stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Varsayımsal biyokimya türleri
Karbon temelli olmayan biyokimyalar > Silikon biyokimyası

Silikon atomu, alternatif bir biyokimyasal sistemin temeli olarak çokça tartışıldı çünkü silikon, karbonla birçok kimyasal benzerliğe sahiptir ve periyodik tablonun aynı grubunda yer alır. Karbon gibi silikon da biyolojik bilgiyi taşıyacak kadar büyük moleküller oluşturabilir.
Ancak silikonun karbon alternatifi olarak bazı dezavantajları vardır. Karbon kozmik olarak silikondan on kat daha fazla miktarda bulunur ve kimyası doğal olarak daha karmaşık görünür. 1998 yılına gelindiğinde gök bilimciler yıldızlararası ortamda 84 karbon içeren molekül tespit etmişti; ancak yalnızca 8'i silikon içeriyordu ve bunların yarısı da karbon içeriyordu. Dünya ve diğer karasal gezegenler olağanüstü derecede silikon açısından zengin ve karbon açısından fakir olsa da (silikon, Dünya'nın kabuğunda karbondan kabaca 925 kat daha fazla bulunur), karasal yaşam kendisini karbona dayandırır. Silikon bileşikleri daha az değişken olduğundan, su varlığında kararsız olduğundan veya ısı akışını engellediğinden silikondan kaçınabilir.
Karbona göre silikon çok daha büyük bir atom yarıçapına sahiptir ve — çok güçlü bağlar oluşturduğu oksijen ve flor hariç olup- atomlarla çok daha zayıf kovalent bağlar oluşturur. Silisyum çeşitli koordinasyon sayıları sergilemesine rağmen, silisyuma yapılan çoklu bağların neredeyse hiçbiri stabil değildir.  Alkanların silikon analogları olan silanlar suyla hızla reaksiyona girer ve uzun zincirli silanlar kendiliğinden ayrışır. Sonuç olarak, karasal silikonun çoğu, çok çeşitli biyojenik öncüler değil, silika içinde "kilitlenmiştir".
Silikon ve oksijen atomları arasında geçiş yapan silikonlar, silanlardan çok daha kararlıdır ve hatta sülfürik asit açısından zengin dünya dışı ortamlardaki eşdeğer hidrokarbonlardan bile daha kararlı olabilir. Alternatif olarak, silikon bileşiklerindeki zayıf bağlar, kriyojenik sıcaklıklarda hızlı bir yaşam temposunun korunmasına yardımcı olabilir. Şekerlerin silikon homologları olan polisilanoller, sıvı nitrojende çözünebilen birkaç bileşik arasındadır.[ güvenilmez kaynak? ]
Bilinen tüm silikon makromolekülleri yapay polimerlerdir ve bu nedenle "organik makromoleküllerin kombinatoryal evreniyle karşılaştırıldığında monotondurlar".  Öyle bile olsa, Dünya'daki bazı yaşamlar biyojen silikayı, yani diatomların silikat iskeletlerini kullanıyor. AG Cairns-Smith, sudaki silikat minerallerinin abiyogenezde çok önemli bir rol oynadığını, biyojen karbon bileşiklerinin kristal yapıları etrafında oluştuğunu varsaydı. Doğada gözlenmemesine rağmen, yönlendirilmiş evrim (yapay seçilim) altında biyokimyaya karbon-silisyum bağları eklenmiştir: Rhodothermus marinus'tan bir sitokrom <i id="mwAXM">c</i> proteini, hidrosilanlar ve diazo bileşikleri arasındaki yeni karbon-silikon bağlarını katalize edecek şekilde tasarlanmıştır.
Karbon temelli olmayan biyokimyalar > Diğer egzotik element temelli biyokimyalar

Boranlar Dünya atmosferinde tehlikeli derecede patlayıcıdır ancak indirgeyici bir atmosferde daha kararlı olacaktır. Bununla birlikte borun kozmik bolluğunun düşük olması, onun yaşam için bir temel olma olasılığını karbona göre daha az kılıyor.
Çeşitli metaller, oksijenle birlikte, organik bileşiklere rakip olabilecek çok karmaşık ve termal açıdan kararlı yapılar oluşturabilir; heteropoli asitler böyle bir ailedir. Bazı metal oksitler, hem nanotüp yapıları hem de elmas benzeri kristaller (kübik zirkon gibi) oluşturma yetenekleri açısından karbona benzer. Titanyum, alüminyum, magnezyum ve demir, yer kabuğunda karbondan daha fazla miktarda bulunur. Bu nedenle, metal oksit bazlı yaşam, karbon temelli yaşamın olası olmadığı koşullar (yüksek sıcaklıklar gibi) dahil olmak üzere belirli koşullar altında bir olasılık olabilir. Glasgow Üniversitesi'ndeki Cronin grubu, tungsten polioksometalatların hücre benzeri küreler halinde kendiliğinden birleştiğini bildirdi. Küreler, metal oksit içeriğini değiştirerek, gözenekli bir zar görevi gören ve boyutlarına göre kimyasalların kürenin içine ve dışına seçici olarak girmesine izin veren delikler kazanabilir.
Kükürt (Sülfür) de uzun zincirli moleküller oluşturabilir ancak fosfor ve silanlarla aynı yüksek reaktivite problemlerine sahiptir. Sülfürün karbona alternatif olarak biyolojik kullanımı tamamen varsayımsaldır, özellikle de kükürt genellikle dallı zincirlerden ziyade yalnızca doğrusal zincirler oluşturduğundan. (Kükürtün elektron alıcısı olarak biyolojik kullanımı yaygındır ve Dünya'da 3,5 milyar yıl öncesine kadar izlenebilir, dolayısıyla moleküler oksijen kullanımından önce. Kükürt indirgeyen bakteriler, oksijen yerine elementel kükürt kullanarak kükürdü hidrojen sülfüre indirgeyebilir.)
Fosfora alternatif olarak arsenik

Kimyasal olarak fosfora benzeyen arsenik, Dünya'daki çoğu yaşam formu için zehirli olmasına rağmen, bazı organizmaların biyokimyasına dahil edilmiştir. Bazı deniz yosunları, arseniği arsen şekerler ve arsenobetainler gibi karmaşık organik moleküllere dahil eder. Mantarlar ve bakteriler uçucu metillenmiş arsenik bileşikleri üretebilir. Mikroplarda (Chrysiogenes arsenatis) arsenat azalması ve arsenit oksidasyonu gözlemlenmiştir. Ek olarak, bazı prokaryotlar anaerobik büyüme sırasında arsenatı terminal elektron alıcısı olarak kullanabilir ve bazıları enerji üretmek için arseniti elektron donörü olarak kullanabilir.
Dünyadaki en eski yaşam formlarının, DNA'larının yapısında fosfor yerine arsenik biyokimyasını kullanmış olabileceği öne sürülüyor. Bu senaryoya yönelik yaygın bir itiraz, arsenat esterlerinin hidrolize karşı ilgili fosfat esterlerine göre çok daha az stabil olması ve arseniğin bu işlev için pek uygun olmamasıdır.
Kısmen NASA tarafından desteklenen 2010 tarihli bir jeomikrobiyoloji çalışmasının yazarları, doğu Kaliforniya'daki Mono Gölü çökeltilerinde toplanan GFAJ-1 adlı bir bakterinin, fosfor olmadan kültürlendiğinde bu tür 'arsenik DNA'sını kullanabileceğini öne sürdüler. Bakterinin, etkili su konsantrasyonunu azaltmak ve arsenat esterlerini stabilize etmek için yüksek seviyelerde poli-β-hidroksibutirat veya başka yöntemler kullanabileceğini öne sürdüler. Bu iddia, uygun kontrollerin eksikliği algısı nedeniyle yayınlandıktan hemen sonra ağır bir şekilde eleştirildi.  Bilim yazarı Carl Zimmer, bir değerlendirme için birkaç bilim insanı ile temasa geçti: "Bir düzine uzmana ulaştım... Neredeyse oybirliğiyle, NASA bilim adamlarının iddialarını ortaya koymakta başarısız olduklarını düşünüyorlar". Diğer yazarlar sonuçlarını yeniden üretemediler ve çalışmanın fosfat kontaminasyonu ile ilgili sorunları olduğunu gösterdiler; bu da mevcut düşük miktarların ekstremofil yaşam formlarını sürdürebileceğini öne sürdü. Alternatif olarak, GFAJ-1 hücrelerinin, fosfatı arsenatla değiştirmek yerine, bozulmuş ribozomlardan geri dönüştürerek büyüdüğü öne sürüldü.
Su dışı çözücüler > Metan ve diğer hidrokarbonlar

Metan (CH4) basit bir hidrokarbondur: yani evrendeki en yaygın iki elementten oluşan bir bileşik: hidrojen ve karbon. Amonyakla karşılaştırılabilecek kozmik bir bolluğa sahiptir. Hidrokarbonlar geniş bir sıcaklık aralığında çözücü görevi görebilir ancak polariteleri yoktur. Biyokimyacı ve bilimkurgu yazarı Isaac Asimov, 1981'de polilipitlerin metan gibi polar olmayan bir çözücüdeki proteinlerin yerini alabileceğini öne sürdü. Cassini uzay aracı tarafından Titan'ın yüzeyinde metan ve etan dahil olmak üzere hidrokarbon karışımından oluşan göller tespit edildi.
Su veya amonyağa kıyasla metan ve diğer hidrokarbonların yaşam için bir çözücü olarak etkinliği konusunda tartışmalar var. Su, hidrokarbonlardan daha güçlü bir çözücüdür ve maddelerin hücre içinde daha kolay taşınmasını sağlar. Bununla birlikte su kimyasal olarak daha reaktiftir ve büyük organik molekülleri hidroliz yoluyla parçalayabilir. Çözücüsü hidrokarbon olan bir yaşam formu, biyomoleküllerinin bu şekilde yok edilmesi tehlikesiyle karşı karşıya kalmayacaktır. Ayrıca su molekülünün güçlü hidrojen bağları oluşturma eğilimi, karmaşık organik moleküllerdeki iç hidrojen bağlarına müdahale edebilir. Hidrokarbon çözücü içeren yaşam, biyomoleküllerindeki hidrojen bağlarından daha fazla faydalanabilir. Ayrıca biyomoleküllerdeki hidrojen bağlarının gücü, düşük sıcaklıktaki biyokimyaya uygun olacaktır.
Astrobiyolog Chris McKay, termodinamik gerekçelerle, eğer Titan'ın yüzeyinde çözücü olarak hidrokarbonlar kullanılarak yaşam mevcutsa, muhtemelen daha karmaşık hidrokarbonları da hidrojenle reaksiyona sokarak, etan ve asetileni azaltarak enerji kaynağı olarak kullanacağını savundu. metan. Titan'da bu tür yaşam olduğuna dair olası kanıtlar 2010 yılında Johns Hopkins Üniversitesi'nden Darrell Strobel tarafından belirlendi; Titan'ın üst atmosferik katmanlarında, alt katmanlara kıyasla daha fazla moleküler hidrojen bolluğu var; bu da, saniyede yaklaşık 1025 molekül oranında aşağı doğru bir difüzyonun olduğunu ve hidrojenin Titan'ın yüzeyine yakın bir yerde kaybolduğunu savunuyor. Strobel'in belirttiği gibi bulguları, Chris McKay'in metanojenik yaşam formlarının mevcut olup olmadığını öngördüğü etkilerle uyumluydu. Aynı yıl, başka bir çalışma Titan'ın yüzeyinde düşük seviyelerde asetilen gösterdi; bu, Chris McKay tarafından asetileni metana indirgeyen organizmaların hipoteziyle tutarlı olarak yorumlandı. Biyolojik hipotezi yeniden ifade ederken McKay, hidrojen ve asetilen bulgularına ilişkin diğer açıklamaların daha muhtemel olarak değerlendirilmesi gerektiği konusunda uyardı: Henüz tanımlanamayan fiziksel veya kimyasal süreçlerin olasılıkları (örneğin, asetilenin hidrojenle reaksiyona girmesini sağlayan canlı olmayan bir yüzey katalizörü) veya Mevcut malzeme akışı modellerindeki kusurlar. Biyolojik olmayan bir katalizörün 95 K'de etkili olmasının bile başlı başına şaşırtıcı bir keşif olacağını belirtti.
Su dışı çözücüler > Metan ve diğer hidrokarbonlar > Azotozom

Titan koşullarında sıvı metanda çalışabilen, azotozom adı verilen varsayımsal bir hücre zarı, Şubat 2015'te yayınlanan bir makalede bilgisayarla modellenmiştir. Karbon, hidrojen ve nitrojen içeren küçük bir molekül olan akrilonitrilden oluşan bu maddenin sıvı metanda, sıvı sudaki fosfolipid çift katmanıyla (Dünya üzerindeki tüm yaşamın sahip olduğu hücre zarı tipi) karşılaştırılabilir stabilite ve esnekliğe sahip olduğu tahmin ediliyor. 2017 yılında tamamlanan Atacama Büyük Milimetre / milimetre-altı Dizisi (ALMA) kullanılarak elde edilen verilerin analizi, Titan'ın atmosferinde önemli miktarda akrilonitril bulunduğunu doğruladı. Daha sonraki çalışmalar akrilonitrilin azotozomlara kendi kendine birleşip birleşemeyeceğini sorguladı.
Su dışı çözücüler > Hidrojen florid

Hidrojen florür (HF) su gibi polar bir moleküldür ve polaritesi nedeniyle birçok iyonik bileşiği çözebilir. Atmosferik basınçta erime noktası 189,15 K (-84,00 °C) ve kaynama noktası 292,69 K (19,54 °C)'dir; ikisi arasındaki fark 100 K'den biraz fazladır. HF, su ve amonyak gibi komşu molekülleriyle de hidrojen bağları kurar. Peter Sneath  ve Carl Sagan gibi bilim adamları tarafından yaşam için olası bir çözücü olarak değerlendirilmiştir.
HF, Dünya yaşamını oluşturan molekül sistemleri için tehlikelidir, ancak parafin mumları gibi diğer bazı organik bileşikler onunla stabildir. Su ve amonyak gibi sıvı hidrojen florür de asit-baz kimyasını destekler. Asitlik ve bazlığın bir solvent sistemi tanımını kullanarak nitrik asit, sıvı HF'ye eklendiğinde baz görevi görür.
Bununla birlikte hidrojen florür, su, amonyak ve metanın aksine kozmik açıdan nadirdir.
Su dışı çözücüler > Hidrojen sülfit

Hidrojen sülfür suya en yakın kimyasal analogdur  ancak daha az polardır ve daha zayıf bir inorganik çözücüdür. Hidrojen sülfit, Jüpiter'in uydusu Io'da oldukça bol miktarda bulunur ve yüzeyin kısa bir mesafe altında sıvı halde olabilir; Astrobiyolog Dirk Schulze-Makuch, bunun buradaki yaşam için olası bir çözücü olduğunu öne sürdü. Hidrojen sülfit okyanuslarına sahip bir gezegende, hidrojen sülfürün kaynağı volkanlardan gelebilir, bu durumda minerallerin çözünmesine yardımcı olabilecek bir miktar hidrojen florür ile karıştırılabilir. Hidrojen sülfür yaşamı, karbon kaynağı olarak karbon monoksit ve karbon dioksit karışımını kullanabilir. Oksijene (O2) benzeyen kükürt monoksit üretebilir ve onunla yaşayabilirler. Hidrojen siyanür ve amonyak gibi hidrojen sülfür de sıvı haldeyken küçük sıcaklık aralığına sahiptir, ancak hidrojen siyanür ve amonyak gibi basınç arttıkça artar.
Su dışı çözücüler > Silikon dioksit ve silikatlar

Silika ve kuvars olarak da bilinen silikon dioksit evrende oldukça bol miktarda bulunur ve sıvı haldeyken geniş bir sıcaklık aralığına sahiptir. Ancak erime noktası 1,600 ila 1,725 °C (34,880 ila 35,105 °F), dolayısıyla bu sıcaklıkta organik bileşikler yapmak imkansız olacaktır çünkü hepsi ayrışacaktır. Silikatlar silikon dioksite benzer ve bazılarının erime noktaları silikadan daha düşüktür. Feinberg ve Shapiro, erimiş silikat kayasının kimyası silikon, oksijen ve alüminyum gibi diğer elementlere dayanan organizmalar için sıvı bir ortam görevi görebileceğini öne sürdüler.
Su dışı çözücüler > Diğer solventler veya yardımcı solventler

Bazen önerilen diğer çözücüler:
Süperkritik akışkanlar: Süperkritik karbon dioksit ve süperkritik hidrojen.
Basit hidrojen bileşikleri: hidrojen klorür.
Daha karmaşık bileşikler: sülfürik asit, formamid, metanol.
Çok düşük sıcaklıktaki akışkanlar: sıvı nitrojen  ve hidrojen.
Yüksek sıcaklıktaki sıvılar: sodyum klorür .
Sıvı haldeki sülfürik asit güçlü bir şekilde polardır. Sudan daha yüksek sıcaklıklarda sıvı halde kalır, sıvı aralığı 1 atm basınçta 10 °C ila 337 °C'dir, ancak 300 °C'nin üzerinde yavaşça ayrışır. Sülfürik asidin Venüs'ün bulutlarında aerosol damlacıkları halinde bol miktarda bulunduğu bilinmektedir. Çözücü olarak sülfürik asidin kullanıldığı bir biyokimyada, iki karbon atomunun çift bağla birleştiği alken grubu (C=C), su bazlı biyokimyadaki karbonil grubuna (C=O) benzer şekilde işlev görebilir.
Mars'ta yaşamın var olabileceği ve çözücü olarak su ve hidrojen peroksit karışımını kullanabileceği yönünde bir öneride bulunuldu. %61,2 (kütlece) su ve hidrojen peroksit karışımının donma noktasında -56,5 °C'ye ulaşır ve kristalleşmek yerine aşırı soğuma eğilimindedir. Aynı zamanda higroskopiktir, bu da suyun kıt olduğu ortamlarda bir avantajdır.
Süperkritik karbondioksit, organik bileşikleri seçici olarak çözme ve enzimlerin işleyişine yardımcı olma kabiliyeti nedeniyle ve yoğun yüksek basınçlı atmosfere sahip “süper-Dünya” veya “süper-Venüs” tipi gezegenlerin yaygın olabileceği için alternatif biyokimya için bir aday olarak önerilmiştir.
Diğer spekülasyonlar > Yeşil olmayan fotosentezleyiciler

Fizikçiler, Dünya'daki fotosentezin genellikle yeşil bitkileri içermesine rağmen, Dünya'daki yaşamın çoğu için gerekli olan fotosentezi diğer renkli bitkilerin de destekleyebileceğini ve Dünya'dan farklı bir yıldız radyasyonu karışımı alan yerlerde diğer renklerin tercih edilebileceğini belirtmişlerdir. Bu çalışmalar mavi bitki olasılığının düşük olduğunu gösteriyor; ancak sarı veya kırmızı bitkiler nispeten yaygın olabilir.
Diğer spekülasyonlar > Değişken ortamlar

Pek çok Dünya bitkisi ve hayvanı, yaşam döngüleri boyunca değişen çevre koşullarına tepki olarak büyük biyokimyasal değişikliklere uğrar; örneğin, daha aktif yaşam evreleri arasında yıllarca, hatta binlerce yıl sürdürülebilen bir spor veya kış uykusu durumuna sahip olmak gibi. Böylece, bildiğimiz yaşamla yalnızca periyodik olarak tutarlı olan ortamlarda yaşamı sürdürmek biyokimyasal olarak mümkün olacaktır.
Örneğin, soğuk iklimlerdeki kurbağalar vücut suyunun çoğu donmuş haldeyken uzun süre hayatta kalabilirken  Avustralya'daki çöl kurbağaları kuru dönemlerde hareketsiz hale gelebilir ve sıvılarını kaybederek sıvılarının %75'ini kaybedebilir., ancak yağışlı dönemlerde hızla rehidrasyon yaparak hayata geri döner. Her iki kurbağa türü de, düşük metabolizma seviyelerini tespit edecek hassas bir araca sahip olmayan kişilere, hareketsiz oldukları dönemlerde biyokimyasal olarak aktif değil (yani yaşamıyor) görünecektir.
Diğer spekülasyonlar > Alanin dünyası ve varsayımsal alternatifler

Genetik kod, RNA dünyasından protein dünyasına geçiş sırasında evrimleşmiş olabilir. Alanin Dünyası Hipotezi, genetik kodun evriminin (GC aşaması olarak adlandırılan  ) yalnızca dört temel amino asitle başladığını öne sürmektedir: alanin, glisin, prolin ve ornitin (şimdi arginin). Genetik kodun evrimi 20 proteinojenik amino asit ile son bulmuştur. Kimyasal açıdan bakıldığında, bunların çoğu modern proteinlerin temel ikincil yapısal unsurları olan α-heliks ve β-levhaların inşası için özellikle uygun olan Alanin türevleridir. Bunun doğrudan kanıtı, moleküler biyolojide alanin taraması olarak bilinen deneysel bir prosedürdür.
Varsayımsal bir "Prolin Dünyası", protein omurgası olarak prolin kimyasal iskelesine dayanan genetik kodla olası bir alternatif yaşam yaratacaktır. Aynı şekilde "Glisin Dünyası" ve "Ornitin Dünyası" da düşünülebilir ancak doğa bunların hiçbirini seçmemiştir. Protein benzeri polimerlerin (katlamamerler) temel yapısı olan Prolin, Glisin veya Ornitin ile yaşamın evrimi, paralel biyolojik dünyalara yol açacaktır. Bilinen biyosferdeki canlı organizmalardan morfolojik olarak kökten farklı vücut planlarına ve genetiğe sahip olacaklardı.
Gezegensel olmayan yaşam > Tozlu plazma temelli

2007 yılında Vadim N. Tsytovich ve meslektaşları, uzayda var olabilecek koşullar altında, plazmada asılı duran toz parçacıklarının gerçeğe yakın davranışlar sergileyebileceğini öne sürdüler. Bilgisayar modelleri, toz yüklendiğinde parçacıkların mikroskobik sarmal yapılar halinde kendi kendine organize olabildiğini gösterdi ve yazarlar "sarmal tane yapısı yeniden üretiminin olası bir modelinin kaba bir taslağını" sunuyor.
Gezegensel olmayan yaşam > Kozmik kolye temelli

2020 yılında, New York Şehir Üniversitesi'nden Luis A. Anchordoqu ve Eugene M. Chudnovsky, kozmik sicimlerle birbirine bağlanan manyetik tek kutuplardan oluşan kozmik kolyeye dayalı yaşamın yıldızların içinde gelişebileceğini öne sürdüler. Bu, yıldızın yoğun yerçekimi nedeniyle kozmik sicimlerin gerilmesiyle başarılacak, böylece onun daha karmaşık formlar almasına ve potansiyel olarak karbon bazlı yaşamda bulunan RNA ve DNA yapılarına benzer yapılar oluşturmasına olanak tanınacak. Bu nedenle, bu tür varlıkların sonunda akıllı hale gelmeleri ve yıldızın nükleer füzyonunun ürettiği gücü kullanarak bir medeniyet inşa etmeleri teorik olarak mümkündür. Bu tür bir kullanım yıldızın enerji çıkışının bir kısmını tüketeceğinden parlaklık da düşecektir. Bu nedenle, mevcut kozmolojik modellerin öngördüğünden daha hızlı soğuduğu veya daha sönük olduğu gözlemlenen yıldızların içinde böyle bir yaşamın var olabileceği düşünülüyor.
Gezegensel olmayan yaşam > Nötron yıldızında yaşam

Frank Drake, 1973'te nötron yıldızlarında akıllı yaşamın olabileceğini öne sürdü. 1973'teki fiziksel modeller, Drake'in yaratıklarının mikroskobik olacağını ima ediyordu.[kaynak belirtilmeli][ <span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2024)">kaynak belirtilmeli</span> ]
Bu konu hakkında yayın yapan bilim insanları

Karbon-su biyokimyasına olası alternatifleri değerlendiren bilim insanları şunlardır:
JBS Haldane (1892–1964), abiyogenez üzerine yaptığı çalışmalarla dikkat çeken bir genetikçidir.
V. Axel Firsoff (1910–1981), İngiliz gök bilimci.
Isaac Asimov (1920–1992), biyokimyacı ve bilimkurgu yazarı.
Fred Hoyle (1915–2001), astronom ve bilimkurgu yazarı.
Norman Horowitz (1915–2005) Mars'ta yaşamı tespit etmek için gerçekleştirilen ilk deneyleri tasarlayan Caltech genetikçisi.
George C. Pimentel (1922–1989), Amerikalı kimyager, California Üniversitesi, Berkeley .
Peter Sneath (1923–2011), mikrobiyolog, Planets and Life kitabının yazarı.
Gerald Feinberg (1933–1992), fizikçi ve Robert Shapiro (1935–2011), kimyager, Life Beyond Earth kitabının ortak yazarları.
Carl Sagan (1934–1996), gök bilimci, bilimi popülerleştirdi ve SETI savunucusu.
Jonathan Lunine (1959 doğumlu), Amerikalı gezegen bilimci ve fizikçi.
Robert Freitas (1952 doğumlu), nano teknoloji ve nano tıp uzmanı.
John Baross (1940 doğumlu), oşinograf ve astrobiyolog, Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Araştırma Konseyi'ne bağlı bilim insanlarından oluşan bir komiteye başkanlık edip  2007'de yaşamın sınırlayıcı koşulları hakkında bir rapor yayınladı.
Arecibo mesajı (1974), Dünya yaşamının temel kimyası hakkında uzaya bilgi göndermiştir.
Metanın analoğu olan silanın yapısı
Silikon polidimetilsiloksanın (PDMS) yapısı
Deniz diatomları – Silisyumun deniz suyundan oksit (silika) formunda çıkarılmasını ve hücre duvarlarına dahil edilmesini sağlayan karbon bazlı organizmalar
Titan'ın teorik iç yapısı, mavi renkle gösterilen yeraltı okyanusu
Sülfürik asit ( H2S04 )
"Alanin dünyası" ve olası alternatifleri ile genetik kodun erken aşaması (GC Kodu).
Survivor 2025

| Survivor 2025 |
| --- | --- |
Survivor Türkiye
Yarışmanın logosu
Format: Yarışma
Tür: Hayatta kalma
Geliştiren: Acun Ilıcalı
Sunucu: Acun Ilıcalı Murat Ceylan
Ülke:  Türkiye
Dili: Türkçe
Sezon sayısı: 1
Bölüm sayısı: 65
Yapım
Yapımcı: Acun Ilıcalı
Mekân:  Dominik Cumhuriyeti
Gösterim süresi: 180 dakika
Yapım şirketi: Acun Medya
Yayın bilgileri
Kanal: TV8 HD   TV8 int
Görüntü formatı: 16:9
Ses formatı: Stereo
Yayın tarihi: 1 Ocak 2025 - günümüz
Durumu: Devam ediyor
Kronoloji
Önce gelen: Survivor 2024: All Star
İlişkili programlar: Survivor Panorama Survivor Ekstra
Dış bağlantılar
İnternet sitesi

Survivor 2025, 1 Ocak 2025 tarihinde TV8'de yayımlanmaya başlayan televizyon yarışma programı. Program; Acun Ilıcalı ve Murat Ceylan tarafından sunulmakta olup Dominik Cumhuriyeti'nde düzenlenmektedir.
Yarışmacılar > All Star

Adem Kılıçcı
İsmail Balaban
Sema Aydemir
Sedat Kapurtu
Aycan Yanaç
Yağmur Banda
Batuhan Gökgöz
Meryem Kasap
Asena Demirbağ
Hikmet Tuğsuz
Elif Şadoğlu
Efecan Dianzenza
Serenay Aktaş
Zeynep Alkan
Adilhan Numan
Göksu Küçükali
Barış Murat Yağcı
^1 Batuhan Gökgöz önceden Gönüllüler takımındaydı ancak takımların eşitlenmesi adına All Star takımına geçmiştir.
^2 Adilhan önceden Gönüllüler takımındaydı ancak takımların eşitlenmesi adına All Star takımına geçmiştir.
^3 Göksu önceden Gönüllüler takımındaydı ancak takımların eşitlenmesi adına All Star takımına geçmiştir.
Yarışmacılar > Gönüllüler

Batuhan Karacakaya
Pınar Saka
Dilşah Kurt
Tuğba Yeni
Ayşe Yüksel
Yusuf Yıldız
Doğuş Dicle
Sevgi İme
Almeda Baylan
Volkan Çetinkaya
Yiğit Poyraz
Yunus Emre Karabacak
Senem Genç
Mehmet Özyay
Melih Altın
Kaan Kazgan
Merve Özdemir
Kübra Avcı
^4 Batuhan Karacakaya önceden All Star takımındaydı ancak takımların eşitlenmesi adına Gönüllüler takımına geçmiştir.
^5 Ayşe önceden All Star takımındaydı ancak takımların eşitlenmesi adına Gönüllüler takımına geçmiştir.
^6 Yusuf önceden All Star takımındaydı ancak takımların eşitlenmesi adına Gönüllüler takımına geçmiştir.
^7 Almeda önceden All Star takımındaydı ancak takımla yaşadığı kavgadan dolayı Gönüllüler takımına geçmiştir.
Düello tablosu

Sedat'ın sakatlığı sebebiyle 8. hafta eleme yapılmadı. Düello 2 hafta sonraya ertelendi ve 10. haftanın elemesiyle bağlandı. Yani 8. haftanın kaybedeni Mehmet, 10. haftanın kaybedeni Efecan ile düelloya çıktı ve o düellonun sonucunda da Mehmet elendi.