Avrasyatik diller
Kavramın tarihi > Pagel vd.

2013'te Mark Pagel, Quentin D. Atkinson, Andreea S. Calude ve Andrew Meade, bu itirazların üstesinden gelmeye çalışan istatistiksel kanıtlar yayınladı. Daha önceki çalışmalarına göre çoğu kelimede mevcut dil değiştirme teorileriyle tutarlı olarak, 2.000 ila 4.000 yıl arasında bir "yarı ömür" gözlenir. Bununla birlikte, 10.000 ila 20.000 yıl veya daha fazla yarı ömürle çok daha yavaş bir ikame oranı sergileyen bazı kelimeler - sayılar, zamirler ve belirli zarflar - belirlediler. Çeşitli modern dillerdeki araştırmalardan yola çıkan yazarlar, mevcut telaffuzdan bağımsız olarak anahtar kelimeler için aynı yavaş değiştirme oranlarını gösterebildiler. Büyük ölçüde değişmeyen sözcüklerden oluşan sabit bir çekirdek kelime dağarcığının tüm insan söyleminin ortak bir özelliği olduğu ve kullanım sıklığıyla ters orantılı olarak model değiştirmenin olduğu sonucuna varmışlardır.
Pagel vd., Dünya Dilleri Etimolojik Veritabanı'nda (LWED) listelenen yedi dil ailesinden proto-kelimelerin varsayımsal rekonstrüksiyonlarını kullandı. Aramalarını Swadesh temel kelime listesi tarafından tanımlandığı gibi en yaygın 200 kelimeyle sınırladılar. İki veya daha az dil ailesi için proto-kelimeler önerildiği için on iki kelime hariç tutulmuştur. Kalan 188 kelime, (bazen belirli bir aile için birden fazla yapı ile) 3804 farklı rekonstrüksiyon sağlamıştır. Geleneksel karşılaştırmalı dil bilimin aksine, araştırmacılar herhangi bir eşleştirmenin (benzer seslere dayalı olarak) eş kökenli olduğunu "kanıtlamaya" çalışmadılar, bunun yerine her bir eşleştirmeyi hataya açık ikili rastgele değişken olarak ele aldılar. Olası eş kökenli eşleşmeler kümesi daha sonra tahmin edilebilir düzenlilikler için bir bütün olarak analiz edildi.
Sözcükler, kaç dil ailesinin sözcükle eş kökenli olduğuna göre gruplara ayrıldı. 188 kelime arasında, eş kökenli gruplar 1'den (eş kökenli olmayan) 7'ye (tüm diller eş kökenli) kadar olup, ortalama 2,3 ± 1,1'dir. Eş kökenli sınıf büyüklüğünün dağılımı, varyant bozulma oranları hipotezi tarafından tahmin edildiği gibi pozitif olarak çarpıktı (büyük gruplardan çok daha fazla küçük gruplar). Sözcükler daha sonra dünya çapındaki genel kullanım sıklıklarına, sözcük türüne ve önceden tahmin edilen değiştirme oranlarına göre gruplandırıldı. Eş kökenli sınıf büyüklüğü, tahmini değiştirme oranı ile pozitif olarak ilişkiliydi (r=0,43; p<0,001). Sözcük türü ile birleştirilen genelleştirilmiş frekans da sınıf büyüklüğünün güçlü bir ön görücüsüydü (r=0,48; p<0,001). Pagel vd. "Bu sonuç, tahmin edilen kısa yarı ömürleriyle tutarlı olarak, nadiren kullanılan kelimelerin tipik olarak derinden atalara ait olacak kadar uzun süre var olmadığını, ancak eşik frekansının üzerinde kelimelerin daha fazla kararlılık kazandığını ve bunun daha sonra daha büyük eş kökenli sınıf boyutları anlamına geldiğini göstermektedir." sonucuna varırlar.
Yirmi üç kelime anlamı, dört veya daha fazla eş kökenli sınıf büyüklüğüne sahipti. Bu 23 kelime arasından 1.000 konuşulan kelimede birden fazla kullanılan kelimeler (χ2 =24,29; P<0,001), zamirler (χ2=26,1; P<0,0001) ve zarflar (χ2 =14,5; P=0,003) bunlar arasında aşırı temsil ediliyordu. Sözcük türü için kontrol edilen sık kullanılan kelimelerin hakkında eş kökenli hükmü verilmesi nadiren kullanılan kelimelere göre 7,5 kat daha olasıydı (P<0,001). Bu bulgular, ses ve anlamı uzun süreler boyunca korumayı daha çok seven kelime sınıfları hakkındaki a priori tahminleriyle eşleşti. Yazarlar, "Bu kelimeleri ses karşılıklarından bağımsız olarak tahmin etme yeteneğimiz, ön kelimelerin güvenilmez veya yanlış olduğunu veya aralarındaki belirgin fonetik benzerliklerin şans eseri ses benzerlikleri yansıttığı gibi bu tür uzun menzilli dilsel yeniden yapılandırmalara yöneltilen olağan eleştirileri çürütür." şekline yazdılar. İlk konuda, hatalı yeniden yapılandırmaların sinyalleri güçlendirmemesi, zayıflatması gerektiğini savunuyorlar. İkincisinde, verilerin gösterdiğinin aksine, şans benzerliklerinin tüm kelime kullanım sıklıklarında eşit derecede yaygın olması gerektiğini savunuyorlar.
Ekip daha sonra incelenen yedi dil ailesinin filogenetik ağaçlarını tahmin etmek ve tarihlendirmek için bir Markov zincirli Monte Carlo simülasyonu oluşturdu. Beş ayrı çalışma da, üç dil ailesi grubu içeren aynı (köksüz) ağacı üretti: Altayca, Inuit-Yupikçe ve Çukçi-Kamçatkaca'nın bir doğu grubu; Güney Kafkasça ve Dravidce'nin bir orta ve güney Asya grubu; ve Hint-Avrupaca ve Uralca'nın bir kuzey ve batı Avrupa grubu. Kalibrasyon olarak Proto-Hint-Avrupaca ve Proto-Çukçi-Kamçatkaca için yerleşik yaş tahminleri kullanılarak diğer iki köklenme düşünülmüştür. İlki ağacın kökünü, proto-Dravidce'ye giden dalın orta noktasına koyar ve Avrasyatik için 14450 ± 1750 yıl öncesi olarak bir tahmini köken tarihi verir. İkinci kök, ağacın kökünü proto-Güney Kafkasça dalına koyar ve 15610 ± 2290 yıl öncesi tarihini verir. Dâhilî düğümler daha az kesinliğe sahiptir, ancak şans beklentilerini aşar ve üst düzey yaş tahminini etkilemez. Yazarlar şu sonuca varıyor: "Tahmin edilen tüm yaşlar dikkatli bir şekilde ele alınmalıdır, ancak tahminlerimiz, bu grubu oluşturan dil ailelerinin neredeyse aynı anda yayılmasını, ~15.000 yıl önce son buzul çağının sonunda Avrasya'daki buzulların geri çekilmesine bağlayan önerilerle tutarlıdır."
Karşılaştırmalı yöntemle tarihsel dilbilimde uzmanlaşan birçok akademisyen, makalenin sonuçlarına şüpheyle yaklaşıyor ve varsayımlarını ve metodolojisini eleştiriyor. Pennsylvania Üniversitesi blogu Language Log'da yazan Sarah Thomason, makalenin dayandığı LWED verilerinin doğruluğunu sorguluyor. LWED'in çoğu kelime için birden fazla olası proto-kelime rekonstrüksiyonunu listelediğini ve şans eşleşmelerinin olasılığını artırdığını belirtiyor. Pagel vd. bu eleştiriyi öngörüp ve nadiren kullanılan kelimelerin genellikle daha fazla önerilen yeniden yapılandırmalara sahip olduğundan, bu tür hataların istatistiklerin gerçekte gösterdiğinin "ters yönde bir önyargı oluşturması" gerektiğini (yani, kaynak tek başına şans olsaydı seyrek kullanılan kelimelerin daha büyük aynı kökenli gruplara sahip olması gerekir) belirtir. Thomason ayrıca, LWED'e genellikle Avrasyatik'ten bile daha geniş önerilen bir üst aile olan Nostratik'e inananlar tarafından katkıda bulunulduğundan, verilerin muhtemelen eş kökenli olarak değerlendirilebilecek ön-kelimelere karşı önyargılı olduğunu savunuyor. Pagel vd. "bu önyargıyı dışlayamayacaklarını" itiraf ediyorlar, ancak önyargının sistematik olarak sonuçlarını etkilemesinin olasılığının düşük olduğunu düşündüklerini söylüyorlar. Genellikle uzun ömürlü olduğuna inanılan belirli kelime türlerinin (örneğin sayılar) 23 kelimelik listelerinde yer almadığını, modern toplumda nispeten düşük öneme sahip, ancak eski insanlar için önemli olan diğer kelimelerin (örneğin ağaç kabuğu ve kül) listede yer aldığını, eş kökenlilerin sebebinin bu taraflılık ve önyargıların olduğu yargısına şüphe düşürdüğünü iddia ediyorlar. Thomason, istatistiklerin kendileri hakkında yorum yapmak için "kalifiye olmadığı"nı söylüyor, ancak girdi olarak kötü verileri kullanan herhangi bir modelin güvenilir sonuçlar sağlayamayacağını söylüyor.
Asya Pereltsvaig makalenin eleştirisine farklı bir yaklaşım getiriyor. Pagel listesindeki bazı kelimelerin tarihini (İngilizce) özetleyerek, İngilizce dilinin 1.500 yıllık gayet iyi bilinen tarihinde bile ne kadar değiştiğini göstererek bu tür kelimelerin 15.000 yıl öncesine ait herhangi bir ses ve anlam eşleşmesini korumalarının imkânsız olduğu sonucuna varıyor. Ayrıca yazarların başlangıçta "yanlış yere baktıklarını", çünkü "dilbilgisel özelliklerin ailevi ilişkilerin göstergesi olarak kelimelerden daha güvenilir olduğunu" belirtiyor.
Pagel vd. ayrıca sonuçlarına yönelik diğer iki olası itirazı da inceledi. Bir kelimenin birçok dil ailesinde sadece ödünç alma nedeniyle aynı kökten görünmesinin sık sık ileri ve geri alınmasını gerektireceği temelinde, dilsel ödünç almayı sonuçlarda önemli bir faktör olarak dışlarlar. Bu, dil gruplarının kapsadığı geniş coğrafi alan ve sık kullanılan kelimelerin modern zamanlarda ödünç alınma olasılığının en düşük olması nedeniyle olası görülmemektedir. Son olarak, basit fonolojilerle kapalı sınıf kelimeleri bir kenara bırakmanın (örn. Ben ve biz) sonuçlarını etkilemediğini belirtirler.