stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2024 Avrupa Futbol Şampiyonası
İstatistikler > Asist krallığı

Lamine Yamal
Joshua Kimmich
Thomas Müller
Nico Schlotterbeck
Alexander Prass
Nathan Aké
Xavi Simons
Ante Budimir
Dani Olmo
Fabián Ruiz
Michel Aebischer
Remo Freuler
Dennis Man
Juraj Kucka
Arda Güler
İlkay Gündoğan
Kai Havertz
Maximilian Mittelstädt
David Raum
Jasir Asani
Christoph Baumgartner
Florian Grillitsch
Phillipp Mwene
Stefan Posch
Koen Casteels
Romelu Lukaku
Vladimír Coufal
Victor Kristiansen
Jonas Wind
Randal Kolo Muani
Kylian Mbappé
Giorgi Koçoraşvili
Georges Mikautadze
Memphis Depay
Denzel Dumfries
Cody Gakpo
Wout Weghorst
Jude Bellingham
Marc Guéhi
Cole Palmer
Declan Rice
Bukayo Saka
Ivan Toney
Callum McGregor
Scott McKenna
Marc Cucurella
Álvaro Morata
Mikel Oyarzabal
Pedri
Nico Williams
Dan Ndoye
Ruben Vargas
Riccardo Calafiori
Lorenzo Pellegrini
Roland Sallai
Dominik Szoboszlai
Piotr Zieliński
Nuno Mendes
Cristiano Ronaldo
Ivan Ilić
Timi Max Elšnik
Lukáš Haraslín
David Strelec
Kaan Ayhan
Orkun Kökçü
İsmail Yüksek
Mikola Şaparenko
Oleksandr Zinçenko
İstatistikler > Ödüller

UEFA Turnuvanın Takımı
| Kaleci | Defans | Orta Saha | Forvet |
| --- | --- | --- | --- |
|  Mike Maignan |  Kyle Walker  William Saliba  Manuel Akanji  Marc Cucurella |  Rodri  Dani Olmo  Fabián Ruiz |  Lamine Yamal  Jamal Musiala  Nico Williams |
Pazarlama > Logo ve slogan

Resmi logo, 5 Ekim 2021'de Berlin'deki Berlin Olimpiyat Stadyumu'nda düzenlenen bir törenle açıklandı. Logo, kupanın etrafındaki 24 katılımcı ülkeyi temsil eden 24 renkli dilimle tasvir ediliyor ve içindeki elips, Berlin Olimpiyat Stadyumu'nun şeklini yansıtıyor.
Buna ek olarak, on ev sahibi şehrin her birinin, aşağıdaki yerel turistik yerleri içeren kendi benzersiz logosu vardır:
Berlin : Brandenburg Kapısı
Köln : Köln Katedrali
Dortmund : Dortmund U-Kulesi
Düsseldorf : Schlossturm, Rheinturm and Rheinkniebrücke
Frankfurt : Römer
Gelsenkirchen : Musiktheater im Revier
Hamburg : Elbphilharmonie
Leipzig : Uluslar Muharebesi Anıtı
Munich : Frauenkirche
Stuttgart : Stuttgart Televizyon Kulesi
Pazarlama > Maç topu

Turnuvanın resmi maç topu "Fussballliebe", UEFA ve Adidas tarafından 15 Kasım 2023 tarihinde tanıtıldı. Almancada "Futbol sevgisi" olarak tercüme edilen bu top, turnuvaya katılan nitelikli ülkelerin canlılığını ve dünyanın dört bir yanındaki taraftarların futbola ne kadar sevgi duyduğunu göstermek için kırmızı, mavi, turuncu ve yeşil kenar ve kıvrımlara sahip siyah kanat şekillerine sahiptir. Sürdürülebilir biyo-bazlı malzemelerden üretilen bu top, UEFA maç görevlilerinin karar verme süreçlerine yardımcı olması için hareketinin algılanmasına olanak tanıyan dahili elektronik sensörler içeren "Bağlantılı Top Teknolojisi"ne sahip ilk UEFA Avrupa Şampiyonası topu olma özelliğini taşımaktadır.
Pazarlama > Maskot

UEFA EURO 2024'ün resmi maskotu, UEFA Okullarda Futbol programı aracılığıyla UEFA.com kullanıcıları ve Avrupa çapındaki okul çocukları arasında yapılan oylamanın ardından Albärt seçildi.
UEFA EURO 2024 turnuva direktörü Philipp Lahm, "Bir ebeveyn olarak çocukların hayal gücünü harekete geçirmenin ne kadar önemli olduğunu biliyorum" dedi. "Turnuva maskotumuzun lansmanıyla, onlara futbol oynamaktan keyif alma konusunda ilham verecek eğlenceli ve sevimli bir karakter yaratmayı umuyoruz."
Pazarlama > Resmî şarkı

Aralık 2023'te İtalyan DJ grubu Meduza, Amerikalı pop grubu OneRepublic ve Alman şarkıcı Kim Petras'ın turnuvanın resmi müzik sanatçıları olduğu açıklandı. Ancak Mart 2024'te Petras'ın zamanlama sorunları nedeniyle prodüksiyondan çekildiği açıklandı ve onun yerine Alman şarkıcı Leony turnuvanın resmi müzik sanatçıları arasında yerini aldı. Resmi şarkı "Fire" 10 Mayıs 2024'te yayınlandı.
Pazarlama > Video oyunu

Kasım 2023'te EA Sports'un UEFA Euro 2024 video oyununun haklarını aldığı ve Euro 2024 indirilebilir güncellemesinin 2024 yazında EA Sports FC 24, EA Sports FC Mobile ve EA Sports FC Online'a geleceği açıklandı.
Pazarlama > Sponsorluk

UEFA, Euro tarihinde ilk kez sanal reklam kullanacak ve Global sponsorların yanı sıra Almanya, ABD ve Çin pazarına yönelik bir paket olmak üzere üç farklı sponsorluk türüne sahip olacak.
Resmi Küresel Sponsorlar: Adidas, Alibaba Group, Trendyol, Atos, Betano, Booking.com, BYD Auto, Coca-Cola, Engelbert Strauss, Hisense, Lidl, Spotify, Unilever, Visit Qatar, Vivo
Resmi Almanya Ulusal Sponsorları: Bitburger Brewery, Deutsche Bahn, Deutsche Telekom(T-Mobile), Ergo Group, Wiesenhof
Pazarlama > Yayın hakları

Uluslararası Yayın Merkezi (IBC), Almanya'nın Leipzig şehrindeki Leipzig Ticaret Fuarı salonlarında yer alacak.
Pazarlama > Turnuva sıralaması

| Sıra | Takımg t  | O | G | B | M | AG | YG | GF | P | Eleme |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  İspanya | 7 | 7 | 0 | 0 | 15 | 4 | +11 | 21 | Şampiyon |
| 2 |  İngiltere | 7 | 3 | 3 | 1 | 8 | 6 | +2 | 12 | Finalist |
| 3 |  Hollanda | 6 | 3 | 1 | 2 | 10 | 7 | +3 | 10 | Yarı finalde elendi |
| 4 |  Fransa | 6 | 2 | 3 | 1 | 4 | 3 | +1 | 9 | Yarı finalde elendi |
| 5 |  Almanya | 5 | 3 | 1 | 1 | 11 | 4 | +7 | 10 | Çeyrek finalde elendi |
| 6 |  İsviçre | 5 | 2 | 3 | 0 | 8 | 4 | +4 | 9 | Çeyrek finalde elendi |
| 7 |  Türkiye | 5 | 3 | 0 | 2 | 8 | 8 | 0 | 9 | Çeyrek finalde elendi |
| 8 |  Portekiz | 5 | 2 | 2 | 1 | 5 | 3 | +2 | 8 | Çeyrek finalde elendi |
| 9 |  Avusturya | 4 | 2 | 0 | 2 | 7 | 6 | +1 | 6 | Son 16 turunda elendi |
| 10 |  Belçika | 4 | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 0 | 4 | Son 16 turunda elendi |
| 11 |  Slovenya | 4 | 0 | 4 | 0 | 2 | 2 | 0 | 4 | Son 16 turunda elendi |
| 12 |  Slovakya | 4 | 1 | 1 | 2 | 4 | 5 | -1 | 4 | Son 16 turunda elendi |
| 13 |  Romanya | 4 | 1 | 1 | 2 | 4 | 6 | -2 | 4 | Son 16 turunda elendi |
| 14 |  İtalya | 4 | 1 | 1 | 2 | 3 | 5 | -2 | 4 | Son 16 turunda elendi |
| 15 |  Gürcistan | 4 | 1 | 1 | 2 | 5 | 8 | -3 | 4 | Son 16 turunda elendi |
| 16 |  Danimarka | 4 | 0 | 3 | 1 | 2 | 4 | -2 | 3 | Son 16 turunda elendi |
| 17 |  Ukrayna | 3 | 1 | 1 | 1 | 2 | 4 | -2 | 4 | Grup aşamasında elendi |
| 18 |  Macaristan | 3 | 1 | 0 | 2 | 2 | 5 | -3 | 3 | Grup aşamasında elendi |
| 19 |  Sırbistan | 3 | 0 | 2 | 1 | 1 | 2 | -1 | 2 | Grup aşamasında elendi |
| 20 |  Hırvatistan | 3 | 0 | 2 | 1 | 3 | 6 | -3 | 2 | Grup aşamasında elendi |
| 21 |  Arnavutluk | 3 | 0 | 1 | 2 | 3 | 5 | -2 | 1 | Grup aşamasında elendi |
| 22 |  Çekya | 3 | 0 | 1 | 2 | 3 | 5 | -2 | 1 | Grup aşamasında elendi |
| 23 |  Polonya | 3 | 0 | 1 | 2 | 3 | 6 | -3 | 1 | Grup aşamasında elendi |
| 24 |  İskoçya | 3 | 0 | 1 | 2 | 2 | 7 | -5 | 1 | Grup aşamasında elendi |
Kaynak: UEFA
Sıralama kuralları: sıralama kuralları
Notlar:
1 2  Fair-play puanı: Belçika -8, Slovenya -14
1 2  Fair-play puanı: Arnavutluk -7, Çekya -19
Katılan ülkeler   Elenen ülkeler   Men edilen ülke
UEFA EURO 2024'ün resmi maskotu Albärt
Abdülmecid Tebbun

| Abdülmecid Tebbun عبد المجيد تبون |
| --- | --- |

Tebbun, 2024
Cezayir Cumhurbaşkanı
Görevde
Makama geliş  19 Aralık 2019
Başbakan: Sabri Bukadum (Geçici) Abdülaziz Cerad Eymen bin Abdurrahman Nadir Larbaoui
Yerine geldiği: Abdülkadir bin Salih (Geçici)
Cezayir Başbakanı
Görev süresi 25 Mayıs 2017 - 5 Ağustos 2017
Cumhurbaşkanı: Abdülaziz Buteflika
Yerine geldiği: Abdülmelik Sellal
Yerine gelen: Ahmed Uyahya
Kişisel bilgiler
Doğum: 17 Aralık 1945 (79 yaşında) Mécheria, Fransız Cezayiri
Abdülmecid Tebbun (d. 17 Kasım 1945), 17 Aralık 2019 tarihinden beri Cezayir'in 8. Cumhurbaşkanı olarak görev yapan Cezayirli bir siyasetçi. Eski Cumhurbaşkanı Abdülaziz Buteflika ve eski Devlet Başkanı Abdülkadir bin Salih'in iktidarını devraldı. Daha önce, Mayıs 2017'den Ağustos 2017'ye kadar Cezayir Başbakanı idi. Daha önce 2001-2002 yılları arasında Konut Bakanı, 2012-2017 yılları arasında ise yine Konut Bakanı olarak görev yaptı.
Gençliği ve eğitimi

17 Kasım 1945 tarihinde Cezayir'de, Mécheria'da doğdu. 1965 yılında Ulusal Yönetim Okulu'ndan mezun oldu.
Siyasi kariyeri

1991'den 1992'ye kadar Yerel Yönetim için Bakan Delegesi idi. Daha sonra Cumhurbaşkanı Abdülaziz Buteflika başkanlığındaki hükûmette 1999'dan 2000 yılına kadar İletişim ve Kültür Bakanı olarak görev yaptı ve daha sonra 2000'den 2001'e kadar Cezayir Yerel Topluluklardan Sorumlu Bakan Temsilcisi olarak görev yaptı. 2001-2002 arasında Konut ve Şehircilik Bakanı olarak görev yapıyordu. 10 yıl sonra, 2012'de Başbakan Abdelmalek Sellal hükûmetinde Konut Bakanlığı görevine döndü.
Mayıs 2017'de yapılan parlamento seçimlerinden sonra Cumhurbaşkanı Buteflika tarafından 24 Mayıs 2017'de Başbakan olarak atandı. Başbakanlık görevine atanması şaşkınlık yarattı. Başkanlığındaki yeni hükûmet 25 Mayıs'ta göreve başladı. 15 Ağustos 2017 tarihinde görevi bıraktı.
2019 Cezayir cumhurbaşkanlığı seçiminde oyların %58'ini alarak iki ana partiden (Ulusal Kurtuluş Cephesi (Cezayir) ve Demokratik Ulusal Ralli) adaylara karşı cumhurbaşkanı seçildi. 19 Aralık 2019 tarihinde göreve başladı. Cezayir'de 7 Eylül 2024'te yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Abdülmecid Tebbun oyların 94,65'ini alarak yeniden Cumhurbaşkanı seçildi.
Muhafız birimi

Bir Belarus Hava indirme Muhafız birimi.
Muhafız birimi (Belarusça: Гвардыя, Rusça: Гвардия, Ukraynaca: Гвардія), Sovyetler Birliği'nin ve günümüzde Belarus ile Rusya'nın silahlı kuvvetlerinde elit birim ve oluşumdur. Bu birimlere, kendilerini askerlikte üstün hizmetlerinden sonra "Muhafız" statüsü verilmiş ve elit statüsüne sahip oldukları kabul edilmiştir. Kuruluşu II. Dünya Savaşı'nın 1941 ile 1945 yılları arasında gerçekleşen Doğu Cephesi'ne, ismi ise Çarlık İmparatorluk Muhafızlarına dayanır.
Tarih

Sovyet Muhfızları unvanı ilk defa 18 Eylül 1941 günü Sovyet Yüksek Genel Karargâhı (Stavka Verkhovnogo Glavnokomanduyuschego) emrinde kullanılmıştır. Savunma Halk Komiseri'nin №308 emri ile 1941 Yelnya Muharebesi'nde göstermiş oldukları seçkin hizmetler nedeniyle 100., 127., 153. ve 161. tümenleri sırasıyla 1., 2., 3. ve 4. Muhafız Tümenleri olarak yeniden isimlendirilmişlerdir. Komutanı Ivan Panfilov'un onuruna Panfilovskaya unvanı verilen Panfilov'un 28 muhafızının çatışmasının ardından Sovyet 316. Tümeni 18 Kasım 1941 günü 8. Muhafız Tümeni olarak yeniden isimlendirilmiştir. 31 Aralık 1941 günü 107., 120., 64. 316. 78. ve 52. tümenleri sırasıyla 5'ten 10'a kadar Muhafız Tümenleri olarak yeniden isimlendirilmişlerdir.
Katyuşa çoklu roketatarlarla donatılmış tüm topçu birimlerine Muhafız Havan Birimleri adı verildi. 20 tane Hava indirme tugayı Aralık 1943'te 11'den 16'ya kadar Muhafız Tümenleri olarak yeniden isimlendirilmişlerdir.
Sovyet Muhafız unvanı için aday gösterilen birimler ve oluşumlar, SSCB Yüksek Sovyet Prezidyumu kararına göre özel Muhafız sancağı aldı. 21 Mayıs 1942 günü SSCB Yüksek Sovyet Prezidyumu kararıyla Muhafız rütbesi ve göğsün sağ tarafına takılan Muhafız rozeti kullanmaya başladı. Haziran 1943'te Kara, Şubat 1944'te Deniz kuvvetlerinde Muhafız Kızıl Sancağı kullanılmaya başlandı.
II. Dünya Savaşı'ndan sonra, Almanya'da yer alan Sovyet Kuvvetleri gibi bir grup Muhafız birliği Doğu Avrupa'ya yerleştirildi.
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından itibaren, Muhafızlar askerî birlik olarak Belarus, Rusya ve Kazakistan'da yer almaktadırlar. Ukrayna'da Muhafızlar 2016 yılına kadar devam etmiştir. Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan (1994'te 2.500 Cumhuriyet Muhafızı), Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan dahil olmak üzere bazı eski Sovyet cumhuriyetlerinin silahlı kuvvetlerinin milli muhafız şubeleri var.
Rozetler

Önceki Sovyet ve günümüzde Rus Muhafızları rozeti
Belarus Muhafızları rozeti
Bir kundağı motorlu top olan SU-122 üzerinde Sovyet Muhafızları amblemi
Ukrayna Muhafızları rozeti (2016'ya kadar)
Kore Halk Ordusu Muhafızları rozeti
Bradford City stadyum yangını

Valley Parade'in ana standında yangın kurbanları için dikilen bir anıt
Bradford City stadyum yangını, 11 Mayıs 1985 cumartesi günü Bradford'daki Valley Parade stadyumunda meydana gelen yangındır.
Ev sahibi Bradford City, Lincoln City karşısında Football League Third Division (3. Lig) şampiyonluğunu kutlama planı yapmıştır. İlk yarı sona ererken bir taraftar elindeki sigarayı stadyum sıralarının altına düşürmesi sebebiyle sıraların altındaki yıllardır birikmiş yığınca kağıt parçaları ve çöpler bir anda alev aldı. 5 dakika içinde stadyumun bir kısmının alevler içinde kalması ve taraftarların canlarını kurtarma telaşı nedeniyle yangın 56 kişinin ölümüne 265 kişinin yaralanmasına sebep oldu.
Ligai futboli Tocikiston

| --- | --- |
Ülke:  Tacikistan
Konfederasyon: AFC
Kuruluş: 1992
Takım sayısı: 13
Uluslararası kupa(lar): AFC Başkanlık Kupası
Son şampiyon: Esteghlal Duşanbe
En çok şampiyon olan: FK Istiklol (13)
Tacik Ligi Tacikistan futbol liglerinin en üst seviyesidir. Lig 1992 yılında kurulmuştur. Ligde 13 takım mücadele etmektedir.
2011 Sezonu takımları

CSKA Pomir Duşanbe
Energetik Duşanbe
FK Khujand
Guardia Duşanbe
İstiklal Duşanbe
Khayr Vahdat FK
Parvoz Bobojon Ghafurov
Ravshan Kulob
Regar-TadAZ Tursunzoda
Vakhsh Qurghonteppa
Hosilot Farkhor
Zarafshon Pendjikent
FK Istaravshan
Önceki şampiyonlar > Sovyet dönemi şampiyonları

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  1937 : Dinamo Stalinabad  1938-47 : oynanmadı  1948 : Sbornaya Gissara  1949 : Dinamo Stalinabad  1950 : Dinamo Stalinabad  1951 : Dinamo Stalinabad  1952 : Profsoyuz Leninabad  1953 : Dinamo Stalinabad  1954 : Profsoyuz Leninabad  1955 : Dinamo Stalinabad  1956 : Metallurg Leninabad  1957 : Taksobaza Stalinabad  |  1958 : Dinamo Stalinabad  1959 : Kuroma Taboshary  1960 : Pogranichnik Duşanbe  1961 : Vakhsh Kurgan-Tyube  1962 : Pogranichnik Duşanbe  1963 : DSA Duşanbe  1964 : Zvezda Duşanbe  1965 : Zvezda Duşanbe  1966 : Volga Duşanbe  1967 : Irrigator Duşanbe  1968 : Irrigator Duşanbe  1969 : Irrigator Duşanbe  |  1970 : Pedagogichesky Institut Duşanbe  1971 : TIFK Duşanbe  1972 : Neftyanik Leninsky Rayon  1973 : Politekhnichesky Institut Duşanbe  1974 : SKIF Duşanbe  1975 : SKIF Duşanbe  1976 : SKIF Duşanbe  1977 : Metallurg Regar Tursunzoda  1978 : Pakhtakor Kurgan-Tyube  1979 : Trudovye Rezervy Duşanbe  1980 : Chashma Shaartuz  1981 : Trikotazhnik Ura-Tyube  |  1982 : Trikotazhnik Ura-Tyube  1983 : Trikotazhnik Ura-Tyube  1984 : Trikotazhnik Ura-Tyube  1985 : Vakhsh Kurgan-Tyube  1986 : SKIF Duşanbe  1987 : SKIF Duşanbe  1988 : SKIF Duşanbe  1989 : Metallurg Regar Tursunzoda  1990 : Avtomobilist Kurgan-Tyube  1991 : Sokhibkor Duşanbe  |
Önceki şampiyonlar > Bağımsızlık sonrası

1992 : CSKA Pomir Duşanbe
1993 : Sitora Duşanbe
1994 : Sitora Duşanbe
1995 : CSKA Pomir Duşanbe
1996 : Dinamo Duşanbe
1997 : Vakhsh Qughonteppa
1998 : Varzob Duşanbe
1999 : Varzob Duşanbe
2000 : Varzob Duşanbe
2001 : Regar-TadAZ Tursunzoda
2002 : Regar-TadAZ Tursunzoda
2003 : Regar-TadAZ Tursunzoda
2004 : Regar-TadAZ Tursunzoda
2005 : Vakhsh Qughonteppa
2006 : Regar-TadAZ Tursunzoda
2007 : Regar-TadAZ Tursunzoda
2008 : Regar-TadAZ Tursunzoda
2009 : Vakhsh Qughonteppa
2010 : İstiklal Duşanbe
2011 : İstiklal Duşanbe
Çikler

Çik veya Çikler - Kök Türkler çağında tarihi bir soy veya boy adı.
Adı

Latin transkripsiyonu ČIK şeklindedir. Orhon-Yenisey yazıtında boy adını dil araştırmacıları Çik olarak okumuşlardır.
Dil

Eski Türk dili, Çik dialekti. Bu ulus Orhon-Yenisey yazılıdır.
Yurdu

Yenisey (Uluğ-Kem).
Çik bir soy adıdır. Çik adlı boy arasında başka boyların ulusları da bulunmaktadır.
Yurdu > Çağı

VIII.yüzyıl. 
Çik adlı boy hakkında 8. yüzyıl balbal taşlarında ve yazılı taşlarda bilgiler vardır. 8. yüzyıl öncesinde ve sonrasında Yenisey bölgesinin boyları arasında geçer. Günümüz Tıva halkını oluşturan boylardan biri olduğu sanılmaktadır
Bu konuda araştırmacı İ.V.Kormuşin ise : "Çik denilen söz ile Ulug-Kem ulusu kendilerini adlandırmamıştır, o halde bu söz onların kalan boylarını adlandırmıştır" demiştir. Tandı Tıva'da bulunan balbal ve taşlarda  Çik diye bir söz bulunamamıştır.
Oğuz boyları arasında geçen "Yiğdir" veya "Iğdır" denilen İğdir boyu vardır.
Orhun-Yenisey Yazısı

Bilge Kağan yazıtında (кирилл транскрипция)

Altı otuz yaşımda Çik bodun Kırgıs birle yağı boltı. Kem keçe Çik tapa süledim. Örpente sünüşdim, süsin sançdım, az bodunığ altım, ... içgirtim.
Tıva dile birebir aktarımı

Алды одус чажымда Чик чон Кыргыс биле дайзын болду. Хем кешкеш Чик талаже халдадым. Үрбүнге чаалаштым, шериин шиштедим, бичии чону алдым, ... чагыртты.
Çevirisi.

Yirmialtı yaşımda Çik topluluğu ile Kırgız halkı düşman oldu. Yenisey akarsuyunu geçip  Çik halkına kadar savaşçılarım ile vardım. Ürbünde savaştım. Askerlerini yendim, sayıca az olan halk bana bağlandı..
Orhun-Yenisey Yazısı > Nesilleri

Uluğ-Kem (Yenisey) ulusu.

Altaylardaki Çıgat ve Çıgandık adlı topluluklar var. Bu toplulukların Yenisey dolayından göçüp gittiğine dair bir bilgi henüz yoktur.
Dipnotlar

↑  Altaylarda "Çıgat" adlı bir boy ile benzeşmektedir.
↑  Eskiden savaş olunca ulus başka yerlere göç ederdi.
İlgili yayınlar

ČIK III этн. народ, живший в верховьях Енисея, в Саянах … (češ — čik):арын 145.// Академия наук СССР институт языкознания. Древнетюркский словарь. Издательство «Наука» Ленинград, 1969 год. (Rusça)
И. В. Кормушин. Древние тюркские языки. Учебное пособие для студентов вузов. Абакан: Издательство Хакаского государственного университета им. Н.Ф. Катанова, 2004. — 336 с. ISBN 5-7810-0279-0 (Rusça)
Top-Liga

| --- | --- |
Ülke:  Kırgızistan
Konfederasyon: AFC
Kuruluş: 1992
Takım sayısı: 10
Alt lig: Kırgızistan Birinci Ligi
Uluslararası kupa(lar): AFC Challenge Ligi
Son şampiyon: Abdış-Ata Kant (3. kez) (2024)
En çok şampiyon olan: Dordoy Bişkek (13 kez)
Kırgızistan Ligi Kırgızistan Futbol Federasyonu bünyesinde bulunan en üst düzey futbol ligidir. Lig 1992 yılında kurulmuştur.
Kırgızistan Ligi takımları (2024)

Abdış-Ata Kant (Kant)
Alay Oş (Oş)
Alga Bişkek (Bişkek)
Dordoy Bişkek (Bişkek)
Ilbirs Bişkek (Bişkek)
Kyrgyzaltyn (Kara-Balta)
Muras United (Celal-Abad)
Neftçi Koçkor-Ata (Koçkor-Ata)
OshSU-Aldier (Oş)
Talant (Beş-Künggöy)
Eski şampiyonlar > Sovyetler dönemindeki şampiyonlar

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  1934  Frunze  1935  Dinamo Frunze  1936  Burevestnik Frunze  1937s Spartak Frunze  1937f Burevestnik Frunze  1938s Dinamo Frunze  1938f Dinamo Frunze  1939-44 oynanmadı  1945  Frunze  1946  Spartak Frunze  1947  Spartak Frunze  |  1948  Spartak Frunze  1949  Burevestnik Frunze  1950  Spartak Frunze  1951  Frunze  1952  Dinamo Frunze  1953  Oş (il)  1954  Frunze  1955  Frunze  1956  Frunze  1957  Frunze  1958  Torpedo Frunze  |  1959  Torpedo Frunze  1960  SKIF Frunze  1961  Mayli-Say  1962  Alga Kalininskoye  1963  Alga Kalininskoye  1964  Selmaşevets Frunze  1965  Alga Kalininskoye  1966  Selmaşevets Frunze  1967  Alga Kalininskoye  1968  Selmaşevets Frunze  1969  İnstrumentalşçik Frunze  |  1970  Selmaşevets Frunze  1971  Elektrik Frunze  1972  Selmaşevets Frunze  1973  Selmaşevets Frunze  1974  Tekstilşçik Osh  1975  İnstrumentalşçik Frunze  1976  Stroitel Jalal-Abad  1977  Selmaşevets Frunze  1978  İnstrumentalşçik Frunze  1979  Selmaşevets Frunze  1980  İnstrumentalşçik Frunze  |  1981  İnstrumentalşçik Frunze  1982  İnstrumentalşçik Frunze  1983  İnstrumentalşçik Frunze  1984  İnstrumentalşçik Frunze  1985  oynanmadı  1986  Selmaşevets Frunze  1987  Selmaşevets Frunze  1988  Selmaşevets Frunze  1989  Selmaşevets Frunze  1990  Selmaşevets Frunze  1991  Selmaşevets Frunze  |
Şampiyonluk sayıları

| Takım | Şampiyonluk | İkincilik | Üçüncülük | Şampiyonluk sezonu |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dordoy Bişkek | 13 | 5 | 5 | 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2014, 2018, 2019, 2020, 2021 |
| Alga Bişkek | 5 | 8 | 5 | 1992, 1993, 2000, 2001, 2002 |
| Alay Oş | 4 | 4 | 5 | 2013, 2015, 2016, 2017 |
| Abdış-Ata Kant | 3 | 7 | 5 | 2022, 2023, 2024 |
| Dinamo MVD Bişkek | 3 | 1 | – | 1997, 1998, 1999 |
| Kant-Oil | 2 | – | – | 1994, 1995 |
| Jaştık-Ak-Altın Kara-Su | 1 | 2 | 5 | 2003 |
| Neftçi Koçkor-Ata | 1 | 1 | 1 | 2010 |
| Metallurg Kadamcay | 1 | – | – | 1996 |
| RUOR-Guardia Bişkek | – | 2 | 2 |  |
| Ak-Maral Tokmok | – | 1 | 1 |  |
| Shakhtyor Kızıl-Kiya | – | 1 | 1 |  |
| Orto-Nur Sokuluk | – | 1 | – |  |
| Dinamo-UVD Oş | – | – | 1 |  |
| Polyot Bişkek | – | – | 1 |  |
| g t Asya'daki en üst seviye AFC ligleri |
| --- | --- |
 Afganistan  Avustralya  Bahreyn  Bangladeş  Bhutan  Birleşik Arap Emirlikleri  Brunei  Çin  Doğu Timor  Endonezya  Filipinler  Guam  Güney Kore  Hindistan  Hong Kong  Irak  İran  Japonya  Kamboçya  Katar  Kırgızistan  Kuveyt  Kuzey Kore  Laos  Lübnan  Makao  Maldivler  Malezya  Moğolistan  Myanmar  Nepal  Özbekistan  Pakistan  Singapur  Sri Lanka  Suriye  Suudi Arabistan  Tacikistan  Tayland  Tayvan  Türkmenistan  Umman  Ürdün  Vietnam  Yemen
Deniz Göktaş

İmran Deniz Göktaş (d. 1995, Ankara), Türk komedyen.
Kara mizah ve politik şakalarıyla tanınmıştır.
Yaşamı

1995 yılında Ankara'nın Mamak ilçesinde doğdu. Çorumlu Alevi bir işçi- memur ailesinin oğludur. Sol görüşlü bir aile ortamında yetişti.
Yükseköğrenimine Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü'nde başladı, aynı üniversitede Psikoloji bölümüne geçti ve bu bölümden mezun oldu. Kadir Has Üniversitesi'nde sinema-televizyon alanında yüksek lisans öğrenim gördü.
Sinema eğitimi almak için gittiği İstanbul'da 2019 yılında TuzBiber Komedi Kulübü'nün düzenlediği açık mikrofona (seyircilerin mikrofonda performans sergileyebildikleri canlı gösteri) katılıp beş dakika sahne aldıktan sonra bu performansının beğenilmesi üzerine komedyenliğe başladı. 2020-2023 yılları arasında çeşitli sahnelerde sergilediği gösterisini 2023'te Ses Tiyatrosu'nda Selam Selam adıyla kaydedip Youtube'da yayımlayarak sonlandırdı.
COVID-19 pandemisi sırasında podcast yayınları yapmaya başladı ve podcast yayınları ile daha geniş bir kitle tarafından tanındı. Spotify’da “Deniz Göktaş’a Ayıracak Vaktim Yok” Deezer’da  “Haset” isimli podcast serileri yaptı.
2020–2023 yılları arasında Uykusuz dergisinde mizah yazıları yazdı.
Gibi adlı dizide bir bölüm rol aldı. Ben Tek Siz Hepiniz (2022) adlı kısa filmde oyunculuk yaptı.
Afşar boyu

Başlığın diğer anlamları için Afşar sayfasına bakınız.
Afşar Tamga Bayrağı
Afşar Damgası
Afşar boyu veya Avşar boyu, Oğuz Kağan Destanı'na göre Oğuzların 24 boyundan biri ve Kaşgarlı Mahmud'a göre Divân-ı Lügati't-Türk'teki yirmi iki Oğuz bölüğünden  diye tanımladığı altıncısıdır. Bu boyların Bozoklar kolundan (sağ kolundan) Oğuz Kağan'ın oğlu Yıldız Han'ın dört oğlundan en büyüğü olan Afşar'ın soyundan gelir.
Oymakları

Afşar boyu adları şunlardır: Alplū, Araşlū, Ağaçlu, Ağanlu, Ağca İnlü, Ağca İvaz Hacılu, Alhanlar Ağızlu, Ahşamlu, Bekeşlū, Gündüzlü, Hacısamlu, Imirlü, İzollu, Köse Aḥmedlū, Köselü, Pāpāglū, Kasımlū, Kereḵlū, Karalu, Karaçorlu, Karamanlu, İmanlu, Şayiplü Kızıllu, Kilelü (Kileler), Salmanlu, Senelü, Sevinçlü, Seydi Fakihlu, Sığırlu, Sıraçlu, Sofular Yörükleri, Şadıllı/Şadlu, İnallu, Sindelli, Tur Ali Hacılu, Receplü, Balabanlu, Karabudaklı ve Qirqlū. Imirlū oymağı özgün Oğuz boyu olan Eymür oymağı ile ilgilidir.
Afşar boyunun tarihi

Afşarlar Orta Asya'da iken Dede Korkut destanlarında Oğuzeli diye geçen Sir-Derya bölgesinde yaşamışlardır. Büyük göç ile birlikte Huzistan yoluyla bir grup da Irak, Suriye, Ermenistan yoluyla Anadolu'ya gelmişler, bu arada İran, Irak, Suriye, Afganistan ve Azerbaycan'a da yayılmışlardır. Afşarlar, Oğuz'un öteki torunları Kınıklar ve Kayılar gibi devlet kurmuş, büyük hükümdarlar ve sülaleler yetiştirmişlerdir. Karamanoğulları, Akkoyunlular, Aksungurlular, Özeroğulları, Sırkıntıoğulları, Karsantıoğulları, Küçük Alioğulları ve Kozanoğulları gibi, Afşarlardan kurulu ya da onların güçlü desteği ile yaşamış sülaleler de bulunmaktadır.
Gazneli Mahmut zamanında Oğuzlar'a Türkmen denmeye başlanmıştır. Anadolu'daki en güçlü Türkmen boyu olduğu ve devlet yönetmiş sayılı boylardan olduğu kayıtlarda yer alan Afşarlar İran Devleti'nin başına Safevilerden sonra geçen ikinci Türk boyudur. Sonuçta bu Türk boyu geniş bir bölgenin tarihinde belirleyici unsur olmuştur.