Ahmet Emin Yalman
İkinci Vatan

1939 yılı sonuna doğru New York fuarındaki Türkiye pavyonunun işlerini bitirerek İstanbul'a döndü. Birçok akraba, dost ve tanıdıktan  sermaye olarak elli bin lira toplayıp bir limited şirket kurarak 19 Ağustos 1940'ta tekrar Vatan gazetesini çıkarmaya başladı. Gazetenin tefrika sütunu için de M. H. Zal takma adı altında İkinci Geliş başlıklı bir roman bile hazırladı.
Fakat Vatan tutmadı. II. Dünya Savaşında Batı dünyasının tarafını tutuyordu. Halbuki o sıralarda Türkiye'nin meyli Almanya'dan yanaydı. Memlekette canlı bir isyan hissi, bir demokrasi hasreti bulunmamasından dolayı, gazetenin sık sık hükûmetin hoşuna gitmeyecek tenkit yazıları yayınlaması hem halk tarafından ilgisiz kalıyordu, hem de hükûmet tarafından gazete üç gün, on gün gibi kapatma cezalarına uğruyordu.
21 Ekim-4 Aralık 1941 arasında "Berraklığa Doğru" başlığı altında bir dizide laikliğin sayesinde aydın bir din anlayışının ortaya çıkmaması, dinin kara kuvvetlerin elinde bulunması hususunu ileri sürmesi  Vatan'ın o zamana kadar görülmemiş 45 günlük bir kapatma cezasına uğramasına neden oldu. Nisan 1943'te "CHP Kongresine Açık Rapor" başlığı ile bürokratizmi eleştiren yazısı üzere "devlet kanunlarını" tezyif isnadıyla ceza mahkemesi tarafından üç gün hapsedilmesine ve 30 lira ağır para ödemesine karar verildi fakat temyiz mahkemesi kararı bozarak beraat hükmünü verdi.
1942 yılının 21 Ağustos ile 7 Aralık tarihleri arasında ABD, Britanya ve Kanada'dan davetlerle Hüseyin Cahit Yalçın, Abidin Daver, Ahmet Şükrü ve Zekeriya Sertel ile beraber bir gazeteci heyeti olarak Mısır'dan, Sudan'dan, Afrika memleketlerinden, Portekiz'den, ABD ve Kanada'dan dönüşte Haiti ve İngiliz Guyanası'ndan, Brezilya'dan, Asansiyon Adası'ndan, Akra'dan geçmek üzere yapılan bir seyahate katıldı. Vatan'ın Hitler'le alay etmekten dolayı 60 gün süreyle kapatıldığı dönemde gazetede çalışanların maaşlarını ödemek için, seyahatine ait intibahlarını iki günde bir yazmak ve o zaman gazetelerin satış fiyatı olan 5 kuruşa satış ağı vasıtasıyla memleket ölçüsünde satma yoluna başvurdu. Bu yazılar daha sonra Havalarda Elli Bin Kilometre adlı bir kitap halinde yayınlanmıştır.
25-27 Eylül 1944 arasında üç yazıda Varlık Vergisini "Nazilik ve faşizme doğru kapıyı açan" şeklinde tanımlamaktan dolayı Vatan gazetesinin  süresiz kapatılmasına karar verildi. Aynı zamanda bu yazılardan dolayı Ulus gazetesinin şiddetli hücumuna maruz kaldı. 1 Ekim 1944'ten 22 Mart 1945 tarihine kadar kapalı kalacak gazetede çalışanların maaşını ödemek için, bundan evvelki uzun tatilde yaptığı gibi, Britanya'ya gitmeye, Dünyadan Haberler başlığıyla hazırlayacağı bir kitabı gazete satış ağı vasıtasıyla satmaya karar verdi. Britanya'da iken Times gibi gazetelere mektuplar yazmanın yanı sıra, New Chronicles gazetesine, Observer ve Sunday Times ile diğer pazar gazetelerine devamlı yazılar veriyordu.
Türkiye'ye döndükten az bir müddet sonra Dış İşleri Bakanı Hasan Saka başkanlığı altında Birleşmiş Milletlerin kuruluş törenine iştirak etmek üzere San Francisco'ya giden heyete katıldı. San Francisco'da bulunurken Ermeni meselesinin iç yüzünü aydınlatmak üzere yazdığı iki makalesi San Francisco Chronicle gazetesinde çıktı.