stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hermenötik

Hermenötik, hermeneutik (/ˌhɜːrməˈnjuːtɪks/) veya yorumsamacılık, yorumlama teorisi ve metodolojisidir. Özellikle İncil metinleri, bilgelik edebiyatı ve felsefi metinlerin yorumlanması ile ilgilidir. Bir süre sonra terim teolojik sahanın dışına çıkmış ve daha genel anlamda yorum araştırmalarıyla ilgili felsefi bir disiplin haline gelmiştir. Hermenötik (Hermeneutics) sözcüğü bir metnin içrek (ezoterik) anlamının bulunması, bir metnin asıl maksadının anlaşılması anlamlarında kullanılmaktadır ve yorum ilmi olarak kabul edilir. Doğrudan kavrayış başarısız olduğunda kullanılan yorumlayıcı ilke veya yöntemlerden daha fazlasıdır; anlama ve iletişim sanatını içerir. Saltık ve nesnel olması gereken bir bilim dalına (felsefeye) böyle bir kuram getirmek bazı felsefeciler tarafından mantık dışı bulunmuştur.[kaynak belirtilmeli]
Modern hermenötik sözlü ve sözlü olmayan iletişimi semiotik, varsayımlar ve ön kabulleri içerir. Hermenötik, beşeri bilimlerde, özellikle hukuk, tarih ve teolojide geniş bir şekilde uygulanmıştır.
Hermenötik başlangıçta kutsal yazıların yorumu veya tefsirine uygulandı ve daha sonra genişletildi.
Hermenötik ve tefsir (exegesis) terimleri bazen birbirinin yerine kullanılır. Hermenötik, yazılı, sözlü ve sözlü olmayan iletişimi içeren daha geniş bir disiplindir. Tefsir, öncelikle metinlerin kelime ve gramerine odaklanır.
Etimoloji

Hermenötik, Yunanca Grekçe: ἑρμηνεύω kelimesinden türetilmiştir. (hermēneuō, "tercüme et, yorumla") Grekçe: ἑρμηνεύς (hermeneus, "tercüman, tercüman"), etimolojisi belirsiz (RSP Beekes (2009), Yunan Öncesi bir kökene işaret ediyor). Teknik terim Grekçe: ἑρμηνεία (hermeneia, "yorumlama, açıklama") felsefeye esas olarak Aristoteles'in Grekçe: Περὶ Ἑρμηνείας adlı eserinin başlığı aracılığıyla girmiştir. Batı geleneğinde dil ve mantık arasındaki ilişki kapsamlı, açık ve biçimsel bir şekilde ele alınır:
"Hermenötik"in erken kullanımı onu kutsalın sınırlarına yerleştirdi. Bir ilahi mesaj, doğruluğuna ilişkin kesin bir belirsizlikle alınmalıdır. Bu muğlaklık bir mantıksızlıktır; mesajın alıcısına uygulanan bir tür deliliktir. Yalnızca rasyonel bir yorumlama yöntemine (yani bir tefsir bilimine) sahip olan kişi mesajın doğruluğunu veya yanlışlığını belirleyebilir.
Etimoloji > Halk etimolojisi

Antik Yunan tanrısı Hermes, yer (insanlar) ile gök (tanrılar) arasında bağ kurucu ve yeryüzünde yukarının (tanrısal olanın) yorumcusu (hermesneuta) olarak kabul görmekte idi. Halk etimolojisi göre “Hermenötik” denilen bu kelime kaynağını Hermes'in bu fonksiyonundan alır. O Tanrılar ve tanrılar ile insanlar arasında arabulucu olmasının yanı sıra, ölümden sonra ruhları yeraltı dünyasına götürürdü.
Hermes ayrıca dil ve konuşmanın mucidi, tercüman, yalancı, hırsız ve düzenbaz olarak kabul edilmişti. Bu roller, Hermes'i hermenötik için ideal bir temsili figür yapar. Sokrates'e göre, kelimeler açığa çıkarma veya gizleme gücüne sahipti ve belirsiz bir şekilde mesajlar iletebilirdi. Yunan görüşünde gerçeğe ya da yanlışa götürebilecek işaretlerden oluşan dil, ilettiği mesajları alanların huzursuzluğundan zevk aldığı söylenen Hermes'in özüydü.
Tarihçe

Batı dünyasında metnin yorumu bilgisi anlamında hermenötiğin iki kaynağı vardır: İlki İskenderiye'deki Antik Yunan retorikçilerinin metin araştırmaları diğeri de Helenistik kültürle çağdaş olan Kitab-ı Mukaddes'in Kilise Babalarına ve Yahudi Midraşik
 yorum geleneğidir.
Yorumsamacılığın önemli isimlerinden Gadamer'e göre, insan davranışını anlayabilmek için, bu davranışın anlamını yorumlamak gerekir.
İnsan davranışları, doğa olayları gibi yasalarca yönetilen ya da neden-sonuç ilişkisi ile açıklanamaz. Örneğin, bir trafik kazasında, yaralanan kişinin bilerek mi arabanın önüne atladığı yoksa dikkatsizliği nedeniyle mi yaralandığı davranışına yüklediği anlam ile ortaya çıkar ve iki durum da sosyal bilimler açısından farklı anlamlar taşır.
Yorumsamacılara göre, doğa bilimleri ile sosyal bilimler arasında farklılıklar vardır. Doğa olaylarını, anlamdan yoksun şekilde olaylar arasındaki ilişkileri yasalar şeklinde açıklamak mümkündür.
Yorumsal yaklaşım özellikle sosyal bilimlerin konusu olayların öznelerinden algılayışından bağımsız anlaşılamaması üzerine kuruludur. Sosyal bilimci belirli kültürel, tarihsel, ideolojik etkilerin altında olduğunu kabul etmeli ve onlara eleştirel yaklaşmalı, olumlu ve olumsuz yönlerini değerlendirebilmedir.
Yorumsamacılar, toplumsal olayları açıklamada öznelerin düşünsel süreçlerine ağırlıklı yer verdikleri ve öznelerin dışında işleyen süreçleri göz ardı ettiği için eleştirilmiştir. Oysa öznelerin yaklaşımları ideolojik olabilir. Öznelerin eylemleri amaçlanmayan sonuçlara yol açabilir.
Dini geleneklerde > Talmudik tefsir

Tora'nın yorumlanabileceği ilkelerin özetleri, en azından Yaşlı Hillel'e kadar uzanır, ancak Haham İsmail'in Baraita'sında belirtilen on üç ilke belki de en iyi bilinenidir. Bu ilkeler, standart mantık kurallarından (örneğin, a fortiori argümanı) bir pasajın, içinde aynı kelimenin geçtiği başka bir pasaja atıfta bulunularak yorumlanabilmesine ("Gezerah Shavah") kadar değişiklik gösterir. Hahamlar, çeşitli ilkelere eşit ikna gücü atfetmediler.
Geleneksel Yahudi tefsiri, hahamların Tanah'ı hatasız kabul etmeleri bakımından Yunan yönteminden farklıydı. Herhangi bir bariz tutarsızlık, belirli bir metnin diğer metinler bağlamında dikkatli bir şekilde incelenmesi yoluyla anlaşılmalıydı.
Farklı yorumlama seviyeleri vardı: Bazıları metnin sade anlamına ulaşmak, bazıları metinden yasa çıkarımı ve diğerleri metnin gizli veya mistik anlamlarını ortaya çıkartmak içindi.
Dini geleneklerde > Vedik tefsir

Vedik tefsir, Hinduizm'in en eski kutsal metinleri olan Vedaların tefsiridir. Mimamsa önde gelen tefsir okuluydu ve birincil amaçları, Vedaların ayrıntılı bir tefsir çalışmasının içerdiği Darma'nın (doğru yaşam) ne olduğunu anlamaktı. Ayrıca çeşitli ritüeller için kesin olarak yerine getirilmesi gereken kurallar çıkardılar.
Temel metin, Jaimini'nin Mimamsa Sutra'sıdır (MÖ yaklaşık 3. ila 1. yüzyıl), Śabara'nın (MS yaklaşık 5.-6. yüzyıl) büyük bir yorumuyla birlikte. Mimamsa sutrası, Vedik yorum için temel kuralları özetledi.
Dini geleneklerde > Budist yorumbilim

Budist tefsiri, engin Budist edebiyatının, özellikle de Buda ve diğer aydınlanmış varlıklar tarafından konuşulduğu söylenen metinlerin yorumlanmasıyla ilgilenir. Budist tefsir, Budist ruhani pratiğine derinden bağlıdır ve nihai amacı, ruhani aydınlanma veya nirvanaya ulaşmanın ustaca yollarını ortaya çıkarmaktır. Budist tefsir biliminde merkezi bir soru, hangi Budist öğretilerinin açık olduğu, nihai gerçeği temsil ettiği ve hangi öğretilerin yalnızca geleneksel veya göreceli olduğudur.
Dini geleneklerde > İncil tefsiri

İncil yorumbilimi, İncil'in yorum ilkeleridir. Yahudi ve Hristiyan tefsiri bazı örtüşmelere sahip olsa da, belirgin şekilde farklı geleneklere sahiptirler.
Erken patristik gelenekleri çok az birleştirici özelliğe sahipken sonraki İncil tefsir okulları birleştirmeye yöneldi.
Augustine, De doctrina christiana adlı eserinde hermenötik ve homiletik sunar. Kutsal Yazıları incelerken alçakgönüllülüğün önemini vurguluyor, Matta 22'deki çift yönlü sevgi emrini Hristiyan inancının kalbi olarak görüyor.
Augustinus'un yorumbiliminde işaretler önemli bir role sahiptir. Tanrı, işaretler aracılığıyla inananla iletişim kurabilirdi. Bu nedenle, Kutsal Yazıların sağlıklı bir şekilde yorumlanması için alçakgönüllülük, sevgi ve işaretlerin bilgisi vazgeçilmezdi. Augustine, zamanının bazı Platonizm öğretilerini onaylasa da, onu İncil'in teosentrik doktrinine göre yeniden şekillendiriyor. Benzer şekilde, klasik hitabet teorisini Hristiyanlaştırır. Mukaddes Kitabı gayretle inceleme ve dua etmenin saf insan bilgisi ve hitabet becerilerinden daha fazlası olduğunun altını çiziyor. Son bir söz olarak Augustine, Mukaddes Kitabın tercüman ve vaizini iyi bir yaşam tarzı arama ve en önemlisi Tanrı'yı ve komşuyu sevmeye teşvik eder.
Geleneksel İncil yorumbiliminin dört yönü vardır: Literal, ahlaki, alegorik ve anagojik.
Dini geleneklerde > İncil tefsiri > Literal

Encyclopædia Britannica, edebi analizin "bir İncil metninin, dilsel yapısı ve tarihsel bağlamı tarafından ifade edilen 'sade anlamı'na göre deşifre edilmesi" anlamına geldiğini belirtir. Yazarların niyetinin gerçek anlama karşılık geldiğine inanılıyor. Edebi hermenötik genellikle Mukaddes Kitabın sözel ilhamıyla ilişkilendirilir.
Dini geleneklerde > İncil tefsiri > Ahlaki

Ahlaki yorum, İncil'deki yazılardan ahlaki dersleri çıkartır. Alegoriler genellikle bu kategoriye yerleştirilir.
Dini geleneklerde > İncil tefsiri > Alegorik

Alegorik yorum, İncil anlatılarının bahsedilen kişiler, olaylar ve eşyadan daha fazla bir referans düzeyine sahip olduğunu ileri sürer. Bu tür yorum, Eski Ahit'in kilit figür, olay ve kurumlarının "tipler" (tipoloji, kalıp) olarak görüldüğü anlayıştır. Bu teoriye göre, örneğin Nuh'un Gemisi, katılanların kurtuluşa ereceği bir Hristiyan kilisesinin bir “tipolojisi” olabilirdi.
Dini geleneklerde > İncil tefsiri > Anagojik

Bu yorum türü daha çok mistik yorum olarak bilinir. İncil'deki olaylar ve bunların geleceğe ait şeylerle ilişkili olduğu veya kehanet ettiğini iddia ediyor. Bu, İbranice kelime ve harflerin sayısal değerlerinin önemini ileri süren Yahudi Kabala'sında belirgindir.
Yahudilikte, anagojik yorum Orta Çağ Zohar'ında da belirgindir. Hristiyanlıkta, Mariolojide görülebilir.
Felsefi tefsir > Modern yorumbilim

Hermenötik disiplini, tarihsel ve eleştirel bir metodoloji olarak 15. yüzyılın yeni hümanist eğitimi ile ortaya çıkmıştır. İtalyan hümanist Lorenzo Valla, tefsir biliminin bir zaferiyle 1440'ta Konstantin Bağışı'nın bir sahtekarlık olduğunu kanıtladı. Bu, metnin kendisinin içsel kanıtları aracılığıyla yapıldı.
Bununla birlikte, İncil yorumbilimi ölmedi. Örneğin  Martin Luther ve John Calvin, scriptura sui ipsius interpres'i (kutsal metin kendi kendini yorumlar) vurguladı. Calvin, brevitas et facilitas'ı teolojik yorumbilimin bir yönü olarak kullandı.
Akılcı Aydınlanma, Protestan tefsircilerin Kutsal Kitap metinlerini seküler klasik metinler olarak görmelerine yol açtı. Kutsal Yazıları, örneğin Yeni Ahit'teki bariz çelişkiler ve zor pasajları, tarihsel veya toplumsal güçlere verilen tepkiler olarak yorumladılar.
Friedrich Schleiermacher (1768-1834), tüm insan metinleri ve iletişim biçimleriyle ilgili olarak anlamanın doğasını araştırdı.
Bir metnin yorumlanması, içeriğin genel organizasyonu çerçevesinde ilerlemeliydi. Schleiermacher, gramer yorumu ile psikolojik yorum arasında ayrım yaptı; İlki, bir eserin genel fikirlerden oluşumunu, ikincisi, bir bütün olarak çalışmayı karakterize eden kombinasyonları inceler. O her yorumun bir anlama sorunu olduğunu söylemiş ve hermenötiği yanlış anlamadan kaçınma sanatı olarak tanımlamıştır.
Schleiermacher'in zamanında, yalnızca sözcükler ve onların nesnel anlamlarını anlamaktan, yazarın ayırt edici karakteri ve bakış açısını anlamaya doğru temel bir değişim meydana geldi.
On dokuzuncu ve yirminci yüzyıl yorumbilimi, Friedrich Schleiermacher'in (Romantik hermeneutik ve metodolojik hermeneutik), August Böckh (metodolojik hermenötik), Wilhelm Dilthey'in (epistemolojik hermenötik), Martin Heidegger (ontolojik hermeneutik, hermenötik fenomenoloji, ve aşkın hermeneutik fenomenoloji ), Hans-Georg Gadamer (ontolojik hermeneutik), Leo Strauss (Straussçu hermeneutik), Paul Ricœur (hermenötik fenomenoloji), Walter Benjamin (Marksist hermeneutik ), Ernst Bloch (Marksist hermeneutik), Jacques Derrida (radikal hermeneutik, yani yapısöküm ),  Richard Kearney (aksanlı yorumbilim), Fredric Jameson (Marksist yorumbilim), ve John Thompson (kritik yorumbilim) çalışmaları ile ortaya çıktı.
Hermenötiğin analitik felsefenin sorunlarıyla ilişkisine ilişkin olarak, analitik Heideggerciler ve Heidegger'in bilim felsefesi üzerinde çalışanlar arasında, Heidegger'in hermenötik projesini gerçekçilik ve gerçekçilik karşıtlığına ilişkin tartışmalara yerleştirmeye çalışmak için bir girişim olmuştur.
Analitik felsefeyi hermeneutik ile birleştirmek için çalışan filozoflar arasında Georg Henrik von Wright ve Peter Winch yer alır. Roy J. Howard bu yaklaşımı analitik yorumbilim olarak adlandırdı.
Hermenötik gelenekten etkilenen diğer çağdaş filozoflar arasında Charles Taylor (meşgul hermeneutik) ve Dagfinn Føllesdal yer alır.
Eleştiri

Jürgen Habermas, Gadamer'in hermeneutiğini, emek ve tahakküm gibi toplumsal gerçeklik sorunlarını açıklamada uygun olmadığı için eleştiriyor.
Her ikisi de Avusturya okulunun iktisatçıları olan Murray Rothbard ve Hans Hermann-Hoppe, iktisada hermeneutik yaklaşımı eleştirdiler.
Hermes, tanrıların habercisi
Guaranita

Guaranita, Pholcidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Taksonomi

Guaranita cinsine bağlı türler (2023):
Guaranita dobby - Torres, Pardo, González-Reyes, Rodríguez Artigas & Corronca, 2016
Guaranita goloboffi - Huber, 2000
Guaranita munda - (Gertsch, 1982)
Guaranita yaculica - Huber, 2000
Habenaria williamsii

Habenaria williamsii, Habenaria cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Haliç Konferansı

Başlığın diğer anlamları için Haliç (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Haliç Konferansı, 19 Mayıs 1924 tarihinde şu an Kuzey Saha Deniz Komutanlığı olan Bahriye Nezareti binasında, Musul meselesinin ve Türkiye ile Irak arasındaki sınırının çözüme kavuşturulması için Türkiye ile İngiltere arasında yapılan toplantılar silsilesidir.
Bu konferansta İngiltere Türkiye'den Hakkâri'ye kadar uzanan toprakları talep etmiştir.
Toplantılara Türkiye Cumhuriyeti adına Meclis Başkanı Ali Fethi Bey, Diyarbakır Mebusu Fevzi Bey, Ordu Mebusu Faik Bey, Hâricîye Hukuk Müşaviri Nusret Bey ve Yarbay İshak Avni Bey katılmış, İngiliz heyetine ise Sir Percy Cox başkanlık etmiştir.
Habenaria yomensis

Habenaria yomensis, Habenaria cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Habenaria yezoensis

Habenaria yezoensis, Habenaria cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Habenaria yuana

Habenaria yuana, Habenaria cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Güneş geometrisi

Güneş Açıları / ψ = Zenit açısı, α = Güneş yükseklik açısı, γ = Güneş azimut açısı, θ = Geliş açısı, β = Yüzeyin eğim açısı
Güneş geometrisi, güneş ışınları ile yeryüzündeki çeşitli düzenlemelerin yapmış olduğu açıları içerir. Mevsimler, Dünya yüzeyine çarpan güneş radyasyonunun yoğunluğundaki değişikliklerden kaynaklanır. Bu uygulama, enlem ve tarihi değiştirerek ve Güneş açısının ve güneş yoğunluğunun nasıl tepki verdiğini inceleyerek bu değişiklikleri denetlemenizi sağlar.
Deklinasyon Açısı (δ)

δ ile gösterilen sapma açısı, Dünya'nın kendi ve güneşin çevresinde dönüşü sırasında oluşan açıdır. Dünya'nın kendi dönme eksenindeki eğikliği ve Dünya'nın güneş etrafındaki dönüşü nedeniyle mevsimsel olarak değişir. Dünya kendi ekseni etrafında eğik olmasaydı, sapma her zaman 0° olurdu. Bununla birlikte, Dünya 23.45 ° eğiktir ve eğim açısı bu miktar artı veya eksi olarak değişir. Sadece ilkbahar ve sonbahar ekinokslarında sapma açısı 0°'ye eşittir.
Dünyanın güneş etrafındaki dönüşü ve sapma açısındaki değişim yandaki görselde gösterilmiştir. Denklinasyon açısı denklem 1 ile hesaplanabilir :
\delta =23.45\sin \left(360{\frac {284+n}{365}}\right)
Kullanılan eşitlikte "n" hesap yapılacak gün sayısıdır. Gün sayısı, hesap yapılacak aylar için her bir ayı temsil eden gün kullanılarak hesaplamalar yapılır. Tablo 1.1' de ayları temsil eden ortalama gün ve n değerleri verilmiştir.
| Ay | Belirli bir gün için n değeri | Ayı temsil eden gün | Ortalama gün için n değeri | Deklinasyon (δ) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Ocak | i | 17 | 17 | -20.9 |
| Şubat | 31+i | 16 | 47 | -13.0 |
| Mart | 59+i | 16 | 75 | -2.4 |
| Nisan | 90+i | 15 | 105 | 9.4 |
| Mayıs | 120+i | 15 | 135 | 18.8 |
| Haziran | 151+i | 11 | 162 | 23.1 |
| Temmuz | 181+i | 17 | 198 | 21.2 |
| Ağustos | 212+i | 16 | 228 | 13.5 |
| Eylül | 243+i | 15 | 258 | 2.2 |
| Ekim | 273+i | 15 | 288 | -9.6 |
| Kasım | 304+i | 14 | 318 | -18.9 |
| Aralık | 334+i | 10 | 334 | -23 |
Deklinasyon Açısı (δ) > Saat Açısı (ω)

Saat Açısı, yerel güneş saatini (LST), güneşin gökyüzünde hareket ettiği derece sayısına dönüştürür. Tanım olarak, Saat Açısı güneş öğle saatlerinde 0°'dir. Dünya saatte 15° döndüğü için, güneş öğleden sonra her saat, güneşin gökyüzündeki 15° açısal hareketine karşılık gelir. Sabah saat açısı negatif, öğleden sonra saat açısı pozitiftir. Saat açısı denklem 2 ile hesaplanabilir:
\omega =15^{\circ }\times (LST-12)
Deklinasyon Açısı (δ) > Saat Açısı (ω) > Zenit Açısı (\psi)

Zirve açısı, bir ilgi noktası ile zirve arasındaki açıdır - nokta doğrudan tepegöz. Üç boyutlu bir koordinat sisteminde, zirve, yatay düzleme dik olan eksendir. Zenith açısı, yerel bir zenith'ten ölçülür, yani ölçümü yapan kişinin veya cihazın konumuna göre değişir. Güneş zenit açısı ne kadar küçükse, güneş gökyüzünde o kadar yüksektir. Güneş doğarken, zirve açısı yavaş yavaş öğle vakti kadar azalır. Güneşin konumu, navigasyonda olduğu gibi, radyo güneş ışığındaki parazit seviyesini tahmin etmek için kullanıldığı radyo iletişiminde de önemli olabilir. Zirve açısı düşük olduğunda ve güneş gökyüzünde yüksek olduğunda, güneş parlaması aktivitesinden dolayı radyo sinyallerinin zayıflaması veya kaybolması daha olasıdır.
Zenit açısı aşağıdaki eşitlik ile ifade edilebilir.
ψ=90-α
Eşitlikte;
α: Güneş yükseklik açısıdır.
Zenit açısının enlem açısına bağlı olarak hesaplanması için denklem 4 eşitliği kullanılır.
\psi =\arccos[sin(\varphi )sin(\delta )+cos(\varphi )cos(\delta )cos(\omega )]
Eşitlikte δ deklinasyon açısı, φ enlem açısı ve ω saat açısıdır.
Deklinasyon Açısı (δ) > Saat Açısı (ω) > Zenit Açısı (\psi) > Güneş Yükseklik Açısı (α)

Yükselme açısı (yükseklik açısı ile eşanlamlı olarak kullanılır), güneşin gökyüzündeki yataydan ölçülen açısal yüksekliğidir. Deniz seviyesinden metre cinsinden yüksekliği tanımlamak için de kullanılır. Yükselti, gün doğumunda 0° ve güneş doğrudan tepedeyken 90°'dir (örneğin, ilkbahar ve sonbahar ekinokslarında ekvatorda meydana gelir). Yükselme açısı gün boyunca değişir. Aynı zamanda belirli bir yerin enlemine ve yılın gününe de bağlıdır.
Iasos

| --- | --- |
Iassos- (Asin Kurin)

Kentin Türkiye haritasındaki konumu.
Diğer adı: Iasos Antik Kenti
Konum: Milas, Muğla, Türkiye 
Bölge: Karya
Koordinatlar: 37°16′38″K 27°35′9″D﻿ / ﻿37.27722°K 27.58583°D﻿ / 37.27722; 27.58583
Tür: Yerleşim
Tarihçe
Devir(ler): Tunç Çağı, Klasik Arkaik Myken 
Kültür(ler): Helenistik Dönem, Roma Dönemi, Menteşoğulları Beyliği/Osmanlı Dönemi
Sit ayrıntıları
Buluntu(lar): Bouleuterion, Roma agorası, Hristiyan bazilikası, Artemis Astias eksedraları, Zeus Megistos kutsal alanı, portiko kompleksi, tiyatro, yapı kompleksi, mozaikler evi, akropolis, balık pazarı, nekropolis, oda mezarları,
Durum: harabe
Iasos Antik Kenti, Muğla ili, Milas ilçesi, Kıyıkışlacık Mahallesi sınırları içinde, Milas ilçesinin yaklaşık 26 km batısında  Ege Denizi'ne kıyısı olan Güllük Körfezi'ndeki küçük bir koyun bitiminde yer almaktadır.
Antik yerleşim Iasos birçok Yunan şehri gibi kökenleriyle övünmüştür. Şehrin sakinleri iasos’un Peloponnesos’taki Argos’tan deniz yoluyla gelenler tarafından kurulduğuna inanıyordu.
Tarihçe

İasos antik kent yerleşiminde yapılan bilimsel araştırma ve kazılar sonucunda Iasos'ta ilk yerleşme izleri Orta Tunç Çağı'na kadar  indiği tespit edilmiştir. Yerleşim izlerinde bu çağa tarihlenen tabakaların görüldüğünü ve çok sayıda Minos çanak çömleği ortaya çıkarılmıştır. Bu arkeolojik verilerin üzerindeki tabakada ise Myken çanak çömleği ve yapıları ortaya çıkartılmıştır. Ayrıca araştırmalar Prehistorik çağlardan Proto-Bizans Dönemi'ne kadar bir yerleşme sürecinin devam ettiğinden bahsedilmektedir.
Tarihçe > Efsaneye göre

Bir yunus balığı, annesinin kucağında dolaşan Hermiyas´ı denize çağırır. Çocukta bu çağrıya uyarak denize atlar. Denize açılan bütün balıkçılar annesine Hermiyas´ı gördüklerini söylerler, ancak kadın hala deniz kıyısında çocuğunu beklemektedir.
Tarihçe > Mitoloji

Iasos Antik Kenti Argoslu kolonistler tarafından kurulmuştur. Iasos sikkeleri üzerinde kurucu sıfatıyla betimlenen kişinin de koloni lideri olduğu düşünülür. Argoslular'dan başka Miletos'un kurucusu Neleus'un oğlunun da kolonizasyon sürecinde yer aldığı ve bahsedilen göçlerin MÖ 9. yüzyılda gerçekleştiği bilinmektedir.
Yapılar > Orta çağ kalesi

Ören yeri yapılarından Kale surları, Bizans döneminden bir sarnıcı ve kuzeybatıdaki günümüzde izleri kısmen görülebilen muhtemelen Hellenistik Döneme ait küçük bir tapınağı barındıran yamuk biçimli bir alanı içine alır. Surlar, araziye en açık kenarlarda bulunan on dört yarım daire ya da kare kuleyle korunur, ancak dik kayalığı takip eden batı tarafına kule yapılmamıştır. İnşası için çok sayıda devşirme malzeme kullanılmıştır; doğu kısmında daha eski binalara ait sütun tamburlarını ve diğer mimarî ögelerini görmek mümkündür. Surun iki girişi vardır; kuzeydeki ana giriş kare plânlı iki kule tarafından korunur.
Antik liman > Batı Limanındaki Kule

Antik yerleşimin batı tarafında kalan kule günümüzde suyun altında kalmış iki paye, Iasos’un batı limanını kapatıyordu. Şehrin açık denize karşı bulunduğu enlemesine ve ters konumu, ayrıca rüzgârın yönü göz önüne alınırsa, bunların dalgakıran olmadıkları, limana
giriş çıkışı kontrol ettikleri anlaşılmaktadır. Bunlar, hem agora ile aynı yapı katında hem de doğu kıyısı boyunca bulunan liman yapılarının infla edildiği döneme, yani Erken imparatorluk Dönemine ait olduğu saptanmaktadır. Muhtemelen Orta Bizans Döneminde doğudaki küçük limana bir kule eklenmiştir. Kulenin kuzey ve batısı sağlam destek duvarlarıyla güçlendirilmiş ve silahların kullanılması için iki sıra mazgal deliği açılmıştır. (kulenin güney cephesi denize gömülmüştür). 2 m kadar yükseltilmiş girişi doğuya açılır ve büyük olasılıkla kara tarafına açılan surlara bağlı bir geçit işlevini görmüştür. Kulenin iki katı vardır. alt katta küçük bir sarnıç ve bir kapının arkasında ahşap bir rampa bulunmaktadır. Üst katta ise bir şömine vardır ve çatıda muhtemelen piramit şeklindeydi. Bu yapının tarihi hâlen tartışmalıdır.
Buluntular > Mimari

2016 yılı depo çalışmasında zengin buluntu gruplardan biri de mimari parçalar oluşturmaktadır. Roma Dönemine ait yerel kireç taşından yapılmış alt sırada ion kymationu üst sırada ise dil motifi sırası görülen aslan figürlü çörten parçaları oldukça çok sayıdadır. Diğer iki mimari parça da muhtemelen ion düzenindeki bir yapıya ait üzerinde diş sıraları görülebilen geisopodese ait parçalardır. Dor düzeninde bir yapıya ait saçaklık kornişinin elemanı olan geison parçasının altında ise iki sıra halinde
mutuluslar görülmektedir. İncelenen bir diğer mimari parça korinth sütun başlığıdır. Kalathos yüzeyi iki sıra akanthus yaprakları ile çevrelenmiş olan başlıkta akanthus yapraklarının çerçevesi yuvarlak uçlu, dolgun yaprak parmakları ile şekillendirilmiştir. Alt sıra akanthus yapraklarının arasından ikinci sıra yaprak kümeleri çıkmaktadır. İkinci sıra yaprak kümelerinin uç kısmı fazlaca dışa taşkın işlenmiştir. Kaulis kökleri ise fazla uzun işlenmemiş olup yüzeyleri yivlendirilmiştir. Akanthus yapraklarının bittiği
yerden başlayan ve abaküs kısmına kadar uzanan dil motifi işlenmiş olup bu durum Hellenistik Dönem’de Pergamonlu mimarların yaygınlaştırdığı, sonrasında ise M.S. 1. ve 2. yüzyılda yeniden moda haline gelmiştir. Üstte ion kymationu alt tarafında ise ranke bezemesi friz bloğu parçasıdır. Küçük boyutlu olan friz bloğu parçası Erken Roma Dönemi’ne tarihlenmektedir. Tasnifini yaptığımız bir diğer mimari parçayı da Geç Roma Dönemi'ne ait sütün altlıkları oluşturmaktadır. Plinthe üzerinde Attik - İon tipli torus, trokhilos, torus dizilimlidir (Resim 11). Iasos’a özgü beyaz damarlı kırmızı renkli mermerden yapılmış 150 cm. yüksekliğinde 40 cm. genişliğinde ve 90 cm. yüksekliğinde 65 cm. genişliğinde fil ayağı şeklinde tasarlanmış Bizans Dönemi'ne ait taşıma fonksiyonundan çok bezeme amaçlı kullanılan iki adet sütunce de dikkati çekmektedir.
Buluntular > Kalıntılar

Kentin kurulmuş olduğu yarımada yaklaşık 900x450 m ölçülerinde ve deniz seviyesinden 80 m yüksekliktedir. Üzerinde bir castrumun yer aldığı kıstak, anakaradaki ovadan gelen bir ırmağın getirdiği alüvyonla oluşmuştur. Yarımadanın ortasındaki tepe kentin akropolisidir. Üzerindeki castrumu çevreleyen surlar MS 12-13. yüzyıla aittir.