Rum Kırımı

| Rum Kırımı Pontus Soykırımı |
| --- | --- |
Rumlar ölen yakınlarının yasını tutuyor, 1922 İzmir Yangını
Bölge: Osmanlı İmparatorluğu
Tarih: 1913-1922
Hedef: Özellikle Pontus, Kapadokya, İyonya ve Doğu Trakyalı Yunan nüfusu
Saldırı türü: Tehcir, katliam, ölüm yürüyüşü, diğerleri
Ölü: 300,000–900,000
İşleyenler: Osmanlı İmparatorluğu, Anadolu Hareketi
| Rum Kırımı |
| --- | --- |
 Arka plan 
 Jön Türk Devrimi  Osmanlı Rumları  Karadeniz Rumları  Kapadokya Rumları  Osmanlı İmparatorluğu 
 Kırım 
 Amele Taburları  Ölüm yürüyüşü  Foça Katliamı  Ayvalık tehciri  İzmit katliamları  Samsun tehcirleri  Amasya yargılamaları  Büyük İzmir Yangını 
Dış yardım ve destek
 Anadolu Rumları Yardım Komitesi  Yakın Doğu Amerikan Yardım Heyeti 
Sorumlular
 Jön Türkler veya İttihat ve Terakki  Üç Paşalar: Talat, Enver, Cemal  Bahaddin Şakir  Teşkilât-ı Mahsusa  Sakallı Nureddin  Topal Osman 
 Ayrıca bakınız 
 Türk-Yunan Savaşı (1919–1922)  Türkiye Rumları  Nüfus mübadelesi  Rum mülteciler  Ermeni Kırımı  Süryani Kırımı  Âliye Divan-ı Harb-i Örfi  Malta Mahkemeleri 
g t 
Pontus
Rum Kırımı, Rum Soykırımı (Yunanca: Γενοκτονία των Ελλήνων Genoktonía ton Ellínon) veya Pontus Soykırımı, I. Dünya Savaşı esnası ve sonrasında Osmanlı İmparatorluğu topraklarında yaşanan, hükûmetin ülkedeki Rum nüfusa karşı uyguladığı politikayla başlayan etnik temizliktir. Bu politika çerçevesinde çeşitli katliamlar, sürgünler ve hak ihlalleri gerçekleştirildi. Pontus olarak bilinen Karadeniz bölgesindeki Rumların bir kısmı kırım sonucunda Rusya'ya kaçtı. 1923 yılında, kırım sonrasında Türk Kurtuluş Savaşı sonucu Türkiye ve Yunanistan arasında yapılan mübadeleyle Anadolu Rumları Yunanistan'a gönderildi. Kırımın soykırım niteliği taşıyıp taşımadığı konusunda uluslararası akademik camiada fikir birliği yoktur.
Kırımda kaç kişinin öldüğü akademik bir tartışma konusudur ve dönem kaynaklarındaki eksiklikler ve yanlılıklar ölü sayısını belirlemeyi zorlaştırmaktadır. Savaş ve katliamlar üzerine uzmanlığı olan siyaset bilimci Rudolph Rummel, çeşitli kaynaklardan derlediği ve analiz ettiği verilerle kırımda 289.000 ila 450.000 Rum'un öldüğü sonucuna ulaştı. Yusuf Hikmet Bayur tarafından hazırlanıp Türk Tarih Kurumu tarafından yayımlanmış olan Türk İnkılâbı Tarihi adlı kitapta 800.000 Ermeni'nin yanı sıra 200.000 Rum'un da katl ve tehcir yüzünden veya amele taburlarında öldüğüne dair bilgi Yarbay Nihat'ın bizim resmi kaynaklara göre de doğru saymak gerekir yazısıyla birlikte aktarılmaktadır.
Henry Morgenthau, 200.000-1.000.000 Rum'un her yerde grup halinde toplanıp iç bölgelere dağıtıldığını ancak, Ermeniler ile farklı olarak genel bir kırıma uğramadıklarını aktarmaktadır. Elefterios Venizelos ise Paris Barış Konferansı'nda 300.000 Rum'un yok edildiğini ve 450.000 Rum'un Yunanistan'a sığındığını ileri sürdü. Türkiye Cumhuriyeti Genelkurmay Başkanlığı, resmî verilerinde Kurtuluş Savaşı döneminde "Pontus İsyanı" ve "Koçgiri İsyanı" olarak adlandırılan olaylar sırasında Sakallı Nurettin Paşa komutasındaki Merkez Ordusu tarafından öldürülen Rumların sayısının 11.181 kişi olduğunu iddia eder.
Yunan kaynaklarında, kırım ile ilgili kişiler arasında, Alman İmparatorluğu'nun Atina Gesandter'i Hans von Wangenheim'in şansölye Bernhard von Bülow'e yolladığı rapordan alıntı yapılarak "Türk Başbakanı" "Sefker Paşa"nın adı ve Merkez "Kolordu"ya bağlı bir kumandan "Mehmet Azit"in adı anılmaktadır.