stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Walter Heitler
Kitapları > Fizik

Walter Heitler Elementary Wave Mechanics: Introductory Course of Lectures Notes taken and prepared by W.S.E. Hickson (Oxford, 1943)
Walter Heitler Elementary Wave Mechanics (Oxford, 1945, 1946, 1948, 1950)
Walter Heitler The Quantum Theory of Radiation (Clarendon Press, 1936,[39] 1944, 1947, 1949, 1950, 1953, 1954, 1957, 1960, 1966, 1970)
Walter Heitler The Quantum Theory of Radiation (Dover, 1984)
Walter Heinrich Heitler 14 Offprints: 1928-1947 (1947)
Walter Heitler Eléments de Mécanique Ondulatoire (Presses Universitaires de France, PUF, Paris, 1949, 1964)
Walter Heitler Elementi di Meccanica Ondulatoria con presentazione di R.Ciusa (Zuffi, Bologna, 1949)
Walter Heitler Elementary Wave Mechanics With Applications to Quantum Chemistry (Oxford University, 1956, 1958, 1961, 1969)
Walter Heitler “The Quantum Theory of Radiation [Russian Translation]“ (Moscow, 1956)
Walter Heitler Lectures on Problems Connected with the Finite Size of Elementary Particles (Tata Institute of Fundamental Research. Lectures on mathematics and physics. Physics) (Tata Institute of Fundamental Research, 1961)
Walter Heitler and Klaus Müller Elementare Wellenmechanik (Vieweg, 1961)
Walter Heitler Elementare Wellenmechanik. Mit Anwendung auf die Quantenchemie. (Vieweg Friedr. & Sohn Ver, 1961)
Walter Heitler Wahrheit und Richtigkeit in den exakten Wissenschaften. Abhandlungen der mathematisch- naturwissenschaftlichen Klasse. Jahrgang 1972. Nr. 3. (Akademie der Wissenschaften und der Literatur. Mainz, Verlag der Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Kommission bei Franz Steiner Verlag, Wiesbaden, 1972)
Walter Heitler Über die Komplementarität von lebloser und lebender Materie. Abhandlungen der Mathematisch-Naturwissenschaftlichen Klasse, Jahrg. 1976, Nr. 1 (Mainz, Verlag der Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Kommission bei F. Steiner, 1976)
Kitapları > Bilim ve Din

Walter Heitler Der Mensch und die naturwissenschaftliche Erkenntnis (Vieweg Friedr. & Sohn Ver, 1961, 1962, 1964, 1966, 1984)
Walter Heitler Man and Science (Oliver and Boyd, 1963)[40]
Walter Heitler Die Frage nach dem Sinn der Evolution (Herder, 1969)
Walter Heitler Naturphilosophische Streifzüge (Vieweg Friedr. & Sohn Ver, 1970, 1984)
W. Heitler Naturwissenschaft ist Geisteswissenschaft (Zürih : Verl. die Waage, 1972)
K. Rahner, H.R. Schlette, B. Welte, R. Affemann, D. Savramis, W. Heitler Gott in dieser Zeit (C. H. Beck, 1972) ISBN 3-406-02484-X
Walter Heitler Die Natur und das Göttliche (Klett & Balmer; 1. Aufl edition, 1974) ISBN 978-3-7206-9001-0
Walter Heitler Gottesbeweise? Und weitere Vorträge (1977) ISBN 978-3-264-90100-9
Walter Heitler La Nature et Le Divin (A la Baconniere, 1977)
Walter Heitler Schöpfung, die Öffnung der Naturwissenschaft zum Göttlichen (Verlag der Arche, 1979) ISBN 978-3-7160-1663-3
Walter Heitler Schöpfung als Gottesbeweis. Die Öffnung der Naturwissenschaft zum Göttlichen (1979)
Yukarıkınık, Göynük

| Yukarıkınık |
| --- | --- |
Köy

 Bolu'nun Türkiye'deki konumu
YukarıkınıkYukarıkınık'ın Bolu'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Bolu
İlçe: Göynük
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1020 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 192
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0374
İl plaka kodu: 14
Posta kodu: 14782
Yukarıkınık, Bolu ilinin Göynük ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün adı 1928 yılı kayıtlarında Kınık olarak geçmektedir.
Coğrafya

Bolu iline 150 km, Göynük ilçesine 50 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 192
2021: 197
2020: 192
2019: 196
2018: 197
2017: 187
2016: 189
2015: 160
2014: 219
2013: 220
2012: 212
2011: 219
2010: 212
2009: 218
2008: 224
2007: 256
2000: 262
1990: 393
1985: 484
Kemerköprü, Battalgazi

| Kemerköprü |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Malatya
Koordinatlar: 38°26′50″N 38°19′45″E﻿ / ﻿38.4472°K 38.3292°D﻿ / 38.4472; 38.3292
Ülke:  Türkiye
İl: Malatya
İlçe: Battalgazi
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl plaka kodu: 44
Resmî site YerelNet
Kemerköprü, Malatya ilinin Battalgazi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2010: 
2000:
Göztepe (kadın voleybol takımı)

| Göztepe SK Şubeleri |
| --- | --- | --- | --- |
|  Futbol Takımı |  Voleybol (Erkek) |  Voleybol (Kadın) |  |
|  Hentbol (Erkek) |  Basketbol (Erkek) |  |  |

Göztepe SK faal olmayan şubeleri
|  Basketbol (Erkek) |  Voleybol (Erkek) |  |  |
Göztepe SK'nün kadın voleybol şubesidir. Forma renkleri sarı-kırmızıdır. Göztepe kadın voleybol takımı, 1962'de kurulmasına rağmen, 2006 yılındaki finansal çöküş sebebi ile kapatılmıştır. 2019 yılında tekrar faaliyet göstererek Türkiye Kadınlar Voleybol 1. Ligi’nde yarışmaya başlamıştır. Tekrar faaliyete başladığı ilk senesi (2019-20)'nde 7 galibiyet, 15 mağlubiyet, 20 puan ile ligde kalmayı başarmıştır. 2020-2021 sezonunda 14 galibiyet, 8 mağlubiyet, 41 puan ile normal sezonu 4. tamamlayarak Türkiye Kadınlar Voleybol 1. Ligi Play-Off'larında yarışma hakkı kazanmıştır. Play-Off A grubunda sırası ile Edremit Belediyesi Altınoluk, Nevşehir Belediyesi ve Sigorta Shop Kalecik Belediyesi'ne yenilerek Play-Off'lara veda etmiştir. 2021-2022 sezonunu 9 galibiyet, 12 mağlubiyet, 25 puan ile 7.bitirmiştir. Göztepe kadın voleybol takımı 2022-2023 sezonunda da Türkiye Kadınlar Voleybol 1. Ligi 'nde yarışmıştır. Kendi Grubunu lider olarak bitirmiştir. Fakat Play-Off mücadelesinde elenmiştir. 2023-2024 sezonu sonucunda ise lig değişikliği yaşamamıştır, 1. Lig'de mücadele etmeye devam etmiştir.
Tarihçe

Göztepe SK'nün voleybola yatırımını 1960 sonrası yapmaya başlamasıyla birlikte kulübün erkek ve kadın voleybol şubeleri oluşturuldu. Kadın voleybol takımı 1962 yılından itibaren organize edilen İzmir Mahalli liginde mücadele etmeye başladı ve bu ligde 1968-69 sezonunda şampiyonluğu kazanmıştır. Ancak kulübün maddi imkansızlıklar yaşaması nedeniyle 1972 yılında kapatılmıştır.
Uzun bir süre kadın voleybol şubesi kapalı kalan kulüp 1990'ların ikinci yarısından itibaren tekrar takım kurarak mahalli liglerde mücadele etmeye başladı ve bu mücadelenin sonucunda 1997 yılında Türkiye Bayanlar 2. Ligi'ne yükselmiştir. Kulüp başarılı performansını bu ligde de devam ederek 1 sezon sonra Türkiye Deplasmanlı bayanlar Voleybol Ligi'ne yükselmiştir.
Çok kısa sürede mahalli ligden Sultanlar Ligi'ne kadar yükselen kulüp bu ligde de başarılı performansını sürdürmeye devam etmiştir. İlk sezonunda normal ligi 10. sırada tamamlayan kulüp, play-off ön eleme turunda Galatasaray kulübüne elenmiştir. İkinci sezonunda ligde çok başarılı maçlar çıkarmaya devam eden kulüp normal sezonu 5. sırada tamamlamış ve play-off öne eleme turunda bir önceki sezon play-off ön eleme turunda elendiği Galatasaray kulübüyle tekrar eşleşmiş ve bu sefer rakibini eleyerek play-off çeyrek final turuna yükselmiştir. Play-off çeyrek finalinde bir başka büyük İstanbul takımı olan Beşiktaş ile eşleşmiş ancak rakibine elenmiştir.Ancak kulüp normal sezonu 5. sırada tamamladığı için Türkiye'yi Konfederasyon Kupası'nda temsil hakkı kazanmıştır.
2000-01 sezonunda bir önceki sezon kadar başarılı maçlar çıkaramasa da normal sezonu 9. sırada tamamlamayı başarmıştır. Play-off ön eleme turunda bu sefer bir başka İstanbul ekibi olan Deniz Nakliyat ekibiyle eşleşmiş ve müthis çekişmeli maçlar oynamasına rağmen rakibine elenmekten kurtulamamıştır. 2001-02 sezonunda istediği sonuçları elde edemeyen kulüp bu sezonun sonunda 13. sırayı alarak bir alt lige düşmüştür.
Alt ligde geçen 2 sezonun ardından 2004-05 sezonunda tekrar Türkiye Deplasmanlı Bayanlar Voleybol Ligi'ne yükselmiştir. Bu sezon orta sıralarda yer alan takım normal lig sezonunu 13. sırada tamamlamıştır. Ancak kulüp bir sezon sonraki lige katılım payını ödeyemediği için mahalli lige düşürülmüştür. 2007 yılında Türkiye Bayanlar İkinci Voleybol Ligi'ne tekrar yükselen kulüp, normal sezonu grubunda 1. sırada, final grubunu da 2. sırada bitirerek Türkiye Kadınlar Birinci Voleybol Ligi'ne yükselme hakkı kazanmışsa da kulüp maddi imkansızlıklar nedeniyle kadın voleybol şubesini kapatma kararı almıştır.
Yaklaşık 10 yıllık bir aradan sonra 2019 yılında Türkiye Kadınlar Birinci Voleybol Ligi'nde yer alan İzmir ekiplerinden birisi olan Rota Koleji'nin ligden çekilmesi üzerine bu kulübün katılım haklarını satın alarak tekrar voleybol sahalarına dönmüştür. Kulüp halen Türkiye Kadınlar Birinci Voleybol Ligi'nde mücadelesini sürdürmektedir.
Kulüp dereceleri

1968-69 İzmir Mahalli Ligi, şampiyonluk
1997-98 Türkiye Bayanlar 2. Ligi, (bir üst lige yükselmiştir)
1998-99 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi, normal sezon 9.'su, play-off ön eleme
1999-00 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi, normal sezon 5.'si, play-off çeyrek final
2000-01 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi, normal sezon 9.'su, play-off ön eleme
2001-02 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi, normal sezon 13.'sü (bir alt lige düşmüştür)
2004-05 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi, normal sezon 13.'sü (lig sonunda ligden çekilmiştir)
2007-08 Türkiye Bayanlar İkinci Voleybol Ligi, normal sezon 1.'si, final grubu 2.'si (lig sonunda şube kapatılmıştır)
2019-20 Türkiye Bayanlar Birinci Voleybol Ligi, normal sezon 10.'su
Saat Süperkümesi

Saat Süperkümesi haritası
Saat Süperkümesi (ayrıca Saat-Ağcık Süperkümesi olarak da bilinir) yaklaşık 550 milyon ışık yılı uzaklıkta, kütlesi 1017 Güneş kütlesi olan kocaman bir süperkümedir. Shapley Süperkümesi kadar yoğun değildir, ancak yaklaşık yarım milyar ışık yıllık bir alana saçılmış, kendisini bilinen en büyük süperküme yapan çok miktarda zengin galaksi kümesine sahiptir. Burası, Harlow Shapley'in galaksi fazlalığı olduğunu ilan ettiği bir diğer gökyüzü bölgesidir. Göğün bu kısmı üzerinde yapılan araştırmalar, 600 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan ve Saat Süperkümesi'nin önünde duran daha küçük bir süperkümenin varlığını da ortaya çıkarmıştır. Saat süperkümesi, bazen astronomi dergilerinde "Saat-Ağcık Süperkümesi" olarak yer alır.
Sağdaki harita, gökyüzünün bu bölgesindeki 17 kadirden daha parlak her galaksiyi göstermektedir. Süperkümedeki tüm büyük galaksi kümeleri işaretlenmiştir. Bu süperkümenin en yakın bölümü (çoğunlukla haritanın en altındaki kümeler) 700 milyon ışık yılı uzaklıktadır, fakat uzak uçtakiler (çoğunlukla haritanın en üstündeki kümeler) bizden 1,2 milyar ışık yılı uzaklıktadır. Bir milyar ışık yılı içerisinde bunun kadar büyük bir başka süperküme yoktur.
Saat Süperkümesi içerisinde yaklaşık 40 küme vardır ki bu sayı diğer süperkümelerdeki miktardan çok daha büyüktür. Abell Kataloğu'nda, gökyüzünün bu bölgesinde gösterilmiş, ama kırmızıya kayma oranı belirtilmemiş ve bu nedenle de uzaklığı bilinmeyen başka birçok küme mevcuttur. Bu kümelerden bazıları da büyük bir ihtimalle Saat Süperkümesi'ne dahildir. Güney yarı kürenin en büyük kümesi Abell 3266'da bu süperküme içerisindedir.
Bilimsel araştırmalar

1899 yılında Edward Pickering, Harvard Gözlemevi'ndeki gök bilimcilerinden birinin Saat Takımyıldızı içerisinde çok soluk bir "bulutsu grubu" fark ettiğini rapor etti. Onlar hiçbir zaman öğrenemese de, bu Saat Süperkümesi'nin ilk gözlemiydi.
Saat Süperkümesi'ni fark eden bir sonraki kişi Harlow Shapley oldu. Shapley 1935 yılında "Saat ve Çevresinde Yer Alan 7889 Dış Gökada Kataloğu"nu yayımladı. Kendisi bazı verimli gökada kümelerini fark etti ve "bu bölgedeki gökada grupları, yalnızca büyük bir gökadalar bulutu içerisindeki toplanmalardır" diye yazdı. Shapley bölgenin bu haritanın da dahil olduğu bazı haritalarını yayımladı. Haritadaki üç büyük küme Abell 3128, Abell 3158 ve Abell 3164 kümelerine karşılık gelir.
Harlow Shapley'den sonra bu süperkümeyi incelemeye yönelik ilk girişim J.Lucey, R.Dickens, R.Mirchell ve J.Dawe tarafından 1983 yılında geldi. Ekip, "Saat-Ağcık Gökada Üstkümeleri" adlı bir bildiri yayımladı. Üstkümenin küçük bir parçasını araştırdılar ve 550 milyon ışık yılı uzaklıkta küçük bir süperküme, 800 milyon ışık yılı uzaklıkta da daha büyük bir süperküme olmak üzere bölgede iki süperküme olduğunu gösteren basit bir harita yayımladılar. 1984 yılında G.Chincarini, M. Tarenghi, H.Sol, P.Crane, I.Manousoyannaki ve J.Materne de bu süperkümeyi incelediler. Araştırmaları çok duyarlı değildi ve sadece daha küçük, daha yakındaki bir süperkümeyi ortaya çıkardı.
Saat Süperkümesi, dikkate değer bir süperkümedir. Süperküme, bilinen en büyük ve verimli süperkümelerden biridir. Bununla birlikte, 1984'ten beri tamamen göz ardı edilmiştir. Çoğu gök bilimci, Saat Süperkümesi'ni duymamıştır ve duyanların çoğu da süperkümenin ne kadar büyük olduğundan habersiz görünmektedir. Birkaç gök bilimci büyüklüğünün farkındadır, ancak hiç kimse onu detaylı olarak incelememiştir.
Göztepe, Battalgazi

| Göztepe |
| --- | --- |
Mahalle
 Malatya
Ülke:  Türkiye
İl: Malatya
İlçe: Battalgazi
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl plaka kodu: 44
Resmî site YerelNet
Göztepe, Malatya ilinin merkezine bağlı bir mahalledir.
Boran, Battalgazi

| Boran |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Malatya
Koordinatlar: 38°28′07″N 38°22′45″E﻿ / ﻿38.4686°K 38.3792°D﻿ / 38.4686; 38.3792
Ülke:  Türkiye
İl: Malatya
İlçe: Battalgazi
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl plaka kodu: 44
Resmî site YerelNet
Boran, Malatya ilinin Battalgazi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2010: 
2000:
Çolaklı, Battalgazi

| Çolaklı |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Malatya
Koordinatlar: 38°20′01″N 38°31′10″E﻿ / ﻿38.3335°K 38.5195°D﻿ / 38.3335; 38.5195
Ülke:  Türkiye
İl: Malatya
İlçe: Battalgazi
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 268
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0422
İl plaka kodu: 44
Resmî site Yerelnet
Çolaklı, Malatya ilinin Battalgazi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2000: 268
1997:
İstiklal, Battalgazi

| İstiklal |
| --- | --- |
Mahalle
 Malatya
Ülke:  Türkiye
İl: Malatya
İlçe: Battalgazi
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl plaka kodu: 44
İstiklal , Malatya ilinin Battalgazi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya

Malatya il merkezine  km Malatya Battalgazi ilçesine   km mesafededir.
Nüfus

Mahallenin nüfusu  dir.
| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2014: 
2007:
Düzyol, Battalgazi

| Düzyol |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Malatya'nın Türkiye'deki konumu
Koordinatlar: 38°20′10″N 38°39′32″E﻿ / ﻿38.3361°K 38.6589°D﻿ / 38.3361; 38.6589
Ülke:  Türkiye
İl: Malatya
İlçe: Battalgazi
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0422
İl plaka kodu: 44
Düzyol, Malatya ilinin Battalgazi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2000: 268
1997: 
Köyun eski adı Hırıngu'dur.[kaynak belirtilmeli]
Abazalar

Abhazlar ile karıştırılmamalıdır.
| --- | --- |


| --- | --- |
 

Önemli nüfusa sahip bölgeler
 Rusya: 34,800
 Türkiye: 15,000-50,000
 Mısır: 50,000
 Ermenistan: 400
Diller
Abazaca
Din
Sünni İslam
Abazalar (Abazaca: Абаза, Rusça: Абази́ны ya da Аба́за), çoğunluğu Karaçay-Çerkesya, Adigey ve Abhazya'da yaşayan Kuzey Kafkas halkı. Abhazya'da yaşayan Abhazlar, Abazalara dil açısından en yakın halktır. Günümüzde Abazaların büyük bölümü Türkiye ile Mısır ve bazı Arap ülkelerinde de yaşamaktadır.
Adlandırma

Rusya ve Rusçadaki kullanımı birbirine yakın iki formda görülen ISO 639 kodu abk (Abhazca аҧсуа бызшǝа) ve abq (Abazaca абаза бызшва) olan ve ikisi birlikte Kuzeybatı Kafkas dilleri ailesinin Abhaz-Abaza dilleri grubunu oluşturan dilleri konuşan halklar için Türkiye'de ayırt etmeksizin yalnızca Abaza adı kullanılır. Yani Abhaz (Абхаз) ve Abazin (Абазин) Abazaların iki grubuna Rusçada verilen adlardır. Abhazya'daki Abazalar “Abhaz”, Rusya'ya bağlı Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti'nde yaşayan Abazalar “Abazin” olarak adlandırılır. Rusça aracılığıyla geçtiği Batı dillerinde de genellikle böyle kullanılır. Türkçede ise yüzyıllardır var olan “Abaza” adı böyle bir ayrım içermez. O yüzden Abaza etnik kimliğinin alt kimlikleri olarak Apsuva (Rusların Abhaz dedikleri) ve Asuva (Rusların Abazin dedikleri) kullanımı da görülür. Rusçada Abhaz denen Abazalar (Apsuvalar) Türkiye'nin iç-batı bölgelerinde (İzmit, Adapazarı, Düzce, Bolu, Bursa-İnegöl, Kütahya, Bilecik ve Eskişehir) yoğunlaşmışken, Rusçada Abazin denen Abazalar (Asuvalar) ise iç-doğu bölgelerinde (Bilecik, Eskişehir, Samsun, Amasya, Tokat, Yozgat, Sivas, Kayseri, Adana) yerleşmişlerdir.
Tarih

Abhaz ulusunun ortaya çıkması, MS 8. yüzyılda tarih sahnesine çıkan Apsiller, Abazglar, Sanigler ve Misimianlar adlı boyların konsolidasyonu ile gerçekleşmiştir. Kuzey-Batı Abhazya'da Bzip nehrinden Tuapse'ye kadar uzanan bölgede yaşayan Abazgların, Abaza ulusunun doğması sürecinde odak noktası oldukları kabul edilir. Abazinler, 13.-14. yüzyıllarda Kuzey Kafkasya'ya göç etmiştir. Kuzeye yönelen Aşuwa (Tapanta) Abazaların göçünü 18.-19. Aşkarawa Abazaların göçü takip eder. Abazalar, Çerkezler ile birlikte kuzey batıdaki Küçük ve Büyük Zelençuk ırmakları vadilerini kapsayan Habez, Adıge-Hable ve Abaza rayonları ile Çerkessk'te yaşar. Tapantas'ta, Kbaada'daki (bugünkü Soçi’de Polyana Krasnaya) savaşta Rus birliklerine yenilerek Osmanlı topraklarına göç ettiler. Abazaların tarihsel toprakları Abaza ülkesi, Abazaşta olarak adlandır.
Siyahi Abazalar

Ana madde: Siyahi Abazalar
Abhazya dağlarında yaşayan siyahi Abazalar da vardır. Buradaki siyahilerin durumu, öteki ülkelere kıyasla çok daha iyidir.
Din

Abazalar Sünni Müslümandır. Müslüman olmalarının da etkisiyle Abazalar, Rus yönetimin 19. yüzyılda Kuzey Kafkasya'yı ele geçirme savaşı sırasında direniş savaşına giriştiler ve Ruslara yenilerek Osmanlı topraklarına göç ettiler.
Dil

Ana madde: Abazaca
Abazalar, Kuzeybatı Kafkas dillerinden biri olan Abazaca konuşurlar. Abazaca, Abhazca’ya yakın bir dildir. Karaçay-Çerkesya,Abazaca diyalekt açısından Asharuwa lehçesi ve Aşuva lehçesi olmak üzere 2 kısma ayrılır. Yazım dili Aşuva lehçesidir.
Alfabe :
Аа--Бб--Вв--Гг--ГВ гв--ГЪ гъ
ГЬ гь--ГI гI--ГIВ гIв--Дд--ДЖ дж
ДЖЬ джь--ДЖВ джв--ДЗ дз--Ее--Жж--ЖВ жв
ЖЬ жь--Зз--Ии--Йй--Кк--КВ кв--КЪ къ
КЪВ къв--КЪЬ къь--КЬ кь--КI кI--КIЬ кIь
КIВ кIв--Лл--Мм--Нн--Оо--Пп--ПI пI
Рр--Сс--Тт--ТШ тш--ТI тI--Фф--Уу
Хх--ХВ хв--ХЪ хъ--ХЪВ хъв--ХЬ хь--ХI хI
ХIВ хIв--Цц--ЦI цI--Чч--ЧВ чв--ЧI чI
ЧIВ чIв--Шш--ШВ шв--ШI шI--Щщ--Ыы
Edebiyat

Abazalar Adığe boyları arasına yerleşmesi sonucu bu boylarla yakınlıkları artmıştır. Abaza dili ile Adığece birbirinden sözcükler, deyimler alarak, birbirlerini zenginleştirerek zamanımıza ulaşmıştır. Abazaca, Abhazca ile aynı kökten olmasına karşın, gelişen Abaza Edebiyatı, dokusunu ve tadını Adığe edebiyatına yakın bir biçimde oluşturmuştur.Abaza dilinin eğitim ve edebiyat dili haline gelmesinde, ilk Abaza yazılı edebiyat yapıtlarının yayınlanmasında, Abaza Kültür ve Edebiyat dünyasının mimarı, büyük eğitimci Tobil Talustan, sözlü edebiyatın bu katı gerçekçiliğini yapıtlarına aynen yansıtmıştır.İlk yapıtlarından olan "Zuli" 1927 yılında yayınlanmıştır. Kitabın bölümleri, "Zuli, Zarila, İşçi ve Çiftçi, Marje, Okul, Warad"dır. Talustan, Karaçay-Çerkes sınırları içerisinde yaşayan tüm Çerkeslere seslenebilmek amacıyla yazdıklarını önce Adığece yazmış, sonra Abazaca çevirmiştir.Abaza Edebiyatındaki yalın ve gerçekçi üslup, Talustan sonrası ürünlerde de süregelmiştir. Tobil İsmail aynı biçim ve geleneği "Azamat, Dağların Karanlığı, Dağlardaki şafak, Dağlardaki Aydınlık" adlı romanlarında sürdürmüştür.Jır Hamid bu biçim ve özelliğe bağlı kalmakla beraber, Adığe öykülerinde olduğu gibi, Abazin hikâye ve romanlarında da süslü anlatımın öncülerinden olmuştur. Bunda, belki de Jır Hamid'in Khaberdey dilini yazı dili olarak çok iyi bir biçimde kullanmasının da etkileri vardır. Hamid, Talustan' dan sonra Abaza Edebiyatının ikinci temel taşıdır. Talustan'ın işlevini, kaldığı yerden o sürdürmüştür. Başlıca yapıtları "Özgürlüğü Olmayan Kadınlar, Oğlunun Kahramanlığını Anaya Göstermediler, Küt Burunlu Prens, Mutlu Karşılaşma, Doğru Yoldan, Yeni Deniz, Toprağımın Halkı, Ateşten Diken" ve öldüğü 1972 yılında yayınlanan "Güneşin Uyandırdıkları"dır. Abaza Edebiyatının ikinci kuşak yazarları arasında Jır Hamid, Tseykhua Basarbiy, Tobil İsmail gibi Talustan'ın ilk öğrencilerinden sonra, aynı edebiyat geleneğini sürdüren ve büyük romanlar veren Cıguatan Kali, Ozan ve Yazar Thaytsıukh Bemırza, Agırba Cemalettin, Brat Kuşuk, Tanbiy Ali, Lağuç Cemalettin, Ç'ık'ıt'u Mikael, Tlabıça Mira, Dağujey Muhammet, Şhay Katya, Agaçe Muhammet, Meremkhul Alimırza, Pışmaxue Abubekir, Şarmat Maharbiy gibi sanatçılar Abaza dilini işleyerek sayısız şiir, tiyatro, roman, öykü ve benzeri edebiyat ürünlerini vermişlerdir. T'ıgu Vladimir, Adzınba Nazir, Tobil Melbahue Nuriye, Khılış Rauf, Yekba Nazir, Meremkhuıl Vladimir gibi gramer, sözlük çalışmaları, destan derlemeleri, pedagojik yapıtlar yayınlayan yeni kuşak yazarlar da Abaza Edebiyatının daha da gelişmesi ve kökleşmesi için sağlıklı adımlarla kendilerinden önce gelen sanat adamlarının yolunda ilerlemektedirler.
Nüfus

Rusya'da 2002 sayımına göre 37 942 Abaza yaşıyordu. Abazaların en büyük nüfusa sahip oldukları ülke Türkiye'dir.Sakarya, Düzce, Eskişehir, Samsun, Sinop, Yozgat, Çorum, Tokat, Adana, Sivas, Zonguldak ve Kayseri(çoğunluğu Uzunyayla'da) illerine dağılmış olan Abhaz(Abaza) kökenlilerin 100.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir.
Karaçay-Çerkesk: 32.346
Stavropol Kray: 3.300
Kabardey-Balkar: 514
Türkiye: 110.450 (tahmini)
Abhazya: 2.138
Suriye: 2.000 (tahmini)
Ürdün: 1.500 (tahmini)