stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Selahattin Demirtaş
Gençlik dönemi ve eğitimi

Zaza kökenli bir aileden gelen Demirtaş'ın ailesi o küçük yaşlarda iken Palu'dan Diyarbakır'a yerleşti, gençliğinde babası Tahir Demirtaş'a ait tesisatçı dükkanında çalışmıştır. İlk, orta ve lise öğrenimini Diyarbakır'da tamamladı. 1990 yılında liseden mezun olduktan sonra 1991 yılı üniversite sınavında Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik İşletmeleri Yönetimi bölümünü kazanmış ancak 1993 yılında tekrar üniversite sınavına girmiş ve bu kez Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini kazanmıştır. Hukuk okumaktaki motivasyonunun, Diyarbakır'da kaybolan HEP İl Başkanı Vedat Aydın'ın 3 gün sonra cesedinin bulunması ertesinde çıkan olaylar ve bu süreç sonrasında Muğla'da üniversitede okuyan abisi Nurettin Demirtaş'ın PKK'nın gençlik örgüt sorumlusu olarak gözaltına alınıp 22 yıl hapse mahkûm edilmesi ve ailesinin içinde bulunduğu yoksulluk sebebi ile avukat dahi tutamamaktan oluşan sahipsizlik duygusu olduğunu belirtmiştir.
Kariyeri > Diyarbakır İnsan Hakları Derneği yöneticiliği

Hukuk Fakültesinden mezuniyetinin ardından 2000 yılında Osman Baydemir'in Diyarbakır İHD başkanı olmasıyla İHD Diyarbakır yönetimine girdi. Bu dönemde pek çok "insan hakları ihlali" davasında çalıştı. O dönemde kendisini en çok etkileyen olayın, Silopi HADEP İlçe Başkanı Serdar Tanış ve Yardımcısı Ebubekir Deniz'in kaybolması olduğunu belirtmiş, Silopi ve Şırnak'taki araştırmaların olumsuz sonuçlanması sonrası Diyarbakır'a dönüş yolunda yol kenarında cesetlerini bulma korkusuyla aracını yavaş sürdüğünü hatırladığını anlatmıştır.
2004 yılında Osman Baydemir'in belediye başkanı seçilmesiyle İHD Diyarbakır Şube Başkanı oldu.[kaynak belirtilmeli]
2006 yılında Roj TV’de bir tartışma programına telefonla katılan Demirtaş, yaptığı konuşmada, hapiste bulunan PKK lideri Abdullah Öcalan için, “Kürt sorununun çözümünde rolünün değerlendirilmesi gerekir.” dediğinden ötürü hakkında Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından "terör örgütü propagandası yapmak" suçlamasıyla soruşturma açıldı. 2010 yılında sonuçlanan davada kendisi 1 yıl hapis cezasına çarptırıldı ancak Mahkeme, "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına" karar vererek Demirtaş'ın 5 yıl boyunca denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasını kararlaştırdı.
2006 yılı sonunda kısa dönem askerlik yapan Selahattin Demirtaş, askerlik dönüşü ailesinin desteğiyle bir avukatlık bürosu açtı. Fakat 2007 yılında alınan erken seçim kararı ve kapatılan DEP'in eski Milletvekili Hatip Dicle'nin siyasi yasağından dolayı milletvekili adaylığının kabul edilmemesi ile Selahattin Demirtaş, çevresinin de telkini ile DTP ve EMEP, ÖDP ve SDP’nin katıldığı "Bin Umut Adayları" hareketinin desteklediği Diyarbakır bağımsız milletvekili adayı oldu ve seçilerek Meclise girdi.
Kariyeri > Demokratik Toplum Partisi dönemi

2004 yılında hapisten çıkan kardeşi Nurettin Demirtaş'ın hızla yükselerek 2007 Şubat'ında önce genel başkan yardımcılığına ve daha sonra genel başkanlığa yükseldiği DTP'de Selahattin Demirtaş henüz daha 34 yaşında iken grup başkanvekilliğine getirildi. Abisi sahte çürük raporu alarak askerden kaçmaya çalıştığı iddiasıyla başlayan soruşturma neticesinde gözaltına alındı ve daha sonrasında 2008 yılının nisan ayında uzun dönem askerliğini yapmak üzere birliğine teslim oldu. Boşalan DTP genel başkanlığına Mayıs 2008'de Emine Ayna getirildi. Anayasa Mahkemesi’nin 2009 yılında DTP'yi "eylemleri yanında, terör örgütüyle olan bağlantıları da değerlendirildiğinde, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne aykırı nitelikteki fiillerin işlendiği bir odak hâline geldiği" gerekçesi ile kapatmasının ardından bu davanın sürdüğü süreçte kurulan BDP'ye katıldı.
Kariyeri > Barış ve Demokrasi Partisi dönemi

DTP'nin kurucuları ve önde gelen isimlerine uygulanan 5 yıllık siyaset yasağının da etkisi ile BDP'ye geçtikten sonra yapılan ilk olağanüstü genel kurulda 289 oyun 288'ini alarak 1 Şubat 2010'da genel başkanlığa seçildi. BDP'de genel başkan olarak DTP'ye göre daha aktif bir siyaset izleyen Selahattin Demirtaş, başlangıcı 2009 yılı Oslo görüşmeleri olarak kabul edilen Çözüm Süreci'nde en başından itibaren aktif rol aldı. Uludere Olayı ve KCK davalarına aktif şekilde katıldı. Kürtçe savunmanın serbest bırakılması, uzun tutukluluk sürelerinin kısaltılması gibi konularda KCK davalarının sürdüğü 5 yıl boyunca önde gelen isimlerden oldu. 2011 seçimlerinde partisi ve Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku tarafından desteklenen bağımsız aday olarak Hakkâri'den aday oldu ve milletvekili seçildi.
Kariyeri > Halkların Demokratik Partisi dönemi

2012 yılında daha geniş tabanlı bir siyasi oluşum amacını güden HDP'ye geçen BDP kadroları ile birlikte hareket etti. 22 Haziran 2014'te Figen Yüksekdağ ile birlikte HDP eş genel başkanlığına seçildi. HDP Eş Genel Başkanı iken cumhurbaşkanlığı için partisi tarafından aday gösterildi. 7 Haziran 2015 Türkiye Genel Seçimleri için partisi tarafından İstanbul milletvekili adayı gösterildi.
Kariyeri > 2014 Cumhurbaşkanlığı seçimi

2014 yılının ağustos ayında ilk defa referandum yoluyla yapılan cumhurbaşkanlığı seçimine katılan 3 adaydan biri olan Selahattin Demirtaş, %9.76 oy alarak 3. sırada kaldı.
Seçim kampanyası süresinde devlet kanalı olan TRT'nin kendisine yeterli süre ayırmadığı yönünde eleştiriler yönelten Demirtaş bu konuda seçim kampanyasının sürdüğü dönemde TRT Haber, TRT 1, TRT Türk, TRT Avaz ve TRT ile RTÜK hakkında suç duyurusunda bulundu. Seçim kampanyası süresince TRT'nin adaylara ayırdığı süreye ilişkin eleştirisini Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a yönelik, "TRT senin kölendir, gece gündüz çalışsın." sözüyle ifade etti ve kendisi ile TV'de canlı yayına çıkma önerisine cevap vermeyen Başbakan'a bu konuda, "Sen daha bizimle el sıkışmayı, bizimle selamlaşmayı zulüm sayıyorsan, sen herkesin Cumhurbaşkanı nasıl olacaksın?" eleştirisinde bulundu. Seçim boyunca kadın nüfusun daha etkin rol oynaması üzerine yaptığı ve yüzde 50 kadın oyunun tümünü hedefledi ve, "Seçmenlerin yarısı kadın. Yüzde 50 artı 1 alan kazanacak. 1 erkeğe ihtiyacımız var. Ben de kendime oy veririm." dedi.
Kariyeri > 2018 Cumhurbaşkanlığı seçimi

2018 yılının haziran ayında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimine katılan adaylardan biri olan Selahattin Demirtaş, %8.40 oy alarak seçimi 3. sırada bitirdi. 6 Şubat 2020'de parti üyeliğinin düşürüldüğü öğrenildi.
Çözüm süreci

Başlangıcı 2009 yılındaki MİT-PKK Oslo görüşmeleri olarak kabul edilen Çözüm Sürecinde önce DTP Grup Başkanvekili, daha sonra BDP ve HDP Eş Genel Başkanı olduğu tüm dönemlerde aktif olarak yer aldı.
Çözüm süreci > 2008-2009

2008 yılında, DTP grup başkanvekilliği yaptığı dönemde, Zaman gazetesine verdiği röportajda, "Dağa çıkmış gençleri indirmek sadece DTP'nin sorunu mudur?" dedi. DTP'nin PKK'yı bitirebilecek bir olgu olarak görülmesinin hata olduğunu, DTP'nin PKK'nın etki alanındaki insanlara doğru üslupla ve elinde hükûmetten aldığı argümanlar ve vaatlerle gitmesi gerektiğini, aksi takdirde DTP'nin hiçbir misyonunun kalmayacağını, Kürt sorununun çözümü için "demokratik özerklik" çözümü hazırladıklarını ancak bu önerilerin toplumda bölünme olarak algılanmasından ötürü ilerlemenin sağlanamadığını söyledi.
2009 yılının haziran ayında çözüm sürecinin başlaması için Başbakan Erdoğan'ın, "Önce terörle aralarına mesafe koysunlar." cümlesine karşılık, "Başbakan çözüm için ya DTP ya PKK ya da Abdullah Öcalan’la görüşmek zorundadır." dedi. Eylül ayında İçişleri Bakanı Beşir Atalay tarafından açıklanan "Demokratik Açılım" paketinin içeriğinin yetersiz olduğunu söyleyerek Kürt sözcüğünü kullanmadan bir demokratik açılım yapmaya çalıştıklarını söyledi. Atalay'ın açıklamalarından sonra hükûmetin açılımla ilgili iyi niyetinden kuşku duymaya başladıklarını belirten Demirtaş, “Süreç tıkanmıştır veya bitmiştir demiyoruz. Yaptığımız değerlendirmeler hükûmete bu anlamda bir uyarıdır." dedi.
Çözüm sürecinin başlamasında illa da muhalefet desteğinin şart olmadığını öne sürdü ve, "Baykal ve Bahçeli'nin ikna olacağı bir çözüm planı DTP'yi ikna edebilir mi? Herkesi ikna etmekten vazgeçmeli Başbakan. Baykal'ı ikna çabası kriz demek. Baykal'ı ikna eden çözüm inanın ki sorunu çözmez. Baykal'ın ikna olacağı bir proje de Kürtleri ikna etmez." dedi.
2009'un mayıs ayında başlayan KCK operasyonları çerçevesinde hazırlanan iddianamede adı Gültan Kışanak ile birlikte KCK'nın Avrupa sorumlusu olduğu iddia edilen Sabri Ok tarafından mazeret belirtmeksizin bazı görüşmeler için Avrupa'ya gelmesi yönünde talimat aldığı iddiasıyla geçti.
Çözüm süreci > 2010-2011

2010 Ekim ayındaki bir röportajında Çözüm Sürecinde 1.5 senedir somut bir adım atılmadığını bildirdi. 2009 yılında başlayan operasyonlar ile hedef alınan KCK'nın ne olduğu şeklinde bir soruya da verdiği yanıtta bunun sivil yerel ve bölgesel meclisler şeklinde yapılanan silahsız bir oluşum olduğunu belirtti. Sınır ötesi operasyonlar için hükûmete verilen yetkilerin süreçle ilgili kafa karışıklığına neden olduğunu ve kendi görebildikleri kadarıyla PKK'nın eylemsizlik kararını uzatmaya eğilimli olduğunu belirtti.
2011 Genel Seçimleri ve Suriye İç Savaşı sebebiyle yavaşlayan görüşme süreci Selahattin Demirtaş'a göre 2010 yılında başlayan Arap Baharı rüzgârından korkulduğu için 2011 seçimlerinden sonra rafa kaldırıldı. Arap Baharı yaşayan toplumlarda örgütlü bir yapı ve lider olmadığı için hükûmetin Kürt hareketi temsilcileri ile resmî müzakereler yapmasının Arap Baharı'ndaki diğer örgütsüz hareketlere örnek oluşturacağından korkulduğunu bu sebeple uluslararası güçler ve AK Parti'nin ortak kararı ile müzakere yerine sindirme ve tasfiye politikasına geçiş yapıldığını söyledi.
2009 yılından beri artarak devam eden KCK ile ilgili tutuklamaların sürece zarar verdiğini savundu ve pek çok BDP'linin bu davalar kapsamında tutuklanmasını "KCK operasyonları adı altında Parti Meclis üyemiz, belediye başkanımız, bütün parti çalışanlarımız tutuklanıyor. Eğer KCK buysa, KCK genel başkanı ben oluyorum." sözleriyle eleştirdi. Tutuklamaların vardığı boyutu "İstanbul il teşkilatımız 50 kişiden oluşuyordu. Bunlardan 48'i tutuklandı. 48 kişiyi KCK atamış kalan 2 kişiyi yönetsin diye" sözleriyle eleştirdi ve KCK tutuklamalarının MİT-PKK Oslo görüşmelerindeki tavır ile uyumlu olmadığını "Bu tutukladıklarınızın yüzde 99'unun KCK ile hiçbir alakası yoktur. Bunu Başbakan da savcı da biliyor. Nereden biliyorlar? Kendilerini tanıyorlar. Kandil'de, Oslo'da, Ankara'da görüştüler. Kendileri KCK'lı kim biliyorlar" sözleriyle ifade etti.
Çözüm süreci > 2012-2013

2011 yılı sonunda gerçekleşen Uludere Olayı, KCK operasyonlarının devam etmesi ve PKK'ya yönelik askerî operasyonlar sebebi ile durma noktasına gelen süreç ile ilgili 2012 Haziran'ında verdiği röportajda sürecin hükûmet kanadının PKK'nın 6 ay gibi kısa sürede bitirileceği gibi bir kanaate inandırılmış olmasına bağladı. Mart ayında AK Parti-BDP arası heyetler bazında görüşme önerdiklerini ancak AK Parti kanadının diplomatik yöntemler, ekonomik açılımlar ve demokratikleşmeyi içeren farklı metotların bir arada kullanımı sayesinde PKK'nın bahar-yaz döneminde kökünün kazınacağı yönünde kendilerine yapılan telkinler sonucu bu önerilerini kabul etmediğini söyledi. 2012 yazıyla birlikte bu senaryonun tutmadığının anlaşıldığını belirtti. Gelinen noktada Çözüm Sürecinin ilerlemesinin ön koşulunun Oslo görüşmeleri sonrası hazırlandığı söylenen protokolün devreye girmesi ve Öcalan ile direkt görüşmelerin başlaması olduğunu söyledi.
Oslo görüşmelerinin içeriğinin basına sızdırılmasının da sürecin ilerlemesine engel olmak isteyen güçler tarafından hükûmeti zora sokmak için yapıldığını iddia etti.
2013 Ocak ayında PKK lideri Abdullah Öcalan ile İmralı Adası'nda direkt görüşmelerin başlaması sonrasında adaya giden 3. HDP heyetinde olan Demirtaş PKK lideri Abdullah Öcalan'ın "40 yıldır devam eden isyan" olarak tanımladığı Kürt Sorunu'nu bitirmekte karalı olduğunu ancak parlamentonun çatışmaların durması ve bunun sürekli hale gelebilmesi için gerekli kararları alabilme kararlılığı konusunda kuşkuları olduğunu belirtti.
2013 yılının Haziran ayında sürecin 2. kısmının başladığını ifade etti. Bu süreç içinde hala KCK tutuklularının serbest bırakılmamasını eleştirdi.
Çözüm süreci > 2014-2015

Yerel seçim ve Cumhurbaşkanlığı seçimi sebebiyle yoğun bir gündem ile ilerleyen 2014 yılının Temmuz ayında yürürlüğe konan Terörün Sona Erdirilmesi ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'u olumlu bir gelişme olarak gördüklerini söyleyen Demirtaş Ekim ayında Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD) güçlerinin Kuzey Suriye'deki Kobani (Ayn el-Arap) bölgesine ilerleyişleri sonrası bölgedeki PYD güçleri ile IŞİD militanları arasında yaşanan çatışmada Türkiye'nin PYD güçlerine geçiş koridoru açması için hükûmete baskı oluşturmak amacıyla HDP Merkez Yürütme Kurulu imzalı 6 Ekim 2014 tarihli bir çağrı yayınlandı. Bu çağrıda “IŞİD saldırılarını ve AK Parti iktidarının Kobani'ye ambargo tutumunu protesto etmek üzere halklarımızı sokağa çıkmaya ve sokağa çıkmış olanlara destek vermeye çağırıyoruz" dendi. Bu çağrı sonrası gelişen Kobani Eylemleri'nde 35 kişi yaşamını yitirdi. Bu çağrıyı kendisinin yapmadığını, parti yürütme kurulu kararı olduğunu belirten Demirtaş yine de sorumluluğu üstlendiğini ancak bu konunun kendisini kişisel karalama amaçlı kullanıldığını söyledi. Eylemler sonrası bu süreçte uyguladıkları siyasetin yüzde yüz doğru olmadığını kabul ettiğini fakat olayların tüm sorumluluğun partisinde olmadığını söyledi. Çözüm Sürecinin zorlaştığını fakat tekrar yürütülmeye başlanmasının imkânsız olmadığını savundu.
2014 Kasım ayında sürecin bitip bitmediği yönündeki bir soruya da "Öcalan ya da hükûmet süreç bitti demedikçe karşılıklı olarak devam eder" yanıtını verdi. 2015 28 Şubat'ta Başbakan Yardımcısı Yalçın Akdoğan ve HDP heyeti arasında sağlanan 10 maddelik Dolmabahçe mutabakatının sonunda HDP'den PKK'ya yapılan silah bırakma için kongre çağrısının ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın “Ne Kürt sorunu, artık böyle bir şey yok” ve daha sonrasında 10 maddeye ithafen "Bu metnin demokrasi adına neresini kabul edeceğim" sözlerini ve izleme heyetine karşı çıkışını seçime yönelik propaganda olarak gören Demirtaş "Kapalı kapılarda kabul edilenler, açık kapıya çıkıldığında reddediliyor. Hükümet İmralı'da söylenen her şeyi dışarıda inkâr ediyor" dedi. HDP grup toplantısında söylediği "Recep Tayyip Erdoğan! Seni Başkan yaptırmayacağız" sözü ve PKK lideri Abdullah Öcalan'ın Nevruz mesajında silahsızlanma çağrısına yer vereceğini düşünmediğini belirten açıklamaları Başbakan Yardımcısı Yalçın Akdoğan tarafından "Öcalan'ın iradesine ipotek koyma" amaçlı "menfi" ve "ön kesmeye yönelik CHP tarzı siyaset anlayışı" olarak nitelendirildi.
4 Mayıs'ta FOX TV'de katıldığı Liderler FOX'ta programında Çözüm Süreci'nin dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü liderliği sayesinde başladığını fakat kendisinin liderlik egosunun şu an Çözüm Sürecinin önünde en önemli engel olduğunu söyledi. Dolmabahçe metninin hükûmet tarafından sahiplenilmediğini söyledi ve bunun sebebinin yapılan mutabakatın AK Parti'ye kendi seçmen tabanında oy getirmediğinin görülmesi olduğunu söyledi. Buna kanıt olarak da Çözüm Sürecinin AK Parti'nin seçim bildirgesine dahi girememiş olması ve bunun Başbakan Ahmet Davutoğlu tarafından "Matbaaya giderken yolda düşmüş" şeklinde açıklanması olduğunu söyledi.
Hakkında açılan soruşturmalar ve yargı kararları

Selahattin Demirtaş hakkında sokağa çıkma yasağının sürdüğü Sur için yaptığı yürüyüş çağrısı nedeniyle soruşturma başlatıldı.
93 kez PKK propagandası yapmakla suçlanan Demirtaş hakkında 2013 yılında İstanbul'da yapılan nevruz kutlamasında yaptığı konuşmada PKK'yı ve örgütün kurucusu Abdullah Öcalan’ı övdüğü gerekçesiyle “Terör örgütü propagandası” suçundan 5 yıl hapis istemiyle iddianame hazırlandı. 7 Eylül 2018'de Selahattin Demirtaş'a "terör örgütü propagandası yapmak" suçundan 4 yıl 8 ay hapis cezası verildi. Ancak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkında verilen 4 yıl 8 aylık hapis cezasının bozulmasını istedi. 22 Aralık 2020'de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Demirtaş'ın ifade özgürlüğü ve seçme-seçilme hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
2016 yılından beri tutuklu bulunan Selahattin Demirtaş'ın yargılandığı Kobani Davası'ndan 16 Mayıs 2024'te karar çıktı. Demirtaş için tutukluluk halinin devamına ve 28 yıl hapis cezasına karar verildi.
Diğer suçları da ele alınarak Demirtaş için toplamda 42 yıl hapis cezasına karar verildi.
Siyasi ve toplumsal alanlardaki görüşleri > Zazalık ve Kürtlük

Selahattin Demirtaş; Zazaları, Kürt olarak nitelendirmekte ve Zazacayı, Kürtçenin bir lehçesi olarak görmektedir. Kendisini de bu doğrultuda hem Kürt hem de Zaza olarak tanımlamaktadır.
Siyasi ve toplumsal alanlardaki görüşleri > 1915 Ermeni Kırımı

1915 Ermeni Kırımı konusunda CNN Türk'te Hakan Çelik ile konuşmasında; geçmişte "insan hakları avukatlığı" yaptığı dönemden beri "soykırım" kavramını savunduğunu belirtmiş, bölgede yaşayan Türklerin ve Kürtlerin de sorumluluğunun olduğunu fakat bu konuda asıl sorumlunun dönemin İttihat ve Terakki Partisi olduğunu söylemiştir. Osmanlı mirasını en çok sahiplenen AK Parti'nin bu mirası da sahiplenmesi gerektiğini, eğer sahiplenmek istemiyorlarsa da ortak bir araştırma komisyonu vasıtasıyla bu dönemin acı ve travmaları ile yüzleşilmesi gerektiğini söylemiştir. "Ermeni Soykırımı'nın inkârının Türkiye'deki tüm halkların omzuna bir yük olarak hükûmetler tarafından bindirildiğini" söyleyen Demirtaş, Almanya'daki Nazi Soykırımı'ndan ötürü günümüz Alman toplumunun sorumlu tutulmamasını örnek göstererek, "1915 Ermeni Soykırımı'nın da İttihat ve Terakkinin sorumluluğunda gerçekleşmiş olduğunun kabulüyle toplumun sürekli olarak zan altında bırakılmasının ve olayların yükünü taşımasının önüne geçilmesi gerektiğini" belirtmiştir. Hükûmetin başka konularda İttihat ve Terakkinin "bu topraklara zulüm getirdiği" yönündeki açıklamalarına rağmen bu konuda İttihat ve Terakkiyi savunan tavrını da anlamadığını belirtmiştir:
"Yüz yıldır; 1915 yılında bu yaşanan İttihat Terakki siyasetinin, o dönemki anlayışın bu topraklara mal ettiği bu onursuzluğu omzumuza yıkmaya çalışıyorlar. Ben merak ediyorum. Özellikle de hükûmet ve diğer muhalefet partilerine, siz İttihat ve Terakkinin başka hangi faaliyetlerini üstleniyorsunuz ki şu Ermeni meselesindeki durumunu omuzlarımıza ve toplumun omzuna yük olarak katıyorsunuz? İttihat Terakkiye yeri geldiğinde söylemediğiniz laf kalmıyor. Yeri geldiğinde, 'İttihat Terakki anlayışı bu topraklara zulüm getirmiştir.' diyorsunuz. Ama her ne hikmetse mesele Ermeni meselesine geldiğinde Enver'den daha çok Enverci, Talat'tan daha çok Talatçı olabiliyorsunuz. Hayretle karşılıyorum."
Agos gazetesine verdiği demeçte de, "Ermeni sorunu çözülmeden Türk ve Kürt nüfus arasında varılacak bir uzlaşmanın da Türkiye Cumhuriyeti ile Kürtler arasında diğer halkların kanı üzerine kurulmuş kaypak bir uzlaşma olacağını" söylemiştir.
Siyasi ve toplumsal alanlardaki görüşleri > Alevilik

Alevilik tanımının devlet tarafından yapılmasının doğru olmadığını belirtmiş, bunun Alevilerin kendi kararı olması gerektiğini ve devletin de bunu kolaylaştırıcı olması gerektiğini, Aleviler için Cemevi bir ibadethane ise devletin, "Değildir." deme hakkının olmadığını söylemiştir. Alevi nüfustan alınan verginin Diyanet İşleri Başkanlığı aracılığıyla sadece cami yapımında kullanılmasının doğru olmadığını, farklı din ve mezheplerden toplanan vergilerin tek bir din ve mezhebin ihtiyaçları doğrultusunda harcanmasının Anayasa'ya aykırı olduğunu söylemiştir. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın, "Eğer Alevilik Hz. Ali'yi sevmekse ben dört dörtlük bir Alevi'yim." sözlerine karşılık bu tanımın Alevilerin geçmişte çektiği acıları ve toplumdaki dışlanmalarını yok saydığını belirtmiştir:
"Alevilik sadece Ali'yi sevmek değildir. Alevilik; Kerbela'da, Çorum'da, Maraş'ta katledilmektir. Sivas'ta yanmaktır. Alevilik; Türkiye'de ikinci sınıf yurttaş olmak, sırf Alevi olduğundan okulda ve iş yerinde hor görülmektir. ... Başbakan bunları olabiliyorsa Alevi olabilir, olamıyorsa kusura bakmasın. Kendine mikrofonun önünde, 'Alevi'yim.' demekle dört dörtlük Alevi olunmaz."
CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun da Alevilerle ilgili sorunlara seçim mitinglerinde az yer ayırmasını CHP'nin parti politikasına bağlayarak "Alevi" tanımının "Kürt" tanımında olduğu gibi bölücülük olarak görülmemesi gerektiğini söylemiştir:
"Tam 104 miting, iki büyük kurultayda; bu ülkenin temel sorunları arasında yer alan Alevi sorununu, Alevi sözcüğünü ağzınıza almadan geçiştirdiniz. Bu bir yetenek, maharet ister. Merak ediyorum, 'Alevi sorunu' derken hangi kavramı kullanacaksınız? ‘O şeylerin şey sorununu şey yapacağız.’ mı diyeceksiniz? Alevi'ye Alevi, Kürt'e Kürt denir. Aleviler cemevine gider, Kürtler Kürtçe konuşur. Bu böyledir, bunu öğreneceksiniz. Bu bir ayrışma, bölme değil. Önce farklılıkları kucaklayacak kadar yürekli olacaksınız."
2012 ve 2014 yıllarında Sivas'ta yapılan Sivas Katliamı'nı anma törenlerine katılan Selahattin Demirtaş, 2012 yılındaki katılışı ile bu törene parti başkanı düzeyinde katılan ilk isim olmuştur.
Siyasi ve toplumsal alanlardaki görüşleri > Anadili

Kendisinin bilimsel açıdan bakıldığında anadilinin Türkçe olduğunu çünkü anne babasının kendi aralarında Zazaca konuşmasına rağmen çocuklarına Türkçe öğrettiklerini ve kendisinin Zazacayı daha sonra kendi imkânıyla öğrendiğini belirtmiştir. Kürt toplumunun eğitim seviyesindeki düşüklüğün sebeplerinden birinin anadilinde eğitim alamaması olduğunu, bunun sonucunda da toplumda yoksul, hırsız denince akla Kürt toplumunun gelir olduğunu söylemiştir. Yine de savundukları demokratik özerklik çözümünün anadilinden önde geldiğini söyleyerek sadece anadili veya bazı kültürel haklar ile Kürt toplumunun demokrasiye geçişinin mümkün olamayacağını belirtmiştir. Çözüm Süreci sırasında CHP tarafından hazırlanan raporda Kürtçe eğitime karşı çıkılmasını ve CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun Alevi bir Kürt olmasına rağmen bu şekilde bir rapora imza atmasını eleştirmiştir.
Siyasi ve toplumsal alanlardaki görüşleri > Anayasa

2010 yılındaki Anayasa değişikliğini kendi anayasa taleplerinin uzağında bulduğunu, Anayasa'nın tümüyle değişmesi gerektiğini belirtmiştir. Anayasa'daki Türk tanımının ayırıcı bir unsur olduğunu ifade eden Selahattin Demirtaş, 1924 Anayasası ile getirilen Türklük tanımının bu tarihten önceki Türk toplumlarını yok sayarak Türk tarihinin 1924'te başladığını varsaydığını savunmuştur. Anayasa'daki tanımın kapsayıcı nitelikte olmadığını savunan Demirtaş, "Biz Kürtler, Orta Asya'dan gelmedik." diyerek Anayasa'daki tanımların diğer etnik grupları dışladığını ve onlara politika olarak bugüne kadar, "Siz yoksunuz." dendiği için geçmişteki sıkıntıların yaşandığını söylemiştir. Anayasa'daki "Türk Bayrağı" gibi bazı tanımların da ülke yerine etnik kimlik temelli olmasından ve bunun gibi konuların geçmişte etnik kimliğini inkâr amaçlı kullanılmasından ötürü bölge halkında bazı kırılmalara yol açtığını belirtmiştir.
"Türk milleti artık kapsayıcı bir tanım olmaktan çıktı. 1921 Anayasası'nda böyleydi, 1924'te değiştirildi. Türk milleti birden o tarihte başladı ise Türk tarihinin 1924 öncesine gitmemesi lazım. Ama açın bakın kitaplara. Türk tarihi; Orta Asya'dan, Uygurlardan başlar. Dil, edebiyat da Orta Asya'dan başlar. Eğer Kürtler Türk milletinin bir parçası ise şuna cevap vermek lazım: Biz Kürtler, Orta Asya'dan gelmedik. Araplar, Ermeniler ve Rumlar da gelmedi. Hepsinin ortak tarihi, edebiyatı, folkloru değil orası. Her birinin ayrı bir kültürü, dili var. 1924'te, 'Biz yeni bir milletiz ama hepimizin farklı dilleri var, bu korunacak, Türkçe ortak dil olacak, Türkçe bizi millet yapacak.' denseydi sorun olmazdı. 'Siz Türk'sünüz, herkes Türkçe konuşacak, başka dilde eğitim yasak, siz yoksunuz.' dendi ve sorun yaşandı. Artık yeniden başa dönemeyiz."