Poliüretan
Hammaddeler > Polioller

Polioller, epoksitlerin reaksiyonu ile aktif hidrojen içeren bileşikler kullanılarak yapılan polieter polioller olabilir. Poliester polioller çok fonksiyonlu karboksilik asitleri ve polihidroksil bileşiklerinin polikondensasyonu ile yapılır. Son kullanımlarına göre ayrıca sınıflandırılabilirler.
Daha fazla molekül ağırlıklı polioller (2.000 ila 10.000 arasındaki molekül ağırlıkları olanlar) daha esnek poliüretanlar yapmak için kullanılırken daha az molekül ağırlıklı polioller (300 ila 700 arasındaki molekül ağırlıkları olanlar) daha sert ürünler yapar.
Esnek uygulamalara yönelik polioller, dipropilen glikol (f = 2), gliserin (f = 3) veya sorbitol/su çözeltisi (f = 2,75) gibi düşük işlevselliğe sahip başlatıcılar kullanır. Sert uygulamalara yönelik polioller, sakkaroz (f = 8), sorbitol (f = 6), tolüendiamin (f = 4) ve Mannich bazları (f = 4) gibi daha yüksek işlevselliğe sahip başlatıcılar kullanır. İstenilen moleküler ağırlığa ulaşılıncaya kadar başlatıcılara propilen oksit ve/veya etilen oksit eklenir. Ekleme sırası ve her oksidin miktarı, uyumluluk, suda çözünürlük ve reaktivite gibi birçok poliol özelliğini etkiler. Yalnızca propilen oksitle yapılan polioller ikincil hidroksil gruplarıyla sonlanır ve birincil hidroksil grupları içeren etilen oksitle kaplı poliollerden daha az reaktiftir. Karbon dioksitin poliol yapısına dahil edilmesi birçok şirket tarafından araştırılmaktadır.
Aşılama poliolleri (aynı zamanda dolgulu polioller veya polimer polioller olarak da adlandırılır), yüksek moleküler ağırlıklı bir polieter omurgasına kimyasal olarak aşılanmış, ince bir şekilde dağılmış stiren-akrilonitril, akrilonitril veya poliüre (PHD) polimer katıları içerir. Düşük yoğunluklu, yüksek dirençli (HR) köpüğün yük taşıma özelliklerini artırmak ve ayrıca mikro hücresel köpüklere ve döküm elastomerlere dayanıklılık kazandırmak için kullanılırlar. Etilendiamin ve trietanolamin gibi başlatıcılar, omurgadaki nitrojen atomlarının varlığı nedeniyle yerleşik katalitik aktiviteye sahip düşük molekül ağırlıklı sert köpük polioller yapmak için kullanılır. Tetrahidrofuranın polimerleştirilmesiyle elde edilen özel bir polieter poliol sınıfı olan poli(tetrametilen eter) glikoller, yüksek performanslı kaplama, ıslatma ve elastomer uygulamalarında kullanılır.
Geleneksel polyester polioller işlenmemiş ham maddelere dayalıdır ve adipik asit ve 1,4-butandiol gibi yüksek saflıkta diasitlerin ve glikollerin doğrudan polyesterleştirilmesiyle üretilir. Polyester polioller genellikle polieter poliollerden daha pahalı ve daha viskozdur ancak daha iyi solvent, aşınma ve kesilme dirençli poliüretanlar üretirler. Diğer polyester polioller geri dönüştürülmüş hammaddelere dayanır. Geri dönüştürülmüş poli(etilentereftalat) (PET) veya dimetiltereftalat (DMT) damıtma tabanlarının dietilen glikol gibi glikollerle transesterifikasyonu (glikoliz) yoluyla üretilirler. Bu az molekül ağırlıklı, aromatik polyester polioller sert köpükte kullanılır ve poliizosiyanürat (PIR) levha ve poliüretan sprey köpük izolasyonuna az maliyet ve mükemmel yanıcılık özellikleri kazandırır.
Özel polioller arasında polikarbonat polioller, polikaprolakton polioller, polibütadien polioller ve polisülfür polioller yer alır. Malzemeler, üstün hava koşullarına dayanıklılık ve kimyasal ve çevresel saldırılara karşı dayanıklılık gerektiren elastomer, sızdırmazlık maddesi ve yapıştırıcı uygulamalarında kullanılır. Hint yağı ve diğer bitkisel yağlardan türetilen doğal yağ poliolleri, elastomerler, esnek topuz ve esnek kalıplanmış köpük yapmak için kullanılır.
Hidroksialkil vinil eter içeren vinil eterler ile klorotrifloroetilen veya tetrafloroetilenin kopolimerleştirilmesi, florlanmış (FEVE) polioller üretir. FEVE florlu poliollerin poliizosiyanatla reaksiyona sokulmasıyla hazırlanan iki bileşenli florlu poliüretanlar, ortam koşullarında kürlenen boyalar ve kaplamalar yapmak için kullanılmıştır. Florlu poliüretanlar, tüm kimyasal bağlar arasında en güçlü bağlar olan yüksek oranda flor-karbon bağları içerdiğinden, florlu poliüretanlar UV'ye, asitlere, alkalilere, tuzlara, kimyasallara, solventlere, hava koşullarına, korozyona, mantarlara ve mikrobiyal saldırılara karşı direnç gösterir. Bunlar yüksek performanslı kaplamalar ve boyalar için kullanılmıştır.
Alev geciktirici olarak kullanılmak üzere poliüretan matrisine kimyasal olarak bağlanan fosfor içeren polioller mevcuttur. Bu kovalent bağlantı, organofosfor bileşiğinin göçünü ve sızmasını önler.