Cümle aralığı

Çift cümle aralıklı daktilo metni (1946), tek cümle aralıklı basılı metin (1979) - yatay kıyaslama
Cümle aralığı bırakma, metin dizgisinde cümleler arasında bulunan yatay boşluktur. Tipografide âdet hâline gelmiş bir meseledir. Avrupa'da matbaalarda basılan taşınabilir türün tanıtımından bu yana çeşitli cümle aralığı âdetleri dillerde Latin kökenli bir alfabe ile beraber kullanıldı. Bunlar normal bir sözcük boşluğunu, genişletilmiş tek bir boşluğu ve iki tam boşluğu içlerine alırlar. Dijitâl yazı tipleri görsel olarak insanların hoşuna giderek ve son noktalamayı izleyen tutarlı boşluğu oluşturacak tek kelime boşluğunu otomatik bir şekilde ayarlayabilmesine rağmen en çok tartışma, cümleler arasında bir klâvyenin boşluk çubuğuna bir iki defa basıp basmamakla ilgilidir.
20. yüzyıla kadar birçok ülkede yayınevleri ve matbaacılar, tek olanı kullanmadılar ama cümleler arasında bulunan boşlukları genişlettiler. Bu geleneksel boşluk bırakma yöntemine dair itirazlar vardı—bazı ülkelerde matbaacılar tek aralık bırakmayı tercih ettiler. Bu, 20. yüzyılın sonuna kadar tek cümle aralığı bırakma ile eşanlamlı bir terim--Fransızca aralık bırakmaydı. Çift aralık bırakma ya da cümleler arasına iki boşluk yerleştirme (bazen İngilizce aralık bırakma olarak üstü kapalı anlatılmıştır) 19. yüzyılın sonunda daktilonun tanıtımıyla birlikte yaygın kullanıma ulaşmıştır. Monotip fontlar bir daktilo ile kullanıldığından "tek sözcük boşluğunun ... cümleler arasında yeterli bir boşluk oluşturmaya iyice yeterli olmadığı" ve ilâve boşluğun bir cümlenin sonunu işaretlemeye yardım edebildiği hissedilmiştir. Bu, pratikte alabildiğine açılmış bir değişikliğe sebep olmuştur. 19. yüzyıl sonlarından itibaren matbaacılar daktilo aralığının sevilmesinde kitapçık karakterlerini dizmelerini göz ardı etmek için anlatılmış; 1890'larda Monotip ve Linotip teknisyenleri çift cümle aralığını kullanmışlardır ve bu, daktilo tabakalarında geniş ölçüde öğretilmiştir.
Bilgisayarlarda orantılı yazı tiplerinin tanıtımıyla çift cümle aralığı bırakma eskimiş oldu. Bu orantılı yazı tipleri (noktalama işaretlerini içeren) her bir karaktere uygun yatay boşluğu şimdi tayin etmektedir ve son noktalamayı takip eden boşlukları ayarlamak için kerning değerlerini tanımlayabilir, dolayısıyla cümleler arasında aralığı el ile çoğaltmaya daha az ihtiyaç vardır. Yaklaşık 1950'den itibaren tek bir cümle aralığı bırakma kitaplarda, dergilerde, gazetelerde ve web sayfalarında standart oldu. Umursamayarak çift boşlukların yanlışsız olduğuna hâlen inanabilmektedir. Tartışma,—birçok insan neyin doğru olduğunu bulmayı denemek için arama aletlerini kullanırken özellikle World Wide Web üzerinde devam etmektedir. Çoğu insan düzgün olmayan kullanıma yönelik çift cümle aralığı bırakmayı tercih etmektedir şundan ötürüdür ki daktiloda yazı yazmanın ne kadar öğretildiği idi. Kuralın daha okunaklı olduğu ve birkaç yeni doğrudan çalışmanın ikna edici olmayan sonuçlar doğurduğu bir tartışma vardır..
Tipografide en modern literatür çift aralık bırakmanın yanlış olduğunu söylemektedir; ama dizgisiz kaynaklar daktilo üzerinde ya da bir tek aralıklı yazı tipiyle kullanılabildiğini göstermektedir.. Stil kılavuzlarının çoğunluğu son uç noktalamadan sonra bir tek boşluk seçmektedir ve makale müsveddelerinde ve bireysel tercihe dayanan özel durumlar için birkaç çift aralık bırakmaya izin vermekle çalışma yayınlamıştır. Web tasarımı kılavuzları da dâhil dilbilgisi ve tasarım kılavuzları benzer rehberlik sağlamaktadır.