stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Termessos
Günümüz > Tapınaklar

Termessos'ta farklı boyut ve türlerde altı tapınak tespit edilmiştir. Dördü, kutsal bir alan olması gereken odeonun yakınındadır. İlki, doğrudan odeonun arkasında bulunur ve ince işçilikle inşa edilmiştir. Şehrin baş tanrısı Zeus Solymeus'un tapınağı olduğu öne sürülmüştür. Beş metre yüksekliğindeki cella duvarları dışında, bu tapınaktan çok az şey kalmıştır.
İkincisi, odeonun güneybatı köşesinin yakınında bulunur. 5,50 × 5,50 metre boyutlarında bir cellaya sahiptir ve prostylos tipindedir. Hala tamam olan girişinde bulunan bir yazıta göre, bu tapınak Artemis'e adanmıştır ve hem bina hem de içindeki kült heykeli, Aurelia Armasta adlı bir kadın ve kocası tarafından kendi paralarıyla yaptırılmıştır. Bu girişin diğer tarafında, bu kadının amcasının bir heykeli yazıtlı bir kaide üzerinde durmaktadır. Tapınak, üslup açısından MS 2. yüzyılın sonlarına tarihlenmektedir.
Artemis tapınağının doğusunda, bir tarafında altı veya on bir sütun bulunan bir peripteral Dor tapınağının kalıntıları vardır; Termessos'taki en büyük tapınak olmalıdır. Kalan kabartmalar ve yazıtlar, onun Artemis'e adandığını göstermektedir.
Daha doğuda, kayaya oyulmuş bir teras üzerinde daha küçük bir tapınağın kalıntıları bulunmaktadır. Tapınak yüksek bir podyum üzerinde yükseliyordu, ancak hangi tanrıya adandığı şu anda bilinmemektedir. Klasik tapınak mimarisinin genel kurallarına aykırı olarak, girişi sağ tarafta yer alır ve bu da onun bir yarı tanrıya veya kahramana ait olabileceğini gösterir. MS 3. yüzyılın başlarına tarihlenebilir.
Diğer iki tapınağa gelince, bunlar Attalos stoasının yakınında bulunur, Korint düzenine aittir ve prostylos tipindedir. Henüz bilinmeyen tanrılara adanmış olan bu tapınaklar da MS 2. veya 3. yüzyıla tarihlenmektedir.
Günümüz > Şehrin Diğer Kısımları

Bu geniş merkezi alanda bulunan tüm resmi ve kült yapılar arasında en ilginç olanlardan biri, tipik bir Roma dönemi evi biçimindedir. Altı metre yüksekliğe ulaşan batı duvarı boyunca, Dor düzenindeki kapı girişinin üzerinde bir yazıt görülebilir. Bu yazıtta, evin sahibi şehrin kurucusu olarak övülmektedir. Kuşkusuz bu ev, Termessos'un gerçek kurucusunun evi değildi. Belki de sahibine şehre verdiği olağanüstü hizmet karşılığında verilen küçük bir hediyeydi. Bu tür evler genellikle soylulara ve zenginlere aitti. Ana giriş, ikinci bir girişten merkezi bir avluya veya atriyuma açılan bir salona açılır. Yağmur suyunu toplamak için tasarlanmış bir impluvium veya havuz avlunun ortasında yer alır. Atriyum, bu tür evlerin günlük aktivitelerinde önemli bir yere sahipti ve aynı zamanda misafirler için bir kabul odası olarak da kullanılıyordu. Bu nedenle genellikle gösterişli bir şekilde dekore edilmişti. Evin diğer odaları atriyumun etrafında düzenlenmişti.
Geniş, dükkanlarla çevrili revaklara sahip bir cadde, şehirde kuzey-güney yönünde uzanıyordu. Revakların sütunları arasındaki boşluk genellikle başarılı atletlerin, çoğu güreşçi olan heykelleriyle doluydu. Bu heykellerin yazıtlı kaideleri hala yerinde duruyor ve onları okuyarak bu caddenin antik ihtişamını yeniden canlandırabiliriz.
Günümüz > Mezarlar

Şehrin güney, batı ve kuzeyinde, çoğunlukla şehir surları içinde, kaya oyma mezarlar içeren büyük mezarlıklar bulunmaktadır; bunlardan birinin bizzat Alcetas'a ait olduğu varsayılmaktadır. Ne yazık ki mezar, define avcıları tarafından yağmalanmıştır. Mezarın kendisinde, kline'nin (sedir) arkasındaki sütunlar arasında bir tür kafes işi oyulmuştur; üst kısımda muhtemelen süs bir friz vardı. Mezarın sol kısmı, MÖ 4. yüzyıla tarihlenen atlı bir savaşçı tasviriyle dekore edilmiştir. Termessos gençliğinin General Alcetas'ın ölümünden çok etkilendiği ve onun için muhteşem bir mezar inşa ettiği bilinmektedir ve tarihçi Diodoros, Alcetas'ın Antigonos ile at sırtında savaştığını kaydeder. Bu tesadüfler, buranın gerçekten Alcetas'ın mezarı olduğunu ve kabartmada tasvir edilenin de kendisi olduğunu düşündürmektedir.
Şehrin güneybatısında, yüzyıllardır sık ağaçlıklar arasında saklı kalmış lahitler, insanı bir anda tarihin derinliklerine, törenlere götürür. Ölüler, bu lahitlere giysileri, mücevherleri ve diğer zengin eşyalarıyla birlikte yerleştirilirdi. Yoksulların cesetleri basit taş, kil veya ahşap lahitlere gömülürdü. MS 2. ve 3. yüzyıllara tarihlenen bu lahitler genellikle yüksek bir kaide üzerinde durmaktadır. Öte yandan, zenginlerin aile mezarlarında, lahitler, ölen kişinin soyuyla birlikte veya yanına gömülmesine izin verilenlerin adlarıyla birlikte, ölen kişinin şeklinde inşa edilmiş zengin bir şekilde süslenmiş bir yapının içine yerleştirilirdi. Böylece kullanım hakkı resmen garanti altına alınırdı. Bu şekilde belirli bir mezarın tarihi tespit edilebilir. Buna ek olarak, lahitlerin açılmasını engellemek ve mezar soyguncularını korkutmak için tanrıların öfkesine başvuran yazıtlar bulunur. Yazıtlar ayrıca bu kurallara uymayanlara verilen cezaları da belirtir. 300 ile 100.000 denarii arasında değişen ve genellikle Zeus Solymeus adına şehir hazinesine ödenen bu cezalar, yasal kararların yerini almıştır.
Termessos Alcetas Mezar Süvarisi
Termessos Alcetas Mezarı
Termessos Heroon
Termessos Alcetas kaya mezarı
Hadrian Tapınağı
Hadrian Tapınağı
Termessos Korinth tapınağı
Termessos, kademeli bir düşüşün ardından sonunda 5. yüzyılda terk edildi. Orada bulunan kalıntılardan bazıları surlar, Hadrianus'un zafer takı, sarnıçlar, tiyatro, gymnasium, agora, odeon ve heroon'dur. Etrafa yayılmış mezarlar arasında Alcetas, Agatemeros ve olağanüstü olan Aslan desenli lahitlerin mezarları görülebilir.
Termessos'ta henüz hiçbir kazı çalışması yapılmamıştır.
View of Termessos from the air
Termessos'a giden ana yol boyunca kayalara oyulmuş mezarlar
Manzaralı mezar
Hesperidler

Hesperidler (Yunanca: Ἑσπερίδες Hesperĭ́des), güneşin battığı yerin perileri, Yunan mitolojisinde nemfler yani periler. Gecenin yani Nyks'in kızlarıdır. Bahçeleriyle ünlü Hesperidlerin bahçelerinin tam olarak nerede olduğu Antik Çağ yazarları arasında tartışma konusudur. Stesikhoros ve Strabon'a göre Hesperidler İber Yarımadası'nın güneyinde Tartessos'da bulunurlardı.
Hesperidlerin üç periden oluştuğu söylenmektedir ama çok eski bir rivayete göre Hesperidler dört periden oluşuyordu. Hesperidlerin Gece yani Niks ile Karanlık yani Erebus'un çocukları olduğu rivayet edilirdi. Bununla birlikte Atlas veya Zeus gibi farklı mitolojik figürlerin çocukları olarak da belirtilmişlerdir.
Hesperidlerin Bahçesi, Frederick, Lord Leighton, 1892
Hesperidlerin Bahçesi

Hesperidlerin bahçesi altından elma meyveleri veren ağaç ile bilinmekteydi. Hera bu ağacı Gaia'nın kendisine düğün hediyesi olarak verdiği meyve ağacı dallarından yetiştirmiş, Hesperidleri de bu ağaçlara bakma görevini vermiştir. Hesperidlerin bu ağaçlara yeterince sahip çıkamayacağını düşünen Hera ayrıca yüz başlı ejderha Ladon'u da bahçeye bekçilik yapması için buraya getirmiştir. Ladon'un bir diğer özelliği ise pençelerinin zehirli olmasıydı.
Herakles'in On Birinci Görevi

Herakles on birinci görevine gelene kadar gerçekleştirdiği tüm görevlerde ya ilahi şekilde tanrılardan ya da çevresindekilerden aldığı yardımlar nedeniyle, Eurystheus bu görevlerin hiçbirini geçerli saymamış fakat, bu on görevinde yerine geçebilecek yeni iki adet görevi Herakles'e vermiştir. Bunlardan ilki Hesperid'lerin bahçesinde bulunan altın elmalardan getirme görevi idi.
Herakles bu bahçenin yerini bilmediği için, ilk önce şekil değiştirme konusunda usta olan deniz tanrılarından Nereus'u yakalamış ve bahçenin yerini öğrenmiştir. Bahçe yolunun üzerinde yenilmez savaşçı dev Antaios ile karşılaşan Herakles, Antaios'un yoluna gelen herkes ile güreşmesi geleneği neticesinde, onunla güreşe tutuşmuştur. Annesi Gaia'nın ona verdiği özellik sayesinde toprağa ayağı değdiği takdirde hiçbir zaman yenilgiye uğratılamayan Antaios'u; Herakles havaya kaldırıp kolları arasında ezerek öldürmeyi başarmıştır.
Hesperidlerin bahçesine geldiğinde, gök kubbeyi sırtında taşıyan ve Hesperidlerin babası sayılan Atlas ile karşılaşan Herakles, Atlas'ı elmaları bahçeden çalmak konusunda ikna eder. Kendi ağır yükünü Herakles'e devir etme karşılığında elmaları çalan Atlas, geri döndüğünde, bu yükü tekrar sırtlamak konusunda çok istekli değildir. Tam bu sırada Herakles, taşıdığı gök kubbenin sırtına tam olarak yerleşmediğini ve biraz kaydığı şeklinde Atlas'ı kandırır ve fırsattan istifade ederek, elmaları alıp, Atlas'a ağır yükünü tekrar iade eder. Daha sonra da elmaları Atina'ya götürmek amacı ile yola koyulur.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb15082916v (data)  GND: 131813447  SUDOC: 184668050  VIAF: 8530053
Ahmed Cevad

| Ahmed Cevad |
| --- | --- |

Doğum: 05 Mayıs 1892(1892-05-05) Şemkir Rayonu
Ölüm: 13 Ekim 1937 Bakü, Azerbaycan SSC, SSCB
Meslek: Şair, yazar, profesör
Milliyet: Azerbaycan Türkü
Dönem: 1916–

Ahmet Cevad (Azerice: Əhməd Cavad) (5 Mayıs 1892, Seyfali köyü, Şemkir ilçesi —  13 Ekim 1937), Azerbaycanlı şair, tercüman, AYB üyesi (1934), profesör (1933), Kuba Halk Eğitim Şubesi müdürü, Gence'de Azerbaycan Tarım Enstitüsü'nde Azerbaycan ve Rus dilleri kürsüsünde öğretmen, doçent, kürsü başkanı (1930-1933), Azerbaycan Devlet Yayınevi'nin çeviri bölümünde editör (1934), "Azerbaycanfilm" stüdyosunda belgesel filmler bölümünün müdürü (1935-1936), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin resmi devlet marşının sözlerinin yazarı büyük şairimiz Ahmed Cevad'dır. Azerbaycan şiirinde yeni bir edebi okulun temelini atmıştır.
7 Mayıs 2019 tarihli, 211 numaralı Kararı ile Ahmed Cevad Azerbaycan Cumhuriyeti'nde eserleri devlet varlığı ilan edilen yazarlar listesine dahil edilmiştir.
Çocukluk Yılları > Aile

Ahmed Cevad ve Şükriyye Cevad'ın beş çocuğu olmuştur: Niyazi, Aydın, Tuğay, Yılmaz adlı oğulları ve Almaz adlı kızları. Kızları Almaz, 1936 yılında 16 yaşında sarkoma hastalığından vefat etmiştir. Ahmed Cevad'ın öldürülmesi ve Şükriyye Ahundzade'nin sürgün edilmesinden sonra 2 yaşındaki Yılmaz, çocuk yuvasına verilmiş, 14 yaşındaki Tuğay, zorlu eğitim gerektiren çocuklar için yapılan yetimhaneye, 16 yaşındaki Aydın ise Keşle hapishanesine gönderilmiştir.
Türk Aksakkalları Birliği'nin fahri üyesi Cevad Ahundzade'nin ulu büyükbabasıdır.
Yaratıcılığı > İlk Şiirler Kitabı

Ahmed Cevad'ın "Koşma" adlı ilk şiir kitabı 1916 yılında Bakü'de, "Açık Söz" matbaasında yayımlanmıştır. Kitap basıldığında şair Batum'da bulunuyordu. Burada toplanan şiirler, yazarın çeşitli gazete ve dergilerde yayımlanmış eserleridir. Şiirler önceden o kadar çok beğeni kazanmıştı ki, bu şiirleri bir toplu halde Dr. Hüsrevbey Sultanoğlu'nun şahsında "Cemiyyeti-Heyriyye" yayımlatmıştır. Cevad, bu olaydan bir yıl sonra haberdar olmuş, Bakü'ye gönderdiği "Teşekkür" adlı mektubu, Mehmet Emin Resulzade'nin editörlüğünü yaptığı "Açık Söz" gazetesinin 1917 yılı 24 Mayıs sayısında yayımlanmıştır. Mektupta şöyle denmektedir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | “Koşma” adı altında şiirlerimin kitapça şeklinde  basın olmasına manevi ve maddi yardımları dokunan Bakü müsülman cemiyeti-heyriye vekili doktor H.Sultanova mübarek gazetiniz vasitesiyle yürekten teşekkürümü iletmenizi rica edirem. | ” |
Kitapta, şairin yaklaşık on yıllık yaratıcılık dönemine dair net bir fikir oluşmaktadır. Şair, yaratılışının ilk yıllarından itibaren küçük yaşta ve okul çağındaki çocuklar için güzel eserler yazmıştır. "Balalarıma" adlı şiiri de özellikle çocuklara hitaben yazılmıştır ve "Koşma" adlı şiirler kitabında yayımlanmıştır.[10] Bu kitapta, şairin esasen 1912-1916 yıllarında yazdığı koşmalar toplanmıştır. "Koşma" Türkiye'de de büyük beğeniyle karşılanmıştır. Şair, Azerbaycan Maarif İşleri İttifakı'na yazdığı dilekçede şöyle bildiriyordu:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | 1916.yılda “Koşma” adlı 1ci şiirler mecmuam çıktı. Şiirde intihap etdiyim üsul gerek Azerbaycanda, arzusa, belki Türk ülkelerinde bir yenilik olarak kabul edildi. | ” |
Bu eserlerin yeniliklerinden biri, bir kısmının sade yerel dilde yazılmış olmasıydı.
Askeri faaliyeti > Balkan Savaşı'nda

Osmanlı Türkiye'sine karşı 1912 yılında Balkan yarımadasında savaş başladığında, ağırlıklı olarak Azerbaycanlılardan oluşan özel bir Kafkas gönüllü birliği cepheye gitmiş, Türkiye tarafından operasyonlara katılarak Bulgarlarla karşı askeri operasyonlarda yer almıştır. O gönüllü birliğin içinde Ahmed Cevad da, inanç dostları İ. Ahundzade, İsa Elizade ve Ali Esedulla ile birlikte yer almıştır. O sırada Cevad 20 yaşındaydı. Ahmed Cevad'ın Balkan Savaşı'na katılımıyla ilgili olarak Hüseyn Baykara, kendi "Azerbaycan İstiklal Mücadelesi Tarihi" kitabında yazmıştır:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Ahmed Cevad... türk halkının dertleriyle dertlenmiş, sevincleriyle de sevinmişdir. | ” |
Ahmed Cevad, 1912-1913 yıllarında Balkan Savaşı'na katılmıştır.
Askeri faaliyeti > Birinci Dünya Savaşı'nda Katılımı > "Çırpınırdın, Karadeniz!"

Ahmed Cevad, Türkiye seyahatinden aldığı izlenimlerin poetik ifadesi olan birçok şiir yazmıştır. Türk halkına olan sevgisini dile getiren bu şiirlerden biri, 1914 yılının Kasım ayında Gence'de kaleme alınmıştır. Türkiye'de büyük şöhret kazanmış ve Üzeyir Hacıbeyov'un 1918 yılında Kafkas İslam Ordusu Bakü'yü özgürleştirdikten sonra bestelediği "Çırpınırdın, Karadeniz" şiiri, Türkiye'de en çok "Yol ver Türk'ün bayrağına" adıyla meşhurdur.
Şiirin Türkiye'de sevilme sebeplerinden biri, şairin Türkçülüğü, Türk dünyasına olan ilgisi ve sevgisiyle ilgilidir. Bir diğer neden ise, 1912 yılında deniz savaşında Türkiye'nin ünlü "Hemidiyye" zırhlı gemisinin Yunanistan'ın "Averof" savaş gemisini yok etmesidir. Birinci Dünya Savaşı sırasında amiral Rauf Orbay, "Hemidiyye" zırhlı gemisiyle gece Odessa limanına girerek Rusların Osmanlı donanmasını vurmak üzere hazırladığı "Kazbek" ve "KaKul" adlı savaş gemilerini eşitsiz bir savaşta yok etmiş, Odessa limanını bombalamıştır. Cevad, 1912 yılında meydana gelen bu olaydan ilham alarak, 1914 yılında bu şiiri yazmıştır. Şiir, Rusya'nın "Kazbek" ve "Kagul" zırhlı savaş gemilerine meydan okuyan ünlü "Hemidiyye" savaş gemisinin ve mürettebatının kahramanlığına ithaf edilmiştir. Geminin kaptanı Atatürk ile yakın ilişkileri olan, Başbakanlık ve Büyükelçilik görevlerinde bulunmuş amiral Rauf Orbay, bu kahramanlığı sayesinde "Hemidiyye" kahramanı olarak ün kazanmıştır.
Bakıp Türkün bayrağına!
"Ah!…" deyirdin, heç ölmezdim,
Düşebilsem ayağına!
Şair Refik Zeka Hendan bu hakkında deyirdi:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Bu şarkıyı Atatürk çok severdi. Şarkıyı ilk dinlediğinde Atatürk'ün gözleri yaşarmıştı. | ” |
Tarihçi alim Muhiddin Nalbendoğlu bu konu hakkında şunları yazmıştır:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Dünya denizcilik tarihinde ilk korsan zırhlısı olarak tanınan 'Hemidiyye'nin bu kahramanlığı tüm Türk halklarında gurur hissi yaratmıştı. Şarkılara, türkülerle geçen bu kahramanlık, meşhur 'Çırpınırdın, Karadeniz!' şarkısında da yer almıştır..." | ” |
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Döneminde

Ahmed Cevad'ın yaşamının ve yaratıcılığının en parlak ve verimli dönemi, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin (AHC) kuruluşu ve gelişim yıllarına denk gelir. Bu dönemde şair, esas olarak Gence ve Bakü'de çalışmış, şiir ve kamu yazını (publisistik) çalışmalarını sürdürmüş ve geliştirmiştir. Aynı zamanda eğitim faaliyetlerine özel önem vermiş, genellikle öğretmenlik yapmış ve siyasi faaliyetlerde bulunmuştur.
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Döneminde > Yaratıcılığı > "Dalga" kitabı

Ahmed Cevad'ın "Dalga" adlı ikinci şiir kitabı 1919 yılında yayımlanmıştır. Şair bu kitaba "Bir-iki söz" başlıklı bir giriş yazmıştır:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | “Bu kitapça sayıca ikinci kitapçadır. 'Koşma'nın kazandığı ilgiyi bu da tetikleyecektir. İçinde yeni parçalar olduğu gibi, oldukça eski eserler de bulunmaktadır. Yapısı tarihsel olarak değildir. Verilen açıklamalar arkadaşlardan bir kısmının ısrarı üzerinedir.” | ” |
"Dalga" kitabında şairin, bağımsızlık yıllarında ve bağımsızlık öncesindeki dönemlerde yazdığı milli-özgürlük hareketi ile ilgili şiirler toplanmıştır. Ahmed Cevad'ın Azerbaycan Halk Cumhuriyeti dönemi şiirinin en belirgin örneği olarak kabul edilen "Dalga", araştırmacılar tarafından önemli bir kaynak olarak değerlendirilmiştir.
Toplu "Azerbaycan bayrağına" şiiri ile başlar. Şiir, 1919 yılı 10 Nisan'da yazılmıştır. A. Cevad, bu şiiri çok sevmiş ve milli bağımsızlık konusundaki şiirleri arasında öne çıkarmıştır.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | İngilizlerin Bakü'ye gelmesinden sonra ilk kez Bakü'ye gittiğimde, 10 Nisan 1919’da Parlamento binasının üzerinde dalgalanan Milli Bayrak’a ithaf edilmiştir.  İmza: Cevad. | ” |
"Dalga" derlemesi, Azerbaycan'ın o zamanki edebi ve kültürel yaşamında bir olay yaratmış, "Azerbaycan" gazetesinin 11 Kasım 1919 tarihli büyük bir eleştiri yazısı yayımlanmıştır. Bu eleştiride A. Cevad'ın sadece "Dalga" kitabı değil, genel olarak poetik yaratıcılığı yüksek bir şekilde değerlendirilmiştir. "Dalga şairi A. Cevad" başlıklı makaleyi "A. H" harfleriyle imzalayan eleştirmen, AXP üyesi, Cumhuriyetin çöküşünden sonra Türkiye'ye göç etmiş olan Ahmed Hemdi karaağazade yazmıştır:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | ... "Koşma" Cevad efendi için bir eskizi ise, "Dalga" da onun öğretmenidir. | ” |
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Döneminde > Yaratıcılığı > "Yeşil kalemler" derneği

Ahmed Cevad, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti döneminde faaliyet gösteren, yeni görüşlü yazar ve şairlerin oluşturduğu, 100'den fazla edibi ve şairi etrafında toplayan "Yaşıl kelemler" derneğinin üyesiydi. Bu toplum, İstanbul'daki "Türk ocağı"nın Bakü'de açılan şubesinin temeli üzerine kurulmuştu. Azerbaycan’daki bütün işler esasen "Yeşil kalem" edebi topluluğu aracılığıyla yürütülüyordu. Burada Mehmed Emin Resulzâde, Üzeyir Hacıbeyov, S. Hüseyn, Ö.Faik, N.Vezirov, Abdurrahim bey Hagverdiyev, Hüseyin Cavid, M. Hadi, Abdullah Şaik, Cafer Cabbarlı ile birlikte A. Cevad da yakından iştirak ediyordu. Derneğin üyeleri, yeni hükûmet döneminde Azerbaycan edebiyatı ve sanatının gelişimine çalışıyorlardı.
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Döneminde > Yaratıcılığı > Makaleleri

Ahmed Cevad'ın "Gencede istiklal günü" makalesi, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunun ilk yıl dönümüne adanmıştır. Makale, "edebiyyat kezeti"nin 22 Mayıs 1992 tarihli sayısında Abbas Çingizov tarafından yayımlanmıştır. 28 Mayıs 1919’da Gence’de gerçekleştirilen bayram törenlerine dair izlenimlerden oluşmaktadır. Şairin bu dönemde bir dizi makalesi de yayımlanmıştır: "Denikin ve Gence" ("Azerbaycan" gazetesi, 4 Haziran 1919), "Ömer Faikin başına gelenler" ("Azerbaycan" gazetesi, 3 Şubat 1919), "Elekber beyin merasimi-defni" ("Azerbaycan" gazetesi, 11 Nisan 1919), "Abbaszade Mirza Abbasın yubileyi" ("Azerbaycan" gazetesi, 2 Haziran 1919), "Rövşen Aşref bey" ("Azerbaycan" gazetesi, 24 Ekim 1919).
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Döneminde > Yaratıcılığı > A.Cevad’a hesr edilenler

Prof. A. Bayramoğlu, "Kafkas imdadına çatan türkün gönül nağmeleri" adlı kitabında A. Cevad'ın Türk ordusuna ve Türkiyeli kalem dostlarına adadığı şiir ve makaleleri yer almıştır. Prof. Eflatun Saraçlı'nın "Azerbaycan yazarları cumhuriyet döneminde" monografisinin bir bölümü A. Cevad'a adanmıştır. Burada Eflatun Saraçlı, A. Cevad'ın Türkiye'ye adadığı şiir ve makalelerinden de söz etmektedir.
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Döneminde > Siyasi Faaliyeti

Ahmed Cevad, savaş sırasında Muhammet Emin Rasulzade'nin önerisiyle Müsavat Partisine ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Parlamento'suna üye olmuş ve sekreter olarak seçilmiştir. Şairin, Milli hükûmetin iç ve dış faaliyetlerinde yer alabilmesi için 1918'de Gence Valisi tarafından 22 Aralık'ta ona bir dış pasaport verilmiştir. Bu pasaport ile serbest bir şekilde İran ve Türkiye'ye gidip gelebilmiştir. Bu durum, onun AHC'nin resmi temsilcisi olduğunu göstermektedir.
Ahmed Cevad, ADR'in Gürcistan ve Dağıstan'daki olağanüstü ve yetkili temsilcisi olarak diplomatik görevlerde bulunmuştur. 1918–1920 yılları arasında, 26–28 yaşlarındayken Azerbaycan milli bağımsızlığının propagandacısı olmuştur. Muhammet Emin Rasulzade, onun yaratıcılığını yüksek bir şekilde değerlendirmiştir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Milli kurtuluş hareketinin, Azerbaycan ruhunun hassas tellerine etkisini yansıtan milli şair Ahmed Cevad’ın 28 Mayıs İstiklal Günü vesilesiyle hürriyet perisine hitap ettiği ‘Neden yarandın’ parçası son derece liriktir. | ” |
SSCB döneminde

Şair, çevirmen, Azerbaycan Yazarlar Birliği üyesi ve Azerbaycan marşının sözlerinin yazarıdır. Azerbaycan Devlet Yayınları'nın çeviri bölümünde redaktör (1934) ve "Azerbaycanfilm" stüdyosunda belgesel filmler bölümünün müdürü (1935–1936) gibi çeşitli görevlerde çalışmıştır. Ancak bu yıllar boyunca hakkında yazılan makaleler ve ihbarlar, defalarca hapse girmesine neden olmuştur.
SSCB döneminde > 1923.Yıl

Ahmed Cevad, yazıları ve siyasi görüşleri nedeniyle baskılara maruz kaldığı döneme kadar üç kez hapse düşmüştür. Şair ilk kez 1923 yılında hapsedilmiş, birkaç ay hapiste kalmıştır. Cevad Ahundzade'nin MTN arşivindeki 1923 yılı, PR – 20942 numaralı soruşturma dosyasından anlaşılmaktadır ki, Azerbaycan Olağanüstü Komisyonu'nun operasyon görevlisi İvan Makarov, 1 Aralık 1923'te Müsavat Partisi'nin işleriyle tanış olmuş ve Cevad Ahundzade'nin 1918'den itibaren Müsavat Partisi üyesi olduğunu belirlemiştir.
Şair Batum'da bulunurken, Gence'de yaşayan okul arkadaşı Abdulla Ağaali oğlu ona bir mektup göndermiş ve bu mektuptan, Müsavat Partisi'nin Gence’de kurulmasına Cevad’ın yakın bir şekilde katkıda bulunduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, Kuba şehrinde öğretmenlik yaptığı dönemde çevresine Müsavatçılar toplamış, düzenli olarak Bakü’deki Müsavatçılarla iletişim kurmuştur.
Ayrıca, Ahmed Cevad Ahundzade, Müsavatçı ve Mehmed Emin Resulzâde’nin silah arkadaşlarından biri olan Mirza Bala Memetzade’nin Türkiye’ye kaçışını organize etmiştir. Bu bilgileri göz önünde bulunduran operasyon görevlisi İvan Makarov, A. Cevad’ın hapsedilmesini ve Azerbaycan Olağanüstü Komisyonu (Az. ÇK) hücresinde sıkı denetim altında tutulmasını önermiştir. Ahmed Cevad ilk kez hapsedildiğinde, Mirza Bala Memetzade’nin Türkiye’ye kaçışında rol oynamadığını belirtmiş, ancak 1937’de hapsedildiğinde, sorgu materyallerinde bu gerçeği kabul ederek suçunu itiraf etmiştir.
Bütün bu deyilənləri nəzərə alaraq əməliyyat müvəkkili İvan Makarov təklif etmişdir ki, Ə. Cavad həbs edilsin və Azərbaycan Fövqəladə Komissiyasının (Az. ÇK) kamerasında ciddi nəzarət altında saxlanılsın. Əhməd Cavad ilk dəfə həbs olunanda Mirzə Bala Məmmədzadənin Türkiyəyə qaçıb getməsində iştirakının olmadığını söyləsə də, 1937-ci ildə həbs olunanda istintaq sorğu-sual materiallarında bu faktı etirak edərək boynuna alır.
Kaplan Postlu Adam çevirisi

Ahmed Cevad, Gürcü şair Şota Rustaveli’nin Kaplan Postlu Adam adlı eserini Gürcüceden Azericeye çeviren ilk kişi olarak da bilinir. Bu çevirisi ancak 1978’de, Kiril’e dayalı Azeri alfabesiyle Pələng dərisi geymiş pəhləvan adıyla basılmıştır. Pələng dərisi geymiş pəhləvan adlı bu çeviri, küçük değişikliklerle Bilal Dindar ve Zeynelabidin Makas tarafından Türkçeye aktarılmış ve 1991’de Kaplan Postlu Şövalye adıyla basılmıştır.
Eserleri

Seçilmiş eserleri. - B.: "Doğu-Batı", 2005. - 295 s.
Seçilmiş eserleri: 2 C 'de. - B.: Azerneşr, 1992. - C.Iş. 326 s.; C.II. - 236 s.
Sen ağlama, ben ağlaram ... (Şerlər buklet; poemalar).-B.: Yazıcı, 1991. - 208 s.
Hak bağıran ses / tərt. ve önsöz A.Aliyevanındır. - B.: Nicat, 1991. - 31 s.
Çırpınırdı Karadeniz: (Şiir) / / Yeni Azerbaycan. - 2001. - Sent. - s.4 Azerbaycan marşı / Müzik Ü.Hacıbeyovundur / / Halk Gazetesi. - 1992. - 4 iyul.-s.3.
Gelme Besmele: Şiirler / / Azerbaycan. - 1994. - 6 der.-s.4.
Acara Mektupları
Lazlara Kömek (Yardım)
Sohum Yolunda
Rize ve Trabzon Felaketzedeleri