Boko Haram

| Boko Haram  Davet ve Cihat İçin Ehl-i Sünnet Cemaati (resmî isim) |
| --- | --- |
جماعة أهل السنة للدعوة والجهاد
Boko Haram tarafından kullanılan Siyah sancak
Kuruluş: 2002-günümüz
Bağlılık:  Irak ve Şam İslam Devleti (2015-2016)
Lider(ler): Muhammed Yusuf (kurucu) (2002-2009) (ölü) Ebubekir Şekau(2009-2021)  Bakura Doro(2021-günümüz)
Merkez(ler):  Sambisa Ormanı, Borno, Nijerya (Mart 2015 – günümüz)  Gwoza, Borno, Nijerya (Mart 2015'e kadar)  Marte, Borno, Nijerya (Nisan–Eylül 2015) 
Etkin bölgeler: Kuzeydoğu Nijerya, Kuzey Kamerun, Nijer, Çad, Mali
İdeoloji: Vehhabîlik Cihatçı Selefilik  İslami köktendincilik
Siyasi yelpaze: Aşırı sağ
Büyüklük: En az 15,000 (Amnesty International tahmini, Ocak 2015) 20,000 (Çad devleti tahmini  Mart 2015) 4,000–6,000 (ABD tahmini, Şubat 2015) 
Rakip(ler):   Nijerya   Kamerun   Nijer   Çad   Benin   Fransa   ABD   Birleşik Krallık 
Nijerya'da şeriat hükümlerinin günümüzde geçerli olduğu yerler.
Boko Haram, tam ismiyle Cemaat-i ehl-i sünneti't davet'ü-l ve'l-cihad (Arapça: جماعة أهل السنة للدعوة والجهاد), 2002 yılında Nijerya'nın Borno eyaletinde Muhammed Yusuf tarafından kurulan şeriat yanlısı radikal İslamcı silahlı örgüt. Örgüt, özellikle şeriat hükümlerinin geçerli olduğu Nijerya'nın kuzey kesiminde daha etkili konumdadır. Boko Haram örgütü binlerce insanı öldürme, kent ve kiliseleri yakma, göçlere sebep olma, genç kızları dini gerekçelerle kaçırıp satma gibi pek çok eylemle gündeme gelmiştir.
Boko ya da Buku kelimesi İngilizce book kelimesinden türetilmiştir. Esasen Arap alfabesiyle yazılan ve afro asyatik dil grubuna ait olan Hausa dilinin Latin alfabesi ile olan versiyonunu ifade için kullanılır. Boko ya da Buku Haram'ın lafzi karşılığı 'latin alfabesi haram', 'batılı eğitim haram' demektir.
Boko Haram, 2002 yılında tüm Nijerya'ya şeriat getirilmesi amacıyla kuruldu. Günümüzde sadece Nijerya'ya değil Kamerun, Çad ve Nijer'e de saldırmaya başlamıştır.
Boko Haram'ın lideri Ebu Bekir Şekau'ya ait olduğu öne sürülen videoda, Şekau'nun IŞİD lideri Ebu Bekir el-Bağdadi'ye biat ettiklerini belirtti.
Adı yerel dilde "Batılı tarzda eğitim yasaktır" anlamına gelen Boko Haram'ın, 2009'da lideri Muhammed Yusuf'un gözaltındayken ölmesinin ardından başlattığı ve yeni lideri Ebu Bekir Şekau ile birlikte sürdürdüğü kitlesel şiddet eylemlerinde şimdiye kadar 13 binden fazla kişi yaşamını yitirdi.
Örgüt, ilk silahlı kampını 2004 yılında Nijer sınırına yakın bir bölgede kurdu. Nijerya'daki İslami Hareket liderlerinden biri olan İbrahim Zakzaki, Boko Haram'ın Taliban ve El-Kaide ile ilişki içerisinde olan bir örgüt olduğunu ifade etmiştir. Boko Haram, ilk olarak 2004 yılında Kamerun sınırı yakınlarında Nijerya polisiyle girdiği çatışmada 28 üyesini kaybetti. Üç yıl sonra, 2007 yılının Eylül ayında Boko Haram ile Nijerya polisi arasında çıkan çatışma sonrası, Nijeryalı 11 subay öldürüldü.
Özellikle polis merkezleri başta olmak üzere kamu binalarını hedef alan örgüt, 2009 yılında yüzlerce kişinin ölümüne sebep oldu.
Temmuz 2009 boyunca Boko Haram'ın polis istasyonlarına karşı saldırıları devam etti. Bu dönemde Nijerya'nın kuzeyinde 700'ü aşkın insan Boko Haram militanlarınca öldürüldü ve 3000'den fazla insan bu olaylar sonrasında göç etmek zorunda kaldı. Bir dönem yakalanarak hapsedilen örgüt lideri Mohammed Yusuf, Batı tipi eğitim ve mevcut müfredatın Avrupalılar tarafından getirildiğini ve bu eğitimin haram olduğunu ve de insanların Allah'a olan inançlarını zedelediğini kaydetti. BBC'ye verdiği demeçte de bilimsel ve Avrupa tarzı eğitimi istemediklerini ifade etti.
Nijerya ordusu, 2009 yılında örgüt üyelerinin bulunduğu camiye baskın düzenledi, 20 Boko Haram militanı öldü.