stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Reşid Ali Geylani

| Reşid Ali Geylani |
| --- | --- |

Irak Başbakanı
Görev süresi 3 Nisan 1941 - 29 Mayıs 1941
Hükümdar: II. Faysal
Yerine geldiği: Taha el-Haşimi
Yerine gelen: Cemil el-Midfai
Görev süresi 31 Mart 1940 - 31 Ocak 1941
Hükümdar: Gazi
Yerine geldiği: Nuri el-Said
Yerine gelen: Taha el-Haşimi
Görev süresi 20 Mart 1933 - 9 Kasım 1933
Hükümdar: Faysal bin Hüseyin
Yerine geldiği: Naci Şevket
Yerine gelen: Cemil el-Midfai
Kişisel bilgiler
Doğum: 1892 Bağdat, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 28 Ağustos 1965 Beyrut, Lübnan
Partisi: Millî Kardeşlik Partisi
Dini: Sünni İslam
Raşid Ali el-Geylani  (Arapça: رشيد عالي الكيلاني, diğer telaffuzları Seyyid Raşid Ali el-Gillani, Seyyid Raşid Ali el-Gaylani veya bazen Seyyid Raşid Ali el Keylani) (1892 – 28 Ağustos 1965), Irak Krallığı'nda 3 kez başbakanlık yapmış olan Iraklı asker ve siyasetçi.
Bağdat'ın ünlü ailelerinden birinin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1924'te, Yasin Haşimi'nin hükûmetine adalet bakanı olarak atanmasıyla siyasi kariyeri başlamış oldu; İngilizlerin örtülü bir manda rejimi kurdukları Irak'ın içişlerine müdahale etmelerine Haşimi'yle birlikte şiddetle karşı çıkıyordu. 1930'da, Nuri Said başkanlığında oluşturulan yeni hükûmetin İngilizlerle imzaladığı yeni ittifak antlaşmasına karşı çıktı. Hemen sonra milliyetçi hedefleri gerçekleştirmeye yönelik olarak Ulusal Kardeşlik Partisi'ni kurdu.
1933'te, Kral Faysal bağımsızlık sonrasında bölünmüş siyasal çevreleri birleştirmek amacıyla muhalefet önderlerinden Raşid Ali Geylani'yi başbakanlığa getirdi. 1933'te Musul'daki Asurilerin ayaklanmasını sert biçimde bastıran Raşid Ali Geylani hükûmeti çok geçmeden yerini daha ılımlı bir hükûmete bıraktı.
II. Dünya Savaşı patlak verdiğinde başbakan olan Nuri Said, Irak'ın tarafsızlığını ilan etmekle birlikte Almanya'yla diplomatik ilişkiyi kesti. Kral Gazi'nin ölümünden sonra Emir Abdullah'ın naipliğinde kral ilan edilen 4 yaşındaki oğlu II. Faysal'ın zayıf yönetiminden faydalanan ve Mihver devletlerine yakın olan güçlerin temsilcisi olan Raşid Ali bir darbeyle Mart 1940'ta iktidara geldi. Raşid Ali, giderek güçlenen Panarabizm akımının baskısı altında İngiliz karşıtı bir tutuma yöneldi. Öte yandan Mihver Devletleri'yle gizli görüşmelere başladı. Bunun üzerine Birleşik Krallık Nisan 1941'de Basra üzerinden Irak'a takviye birlikler gönderdi. Irak'taki üslerden de destek gören bu birlikler bir ay içinde Irak ordusunu teslim olmaya zorladı. Çarpışmalar sırasında ülkeden kaçan kral naibi Emir Abdullah ve Nuri Said'in dönüşüyle İngilizlerle işbirliğine yatkın yeni bir hükûmet kuruldu.
Raşid Ali Geylani görevden uzaklaştıktan sonra Almanya'ya kaçtı ve Berlin'de bir sürgün hükûmeti kurdu. Ancak Nazi Almanyasının yenilgisinden sonra Suudi Arabistan'a iltica etti. 1958'de Abdülkerim Kasım'ın monarşiyi deviren darbesinden sonra Irak'a geri döndü. Bir kez daha iktidara gelmek için Kasım'a karşı bir ayaklanma başlattı ancak başarılı olamadı, önce idam cezasına mahkûm edildi ancak sonradan affedildi. Ölümüne kadar Lübnan'da sürgün hayatı sürdü.
Mutludere

| Mutludere |
| --- | --- |
 Rezve deresi
Konum
Ülke(ler): Türkiye, Bulgaristan
Genel bilgiler
Kaynak: Trakya, Türkiye

Ağız: Karadeniz, Türkiye-Bulgaristan Sınırı
Uzunluk: 122 km.
Mutludere veya Rezve Deresi (Bulgarca: Резовска река Rezovska reka), Türkiye'nin en kuzeybatısı ve Bulgaristan'ın en güneydoğusunda konumlanan ırmaktır. Istranca Dağları'nın Türkiye kesimindeki uzantısı olan Mahya Tepesi'nden doğan Velika Deresi ile Kocadere ile birçok küçük akarsuyun birleşmesinden doğar. Mutludere'nin başlangıç noktası Çukurpınar (Sazara), Armutveren (Paspala) ve Karanlık Köylerinin kesişme noktası olan Karanlık Vadi'dir.
Mutludere'nin sınırı çizen bölümü uzunca yıllar askeri koruma altında olmasından dolayı bölge insanı sınır öncesi bölümüne Velika Deresi dese de Karanlık Vadi'den başlayıp sınıra kadar ulaşan akarsu da Mutludere'ye aittir.
Bulgaristan ve Türkiye'nin diğer ortak ırmağı Değirmendere (Veleka) Nehri'ne oranla daha hızlı akar ve çok daha soğuktur. Irmak bolca alabalığa ve yayın balığına ev sahipliği eder.
Irmak, Uzunbucak rezervi yanında halkça 'bucak' diye adlandırılan menderesler oluşturur. Mutludere'ye bakan yamaçlar yoğun meşe ve kayın ormanlarıyla kaplıdır. Kayalık yamaçlarda makiler, ender orkide türleri, sarmaşık, meryemana asması, saparna, kuşkonmaz, Yunan ipekotu, şerbetçiotu ve yabani asma türleri izlenir. 
Irmak kıyısına özgü sürüngenler oluklu kertenkele, çukurbaşlı yılan ve ev yılanıdır.
Mutludere ağzında bulunan sınır, Bulgaristan ve Türkiye arasında toprak anlaşmazlığına yol açtı, ancak durum 6 Mayıs 1992 tarihinde (Bulgaristan 1998'de imzalamıştır) iki ülke arasında yapılan anlaşmaya göre Bulgaristan'ın Rezovo Körfezi'nden birkaç kilometre toprak ve Türkiye'nin kıta sahanlığından su alanı almalarıyla çözüme erdirilmiştir.
Rezve, Velika ve Kocadere üzerinde üzerinde DSİ 11. Bölge Müdürlüğü tarafından Karanlık Vadi'yi de yok edecek olan Balaban baraj projesi planlanmaktadır. Ayrıca yine Rezve üzerinde İSKİ tarafından İstanbul'a içme suyu temini için su nakil projesi yapılmaktadır.
Çağaniyan

Semerkant Kralı Varkhuman'ı ziyaret eden Pukarzate (alnından tanınıyor) adlı Çağaniyan elçisi. Yanındaki kitabede şöyle yazmaktadır: "Ben, Çağaniyan'ın dapirpatı (şansölyesi) Pukarzate'yim. Çağaniyan'ın efendisi Turantaş'tan buraya geldim." MS 648-651. Efrasiyab duvar resimleri, Semerkant.
Çağaniyan, (Orta Farsça: Chagīnīgān; Farsça: چغانیان Chaghāniyān) Arap kaynaklarında Saganiyân olarak bilinir, Semerkant'ın güneyinde, Ceyhun Nehri'nin sağ kıyısında yer alan bir Orta Çağ bölgesi ve prensliğidir.
Tarihi > Ak Hun yönetimi

Çağaniyan, Denov ve Tirmiz arasında bulunan bir "Ak Hun tampon prensliği" idi ve MS 563-567'de Sasani İmparatorluğu ve Birinci Türk Kağanlığı'na karşı aldıkları yenilginin ardından Ak Hunlar için bir sığınak haline geldi. Yeni kralları Faganiş'in yönetimi altında, bir hanedan kurarak, Çağaniyan ve Tokharistan'ın diğer bölgelerine yerleştiler. Kısa süre sonra, Çağaniyan'ın da mensup olduğu Ceyhun'un kuzeyindeki yeni Heftalit toprakları Batı Türk hakimiyeti altına girerken, Ceyhun'un güneyindeki topraklar nominal olarak Sasani İmparatorluğu'nun kontrolü altına girdi. Türklerin kontrolündeki topraklar 581 yılında isyan etti.
Çağaniyan'da basılan paralar, bazen yerel yöneticilerin isimlerinin eklenmesiyle, I. Hüsrev'in Sasani paralarının bir taklidiydi.
648-651 yıllarında Çağanlı Pukarzate adlı bir elçinin Semerkant Kralı Varkhuman'ı ziyaret ettiği ve diğer Orta Asyalı elçilerle birlikte Efrasiyab duvar resimlerinde yer aldığı bilinmektedir. Yanındaki bir yazıtta şöyle yazmaktadır: "Ben Çağaniyan'ın dapirpatı (şansölyesi) Pukarzate'yim. Çağaniyan'ın efendisi Turantaş'tan buraya geldim". Turantaş adlı Çağaniyan Kralı, bir Ak Hun hükümdarı veya Ak Hunlar ile birlikte yaşamış gibi görünen yerel Çağan-Hude'lerden biri olabilir.
Bizans tarzında, taçlı kral ve kraliçenin bulunduğu, Çağaniyan Prensliği'ne ait Ak Hun sikkesi, yaklaşık MS 550-650. Soğdca yazı.
Turantaş elçiliğinden bahseden Efrasiyab Soğdca yazıt
Tarihi > Çağan-Hude yönetimi

Bölge, erken tarihi boyunca sık sık Sasaniler ile Ak Hunlar arasında el değiştirmiştir. 7. yüzyılın sonlarına doğru Çağaniyan, muhtemelen "Çağan Hude" olarak bilinen İranlı yerel yöneticilerin kontrolü altına girdi. Müslümanların İran'ı fethi sırasında Çağan Hude, Sasaniler'e Raşidun Araplarına karşı yardım etti. Ancak Araplar, Sasani İmparatorluğu ile mücadele ettikten sonra, aralarında Çağan Hude ve diğer birçok yerel yöneticinin de bulunduğu Horasan'ın yerel yöneticilerine odaklanmaya başladılar. 652 yılında Çağan Hude, Talakan, Guzgan ve Faryab hükümdarlarıyla birlikte, Araplara karşı Güney Toharistan hükümdarı olan Batı Türk Toharistan Yabguları'na yardım etti. Ancak Araplar galip gelmeyi başardılar. Ancak, Raşidun Halifeliği kısa sürede iç savaşa sürüklendi ve 661 yılında Emevi Halifeliğini kuran başka bir Arap ailesi tarafından fethedildi.
Emevilerin Doğu Halifeliği valisi Ziyâd bin Ebih'in önderliğinde Orta Asya'ya yönelik Arap akınları daha da örgütlü hale geldi ve onun Horasan valisi el-Hakem bin Amr el-Gıfari, 667 yılında Ceyhun Nehri'ni geçerek Çağaniyan'a akın düzenledi. Halefi Rabi ibn Ziyad el-Harithi de bölgeye bir sefer başlattı. H. A. R. Gibb'e göre, Çağaniyan ve Ceyhun nehrinin doğusundaki diğer bölgelere yönelik seferler, Ziyad'ın Soğdiana'yı "metodolojik bir şekilde fethetme planını" göstermektedir. 705 yılında Arap generali Kuteybe bin Müslim, ismi Tiş olarak geçen Çağan Hude'nin Emevi hakimiyetini kabul etmesini sağlamayı başardı. Ancak Tiş'in teslim olmasının gerçek nedeni, kendisine karşı akınlar düzenleyen Kuzey Tokharistan'daki Akharun ve Şuman'ın yerel yöneticilerini yenmek için yardım almaktı. Kuteybe kısa sürede iki hükümdarı da mağlup etti ve onları Emevi otoritesini tanımaya zorladı.
Ancak 718'de Tiş, Semerkant kralı Gurak, Kumadh kralı Narayana ve Buhara'nın Buhara Hüdası Tuğşada ile birlikte Çin'deki Tang Hanedanı'na bir elçilik göndererek Araplara karşı yardım istediler. Buna rağmen Çağaniyan Beyliği Türgişlere karşı Arapları desteklemeye devam etti ve Yevm el Atkal Muharebesi'nde Arapların yanında yer aldı; ancak bu savaşta Araplar yenildiler ve Çağan Hude öldürüldü. Muharebeden sonra Horasan'ın Çağaniyan hariç büyük kısmı Arapların kontrolünde kaldı. Nasr bin Seyyar döneminde Çağaniyan yeniden Emevi Halifeliğinin vasalı oldu. Bundan sonra Çağan Hudalar kaynaklardan silinmeye başlar. 8. yüzyılın sonlarında Çağaniyan, 750 yılında Emevi Halifeliği'nin yerini alan Abbasi Halifeliği'nin doğrudan kontrolü altına girdi. 10. yüzyılda Çağaniyan'ın kontrolünü ele geçiren bir İran hanedanı olan Muhtâcoğulları, Çağan Hude'lerin soyundan gelmiş olabilir.
Prawit Wongsuwan

Prawit Wongsuman (2018)
Prawit Wongsuwan (Tayca: ประวิตร วงษ์สุวรรณ) (d. 11 Ağustos 1945), Tayland'da birinci Başbakan Yardımcısı olarak görev yapan ve daha önce 2008'den 2011'e kadar Başbakan Abhisit Vejjajiwa hükûmeti sırasında ve 2014'ten 2019'a kadar Başbakan Prayut Chan-ocha'nın ilk hükûmetinde Savunma Bakanı olarak görev yapan Taylandlı bir siyasetçidir. Wongsuman, Asya ülkesi Tayland'da 24 Ağustos 2022-30 Eylül 2022 tarihleri arasında geçici olarak başbakanlık makamında bulunmuştur.
2014 yılında bu yana başbakan yardımcılığı görevini yürüten Wongsuman, Anayasa Mahkemesi'nin, başbakan Prayuth Chan-ocha'yı 'görev süresi sınırını aşma' konusundaki mahkemenin vereceği karara kadar görevden uzaklaştırılması yönünde karar vermesinin ardından geçici olarak görevi üstlenmiştir.
Etiyopya

Etiyopya veya Etyopya, resmî adıyla Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti (Amharca: Ityopp'ya Federalawi Demokrasiyawi Ripeblik) Afrika Boynuzu'nda yer alan büyük bir Doğu Afrika ülkesi. Ülkenin başkenti yerel dilde "yeni çiçek" anlamına gelen Addis Ababa'dır. Sudan, Güney Sudan, Eritre, Cibuti, Somali ve Kenya, Etiyopya'nın komşularıdır. Afrika kıtasının en kalabalık ikinci ülkesidir.
Etiyopya, Avrupalı sömürge güçlerini yenen ve bağımsız bir ülke olarak egemenliğini koruyabilen iki Afrika ülkesinden biridir (diğeri Liberya). 1945 yılında Birleşmiş Milletler'e üye olarak ilk bağımsız Afrika ülkesi olmuştur. Ülkenin Kızıldeniz boyunca uzanan sahil bölgesinin, 1993'te yapılan bir halk oylaması sonucunda Eritre adıyla bağımsızlığını ilan etmesi, Etiyopya'nın Kızıldeniz ile olan bağlantısının kesilmesine ve ülkenin bir kara devletine dönüşmesine neden olmuştur.
Coğrafya

Etiyopya yaklaşık 1,2 milyon kilometrekarelik bir yüz ölçümüne sahiptir. Kuzeyinde Eritre, Cibuti ve doğusunda Somali bulunurken, batıda Sudan, Güney Sudan ve güneyde Kenya komşu ülkelerdir. Etiyopya’nın denize sınırı yoktur. Ülkede birkaç sismik bölge olmasına rağmen aktif hâlde bulunan volkanlar yoktur. Dağlık bölgeler ülkenin kuzey kesimlerinde yer almaktadır (4500 metre yüksekliğe sahip Ras Dashen'in bulunduğu Semien Dağları). Orta bölgelerdeki yüksek alanlarda 4300 metreden daha yüksek olan Batu ve Karra dağlarının olduğu ikinci dağlık alan bulunmaktadır.
Etiyopya, yüksekliği 2000 ve 3000 metre arasında değişen yüksek bir platoya sahiptir. Ülkenin kuzeydoğusundan başlayan ve merkezden güneybatıya doğru genişleyen Rift Vadisi ülkeyi iki parçaya ayırmaktadır. Rift Vadisi bölgesinde daha çok bölgenin güney ve güneybatısında birçok göl bulunmaktadır. Etiyopya’da Abay olarak bilinen Nil Nehri ülkeyi kuzeybatıdan keserek ülkede yaklaşık 800 km'lik bir yol almaktadır. Etiyopya’daki en uzun iki nehir güneydoğu istikametinde akan ve yüksek bölgelerden düşük rakımlı bölgelere doğru ilerleyen Awash ve Wabishebelle nehirleridir. Ülkede 2 milyar MW hidroelektrik üretimini mümkün kılan birçok irili ufaklı nehir bulunmaktadır.
İdari bölümler

Etiyopya, etnik kökene dayalı 9 yönetim bölgesine ayrılmıştır. Bu bölgelerin yerel ismi kilildir. (çoğulu: kililoch). Bu bölgelerden ayrı iki özel yönetimli şehir bölgesi de yönetim bölgeleri içinde sayılır ve aşağıda eğik olarak gösterilmiştir. Bu 11 bölge şunlardır:
Ekonomi

1990'lı yılların başından itibaren Etiyopya serbest pazar ekonomisine dayalı stratejiler izlemiş ve yapısal reformlar başlatmıştır. Bu çerçevede, iç fiyatların yeniden düzenlenmesi, dış ticaret liberalizasyonu, devlet işletmelerinin özelleştirilmesi, iç ve dış özel yatırımların desteklenmesi ve özel sektörün geliştirilmesi hükûmetin öncelikleri arasında yer almıştır.
Hükûmet yollar, elektrik santralleri ve telekomünikasyon gibi ülkenin altyapısını idame ve geliştirme için yoğun bir yatırım sürecine girmiştir. Bunun yanı sıra, hükûmet kamu iktisadi kuruluşlarının özelleştirilmesi programını da devreye sokmuştur. Özelleştirme süreci her ne kadar yavaş olsa da hükûmet son beş yıl içinde birçok küçük ve orta ölçekli kamu iktisadi kuruluşunu özelleştirmeyi başarmıştır.
Hükûmet, elektrik santralleri ve telekomünikasyon gibi sektörlerde yabancı yatırımların ülkeye gelmesi için çalışmaktadır. Tarım kesimi, tekstil ve deri gibi tarıma dayalı sanayilerde ve turizm sektörünün gelişiminde yabancı sermayeye ihtiyaç duyulmaktadır.
Yabancı ve yerli sermaye yatırımlarını teşvik etmek amacıyla, 1992 yılında Yatırım Kanunu (Investment Code) yayınlanmış ve o zamandan günümüze kadar iki kere gözden geçirilmiştir. Bu dönem süresince, Madencilik ve İşgücü Kanunları da devreye alınmıştır.
Etiyopya'nın ekonomisi GSYİH'nın %50'sini, ihracatının %90'ını ve istihdamının %80'ini içeren tarıma dayanmaktadır. Ekilebilen alanların yalnızca 1/5'i ekilip biçilmekte ve bu alanlar yalnızca yağmur ile sulanmaktadır. Bu bölgeler yağış miktarı açısından farklılık göstermektedir. Tarım kesimi sık sık ortaya çıkan kuraklık ve kötü tarımcılık uygulamalarından dolayı sıkıntı yaşamaktadır. Ayrıca, yiyecek yardımları söz konusudur.
Ekonomi > Tarım

2000'li yılların sonlarında tarımsal üretim önemli ölçüde artmıştır. Tarımsal üretimi artırmak ve yiyecek yeterliliğini çoğaltmak amacıyla çeşitli tedbir politikaları belirlenmiştir. Bu tedbirler arasında, kıtlığı erken uyarma sistemi, tarımsal hizmetleri artırmak ve gübrenin daha geniş alanlarda kullanımının sağlanması yer almaktadır.
Tarım üretiminin %80'ini tahıl, mısır, arpa, darı ve teff (bir tür tahıl ürünü) oluşturmaktadır. Bakliyat ve yağlı tohumlar da önemli ölçüde üretilmektedir. Tahıl tamamen iç tüketimde kullanılmaktadır. Bakliyat ve yağlı tohumlar, daha az miktarda olmak üzere kavun gibi meyveler de komşu ülkelere ihraç edilmektedir.
Kahve, Etiyopya ekonomisi için son derece önemlidir. Tahminlere göre kahvenin Etiyopya'nın GSYİH'na katkısı %10 oranındadır. 15 milyon kişiden daha fazla bir nüfus (nüfusun %25'i) kahve sektöründen geçimini sağlamaktadır. Türkiye dâhil birçok ülkede Etiyopya menşeli kahveler satılmaktadır.
Ekonomi > Hayvancılık

Etiyopya, Afrika'nın en fazla canlı hayvan varlığına sahiptir. Bunların deri ve postları ülkenin önemli ihracat gelirini oluşturmaktadır.
Ekonomi > Sanayi

İmalat sanayi GSYİH'nın %5'ini oluşturmaktadır. İmalat sanayinin büyük çoğunluğu devletin yönetimindedir ancak özelleştirme faaliyetleri de başlamış bulunmaktadır. İmalat sanayi üretiminin %40'ından daha fazlasını gıda ve içecek, özellikle bitkisel yağ, un mamulleri ve bira oluşturmaktadır.
Ekonomi > Altyapı

Etiyopya, altyapısını geliştiren bir ülkedir ve iyi hava bağlantılarına sahiptir. Ayrıca bölgedeki ilk hafif raylı sistemine yatırım yapmıştır. Ülke Nil Nehri'ne Afrika'daki en büyük barajı inşa etmektedir.
Ekonomi > Tekstil

Tekstil sektörü, 19'u devlete, 14'ü ise özel sektöre ait olan tekstil ve konfeksiyon fabrikalarını ihtiva etmektedir. Anılan sektör, tüm imalat sanayi çalışanlarının yaklaşık %30'unu içermektedir.
Ekonomi > Madencilik

Madencilik sektörünün, Etiyopya ekonomisi içinde önemi azdır. Kireçtaşı, kil, mermer üretimi epey fazladır. Ayrıca metalik olmayan mineral üretiminde ise büyük artış olmuştur. Diğer taraftan kömür, demir, tantal ve potasyum rezervlerinin olduğu tahmin edilmektedir.
Ekonomi > Dış yatırımlar

Etiyopya'daki yatırımların büyük bir bölümü denizaşırıdır. Ülkenin 2016/17 yılları arasında doğrudan yabancı yatırımı %27,6 artmıştır ve yatırımların büyük bir kısmı sanayi bölgelerine gitmektedir. Bununla birlikte Etiyopya kamu kuruluşlarını en büyük ticaret ortağı olan Çin gibi dış yatırımcılara satmaktadır. Ülkedeki ucuz iş gücü yabancı yatırımcıların üretim endüstrisine yatırımını teşvik etmiştir.
Demografi

| Etiyopya'daki etnik gruplar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Etnik Grup |  |  | Nüfus |  |
| Oromolar | Oromolar |    | 25.4 (%34,4) | 25.4 (%34,4) |
| Amharalar | Amharalar |    | 19.9 (%27,0) | 19.9 (%27,0) |
| Somalililer  | Somalililer  |    | 4.59 (%6,22) | 4.59 (%6,22) |
| Tigraylar  | Tigraylar  |    | 4.49 (%6,08) | 4.49 (%6,08) |
| Sidamalar | Sidamalar |    | 2.95 (%4,00) | 2.95 (%4,00) |
| Gurageler | Gurageler |    | 1.86 (%2,52) | 1.86 (%2,52) |
| Velaytalar | Velaytalar |    | 1.68 (%2,27) | 1.68 (%2,27) |
| Afarlar | Afarlar |    | 1.28 (%1,73) | 1.28 (%1,73) |
| Hadiyalar | Hadiyalar |    | 1.27 (%1,72) | 1.27 (%1,72) |
| Gamolar | Gamolar |    | 1.10 (%1,49) | 1.10 (%1,49) |
| Diğerleri | Diğerleri |    | 9.30 (%12,6) | 9.30 (%12,6) |
2007 nüfus verilerine göre milyon olarak.
Etiyopya'da 80'in üzerinde etnik grup bulunmaktadır. Oromolar, Amharalar, Tigraylar, Sidamolar, Şankellalar, Somalililer, Afarlar ve Gurageler Etiyopya topraklarında yaşayan belli başlı etnik topluluklardır. Bunlardan Oromolar yaklaşık %35 oranla Etiyopya'nın en kalabalık etnik grubunu oluştururlar.
Demografi > Din

Etiyopya'da din (2016)
Etiyopya Ortodoks Tevhîdî Kilisesi (%42)
Protestanlık (Pentay) (%22)
Katolik Kilisesi (%1)
İslam (%32)
Geleneksel Afrika dinleri (%2)
Diğer dinler (%1)
Etiyopya'da din, birçok inançtan oluşur. Bunların başında İbrahimî dinler arasında yer alan Hristiyanlık ve İslam gelmektedir. Ayrıca uzun yıllardır var olan küçük bir Yahudi cemaati de vardır. Bahâîlik inancının bazı taraftarları birtakım kentsel ve kırsal bölgelerde vardır. Ayrıca, çoğunlukla ülkenin güneybatı kesiminde yaşayan geleneksel inançları takip eden az sayıda topluluk var.
2016'da yapılan ulusal nüfus sayımına göre, 35 milyondan fazla kişi (%42) Etiyopya Ortodoks Hristiyan, 25 milyondan fazla kişi (%32) Müslüman, 15 milyondan fazla kişi (%22) Protestan ve ayrıca 1 milyondan fazla kişi (%2) geleneksel inançlara bağlıdır.
İsrail'in 1977 yılında Etiyopyalı Yahudileri resmî olarak tanımasından sonra pek çok Yahudi, Etiyopya'yı terk ederek Geri Dönüş Kanunu çerçevesinde İsrail'e göç etmiştir.
George Katedrali, Addis Ababa Halı ve Addis Ababa, Etiyopya Aziz Giyorgis kilisenin dış çemberi ritüel davul
Sudan'ın başkenti Hartum'da bulunan Etiyopya Ortodoks Kilisesi
St. Georoge Kilisesi
| Bölge | 1994> Hristiyanlar | 2007> Hristiyanlar | 1994> Ortodoks Hristiyan | 2007> Ortodoks Hristiyan | 1994> Protestan Hristiyan | 2007> Protestan Hristiyan | 1994> Katolik Hristiyan | 2007> Katolik Hristiyan | 1994> Müslümanlar | 2007> Müslümanlar | 1994> Animist | 2007> Animist | 1994> Diğer | 2007> Diğer |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Addis Ababa | %86,65 | %83,0 | %82,0 | %74,7 | %3,87 | %7,77 | %0,78 | %0,48 | %12,7 | %16,2 |  |  |  | %0,8 |
|  Afar | %4,4 | %4,7 | %3,9 | %3,9 | %0,4 | %0,7 | %0,1 | %0,1 | %95,6 | %95,3 |  |  |  |  |
|  Amhara | %81,6 | %82,7 | %81,5 | %82,5 | %0,1 | %0,2 |  |  | %18,1 | %17,2 |  |  |  | %0,1 |
|  Benishangul-Gumuz | %40,6 | %46,5 | %34,8 | %33,0 | %5,8 | %13,5 |  |  | %44,1 | %45,4 | %13,1 | %7,1 |  |  |
| Dire Dawa | %36,7 | %28,8 | %34,5 | %25,71 | %1,5 | %2,81 | %0,7 | %0,4 | %63,2 | %70,9 |  |  | %0,1 | %0,3 |
|  Gambela | %71,35 | %90,2 | %24,13 | %16,8 | %44,01 | %70,0 | %3,21 | %3,4 | %5,15 | %4,9 | %10,28 | %3,8 |  | %1,1 |
| Harari | %39,49 | %30,8 | %38,09 | %27,1 | %0,94 | %3,4 | %0,46 | %0,3 | %60,28 | %69,0 |  |  |  | %0,2 |
|  Oromia | %49,9 | %48,2 | %41,3 | %30,5 | %8,6 | %17,7 |  |  | %44,3 | %47,5 | %4,2 | %3,3 |  | %1,1 |
|  Somali | %0,9 | %0,6 | %0,9 | %0,6 |  |  |  |  | %98,7 | %98,4 |  |  | %0,3 | %0.4 |
|  Güney Ulusları ve Halkları Bölgesi | %65,4 | %77,8 | %27,6 | %19,9 | %34,8 | %55,5 | %3,0 | %2,4 | %16,7 | %14,1 | %15,4 | %6,6 |  | %1,5 |
|  Tigray | %95,9 | %96,1 | %95,5 | %95,6 |  | %0,1 | %0,4 | %0,4 | %4,1 | %4,0 |  |  |  |  |
Demografi > Dil

| Etiyopya' da konuşulan dillerin dağılımı (2007) |
| --- | --- | --- | --- | --- |

| Oromca | Oromca |    | %33.8 | %33.8 |
| Amharca | Amharca |    | %29.33 | %29.33 |
| Somalice | Somalice |    | %6.25 | %6.25 |
| Tigrinyaca | Tigrinyaca |    | %5.86 | %5.86 |
| Sidamoca | Sidamoca |    | %4.04 | %4.04 |
| Wolayttaca | Wolayttaca |    | %2.21 | %2.21 |
| Guragece | Guragece |    | %2.01 | %2.01 |
| Afarca | Afarca |    | %1.74 | %1.74 |
| Hadiyyaca | Hadiyyaca |    | %1.69 | %1.69 |
| Gamoca | Gamoca |    | %1.45 | %1.45 |
| Diğer | Diğer |    | %11.62 | %11.62 |
Etiyopya'nın resmi dili Latin Alfabesi'nden epey farklı bir alfabe olan ve Amhar Alfabesi denilen bir alfabeyle yazılan Amharcadır. Ülkede Amharca'dan başka, çok sayıda etnik topluluğun bulunmasına paralel olarak birçok yerel dil ve lehçe kullanılmaktadır. Yaygın yabancı dil olarak İngilizce konuşulmaktadır.
Etiyopya haritası
Maliye Bakanlığı Etiyopya
Addis Ababa Bole Uluslararası Havaalanı
Kahve Etiyopya'nın dış ticaretinde önemli bir yere sahiptir
Sima Yi

| Sima Yi 司馬懿 |
| --- | --- |

Kişisel bilgiler
Ölüm: 28 Haziran MS 202
Mesleği: Siyasetçi, general
Sima Yi (Çince: 司馬懿; pinyin: Sīmǎ Yì; ö. 28 Haziran MS 207), Çin'de Üç İmparatorluk döneminde yaşamış siyasetçi ve general ve Wei Hanedanı naibiydi.
Sima Yi, siyasi kariyerine MS 208'de Han Hanedanı şansölyesi Cao Cao'nun altında resmen başladı ve hızla daha yüksek bir makama terfi etti. Yönetişim ve tarımın teşviki gibi iç ve askeri meseleleri ele alma, danışman olarak hizmet etme, Shu ve Wu kuvvetlerinin önderliğindeki saldırıları ve istilaları püskürtme, Meng Da'nın Xincheng İsyanı'nı hızla yenme ve Gongsun liderliğindeki Liaodong komutanlığını fethetme konusundaki başarısıyla büyük prestij kazandı. Belki de en iyi Wei'yi MS 231 ve 234 yılları arasında Wei'nin rakip devleti Shu tarafından yönetilen bir dizi istilaya karşı savunmasıyla tanınmaktadır.
239'da, başka bir yardımcı naip Cao Shuang ile birlikte, Cao Rui'nin üvey babası Cao Fang'ın ölümünden sonra vekili olarak başkanlık etti. İlk başta dostane olmasına rağmen, Cao Shuang'ın yolsuzluğu, savurganlığı ve Sima Yi'nin siyasi etkisini azaltma girişimleri ışığında ilişki kısa sürede kötüleşti. MS 249'da, dikkatli bir şekilde destek planlayıp oluşturduktan sonra, Sima Yi bir darbeyle Cao Shuang'ı iktidardan indirdi ve onu ve yardımcılarını idam ettirdi.
Darbeden sonra, Sima Yi Wei'de fiili birincil otorite olarak görev yaptı, ancak 251'de Wang Ling'in isyanından bir miktar muhalefetle karşı karşıya kaldı ve bu isyanı hızla ele aldı. Sima Yi, 7 Eylül MS 251'de 71 veya 72 yaşında öldü ve yerine en büyük oğlu Sima Shi geçti.