Fince
Konuşma Dili

Konuşma dili, Fincenin daha önceki formlarından kendiliğinden gelişmiştir ve ana kültürel ve siyasal merkezlerden yayılmıştır. Bununla birlikte standart dil, her zaman edebiyat için bilinçli olarak oluşturulmuş bir araç olmuştur. Standart dil, çoğunlukla zamanın geçmesiyle konuşma diline ait çeşitlilikten yok olan dilbilgisel kalıpları muhafaza eder ve esas uygulama alanı yazı dilinde olduğu için, konuşmada kullanıldığında kullanımı kolay olmayan karmaşık sözdizimsel kalıplara sahiptir. Konuşma dili, standart dile göre önemli ölçüde daha hızlı gelişir aynı zamanda dilbilgisel ve sesbilimsel sadeleştirmeler en yaygın zamirleri ve sonekleri etkiler, bu da sık fakat az miktarda farklılığa sebep olur. Bazı çok kullanılan fiillerin özümseme yoluyla düzensiz hâle getirilmesi gibi küçük ses değişmeleri standart dilin dışında bırakılır. Mesela, tule (gelmek) fiilinin ‘tuu’ hâline gelmesi gibi. Ancak, 'tule' gibi daha uzun biçimler, konuşma dilinde başka biçimlerde de kullanılabilir.[kaynak belirtilmeli]
Edebi dil, çoğunlukla kelimelerin söyleniş biçimi üzerinde kayda değer bir etkiye sahiptir. Çünkü Fin halkının neredeyse hepsi okuma - yazma bilir ve çoğunluğu kitap okumaya düşkündür. Aslında kitap diliyle (puhuvat kirjakieltä) konuşan insanlara hâlâ rastlamak mümkündür. Kitap diliyle konuşan kişiler bunu bilgiçlik taslama, abartma, dili doğru kullanma, aşağılama ve laf dokundurma amacıyla yapıyor olabilirler. Türkçe konuşurken Arapça veya Farsça kökenli kelimeleri yoğun bir şekilde kullanmak gibi. Örneğin, ‘Bu fevkaladenin fevkinde bir hadise’ cümlesi ile ‘Bu olağanüstü bir olay’ cümlesi arasındaki fark gibi düşünülebilir. Daha yaygın olanı, bilindik edebi yapıların yazılı Finceden alıntı yapılarak konuşma diline girmesidir. Radyo veya televizyonda kitap diline benzeyen kibar bir konuşma duymak oldukça yaygındır ve bu dile sürekli maruz kalmak, bu tür yapıların günlük dilde dahi benimsenmesine yol açar. Konuşma dili yazım hususunda standart dile uyar.[kaynak belirtilmeli]
| Standart Dil | Konuşma Dili | Türkçesi |
| --- | --- | --- |
|  anteeksi  |  anteeks / sori  |  affedersiniz |
|  yksi  |  yks  |  bir |
|  mutta  |  mut  |  ama |
|  kyllä  |  kyl  |  evet |
|  Puhun suomea  |  Puhun suomee  |  Fince biliyorum |
|  pitkiä  |  pitkii  |  uzun |
|  pimeä  |  pimee  |  karanlık |
|  tiedän  |  tiiän  |  biliyorum |
|  viedä  |  viiä  |  götürmek |
|  lyödä  |  lyyä  |  vurmak |
|  ruoat  |  ruuat  |  yiyecekler |
|  tuoda  |  tuua  |  getirmek |
|  minä  |  mä  |  ben |
|  sinä  |  sä  |  sen |
|  minun  |  mun  |  benim |
|  sinun  |  sun  |  senin |
|  hän  |  se  |  o |
|  he  |  ne  |  onlar |
|  Olemme Helsingissä  |  Me ollaan Helsingissä  |  Helsinki'deyiz |
|  Nyt Hatice tulee  |  Ny Hatice tulee  |  Hatice şimdi geliyor |
|  Menetkö sinä ensin?  |  Meeksä ensin?  |  Önce sen mi gideceksin? |
|  Mene sinä ensin  |  Meessä ensin  |  Önce sen gidiyorsun |
|  Luuliko hän minua sinuksi?  |  Luuliks se mua suks?  |  Beni seninle mi karıştırıyor? |
|  hän  |  tuo  |  o |
|  he  |  nuo  |  onlar |
|  Hän rikkoi sen  |  Tuo/Toi rikko sen  |  O kırdı |
|  kaksikymmentä  |  kakskyt  |  yirmi |
|  kymmenen  |  kymppi  |  on |
|  Olenko minä hengissä?  |  Oonks mä hengis?  |  Hayatta mıyım? |