stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Santorini
Gezilecek yerler > Mimari

Santorini'nin geleneksel mimarisi, yerel taştan yapılmış ve renk olarak kullanılan çeşitli volkanik küllerle badanalı alçak katlı kübik evleri ile diğer Kiklada Adaları mimarisine benzer. Bu renkler son yıllarda 1956'daki büyük depreme kadar geliştirilen adanın geleneksel mimarisine göre beyaz ev cephe renginin yerini almaya eğimlidir. Eşsiz mimari özelliği ise yanlara veya aşağı doğru çevredeki Ponza taşı içine kazılmış evlerin uzantılarının yani hypóskaphanın kullanılmasıdır. Hava dolgulu ponzanın sağladığı iyi yalıtım nedeniyle bu odalar yazın serin kışın ise sıcaktır. Bunlar çeşitli ürünler özellikle de Santorini'nin Kánava şarap imalathane mahzenleri için birinci sınıf depolama alanlarıdır.
1956'da adada güçlü depremi olduğunda, binaların yarısı tamamen yıkıldı ve çok sayıda binada onarım gerekli oldu. Hasarın nedeni olan zemin zayıflığı yüzünden kalderaya bakan sırttaki yer altı konutlarının boşaltılması şart oldu. Santorini nüfusunun çoğu Pire ve Atina'ya göç etmek zorunda kaldı.
Gezilecek yerler > Güçlendirmeler

15. ve 16. yüzyıllarda Kikladlar, hasadı yağmalayan, erkek ve kadınları köleleştiren ve onları köle pazarlarında satan korsanların tehdidi altındaydı. Adanın küçük koyları da sığınak olarak idealdi. Buna karşılık adalılar yerleşimlerini en erişilemeyen en yüksek noktalara ve birbirine çok yakın veya birbirinin üzerine inşa ettiler. Açıklık olmayan dış duvarları ise köyün çevresinde koruyucu bir duvar oluşturuyordu. Ayrıca, adanın sakinlerini korumak için ada genelinde aşağıdaki ek tahkimat türleri inşa edildi.
(Yunanca: Casteli) (kaleler), aynı zamanda kasteli olarak da yazılır, büyük müstahkem kalıcı yerleşim yerleriydi. Adada beş tane vardı, Agios Nikolaos (Oia'da), Akrotiri, Emborio, Pyrgos ve Skaros. Her kastelinin girişinde, kalelerin Koruyucu-Aziz'i olan Agia (Aziz) Theodosia'ya adanmış bir kilise vardı.
(Yunanca: Goulas) (Türkçe "kule" kelimesinden gelmektedir), çoğu kastellinin çok katlı, dikdörtgen ve en yüksek kulesidir. Adada dört guula vardı. Hem gözlemevi hem de adalılar için sığınma yeri olarak kullanıldılar. Kalın duvarları, korkulukları, demir kapıları, cinayet delikleri ve mazgalları vardı.
(Yunanca: Viglio) küçük kıyı gözetleme kuleleriydi, sürekli askerî birlik vardı ve buralarda nöbet tutuldu ve bir korsan gemisi görüldüğünde alarm verildi.
Gezilecek yerler > Tarım

Eşsiz ekolojisi, iklimi ve özellikle volkanik kül toprağı nedeniyle Santorini'de kiraz domatesi gibi eşsiz ve değerli ürünler yetişir.
Gezilecek yerler > Şarap sanayi

Ada'nın, yerel üzüm çeşidi Assyrtiko ve Athiri ve Aidani gibi Ege'nin beyaz üzümleri ve mavrotragano ve mandilaria gibi kırmızı üzüm çeşitlerini yetiştirip şarabını yapan küçük ama gelişen bir şarap sanayisi vardır.
Asmalar çok yaşlıdır ve asma bitine dirençlidirler (yerel bağcılar bunun iyi drenajlı toprak ve toprağın kimyasından kaynaklandığını söyler). Asmaların asıl su kaynağı çiy olduğundan asmalar birbirinden uzağa dikilir. Asmalar, rüzgârlardan korumak için üzümlerin içeride asılı olduğu, alçak spiralli sepetler şeklinde yetiştirilir.
Ada'nın bağcılık gururu güneşte kurutulmuş en iyi Assyrtiko, Athiri ve Aidani üzümlerinden yapılan ve uzun süre fıçıda yaşlandırılan (en kaliteli cuvées şarabı yirmi veya yirmi beş yıl yaşlandırılır) tatlı ve güçlü Vinsanto (İtalyanca: kutsal şarap) tatlı şarabıdır. Bu üzümler sonuçta, dünyaca ünlü standart Assyrtiko narenciye ve mineral aromalı, üst tonlarda fındık, kuru üzüm, incir, bal ve çay tatları hissedilen koyu amber-turuncu renkli bir tatlı şaraba dönüşür.
Ada'nın beyaz şarapları, güçlü, narenciye kokusu ve küllü volkanik toprağın neden olduğu mineral ve iyodür tuz aromaları ile son derece sektir, oysa fıçıda yıllandırmak bazı beyaz şaraplara Vinsanto'ya çok benzeyen hafif bir buhur aroması verir.
Sıcak ve kuru şartlar toprağı az verimli yaptığından Santorini'de bağcı olmak kolay değildir. Hektar başına verim, Fransa veya Kaliforniya'da çok görüldüğü gibi mahsulün sadece %10 ila %20'si kadardır. Ada'nın şarapları, "Vinsanto" ve "Santorini" OPAP menşe tanımlarıyla standartlaştırılır ve korunur.
Yönetim

Mevcut Thera belediyesi (resmen: "Thira", Yunanca: Δήμος Θήρας), Santorini ve Therasia adalarındaki tüm yerleşimleri kapsar, 2011 yerel yönetim reformunda eski Oia ve Thera belediyelerinin birleşmesiyle kurulmuştur.
Oia şimdi Thera belediyesi içinde Κοινότητα (topluluk) olarak adlandırılır ve Therasia ve Oia'nın yerel alt bölümlerinden (Yunanca: τοπικό διαμέρισμα) oluşur.
Thera belediyesi Santorini Adası'nda şu 12 yerel alt bölümdür: Akrotiri, Emporio, Episkopi Gonia, Exo Gonia, Imerovigli, Karterados, Megalohori, Mesaria, Pyrgos Kallistis, Thera (belediyenin merkezi), Vothon ve Vourvoulos.
Doğudaki büyük ada Thera'dır, kaldera halkasının geri kalanını saat yönünde Aspronisi ve Serbarlı Adası oluşturur. Merkezde daha büyük olanı Nea Kameni ve daha küçük olan ise Palea Kameni'dir.
Resim Galerisi

Akrotiri'deki Deniz Feneri.
Fira
Fira, gece
Oia yerleşimindeki evler
Oia, gün batımı
Оја
Firostefani
Perissa
Perissa'daki Kutsal Haç Kilisesi
İlyas peygamber manastırı, Santorini
Kale, Pyrgos
Sellada, Kamaria'da bir dağ geçidi
Vaftizci Yahya Kilisesi
Kutsal Bakire Meryem Kilisesi, Pyrgos
Aziz Nektarios şapeli
| g t Kiklad Adaları |
| --- | --- | --- |
| Ana adalar |  Anafiye  Andiberre  Andre  Berre  Bolukendire  Değirmenlik  Eskinos  Gümüş  İstendil  Koyunluca  Küçük Kikladlar Eskino  Hacılar  Karo  Örenli  Yassıca  Mukene  Mürted  Nakşa  Niyoz  Santoron  Serbarlı  Sire  Termiye  Yamurgi  Yavuzca  |  |
| Diğer adalar |  Anidro  Ano Antikeri  Askanya  Bibercik  Delos  Despotiko  Eshati  Glaros  Hristeni  Kardivinis  Kato Antikeri  Kitreni  Küçük Değirmenlik  Nata  Nikura  Pakya (Anafi)  Pakya (İncirli)  Papazlık  Polino  Salyagos  Serfo  Sığırcıklar  Vus  |  |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb119696823 (data)  GND: 4051661-1  LCCN: n85137347  MusicBrainz: 34ee160f-a73a-431f-a5e8-f3400a74bbe4  NDL: 00888868  NLI: 987007564615705171  SUDOC: 027713067  VIAF: 150161285   WorldCat (LCCN): n85-137347 
Santorini ve yakındaki adaların detaylı haritası
Santorini Adası'nın üç boyutlu CGI Dönen kuşbakış görünümü
Santorini'deki volkanik kraterler (2011 resmi)
Kızıl Plaj
Kara Plaj, Kamari
Nea Kameni volkanik adasından Fira
Volkan kraterinin havadan görüntüsü
Santorini'den yola çıkan kruvazör gemileri
Panoramik Fira manzarası, Santorini.
Firostefani köyü
Firostefani caddesi
Fava Santorinis torbaları
Emporeio köyü
Imerovigli manzarası, Kiklad mimari örneği
Eski Liman'dan eşek yolu
Kilise, (Exo Gonia)
Imerovigli
Santorini kalderasının uydu görüntüsü
İnnuca

| İnnuca |
| --- | --- |
Innu-Aimûn (Doğu), Nehilawewin/Leluwewn (Batı)
Ana dili olanlar: Kanada (Québec ve Labrador)
Konuşan sayısı: 8.480 (1987)  (tarih gerekli)
Dil ailesi: Varsayılan  İnnuca
Yazı sistemi: Latin alfabesi
Dil kodları
ISO 639-3: moe
İnnuca bir tabela
İnnuca ya da İnnu dili (kendilerince Nehilawewin [Batı, Piyekwâkamî], Leluwewn [Batı, Betsiamites], Innu-Aimûn [Doğu] ; İngilizce Innu, Montagnais, Nehirawewin), Kanada'da Québec ve Labrador'da yaşayan İnnular tarafından konuşulan Algonkin dilleri ailesinden Kricenin lehçesi olan Kızılderili dilidir. En yakın akrabası Naskapicedir. Kri dilleri konuşma sahasının en doğu ve güneydoğusunda yer alır. 1987 yılı rakamlarına göre 10.000 kişilik etnik nüfustan anadillerini konuşabilenlerin sayısı 8.480 kişidir.
Proto-Algonkince arkaik r sesini y sesine dönüştüren Naskapice karşısında n (Doğu İnnucası) ya da l (Batı İnnucası) sesine dönüşmesiyle ondan ayrılır:
| Lehçe | Arkaik *r sesinin günümüzdeki yansıması | "yerli kişi"  ← *elenyiwa | "sen"  ← *kīla |
| --- | --- | --- | --- |
| Naskapice | y | iyyū | čīy |
| Doğu İnnucası | n | innū | čīn |
| Batı İnnucası | l | ilnū | čīl |
Lehçeleri

Batı İnnucası (İng. Western Montagnais) —
Nehlueun (İng. Pointe Bleue dialect) — Mashteuiatsh'de konuşulur
Ilnu Aimun, Leluwewn (İng. Betsiamites dialect) — Betsiamites ve Essipit'te konuşulur.
Doğu İnnucası (İng. Eastern Montagnais) —
Uashau Innu, Innu Aimun  — Uashat-Maliotenam, Matimekosh ve Labrador'da Sheshatshiu'da konuşulur
Lower North Shore, Innu Aiamûn — Mingan, Natashquan, Pakua-Shipi, La Romaine'de konuşulur
Bibliyografya

Clarke, Sandra. 1982. North-West River (Sheshatshit) Montagnais: A grammatical sketch. National Museum of Man Mercury Series, 80. Ottawa: National Museums of Canada.
Clarke, Sandra, and Marguerite MacKenzie. 2005. Montagnais/Innu-aimun (Algonquian). In Geert Booij et al. (eds.), Morphology: An international handbook on inflection and word formation, vol. 2, 1411–1421. Berlin; New York: Walter de Gruyter.
Clarke, Sandra, and Marguerite MacKenzie. 2006. Labrador Innu-aimun: An introduction to the Sheshatshiu dialect. St. John's, Newfoundland: Department of Linguistics, Memorial University of Newfoundland.
Drapeau, Lynn. 1991. Dictionairre montagnais-français. Sainte-Foy, Québec: Presses de l'Université du Québec. PM1923.D72 1991. ISBN 2760506614
McNulty, Gerry E. and Marie-Jeanne Basile. Lexique montagnais-français du parler de Mingan. Québec: Centre d'études nordiques, Université Laval. PM 1923 .M3. ISBN 2920197436
Mushuau Innu Nation. 1995. Mamunitau Staianimuanu: Ntuapatetau Tshetshi Uitshiakuts Stuassiminuts/Gathering Voices: Finding Strength to Help Our Children. Vancouver: Douglas & McIntyre Ltd. E99.E7G25 1995. ISBN 1550544217
Siméon, Anne-Marie. 1997. Uikut shika tishun: ilnushkueu utipatshimun/Un monde autour de moi: témoignage d'une Montagnaise. Chicoutimi, Québec: Editions JCL. E99 .M87S55 1997. ISBN 2894311575
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb122345958 (data)
Elif Dağdeviren

| Elif Dağdeviren |
| --- | --- |
Doğum: 16 Ağustos 1967 (57 yaşında) Ankara
Meslek: Gazeteci

Elif Dağdeviren (d. 16 Ağustos 1967), Türk gazeteci, televizyon yapımcısı.
Hayatı

TRT'nin daire başkanlarından olan Yılmaz Dağdeviren ile eski Ulaştırma Bakanı Müsteşarı Birsen Dağdeviren'in tek çocuğu olarak 16 Ağustos 1967'de Ankara'da doğdu.TED Ankara Koleji’nden (1984) sonra Hacettepe Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Akademisi İşletme Bölümü’nden mezun oldu (1990). ABD, New Jersey, Rutgers University’de “American Sociology and Languages” kursunu (1989); New York, Baruch College'da “Bussiness of Music” kursunu bitirdi (1995).
Öğrencilik yıllarında TRT için film çevirmenliği ile başlayan meslek hayatı muhabirlikten genel yayın yönetmenliğine uzanan gazeteciliğin yanı sıra televizyon yapımcılığı ve moderatörlüğü ile devam etti.
Gazatecilik mesleğini yeni medyada sürdürmeye karar vererek Türkiye'nin ilk internet portal'larından Netbul'un kuruluşunu gerçekleştirdi. İlk büyük ulusal internet şirketi satışını da gerçekleştirdikten sonra kariyerine kurduğu film şirketi ile Oscar yolculuğuna kadar uzanan sinema filmleri ve televizyon programları ile devam etti. Bunların yanı sıra 4000 kişilik bir konser merkezinin de kurucu ortağı olarak 40'a yakın uluslararası konser organizasyonu düzenledi. Çeşitli eğitim kurumlarında dersler verdi.
Son olarak entertainment bussines'daki tüm tecrübelerini bir araya getirdiği EDGE All-In-One Yapımcılık ve Danışmanlık şirketini kurdu. Halen konuk yazar olarak yazmaya, yapımcılık ve yeni medya eğitimi vermeye, internet fikirleri geliştirmeye ve film ve televizyon yapımlarına devam ediyor.
Cinema of Turkey Kurucusu. Anatolity Sürdürülebilir Kültür ve Turizm Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı, Uluslararası Antalya Film Festivali eski direktörü. TÜRSAK eski başkanı
Çalışmaları

Genel Yayın Yönetmenliği yaptığı mecralar:
Cosmopolitan 30 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Türkiye,
Hürriyet Kelebek Gazetesi,
Marie Claire 23 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Türkiye
Gazetecilik ve köşe yazarlığı yaptığı mecralar:
Dergiler:
Aktüel 24 Temmuz 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.,
Cosmopolitan 30 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.,
Esquire 2 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.,
Marie Claire 23 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Eve, Amica, Baz, Black and White, Sole
Gazeteler:
Hürriyet Kelebek eki,
Akşam Gazetesi
İnternet:
Ajan.net,
Netbul.com
Kurduğu, ortağı olduğu şirketler:
Imedya İntenet İçerik Şirketi,
Netbul,
Akademi Hayat,
Hermes Film,
İstanbul Arena Konser Merkezi,
The Netfork Sosyal Medya İletişim Ajansı,
EDGE Film Yapımcılığı ve Danışmanlık Şirketi
MANZA Metaverse ve NFT Deneyimleri
Yapımcılığını yaptığı filmler:
Beyza’nın Kadınları 17 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.,
Living and Dying 26 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.,
Dondurmam Gaymak,
Cenneti Beklerken,
İftarlık Gazoz
Yapımcılığını yaptığı televizyon programları:
TRT; Yarışma, “Kariyer Edin”,
Türkmax; Siyasi Hiciv, “Heberler[ölü/kırık bağlantı]”
Yapımcılığını, fikir üretimini ve moderatörlüğünü gerçekleştirdiği televizyon programları:
ATV; Life Style, “Şimdi Bu Program Çok Moda”,
STAR; Toplumsal Tartışma, “Elif Dağdeviren’le”,
CINE 5; Siyasi Tartışma, “Genç Türkler”,
Türkmax; Sosyal Medya Bazlı Talk Show, “Sosyal Alem”
Eğitim verdiği kurumlar (Gazetecilik, Yapımcılık, Eğlence İletişimi, İnternet Yayıncılığı ve İletişimi):
İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi,
Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi,
Kültür Üniversitesi İletişim Fakültesi,
Akademi Hayat,
MGSM
Üyesi olduğu kuruluş, vakif, dernek, oluşumlar:
TOBB, Kreatif Endüstriler Meclisi Üyesi
ANATOLITY Sürdürülebilir Kültür ve Turizm Vakfı, YK Başkanı
HABİTAT Derneği, Danışma Kurulu
Metaverse Derneği, Genel Sekreter
SEYAP Sinema Yapımcıları Derneği
TÜRSAK Türkiye Sİnema va Audiovisual Vakfı
EWA
EFA
TED Eğitim Komitesi
Şule Gürbüz

| Şule Gürbüz |
| --- | --- |
Doğum: 1974
Meslek: Yazar, Mekanik saat ustası
Milliyet: Türk

Şule Gürbüz (1974), Türk yazar ve mekanik saat ustası.
Hakkında

1974'te doğdu. 1994'te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin sanat tarihi bölümünden mezun oldu. Cambridge Üniversitesi’nde felsefe eğitimi aldı.
1997 yılında Dolmabahçe Sarayı’na sanat tarihçisi olarak girdi. Saraydaki saatlerin hemen hepsinin bozuk olduğunu görünce Saray’a zaman zaman gelen saat tamir ustası Recep Gürgen’den mekanik saat tamiri işinin inceliklerini öğrendi. Milliyet gazetesinden Mehmet Kenan Kaya ile söyleşisinde mesleğe başlama sürecini şöyle anlattı:
"Ben Milli Saraylar'a sanat tarihçisi olarak girdim. Başladığımda bana çalışabileceğim bölümleri sıraladılar ve hangisini istediğimi sordular. Ben de saat bölümünü seçtim. Ötekilerin yanında daha cazip geldi. Aslında benim işim başta bir araştırmacı olarak saatlerin envanterini falan çıkarmaktı ama onlara yakından bakınca mekanizmalarını çok merak ettim. Bu yüzden bir dönem saraydaki saatleri de tamir etmiş olan Recep Usta'yı yalvar yakar ikna ederek onun çırağı olmak istedim. Ama bu, öyle böyle bir istemek değil. İşten bile ayrılacaktım ikna edemeseydim. Neyse ki sonunda kabul etti."
Recep Gürgen ile birlikte 26 Eylül 2003’te Dolmabahçe Sarayı'nın iç hazine binasında bulunan Türkiye’nin ilk ve tek saat müzesini kurdu.
Şule Gürbüz, hâlen Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı bünyesindeki Saat Restorasyon Atölyesi'nde mekanik saat tamir ustası olarak çalışmaktadır. Kendisi de saat koleksiyonu yapan Şule Gürbüz, 35 kadar saatten oluşan bir saat koleksiyonu sahibidir.
Konservatuarda müzik eğitimi de alan, viyolonsel ve kilise orgu çalabilen Gürbüz, Elektronik eşyalardan ve bilgisayardan hoşlanmadığını ifade etti:
"Elektronik hiçbir şey beni ilgilendirmiyor. Bilgisayar kullanmayı bile bilmiyorum. Hiç ilgimi çekmiyor böyle aletler. Dokunasım gelmiyor. Bir tek arabaları seviyorum, onlar da mekanik zaten."
Şule Gürbüz, bilgisayar, dolayısıyla çevrimiçi ağları ve sosyal medya iletişim ağlarını kullanmıyor.
Eserleri

Kambur, 1992, İletişim Yayınları, ISBN 978-9754703139
Ağrıyınca Kar Yağıyor, 1993, Mitos Yayınları, ISBN 978-9757468738
Ne Yaştadır Ne Başta Akıl Yoktur, 1993, Mitos Boyut Yayınları, ISBN 978-9755080642
Zamanın Farkında, 2011, İletişim Yayınları, ISBN  9789750509292
Topkapı Sarayı Saat Koleksiyonu: Dünyanın Kıskandığı Saatler, 2011, TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı Yayınları, ISBN  9786055495183
Coşkuyla Ölmek, 2012, İletişim Yayınları, ISBN  9789750511080
Öyle miymiş?, Mart 2016, İletişim Yayınları, ISBN  9789750518997
Kıyamet Emeklisi, Mayıs 2022, İletişim Yayınları
Ödülleri

2011 Türkiye Yazarlar Birliği Kamu Yayıncılığı Ödülü (Saat Kitabı)
2012 Oğuz Atay Öykü Ödülü (Zamanın Farkında)
Hakkındaki yayınlar

Andaç, Feridun. “Yaklaşımlar: Selçuk Baran’ın Arjantin Tangoları adlı kitabı ile Şule Gürbüz’ün Kambur isimli Kitabı Üzerine” Hürriyet Gösteri 156 (Kasım 1993)
Mehmet Aydın, Ne Yazıyor Bu Kadınlar, Ankara, İlke Kitabevi, 1995. s. 316.
Tanzimattan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi, İstanbul, YKY, 2010.
Trüf mantarı

Périgord Truffle - Kara Elmas Trüfü
Trüf mantarı, Meşelik alanlarda, meşe ağaçlarının köklerinde, 5 ila 20 cm toprak derinliğinde yetişen, kokulu  ektomikoriza cinsi bir mantardır, Akdeniz bölgesinde bilinir olmasıyla beraber dünyanın birçok bölgesinde bulunmaktadır.
Üretimi

Dünyada %45'ini Fransa, %35'ini İspanya, %20'sini İtalya sağlıyor. Bunlar içinde en değerli olanı kara elmas olarak da anılan Siyah Trüf. İtalyan mutfağının en önemli ve değerli unsurlarından biri, yetiştirilmesi çok zor olan bir mantar çeşidi.
Kara elmas: Trüf. Görüntüsü taşı andıran bu mantarın sert bir yapısı var. Piştiğinde de çok sulanmıyor.
Domalan / Keme  mantarı: Tuberaceae familyasına giren bu toprak altı mantarı,
Ekoloji

70 kadar çeşidi olduğu söylenen trüf mantarı; pek çok yerde yetişse de en değerli ve lezzetlileri, başta Fransa olmak üzere İtalya, İspanya, Hırvatistan gibi Avrupa ülkelerinde üretilir. Sadece Fransa'da 20 bin kişi geçimini bu mantarlardan sağlamaktadır.
Trüf mantarı, patates gibi yer altında ve ağaç köklerine - özellikle de meşe ve kestane ağaçlarının köklerine - yakın yerlerde, toprağın 50 cm kadar altında yetişir. Ağaç köklerine yakın yerler seçmesinin nedeni ise, kökleri emerek ihtiyacı olan şeker ve organik asitleri sağlamasıdır.
Gelişmesi esnasında hassas bir doğal dengeye ihtiyacı vardır ve yaz sağanakları, uygun ölçüde nem sağladığından trüf için idealdir. Çok kuru geçen yaz ayları ise trüfün kurumasına neden olmaktadır.
Yer altında yetiştiği için yüzeyden görünmemesi, trüf toplamak için özel uzmanlık gerektirmektedir. Hatta bunun için daha çok, koku alma yeteneklerinden dolayı özel olarak eğitilmiş köpek ve domuzlar kullanılmaktadır.
Kullanımı

Ceviz büyüklüğünde ve ortalama ağırlığı 100 gram olan trüf mantarlarının aroması, en yoğun tadını tazeyken sunar. Giderek aromasını ve suyunu kaybettiği için trüf, taze kullanılmalıdır. Bu kadar pahalı besinden, fiyatına değecek tadı almak için toplandıktan sonra beş gün içinde trüf mantarının tüketilmesi tavsiye edilir.
Trüfler bir kavanozun içinde, buzdolabında muhafaza edilmeli ve suyla temas etmemesine dikkat edilmelidir, çünkü üzerine değen su, trüfün çürümesine neden olmaktadır.
Fransa'da bulunan Lalbenque köyüne, salı günleri kurulan pazarda satılan trüf mantarlarından almak için birçok insan akın eder. Büyük ilgi gören mantarların tamamının satılması ise 20 dakikada gerçekleşir.
Bu pahalı yiyeceği insanlar çoğunlukla evlerinde, omletin üzerine rendeleyerek kullanırlar. Yağın aromayı hapsetmesi nedeniyle genelde yağ, krema, yumurta içeren yemeklerde de kullanılır. Bunun dışında farklı biçimlerde kesilerek, salatalarda, et yemeklerinde, kömürde pişirilerek ya da füme olarak da tüketilir.
İçine birkaç dilim trüf konulan bir makarna bile birdenbire pahalı, lüks bir yiyeceğe dönüşebilmektedir. Hatta trüfü, sadece kokusu için kullananlar bile bulunmaktadır.
Çeşitleri

Tuber magnatum (Beyaz trüf)
Siyah trüf mantarı; “kara elmas” olarak anılsa da dünyanın en pahalı mantarı, azlığı nedeniyle beyaz trüftür. Görüntü ve renk olarak patatese benzer ve yoğun bir kokusu vardır.
Beyaz trüf tüketmek ve ödediğiniz paranın karşılığını almak için en iyi yol, pişirmeden yemektir. Beyaz trüfün, yoğun lezzeti olmayan besinlerle karıştırmadan, makarnanın ya da risottonun üzerine dilimleyerek tüketilmesi tavsiyeler arasındadır. Dileyenlerin her türlü yiyeceğe, beyaz trüfün yoğun tadını katması için üretilen beyaz trüf yağı veya kreması da mevcuttur.
Tuber melanosporum (Siyah kış trüfü)
Trüf mantarlarının en çok tanınanı ve “kara elmas” olarak anılanıdır. Üzeri altıgen siğillerle kaplı siyah bir yumru şeklindedir. Kendine özgü yoğun bir kokuya sahip olan siyah trüf yumrusunun içinin etli kısmı kahverengidir ve beyaz damarlı bulunur. Ayrıca siyah trüfün de yağı, votkası ve sosu üretilmektedir.
Tuber aestivum (Yaz trüfü)
Adından da anlaşılacağı gibi yetişmek için sıcak iklimi tercih eden yaz trüfü, doğal olarak yetiştiği için en yaygın olan ve buna bağlı olarak da en fazla tüketilen trüf mantarı çeşididir. Dış görünüşü siyah trüfe benzer, ama kokusu daha az yoğundur.
Yaz trüfünü de çeşitli makarnalarla yiyebilmek mümkün olduğu gibi ekmek üzerine krem peynir sürülmesiyle de yaz trüfü tüketilebilmektedir.
Çeşitleri > Fransızların kara elması

Fransız Kralı I. Fransuva'nın sofrasına ilk kez sunulduğundan beri gastronominin en önemli besin maddelerinden biridir trüf mantarı. Günümüzde dünyanın en ünlü mantar çeşidi olmasının nedeni ise havyardan sonra dünyanın en pahalı yiyeceği olmasıdır.
“Kara elmas” da denen trüf mantarı için kullanılan “Tanrı ve kralların besini” söylemi de bu yiyeceğinin kıymetinin bir göstergesidir. Fransa'nın 17 şehrinde trüf için festivaller düzenlemekte ve bazılarında mantarlar, açık artırma ile satılmaktadır.
Çeşitleri > Türkiye’de trüf

Türkiye'de trüf mantarcılığıyla ilgili bilince henüz ulaşılamamış ve yeni yeni trüf mantarı çiftlikleri kurulmaya başlanmıştır. Güneydoğu Anadolu'da zaman zaman köylüler tarafından toplanıp tüketilse de Türkiye'nin sağlıklı bir şekilde hazırlanmış trüf mantarı haritası bulunmamaktadır. Bazı dış kaynaklara göre ise; Türkiye'de Güneydoğu Anadolu dışında Trakya ve Kuzey Anadolu bölgelerinde de trüf mantarı bulunur.
Güneydoğu Anadolu'da doğal olarak yetişen trüfe verilen isim “domalan mantarı” ya da “keme”dir. Köylüler mantarı yemeklerine ve lahmacuna katarlar; ayrıca keme kebabı adını verdikleri yemekle de trüfe kendi yorumlarını da katmışlardır.
Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi Genel Biyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sevda Kırbağ, yaptığı araştırmalar neticesinde Elazığ'ın Baskil İlçesine bağlı Karakaş köyü İbriş mezradaki meşelik alanlarda trüf mantarı yetiştiğini tespit etti.
Yemekleri

Domalan mantarlı yemek;Dilimlenmiş domalan mantarlarının, soğan ve biberle yarım saat kadar kavrulmasıyla hazırlanan bu yemek.
Trüf Mantarlı Pappardelle;Klasik makarnalardan sıkılanlar için farklı bir lezzet olan bu yemeğin yapımı oldukça pratik. Trüf mantarı rendelenip sarımsak ve zeytinyağıyla karıştırılır. Hazırlanan bu sos, haşlanan pappardellelerin üzerine dökülüp harmanlanır. Yanında ona eşlik edecek bir de şarap varsa, bu basit yemek bir ziyafete dönüşür.
Trüflü risotto;Arborio pirinçleri zeytinyağı ile kavrulur ve üzerine şarap eklenir. Pirinçler şarabı çekince tavuk suyu eklenip pirinçlerin kırılmamasına özen gösterilerek 20 dakika kadar pişirilir. Daha sonra üzerine küçük parçalar hâlinde kesilmiş trüf, parmesan ve tuz eklenerek yenir. Trüfün tadını daha baskın hâle getirmek isteyenler, trüf yağı da kullanabilirler.
Fransız lezzetleri: Ravioli, Dana fileto; Makarnalı ve risottolu tarifler genellikle evde bile kolaylıkla hazırlanabilecek yemekler arasındadır; fakat Fransa'ya gidenler dilerlerse trüfle lezzetlendirilmiş kaz ciğeri, siyah trüfle doldurulmuş ravyoli, fırında trüfle demlenmiş trüf soslu dana filetosu gibi yiyecekleri; trüfün en taze, lezzetli olduğu ve güzel koktuğu yerde tatma imkânına sahip olabilirler.
Bu görüntü Pezizales mantar takımının seksüel ve aseksüel yaşam döngüsünü göstermektedir. Bu takım, sporokarp (trüf mantarı) oluşturan ascomycetes'leri içerir.
Desert truffle - Terfezia spp. from Avanos, Türkiye