stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kızılderili dondurması

Alaska'nın yabani üzümsü böğürtlensi yemişleri:
 * Vaccinium uliginosum (mavi üzümsü)
 * Vaccinium vitis-idaea (kırmızı üzümsü)
 * Rubus arcticus (kırmızı böğürtlensi)
C. clupeaformis türü Coregonus balığı
P. cylindraceum türü Prosopium balığı
Stenodus leucichthys balığı
Kızılderili dondurması ya da Atabask dondurması (Denağinaca nivagi, Değinakça vanhgiq, Holikaçukça nathdlod, Koyukonca nonaaldlode, Yukarı Kuskokvimce nemaje, Aşağı Tananaca nonathdlodi, Tanakrosça nanehdlaad’, Guçince it’suh), Alaska'da Alaska Atabaskları ile Kanada'da Kanada Atabaskları tarafından kurutulmuş ya da taze tatlısu balıkları ve sığın, rengeyiği gibi memelilerin etlerinin yağ ve yabani meyvelerle çırpacak yardımıyla karıştırılmasıyla yapılan tatlı. Et, balık, yağ, meyve ve bazen karla yapılan bu tatlı klasik dondurma tarifleriyle uyuşmaz. Merkezi Alaska–Yukon Atabaskları bunu Nuchalawoya adlı potlaç törenlerinde de sunarlar. Yapılırken söylenen şarkılara «dondurma şarkıları» denir.
Alaska Eskimoları tarafından et, yağ ve meyve karışımıyla yapılan akutaq (Eskimo dondurması) tatlısıyla benzerlik arzeder.
Kanada'nın Britanya Kolumbiyası'ndaki Kanada Kızılderilileri tarafından Shepherdia canadensis meyvesi ile diğer meyveleri çırpılıp köpürtülerek yapılan ve yine Kızılderili dondurması adıyla da anılan Sxusem adlı tatlı türüyle karıştırmamak gerekir.
İngilizcede kulfi (Hintçe क़ुल्फ़ी Urdu قلفی) için kullanılan Indian ice-cream («Hint dondurması») adıyla da karıştırmamak gerekir.
Malzeme

Balıklar (et & yağ): turna balığı (Esox lucius), Stenodus leucichthys, Coregonus, Prosopium
Memeliler (et & yağ): sığın, rengeyiği, ayı
Meyveler: Vaccinium vitis-idaea, Vaccinium uliginosum, Vaccinium oxycoccos, Arctostaphylos uva-ursi, Empetrum nigrum, Rubus spectabilis, Rubus chamaemorus, Rubus strigosus, Rosa acicularis
Ekstra tatlandırıcılar: Hedysarum alpinum
Diaxsh

Çimşiyanca (Shm'algyack) daayksh
Metlakatla, Alaska Çimşiyanları Diaxsh adını verdikleri Kızılderili dondurmasını ya da Çimşiyan dondurmasını (Tsimpshean ice cream) Thaleichthys pacificus balığının yağını eriterek içine kar koyup elleriyle çırparlar ve yaban mersinleri katarlar. İçine şeker de eklenebilir. Dondurulduktan sonra yazın tüketilir.
Zülfikar Paşa

Zülfikar Paşa "Mükaleme Takriri" (Viyana Sefaretnâmesi) (1688-1692) Viyana'ya gönderilen Osmanlı elçisi.
Doğum tarihi ve doğduğu yer bilinmemektedir. Zülfikar Paşa 2. Süleyman'ın tahta çıkışını bildirmek için Rumeli Beylerbeyi payesiyle Viyana'ya elçi olarak gönderilmiş ve Sefaretnamesini de bu süre zarfında kaleme almıştır. Zülfikar Paşa, Avusturya–Osmanlı savaşı devam ederken elçi olarak gittiği için Viyana'da dört yıl boyunca esir hayatı sürmüştür. Sefaretnamede bu olaylar etkili bir şekilde anlatılmaktadır. Zülfikar Paşa'nın Sefaretnameleri kütüphanelerimizde bulunmamaktadır. İki nüshası vardır. Biri Münih'te diğeri ise Viyana'da bulunmaktadır. Bu sefaretname üzerine bir doktora tezi bulunmaktadır.
Viyana Sefaretnâmesi

Viyana Sefaretnâmesi, 1665 yılında Osmanlı elçisi olarak Viyana'ya giden Kara Mehmed Paşa'nın Evliya Çelebi tarafından kaleme alınan elçilik raporudur.
Birçok kaynakta Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk sefaretnâmesi olarak geçer.
Hassa bostancılarından Kara Mehmed Ağa, 27 Ekim 1664'te Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında imzalanan Vasvar Antlaşması'nın tasdikli nüshalarının karşı tarafa iletilmesi için Sadrazam Fazıl Ahmed Paşa tarafından görevlendirildi. 30 Ocak 1665 tarihinde padişah IV. Mehmed'in huzuruna çıkan Kara Mehmed Paşa, Rumeli Beylerbeyliği payesi verilip hilat giydirilerek bu göreve atandı. Kara Mehmet Çelebi'nin üç yüz kişiyi bulan elçilik heyetinde Evliya Çelebi de kâtip olarak yer aldı. Serhadlerin durumunu iyi bilmesi sebebiyle elçiye faydalı olacağı düşüncesiyle elçilik maiyetinde görevlendirilen Evliya Çelebi, bu görev sırasındaki gözlemlerini Seyahatname adlı eserinin 7. cildinde de aktarmıştır.
Viyana Sefaretnamesi'nin bir nüshası Milli Kütüphane'de diğer bir nüsha ise Avusturya Devlet Arşivi'nde bulunmaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Yafa portakalı

Yafa portakalının Kudüs'teki Mahane Yehuda pazarda satışa sunulması
Yafa portakalı veya Şamoti portakalı (İbranice: תפוזי ג'אפה), tatlı, neredeyse çekirdeksiz portakal çeşididir. Aslen Arap olan çiftçiler tarafından 19. yüzyılda geliştirilmiştir. İsmini ilk ihracat için üretilen İsraildeki Yafa yerleşim bölgesinden almıştır. Filistin'de üretimin sembolü halindedir. 1948 yılında kurulumuş İsrail Devleti için birincil narenciye ihracatı olmuştur. Özellikle Orta Doğu'da yetiştirilen portakalların üç ana çeşitinden biridir. Yafa portakalı, ayrıca Kıbrıs, Irak, Lübnan, Suriye ve Türkiye'de de yetiştirilmektedir.
Özellikleri

Ekoloji seçici olması en önemli özelliğidir. Orta mevsim portakalıdır çeşididir. Ocak ayının ortasında veya Şubat ayının başlarında olgunlaşır Diğer ismi Şamoti portakalı olarak bilinen Yafa portakalı, "mükemmel" olarak tarif edilmiş bir lezzet ile, neredeyse çekirdeksiz bir "tatlı ve güzeldir". En önemli sofralık çeşitlerden biridir. Bu meyvenin kabuğu sarı rengdedir. Ekolojiye bağlı olarak kabuk kalınlığı değişir. Kabuk kalınlığı adeta 6.11 mm'dir. Özellikle, meyvenin sap tarafındaki kabuk daha kalındır. Onun sert kabuğu "ihracat için özellikle uygundur" kriterini sağlar. Kabuk pürüzlüden - hafif pürüzlüye kadar değişim gösterir. Meyve etine bağlılığı ve meyve et tekstürü kabukta orta derecededir. Çok az meyve suyu üretmesi de önemli özelliklerinden biridir; ama, bu, meyve suyu üretimi için uygun değildir.
Meyve iriliği 2 tür olur: iklim koşullarına bağlı olarak orta büyük ile büyük arasında değişir. Ölçüler adeta aşağıdaki gibi olur:
Meyve şekli hafif oval ile oval arasında;
Genişliği 70.47 mm;
Boyu 80.13 mm;
Ağırlığı ise 191.16 gr'dır.
Her meyve başına 2.66 çekirdek düşer ve ticari anlamda çekirdeksizdir. Portakal çeşidleri içinde en iri yaprağa sahiptir. Yafa portakalının yaprakları diğer çeşitlere oranla daha açık renklidir.
Türkiye'deki Yafa 45-A çeşitinin ağaç ve meyve özellikleri aşağıdaki gibidir:
| Tür | Portakal |
| --- | --- |
Çeşit: Yafa 45-A
Tescil durumu: Tescilli
Hasat dönemi: Ocak sonu-Mart sonuna dek
Ağaç üzerinde kalma durumu: Var
Soğuktan zararlanma eşiği (°C): -2
Muhafaza durumu: 5-6 C de 5-6 ay
Ağaç habitüsu: Orta güçlü, yukarı büyür
Dikenlilik durumu: Dikensiz
Periyodisite durumu: Var
Ekolojik seçicilik: Var
Ekonomik verime yatma yaşı: 10-12
Meyve kabuk rengi: Sarı portakal
Pürüzlülük: Pürüzlü
Meyve ağırlığı (gr): 170-200
Kabuk kalınlığı: Kalın
Soyulabilirlik: Kolay
Puflaşma: Yok
Çekirdeklilik: Çekirdeksiz
Meyve etinin rengi: Koyu portakal
Tadı ve lezzeti: Lezzetli, aromalı
Meyve suyu durumu: Sulu
Verim (kg/Ağaç)(10-12 Yaşında): 150-200
Tüketim şekli: Sofralık
Endüstride kullanımı: Yok
Tarihi

Yafa portakalının özel bir tarihsel serüveni olmuştur.
Afrika, Batı Asya ve Avrupa arasındaki kavşakta bulunan Filistin İslam dönemi (1200-1900 CE) boyunca emperyal ve küresel dağıtım ağları aracılığıyla ihracat için bir dizi mallar üretti. Bunlar arasında sabun, şeker, arpa, portakal ve pamuk daha önemlileriydi.. Pamuk bölgesinin, yalnızca emtia boyunca damgasını vurmasına rağmen, "Filistin'de üretimin bir sembolü Yafa portakalı olarak kalır".
Yafa portakalı, Yafa yakınlarındaki Baladi çeşitli bir ağaç üzerinde bir mutasyon olarak 19. yüzyılın ortalarında ortaya çıkmış ve daha sonra Arap çiftçiler tarafından geliştirilerek yeni bir meyve oldu.
19. yüzyılın ortalarında Tel Aviv kentinin halkı, ticaret sayesinde zenginleşti. Ticaret ürünleri arasında Avrupa ile alışverişi yapılan ipekle yanaşı, Yafa portakalı da bulunmaktaydı.
Türkiye'de Mersin, Finike ve Hatay'da yetiştirilir. Özellikle, Türkiye'de gerçek ekolojisi Mersin ve çevresidir, bu bölgede tam olgunlaşma mevsiminde dünyada eşine az rastlanabilecek kalitede olağanüstü, hatta gerçek Yafa portakal meyveleri elde edilebilir.
2000'li yıllarda İsrail devlet politikasının en sıkı muhaliflerinden biri, İsrailli yönetmen Eyal Sivan, hem İsrail-Filistin ilişkisinin evrimine, hem de sembolleştirilen Yafa portakal görseli üzerinden tarihin nasıl yeniden yazıldığına dair Yafa, Portakalın Otomatiği (İngilizce: Jaffa, The Orange’s Clockwork) politik belgesel filmini çekmiştir. Bu filmde Yafa portakalı'nın bir İsrail markası olarak dünyaya nasıl 'pazarlandığı' anlatılıyor. Bu belgesel filmi 2009 yılında Doc Film Festivali'nde Eyal Sivan'a 'En İyi Belgeselci Birincilik Ödülü'nü kazandırmıştır. 2010'da ise Solelune, Palermo'da Eyal Sivan bu filmle 'Kurgu Dalında Birincilik Ödülü' kazandı. Filmin en önemli sonucu ise şöyledir: Yafa portakalının tarihi, aynı zamanda Filistinlilerin, İsraillilerin toprakların da tarihidir.
Faydası

Bir deri hastalığı Vitiligo (Türkçe: Ala hastalığı) hastalığının tedavisinde uygulanabilir.
Kabuklarından reçel yapılır.
İstatistiklerde

2010 yılında Dünya'da turunçgil üretimi 123.755.750 ton olmuştur. Bu üretimin % 56'sını portakallar oluşturmaktadır. 2010 yılı Türkiye verilerine göre 1.710,500 ton portakal üretimi 53.236 hektar alanda yapılmıştır. Çeşidler üzere portakal üretiminin aşağıdakı gibi olmuştur:
Washington Navel portakalı: % 77,
Valencia late ve diğer çeşitler: % 17,
Yafa portakalı: % 4,3.
Yafa portakalının 1930 yılında kasalarla ihracatı
1938 yılında Petah Tikva'daki portakal Ambalajı
Bir Salim'de portakal bahçeleri
1952 yılında Kargo ile ihracat
Almanya coğrafyası

| Almanya coğrafyası |
| --- | --- |

Kıta: Avrupa
Bölge: Orta Avrupa
Koordinatlar: 51° 00 K, 9° 00 D
Yüzölçüm: dünyada 70. sırada 357.021 km² Kara : 97,8 %  Su : 2,2 %
Kıyılar: 2.389 km
Sınırlar: 3.621 km
En yüksek nokta: Zugspitze, 2.963 m
En alçak nokta: Neuendorf bei Wilster, -3,54 m
En uzun nehir: Ren nehri, 865 km
En büyük göl: Konstanz Gölü, 536 km²
Bu madde Almanya coğrafyasını anlatmaktadır.
Almanya Orta Avrupa'da, Alpler'den, Kuzey Avrupa Ovasına; Kuzey Denizi ve Baltık Denizi'ne ulaşan geniş bir ülkedir. Almanya, Rusya'nın Avrupa'da kalan parçasından sonra, Avrupa'nın en çok nüfusa sahip ülkesidir. Almanya'nın sınırları; 349223 km² kara parçası, 7798 km²si su kaynağı olan toplam 357021 km²'lik bir alanı kaplar. Yükseklik olarak en yüksek noktası Alpler'deki Zugspitze (2962 m.) noktasıdır. Ülkenin düşük rakımlı noktaları ise nehirler üzerindeki noktalardır. Neuendorf-Sachsenbande yakınlarındaki bir noktada yükseklik deniz seviyesinden 3.54 m.'ye kadar düşer. Almanya'nın merkezi konumu sayesinde, başka hiçbir kıta ülkesinde olmayan sayıda komşu sayısı vardır. Kuzeyinde Danimarka; doğusunda Polonya ve Çekya; güneyinde Avusturya ve İsviçre; ve batısında Fransa, Lüksemburg, Belçika ve Hollanda bulunur.
İklim

Almanya'nın geneli, nemli batı rüzgarlarının üstünlük kurduğu ılımlı bir iklime sahiptir. İklim; Gulf Stream'in etkisi altındaki Kuzey Atlantik Akıntıları tarafından etkilenmektedir. Bu ısıtıcı sular, Kuzey Denizi sınırlarındaki Jutland Yarımadası ve Ren Bölgesi dahil olmak üzere birçok bölgeyi etkilemektedir. Sonuç olarak kuzeybatı ve kuzey bölgelerinde iklim okyanusal iklimdir; yağış yaz boyunca maksimuma çıkmak üzere her dönem sürer.
Kışları ılımlı ve yazları serindir, buna karşın sıcaklık çoğu zaman 30°C'yi (86°F) aşabilmektedir. Doğuda ise iklim daha karasaldır; kışlar çok soğuk, yazlar çok sıcak ve kuru olabilmektedir. Orta ve güney Almanya ise farklı olarak karasal ve okyanusal iklim arasında bir geçiş bölgesidir. Yine, en yüksek sıcaklık yazın 30°C'yi (86°F) aşabilmektedir.
Arazi Kullanımı

Almanya 357,021 km²'lik bir alan kaplar. Bunun 4,750 km²'si Sulamaya ayrılmıştır ve 7,798 km²'si sularla kaplıdır. Ülkenin en büyük gölü, Konstanz Gölü'dür (toplam alanı 536 km²dir ve %62'si Almanya sınırları içindedir). Diğer önemli göller Müritz Gölü (117 km²) ve Chiemsee (80 km²)'dir. Ülke topraklarının %33'ü tarıma elverişlidir ve %31'lik bölümü ya Silvikültür'dür ya da ormandır. Sadece %15'lik kalıcı çayırlarla kaplıdır.
Almanya 2,389 km.lik bir sahil şeridine sahiptir. Ayrıca 3,621 km'lik sınırı vardır. Bunların 68 km.si Danimarka'yla, 456 km.si Polonya'yla, 646 km.si Çekya'yla, 784 km'si Avusturya'yla, 334 km.si İsviçre'yle, 451 km.si Fransa'yla, 138 km.si Lüksemburg'la, 167 km.si Belçika'yla, 577 km.si Hollanda'yladır. Almanya-Belçika sınırı 5 adettir çünkü Vennbahn, bu sınırı 5 kere keser.
Nehirler

Almanya'da üç ana nehir vardır:
Ren 865 km.liktir ve Neckar, Main ve Moselle Nehri'ni kapsar.
Elbe 727 km.likdir (Kuzey Denizi'ne akar); ve,
Tuna Nehri (Donau) 687 km.lik bir uzunluğa sahiptir.
Diğer önemli nehirler, güneydoğudaki Isar Nehri, Orta Almanya'daki Main, kuzeybatıdaki Neckar ve kuzeydeki Weser Nehri'dir.
Deniz hakları

Kıta sahanlığı: 200 m derinliğinde
Özel Ekonomi Bölgesi: 200 Deniz mili (Komşuların durumuna bağlı)
Bölgesel deniz: 12 Deniz mili
Doğal kaynaklar

Demir cevheri, kömür, potas, kereste, linyit, uranyum, bakır, doğalgaz, tuz, nikel, tarıma uygun alan, su
En uç noktalar

Bu liste Almanya'nın enlem ve boylam olarak en uç noktalarını göstermektedir:
En kuzey: List, Sylt, Schleswig-Holstein 55°03′K 8°24′D﻿ / ﻿55.050°K 8.400°D﻿ / 55.050; 8.400﻿ (List on Sylt (North))
En güney: Haldenwanger Eck, Oberstdorf, Bavyera 47°16′12.39″K 10°10′41.95″D﻿ / ﻿47.2701083°K 10.1783194°D﻿ / 47.2701083; 10.1783194﻿ (Haldenwanger Eck at Oberstdorf (South))
En batı: Isenbruch, Millen yakınlarında, Kuzey Ren-Vestfalya 51°1′K 5°53′D﻿ / ﻿51.017°K 5.883°D﻿ / 51.017; 5.883﻿ (Isenbruch near Millen (West))
En doğu: Deschka, Saksonya 51°16′K 15°2′D﻿ / ﻿51.267°K 15.033°D﻿ / 51.267; 15.033﻿ (Deschka (East))
Bavyera'dan Alplere bir bakış
Almanya'nın konumu
Almanya'nın önemli nehirleri
Sahtu Bölgesi

Fort Good Hope (Rádı̨lı̨h Kóé)
Sahtu  Bölgesi (İngilizce Sahtu Region), Kuzeybatı Toprakları'nın beş yönetim bölgesinden biridir. Beş yerleşimden oluşan bölgenin yönetim merkezi Norman Wells'dedir.
Yerli halk

Bölgenin yerli halkları Kanada Atabasklarından üç bağımsız kabile olarak yapılanan Sahtulardır.
Kaşogotineler (K’áshogot’ine ᑲᑊᗱᑯᑎᑊᓀ ; İng. Hare, Kawchodinne): Fort Good Hope (Rádı̨lı̨h Kóé), Colville Lake (K’áhbamı̨́túé)
Sahtugotineler (Sahtúgot’ine ᓴᑋᕲᒼᑯᑎᑊᓀ ; İng. Bear Lake or Bearlake, Satudene): Ft. Franklin (Délı̨ne)
Şigotineler (Shihgot’ine ᗰᑋᑯᑎᑊᓀ ; İng. Mountain): Ft. Norman (Tulít’a), Norman Wells (Łe Gǫ́hlı̨nı̨)
Yerleşimler ve yönetim

Sahtu bölgesi idari açıdan şu yerleşimleri içerir:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Yerleşimin adı | Sahtuca adı ve çevirisi | Governance | Nüfus 2006 | 2001'dekinden farkı % | Koordinatlar |
| Colville Lake | K'áhbamı̨́túé «ptarmigan net place» | Settlement Corporation (Behdzi Ahda First Nation) | 126 | 23.5% | 67°02′18″K 126°05′32″B﻿ / ﻿67.03833°K 126.09222°B﻿ / 67.03833; -126.09222﻿ (Colville Lake) |
| Deline | Délı̨ne «where the waters flow» | Charter Community | 525 | -2.1% | 65°11′12″K 123°25′18″B﻿ / ﻿65.18667°K 123.42167°B﻿ / 65.18667; -123.42167﻿ (Deline) |
| Fort Good Hope | Rádı̨lı̨h Kóé «rapids place» | Charter Community | 557 | 1.5% | 66°15′31″K 128°37′43″B﻿ / ﻿66.25861°K 128.62861°B﻿ / 66.25861; -128.62861﻿ (Fort Good Hope) |
| Norman Wells | Łe Gǫ́hlı̨nı̨ «where there is oil» | Town | 761 | -1.8% | 65°16′59″K 126°50′58″B﻿ / ﻿65.28306°K 126.84944°B﻿ / 65.28306; -126.84944﻿ (Norman Wells) |
| Tulita | Tulít'a «where the waters meet» | Hamlet | 505 | 6.8% | 64°54′01″K 125°34′39″B﻿ / ﻿64.90028°K 125.57750°B﻿ / 64.90028; -125.57750﻿ (Tulita) |
İnuinnaq İnuitçesi

| İnuinnaq İnuitçesi |
| --- | --- |
Inuinnaqtun ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ
Ana dili olanlar: Kanada (Kuzeybatı Toprakları, Nunavut)
Dil ailesi: Varsayılan  İnuinnaq İnuitçesi
Yazı sistemi: Latin ve İnuit hece yazısı
Dil kodları
ISO 639-3: –
Inuinaqtun (zeytin yeşili)
İnuinnaq İnuitçesi ya da İnuinnait İnuitçesi (kendilerince ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ Inuinnaqtun; İngilizce Inuinnaqtun, Inuinnaq, Copper Inuktitut), Kanada'da Kuzeybatı Toprakları ile Nunavut özerk bölgesinde yaşayan Batı Kanada İnuitlerinden İnuinnait İnuitleri tarafından konuşulan Batı Kanada İnuitçesinin bir lehçesidir ve Kuzeybatı Topraklarında Latin alfabesi ile Nunavut'ta İnuit hece yazısı ile yazılmaktadır. Kuzeybatı Topraklarının 11 resmî  dilinden ve Nunavut'ta ise 4 resmî  dilden biridir.
Diyalekt ve kabileleri

4 alt lehçeye ayrılır:
Kangiryuarmiut İnuitçesi (İng. Kangiryuarmiutun subdialect). Kuzeybatı Topraklarında Ulukhaqtuuq (Ulukhaktok, Kangiryuaq, Holman) şehrinde konuşulur. Konuşan kabileler: Kanghiryuatjagmiut, Kanghirjuarmiut, (?) Haneragmiut, (?) Puivlirmiut, (?) Nagyuktomiut
İqaluktuuttiaq İnuitçesi (İng. Cambridge subdialect). Nunavut'ta Iqaluktuuttiaq (ᐃᖃᓗᒃᑑᑦᑎᐊᖅ, Cambridge Bay) şehrinde konuşulur. Konuşan kabileler: Ekaluktomiut, Kiglinirmiut
Qurluqtuq İnuitçesi (İng. Coppermine subdialect, Kugluktuk dialect). Kanada Nunavut'da Qurluqtuq (ᖁᕐᓗᖅᑐᖅ, Kugluktuk, Coppermine) şehrinde konuşulur. Konuşan kabileler: Akkuliakattangmiut, Noahognirmiut, Kogluktomiut, Wallirmiut, Asiagmiut, Pingangnaktomiut
Umingmaktuuq İnuitçesi (İng. Bathurst subdialect). Nunavut'ta Umingmaktuuq (Umingmaktok, Bathurst) şehrinde konuşulur. Konuşan kabileler: Nennitagmiut, Kilusiktomiut
Linguist List ise Batı Kanada İnuitçesinin 8 lehçesi içinde 3 lehçe olarak verir:
ikt-hol (Holman Island; Ulukhaqtuuq)
ikt-cop (Copper; Copper Inuktitut; "Copper Eskimo"; Copper Inuit; Kangiryuarmiut; Iqaluktuuttiaq; Kangormiut)
ikt-cpm (Coppermine; Qurluqtuq)
Karşılaştırma

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Inuinnaqtun | Nattiliŋmiut | Kivallirmiut | Aggurmiut   (Kuzey Baffin) | Uqqurmiut  (Güney Baffin) | anlamı |
| niriyuq | niriřuq |  | nirijuq |  | o yemek yiyor |
| ihumayuq | ihumařuq | ihumajuq | isumajuq | isumajuq | o düşünüyor |
| pingahut | piŋahut | pingahut | pingasut | pingasut | bıçak |
| akhunaaq | akłunaaq | akłunaaq | akłunaaq | atsunaaq | halat, ip |
| quana | qujanaqqutit | ma'na | qujannamiik | nakurmiik | teşekkür ederim |
| imannaq | iiq | nauk | aakka | aagga | hayır |
| hiqiniq | hiqiniq | hiqiniq | siqiniq | siqiniq | güneş |
| ublaaq | ublaaq | ublaaq | ullaaq | ullaaq | sabah |
| qablu | qablu | qablu | qallu | qallu | kaş |
Nüfus

2001 Kanada İstatistiklerine göre Nunavut bölgesinde resmî  dillerden olan Inuinnaqtun dilini konuşanların sayısı:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Yerleşim | Yetişkin İnuit nüfus (15 yaş ve üzeri) | Çok iyi ya da nispeten iyi konuşanların yüzdesi | Evde tamamen ya da çoğunlukla konuşanların yüzdesi |
| Kugluktuk   (ᖁᕐᓗᖅᑐᖅ Qurluqtuq) | 700 | 61 | 27 |
| Cambridge Bay   (ᐃᖃᓗᒃᑑᑦᑎᐊᖅ Iqaluktuuttiaq) | 650 | 68 | 35 |
| Taloyoak   (ᑕᓗᕐᔪᐊᕐᒃ Talurjuaq) | 390 | 89 | 34 |
Shor algoritması
Shor Algoritması

Shor algoritması, Amerikalı matematikçi Peter W. Shor tarafından geliştirilen bir kuantum algoritmasıdır. 1994 yılında ortaya çıkan bu algoritma, güçlü potansiyel uygulamaları ve en iyi bilinen klasik (non-kuantum) algoritmalarla karşılaştırıldığında Süperpolinom hızlandırma konusunda güçlü kanıtlar içeren az sayıdaki bilinen Kuantum Algoritmalarından biridir.
Shor Algoritması > Arka Plan

Tam sayı çarpanlama problemi, bir bileşik sayıyı asal çarpanlarına ayırmayı içerir. Klasik bilgisayarlar büyük sayılarda zorluk yaşar, çünkü en iyi bilinen klasik algoritma olan genel sayı alanı eleme, süb-ünlem süresinde çalışır. Ancak Shor algoritması, tam sayıları etkili bir şekilde çarpanlarına ayırmanın bir kuantum bilgisayarında verimli bir şekilde çözülebileceğini gösterir ve bu nedenle karmaşıklık sınıfı BQP'de yer alır (sınırlı hata kuantum polinom zamanı).
Shor Algoritması > Shor Algoritması Nasıl Çalışır

Kuantum Fourier Dönüşümü :
Shor algoritması, bir modüler fonksiyonun periyodunu bulmak için kuantum Fourier dönüşümünü kullanır.
Periyot bulma adımı büyük sayıları çarpanlarına ayırma için önemlidir.
Kuantum Periyot Bulma :
Shor algoritması, kuantum paralelliği kullanarak bir modüler fonksiyonun periyodunu verimli bir şekilde bulur.
Periyot, tam sayının çarpanları hakkında bilgi verir.
Kuantum Hızlandırma :
Bir kuantum bilgisayarında Shor algoritması polinom zamanında çalışır.
Özellikle hızlı çarpma kullanılarak sırasıyla O((log N)^2 (log log N) (log log log N)) büyüklüğünde kuantum kapıları gerektirir.
Bu, en iyi bilinen klasik çarpanlama algoritması olan genel sayı alanı eleminin süb-ünlem süresinde çalışanından önemli ölçüde daha hızlıdır: .
Shor Algoritması > Uygulanabilirlik ve Etki

Shor algoritması, genel anahtarlı şifreleme gibi kriptografi uygulamaları için etkiler:
RSA şifrelemesi, büyük sayıları çarpanlarına ayırmanın zor olduğu varsayımına dayanır.
Bilinen kadarıyla, bu varsayım klasik (non-kuantum) bilgisayarlar için geçerlidir; polinom zamanında tam sayıları çarpanlayabilen bilinen bir klasik algoritma yoktur.
Ancak Shor algoritması, tam sayıları ideal bir kuantum bilgisayarında etkili bir şekilde çarpanlarına ayırmanın mümkün olduğunu gösterir, bu nedenle büyük bir kuantum bilgisayarı inşa ederek RSA'yı kırmak mümkün olabilir.
Ayrıca, yeni kuantum bilgisayar algoritmalarının çalışması ve tasarlanması için güçlü bir motivasyon kaynağı olmuştur.
Ayrıca, kuantum bilgisayarlar tarafından çözülemeyen güvenli Kripto Sistem'ler üzerine araştırmaları kolaylaştırmıştır, bu da toplu olarak post-kuantum kriptografisi olarak adlandırılır.
İTÜ Formula SAE takımı

İTÜ Formula SAE Takımı, 2006 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi öğrencileri tarafından Formula SAE yarışmalarına katılmak amacıyla kurulmuş takımdır. Takım, Türkiye'nin ilk öğrenci üretimi formula aracı Bee-R üç yıl süren bir çalışma sonucunda hayata geçirerek, 2010 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin Michigan eyaletinde gerçekleştirilen Formula SAE yarışmasına katılan ilk Türk takımı olmuştur.
Araçlar > Bee-R

Takımın ürettiği ilk araç Bee-R'ın tasarımı bilgisayar ortamında bitirildikten sonra Türkiye'deki üretim olanaklarına paralel olarak projede görevli ekip tarafından gerçekleştirilmiştir.
| Teknik Özellikler | Bee-R |
| --- | --- |
Şasi: Kafes Boru 1020 Çeliği
Motor Gücü: 80 hp (sınırlandırılmış)
Motor Elektroniği: Performance Electronics ECU
Fren: 240 mm diskler, çift pistonlu kaliperler
Maksimum Hız: 160 km/h
Gövde: Fiberglas
Süspansiyon: Double Wishbone, AVO ayarlanabilir amörtisörler
Toplam Ağrlık: 275 kg
0–100 km/h hızlanma: 4 sn
Araçlar > F-Bee

İTÜ Formula SAE takımının ikinci formula aracı F-Bee'nin 2011 sonunda başlayan tasarım çalışmalarının bitirildiği ve 2012 Eylül ayında şasi üretiminin tamamlandığı takım tarafından bildirilmiştir. F-Bee'nin üretim çalışmaları çeşitli sebeplerden dolayı 2013 yılı içerisinde durmuştur.
Araçlar > Güncel araç

Takım, 2013 Nisan ayında yeni bir araç tasarlamaya başlamıştır. 2014 Ağustos ayında tamamlanan aracın üretimi 16 ay sürmüştür. Araç 450cc hacminde tek silindir 4 zamanlı motoruyla Türkiye'nin ilk "tek silindirli formula aracı" unvanını almıştır. Takım, yaptıkları ön çalışmalara göre, şu ana kadar yapılan araçlar içinde en hızlı olmasını beklediklerini belirtmiştir. Araçta ek olarak ön ve arka kanat yer almaktadır. Ayrıca arka kanatta DRS teknolojisi kullanılmaktadır. Bunlara ek olarak araç difüzörlere sahiptir. Bu araç için hedeflenen ilk yarış 29 Ağustos'ta başlayacak olan İtalya yarışıdır. Araca henüz bir isim verilmemiştir.
Takımın katıldığı etkinlikler

FSAE Michigan Yarışı (2010)
Autoshow (2012)
İnovasyon Fuarı (2012)