Böbrek
Klinik önem > Böbrek hastalıkları

| --- | --- |
 Doğuştan bozukluklar: Böbreklerin oluşmaması,  Az gelişmişlik (hipoplazi),  Yer dışında böbrekler,  At nalı böbrekleri olarak bilinir. Kistli böbrek hastalıkları: Bozuk gelişmiş kıstli böbrek,  Çokkistli (polikistik) böbrek hastalığı (otozomal baskın ve çekinik olarak bilinen iki türü bulunmaktadır),  Öz bölge kistik hastalıkları (öz bölge süngerimsi böbreği ve nefroftizi),  Edinilmiş (diyalizle ilgili) böbrek kistleri,  Yumakçık kaynaklı kistik hastalığı,  Özekdoku dışı böbrek kistleri (havuzcuk-çanak kıstleri). Yumakçıktan kaynaklanan hastalıklar : Birincil glomerulonefrit (hastalığın kendisinin yumakçıkta başladığı durumlardır ve çoğunlukla yumakçık yangısı anlamına gelen glomerulonefrit ile anılırlar): İveğen yaygın çoğalan glomerulonefrit,  Streptokok bulaşımı sonrası,  Streptokok-dışı bulaşımı sonrası,  Hızla ilerleyen (yumakçık, mikroskop altında hilal görünümlü olduğu için, buna hilalimsi de denir) glomerulonefrit,  Zarımsı glomerulonefrit,  En az değişiklik hastalığı,  Yerel bölümsel glomeruloskleroz (yumakçık sertleşmesi anlamına gelmektedir),  Zarımsı-çoğalıcı glomerulonefrit,  IgA nefropatisi,  Süreğen glomerulonefrit,  Yumakçığı etkileyen tümsel hastalıklar: Yaygın lupus kızarıklığı,  Şeker hastalığı,  Amiloidoz,  Goodpasture sendromu,  Mikroskopik çoklu damar yangısı (poliarterit),  Wegener granülomatozu,  Henoch-Schönlein purpurası (purpura, pıhtılaşmadaki ya da damarlardaki düzensizliklerden kaynaklanan, deride oluşan kanamalardır).  Bakterisel endokardit (kalpteki kapakçılarda bulaşımdan dolayı oluşan yangı, zarar).  Kalıtsal düzensizlikler: Alport sendromu,  İnce bazal zar hastalığı,  Fabry hastalığı. :  Borucuklardan kaynaklanan hastalıklar: İveğen borucuk doku ölümü (akut tubüler nekroz),  Tubülointerstisyel nefrit (borucuk-dokuaralığı yangısı anlamına gelmektedir; bu genel bir durumdur ve birçok nedenden kaynaklanabilir): Piyelonefrit ve idrar yolları bulaşımı,  İveğen piyelonefrit,  Süreğen piyelonefrit ve geriakış,  İlaçlar ve ağılardan kaynaklanan tubülointerstisyel nefrit  Ağrıkesici nefropati,  Ürik asit nefropatisi,  Hiperkalsemi (yüksek kalsiyum düzeyi) ve nefrokalsinoz (böbreğin kireçlenmesi),  Çoklu miyelom (plazma gözelerinin kemik iliğinde çoğalmalarıyle oluşan ur), Damarlardan kaynaklanan hastalıklar: İyicil nefroskleroz (böbreksertliği anlamına gelmektedir; böbrek damarcıklarında ve küçük damarlarda oluşan sertlikten kaynaklanır,  Kötücül yüksek tansiyon ve hızlanmış nefroskleroz,  Böbrek atar damarı darlığı: Damar sertliği (yaşlı hastalarda),  Fibromüsküler displazi (bağ ve kas dokularının özellikle böbrek atar damarında bozuk gelişerek bu damarın darlığına neden olması, genç hastalarda daha çok rastlanır),  Pıhtılı mikroanjiopati (küçük damar hastalığı anlamına gelmektedir ve birçok nedeni olabilir): Alışılmış çocukluk HÜS (hemolitik üremik sendrom: kanlı ishalle tanınan, bağırsakta özel bir ağı (shigatoksin) üreten bulaşımın kana karışıp böbrek damarcıklarına zarar vermesi ve gelişen iveğen böbrek yetmezliği,  Yetişkin HÜS (birçok nedeni olup, çoğunlukla kemoterapiden kaynaklanır),  Kalıtsal HÜS,  TTP (trombotik trombositopenik purpura): kanın pıhtılaşmasındaki bir bozukluktan kaynaklanır.  Orak hücreli kansızlık,  Yaygın kabuk doku ölümü. Böbrek taşları: Kalsiyum oksalat ve fosfat,  Magnezyum amonyum fosfat (strüvit taşları),  Ürik asit,  Sistin. Böbrek urları: İyicil urlar: Böbrek parmaksı adenom,  Anjiyomiyolipom (damar, kas ve yağ gözelerinden oluşan iyicil bir ur olup, daha çok tüberoz skleroz hastalarında rastlanır,  Onkositom.  Kötücül urlar: Böbrek gözesi karsinomu,  Havuzcuk ürotelyum (geçiş gözesi) karsinomu. 
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
| g t İç salgı bezleri |
| --- | --- |
Böbrekler · Böbrek üstü bezleri · Corpus luteum · Epifiz bezi · Hipofiz bezi · Hipotalamus · Pankreas · Paratiroid · Tiroit · Testisler · Yumurtalıklar
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb11932741g (data)  GND: 4042270-7  LCCN: sh85072254  NDL: 00574833  NKC: ph122225  NLI: 987007543430905171  TA98: A08.1.01.001 
Böbreğin yapısı: 1. Renal piramit (pyramides renales, Malpighi piramitleri), 2. Interlobar arter (a. interlobaris), 3. Renal arter (a. renalis), 4. Renal ven (v. renalis), 5. Renal hilus (böbrek hilusu, hilum renale), 6. Renal pelvis (pelvis renalis), 7. Üreter, 8. Minör kaliks (calices minores renales), 9. Renal kapsül (capsula fibrosa renalis), 10. Alt pol (inferior pol, extremitas inferior), 11. Üst pol (superior pol, extremitas superior), 12. Interlobar ven (v. interlobaris), 13. Nefron, 14. Renal sinüs (sinus renalis), 15. Majör kaliks (calices majores renales), 16. Renal papilla (papilla renalis), 17. Renal column (columna renalis, Bertin sütunları)
Böbreğin yanal-dikey biçimde ortasından kesilmiş görüntüsü
Bir domuzun açılmış böbreği
Yumakçığın şeması
Yumakçık dokusu
Kuzu böbrekleri
Şematik olarak böbrek