Tepotzotlán
Şehir ve belediye tarihi

İlk etnik grup büyük olasılıkla MÖ 2500 arasında buraya yerleşen Otomi'ydi. Yaklaşık 100 CE'de, Teotihuacan yükselişe geçti, Otomiler burada yaklaşık 700 CE'ye kadar Teotihuacan'a tabi oldu. Teotihuacan'ın düşüşte olduğu dönemde bir Nahua - Chichimeca kabilesi, Maxuexhuacan, Chapa de Mota ve Huehuetoca ile birlikte bu bölgenin kontrolünü ele geçirdi. Chichontonatuih'in ölümünden sonra, diğer dokuz şef 1174'e kadar aynı bölgeyi yönetti. Bölge daha sonra vadinin göllerini keşfeden ve Meksika Vadisi'nde yaşayan  Xotlotl adlı bir kabile reisi tarafından yönetilmeye başlandı. Bu bölge üzerindeki yönetim, 14. yüzyılın başlarına kadar birkaç nesil boyunca barışçıl bir şekilde babadan oğula geçti. Komşuları  Xaltocan ve Texcoco ile olan çatışma, 1372'de Meksika Vadisi'ndeki birkaç kadın lorddan biri olan Ehuatlicuetzin'in öldürülmesi de dahil olmak üzere bir dizi siyasi entrikaya yol açtı. 15. yüzyılın başlarında, Aztek İmparatorluğu kuzeye doğru genişlemeye başladı. O tarihte bölge Ayactlacatzin tarafından yönetiliyordu ve Xaquintehcutli olarak adlandırılıyordu. 1460 yılında, Ayactlacatzin I.Moctezuma  ile bir ittifak kurdu ve bölgenin ismini Tepotzotlán olarak değiştirdi.
Macuilxochitzin, İspanyollar 1520'de buraya geldiğinde Tepotzotlán'ın valisiydi. İspanyollar ana şehri fethettiğinde  önlerine çıkan her şeyi yok ettiler.
Yeniden inşa  çalışmaları 1525 yılında, aynı yıl Tepotzotlán'daki eski şehrin kalıntıları üzerine bir inziva yeri inşa eden rahipler Alonso de Guadalupe ve Alonso de Herrero tarafından başlatıldı. San Pedro Apostol Kilisesi, bugün inziva yerinde oturuyor. 1547'de Tepotzotlan, yeni inancın yayılmasının merkezi haline geldi.
Macuilxochitzin'in oğlu Diego Nequametzin, babasının yerine geçti ve 1534'ten 1549'a kadar İspanyollar altında hüküm sürdü, ancak ciddi ekonomik sorunların yanı sıra tifo ve çiçek hastalığı salgınları buradaki nüfusu büyük ölçüde azalttı. Sonunda, bölge tamamen Juan de Ortega yönetimindeki bir encomienda'nın kontrolü altına girdi. Ortega öldüğünde, arazi, yakındaki Cuautitlán şehrinin egemenliği altında bir "corregimiento" yaratan İspanyol Kraliyetinin mülkü oldu. Buradaki Kızılderililere, Pedro de San Agustín'in ilk vali olduğu bir "Kızılderili Cumhuriyeti" şeklinde özerklik verildi.
1580'de ilk Cizvitler geldi ve sonunda üç okul kurdu; biri yerli dillerde Cizvit rahiplerini eğitmek için, San Martín adlı Hint çocuklar için İspanyolca, okuma, yazma, din, müzik ve ticaret becerileri öğretmek için bir okul ve son olarak Cizvit acemileri yetiştirmek için bir kolej. İlk ikisi tamamen Tepotzotlán'da kuruldu, ancak üçüncü ve en büyüğü, rahip eğitiminin Mexico City'deki San Pedro y San Pablo Koleji'nden 1585'te buraya taşınmasından kaynaklanıyordu. San Francisco Javier Koleji olarak adlandırıldı ve üçü de aynı komplekste yer alacak şekilde Tepozotlán'a Yeni İspanya'nın en önemli eğitim merkezlerinden biri olarak ün kazandıracaktı. Bu kolej, Carlos de Sigüenza y Góngora, Francisco Javier Clavijero, Francisco Javier Alegre ve Eusebio Francisco Kino gibi bir dizi ünlü Cizvit yetiştirecekti.
Bu Cizvit okulları, bu bölgede Cizvitlerin sahip olduğu çok sayıda hacienda ve çiftlikle birlikte, bu bölgenin hem kültürel hem de ekonomik gelişimini Mexico City'nin kuzeyine itti ve Cizvitler 1767'de Meksika'dan kovulana kadar bunu yapmaya devam edecekti. Sınır dışı edildikten sonra, okul kompleksi, 20. yüzyılın başlarında kalıcı olarak terk edilinceye kadar Real Colegio de Instrucción Retiro Voluntario y Corrección para el Clero Secular adı altında rahiplerin eğitimi için din adamlarına devredildi. Tepozotlán, 1814'te, Cadiz Anayasası, Bağımsızlık Bildirgesi ve Apatzingan Anayasası'nda yer alan ilkelere göre şekillenen bir belediye oldu. Belediye, Mexico City-Querétaro otoyolu 1954'te inşa edilene kadar kırsal ve sessiz kaldı. Bu otoyol, Tepotzotlán'ın ekonomik gelişimi üzerinde derin bir etkiye sahip olacak ve onu 20. yüzyılın ortalarından itibaren hızla büyüyen Mexico City Metropolitan Bölgesi'nin bir parçası haline getirecektir.