stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ömer Ateş
Futbolculuk kariyeri > Kulüp takımları kariyeri

Futbola Galatasaray altyapısında  başlayan Ömer, burada Türkiye genç millî takımlar için erken seçilmeye başladı ve uzun seneler Türkiye genç millî takımların birçok kademesinde görev aldı. Burada gösterdiği performansla Türk futbolcunun en fazla istikbal vadeden futbolcular arasında görülmeye başlandı. 2001 yılında Galatasaray ile profesyonelliğe geçiş mukavelesi imzalayarak as takıma alındı. Fakat teknik direktör Mircea Lucescu tarafından henüz hazır bulunmadığı için sezon sonuna kadar kiralık olarak Antalyaspor'a verildi. Burada yarım sezon ikamet ettikten sonra hiçbir resmî karşılaşmada görev alamadan Antalyaspor ile olam sözleşmesini çift taraflı feshedip Galatasaray'a geri döndü. 
Bunun üzerine 2001-02 sezonun ara transfer döneminde 1. Lig ekiplerinden Elazığspor'a transfer oldu ve burada ilk resmî karşılaşmasını 9 Mart 2002 tarihinde Ankaraspor'a karşı oynanan 1. Lig karşılaşmasında çıktı.
Elazığspor'daki ilk sezonununda takımıyla 1. ligi ikinci sırada tamamlayıp Süper Lig'e yükselmeyi başardı. Bu başarıya rağmen sezon sonu takımdan ayrılıp Manisaspor'a transfer oldu. Burada'da sadece bir sezon kaldıktan sonra 1. Lig ekiplerinden Kayserispor'a transfer oldu. 2003-04 sezonunda Kayserispor'un ara takımı Kayseri Erciyesspor'un 1. Lig'i ikinci sırada tamamlayıp Süper Lig'e yükselmesinden ötürü Kayserispor ile Kayseri Erciyesspor isimlerini değiştirdi ve dolayısıyla Ömer transfer olmadan Kayseri Erciyesspor için oynamaya başladı. Kayseri Erciyessporla bir sezon aradan 2004-05 sezonunda ligi üçüncü sırada tamamlayıp Süper Lig'e yükselmeyi başardı. 
Bir buçuk sezon takımı için Süper Lig'de görev aldıktan sonra 2006-07 sezonun ara transfer döneminde takımından ayrılarak sezonun kalan kısmı için Samsunspor'la anlaştı. 
Daha sonra sırayla birer sezon Boluspor, Çaykur Rizespor ve Kardemir Karabükspor için oynadı. Karabükspor'la 2009-10 1. Lig sezonunu lider tamamlayıp Süper Lig'e yükselmeyi başardı. Bu başarıda gösterdiği katkılarına rağmen sezon sonu serbest bırakıldı.
Bunun üzerine Ömer daha önce de oynadığı 1. Lig ekiplerinden Boluspor'a transfer oldu.
1 Temmuz 2011 tarihinde, 2011-2012 sezonu için kendisini Göztepe'ye bağlayan 1 senelik sözleşme imzaladı.
Futbolculuk kariyeri > Millî takım kariyeri

69 kez millî takımlara çağrılan Ömer Ateş, 8 kez Türkiye U-15, 11 kez Türkiye U-16, 22 kez Türkiye U-17, 14 kez Türkiye U-18, 6 kez Türkiye U-19, 6 kez de Türkiye U-20 forması olmak üzere toplam 67 kez millî formayı giymiştir ve bu müsabakalarda 21 gol kaydetmiştir.
İstatistikleri > Kulüp takım istatistikleri

| Profesyonel kariyeri> Sezon | Profesyonel kariyeri> Kulüp | Ulusal ligler> Lig kademesi | Ulusal ligler> Maçlar | Ulusal ligler> Goller | Türkiye Kupası> Maçlar | Türkiye Kupası> Goller | Uluslararası ligler> Lig kademesi | Uluslararası ligler> Maçlar | Uluslararası ligler> Goller | Toplam> Maçlar | Toplam> Goller |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2001-02 | Galatasaray |  Süper Lig | - | - | - | - |  Avrupa | - | - | - | - |
| Toplam | Toplam | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 2001-02 | → Antalyaspor (kiralık) |  Süper Lig | - | - | - | - |  Avrupa | - | - | - | - |
| Toplam | Toplam | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 2001-02 | Elazığspor |  1. Lig | 10 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 10 | 0 |
| Toplam | Toplam | - | 10 | 0 | - | - | - | - | - | 10 | 0 |
| 2002-03 | Manisaspor |  1. Lig | 15 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 15 | 0 |
| Toplam | Toplam | - | 15 | 0 | - | - | - | - | - | 15 | 0 |
| 2003-04 | Kayserispor |  1. Lig | 23 | 1 | - | - |  Avrupa | - | - | 23 | 1 |
| Toplam | Toplam | - | 23 | 1 | - | - | - | - | - | 23 | 1 |
| 2004-05 | Kayseri Erciyesspor |  1. Lig | 19 | 1 | - | - |  Avrupa | - | - | 19 | 1 |
| 2005-06 | Kayseri Erciyesspor |  Süper Lig | 18 | 0 | 2 | 0 |  Avrupa | - | - | 20 | 0 |
| 2006-07 | Kayseri Erciyesspor |  Süper Lig | 6 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 6 | 0 |
| Toplam | Toplam | - | 43 | 1 | 2 | 0 | - | - | - | 45 | 1 |
| 2006-07 | Samsunspor |  1. Lig | 15 | 1 | - | - |  Avrupa | - | - | 15 | 1 |
| Toplam | Toplam | - | 15 | 1 | - | - | - | - | - | 15 | 1 |
| 2007-08 | Boluspor |  1. Lig | 30 | 2 | 1 | 0 |  Avrupa | - | - | 31 | 2 |
| Toplam | Toplam | - | 30 | 2 | 1 | 0 | - | - | - | 31 | 2 |
| 2008-09 | Çaykur Rizespor |  1. Lig | 25 | 0 | 2 | 0 |  Avrupa | - | - | 27 | 0 |
| Toplam | Toplam | - | 25 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | 27 | 0 |
| 2009-10 | Kardemir Karabükspor |  1. Lig | 27 | 3 | - | - |  Avrupa | - | - | 27 | 3 |
| Toplam | Toplam | - | 27 | 3 | - | - | - | - | - | 27 | 3 |
| 2010-11 | Boluspor |  1. Lig | 10 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 10 | 0 |
| Toplam | Toplam | - | 10 | 0 | - | - | - | - | - | 10 | 0 |
| 2011-12 | Göztepe |  1. Lig | - | - | - | - |  Avrupa | - | - | - | - |
| Toplam | Toplam | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
Güncelleme 7 Ağustos 2011
İstatistikleri > Millî takım istatistikleri

| No>  | Tarih | Millî takım | Maç sayısı | Gol sayısı |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 1997 |  Türkiye U-15 | 8 | 1 |  |  |  |  |  |  |  |
| 2. | 1997-1998 |  Türkiye U-16 | 11 | 1 |  |  |  |  |  |  |  |
| 3. | 1997-1998 |  Türkiye U-17 | 22 | 11 |  |  |  |  |  |  |  |
| 4. | 1998-1999 |  Türkiye U-18 | 14 | 5 |  |  |  |  |  |  |  |
| 5. | 2000 |  Türkiye U-19 | 6 | 1 |  |  |  |  |  |  |  |
| 6. | 2006-2008 |  Türkiye U-20 | 6 | 1 |  |  |  |  |  |  |  |
| Toplam | Toplam | Toplam | 67 | 21 |  |  |  |  |  |  |  |
Güncelleme 26 Mart 2011
Başarıları > Kulüp

Türkiye 1. Lig İkinciliği (Süper Lig'e Yükseliş)
2001-02 Elazığspor
Türkiye 1. Lig Üçüncülüğü (Süper Lig'e Yükseliş)
2004-05 Kayseri Erciyesspor
Türkiye 1. Lig Şampiyonluğu (Süper Lig'e Yükseliş)
2009-10 Kardemir Karabükspor
Başarıları > Millî takım başarıları

Akdeniz Oyunları Yarı finalisti (Dördüncüsü)
2001 -  Türkiye Olimpik
Başarıları > Bireysel

Süper Lig'e üç kez üç ayrı takımla Yükseliş
İncelertekkesi, Bozkurt

| İncelertekkesi |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
Koordinatlar: 37°41′42″N 29°36′14″E﻿ / ﻿37.695°K 29.604°D﻿ / 37.695; 29.604
Ülke:  Türkiye
İl: Denizli
İlçe: Bozkurt
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: (+90) 258
İl plaka kodu: 20
Posta kodu: 20370
İncelertekkesi, Denizli'nin Bozkurt ilçesine bağlı bir mahalle.
Mecidiye, Bozkurt

| Mecidiye |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
Koordinatlar: 37°55′12″N 29°37′37″E﻿ / ﻿37.92°K 29.627°D﻿ / 37.92; 29.627
Ülke:  Türkiye
İl: Denizli
İlçe: Bozkurt
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1350 m
Nüfus: 85
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: (+90) 258
İl plaka kodu: 20
Posta kodu: 20370
Mecidiye, Denizli'nin Bozkurt ilçesine bağlı bir mahalle.
Sürmenespor 2013-14 sezonu

Sürmenespor 2013-14 sezonunda Trabzon ili 1.Amatör A Grubu'nda yer almıştır. Bu grupta üçüncü sırayı almış olan Sürmenespor, 1.Amatör Playoff Grubu'nda oynamaya hak kazanmıştır. Playoff grubunda 12 puanla 6. sırayı almış olan Sürmenespor, Bölgesel Amatör Lig'e yükselmeye hak kazanamamıştır.
Maçlar > Birinci Devre

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 17 Eylül 2013 1. hafta | Sürmenespor | 1 - 1 | Söğütlü Belediyespor | Sürmene |
| 13.00 |  | Rapor |  | Stadyum: Sürmene İlçe Stadı  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 23 Eylül 2013 2. hafta | Sürmenespor bay | v |  |  |

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 3 Ekim 2013 3. hafta | Beşikdüzü Yeşilköyspor | 0 - 2 | Sürmenespor | Beşikdüzü |
| 13.00 |  | Rapor |  | Stadyum: Beşikdüzü İlçe Stadyumu  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 10 Ekim 2013 4. hafta | Sürmenespor | 2 - 1 | Araklıspor | Sürmene |
| 13.00 |  | Rapor |  | Stadyum: Sürmene İlçe Stadı  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 17 Ekim 2013 5. hafta | Trabzon Akçaabat FK | 2 - 1 | Sürmenespor | Trabzon |
14.00: 
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 23 Ekim 2013 6. hafta | Sürmenespor | 2 - 0 | Hekimoğlu Doğanspor | Sürmene |
| 13.00 |  | Rapor |  | Stadyum: Sürmene İlçe Stadı  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 29 Ekim 2013 7. hafta | Çukurçayır Beldespor | 0 - 2 | Sürmenespor | Trabzon |
| 15.00 |  | Rapor |  |  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 7 Kasım 2013 8. hafta | Sürmenespor | 3 - 0 (hükmen) | Akçaköyspor | Sürmene |
| 13.00 |  | Rapor |  | Stadyum: Sürmene İlçe Stadı  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 11 Kasım 2013 9. hafta | Trabzon DSİ Karadeniz | 0 - 1 | Sürmenespor | Trabzon |
| 15.00 |  | Rapor |  |  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 19 Kasım 2013 10. hafta | Sürmenespor | 0 - 0 | 1961 Arsinspor | Sürmene |
| 13.00 |  | Rapor |  | Stadyum: Sürmene İlçe Stadı  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 22 Kasım 2013 11. hafta | Akçaabat Sebatspor | 0 - 1 | Sürmenespor | Akçaabat |
| 13.00 |  | Rapor |  | Stadyum: Akçaabat Fatih Stadyumu  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 27 Kasım 2013 12. hafta | Sürmenespor | 0 - 0 | Yeni Pelitlispor | Sürmene |
| 13.00 |  | Rapor |  | Stadyum: Sürmene İlçe Stadı  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 4 Aralık 2013 13. hafta | Trabzon İdmangücü SK | 1 - 1 | Sürmenespor | Trabzon |
| 15.00 |  | Rapor |  | Stadyum: Akyazı Futbol Sahası  |
Maçlar > İkinci Devre

Akçaköyspor ligden çekildiği için ikinci devrenin fikstüründen çıkarıldı.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 27 Aralık 2013 14. hafta | Söğütlü Belediyespor | 1 - 4 | Sürmenespor | Söğütlü |
13.00: 
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 24 Aralık 2013 15. Hafta | Sürmenespor bay | v |  |  |

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 31 Aralık 2013 16. hafta | Sürmenespor | 1 - 2 | Beşikdüzü Yeşiköyspor | Sürmene |
| 13.00 |  |  |  | Stadyum: Sürmene İlçe Stadı  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 8 Ocak 2014 17. hafta | Araklıspor | 4 - 3 | Sürmenespor | Araklı |
| 13.00 |  |  |  | Stadyum: Araklı İlçe Stadyumu  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 15 Ocak 2014 18. Hafta | Sürmenespor | 1 - 0 | Trabzon Akçaabat FK | Sürmene |
| 13.00 |  |  |  | Stadyum: Sürmene İlçe Stadı  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 22 Ocak 2014 19. hafta | Hekimoğlu Doğanspor | 0 - 1 | Sürmenespor | Trabzon |
13.00: 
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 27 Ocak 2014 20. hafta | Sürmenespor | 2 - 0 | Çukurçayır Beldespor | Sürmene |
| 13.00 |  |  |  | Stadyum: Sürmene İlçe Stadı  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 3 Şubat 2014 21. Hafta | Sürmenespor bay | v |  |  |

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 7 Şubat 2014 22. hafta | Sürmenespor | 1 - 1 | Trabzon DSİ Karadeniz | Sürmene |
| 13.00 |  |  |  | Stadyum: Sürmene İlçe Stadı  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 12 Şubat 2014 23. hafta | 1961 Arsinspor | 3 - 1 | Sürmenespor | Arsin |
| 13.00 |  |  |  | Stadyum: 1961 Arsinspor Tesisleri  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 19 Şubat 2014 24. hafta | Sürmenespor | 0 - 1 | Akçaabat Sebatspor | Sürmene |
| 13.00 |  |  |  | Stadyum: Sürmene İlçe Stadı  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 24 Şubat 2014 25. hafta | Yeni Pelitlispor | 1 - 5 | Sürmenespor | Trabzon |
| 13.00 |  |  |  | Stadyum: Yavuz Selim Stadyumu  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 28 Şubat 2014 26. hafta | Sürmenespor | 3 - 0 | Trabzon İdmangücü | Sürmene |
| 13.00 |  |  |  | Stadyum: Sürmene İlçe Stadı  |
Maçlar > İkinci Devre > Haftalara Göre Durum

| Hafta | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Saha | E | P | D | E | D | E | D | E | D | E | D | E | D | D | P | E | D | E | D | E | P | E | D | E | D | E |
| Sonuç | B | M | G | G | M | G | G | G | G | B | G | B | B | G | M | M | M | G | G | G | M | B | M | M | G | G |
| Pozisyon | 5 | 8 | 8 | 3 | 8 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 4 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 3 | 5 | 4 | 3 |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| G | Galibiyet | B | Beraberlik | M | Mağlubiyet | E | Evinde | D | Deplasman |  | Play-off |  | Alt Lig |
Kaynak: amatorfutbol.org
Sazköy, Bozkurt

| Sazköy |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
Koordinatlar: 37°46′10″N 29°39′05″E﻿ / ﻿37.769581°K 29.651353°D﻿ / 37.769581; 29.651353
Ülke:  Türkiye
İl: Denizli
İlçe: Bozkurt
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: (+90) 258
İl plaka kodu: 20
Posta kodu: 20370
Sazköy, Denizli'nin Bozkurt ilçesine bağlı bir mahalle.
Laktoz intoleransı
Terminoloji

Laktoz intoleransı, laktoz şekeri içeren gıda maddelerinin tüketilmesi üzerine bir veya daha fazla semptomun görüldüğü bir sendromdur. Bireyler, bu semptomların ciddiyetine bağlı olarak, laktoza karşı değişen derecelerde toleranssız olabilir.
Hipolaktazi, özellikle ince bağırsağın çok az laktaz enzimi üretmesi veya hiç üretmemesi için kullanılan terimdir. Hipolaktazili bir kişi laktoz şekeri tüketirse, sindirim sistemi laktoz şekerini işleyemez, bağırsaktaki işlenmemiş şekerler laktoz malabsorpsiyonu ile sonuçlanır ve laktoz intoleransının semptomlarını üretir.
Laktoz intoleransı bir bağışıklık tepkisi (alerji) değildir, laktaz enzimi eksikliğinden kaynaklanan süt ürünlerine karşı bir duyarlılıktır. Nüfusun yaklaşık %2'sinde meydana gelen süt alerjisi, süt proteinlerinin bir bağışıklık reaksiyonunu tetiklediğinde ortaya çıkan ayrı bir durumdur.
Belirti ve bulgular

Laktoz intoleransının başlıca tezahürü, laktoz içeren ürünler (başta süt)'e  karşı tüketimden yarım ila iki saat sonra ortaya çıkan karında şişkinlik, kramplar, gaz, ishal, mide bulantısı, guruldama ve kusma (özellikle ergenlerde ) gibi bir olumsuz reaksiyonlardır. Belirti ve semptomların şiddeti tipik olarak tüketilen laktoz miktarı ile artar; laktoz intoleransı olan çoğu insan, diyetlerinde belirli bir düzeyde laktozu herhangi bir yan etki olmaksızın tolere edebilir.
Laktoz intoleransı alerji semptomları (kaşıntı, kurdeşen veya anafilaksi gibi) üretmez.
Nedenler > Birincil hipolaktazi

Birincil hipolaktazi veya birincil laktaz eksikliği genetiktir; laktaz kalıcılık alelinin yokluğundan kaynaklanır ve yetişkinleri etkiler. Laktaz kalıcılık aleli olmayan bireylerde, vücut tarafından zamanla daha az laktaz üretilir ve bu da yetişkinlikte hipolaktaziye yol açar. Laktoz kalıcılığı (toleransın kaynağı) toplumlar arasında büyük farklılıklar gösterir; en yüksek yaygınlık Kuzeybatı Avrupa'dadır, güney Avrupa ve Orta Doğu'da azalır ve Afrika'daki pastoralist popülasyonlarda yaygın olmasına rağmen, Asya ve Afrika'nın çoğunda düşüktür.
Nedenler > İkincil hipolaktazi

Edinilmiş hipolaktazi veya edinilmiş laktaz eksikliği olarak da adlandırılan ikincil hipolaktazi veya ikincil laktaz eksikliği, ince bağırsak hasarından kaynaklanır. Bu tür intolerans hem bebeklerde hem de yetişkinlerde ortaya çıkabilir ve genellikle geri dönüşümlüdür. Akut gastroenterit, çölyak hastalığı, Crohn hastalığı, ülseratif kolit, kemoterapi, bağırsak parazitleri (giardia gibi) veya diğer nedenlerden kaynaklanabilir.
Nedenler > Birincil konjenital alaktazi

Konjenital laktaz eksikliği olarak da adlandırılan primer konjenital alaktazi, doğumdan itibaren laktaz ekspresyonunu önleyen, son derece nadir, otozomal resesif bir enzim bozukluğudur. Doğuştan laktaz eksikliği olan kişiler doğumdan itibaren laktozu, dolayısıyla anne sütünü sindiremezler. Bu genetik kusur, tam bir laktaz eksikliği (alaktazi) ile karakterize edilir. Dünya çapında, çoğunlukla Finlandiya ile sınırlı olmak üzere yaklaşık 40 vaka bildirilmiştir. 20. yüzyıldan önce, doğuştan laktaz eksikliği ile doğan bebekler genellikle hayatta kalamazdı, ancak soya fasulyesinden üretilen bebek formülleri ve laktoz içermeyen süt ürünleri ile ölüm oranları azaldı.
Yönetim

Laktoz intoleransı sekonder laktaz eksikliğine bağlı olduğunda, altta yatan hastalığın tedavisi laktaz aktivitesinin normal seviyelere dönmesini sağlayabilir. Çölyak hastalığı olan kişilerde, laktoz intoleransı normalde glütensiz bir diyete başladıktan birkaç ay sonra geri döner veya düzelir, ancak geçici olarak laktoz kısıtlaması gerekebilir.
Birincil laktaz eksikliği olan kişiler, vücutlarının laktaz üretme yeteneğini değiştiremez. Laktoz intoleransının norm olduğu toplumlarda durum tedavi edilmesi gereken bir şey olarak görülmez.
Laktoz intoleransı ile baş etmede dört genel ilke vardır: diyet laktozundan kaçınma, besin alımını sürdürmek için ikame, kalsiyum alımının düzenlenmesi ve enzim ikamesi.
Süt gıdalarının laktaz eksikliği olan kişiler tarafından düzenli olarak tüketilmesi de kolonik bakteri adaptasyonunu teşvik ederek intolerans semptomlarını azaltabilir.
Yönetim > Süt ikameleri

Soya, pirinç, badem, hindistan cevizi, fındık, yulaf, kenevir, macadamia fıstığı ve fıstık sütü gibi bitki bazlı sütler ve türevleri doğal olarak laktoz içermez. Laktoz intoleransı olanlar için süt bazlı gıdaların yerini almak üzere düşük laktozlu ve laktozsuz gıda versiyonları mevcuttur.
Yönetim > Laktaz takviyeleri

Laktozdan kaçınmak mümkün olmadığında veya kişi bu tür ürünleri tüketmeyi seçtiğinde enzimatik laktaz takviyeleri kullanılabilir.
Aspergillus cinsi mantarlar kullanılarak üretilen β-galaktosidaz, birçok ülkede reçetesiz olarak çeşitli dozlarda tablet formunda mevcuttur. Mideden mide sularının eklenmesi nedeniyle insan bağırsağında bulunanlar gibi yalnızca yüksek asitli ortamlarda iyi işlev görür. Ne yazık ki, çok fazla asit onu denatüre edebilir, bu yüzden aç karnına alınmamalıdır. Ayrıca enzim, sorunlu gıdanın geldiği zamana kadar ince bağırsağa ulaşmamışsa etkisizdir. Duyarlı bireyler, kendi özel ihtiyaçlarına uyacak şekilde zamanlama ve dozajı ayarlamalıdır.
Sütün işlenmesinde endüstriyel olarak kullanılan farklı bir laktaz çeşidi Kluyveromyces cinsinden maya tarafından üretilir. Bu enzimin etki süresi çok daha uzundur, ürün içinde iyice karıştırılması gerekir ve hafif asidik ortamlarda bile yok edilir. Başlıca kullanımı, süpermarketlerde satılan laktoz içermeyen veya laktozu azaltılmış süt ürünlerinin üretilmesidir.
Yönetim > Süt ürünlerine rehabilitasyon

Laktoz içeren süt gıdalarının düzenli olarak tüketilmesi, kolonik bakteri adaptasyonunu destekleyerek, birincil laktaz eksikliği olan kişilerin intoleransını azaltmasına ve daha fazla süt ürünü tüketmesine olanak tanıyan uygun bir mikrobiyomu geliştirebilir. Tolerans sağlamanın yolu, gün boyunca dağıtılan, sık sık daha küçük miktarların aşamalı maruziyetine dayanır. Laktoz intoleransı, süt ürünlerindeki laktozu sindirebilen laktobasil içeren canlı yoğurt kültürlerinin alınmasıyla da yönetilebilir.
Epidemiyoloji

Dünya çapında, insanların yaklaşık %65'i bebeklik dönemini geçtikten sonra bir tür laktoz intoleransı yaşıyor, ancak popülasyonlar ve bölgeler arasında önemli farklılıklar var. Kuzey Avrupalıların %5'ten azı laktoza karşı toleranssızken, Asya'nın bazı bölgelerinde yetişkinlerin %90 kadarı laktoza toleranssızdır.
Kuzey Avrupa ülkelerinde, mandıra çiftçiliğinin erken benimsenmesi, laktozu tolere edebilen bireylere seçici bir evrimsel avantaj sağladı. Bu, bu ülkelerde daha yüksek laktoz toleransı frekanslarına yol açtı. Örneğin, İrlanda halkının yaklaşık %100'ünün laktoza toleranslı olduğu tahmin edilmektedir. Tersine, Afrika gibi güneydeki bölgeler, mandıra çiftçiliğini erken benimsemedi ve süt tüketimine tolerans, kuzey Avrupa'dakiyle aynı şekilde ortaya çıkmadı. Laktoz intoleransı, Batı Afrika, Arap ülkeleri, Yunanistan ve İtalya'nın yanı sıra Yahudi kökenli insanlar arasında da yaygındır. Farklı popülasyonlar, coğrafi bölgenin evrimsel ve kültürel ön ayarlarına bağlı olarak belirli gen yapıları sunacaktır.
Tarih

Daha fazla laktoz toleransı iki şekilde ortaya çıkmıştır. Bazı popülasyonlar, laktozun sindirilmesine izin veren laktaz kalıcılığı  gibi genetik değişiklikler geliştirirken diğerleri süt fermantasyon ürünleri geliştirdi.
İnsanlarda laktaz kalıcılığı, bazı popülasyonlarda nispeten yakın zamanda (son 10.000 yılda) gelişti. Günümüz Türkiye'sinde yaklaşık 8.000 yıl önce insanlar inek, koyun ve keçi gibi sağılabilen evcilleştirilmiş hayvanlara bağımlı hale geldi. Avrupa, İskandinavya, Orta Doğu ve Kuzeybatı Hindistan gibi bölgelerde laktaz kalıcılığı yüksek hale geldi. Bununla birlikte, dünya çapında çoğu insan laktaz kalıcı değildir. Süt için kullanılmayan hayvanları yetiştiren popülasyonlarda laktoz intoleransı oranı yüzde 90-100 olma eğilimindedir. Bu nedenle, laktaz kalıcılığı, tipik olarak genetik olarak türetilmiş kalıcılık/kalıcı olmama terminolojisini kullanan antropoloji, insan genetiği ve arkeoloji alanları için biraz ilgi çekicidir.
Sütü peynire dönüştürme işlemi MÖ 5200 yıllarına kadar uzanmaktadır.
Şubat 2012'de yapılan DNA analizi, Ötzi'nin laktoz intoleransı olduğunu ortaya çıkardı.
Genetik analiz, yakınsak evrimde laktaz kalıcılığının farklı yerlerde bağımsız olarak birkaç kez geliştiğini göstermektedir.
Tarih > Araştırma tarihi

Tıp, nispeten yakın zamanlarda laktoz intoleransının dünya çapında yaygınlığını ve bunun genetik nedenlerini tanıdı. Semptomları Hipokrat (MÖ 460-370) kadar erken bir tarihte tanımlanmıştı, ancak 1960'lara kadar hakim olan varsayım, toleransın norm olduğuydu. Toleranssızlık süt alerjisinin, bağırsak patojenlerinin sonucuydu veya bazı kültürlerin süt ürünleri uygulamadığı ve bu kültürlerden insanların süt tüketmeye verdiği kötü tepki (psikosomatik ) olarak açıklandı. Bu yanılgı için iki neden ileri sürülmüştür. Birincisi, erken araştırmaların yalnızca alışılmadık derecede düşük laktoz intoleransı insidansına ve kapsamlı bir kültürel mandıracılık geçmişine sahip Avrupa kökenli popülasyonlar üzerinde yürütülmesiydi. Diğer bir neden de laktoz intoleransının yeterince bildirilmemesidir: laktoza toleranslı olmayan kişiler, semptom göstermeden önce en azından bir miktar laktozu tolere edebilirler ve semptomlarının şiddeti farklılık gösterir. İnsanların büyük çoğunluğu, örneğin çay veya kahvede bulunan sütün bir miktarını herhangi bir yan etki geliştirmeden sindirebilir. Peynir gibi fermente süt ürünleri de sade sütten çok daha az laktoz içerir. Bu nedenle, toleransın norm olduğu toplumlarda, süt ürünlerini çok az miktarda tüketen veya yalnızca hafif semptomları olan laktoz intoleransı olan birçok kişi, laktozu sindiremeyeceklerinin farkında olmayabilir.
1960'larda, laktoz intoleransının Amerika Birleşik Devletleri'nde ırkla ilişkili olduğu kabul edildi. Sonraki araştırmalar, laktoz intoleransının küresel olarak toleranstan daha yaygın olduğunu ve varyasyonun kültürel uygulamalara adaptasyondan değil, genetik farklılıklardan kaynaklandığını ortaya koydu.
Diğer hayvanlar

Memelilerin çoğu normalde sütten kesildikten sonra laktoza karşı toleranssız hale gelir. Farelerde laktaz ekspresyonunun aşağı regülasyonu, Lct geninde ve bitişik Mcm6 geninde DNA metilasyonunun birikmesine bağlanabilir.
Eski Dünya'nın yerli popülasyonunda laktozu sindirebilen yetişkinlerin yüzdesine ilişkin bir tahmin
Tutluca, Bozkurt

| Tutluca |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
Koordinatlar: 37°51′29″N 29°37′01″E﻿ / ﻿37.858°K 29.617°D﻿ / 37.858; 29.617
Ülke:  Türkiye
İl: Denizli
İlçe: Bozkurt
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: (+90) 258
İl plaka kodu: 20
Posta kodu: 20370
Tutluca, Denizli'nin Bozkurt ilçesine bağlı bir mahalle.