede asker barındıran Rusya olaya müdahil oldu ve Rus-Gürcü Savaşı patlak verdi. 5 gün süren sıcak çatışmaların ardından taraflar ateşkes yaptı. Savaşın sonucunda Rusya uluslararası hukukta Gürcistan'ın işgal altındaki toprakları olarak kabul edilen ayrılıkçı Abhazya ve Güney Osetya'yı tanıdığını açıkladı ve bu bölgelerde çok sayıda Rus askeri üsleri konuşlandırıldı. Gürcistan ise buna karşılık Rusya ile diplomatik ilişkileri kesti ve BDT'den ayrıldığını ilan etti. 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden bu yana, savaş başladıktan sonra Rus mültecilerin yola çıktığı ülkeler listesinin başında Gürcistan yer alıyor; Rusların Gürcistan'da en az bir yıl vizesiz kalmasına izin veriliyor ancak birçok Gürcü, Gürcistan'da daha fazla Rus vatandaşının varlığını bir güvenlik riski olarak görüyor.
Kolhis ve İberya, MÖ 4.-3. yüzyıllar
Gürcistan Krallığı (İmparatorluğu) askeri gücünün zirvesindeyken, 1184-1230
1405 yılında Gürcistan Krallığı
Gürcistan Krallığı'nın 1490'da bölünmesi sonrası Gürcü krallıkları ve prensliklerinin haritası
1762 yılında Gürcistan ve Kafkasya haritası
1921'de Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti (1918-1921)
J. H. Colton tarafından yapılan tarihi haritadan bir parça. Harita 1856 yılında Kafkasya bölgesini göstermektedir. Günümüzde sözde Güney Osetya Gürcistan ve İmereti'de bulunmakta. Günümüz Kuzey Osetya'sı yaklaşık olarak "Ossia"'ya karşılık gelmekte.
1922'de tarihi Gürcü bölgelerinde Güney Osetya Özerk Oblastı'nın oluşturulması
9 Nisan 1989 Katliamı kurbanlarının fotoğrafları (çoğunlukla genç kadınlar), Tiflis
Devlet başkanlığı arması
1918-1921 ve 1990-2004 yılları arasında kullanılan bayrak
Avni Okumuş

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Doğum tarihi:  20 Ocak 1960 (65 yaşında)
Doğum yeri:  Trabzon, Türkiye
Boyu:  1,78 m (5 ft 10 in)
Mevkii:  Defans
Kulüp bilgileri
Kulübü:  23 Elazığ (yardımcı)
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1983-1993 |  Gençlerbirliği |  317 |  (73) |
| 1993-1994 |  Çanakkale Dardanelspor |  28 |  (10) |
| 1994-1995 |  MKE Kırıkkalespor |  13 |  (1) |
| 1997 |  ASAŞspor |  0 |  (0) |
| Toplam |   |  358 |  (84) |
Millî takım kariyeri‡
| 1987 |   Türkiye Olimpik |  1 |  (0) |
Teknik direktörlük kariyeri
1999-2008:  Gençlerbirliği (altyapı)
2008-2009:  Kastamonuspor
2010:  Kırşehirspor
2012-2013:  Kastamonuspor
2015-2019:  Gençlerbirliği (altyapı)
2019-2021:  Hacettepe
2021:  Çankaya
2021-2022:  Hacettepe
2024-:  23 Elazığ (yardımcı)
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 1 Ocak 2025 
Avni Okumuş (d. 26 Ocak 1960, Trabzon), Türk eski futbolcu, teknik direktör. Gençlerbirliği, Çanakkale Dardanelspor, MKE Kırıkkalespor ve Hacettepe'un eski oyuncularındandır.
Futbolculuk kariyeri > Kulüp kariyeri

1980'li ve 1990'lı yıllarda Gençlerbirliği, Çanakkale Dardanelspor, MKE Kırıkkalespor ve Hacettepe'da forma giymiştir.
Gençlerbirliği için oynadığı 317 lig karşılaşması ile Gençlerbirliği için en fazla forma giyen futbolcu sıralamasında 3. sıradadır ve "En Çok Gol Atan Futbolcular" sıralamasında 73 gol ile Andre Ngole Kona'nın ardından ikinci sırada yer almaktadır.
Futbolculuk kariyeri > Millî takım kariyeri

Avni Okumuş, 1 kez Türkiye Olimpik millî takımı formasını giymiştir.
Teknik direktörlük kariyeri

1990'ların ortasından beri Türkiye profesyonel futbol liglerinde altyapı antrenörlüğü, yardımcı antrenörlüğü ve teknik direktörlük yapan bir futbol adamıdır. Antrenörlük kariyerine 199 senesinde Gençlerbirliği altyapısında başladı ve bu görevini 2008 senesine kadar sürdürdü. 2008-2010 arası Kastamonuspor'u çalıştırdı. Son olarak 2010 yılında Kırşehirspor teknik direktörlüğüne getirildi fakat 5 gün sonra görevinden alındı. 2012-2013 sezonu başında yeniden Kastamonuspor teknik direktörlüğü görevine getirildi.[kaynak belirtilmeli]
Mahindra Electric

| --- | --- |
Eski ad(lar): Reva Electric Car Company
Endüstri: Automotive
Kurucu: Chetan Maini 
Genel merkezi: Bangalore 
Önemli kişiler: Mahesh Babu (CEO)
Ürün: Electric vehicles
Sahibi: Mahindra & Mahindra
Web sitesi: mahindraelectric.com
Eskiden Reva Electric Car Company olarak bilinen Mahindra Electric Mobility Limited küçük elektrikli araçların tasarımı ve üretimi ile ilgilenen Bangalore merkezli bir Hint şirkettir. Şirketin ilk aracı Mart 2011 ortasına kadar dünya çapında 4,000'den fazla farklı versiyonu 26 ülkede satılan REVAi elektrikli otomobildi. Reva Mayıs 2010'da Hint holding Mahindra & Mahindra tarafından satın alındı. Satın almanın ardından şirket 2013 yılında elektrikli hatchback e2o'yu piyasaya sürdü. Bugün şirket farklı segmentlerde elektrikli araçlar satıyor - elektrikli sedan eVerito, elektrikli ticari araç eSupro (yolcu ve kargo) ve düşük bakımlı Treo serisi, lityum iyon pille çalışan üç tekerlekli araçlar gibi. Son zamanlarda Mahindra Electric filosunda 170 milyon eKilometreyi dolaşımı geçen ilk Hint otomobil üreticisi oldu.
Tarih

Reva Elektrikli Araba Şirketi (RECC) Chetan Maini tarafından Maini Group of Bangalore ile ABD'nin Amerigon Elektrikli Araç Teknolojileri (AEVT Inc.) arasındaki ortak girişimle 1994 yılında kuruldu. Şirketin tek amacı uygun fiyatlı bir küçük elektrikli otomobil geliştirmek ve üretmekti. Diğer bazı otomobil üreticileri de bunu hedefliyordu ancak RECC 2001 yılında Reva 'yı başattı.
REVA, "Devrimci Elektrikli Araç Alternatifi" nin kısaltmasıydı.
RECC REVA için bileşenler geliştirmek üzere birkaç otomotiv uzmanıyla bir araya geldi. ABD'deki Curtis Instruments, Inc. özellikle otomobil için bir Motor Kontrol Cihazı geliştirdi. Otomobilde Tudor India Limited'in özell Prestolite pilleri sağladığı bir güç paketi vardı. Charger for Reva, ABD'nin Modular Power Systems (TDI Power'ın bir bölümü) tarafından geliştirildi. Daha sonra RECC MPS ve Maini Group arasındaki teknik işbirliği anlaşmasıyla şarj cihazını kendileri üretmeye başladı.
2004 yılında İngiltere'den GoinGreen REVA otomobillerini ithal etmek ve bunları G-Wiz adı altında pazarlamak için RECC ile bir anlaşma yaptı.
2008'de REVAi adı verilen yenilenmiş bir REVA modeli piyasaya sürüldü. Şirket 2009 yılında REVA L-ion adlı bir Lityum iyon varyantının üretimine başladı.
Reva 2009 yılında Frankfurt Otomobil Fuarı'nda gelecekteki modelleri Reva NXR ve Reva NXG'yi sundu. Etkinlik sırasında Reva ve General Motors India, Hindistan pazarı için uygun fiyatlı EV geliştirmek için teknik bir işbirliği ilan etti. Bunun sonucunda General Motors India Yeni Delhi Otomobil Fuarı 2010'da hatchback'lerinin elektrikli bir versiyonunu duyurdu: e-Spark olarak adlandırılan Reva pil teknolojisi sağlayacaktı.
26 Mayıs 2010'da Hindistan'ın en büyük spor hizmet araçları ve traktör üreticisi Mahindra & Mahindra Reva'nın % 55,2'lik hissesini satın aldı. Anlaşmanın ardından şirketin adı Mahindra Reva Elektrikli Araçlar Özel Limited olarak değiştirildi. Mahindra'nın otomotiv iş başkanı Pawan Goenka yeni şirketin başkanı oldu. Sahiplik değişikliğinin ardından General Motors, e-spark'ı üretecek olan Reva ile olan bağından çıktı.
Şubat 2011'de İngiltere'nin G-Wiz'in münhasır ithalatçısı olan GoinGreen, modeli artık stoklamadığını duyurdu (ancak müşteriler tarafından talep edildiğinde 4-6 haftalık bir teslimat süresinde sipariş verecekti).
2016 yılında şirket Mahindra Electric Mobility Ltd. olarak sadece araç üretiminin iş kolunu değil aynı zamanda güç aktarım mekanizmaları ve entegre mobilite çözümleri geliştirme niyetiyle yeniden markalandı.
Ürünler > REVA ve REVAi

Mahindra Reva şu anda iki yetişkin ve iki çocuk kapasiteli bir kentsel elektrikli mikro araba olan REVAi'nin iki versiyonunu üretiyor:
REVAi, nominal aralığı 80 kilometre (50 mi) olan kurşun asitli akülerle donatılmıştır. şarj başına ve 80 kilometre/saat (50 mph) maksimum hızı vardır.
REVA L-ion, daha yüksek ivmeye ve her şarjda 120 km menzilli Lityum-iyon pillerle donatılmıştır.
REVA, 2001'de Hindistan'da ve 2003'ten beri İngiltere'de satışa sunuldu. REVA'nın farklı versiyonları 2011 yılının Mart ayı ortasına kadar dünya çapında 4.000'den fazla araç satmıştır ve aşağıdaki ülkelerde de mevcuttur: Butan, Brezilya, Şili, Kolombiya, Kosta Rika, Kıbrıs, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İzlanda, İrlanda, Japonya, Malta, Monako, Nepal, Norfolk Adaları, Norveç, Peru, Filipinler, Portekiz, İspanya ve Sri Lanka. REVA'nın az ağırlığı ve gücü onu "otomobil" yerine Avrupa " ağır dört tekerlekli bisiklet" kategorisine kaydettiği için çoğu Avrupa çarpışma testi kuralından muaftır.
Reva 2005 yılında nominal menzili her şarjda 200 km (224 mil) ve en yüksek hızı 220 km/saat (75 mil/saat) olan iki koltuklu roadster konsept otomobil REVA-NXG'yi sergiledi.
Daha önce REVA NXR olan Mahindra e2o Mahindra Group tarafından üretilen bir şehir içi elektrikli otomobil hatchbackidir. E2o REVA G- Wiz'in halefidir ve REVA'nın teknolojisi kullanılarak geliştirilmiştir. REVA NXR elektrikli konsept otomobil, 2009 Frankfurt Motor Show'da tanıtıldı. İhracat üretimi başlangıçta 2012 için planlanmıştı. Üretim başlangıçta 2010 sonları için planlanmıştı ve teslimatların 2011 başında yapılması planlanıyordu. E2o, Delhi eyaleti tarafından verilen % 29'luk devlet sübvansiyonunun ardından Mart 2013'te Hindistan'da 596,000 Rs (11,000 A.B.D doları) fiyatla piyasaya sürüldü. E2o ayrıca Mumbai, Bangalore, Pune, Ahmedabad, Haydarabad, Chandigarh ve Kochi'de piyasaya sürüldü. Mahindra da aracı İngiltere'de piyasaya sürdü ancak daha sonra Mayıs 2017'de piyasadan çekildi.
Elektrikli otomobilin tam dolması beş saat süren ve araca en yüksek 90 km/saat (56 mil/saat) hız ve 100 km (62 mil) menzil veren 830 kg (1,830 pound) ağırlığında bir lityum iyon pil grubu vardır. Ürün dört kapılı halefinin piyasaya sürülmesinin ardından nihayet piyasadan çekildi.
Ürünler > e-Verito

E-Verito 2016'da piyasaya sürüldü ve Mahindra'nın ikinci elektrikli otomobili oldu. Mahindra Renault ortak girişimi Dacia Logan'ın bir evrimi olan normal Verito'ya dayanarak, 21.2 kWh bataryaya ve 181 km menzile sahip olduğunu iddia ediyor.
Ürünler > Treo ve Treo Yaari

Kasım 2018'de Mahindra Electric, Lityum-iyon teknolojisi ile güçlendirilmiş üç tekerlekli Treo serisini piyasaya sürdü. Ürün yelpazesi, Treo, elektrikli otomobil ve Treo Yaari elektrikli çekçek modellerinden oluşur. Treo auto ARAI onaylı 170 kilometrelik bir sürüş menziline sahiptir ve Mahindra Treo'da 3 saat 50 dakikalık şarjın ardından 130 km'lik tipik bir sürüş menziline sahiptir. Treo Yaari'nin sertifikalı menzili 130 kilometredir. 2 saat 30 dakikalık şarjın ardından 85 km'lik tipik bir sürüş menziline ulaşabilir. Her ikisinin de doğrudan tahrikli şanzımanı vardır ve Treo, 5,4 kW'lık bir tepe gücüne ve 30 Nm'lik bir tepe torku vardır. Treo Yaari'nin tepe gücü 1,96 kW ve tepe torku 19 Nm'dir.
Hem Treo hem de Treo Yaari'nin 2050 mm dingil mesafesi ve 2,9 m'lik dönüş yarıçapı vardır. Treo serisi 340–350 kg arasında boş ağırlığa sahipken Treo Yaari serisinde 265–275 kg arasında boş ağırlık bulunmaktadır.
Mahindra Electric kısa süre önce 2020 yılında toplam 2,000 Treo ünitesi tedarik etmek için autorickshaw sürücüleri için uygun finansman veren bir sosyal girişim olan TWU (Three Wheels United) ile bir MoU imzaladı.
Gelecek

Mahindra'nın satın alınmasından önce Reva, ABD pazarı için NXR üretmek üzere New York'un dışında bir montaj fabrikası kurmak için Bannon Automotive ile ortaklık yapmıştı.
2014 yılında Halo adı verilen tamamen elektrikli spor otomobil konseptini sergilendi. 8 saniyenin altında 0–100 km/saat hıza, 160 km/saat azami hıza ve 200 km menzile ulaştığı iddia edilmektedir. Halonun orta konsolunda çeşitli araç işlevlerini gerçek zamanlı olarak görüntüleyen ve multimedya oynatıcı olarak iki katına çıkan büyük bir tableti vardır.
2018 yılında Mahindra 2020 Auto Expo'da gösterilen bu otomatik çekçek tabanlı 4 tekerlekli aracın üretim versiyonuyla Atom adlı küçük bir elektrikli dört tekerlekli bisiklet için bir konsept gösterdi. REVAi / G-Wiz gibi dört tekerlekli bisiklet de Bengaluru'da üretilecek ve 2021'de şirketin yelpazesindeki Mahindra eXUV300 ve eKUV100 gibi daha büyük EV modellerine katılacaktır.
Mahindra Elektrik ve Formula E

Formula E arabası Mahindra grubunun bir parçası olarak Mahindra Electric tarafından Delhi'deki 2014 Auto Expo'da sergilendi. Mahindra Electric ekibi, Eylül 2014'te Pekin'de gerçekleştirilen FIA Formula E Şampiyonası'nın ilk yarışına Formula E otomobillerini hazırlamak için Mahindra Group'un yarış bölümü Mahindra Racing ile yakın bir şekilde çalıştı. Mahindra Racing Team, Inaugural Formula E şampiyonasında yarışan tek Hint takımdır. Pekin'deki başarılı bir ilk Formula E yarışının ardından Mahindra Racing 2016-2017 sezonunda elektrikle çalışan otomobil serisini Hindistan'a getirme olasılığını araştırdı.
Küresel e-yarış sahnesinde bir iz bırakmanın yanı sıra bu tür Formula E arabalarından elde edilen bilgi ve teknoloji genellikle yüksek performanslı içten yanmalı motorlu araçlarda görülen performans özelliklerine sahip ticari elektrikli otomobiller için kullanılacaktır.
Katmandu, Nepal'deki Mahindra REVA bayisinde iki REVAis ve bir Mahindra e2o.
G-Wiz i olarak da bilinen REVAi Londra'da bir sokak istasyonunda şarj olurken.
REVA NXR konsept otomobil.
Reva’nın yeni nesli Reva NXG.
2000 Ballon d'Or

Figo'nun Ballon d'Or ödülü
UEFA üyesi ülkelerden bir spor gazetecileri heyeti tarafından değerlendirilen ve 2000'de Avrupa'nın en iyi futbolcusuna verilen 2000 Ballon d'Or, 19 Aralık 2000'de Portekizli Luís Figo'ya verildi.
Figo, Eusébio'dan (1965) sonra ödülü kazanan ikinci Portekizli futbolcu oldu. Ayrıca Alfredo Di Stéfano (1957), 1959) ve Raymond Kopa'dan (1958) sonra kupayı kazanan üçüncü Real Madrid oyuncusu oldu.
Sıralama

| Sıralama | Oyuncu | Kulüp(ler) | Milliyet | Puan |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Luís Figo |  Barcelona  Real Madrid |  Portekiz | 197 |
| 2 | Zinedine Zidane |  Juventus |  Fransa | 181 |
| 3 | Andriy Şevçenko |  Milan |  Ukrayna | 85 |
| 4 | Thierry Henry |  Arsenal |  Fransa | 57 |
| 5 | Alessandro Nesta |  Lazio |  İtalya | 39 |
| 6 | Rivaldo |  Barcelona |  Brezilya | 39 |
| 7 | Gabriel Batistuta |  Roma |  Arjantin | 26 |
| 8 | Gaizka Mendieta |  Valencia |  İspanya | 22 |
| 9 | Raúl |  Real Madrid |  İspanya | 18 |
| 10 | Paolo Maldini |  Milan |  İtalya | 10 |
| 10 | David Beckham |  Manchester United |  İngiltere | 10 |
| 12 | Zlatko Zahovič |  Olimpiakos  Valencia |  Slovenya | 8 |
| 12 | Fabien Barthez |  Manchester United |  Fransa | 8 |
| 14 | Francesco Toldo |  Fiorentina |  İtalya | 7 |
| 14 | Francesco Totti |  Roma |  İtalya | 7 |
| 14 | Roberto Carlos |  Real Madrid |  Brezilya | 7 |
| 17 | Patrick Kluivert |  Barcelona |  Hollanda | 6 |
| 18 | Edgar Davids |  Juventus |  Hollanda | 5 |
| 18 | Hakan Şükür |  Internazionale |  Türkiye | 5 |
| 18 | Mário Jardel |  Galatasaray |  Brezilya | 5 |
| 18 | Fernando Redondo |  Real Madrid  Milan |  Arjantin | 5 |
| 22 | Pavel Nedvěd |  Lazio |  Çekya | 4 |
| 22 | David Trezeguet |  Juventus |  Fransa | 4 |
| 24 | Marcel Desailly |  Chelsea |  Fransa | 2 |
| 24 | Oliver Kahn |  Bayern Munich |  Almanya | 2 |
| 24 | Rui Costa |  Fiorentina |  Portekiz | 2 |
| 27 | Laurent Blanc |  Internazionale |  Fransa | 1 |
| 27 | Claudio López |  Valencia  Lazio |  Arjantin | 1 |
| 27 | Roy Keane |  Manchester United |  İrlanda | 1 |
| 27 | Juan Sebastián Verón |  Lazio |  Arjantin | 1 |
Ek olarak 19 oyuncu daha aday gösterildi ancak hiç oy alamadı;
| Oyuncu | Kulüp(ler) |
| --- | --- |
 Sonny Anderson:  Brezilya    Lyon
 Nicolas Anelka:  Fransa    Real Madrid    Paris Saint-Germain
 Jocelyn Angloma:  Fransa    Valencia
 Dennis Bergkamp:  Hollanda    Arsenal
 Hernán Crespo:  Arjantin    Parma    Lazio
 Didier Deschamps:  Fransa    Chelsea    Valencia
 Marcelo Gallardo:  Arjantin    Monaco
 Geremi:  Kamerun    Real Madrid
 Ryan Giggs:  Galler    Manchester United
 Filippo Inzaghi:  İtalya    Juventus
 Patrick M'Boma:  Kamerun    Cagliari    Parma
  Savo Milošević:  Real Zaragoza    Parma
 Nuno Gomes:  Portekiz    Benfica    Fiorentina
 Álvaro Recoba:  Uruguay    Inter
 Paul Scholes:  İngiltere    Manchester United
 Marco Simone:  İtalya    Monaco
 Jaap Stam:  Hollanda    Manchester United
 Sylvain Wiltord:  Fransa    Bordeaux    Arsenal
 Boudewijn Zenden:  Hollanda    Barcelona
Vedat Tek

| Vedat Tek |
| --- | --- |

Kişisel bilgiler
Doğum: 1873 İstanbul
Ölüm: 1942 İstanbul
Evlilik: Firdevs Hanım (Dino)
Çalışma ve başarıları
Çalıştığı şehir: Ankara, İstanbul
Mimarlık tarzı: Ulusal mimari
Ünlü yapıtları: Büyük Postane, Ankara Palas, Haydarpaşa İskelesi  Cemil Topuzlu Köşkü  Moda İskelesi  Tayyare Şehitleri Anıtı II. TBMM Meclis binası Kastamonu Hükûmet Konağı
Ödül(leri): Legion d'Honneur; Mecidi nişanı  Osmaniye Nişanı, Sanayi madalyası
Büyük Postane, İstanbul
Tayyare Şehitleri Anıtı
Haydarpaşa İskelesi
II. TBMM binası, 1981 yılından beri müze olarak kullanılır.
Mimar Vedat Tek'in İstanbul'daki kendi tasarladığı evi. Valikonağı Caddesi, Nişantaşı'nda bulunmaktadır.
Sütlüce Mezbahası
Mehmet Vedat Tek (1873, İstanbul - 1942, İstanbul), Türk bir mimardı. 20. yüzyılın başlarındaki çalışmalarıyla tanınmakta ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın Mimar Kemaleddin ile birlikte en önde gelen iki isminden biridir.
Türkiye'nin formel eğitim görmüş ilk Türk mimarı olarak tanınır. Sirkeci'deki Büyük Postane'den Ankara'da İkinci Meclis binası ve Ankara Palas'a; Kastamonu Hükûmet Konağı'ndan Haydarpaşa Vapur İskelesi'ne kadar Osmanlı'nın son dönemi ve Cumhuriyetin ilk yıllarının pek çok önemli yapısına imza atmıştır. Sanayi Nefise Mektebi'nin ilk Türk hocalarından biridir. Şair ve bestekâr Leyla Saz Hanım’ın oğlu, eski bakan İsmail Hakkı Arar'ın dayısıdır.
Yaşamı > Ailesi ve öğrenim hayatı

1873 yılında İstanbul'da “Sırrı Paşazade Mehmet Vedad” olarak dünyaya geldi. Annesi, şair ve bestekâr Leyla Saz Hanım, babası Trabzon, Diyarbakır, Adana ve Bağdat valiliği yapan ünlü vezir Giritli Sırrı Paşa'dır. Üç kardeşinden, Yusuf Razi (Bel) Paris'te inşaat mühendisliği okumuş, İstanbul Şehreminliği, "Posta Telgraf Nazırlığı" ve "Nafia Nazırlığı" yapmıştır. Piyanist olan kızkardeşi Nezihe (Beler), batı musikisi besteleri yapmıştır. Üçüncü kardeşi ise elektrik mühendisiydi.
Vedat Bey, orta öğrenimini Mekteb-i Sultanî'de yaptıktan sonra eğitimine Fransa'da devam etti. Önce École Monge'u bitirdi; ardından Julian Akademisi'nde resim ve heykel kurslarına katıldı. Bir süre École Centrale'da mühendislik derslerini izledikten sonra Paris Güzel Sanatlar Yüksekokulu'nun sınavına girdi. 300 kişi arasından 9. olarak, 1893 yılında, ünlü mimar Moyaux'un atölyesinde mimarlık eğitimine başladı. Mimarlık eğitimini tamamladıktan sonra ünlü ve geleneksel Roma Ödülü bursuna başvurmak istedi. Fransız olmadığı için kabul edilmediği yarışmaya, katılmak için 1895'te Fransa Devlet Başkanı'nın özel izni ile katılabildi ve çalışması Légion d'honneur Nişanı ile ödüllendirildi; bir yıl Roma'da öğrenim gördü.
Yaşamı > Meslek hayatı

1897'de Türkiye'ye döndü. Sirkeci'de bir yazıhane açtı;Mimar Kemalettin Bey ile birlikte Türk mimarisine yeni bir milli kimlik kazandırma çabalarına girişti. O güne kadar mimarlık hizmeti yerli gayri-müslüm azınlık ile İtalyan ve Fransızların elinde olduğundan, bir Türk'ün mimarlık bürosu açması toplumda hayretle karşılanmıştı. Vedat Bey, Türklerin mimarlık mesleğini beceremeyeceği koşullanmasını yok etmek için özel bir çaba harcadı.
Serbest mimarlığı sürdürürken 1899'da İstanbul Şehremaneti mimarlığına getirildi, Cemil Topuzlu Paşa'nın şehreminliği süresince “Heyet-i Fenniye Reisi” olarak çalıştı. Ertesi yıl Sanayi-i Nefise Mektebi'nde mimarlık tarihi dersleri verdi.
1900 yılında Musa Kazım Bey'in kızı Firdevs (Dino) Hanım ile evlenen Vedat Bey, bu evlilikten dört çocuk (Nihat Vedat Tek, Selime Yekta Işıtan, Saadet Ejder, Belkıs) sahibi olmuştur.
O yıllarda II. Abdülhamit'in 25. tahta çıkma yıldönümü dolayısıyla imparatorlukta büyük bir yapım faaliyeti başlamıştı. Bu kapsamda Zeynep Hanım Konağı’nın “Darü’l Hayr” olarak yeniden düzenlenmesi işi Vedat Bey’e verildi. Yapılacak okula, 93 Harbi’nde şehit düşen askerlerin çocukları alınacak ve bir sanat sahibi olmaları sağlanacaktı. Vedat Bey, konağın dönüşümünü gerçekleştirdi.
Darü’l Hayr’ın düzenlenmesinin ardından geçmişte babasının da valilik yaptığı Kastamonu’da Hükümet Konağı’nı tasarladı. Bu yapı, Mimar Vedad'ın "milli mimari" olarak adlandırılan üslubun özellikleri atfedilebilecek ilk yapısıdır.
Yaşamı > Posta Telgraf Nezareti mimarlığı

Gerek Darü'l Hayr kurulması için gösterdiği çabalar, gerekse Kastamonu Hükümet Konağı için gerçekleştirdiği proje sayesinde gözde bir mimar haline geldi ve 1905'te Posta Telgraf Nezareti mimarlığı görevine getirildi. Postane-i Amire'nin yapım işi kendisine verildi. 1905-1909 arasında inşası süren bu bina, hayatının en önemli projesi idi. Kendisine "Legion d'Honneur"; "Mecidi" ve "Osmani" nişanları ve "Sanayi madalyası" kazandırdı. Postane binasına bağlı olarak Hubyar Mescidi’ni inşa etti.
Postane inşaatı devam ederken Sultanahmet'te “Defter-i Hakani” (Tapu ve Kadostro Müdürlüğü) binasının yapım işi de kendisine verildi.
Meşrutiyetin İlanı üzerine harap durumdaki Meclis-i Mebusan binasının yenilenmesi ile görevlendirildi. Mimar Fossati tarafından eski Darülfünun için yapılmış olan bu yapıyı da büyük bir başarı ile yeniledi.
Yaşamı > Saray başmimarlığı

Ertesi sene Sultan Abdülhamit tahttan indirilmiş; Mehmet Reşat'ın sultan olmuştu. Yeni sultanın tahta geçtiği gün Mimar Vedat, Sermimar-ı Hassa (sarayın başmimarı) olarak görevlendirildi. Bu görevi boyunca yirmi adet sarayın bakım ve yenileme işleri ile ilgilendi. 
Vedat Bey, 1914'te istifa ederek ayrıldığı sermimarlık görevinin ardından yine saray yapıları ile ilgilenmek üzere Emalk-i Hakani mimarı (padişah binaları mimarı) olarak çalışmaya başladı. Ancak ertesi sene Vahdettin'in tahta çıkması üzerine saltanat değişim kuralları gereği bu görevinden alındı. Böylece altı yıl süren saray görevi son buldu.
Yaşamı > Harbiye Nezareti başmimarlığı

I. Dünya Savaşı sırasında ise Harbiye Nazırı Enver Paşa tarafından Harbiye Nezareti başmimarlığına atandı ve bu görevi üç yıl sürdürdü. O yıllarda Sirkeci'deki Mesadet Han'ı sultanın çocukları için yaptırdı; Haydarpaşa Vapur İskelesi'ni, Cemil Topuzlu Köşkü'nü, Moda İskelesi'ni, Fatih'teki Tayyare Şehitleri Anıtı'nı yaptı.
Yaşamı > Cumhuriyetin ilk kamu yapıları

Cumhuriyet'in ilanından sonra Ankara'ya çağrıldı. Anıtsal bir yapı olan Cumhuriyet Halk Fırkası Mahfelini inşa etti (bu yapı sonraları ikinci T.B.M.M binası olarak kullanıldı); Atatürk için Gazi Köşkü'nü düzenledi. Sıhhiye Vekaleti için Ankara Palas planlarını hazırlarken bu işin Mimar Kemaleddin'e devredilmesi ve parasının ödenmemesi onun için bir hayal kırıklığı oldu. Siparişlerinin elinden alınması üzerine tüm resmî görevlerinden ayrılarak Ankara'yı terk etti; İstanbul'a dönüp 1942'ye kadar serbest mimar olarak çalıştı.