Pontifical Oriental Institute
Tarih > İlk 100 yıl

Orientale, ismi 1967 yılında Doğu Kiliseleri Cemaati olacak olan Doğu Kilisesi Cemaati'nin ikiz enstitüsü olarak kurulmuştur. Papalık Makamının bu önemli kısmıyla bağlantısı olmadan Orientale'nin amacını, misyonunu ve 1917 yılında 1. Dünya Savaşı katliamının tam ortasında nasıl kurulabildiğini anlamak mümkün olamaz. Orientale'nin kuruluşu uzun zamandır süregelen bir sorunun cevabını oluşturuyor. La question d'Orient olarak bilinen bu sorun, ilk olarak 1774 yılında Osmanlıların Ruslar karşısında aldığı ağır mağlubiyet sonucunda ortaya çıktı (Küçük Kaynarca Anlaşması'na bakın) ve Napolyon'un Mısır'a ayak bastığı 1798 tarihinden sonra daha çok önem kazandı: Osmanlı İmparatorluğu yıkıldıktan sonra Osmanlı topraklarında yaşayan milyonlarca Hristiyan'a ne olacak? Bu sorun 1893'te Doğu Katolik Piskoposların kendi topluluklarının sorunlarını Papa'nın elçisi Kardinal Benoît Langenieux'ye ilettikleri Yeruşalim Ökharistik Kongresi'nde doruk noktasına erişti, Kardinal de bu durumu Papa'ya iletti. XIII. Leo, bir sonraki yıl (1894) Doğu Katolik Piskoposlarını toplantıya davet etti, bu toplantıdan sonra Doğu Katolik Kiliselerinin Magna Carta'sı olarak bilinen Orientalium dignitas apostolik metni ortaya çıktı.
Şubat 1917'deki devrimden sonra Rus İmparatorluğu'nun düşmesi ve Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkıma giden gidişatını göz önünde bulunduran Papa harekete geçmeye karar verdi. Doğu Cemaatiyle ilgili bir motu proprio olan Providentis Dei (1.05.1917) ile Papa Doğu Cemaatini oluşturdu ve bir diğer motu proprio olan Orientis catholici (15.10.1917) ile de Orientale'yi kurdu. Papa bu yeni Cemaatin idaresini kendisi aldı, bu cemaatin daha önceki idarecisi bir kardinal olmasına rağmen sadece bir Sekreterdi (Bkz. 1917 yılındaki Pio-Benedectine Codex Iuris canonici metninin 257. kanununda bu durum özel olarak belirtilmektedir). Kuruluşundan sadece üç yıl sonra XV. Benedict tarafından Papalık kanunuyla Orientale'ye Quod nobis in condendo, yani diploma verme yetkisi verildi. Enstitünün kuruluşundan itibaren Papa zengin bir Doğu kütüphanesinin oluşturulmasının gerekliliği ve sonrasında Doğu halklarıyla ilgili çalışma ve araştırmaların önemi üzerinde durdu.
Başlangıçta profesörler farklı tarikatlar arasından seçiliyordu, hatta laik kişiler arasından bile seçilenler oluyordu. Bunlar arasında Orientale'nin faaliyete geçtiği ilk yıl (1918-1919) eş rektörlük yapan Beyaz Baba Antoine Delpuch (1868-1936), Ildefonso Schuster dahil iki Benedikt rahibi, sadece ilk yıl Orientale'de profesörlük yapan ve Doğu teoloji tarihiyle ilgili muazzam bir sentez kaleme alan Martin Jugie (1878-1954) dahil üç Assumptionist bir Dominiken, bir Mıkhitar, ünlü arkeolog Guillaume de Jerphanion (1877-1948) dahil dört Cizvit, iki Rus, bir Yunan, bir Etiyopyalı ve önde gelen filolog ve tarihçi Michelangelo Guidi de aralarında olmak üzere üç laik kişi vardı.
XI. Pius, Papa olduktan kısa süre sonra Enstitünün hem yönetiminden hem de ileride yönetimi devralacak kişilerin hazırlanmasından bir mezhebin sorumlu olmasının daha iyi olacağını düşündü. Papa seçimini Cizvitlerden yana yaptı ve Fr. General Vladimir Ledochowski’ye (14.09.1922) gönderdiği talimatla Orientale'nin tarikatını belirledi. Bu süreç o sırada ilk tam rektör olan Başrahip Alfredo Ildefonso Schuster'ın (OSB) tavsiyesiyle gerçekleşti. Şimdi ilk Cizvit rektör (1922-1931) olan Michel d'Herbigny'nin (1880-1957) dönemiydi. Oldukça yetenekli bir adam olan Michel d'Herbigny, yeni oluşmaya başlayan bu enstitüyü kendi yayınları ve Piazza di Santa Maria Maggiore'deki yeni yeriyle canlandırmayı başardı. Rusya'da gerçekleştirdiği çok hassas misyonuyla ilgili karışıklıklar erken emekliliğine neden oldu. D’Herbigny’den sonra kilise hukuku avukatı olan Alman Emil Hermann (1932-1951) rektör oldu ve onun sağduyusu sayesinde Enstitü savaş yıllarını atlatabildi. Enstitünün diğer rektörleri ise şunlardır: Erken kilise yazarlarının yazılarıyla ilgili önde gelen uzmanlardan olan Basklı Ignacio Ortiz de Urbina (1951-1957), Süryanice alanında uzman olan ve Vatikan Kütüphanesi Müdürlüğü yapan Alphonse Raes (1957-1962), Floransa Konseyi (1438-1445) ve konseyin kararları alanında büyük bir uzman olan Joseph Gill (1962-1963), 1965 yılında Cizvit Rektör unvanını alan Joseph Gill (tekrar, 1964-1967), daha sonra Doğu kilise kanununun revizyonu için oluşturulan Papalık Komisyonu’nda sekreterlik yapan Ivan Žužek (1967-1972), önde gelen ekümenistlerden Georges Dejaifve (1972-1976), Meudon School of Russian'ın eski rektörü Eduard Huber (1976-1981), rektör olduktan kısa bir süre sonra Society of Jesus'ın başmüdürü seçilen ve neredeyse çeyrek yüzyıl (1983-2008) bu görevde kalan Peter-Hans Kolvenbach (1981-1983), kısa süre sonra Gregoryen Üniversitesi rektörü olan Gilles Pelland (1984-1986), Tokyo Sophia Üniversitesi rektörü olarak kazandığı tecrübeler ve Rus felsefesi alanındaki uzmanlığı oldukça işine yarayan Gino Piovesana (1986-1990), Kilise hukuku avukatı, dekan ve rektör olan Clarence Gallagher (1990-1995), farklı zamanlarda iki defa seçilen tek rektör olan Gilles Pelland (1995-1998), baskı altında soğukkanlı kalabilmesi ve kendine güveni sayesinde dokuz yıl rektörlük yapan Hèctor Vall Vilardell (1998-2007), rektör olduktan iki yıl sonra Cemaat Sekreteri olan Cyril Vasil' (2007-2009), bir yıl eş-rektörlük yaptıktan sonra yedi yıl baş rektör olan Sunny Kokkaravalayil (2009-2010), rektörlük görevinden sonra New York Gregoryen Derneği'nin Kıdemli Müdür Yardımcısı olan James McCann (2010-2015) ve David Nazar (2015-). David Nazar'ın döneminde Orientale, hem yeniden yapılandırıldı ve Enstitünün bir topluluk olarak Russicum olarak bilinen Papalık Rus Kolejine katılmasını sağlamıştır.
Enstitü yüz yıllık tarihi (1917-2017) birkaç bölüme ayrılabilir; ilki enstitünün kurulmasından sonraki kendini oluşturma ve tanınırlık kazanmakla geçirdiği 11 yıllık dönem, bu dönem XI. Pius’un piskoposlara Orientale hakkında gönderdiği Rerum orientalium (1928) ile devam etmiştir. Daha sonra bizi II. Vatikan’ın  (1928-1958) arifesine getiren otuz yıllık dönem başlamıştır. Bu dönemde daha önce ekilen tohumlar bereketli bir şekilde ürün vermiş be gelecek için sağlam temeller atılmıştır. Ancak 1989'daki konseye kadar süren otuz yıllık dönemde II. Vatikan'ın getirdiği taze nefes ile Doğu Hristiyanlığı ve Orientale'ye duyulan ilgi artmıştır. 1989'da Doğu Avrupa'nın açılmasıyla Orientale için o zamana kadar yasak olan Doğu ile ilgili yeni bir dönem başladı ve artık bu ülkelerden gelen birçok yeni öğrenci de Orientale'de eğitim almaya başlayabildi.