Patoloji
Patolojinin tarihçesi

Çoğu pozitif düşünce ve bilimsel eylemin başlangıcının ve evriminin belirlenmesinde yazılı kaynakların katkıları aranır. Yazılı kaynaklar Patolojinin başlangıcını eski Mısır uygarlığına götürmektedir.  Bu kaynakların en önemlileri papirüs üzerine yazılmış iki adet belgedir: Edwin Smith Papirüsü (İ.Ö.17.) ve Papyrus Ebers (İ.Ö.1550ler). Arkeologların bir bölümü antik sitelerde buldukları iskeletlerde izledikleri patolojileri değerlendirme çabasına girmişler ve bu çabalar “Paleopatoloji” bilim dalının doğmasına yol açmıştır.
Patoloji çok eski bir tıp dalıdır. Ancak bilimsel açıdan bakıldığında modern patolojinin 19. yüzyılda hücreyi temel alan modern patolojinin (hücre patolojisi) Rudolf Virchow (1821–1902) ile başladığı varsayılır. Virchow’un pek konuşulmayan üç ilgi alanı daha vardı; politika, antropololoji ve arkeoloji. Politik niteliklerinin Alman toplumuna ne kazandırdığını bilemiyoruz ama arkeoloji bilgisiyle tüccar Schliemann’ın Truva’yı bulmasına ve soymasına yardım etmişti. Milletvekilliği yaparken Patoloji Enstitüsünü kurdu. Doku kesitlerini hazırlayarak ve inceleyerek bugün bile kullanılan çok sayda kavramın (lösemi, atrofi, hipertrofi, amiloid, miyelin, teratom, şok, vd) tanımını yaptı, konferans konuşmaları ve kitaplar üretti. Ancak canlı etkenlerin varlığına inanmıyordu. Louis Pasteur’ün (1822-1895) “canlı etkenlerin varlığı”nı kanıtladığı konferansını izleyip salonu öfkeyle terk edene dek. Nobelli dönemlere girmeden önceki son aşamalarda sistemik patoloji ve fizyopatoloji (patofizyoloji) kavramlarını geliştirildi.
| --- | --- |
Hippokrates (İ.Ö. 460-370): Bodrum'un karşısındaki Kos adalı hekim; yüzyıllardır sağlıkçıların idolü
Herophilos (İ.Ö.335–280)  Erasistratos (İ.Ö. 304–250): İlk otopsi ya da disseksiyon girişimleri
Cornelius Celsus (İ.Ö.26-İ.S.50): Yangı (inflamasyon) ilkeleri: rubor, dolor, calor, tumor
Cladius Galenos (130-210): Kanser kavramı; Yangı (inflamasyon) ilkelerine "functio lease" eklemesi
Mondino de Liuzzi (1270-1326): Anatomi-patolojik anatomi eğitimi amaçlı diseksiyonlar; ilk Anatomi kitabı (Bologna Üniversitesi, İtalya)
Andreas Vesalius (1514-1564): İlk anatomi atlası
Antonio Benivieni (1443–1502): İlk patoloji kitabı
Thomas Willis (1621-1675): Beyin tabanındaki Willis poligonunun tanımlanması
Thomas Sydenham (1624-1689): İngilizlerin Hippokrates'i; dönemin önemli Patoloji kitabı yazarı Sydenham koresinin tanımlanması
Giovanni B. Morgagni (1682–1771): Klinikopatolojik çalışmalar; 700 hastasının hastalık öykülerini ve otopsi bulgularını içeren kitap
Antonio Valsalva (1666–1723): Kulak ve kalp anatomisinde önemli saptamalar
Thomas Addison (1793–1860): Addison hastalığının tanımlanması; hematoloji ve B12 vitamini emilimi çalışmaları
Thomas Hodgkin (1798–1866): Hodgkin lenfomasının tanımlanması; koruyucu hekimlik öncülerinden
Carl von Rokitansky (1804–1878): Safra kesesi Rokitansky-Aschoff sinüs divertikülleri tanımı; hümanist filozof
Rudolf Virchow (1821–1902): “Omnis cellula e cellula” tüm hücrelerin anası hücrelerdir (kök hücreler ve kanser hücrelerinin kökeni konusunda çok büyük bir aşama). Prens Frederick'e yapılan larinks biyopsisi (1887); ilk kez mikrotom kullanılarak hazırlanan kesitlerin mikroskopla incelenmesi cerrahi patolojinin ilk uygulamasıdır.
John R. Marrack (1886-1976): İmmunoloji, histokimya, antikorların işaretleyeren antijenlerin yakalanması
Albert Hewett Coons (1912-1978): İmmunofloresan tekniğinin bulunması
Philippa Marrack (1945-...): İmmunoloji ve Moleküler Patoloji çalışmalarınde yeni teknikler, süper antijenler, apoptozis, toksik şok sendromu