Hükûmet biçimleri listesi
İktidar kaynağına göre hükûmet biçimleri > Demokrasi türleri

Ana madde: Demokrasi türleri
| Terim | Açıklama | Örnekler |
| --- | --- | --- |
| Demarşi | Demarşi, devletin geniş bir yelpazede uygun vatandaşlardan rastgele seçilen kararlarla yönetildiği bir hükûmet biçimidir. Bu gruplar, bazen "politika jürileri", "vatandaş jürileri" veya "uzlaşı konferansları" olarak adlandırılır ve suç davalarında jürilerin karar verdiği şekilde kamu politikaları hakkında bilinçli olarak kararlar alırlar. Teoride, demarşi, özel çıkarlar tarafından manipülasyona açık olan ve profesyonel politika yapıcılar (siyasetçi ve lobici) ile genellikle pasif, ilgisiz ve sıkça bilgisiz bir seçmen kitlesi arasında bir ayrım olan geleneksel temsilî demokrasinin bazı işlevsel sorunlarını aşabilir. Avustralyalı filozof John Burnheim'a göre, karar vericilerin rastgele seçilmesi, günlük vatandaşların anlamlı bir şekilde katılımını kolaylaştırırken, özel çıkarların süreci bozmasını zorlaştırabilir. Daha genel olarak, daha büyük bir gruptan karar alıcıların rastgele seçilmesine sortition (Latince "lotarya" tabanından) denir. Atina demokrasisi, çoğunlukla tüm devlet görevlerinin seçim yerine çekilişle (tam vatandaşlar arasından) dolu olduğu bir şekilde, sortition yöntemini çokça kullanmıştır. Adaylar neredeyse her zaman erkek, Yunan, eğitimli vatandaşlar olup, belirli bir varlık ve statüyü taşıyan kişilerdi. |  Atina demokrasisi  Kuzey İtalya ve Venedik (12. – 18. yüzyıl) |
| Doğrudan demokrasi | Doğrudan temsilde, halk kendilerini temsil eder ve doğrudan yeni yasalar ve kamu politikası için oy kullanır. |    İsviçre |
| Seçimokrasi | Vatandaşların hükûmetlerini seçebildiği ancak hükûmetin karar alma süreçlerine doğrudan katılamadığı bir temsilci demokrasi biçimidir. hükûmet neredeyse mutlak güce sahiptir. |   Irak   Tayland   Türkiye |
| Herrenvolk demokrasisi | Belirli bir etnik gruptan başka grupların oy hakkının ellerinden alındığı ve sadece belirli etnik gruptan kişilerin hükûmette yer aldığı bir hükûmet biçimidir. Seçimler özgür olabilir, ancak oy kullanma hakkı ırka dayalı olarak kısıtlanır ve yönetim, siyasi olarak egemen olan etnik gruba uygun olarak şekillenir. |   Amerika Konfedere Devletleri   Güney Afrika Cumhuriyeti (Apartheid döneminde)   Rodezya |
| Liberal demokrasi | Liberal demokrasi ilkesine göre işleyen bir hükûmet biçimidir. Çok sayıda farklı siyasi partinin katıldığı adil, özgür ve rekabetçi seçimlerle karakterizedir. hükûmetin farklı kollarına güçlerin ayrılığı, açık bir toplumun bir parçası olarak günlük yaşamda hukukun üstünlüğü, tüm kişilere insan haklarının ve sivil özgürlüklerin korunmasıyla kendini gösterir. Bu sistem, liberal demokrasilerin genellikle hükûmetin güçlerini tanımlayan ve sosyal sözleşmeyi belirleyen bir anayasa kullanmasını içerir, bu anayasa ya resmi olarak yazılı ya da yazısız olabilir. 20. yüzyıl boyunca sürekli bir genişleme döneminden sonra liberal demokrasi, dünyadaki baskın siyasi sistem haline geldi. Liberal demokrasi çeşitli anayasal formları alabilir: cumhuriyet olabilir (Fransa, Almanya, Hindistan, İrlanda, İtalya) veya anayasal bir monarşi olabilir (Birleşik Krallık, Japonya, İspanya). Aynı zamanda başkanlık sistemi (Kolombiya, Brezilya, Meksika, ABD), yarı başkanlık sistemi (Fransa, Portekiz) veya parlamenter sistem (Avustralya, Kanada, Almanya, İrlanda, İtalya, Yeni Zelanda) şeklinde de olabilir. |   Almanya   Japonya   Güney Kore   Birleşik Krallık   Fransa   İsveç   Peru |
| Geçişken demokrasi | İnsanların kendilerini temsil ettiği veya oy verme hakkını geçici olarak başka bir seçmene devrettiği ve yeni yasalar ve kamu politikası için oy kullandığı bir hükûmet biçimidir. | Çoğunlukla yerel düzeyde veya yalnızca çevrimiçi platformlar aracılığıyla gerçekleştirildi. |
| Temsilî demokrasi | Bu sistemde, bir ülkenin insanları veya vatandaşları, halkın aktif katılımı yerine, kamu politikasını oluşturmak ve uygulamak üzere temsilciler seçerler. | Neredeyse tüm demokratik sistemler. |
| Sosyal demokrasi | Sosyal demokrasi, doğrudan ve temsilî demokrasinin unsurlarını bir araya getiren bir sistemdir. Aynı zamanda, serbest piyasa ve ekonomik veya sosyal müdahaleci prensiplerin birleştiği karma bir ekonomiyi benimser. Sosyal demokrasi, kapitalizm ile sosyalizm arasındaki "ya da/ya da" fobiokratik/polarizasyon yorumunu reddeder. Sosyal demokrasi, tüm vatandaşların belirli sosyal haklara yasal olarak sahip olmaları gerektiğini savunur. Bu, eğitim, sağlık hizmetleri, işçi tazminatı, toplu taşıma gibi hizmetlerin yanı sıra çocuk bakımı ve yaşlı bakımı gibi diğer hizmetlere evrensel erişimden oluşur. Sosyal demokrasi, sendika işçi hareketi ile ilişkilidir ve işçiler için toplu pazarlık haklarını destekler. Çağdaş sosyal demokrasi, yetenek/engellilik, yaş, etnik köken, cinsiyet, dil, ırk, din, cinsel yönelim ve sosyal sınıf farklılıklarına dayalı ayrımcılıktan uzak özgürlüğü destekler. |   Almanya   Avusturya   İsveç   Norveç   Danimarka   Finlandiya   İzlanda   Çekya   Slovakya |
| Sovyet demokrasisi | Vatandaşlar doğrudan seçilmiş konseyler tarafından yönetilir. Konseyler doğrudan seçmenlerine karşı sorumludur ve onların talimatlarına bağlıdır. Bu zorunlu vekâlet, seçilmiş temsilcilerin sadece vicdanlarına sorumlu olduğu serbest vekâletle karşılaştırıldığında gelir. Vekiller bu nedenle herhangi bir zamanda görevlerinden alınabilir veya oylama yoluyla görevden alınabilir (geri çağırma). |   Sovyetler Birliği   Doğu Almanya   Moğolistan |
| Totaliter demokrasi | Vatandaşlar, oy hakkına sahip olsalar da, hükûmetin karar alma sürecine katılımları çok az veya hiç olmayan bir şekilde, yasal olarak seçilmiş temsilcilerin bir ulus devletin bütünlüğünü koruduğu bir seçim yönetim biçimidir. |   Kamboçya (1975–1979) |
| Seçim otokrasisi | Bu tür rejimlerde demokratik kurumlar taklit edilir ve otoriter yöntemlere uyulur. Bu rejimlerde düzenli seçimler yapılır, ancak özgürlük ve adillik açısından demokratik standartlara ulaşılamaz. |   Macaristan (2010-günümüz)   Türkiye (2017-günümüz) |