stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Dinyeper Taarruzu
Sovyet Dinyeper taarruzu > Nehir geçiş taarruzu

Dinyeper, Avrupa'daki üçüncü büyük ırmaktır. Daha aşağı bölümünde genişliği rahatlıkla 3 km'yi bulur ve hatta bazı yerlerde daha da geniştir. Üstelik sağ kıyıları, doğu kıyılara göre daha yüksek ve daha diktir. Bu haliyle Sovyet taarruzunu güçleştiren bir durumdadır. Ayrıca Wehrmacht tarafından savunulan batı kıyıları, derinliğine tahkimatlarla savunmaya hazırlanmıştı.
Cephenin bu durumunda Sovyet komutanların iki seçeneği vardı. Birincisi savunmanın zayıf bir noktasını bulmak için taarruzları sürdürecekler ya da ikincisi, bir yarma hareketinden yararlanarak Alman savunma hattının gerisine sızmaya çalışacaklardır. Bu, Almanlara daha fazla ihtiyat kuvvetleriyle cepheyi takviye etmek için zaman verecek ve ayrıca, Sovyet birliklerinin kanatlarını mekanize kuvvetlerin taarruzları karşısında korumasız bırakabilecekti. Böyle bir senaryo 1943 yılında tüm Sovyet komutanların kabusuydu.
İkinci seçenek hiç beklemeden, Dinyeper'i toplu bir cephe taarruzuyla zorlamaktı. Bu seçenek Alman savunmasına hazırlıkları geliştirmek için ek bir zaman tanımıyordu. Fakat, çok büyük kayıpları da göze almayı gerektirecekti. Politik nedenlerle (Stalin, Kiev'in 7 Kasım'da geri alınmış olmasını istiyordu), ikinci seçenekte karar kılındı.
Taarruz, 300 km'lik cephe hattı boyunca aynı anda başlatıldı. Nehir geçişinde kullanılabilecek tüm araçlar, balıkçı kayıkları, derme çatma sallar, keresteler ve dubalar, sahil kesimine taşındı. Köprü yapımı için gerekli tüm malzeme de -kuşkusuz ki ağırdır- bölgeye getirildi.
Dinyeper'i geçiş, son derece zor koşullar altında yapıldı. Askerler nehri geçmek için yoğun Alman ateşi altında ve ağır kayıplara uğrayarak, her türlü yüzebilen aracı kullandılar.
Alman kuvvetleri kısa süre içinde şiddetli bir karşı saldırı başlattılar. Ağır silahlar Dinyeper'i geçmeden bu Sovyet birliklerini ihma etmeyi amaçlıyorlardı.
Örneğin, Borodaevsk köprübaşı, General Konev'in anılarında söz edildiği gibi ağır hava ve zırhlı taarruzlarına uğradı. Konev, Sovyet hava desteğindeki, köprübaşına yaklaşan Alman hava unsurlarının önlenmesi için hava devriyeleri düzenlenmesindeki organizasyon eksikliklerinden şikayet etmektedir. Konev, bu eksikliklere karşı karşıdaki tank taarruzlarına daha fazla topçu sevk edilmesini emretmiştir. Sonunda, Sovyet hava unsurları daha iyi organize edildiğinde, yüzlerce top ve Katyuşa ateşe başladığında Sovyet kuvvetlerinin durumu gelişmeye ve köprübaşı güven altına alınmaya başlandı.
Batı kıyısı harekâtları > Aşağı Dinyeper taarruzu

Ekim ayı ortalarında, aşağı Dinyeper köprübaşlarında bulunan Sovyet kuvvetleri, Dinyeper'in batı kıyılarını kesin olarak kontrol altına alacak bir genel saldırı için yeterli güçte değildi. Bu nedenle güçlü bir saldırı Kremençug - Dnepropetrovsk hattında sergilendi. Aynı anda güneyde, Kiev ve Dinyeper'den çekilmekte olan Alman kuvvetlerine karşı büyük çaplı bir şaşırtma taarruzu yapıldı.
Taarruzun sonunda Sovyet kuvvetleri 300 km genişlikte, bazı yerlerde 80 km derinliğe ulaşan bir köprübaşı oluşturdu. Güneyde Kırım Alman kuvvetlerinden temizlendi. Dinyeper'e ulaşmış olan Kızıl Ordu kuvvetlerinin burada durdurulabileceği yönündeki umutlar kaybolmuştu.
Batı kıyısı harekâtları > Kiev Muharebesi

Ana madde: İkinci Kiev Muharebesi
Kiev'in geri alınarak bu bölgede de Dinyeper kıyılarına dayanmak için General Vatutin, kentin kuzey kesiminde taarruz etmeye karar vermişti. Bu amaçla, kentin güney kesimindeki kuvvetlerinin bir kısmını bu kesime, gece karanlığından yararlanarak kaydırmıştır. Bir yandan da bir dizi çatışmayla bu bölgedeki mevzilerini genişletmekteydi. Gerekli hazırlıkların tamamlanması ardından General Vatutin'in 1. Ukrayna Cephesi kuvvetleri, 3 Kasım 1943 sabahı taarruza başladılar. Kentin kuzeyinden, güney - güneybatı yönünde ilerleyip yayılan Kızıl Ordu birlikleri, kenti batı yönünden de kuşatmış oldular. Kuşatma tamamlanmadan önce Alman birlikleri kenti tahliye etmeye başladılar. Sonuçta Kiev, 6 Kasım 1943 tarihinde Kızıl Ordu birliklerinin kontrolüne geçti.
Sonuçları

Dinyeper Savaşı, Wehrmacht için bir diğer bozgundu. Hitler'in Dinyeper'de durdurulacağını umduğu Kızıl Ordu, Alman savunmasını geri atmıştı. Kiev Kızıl Ordu tarafından geri alınmıştı ve Alman kuvvetleri, Dinyeper köprübaşlarını tutan Sovyet birliklerini yok edebilecek güçte değildi. Ayrıca Dinyeper Savaşı, Sovyet partizan hareketinin gücünü gösterdi. Jukov'un "demiryolu savaşı" olarak tanımladığı harekât, 1943 yılının Eylül ve Ekim ayları boyunca Alman hatlarını fazlasıyla sarstı ve çok miktarda ikmal malzemesi kaybına yol açtı.
Bu arada 28 Kasım - 1 Aralık 1943 tarihleri arasında Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt ve Stalin arasında Tahran Konferansı düzenlendi. Dinyeper Savaşı, 1943 yılındaki diğer geniş çaplı taarruzlarla birlikte, Stalin'e müttefikleriyle yapacağı bir konferansta kesin olarak başat konum sağladı.
Kayıplar

Dinyeper Savaşı sırasındaki kayıplar, halen yoğun bir tartışma konusudur. Bazı kaynaklar, Kursk Savaşı'dan çok daha az rakamlar verir, toplamda 200 - 300 bin gibi. Bununla birlikte harekât süresinin uzunluğu ve harekât alanının genişliği göz önüne alındığında, bazı tarihçiler çok daha büyük rakamların geçerli olduğunu ileri sürerler. Hatta Stalingrad Savaşı'dan dahi yüksek rakamların söz konusu olduğu düşünülür. Ölenlerin sayısı da, harekât süresi ile ilgili belirlemeye bağlıdır. Ayrıca, Dinyeper Savaşı kayıplarının, Dinyeper'deki bu savaş için bir şaşırtma manevrası olarak kullanılan II. Smolensk Muharebesi'nin kayıplarına da bağlı olup olmadığı düşünülebilir.
Sovyet kayıpları konusunda Nikolay Şefov, 373 bini ölü olmak üzere 1.5 milyon rakamını vermektedir. İngiliz tarihçi John Erickson, 26 Eylül - 20 Kasım tarihleri arasındaki çatışmalarda Sovyet kayıpları için 173.201 ölü olarak rakam vermektedir. 24 Ağustos - 26 Eylül tarihleri arası dikkate alınmamıştır. Glantz / House ise 26 Ağustos - 30 Eylül tarihleri arası için 103 bini ölü olmak üzere 428 bin rakamını verir. 26 Eylül - 20 Kasım için ise 173 bin ölü olmak üzere 754 bin.
Alman kayıpları konusunda bir değerlendirme yapmak daha zordur. Sert bir savunma karşısında yapılan taarruz harekâtlarında 1 / 3 kayıp oranı basit bir kural gibi görünür.
Yine de Dinyeper Savaşı, dünya tarihinin en yüksek kayıplı savaşları arasındadır.
Dipnotlar

↑  Nikolai Shefov, Russian fights, Lib. Military History, Moscow, 2002
↑  Erich von Manstein, Lost Victories, Мoscow, 1957.
↑  İkinci Dünya Savaşı - İbrahim Artuç. Cilt 2, Sh: 30
↑  İkinci Dünya Savaşı - İbrahim Artuç. Cilt 2, Sh: 31
1 2 3 4 5  İkinci Dünya Savaşı - İbrahim Artuç. Cilt 2, Sh: 32
↑  İkinci Dünya Savaşı - İbrahim Artuç. Cilt 2, Sh: 33
↑  The History of Soviet Airborne Forces, Chapter 8, Across The Dnieper (September 1943), by David M. Glantz, Sh: 270
↑  The History of Soviet Airborne Forces, Chapter 8, Across The Dnieper (September 1943), by David M. Glantz, Sh: 272
↑  The History of Soviet Airborne Forces, Chapter 8, Across The Dnieper (September 1943), by David M. Glantz, Cass, 1994.
Galeri

Sovyet birliklerinin Dinyeper Nehrini geçerken
Sinyale bakan Sovyet asker
Sovyet askerlerin taarruzu
II. Andrey (Vladimir büyük knezi)

18. yüzyılda çizilen Andrey Yaroslavich portresi.
II. Andrey Yaroslaviç (Rusça: Андрей Ярославич) (1222 – 1264) 1249'da amcası III. Svyatoslav'ın yerine Vladimir-Suzdal Knezi olarak görev yapan II. Yaroslav'ın üçüncü oğlu. Üç yıl sonra Moğollara meydan okudu ve onlar tarafından Rusya'dan sürüldü. 1240 yılında Veliki Novgorodlular, kardeşi Aleksandr Nevskiy'i şehirden kovdu ve II. Yaroslav'dan onlara başka bir komutan göndermesini istedi. Andrey onun yerine Novgorod prensi oldu, ama sadece birkaç aylık görev yapıp feragât etti.
III. Vsevolod (Vladimir büyük knezi)

| III>  Vsevolod Yuryeviç |
| --- | --- |

Vladimir Büyük prensi
Hüküm süresi: 1176–1212
Önce gelen: Mihayl
Sonra gelen: II. Yuri

Doğum: 19 Ekim 1154
Ölüm: 15 Nisan 1212 (57 yaşında)
Eş(ler)i: Maria Shvarnovna   Liubov Vasilkovna
Çocuk(lar)ı: Rostovlu Konstantin   II. Yuri   II. Yaroslav   III. Svyatoslav
Hanedan: Rurik Hanedanı
Babası: Yuri Dolgoruki
Annesi: Helene
III. Vsevolod Yuryeviç  (Rusça: Все́волод III Ю́рьевич Большо́е Гнездо́, Vsévolod Trétij Júr'jevich Bol'shóje Gnezdó) (19 Ekim 1154 – 15 Nisan 1212) uzun hükümdarlığı (1176-1212) sırasında şehrin görkeminin zirvesine ulaştığı Vladimir Büyük prensi. III. Vsevolod, II. Yuri, II. Yaroslav, I. Konstantin ve III. Svyatoslav'ın babasıdır.
Gökhan Özoğuz

| Gökhan Özoğuz |
| --- | --- |
Özoğuz, 2011 Bahar Şenlikleri kapsamında Bahçeşehir Üniversitesi Kampüsünde.
Genel bilgiler
Doğum: 11 Ekim 1976 (48 yaşında) Fenerbahçe, Kadıköy, Türkiye
Tarzlar: Ska, punk rock, Thrash metal
Meslekler: Şarkıcı
Etkin yıllar: 1991-günümüz
Müzik şirketi: NR1, Universal, Pasaj, Athena Sanat
Resmî site: https://www.instagram.com/gokhanozoguz/
Eş: Melis Ülken (e. 2012; b. 2025)
Çocukları: 3

Gökhan Özoğuz (d. 11 Ekim 1976, İstanbul), Türk müzisyen. Gökhan Özoğuz, Türk rock müzik tarihinin en önemli gruplarından Athena grubunun kurucusu, solisti ve  Hakan Özoğuz’un ikiz kardeşidir.
1998 yılında çıkardıkları ilk albümlerinden günümüze birçok hit şarkıya imza atan Athena grubu; yurt içinde ve yurt dışında sayısız festival ve konserde yer almıştır. Holigan, Bak Takılmana, Öpücük, Yalan, Serseri Mayın, Arsız Gönül, Ben Böyleyim, Kafama Göre, Parçalanıyoruz, Türk Milli Basketbol Takımı için besteledikleri 12 Dev Adam, Fenerbahçe'nin 100. Yıl Marşı ve Ses Etme şarkısına çektikleri klip gibi farkındalık yaratan projelere de imza atmıştır.
2013-2017 yılları arasında 5 sezon jüri üyeliği yaptığı O Ses Türkiye ile öne çıkan biri haline gelen Gökhan Özoğuz, 2019 yılında National Geographic ile birlikte bir sosyal sorumluluk projesi için iş birliği yapmış ve 25 Litre belgeseli büyük beğeni kazanmıştır.
O Şimdi Asker, O Şimdi Mahkum ve Tramvay adlı sinema filmlerinde oyuncu olan Gökhan Özoğuz'un, başrolünü ve yapımcılığını üstlendiği Kendi Yolumda 2022 Kasım ayında vizyona girmiştir.
2021 yılında Kırmızı Oda dizisinde Dara karakteriyle konuk oyuncu olarak yer almıştır.
2004 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi Athena eşliğinde "For Real" adlı şarkıyla temsil etti. Bu şarkı 195 puanla dördüncü oldu ve o zamana kadar Türkiye'nin Eurovision tarihinde en fazla puan alan şarkı oldu.
Ayrıca 2013-2016 yayın döneminde TV8'de yayınlanan ve Acun Ilıcalı'nın yapımcılığını ve sunuculuğunu yaptığı O Ses Türkiye isimli müzik yarışmasında jüri üyeliği yapmıştır. 2012 yılında Melis Ülken ile evlendi. Bu evlilikten 3 çocuğu oldu. Çift, 2025 yılında boşandı.
Diskografi

One Last Breath (1993)
Holigan (1998)
Tam Zamanı Şimdi (2000)
Mehteran Seferi (EP) (2001)
Herşey Yolunda (2002)
US (2004)
Athena (2005)
İT (EP) (2006)
100 Şerefli Yıl (EP) (2007)
Pis (2010)
Altüst (2015)
Kendi Yolumda (2023)
Filmografisi

O Şimdi Asker (Athena Gökhan)
O Şimdi Mahkum (Athena Gökhan)
Tramvay (Gökhan)
Kırmızı Oda - Dara (Konuk oyuncu)
Kendi Yolumda
Kardeş Takımı
Yarışma

O Ses Türkiye (Jüri)
Psychotria silvae

Psychotria silvae, Psychotria cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Zorbazzade Hacı Şeref Ağa

| Zorbazzade Hacı Şeref Ağa> Muğla Belediye Başkanı |
| --- | --- |
Görev süresi 1880-1910
Yerine geldiği: Hacı Memiş Ağa
Yerine gelen: Karahafızzade Hacı Mehmet Ali Efendi
Kişisel bilgiler
Doğum: 1830 Muğla
Ölüm: 1910 Muğla
Zorbazzade Hacı Şeref Ağa (1830-1910), Muğla eski belediye başkanlarından birisi olan siyasetçi.
Şeref Ağa, Asar ve Kızıldağ eteklerine yayılmış şehrin, Muğla Ovası'ndaki düzlüklere yayılması fikrini ilk defa ortaya atan belediye başkanıdır. Bu fikirle yetinmemiş, evini de o yıllarda şehrin dışında kalan Hoca Mustafa Efendi Bahçesi'ne yaptırtmıştır. Uzun süre belediye başkanlığı yapan Şeref Ağa 1910 senesinde ölmüştür.
Uzunöz, Alanya

| Uzunöz |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Antalya'nın Türkiye'deki konumu
Koordinatlar: 36°30′N 32°12′E﻿ / ﻿36.5°K 32.2°D﻿ / 36.5; 32.2
Ülke:  Türkiye
İl: Antalya
İlçe: Alanya
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 550 m
Nüfus (2000): 460
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 242
İl plaka kodu: 07
Posta kodu: 07400
Resmî site YerelNet
Uzunöz, Antalya ilinin Alanya ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Orta Asya'nın Türkmen soyundan gelen bir topluluktur. Bu topluluğun başı Kâzım Uzunöz'dür.[kaynak belirtilmeli]
Coğrafya

Antalya iline 165 km, Alanya ilçesine 27 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 460    
1997: 506
Gabriel (Dalarna dükü)

İsveç Prensi Gabriel (Gabriel Carl Walther Bernadotte; d. 31 Ağustos 2017), Prens Carl Philip ve Prenses Sofia'nın ikinci çocuğu. Kral XVI. Carl Gustaf ve Kraliçe Silvia'nın torunudur. Ağabeyi Södermanland Dükü Prens Alexander'dır. Prens Gabriel, Haziran 2018 itibarıyla İsveç Krallığı tahtına çıkma sırasında altıncıdır.
Lacerta trilineata

Lacerta trilineata, Lacerta cinsine bağlı Balkanlara özgü bir kertenkele alttürüdür. Balkanlarda
Taksonomi

Lacerta trilineata türüne bağlı alttürler (2024):
Lacerta trilineata hansschweizeri Müller, 1935
Lacerta trilineata major Boulenger, 1887
Lacerta trilineata polylepidota Wettstein, 1952
Lacerta trilineata trilineata
Hyundai Ioniq 6

| Hyundai Ioniq 6 |
| --- | --- |
Hyundai Ioniq 6
Genel Bakış
Üretici:  Hyundai Motor Company
Üretim yıl(lar)ı: 2022-günümüze
Montaj: Ulsan, Güney Kore Singapur
Tasarımcı(lar): Sangyup Lee
Gövde ve Şasi
Sınıf: Orta sınıf
Gövde tipi: 4 kapılı fastback sedan
Düzen: Arkadan motorlu, arkadan itişli Çift motorlu, dört tekerlektençekişli
Platform: Hyundai E-GMP
Benzerleri: Hyundai Ioniq 5 Kia EV6
Teknik Özellikler
Motor: EM07/EM17 kalıcı mıknatıslı senkron motor
Kapasite: 53-77,4 kWh
Şanzıman: 1 ileri şanzıman
Aküsü: Nikel-kobalt-manganez lityum
Dingil mesafesi: 2.950 mm
Uzunluk: 4.855 mm
Genişlik: 1.880 mm
Yükseklik: 1.495 mm
Ağırlık: 1.800-2.096 kg
Hyundai Ioniq 6, Hyundai tarafından 2021 yılından bu yana üretilen bataryalı elektrikli orta sınıf otomobil modelidir. Araç, Hyundai'nin elektrikli Ioniq alt markası altında pazarlanan ikinci aracıdır.
Héctor Travieso

| Héctor Travieso |
| --- | --- |

Doğum: 1 Aralık 1952(1952-12-01) Havana, Küba
Ölüm: 6 Ocak 2025 (72 yaşında) Guaynabo, Porto Riko
Meslek: Oyuncu, komedyen, yapımcı ve televizyon sunucusu
Etkin yıllar: 1970-2019
Tanınma nedeni: El Show de Raymond  SuperXclusivo  La Comay  Dando Candela  La Guagua Aérea   Under Suspicion

Héctor Travieso (1 Aralık 1952 – 6 Ocak 2025), Kübalı aktör, komedyen, yapımcı ve televizyon sunucusu.
Hayatı

Travieso, 1 Aralık 1952'de Havana, Küba'da doğdu ve yaşamının büyük bölümü yerleştiği Porto Riko'da geçti. 1970'te başladığı oyunculuk kariyerini 2019 yılına kadar sürdürdü. Ağırlıklı rol aldığı televizyon yapımı pembe dizilerle tanındı. Oyuncu, komedyen ve sunucu olarak El Show de Raymond, SuperXclusivo, La Comay, Dando Candela, La Guagua Aérea ve Under Suspicion gibi prodüksiyonlarda yer aldı.
Travieso, 6 Ocak 2025'te Guaynabo, Porto Riko'da kalp krizi nedeniyle tedavi gördüğü bir hastanede 72 yaşında ölmüştür.
İslam öncesi Arabistan

İslam öncesi Arabistan'da Nebatîlerin takip ettiği ticaret yolları.
İslam öncesi Arabistan, 610 yılında İslam güçleri tarafından fethedilmeden önce Arap Yarımadası'nı ifade eden kavram.
Günümüzde Arapların baskın olduğu coğrafyada İslam öncesinde farklı topluluklar da bulunmaktaydı. Bu topluluklar hakkındaki arkeolojik kanıtlar sınırlı olup var olan bilgiler de Arabistan dışında kâğıda alınan kayıtlar ve daha sonra Arap sözlü geleneklerine dayanılarak İslam âlimleri tarafından kaydedilen eserlerden ibarettir. Döneme ait en önemli medeniyetler MÖ 3000 civarında ortaya çıkan ve 300'lü yıllara dek varlığını koruyan Semûd ve 4. binyılın sonu-MS 600 aralığında hüküm süren Dilmun'dur. Ayrıca Güney Arabistan MÖ 1. binyılın başlangıcından beri Saba gibi birtakım krallıklarca yurt tutulmuş, Doğu Arabistan ise güneybatıdan gelen Antik Sami dillerini konuşan halklarca iskân edilmişti. Bazı kritik noktalar ise Part ve Sasani yerleşimcilerin elindeydi.
Bölgede yerel çok tanrılı inançlarla birlikte Hristiyanlık, Yahudilik ve Zerdüştçülük görülmekteydi.
İspatlı

| İsbatlı |
| --- | --- |
Mahalle

 İsbatlıİsbatlı'nın Antalya'daki konumu 
 Mahallenin haritadaki yeri
 Antalya ilinin Türkiye'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Antalya
İlçe: Alanya
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2019): 362
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 242
İl plaka kodu: 07
Posta kodu: 07450
İsbatlı, Antalya ilinin Alanya ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

İspatlı; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2019 | 362 |  |
| 2018 | 357 |  |
| 2017 | 356 |  |
| 2016 | 361 |  |
| 2015 | 361 |  |
| 2014 | 368 |  |
| 2013 | 372 |  |
| 2012 | 368 |  |
| 2011 | 388 |  |
| 2010 | 391 |  |
Çevresel ırkçılık

Beyaz olmayan kişileri ve düşük gelirli toplulukları orantısız bir şekilde etkileyen Flint, Michigan'daki su krizi'ni protesto eden insanlar
Çevresel ırkçılık, ekolojik ırkçılık ya da ekolojik apartheid kurumsal ırkçılığın bir biçimi olup, çöp sahalarının, yakma tesislerinin ve tehlikeli atık bertarafının orantısız bir şekilde beyaz olmayan topluluklar'a yüklenmesi anlamına gelmektedir. Uluslararası alanda, madencilik, petrol çıkarma ve endüstriyel tarımın çevresel yüklerini yerli halklara ve çoğunlukla beyaz olmayan insanların yaşadığı yoksul uluslara yükleyen hafriyatçılık ile de ilişkilendirilmektedir.
Çevresel ırkçılığa verilen tepki, 1970'ler ve 1980'ler boyunca Amerika Birleşik Devletleri'nde ve yurtdışında gelişen çevresel adalet hareketine katkıda bulunmuştur. Çevresel ırkçılık, apartheid'ın Siyahlar üzerinde zayıflatıcı çevresel etkileri olduğu Güney Afrika'da olduğu gibi, azınlık grup'ları veya sayısal çoğunlukları dezavantajlı hale getirebilir. Uluslararası alanda, küresel atık ticareti büyük ölçüde beyaz olmayan insanların yaşadığı yoksul ülkelerdeki küresel çoğunlukları dezavantajlı hale getirmektedir. Aynı zamanda yerli grupların çevresel kirliliğe karşı özel savunmasızlığı için de geçerlidir.
Tarih

"Çevresel ırkçılık" terimi 1982 yılında United Church of Christ (UCC) Commission for Racial Justice'in önceki yönetici direktörü Benjamin Chavis tarafından ortaya atılmıştır. Tehlikeli poliklorlu bifenil (PCB) atıklarının Warren County, North Carolina landfill'e yerleştirilmesine karşı çıkan bir konuşmada Chavis bu terimi şöyle tanımlamıştır:
Çevre politikalarının oluşturulmasında, yönetmeliklerin ve yasaların uygulanmasında ırk ayrımcılığı, zehirli atık tesisleri için beyaz olmayan toplulukların kasıtlı olarak hedef alınması, toplumlarımızda zehirlerin ve kirleticilerin yaşamı tehdit eden varlığının resmi olarak onaylanması ve beyaz olmayan insanların ekoloji hareketlerinin liderliğinden dışlanmasının tarihi.
Çevresel ırkçılığın tanınması, daha önceki medeni haklar hareketi'nden etkilenerek 1970 ve 1980'lerde başlayan çevresel adalet hareketini katalize etti. Tabandan gelen örgütler ve kampanyalar, politika yapımında çevresel ırkçılığa dikkat çekmiş ve azınlıkların katkısının önemini vurgulamıştır. Çevresel ırkçılık tarihsel olarak çevresel adalet hareketiyle bağlantılı olsa da, yıllar boyunca bu terim giderek daha fazla ayrıştırılmıştır. 
Warren County'deki olayların ardından, UCC ve ABD Genel Muhasebe Ofisi tehlikeli atık sahalarının orantısız bir şekilde yoksul azınlık mahallelerinde bulunduğunu gösteren raporlar yayınladı. Chavis ve Dr. Robert D. Bullard çevresel ırkçılığa yol açan hükûmet ve şirket politikalarından kaynaklanan kurumsallaşmış ırkçılığa dikkat çekti. Bu ırkçı uygulamalar arasında redlining, bölgeleme ve renk körü adaptasyon planlaması yer almaktadır. Bölge sakinleri, düşük sosyoekonomik statüleri, siyasi temsil ve hareketlilikten yoksun olmaları nedeniyle çevresel ırkçılığa maruz kalmıştır. "Amerikan Apartheid'ının Mirası ve Çevresel Irkçılık" adlı kitabındaki tanımı genişleten Dr. Bullard, çevresel ırkçılığın:
bireyleri, grupları veya toplulukları ırk veya renk temelinde farklı şekilde etkileyen veya dezavantajlı hale getiren (kasıtlı veya kasıtsız) herhangi bir politika, uygulama veya yönergeyi ifade ettiğini söyledi.
Tarih > Küresel çevre ırkçılığı

Bu terim ABD'de ortaya atılmış olsa da, çevresel ırkçılık uluslararası düzeyde de görülmektedir. Araştırmalar, gelişmiş ülkelerde çevre yasalarının öne çıkmasından bu yana şirketlerin atıklarını Küresel Güney'e doğru kaydırdığını göstermiştir. Az gelişmiş ülkeler sıklıkla daha az çevresel düzenlemeye sahiptir ve atık limanı haline gelirler.
Büyük şirketlere karşı çıkabilecek sosyoekonomik ve siyasi araçlara sahip olmayan marjinalleştirilmiş topluluklar, sağlıklarına zarar veren çevresel ırkçı uygulamalara karşı savunmasızdır.
Çevresel adalet, işe[kaynak belirtilmeli], rekreasyona, eğitime, dine ve güvenli mahallelere eşit erişimi engelleyen bariyerlerle mücadele eder. "Environmentalism of the Poor" adlı kitabında Joan Martinez-Allier çevresel adaletin "ekonomik büyümenin ne yazık ki artan çevresel etkiler anlamına geldiğine işaret ettiğini ve kaynakların ve yutakların coğrafi olarak yer değiştirmesini vurguladığını" yazmaktadır.
Nedenler

Çevresel ırkçılığa yol açan dört faktör vardır: uygun fiyatlı arazi eksikliği, siyasi güç eksikliği, hareketlilik eksikliği ve yoksulluk. Ucuz arazi, şirketler ve hükûmet organları tarafından aranmaktadır. Sonuç olarak, bu şirketlere ve hükûmet organlarına etkili bir şekilde direnemeyen ve siyasi güce erişemeyen topluluklar adil maliyetler üzerinde pazarlık yapamazlar. Sosyo-ekonomik hareketliliği en aza indirilmiş topluluklar yer değiştiremez. Mali katkıların olmaması da toplulukların hem fiziksel hem de siyasi olarak hareket etme kabiliyetini azaltmaktadır. Chavis çevresel ırkçılığı beş kategoride tanımlamıştır: çevre politikalarının belirlenmesinde ırk ayrımcılığı, yönetmelik ve yasaların ayrımcı bir şekilde uygulanması, azınlık topluluklarının tehlikeli atık boşaltma alanları olarak kasıtlı bir şekilde hedef alınması, azınlık topluluklarında tehlikeli kirleticilerin resmi olarak onaylanması ve beyaz olmayan kişilerin çevresel liderlik pozisyonlarından dışlanması.
Azınlık toplulukları genellikle tehlikeli atık sahalarına karşı çıkacak mali imkanlara, kaynaklara ve siyasi temsiliyete sahip değildir. Yerel olarak istenmeyen arazi kullanımları (LULUs) olarak bilinen ve tüm topluma fayda sağlayan bu tesisler genellikle azınlık topluluklarının yaşam kalitesini düşürmektedir. Bu mahalleler aynı zamanda tesisin getireceği ekonomik fırsatlara bağımlı olabilir ve sağlıklarını riske atarak tesise karşı çıkma konusunda isteksiz davranabilirler. Buna ek olarak, tartışmalı projelerin kolektif eylem yürütmesi ve projelerin kendi bölgelerine yerleştirilmesine karşı çıkmada başarılı olması beklenen azınlık olmayan bölgelere yerleştirilme olasılığı daha düşüktür.
Küresel Kuzey'deki şehirlerde, banliyöleşme ve soylulaştırma çevresel ırkçılık modellerine yol açmaktadır. Örneğin, beyazların daha güvenli, temiz banliyö bölgeleri için sanayi bölgelerinden kaçması, azınlık topluluklarını şehir içlerinde ve kirli sanayi bölgelerine yakın yerlerde bırakmaktadır. Bu bölgelerde işsizlik yüksektir ve işletmelerin bölgenin iyileştirilmesine yatırım yapma olasılığı düşüktür, bu da bölge sakinleri için kötü ekonomik koşullar yaratmakta ve ırksal eşitsizliği yeniden üreten bir sosyal oluşumu güçlendirmektedir. Ayrıca, bir belediyedeki mülk sahiplerinin ve sakinlerinin yoksulluğu tehlikeli atık tesisi geliştiricileri tarafından dikkate alınabilir, çünkü emlak değerlerinin düşük olduğu alanlar geliştiricilerin parasını kurtaracaktır.