Charles Darwin
Yaşamı > İnsanın Türeyişi, cinsel seçilim ve botanik

Daha fazla bilgi: Orkideler'den Varyasyon'a, İnsanın Türeyişi'nden Duygular'a ve Böcekçil Bitkiler'den Solucanlar'a
Hayatının son yirmi iki yılında tekrarlayan hastalık nöbetlerine rağmen Darwin'in çalışmaları devam etti. Teorisinin bir özeti olarak Türlerin Kökeni'ni yayınladıktan sonra deneylere, araştırmalara ve "büyük kitabını" yazmaya devam etti. Toplumun ve zihinsel yeteneklerin evrimi de dahil olmak üzere, insanların daha önceki hayvanlardan türeyişini ele almış, vahşi yaşamdaki dekoratif güzelliği açıklamış ve yenilikçi bitki çalışmalarına yönelmiştir.
Böcek tozlaşmasıyla ilgili araştırmalar, 1861'de yabani orkidelerle ilgili yeni çalışmalara yol açtı ve çiçeklerinin her türe özgü güveleri çekmek ve çapraz döllenmeyi sağlamak için uyarlandığını gösterdi. 1862'de Fertilisation of Orchids (Orkidelerin Döllenmesi), doğal seçilimin karmaşık ekolojik ilişkileri açıklama ve test edilebilir tahminlerde bulunma gücünün ilk ayrıntılı gösterimini yaptı. Sağlığı kötüleştikçe, tırmanan bitkilerin hareketlerini izlemek için yaratıcı deneylerle dolu bir odada hasta yatağında yattı. Hayran ziyaretçileri arasında Lamarkizm ve Goethe'nin idealizmini birleştiren Darwinizm'in gayretli bir savunucusu olan Ernst Haeckel de vardı. Wallace, giderek daha fazla spiritüalizme yönelmesine rağmen destekleyici olmaya devam etti.
Darwin'in The Variation of Animals and Plants Under Domestication (Evcilleştirme Altında Hayvanların ve Bitkilerin Değişimi) (1868) adlı kitabı, planladığı "büyük kitabın" ilk bölümüydü ve kalıtımı açıklamaya çalışan başarısız pangenezis hipotezini içeriyordu. Büyüklüğüne rağmen ilk başta çok sattı ve birçok dile çevrildi. Doğal seçilim üzerine ikinci bir bölümün çoğunu yazdı, ancak bu bölüm hayattayken yayınlanmadı.
Lyell insan tarih öncesini çoktan popüler hale getirmiş, Huxley de anatomik olarak insanların insansı olduğunu göstermişti. Darwin, 1871'de yayınlanan İnsanın Türeyişi ve Cinsiyete Göre Seçilim adlı kitabında, insanların hayvan olduğuna dair çok sayıda kaynaktan elde edilen kanıtları ortaya koymuş, fiziksel ve zihinsel özelliklerin sürekliliğini göstermiş ve tavus kuşunun tüyleri gibi pratik olmayan hayvan özelliklerinin yanı sıra insanın kültür evrimini, cinsiyetler arasındaki farklılıkları ve fiziksel ve kültürel ırksal sınıflandırmayı açıklamak için cinsel seçilimi sunmuş, ancak insanların tek bir tür olduğunu vurgulamıştır. Nature dergisindeki bir başyazıya göre: "Charles Darwin köleliğe karşı çıkmasına ve insanların ortak bir ataya sahip olduğunu öne sürmesine rağmen, beyazların diğerlerinden daha yüksek olduğu bir ırklar hiyerarşisini de savunmuştur."
Charles Darwin'den fizyolog John Burdon-Sanderson'a mektup
'ın Darwin'in ölümünden kısa bir süre önce yayınlanan 1882 tarihli almanağı, onu kaostan Viktorya dönemi beyefendisine evrimin ortasında  başlığıyla tasvir eder.
Görüntüler kullanarak yaptığı araştırmalar, insan psikolojisinin evrimini ve hayvanların davranışlarıyla sürekliliğini tartışan, basılı fotoğrafların yer aldığı ilk kitaplardan biri olan 1872 tarihli İnsan ve Hayvanlarda Duyguların İfadesi adlı kitabında genişletildi. Her iki kitap da çok popüler oldu ve Darwin görüşlerinin genel kabul görmesinden etkilendi ve "herkes şok olmadan bu konu hakkında konuşuyor" dedi. Vardığı sonuç şuydu: "İnsan tüm asil nitelikleriyle, en aşağılanmış olana karşı hissettiği sempatiyle, yalnızca diğer insanlara değil en alçakgönüllü canlıya kadar uzanan yardımseverliğiyle, güneş sisteminin hareketlerine ve yapısına nüfuz eden tanrısal zekâsıyla - tüm bu yüce güçleriyle - bedensel yapısında hâlâ alçakgönüllü kökeninin silinmez damgasını taşır."
Evrimle ilgili deneyleri ve araştırmaları Insectivorous Plants (Böcekçil Bitkiler), The Effects of Cross and Self Fertilisation in the Vegetable Kingdom (Sebzeler Aleminde Çapraz ve Kendine Döllenmenin Etkileri,) aynı türden bitkilerde farklı çiçek biçimleri ve The Power of Movement in Plants (Bitkilerde Hareketin Gücü) adlı kitapları yazmasını sağladı. Bilimsel çalışmalarında sebat etmesi için teşvik ettiği Mary Treat de dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki bilimsel muhabirlerinden bilgi toplamaya ve görüş alışverişinde bulunmaya devam etti. Darwin, bitkilerde etoburluğun önemini fark eden ilk kişiydi. Botanik çalışmaları Grant Allen ve H. G. Wells de dahil olmak üzere çeşitli yazarlar tarafından yorumlandı ve popülerleştirildi ve 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında bitki biliminin dönüşümüne yardımcı oldu.