Osman Reşer
Hayatı

Oskar Rescher, 1 Ekim 1883'te Adolf (1856-1925) ve Leopoldina (ö. 1943?) çiftinin tek çocuğu olarak Stuttgart'ta dünyaya geldi. Tam adı Oskar Emil Rescher'dir. 1937 tarihinde Türk vatandaşı olduktan sonra Osman Yaşar Reşer adını aldı.
17. asırdan beri varlığı bilinen Rescher ailesi, Güney Almanya'nın en geniş Yahudi yerleşimcilerindendi. Reşer'in dedesi Nehemias, hekim; annesinin babası Karl Kauffmann ise Stuttgartlı bir sanayiciydi. Otto (1852-1932) ve tek erkek kardeşi Adolf, babalarının köyü olan Schrozberg'den Stuttgart'a taşındı, burada tekstil ticaretiyle uğraştı ve zenginlik elde etti. Adolf, 1882'de Dina olarak da bilinen Leopoldina ile evlendi. Leopoldina 1943'te muhtemelen Theresienstadt toplama kampında vefat etti.
Oskar Rescher, 1902'de Stuttgart'ta Eberhard-Ludwig-Gymnasium'dan mezun oldu. Askerlik görevinden sonra 19 Ekim 1903'te Ludwig-Maximilians-Universität'ta (Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi) hukuk tahsiline başladı; 18 Temmuz 1904'te kaydını sildirdi. Aynı sene, Friedrich-Wilhelms-Universität zu Berlin'de (bugün Humboldt-Universität zu Berlin) Filoloji Fakültesi'nde Şark Dilleri okumaya başladı. 1908'de mezun oldu. 26 Haziran 1909'da aynı üniversitede “Studien über Ibn Ginni und sein Verhältnis zu den Theorien der Baṣrī und Baġdādī” adını taşıyan teziyle doktor unvanını aldı.
Doktorasını tamamladıktan sonra sahasında ilerlemek için 1909-1910'da Leipzig Üniversitesi'ne devam etti; 1909 senesinde DMG'ye tam üye oldu. Sahasında devrin önde gelen yayın organı olan ZDMG’de yazıları yayınlanmaya başladı. Aynı dönemde İstanbul’a ziyaretler gerçekleştirdi. Bu seyahatler esnasında İstanbul ve Bursa’daki yazma eserleri inceledi, bu konuda çalışmalar yaptı ve bunları yayınladı.
1909-1914 yıllarında, yazmalardan ve İsmail Saip Sencer’den (1873-1940) beslenerek hazırladığı kitapları ve makaleleri yayınladığı verimli bir dönem geçirdi. I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla askere çağrıldı. Önce Montmédy’de, daha sonra Berlin yakınlarındaki Wünsdorf’ta bulunan Halbmondlager Esir Kampı’nda görev aldı. Wünsdorf’ta Müslüman esirlerin mektuplarını sansürlemekle görevliydi. Savaş sırasında bir süre Baalbek’te de bulundu.
“Studien über den Inhalt von 1001 Nacht” başlıklı habilitasyonunu 1 Mayıs 1919'da Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau'da (bugün Wrocław Üniversitesi) tamamladı. Aynı üniversitede şark dilleri okuttu. Prusya Bilim, Kültür ve Eğitim Bakanı Carl Heinrich Becker'in (1876-1933) imzasını taşıyan ve aslı Güler Doğan Averbek'in şahsi arşivinde bulunan belgeye göre 11 Mayıs 1925 tarihinde profesör payesi almaya hak kazandı.
1924'te 41 yaşındayken kalıcı olarak İstanbul'a döndü. Ömrünün kalan kısmını kısmen Ankara'da, çoğunlukla İstanbul'da geçirdi. Almanya'daki Nazi iktidarı sebebiyle ülkesine dönemeyeceğini düşündüğünden Türk vatandaşlığına alınmak için başvurdu ve 2 Haziran 1937 tarihinde yayınlanan Resmî Gazete'deki kararnameye göre Türk vatandaşı oldu.
Türkiye'de yaşadığı yıllarda İstanbul Erkek Lisesi, Harbiye Mektebi, Darülfünun, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, İslâm Tetkikleri Enstitüsü, İstanbul İmam-Hatip Okulu, Topkapı Sarayı Müzesi Yazma Eserler Kütüphanesi'nde çalıştı.
Son yılları hastalıklarla ve maddi imkansızlıklarla geçti. Bacaklarından rahatsızdı, egzema ve prostat büyümesinden muzdaripti, kolu uzun süredir alçıdaydı. Tedavisini Ayla König takip etti. 26 Mart 1972, Pazar gecesi saat 23.30'da vefat etti, İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinde bulunan Silivrikapı Mezarlığı'na defnedildi.
Ayla König'in Reşer'in hayatında özel bir yeri vardı. 1918'de dünyaya gelen König, Reşer'in vefatına kadar onunla münasebetini sürdürdü. Reşer'in bazı çalışmalarını daktilo etti, son yıllarında mektuplarını yazdı, Reşer'in kitap ticaretinde özellikle son dönemde önemli rol oynadı. Vefatından sonra dördüncü şiir kitabının yayınlanmasını sağladı. Reşer'den kalan kütüphanenin büyük bir bölümünü sattı, kitapların bir kısmı ile Reşer'in terekesinin büyük bölümünü kendi nezdinde tuttu. Nişantaşı'nda bulunan dairesinde 20 Ağustos 1993'te çıkan yangının ardından intihar etti.