Maçahel
Tarih

Macaheli, Tunç Çağı'ndan bu yana yerleşme yeridir. MÖ 6. yüzyılda hüküm süren Kral Parnavaz döneminde bu bölgenin Gürcistan'ın siyasal, ekonomik ve kültürel yaşamında önemli yeri olduğu bilinmektedir. Macaheli'nin bu önemi, özellikle jeopolitik konumundan geliyordu. Batı Gürcistan'ın, Kolhida (Kolheti) adı altında ayrı bir siyasal birliğe sahip olduğu dönemde Macaheli de bu krallığın bir parçasıydı. Eski dönemlerden başlayarak Macaheli'nin dış dünyayla, denizcilerin her zaman çekim merkezi olan Karadeniz kıyılarına ticari ve siyasal nedenlerle gelen Avrupalılarla ilişkisi olduğu tahmin edilebilir.
Parnavaz dönemindeki birleşik Gürcü devletinin parçalanmasından sonra Macaheli uzun süre Roma ve Bizans egemenliğinde kaldı. 5. yüzyılda Gorgasal döneminde güçlü bir Gürcü devleti ortaya çıkınca, yeniden Gürcü yönetimi altında girdi. Bu tarihten sonra da birleşik Gürcü devletinin ya da bir Gürcü prensliğinin parçası oldu. Ama genel olarak, jeopolitik açıdan bir parçası olduğu Acara toprakları içinde yer aldı.
Birkaç yüzyıl süren Moğol istilasından, Gürcistan'ın diğer bölgeleri gibi Macaheli de olumsuz etkilendi. Bizans İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra Osmanlı Devleti iyice güçlendi ve 16. yüzyılda Gürcistan'ın batısının bir bölümünü ele geçirdi. Bu topraklar arasında Macaheli de vardı. 1568-74 arasında Osmanlı topraklarına katılan Macaheli'nin köyleri hakkında Osmanlı tahrir defterlerinde önemli bilgiler yer alır. Bu tahrirler “Gürcistan Vilayeti Büyük Defteri” olarak bilinmektedir. “Gürcistan Vilayeti” olarak da adlandırılan Çıldır Eyaleti içinde yer alan Macaheli'nin çok kıraç, verimsiz bir bölge ve ekilebilir topraklarının da çok az olduğu belirtilmiştir. Bundan dolayı yerel yöneticiler, halkın vergi verecek gücü olmadığını Osmanlı sarayına bildirmiş ve birkaç yüzyıl boyunca yöre halkı vergi vermekten muaf tutulmuştur. Bölge halkı, Tanzimat'ın ilanına (1839) kadar vergi vermemiştir. Macaheli'de 1630'lara değin Hristiyan yöneticiler vardı. Ama daha sonra yöneticilerin İslam'ı benimsemesi zorunlu oldu. Macaheli'de önce toplumun önde gelenleri, ardından halk Müslüman olmuştur.
Macaheli bazen Acara sancağına, bazen de Şavşat sancağına bağlıydı. 16. yüzyıl fermanlarından birinde Macaheli'nin Şavşat'a bağlı olduğu kayıtlıdır. Bir başka fermanda padişahın Macaheli'e Savşat sancağından alıp ayrı bir sancak yaptığı belirtilir. Sonraki bir fermanda Macaheli sancağının nahiye yapıldığı ve Acara sancağına bağlandığı kaydedilmiştir. Bu fermanlarda Macaheli halkının çok çalışkan, ama başına buyruk olduğu, üzerlerine fazla gidilmemesi ve zor kullanılmaması gerektiği yazılıdır.
Macaheli, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'na değin Osmanlı yönetiminde kaldı. Bu savaşın ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Ünlü Gürcü şair ve yazar Akaki Tzereteli'nin büyük kardeşi Davit Tzereteli 1879'da Macaheli'nin Acara'ya bağlı olduğunu, halkının konuksever, başarılı tüccarlar ve iyi kayıkçılar olduğunu yazmıştır. Tzereteli ayrıca son dönemlerde Macaheli'den göçün başladığını, halkın Osmanlı ülkesine gittiğini belirtmiş ve göçün nedenleri üstünde durmuştur. Rus yönetiminin, daha önce vergi vermeyen, askere gitmeyen Macaheli halkına ağır vergiler koyduğunu, askere almaya başladığını, halkın bunları kabul etmediğini belirtmiştir.
Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra, 1918'de kurulan Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti sınırları içinde yer alan Macaheli, 1921'de belirlenen Türkiye-Sovyet sınırıyla ikiye bölündü. Altı köy Türkiye'de Yukarı Macaheli'de, on iki köy Gürcistan'da Aşağı Macaheli içinde kaldı.