stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lost (5. sezon)
Teknik ekip

Sezonun prodüksiyonu, ABC Studios, Bad Robot Productions ve Grass Skirt Productions şirketleri tarafından gerçekleştirildi ve Amerika Birleşik Devletleri'nde ABC kanalında yayımlandı. Programın çekimleri ve yapım sonrası Hawaii'de gerçekleşti. Damon Lindelof ve Carlton Cuse, diğer sezonlarda olduğu gibi bu sezon da programın yürütücüsü olarak teknik ekipte yer aldılar. J. J. Abrams, Bryan Burk, Jack Bender, Edward Kitsis ve Adam Horowitz Cuse ve Lindelof dışındaki yürütücü yapımcılar olarak ekipte yer aldılar. Lindelof, Cuse, Kitsis, Horowitz yazar kadrosunda; Elizabeth Sarnoff eş yönetici yapımcısı; Paul Zbyszewski supervising yapımcı; Brian K. Vaughan yapımcı; Melinda Hsu Taylor ve Kyle Pennington yardımcı yapımcılar olarak dizinin teknip ekibinde yer aldılar. Bender, programın yönetmenliğini düzenli bir şekilde yaparken, Stephen Williams ve Paul Edwards eş yönetici yapımcı görevini üstlendiler.
Yayın bilgileri

Dizinin beşinci sezonu genellikle olumlu eleştiriler aldı. Metacritic, sezona 100 üzerinden 78 verdi. Beşinci sezonda, Lost'un ratinglerindeki düşüş devam etti. Sezon prömiyeri ve sonraki bölüm, 13.316 milyon Amerikalı tarafından izlendi. Bölümlerin yayımlanmasıyla, izleyici oranında düşüş yaşandı. Sezon finali 9.428 milyon Amerikalı tarafından izlendi. Sezon boyunca tüm bölümler ortalama 11.05 izleyiciye sahip oldu.
Sezon ayrıca, Primetime Emmy Ödülleri'nde üç dalda adaylık elde etti: Carlton Cuse ve Damon Lindelof, "The Incident" bölümüyle Drama Dizisinde En İyi Senaryo dalında adaylık elde ederken Lost, En İyi Drama Dizisi dalında ve Michael Emerson, Drama Dizilerinde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında adaylık elde etti. Sadece Emerson, aday gösterildiği dalda ödülü kazanabildi.
DVD

5. sezonun DVD ve blu-ray kutu seti 8 Aralık 2009'da 1. bölgede (ABD ve Kanada) 21 Ekim'de 4. bölgede (Avustralya) ve 26 Ekim'de 2. bölgede satışa sunuldu. Tüm bölümlerin yanı sıra içerdiği ekstra içerikler aşağıda verilmiştir.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Lost: The Complete Fifth Season - The Journey Back - Expanded Edition
| Set ayrıntıları | Set ayrıntıları | Set ayrıntıları | Özel eklentiler | Özel eklentiler | Özel eklentiler |
|  17 bölüm  5 disk set  1.78:1 Aspect Ratio  Altyazılar: İngilizce, İspanyolca, Fransızca  İngilizce (Dolby Digital 5.1 Surround)  İngilizce (Master Audio 5.1 Surround) - Blu-ray Yorumlar "Because You Left" - Damon Lindelof ve Carlton Cuse  "He's Our You" - Edward Kitsis ve Adam Horowitz |  17 bölüm  5 disk set  1.78:1 Aspect Ratio  Altyazılar: İngilizce, İspanyolca, Fransızca  İngilizce (Dolby Digital 5.1 Surround)  İngilizce (Master Audio 5.1 Surround) - Blu-ray Yorumlar "Because You Left" - Damon Lindelof ve Carlton Cuse  "He's Our You" - Edward Kitsis ve Adam Horowitz |  17 bölüm  5 disk set  1.78:1 Aspect Ratio  Altyazılar: İngilizce, İspanyolca, Fransızca  İngilizce (Dolby Digital 5.1 Surround)  İngilizce (Master Audio 5.1 Surround) - Blu-ray Yorumlar "Because You Left" - Damon Lindelof ve Carlton Cuse  "He's Our You" - Edward Kitsis ve Adam Horowitz |  "Lost on Location"  "Building 23 & Beyond"  "An Epic Day with Richard Alpert"  "Making Up for Lost Time"  "Mysteries of the Universe: The DHARMA Initiative"  "Bloopers"  "Deleted Scenes"  "Lost Starter Kit"  Blu-ray Exclusive "Lost 100"  "Lost University" |  "Lost on Location"  "Building 23 & Beyond"  "An Epic Day with Richard Alpert"  "Making Up for Lost Time"  "Mysteries of the Universe: The DHARMA Initiative"  "Bloopers"  "Deleted Scenes"  "Lost Starter Kit"  Blu-ray Exclusive "Lost 100"  "Lost University" |  "Lost on Location"  "Building 23 & Beyond"  "An Epic Day with Richard Alpert"  "Making Up for Lost Time"  "Mysteries of the Universe: The DHARMA Initiative"  "Bloopers"  "Deleted Scenes"  "Lost Starter Kit"  Blu-ray Exclusive "Lost 100"  "Lost University" |
| Yayın tarihleri | Yayın tarihleri | Yayın tarihleri | Yayın tarihleri |  |  |
|  ABD  Kanada |  Avustralya |  Japonya |  Birleşik Krallık |  |  |
| 8 Aralık 2009 | 21 Ekim 2009 | 26 Ekim 2009 |  |  |  |
Dizinin ana karakterleri: (soldan sağa doğru) Michael Emerson rolü Ben Linus, Henry Ian Cusick rolü Desmond Hume, Jorge Garcia rolü Hugo "Hurley" Reyes, Josh Holloway rolü James "Sawyer" Ford, Elizabeth Mitchell rolü Juliet Burke, Mathew Fox rolü Jack Shephard, Jeremy Davies rolü Daniel Faraday, Naveen Andrews rolü Sayid Jarrah, Yunjin Kim rolü Sun Kwon, Evangeline Lilly rolü Kate Austen, Terry O'Quinn rolü John Locke, Daniel Dae Kim rolü Jin Kwon ve Ken Leung rolü Miles Straume.
Bilimsel dil

Bilim dili veya bilimsel dil, kendine özgü bilimsel terimler içeren, deney ve gözlemler sonucu yapılan çıkarımları paylaşmayı ve anlamayı amaçlayan, bilimsel araştırmaların anlatımında ve yazımında kullanılan nesnel, yalın, ampirik ve özellikli; açıklayıcı ve betimleyici bir dil biçimidir.
Tanım

Deney, kavram tanımlaması, bulgu derlemesi ve değerlendirilmesi vb. gibi bilim söylemine ilişkin metotların uygulanması sırasında her şeyin açık, kesin ve anlaşılır olması gerekir; dolayısıyla bilim dili kesinliği güvence altına alan matematiksel bir dildir.
Aynı zamanda bilimsel dil, kişisiz (im personal) bir dil türüdür. Bilim diliyle etkinliğin gerçekleşmesi, sebep ve sonuçları anlatılır; etkinliği gerçekleştiren kişiler hakkında bir şey söylenmez.
Bilim dili, normatif ifadeler içermez; gerçeğin ve doğrunun ne ve nasıl olması gerektiğini değil, neyin nasıl olduğunu araştırır ve tasvir edici şekilde anlatır. Bununla birlikte bilim dili hipotezlerden ve değişkenlerden oluşan bir dildir.
Mirassol FC

Mirassol FC, 9 Kasım 1925 tarihinde Sao Paulo'nun Mirassol eyaletinde kurulmuş bir futbol takımıdır. 2025 yılında tarihinde ilk kez Brezilya Série A'da mücadele edecektir.
Kadrosu

Not: Uyruk bilgisi futbolcuların FIFA uygunluk kurallarınca oynayabileceği millî takımı gösterir. FIFA kuralları haricinde başkaca uyruğa da sahip olabilirler.
Başarıları

Série C (Brezilya)
Şampiyon (1): 2022
Série D (Brezilya)
Şampiyon (1): 2020
| g t Série A 2025 |
| --- | --- |
 Atlético Mineiro  Bahia  Botafogo  Corinthians  Ceará  Cruzeiro  Flamengo  Fluminense  Fortaleza  Grêmio  Internacional  Juventude  Mirassol  Palmeiras  Red Bull Bragantino  Santos  São Paulo  Sport  Vasco da Gama  Vitória
Tosca

| --- | --- |

Özgün isim: Tosca
Müzik: Giacomo Puccini
Gala: 14 Ocak 1900
İlk gösterim yeri: Teatro Costanzi, Roma
Oyuncular:  Floria Tosca: tanınmış bir şarkıcı, soprano  Mario Cavaradossi: bir ressam, tenor  Baron Scarpia: polis başkomiseri, bariton  Cesare Angelotti: isyankâr Roma Cumhuriyeti devlet başkanı, bas  Bir zangoç: bas  Spoletta: polis ajanı, tenor  Sciarrone: jandarma, bas  Gardiyan: bas  Çoban çocuk: alto  Askerler, polis ajanları, çocuk koro üyeleri, soylular ve karıları, şehir halkı, sanatkâr esnaf 
Tosca Giacomo Puccini tarafından bestelenmiş üç perdelik bir operadır. Opera'nın liberettosu Luigi Illica ve Giuseppe Giacosa tarafından hazırlanmış ve Victorien Sardou'nun "La Tosca" oyunundan uyarlanmıştır. Operanın prömiyeri 4 Ocak1900'de Roma'da Teatro Costanzi'de yapılmıştır.
Tosca, opera sanatının en önemli dramatik trajedi eserlerinden biri olarak yerini almış ve dünya opera evleri repertuvarlarında bir standart olarak yerini tutmuştur. Kuzey Amerika'da en çok defa sahnelenen 20 opera eseri listesi içinde 8. sırayı almıştır.
Tosca operası Türkiye'ye opera kültürünün girip gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. 1935/36 ders yılında Ankara'da Musiki Muallim Mektebi bünyesinde bir konservatuvar kurulmuş ve Türkiye'ye gelmiş olan Alman Karl Ebert idaresi altında, sonradan Ankara Devlet Konservatuvarı opera stüdyosu olarak anılan kurumda, bir grup opera sanatı öğrencisi yetiştirilmeye başlanmıştır. Bu kurumun  ikinci defa olarak Türkçe libretto çevirisi kullanarak ve kurumun öğrencilerinin rol aldığı opera eseri Mayıs 1941'de Ankara'da sahnelenen Tosca'nın II. perdesi olmuştur.
Hazırlanması

Bu eser Victorien Sardou tarafından yazılan ve 1887'de Paris'te sahnelenen oyundan uyarlanmıştır. Verdi bu oyunu ünlü aktris Sarah Bernhardt'ın başrolü oynadığı Milano yapımında seyretmiştir ve operaya uyarlamaya karar vermiştir. Eserin operaya uyarlanmak üzere telif hakları ancak 1893'te alındı ama opera bestesini hazırlama görevi bir diğer besteciye verildi. Librettist Illica, librettoyu hazırlamaya başladı. 1896'da diğer besteci eseri bitirmeyeceğini bildirince operanın hazırlanması Puccini'ye verildi. Libretto yazmaya Illica yanında Giusespe Giacosa da görevlendirildi. Oyun yazarı, librettocu ve besteci arasında büyük küçük çatışmalardan sonra Ekim 1899'da opera hazır oldu. Konu Roma'da geçtiği için prömiyer temsil Roma'da Teatro Costanzi'de verildi. Prömiyere İtalyan devlet mensupları ve birçok İtalyan besteci davet edilmişti. Eserin ilk sahnelenmesi büyük bir başarı oldu.
Roller

| Rol | Ses tipi | Prömiyer oyuncuları, 14 Ocak 1900 (Orkestra Şefi: Leopoldo Mugnone) |
| --- | --- | --- |
| Floria Tosca, tanınmış bir şarkıcı | soprano | Hariclea Darclée |
| Mario Cavaradossi, bir ressam | tenor | Emilio de Marchi |
| Baron Scarpia, polis başkomiseri | bariton | Eugenio Giraldoni |
| Cesare Angelotti, isyankâr Roma Cumhuriyeti devlet reisi | bas | Ruggero Galli |
| Bir zangoç | bas | Ettore Borelli |
| Spoletta, polis ajanı | tenor | Enrico Giordano |
| Sciarrone, jandarma | bas | Giuseppe Gironi |
| Gardiyan | bas | Aristide Parassani |
| Çoban çocuk | alto | Angelo Righi |
Askerler, polis ajanları, çocuk koro üyeleri, soylular ve karıları, şehir halkı, sanatkâr esnaf
Konu özeti > III. Perde

Cavaradossi'nin idam edilme yeri olan Castel Sant' Angelo'nun en üst katı.
Kilise çanları yeni günün başlamış olduğunu belirtmektedirler ve bir Çoban çocuk Romalı aksanı ile bir halk havası olan stornello söylemektedir. Hapishanede Cavaradossi idamını beklemektedir. Elinde kalan en son değerli şey olan yüzüğünü Gardiyan'a vererek onu Tosca'ya bir not götürmeye ikna eder. Hemen bu veda mektubunu yazmaya koyulur. (E lucevan le stelle - "Ve yıldızlar parlamaktaydılar"). Bu notun sonunda olan (E non ho amato mai tanto la vita - "Hayatımda hiçbir hayatı şimdiki kadar sevmedim.") satırını bitirdiği zaman ağlamaya başlar.
Tosca Spoletta ve bir çavuş ile birlikte gelir ve Scarpia'nın vermiş olduğu "güvenlikle gitsinler" belgesini getirmiştir. Tosca ona her ikisini de kurtarmak için Scarpia'yı öldürdüğünü söyler. (Tosca: İl tuo sangue o il mio amor volea - "O ya senin kanını ya da benim aşkımı istedi.") Cavaradossi onun ellerinde tutarak şu aryayı söyler. (Cavaradossi: O dolci mani - "O tatlı ellerin"). Tosca sonra yapmacıktan bir idam taklidi yapılacağını anlatır. Aşkla galip gelmeleri duyguları ile birlikte bir mesut gelecek hakkında düşlerini birbirine anlatmaya başlarlar (İkili: Şenti, l'ora è vicina - "Dinle, saat yaklaştı.") (Cavaradossi: Amaro sol per te m'era il morire - "Yalnız seni kaybetme yüzünden ölümün çok acı olacaktı.")(Tosca: Amor che seppe a te vita serbare – "Aşkım senin hayatını kurtarabilmeyi başardı."). Son final ikili: Trionfal... dı nova speme - "Yeni umutlarla. Zafer.")
Askerler ateş açarlar. Mario yere yığılır. Tosca alaylı olarak Mario'yu iyi rol yaptığı için tebrik eder. (Ecco un artışta - "İşte bir artist"). Askerî birlik ayrıldıktan sonra Tosca yerde yatan Mario'nun yanına koşar ve onun artık ayağa kalmasını söyler. (Su, Şu, Mario! Su presto andiam!). Fakat Mario hiçbir hayat eseri göstermez. Tosca olanı anlamıştır; Scarpia Cavadrodossi'nin hayatını bağışlamamıştır ve Spoletta'ya onun kurşuna dizilip idam edilmesi emrini vermiştir. Cavaradossi ölü olarak yerde yatmaktadır. Tosca bu gerçeği anladığı sırada, öldürülmüş Scarpia'yı yeni bulmuş olan Spoletta askerlerle birlikte gelir ve Tosca'yı Scarpia'nın katili olmakla suçlar. Tosca'yı tutuklamak için yanına gelmeye başlar. Fakat Tosca onu geri iter ve kalenin mazgalına çıkıp oradan kalenin duvarından aşağı kendini atıp kendini öldürür. ("O Scarpia, avanti a Dio!" - "O Scarpia, Tanrı önünde tekrar buluşacağız!"). Tosca ölümüne düşmekte iken orkestra Cavaradossi'nin daha önceki (E lucevan le stelle) aryasının temasını daha güçlü ama açıklayıcı klarnet sesi ile birlikte çalar.
Ünlü müziksel parçalar

Recondita armonia: Cavaradossi, I. Perde
Tre sbirri... Una carrozza... Presto: Ensanbl, Final I. Perde
Vissi d'arte: Tosca, II. Perde
Mattutino: Prelud III. Perde
E lucevan le stelle: Cavaradossi, III. Perde
Marş al supplizio: III. Perde
Seçilmiş ses ve video kayıtları

| Yıl | Roller  (Tosca, Cavaradossi, Scarpia) | Orkestra şefi,  Opera evi ve Orkestra | Marka |
| --- | --- | --- | --- |
| 1938 | Maria Caniglia, Beniamino Gigli, Armando Borgioli | Oliviero De Fabritiis,  Teatro dell'Opera di Roma Orkestra ve Korosu | Audio CD: Naxos Records Kat: 8.110096-97 Audio CD: Opera D'oro Cat: 723723887825 |
| 1946 | Grace Moore, Jan Peerce, Lawrence Tibbett | Cesare Sodero,  Metropolitan Opera Orkestra ve Korosu | Audio CD: Myto Records İtalya   Kat: MCD 942 98 |
| 1953 | Maria Callas, Giuseppe di Stefano, Tito Gobbi | Victor de Sabata,  La Scala Orkestra ve Korosu | Audio CD: EMI Classics   Kat: 7243 5 62890 2 4 |
|  | Dorothy Kirsten, Daniele Barioni, Frank Guarrera | Dimitri Mitropoulos  Metropolitan Opera | LP: Metropolitan Opera Plak Kulübü  Kat: M0724 |
| 1957 | Zinka Milanov, Jussi Björling, Leonard Warren | Erich Leinsdorf,  Teatro dell'Opera di Roma Orkestra ve Korosu | Audio CD: BMG Classics  Kat: 09026-63305-2 |
| 1962 | Leontyne Price, Giuseppe di Stefano, Giuseppe Taddei | Herbert von Karajan,  Viyana Filarmonik Orkestrası  Vienna Devlet Opera Korosu | Audio CD: Decca  kat: 028946638422 |
| 1965 | Maria Callas, Carlo Bergonzi, Tito Gobbi | Georges Pretre,  Orchestre De La Société Des Concerts Du Conservatoire  Choeurs de l'Opera National de Paris | Audio CD: EMI Classics   kat: 0724356644427 |
| 1976 | Montserrat Caballé, José Carreras, Ingvar Wixell | Colin Davis,  Royal Opera House Orkestra ve Korosu | Audio CD: Philips  Kat: 028943835923 |
|  | Mirella Freni, Plácido Domingo, Samuel Ramey | Giuseppe Sinopoli,  Philharmonia Orkestrası  Royal Opera House  Covent Garden Korosu and Çocuklar Korosu | Audio CD: Deutsche Grammophon  Kat: 028943177528 |
|  | Raina Kabaivanska, Plácido Domingo, Sherrill Milnes | Bruno Bartoletti,  New Philharmonia Orkestrası Ambrosian Singers  (Film - direktör Gianfranco De Bosio) | DVD: Deutsche Grammophon  Kat: 00440 073 4038 |
| 1980 | Renata Scotto, Plácido Domingo,  Renato Bruson | James Levine,  Philharmonia Orkestrası Ambrosian Singers | Audio CD: EMI Klasikleri  Kat: 66504 |
| 1985 | Hildegard Behrens, Plácido Domingo,  Cornell MacNeil | Giuseppe Sinopoli,  Metropolitan Opera Orkestra ve Korosu | DVD: Deutsche Grammophon  Kat: 00440 073 4100 |
| 1992 | Catherine Malfitano, Plácido Domingo, Ruggero Raimondi | Zubin Mehta,  RAI Orchestra Sinfonica ve Coro di Roma  (Film rejisörü: Brian Large/Giuseppe Patroni Griffi) | VHS: Teldec Video  Kat: 6302779715 |
| 1998 | Catherine Malfitano, Richard Margison, Bryn Terfel | Riccardo Chailly,  De Nederlandse Opera Royal Concertgebouw Orkestrası De Nederlandse Opera Korosu  (Film rejisörü: Misjel Vermeiren) | DVD: Decca   Kat: 074 3201 |
| 2001 | Angela Gheorghiu, Roberto Alagna, Ruggero Raimondi | Antonio Pappano,  Royal Opera House Orkestra ve Korosu  (Film rejisörü: Benoît Jacquot) | DVD: EMI Klasikleri   Kat: 7243 5 57173 2 0 |
| 2004 | Daniela Dessi, Fabio Armiliato, Ruggero Raimondi | Maurizio Benini,  Teatro Real Orkestra ve Korosu  (Film rejisörü: Nuria Espert) | DVD: Opus Arte   Kat: 901 |

Kat": Ses kayıt şirketinin koyduğu katalog numarası.
Medya

Enrico Caruso tarafından Recondita armonia" aryası (1907):
Scarpia olarak "Pasquale Amato" ve Metropolitan Opera korosu I. Perde'nin finalinde ("Tre sbirri, una carrozza"). Ses kaydı: Victor Talking Machine Company (1914):
"Emmy Destinn"'in söylediği  "Vissi d'arte" aryası (1914):
"Leo Slezak" tarafından "E lucevan le stelle" aryası. Ses kaydı: Edison Records (1903):
1899 tarihli orijinal librettonun ön kapağı.
Bayan Yanı

| --- | --- |
Kategoriler: Mizah
Sıklık: Aylık
İlk sayı: 8 Mart 2011 (13 yıl önce) (2011-03-08)
Ülke: Türkiye
Yer: Avcılar, İstanbul
Dil: Türkçe
Bayan Yanı, Türkiye'deki kadınların karşılaştığı durumları ve kadın gündemini feminist bir bilinçle ele alan Türkçe hiciv dergisidir.
Tarihi

Dergi, 2011 yılındaki Dünya Kadınlar Günü için bir defalık bir yayın olarak tasarlandı fakat popüler olunca aylık bir dergiye dönüştürüldü. Bu ilk sayı, Leman camiasının kadın yazar ve çizerlerinin yanı sıra pek çok kadın yazarın da katkısı ile hazırlandı. Kurulduğunda editörü bir erkekti. Derginin daha sonra adlandırılmış bir editörü olmadan e-posta yoluyla oluşturulduğu bildirildi. Dergiye katkıda bulunanlar diğer Türk hiciv dergilerine yaptıkları çalışmalar ile de tanınmaktadır. Dergi, Ezgi Aksoy ve Feyhan Güver tarafından yönetilmektedir. Personel çoğunlukla kadınlardan oluşmakta ama katkıda bulunanlardan biri erkektir. 2011 yılında derginin tirajı 50 bin ve bütçesi aylık 30 bin dolardı.
Bibliyografya

Tutucu, Nevin Banu (2017). A feminist content analysis of Bayan Yani humour magazine: A case analysis of Gülay Batur caricatures (Yayımlanmış yüksek lisans tezi) (İngilizce). İzmir: İzmir Ekonomi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. s. 111.
Boz, Ufuk (2014). Toplumsal eleştiri yöntemi olarak mizah: Türkiye'de mizah dergisi örnekleri (Gırgır, Penguen, Uykusuz, Bayan Yanı Dergi Kapakları) (Yayımlanmış yüksek lisans tezi). İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü . s. 164.
Hulu, Baf

| Hulu Χούλου  (Yunanca) Hulu  (Türkçe) |
| --- | --- |
Köy
 Hulu'nun Baf kazası içerisindeki konumu
Hulu
Koordinatlar: 34°52′17.75222″K 32°33′28.18544″D﻿ / ﻿34.8715978389°K 32.5578292889°D﻿ / 34.8715978389; 32.5578292889
Ülke:  Kıbrıs Cumhuriyeti
Kaza: Baf
Rakım: 350 m
Nüfus (2011)
 • Toplam: 147
Zaman dilimi: UTC+02.00 (DAS)
 • Yaz (YSU): UTC+03.00 (DAYS)
Posta Kodu: 8552
Coğrafi Kodu: 6129
Hulu (Yunanca: Χούλου), Kıbrıs'ın Baf Kazası'nda bulunan bir köydür. Konum olarak Baf'tan 20 km kuzeydoğudadır. Rumların çoğunlukta olduğu karma nüfuslu bir köy olan Hulu'ya herhangi bir Türkçe isim verilmemiştir.
Köyün Türkleri 1964'te köyden ayrılarak önce Pitargu'ya, oradan Aksilu'ya sığınmıştı. Sonraki onyıllarda kentlere yönelik göçlerden ötürü köyün nüfusu azalmıştır. 2011 sayımına göre nüfusu 147'dir.
Qualinesti

Ejderha Mızrağı Destanı'nda coğrafî bir bölge ve kitapta anlatılan Kardeşkıyımı Savaşı'nın ardından Silvanesti'den ayrılan elflerin oluşturduğu ırkın adıdır. Meşrutiyetle yönetilir. Krallarına "Güneş Sözcüsü" denir. Başkentleri Qualinost'tur. Silvanesti elfleriyle aralarındaki çekişme hâlâ devam etmektedir. Mızrak Savaşları sırasında yurtlarını terk edip Ergoth adasına sığınmışlar, savaş bitince geri dönmüşlerdir.
Muqam

Muqam, (Arapça: مقام‎; çoğul maqāmāt; مقامات veya maqams; Azerice: muğam; Türkçe: makam) Uygur Türkçesinde "muqam" olarak söylenen "makam" sözcüğü Arapça kökenli olup, yer, mevki, derece anlamlarının yanı sıra müzikte sistemleştirilmiş bir bütün müzik eserini ifade eder. “Türkçe Sözlük’te "makam" sözcüğü müzikle ilgili olarak “Türk müziğinde bir dizinin işleniş biçimine verilen ad” şeklinde açıklanmıştır. Uygur Türkleri arasındaki “muqam” ise belirli düzen ve kurallar içerisinde sistemleştirilmiş büyük hacimli musiki eserler için kullanılmaktadır.
Uygurların vaha şehirleri ile adlandırılan yerel muqam sistemleri vardır bunlar; İli, Dolan, Kumul ve Turfan'dır. Bu noktada tamamen geliştirilen birçoğu batı Tarım bölgesinin Oniki Uygur muqamları, müzik ve şarkılar Turdi Akhun ve Omar Akhun gibi geleneksel sanatçılar tarafından kayda alınmıştır. Uygur müziğinde; Daf, Dutar, Tämbur, Satar, Rawap, Ghijek, Khushtar, Chang, Näy, Balaman, Qalun, Sapaya, Sunay ve Naghra gibi müzik aletleri bulunur.
Sincan Uygur Muqamı UNESCO tarafından, İnsanlığın Manevi Mirası bir parçası olarak belirlenmiştir.
Oniki Muqam'ın kökeni

Doğu Türkistan'da Uygur makamlarının kökeni milattan sonra 5. - 6. yüzyıllara, hatta daha eskilere kadar geriye gider. Çin tarih kaynakları bu konuda önemli deliller sunar. Çin kayıtlarında, Batı Han döneminde batı bölgesine elçi olarak gönderilen Zhang Qian (張騫, Zhāng Qiān), Çin’e dönüşünde Hoy-Hu (Uygur)ların iki makamını ve çalınış yöntemini götürdüğü, Kuçar, Kaşgar ve İdikut gibi bölgelerin yaylı ve üflemeli çalgılar topluluğu olduğunu, bunların Çin’e gidip konserler verdikleri, bu çalgılar topluluğunun 15 çeşit çalgı aletinin olduğu, 6. yüzyılda Kuçarlı müzik ustası Sucup’un oniki ezgiyi Çin’e götürüdüğü hakkında kayıtlar bulunmaktadır.
Son yıllarda Uygur Oniki Muqam’ının kökeniyle ilgili başka bir görüş ortaya atılmıştır ki, buna göre, Oniki Muqam’ı yaratan azınlıklar, Dolanlardır. Kaynaklarda Dolo ya da Dolonfit diye adlandırılan bu kabile, bugünkü Yeken nehri boyunca güneyden kuzeye doğru Mekit ve Maralbeşi İlçesi, sonra Tarım Nehri boyunca batıdan doğuya doğru Aksu’ya bağlı Avat, Karatal, Şayar, hatta Kuçar’ın güney bölgelerinde yaşamışlardır. Bunlar Çin tarih kaynaklarında eski Uygur kabilelerinden biri olarak gösterilmektedir. "Dolan" bodunsal kökeni milattan sonra 480’lı yıllarda tahta oturan Cücen hanı Dolon’un isminden gelmektedir.
Dolon’a tabi olan kabileler dağılınca yüksek arabalılar, yani Kanglılar’ın Börkli kabilesi de ayrılmış, bunlar daha sonra "Dolonlular" (Dolanlıklar) diye adlandırılmıştır. "Dolon" sözcüğü sesçil değişme uğrayarak "Dolan" biçiminde telaffuz edilmeye başlamıştır.
Uygur Oniki Muqamı'nın kökeniyle ilgili, Abdurahim Ötkür'ün tespitleri çok ilgi çekicidir. O Farabi’nin Arap medeniyeti ve (كتاب الموسيقى الكبير‎, Kitāb al-Musiqā al-Kābir) kitabı ile müziğine yaptığı katkılardan bahsettikten sonra, İbn-i Sina’nın mevcut ezgi ve melodileri on iki temel şekilde toplamayı teşebbüs ettiğini, 13. yüzyılda bu temel ezgilerin her birinin birer makam olarak adlandırıldığını ifade etmiştir. O dönemde oniki muqamın adları şöyle olmuştur: Uşak, Nava, Rust, Zengola, Irak, Abu, Rahavi, Buzruk, Selik, Hizacı, Zirefkend, Höseyni. Bunlardan Uşak, Nava, Rast, Irak, Rahavi, Buzruk, Hicaz, Hüseyni makamları Uygur On İki Makamı’nda da bulunmaktadır.
Oniki Muqam'ın gelişimi > 16. yüzyılda

Uygur On İki Makamı 16. yüzyılda bilinçli olarak sistemleştirilmeye başlamıştır. O dönemde, merkezi Yarkent’de olan Saidiye Hanlığı’nın hükümdarı Sultan Abdürreşit Han ( 1563 - 1570)’ın girişimi, Amannisa Hanım (1533 - 1567) ve ünlü müzik ustası Kıdırhan’ın önderliğinde halk arasındaki makamçılar organize edilmiş ve On İki Makam müziği ve metinleri derlenip sistemleştirilmeye başlamıştır. Sistemli bir hale getirilen makamlar çeşitli bölgelere yayılmış ve geliştirilmiştir.
Çağatay dönemi, (14. - 16. yüzyıl) bir bütün olarak Orta Asya'daki kültürel ve müzikal gelişimi için önemli bir dönem olarak kabul edilmektedir ve Oniki Muqam sözlerinin birçoğu bu dönemin şair-müzisyenleri tarafından yazıldığı resmen tanınmıştır. Bu dönemin önemli bir müzik kaynağı, "Müzisyenlerin Tarihi" (Tarikhi Musiqiyun), Mulla Ismatulla Mojizi tarafından 1854-5 yılında yazılmıştır.
Oniki Muqam'ın gelişimi > 19. yüzyılda

19. yüzyılda yaşamış Halim Selim, Setivaldı, Muhemmet Molla gibi makam ustalarının Uygur On İki Makamı'nın geliştirilmesinde büyük katkıları olmuştur. Uygur On İki Makamı'nın günümüze intikalini sağlayan ünlü makam ustası ise Turdi Ahun Aka'dır. Mayıs 1881 yılında Yengisar (Yenihisar) ilçesinde bir müzisyen ailesinde dünyaya gelen Turdi Ahun Aka, on iki yaşından itibaren makam öğrenmeye başlamış, 20 yaşında On İki Makam'ı eksiksiz icra edecek duruma gelmiştir. Kaşgar, Yeken ve Hoten gibi bölgelerde 50 yıl müzisyenlik yapan Turdi Ahun Aka, 1951 ve 1954 yıllarında Urumçi’ye davet edilmiş ve On İki Makam’ı derleme ve düzenleme işine katılmıştır. O, bu eşsiz eserin kayda geçirilerek ölümsüzleşmesini sağladıktan sonra 8 Eylül 1956’da 75 yaşında ölmüştür. Bugün Uygur On İki Makam’ı olarak bilinen eser onun icra ettiği makamlardır.
Uygur Oniki Muqamları

Rak, Čäbbiyat, Segah, Čahargah, Pänjigah, Özhal, Äjäm, Uššaq, Bayat, Nava, Mušavräk ve Iraq
Uygur Oniki Muqamları > Rak

Bu makamın asıl adı “rahavi”'dir. Rak, bu sözcüğün değiştirilmiş biçimidir. “Rahavi” teriminin kökü ise “kurtulma” anlamında gelen “rehâ” veya “rehâyî” sözcükleri olmalıdır. Rak Makamı, 23 nağmeden oluşmuştur. Bu makamın şafak söküp güneş yükselene kadar olan zaman diliminde icra edildiği bilinmektedir.