stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Eduardo Galeano
Eserleri

Las Venas Abiertas de América Latina (1971), (Latin Amerika'nın Kesik Damarları, 2006; Çeviren: Roza Hakmen, Attila Tokatlı, ÇİTLEMBİK YAYINLARI, ISBN 978-975-666-399-8)
Días y noches de amor y de guerra (1978), (Aşkın ve Savaşın Gündüz ve Geceleri, 2012; Çeviren: Süleyman Doğru, SEL YAYINCILIK, ISBN 978-975-570-562-0)
Biz Hayır Diyoruz
Memoria del fuego I: Los nacimientos (1982),
Yaratılış - Ateş Anıları 1, 1994; Çeviren: Zülal Kılıç, CAN YAYINLARI, ISBN 978-975-510-560-4
Ateş Anıları 1: Yaratılış, 2016; Çeviren: Süleyman Doğru, SEL YAYINCILIK, ISBN 978-975-570-790-7
Memoria del fuego II: Las caras y las máscaras (1984),
Yüzler ve Maskeler - Ateş Anıları 2, 1995; Çeviren: Nihal Yeğinobalı, CAN YAYINLARI, ISBN 975-510-561-1
Ateş Anıları 2: Yüzler ve Maskeler, 2017; Çeviren: Süleyman Doğru, SEL YAYINCILIK, ISBN 978-975-570-849-2
Memoria del fuego III: El siglo del viento (1986),
Rüzgarın Yüzyılı - Ateş Anıları 3, 1995; Çeviren: Nihal Yeğinobalı, CAN YAYINLARI, ISBN 978-975-510-562-8
Patas arriba: Escuela del mundo al revés (1998), (Tepetaklak – Tersine Dünya Okulu, 2004; Çeviren: Bülent Kale, ÇİTLEMBİK YAYINLARI, ISBN 978-975-666-350-9)
Zamanın Ağızları
Yürüyen Kelimeler
El libro de los abrazos (1993), (Kucaklaşmanın Kitabı, 1994; Çeviren: Nihal Yeğinobalı, CAN YAYINLARI, ISBN 978-975-510-422-5)
Gölgede ve Güneşte Futbol
Söz Mezbahası,Görüşmeler, Gözlemler, Görünümler
Espejos: una historia casi universal (2008), (Aynalar - Neredeyse evrensel bir tarih, 2009; Çeviren: Süleyman Doğru, SEL YAYINCILIK, ISBN 978-975-570-437-1)
Ve Günler Yürümeye Başladı
Mujeres - antología (2015), (Kadınlar, 2016; Çeviren: Süleyman Doğru, SEL YAYINCILIK, ISBN 978-975-570-773-0)
Ivonne Passada

| Ivonne Passada |
| --- | --- |

Uruguay Senatosu Üyesi
Görev süresi 2015-2023
Uruguay Temsilciler Meclisi Üyesi
Görev süresi 2005-2015
Seçim bölgesi: Montevideo
Kişisel bilgiler
Doğum: Ivonne Passada Leoncini 04 Nisan 1956(1956-04-04) Montevideo, Uruguay
Ölüm: 11 Mart 2023 (66 yaşında) Montevideo, Uruguay
Milliyeti: Uruguaylı
Partisi: Geniş Cephe (MPP)
Bitirdiği okul: Uruguay Cumhuriyet Üniversitesi (Hukuk Fakültesi)
Mesleği: Akademisyen, siyasetçi ve sendikacı
Ivonne Passada Leoncini (4 Nisan 1956 – 11 Mart 2023), Uruguaylı akademisyen, siyasetçi ve sendikacı.
Yaşamı ve kariyeri

Passada, 4 Nisan 1956'da Montevideo, Uruguay'da doğdu.
 Clara Jackson Koleji'ndeki eğitiminin ardından gittiği Uruguay Cumhuriyet Üniversitesi'nden (Hukuk Fakültesi) mezun oldu. Uruguay Çalışma Üniversitesi'nde (UTU) master yaptı. 1984-2004 yılları arasında aynı eğitim kurumunda akademisyen ve çeşitli sendikalarda yönetici pozisyonlarında yer aldı.
 Ardından Geniş Cephe'den (MPP) siyasete girerek 2005-2015 yılları arasında Uruguay Temsilciler Meclisi'nde ve 2015'ten 2023 yılındaki ölümüne kadar Uruguay Senatosu'nda delege olarak hazır bulundu.
Ölümü

Passada, 11 Mart 2023'te doğum yeri Montevideo, Uruguay'da 66 yaşında öldü.
Vakıf Katılım Bankası

| --- | --- |

Slogan: Ortak geçmiş, ortak gelecek.
Tip: Katılım bankası
Tür: Finansal hizmetler
Kuruluş: 17 Şubat 2016
Genel merkezi: Ümraniye, İstanbul, Türkiye
Web sitesi: https://www.vakifkatilim.com.tr
Vakıf Katılım Bankası'nın Ümraniye, İstanbul'daki genel müdürlük binası (Ağustos 2017)
Vakıf Katılım, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Bayezid Han-ı Sani Vakfı (II. Bayezid Vakfı), Mahmut Han-ı Evvel Bin Mustafa Han Vakfı (I. Mahmut Vakfı), Mahmut Han-ı Sani Bin Abdulhamit Han-Evvel Vakfı (II. Mahmut Vakfı) ve Murat Paşa Bin Abdusselam Vakfı (Murat Paşa Vakfı) tarafından ödenmiş 805.000.000 TL sermayesi ile 25 Haziran 2015 tarihinde bir anonim şirket olarak kurulmuş, 17 Şubat 2016 tarihinde Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'ndan faaliyet izni almış katılım bankası. Yönetim Kurulu Başkanlığını İbrahim Şenel, Genel Müdürlüğünü Mehmet Ali Akben yapmaktadır. Vakıf Katılım Bankası karz uygulamaları, katılma hesapları mudarebe, murabaha ve icazet belgelerine sahiptir.
Vakıf Katılım Ortaklık Yapısı

| Ortaklar | Sermaye Oranı (%) | Sermaye Payı (TL) |
| --- | --- | --- |
| Vakıflar Genel Müdürlüğünün İdare ve Temsil Ettiği Mazbut Vakıflar | %99 | 17.820.000.000 |
| Beyazid Han-ı Sani (II. Beyazit) Vakfı | %0.25 | 45.000.000 |
| Mahmud Han-ı Evvel Bin Mustafa Han (I. Mahmut) Vakfı | %0.25 | 45.000.000 |
| Mahmud Han-ı Sani Bin Abdülhamid Han-ı Evvel (II. Mahmut) Vakfı | %0.25 | 45.000.000 |
| Murad Paşa Bin Abdusselam (Murat Paşa) Vakfı | %0.25 | 45.000.000 |
| Toplam | %100 | 18.000.000.000 |
Çöl Kartalı

| --- | --- |
Filmin afişi
Yönetmen: Halit Refiğ
Yapımcı: Memduh Ün
Senarist: Halit Refiğ Bülent Oran Memduh Ün
Stüdyo: Uğur Film
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Macera, Tarih, Aksiyon
Renk: Renkli
Yapım yılı: 1972
Çıkış tarih(ler)i: 1 Ekim 1972 (1972-10-01)
Süre: 87 dk.
Ülke:  Türkiye
Dil: Türkçe
Çöl Kartalı yönetmenliğini Halit Refiğ'ın yaptığı 1972 yapımı bir sinema filmi.
Konusu

18. yy. ortalarında Yemen Vilayeti için yetiştirilen veliaht prensin, Yemen'e götürülürken, Bedeviler tarafından kaçırılır. Balkanlar'dan başarıyla dönen iki Osmanlı subayının, Yemen'e görevlendirilmesine karar verilir. 'Murat ve Faruk' aynı Paşa kızına aşık olduklarından haberleri yoktur. Gizli faaliyetlerin farkına varılmasıyla, İki subay, Yemen'e giden Paşa ve Kızı arasında, olaylar gelişir.
İstanbul Boğazı sahneleri; Rumeli Hisarı'nda,
Çöl sahneleri; İstanbul'da,
Yemen merkezi yerleşimi; Diyarbakır Kalesi'nde,
Dağ Kalesi sahnesi ise; Mardin'de çekilmiştir.
Oyuncular

Cüneyt Arkın - Yüzbaşı Murat
Bahar Erdeniz - Leyla
Süleyman Turan - Yüzbaşı Faruk
Atıf Kaptan - Kamil Paşa
Meral Zeren - Hacer
Hayati Hamzaoğlu - Seyit İdris
Kazım Kartal - Gaffar
Cemil Can Biçakcı - Her Jakobi / El Yakup
Yusuf Sezer - Hamza
Tuba Şarman - Ayla
Murat Tok - İmam Talha
Mehmet Şahiner - Veliaht Hüseyin
Sümer Tilmaç - Zabit
Drütte

Salzgitter-Drütte'nin arması
Salzgitter-Drütte
Drütte, Aşağı Saksonya'daki Salzgitter bağımsız şehrinin 31 ilçesinden biri olup Ost bölgesinde yer almaktadır. Drütte, 31 Mart 1942 tarihine kadar Wolfenbüttel ilçesine bağlıydı ve 1 Nisan 1942 tarihli bir idari işlemle o zamanki adıyla Watenstedt-Salzgitter şehrinin bir parçası oldu. Watenstedt-Salzgitter'in adı 23 Ocak 1951'de resmen Salzgitter adı değiştirildi.
29 Aralık

| --- | --- |
: 29 Aralık günü gerçekleşen en önemli olayları Tarihte Bugün sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
29 Aralık, Miladi takvime göre yılın 363. (artık yıllarda 364.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 2 gün vardır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kas – Aralık – Oca

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |   |   |   |
Olaylar

1845 - Teksas, ABD'nin 28. eyaleti oldu.
1890 - Yaralı Diz Katliamı adı verilen olayda, ABD askerleri 62'si kadın ve çocuk, en az 153 Kızılderili öldürdüler.
1921 - İsmet Paşa'nın komutası altına girmeyi kabul etmeyen Çerkez Ethem, Kütahya'da Millî Kuvvetlere karşı saldırıya geçti.
1941 - NBC, Türkçe radyo yayınına başladı.
1976 - Bursa TOFAŞ Otomobil Fabrikası'nda, Murat 131'in imalatına başlandı.
1978 - İran'da muhalefet lideri Şahpur Bahtiyar Başbakan oldu.
1982 - 12 Eylül'ün 22. idamı: 1975 yılında evlenmek istediği genç kızın başka biriyle nişanlanması üzerine kızın çalıştığı tarlaya gidip kızı, kızın annesini ve bir kadını daha öldüren Halil Fevzi Uyguntürk, idam edildi.
1982 - 12 Eylül'ün 23. idamı: Amcasını öldüren katilin 1974'te çıkarılan af kanunuyla hapisten çıkması sonucu 1975 yılında katili, katilin karısını ve oğlunu öldüren Kâzım Ergün, idam edildi.
1982 - 12 Eylül'ün 24. idamı: 1975 yılında evi terk eden karısını ve karısının sığındığı kayınbiraderini öldüren Muzaffer Öner, idam edildi.
1984 - Hindistan'da 31 Ekim'de öldürülen Başbakan İndira Gandhi'nin yerine, oğlu Rajiv Gandhi geçti.
1985 - Lübnan'da on yıllık iç savaşa son veren barış antlaşması, Müslüman ve Hristiyan dini liderleri tarafından Suriye'nin başkenti Şam'da imzalandı.
1989 - Yazar Vaclav Havel, Çekoslovakya Devlet Başkanı seçildi. 40 yıl aradan sonra ilk komünist olmayan aday.
1990 - 1961 yılında işletmeden kaldırılan tramvay, İstiklal Caddesi'nde çalışmaya başladı.
1992 - Kültür ve Sanat Büyük Ödülü, yazar Yaşar Kemal'e verildi.
1994 - Türk Hava Yolları'nın "Mersin" adlı uçağı, Van seferini yaparken düştü; 59 kişi öldü, 22 kişi yaralı.
1995 - Türkiye ile Yunanistan arasında Kardak Krizi çıktı.
1996 - Guatemala'da 36 yıldır süren sivil çatışmalara, gerilla güçleri ile Hükûmet liderleri arasında imzalanan antlaşmayla son verildi.
1998 - Khmer Rouge liderleri, Kamboçya'da 1970'te bir milyon kişinin hayatına mal olan soykırım için özür diledi.
2023 - Fenerbahçe ile Galatasaray arasında Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'ta oynanması planlanan 2023 Türkiye Süper Kupası maçı, ileri bir tarihe ertelendi.
Ölümler

1703 - II. Mustafa, Osmanlı'nın 22. Padişahı (d. 1664)
1724 - Pavlo Polubotok, Kazak hetmanı (d. 1660)
1772 - Ernst Johann von Biron, Kurlandiya ve Semigalya Dükalığı dükü (d. 1690)
1825 - Jacques-Louis David, Fransız ressam (d. 1748)
1829 - Henrietta (Nassau-Weilburg), Teschen dükü Arşidük Karl'ın karısı (d. 1797)
1891 - Leopold Kronecker, Alman matematikçi ve mantıkçı (d. 1823)
1919 - William Osler, Kanadalı hekim (d. 1849)
1924 - Carl Spitteler, İsviçreli şair, yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1845)
1926 - Rainer Maria Rilke, Avusturyalı şair (d. 1875)
1929 - Wilhelm Maybach, Alman motor tasarımcısı ve sanayici (d. 1846)
1935 - II. Fotios, 264. Ekümenik Patriği (d. 1874)
1941 - Hüseyin Şadi Karagözoğlu, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1890)
1941 - Tullio Levi-Civita, İtalyan matematikçi (d. 1873)
1953 - Fahri Bük, Türk siyasetçi (d. 1897)
1956 - Baba Salim Öğütçen, Türk halk şairi (d. 1887)
1963 - Aleksander Ładoś, Polonyalı diplomat, konsolosluk memuru, gazeteci ve politikacı (d. 1891)
1972 - Joseph Cornell, Amerikalı heykeltıraş (d. 1903)
1986 - Harold Macmillan, İngiliz siyasetçi ve eski Birleşik Krallık Başbakanlarından (d. 1894)
1986 - Andrey Tarkovski, Rus film yönetmeni, yazar ve aktör (d. 1932)
1987 - Emin Barın, Türk hattat ve cilt sanatçısı (d. 1913)
1988 - Sıtkı Yırcalı, Türk siyasetçi (d. 1908)
1989 - Süreyya Ağaoğlu, Türk avukat ve yazar (Türkiye'nin ilk kadın avukatı) (d. 1903)
2007 - Phil O'Donnell, İngiliz futbolcu (d. 1972)
2018 - Yehoşua Glazer, İsrailli millî futbolcu (d. 1927)
2020 - Hatem Ali, Suriyeli aktör ve yönetmen (d. 1962)
2020 - Claude Bolling, Fransız caz piyanisti, besteci, aranjör ve aktör (d. 1930)
2020 - Pierre Cardin, İtalyan asıllı Fransız modacı (d. 1922)
2020 - Richard Choruma, Zimbabveli eski millî futbolcu (d. 1978)
2020 - Josefina Echánove, Meksikalı aktris, model ve gazeteci (d. 1927)
2020 - Miguel Ángel Gutiérrez Machado, Meksikalı politikacı (d. 1960)
2020 - Alexi Laiho, Finlandiyalı müzisiyen (d. 1979)
2020 - Luke Letlow, Amerikalı siyasetçi (d. 1979)
2020 - Corrado Olmi, İtalyan aktör ve komedyen (d. 1926)
2020 - Serafim Papakostas, Yunan Rum Ortodoks başpiskopos (d. 1959)
2020 - Luigi Snozzi, İsviçreli mimar (d. 1932)
2022 - Ruggero Deodato, İtalyan film yönetmeni, senarist ve aktör (d. 1939)
2022 - Eduard Artemyev, Rus besteci ve senarist (d. 1937)
2022 - Pelé, Brezilyalı futbolcu (d. 1940)
2022 - Ian Tyson, Kanadalı şarkıcı, müzisyen, yapımcı ve söz yazarı (d. 1933)
2022 - Vivienne Westwood, İngiliz eğitimci, moda tasarımcısı, aktivist ve iş kadını (d. 1941)
2024 - Linda Lavin, Amerikalı aktris ve şarkıcı (d. 1937)
2024 - Aaron Brown, Amerikalı gazeteci (d. 1948)
2024 - Jimmy Carter, Amerikalı siyasetçi, Amerika Birleşik Devletleri'nin 39. Başkanı ve Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1924)
Tatiller ve özel günler

| g t Yılın ay ve günleri |
| --- | --- |
Bugün: 2 Mart 2025 [yenile]
Ocak: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 
Şubat: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 
Mart: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 
Nisan: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Mayıs: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Haziran: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Temmuz: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Ağustos: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Eylül: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Ekim: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Kasım: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Aralık: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Standart olmayan tarihler
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Tortum

Başlığın diğer anlamları için Tortum (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Tortum |
| --- | --- |
İlçe

 Erzurum İli Siyasi Haritası
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Erzurum
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Fatih Bayram
 • Belediye başkanı: Muammer Yiğider (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam: 1467 km²
Rakım: 1450 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 17.054
 • Kır: -
 • Şehir: 21.661
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 25430
İl alan kodu: 442
İl plaka kodu: 25
Resmî site Tortum Kaymakamlığı   Tortum Belediyesi
Türkçede Haho olarak bilinen Hahuli Manastırı (Gürcüce - ხახულის მონასტერი) Bagrationi hanedanıdan Tao hükümdarı Kurapalati III. Davit tarafından 976-1001 yıllarında yaptırılmış bir Gürcü manastırıdır.Bağbaşı (Haho)
Tortum, Erzurum ilinin bir ilçesi ve bu ilçenin merkezidir.
Etimoloji

Gürcüce Tortomi (თორთომი) veya Tortum, eskiden sadece bölgenin adıydı. Bugünkü Tortum kasabasının eski adı ise Nihahi'ydi. Nihahi, günümüzde Yusufeli ilçesine bağlı Yokuşlu köyünün de eski adıdır. İbn Bibi'nin 1281 tarihli eserinde Nihahi adı Nihah (نخاخ) şeklinde yazılmıştır. Bugünkü Tortum kasabasının eski adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Nihah (نخاخ) biçiminde yer alır. Bu listede bugünkü Tortum kasabasından "Nihah Mahallatı" (Nihah Mahalleleri) şeklinde söz edilirken, Tortum kazasının idari merkezi olarak da bilinen Tortumkale ise "Tortum Kala" olarak geçer. Nihah'a bu tarihten sonra Tortum adı verilmiştir.
Tarihçe

İspir’den Erzurum’a giden yol ile Narman ve Oltu vadisini doğuya bağlayan bir kavşak konumunda olması sebebiyle önemli bir yere sahip olan Tortum'un, tarihi çok eskiye dayanmakta ancak yörede ilk yerleşimin ne zaman ve kimler tarafından yapıldığı hakkında kesin bilgi bulunmamaktadır. Bununla beraber Tortum yakınlarında yapılan Arkeolojik araştırmalar, yörenin Prehistorik bir yerleşme özelliği sergilediğini ve Karaz Kültürü'ne dahil olduğunu göstermektedir.
Antik kaynaklarda Tortum yöresi, Taokhlar ülkesi sınırları içerisinde gösterilmektedir. Ksenophon, Taokhlar'ı tüm yiyeceklerini içine depoladıkları müstahkem mevkilerde oturan topluluk olarak tasvir etmektedir. Bizans İmparatorluğu döneminde Theodosiopolis Theması'nın kuzey kısmını oluşturan Tortum yöresi, 662 yılında Arapların Erzurum ve çevresini fethiyle gündeme gelmiştir.
1080 yılında Bizans'tan alınan yerleşim Saltuklu topraklarına katıldı. Saltuklu Beyliği'nin yıkılmasından sonra yörede Gürcü beylerinin hakimiyeti başladı. 1284 yılında Anadolu Selçuklu Devleti egemenliğine girdi. Daha sonra yeniden Gürcü hakimiyeti görülen Tortum ve çevresinde Timurlular topraklarına katıldı. Timurlular'ın bir süre sonra çekilmesiyle bölge Karakoyunlu ve Akkoyunlu mücadelesine sahne oldu. 1458'de Akkoyunlu egemenliğine giren yerleşim, 1467 yılında ilk defa Osmanlı topraklarına katıldı. Ancak kısa süre sonra Gürcüler yeniden Tortum ve çevresinde hakimiyet kurdu. Daha sonra Gürcü beyleri ile Osmanlı arasında sıklıkla el değiştiren yöre, 1537 tarihinde Osmanlı tarafından tekrar ele geçirilmiştir. 1549 yılındaki Gürcistan seferi ile kesin olarak Osmanlı egemenliğine dahil olmuştur.
Osmanlı hakimiyetine giren Tortum, 17. yüzyıl sonlarına kadar Erzurum Eyaleti'nin sancağı oldu. 19. yüzyılda bazen İspir kazasına bağlı bir nahiye merkezi olan Tortum, bazen de Erzurum’a bağlı bir kaza olarak kaydedilmiştir. 19. yüzyıl sonlarında yapılan idari düzenleme neticesinde İspir kazasının bir nahiyesi olarak Bayburt sancağına bağlanmıştır ancak hemen sonrasında halkın talebi üzerine kaza statüsüne çıkarılarak Erzurum merkez sancağına bağlandı.
Tortum şehrinin merkezi önceleri Tortumkale mahallesi olup, daha sonra (Nihah) mahallesi olmuştur. Tortum, adını aynı isimle anılan çaydan almaktadır.
Coğrafya

İlçe Erzurum'un kuzeyinde Karadeniz bölgesinde 1467 km2'lik bir alana kurulmuş olup, Erzurum ili Oltu, Pasinler, Narman, İspir, Yusufeli ve Uzundere ilçeleriyle çevrilidir. Dar ve uzun bir vadi üzerine kurulan ilçenin arazi yapısı epey dağlık ve kırlıktır. İlçenin denizden yüksekliği 1450 metredir. Tortum, Karadeniz Bölgesinin Doğu Karadeniz bölümü sınırları içinde Tortum Çayı vadisinde kurulmuş bir yerleşim alanıdır. Güney ve batısında karasal, kuzey ve doğusunda nispeten Karadeniz iklimi hüküm sürmektedir. Erzurum'a 52 km mesafededir. Dağlık bir arazi yapısına sahip olmasına rağmen Tortum Çayı çevresinde kurulan köyleriyle vadi içindeki cenneti andırır. Önemli iki sıradağı vardır. Bunlardan birisi Tortum Çayı vadisinin doğusunda uzanan ortalama 3000 metre yüksekliğinde olan Akdağ ve Mescit Dağı'dır. Tortum isminin kaynaklarda; "Tortomi", "T’orto’m", "Tortoman", "Tartum", "Torcon" benzer ama farklı yazılışlarda göze çarpmaktadır. Kelimenin kökü "Tor"’dur. Bu da Mesxiler ile birlikte Gürcü kaynaklarında zikredilen Tor kabilesinden, onların yerleştikleri bölge ve kale adı olarak günümüze kadar varlığını sürdürebilmiştir. Ayrıca "Tori", Tiflis bölgesinde "Qori" kazası’nda bir kentin adıdır. Osmanlı kaynaklarında ise "Sengistân" / dağlık-taşlık yer olarak kaydedilmiştir.
Nüfus ve sosyal yapı

İlçede 3 farklı etnik grup mevcuttur. Nüfus piramidi sırasıyla;
Türkler
Hemşinliler
Çerkesler
İlçede nüfusun etnik köken dağılımı ise şöyledir. İlçe genelinde nüfus çoğunluğunu Kıpçak Türkleri oluşturmaktadır. Geri kalan nüfus ise Rize ilinin İkizdere, Hemşin ve Çamlıhemşin ilçelerinin dağlık kesimlerinden 1850'li ve 1920 yılları arasında göç edip ilçenin özellikle kuzey batı kesimindeki; Peynirli, Serdarlı-Ödhük, Çataldere-Korker, Uzunkavak, Gökdere, Tipili, Yağcılar ve Karlı-Norxşen gibi köylerine yerleşen Hemşinliler ve Lazlar'dan oluşmaktadır.
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 31.247 | 1.107 | 30.140 |
| 1935 | 42.044 | 1.463 | 40.581 |
| 1940 | 43.255 | 1.534 | 41.721 |
| 1945 | 44.935 | 1.635 | 43.300 |
| 1950 | 49.712 | 1.720 | 47.992 |
| 1955 | 35.768 | 1.958 | 33.810 |
| 1960 | 38.817 | 2.229 | 36.588 |
| 1965 | 42.900 | 2.304 | 40.596 |
| 1970 | 43.893 | 3.326 | 40.567 |
| 1975 | 46.210 | 4.110 | 42.100 |
| 1980 | 45.749 | 4.315 | 41.434 |
| 1985 | 46.900 | 5.231 | 41.669 |
| 1990 | 34.100 | 5.349 | 28.751 |
| 2000 | 38.697 | 7.905 | 30.792 |
| 2007 | 22.372 | 4.449 | 17.923 |
| 2008 | 23.435 | 4.279 | 19.156 |
| 2009 | 22.495 | 4.841 | 17.654 |
| 2010 | 22.324 | 4.507 | 17.817 |
| 2011 | 20.560 | 3.923 | 16.637 |
| 2012 | 20.078 | 4.052 | 16.026 |
| 2013 | 18.819 | 18.819 | veri yok |
| 2014 | 17.394 | 17.394 | veri yok |
| 2015 | 16.007 | 16.007 | veri yok |
| 2016 | 15.173 | 15.173 | veri yok |
| 2017 | 14.391 | 14.391 | veri yok |
| 2018 | 17.054 | 17.054 | veri yok |
| 2019 | 18.135 | 18.135 | veri yok |
| 2020 | 21.661 | 21.661 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Kültür, turizm ve iklim

Kültürel anlamda Tortum çok renkli bir yapıya sahiptir. İlçede, Kafkas kültürü, Erzurum (Dadaş) kültürü ve Doğu Karadeniz (Hemşin) kültürü ve yaşam tarzı hakimdir. İlçe merkezi ve köylerinde davul, zurna, tulum ve kaval gibi yöresel enstrümanlar çalınır. Geleneksel halk oyunları ise Bar oyunları ve horondur. Yörede yapılan yemek kültüründe ise Kafkas ve Karadeniz kültürünün yoğun etkisinden dolayı hamur işi ön plandadır (Tandır kete'si, Hemşin ketesi, sini ketesi, kuymak, gaygana, hıngel, seron, kavod gibi).
Kültürel eğlenceler, özellikle 1980 ve 1990'lı yıllara kadar Hemşinliler'in yaşadıkları köylerde; Noel ve Yılbaşı kutlama, (Bubulik) oynatma, Karakoncoloz oynatma ve Yayla'ya göç şenlikleri gibi, geçmiş kültürlerine özgü adet ve gelenekler yöredeki Hemşinliler tarafından yaşatılmıştır. Günümüzde bu eski kültürel değerler kentlere göçten sonra yok olmuştur.
Her yıl ilkbahar döneminde Tortum un Pehlivanlı beldesi (Vihik)'de ve Tortum merkezde festival havasında yapılan Türk ata sporu Karakucak güreşi'de yöre halkından yoğun ilgi görmektedir ve yörede yıllardır yapılan bu spor etkinliği birçok güreşçinin yetişmesine sebep olmuştur.
Unutulmaya yüz tutsa da yöredeki Türk kültürü'nde ise bir kuşak öncesine kadar varlığını koruyan, ziyaret yerlerinde dilek tutmak, bazı kutsal sayılan ağaçlara bez bağlamak, aynı şekilde bazı yerlerdeki sulara madeni eşya ve para atıp dilek tutmak gelenekleri de eski Türk kültürünün izlerini taşımaktadır.
Son yıllarda Cağ kebabı adı verilen (eski ismi Bico) keçi ve koyun etinden yapılan et yemeği ise Tortum yöresine ve Artvin/Yusufeli) Kafkas kültürüne has bir lezzettir. İlçede belli başlı mevcut tarihî eserler şunlardır; Tortum Kalesi, Hahuli Manastırı, Öşvank kilisesi, tarihi su kemerleri ve hâlen daha kazı çalışması yapılmamış Neolitik döneme ait höyükler ve yörede sıkça rastlanılan şapeller ve köprülerdir.
İlçe Karadeniz bölgesinde olması sebebiyle, Doğu Karadeniz iklimi görülür. İlkbahar yağışları boldur, sıkça sel felaketi yaşanmasına sebep olur, ayrıca yüksek kesimlerde karasal iklim de mevcuttur. İlçedeki önemli akarsular ise şunlardır: Tortum Çayı ve kaynağını Mescid Dağları'nda bulunan göllerden alan Ödük Deresi'dir. Bu iki akarsu da Çoruh-(çorohi) nehrine karışmaktadır. Vadiler boyunca yer alan köyler, ormanlık alanlar ve meyve bahçeleri eşsiz güzelliklere sahiptir. Tortum Çayı'nda yapılan Rafting organizasyonları ve ilçe'nin en kuzey ucunda yer alan Tortum Gölü ve Tortum Şelalesi eşsiz doğal güzelliğiyle yerli ve yabancı turistlerin uğrak yeridir.
Ekonomi

Erzurum'un en iyi yeşil ve ormanlık alanları burada yer almaktadır. Geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Hayvancılık başta gelir. Özellikle yaylacılık yöre halkı için önemlidir. Tarım ise meyve bahçelerinde meyve üretimi yaparak gerçekleştirilir. Vadi tabanlarında yer alan kesimlerde meyvecilik ve sebze ekimi yapılır. Son yıllarda modern usullerle yapılan meyvecilik gelişme kaydetmiştir. Son yıllarda seracılık da artış göstermiştir. Arıcılık da önemli bir paya sahiptir.
Tortum son 25 yıldır yoğun bir şekilde dışarıya göç vermiştir. Arazi şartlarının uygun olmaması, ilçe halkının büyük çoğunluğunu gurbetçiliğe zorlamıştır. Tortumlular genellikle İstanbul, Bursa,İzmir, Kemalpaşa) ve Erzurum merkeze göç etmiştirler. Kentlerde; resmî kurumlarda memurluk ve işçilik, esnaflık olarak da tesisatçılık, Fırıncı'lık, restaurant, vb. sektörlerde iş yapan Tortum insanı çok çalışkandır, örneğin; Erzurum'un Cumhuriyet Caddesi'ndeki 1920 yılından beri hizmet veren meşhur (Tufan-Restaurant) ve Kongre caddesinde bulunan meşhur (Hemşin-Karafırını) Tortumlulara aittir. Erzurum ve Türkiye'deki birçok ünlü Cağ kebabı yapan salon ve lokantaların büyük bir kısmı Tortumlular'ın işletmesindedir.
Norşin Şapeli,Serdarlı, Ödük
Tortum Cağ kebabı / Eski adı ile (Bico)
Gitter (Salzgitter)

Salzgitter-Gitter'in arması
Salzgitter-Gitter
Gitter, Aşağı Saksonya'daki Salzgitter bağımsız şehrinin 31 ilçesinden biri olup Süd bölgesinde yer almaktadır. Gitter (aynı zamanda “Gitter am Berge” olarak da bilinir). 1940 yılına kadar Goslar bölgesinde bağımsız bir içeydi. Nisan 1940'ta ilçe, o zamanki Salzgitter şehrine (bugünkü Salzgitter-Bad) dahil edildi ve 1949'da Salzgitter'in bağımsız bir ilçesi oldu.
Salzgitter-Gitter'in hava fotoğrafı