Humâreveyh bin Ahmed bin Tolun
Hayatı > Tahta çıkması ve Abbasilerle ilişkiler

882'de, "zalim ve güvenilmez" olarak görülen ağabeyi Abbas'ın başarısız isyanının ardından (Moritz Sobernheim [de]), Humâreveyh babasının Mısır'daki vekili ve varisi olarak atandı. Bu durum, İbnTolun'un 10 Mayıs 884'teki ölümünden kısa bir süre önce generallerinin isteği üzerine teyit edildi. Tolunoğulları rejiminin seçkinlerinin desteğiyle, Humâreveyh'in tahta çıkması sorunsuz oldu; Abbas, Humâreveyh'i tanımak zorunda kaldı, ancak kısa bir süre sonra suikasta uğradı. Humâreveyh'in tahta çıkışı, Abbasi Halifeliği'nin kademeli olarak dağılmasında önemli bir adımdı: Thierry Bianquis'in açıkladığı gibi, "bu, Abbasi tarihinde, kendisini tayin eden halifeden meşruiyeti gelen bir valinin, meşruiyetini miras yoluyla iddia eden bir emir tarafından açıkça halef olarak devralındığı, çok büyük ve zengin bir bölgenin yönetimiyle ilgili ilk seferdi".
İbn Tolun son aylarında Muvaffak ile onun Mısır ve Suriye üzerindeki otoritesinin tanınması temelinde bir uzlaşma sağlamaya çalışmış, ancak onun ölümüyle müzakereler kesintiye uğramıştır. Humâreveyh  genç ve deneyimsiz olduğundan, İbn Tolun'un kıdemli generallerinden biri olan Ahmed bin Muhammed el-Vasiti, Abbasileri Tolun topraklarına saldırmaya ve kontrolü yeniden ele geçirmeye teşvik etti. Generaller İshak bin Kündacık ve Muhammed bin Ebü’s-Sâc, Suriye'deki Tolunoğulları topraklarına saldırdılar. Şam, valisinin kaçmasıyla düştü, ancak başlangıçtaki kazanımları hızla tersine döndü. 885 baharında Muvaffak'ın oğlu Ebü'l-Abbas (geleceğin Mutazıd'ı) istilayı yönetmek üzere gönderildi. Kısa sürede Tolunoğullarını yenmeyi ve onları Filistin'e çekilmeye zorlamayı başardı; ancak İshak bin Kündacık ve Muhammed bin Ebü’s-Sâc ile bir anlaşmazlıktan sonra, ikincisi seferden vazgeçti ve kuvvetlerini geri çekti. 6 Nisan'da gerçekleşen Tevahin Muharebesi'nde Humeraveyh, Ebü'l-Abbas'la bizzat karşılaştı. Abbasi prensi başlangıçta zafer kazandı ve Humâreveyh'i kaçmaya zorladı, ancak daha sonra Tolunoğlu generali Sa'd al-Aysar tarafından yenildi ve savaş alanından kaçtı, ordusunun çoğu esir alındı. El-Aysar daha sonra Şam'da isyan etmeye çalıştı, ancak Humâreveyh isyanını hızla bastırdı ve isyancıyı kendi elleriyle öldürdüğü söyleniyor.
Humâreveyh, Abbasi sarayıyla yakınlaşmayı sürdürdü: Tevahin'den gelen savaş esirlerine olağanüstü bir hoşgörüyle davrandı, onlara ya kendi hizmeti altında Mısır'da kalma ya da fidye ödemeden Irak'a dönme seçeneğini verdi. Bu politika sonunda Aralık 886'da, Humâreveyh'in Mısır ve Suriye valisi olarak tanınmasını ve belirtilmeyen yıllık bir haraç karşılığında 30 yıllık bir süre için kendi soyundan gelenlerin yerine geçme hakkının tanınmasını öngören bir anlaşmanın imzalanmasına yol açtı. 886-890 yılları arasında Humâreveyh, İbn Hundac'ı yenerek Cezire valisi Muhammed bin Ebü’s-Sâc'ın itaatini sağladı. Aynı zamanda Tarsus valisi Yazman el-Hadım, Tolunoğulları hakimiyetini kabul ederek Kilikya Avasım da Tolunoğulları kontrolü altına aldı.
892 yılında Mutazıd'ın tahta çıkmasıyla Bağdat sarayıyla ilişkiler daha da ısındı. Tolunoğullarını yenemeyeceğini anlayan yeni halife, bunun yerine onları uzlaştırma yolunu seçti: 893 baharında Mutazıd, Humeraveyh'i Mısır ve Suriye üzerinde özerk vali olarak yeniden görevlendirdi; karşılığında yıllık 300.000 dinar haraç ve gecikmiş 200.000 dinar ödeyecekti; ayrıca Cezire'nin Diyar-Rebi'a ve Diyar-Mudar eyaletlerinin halifelik kontrolüne geri dönmesini talep etti. Ayrıca, hükûmet bayrakları ve şeref cübbeleri üreten İskenderiye ve Fustat'taki prestijli tirāz fabrikaları halifenin kontrolü altında kaldı. Anlaşmayı imzalamak için Humâreveyh, kızı Katr en-Nedâ'yı halifenin oğullarından biriyle evlendirmeyi teklif etti; ancak Mutazıd, kızıyla kendisi evlenmeyi tercih etti. Bağdat'a gelişi, halife sarayının yoksulluğuyla büyük bir tezat oluşturan, maiyetinin lüks ve israfıyla damgalandı. Tolunoğulları prensesi çeyiz olarak bir milyon dinar getirdi, "Ortaçağ Arap tarihinde en görkemli olarak kabul edilen bir düğün hediyesi" (Bianquis) ve görkemli evlilik törenleri Osmanlı dönemine kadar Mısır'da halk efsanelerinin konusu olarak kaldı.