Osmanlı döneminde Arnavutluk
Tarihi > 18. - 19. yüzyıllar ve Arnavut Paşalıkları

Ayrıca bakınız: Arnavut paşalıkları
Osmanlı merkezi otoritesinin ve tımar sisteminin zayıflaması Arnavut nüfusun yaşadığı topraklarda anarşiye yol açmıştır. 18. yüzyılda Buşati ailesi yönetimindeki İşkodra; ve Tepedelenli Ali Paşa yönetiminde Yanya olmak üzere Arnavutluk'ta iki iktidar merkezi ortaya çıkmıştır. Amaçları uygun olduğunda her iki makam da Bâbıâli ile işbirliği yapıyorlar, merkezi hükûmete meydan okumak uygun olduğunda ise her biri bağımsız hareket ediyordu.
Bushati ailesi başlangıçta çeşitli dağlık kabilelerle oluşturduğu ittifaklar ağı aracılığıyla İşkodra bölgesine hakim olmuş ve daha sonra bugünkü Karadağ, Kuzey Arnavutluk, Kosova, Makedonya ve güney Sırbistan'da geniş alanlara yayılmıştır. Kara Mahmud Buşati, Babıali'ye karşı Avusturya ve Rusya'yı kullanarak de juro bağımsız bir prenslik kurmaya ve kontrolü altındaki toprakları genişletmeye çalışmıştır. 1785'te Kara Mahmud'un güçleri Karadağ topraklarına saldırmış ve Avusturya, Babıali'ye karşı Viyana ile ittifak kurması halinde onu tüm Arnavutluk'un hükümdarı olarak tanımayı teklif etmiştir. Fırsatı değerlendiren Kara Mahmud, 1788'de padişaha Avusturya heyetinin kellelerini gönderdi ve Osmanlılar onu İşkodra'ya vali olarak atadılar. Ancak 1796'da Karadağ'dan toprak koparmaya çalıştığında, Karadağ'ın kuzeyinde bir pusuya düşürülerek yenildi ve öldürüldü. Kara Mahmud'un kardeşi Buşatlı İbrahim Paşa, 1810'daki ölümüne kadar Babıali ile işbirliği yapmış, ancak halefi Buşatlı Mustafa Paşa, Osmanlı'nın Yunan ihtilalcilerine ve isyancı paşalara karşı askeri seferlerine katılmasına rağmen inatçı olduğunu kanıtlamıştır. Dağlı kabilelerle işbirliği yaparak Kara Mahmud Buşati gibi Balkanlarda geniş bir alanı kontrolü altına almıştır. 1814'te Arnavutluk'u ve Ali Paşa'yı ziyaret eden Charles Robert Cockerell, Ali Paşa'nın yönetimine hayran kalmış ve şunları söylemiştir: "Hukuk var -çünkü herkes onun Türkiye'nin diğer yerlerindeki yöneticilerle karşılaştırıldığında tarafsızlığını kabul ediyor- ve ticaret var. O [Ali Paşa] yollar yaptı, sınırları güçlendirdi, eşkıyalığı bastırdı ve Arnavutluk'u Avrupa'da önemli bir güç haline getirdi."
Shkumbini Nehri'nin güneyinde, çoğunluğu köylü olan Tosklar, seçilmiş yöneticilerin yönetiminde küçük köylerde yaşıyorlardı. Dağların yüksek kesimlerinde yaşayan bazı Tosklar bağımsızlıklarını korumuşlar ve çoğu zaman vergi ödemekten kaçmışlardır. Ancak ovalardaki Tosk'ları kontrol etmek Osmanlı otoriteleri için daha kolay olmuştur. Arnavut kabile sistemi burada ortadan kalkmış ve Osmanlılar, padişahın askerlik hizmeti karşılığında askerlere ve süvarilere geçici topraklar veya tımarlar verdiği bir askeri tımar sistemi dayatmışlardır. 18. yüzyıla gelindiğinde, birçok askeri tımar, zor durumdaki Hristiyan ve Müslüman kiracı çiftçilerinden servet sızdıran ekonomik ve politik açıdan güçlü ailelerin fiilen kalıtsal mülkleri haline gelmişlerdir. Beyler, kuzey dağlarındaki aşiret reisleri gibi, kendi eyaletlerinde neredeyse bağımsız hükümdarlar haline gelmişler, kendi askerî birliklerine sahip olmuşlar ve topraklarını ve güçlerini artırmak için sıklıkla birbirlerine savaş açmışlardır. Bâb-ı Âli, yerel beylerin birleşmesini ve Osmanlı yönetimine tehdit oluşturmasını önlemek için böl ve yönet politikasını uygulamaya çalışmış, ancak pek başarılı olamamıştır.
Osmanlı-Arnavut ilişkileri 1826 yılında II. Mahmud döneminde kötüleşmiş, meşhur Vaka-i Hayriye ve ardından gelen karışıklıklar Yeniçeri Ocağı'nın, Devşirme'nin ve Rumeli'deki tüm Balkan Müslüman liderliğinin şiddetli bir şekilde dağılmasına neden olmuş ve giderek zayıflayan Osmanlı İmparatorluğu'nda isyan ve istikrarsız dalgasına neden olmuştur.
Bâb-ı Âli, Buşatileri ve Ali Paşa'yı ezdikten sonra, huysuz paşaları dizginleyerek imparatorluğu güçlendirmeyi amaçlayan, tanzimat olarak bilinen bir dizi reformu uygulamaya koymuştur. Tımarlar, özellikle ovalarda resmi olarak büyük bireysel arazilere dönüşmüştür. 1835'te Babıali, Arnavut nüfusun yaşadığı toprakları Yanya ve Rumeli vilayetlerine bölmüş ve bunları yönetmek için İstanbul'dan memurlar göndermiştir. Bu, 1843-1844'te bir dizi isyana yol açmış, ancak bunlar Osmanlı ordusu tarafından bastırılmıştır.
1865'ten sonra Babıali, Arnavut topraklarını İşkodra, Yanya ve Manastır vilayetleri arasında yeniden bölüştürmüştür. Reformlar, ayrıcalıklarının görünürde hiçbir tazminat olmaksızın azaltıldığını gören dağlık Arnavut reislerini kızdırmış ve yetkililer sonunda onları kontrol etme çabalarından vazgeçmiştir. Ancak Osmanlı birlikleri ovalardaki yerel isyanları bastırmış ve oradaki koşullar kötü kalmıştır. Kuzey Arnavut kabileleri arasındaki dinsel bölünme onları karşı karşıya getirmiştir. Müslüman kuzey Arnavut kabileleri, 1876'da Mirditë Katoliklerinin yaşadığı bölgeyi harap ettiklerinde olduğu gibi, Hristiyan Arnavut kabilelerine karşı Osmanlı seferlerine katılmışlardır. Çok sayıda Tosk, Romanya, Mısır, Bulgaristan, İstanbul, güney İtalya ve daha sonra Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan büyük Arnavut göçmen topluluklarına katılmak için göç etmiştir.