Nicolaus Copernicus
Hayatı > İş hayatı

İtalya'daki bütün çalışmalarını tamamladıktan sonra 30 yaşına gelen Kopernik Krakow'a ve yakın Prusya şehirleri olan Thorn, Danzig, Elbnig, Malbork, Königsberg'e yaptığı küçük seyahatleri saymazsak hayatının kalan 40 yılını geçireceği Warmia'ya geri döndü.
Warmia'nın baş piskoposu kendi parlamentosu, para birimi (Prusya'nın diğer bölümlerindekilerle aynı) ve hazinesiyle özerkliğin tadını çıkarıyordu.
Kopernik 1503'ten 1510'a kadar dayısının sekreteri ve doktoruydu (veya belki 29 Mart 1512'de dayısının ölümüne kadar) ve Güneş merkezli teorisini çalışmaya başladığı yer olan Lidzbark'da (Heilsberg) piskoposun kalesinde kalıyordu. Resmî yetkisine dayanarak, dayısının neredeyse bütün siyasi, dini, idari ve ekonomik görevini üstlenmişti. 1504'ün başından itibaren, Kopernik Malbork ve Elblag'da yapılan Prusya meclisinin oturumlarında Watzenrode'a eşlik etmiştir.
1504-1512 arasında Kopernik dayısının heyetinin bir parçası olarak sayısız seyahate katılmıştır – 1504'te Torun ve Gdansk'daki Polonya kralı Alexander Jagiellon'un da katılımıyla gerçekleşen Prusya kraliyet konseyinin oturumuna; Malbork(1506), Elbag(1507) ve Sztum(1512)’daki Prusya meclisi oturumlarına; Poznan(1510)’daki bir oturuma ve Krakow(1507)’daki Kral 1. Yaşlı Sigismund’un taç giyme törenine de katılmış olma ihtimali de vardır. Watzenrode’un seyahat rehberinin belirttiğine göre 1509 baharında Krakow ulusal parlamentosuna katılmış olma ihtimali de vardır.
Muhtemelen sonraki olay üzerine Kopernik Krakow’da Jan Haller’ın yayınevine basılması için Yunancadan Latinceye çevirdiği 7. Yüzyıldan bir Bizans tarihçisi olan Teofilakt Simokata’nın bir koleksiyonunu, 85 adet Epistles adı verilen kısa şiiri veya bir yunan hikâyesinde farklı karakterler arasında geçtiği varsayılan mektupları verdi. Bunlar üç farklı türdedir- “ahlaki” insanların nasıl yaşaması gerektiğine dair öneriler sunan; “pastoral” çoban hayatına dair küçük resimler veren ve “şehvetli” aşk şiirlerini de içeren. Konulardan biri diğerini takip edecek biçimde düzenli bir sıraya sokulmuşlardır. Kopernik Yunanca dizeleri Latince düz yazıya çevirmişti ve kendi sürümünü Theophilacti scolastici Simocati epistolae morales, rurales et amatoriae interpretatione latina, olarak yayımladı. Bu eseri dayısına bütün yardımları için duyduğu minnettarlığın ifadesi olarak ithaf etti. Bu çeviriyle “Yunan edebiyatı canlandırılmalı mı?” sorusu üzerine çabalarında Kopernik kendinin hümanistlerin tarafında olduğunu ilan etmiş oldu. Kopernik'in ilk şiirsel çalışması Barbara Zapolya'nın 1512'de Kral 1. Yaşlı Zygmuntla evliliği üzerine yazılmış olan Ohannes Danistiscus'un Düğün kasidesi için muhtemelen Krakow'a yaptığı bir ziyaret esnasında yazdığı bir Yunanca nüktedir.
1514'ten önce bir ara, Kopernik Nicolai Copernici de hypothesibus motuum coelestium a se constitutis commentariolus başlığıyla (belki çoğaltıcı tarafından verilmiş olabilir) sonraki kopyalarından bilinen güneş merkezli teorisinin ilk taslağını yazdı ve Commentariolus olarak sıkça ifade edilir. Bu matematiksel aygıtlar olmadan yapılan dünyanın güneş merkezli mekanizmasının kısa bir teorik açıklamasıydı ve De revolutionibus'daki geometrik yapıdan bazı önemli detaylarda ayrılıyordu; ama zaten dünyanın üçlü hareketine ilişkin aynı varsayımlara dayanıyordu. Commentariolus'da Kopernik yalnızca planladığı kitabın ilk çizimini hazırladı ve basılı dağıtım için ayrılmamıştı. 1515-1530 arası birlikte tutulma gözlemlerini yaptığı birkaç Krakow astronomu da dahil olmak üzere yalnızca birkaç yakını için el yazması kopya hazırladı. Tycho Brahe 1602 yılında yayınlanan bilimsel eserinde Commentariolus'dan Astronomiae instauratae progymnasmata başlıklı bir bölüme yer verdi. Commentariolus tam ve basılı olarak ilk kez 1878'de ortaya çıktı.
1510'da veya 1512'de Kopernik Frombork'a gitti. Burada 1512'nin Nisan ayında Fabian of Lossainen seçimlerine Warmia başpiskoposu
olarak katıldı. Dini meclisin Kopernik'e “harici papalık mahkemesi” – katedral tepesinin surlarının dışında bir ev- verdiğinde tarih henüz 1512 Haziranının başlarıydı. 1514 yılında Frombork kalesi surlarının içinde kuzeybatı kulesini satın aldı. Töton tarikatının saldırılarıyla Ocak 1520'deki dini meclisin binaları zarar görmesine rağmen bu iki residansı hayatı boyunca iyi durumda tutmaya çalıştı ve bu saldırı sırasında muhtemelen Kopernik'in astronomi aygıtları da zarar gördü. Kopernik astronomi gözlemlerini 1513-1516 arasında tahminen harici mahkemesinden devam ettirdi ve 1522-1543 arasında tanımlanamayan bir “küçük kule” (turricula)'dan eski zamanlarda tasarlanmış ilkel aygıtlar olan iletki, gönye ve halkalı küre kullanarak devam ettirdi. Hayatının sonuna kadar kalacağı Frombork'a kalıcı olarak yerleşmiş olmasıyla Kopernik kendisini Warmia dini meclisinin ekonomi ve yönetim merkezinde buldu. Warmia'nın politik olarak karmaşık yapısının yanında dışarıdan Töton tarikatı tarafından (Töton ordusunun saldırıları; Polonya-Töton savaşı 1519-1521) içeridense güçlü ayrılıkçı baskılar (Warmia başpiskoposluk seçimi; para reformu) tarafından tehdit ediliyordu. Kopernik dini meclisin bir bölümüyle birlikte Polonya krallığıyla sağlam bir iş birliği programını temsil ediyordu ve bunu bütün hareketlerinde gösteriyordu (Tarikatın fetih planlarına karşı ülkesini savunması, Polonya krallığıyla parasal sistemi birleştirme önerileri, Warmia egemenliğinin dini yönetimindeki Polonya çıkarlarını desteklemesi). Polonya-Litvanya birliğinin vatandaşı olduğunun bilincindeydi. Dayısı piskopos Watzenrode'un ölümünden kısa bir süre sonra dini meclisin bir bölümünün muhalefetine rağmen Polonya krallığıyla yaptığı asil işbirliği için Warmia piskoposu atamasını düzenleyen Piotrkow Trybunalski'nin ikinci paktına katıldı (7 Aralık 1512).
Aynı yıl (8 Kasım 1512'den önce) Kopernik dini meclisin ekonomik girişimlerini yönetmek için sorumluluğu üstlendi (1530'da tekrar bu ofise sahip olacaktı). 1511'den beri zaten başkanın vergilerinin ve dini meclisin arsalarının ziyaretçilerinin sorumluluğunu alıyordu.
İdari ve ekonomik görevleri Kopernik'i yoğun gözlemsel aktivitesinden alıkoymuyordu. Mars ve Satürn gözlemleri ve özellikle de 1515'te yaptığı bir dizi güneş gözlemlerinin sonuçları dünyanın dış merkezliliğinin değişkenliğinin ve güneşin apojesinin sabit yıldızlara göre hareketindeki değişkenliğin keşfedilmesine sebep oldu. O dönemde yaptığı bazı gözlemlerin 1513 yılının ilk yarısında Fossombrone piskoposu Paul of Middelburg'un talebi üzerine Jülyen takviminde yapılan yenilikle bir bağlantısı olmuş olabilir.
1516 ve 1521 arasında Kopernik Olsztyn kalesinde Warmia, Olsztyn ve Pieniezno'nun ekonomik yöneticisi olarak kaldı. Buradayken çalışkan çiftçileri tımarlara yerleştirmek ve
Warmia ekonomisine katkıda bulunmak için Locationes mansorum desertorum (Çölleşmiş tımarların bölgeleri) başlıklı bir el yazması hazırladı. Olsztyn Töton şövalyeleri tarafından kuşatıldığı sırada Kopernik Polonya güçlerinin oluşturduğu Olsztyn ve Warmia savunmasını yönetti. Daha sonra gelen barış müzakerelerinde de Polonya tarafını temsil etti.
Kopernik'in bazı yakın arkadaşları Protestan oldular fakat Kopernik asla böyle bir eğilim göstermedi. İlk saldırı ona Protestanlardan geldi. Wilhelm Gnapheus, Elblag'da kalan alman mülteci, Morosphus (Aptal bilge) başlığıyla Latince bir komedi yazdı ve orada kurduğu Latin okulunda bunu sahneledi. Kopernik bu oyunda tanrı tarafından gönderildiğini kabul eden soğuk, uzak kibirli ve astrolojiye merak salmış bir adam olarak karikatürize ediliyordu ve göğsünde çürüyen büyük bir çalışma yazdığı dedikodusu yapılıyordu.
Başka bir yerde Protestanlar Copernik'in teorisinin haberlerine ilk tepki gösterenler oldular. Melanchthon şöyle yazdı:
Bazı insanlar Dünyayı hareket ettiren ve güneşi durduran Polonyalı astronomun yaptığı kadar saçma bir şeyin çalışmak için doğru ve muhteşem olduğuna inanıyorlar. Doğrusu bilge yöneticiler bu tür parlak zihinler için bir sınırlama getirmelidir.
Yine de 1551 yılında yani Kopernik öldükten 8 yıl sonra astronom Erasmus Reinhold Kopernik'in eski askeri düşmanı olan Protestan Duke Albert'in sponsorluğuyla Kopernik'in çalışmalarına dayanan bir dizi astronomi tablosundan oluşan Prusya tablolarını yayımladı ve astrologlar öncülleri yerine bunu hemen benimsediler.