Plaj
Genel bilgiler

Deniz kıyısı en çok plaj kelimesi ile ilişkili olsa da göller ve büyük nehirlerin yanında da plaj bulunur.
Plaj şunları ifade edebilir:
kaya malzemesinin dalgaların ve akımların kuvvetleri tarafından karada, denizde veya kıyılarda hareket ettiği küçük sistemler; ya da
önemli büyüklükte jeolojik birimlerdir.
İlki aşağıda ayrıntılı olarak açıklanmaktadır; daha büyük jeolojik birimler  başka yerlerde tartışılmaktadır.
Bir plajın onu oluşturan ve şekillendiren süreçlerle ilgili birkaç göze çarpan kısmı vardır. Çoğunlukla suyun üstünde (gelgite bağlı olarak) ve gelgitin bir noktasında dalgalardan az çok aktif olarak etkilenen kısım plaj bermi olarak adlandırılır. Berm, aktif kıyı şeridini içeren malzeme birikintisidir. Bermin bir tepesi (üstte) ve bir yüzü vardır, ikincisi tepeden suya doğru giden eğimdir. Yüzün en altında bir çukur olabilir ve ayrıca bir veya daha fazla uzun kıyı barı olabilir: hafifçe yükseltilmiş, dalgaların ilk kırılmaya başladığı bu yerde su altı bentleri oluşur.
Kum yatağı, çok büyük fırtına dalgalarından kaynaklanan ve normal dalgaların etkisinin ötesinde bir veya daha fazla eski tepenin (fırtına Plajı) kanıtı olabileceği berm tepesinden iç kısımlara kadar uzanabilir.Bir noktada, dalgaların (hatta fırtına dalgalarının) Plajı içeren malzeme üzerindeki etkisi durur ve parçacıklar yeterince küçükse (kum boyutu veya daha küçük), rüzgarlar özelliği şekillendirir. Rüzgar; tanecikleri iç kısımlara dağıtan kuvvet olduğu yerde plajın arkasındaki tortu bir kumul haline gelir.
Bu jeomorfik özellikler, plaj profilini oluşturur. Plaj profili, yaz ve kış aylarında yaşanan dalga enerjisindeki değişiklik nedeniyle mevsimsel olarak değişkendir. Yazın daha sakin denizlerle karakterize edilen ılıman bölgelerde ve kırma dalga tepeleri arasındaki uzun dönemlerde, plaj profili yaz aylarında daha yüksektir. Bu mevsimdeki hafif dalga hareketi, tortuyu sahile bıraktığı berm'e doğru taşıma eğilimindedir ve su geri çekilirken kalır. Kıyı rüzgârları kumulları daha fazla içeride şekillendirir ve güçlendirir.
Tersine, artan dalga enerjisi ve dalga tepelerinin kırılması arasındaki daha kısa süreler nedeniyle plaj profili fırtına mevsiminde (ılıman bölgelerde kış) daha düşüktür. Hızlı art arda kopan daha yüksek enerji dalgaları, sığlıktaki tortuları harekete geçirme eğilimindedir,uzun kıyı akımları ile plaj boyunca taşınmaya eğilimli olduğu süspansiyonda tutulması veya özellikle uzun kıyı akımı bir nehir veya sel akışından bir çıkışla karşılaşırsa, denize kıyı şeridi çubukları oluşturur. Böylelikle tortunun plaj berminden ve kumulundan çıkarılmasıyla plaj profilini azaltır.
Tropikal bölgelerde, fırtına sezonu yaz aylarında olma eğilimindedir, sakin hava genellikle kış sezonunda görülür.
Fırtınalar alışılmadık derecede yüksek gelgitlerle veya önemli kıyı taşkınlarına neden olan gelgit dalgalanması veya tsunami gibi ucube dalga olayı ile çakışırsa, kıyı ovadan önemli miktarda malzeme aşınabilir veya bermin arkasındaki kumullar su çekerek gerilebilir.Bu akış, kıyı şeridinin şeklini değiştirebilir, nehirlerin ağızlarını genişletebilir ve uzun kıyı sediment hareketinin üstesinden gelmek için yeterince güçlü olmayan dere ağızlarında yeni deltalar oluşturabilir.
Plaj ve kumul arasındaki çizginin sahada tanımlanması zordur. Herhangi bir önemli süre boyunca, tortular her zaman aralarında değiş tokuş edilir. Kayma çizgisi (dalgalar tarafından biriken malzemenin yüksek noktası) bir potansiyel sınırlamadır. Bu, kumun önemli rüzgar hareketinin meydana gelebileceği nokta olacaktır, çünkü normal dalgalar kumu bu alanın ötesine ıslatmaz. Bununla birlikte, sürüklenme hattının iç kısımda fırtına dalgaları tarafından saldırı altında hareket etmesi muhtemeldir.