stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Agios Ioannis Lampadistis

| UNESCO Dünya Mirası |
| --- | --- |
Agios Ioannis Lampadistis
Konum:  Kıbrıs Cumhuriyeti
Kriter: Kültürel: ii, iii, iv
Referans: 351
Tescil: 1985 (9. oturum)
Uzatma: 2001
Tehlike: 34°59′32″N 32°49′49″E﻿ / ﻿34.9923°K 32.8302°D﻿ / 34.9923; 32.8302
Bölge: Avrupa ve Kuzey Amerika
Agios Ioannis Lampadistis (Yunanca: Αγιος Ιωαννης Λαμπαδιστης), Kıbrıs'taki Kıbrıs Ortodoks Kilisesi'ne bağlı bir kilise kompleksidir. Kilise, 1985 Trodos Bölgesi Boyalı Kiliseler Dünya Mirası Alanı'nın bir parçası olarak UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır.
Tanım

Kilise kompleksi, yerel bir aziz olan Aziz Ioannis Lampadistis'e adanmıştır. Kilise, daha önce bölgede var olduğu bilinen bir manastırın parçasıydı. Kompleks, ortak bir kiremit çatı altında birleşik üç kilise (Agios Ioannis Lampadistis Kilisesi, Agios Iraklidios Kilisesi ve bir Latin şapeli) ve bir narteks içermektedir. Trodos Dağları'ndaki ahır-çatılı kiliselerden biridir ve Kalopanagiotis köyü yakınlarında yer almaktadır. Kilisedeki freskler 13. yüzyıldan 16. yüzyıla kadar tarihlenmektedir.
Aziz Ioannis Lampadistis'in ana kilisesi 18. yüzyılın başında inşa edilmiştir. Yeniden inşa sırasında özgün mimarideki freskler korunmadı.
Aziz Iraklidios Kilisesi, MS 45 yılında ölen Tamassos'un ilk piskoposu Heraclidios'a adanmıştır. Kİliselerin havari Pavlus ve Barnabas tarafından kutsandığı rivayet edilmektedir.[kaynak belirtilmeli]  Kilisede yer alan ve 14. yüzyıla tarihlenen bir freskte İsa'yı çarmıha germeye götüren Romalı askerler, batılı şövalyeler olarak tasvir edilmiştir.
Latin Şapeli'nde yer alan Marienhymnus Akathistos freski, 1500 civarında tamamlanmıştır. Freskte, doğudan gelen üç büyücü, bir at üzerinde bir melek ve bir yıldız bezelidir. Fresk, Bizans sonrası, İtalyanlaştırılmış üç boyutlu resmin bir şaheseri olarak görülür. Frig başlıklarındaki iki cüretkar figürün zıt yönlerde uzaklaşmasıyla mükemmel bir denge sağlanmıştır.
İsa'nın Haç Yolu
Üç büyücünün ayrılışı
Olena Krasovska

| Madalyalar>   Ukrayna adına.Kadınlar Atletizm.Olimpiyat Oyunları |
| --- | --- | --- |
| Gümüş | 2004 Atina | 100 metre engelli |
Olena Krasovska (evlilik öncesi soyadı Ovçarova, Ukraynaca: Олена Красовська, d. 17 Ağustos 1976), 100 metre engellide yarışan Ukraynalı atlet.
Atina 2004 Yaz Olimpiyatları'nda 100 metre engellide 12.45 saniyelik derecesiyle en iyi derecesini yapmıştır. Üç tane Ukrayna şampiyonluğu vardır.
En iyi dereceleri

100 m - 11.53 saniye
100 m engelli - 12.45 saniye
Uzun atlama - 5.99 metre
Nona Gaprindaşvili

| Nona Gaprindaşvili |
| --- | --- |
Nona Gaprindaşvili, Bad Kissingen, 1982
Doğum: 3 Mayıs 1941 (83 yaşında) Zugdidi, Gürcistan SSC
Vatandaşlığı: Gürcistan
Milliyeti: Gürcü
Dünya Kadınlar Şampiyonluğu: 1962–78
FIDE unvanı: Büyükusta (1978)
En yüksek ELO: 2495 (Temmuz 1987)
Nona Gaprindaşvili (d. 3 Mayıs 1941), Gürcü satranç oyuncusu ve FIDE unvanı büyükusta olan ilk kadındır. Altıncı kadınlar dünya satranç şampiyonuydu (1962-1978).
Kariyeri

Gaprindaşvili, 1961'de dördüncü kadın Adaylar Turnuvasını kazandı ve dünya şampiyonu Elisaveta Bykova ile şampiyonluk maçı yaptı. Finalde 9-2 (+ 7−0 = 4) kazanan Gaprindaşvili dünya şampiyonu oldu. Alla Kuşnir'e karşı üç kez (1965: 10–6; 1969: 12– 7; 1972: 12–11) ve Gürcü rakibi Nana İskenderiye'ye (1975: 9-4) karşı bir kez kazanarak unvanını başarıyla savunmaya devam etti. 1978'de, başka bir Gürcü olan, 17 yaşındaki Maia Chiburdanidze'ye 6½ – 8½ (+ 2−4 = 9) yenilerek unvanını devretti.
Gaprindaşvili, 1963, 1966, 1969, 1972, 1974, 1978, 1980, 1982, 1984, 1986, 1990 Kadınlar Satranç Olimpiyatları'nda Sovyetler Birliği ve 1992'de Gürcistan için oynadı. 1980'lerin Kadın Olimpiyatlarını domine eden  SSCB ekibine katkıda bulunan oyuncularından biriydi. 11 takım altın madalyası ve 9 bireysel altın madalya olmak üzere 25 madalya kazandı. Dubai 1986 Olimpiyatları'nda oynadığı on maçın onunu da kazandı.
1964, 1973, 1981, 1983 ve 1985'te Sovyet Kadınlar Şampiyonası'nın beş kez kazandı.
Gaprindaşvili, kariyeri boyunca, erkekler turnuvalarında başarılı bir şekilde yarıştı, 1963/4'te Hastings Challengers turnuvasını kazandı ve 1977'de Lone Pine Uluslararası turnuvasında birinci oldu.
1978'de Gaprindaşvili, Büyük Usta unvanını alan ilk kadın oldu. Toplam 23 oyunda iki büyük usta normunu kazandıktan sonra unvanı aldı. GM unvanı normalde 24 oyun gerektirse de, Lone Pine'daki GM 'norm' gereksinimini aştığı için, FIDE 23 oyunun sonuçlarının 24 oyuna eşdeğer olduğuna kanaat getirdi ve onu ilk kadın Büyük Usta ilan etti.
1975 bir parfüme adı verildi.
1995 yılında Gaprindaşvili ilk kez Kadınlar Dünya Yaşlılar Şampiyonasını kazandı. Ayrıca 2009, 2014, 2015 ve 2016'da (Son üçü 65+ kategorisinde olmak üzere) da bu şampiyonayı kazandı. Ayrıca 2011, 2015, 2016, 2017 ve 2018'de Avrupa Kadınlar Yaşlılar Şampiyonası'nı (Son dördü 65+ kategorisinde) kazandı.
Gaprindaşvili 2005'te Haarlem, Hollanda'da düzenlenen BDO Satranç Turnuvasını 6½ / 10 skor ve 2510 performans puanıyla kazandı.
Gaprindaşvili, 2015 yılında Gürcistan Cumhurbaşkanı Giorgi Margvelaşvili tarafından "ülkeye ve ülkeye yaptığı olağanüstü katkı" ve "Gürcistan'ı uluslararası düzeyde temsil etmesi" nedeniyle Mükemmellik Nişanı'na layık görüldü.
75. yıldönümü onuruna, FIDE Başkanı Kirsan Ilyumzhinov tarafından, Yenilmez satranç kraliçesi unvanıyla Caissa'nın değerli satranç ödülü ile ödüllendirildi. Ödül, Lobortas Klasik Mücevher Evi tarafından yapılmıştır.
Gaprindaşvili, 2018 yılında 77 yaşındayken Dünya Yaşlılar Şampiyonasını kazandı.
Aidan McCollin

| Aidan McCollin |
| --- | --- |
Being Human karakteri

İlk görünüm: 1.1 There Goes the Neighborhood
Canlandıran: Sam Witwer
Bilgileri
Cinsiyet: Erkek
Aidan McCollin, Being Human dizisinin ana karakterlerinden birisi. Bishop tarafından ısırılarak vampire dönüştürülen Aidan, kurtadam arkadaşı Josh'la birlikte, Boston'da bir hastanede hemşir olarak çalışıyor. Geçmişte pek çok vahşete şahit, hatta sebep olan Aidan, insanlara yardım edebileceği bir işte çalıştığı için mutlu. İşi sayesinde, kendisinin asla yaşayamayacağı bir deneyim olan ölümle yüzleşen insanların bu dünyadan huzurla ayrılmasına yardımcı oluyor, kendisi de bir miktar huzur buluyor. Aidan, "insan olmak" için fazlasıyla çaba gösteren arkadaşları Josh ve Sally'yle birlikte yaşıyor.
| g t Syfy yapımı Being Human |
| --- | --- |
Ana karakterler: Aidan McCollin  • Sally Malik  • Josh Radcliff  • James Bishop  • Diğer Being Human karakterleri
Ana oyuncular: Sam Witwer  • Meaghan Rath  • Sam Huntington  • Mark Pellegrino  • Diğer Being Human oyuncuları
Yuliya Graudın

| Madalyalar>   Rusya adına.Kadınlar Atletizm.Dünya Şampiyonaları |
| --- | --- | --- |
| Bronz | 1995 Göteborg | 100 metre engelli |
Yuliya Graudın (Rusça: Юлия Граудынь; d. 13 Kasım 1970) emekli Rus engelli koşucusu. En iyi derecesi Ağustos 1994'te Berlin'de elde ettiği 12.62 saniyelik koşusuydu.
Başarıları

| Yıl | Turnuva | Yer | Sonuç | Tür |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1993 | Dünya Salon Şampiyonası | Toronto, Kanada | 4. | 60 m engelli |
| 1994 | Avrupa Şampiyonası | Helsinki, Finlandiya | 2. | 100 m engelli |
|  | IAAF Grand Prix Finali | Paris, Fransa | 2. | 100 m engelli |
| 1995 | Dünya Şampiyonası | Göteborg, İsveç | 3. | 100 m engelli |
Erten Gazi

Erten Gazi (d. 15 Haziran 1997, Lefkoşa), Şutör gard pozisyonunda görev alan Kıbrıslı Türk profesyonel basketbolcu. İtalya Basketbol Ligi takımlarından Dinamo Sassari'de forma giymektedir.
Anadolu Efes formasıyla 2021 ve 2022 yıllarında olmak üzere iki kere EuroLeague şampiyonluğu yaşadı.
Adolf Schlagintweit

| Adolf Schlagintweit |
| --- | --- |

Doğum: 9 Ocak 1829 Munich, Bavyera Krallığı
Ölüm: 27 Eylül 1852 Kaşgar
Milliyet: Alman
Meslek: botanikçi ve kaşif
Akraba(lar): Hermann Schlagintweit; Robert Schlagintweit

Adolf von Schlagintweit (d. 9 Ocak 1829 - ö. 26 Ağustos 1857) bir Alman botanikçi ve Orta Asya kaşifiydi. Hermann, Adolf ve Robert Schlagintweit kardeşler, İngiliz Doğu Hindistan Şirketi tarafından Güney ve Orta Asya'da dünyanın manyetik alanını incelemekle görevlendirildi. Kunlun dağlarını geçen ilk Avrupalılar ve Karakurum ile Kunlun arasındaki bölgeyi ilk keşfedenler onlardı. Ortak keşiflerinin ardından, Adolf Schlagintweit kendi başına ayrı bir keşif gezisi yaparak günümüzde tartışmalı olan Aksay Çin bölgesini ilk kez geçti. Çinli bir casus sanılarak Kaşgar'da idam edildi.
Yaşam

Münih'teki beş erkek kardeşten ikincisi olan Adolf, kardeşi Hermann ile birlikte 1846-1848'de Alpler hakkında bilimsel bir çalışma yayınladı. Untersuchungen über die physikalische Geographie der Alpen (1850) ile ünlü oldular ve daha sonra kardeşleri Robert onlara katıldı; 1854'te üç yazarlı Neue Untersuchungen über die physikalische Geographie und Geologie der Alpen makalesi yayımlandı.
1854'te, Alexander von Humboldt'un tavsiyesi üzerine hareket eden Doğu Hindistan Şirketi, Hermann, Adolf ve Robert'ı kendi bölgelerinde ve özellikle Dünya'nın manyetik alanını incelemek için bilimsel araştırmalar yapmakla görevlendirdi. Sonraki üç yıl boyunca Deccan'dan geçerek Himalayalar'a, Karakurum'a ve Kunlun dağlarına yolculuk ettiler.
Hermann ve Robert, 1857'nin başlarında yolculuklarından dönerken, Adolf daha fazla keşif için kendi başına geri döndü. Chang Chenmo Vadisi, Lingzi Tang Ovaları ve Aksay Çin üzerinden yeni, önceden bilinmeyen bir yolu takip etti . Bu bölgeye "Büyük Aksay Çin" adını vermiş ve Karakaş Nehri vadisini izleyerek Türkistan'a kadar gelmiştir. Çin casusu olduğundan kuşkulanıldı ve herhangi bir mahkemeye çıkarılmadan, Ağustos ayında Kaşgar emiri Veli Han tarafından Kaşgar'da başı kesildi. Avrupa'da ölüm haberi, Çokan Valihanov'un bir tüccar kılığında Kaşgar'ı ziyaret ettiği ve bilim adamının başıyla başarılı bir şekilde Rus İmparatorluğu'na döndüğü 1859 yılına kadar bilinmiyordu.
Kafasının dönüşü, Rudyard Kipling'in ünlü "Kral Olacak Adam" (1888) öyküsünde bir olay örgüsü sağladı. 2017'de Lahor Müzesi Pakistan, Schlangintweits kardeşlerin 1854-58'de Hindistan'a yaptıkları araştırma ziyareti sırasında yaptıkları 50 maske buldu. Çeşitli Hint topluluklarının bu etnografik maskeleri, Hint etnik çeşitliliğine ışık tutuyor.
Standart yazar kısaltması

Standart yazar kısaltması A.Schlag., bir botanik isimden alıntı yaparken bu kişiyi yazar olarak belirtmek için kullanılır.
Botanik koleksiyonları

Schlagintweit kardeşler tarafından toplanan botanik örnekleri, Doğa Bilimleri Akademisi'ndeki (PH) Philadelphia Herbaryumu ve Victoria Kraliyet Botanik Bahçeleri'ndeki Victoria Ulusal Herbaryumu dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki çeşitli herbaryumlarda tutulmaktadır.
1853 yılında botanikçi Griseb., Adolf Schlagintweit ve kardeşleri Herman ve Robert'ı onurlandıran adıyla Asteraceae familyasına ait Avrupa'dan çiçekli bitkilerin bir cinsi olan Schlagintweitia'yı yayınladı.
Konuyla ilgili yayınlar

Schlagintweit, Robert, (Ed.) (1859), Official Reports on the Last Journeys and the Death of Adolphe Schlagintweit in Turkistán, A.W. Schade  – archive.org vasıtasıyla  r eksik |soyadı1= (yardım)
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 1041345  BNF: cb15350560n (data)  Botanist: A.Schlag.  GND: 118755234  ISNI: 0000 0001 0962 5160  LCCN: nb2010028623  NLG: 247101  NLI: 987012278068205171  NTA: 070618836  RERO: 02-A003797616  RKD: 392931  SNAC: w6xb504b  SUDOC: 112611710  VIAF: 29833717   WorldCat (LCCN): nb2010-028623 
Adolf Schlagintweit, morla işaretlenmiş Aksay Çin platosunu geçen ilk kişi oldu.
Adolf Schlagintweit'in mezarı
Ai Sugiyama

Maddede ad soyadı sırasıyla yazılmaktadır. Japon geleneğine göre Sugiyama Ai olarak okunur.
| Ai Sugiyama0 |
| --- | --- |

Kişisel bilgi
Vatandaşlık:  Japonya
Doğum yeri: Yokohama, Japonya
Doğum tarihi: 5 Temmuz 1975
Yaşadığı yer: Yokohama, Japonya
Boy: 1.63 m (5 ft 4.25 in)
Profesyonellik: Ekim 1992
Oyun stili: Sağ el; çift el backhand
Toplam ödül: $ 6,962,256
Tekler
Kariyer rekoru: 492–419
Toplam kupa: 6 WTA, 1 ITF
En yüksek sıralama: No. 8 (9 Şubat 2004)
Grand Slam tekler
 Avustralya Açık: ÇF (2000)
 Fransa Açık: 4. Tur (1995, 2000, '03)
 Wimbledon: ÇF (2004)
 Amerika Açık: 4. Tur (2003, '04)
Çiftler
Kariyer rekoru: 566–295
Toplam kupa: 34 (4 ITF)
En yüksek sıralama: No. 1 (23 Ekim 2000)
Son güncelleme: 18 Şubat 2008
Ai Sugiyama (杉山愛, Sugiyama Ai, d. 5 Temmuz, 1975, Yokohama, Japonya) Japon profesyonel tenis oyuncusudur. 1992 yılında profesyonelliğe adım atmıştır.
Aït Benhaddou

| UNESCO Dünya Mirası |
| --- | --- |

Konum:  Fas
Kriter: Kültürel: iv, v
Referans: 444
Tescil: 1987 (11. oturum)
Bölge: Arap Ülkeleri
Aït Benhaddou (Berberice: ⴰⵢⵜ ⵃⴰⴷⴷⵓ, Arapça: آيت بن حدو), Fas'ta, Sahra ile Marakeş arasındaki eski kervan güzergâhı üzerinde yer alan bir müstahkem köydür (Arapça: ksar). Turist ticareti nedeniyle bölgede yaşayan vatandaşların çoğu, nehrin diğer tarafındaki bir köyde inşa edilmiş olan modern konutlarda yaşamakta iken dört aile eski köy içinde yaşamaktadır. Ksarın duvarları içinde birçok kasbah, ticarethane ve diğer bireysel konutlar yer alır ve Fas toprak kil mimarisinin en güzel örneklerindendir.
Aït Benhaddou 1987 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.
Aïr ve Ténéré Ulusal Doğa Koruma Alanı

| UNESCO Dünya Mirası |
| --- | --- |

Konum:  Nijer
Kriter: Doğal: vii, ix, x
Referans: 573
Tescil: 1991 (15. oturum)
Uzatma: 1992
Tehlike: 1992 — Günümüz
Bölge: Afrika
Aïr ve Ténéré Ulusal Doğa Koruma Alanı, Nijer'de ulusal bir doğa rezervidir. İç içe geçmiş birkaç koruma alanı içerir ve UNESCO Dünya Mirası olarak listelenmiştir. Aïr Dağlarının doğu yarısını ve Ténéré Çölünün batı kesimlerini kapsamaktadır. BirdLife International tarafından Önemli Kuş Alanı olarak tanımlanmıştır.
1991 yılında Dünya Mirası ilan edilen koruma alanı 1992 yılında Tehlike Altındaki Dünya Miras listesine dahil edilmiştir. Koruma alanı, 77,360 km2 kapsama alanı ile Afrika'daki en büyük ikinci, dünyadaki en büyük dördüncü koruma alanıdır.
Koruma alanı iki bölümden oluşmaktadır:
Aïr ve Ténéré Ulusal Doğa Koruma Bölgesi, IUCN kategori IV
Aïr ve Ténéré Addax Barınağı
Boran Kuzum

| Boran Kuzum |
| --- | --- |
Doğum: 1 Ekim 1992 (32 yaşında) Ankara, Türkiye
Eğitim: İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 2011-günümüz

Boran Kuzum (d. 1 Ekim 1992, Ankara), Türk oyuncudur.
Yaşamı

1992'de Ankara'da doğan Boran Kuzum, üniversite eğitimini İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Sahne Sanatları Bölümü Tiyatro Anasanat Dalında tamamladı. Televizyonda ilk kez, 2015 senesinde yayımlanan Analar ve Anneler dizisiyle yer aldı. Analar ve Anneler'de eczacı kalfası rolünü canlandırdı ve Binnur Kaya, Okan Yalabık ve Hazar Ergüçlü gibi oyuncularla birlikte çalıştı. 2016'da Muhteşem Yüzyıl Kösem kadrosunda I. Mustafa karakteriyle yer alan oyuncu bu dizide Beren Saat, Ekin Koç ve Aslıhan Gürbüz gibi oyuncularla birlikte rol aldı ve ilk kez geniş kitlelerce tanındı. Esas çıkışını Taylan Biraderler'in yönetmenliğinde çekilen, Millî Mücadele yıllarının anlatıldığı Vatanım Sensin isimli dizide oynadığı Leonidas Papadopoulos karakteri ile yaptı. Cingöz Recai filminde Cüneyt karakterine hayat veren Kuzum usta oyuncularla çalışma serüvenine burada da devam etti. İstanbul Kültür Sanat Vakfının düzenlediği 21. İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında da sahnelenen ve açılış oyunu olarak yer alan, Pürtelaş Tiyatro'nun sahnelediği Martı oyununda Treplev karakterini canlandırdı.
2020 yılında bir arkadaşlık hikâyesini konu alan, senaryosunu Melikşah Altuntaş ve Berrak Tüzünataç'ın yazdığı, yönetmenliğini ise Caner Özyurtlu'nun yaptığı Biz Böyleyiz filminde Emrah karakterini canlandırdı. Nejat İşler ve Miray Daner  ile beraber yer aldığı Saygı dizisinde ise adaletsizliğe karşı durmaya çalışan ama bir süre sonra kendi içinde bulunduğu durumu sorgulamaya başlayarak hareket etmeye karar veren Savaş karakterini canlandırdı.
Filmografisi

| Televizyon> Yıl | Televizyon> Yapım | Televizyon> Rol | Televizyon> Notlar | Televizyon> Kanal |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2015 | Analar ve Anneler | Suat | Yardımcı oyuncu | atv |
| 2016 | Muhteşem Yüzyıl Kösem | I. Mustafa | Yardımcı oyuncu | Star TV |
| 2016-2018 | Vatanım Sensin | Leonidas Papadopoulos | Başrol oyuncusu | Kanal D |
| 2018 | Şahin Tepesi | Efe Akdora | Başrol oyuncusu | atv |
| 2020 | Menajerimi Ara | Kendisi | Konuk oyuncu | Star TV |
İnternet dizi ve filmleri
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar | Platform |
| 2019 | Hakan: Muhafız | Okhan / Hekim Efendi | Yardımcı oyuncu | Netflix |
| 2020-günümüz | Saygı | Savaş Kaya | Başrol oyuncusu | BluTV |
| 2022 | Aşkın Kıyameti | Fırat | Başrol oyuncusu | Netflix |
| 2022 | Yılbaşı Gecesi | Togay | Başrol oyuncusu | Disney+ |
| 2023 | Bihter | Behlül | Başrol oyuncusu | Amazon Prime |
| 2024-günümüz | Kimler Geldi, Kimler Geçti | Şeyyaz | Başrol oyuncusu | Netflix |
| Yakında | Bir Ruh Macerası | Atıf Yılmaz | Başrol oyuncusu | tabii |
| Sinema | Sinema | Sinema | Sinema |  |
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |  |
| 2012 | Aşka Dokunmak | Hakan | Kısa filmi |  |
| 2014 | Bir Adam Yaratmak | Gazeteci | Kısa filmi |  |
| 2017 | Cingöz Recai | Cüneyt | Yardımcı oyuncu |  |
| 2020 | Biz Böyleyiz | Emrah | Başrol oyuncusu |  |
| 2022 | Mevlana Mest-i Aşk | Alaeddin | Yardımcı oyuncu |  |
| 2022 | Hazine | Musa | Başrol oyuncusu |  |
| 2024 | Mucize Aynalar | Kerim Ongun | Başrol oyuncusu |  |
| 2024 | Adresi Olmayan Ev | Alper | Başrol oyuncusu |  |
Filmografisi > Reklam

Coca Cola
Eti Gong
Ford Puma
Levi's 501®
Tiyatro oyunları

Martı - 2017 (Treplev)
Oyunun Oyunu - 2015
Aius Locutius

| Aius Locutius |
| --- | --- |

Doğum: MÖ 4. yüzyıl
Meslek: Roma tanrısı
Tanınma nedeni: Allia Muharebesi

Aius Locutius (Latince: sözlü onay) veya Aius Loquens (Latince: onaylama), MÖ 4. yüzyılın başlarında Roma'nın Galya istilalarıyla ilişkili bir Roma tanrısıdır.
Efsaneye göre, M. Caedicius adlı Romalı bir pleb, gece Palatine tepesinin dibindeki Vesta'nın kutsal korusundan çıkan doğaüstü bir ses duydu. Ses onu yakındaki bir Galya saldırısı konusunda uyardı, Roma duvarlarının güçlendirilmesini tavsiye etti ve bu mesajları pleblerin kürsüsüne iletmesi talimatını verdi. Ancak habercinin mütevazı hayati nedeniyle mesaj göz ardı edildi. Sonuç olarak, Galyalılar şehre girdi ve yaktı (yaklaşık M.Ö 391 ). Galyalılar püskürtüldükten sonra, senato, uyarıda bulunan bilinmeyen tanrıyı yatıştırmak için bir tapınak ve sunak (Aius Locutius veya Saepta olarak bilinir) inşa etti. Bu yapıların ilahi sesin duyulduğu yerde kurulduğu söyleniyordu. Daha sonra Romalı tarihçiler onun tam yerini tartıştılar. Tapınak veya sunaktan hiçbir iz kalmadığı için ve tarihsel olarak bilinmeyen bir tanrıya adandığı için bu söylentilerden emin olamadılar.
Resmi Roma dininin geniş bağlamında, Aius Locutius olağanüstü bir varlıktır. Dine göre Aius Locutius bir plebi istilaya karşı uyarmaktan başka çok bir görev göstermez. Cicero'ya göre bir tapınak, bir sunak ve bir isim edindikten sonra Auis bir daha asla konuşmadı. Uyarının kesin netliğinin tartışılması ve Romalı yetkililer tarafından reddedilmesinin sonuçları nedeniyle, Aius Locutius yalnızca sesiyle tanımlanan bir tanrıdır.
Locutius sıfatı çocuk gelişimi ile ilgili tanrılardan birini çağırmak için de kullanıldı.
Jeomühendislik

Stratosferik sülfür enjeksiyonu ve volkanik analoglar ile jeomühendislik: Aerosol mikrofiziği ile 3 boyutlu bir kimya-iklim modeli için uygulamalar
Jeomühendislik ya da  iklim mühendisliği, gelişen teknoloji ile birlikte doğal afetlerin verebileceği zararların önüne geçmek, küresel ısınma ile ortaya çıkabilecek etkileri azaltmak amacıyla, temel bilimler ve mühendislik disiplinlerinin birlikte uygulandığı yeni bir mühendislik alanıdır. Çalışma alanı tüm gezegendir. Uygulanma şekli ise oluşabilecek insan kaynaklı ya da küresel çevre tehditlerinin olmadan önlenmesi ya da meydana gelen zararların telafi edilmesi şeklindedir.
Jeomühendislik Uygulamaları

Jeomühendislik, deprem, kasırgalar, gök taşı tehditleri, kuraklık, küresel ısınma gibi küresel ölçekte dünyayı etkileyecek olayların önüne geçilmesi ve etkilerinin telafi edilmesi konularında çözümler arar.
Jeomühendislik Uygulamaları > Yapay Bulutlar ve Yağmur Bombaları

Jeomühendisliğin ilk uygulamaları 1970'lerden itibaren kuraklık yaşanan bölgelerde yapay bulutlar oluşturarak yağmur yağdırılmasını sağlayacak denemelerdi. Bu uygulamada mikro toz zerrecikleri taşıyan kapsüller yüksek irtifada patlatılarak yapay bulutlar oluşturulması amaçlanmıştır. Uygulamanın çok sınırlı alanlarda yağmur yağmasına yardımcı olduğu bildirilmiştir ancak yüzde yüz işe yaradığı tam olarak kanıtlanamamıştır.
Jeomühendislik Uygulamaları > Küresel Isınmaya Karşı Okyanus Sularının Soğutulması

Düşünce deneyi olmaktan öteye gitmemiş bir öneridir. Ancak 90'lı yıllarda küresel ısınmaya karşı tartışılmış ama uygulamaya konmamıştır. Kısaca kutuplardaki büyük buzul kütlelerinin (kilometrekarelik bloklar) büyük gemilerle açık okyanusa çekilerek getirilmesi ve bu bölgede eritilmesi sonucu okyanus suyunun soğutulması amaçlanmıştır. Ancak bazı bilim adamlarının yaptığı simülasyonlar böyle bir müdahalenin buzul çağını bile tetikleyebileceğini göstermiştir. Bu nedenle de bu jeomühendislik uygulamasından vazgeçilmiştir.
Jeomühendislik Uygulamaları > Yapay Volkanlar

Jeomühendislikte bir başka düşünce deneyi de yapay volkanlardır. Volkanlardan atmosfere karışan sülfür zerreciklerinin ışığı uzaya geri yansıttığı tezine dayanarak atmosfere sülfür diyoksit salınımı yapılması ile dünyada küresel ısınmanın engelleneceği ön görülmüştür. Ancak bu müdahalenin de ozon tabakasına zarar vereceği öngörüsüyle uygulamaya geçirilmemiştir.
Popüler Kültürde Jeomühendislik

Popüler kültürde jeomühendislik üzerine yapılmış filmler Geostorm, Deep İmpact, Armegeddon ve Core filmleridir. Bu filmlerin konularından kısaca bahsetmek gerekirse;
Geostorm: Gerard Butler'ın başrolünde yer aldığı filmde küresel felaketlerin önüne geçmek için dünyanın çevresi uzaydan bir çeşit ağ ile kaplanmıştır. Bu sistemin kontrolü kötü niyetli insanlara geçmesiyle dünyada çok büyük felaketler yaşanmaya başlar.
Deep Impact: 1998 yılı yapımı filmde dünyaya doğru gelen bir gök taşının dünyaya çarpmasını önlemek için yapılan müdahaleler konu alınmıştır.
Armageddon: Bruce Willis'in başrol oynadığı film Deep Impact ile aynı konuyu ele almıştır. Bir grup sondajcı ve yer bilimci Nasa tarafından dünyaya çarpacak meteora gönderilir. Burada derin sondaj yapılarak nükleer bombayla asteroid imha edilecektir.
Core: Bilinmeyen bir sebepten ötürü dünyanın demir çekirdeğinin hareketi durmuştur. Bu nedenle dünya doğal manyetik korumasını kaybetmiştir. Bunun üzerine bilim adamları dünyanın çekirdeğine kadar girebilecek bir kazı aracı geliştirirler. Amaç bu makina ile çekirdeğe ulaşıp, orada nükleer bombalar patlatıp çekirdeği tekrar hareket ettirmektir.
Popüler Kültürde Jeomühendislik > Kaynaklar

↑  Mosbrugger, Volker. "BİYO-JEOMÜHENDİSLİK – SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN ANAHTARI MI?" (PDF). 10 Nisan 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
↑  Expert (29 Temmuz 2024). "Jeomühendislik: Tartışmalı İklim Çözümleri". Editverse. Erişim tarihi: 31 Ocak 2025. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
↑  "'Yapay yağmur' orman yangınları ve kuraklığa çare olur mu?". euronews. 1 Ağustos 2021. 20 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2024.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 7714853-8
Kaykay

Başlığın diğer anlamları için Kaykay (Anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Bir kaykaycı
Kaykay, ekstrem bir spor dalı ve bu amaç için kullanılan spor aleti. Kaykay, 20. yüzyılın ortalarından sonra, ABD'nin Kaliforniya eyaletinin sahil kentlerinde, rüzgârsız günlerde sörf yapamayan gençler tarafından, tahta bloklara tekerlek takmak suretiyle icat edilmiştir. Sporcu ilerleyen veya durağan durumdaki kaykayın üzerinde dengede durarak çeşitli akrobatik hareketler gerçekleştirir. Başlangıcından bugüne popülaritesi sürekli değişen bu spor dünyanın hemen her köşesinde çok sayıda amatör ve profesyonel sporcu tarafından yapılmaktadır.
Kaykay sporu; kaykayı oluşturan parçalar, kendisine özel ayakkabı, kıyafet ve aksesuarların üretimi ve pazarlanması yanı sıra kaykay parkları'nın kurulması ve işletmesi, yerel ve uluslararası yarışma organizasyonları ile çok büyük bir endüstri, ekonomi ve kültür haline gelmiştir.