stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Itasha

Cardcaptor Sakura mangasından Sakura Kinomoto temalı bir Honda Legend coupe
Itasha (Japonca: 痛車; "acılı araba"), anime, manga veya video oyunlarının kurgusal karakterlerinin görüntüleri ile süslenmiş bir arabadır. Süslemeler genellikle boya şemaları ve çıkartmalar içerir. Otomobillere itasha denilirken motosikletlere itansha (痛単車) ve bisikletlere itachari (痛チャリ) denir.
Itasha kültürü ilk olarak 1980'lerde Japonya'da karakter peluş ve çıkartmaları ile başladıysa da anime kültürünün internet üzerinden nispeten iyi tanındığı 21. yüzyılda yaygın bir fenomen haline geldi. Bu tarz araçlar Tokyo'da Akihabara, Osaka'da Nipponbashi ve Nagoya'da Ōsu gibi yerlerde belirgin bir şekilde görülür.
Thomas Lipton

| Sir Thomas Lipton, Bt |
| --- | --- |
Thomas Lipton'un 1909 yılında çekilmiş resmi
Doğum: Thomas Johnstone Lipton 10 Mayıs 1848(1848-05-10) Glasgow, İskoçya
Ölüm: 2 Ekim 1931 (83 yaşında) Londra, İngiltere

Thomas Johnstone Lipton (10 Mayıs 1848 Glasgow – 2 Ekim 1931 Londra) Lipton markasının kurucusudur.
1890 yılında dünyada önde gelen çay üreticilerinden biri olan Lipton şirketini kurdu. Sahibi öldükten sonra 2000'li yıllarda Unilever tarafından satın alındı.
Hayatı

Lipton markasının isim babası Thomas Lipton, 1850'de Glasgow'da doğdu. Babasının bakkal dükkânında iş hayatına atılan Thomas, 15 yaşındayken yeni atılımlar, yeni ufuklar için Amerika'nın yolunu tutmuştu.
Pazarlama ve satış teknikleri hakkında pek çok bilgi edinen Thomas, ülkesine dönüp babasıyla birlikte çalışmaya başladıysa da anlaşamadılar. Kendi işini kuran Thomas, 30 yaşındayken 20 dükkândan oluşan bir şarküteri zincirini yönetmeye başladı. 10 yıl sonra dükkân sayısı 300'e ulaşmıştı.
Lipton'u kurması

Ana madde: Lipton
Lipton, yıllar önce gittiği Amerika'ya bu kez büyük bir marka olarak adım atıyordu.
New York ve Chicago'da satılan çaylardan örnekler toplatan ve Glasgow'daki merkezde bunları inceleten Lipton, ürünlerin düşük kalitesini görünce Amerikalılar'ı en kaliteli çayla tanıştırmaya karar verdi. ABD pazarına paket çayla giren Lipton, büyük bir başarı elde etti. Başarısı, 1893'te Chicago'da düzenlenen Dünya Fuarı'nda aldığı kalite belgesiyle de onaylandı. Bir süre sonra merkezi Londra'ya taşıyan Lipton'un, çay üretmeye başlamasından 4 yıl sonra, merkezde 500'ü aşkın olmak üzere toplam 10 binden fazla çalışanı bulunuyordu.
Hōan

Hōan (Japonca: 保安), Japonya tarihinde Nisan 1120-Nisan 1124 tarihlerini kapsayan dönem adıdır. Dönem, Gen'ei'den sonra gelmekte olup Tenji'ye kadar devam etti. Bu dönemde hüküm süren imparatorlar Toba ve Sutoku idi.
Ikuno

| Ikuno 生野区 |
| --- | --- |
Semt
Ikuno semti
Semt görünümü
 Ikuno'nun Osaka'daki konumu
Koordinatlar: 34°39′10″K 135°32′22″D﻿ / ﻿34.65278°K 135.53944°D﻿ / 34.65278; 135.53944
Ülke:  Japonya
Bölge: Kansai
Prefektörlük: Osaka
Şehir: Osaka
Yüzölçümü
 • Toplam: 8,38 km²
Nüfus (2010)
 • Toplam: 133.626
 • Yoğunluk: 15946/km²
Zaman dilimi: UTC+09.00 (JST)
Resmî site www.city.osaka.lg.jp/ikuno/
Ikuno (Japonca: 生野区, romanize: Ikuno-ku), Japonya'nın Osaka kentinin 24 semtinden biridir. Semt, kentin doğusunda yer almaktadır. Yüzölçümü 8,38 km² olan semtin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 133.626'dır.
Ikuno, tarihsel olarak Osaka'nın doğu kısmının sanayi bölgesiydi. Semt aynı zamanda çok sayıda yabancı göçmen barındırmakta olup Tsuruhashi mahallesi, çok sayıda Koreli göçmene ev sahipliği yapmaktadır ve yakiniku restoranıyla ünlüdür.
Itasy Bölgesi

Itasy, Madagaskar'ın merkezinde bulunan bir bölgedir. Bölgenin başkenti Miarinarivo'dur. Bölge 6.993 kilometrekare alana sahiptir ve 2013 yılında tahmini nüfus 732.834'tür. Bölgenin nüfus yoğunluğu 105/km2'dir. 2009 yılında Antananarivo eyaletinin bölünmesiyle kurulmuştur. Bölge üç ilçeye bölünmüştür ve bu üç ilçe de 51 komüne ayrılmıştır.
Itauguá

| Itauguá |
| --- | --- |
İlçe
Ülke:  Paraguay
İl: Central
Itauguá Paraguay'ın Central ilinin bir ilçesidir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: n88155920  NLI: 987007560374305171  VIAF: 129112979   WorldCat (LCCN): n88-155920
Hōen

Hōen (Japonca: 保延), Japonya tarihinde Eylül 1135-Temmuz 1141 tarihlerini kapsayan dönem adıdır. Dönem, Chōshō'dan sonra gelmekte olup Eiji'ye kadar devam etti. Bu dönemde hüküm süren imparator Sutoku idi.
Tom Packalén

| Tom Packalén |
| --- | --- |

Finlandiya Parlamentosu Helsinki Milletvekili
Görevde
Makama geliş  20 Nisan 2011
Kişisel bilgiler
Doğum: 5 Ekim 1969 (55 yaşında) Helsinki, Uusimaa, Finlandiya
Milliyeti: Fin
Partisi: Gerçek Finler
Tom Erik Packalén (d. 5 Ekim 1969) Finlandiyalı bir politikacı, polis komiseri ve Fin Partisi'ni temsil eden Finlandiya Parlamentosu milletvekilidir.
Packalén Helsinki'de doğdu ve ilk olarak 2011'de parlamentoya seçildi. 2015 yılında 5.089 oyla ve 2019'da 2.028 oyla yeniden seçildi. Packalén, 2012 yılından bu yana Helsinki Belediye Meclisi üyesidir.
Tom Morley

Tom Morley, (12 Haziran 1993 Whitehaven - Cumbria - İngiltere). 2003 Eurovision Çocuk Şarkı Yarışmasında Birleşik Krallıkı (Türkiye Türkçesi "Dünya için benim şarkım" ) şarkısıyla yarıştı ve 118 puanla 3. oldu. Tom hem de, ABBA'in, yıllar önce 1974 Eurovision Şarkı Yarışmasını kazandığı 2005'te Brighton'da resmi eurovision partisinde sahne aldı.
Tom geçenlerde, yeni şarkıların, yakında eklenecek olduğu onun websitesinin, daha yeni olmuş fotoğraflar ve sözlerle yeni bir uyarlamasını yayına soktu. Yeni website, Tom'un, her iki dili de konuştuğundan İngilizce ve İsveççe dili vardır.
Itata

Itata Salticidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Thury

Thury şu anlamlara gelmektedir:
Kişiler

Pierre de Thury (-1410), Fransız kardinal
György Thury (1519-1571), Macar asilzade (hu)
Louis-Pierre Thury (ö. 1699), Fransız misyoner rahip
César-François Cassini de Thury (1714-1784), Fransız coğrafyacı
Louis-Étienne Héricart de Thury (1776-1854), Fransız bilim insanı ve siyasetçi
René Thury (1860-1938), İsviçreli mühendis
Yerleşim yerleri > Fransa

Thury, Côte-d'Or
Thury, Yonne
Thury-en-Valois
Thury-Harcourt
Thury-sous-Clermont
La Villeneuve-sous-Thury
Tom Mulholland (Gal futbolu oyuncusu)

Tom Mulholland (8 Mart 1936-20 Nisan 2020), Gal futbolu oyuncusu. Kilkerley Emmets, Louth ve Leinster'da kıdemli futbol oynadı. Ayrıca Kilkerley Emmets kulübünün onursal başkanıydı.
İkamet ettiği Dealgan House Huzurevinde COVID-19'un patlak vermesinden sonra Mulholland, Drogheda'da 20 Nisan 2020'de öldü.
Imaginaerum

Imaginaerum, Fin senfonik metal grubu Nightwish'in yedinci stüdyo albümü.30 Kasım 2011 tarihinde yayınlanmıştır. Nightwish'in söz yazarı Tuomas Holopainen'e göre Imaginaerum, ölüm döşeğinde gençlik anılarını yad eden eski bir bestecinin hikâyesini anlatan bir konsept albüm. Stobe Harju'nun yönettiği, albümle aynı isimde bir film bulunmaktadır.Bu albüm grubun, vokalist Anette Olzon ile ikinci ve son albümüdür.
Şarkılar

|  | Başlık | Uzunluk |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Taikatalvi" | 2:35 |
| 2. | "Storytime" | 5:22 |
| 3. | "Ghost River" | 5:28 |
| 4. | "Slow, Love, Slow" | 5:51 |
| 5. | "I Want My Tears Back" | 5:08 |
| 6. | "Scaretale" | 7:32 |
| 7. | "Arabesque" | 2:57 |
| 8. | "Turn Loose The Mermaids" | 4:20 |
| 9. | "Rest Calm" | 7:02 |
| 10. | "The Crow, The Owl And The Dove" | 4:10 |
| 11. | "Last Ride Of The Day" | 4:33 |
| 12. | "Song Of Myself" | 13:38 |
| 13. | "Imaginaerum" | 6:18 |

| g t Nightwish |
| --- | --- |
*Floor Jansen Tuomas Holopainen  Marco Hietala  Emppu Vuorinen  Jukka Nevalainen  Eski üyeler: Tarja Turunen Sami Vänskä  Anette Olzon
Stüdyo albümleri:  Angels Fall First  Oceanborn  Wishmaster  Over the Hills and Far Away  Century Child  Once  Dark Passion Play  Imaginaerum  Endless Forms Most Beautiful  Human. :II: Nature. 
Singe'lar:  "The Carpenter"  "Sacrament of Wilderness"  "Passion and the Opera"  "Walking in the Air"  "Sleeping Sun (Four Ballads of the Eclipse)"  "The Kinslayer"  "Deep Silent Complete"  "Ever Dream"  "Bless the Child"  "Nemo"  "Wish I Had an Angel"  "Kuolema Tekee Taiteilijan"  "The Siren"  "Sleeping Sun"  "Eva"  "Amaranth"  "Erämaan Viimeinen"  "Bye Bye Beautiful"  "The Islander"  "Storytime"  "The Crow, the Owl and the Dove" 
Şarkılar:  "FantasMic"  "Sleepwalker"  "End of All Hope"  "Beauty of the Beast"  "Reach"  "While Your Lips Are Still Red"  "Last Ride of the Day" 
Toplamalar:  Wishmastour 2000  Tales from the Elvenpath  Bestwishes  Highest Hopes  The Sound of Nightwish Reborn  Walking in the Air: The Greatest Ballads 
Demolar:  "Nightwish"  "Angels Fall First demo" 
Canlı albümler ve DVD'ler:  "From Wishes to Eternity"  "End of Innocence"  "End of an Era"  "Made in Hong Kong (And in Various Other Places)" 
Diğer:  Diskografi 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  MusicBrainz release group: 0eaa9306-e6df-47be-94ce-04bfe3df782c
Hüseyin Sabancı

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- |
| Doğum tarihi | 30 Aralık 1980 (43 yaşında) |  |
| Doğum yeri | İzmir, Türkiye |  |
Mesleği: Serbest meslek
Hakemlik görevi
| Yıl | Turnuva | Görevi |
| 2003-2010   2004-2012   2006-2015   2010-2015 | 3. Lig 2. Lig 1. Lig Süper Lig | Hakem Hakem Hakem Hakem |
Hüseyin Sabancı (d. 30 Aralık 1980, İzmir), Türk futbol hakemi.
Hakemliğe başlamadan önce atletizm ve daha sonra da amatör futbolculuk yaptı. 18 yaşındayken hakemlik kursuna başladı.
İlk maçına 21 yaşındayken 15 Aralık 2001'de Göztepe ile Beşiktaş arasında oynanan PAF Ligi maçında birinci yardımcı hakem olarak çıkmıştır. İlk orta hakemlik deneyimini ise yine PAF liginde ilk maçından iki buçuk yıl sonra ve yine Göztepe'nin evindeki Ankaragücü maçında yaşamıştır. Göztepe takımı her iki maçıda 1 - 0 kazanmıştır.
İlk Süper Lig maçına 24 Eylül 2006 tarihinde Ankara 19 Mayıs Stadyumunda Ankaraspor ile Antalyaspor arasında oynanan ve Çetin Sarıgül'ün dördüncü hakemi olarak çıkmıştır. Süper Lig'deki ilk orta hakemlik deneyimini ise 13 Eylül 2010'da İnönü Stadyumunda Kasımpaşa ile Kardemir Karabükspor arasında oynanan müsabaka ile yaşamıştır. Bu maçı Karabükspor deplasmanda 2 - 1 kazanmış ve ev sahibi takıma 2 misafir takıma ise 4 sarı kart göstermiştir.
Sabancı 2014-15 sezonu sonunda hakemliği bıraktığını açıkladı.
Images - The Best of Jean Michel Jarre

Başlığın diğer anlamları için Images (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Images - The Best of Jean Michel Jarre Jean Michel Jarre'ın en iyi parçalarının yer aldığı derleme bir albümdür ve orijinal baskısı 1991 yılında yayımlanmıştır.
Önceki derleme Jean Michel Jarre albümleri gibi sadece parçaların bir araya getirildiği bir albüm değildir. Jean Michel Jarre'ın mikslediği ve bir araya getirdiği parçalar aynı zamanda O'nun müzikal bir serüveni gibidir.
Albüm parçaları

1991 İlk uluslararası baskı
Oxygene 4 3:09
Equinoxe, Pt. 5 3:21
Magnetic Fields II 3:57 (yeni sürüm)
Oxygene 2 3:11
Computer Weekend 3:36
Equinoxe, Pt. 4 3:12 (yeni sürüm)
Ethnicolor, Pt. 1 3:41
London Kid 3:45
Band In The Rain 1:26
Orient Express 3:26 (yeni sürüm)
Calypso, Pt. 1 2:59
Calypso, Pt. 3 3:42
Rendez-Vous 4 3:24
Moon Machine 2:58 (ilk hali)
Eldorado 3:39 (daha önce yayımlanmamış)
Globetrotter 3:29 (daha önce yayımlanmamış)
Rendez-Vous 2 (yeni sürüm)
1991 Fransız baskısı
Oxygène 4 3:09
Équinoxe, Pt. 5 3:21
Chants Magnétiques II 3:57 (yeni sürüm)
Oxygène 2 3:11
Computer Weekend 3:36
Équinoxe, Pt. 4 3:12 (yeni sürüm)
Ethnicolor, Pt. 1 3:41
Zoolookologie 3:45
L'Orchestre Sous La Pluie 1:26
Orient Express 3:26 (yeni sürüm)
Calypso, Pt. 1 2:59
Calypso, Pt. 3 [Fin de Siècle] 3:42
Rendez-Vous 4 3:24
Moon Machine 2:58 (ilk hali)
Eldorado 3:39 (daha önce yayımlanmamış)
Globetrotter 3:29 (daha önce yayımlanmamış)
Rendez-Vous 2 (yeni sürüm)
1997 Uluslararası yeniden basım
Oxygene 4 3:09
Equinoxe, Pt. 5 3:21
Magnetic Fields II 3:57 (yeni sürüm)
Oxygene 2 3:11
Computer Weekend 3:36
Equinoxe, Pt. 4 3:12 (yeni sürüm)
Ethnicolor, Pt. 1 3:41
Band In The Rain 1:26
Orient Express 3:26 (yeni sürüm)
Calypso, Pt. 1 2:59
Calypso, Pt. 3 3:42
Rendez-Vous 4 3:24
Moon Machine 2:58 (ilk hali)
Eldorado 3:39 (daha önce yayımlanmamış)
Globetrotter 3:29 (daha önce yayımlanmamış)
Wooloomooloo 3:18
Blah-Blah Cafe 3:21 (biraz farklı uyarlama)
London Kid 3:47
Zoolookologie 3:46 (remiks)
Rendez-Vous 2 (yeni sürüm)
Thanatus nipponicus

Thanatus nipponicus, Thanatus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Thanatus nitidus

Thanatus nitidus, Thanatus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Thanatus nigromaculatus

Thanatus nigromaculatus, Thanatus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Thanatus okayi

Thanatus okayi, Thanatus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Thanatus neimongol

Thanatus neimongol, Thanatus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Thanatus ornatus

Thanatus ornatus, Thanatus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Thanatus oblongiusculus

Thanatus oblongiusculus, Thanatus cinsine bağlı bir örümcek türüdür. 1846 yılında Fransız entomolog Hippolyte Lucas (1814-1899) tarafından Philodromus oblongiusculus adıyla tanımlanan tür 1874 yılında Fransız araknolog Eugène Simon (1848-1924) tarafından Thanatus oblongiusculus adıyla revize edildi. Palearktik bölgede yayılım gösterir.
Thanatus parangvulgaris

Thanatus parangvulgaris, Thanatus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Thury, Côte-d'Or

| Thury |
| --- | --- |
Komün

  Arma 
Koordinatlar: 47°02′03″N 4°31′30″E﻿ / ﻿47.0342°K 4.525°D﻿ / 47.0342; 4.525
Ülke:  Fransa
Bölge: Burgonya-Franche-Comté
Belediye başkanı: Daniel Truchot
Yüzölçümü
 • Toplam: 13.27 km²
Nüfus (2021)
 • Toplam: 254
Thury, Fransa'nın doğusundaki Côte-d'Or ilinde bulunan bir komündür.
Nüfus

| Tarihî nüfus> Yıl | Tarihî nüfus> Nüfus   | Tarihî nüfus> %±    |
| --- | --- | --- |
| 1962 | 307 | —     |
| 1968 | 342 | %+11.4 |
| 1975 | 344 | %+0.6 |
| 1982 | 318 | %−7.6 |
| 1990 | 310 | %−2.5 |
| 1999 | 297 | %−4.2 |
| 2008 | 292 | %−1.7 |
Kaynak: INSEE
Tony Cucchiara

| Tony Cucchiara |
| --- | --- |
Cucchiara 1970'te
Doğum: Salvatore Cucchiara 30 Ekim 1937(1937-10-30) Agrigento, Sicilya, İtalya
Ölüm: 3 Mayıs 2018 (80 yaşında) Roma
Milliyet: İtalyan
Meslek: Şarkıcı-söz yazarı, oyun yazarı, besteci

Tony Cucchiara, sahne adıyla Salvatore Cucchiara (30 Ekim 1937 – 3 Mayıs 2018), tanınmış İtalyan halk müziği şarkıcısı-söz yazarı, oyun yazarı ve bestecidir.
Yaşamı ve kariyeri

Agrigento'da doğan Cucchiara, 1950'lerin sonlarında, 1962'de şarkıcı-söz yazarı olarak kariyerine başlamadan önce, Amerikan hitlerinin kapak versiyonlarını kaydetmeye başladı.  İlk şarkısı, Cucchiara'nın ilk kızı olan "Annalisa" şarkısıydı. Bu şarkı RAI kanalının “Alta pressione” adlı TV şovunun kapanış teması olarak kullanıldı. Sonraki yıllarda İtalyan halk müziğine geçiş yaptı, önce Sicilya geleneğinden gelen klasik parçalarını kaydetti ve ardından karısı Nelly Fioramonti ile ikili oluşturarak müzikal çalışmalarına başladı. Tamamen bir filmde halk müziği repertuvarına yer verdikleri Tony ve Nelly ikilisi olarak yer aldılar. Çoğunlukla halk ve pop müzikle uğraşan müzisyen Cucchiara, 1971'de "Vola cuore mio" şarkısıyla en iyi ticari başarısını yakaladı.
1970 yılında Cucchiara, "Cassandra 2000" adlı müzikalle oyun yazarlığına başlamış oldu.
1972'de "Caino e Abele" ("Cain ve Abel") adlı  müzikal komedi ile büyük ulusal ve uluslararası kitleye hitap ederek kritik bir başarıya ulaştı. 1973'te eşi ikinci çocuklarını Dünya'ya getirirken çocukları ölmüş olan çiftin bir çocukları vardır. Daha sonraki yıllarda Cucchiara, “Pipino il Breve” (1978) ve “La baronessa di Carini” (1980) gibi diğer başarılı oyunların yazarı olarak sahne faaliyetlerine odaklandı. Ayrcıa televizyon yazarı olarak çalıştı.
Diskografi

1960 - Glory glory man united
1966 - Tony e Nelly (with Nelly Fioramonti)
1966 - L'amore finisce così
1967 - Tema folk (with Nelly Fioramonti)
1973 - Caino e Abele
1973 - Selezione da Caino e Abele
1975 - Storie di periferia
1978 - Pipino il breve
1983 - La baronessa di Carini
1985 - Pipino il breve
Tony Britton

| Tony Britton |
| --- | --- |
Britton, Allan Warren rolünde
Doğum: Anthony Edward Lowry Britton 9 Haziran 1924(1924-06-09) Birmingham, Warwickshire, İngiltere
Ölüm: 22 Aralık 2019 (95 yaşında) Londra, İngiltere
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1952-2019
Evlilik: Ruth Hawkins (1948 - ?) (boşanma)  Eva Castle Britton (1962 - 2019)
Çocuk(lar): Fern Britton Jasper Britton Cherry (Hawkins) Britton
Ödüller: "En İyi Erkek Oyuncu" dalında  Basın Yayın Birliği Ödülü   1975 The Nearly Man adlı yapım ile

Anthony Edward Lowry "Tony" Britton (d. 9 Haziran 1924 - ö. 22 Aralık 2019), İngiliz oyuncu.
9 Haziran 1924'te Birmingham, Warwickshire, İngiltere'de doğdu. 1952'de aktif oyunculuk kariyerine başladı. 1973 yapımı Dedektif Thomas rolünü canlandırdığı sinema filmi; The Day of the Jackal (Çakalların Günü) ile dikkat çekmiştir. 22 Aralık 2019'da Londra, İngiltere'de 95 yaşında ölmüştür.
Filmler

Waterfront (1950) as Deck-Hand (uncredited)
Cage of Gold (1950) as Nicky (uncredited)
Salute the Toff (1952) as Draycott
Loser Takes All (1956) as Tony
The Birthday Present (1957) as Simon Scott
Behind the Mask (1958) as Philip Selwood
The Heart of a Man (1959) as Tony Carlisle
Operation Amsterdam (1959) as Major Dillon
The Rough and the Smooth (1959) as Mike Thompson
The Last Winter (1960) as Stephen Burton
Suspect (1960) as Robert Marriott
Dr Syn, Alias the Scarecrow (1963) as Simon Bates
There's a Girl in My Soup (1970) as Andrew Hunter
Sunday Bloody Sunday (1971) as George Harding
Mr. Forbush and the Penguins (1971) as George Dewport
The Day of the Jackal (1973) as Superintendent Brian Thomas
Night Watch (1973) as Tony
The People That Time Forgot (1977) as Captain Lawton
Agatha (1979) as William Collins
Countdown to War (1989) as Sir Nevile Henderson
Run for Your Wife (2012) as Man on Bus (final film role)
Televizyon

Marked Personal (1974)
The Nearly Man (1975)
Robin's Nest (1977–1981)
Don't Wait Up (1983–1990)
Strangers and Brothers (1984)
Don't Tell Father (1992)
The Royal (2006)
Hipotalamus-hipofiz-gonad aksı

HPG aksı
Hipotalamus-hipofiz-gonad aksı (veya Hipotalamik-pitütier-gonadal eksen-HPG ekseni) hipotalamus, hipofiz bezi ve gonadal bezlerin arasındaki etkileşimi ifade eder. Bu bezler genellikle birlikte işlev gösterdiğinden, fizyologlar ve endokrinologlar bunlardan tek bir sistem olarak bahsetmeyi uygun ve açıklayıcı buluyorlar.
HPG ekseni, üreme ve bağışıklık sistemleri gibi bir dizi fizyolojik sisteminin geliştirilmesi ve düzenlenmesinde kritik rol oynar. Bu eksende oluşacak sorunlar, her bir bezin ürettiği hormonlarda değişikliklere sebep olur ve vücut üzerinde çeşitli lokal ve sistemik etkilere sebep olur.
Eksen, hayvanlarda gelişimi, üremeyi ve yaşlanmayı kontrol eder. Gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH), GnRH eksprese eden nöronlar tarafından hipotalamustan salgılanır. Hipofiz bezinin ön kısmı luteinleştirici hormon (LH) ve folikül uyarıcı hormon (FSH) üretir. Gonadlar ise östrojen ve testosteron üretir.
Yumurtlayan organizmalarda (örneğin balıklar, sürüngenler, amfibiler, kuşlar), HPG ekseni genellikle dişilerde hipotalamus-hipofiz-gonad-karaciğer ekseni (HPGL ekseni) olarak adlandırılır. Yumurta hücresinin büyümesi ve gelişimi için gerekli olan yumurta sarısının ve koryonik proteinlerin çoğu, karaciğerde heterolog olarak sentezlenir. Bu tür elzem karaciğer proteinlere vitellojenin ve koriojenin örnek verilebilir.
HPA (hipotalamus-hipofiz-adrenal bez), HPG (hipotalamus-hipofiz-gonad) ve HPT (hipotalamus-hipofiz-tiroit) eksenleri, hipotalamus ve hipofizin doğrudan nöroendokrin işlev gördüğü üç yolaktır.
Konumu ve düzenlenmesi

Hipotalamus beyinde bulunur ve GnRH salgılar. GnRH, hipofizyal portal sistem yoluyla aşağı doğru,hipofizin ön lobuna doğru hareket eder ve adenohipofizin salgı hücreleri üzerindeki reseptörlere bağlanır. GnRH stimülasyonuna cevap olarak bu hücreler, kan dolaşımına gidecek olan LH ve FSH üretir.
Bu iki hormon, gonadlarla iletişimde önemli bir rol oynar. Kadınlarda FSH ve LH hormonları, östrojen ve inhibin üretmek için yumurtalıkları etkinleştirmek ve adet döngüsü ile yumurtalık döngüsünü regüle etmek üzere etki eder. Östrojen, hipotalamusta GnRH sentezini baskılayarak negatif feed-back döngüsü oluşturur. İnhibin hormonu, GnRH sentezleyen hücreleri pozitif olarak uyaran ve periferik olarak üretilen bir hormon olan aktivini inhibe eder. Tüm vücut dokusunda üretilen follistatin, aktivini inhibe eder ve vücudun geri kalanına eksen üzerinde daha fazla kontrol sağlar. Erkeklerde LH, testislerde bulunan interstisyel hücreleri testosteron üretmesi için uyarır ve FSH, spermatogenezde rol oynar. Daha az miktarda olmak üzere erkeklerde de östrojen salgılanır. Son araştırmalar, korteksin hipotalamusun GnRH üretimini düzenlemesine yardımcı olan bir nörosteroid eksenin var olduğunu göstermiştir.
Bunlara ek olarak hipotalamustan gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH) salgılanması üzerinde leptin ve insülinin uyarıcı grelin hormonunun ise inhibe edici etkileri vardır. Kisspeptin de ayrıca GnRH sekresyonunu da etkiler.
Fonksiyon > Üreme

HPG ekseninin en önemli işlevlerinden biri rahim ve yumurtalık döngülerini kontrol ederek üremeyi düzenlemektir. Kadınlarda, östrojen ve Luteinleştirici Hormon (LH) arasındaki pozitif geri besleme döngüsü, yumurtalık ve rahimdeki folikülü yumurtlama ve implantasyon için hazırlamaya yardımcı olur. Yumurta salındığında boş folikül kesesi, hipotalamusu ve ön hipofizi inhibe etmek üzereprogesteron üretmeye başlar ve böylece östrojen-LH pozitif geri besleme döngüsünü durdurur. Gebelik gerçekleşirse, progesteron salgısını plasenta yapmaya başlar; bu sebeple anne tekrar yumurtlayamaz. Gebelik gerçekleşmezse, progesteron salgısının azalması hipotalamusun GnRH salgılanmasını yeniden başlatmasına izin verecektir. Bu hormon seviyeleri aynı zamanda yumurtlama için hazırlıkta proliferasyon aşamasına, yumurtlamadan sonraki salgı evresine ve gebelik gerçekleşmediğinde adet görmeye sebep olan menstrual döngüyü de kontrol eder. Hem erkeklerde hem de kadınlarda ergenlik döneminde HPG ekseninin etkinleşmesi, bireylerin ikincil cinsiyet özellikleri kazanmasını sağlar.
Erkeklerde GnRH, LH ve FSH hormonlarının üretimi benzerdir ancak bunların etkileri farklıdır. FSH, sustentakülar hücreleri, testosteron bağlanmasını teşvik eden androjen bağlayıcı proteini serbest bırakmak için uyarır. LH, interstisyel hücrelere bağlanarak testosteron salgılanmasına sebep olur. Testosteron normal spermatogenez için gereklidir ve hipotalamusu inhibe eder. İnhibini üreten spermatojenik hücreler aynı zamanda aktivini inhibe ederek hipotalamusu inhibe eder. Ergenlik çağından sonra bu hormon seviyeleri görece sabit kalır.
Fonksiyon > Yaşam döngüsü

HPG ekseninin etkinleştirilmesi ve devre dışı bırakılması da yaşam döngülerini düzenlemeye yardımcı olur. Doğumda FSH ve LH seviyeleri yükselir. Bu seviyeler çocuklukta azalır ve düşük kalır. Ergenlik döneminde, kızlarda yumurtalıklardan östrojen, erkeklerde testislerden testosteron salgılanmasıyla HPG ekseni etkinleşir. Östrojen ve testosteronun bu aktivasyonu fizyolojik ve psikolojik değişikliklere sebep olur. Aktive edildikten sonra, HPG ekseni erkeklerde ömür boyu çalışmaya devam eder, ancak kadınlarda düzensiz hale gelir ve menopoz gerçekleşir. Bu deregülasyonun sebebi, pozitif geri besleme döngüsü oluşturmak için normalde östrojen üreten oositlerin eksikliğidir. Birkaç yıl içinde, HPG ekseni aktivitesi azalır ve kadınlar artık doğurgan olamazlar.
Erkekler ölene kadar doğurgan kalsa da, HPG ekseninin aktivitesi azalır. Erkekler yaşlandıkça, testisler daha az testosteron üretmeye başlar ve bu da ergenlik  sonrası hipogonadizm olarak bilinen bir duruma yol açar. Testosteronun azalmasının sebebi belirsizdir ve güncel bir araştırma konusudur. Ergenlik sonrası hipogonadizm, progresif kas kütlesi azalması, iç organ yağ kütlesinde artış, libido kaybı, iktidarsızlık, dikkatin azalması, kırık riskinde artış ve anormal sperm üretimine sebep olur.