stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Şehzade
Taht kavgaları

Sancağa gönderilme uygulamasının kaldırıldığı kafes sistemi uygulamasına kadar şehzadeler daha önce askeri görevler üstleniyorlar ve bu bakımdan kendilerini geliştiriyorlardı. Ancak şehzadeler I. Süleyman'ın 1566 yılındaki ölümünün ardından, orduda fiilen görev alamamış ve savaşlara katılamamışlardır. Bu dönem Abdülmecid'in 1839 yılındaki saltanatına kadar da böyle devam etmiştir. Ancak bu dönemden sonra şehzadeler daha özgür bir hayat yaşamalarına rağmen, çok büyük derecede devlet yönetimi veya orduda görev almamışlardır. Daha sonra kısmen bazı şehzadeler bir takım devlet görevlerinde bulunmuşlardır.
Şehzadelerin taht kavgalarına tutuşmasının en önemli nedeni ise tahta çıkma konusunda herhangi bir veraset sisteminin bulunmamasıdır. Yani her şehzade padişah (hükümdar) olma hakkında sahiptir. Ancak bu düzen I. Murat'ın padişahlık döneminde değişmiştir. I. Murat padişahlığı yalnızca padişah ve oğullarına bırakmıştır. Bu durumda beraberinde zaman zaman büyük taht kavgalarını getirmiştir. Bu durum II. Mehmed'in çıkardığı Fatih Kanunnamesi'nde de;
Ve her kimesneye evlâdımdan saltanat müyesser ola, karındaşların nizamı âlem için katletmek münâsibdir
şeklinde geçmiş ve böylece devlet yönetimi aşırı merkeziyetçi bir yapıya dönüştürülmüş, padişahı "mutlak hakim" kılmıştır. Günümüzdeki bazı kaynaklarda bu olay "kardeş katlinin yasallaşması" olarak belirtilmektedir.  Yeni düzen ve sisteme, I. Ahmed tarafından padişah çocuğu şehzadelerden en akıllı ve yaşlı olanın tahta getirilmesi kuralı da getirildiğinden dolayı veraset sistemi daha katı ve belirgin duruma gelmiştir. Bu yıllarda şehzadeler genellikle yakınlarının ve özellikle annelerinin ihtirasları nedeniyle sık sık taht kavgaları sonucunda katliamlara kurban gitmişlerdir.
Osmanlı Hanedanı ile hanedan reisliği ve günümüzde şehzadelik

Ana madde: Osmanlı Hanedanı
Şehzadeler padişahın erkek çocukları oldukları için Osman Gazi'den itibaren devam eden soy bağı Osmanlı Hanedanlığı olarak adlandırılıyordu. 1792 yılından itibaren Osmanlı İmparatorluğu dağılma dönemi başlamış ve bu dönem 1922 tarihinde Osmanlı İmparatorluğunun yıkılışına kadar devam etmiştir. Günümüzde aynı soy bağının devamından gelen erkek çocuklar hâlen şehzade adıyla anılmaya devam etmektedir. Hatta Profesör Metin Hülagü II. Abdülhamit'ten sonra tüm şehzadelere yönelik bir siyaset yasağı olduğunu iddia etmektedir.  Günümüzde Osmanlı Hanedanları ile soy bağı olanların bir kısmı Türkiye'de, bir kısmı ise yurt dışında değişik ülkelerde yaşamaktadırlar.
Bu kişilerden şehzade ünvanını devam ettiren erkek çocukların en yaşlısı ve kıdemli üyesi ise "Hanedan reisi" adıyla adlandırılmaktadır.  Osmanlı Hanedanlığı ise 1922 yılında Ankara Hükûmeti tarafından saltanatın kaldırılması ile son bulmuştur. Osmanlı Hanedanları 1922 tarihine kadar hâlen Başbakanlık Osmanlı Arşivleri'nde muhafaza edilen  "Osmanlı Hanedan Defteri"'ne kayıt ediliyordu. Bu deftere kayıt edilen  son Osmanlı Hanedanı Neslişah Sultan 2 Nisan 2012 tarihinde ölmüştür. Bu nedenle günümüzdeki kayıtları aile içerisinde tutulan Osmanoğulları ailesindeki "Hanedan reisi" kullanımı ile "Osmanlı Hanedanı"ndaki kayıtları "Osmanlı Hanedan Defteri"ne kaydolan "Hanedan reisi" kullanımını birbirlerinden farklıdır.
II. Abdülhamid 25 yaşında şehzadelik döneminde günümüzde İskoçya'da bulunan Balmoral Kalesinde. (1867)
Yıldırım Keskin

| Yıldırım Keskin |
| --- | --- |
Doğum: 28 Mart 1932 Erzincan
Ölüm: 18 Şubat 2012 (79 yaşında) İstanbul
Defin yeri: Karacaahmet Mezarlığı
Milliyet: Türk
Eğitim: Galatasaray Lisesi ve Lozan Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Meslek: Yazar ve diplomat
Akraba(lar): Cenap Keskin (kardeşi)

Yıldırım Keskin (28 Mart 1932, Erzincan - 18 Şubat 2012, İstanbul), Türk yazar ve diplomattır.
Hayatı

Galatasaray Lisesi ve Lozan Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Hukuk doktorası derecesi aldı. Yazılarını 14 yaşında gençlik dergilerinde yayımlamaya başladı, daha sonra yazıları edebiyat dergilerinde yer aldı.
1957 yılında yayımlanan ilk romanı Bir Gecenin Beyliğini tiyatro oyunları izledi. Fransızca olarak yazdığı Uzaktakiler (1960), İnsansızlar (1962), Soruşturma (1964), Tut ki Öleceksin (1974), Aklı Başında Bir Adam (1979), Çiçek Sepetli Genç Kız (1992) ve İçlerinden Hangisi (2010).
Uzaktakiler ilk önce Lozan Üniversite tiyatrosunda oynandı; daha sonra 1983 yılında Fransa'nın Toulouse kentinde “Théâtre de la Brique Rouge” tarafından yeniden sahnelendi.
Soruşturma Romenceye, İnsansızlar İtalyancaya, Tut ki Öleceksin Bulgarcaya, Aklı Başında Bir Adam Fransızca ve Yunancaya çevrildi. Aklı Başında Bir Adam 1983 yılında Korent amatör tiyatro festivalinde, "Festival" ödülünü aldı.
Öykülerinden oluşan kitabı Yoldan Geçen Adam 1992'de yayınlandı.
Ölümü Bekleyen Kent 1997 Orhan Kemal roman ödülünü aldı. Çekil Biraz da Oturayım adlı son romanı 2003'te yayınlandı.
Yıldırım Keskin edebiyat ve diplomasi anılarını iki kitapta topladı: Avrupa Yollarında Türkiye (2002) ve Zaman Akarken (2005).
2008 yılında Tiyatronun Ilkeleri adlı kitabını yayınladı.
Nihilist, gene de yaşama anlam vermeye çalışan bir yazardır. İlk romanında söylediği “Mutluluk bir yalana inanmaktır” sözünden, tüm yapıtları boyunca ayrılmamıştır. İnsan, yaşamın anlamsızlığının tam olarak bilincinde ise, iradesi ve cesareti ile varlığına bir anlam vermeyi kabul edebilir.
Diplomat olarak Yıldırım Keskin, Dışişleri Bakanlığı Kültür işleri Genel Sekreter yardımcısı [Müsteşar yardımcısı] (1978-1979), Sofya, Brazil, Lizbon ve Brüksel Büyükelçilikleri ile Batı Avrupa Birliği nezdinde Türkiye Daimi Temsilciliği görevlerinde bulundu.
Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi. Büyükelçi Cenap Keskin'in kardeşidir.
İctihad

İctihad (Arapça: اجتهاد, romanize: ijtihād), İslam hukukçusunun sosyal hayatta şeriatın birincil kaynaklarında yer almayan sorunları çözmek amacıyla fıkıh usûlü prensiplerini kullanarak hükme varmak için zihinsel çaba harcamasına verilen Arapça terim.
İlahiyatçı Fahrettin Atar, “Fıkıh Usûlü” isimli eserinde, ictihadın ıstılahta fıkıh usûlcüleri tarafından şöyle açıklandığını belirtir:
İctihad eden kişiye müctehid (Arapça: مُجْتَهِد) adı verilir. Bir ictihadın geçerli olabilmesi için ictihadı yapan kişinin ictihad yapabilecek seviyede bir fakîh (İslam hukukçusu) olması gerekir. Ayrıca ictihad caiz olmayan konularda yapılamaz. İctihad yapmaya yetersiz bir kişi tarafından yapılan veya caiz olmayan bir konuda yapılmış olan bir ictihad, sahih sayılmaz ve geçerli kabul edilmez. Kişinin müctehid olabilmesi veya ictihad yapmaya yeterli görülebilmesi için hem İslam hukuku ve diğer İslam ilimlerine vakıf olması (kısacası “ilim”) hem de hukukî bir kabiliyete sahip olması gerekir. Bir müctehidin sahip olması gereken bazı bilgiler şöyle sıralanabilir: Kur'an'ı, sünneti, icmâyı, kıyası, fıkıh usûlünü, fürû'u'l-fıkh (fıkhın fürûunu) ve Arapçayı bilmek.
İctihadların hükmü yerine ve duruma göre değişir. Bir ictihad farz (Farz-ı Ayn veya Farz-ı Kifaye) olabileceği gibi mendub veya haram da olabilir. Bununla birlikte ictihadların sonuçta kat'î olmadıkları için örneğin itîkâdî hususlarda câri olamazlar. Zira ictihad, 'ictihadı onaylayıcı zannın, ona karşıt zanlardan üstün olması' durumu olarak da tanımlansa dahi, zannîdir yani bir sanı sonucu oluşmuştur, kesin olarak bilinemez.
Müctehid

Müctehid Arapça bir terimdir. İslam dininde, bir konu hakkında var olan delilleri inceleyerek hüküm çıkartan din adamlarına verilen isimdir. Müctehidlerin yaptıkları işe ise dinde ictihad denmekte.
Terimin kökeni Arapçadaki "cehd" kelimesine dayanır. Cehd, Arapçada zorluk ve zor olan bir şeyi ifade eder ki müctehid de tüm elde olan verileri zorlayarak bir konunun doğrusunu bulmaya çalışan anlamına gelir.
İslam alimleri, bir konunun din açısından hüküm değerlendirilmesini iki gruba ayırırlar. Birincisi açık olan hükümlerdir ki bunlar hemen herkesin anlayabileceği meselelerdir. İkincisi ise sadece din konularında uzman kişilerin incelemesiyle açığa çıkabilecek hükümlerdir ki müctehidlerin ilgi alanı da burada başlamaktadır.
İslam'ın ilk yıllarından itibaren içtihat konusunun başladığı görülmektedir. İslam alimleri tarafından Muâz hadisi buna delil olarak gösterilir ki bir kişinin veya yöneticinin dini delillere dayanarak veya kendi görüşüne göre bir konu hakkında  hüküm verebileceği bu hadisle anlaşılmıştır. Fakat hadisin gerçekliğinin İslam alimleri arasında tartışmalı olduğunu da belirtmek gerek. Söz konusu hadis şudur:
... Resûlullah, Muâz'ı Yemen'e gönderirken ona :
- Neyle hükmedeceksin? dedi.
Muâz :
- Allah’ın kitabına (Kur'an) göre hükmedeceğim, dedi.
Allah Resûlü:
- Allah’ın kitabında bulamazsan neyle hükmedeceksin? dedi.
Muâz:
- Resûlünün sünnetine göre hükmederim, dedi.
Resûlullah:
- Resûlünün sünnetinde yoksa ne yapacaksın? dedi.
Muâz:
- Kendi reyimle ictihad ederim, dedi.
Allah Resûlü bu sözlerden sonra şöyle dedi:
- Resûlullah'ın elçisini muvaffak kılan Allah’a hamdolsun.
İrandaki büyük Ayetullah'lar
Volkan Aytar

| Volkan Aytar |
| --- | --- |
Doğum: 27 Ekim 1971 (53 yaşında)
Meslek: Yazar
Dil: Türkçe
Vatandaşlık:  Türkiye
Eğitim: Bilkent Üniversitesi

Volkan Aytar (d. 27 Ekim 1971, Kuşadası), Türk yazar.
Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı Demokratikleşme Programı eski yöneticisi. Aytar, Bahçeşehir Üniversitesi'nde ders vermekte ve sivil toplum kuruluşları alanında demokratikleşme, güvenlik sektörü ve sosyoloji çalışmaları yürütmektedir.
Hayatı

İzmir Tevfik Fikret Lisesini bitirdi. Bilkent Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümünü tamamladı. 1995 yılında Ankara'da yerleşik Siyah Beyaz (daha sonra Günlük Haber) gazetesinin (Tanıl Bora, Kemal Can, Ogün Duman, Metin Solmaz ve Alpagut Erenuluğ ile birlikte) kurucu ekibinde yer aldıktan sonra Binghamton'daki New York Eyalet Üniversitesi'nde State University of New York at Binghamton sosyoloji alanında yüksek lisans derecesini edindi. Burada yine aynı branşta ders verdi ve Lisansüstü Öğrenci Derneği (Graduate Student Organization, GSO) başkanlığını yürüttü. 2003 yılında İstanbul'a dönen ve Sabancı Üniversitesi'nde Kent Sosyolojisi dersi verdikten sonra 2003-2009 yılları arasında Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı'nda (TESEV) Demokratikleşme Programı Yöneticisi olarak çalışmıştır. Aytar, Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Medya Bölümünün akademik kadrosunda 2007'den itibaren yarı zamanlı, 2010'dan sonra da tam zamanlı olarak katılmıştır. BAU ile Potsdam Üniversitesi ve Potsdam Teknoloji Üniversitesi tarafından kurulan Avrupa Medya Kültür Çalışmaları Programı'nın medya ve kamusal erişim danışmanlığını yapmıştır. 2010 yılında Max Planck Institute for the Study of Religious and Ethnic Diversity'de konuk araştırmacı olarak bulunmuştur. 2012'de kurulan Bahçeşehir Üniversitesi Kreatif Endüstriler Merkezi (BAUKEM)  Direktör Yardımcılığı görevinin ardından 2016'dan itibaren Direktörlük görevini üstlenmiştir. Sosyoloji ve Antropoloji alanlarındaki doktorasını Amsterdam Üniversitesi'nde 2014 yılında tamamlamıştır. 2016 yılında Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Medya Bölüm Başkanlığına atanmıştır. BAU İletişim Fakültesi'nin Doğan Haber Ajansı (DHA-daha sonra Demirören Haber Ajansı ismini aldı) ile birlikte kurduğu "International News Academy"nin kadrosunda da yönetici ve eğitmen olarak yer aldı.
Çalışmaları

1998 ile 2003 yılları arasında, New York'ta yayımlanan ve dünyanın 200 ülkesinin hükûmetleri ve siyasi parti sistemleri hakkında bilgi içeren Political Handbook of the World* adlı referans kitabının yardımcı editörlüğünü üstlendi.
Demokratikleşme programı yöneticisi olarak görev aldığı Tesev'de, 2005 yılında DCAF-TESEV Güvenlik Sektörü Çalışmaları Kitap Dizisi bünyesinde Güvenlik Sektörünün Demokratik Denetimi: Türkiye ve Dünya adlı derleme kitabı yayımlandı. Yine aynı diziden Prof. Ümit Cizre editörlüğünde hazırlanan Almanak Türkiye 2005 kitabında eleştirel medya okuması üzerine bir makalesi yer aldı.
Aytar'ın kent sosyolojisi ve özelinde metropol kavramı üzerine yazdığı Metropol adlı kitabı, yine aynı yıl içerisinde çıktı.
Kübra Parmaksızoğlu ile birlikte derlediği ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı, Türkiye Bilimler Akademisi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin destekleriyle İstanbul Bilgi Üniversitesi tarafından yayımlanan İstanbul'da Eğlence adlı kitabı 2011'de yayımlandı.
Profesör Jan Rath ile birlikte derlediği Selling Ethnic Neighborhoods: Rise of Neighborhoods as Places of Leisure and Consumption başlıklı kitabı Routledge (New York ve Londra) tarafından 2012'da yayımlanmıştır.
Volkan Aytar, kent sosyolojisi hakkında Floransa, Brüksel, Amsterdam, Lizbon ve Barselona gibi kentlerde sunduğu çalışmalarını, yapımcılığını ve proje tasarımını yaptığı ve Dağhan İş tarafından yönetilen Frequencies: Istanbul’s Multiple Forms of Sounds adlı kısa filmle tamamladı. Frequencies 2006'da Kadıköy Kısa Film Festivali'nde gösterildi.
Ayrıca Dimitri Kitsikis tarafından kaleme alınan ve Türk-Yunan İmparatorluğu adı altında yayımlanmış bir de kitap çevirisi bulunuyor.
Kitap ve makaleleri

(editör) Selling Ethnic Neigborhoods: Rise of Neigborhoods as Places of Leisure and Consumption Routledge:New York ve Londra, 2012
(editör) İstanbul'da Eğlence İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, Istanbul, 2011.
(editör) Güvenlik Sektöründe Demokratik Gözetim: Türkiye ve Dünya/Democratic Oversight of the Security Sector: Turkey and the World
(Ayşe Çavdar'la birlikte editör) Medya ve Güvenlik Sektörü Gözetimi
(Itır Toksöz ile birlikte) 'Güvenlik Gelişmeleri ve Basın Yansımaları' Almanak Türkiye 2005: Güvenlik Sektörü ve Demokratik Gözetim içinde (ed.) Ümit Cizre *
Overcoming The Two Cultures: Science Versus The Humanities In The Modern World-system (Ayşe Betül Çelik ile)*
Caterers of the Consumed Metropolis: Ethnicized, Tourism and Entertainment Laborscapes in Istanbul (Jan Rath, Tourism, Ethnic Diversity and the City içinde, Routledge, 2006)
Türkiye’de Evlenme Sembolizmi ve Çeyiz Itinerari d'Impresa'da  adlı dergi için (Ayşe Çavdar ve Jaklin Çelik ile)
İstanbul Dergisi

Tarih Vakfı tarafından çıkarılan, üç aylık İstanbul: Kent Kültürü dergisinin yayın kurulunda yer alan Aytar, Küreselleşen İstanbul’u Kimler Eğlendiriyor? ve Tan Morgül ile beraber hazırladığı Türkiye'nin 'Özel' Güvenliği gibi yazılarla dergi yazarlığını sürdürüyor. Ayrıca İstanbul Dergisi'nin Ocak 2008'de yayınlanan Eğlencenin Önü Arkası adlı sayının editörlüğünü üstlendi.
Robert Solow

| Robert Solow |
| --- | --- |

Doğum: 23 Ağustos 1924(1924-08-23) New York, ABD
Ölüm: 21 Aralık 2023 (99 yaşında) Lexington, Massachusetts
Milliyet: ABD
Mezun olduğu okul(lar): Harvard Üniversitesi
Ödüller: John Bates Clark Ödülü (1961), Nobel Ekonomi Ödülü (1987) Ulusal Bilim Madalyası (1999)

Kariyeri
Dalı: Makroiktisat
Çalıştığı kurumlar: MIT
Etkilendikleri: Wassily Leontief William Phillips Alvin Hansen Paul Samuelson
Etkiledikleri: George Akerlof Robert J. Gordon Joseph Stiglitz Jagdish Bhagwati
 

Robert Solow  (23 Ağustos 1924, New York - 21 Aralık 2023, Lexington, Massachusetts), özellikle ekonomik büyüme üzerine yaptığı çalışmalarıyla bilinen A.B.D'li ekonomist. 1961 yılında John Bates Clark Ödülü'nü, 1987 yılında da Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.
Yaşamı

Robert Solow, 23 Ağustos 1924'te New York Brooklyn'de, üç çocuğun en büyüğü olarak doğdu. Evlerinin yakınında olan bir devlet okuluna gönderildi ve başarılı bir öğrencilik geçirdi.
1940'ın Eylül ayında Solow, burslu olarak Harvard Koleji'ne girdi. Sosyoloji, antropoloji eğitimi alıyordu ve aynı zamanda da ekonomi eğitimi almaya başladı.
1942 yılının sonlarına doğru, ABD ordusuna katılmak için üniversiteden ayrılan Solow Kuzey Afrika ve Sicilya'da görev yaptı. Daha sonra terhis olana dek İtalya'da görevini sürdürdü.
1945 yılında tekrar Harvard’a döndü ve Wassily Leontief'in altında araştırma yapmaya başladı ve girdi-çıktı hesapları için ilk sermaye-katsayısılarını (capital-coefficients) hazırladı. Daha sonra ilgisi, olasılık ve istatistik alanına kaydı.
1949-1950 yılları arasında Columbia Üniversitesi'nden bir burs kazanarak, yoğun bir şekilde istatistik çalışmaya başladı. Aynı zamanda işsizlik ve maaş oranları için gelir dağılımı’nda Markov süreçleri’ni kullanarak yeni veriler elde etmeye çalıştı.
1949’da Columbia Üniversitesi'ne gitmeden önce asistan profesörlük için "Massachusetts Teknoloji Enstitüsü" Ekonomi Bölümü’ne başvurdu ve kabul aldı. Massachusetts Institute of Technology’de istatistik ve ekonometri üzerine çalıştı. Solow’un ilgisi giderek makroekonomi’ye kayıyordu. Neredeyse 40 yıl boyunca beraber çalıştığı Paul Samuelson ile birçok teori ortaya attılar; von Neumann büyüme teorisi (1953), sermaye teorisi (1956), dogrusal programlama (1958) ve Phillips Eğrisi (1960) .
Solow birçok ABD Federal hükûmet projesinde de görev aldı, özellikle işsizlik, büyüme politikaları ve para teorisi üzerine eğildi.
1961 yılında Amerikan Ekonomik Birliği’nin (American Economic Association) 40 yaşın altındaki en iyi ekonomistlere verilen John Bates Clark Ödülü’nü kazandı. 1987’de Ekonomik Büyüme üzerine yaptığı çalışmalardan ötürü Ekonomi dalında Nobel Ödülü’nü kazandı. 1999’da Ulusal Bilim Madalyası (National Medal of Science) ile ödüllendirildi.
Bibliyografya

Solow'un en ünlü eserlerinin listesi şöyle verilebilir:
1956. "A Contribution to the Theory of Economic Growth." Quarterly Journal of Economics 70: 65-94.
1957. "Technical Change and the Aggregate Production Function"; Review of Economics and Statistics 39: 312-20.
1958. Linear Programming and Economic Analysis. McGraw Hill, New York (Robert Dorfman ve Paul Samuelson birlikte).
1962. "Technical Progress, Capital Formation, and Economic Growth"; The American Economic Review '52 (2): 76-86.
1963. Capital Theory and the Rate of Return.
1964. Sources of Unemployement in the United States.
1965. "A Contribution to the Theory of Economic Growth"; Quarterly Journal of Economics 70: 65-94.
1967 "The New Industrial State or Son of Affluence"; The Public Interest 108.
1970. Price Expectations and the Behavior of the Price Level.
1974. "The Economics of Resources or the Resources of Economics"; The American Economic Review 64: 1-14.
1980. On Theories of Unemployment.
1997. What is Labor Market Flexibility: What is it good for?.
1997. The Nature of Consumer Price Indices.
2000. Neoclassical Growth Theory.
2000. Growth Theory: An Exposition, Oxford University Press.
2007 "The Last 50 years in Growth Theory and the Next 10." Oxford Review of Economic Policy 23(1):3-14.
Bill Clinton ve Robert Solow
Runik yazı

Rök taşı, Futhark alfabesiyle yazılmış en uzun metni içeren yazıt, İsveç
Macar runik yazısı
16 harfe indirgenmiş Futhark alfabesi
Runik yazı İlk Çağ Orta Asya toplumları, Türkler, Etrüskler, Macarlar ve vaktiyle Kuzey Avrupa ülkelerinde (İsveç, Norveç, Finlandiya, Almanya vs.) yaşayanlar tarafından kullanılmış bir yazı sistemidir.
Bu yazı sisteminin, Kuzey Avrupa ülkelerinde kullanılmış alfabesine runik alfabe ya da "futhark" adı verilir. Bu alfabeye verilen Futhark adı, alfabedeki ilk altı harfin kullanılmasıyla oluşturulmuş yapay bir addır ve İskandinav mitolojisindeki göksel yaşam kavramını ifade eder. Runik adı ise, maji ve kahinlikle ilgili görülen bu alfabeyi kullanmış eski Cermen dili halklarının (Angıllar, Vikingler vs.) Runlar (runes) adıyla anılmış olmasıdır. Run (rune) sözcüğünün Hint-Avrupa dillerindeki anlamı sırdır (mister).(Bu sözcükten türetilmiş "raunen" sözcüğü sırdan söz etmek, mırıldanmak anlamına gelir.)
Orhun alfabesiyle yazılmış Yenisey dikilitaşı
Futhark alfabesi olarak bilinen, Kuzey Avrupa’daki runik alfabe vaktiyle İskandinav ülkelerinde yaşayanların belirlediği 24 takımyıldıza denk düşecek şekilde 24 harflidir ki, bu halklardan Vikingler bu 24 takımyıldızın oluşturduğu hatta “run (rune) hattı” adını vermişlerdi. 24 harfli olan ilk Futhark alfabesinin MS 800 yılı civarında 16 harfe düştüğü düşünülmektedir.
Çoğu kaya üzerine yazılmış olan, Avrupa'daki runik yazıtlar MS 2. yüzyıldan 17. yüzyıla dek tarihlenmekte olup, sayıları 5.000'i aşmaktadır. Bunların çoğu İsveç'te, 1000 kadarı Norveç’te ve 700 kadarı Danimarka’dadır. Grönland, İzlanda, İrlanda ve Britanya Adaları’nda da runik yazı metinlerine rastlanmıştır.
Björketorp taşı
Futhark'ın Ortaçağ'da kullanılan hali ve Latin alfabesindeki karşılıkları. Latin alfabesinin Etrüsk alfabesinden türetilmiş olup, dönüşümler geçirerek son halini aldığı kabul edilmektedir.
Unicode

Unicode evrensel kodlama endustri standardında runik harfler için de kodlar öngörülmüştür.
| Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).U+ | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).0 | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).1 | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).2 | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).3 | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).4 | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).5 | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).6 | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).7 | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).8 | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).9 | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).A | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).B | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).C | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).D | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).E | Runer Unicode> org sitesinde ilgili belge28 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).F |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 16A0 | ᚠ | ᚡ | ᚢ | ᚣ | ᚤ | ᚥ | ᚦ | ᚧ | ᚨ | ᚩ | ᚪ | ᚫ | ᚬ | ᚭ | ᚮ | ᚯ |

| 16B0 | ᚰ | ᚱ | ᚲ | ᚳ | ᚴ | ᚵ | ᚶ | ᚷ | ᚸ | ᚹ | ᚺ | ᚻ | ᚼ | ᚽ | ᚾ | ᚿ |

| 16C0 | ᛀ | ᛁ | ᛂ | ᛃ | ᛄ | ᛅ | ᛆ | ᛇ | ᛈ | ᛉ | ᛊ | ᛋ | ᛌ | ᛍ | ᛎ | ᛏ |

| 16D0 | ᛐ | ᛑ | ᛒ | ᛓ | ᛔ | ᛕ | ᛖ | ᛗ | ᛘ | ᛙ | ᛚ | ᛛ | ᛜ | ᛝ | ᛞ | ᛟ |

| 16E0 | ᛠ | ᛡ | ᛢ | ᛣ | ᛤ | ᛥ | ᛦ | ᛧ | ᛨ | ᛩ | ᛪ | ᛫ | ᛬ | ᛭ | ᛮ | ᛯ |

| 16F0 | ᛰ |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
Âşık Ömer

Âşık Ömer, Konya'nın Hadim ilçesinin Gezlevi (günümüzdeki adı Korualan'dır.) köyünde veya Kırım'ın Kezlev (Yevpatоriya) şehrinde 1620-1621-1651 yıllarında doğmuş olduğu rivayet edilen halk şairidir. Ölüm tarihi 1707 olarak rivayetlere geçmiştir.
Doğum yeri

Âşık Ömer'in doğum yeri konusunda yalnızca Şükrü Elçin, onun Kırım'da doğmuş olacağını belirtirken, Nüzhet Ergun ve Fuat Köprülü Âşık Ömer'in Konya-Hadim-Korualan (Gezlevi) bölgesinde doğduğunu belirtir
Son dönemdeki araştırmalarla Aşık Ömer'in Hadim-Gezlevi de doğduğu görüşü ağırlık kazanmıştır. Buna delil olarak da Âşık Ömer'in birtakım şiirleri gösterilir. Kemal Akça ve Ahmet Talat Onay da bu konudaki tespitlerinde birtakım beyitlere yer verir. Aşağıda bu beyitlerden bir kısım verilmektedir:
"Kendim Gezlevili Ömerdir ismim.
Ta levh u kalemde yazılı resmim.
Bir katre meniden var oldu cismim.
Cennet'ül me'vâya uğradım geldim".
Başka bir şiirinde de şu ifadelere rastlanılmaktadır:
Adlî'yim mahlasım Vehbî okunur.
Kemalât-ı aşkım kisbî okunur.
Vezn-i suhanımız hasbî okunur.
Tehî sanman Ömer Gezlevi'lidir.
Bir başka şiirinde de:
Zât-ı cemîlemiz beyân ederiz.
Bizim meskenimiz serhad elidir.
Zât-ı cemilemiz ıyân ederiz.
Vatan-ı aslimiz Aydın elidir.
ifadelerine rastlanılır.
Şiirlerinden yola çıkılarak şairin doğduğu yer hakkında bilgiler daha nettir.