stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Charles Greeley Abbot

| Charles Greeley Abbot |
| --- | --- |

Dr. Charles Greeley Abbot
5. Sekreter Smithsonian Enstitüsü
Görev süresi 1928-1944
Yerine geldiği: Charles Doolittle Walcott
Yerine gelen: Alexander Wetmore
Kişisel bilgiler
Doğum: 31 Mayıs 1872(1872-05-31) Wilton, New Hampshire, ABD
Ölüm: 17 Aralık 1973 (101 yaşında) Riverdale, Maryland, ABD
Milliyeti:  ABD
Uzmanlık alanı: Astrofizik
Evlilik(ler): Lillian Elvira Moore Abbot (e. 1897-1944; ölüm),  Virginia Andes Johnson (e. 1954-1973; ölüm)
Bitirdiği okul: Phillips Academy, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (BS)
Ödülleri: Henry Draper Madalyası (1910) Rumford Madalyası (1915)
Charles Greeley Abbot
Charles Greeley Abbot: Amerikalı astronom ve astrofizikçi. (d. 31 Mayıs 1872, Wilton, New Hampshire - ö. 17 Aralık 1973, Washington)
Smithsonian Enstitüsü'nün beşinci sekreteri olarak 1928'den 1944'e kadar görev yapmıştır. Abbot, kariyeri boyunca Smithsonian Astrofizik Gözlemevi direktörlüğünün Sekreter Yardımcısı ve ardından Smithsonian Enstitüsü Sekreteri oldu. Bir astrofizikçi olarak, güneş enerjisi sabiti'ni araştırdı ve bu araştırma onu Güneş ocağı, Güneş enerjili su ısıtma, güneş enerjisi damıtıcısı ve diğer patentli güneş enerjisi buluşlarını icat etmeye yöneltti.
Hartnup hastalığı

| Hartnup hastalığı |
| --- | --- |
Diğer adlar: Pellegra benzeri dermatoz

Triptofan amino asidi
Uzmanlık: Endokrinoloji 
Hartnup hastalığı, diğer adıyla pellegra benzeri dermatoz, otozomal resesif kalıtımla geçen metabolik bir hastalıktır ve başta triptofan olmak üzere apolar amino asitlerin emilimini etkiler. Triptofan, vücutta serotonin, melatonin ve niasine dönüşür. Niasin ise NAD+ molekülünün sentezi için gerekli olan nikotinamidin öncülüdür.
Bu hastalığa neden olan SLC6A19 geni 5. kromozomda bulunur. Hastalık ismini İngiliz asıllı Hartnup ailesinden almıştır.
Bulgu ve belirtiler

Hartnup hastalığı çocukluk çağında büyüme geriliği, ışığa duyarlılık, aralıklı ataksi, nistagmus ve tremor gibi çeşitli klinik bulgularla kendini gösterir. [kaynak belirtilmeli]
Nikotinamid, böbreklerin proksimal tübüllerinde bulunan nötr amino asit taşıyıcılarının ve ince bağırsaktaki mukoza hücrelerinin üretiminde gereklidir. Bu nedenle hastalığın bulgularından biri de idrarda amino asit miktarının artmasıdır. Düşük nikotinamid düzeyinin sebep olduğu bir başka hastalık olan pellegra da, dermatit, diyare ve demans gibi belirtilere neden olur.[kaynak belirtilmeli]
Hartnup hastalığı genellikle bağırsak ve böbreklerde amino asitlerin düzgün taşınamaması sonucu baş gösterir, ancak hastalık bazen bu organların yerine beyni ve deriyi etkiler. Belirtiler çoğunlukla erken çocukluk döneminde ortaya çıksa da, bu süreç erken yetişkinlik dönemine kadar sarkabilir. Hastalığın belirtileri güneş ışığına maruz kalma, yüksek ateş, ilaç kullanımı ve duygusal veya fiziksel stresle tetiklenebilir. Beslenmenin yetersiz olması hemen her zaman atakları tetikler. Yaşın ilerlemesiyle bu atakların sıklığı azalır. Hastalığın birçok belirtisi aralıklı olarak ve nikotinamid eksikliğinde ortaya çıkar. Vücudun güneş ışığına maruz kalan bölgelerinde döküntü görülür. Zeka geriliği, boy kısalığı, baş ağrıları, dengesiz yürüyüş ve bayılmalar hastalığın sık görülen belirtilerindendir. Hartnup hastalığı aynı zamanda anksiyete, anlık duygudurum değişimleri, delüzyon ve halüsinasyonlar gibi psikiyatrik belirtilere de yol açabilir.
Nedeni

Hartnup hastalığı otozomal resesif kalıtımla aktarılır. Taşıyıcı kişilerde belirti görülmez. Bu hastalıkta görülen amino asit taşınımındaki bozukluk, ilk olarak 1960 yılında, aminoasidürinin bir türü olarak hastaların idrarında normalden yüksek düzeyde indol (triptofanın bakteriler tarafından işlenmesi sonucu ortaya çıkan bir metabolit) ve triptofan tespit edilmesiyle fark edilmiştir. Yeterli emilim olmaması sonucu aşırı derecede triptofan kaybı, pellegra benzeri belirtilere yol açar. Triptofanın dışarıdan alımı üzerine yapılan çalışmalar, hastalığın amino asit taşınımındaki yetersizliklerden kaynaklandığını göstermiştir.
2004 yılında, hastalığa neden olan SLC6A19 geni, 5. kromozomun p kolunda (5p15.33) tespit edilmiştir. Bu genle aynı adı taşıyan SLC6A19, ağırlıklı olarak böbrek ve bağırsaklarda eksprese edilen sodyuma bağımlı ancak klorürden bağımsız çalışan nötr bir amino asit taşıyıcısıdır.
Tanısı

SLC6A19 geni, belirli amino asitlerin bağırsaklardan emilimi ve böbreklerden geri emiliminden sorumludur. Bu gen düzgün çalışmadığında, Hartnup hastalarında triptofan gibi amino asitler vücutta tutulamaz ve idrarla atılır. Bu da amino asit eksikliğine ve buna bağlı olarak protein sentezinin aksamasına neden olur. Kanda triptofan düzeyinin yetersiz olması, bir B-kompleks vitamini olan nikotinamid üretimini etkiler. Bu durum özellikle stresin yoğun olduğu dönemlerde belirginleşebilir.
Fanconi sendromu gibi aminoasidüriye neden olan diğer hastalıklardan farklı olarak, Hartnup hastalığında prolin, hidroksiprolin ve arjinin gibi amino asitler idrarla atılmaz. Kromatografi yöntemiyle idrarda glutamin, valin, fenilalanin, lösin, asparajin, sitrülin, izolösin, treonin, alanin, serin, histidin, tirozin, triptofan gibi nötr amino asitlerin düzeylerindeki artış tespit edilebilir. Buna ek olarak, idrarda indikan düzeyi Obermeyer testi ile belirlenebilmektedir.[kaynak belirtilmeli]
Tedavi

Birçok hastada yüksek protein içerikli bir beslenme düzeni, yetersiz taşınım sonucu oluşan amino asit kaybını telafi eder. Yetersiz beslenmenin olmadığı durumlarda belirtiler ortaya çıkmaz ve hastalık asemptomatik seyreder. Semptomatik hastalarda ise güneş ışığına karşı fiziksel (kapatıcı kıyafetler) ve kimyasal (güneş koruyucular) koruma  önerilir. Aynı zamanda ışık hassasiyetini artıran ilaçların kullanımından kaçınılmalıdır. Niasin eksikliği olan ve belirti gösteren bireylerde, nikotinik asit ve nikotinamid takviyeleri atakların sıklığını ve şiddetini azaltır. Merkezi sinir sistemi etkilenen hastalarda nörolojik ve psikiyatrik tedavi gerekebilmektedir.
Hartnup hastalığı otozomal resesif kalıtımla aktarılır.
Fatih

Başlığın diğer anlamları için Fatih (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Fatih |
| --- | --- |
İlçe
Fatih'teki Sultanahmet Camii ve Ayasofya
Takma ad: Tarihî yarımada
 Fatih'in İstanbul'daki konumu
Ad babası: Fatih Sultan Mehmed
İdare
 • Belediye Başkanı: Mehmet Ergün Turan (AK Parti)
 • Kaymakam: Cafer Sarılı
Yüzölçümü
 • Toplam: 15,62 km²
Nüfus (2023)
 • Toplam: 356.025
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TRS)
Alan kodu: 0212
Resmî siteler fatih.bel.tr  fatih.gov.tr
Fatih veya tarihî yarımada, İstanbul şehrinin kurulup geliştiği bölgenin tamamını kaplayan ve şu anda İstanbul ilinin merkez ilçesidir. Valilik, büyükşehir belediye başkanlığı, emniyet müdürlüğü ve şehrin vergi dairesi gibi kurumların yer alıyor olması sebebiyle İstanbul'un merkezi sayılır. Güneybatıdan Zeytinburnu, kuzeybatıdan Eyüpsultan ilçeleri; kuzeyden Haliç, doğudan İstanbul Boğazı ve güneyden Marmara Denizi ile çevrilidir.
İlçe, 1928'den 2008'e kadar Eminönü'yle beraber tarihî yarımadadaki iki ilçeden biri olmuştur. 2008'de Eminönü ilçesinin lağvedilip Fatih ilçesine katılmasından beri tekrar tüm tarihî yarımada üzerindeki tek ilçe hâline gelmiştir. Kırsal yerleşimi olmayan ve 15.62 km²'lik (1562 hektar) bir alanı kaplayan Fatih ilçesi 57 mahalleden oluşmaktadır.
Fatih ilçesinin havadan kısmen görünümü, ortada Süleymaniye Camii ve Beyazıt Kulesi (Ekim 2014)
Adı

Konstantinopolis 1453'te Osmanlılar tarafından fethedildiğinde Ortodoks Patrikhanesi, Ayasofya'nın hemen yanında yer almaktaydı. Patrikhane fethi izleyen günlerde önce Havariyyun Kilisesi'ne (Havariler Kilisesi) daha sonra da Fener'e taşındı.
Fatih Sultan Mehmet fethin onuncu yılında yıktırdığı Havariyyun Kilisesi'nin yerine kendi adıyla anılan büyük bir külliye yaptırdı. Fatih Külliyesi'nin çevresinde zamanla bir Müslüman mahallesi ortaya çıktı. Külliyenin adıyla anılmaya başlayan bu mahalle hızla klasik bir Osmanlı şehri halini almış, Fatih semtine ve ilçesine adını vermiştir.
Tarihçe

Ana madde: İstanbul'un tarihi
Coğrafi durumu

Fatih ilçesi, kuzeybatıda Eyüpsultan ilçesi, kuzeyde Haliç, güneyde Marmara Denizi, batıda Zeytinburnu ilçesiyle komşudur. İlçenin yüzölçümü 15.62 km²'dir (1562 hektar). İlçenin deniz seviyesinden yüksekliği ortalama 60 m'dir. İstanbul'un geleneksel tarım alanı Yedikule Bostanları bir vakitler Fatih'te yer almış olsa da artık şehirleşme ile beraber yok seviyesine düşmüş, ilçedeki durum tarım arazisi yoktur şeklinde açıklanabilir hâle gelmiştir. Tarihî yarımada 7 tepe üzerine kurulmuştur, şiirlere konu olan İstanbul'un yedi tepesi, Fatih sınırları içinde kalır.
Fatih'in sınırlarını tarihi surlar ile Haliç ve Marmara Denizi belirler. Haliç Ayvansaray'dan Yedikule'ye kadar uzanan surların bir bölümü tamir görmüştür ve Fatih'i Eyüp ve Zeytinburnu ilçelerinden ayırır. Haliç ve Marmara kıyılarındaki deniz surları büyük ölçüde tahrip olduğu için günümüze kadar ulaşamamıştır. Kıyılarının toplam uzunluğu 14 km'dir.
İdari yapı

İlçenin tümü İstanbul kentinin tarihsel çekirdeği olan Suriçi'nde yer alır. 1928'de İstanbul İli Merkez İlçesi Eminönü ve Fatih ilçeleri kurularak ikiye bölündü. 21 Mayıs 1930 tarih ve 1499 sayı ile resmi gazetede yayımlanarak 1 Eylül 1930 tarih ve 1612 numaralı kanun ile ilçe oldu. Fatih ve Eminönü ilçeleri 1984'e değin İstanbul Belediyesi'ne bağlı bir şubeyken, yapılan bir düzenlemeyle İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı ilçe belediyeleri durumuna getirildiler. 29 Mart 2009 tarihinde yürürlüğe giren 5757 sayılı kanunla, tarihî yarımadanın iki ilçesi (Fatih ve Eminönü), "Fatih" adı altında tek bir ilçeye dönüştürülmüştür. Bu birleştirme öncesi 2008'de Fatih'teki mahalle sayısı 69'dan 24'e düşürülmüş, birleştirme sonrası Eminönü'ndeki mahallelerin eklenmesiyle mahalle sayısı 57'ye çıkmıştır.
İdari yapı > Mahalleler

İlçedeki mahallelerin haritadaki yeri
Fatih ilçesi bugün 57 mahalleden oluşmaktadır:
Aksaray
Akşemsettin
Alemdar
Ali Kuşçu
Atikali
Ayvansaray
Balabanağa
Balat
Beyazıt
Binbirdirek
Cankurtaran
Cerrahpaşa
Cibali
Demirtaş
Derviş Ali
Eminsinan
Hacıkadın
Haseki Sultan
Hırka-i Şerif
Hobyar
Hoca Gıyasettin
Hocapaşa
İskenderpaşa
Kalenderhane
Karagümrük
Katip Kasım
Kemalpaşa
Küçükayasofya
Kocamustafapaşa
Mercan
Mesihpaşa
Mevlanakapı
Mimar Hayrettin
Mimar Kemalettin
Molla Fenari
Molla Gürani
Molla Hüsrev
Muhsinehatun
Nişanca
Rüstempaşa
Saraç İshak
Sarıdemir
Seyyid Ömer
Silivrikapı
Sultanahmet
Sururi
Süleymaniye
Sümbülefendi
Şehremini
Şehsuvarbey
Tahtakale
Tayahatun
Topkapı
Yavuzsinan
Yavuz Sultan Selim
Yedikule
Zeyrek
Yapılar

Ayrıca bakınız: Fatih'teki camiler listesi ve Fatih'teki çeşmeler listesi
Marmaray kazıları neticesinde 8500 yıllık bir tarihe sahip olduğu anlaşılan İstanbul şehrinin en eski yerleşim alanlarından biri olan Fatih İlçesi, tarihsel yapılar açısından oldukça zengindir. Tarihî yarımada Fatih, Roma İmparatorluğu'nun en önemli merkezlerinden biri olma özelliğine sahip bir yer olmasının yanında 1058 yıl Bizans'a, 469 yıl Osmanlı Devleti'ne başkentlik yapmıştır. Bu özelliği dolayısıyla tarihî yarımadada bu üç önemli medeniyete ait çok önemli eserleri bir arada görmek mümkündür. Tarihî yarımada, üzerinde yer alan Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden kalma eserlerle adeta bir açık hava müzesi görünümündedir.
Yapılar > İstanbul Surları

Ana madde: İstanbul Surları
İstanbul ilinin çevresinde bulunan, Bizans zamanında yapılmış şehir duvarlarıdır. İstanbul'un etrafını çeviren surlar tarihte 5. yüzyıldan başlayarak inşa edilmiş, yıkılmalar ve yeniden yapmalarla dört defa elden geçmiştir. Son yapımı MS 408'den sonradır. II. Theodosius (408-450) zamanında İstanbul surları Sarayburnu'ndan Haliç kıyısı boyunca Ayvansaray'a bu taraftan ve Marmara kıyısı boyunca Yedikule'ye, Yedikule'den Topkapı'ya, Topkapı'dan Ayvansaray'a uzanıyordu.
Fatih ilçesi bugün yalnızca kuzey ve batıdan tarihi surlarla çevrilidir. Haliç kıyısındaki Ayvansaray’dan Marmara kıyısındaki Yedikule’ye kadar uzanan bir bölümü tamir gören bu surlar Fatih İlçesini Eyüp ve Zeytinburnu ilçelerinden ayırır. Haliç ve Marmara kıyılarındaki deniz surları büyük ölçüde tahrip olduğu, zarar gördüğü için günümüze kadar ulaşmamıştır.
Yapılar > Ayasofya

Ana madde: Ayasofya
Bizans İmparatoru  I. Justinianus tarafından M.S. 532 - 537 yılları arasında İstanbul ilinin tarihî yarımadasındaki eski şehir merkezine inşa ettirilmiş bazilika planlı bir patrik katedrali olup, 1453 yılında İstanbul'un Türkler tarafından alınmasıyla Fatih Sultan Mehmet tarafından camiye dönüştürülmüş, 1934 yılından 2020 yılına kadar müze olarak hizmet vermiş, 2020 yılında ise tekrar camiye çevrilmiştir. Ayasofya, mimari bakımdan, bazilika planı ile merkezî planı birleştiren, kubbeli bazilika tipinde bir yapı olup kubbe geçişi ve taşıyıcı sistem özellikleriyle mimarlık tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak ele alınır.
Yapılar > Topkapı Sarayı

Ana madde: Topkapı Sarayı
Topkapı Sarayı Fatih Sultan Mehmed tarafından 1478’de yaptırılmış,Abdülmecid’in Dolmabahçe Sarayı’nı yaptırmasına kadar yaklaşık 380 sene boyunca devletin idare merkezi ve Osmanlı padişahlarının resmî ikametgâhı olmuştur. Kuruluş yıllarında yaklaşık 700.000 m²'lik bir alanda yer alan sarayın bugünkü alanı 80.000 m²'dir.
Yapılar > Sultanahmet Camii

Ana madde: Sultan Ahmet Camii
1609-1616 yılları arasında sultan I. Ahmed tarafından tarihî yarımadada, Mimar Sedefkâr Mehmet Ağa'ya yaptırılmıştır. Cami Mavi, yeşil ve beyaz renkli İznik çinileriyle bezendiği için ve yarım kubbeleri ve büyük kubbesinin içi de gene mavi ağırlıklı kalem işleri ile süslendiği için Avrupalılarca "Mavi Cami (Blue Mosque)" olarak adlandırılır. Ayasofya'nın 1934 yılında camiden müzeye dönüştürülmesiyle, İstanbul'un ana cami konumuna ulaşmıştır.
Aslında Sultan Ahmet Camii külliyesiyle birlikte, İstanbul'daki en büyük yapı komplekslerinden biridir. Bu külliye bir cami, medreseler, hünkar kasrı, arasta, dükkânlar, hamam, çeşme, sebiller, türbe, darüşşifa, sıbyan mektebi, imarethane ve kiralık odalardan oluşmaktadır. Bu yapıların bir kısmı günümüze ulaşamamıştır.
Yapılar > Mısır Çarşısı

Ana madde: Mısır Çarşısı
Eminönü'nde Yeni Camii'nin arkasında ve Çiçek Pazarı'nın yanındadır. İstanbul ilinin en eski kapalı çarşılarından olan Mısır Çarşısı, 1660 yılında Turhan Sultan tarafından yaptırılmıştır. Mimarı Kazım Ağa'dır. Çarşı son olarak 1940-1943 yılları arasında İstanbul Belediyesi tarafından restore edilmiştir.
Yapılar > Camiler

Fatih İlçesindeki en önemli dini anıtsal yapılardan biri olan Fatih Camii yine Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmıştır. Fatih cami bu bölgedeki en fazla ziyaret edilen cami durumundadır. Fatih Camii'nin Osmanlı Tarihi açısından bir diğer önemi de açılan ilk medreselerin bu caminin bünyesinde olmasıdır. Şu anda hâlâ bu medreseler üniversite öğrencileri tarafından kullanılmaktadır. Tarihi değere sahip Zeyrek Camii kiliseden camiye çevrilmiştir. İskender Paşa Camii, Hırka-i Şerif Camii, Vefa Camii yine bölgedeki en önemli anıtsal yapılardır.
Fatih İlçesi sınırları içindeki tarihsel nitelikli camilerden bazıları;
Ahi Çelebi Camii
Ahmediye (Orta) Camii
Akşemseddin Camii
Atik Mustafa Paşa Camii
Ayasofya Camii
Bali Paşa Camii
Bayezid Ağa Camii
Bayezid Camii
Beşir Ağa Külliyesi
Bezmialem Valide Camii
Bodrum Camii
Burmalı Mescid Camii
Cerrah Mehmed Paşa Camii
Ceylani Camii
Cezeri Kasım Paşa Camii
Çivizade Camii
Defterdar Süleyman Çelebi Camii
Draman Yunus Camii
Dülgeroğlu Camii
Dülgerzade Camii
Emir Buhari Camii
Eski İmaret Camii
Fatih Camii
Fenari İsa Camii
Ferruh Kethüda Camii
Fethiye Camii
Firuz Ağa Camii
Gazi Ahmed Paşa Camii
Gazi Atik Ali Paşa Camii
Gül Camii
Hadım İbrahim Paşa Camii
Has Odabaşı Camii
Haseki Camii
Hekimoğlu Ali Paşa Camii
Hırka-i Şerif Camii
Hidayet Camii
Hürrem Çavuş Camii
İbrahim Paşa Camii
İmrahor Camii
İskenderpaşa Camii
İsmailağa Camii
İstanbul Murat Paşa Camii
Kalenderhane Camii
Kazasker İvaz Efendi Camii
Kefeli Camii
Kemalpaşa Camii
Kızıl Minare Mescidi
Kocamustafapaşa Sümbül Efendi Camii
Küçük Ayasofya Camii
Kürkçü Camii
Kürkçübaşı Ahmet Şemsettin Camii
Laleli Camii
Mahmutpaşa Camii
Manastır Mescidi
Mehmed Ağa Camii
Mesih Mehmed Paşa Camii
Mihrimah Sultan Camii
Mimar Acem Camii
Mimar Hayreddin Cami
Mimar Sinan Mescidi
Molla Hüsrev Camii
Nişancı Mehmet Paşa Camii
Nuruosmaniye Camii
Pertevniyal Valide Sultan Camii
Ramazan Efendi Camii
Rüstem Paşa Camii
Sancaktar Hayrettin Camii
Sanki Yedim Camii
Sokollu Mehmed Paşa Camii
Sultan Ahmet Camii
Süleymaniye Camii
Şehzade Camii
Şepsafa Camii
Üçmihraplı Camii
Vasat Atik Ali Paşa Camii
Vefa Kilise Camii
Yavuz Selim Camii
Yeni Cami
Zeynep Sultan Camii
Zeyrek Camii
Zihgiri Kemal Mescidi
Yapılar > Kiliseler

Aya İrini Kilisesi
Ayıos Yeosyios - Hagios Georgios Patrikhane Aya Yorgi Kilisesi
Surp Asdvadzadzin Patriklik Kilisesi (İstanbul Ermeni Patrikhanesi'nin ana kilisesi)
Sveti Stefan Kilisesi
Surp Kevork Kilisesi
Sarmaşık Aya Dimitri Rum Ortodoks Kilisesi
Yapılar > Diğer tarihsel yapılar ve mekanlar

Fatih'i Beyazıt'a bağlayan ana cadde olan Fevzi Paşa Caddesi Roma döneminden beri aynı işlevini sürdürmektedir. Yine çok önemli bir yapı olan tarihi Bozdoğan (Valens) Kemeri aynı bölgede bulunmaktadır.
Fatih semti oldukça yüksek bir yerde kurulmuştur. Çeşitli manzara noktalarından Haliç ve İstanbul Boğazı rahatlıkla izlenebilir.
Şehrin en eski yerleşim alanlarından bazılarının bulunduğu Fatih ilçesi, tarih­sel yapılar açısından oldukça zengindir.Bizans, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde cazibesinden hiçbir şey kaybetmemiştir ve sınırları içinde çok önemli tarihi ve turistik eserler barındırır. Sadece Türkiye'de değil dünyada da eşine az rastlanan bu eserlerden bazıları şunlardır:
Aspar Sarnıcı
Bâb-ı Âli (İstanbul Valiliği)
Blahernai Sarayı
Beyazıt Meydanı
Beyazıt Kulesi
Büyük Postane
Cibali Tütün Fabrikası
Çemberlitaş Sütunu
Dar'ül Muallimat (Çapa Anadolu Öğretmen Lisesi)
Duyunu Umumiye(İstanbul Erkek Lisesi)
Fener Rum Erkek Lisesi
Etmeydanı
Gülhane Parkı
Hora Manastırı
İstanbul Arkeoloji Müzesi
İstanbul Belediye Sarayı
İstanbul Üniversitesi
Kapalıçarşı
Kariye Camii
Kıztaşı (Markinos) Sütunu
Melandisia (Mevlana) Kapı
Pertevniyal Valide Sultan Sebili
Sepetçiler Kasrı
Sirkeci Garı
Soğukçeşme Sokağı
Sultanahmet Meydanı
Burmalı Sütun
Alman Çeşmesi
Örme Dikilitaş (Konstantin Dikilitaşı)
Dikilitaş
Tekfur Konstantinnos Porfirogennatos Sarayı
Türk ve İslâm Eserleri Müzesi
Valens Kemeri
Yedikule Hisar ve Zindanları
Yerebatan Sarnıcı
Yılanlı Sütun
Zeyrek (Pantokrator Fildami) Kapalı Sarnıcı
Yapılar > Müzeler

Fatih ilçesindeki başlıca müzeler şunlardır:
Büyük Saray Mozaikleri Müzesi
Cenan Vakfı Altay Dergahı Müzesi
Cumhuriyet Eğitim Müzesi
Fethiye Müzesi
Fotoğraf Müzesi
Halı ve Kilim Müzesi
Hilye-i Şerif ve Tespih Müzesi
II. Bayezid Türk Hamam Kültürü Müzesi
İnşaat ve Sanat Eserleri Müzesi
İstanbul Lisesi Müzesi
İstanbul Arkeoloji Müzesi
İstanbul İslam, Bilim ve Teknoloji Müzesi
İstanbul Üniversitesi Eczacılık Müzesi
İstanbul Üniversitesi Hidrobiyoloji Müzesi
İstanbul Üniversitesi Rıdvan Çelikel Arkeoloji Müzesi
İstanbul Üniversitesi Zooloji Müzesi
Kariye Camii
Rezan Has Müzesi
Rüstempaşa Medresesi Bediüzzaman Müzesi
Sağlık Müzesi
Tekfur Sarayı
Tıp Tarihi Müzesi
Topkapı Sarayı
Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi
Türk ve İslâm Eserleri Müzesi
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Müzesi
Türkiye İş Bankası Müzesi
Yahya Kemal Müzesi
Yedikule Zindanları
Yerebatan Sarnıcı
Eğitim

Fatih ilçesi eğitim kurumları açısından oldukça zengindir. 2020 yılı itibarıyla ilçe sınırları içinde 45 adet ilköğretim ve dengi eğitim kurumu bulunur. Ayrıca aralarında İstanbul Lisesi, Davutpaşa Lisesi, Pertevniyal Anadolu Lisesi, Vefa Lisesi, Cağaloğlu Anadolu Lisesi, Çapa Fen Lisesi ve Fener Rum Erkek Lisesi gibi pek çok köklü ortaöğrenim kurumunun bulunduğu 76 lise barındırır.
Yükseköğretim kurumları arasında İstanbul Üniversitesi önemli bir yer tutar. İstanbul Üniversitesi'nin merkez binası ve Tıp (Çapa), Diş Hekimliği, Cerrahpaşa Tıp, Hukuk, Edebiyat, Fen, İktisat, Eczacılık, Hasan Ali Yücel Eğitim, İlahiyat, Su Ürünleri, İletişim ve Siyasal Bilgiler fakülteleri gib birçok fakültesi bu ilçede yer almaktadır.
İstanbul Üniversitesi'nin dışında, Biruni Üniversitesi, Kadir Has Üniversitesi Merkez Kampüsü, İstanbul Ticaret Üniversitesi Eminönü Kampüsü ve Marmara Üniversitesi Rektörlüğü, tarihî yarımada içindeki diğer yükseköğretim kurumlarıdır.
Ulaşım

Ana madde: Fatih'ten geçen ulaşım hatları
Fatih ilçesi, hem kara, hem deniz hem de raylı sistemleriyle İstanbul'un ulaşımı en kolay ilçelerden birisidir.
Ulaşım > Karayolu

Atatürk (Unkapanı) Köprüsü'nden itibaren başlayan Atatürk Bulvarı ve daha güneydeki Gazi Mustafa Kemal Paşa Caddesi, 2008'e kadar Eminönü ve Fatih ilçeleri arasında sınır oluşturuyordu. İstanbul kent içi ulaşım bağlantılarından bazıları Fatih ilçesinden geçer. Bunlardan başlıcaları Saraçhanebaşı'ndan Edirnekapı'ya uzanan Macar Kardeşler ve Fevzi Paşa caddeleri, Aksaray'ı Topkapı-Edirnekapı Caddesi'ne bağlayan Vatan Caddesi ile yine Aksaray'ı Topkapı'ya bağlayan Millet Caddesi'dir. Haliç kıyısı boyunca Ayvansaray, Mürsel Paşa, Abdülezel Paşa, Kadir Has ve Ragıp Gümüşpala caddeleri yer alır. Bu caddelerle Haliç arasında yeşil alanlar yer alır. İlçenin Marmara kıyısından Sirkeci'yi Bakırköy'e bağlayan "sahil yolu" da denen Kennedy Caddesi geçer. Atatürk (Unkapanı) ve Galata köprüleri tarihî yarımadayı Beyoğlu yakasına bağlar.
Ulaşım > Raylı sistemler

2013 yılında tren seferlerine kapatılan Sirkeci Garı'ndan başlayıp İstanbul'u Avrupa'ya bağlayan ve kentin Avrupa Yakasındaki banliyö ulaşımını sağlayan çift hatlı demiryolu da yer yer sahil yoluna paralel olarak uzanırdı.
1992'de hizmete giren T1 (Bağcılar - Kabataş) Tramvay Hattı Millet Caddesi, Ordu Caddesi, Divan Yolu güzergâhını izleyerek Sirkeci'ye ulaştıktan sonra Galata Köprüsü üzerinden Karaköy ve Kabataş'a ulaşır. 2021 yılında Cibali ile Alibeyköy Cep Otogarı arasında hizmete giren T5 Tramvay Hattı, 2023'te Eminönü'ne uzatılmıştır.
Yenikapı Aktarma Merkezi TCDD'ye ait hemzemin ve yer altı tren istasyonu, Metro İstanbul'a ait yer altı metro istasyonu ve İETT otobüslerine hizmet veren otobüs duraklarından oluşan bir terminaldir. İstasyon, TCDD Taşımacılık tarafından işletilen Marmaray (Halkalı - Gebze & Ataköy - Pendik) Banliyö Trenleri'ne hizmet vermektedir. Yenikapı Aktarma Merkezi'nden başlayan M1 metro hattı Atatürk Havalimanı'nda, M1ʙ hattı Kirazlı'da, M2 metro hattı Hacıosman'nda noktalanır.
Marmaray (Halkalı – Gebze & Ataköy – Pendik) (Yenikapı ile Sirkeci arası)
(Sirkeci – Kazlıçeşme) (Sirkeci ile Yedikule arası)
(Yenikapı – Atatürk Havalimanı) (Yenikapı ile Topkapı-Ulubatlı arası)
(Yenikapı – Kirazlı) (Yenikapı ile Topkapı-Ulubatlı arası)
(Yenikapı – Hacıosman) (Yenikapı ile Haliç arası)
(Kabataş – Bağcılar) (Eminönü ile Pazartekke arası)
(Eminönü – Alibeyköy Cep Otogarı) (Eminönü ile Ayvansaray arası)
Ulaşım > Denizyolu

Fatih ilçesi bir yarımada olarak suyolu ulaşımında oldukça avantajlı bir konumdadır; Sirkeci - Harem arasında feribot, Eminönü iskelesinden ise Kadıköy, Üsküdar ve İstanbul Boğazı'na şehir hatları seferleri düzenlenir.
İDO Yenikapı İskelesi'nden ise Bakırköy, Bostancı ve Kadıköy'e deniz otobüsü seferleri düzenlenir. Haliç kıyısındaki Ayvansaray, Balat ve Fener iskelelerinden ulaşımdan çok gezinti amaçlı Haliç seferleri düzenlenir.