stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Akdeniz Üniversitesi

| Akdeniz Üniversitesi |
| --- | --- |
Üniversitenin amblemi
Slogan: Eğitimde ve Bilimde Öncü Üniversite
Kuruluş: 20 Temmuz 1982 (42 yıl, 6 ay, 2 hafta ve 5 gün)
Tür: Devlet
Rektör: Prof.Dr. Özlenen Özkan
Rektör Yardımcıları: Ayşe Gülbin Arıcı Cengiz Toker Şükrü Özen
Akademik personel: 2.829 (2022)
Kayıtlı: 64.335 (2021-22)
Lisans öğrencileri: 37.389 (2021-22)
Lisansüstü öğrencileri: 3.893 (2021-22)
Doktora öğrencileri: 1.540 (2021-22)
Akademik birimler: 24 fakülte 7 enstitü 2 yüksekokul 12 meslek yüksekokulu 52 araştırma ve uygulama merkezi
Konum: Antalya, Türkiye
Yerleşke: 3.483.589 m² (kampüs)
Okul renkleri: Lacivert, Mavi ve Turuncu      
Organizasyonlar: Avrupa Üniversiteler Birliği Kafkasya Üniversiteler Birliği
Web sitesi: akdeniz.edu.tr
Akdeniz Üniversitesi, Antalya'da kurulu bir devlet üniversitesidir. 20 Temmuz 1982 yılında Batı Akdeniz bölgesi Antalya'da kurulmuştur. Türkiye'nin köklü üniversitelerinden biridir. Kampüsünün geniş ve yeşil bir araziye sahip olması ve Konyaaltı Sahili'ne yakınlığı ile Boğaziçi Üniversitesi'nden sonra Türkiye'nin en güzel ikinci kampüsü seçilmiştir.
Tarihçe

Akdeniz Üniversitesi, Isparta’daki birimlerini 1992 yılında kurulan Süleyman Demirel Üniversitesine; Burdur’daki birimlerini 2006 yılında kurulan Mehmet Akif Ersoy Üniversitesine; Alanya’daki birimlerini ise 2015 yılında kurulan Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesine devretmiştir.
Tıp Fakültesi, Hukuk Fakültesi, Turizm Fakültesi ve İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ile ülkenin önde gelen öğretim kurumlarından biridir. İlk yüz naklinin yapıldığı üniversite, tıp tarihinde bir devrim yaratmıştır. Türkiye'nin en iyi 7. devlet üniversitesidir. Akademik çalışmaları baz alındığında en çok akademik makale veren 5. üniversitedir. Kamu Personeli Seçme Sınavı kapsamında elde ettiği başarı Türkiye ortalamasının üstündedir.
24 fakülte, 7 enstitü, 2 yüksekokul, 12 meslek yüksekokulu ile 52 adet araştırma ve uygulama merkezinde eğitim ve araştırma faaliyetlerine devam etmektedir. Ayrıca Avrupa Üniversiteler Birliği ve Kafkasya Üniversiteler Birliği üyesidir.
Tarihçe > Rektörler

| Akdeniz Üniversitesi rektörleri |
| --- | --- |
İsim: Görev Süresi
Nejat Tüzün: 1982–1987
Tuncer Karpuzoğlu: 1987–1996
Yaşar Uçar: 1996–2004
Mustafa Akaydın: 2004–2008
İsrafil Kurtcephe: 2008–2015
Mustafa Ünal: 2015–2020
Özlenen Özkan: 2020–görevde
Akademik birimler > Fakülteler

Diş Hekimliği Fakültesi
Edebiyat Fakültesi
Eğitim Fakültesi
Fen Fakültesi
Güzel Sanatlar Fakültesi
Hemşirelik Fakültesi
Hukuk Fakültesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
İlahiyat Fakültesi
İletişim Fakültesi
Kemer Denizcilik Fakültesi
Kumluca Sağlık Bilimleri Fakültesi
Manavgat Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi
Manavgat Turizm Fakültesi
Mimarlık Fakültesi
Mühendislik Fakültesi
Sağlık Bilimleri Fakültesi
Serik İşletme Fakültesi
Spor Bilimleri Fakültesi
Su Ürünleri Fakültesi
Tıp Fakültesi
Turizm Fakültesi
Uygulamalı Bilimler Fakültesi
Ziraat Fakültesi
Akademik birimler > Enstitüler

Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü
Eğitim Bilimleri Enstitüsü
Fen Bilimleri Enstitüsü
Güzel Sanatlar Enstitüsü
Prof. Dr. Tuncer Karpuzoğlu Organ Nakli Enstitüsü
Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Akademik birimler > Yüksekokullar

Antalya Devlet Konservatuvarı
Yabancı Diller Yüksekokulu
Akademik birimler > Meslek Yüksekokulları

Adalet Meslek Yüksekokulu
Demre Dr. Hasan Ünal Meslek Yüksekokulu
Elmalı Meslek Yüksekokulu
Finike Meslek Yüksekokulu
Göynük Mutfak Sanatları Meslek Yüksekokulu
Korkuteli Meslek Yüksekokulu
Kumluca Meslek Yüksekokulu
Manavgat Meslek Yüksekokulu
Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu
Serik Gülsün-Süleyman Süral Meslek Yüksekokulu
Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu
Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu
Akademik bilgiler > Akademik yıl

Akdeniz Üniversitesinde akademik yıl Güz ve Bahar dönemi olarak iki döneme ayrılmıştır. Güz dönemi Eylül-Ocak, Bahar dönemi Şubat-Haziran aylarını kapsamaktadır.
Akademik bilgiler > Öğrenci işleri

Öğrencilerin kayıt, kabul, sınav ve değerlendirme işlemleri 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve bu kanuna dayalı olarak çıkarılan Yükseköğrenim Kurulu kararlarına ve yönetmeliklerine göre yapılmaktadır. Bu konuda Öğrenci İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan kitapçık kayıt sırasında öğrencilere sunulmaktadır.
Akademik bilgiler > Kayıtlar

Akdeniz Üniversitesi'ne giriş ve kayıtlarla ilgili her türlü başvuru, Öğrenci İşleri Dairesi Başkanlığına yapılır. Öğrenciler, her dönem başında ilan edilen süreler içinde kayıtlarını yenilemek zorundadırlar. Akdeniz Üniversitesinde her öğrencinin kendi bölümünden bir danışmanı vardır. Dönem kayıtlarında öğrenci, akademik danışmanına başvurabilir. Danışman, öğrencinin diğer sorunları ile de yakından ilgilenir.
Akademik bilgiler > Yatay geçiş

T.C. vatandaşları ve yabancı uyruklu öğrencilerin bir yükseköğrenim kurumundan diğerine veya aynı üniversitenin bir bölümünden diğerine geçişleri Yükseköğretim Kurulunca belirlenen "Yükseköğretim Kurumları arasında öğrencilerin Yatay Geçiş Esasları"na uygun olarak yapılır. Akdeniz Üniversitesi içinde fakülte, yüksek okul veya bölümler arasında yatay geçişler "Yükseköğretim Kurumları Arasında Ön lisans ve Lisans Düzeyinde Yatay Geçiş Esaslarına İlişkin Yönetmelik" çerçevesinde yapılır.
Öğrenci toplulukları

Üniversitede, aşağıdaki öğrenci toplulukları bulunmaktadır.
Afro Antalya Topluluğu
Akdeniz Arkeoloji Topluluğu
Akdeniz Okul Öncesi Eğitim Topluluğu
Akdeniz Reklam Topluluğu
Akdeniz Tiyatro Toplulukları
Akdeniz ve Türk Uygarlıkları Araştırmaları Topluluğu
Antalya Genç Hukukçular
Antalya Gezi ve Doğa Sporları Topluluğu
Ar-Ge ve Yüksek Teknoloji Topluluğu
Atatürkçü Düşünce Topluluğu
Avrasya Araştırmaları Topluluğu
Avrupa Öğrenci Formu Topluluğu
Basın Yayın Topluluğu
Bilgisayar Topluluğu
Bilimkurgu ve Fantezi Topluluğu
Bilimsel Araştırmalar Topluluğu
Bilinçli Gençler Topluluğu
Bisiklet Topluluğu
Bitki Bilimi Topluluğu
Buz Hokeyi Topluluğu
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Topluluğu
Dağcılık Topluluğu
Dans Topluluğu
Denizcilik Kültürü Topluluğu
E-Spor Topluluğu
Engellilerde Spor Topluluğu
Engelsiz Akdeniz Topluluğu
Felsefe Topluluğu
Fen ve Mühendislik Topluluğu
Fizik Topluluğu
Folklor Topluluğu
Fotoğraf Topluluğu
Gastronomi Topluluğu
Genetik, Nörobilim ve Medikal Teknoloji Topluluğu
Girişimcilik ve Kariyer Topluluğu
Havacılık Topluluğu
Hayvanseverler Topluluğu
Hentbol ve Plaj Hentbolu Topluluğu
Hukuk ve Kültür Topluluğu
İletişim Topluluğu
Kadın Bayrak Futbol Topluluğu
Kadın Çalışmaları Topluluğu
Kadın Girişimciler Topluluğu
Kaya Tırmanışı Topluluğu
Kış Sporları Topluluğu
Kitap Topluluğu
Korumalı Futbol Topluluğu (Amerikan Futbolu)
Kritik Analiktik Düşünce Topluluğu
Kültür ve Turizm Topluluğu
Kültürel, Sosyal ve Bilimsel Farkındalık Topluluğu
Mağara Araştırmaları Topluluğu
Medya Topluluğu
Münazara Topluluğu
Müzik Toplulukları Birliği
Oryantiring Topluluğu
Paten Topluluğu
Psikoloji Topluluğu
Ragbi Topluluğu
Rekreasyon ve Animasyon Topluluğu
Sağlıklı Beslenme Topluluğu
Sağlıklı Yaşam İçin Spor Topluluğu
Sanat Tarihi Topluluğu
Satranç Topluluğu
Sinema Topluluğu
Sosyal İngilizce Topluluğu
Stratejik Düşünce Topluluğu
Sualtı Topluluğu
Su Sporları Topluluğu
Tanıtım ve Organizasyon Topluluğu
Tarih ve Kültür Topluluğu
Tasarım Topluluğu
Tenis Topluluğu
Tıp ve Kültür Topluluğu
Uluslararası Gençlik Topluluğu
Uluslararası Öğrenciler Topluluğu
Uluslararası Tıp Topluluğu
Uygulamalı Fikirler Topluluğu
Uzay Bilimleri ve Teknolojileri Topluluğu
Voleybol Topluluğu
Yaratıcı Düşünme Topluluğu
Yazılım, Yapay Zeka ve Yaratıcılık Topluluğu
Batı kapısı
Eğitim Fakültesi
Sabit kur

Sabit kur, sabit döviz kuru rejimi, kambiyo kontrolü bir ekonomideki yetkili para politikası otoritesi tarafından, ülkede kullanılmakta olan yerel para birimi değerinin, daha istikrarlı veya uluslararası alanda daha yaygın olarak kullanılan bir para birimi, çeşitli para birimleri sepeti (Dolar, Euro, Sterlin ve Yen’den oluşan özel çekme hakkı “SDR” sepeti) veya altın gibi değerli metallerin değerlerine sabitlendiği bir kur rejimidir.
İlgili para birimi ile sabit alınan birim arasındaki döviz kuru, dalgalı (esnek) döviz kuru rejiminden farklı olarak piyasa koşullarına göre değişmemektedir. Merkez bankası tarafından, ölçü alınan bu değerlerde meydana gelen değişiklikler göz önüne alınarak yerel para biriminin değeri de aynı biçimde değiştirilmektedir. Bu sistemde ilgili otorite tarafından söz konusu kur değerinin belirlenmiş alt veya üst limitlere erişmesi veya aşması durumunda kura satış ve alış vasıtasıyla müdahale edilir. Bu nedenle, söz konusu müdahaleye imkan tanıyacak yeterli bir rezerv büyüklüğü bulunması zorunluluktur.
Sabit döviz kuru sisteminde, bir ülkenin merkez bankası tipik olarak bir açık piyasa mekanizması kullanır ve sabitlenmiş oranını ve dolayısıyla para biriminin sabitlendiği referansa göre istikrarlı değerini korumak için her zaman para birimini sabit bir fiyattan alıp satmayı taahhüt eder. İstenen döviz kurunu korumak için merkez bankası, özel sektörün yabancı paraya net talebinin olduğu bir dönemde, rezervlerinden yabancı para satar ve yerli parayı geri satın alır. Bu da yerli para için suni bir talep yaratarak döviz kurunun değerini artırır. Tersine, yerli paranın değer kazanmaya başladığı bir durumda, merkez bankası yabancı parayı geri satın alır ve böylece piyasaya yerli para ekler, böylece döviz kurunun amaçlanan sabit değerinde piyasa dengesini korur.
Sabit bir döviz kuru sistemi, enflasyon oranlarını sınırlamak gibi bir para biriminin davranışını kontrol etmek için de kullanılabilir. Ancak bunu yaparken, sabitlenmiş para birimi referans değeriyle kontrol edilir. Bu nedenle, referans değer yükseldiğinde veya düştüğünde, ona bağlı para birimlerinin değerlerinin de, bağlı para biriminin alınıp satılabildiği diğer para birimleri ve emtialara göre yükselip düşeceği sonucuna varılır. Başka bir deyişle, sabitlenmiş bir para birimi, herhangi bir zamanda mevcut değerinin nasıl tanımlanacağını belirlemek için referans değerine bağlıdır.
Buna ek olarak, Mundell-Fleming modeline göre, tam sermaye hareketliliğine sahip bir ekonomide uygulanan sabit döviz kuru rejimi, hükûmetin makroekonomik istikrarı sağlamak için yurtiçi para politikasını kullanmasını engellemektedir.
21. yüzyılda, büyük ekonomilerle ilişkili para birimleri genellikle döviz kurlarını diğer para birimlerine sabitlememektedir. Sabit bir döviz kuru sistemi kullanan son büyük ekonomi, Temmuz 2005'te kontrollü döviz kuru adı verilen biraz daha esnek bir döviz kuru sistemini benimseyen Çin Halk Cumhuriyeti'dir. Avrupa Döviz Kuru Mekanizması da Euro Bölgesi'ne katılan ülkelerin yerel para birimlerinden Euro'ya karşı nihai bir dönüşüm oranı belirlemek için geçici olarak kullanılmaktadır.
Tarih > Kronoloji

Sabit kur rejimine ilişkin kronoloji:
| --- | --- |
1880–1914: Klasik altın standardı dönemi
Nisan 1925: Birleşik Krallık'ın altın standardına dönüşü
Ekim 1929: ABD borsasının çöküşü
Eylül 1931: Birleşik Krallık'ın altın standardını sonlandırması
Haziran 1944: Bretton Woods konferansı
Mart 1947: IMF'nin kuruluşu
Ağustos 1971: ABD, doların altına dönüştürülebilmesi işlerini askıya aldı - Bretton Woods sistemi çöktü
Aralık 1971: Smithsonian Anlaşması
Mart 1972: %2,25 dalgalanma bandına sahip Avrupa para birimlerine izin verildi.
Mart 1973: Serbest döviz kuru rejimine geçildi
Nisan 1978: Jamaica Anlaşmaları yürürlüğe girdi
Eylül 1985: Plaza Anlaşması
Eylül 1992: Birleşik Krallık ve İtalya Döviz Kuru Mekanizmasını (ERM) terk etti
Ağustos 1993: Avrupa Para Sistemi döviz kurlarında ±%15 dalgalanmaya izin verdi
İşleyişi > Açık piyasa işlemleri

Tipik olarak, sabit bir döviz kurunu korumak isteyen bir hükûmet bunu serbest piyasada kendi para birimini satın alarak ya da satarak gerçekleştirir. Hükûmetlerin yabancı para rezervi bulundurmasının bir nedeni de bundan kaynaklanmaktadır.
Döviz kuru sabit gösterge kurunun çok üzerine çıkarsa (olması gerekenden daha güçlü olursa), hükûmet kendi para birimini satar (bu da para arzını artırır) ve yabancı para birimi satın alır. Bu da para biriminin fiyatının düşmesine neden olur (Bkz: Klasik Arz-Talep diyagramları). Ayrıca, sabitlendiği para birimini satın alırlarsa, bu para biriminin fiyatı artacak ve para birimlerinin göreceli değerinin amaçlanana yaklaşmasına neden olacaktır.
Döviz kuru istenen oranın çok altına düşerse, hükûmet rezervlerini satarak piyasadan kendi para birimini satın alır. Bu piyasada daha fazla talep yaratır ve yerel para biriminin güçlenmesine neden olur, böylece hedeflenen değere geri dönmesi umulur. Sattıkları rezervler sabitlenmiş para birimi olabilir, bu durumda bu para biriminin değeri düşecektir.
İşleyişi > İtibari para

Sabit döviz kurunu korumanın daha az kullanılan bir başka yolu da, başka bir kur üzerinden döviz ticareti yapmayı yasadışı hale getirmektir. Bunu uygulamak zordur ve genellikle dövizde karaborsaya yol açar. Bununla birlikte, bazı ülkeler tüm para dönüşümleri üzerindeki hükûmet tekelleri nedeniyle bu yöntemi kullanmakta oldukça başarılıdır. Çin hükûmetinin ABD dolarına karşı para birimini sabit tutmak ya da sıkı bir şekilde dalgalandırmak için kullandığı yöntem de bu olmuştur. Çin, para birimi sabitini korumak için günde ortalama bir milyar ABD doları satın almaktadır. 1990'lar boyunca Çin, Yuan ve diğer para birimleri arasındaki tüm para birimi dönüşümleri üzerinde bir hükûmet tekeli kullanarak para birimi sabitini korumada oldukça başarılı olmuştur.
Sabit döviz kuru rejimi tipleri > Altın standardı

Ana madde: Altın standardı
Sabit döviz kuru rejimi tipleri > Rezerv para birimi standardı

Para kurulu düzenlemeleri sabit döviz kurlarının en yaygın aracıdır. Para kurulu, merkez bankalarının rezervleri tükenmeden para talebindeki şoklarla başa çıkmalarına izin verdiği için sabit kur olarak kabul edilir. PPK'lar aşağıdakiler de dahil olmak üzere birçok ülkede faaliyet göstermektedir:
Hong Kong (1983'ten beri);
Arjantin (1991'den 2001'e kadar);
Estonya (1992'den 2010'a kadar);
Litvanya (1994'ten 2014'e kadar);
Bosna Hersek (1997'den beri);
Bulgaristan (1997'den beri);
Bermuda (1972'den beri);
Brunei (1967'den beri)
Hibrit döviz kuru sistemleri > Parasal işbirliği

Parasal işbirliği, iki veya daha fazla para politikasının veya döviz kurunun birbirine bağlandığı bir yöntemdir ve bölgesel veya uluslararası düzeyde gerçekleşebilir. Parasal işbirliğinin mutlaka iki ülke arasında gönüllü bir düzenleme olması gerekmez, zira bir ülkenin kendi para birimini diğer ülkenin rızası olmadan başka bir ülkenin para birimine bağlaması da mümkündür. Sabit parite sistemlerinden parasal birliklere kadar uzanan çeşitli parasal işbirliği şekilleri mevcuttur. Ayrıca, 1973 yılında Avrupa Parasal İşbirliği Fonu (EMCF) ve Uluslararası Para Fonu (IMF) dahil olmak üzere parasal işbirliğini uygulamak ve döviz kurlarını istikrara kavuşturmak için çok sayıda kurum teşkil edilmiştir.
Parasal işbirliği ekonomik entegrasyonla yakından ilişkilidir ve genellikle birbirini güçlendiren süreçler olarak kabul edilirler. Ancak ekonomik entegrasyon farklı bölgeler arasında ticari engellerin azaltılması veya ortadan kaldırılması ve para ve maliye politikalarının koordinasyonu ile belirginleşen ekonomik bir düzenlemedir, parasal işbirliği ise para birimi bağlantılarına odaklanır. Parasal birlik, parasal işbirliği ve ekonomik entegrasyon sürecinin taçlandırılması olarak kabul edilir. İki veya daha fazla ülkenin karşılıklı fayda sağlayan bir değiş tokuşa girdiği parasal işbirliği biçiminde, sermaye kontrollerinin aksine, ilgili ülkeler arasında sermaye serbestçe hareket edebilir. Parasal işbirliğinin dengeli ekonomik büyümeyi ve parasal istikrarı teşvik ettiği düşünülmektedir, ancak üye ülkelerin (güçlü bir şekilde) farklı ekonomik kalkınma seviyelerine sahip olması durumunda ters etki de yaratabilir. Özellikle Avrupa ve Asya ülkelerinin para ve döviz kuru işbirliği geçmişi vardır, ancak Avrupa parasal işbirliği ve ekonomik entegrasyonu nihayetinde Avrupa Parasal Birliği ile sonuçlanmıştır.
Hibrit döviz kuru sistemleri > Parasal işbirliği > Örnek: Avrupa Yılanı

1973 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu ülkeleri olan Belçika, Fransa, Almanya, İtalya, Lüksemburg ve Hollanda'nın para birimleri "Yılan" adı verilen bir uygulamaya katılmıştır. Bu düzenleme döviz kuru işbirliği olarak sınıflandırılmaktadır. Sonraki 6 yıl boyunca bu anlaşma, katılımcı ülkelerin para birimlerinin önceden ilan edilen merkezi oranlar etrafında artı veya eksi %2,25'lik bir bant içinde dalgalanmasına izin verdi. Daha sonra, 1979 yılında, 'Yılan'daki katılımcı ülkelerin kurucu üye olduğu Avrupa Para Sistemi (EMS) kuruldu. EMS sonraki on yıl içinde gelişerek 1990'ların başında gerçek anlamda sabit bir döviz kuruna dönüştü. Bu dönemde, 1990'da AB, Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin ekonomilerini üç aşamada yakınlaştırmayı amaçlayan bir grup politika için şemsiye bir terim olarak Ekonomik ve Parasal Birliği (EMU) tanıttı.
Hibrit döviz kuru sistemleri > Parasal işbirliği > Örnek: Baht-ABD doları işbirliği

1963 yılında Tayland hükûmeti, döviz kuru hareketlerinin istikrara kavuşturulmasında rol oynamak amacıyla Döviz Eşitleme Fonu'nu (EEF) kurmuştur. Bu fon, ABD doları başına Baht'ın yanı sıra Baht başına gram altın miktarını da sabitleyerek ABD dolarına bağlandı. Sonraki 15 yıl boyunca Tayland hükûmeti Baht'ın altın cinsinden değerini üç kez düşürmeye, fakat Baht'ın ABD doları karşısındaki paritesini korumaya karar verdi. Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından 1978 yılında uluslararası para sisteminde altına daha küçük bir rol veren yeni bir genelleştirilmiş dalgalı döviz kuru sisteminin getirilmesi nedeniyle, parasal işbirliği politikası olarak bu sabit parite sistemi sona erdirildi. Tayland hükûmeti para politikalarını yeni IMF politikasıyla daha uyumlu olacak şekilde değiştirdi.
Bretton Woods sisteminin çoküşü ve esnek döviz kuru rejimi

Bretton Woods Sistemi II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra devreye girmiş, bir dönem başarıyla işledikten sonra 1960'lı yılların sonlarına doğru tıkanmaya başlamış, nihayet 1971 yılında da sona ermiştir. Bretton Woods Sisteminin yıkılmasını hazırlayan başlıca sebepler söyle sıralanabilmektedir:
ABD'nin Vietnam savaşının finansmanı ve dahildeki sosyal programlar için kamu harcamalarını artırması, parasal genişlemeye gitmesi ve bu suretle dışarıya enflasyon ihraç etmesi
Marshall yardımları, Dünya Bankası kredileri ve NATO'nun sağladığı güvenlik şemsiyesi sayesinde Batı Avrupa ve Japonya'nın iktisaden hızla toparlanması ve bu ekonomilerde fazla miktarda Dolar birikmesi
ABD'nin elindeki altın rezervlerinin zamanla erimesi ve parasını destekleyemez hale gelmesidir.
Sabit kur rejimi grafiği
Dolar talebinin artışı
Dolar arzı artışı
Uluslararası Para Fonu'nun sınıflandırmasına göre 2022'deki fiili döviz kuru düzenlemeleri.  Dalgalı döviz kuru - Tam esnek dalgalı kur rejimleri - paranın değeri serbest piyasada belirlenir.  Kontrollü dalgalı kur sistemi - Sabit kur rejimi uygulansa bile piyasa koşulları paranın değerini belirlemeye devam eder.  Tam sabit kur rejimi (ayrı bir yasal para birimi bulunmaz, Para kurulu kararıyla itibari olarak paranın değeri tespit edilir.)  Diğer
Dmitri Laptev

Dmitri Yakovleviç Laptev (Rusça: Дмитрий Яковлевич Лаптев), bir Rus kutup kâşifi ve Koramiraldir.
Laptev kariyerine 1718 yılında donanmada öğrenci olarak başladı. 1739-1742 yılları arasındaki keşif gezilerinde Lena Nehri'nden, Kalima Irmağı'na kadar olan kıyı şeridinde bir deniz tespit etti. Laptev daha sonra Baltık Filosu'nda çalıştı, 1762 yılında emekli oldu, keşfettiği yerler bugün de onun ismi ile adlandırılmaktadır.
Sinagog

Sinagog (İbranice: בית תפילה‎, romanize: bet tefila, lit. "dua evi"; Yidiş: שול, shul; Ladino: אשנוגה, esnoga; Grekçe: συναγωγή, synagogē, anlamı "toplanma yeri") veya havra, Yahudilik inancına inanan Yahudi ve Samirilerin ibadet etmek için gittikleri ibadethane.
Dua etmek için ayrılmış büyük bir bölüme (ana kutsal alan) ve çocuk olanlar için, küçük odalara bölünmüş öğrenim bölümüne sahiptir. Sinagoglar, bazen insanların birbirleri ile sosyalleşmesi veya sohbet etmesi için oturakların bulunduğu bir salona da sahip olabilir. Tevrat üzerine çalışma üretenler için ise בית מדרש [beth midrash] adı verilen ve "eğitim kısmı" anlamına gelen ayrı bir oda vardır. Günümüz Yahudi toplumlarında sinagoglar daha geniş rollere sahiptir. Bu nedenle bazı sinagoglarda yemek salonları, koşer mutfaklar, dînî okullar, kütüphaneler, günlük bakım yerleri ve küçük şapeller vardır.
Etimoloji

Sinagogların İkinci Tapınak'ın yıkılmasından çok önce var olmalarına rağmen, tapınaktaki toplu ibadetler, din adamları (kohanim) tarafından gerçekleşen kurban ibadetleri (Korbanot) için yapılırdı. Bu dönemde cemaat, bütün gün süren Yom Kippur ayininde hem hahamın kurban ibadetini izler, hem de ibadetin düzgün tamamlanması için dualar ederdi.
Babil tutsaklığı döneminde Büyük Toplantı Mensupları, Yahudi ibadetleri için kullanılan dili standartlaştırdılar. Bundan önce, insanlar doğru buldukları şekilde ibadetlerini edâ ederlerdi. İkinci Tapınak döneminin sona erdiği dönemde hahamlık yapan Rav Yohanan ben Zekayi, Yahudilerin yaşadıkları yere yakın ibadet evlerinin yapılması gerektiğini ilan etti. Bu, tapınağın yıkılmasına rağmen Yahudilerin ibadetlerini ve kimliklerini bulundukları yerde korumalarını sağladı.
Mimarî tasarım

Sinagogların planlarını etkileyen standart kanunlar olsa da, mimarı tasarım konusunda sınırlayıcı kurallar pek yoktur. Bu nedenle sinagogların iç ve dış tasarımları çok değişkenlik gösterir. Tarihî olarak sinagoglar, yapıldıkları dönemde ve yerde ağırlık basan mimarî tarza göre yapılırdı. Böylece Kaifeng-Çin'deki sinagog, Çin tapınaklarına benziyordu. İlk sinagogların tarzları, Doğu Roma'daki diğer dînî grupların tapınaklarına benzerdi. Orta Çağ İspanya'sından kalan sinagoglar Müslümanların (mudejar) alçı işleriyle kaplanmıştır. Budapeşte ve Prag'daki Orta Çağ sinagogları tipik gotik yapılardır. 
Avrupa'daki Yahudilerin özgürleşmeleriyle birlikte Yahudiler, daha önce yasaklı oldukları girişim alanlarına girmeye başladı ve artık sinagog yapmak için özel izinler gerekmediğinden sinagog mimarisi yeşerdi ve gelişti. Geniş Yahudi toplumları sadece zenginliklerini değil, yeni elde ettikleri vatandaşlık statülerini muhteşem sinagoglar kurarak göstermek istedi. Neo-Klasik, Neo-Bizans, Romanesk revival, Fas revival, Gotik revival ve Yunan revival tarzları gibi birçok yenilikçi stil kullanıldı. 19. ve erken 20. yüzyılda historisist mimarî doruklarındaydı ve bu döneme ait sinagoglar tek bir tarza sahip değildi ve daha çok eklektikti.