Beyaz Devrim
Sorunlar ve Eleştiriler

Beyaz Devrim’in temel odak noktalarından biri olan toprak reformu, hedefini gerçekleştirmiş; soylular ve toprak ağalarının gücünü zayıflatmıştır. Ancak bu sürecin sonucunda yerlerine yeni bir ticari çiftçi sınıfı ortaya çıkmış ve Pehlevi ailesi gibi eski toprak sahipleri, bu yeni ekonomik yapıya adapte olmayı başarmıştır. Küçük toprak sahiplerinin sayısında hızlı bir artış yaşanmış olsa da köylülerin tamamı toprak sahibi olamamıştır. Kırsal nüfusun yalnızca yarısı toprak edinme şansı bulmuş ancak bu topraklar geçimlerini sağlamaya yeterli olmamıştır. Bu süreç sonunda kırsal toplum üç ana gruba ayrılmıştır: müreffeh çiftçiler, küçük toprak sahipleri ve köy işçileri. Reformlardan en fazla yararlanan grup; eski köy muhtarları, icra memurları ve bazı eski toprak ağalarından oluşan müreffeh çiftçiler olmuştur. Küçük toprak sahipleri, 10 hektardan daha az toprak edinmiş ve genellikle topraklarını devlet kooperatiflerindeki hisselerle takas etmiştir. Üçüncü grup ise hiç toprak alamamış; çoğu çiftlik işçisi, işçi ya da çoban olarak yaşamını sürdürmeye çalışmış ve birçoğu iş bulmak için kent merkezlerine göç etmek zorunda kalmıştır.
1978'in sonlarına gelindiğinde İranlı çiftçiler arasında toprak reformlarına dair yaygın bir memnuniyetsizlik vardı. Şah'ın reformları, tarıma kıyasla endüstriye aşırı önem verilmesi nedeniyle çiftçilerde ihmal edildikleri hissine yol açmıştı. Kötü yönetim ve yolsuzluk, tarımsal kalkınmaya ayrılan fonların etkili bir şekilde kullanılmasını engellemişti. Şehirlere yapılan kitlesel göçler, talebin üretimi aştığı bir duruma neden olmuştu. Toprak sahibi olan birçok köylü ise ağır vergi yükleri ve tohum, su ve ekipman satın alma maliyetleri ile karşı karşıya kalmış; geleneksel sistemde toprak sahipleri tarafından sağlanan sağlık ve eğitim hizmetlerinin de ortadan kalkmasıyla zorluklar yaşamışlardı. Ayrıca ABD'den gelen tarımsal ithalat, yerli çiftçilerin pazar payını düşürmüştü.
Beyaz Devrim'e karşı en sert eleştiriler iki ana gruptan geldi: din adamları ve toprak sahipleri. Toprak sahipleri, reformlar sonucunda mülklerinin devlet tarafından kamulaştırılmasına ve daha düşük fiyatlarla halka satılmasına tepki gösterirken Şii din adamları da eğitim ve aile hukuku alanlarındaki geleneksel güçlerinin büyük ölçüde ortadan kaldırılmasına öfkeliydi. Din adamlarının birçoğu; reformlar nedeniyle önemli gelir kaynaklarını kaybetmiş, köylerde toplanan kiralar bu dini kurumlara aktarılmaktan çıkmıştı.
Beyaz Devrim'e ve Şah’a karşı en net muhalefeti ise Ruhullah Humeyni göstermiştir. Şii din adamları genel olarak reformlara tepkili olmalarına rağmen aktif bir direniş sergilemiyordu. Ancak Humeyni, Şah’a ve reformlara karşı doğrudan ve sert bir muhalefet yürütmüştür. 1963'te yaptığı bir konuşma, Şah'a kişisel olarak saldırdığı ilk anlardan biri olmuş ve bu, sürgüne gönderilmesine yol açmıştır. Ancak sürgün, Humeyni'nin İran'daki etkisini zayıflatmamış, aksine ona daha geniş bir destek kazandırmıştır.
Humeyni, ayrıca Müslüman olmayan azınlıkların yerel yönetimlere seçilmesini veya atanmasını sağlayan reformlara da sert bir şekilde karşı çıkmıştır. Bu durumun İslam'ın emirlerine aykırı olduğunu belirterek hükümetin politikalarına açıkça meydan okumuştur. 5 Haziran 1963’te tutuklanması ise ülke genelinde üç gün süren ayaklanmalara neden olmuş, bu olaylar Humeyni’nin halk arasında daha geniş bir destek bulmasına zemin hazırlamıştır.