stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2025 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İspanya
Geçmişi

Ana madde: Eurovision Şarkı Yarışması'nda İspanya
2025 yarışması'ndan önce, İspanya Eurovision Şarkı Yarışması'na altmış dört kez katılmış, ilk katılımını 1961 yılında gerçekleştirmiştir. İspanya günümüze dek iki kez kazanmıştır. Ülke en iyi derecesini  1968 yılında "La, la, la" adlı şarkısıyla Massiel ve 1969 yılında "Vivo Cantando" adlı şarkısıyla Salomé ile birinci olarak almıştır. En kötü derecesini ise 1962, 1965, 1983, 1999 ve 2017 yıllarında sonuncu olarak almıştır. İspanya Yarı final sistemi getirilen 2004 yılından beri Büyük 5'li üyesi olduğundan dolayı yarı finalde yarışmayıp direkt finalde yarışmaktadır. 2024 yılında İspanya Nebulossa'nın seslendirdiği "Zorra" adlı şarkı ile katıldığı yarışmanın finalde 24. olmuştur.
İspanyol yayıncı Radiotelevisión Española (RTVE) İspanya'nın temsilcisini seçmek için görevlendirilen kuruluştur. Ülke ilk katıldığı 1961 yılından bu yana Eurovision Şarkı Yarışması için temsilcisini Ulusal Final veya Görevlendirme yöntemleri ile belirlemektedir. İspanyol yayıncı 2022 yılından beri düzenlediği 2025 Benidorm Fest adlı yarışma ile temsilcisini seçmiştir.
Eurovision'dan önce > 2025 Benidorm Fest

Ana madde: 2025 Benidorm Fest
2025 Benidorm Fest, RTVE ve Generalitat Valenciana tarafından düzenlenen ve Valensiya Topluluğu Benidorm'daki Palau Municipal d'Esports l'Illa de Benidorm'da düzenlenen şarkı festivalidir. On altı katılımcı ve şarkı üç gösteride yarıştı: 28 ve 30 Ocak'ta iki yarı final ve 1 Şubat 2025'te final, toplam sekiz katılımcı finale kaldı.
Oylama, ulusal ve uluslararası jüri oylamasından (%50) ve halka açık oylamadan (%50) oluşuyordu; bunların sonuncusu telefon görüşmeleri, SMS mesajları ve ücretsiz bir mobil uygulama aracılığıyla verilen oyların birleşiminden oluşuyordu.
Eurovision'dan önce > 2025 Benidorm Fest > Yarı finaller

Birinci yarı final 28 Ocak 2025'te yapılmıştır. "Uh nana" adlı şarkısıyla Daniela Blasco, "Hartita de llorar" adlı şarkısıyla Lachispa, "Loca xti" adlı şarkısıyla Kuve ve "Te escribo en el cielo" adlı şarkısıyla Lucas Bun finale yükselmiştir.
İkinci yarı final 30 Ocak 2025'te yapılmıştır. "I'm a Queen" adlı şarkısıyla Mel Ömana, "Esa diva" adlı şarkısıyla Melody, VIP adlı şarkısıyla J Kbello ve "Raggio di sole" adlı şarkısıyla Mawot finale yükselmiştir.
Eurovision'dan önce > 2025 Benidorm Fest > Final

Final 1 Şubat 2025 tarihinde yapılmıştır. Yarı finallerden yükselen dörder katılımcı ile birlikte sekiz katılımcı yarışmıştır. Yarışmanın kazananı "Esa diva" adlı şarkısıyla Melody olmuştur.
| Sıra | Katılımcı | Şarkı | Uzman jüri | Halk oyu | Toplam | Derece |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Daniela Blasco | "Uh nana" | 71 | 70 | 141 | 2 |
| 2 | Kuve | "Loca xti" | 52 | 44 | 96 | 6 |
| 3 | Mawot | "Raggio di sole" | 18 | 40 | 58 | 8 |
| 4 | Lachispa | "Hartita de llorar" | 48 | 50 | 98 | 5 |
| 5 | Mel Ömana | "I'm a Queen" | 61 | 56 | 117 | 4 |
| 6 | J Kbello | "VIP" | 74 | 60 | 134 | 3 |
| 7 | Lucas Bun | "Te escribo en el cielo" | 38 | 32 | 70 | 7 |
| 8 | Melody | "Esa diva" | 70 | 80 | 150 | 1 |
İPad (10. nesil)

iPad (10. nesil) (iPad 10.9 inç olarak da bilinir), Apple Inc. tarafından dokuzuncu nesil iPad'in halefi olarak geliştirilen ve pazarlanan bir tablet bilgisayardır. 18 Ekim 2022'de duyurulmuştur. IPad 11. Nesil'in selefidir.
| g t ←  Apple donanımı 1998'den beri |
| --- | --- |
Tüketici masaüstü:  eMac  iMac G3  G4  G5  Intel tabanlı  Apple Silicon  Mac Mini 
Profesyonel kule, masaüstü:  iMac Pro  Mac Pro  Power Macintosh G3  G4  G4 Cube  G5  Xserve 
Tüketici dizüstü:  iBook  MacBook 2006-2012  2015-2019  MacBook Air Apple Silicon  Apple Silicon 
Profesyonel dizüstü:  MacBook Pro 1. nesil  2. nesil  3. nesil  4. nesil  5. nesil  PowerBook G3  G4 
Tüketici elektroniği:  Apple TV 1. nesil  2. nesil  3. nesil  4K 2017  4K 2021  HD  4K  Apple Watch 1. nesil  Series 2  Series 3  Series 4  Series 5  Series 6  SE  Display Thunderbolt  Cinema  Sudio  Pro Display XDR  HomePod HomePod Mini  iPad iPad (1.nesil)  iPad 2  iPad (3. nesil)  iPad (4.nesil)  iPad (7. nesil)  iPad (2018)  iPad (2019)  iPad (2020)  iPad Mini iPad Mini (1. nesil)  iPad Mini 2  iPad Mini 3  iPad Mini 4  iPad Mini (5. nesil)  iPad Air 1. nesil  2  2019  2020  iPad Pro 1. nesil  2. nesil  3. nesil  4. nesil  iPod Classic  Photo  Mini  iPod+HP  Shuffle  Nano  Touch iPod Touch (1. nesil)  iPod Touch (2. nesil)  iPod Touch (3. nesil)  iPod Touch (4. nesil)  iPod Touch (5. nesil)  iPod Touch (6. nesil)  iPod Touch (7. nesil)  Newton MessagePad  eMate 300 
Akıllı telefonlar:  iPhone 2G  3G  3GS  4  4S  5  5C  5S  6, 6 Plus  6S, 6S Plus  SE (1. nesil)  7, 7 Plus  8, 8 Plus  X  XS, XS Max  XR  11  11 Pro, Pro Max  SE (2. nesil)  12, 12 Mini  12 Pro, Pro Max  13, 13 Mini  13 Pro, Pro Max 
Aksesuarlar:  AirPods 1. nesil  2. nesil  Pro  Max  AirPort Express  Extreme  Time Capsule  AirPower (iptal)  AirTag  Kulaklıklar EarPods  iPad Kalem Kalem (1. nesil)  Kalem (2. nesil)  iPad için Magic Keyboard  iPod iPod click wheel  Nike+  iSight  Klavye Kablosuz  Magic  Fare USB  Pro  Kablosuz  Mighty  Magic  Magic 2  Remote  Siri Remote  Hoparlörler iPod Hi-Fi  SoundSticks  SuperDrive  Trackpad Magic  Magic2  Modem  Xserve RAID 
Ayrıca bakınız:  Apple donanımları  Apple'ın ana hatları  İOS ve iPadOS cihazları listesi  Macintosh modelleri listesi Kasa tipine göre Macintosh modelleri listesi  CPU türüne göre Macintosh modelleri listesi  iPod modelleri listesi  Apple modelleri zaman çizelgesi  macOS bileşenleri  Apple yazılımları listeleri  Apple tarafından satın alınan şirketler listesi  Apple kod sürümleri listesi  Apple sürücüleri listesi  iPad aksesuarları listesi  Apple medya etkinlikleri listesi  Apple işletim sistemleri listesi iOS sürüm tarihçesi  macOS sürüm tarihçesi  Apple yazılımları listeleri  Apple yazı tipleri listesi macOS'ta bulunan yazı tipleri listesi  Apple TV+ orijinal programları listesi 
İtalik yazılar mevcut ürünleri gösterir.
Tamás Bódog

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Doğum tarihi:  27 Eylül 1970 (54 yaşında)
Doğum yeri:  Dunaújváros, Macaristan
Boyu:  1.89 m
Mevkii:  Defans
Altyapı kariyeri
:  Pécsi Mecsek FC
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1989-1994 |  Pécsi Mecsek FC |  77 |  (2) |
| 1994-2000 |  SSV Ulm |  142 |  (18) |
| 2000 |  SpVgg Au/Iller |  5 |  (0) |
| 2001-2006 |  Mainz 05 |  92 |  (7) |
| 2006-2009 |  Mainz 05 II |  1 |  (0) |
| Toplam |   |  317 |  (27) |
Millî takım kariyeri‡
| 2000-2003 |   Macaristan |  5 |  (0) |
Teknik direktörlük kariyeri
2007-2009:  Mainz 05 II (yardımcı)
2009-2010:  Videoton (yardımcı)
2012-2016:  RB Leipzig (yardımcı)
2016-2017:  Brøndby IF (yardımcı)
2017-2018:  Diósgyőr
2020:  Kisvárda
2020:  Honvéd
2022–:  Hertha Berlin (yardımcı)
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 29 Eylül 2022 
Tamás Bódog (d. 27 Eylül 1970), emekli bir Macar futbolcudur. ve şu anda Hertha BSC'nin baş antrenör yardımcısıdır. Diósgyőr'ın eski baş antrenörüdür. 23 Nisan 2018'de yerine Fernando geldi.
Macaristan millî takımı için ilk maçını 2000 yılında Bundesliga'da 1. FSV Mainz 05'te oynadığı dönemde yaptı.
Yönetim kariyeri

9 Mart 2017'de Diósgyőri VTK'nın teknik direktörü olarak atandı. 23 Nisan 2018'de Diósgyőr'den kovuldu.
2020'de Nemzeti Bajnokság I kulübü Kisvárda FC'nin teknik direktörü olarak atandı.
İslam'da keyif verici maddeler

Hafız Divanı, İran minyatürü, 1585
İslamiyet ile alkollü (şarap vs.), alkolsüz (kahve, çay vs.) içecekler ve tütün vs. mamüllerin ilişkisi İslam toplumları tarihi içinde dini olduğu kadar da sosyo-ekonomik ilişkiler ile bir arada değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu ilişki ilgili coğrafya, etnik-kültürel çeşitlilik çerçevesinde bakıldığında çeşitlilik arz etmektedir. İslamiyet bir din olduğu kadar aynı zamanda çeşitli kültürel öğelerin bir arada etkileşim içinde olduğu toplumların diğer kültürel ögelerinden birini oluşturmaktadır. İslam toplumlarının tarihi geçmişlerinin sosyal katmanlarına yönelik mikrotarihsel analizler ekseninde incelenmesi keyif verici maddelerle İslam toplumlarının ilişkisini açığa çıkarmak adına gereklidir. Bu yapıldığında İslam hukukunun maddeleri dışında İslam toplumlarındaki yaşantıların sunduğu veriler İslamiyet ile keyif verici maddelerin ilişkisinin derin analizleri gerektiren ve sanıldığından çok daha karmaşık bir ilişki olduğunu ortaya koyacaktır.
Dini hukukta keyif vericiler

İslam hukukunda keyif vericiler genel olarak sarhoşluk verici olup olmadıklarına göre ayrılırlar. Kimi zaman dini literatürde mükeyyifat (keyif vericiler) ile müskirat (sarhoşluk vericiler) arasında bir ayrım da yapılabilmektedir. Sarhoşluk durumu tüm mezheplerce ortak olarak haram (yasak) kabul edildiğinden maddenin sarhoşluk verici niteliği maddenin kullanımını tartışmalı bir hale sokar. Ancak mezhepler arasında sarhoşluk durumu gibi bir niteliğin mi yoksa sarhoşluk verici maddenin her türden kullanımının mı yasaklanacağı noktasında bir tartışma olagelmiştir. Çoğunluğu oluşturan sünni ve şii mezhepler sarhoşluk verici maddeleri ve özellikle alkollü içecekleri toptan yasaklamış ancak bunlardan bazıları alkol dışındaki maddelerin sarhoşluk vermeyecek miktarının kullanımını serbest bırakmışlardır. Bu durumda tütün gibi maddeleri mutlak olarak serbest bırakan bilginler olduğu gibi bu maddelerin insan sağlığına verdiği zararlar sebebiyle dinen yasak (HARAM) kapsamında görenler de olmuştur.
Dini hukukta keyif vericiler > Maliki, Şafii, Hanbeli, Şii, sonraki Hanefilik ve diğer mezhepler

Hanefiliğin dışındaki üç Sünni mezhep ve Şia mezhebi sarhoş edici maddelerin azının da aynen çok büyük miktarda olduğu gibi haram (yasak) kapsamında olduğunu iddia etmişler ve bu iddialarını günümüze kadar korumuşlardır. Hanefi mezhebi ise zamanla muhalif mezheplerinin uleması ve siyasi iktidardan gelen baskılarla ilk dönemden kurucu ve tabilerinin görüşlerinden uzaklaşarak aynı şekilde damlasının dahi haram olduğu şeklindeki görüşü benimsemiştir. Hadis kaynaklarına bakıldığında ise hem tamamen yasak olduğu hem de ilk dönem Hanefi fıkıhçılarının kısmi yasaklık görüşünü doğrulan hadislerin olduğu görülmektedir. İçkinin her durumda kullanımının yasak olduğunu kabul eden ve günümüzde hakim olan görüşe göre ister üzümden, ister hurmadan, ister arpadan, kahveden veya başka maddelerden yapılsın, aklı gideren ve sarhoşluk veren her şey haramdır. Genel bir yasaklamadan yana olan fıkıhçılar yukarıda bir kısmını aktardığımız ayet ve hadisleri bu genel yasak kapsamında yorumlamış ve kısmi yasağı savunan ve haramlılığı yalnızca sarhoş olmaya bağlayan ilk dönem Hanefi fıkıhçılarını sarhoş olma miktarının kişiden kişiye değişebileceği ve aynı zamanda içkiye başlandığında sarhoş olmanın önüne geçilemeyeceği gibi gerekçelerle eleştirmişlerdir.
Serahsi'ye göre Mutezile mezhebinden bazıları Hamr'ın toplumda düşmanlık ve nefret gibi Şeytan'ın hedeflerine kapı aralayacak miktarda tüketilmesi durumunda haram olacağını iddia etmişlerdir.
İsmaili mezhebi alkol ve her türlü sarhoş edici maddenin haram olduğunu kabul etmektedir. İsmaili imamlarından III.Ağa Han 1954 yılında yayımladığı "Guidelines for the Muslims of Transvaal" adlı eserinde her Müslüman için en büyük tehlikenin alkol olduğunu yazmıştır.
Tarih ve edebiyatta keyif vericiler > Tütün ve nargile

Tütün İslam toplumlarına görece geç bir tarihte girmiştir. Osmanlı'ya tütün ilk defa Peçevîli İbrahim Efendi tarihine göre hicri 1009 (Miladi 1600) Nâimâ Tarihi'ne göre ise Hicri 1015 (Miladi 1606) tarihinde İngilizler eliyle girdi ve hızla yayıldı. Din bilginleri ise tütünün kullanımının helal ya da haram oluşunda aralarında ihtilaf etmişlerdi.  Alkollü içecekler gibi İslamiyetin ilk dönemlerinde mevcut olmadığından İslam din bilginleri tütün kullanımının haramlığı-helalliği (dini yasak veya onaylılığını) tartışmışlar bir grup yasaklığına fetva verirken diğer bir grup toplumdaki yaygınlığını ve içki gibi sarhoşluk hali oluşturmadığı için onay vermek gerektiğini düşünüp serbest bırakılması gerektiğini savunmuştur. Tütünün haram olmadığını savunan meşhur kişilerden biri Osmanlı Şeyhülislamlarından Bahayi Efendidir. Şeyhülislam Bahayi Efendi tütünün haram olmadığına dair vermiş olduğu fetva ile devrin diğer bazı din adamlarının öfkesini üzerine çekmiştir. Şeyhülislamın kendisinin de tütün ve afyon gibi keyif verici maddeleri kullandığı, meclisler kurdurduğu da tarihi bazı kayıtlarda geçmektedir.
Nâimâ Tarihi'nde Sultan Murad'ın koyduğu tütün yasağı ve bu yasağın hangi sert tedbirlerle takip edildiğini şöyle aktarılmaktadır: "Kahvehaneler ber-taraf olduktan sonra berk-i tenbakü ki Türkçe tütün dedikleri yaprağ-ı mekruhun şürbu men' olunub (içilmesi yasaklanıp) ba'de'l-yevm (bundan sonra) duhan içer kimse ahz olunur (yakalanır) ise siyaseten katl olunur deyu müekked yasağ-ı sultanî sâdır oldu...Sultan Murad, geceleyin şerh-i İstanbul'u gezip yatsudan sonra fenersiz dışarıda bir adam buldukta sorgusuz sualsiz öldürtüp gündüzlerde duhan yaprağı yahut tütün kokusu olan yerleri basıp bir şey bulursa sahibi katl olunduğundan başka, gecelerde dahi kemal-i dikkat ile tecessüs edip tütün içildiğinden kuşkulanılan evlerin bacalarına çıkıp koklandığı söylenir. Zecr ü tehditte bir mertebe teşdit buyurdular ki halk âşikâre duhan içmek şöyle dursun dışarı çıkmaktan kaldı."
İlk kez Hindistan'da Narçil denilen büyük Hindistan cevizi kabuğundan yapılan bu alet Mısırlılar arasında rağbet görerek Nargil, Araplar arasında da en son biçimiyle Nargile adını almıştır. İranlılar Nargileye büklüm yılan anlamına gelen ve narpuç denilen kısmını eklemişler. Nargile Türkiye'ye 1623-1640 yılları arasında Sultan IV.Murad zamanında girmiş ancak sert yasaklarıyla bilinen sultanın Nargile'yi de bu yasak kapsamına almış olduğu bilinmektedir.
Tarih ve edebiyatta keyif vericiler > Kahve

Kahve tanelerinden bir içecek yapma pratiği ilkin Yemen'de 15. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Kahve geleneksel olarak 1470 civarında ölen sufi alim Muhammed el-Dhabhani'ye atfedilmektedir. O dönemde kahvenin sufilerin gece zikirlerinde uykuyu geçiştirmek için kullandıkları bir madde olduğu söylenir. İslam bilginleri bu maddenin tüketimi konusunda da aralarında tartışmışlardı. 1532-33'te Kahire'nin fakihlerinden Ahmed bin Abdullah Sunbatî, kahvenin haramlığına dair bir fetva verip Camiü'l-Ezher'de de bu yönde bir konuşma yaptıktan sonra halk, kahveleri basıp içlerini yağma etmişti. Şiddetli tartışmalardan sonra nihayet Kadı Mahmud bin İlyasü'l-Hanefi adlı bir alim kahvenin içimini mübah olarak ilan etmiş ancak bu da tartışmaları tümüyle yok etmemişti. Ancak zamanla halkın kahveye yönelik bitmek bilmeyen ilgisi mübah fikrinin yaygınlaşmasını kolaylaştırmıştır.
1544 yılında İstanbul’da Tahtakale’de iki Suriyeli Arap ilk kahvehaneyi açmışlardır. O zamanlar kahvenin faydalı olup olmadığı tartışma konusudur. Kendinden önceki şeyhlülislamların aksine Bostanzade Mehmet Efendi kahvenin haram olmadığını, hatta faydalı olduğuna dair fetva vermiştir.
Günümüzdeki tartışmalar

Akademik ve popüler tarihçiler ve yazarlar arasında tarihteki içki ve mükeyyifatın kullanımı ile ilgili yoğun tartışmalar oluşmuştur. Tarihçi Prof. Dr. Osman Turan, Prof. Dr. Ömer Lütfi Barkan, Prof. Dr. Halil İnalcık, Prof. Dr. İlber Ortaylı gibi akademisyen tarihçiler ve Murat Bardakçı, Soner Yalçın gibi kalemler genelde geçmiş İslam toplumları özelde de Osmanlı toplumunda içki kullanımı ile ilgili ortaya koydukları görüşler Prof. Dr. Ahmet Akgündüz, Prof. Dr. Ekrem Buğra Ekinci gibi hukukçu akademisyenler ile Mustafa Armağan ve Kadir Mısıroğlu gibi yazarlar tarafından eleştirilmiş, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Müslümanların içki kullanımına yönelik sert yasak ve tedbirler aldıkları, ayrıca metinlerde geçen şarabın alkollü içecek değil içilen herhangi bir içecek ve meşrubat anlamında olduğu işret'in sadece eğlence anlamına geldiği, sâki'nin içki dağıtan değil herhangi bir meşrubat sunan kişi anlamında kullanıldığını, ayrıca şiirlerde içki ve türevi kelimelerin daha çok Allah aşkına yönelik bir metafor olarak kullanıldığını ifade ederek önceki kalemlerin bu konudaki yorumlarının ya kelimelerin asıl anlamını bilmemekten yani cehaletten ya kasıtlı çarpıtmadan kaynaklandığını iddia etmişler, afyon alan padişahların da bunu içerek sarhoş olmak kastıyla değil ırsi olan gut rahatsızlığından dolayı ilaç olarak aldıkları belirtilmektedir.
Kısa sözlük

Arak - Rakı
Bade - Şarap
Beng - afyon
Berş - afyon grubu, keten yaprağı ile yapılan bir çeşit sarhoş edici macun
Duhan - Tütün
Mükeyyifat - Sarhoş edici, keyif verici tüm maddeler
Müskir - Sarhoş edici
Saki - İçki meclislerinde içki dağıtan kişi
Sekr - Sarhoşluk durumu
Sakinâme - İçki meclislerindeki adabı anlatan eser
Tiryak - Afyon
Tiryaki - Afyon mübtelası kişi
850'lerde Abbâsîler

Bu sayfada, 850'lerde Abbâsîler'de yaşanan olaylar yer alıyor.
Halife

Mütevekkil (h. 847-861)
Olaylar

17. yüzyıla ait bir kaynağa göre, Endülüslü mucit Abbas bin Firnas, Kurtuba'da kollarına akbaba tüylerinden yapılmış bir kanat takarak bir kuleden atladı. Bu uçma girişimi başarısız oldu fakat kanatları düşüşünü o kadar yavaşlattı ki bu denemeden sadece küçük yaralar alarak kurtuldu.
Abbasi halifesi Mütevekkil, Yahudilerin ve Hristiyanların Müslümanlardan ayredici elbiseler giymesine dair ferman yayınladı.
852 - Samarra Ulu Camii'nin yapımı tamamlandı.
855 - Halife Mütevekkil, Türk general Boğa el-Kebir liderliğindeki bir Abbasi ordusunu, isyancı Ermeni beylerinin ayaklanmasını bastırmak için gönderdi. Ülkeyi ele geçirir ve birçok Ermeni soyluyu halifelik başkenti Samarra'ya sürgün etti.
859 Suriye depremi: Suriye'nin Akdeniz kıyılarını etkiledi. Lazkiye ve Jableh'in neredeyse tamamen yıkılmasına, Antakya'da büyük hasara ve birçok ölüme yol açtı.
Doğumlar

Ahmed bin Sehl el-Belhî, matematikçi ve coğrafyacı
Ölümler

Bişr-i Hâfî, sufi
Hârizmî, bilim adamı
Hâris el-Muhâsibî, sufi ve âlim
Kaynaklar

↑  Stillman, Norman (8 Haziran 2022). Arab Dress, A Short History: From the Dawn of Islam to Modern Times (İngilizce). BRILL. s. 104. ISBN 978-90-04-49162-5. Erişim tarihi: 3 Ekim 2024.
↑  Ter-Ghewondyan 1976, ss. 83–86.
↑  Antonopoulos, J. (1980). "Data from investigation of seismic Sea waves events in the Eastern Mediterranean from 500 to 1000 A.D.". Annals of Geophysics. 33 (1). doi:10.4401/ag-4701 . 18 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2024.
↑  Ambraseys, N. (2009). Earthquakes in the Mediterranean and Middle East: A Multidisciplinary Study of Seismicity up to 1900. First. Cambridge University Press. ss. 243-244. ISBN 978-1-316-34785-0.
Simko

| Simko Şikaki   سمکۆی شکاک   Simkoyê Şikak |
| --- | --- |

Doğum: İsmail Ağa Şikaki 1887 Çehrik, Urmiye, İran
Ölüm: 30 Haziran 1930 Uşnu, İran
Ölüm sebebi: Suikast
Milliyet: Kürt
Vatandaşlık: Osmanlı İmparatorluğu
Meslek: Aşiret lideri, İsyancı
Etkin yıllar: 1910-1930
Din: İslam (Sünni)

Misyonerlerle birlikte
Simko ya da İsmail Ağa Şıkaki (Farsça: سمکو, Simko, اسماعیل اقای سمکو, Isma'īl Agha-ye Simko, اسماعیل سیمیتقو Isma'īl Simitqo; 1887? - 26 Temmuz 1930, Uşnu), Kaçar döneminin sonları ve Pehlevi döneminin başlangıcında İran Kürdistanı'nda hakimiyeti sürdürmüş Şikaki aşiretinin reisi, Kürt lideri.
Hayatı

Bugünkü İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'nin Salmas (Şapur) bölgesinde Salmas ve Urmiye'nin güneybatısında Kotur, Mergaver, Bradost ve etrafındaki en büyük aşireti olan Şıkak Aşiretinin reisinin oğlu olarak doğmuştur.
1910'da Kotur'un bir kısmını elde eden Osmanlı Devleti, Simko'ya Kotur, Çehrik ve Soma'nın yönetimini vadedip Osmanlı tebaasına geçmesini önermiştir. Fakat Simko bu öneriyi kabul etmemiş ve İran hükûmetine bağlılığını ilan ederek Osmanlı'ya karşı direniş hareketi başlamıştır.
I. Dünya Savaşı sırasında Alman İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti'nin ajanları İran'a karşı harekete geçmesini önerdiğinde Simko bunu kabul etmiştir. Ancak İran'a karşı hareketin başladığında hareketin başına geçemediği için safını değiştirerek Rus İmparatorluğu'na bağlanmış ve Rus ordusuyla birlikte Şark Cephesinde Osmanlı'ya saldırmıştır. Rusların çekilmesinden sonra İran'da Osmanlı sınırı ile Urmiye Gölü arasındaki Savucbulak (Mahabad), Maku, Hoy, Kotur, Dilman, Sakkız, Serdeşt, Bane ve Bukan gibi Kürt bölgesi nin hakimiyetini elde etmiş ve Uremiye ve Selmas kentlerine de yayılmaya çalışmıştır. Aynı dönemde Tebriz'de kurulan Azadistan'ın lideri Muhammed Hiyabani ile ilişki kurmuştur.
Bu sırada eski dostu Seyit Taha (Şeyh Ubeydullah Nehri'nin torunu)'nın etkisiyle "Bağımsız Kürdistan" fikrini benimsemiş ve 1922'de "Bağımsız Kürdistan"ın kralı ilan edip hükûmetini kurmuştur. Ancak kısa sürede başkenti Çehrik düşmüştür ve Simko Türkiye topraklarına kaçmak zorunda kalmıştır. 1922 kışın Şeyh Mahmut Berzenci'nin hakimiyeti altındaki Süleymaniye'ye geçmiş ve Kürt reislerinin toplantıya katılmıştır. Bu toplantıda Türkiye'ye yakınlaşarak İngilizlere karşı mücadele etme kararı alınmıştır.
1924'te İran hükûmeti tekrar ayaklanmayacağı koşuluyla affedildiği için İran'a dönmüştür. Fakat 1926'da tekrar ayaklanmış ve Selmas'a saldırmıştır. 1925'te yeni hanedanı kuran Rıza Han tarafından yenilince Türkiye'ye kaçmış Van'ın Başkale ilçesinde tam sınırda bulunan khaskol, keşkol (kaşkol gelenler) de saklanmıştır. bir süre sonra buraya İran göçmeni Sıddık Ağa (Molla Tevfik'in oğlu) gelmiştir. Simko ağayı buradan sürgün etmiştir. Kuzey Irak'a gitmiştir.
Suikast

1928'de Pehlevi Hanedanı tekrar affedeceğini söz ederek Simko'nun İran'a dönmesini istemiştir. Temmuz 1930'da Simko birkaç atlı ile birlikte Tebriz'e gitmiş ve törenle karşılanmıştır. Fakat İran hükûmeti Simko ve oğlu Hüsrev'i öldürmüş ve cesetlerini Urmiye'ye götürüp sallandırmıştır.
Konuyla ilgili yayınlar

M.S. Lazarev (Çev.: Mehmet Demir), Emperyalizm ve Kürt Sorunu (1917-1923), Öz-Ge Yayınları, Ankara, ISBN 975-7861-00-6
Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi Doğu Bilimleri Enstitüsü ile Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Bilimler Akademisi Doğu Bilimleri Enstitüsü Kürt Komisyonu (Çev.: M. Aras), Yeni ve Yakın Çağda Kürt Siyaset Tarihi, Pêrî yayınları, İstanbul, Temmuz 1998, ISBN 975-8245-06-6
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 1081653337  VIAF: 7145424481886831240
Maryna Viazovska

| Maryna Viazovska |
| --- | --- |
Марина Сергіївна Вязовська
Viazovska 2013'te Oberwolfach'ta.
Doğum: 02 Aralık 1984 (40 yaşında) Kiev, Ukrainian SSR, Sovyetler Birliği
Vatandaşlık: Ukraynalı
Mezun olduğu okul(lar):  Taras Shevchenko Ulusal Kyiv Üniversitesi  Kaiserslautern-Landau Üniversitesi  Bonn Üniversitesi 
Tanınma nedeni: Küre paketleme problemi
Ödüller: Salem Ödülü (2016)   Clay Araştırma Ödülü (2017)   SASTRA Ramanujan Ödülü (2017)   Avrupa Kombinatorik Ödülü (2017) Matematikte Yeni Ufuklar Ödülü (2018)   Matematikte Ruth Lyttle Satter Ödülü (2019) Fermat Ödülü (2019) EMS Ödülü (2020)  Fields Madalyası (2022)
Resmî site: tn.epfl.ch

Kariyeri
Dalları: Matematik
Çalıştığı kurumlar:  Berlin Matematik Okulu  Humboldt University of Berlin  École Polytechnique Fédérale de Lausanne 
Tez: Modular Functions and Special Cycles (2013)
Doktoradanışmanları: Don Zagier  Werner Müller
 

Maryna Sergiivna Viazovska (Ukraynaca: Марина Сергіївна Вязовська Ukraynaca telaffuz: [mɐˈrɪnɐ wjɐˈzɔu̯sʲkɐ]; d. 2 Aralık 1984) küre paketleme alanındaki çalışmalarıyla tanınan Ukraynalı bir matematikçidir.
İsviçre'deki École Polytechnique Fédérale de Lausanne Matematik Enstitüsü'nde tam profesör ve Sayılar Teorisi Kürsüsü Başkanıdır. 2022 yılında Fields Madalyası ile ödüllendirilmiştir.