stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Beşinci Haçlı Seferi
Hazırlıklar

Selahaddin Eyyubi 1187'de Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs şehrini tekrar eline geçirmişti ve bundan sonra Avrupalı katolik Hristiyanlar bu şehri tekrar kendi ellerine geçirmek için Haçlı Seferleri organize etmişlerdi. 1189-1192 döneminde yapılan Üçüncü Haçlı Seferi Filistin kıyılarını Hristiyan ellerine geçirmekle beraber Kudüs'ü Hristiyanlar eline geçirmeyi başaramamıştı. 1202'de başlayan Dördüncü Haçlı Seferi ise çeşitli Venedikli entrikaları nedeniyle Konstantinopolis'e yönelmiş; bu büyük şehrin kuşatılıp Katolik Hristiyanlar eline geçmesine; talan edilmesine neden olmuş ve bu şehirde yeni bir Romanya Latin İmparatorluğu kurulmasına yol açmıştı.
Papa III. Innocentius 1208'den beri yeni bir Haçlı seferi planlamakta ve bu seferle Eyyubileri yenip ortadan kaldırarak kutsal şehir Kudüs'ü tekrar eline geçirmek istemekteydi. Nisan 1213'te III. Innocentius Qui maior adını verdiği bir Papalık Fermanı çıkartarak bütün Hristiyanlara hitapla onları yeni bir haçlı seferine katılmaya çağırdı. 1215'te bunu "Ad Liberandum" adı verilen yeni bir Papalık Fermanı takip etti.
Papa III. Innocentius bu Haçlı seferinin çok sıkıca Papalık kontrolü altında olmasını planlamaktaydı. Haçlı Seferi'ni idare edecek olan kişinin yüksek Katolik Kilisesi idareci kadrosundan bir Papalık Temsilcisi olması öngörülmüştü. Bu görev için en uygun kişinin de Papa'nın baş danışmanı, kilise hukuku uzmanı ve Albano Kardinali olan Pelagio Galvanı uygun görülmüştü. Bu kişi Latin'ler elinde bulunan Konstantinopolis'e papalık diplomatik görevi ile 1213'te gönderildiği zaman Ortodoks kiliselerini kapatmak ve Ortodoks papazlarını tutuklamakla uğraşmış ve bu nedenle Latin İmparatorluğu hükümdarı olan Konstantinopolisli Henri tarafından bu acayip bağnaz hükümleri değiştirilip Pelagio Galvanı'nın Roma'ya geri dönmesini sağlanmıştı.
Papanın yeni Haçlı seferini sıkıca kontrolü nedeniyle önceki Dördüncü Haçlı Seferi'nde olduğu gibi Haçlı ordularının katolik olmayan Hristiyanlar aleyhine dönüp Hristiyan ülkeleri yıkıp yakmalarının ve talan etmelerinin önleyebileceğini sanmaktaydı. Papa bu yeni Haçlı seferinin 1216'da Haçlı ordularının İtalya'nın Brindisi limanında toplanmalarını ve buradan Filistin'e gitmelerini planlamıştı. Öngörülen büyük Haçlı ordusunu Filistin'e ulaştırmak için de, Papa Hristiyan sahipli ticaret gemilerinin doğu Akdeniz ve kuzey Afrika'da bulunan Müslüman devletlerle ticarette bulunmalarını yasakladı. Bu surette bu ticareti yapamayan gemi sahiplerinin ticaret gemilerini Hristiyan Haçlı ordularını, atlarını ve silahlarını Filistin sahillerine taşımaya zorlayacağını düşünmekteydi. Bu Haçlı Seferine destek veren herkese onların dünyada yaşarken günahlarının af edildiğini bildiren bir endüljans belgesi verilmesi öngörülmüştü. Bu endüljans belgesi verilmesi sadece Haçlı mücadelesi için gemiyle Kutsal Ülkeye gitmek için değil de, şahsen sefere gitmeyip herhangi bir başka kişinin bu sefere gitmesini sağlamak için moral ve mali yardım desteği sağlayan kişilere de de verilmesi kabul edilmişti. Böylelikle daha önceki seferlerdeki gibi genellikle soylu kişilere hitap etmekle yetinilmeyip genel alelade kişilere de hitap etmek hedeflenmişti.
Hazırlıklar > Fransa

Papa önemli ülkelerin merkezlerine kendi temsilcilerini gönderip bu yeni Haçlı seferi propagandası yapmaya başladı. Örneğin Fransa'da "Robert de Courcon" ülkeyi gezip vaazlar vererek yeni Haçlılar toplamaya başladı. Fakat önemli Avrupa hükümdarları ya kendi ülkelerindeki mühim iç sorunlarla uğraşmaktaydılar ya da birbirleriyle mücadele halinde idiler. Örneğin, Haçlı seferlerine katılmayı gelenek haline getirmiş olan Fransız şövalyeleri zaten 1209-1229 döneminde devam eden Albigeois Haçlı seferi'ne katılmışlardı ve bu sefere devam etmekteydiler. Fransa Krallığı ve İngiltere Krallığı Bovais Muharebesi'ne hazırlanmaktaydılar.
Hazırlıklar > Dördüncü Laterano Konsili

Ana madde: Dördüncü Laterano Konsili
Papa III. İnnocentius kendine destek veren Kudüs Latin Patriği Raou Merencourt, Tortosa Başpiskoposu Baudin, Maroni Patriği Jeremiah ile birlikte 11 Kasım 1216'de 12. ekümenik konsil olan Dördüncü Laterano Konsili'ne katıldı ve bu konsil açılışında yaptığı konuşmasında yeni haçlı seferi için yaptığı dinsel çağrıyı tekrarladı. Fakat III. Innocentus 16 Ocak 1216'da öldü. Yeni seçilen Papa III. Honorius da kendinin halefinin yeni haçlı seferi çağrısı politikasında devam etti. 71 patrik ve metropoliten kardinal, 412 piskopos, 900 kadar manastır başkeşişi ve birkaç devlet hükümdarının temsilcilerinin katıldığı bu konsil toplantısı Kudüs'ü tekrar Hristiyanların eline geçirmek için bir Haçlı Seferi düzenlenmesi için papalık kararını teyit etti.
Hazırlıklar > Macaristan ve Almanya

Oliver Kölnlü papa tarafından Almanya'da Haçlı ordusuna katılma için vaazlar vermişti. 1215'te Kutsal Roma İmparatoru II. Friedrich bir Alman Haçlı ordusu başında bu yeni Haçlı Seferi'ne katılmak istediğini belirtti. Fakat III. İnnocentius onun bir haçlı ordusu kurup komuta etmesini istememekte idi; çünkü Sicilya'da doğup büyümüş ve gayet geniş bir eğitim ve kültür almış olan II. Friedrich'in koyu Katolik düşünce ve tutumlara, İtalya'da Papalık devletine ve papalık güçlerine karşı durmuştu (ve hayatının sonuna kadar karşı duracaktı). Ama 1216'da Papa III. İnnocentius öldü. Yerine papa seçilen III. Honorius daha sert davranıp II. Friedrich'in yeni Haçlı seferine katılmasına açıkça engel oldu.
III. Honorius onun yerine Avusturya Arşidükü VI. Leopold düzenli Haçlı ordusu ile Macaristan Kralı II. András'ın Macaristan'dan topladığı Haçlı ordusunun Filistin'e gitmesini kabul etti. Macaristan Kralı'nın komutanı olduğu Macar Kraliyet Haçlı ordusu o zamana kadar Haçlı Seferine katılan en büyük kraliyet ordusu olmuştur. Bu ordunu mevcudunda 20.000 kadar şövalye ağır süvari gücü ve 12.000 kadar kale muhafızlarından oluşan piyade gücü bulunmakta idi.
Askeri seferler > Anadolu Selçuklu Devleti ile Eyyubiler

Eyyubiler kuzey Suriye'de de tehlike altına girmişlerdi. Anadolu Selçuklu Devleti Sultanı I. İzzeddin Keykavus kuzey Suriye topraklarına göz dikmişti. Bazı tarihçiler I. İzzeddin Keykavus'un Haçlılar ile müzakerelerden sonra onlarla anlaşarak Kuzey Suriye'ye hücum ettiklerini bildirirler. Bu antlaşma hem Haçlılara kuzeyden olan Eyyubiler baskısını azaltacak ve hem de Selçuklulara yeni Halep Kuzey Suriye topraklarını ele geçirmeye fırsat sağlayacaktı. Fakat bu anlaşma hakkında zamanın diğer tarihçileri hiç bahiste bulunmamaktadırlar.
Kuzey Suriye Eyyubilerin Halep Emiri idaresi altında idi ve Beşinci Haçlı Seferi döneminde burada şu olaylar gelişti. 1216'da Sultan Adil'in yeğeni olan Eyyubiler Halep Emiri Zahir Gazi öldü ve yerine daha çocuk olan Aziz Muhammed geçti. Aziz'in yetişkinliğine kadar naipliğini Tuğrul adında bir hadım ile annesi Dayfa Hatun yüklendi. Selahaddin Eyyubi'nin büyük oğlu olan Efdal Samsat'ta sürgündeydi. Halep Emirliği'nin kendine verilmesi gerektiğini savundu ve bunu zorla ele geçirmek için Anadolu Selçuklu Sultanı İzzeddin Keykavus'un desteğini aldı. 1218 başlarında Selçuklu ordusu ile Efdal'ın topladığı bir ordu birlikte Kuzey Suriye'ye girerek Halep üzerine yürüdü. Halep Emir naibi Tuğrul Sultan Adil'in Haçlılarla uğraştığını bilerek destek için Adil'in üçüncü oğlu olan ve Eyyubiler Elcezire emiri olan Melik Eşref'den yardım istedi. Eşref, Selçuklu ve Efdal ordusu ile "Buzaa Muharebesi"'ne girişti ve onları yenik düşürdü. Efdal yine Samsat'a sürgüne gitti. Halep Emirliği Melik Eşref'in üst-hakimiyetini tanıdı. Selçuklu Sultanı'nın Kuzey Suriye ve Irak üzerinde istekleri İzzeddin Keykavus'un 1220'de ölümüne kadar devam etti. Keykavus yaşamının son yılında Musul'daki taht kavgasına müdahale etmeye hazırlanmakta idi.
Sonuçlar

Yirminci yüzyılda Haçlı seferleri hakkında gayet ayrıntılı ve derin bir araştırmacı olarak kabul edilen Fransız tarihçisi Grousset, Avrupalı Haçlılar açısından bu seferin sonuçlarını şöyle özetlemiştir:
Bu Haçlı seferi Hristiyan Haçlılar için tamamıyla başarısız olmuştur. Haçlılar hiçbir gelişme sağlayamamışlardır. Haçlı ordusunun önemli sayılabilecek kısmı ise teslim olmuştur. Haçlılar imzalanan teslim olma antlaşması ile felaketin eşiğinden geri dönmüşlerdir. Bu Haçlı seferi Orta Doğu'da Frank Kutsal ülkeleri arazilerine yerleşmiş olan Hristiyan Franklar ile Avrupa'dan gelen Hristiyan Haçlı güçleri düşünce ve tavırları arasında büyük bir uçurum olduğunu açıkça ortaya çıkartmıştır. Avrupa'dan gelenler Müslümanlara karşı hiç müsamaha tanımadan onları öldürmek; Kudüs'ü ve etrafını Hristiyan olmayanlardan tamamıyla temizlemek ve Filistin, Suriye ve hatta Mısır'da yeni Hristiyan koloniler kurmak hedefini gütmekte idiler. Orta Doğu'ya yerleşmiş olan Latinler ise sayılarının azlığı dolayısıyla Orta Doğu'da bulunan politik gerçeklere uymak istemekteydiler. Beşinci Haçlı Seferi Batı Avrupa'nın (1220'den itibaren Papalık Devleti ve Katolik kilise halkının ve daha sonra Almanya Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu'nun) Suriye, Filistin ve Mısır'da gelişmiş Latin kurumları ve politik gerçekleri hiç göz önüne almadan kendi bildiklerini yapmaya kararlı olduklarını açıkça ortaya çıkartmıştır.
Bu Haçlı Seferi'nin kültürel yankıları

Bu Haçlı Seferi'nin tüm başarısızlığı Avrupa edebiyatında yansımıştır. Örneğin bu dönemde yaşayan ünlü Okitanyalı şair Guilhem Figueira bu fiyaskoyu ortaya çıkartan papalık temsilcisi Pelagius ve papa aleyhinde gayet cesur ve şiddetli tenkitler içeren şiirler yazmıştır. Daha ılımlı bir ünlü Okitanyalıı sair olan Görmonda de Monpeslier ise Papa'ya karşı tenkitlere cevap veren "Greu m'es a durar" adlı ünlü şarkı şiirini hazırlamış ve bu şiirde Papa ve temsilcisi Pelagious yerine bu fiyaskonun sorumluluğunu "kötülerin aptallıkları" nedenine yüklemiştir.
Konuyla ilgili yayınlar

Demirkent, Işın, (1997) Haçlı Seferleri, İstanbul:Dünya Yayıncılık, ISBN 975-7632-54-6
Maalouf, Amin (Tr. çev. Mehmet Ali Kılıçbay) (1998),Arapların Gözüyle Haçlı Seferleri, İstanbul:Telos Yayıncılık ISBN 975-545-092-0
Macaristan Kralı II. András
Hüseyin eş-Şafi

| Hüseyin el Şafii  حسين محمود حسن الشافعي |
| --- | --- |

Mısır Cumhurbaşkanı Yardımcısı
Görev süresi 16 Ağustos 1961 - 30 Eylül 1965
Başkan: Cemal Abdül Nâsır
Görev süresi 20 Mart 1968 - 16 Ocak 1973
Başkan: Cemal Abdül Nâsır   Enver Sedat
Yerine gelen: Hüsnü Mübarek
Mısır Savunma Bakanı
Görev süresi 17 Nisan 1954 - 31 Ağustos 1954
Başkan: Muhammed Necib
Mısır Devrim Komuta Konseyi üyesi
Görev süresi 1952-1956
Başkan: Muhammed Necib   Cemal Abdül Nâsır
Kişisel bilgiler
Doğum: 8 Şubat 1918(1918-02-08) Tanta, Mısır 
Ölüm: 18 Kasım 2005 Kahire, Mısır
Partisi: Hür Subaylar Hareketi
Mesleği: Asker, Siyasetçi
Dini: İslam
Askerî hizmeti
Bağlılığı:  Mısır
Branşı: Mısır Silahlı Kuvvetleri
Hizmet yılları: 1938-1952
Rütbesi:  Albay
Hüseyin Mahmud Hasan el Şafii (d. 8 Şubat 1918 - ö. 18 Kasım 2005) (Arapça: حسين محمود حسن الشافعي), Mısırlı asker ve devlet adamı.
Yaşamı

Hüseyin Mahmud Hasan el Şafi 8 Şubat 1918'de Mısır'ın Tanta ilinde doğdu. 1938'de Mısır Harp akademisinden mezun olarak Mısır Ordusu'nda görev yapmaya başladı. 2005 yılında Kahire'de öldü. Öldüğü zaman Hür Subaylar Hareketi'nin, Zekeriya Muhiddin ve Halid Muhiddin ile birlikte hayatta kalan son üç üyesinden biriydi. Adına düzenlenen devlet cenaze töreni'ne dönemin önemli siyasilerinin yanı sıra Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek de katılmıştır.
Siyasi hayatı

1952 Mısır Devrimi'ni gerçekleşen Hür Subaylar Hareketi içinde yer aldı ve hareketin kurucu dokuz üyesinden biriydi. Devrimden sonra üç cumhurbaşkanı altında da farklı siyasi görevler üstlendi. Kısa süre Mısır Savunma Bakanı olarak çalıştı. Suriye ile Mısır'ın birleşerek Birleşik Arap Cumhuriyeti'ni kurduğu dönemde Mısır Çalışma Bakanı olarak hizmet verdi. Cemal Abdül Nâsır ve Enver Sedat dönemlerinde cumhurbaşkanı yardımcılığı yaptı. 1960-1962 yılları arasında siyasi görevlerinin yanında Mısır Olimpiyat Komitesi başkanlığı görevini de üstlenmiştir.
sosyal Hizmetler Bakanı olarak çalıştığı dönemde, o dönemin şartlarına göre radikal sayılabilecek ölçüde kapsamlı bir sosyal güvence reformunu hayata geçirdi. Bunların arasında dullara emeklilik maaşı bağlanması da bulunmaktaydı. "Kış Hayrı" adını verdiği kampanyası ile Mısır'ın yoksul ailelerinin temel ihtiyaçlarını karşılamasını sağladı. Mısırlı oyuncu Faten Hamama'nın da katıldığı "merhamet trenleri" ile temel ihtiyaç malzemelerinin ulaştırılmasını sağladı.
Dış Kaynaklar

Harris M. Lentz, "Heads of States and Governments Since 1945", Routledge, 2013.
Hüseyin Şafii'nin kurucu üyesi olduğu Hür Subaylar Hareketi, 1952.
Nogay Ordası

Başlığın diğer anlamları için Nogay sayfasına bakınız.
Başlığın diğer anlamları için Orda sayfasına bakınız.
Nogay Ordası (Nogayca: Noğay ordası, Ногай ордасы, Tatarca: Nuğay urdası, Нугай урдасы, Kırım Tatarca: Noğay ordası), Altın Orda yıkıldıktan sonra 14. yüzyılın sonlarında Kafkasya ve Deşt-i Kıpçak bölgesinde Cengiz Han'ın sülalesinden olmayan Moğol Mangıt boyunun önderi Edige tarafından kurulmuş bir Türk devleti.
Edige liderliğindeki boyların konfederasyonuna Mangıt dışında Kongirat başta olmak üzere çeşitli boylar katılmaktaydı.
Edige önce Timur'un desteğini alan Cuci ulusunun hanı Toktamış ile mücadele etmiş ancak Toktamış'ın Timur'a karşı meydan okumasından sonra Timur ile işbirliği yaparak Toktamış'ı yenmiştir.
Ancak Edige, Cengiz Han'ın soyundan gelmediği için dönemin töresine göre Han olamamıştır. 1398'de Cuci ulusunun Toka Temür sülalesinden Timur Kutluk'u han olarak seçmiş ve kendisi tarafından emirlerin başına tayin edilmiştir. Edige'nin torunları da "Biy" (Bey) ya da "Emir" unvanlarını kullanmıştır.
İdil ve Ural Nehirleri arasındaki bölgede hakimiyeti kuran Edige 1419'de öldürülmüş ve konfederasyon Nureddin önderliğinde devam etmiştir. Nureddin Azak Denizi'nden Aral Gölü'ne kadar toprağını genişletmiştir. Bu konfederasyonun desteğiyle Astrahan Hanlığı kurulmuştur.
15. yüzyılda bu konfederasyona Nogay olarak hitap edilmeye başlamıştır. Nogay adının Cengiz Han'ın oğullarından Boal'ın oğlu Nogay Han'dan geldiği düşünülmektedir.
Doğudan gelen Oyrat ve Turgut boylarının (günümüzdeki Kalmıklar) Nogay ovasına yerleşmesiyle oradan kovulmuş olan Nogaylar, 1642'de Rusya'ya itaat etmişler ve Nogay Orda ortadan kalkmıştır.
Yusuf'un sülalesi Yusupov (Юсупов), Urus'un sülalesi Urusov (Урусов) adlı Çarlık Rusyası'nın Dük aileleri olmuştur.
Nogay Orda yıkıldıktan sonra da Kuban Nogay, Cedisikul Nogay, Bucak Nogay, Canboyluk Nogay, Yedisan Nogay adıyla bilinen Nogaylar varlığını korumuştur. Bunlardan bir kısmı Kırım Hanlığı'nın askerî gücü olarak kullanılmışlardır. Geri kalanlar ise bir müddet aşağı İdil boyunda yaşamışlardır.
Günümüzde Nogay adını kullanan etnik grup sadece Dağıstan'daki sülaleden olanlardır. Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye'de Nogay adı tıpkı Kuzey Kafkasya Halkları gibi Çerkes olarak nitelendirilir. Sultan II. Abdülhamit döneminde 1882 yılında kaleme alınan Çerkesistan Tarih-i Umûmiyesinin Sûret-i Tanzîmine Dair Lâyihadır başlıklı kapsamlı bir Çerkes Tarihi tasarısında kıt’a-i mezkûrede sâkin olub lisân ve ahlâk ve ahvâl ve kavmiyetce biri birine mübâyin bulunan Adiga, Abaza, Lezgi, Çeçan, Nogay, Dağıstan vesâire gibi akvâm ve kabâil-i müte’addide kisvelerinin müşâbeheti cihetiyle ecânib nazarında umûmen Çerkes zann olunmuşdur denmekte ve görüldüğü üzere bütün Kuzey Kafkasya Halkları için Çerkes nitelemesi yapılmaktadır.
Nogay Ordası hükümdarları > Nogay Ordası

Edige Biy, Biy 1392-1412, ö. 1419
Nureddin Batur Biy, Edige'nin oğlu, Biy 1412-1419
Mansur Biy, Edige'nin oğlu, Biy 1419-1427
Gazi Biy, Edige'nin oğlu, Biy 1427-1428
Vakkas Biy, Nureddin'in oğlu, Biy 1428-1447
Horazmi Biy, Vakkas'ın oğlu, Biy 1447-1473
Abbas Biy, Nureddin'in oğlu, Biy 1473-1491
Musa Biy, Vakkas'ın oğlu, Biy 1491-1502
Yağmurçi Biy, Vakkas'ın oğlu, Biy 1502-1504
Hasan Biy, Vakkas'ın oğlu, Biy 1504-1508
Şeyh Muhammed Biy, Musa'nın oğlu, Biy 1508-1510, 1516-1519
Alçagir Biy, Musa'nın oğlu, Biy 1508-1516
Agiş Biy, Yağmurçi'nin oğlu, Biy 1521-1524
Sayid Ahmed Biy, Musa'nın oğlu, Biy 1524-1541
Hacı Muhammed Mirza, Musa'nın oğlu, Nuraddin 1537-1541
Şeyh Mamai Biy, Musa'nın oğlu, Kekobat 1537-1541, Biy 1541-1549
Yusuf Biy, Musa'nın oğlu, Biy 1549-1554, ö. 1556
Uras Ali Mirza, Şeyh Muhammed'in oğlu, Kekobat 1549-1554
Nogay Ordası hükümdarları > Mansur'un ordası

Din Sufi Biy, Mansur'un oğlu, Biy
Timur Biy, Mansur'un oğlu, Biy 1440-1486
Can Kubad Biy, Din Sufi'nin oğlu, Biy 1486-1490
Hacı Ahmed Biy, Din Sufi'nin oğlu, Biy 1490-
Baki Biy, Hasan Mirza'nın oğlu, Biy 1532-1535, 1540-1542
Hoca Ahmed Biy, Hasan Mirza'nın oğlu, Biy 1535-1540
Divey Biy, Hasan Mirza'nın oğlu, Biy 1542-1573
İsanay Biy, Divey'ın oğlu, Biy 1573-1588
Arclanay Biy, Divey'in oğlu, Biy 1588-1595
Muhammed Biy, Arslanay'ın oğlu, Biy 1595-
Nogay Ordası hükümdarları > Altülis'in ordası

Kasım Biy, Şeyh Mamai'nin oğlu, Kekobat 1541-1549, Biy 1549-1555
Nogay Ordası hükümdarları > Büyük Nogay Ordası

İsmail Biy, Musa'nın oğlu, Nuraddin 1541-1554, Biy 1554-1557, 1557-1563
Yunus Biy, Yusuf'un oğlu, Nuraddin 1556-1557, Biy 1557, ö. 1561
Ali Ekrem Mirza, Yusuf'un oğlu, Nuraddin 1557
Muhammed Mirza, İsmail'in oğlu, Nuraddin 1557-1562
Din Ahmed Biy, İsmail'in oğlu, Nuraddin 1562-1563, Biy 1563-1578
Urus Biy, İsmail'in oğlu, Nuraddin 1563-1578, Biy 1578-1590
Dinbay Mirza, İsmail'in oğlu, Nuraddin 1578-1584
Said Ahmed Mirza, Muhammed Mirza'nın oğlu, Nuraddin 1584-1587
Uraz Muhammed Biy, Din Ahmed'in oğlu, Taybuga 1584-1590, Biy 1590-1598
Din Muhammed Biy, Din Ahmed'in oğlu, Nuraddin 1590-1598, Biy 1598-1600
Yaş Tarak Biy, Din Ahmed'in oğlu, Biy 1600-1619
Küçük Mirza, Din Ahmed'in oğlu, Buraddin 1600-1604
Yaş Tarak Mirza, Küçük Mirza'nın oğlu, Kekobat 1600-1619
Şay Tarak Mirza, Küçük Mirza'nın oğlu, Nuraddin 1604-1619
Karakuli Muhammed Mirza, Uraz Muhammed'in oğlu, Taybuga 1604-1622, Nuraddin 1622-1631
Kanay Biy, Dinbay Mirza'nın oğlu, Biy 1622-1634
Nogay Ordası hükümdarları > Küçük Nogay Ordası (Azak Denizi tarafı)

Gazi Biy, Urak Mirza'nın oğlu, Mirza 1554-1569, Biy 1569-1576
Yahşisaad Biy, Mamai Mirza'nın oğlu, Biy 1576-1590
Bapan Gazi Biy, Said Ahmed Mirza'nın oğlu, Biy 1600-1621
Kasım Biy, İslam Mirza'nın oğlu, Biy 1621-1639
Tayk (tarihsel bölge)

Tayk'ın konumunu gösteren harita
Tayk, Çoruh Nehri'nin orta havzasında, bugün Türkiye sınırları içinde bulunan Ermenistan Krallığı'nın tarihsel bölgelerinden biridir. Tarihte ilk kez MÖ 1112'de, Asur kralı I. Tiglat-Pileser'in yazıtında “Diaeni” adıyla söz edilmiştir. Bölge, Urartu kaynaklarında Diaohi, Gürcü kaynaklarında Tao adıyla geçer. MÖ 401 yılında Yunan tarihçi Ksenofon, bu topraklarda yaşayan insanlardan "Taohiler" adıyla söz etmiştir. Ksenefon, batıdaki Kartveli boyları Halibler ve Skvitinlerden de söz etmiştir. MÖ 1. binyılın başlangıcında Tayk, Kolhis Krallığı sınırları içinde yer alıyordu. Doğudaki Kartveli boylarının batıya göçünün ve kültürel etkisinin bu dönemde başladığı sanılır. Sonraki dönemde Doğu Kartveli devleti olan Kartli Krallığı'nın (MÖ 4.-3. yüzyıl) sınırları içerisinde yer aldı. MÖ 2. yüzyılın başlangıcında Ermeni devletinin denetimine geçti. Sonraki yüzyıllarda, Kartli ve Ermenistan arasında sınır çatışmalarının yaşandığı bir yer oldu. MS 1-2. yüzyıllarda Kartli sınırlarına bağlandı. Sonrasında Ermeniler Tayk'ı yeniden ele geçirdi. Tayk, 4.-7. yüzyıllarda Mamikonyan ailesinin mülkü olarak kaldı. Mamikonyan ailesi, Nicholas Adontz ve Cyril Toumanoff gibi bazı tarihçilere göre Çan (Laz) kökenlidir.
Ermenistan devletinin ekseni içinde bulunması, Tayk'ın Ermeni etkisi altında kalmasına yol açıyordu. Kartveli nüfusu, kendi etnik ve kültürel çehresini giderek kaybediyordu. Dinsel ayrışma sırasında, Ermeni Kilisesi monofizitliği seçereken Gürcü Kilisesi diofizitliği benimsedi. Tao, diofizitliğin güçlü merkezi haline geldi. 7. yüzyılda Kartveli nüfusu kendi etnik ve dinsel kültürüne dönmeye başladı. Tao, yönetsel açıdan Kartli Krallığı'nın bir parçası haline geldiği 8. yüzyılda bu süreç daha da pekişti. 8.-10. yüzyıllarda burada çok sayıda manastır inşa edildi. Bana, Hahuli, Oşki, Parhali, Dört Kilise bunların başında gelir. Tayk, Kartveli devletinin ve kültürünün başta gelen merkezlerinden biri oldu. Bagrationi (Bagratlı) hanedanın krallığı burada başladı. I. Aşot Büyük Kuropalati, Tornike Eristavi gibi devlet adamları, İoane Mtatzmindeli, Ekvtime Mtatzmindeli gibi kültür adamları burada yetiştiler. Tao, 12-13. yüzyıllarda Gürcistan'ın sınır prensliklerinden biriydi. 13. yüzyılın ikinci yarısında Samtshe-Saatabago sınırları içinde yer aldı. 14. yüzyıldan itibaren birleşik Gürcistan'ın bir parçasıydı. Gürcistan'ın krallık ve prensliklere bölündüğü 15. yüzyılın ikinci yarısında Samtshe-Saatabago topraklarına katıldı. 1550'lerde, Samtshe-Saatabago'nun batı bölümünü, Mesheti, Şavşeti ve Tayk'ı Osmanlılar ele geçirdiler.
John David Carson

John David Carson, The Savage is Loose (1974) filminin tanıtım fotoğrafında.
John David Carson (d. 6 Mart 1952 - ö. 27 Ekim 2009), Amerikalı oyuncu. Los Angeles Valley Kolej 'inde eğitim gördü.
Amerikalı oyuncu Angie Dickinson ile başrolü paylaştığı 1971 yapımı Pretty Maids All in a Row adlı yapımla oyunculuğa adım atmış bu filmde canlandırdığı karşı cinsten kadınlara saplantılı öğrenci "Ponce de Leon Harper" karakteriyle başarılı bir oyunculuk göstermiştir.
Hilton Istanbul Bosphorus

Hilton Istanbul Bosphorus, Türkiye’nin ilk 5 yıldızlı otelidir.
Hilton Istanbul Bosphorus, Harbiye, Şişli, Cumhuriyet Caddesinde yer alan, Türkiye'nin ve İstanbul'un ilk 5 yıldızlı otelidir. İstanbul Hilton olarak açılan otel, 1955'ten beri Hilton zincirin bir parçasıdır. Yapımına 20 Ekim 1952 yılında başlanmış ve 21 Nisan 1955 tarihinde tamamlanmıştır.
Avrupa'da II. Dünya Savaşı sonrası tamamen yeniden inşa edilen ilk modern oteldir. Aynı zamanda, Amerika Birleşik Devletleri dışında, Hilton zincirin en uzun hizmet veren üyesidir.
Hilton Oteli, 1952'de tanınmış ABD mimarlık firması Skidmore, Owings, Merrill tarafından tasarlanmıştır. SOM Grubu olarak bilinen bu firmanın yerel danışmanı Sedat Hakkı Eldem'di. Cumhuriyet dönemi mimarlığında II. Milli Mimari Dönem'in kapanışını örnekleyen yapılar arasında yer alan Hilton Oteli'nin projesine Sedat Hakkı Eldem'in, SOM Grubu'nun Türkiye'deki partneri olarak, Hilton Oteli ile ilgili çalışmaları yıllar sonra da sürmüştür.
21 metreye 100 metre boyutunda bir dikdörtgenler prizması biçimindeki Hilton Oteli, döneminde yapım kalitesi, yalın geometrisi, yüzeylerinin sadeliği, yapıldığı yıllardaki abartısız dekorasyonu ve işlevsel öncelikleri ile Türkiye'de Uluslararası üslup'un karakteristliği olarak algılanmış ve uluslararası otel zincirlerinin işletmecilik kurallarının da tanıtıcısı olmuştur.
Sedad Hakkı Eldem iç mekan eskizi lokanta
Hilton Oteli Fikrinin Çıkışı ve İnşa Süreci

2.Dünya Savaşı sonrası Akdeniz Ülkeleri Turizm endüstrisinden ekonomik olarak fayda sağlamaya başlamıştı. Türkiye, turizmin önemini 1950'li yıllarda fark etmiştir. İstanbul'da artan turist sayısı bir otel ihtiyacını doğurmuştu. 1950'li yıllarda Türkiye'de dünya çapında yarışabilecek bir otel yapmak için gerekli teknik bilgi ve tecrübe yoktu. O yıllarda Dışişlerinde diplomat olarak çalışan Fatin Rüştü Zorlu New york'ta Conrad Hilton'un oğlu ile tesadüfen tanışmış ve dünya çapında 27 otel sahibi olan bu insanları, Türkiye'de bir otel yapması için ikna etmişti. İlk olarak yapılacak bu otelle Maliye Bakanlığının ilgilenilmesinde karar kılınmış, ancak daha sonra Başbakan Adnan Menderes bu görevi Emekli Sandığına vermiştir. Hilton Otel için özel bir bakanlık kanunu çıkarılmıştır ve Hilton otel'in yapılmasında gereken malzemeler gümrüksüz olarak ülkeye alınmıştır. Hatta Dolmabahçe'den Deniz suyu bile getirilmiştir. Devletin sağladığı kolaylıklar ve projenin önemi otelin her bir katının 14 gün gibi kısa bir sürede inşa edilmesini sağlamıştır. Otelin inşaat teknolojisi daha sonra yapılan diğer inşaatlarda bir örnek oluşturmuştur. Emekli sandığının bu projeyi yürütme başarısı bu girişimlerin devamını ve Emekli Sandığı Otelleri olarak bilinen İstanbul, İzmir ve Ankara"da bulunan 5 otelin daha yapılmasına sağlamıştır.
Eklemeler

294 odası olan otel talepleri karşılayamayınca, uzunlamasına bir ek yapılmıştır. 1965'ten itibaren ek odalar yavaş yavaş işletmeye açılmış ve otel 417 odaya sahip olmuştur.