stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Küçük gezegen uydusu

Üst: 243 Ida ve uydusu Dactyl, Galileo tarafından 1993'te görüntülendi.
Orta: 66391 Moshup'un üç radar görüntüsü. Görüntüdeki çizgiler uydunun izlediği yoldur.
Alt: (357439) 2004 BL86 uydusunun animasyonu. (136617) 1994 CC'nun animasyonu, iki uydusu olan bir üçlü sistem asteroidi
Küçük gezegen uydusu, bir küçük gezegenin doğal uydusu olarak onun yörüngesinde bulunan bir astronomik cisimdir. Ocak 2022 itibarıyla, bir uydusu olduğu bilinen veya olduğu düşünülen 457 küçük gezegen bulunmaktadır. Küçük gezegen uydularının keşfi, ana cismin kütlesi ve yoğunluğunun genellikle başka türlü erişilemeyen fiziksel özelliklerine ilişkin içgörülerinin çok daha kesin olarak belirlenebilmesi için önemlidir.
Bu uydulardan bazıları ana cisimle kıyaslandığında oldukça büyük boyutlardadır. 90 Antipope, Mors-Somnus ve Sila-Nunam, Patroclus-Menoetius, Altijira ve Lempo-Hissi gibi ikililer buna örnek teşkil eder. Mutlak büyüklüğe göre bilinen en büyük küçük gezegen uydusu ana cismi Plüton'un en büyük uydusu olan ve ana cismin yarısı çapında olan Charon'dur.
Modern dönemde bir asteroit uydusunun olabileceğine ilişkin ilk gözlem 1977 yılında asteroit 6 Hebe tarafından örtülen parlak yıldız Gamma Ceti tutulması arasındaki bağlantıdır. Amatör astronom Paul D. Maley Victoria yakınlarındaki bölgede yapmakta olduğu çıplak gözle gözlem esnasında hataya yer bırakmaksızın 0,5 saniye boyunca cismin kaybolduğunu saptadı. Birkaç saat içinde, 6 Hebe'nin kendisi tarafından gerçekleştirilen örtülmeyle bağlantılı Meksika'da birçok gözlem bildirildi. Teyit edilmese de bu belgeler bir asteroit uydusunun neden olduğu ilk resmi kayıtlı tutulmalar olarak kaydedilmiştir.
10199 Chariklo ve 2060 Chiron gibi uzak cisimlerinin çevrelerinde halka sistemleri olduğu da bilinmektedir.
Terminoloji

Uydu veya ay terimlerine ilave olarak, "ikili" terimi bu kapsamdaki sistemleri tanımlamak için tercih edilebilmektedir. Bununla birlikte "üçlü" ifadesi ise iki tane uydusu olan cisimler için kullanılmaktadır. İki cisimden büyük olanı birincil, diğeri ise ikincil cisim olarak anılmaktadır. Birbiriyle hemen hemen aynı boyutlarda olan ikili asteroit sistemleri için kimi zaman "çift asteroit" terimi de tercih edilmektedir. Bu nedenle ikili sistem olarak adlandırılan cisimler, esas itibarıyla boyut olarak birbiriyle farklı olanları nitelemektedir. İkili sistemdeki cisimler birbiriyle aynı boyuttalarsa Küçük Gezegen Merkezi tarafından ikili asteroit olarak nitelenir ve daha küçük olan cisim bir uydu olarak sınıflandırılmaz. Buna yönelik en iyi örneklerden biri 2000 yılında keşfedilen 90 Antiope sistemidir. Daha da küçük uydular ise uydumsu olarak isimlendirilir.
Önemli keşifler

Hubble Uzay Teleskobu ile dış Güneş Sistemi'ne ulaşabilen uzay sondalarının uydu tespiti girişimleri öncesi dönemin öncüleri vasıtasıyla Dünya'dan yapılan optik gözlemlerin sınırlı olması nedeniyle doğru sonuçlar tutarlı bir biçimde elde edilememiştir. Örneğin 1978 yılında uydu örtülmesi gözlemleri 532 Herculina asteroidinin bir uydusunun var olduğunu düşündürtmüştür. Ancak Hubble ile yapılan daha detaylı gözlemler neticesinde bu cisme ait herhangi bir uydu sistemi bulunmadığı anlaşılmıştır. İlerleyen yıllarda başkaca asteroitlerin de bir eşlikçisi olduğuna ilişkin çeşitli raporlar yayımlanmıştır. Thomas Hamilton'un Sky & Telescope dergisine göndermiş olduğu mektupta Dünya üzerindeki görünüşte eşzamanlı çarpma kraterlerine (örneğin, Quebec'teki Clearwater Gölü) işaret ederek, bu kraterlerin yerçekimine bağlı nesne çiftlerinden kaynaklandığını öne sürmüştür.
Yine 1978 yılında, o dönemlerde hala bir gezegen olarak sınıflandırılan Plüton'un en büyük uydusu olan Charon keşfedilmiştir.
1993'te, ilk asteroit uydusu Galileo sondasının asteroit kuşağında bulunan 243 Ida asteroidinin çevresinde dönen küçük Dactyl cismini keşfetmesiyle onaylanmıştır. İkincisi ise 1998 yılında keşfedilen 45 Eugenia asterodidir. 617 Patroklos ise, kendisiyle aynı boyutlardaki eşlikçisi Menoetius'un 2001 yılında keşfiyle ikili sistem olduğu anlaşılan ilk Jüpiter truvalısıdır. Pluto-Charon'dan sonraki ilk Neptün ötesi ikili olan 1998 WW31, 2002'de optik olarak çözümlenmiştir.
Müştereklik

İkili cisimlerin popülasyonları hakkındaki veriler hala düzensizdir. Kaçınılmaz gözlemsel yanlılığa (Dünya'dan uzaklığa, boyuta, albedoya ve bileşenlerin ayrılmasına bağlı olarak) ek olarak, sıklık farklı nesne kategorileri arasında farklı görünmektedir. Asteroitlerin tahmini olarak %2'sinin uydusu bulunmaktadır. Neptün ötesi cisimler (TNO'lar) arasında, tahmini olarak %11'inin ikili veya çoklu cisimler olduğu düşünülmektedir ki IAU listesindeki dört cüce gezegen de dahil olmak üzere büyük TNO'ların çoğunluğunun en az bir uydusu vardır.
Dünya'ya yakın asteroitler, ana kuşak asteroitleri ve Neptün ötesi cisimler olmak üzere ana grupların her birinde 50'den fazla ikili bilinmektedir ki bunlara yalnızca ışık eğrisi varyasyonuna dayanan çok sayıdaki iddialar dahil değildir.
Yarı büyük eksenleri Neptün'den daha küçük olan centaurlar arasında şimdiye kadar iki adet ikili sistem bulunmuştur. Her ikisi de sırasıyla 1993-2011 ve 2013 yıllarında keşfedilen 2060 Chiron ve 10199 Chariklo etrafındaki çift halka sistemleridir.
Köken

Küçük gezegen uydularının kökeni şu anda kesin olarak bilinmemekle birlikte bu konuda çeşitli teoriler mevcuttur. Yaygın olarak kabul gören bir teoriye göre küçük gezegen uyduları bir çarpışma sonucu birincil gezegenden kopan enkazdan oluşmaktadır. Diğer eşleşmeler küçük bir cismin daha büyük bir cismin çekim gücüne kapılmasıyla da oluşabilir.
Çarpışma yoluyla oluşum, bileşenlerin açısal momentumu, yani kütleleri ve ayrılıkları ile sınırlıdır. Yakın çiftler bu modele (örneğin Pluto-Charon) uymaktadır. Ancak, benzer büyüklükteki bileşenlere sahip uzak ikililerin, olayda önemli miktarda kütle kaybedilmediği sürece, bu senaryoyu takip etmesi olası değildir.
Bilinen ikililer arasında bileşenlerin birbirine olan uzaklıkları birkaç yüz kilometreden (243 Ida, 3749 Balam) 3000 kilometreye (379 Huenna) kadar değişmektedir. TNO'lar arasında bilinen ayrılıklar ise 3.000 ila 50.000 km arasında değişmektedir.
Sayıları ve sınıfları

Bir ikili sistem için "tipik" olanı, (muhtemelen farklı küçük gezegen popülasyonlarındaki bu tür sistemlerin farklı köken ve yaşam süreleri nedeniyle) Güneş Sistemi'ndeki konumuna bağlı olma eğilimi göstermektir.
Dünya'ya yakın asteroitler arasında, uydular 3-7 birincil yarıçap düzeyindeki mesafelerde yörüngede dönme eğiliminde olup, birincilden iki ila birkaç kat daha küçük çaplara sahiptir. Bu ikililerin hepsi iç gezegen geçişli olduğundan, ana nesnenin bir gezegenin yakınından geçerken meydana gelen gelgit streslerinin birçoğunun oluşumundan sorumlu olabileceği düşünülmektedir, ancak çarpışmaların da bu uyduların oluşumunda bir faktör olabileceği düşünülmektedir.
Ana kuşak asteroitleri arasında, uydular genellikle birincilden çok daha küçüktür (90 Antiope dikkate değer bir istisnadır) ve yaklaşık 10 birincil yarıçap uzaklıkta yörüngeye otururlar. Buradaki ikili sistemlerin çoğu asteroit ailelerinin üyeleridir ve uyduların büyük bir kısmının, bir asteroit çarpışmasından sonra parçalanması hem birincil hem de uyduyu üreten bir ana gövdenin parçaları olması beklenir.
En son keşfedilen Trans-Neptün nesneleri arasında, iki yörüngeli bileşenin benzer boyutta olduğu ve yörüngelerinin yarı büyük eksenlerinin çok daha büyük olması- yaklaşık 100 ila 1000 birincil yarıçap - yaygın bir durumdur. Bu ikililerin önemli bir kısmı önceden var olan ikililer olarak kabul edilmektedir.
Plüton'un beş bilinen uydusu vardır. En büyük uydusu Charon, Plüton'un yarıçapının yarısından daha büyük olup, Plüton'un yüzeyinin dışında bir noktada dönebilecek kadar büyüktür. Aslında, her biri aralarındaki ortak kütle merkezinde dönerler ve Plüton'un yörüngesi tamamen Charon'un yörüngesi tarafından çevrilir. Bu nedenle, ikili bir sistem oluşturarak resmi olmayan bir şekilde çift cüce gezegen olarak adlandırılırlar. Plüton'un diğer dört uydusu, Nix, Hydra, Kerberos ve Styx, çok daha küçüktür ve Plüton-Charon sistemi etrafında dönerler.
Haumea'nın iki uydusu vardır ve bunların yarıçapları yaklaşık 155 km (Hiʻiaka) ve 85 km (Namaka) olarak tahmin edilmektedir.
Makemake'nin bilinen tek uydusu, S/2015 (136472) 1 olarak adlandırılan ve çapının yaklaşık 160 kilometre (100 mil) olduğu tahmin edilen bir uydudur.
47171 Lempo, eşit kütleye sahip üçlü bir sistem olan Lempo, birbirine kütle olarak benzer büyüklükte ve 867 km mesafedeki Hiisi adlı uydusu ile bu ikili sistemin çevresinde dönen Paha isimli ikinci bir uydusuyla benzersiz bir üçlü sistemdir.
Eris'in bilinen tek uydusu Dysnomia'dır. Parlaklığına dayanarak yarıçapının yaklaşık 150 ila 350 km arasında olduğu tahmin edilmektedir.
Liste

Ocak 2022 itibarıyla, 457 küçük gezegenin 477 bilinen eşlikçisi olduğu bilinmektedir. Aşağıdaki tablo, bu sistemlerin toplam sayıları ve yörünge sınıflarını göstermektedir.
| Sistem Sayısı | Yörünge grubu | Çoklu uydu sistemleri |
| --- | --- | --- |
| 86 | Dünya yakını nesneler | Üç cismin birden fazla uydusu bulunmaktadır: 3122 Florence, (136617) 1994 CC ve (153591) 2001 SN263. |
| 31 | Mars-kesişenler | Bir adet cismin iki uydusu bulunmaktadır: 2577 Litva. |
| 212 | Asteroit kuşağı | Sekiz cismin birden fazla uydusu bulunmaktadır: 45 Eugenia, 87 Sylvia, 93 Minerva, 107 Camilla, 216 Kleopatra, 3749 Balam, 4666 Dietz, 6186 Zenon;  Bir adet cismin ise dört tane uydusu bulunmaktadır: 130 Elektra. |
| 6 | Jüpiter truvalıları | — |
| 122 | Neptün ötesi cisimler | İki cismin iki uydusu bulunmakta: 47171 Lempo ve 136108 Haumea;  Bir cismin beş uydsu bulunmaktadır: 134340 Pluto. |
Liste > Jüpiter truvaları

Aşağıdaki liste Jüpiter truvalılarının uydularını göstermektedir. Henüz onaylanmamış aday ikililer koyu arka plan ile gösterilmiştir.
| Sistem> Tanım | Sistem> Sınıf | Sistem> De(km) | Sistem> s/p-oranı | Sistem> KY | Birincil> Dp(km) | Birincil> RTp(saat) | İkincil> Tanım | İkincil> KY | İkincil> Ds(km) | İkincil> as(km) | İkincil> Ps(saat) | Kaynak |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 617 Patroclus | L5 | 145 | 0,924 | 1906 | 106 | 102,79 | Menoetius (Patroclus I) | 2001 | 98 | 680 | 102,792 | BIN JPL LoMP LCDB |
| 624 Hektor | L4 | 250 | 0,048 | 1907 | 184 | 6,921 | Skamandrios (Hektor I) | 2006 | 12 | 957,5 | 71,162 | BIN JPL LoMP LCDB |
| 3548 Eurybates | L4 | 63,9 | 0,013 | 1973 | 63,9 | 8,711 | Queta (Eurybates I) | 2018 | 0,8 | 2310 | 1982,4 | BIN JPL LoMP LCDB |
| 16974 Iphthime | L4 | 57,3 | 0,767 | 1998 | 45,5 | 78,9 | S/2013 (16974) 1 | 2013 | 34,9 | 179 | 78,96 | BIN JPL LoMP LCDB |
| (17365) 1978 VF11 | L5 | 42,6 | 0,843 | 1978 | 32,6 | 12,672 | S/2005 (17365) 1 | 2005 | 27,5 | 43 | 12,672 | BIN JPL LoMP LCDB |
| 29314 Eurydamas | L5 | 40 | 0,737 | 1994 | 32 | 15,035 | S/2005 (29314) 1 | 2005 | 24 | 41 | 15,036 | BIN JPL LoMP LCDB |
| 15094 Polymele | L4 |  |  | 1999 | 21 |  | Shaun (geçici tanımlama) | 2022 |  |  |  |  |
MÖ 29. yüzyıl

MÖ 29. yüzyıl, MÖ 1 Ocak 2900'den başlayarak MÖ 31 Aralık 2801'e kadar süren bir yüzyıldır.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  NKC: ch460527
Mary Ellen Trainor

| Mary Ellen Trainor |
| --- | --- |

Doğum: 8 Temmuz 1952(1952-07-08)  San Francisco, Kaliforniya,  ABD.
Ölüm: 20 Mayıs 2015 (62 yaşında)
Milliyet: Amerikalı
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1979-2018
Evlilik: Robert Zemeckis (1980–2000; boşanma)
Çocuk(lar): 1 çocuğu vardır.

Mary Ellen Trainor (d. 8 Haziran 1952-ö. 20 Mayıs 2015), Amerikalı oyuncudur.
Yaşamı ve kariyeri

Dr. Stephanie Woods karakterini canlandırdığı aksiyon-macera film klasiği olmuş "Cehennem Silahı" serisi filmler ve Mikey'nin annesi Bayan Walsh karakterini canlandırdığı 1985 yapımı The Goonies ile tanınır. Oyuncu 8 Haziran 1952'de San Francisco'da doğdu. Ayrıca televizyon dizileri 1999-2002 yılları arasında yer aldığı Diane Evans karakterini canlandırdığı Roswell ve (1990-93) arasında yer aldığı Judy Lewis karakterini canlandırdığı Parker Lewis Can't Lose 'de rol almıştır. Daha çok film yapımcı ve yönetmenleri Richard Donner ve Robert Zemeckis’in projelerinde yer almıştır.
Yapımcı ve yönetmen Robert Zemeckis ile evlenip boşanan Traninor'un bir oğlu vardır.
Ölümü

Amerikalı akris Mary Ellen Trainor 20 Mayıs 2015'te Montecito, Kaliforniya'da pankreas kanserine yenilerek 62 yaşında yaşama veda etmiştir.
Filmografí

Romancing the Stone (1984)
The Stone Boy (1984)
The Goonies (1985)
Lethal Weapon (1987)
The Monster Squad (1987)
Acción Jackson (1988)
Die Hard (1988)
Scrooged (1988)
Ghostbusters II (1989)
Lethal Weapon 2 (1989)
Back to the Future Part II (1989)
Fire Birds (1990)
Ricochet (1991)
Grand Canyon (1991)
Kuffs (1992)
Lethal Weapon 3 (1992)
Death Becomes He (1992)
Greedy (1994)
Forrest Gump (1994)
Little Giants (1994)
Kongo (1995)
Executive Decision (1996)
Lethal Weapon 4 (1998)
Anywhere But Here (1999)
Amy's Orgasm (2001)
Moonlight Mile (2002)
Freaky Friday (2003)
The Music Inside (2005)
Cake: A Wedding Story (2007)
Marmara Üniversitesi Spor

Marmara Üniversitesi Spor, Kadınlar 1. Ligi'nde oynayan bir Türk kadın profesyonel futbol kulübüdür. Kulüp, 2003 yılında kurulmuş olup İstanbul merkezlidir ve ana maçlarını Anadoluhisarı Akademi Stadyumu'nda oynamaktadır.
Marmara Üniversitesi Spor'un renkleri mavi ve siyahtır.
Tarihçe

Marmara Üniversitesi Spor, 2012-13 sezonunu Kadınlar 2. Ligi Grup 2'de ikincilikle tamamlayarak Kadınlar 1. Ligi'ne yükseldi.
2013-14 sezonunun sonuna doğru, Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu, takıma bir periyotta iki maça çıkmaması nedeniyle üç puanlık kesinti cezası verdi. Maç tarihinin ardından Marmara Üniversitesi Spor'un rakip takımla  karşısında 3-0 mağlup olduğu belirlendi.
Stadyum

Takım, iç saha maçlarını Beykoz ilçesinin Anadoluhisarı mahallesinin üniversitenin çoklu spor tesisleri içerisinde yer alan Anadoluhisarı Akademi Stadı'nda oynuyor. Mekanın zemini yapay çim ile kaplıdır.
İstatistikler

(10 Mayıs 2014 (2014-05-10) itibarıyla)
| Sezon | Lig | Poz>  | Pld | W | D | L | GF | GA | GD | Pua>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2006-07 | Kadınlar Ligi – Gr. B | 1 | 13 | 8 | 4 | 1 | 48 | 10 | +38 | 28 |
| 2007-08 | Kadınlar Ligi – 2. Böl. Gr. B | 2 | 8 | 5 | 1 | 2 | 34 | 18 | +16 | 16 |
| 2008-09 | Kadınlar 2. Ligi – Gr. 1 | 1 | 6 | 4 | 0 | 2 | 17 | 9 | +8 | 12 |
| 2009-10 | Kadınlar 1. Ligi | 8 | 18 | 3 | 1 | 14 | 17 | 74 | −57 | 10 |

| 2010-11 | Kadınlar 1. Ligi | 11 | 21 | 2 | 5 | 14 | 17 | 81 | −64 | 11 |
| 2011-12 | Kadınlar 2. Ligi – Gr. Marmara B | 2 | 15 | 14 | 0 | 1 | 58 | 16 | +42 | 42 |
| 2012-13 | Kadınlar 2. Ligi – Gr. 2 | 2 | 14 | 11 | 0 | 3 | 57 | 23 | +34 | 33 |
| 2013-14 | Kadınlar 1. Ligi | 7 | 13 | 1 | 1 | 11 | 11 | 51 | −40 | 1 |
Takım kadrosu

(19 Ocak 2014 (2014-01-19) itibarıyla)
Teknik direktör:  Atakan Çağlayan
Not: Uyruk bilgisi futbolcuların FIFA uygunluk kurallarınca oynayabileceği millî takımı gösterir. FIFA kuralları haricinde başkaca uyruğa da sahip olabilirler.
Mauricio Quiroga

| --- | --- |

Kişisel bilgileri
Tam adı: Mauricio Ezequiel Quiroga
Doğum: 13 Mart 1992 San Luis, Arjantin
Ölüm: 20 Haziran 2022 (30 yaşında) Juana Koslay, Arjantin
Takım bilgisi
Disiplin: Yol
Rol: Bisikletçi
Bisikletçi tipi: Tırmanışçı
Amatör takım(lar)ı
2010-2011 2020 2022 : Dünya Bisiklet Merkezi Municipalidad de Godoy Cruz  Coraza Hierros 
Profesyonel takım(lar)ı
2012-2016 2017-2019 : San Luis Somos Todos  Sindicato de Empleados Publicos de San Juan 
Mauricio Ezequiel Quiroga (13 Mart 1992 - 20 Haziran 2022), Arjantinli bisiklet yarışçısı.
Yaşamı ve kariyeri

Quiroga, 13 Mart 1992'de San Luis, Arjantin'de doğdu. 2010 yılında amatör olarak Dünya Bisiklet Merkezi takımına girerek aktif spor kariyerine başlayan sporcu burada Ran Margaliot ve Daniel Teklehaimanot gibi bisiklet yarışçılarıyla tanıştı. Ardından 2012'de Arjantin bisiklet takımı San Luis Somos Todos'a geçerek profesyonel spor yaşamına devam etti.
Ölümü

Quiroga, 20 Haziran 2022'de Juana Koslay, Arjantin'de henüz 30 yaşındayken hayatına son vermiştir.
Matthew Stevens

| Matthew Stevens |
| --- | --- |
Stevens, 2016 Paul Hunter Classic'te
Doğum: 11 Eylül 1977 (47 yaşında) Carmarthen, Galler
Ülke:  Galler
Takma adı: The Welsh Dragon
Profesyonel: 1994–şimdi
En yüksek sıralama: 4 (2005-06)
Güncel sıralama: 54 (3 Nisan 2023 itibarıyla)
Maksimum: 1 kez
Yüzlük seri: 343 kez (24 Nisan 2023 itibarıyla)
Turnuva galibiyetleri
Sıralama: 1
Matthew Stevens (d. 11 Eylül 1977, Carmarten Galler), Galli profesyonel snooker oyuncusudur.
Hayatı ve snooker kariyeri

1977 yılında doğan Matthew Stevens hiç İngilizce konuşulmayan yani tek dili Galce olan bir okulda okumuştur. 1994 yılında da profesyonel snooker oyuncusu olan Matthew Stevens şu anda 17 sırada bulunmaktadır. The Welsh Dragon lakabıyla anılmaktadır.
Matthew Stevens, 2003 yılında Birleşik Krallık Şampiyonası'i kazanmış ama sırayla Benson & Hedges Championship, İskoç Masters, Masters, Irish Cup, Pot Black ve bu yıl Bahreyn Snooker Şampiyonası'nda finalde elenmiştir. 1994 yılında profesyonel olan Matthew Stevens iki defa 145 yapmıştır. Ayrıca sadece Galce konuşulan bir okulda okuduğu için pek İngilizce bilmemektedir. Son olarak Neil Robertson'a Bahreyn Şampiyonası'nda 9-7 yenilmiştir.
Kazandığı turnuvalar ve finalleri > Sıralama turnuvaları

Birleşik Krallık Şampiyonası -2003
Kazandığı turnuvalar ve finalleri > Diğer turnuvalar

Benson&Hedges Championship -1995
Scottish Masters -1999
Benson&Hedges Championship -2000
Irish Cup -2005
Pot Black -2005
Lída Baarová

| Lída Baarová |
| --- | --- |
1940'ta Baarová
Doğum: Ludmila Babková 7 Eylül 1914(1914-09-07) Prag, Bohemya Krallığı, Avusturya-Macaristan
Ölüm: 27 Ekim 2000 (86 yaşında) Salzburg, Avusturya
Milliyet: Çek
Etkin yıllar: 1931–1970
Evlilik: Jan Kopecky (e. 1947; boşanmış 1956) Kurt Lundvall (e. 1969; öldü 1972)

Lída Baarová (doğum ismi Ludmila Babková; 7 Eylül 1914 – 27 Ekim 2000) iki yıl boyunca Almanya'nın Nazi propaganda bakanı Joseph Goebbels'in metresi olan bir Çek aktristi.
Hayatı ve kariyeri

7 Eylül 1914 tarihinde Prag'da doğan Baarová, şehrin Konservatuvarı'nda oyunculuk eğitimi aldı ve henüz 17 yaşında ilk film rolünü Çekoslovak filmi Kariéra Pavla Čamrdy de aldı. Annesi bir koroda şarkı söyler ve çeşitli tiyatro oyunlarında rol alırdı; küçük kız kardeşi Zorka Janů (1921–1946), aynı zamanda bir sinema oyuncusuydu. 1934'te, Barcarole adlı filmde rol almak için UFA film stüdyolarında düzenlenen bir yarışmayı kazandıktan sonra Prag'dan Berlin'e gitti. O yıl Adolf Hitler ile tanıştı ve Hitler ona "Hayatımda büyük bir rol oynamış birine benziyorsun, çok önemli bir rol" dedi. Hitler, üvey yeğeni Geli Raubal'dan bahsediyordu.
Berlin'de, Alman aktör Gustav Fröhlich (1902–1987) ile birlikte Barcarole (1935) filminde başarılı bir şekilde yer aldı. Fröhlich, bu arada Macar opera sanatçısı Gitta Alpár'dan boşanıp sevgili oldular ve birkaç filmde birlikte oynadılar. Baarová ayrıca Deutsches Theatre ve Volksbühne'de sahne aldı. Hollywood stüdyolarından birkaç iş teklifi aldı. Nazi yetkililerinin baskısı altında teklifleri geri çevirdi, ancak daha sonra pişman oldu ve biyografisini yazan Josef Škvorecký'ye şöyle söyledi: "Marlene Dietrich kadar ünlü olabilirdim."
Hayatı ve kariyeri > Joseph Goebbles ile ilişkisi

Fröhlich ile nişanlandıktan sonra çift, Berlin'in eteklerindeki Schwanenwerder adasına taşındı ve evleri, Hitler'in Nazi hükûmetinin önde gelen bir üyesi ve Alman film prodüksiyonu ve Nazi sinemasında kararlı bir sese sahip olan Joseph Goebbels'in ikametgâhına yakındı. Baarová halen UFA stüdyolarında çalışken, Joseph Goebbels 1936'da Fröhlich'in evini ziyaret ettiğinde onunla tanıştı. Yavaş yavaş daha da yakınlaştılar ve Goebbels'in teşvikiyle iki yıldan fazla süren bir ilişkiye başladılar. Aşk ilişkileri Goebbels ve karısı Magda arasında ciddi sorunlara neden oldu. Propaganda Bakanı Goebbles, metresiyle toplum içine çıkmaya başlayınca, Magda, kocası Goebbels'in devlet sekreteri Karl Hanke ile bir ilişkiye başladı ve sonunda Hitler'den kocasından boşanmak için izin istedi. Baarová'nın kendi ifadelerine göre kendisi, Goebbels'in incinmiş gururundan korkarak yardım istemek için Hitler'e ricada bulundu.
Hitler, 16 Ağustos 1938'de müdahale etti ve bakanını azarladı, "mükemmel evliliği" ve Sudetenland'ın yaklaşan ilhakı göz önüne alındığında, bir Çek aktrisle ilişkisinin imkansız olduğunu belirtti. Berlin polis şefi Wolf-Heinrich von Helldorf, Baarová'ya Goebbels ile olan ilişkisini derhal bırakması gerektiğini ve Hitler'in doğrudan emriyle artık Almanya'da çalışmasının yasaklandığını söyledi. I. Wilhelm ile Polonyalı prenses Elisa Radziwill arasındaki aşk ilişkisini anlatan ve Goebbels ile Baarová'ya ince bir gönderme olan, yakın zamanda tamamladığı Bir Prusya Aşk Hikayesi adlı filmi, yasaklandı ve 1950'ye kadar Liebeslegende ("Aşk Hikayesi") olarak sinemalarda gösterilmedi. Baarovà'nın oynadığı karakter Der Spieler'in ("Kumarbaz") galasında ekranda görününce, "Çık dışarı bakanın fahişesi" diye bağırıldı ve gösteri durdurulana kadar durmadı. Filmin gösterimi sona erdi ve Baarová sinir krizi geçirdi. Hollywood'daki arkadaşlarıyla iletişime geçmeye çalıştı, oraya gitmeyi göze aldı, ancak Hitler ona ülkeyi terk edemeyeceğini söyledi. Gittiği her yerde Gestapo tarafından takip edilen, Polis şefi Helldorf'un halkın önüne çıkmaması emri verilen ve arkadaşları tarafından baskı altına alınan Baarová, 1938–39 kışında Prag'a kaçtı. Orada, geçici olarak Alman işgali altında sahne almasına izin verildi ve 1942'de İtalya'ya taşındı ve burada Grazia (1943), La Fornarina (1944), Vivere ancora (1945) ve diğer filmlerde rol aldı.
Müttefik birlikleri İtalya'yı işgal ettikten sonra Prag'a geri dönmek zorunda kaldı. Ancak Nisan 1945'te tekrar Almanya'ya gitmek için Prag'dan ayrıldı. Yolda Amerikan askeri polisi tarafından gözaltına alındı, Münih'te hapsedildi ve daha sonra Çekoslovakya'ya iade edildi.
Savaş sonrası yıllar

1945'te Çekoslovakya'da Baarová ve ailesi, savaş sırasında Almanlarla işbirliği yaptıkları şüphesiyle gözaltına alındı. Annesi sorgu altında kalp krizinden öldü; sinema oyuncusu olan ablası Zorka Janů, Hitler'in Almanya'sıyla işbirlikçi olduğundan şüphelenilen bir kişinin kız kardeşi olarak sektörden dışlandı. Çekoslovakya'da herhangi bir iş alamayınca 1946'da pencereden atlayarak intihar etti. Lída Baarová 18 ay tutuklu kaldıktan sonra delil yetersizliğinden serbest bırakıldı. Baarová hiçbir zaman mahkûm edilmedi. Gözaltındayken, kuklacı Jan Kopecký tarafından sık sık ziyaret edildi ve sonunda 27 Temmuz 1947'de evlendiler. Kopecký, savaş sonrası Çekoslovakya hükûmetinde önde gelen bir politikacı olan Václav Kopecký'nın yakın bir akrabasıydı fakat akrabası Václav Kopecky, bu evliliği onaylamadı ve bunun sonucunda Jan Kopecký işini kaybetti. Kopecký, Lída'yı iyileşmesi için Dr. Lundwall'un sanatoryumuna yatırdı ve onu geride bırakarak Arjantin'e göç etti.
1949'da Avusturya'da aktrisliğe geri dönmeye çalıştı, ancak Avusturyalı-İngiliz aktör Anton Walbrook onunla birlikte rol aldığı bir filmden çekilince, ortaya çıkan olumsuz medya haberlerinden kaçmak için Arjantin'e gitti. Aşırı yoksulluk içinde yaşayarak İtalya'ya dönmeye karar verdi. Kocası Arjantin'de kaldı ve 1956'da boşandılar. İtalya'ya döndüğünde, zengin bir tüccarın karısını oynadığı Federico Fellini'nin I Vitelloni (1953) filmide dahil olmak üzere birçok filmde rol aldı. 1958'de tekrar sahneye çıktığı Salzburg'a taşındı. 1969'da Avusturyalı doktor Kurt Lundwall ile evlendi; kocası 1972'de öldü. Lída Baarová hayatının geri kalanını Salzburg'da geçirdi. Çek vatandaşlığından asla vazgeçmedi.
Savaş sonrası yıllar > Avrupa'da Komünizmin çöküşünden sonra

Baarová, 1990'larda, Çekya'nın kültürel sahnesinde yeniden ortaya çıktı. Otobiyografisini yayınladı. Lída Baarová'nın Acı Tatlı Anıları adlı belgeseli 1995'te gösterime girdi ve Slovakya'nın Trenčianske Teplice kentinde düzenlenen 1996 Sanat Film Festivali'nde ödül kazandı.