stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kırmızı hap ve mavi hap

Kırmızı ve mavi hap
Kırmızı ve mavi hap, hoş olmayan bir gerçekliği ortaya çıkaran kırmızı hapın veya keyif veren bir bilgisizlikte kalmak için mavi hapın arasındaki seçimi temsil eden bir semboldür. Terim doğrudan 1999 yılı yapımlı Matrix filminden türemiştir.
Politik Metafor Olarak Kullanımı

Kırmızı hap ve mavi hap metaforu, Feminizm karşıtı ve Erkek hakları savunucusu Kırmızı hap (Fikir akımı) hareketi tarafından politik ve sosyal uyanışı temsil etmek için kullanılmaktadır. "The Red Pill" (2016) Cassie Jaye'nin yönettiği bu belgesel, erkek hakları hareketini ve Kırmızı Hap felsefesini derinlemesine incemektedir.
Bulbophyllum abbreviatum

Bulbophyllum abbreviatum, Bulbophyllum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Mortal Kombat 1

ilk Mortal Kombat oyunu için Mortal Kombat (1992 video oyunu) sayfasına bakınız.
| Mortal Kombat 1 |
| --- | --- |
Liu Kang'in yer aldığı kapak resmi
Geliştirici: NetherRealm Studios
Yayımcı: Warner Bros. Interactive Entertainment
Yönetmen: Ed Boon
Besteci: Wilbert Roget II
Seri: Mortal Kombat
Motor: Unreal Engine 4
Platformlar: PlayStation 5 Windows Xbox Series X/S Nintendo Switch
Çıkış: 14 Eylül 2023
Tür: Dövüş
Modlar: Tek oyunculu, Çok oyunculu
Mortal Kombat 1, NetherRealm Studios tarafından geliştirilen ve Warner Bros. Interactive Entertainment tarafından yayımlanan dövüş video oyunudur. Mortal Kombat serisinin on ikinci ana oyunudur ve serinin Mortal Kombat (2011)'dan sonraki ikinci reboot'udur. 19 Eylül 2023'te Windows, PlayStation 5, Xbox Series X/S ve Nintendo Switch için piyasaya sürüldü.
Oyunun bir reboot olmasının yanı sıra, Mortal Kombat 1; 2019 yapımı Mortal Kombat 11'in devamı niteliğindedir ve doğrudan MK11'in genişleme paketi Aftermath hikâyesinin sonunda Liu Kang'in oluşturmuş olduğu yeni zaman çizelgesinde geçmektedir. Bu yeni zaman çizelgesinde, Fire God Liu Kang, Outworld'deki son Mortal Kombat turnuvasına katılmak üzere bir dövüşçü grubu toplarken, Titan Shang Tsung'un oluşturduğu bir ittifakla mücadele etmektedir.
Mortal Kombat 1'in PlayStation 5, Xbox Series X/S ve Windows sürümleri eleştirmenlerden genel olarak olumlu eleştiri ve övgüler almıştır; görsel grafikler, karakter kadrosu ve yeni mekanikler övülmüş, ancak mikro işlemeler için eleştirilmiştir. Oyunun Nintendo Switch sürümü; teknik sorunları, grafikleri ve uzun yükleme süreleri nedeniyle olumsuz eleştiriler almıştır. Mortal Kombat 1, Kasım 2023 itibarıyla neredeyse 3 milyon kopya satmıştır.
Oynanış

Mortal Kombat 1; bir hikâye modu, çevrimdışı oynanan modlar ve roll-back netcode'lu çevrimiçi çok oyunculu gibi oyun modlarını içermektedir. 27 Şubat 2024'te Mortal Kombat serisinde bir ilk olan cross-play ve cross-progression desteği oyunun Nintendo Switch versiyonu dışında tüm platformlarda verildi. Oyun, Mortal Kombat 11'deki Towers of Time modunda kullanılabilen Tag Asisst dövüşçülerine benzer şekilde oyuncuya dövüşler sırasında yardım sağlayan 'Kameo Fighters' adlı bir özellik içerir. Bu karakterler ana kadrodan ayrıdır ve her dövüşten önce seçilir. Her Kameo Fighter tarafından sağlanan iki yardım türü vardır: oyuncu yerde hasar almıyorken gerçekleştirebildiği Summon'lar (Çağırma) ve oyuncunun ne yaptığına bakılmaksızın gerçekleştirilebilen Ambush'lar. Kameo Dövüşçüleri kendi Fatality'lerini ve Brutality'lerini gerçekleştirmek için de çağırılabilirler. Ayrıca, seçilen Kameo Fighter, oyuncuların dövüşte ne kadar sağlığa sahip olacağını da etkiler.
Mortal Kombat 11 (2019)'de ilk kez tanıtılan Fatal Blow'lar, farklı bir işlevsellikle geri döndü. Bu özel hareketler MK11'de olduğu gibi hala bir oyuncunun sağlığı %30'un altına düştüğünde tetiklenebilir, ancak bu oyunda Fatal Blow; bir oyuncu ve bir Kameo Fighter arasında işbirlikçi saldırı hareketleri olarak gerçekleştirilir, her biri aynı anda bir saldırı yapar. Ayrıca, Fatal Blow sırasında gerçekleştirilen sinematik vuruş animasyonlarında Mortal Kombat X (2015)'de görülen X-Ray efektleri bulunmaktadır. Ayrıca, hem Mortal Kombat: Armageddon (2006) hem de aksiyon-macera spin-off oyunu Shaolin Monks (2005)'da yer alan Air Kombat kombo sistemi geri dönmüştür.
Tek oyunculu için oyun, önceki oyunlardan olay örgüsüne dayalı Hikâye Modunun ve geleneksel Kule modunun geri dönüşünü sunarken, sezon sistemli 'Invasions' adlı bir oyun modunu tanıtır. Invasions; dövüş mekanikleriyle masa oyunu ve rol yapma oyunu unsurlarını birleştiren bir çevrimiçi moddur. Oyuncular, tahtada hareket ederek her taşındıkları alanda çeşitli zorlukları tamamlarlar ve bu sayede kostümler, oyun içi para veya konsept çizimi gibi ödüller kazanırlar. Her Invasions sezonu yaklaşık altı hafta sürer ve kendi tahtası ve teması vardır. Çok oyunculu oynanış adına; aynı konsolda maç oynamak için 'Local', rekabetçi maçlar bir kural setine sahip olan 'Tournament' ve dünya genelindeki rakiplere karşı oynamak için 'Online' gibi modlar bulunur.
Karakterler

| Ana Kadro | Kameo Dövüşçüleri |
| --- | --- |
 Ashrah  Baraka  General Shao  Geras  Havik  Johnny Cage  Kenshi  Kitana  Kung Lao  Li Mei  Liu Kang  Mileena  Nitara  Raiden  Rain  Reiko  Reptile  Scorpion  Shang Tsung  Sindel  Smoke  Sub-Zero  Tanya  Kombat Pack 1 Ermac  Homelander  Omni-Man  Peacemaker  Quan Chi  Takeda  Khaos Reigns/Kombat Pack 2 Conan  Cyrax  Ghostface  Noob Saibot  Sektor  T-1000 :  Cyrax  Darrius  Frost  Goro  Jax Briggs  Kano  Kung Lao  Motaro  Sareena  Scorpion  Sektor  Shujinko  Sonya Blade  Stryker  Sub-Zero  Kombat Pack 1 Ferra  Janet Cage  Khameleon  Mavado  Tremor 
↑  Hikaye modunu bitirince açılır.
↑  Önce ön sipariş bonusu olarak ve daha sonra çevrimiçi satın alma olarak mevcuttur.
1 2 3 4 5  Oyuncu, profil seviyesini arttırdıkça açılır.
Karakterler > Kameo Dövüşçüleri

Kameo Dövüşçüleri, maçlar sırasında yardımcı olan ve oyuncular için genişletilmiş oyun olanakları yaratan benzersiz bir ortak karakter listesidir. Bu karakterler ana dövüşçü listesinden ayrı olarak seçilir. Bazı karakterler hem kameo savaşçıları hem de temel kadro savaşçıları olarak hizmet edebilir. Misafir karakterler bile kameo dövüşçüsü olarak hizmet edebilir.
Geliştirme

NetherRealm Studios, Mortal Kombat 11 desteğini kestikten sonra Temmuz 2021'de yeni bir proje üzerinde çalıştığını açıkladı. Johnny Cage'in seslendirmeni Andrew Bowen, alelacele silinen bir tweet'te 12. oyunun geliştirilmekte olduğunu belirtmişti. Şubat 2023'te, Warner Bros. Discovery CEO'su David Zaslav, 2022 dördüncü çeyrek kazanç çağrısı sırasında serinin on ikinci oyununun o yıl içinde piyasaya sürüleceğini duyurdu.
18 Mayıs 2023'te NetherRealm Studios, 19 Eylül 2023 tarihinde çıkacak olan Mortal Kombat 1'i duyurdu. Oyun, serinin reboot'udur ve Liu Kang'ın Mortal Kombat 11'de tanrılığa ulaştıktan sonra yarattığı New Era zaman çizelgesinde geçer. NetherRealm Studios ayrıca, oyunun PS5 ve Xbox Series X/S sürümlerinden birine ön sipariş verenlerin Ağustos ayında bir betaya erişeceğini ve oyun çıktıktan sonra NetherRealm'in cross-play ve cross-progression sağlayacağını duyurdu. 1994 tarihli Street Fighter filminde Guile'ı canlandıran Jean-Claude Van Damme'a benzetilen bir Johnny Cage dış görünümü, premium indirilebilir içerik olarak satışa sunulacak. Oyunun PS5 ve Xbox Series X/S sürümleri NetherRealm Studios, Windows sürümleri QLOC ve Nintendo Switch sürümü Shiver Entertainment ve Saber Interactive tarafından geliştirildi.
Geliştirme > Pazarlama

Ağustos 2023'te Dave Bautista, orijinal Mortal Kombat (1992) için 1993'teki "Mortal Monday" reklamına bir saygı duruşu niteliğinde olan bir fragmanda yer aldı. Ertesi ay, Amerikalı aktris Megan Fox'un Nitara karakterini seslendireceği açıklandı, ancak bu durum oyunun çıkışıyla birlikte oyuncular tarafından çok kötü karşılandı.
Yayımlanma

Mortal Kombat 1, oyunun Kollector's Edition ve Premium Edition sürümlerini sipariş edenler için 14 Eylül 2023'te Nintendo Switch, PlayStation 5, Windows ve Xbox Series X/S platformlarında piyasaya sürüldü. Standart Sürüm'ü satın alanlar ise oyuna 19 Eylül 2023'te erişim sağladı.
Yayımlanma > İndirilebilir içerik

Johnny Cage'in Jean-Claude Van Damme'a benzeyen bir kostümü, premium indirilebilir içerik olarak mevcuttur; geliştiriciler daha önce Van Damme'ın orijinal Mortal Kombat'ta Johnny Cage karakterini canlandırmasını istemişlerdi. İlk Kombat Paketi, 2023 San Diego Comic-Con sırasında duyuruldu ve 2015'teki Mortal Kombat X'ten Ermac, Quan Chi, Takeda gibi üç geri dönen karakter ve Image Comics'in Invincible serisinden Omni-Man, DC Comics'ten Peacemaker ve Dynamite Entertainment'ın The Boys serisinden Homelander gibi üç konuk karakterden oluşmaktadır. Paketin detayları, daha önce Amazon İtalya'da bir listeleme aracılığıyla sızdırılmıştı.
Invincible animasyon dizisinin ikinci sezonunun fragmanıyla aynı zamana denk gelecek şekilde, aktör J.K. Simmons'un seriden Omni-Man rolünü yeniden canlandıracağı duyuruldu. Ağustos 2023'te seslendirme sanatçısı Jamieson Price'ın Mortal Kombat X'teki Ermac rolünü yeniden canlandıracağı açıklandı. Aynı ay içinde Gamescom 2023 sırasında Ed Boon, John Cena'nın Peacemaker karakterini seslendireceğini doğruladı. Bu karakter, hem The Suicide Squad filminde hem de Peacemaker televizyon dizisinde John Cena tarafından canlandırılmıştı. Oyunun çıkışına yakın bir zamanda, Ed Boon, John Wick'i potansiyel bir konuk karakter olarak getirme girişiminde bulunulduğunu ve ayrıca Kenshi için Keanu Reeves'in bir kostümü olarak eklenmesinin planlandığını açıkladı. Kasım 2023'te, aktör Antony Starr, The Boys televizyon dizisindeki Homelander rolünü DLC için yeniden canlandırmayacağını bir Instagram yorumunda açıkladı. Haziran 2024'te, dizinin dördüncü sezonunun yayınlanmasıyla birlikte, Jake Green'in karakterin yeni seslendirmeni olarak duyuruldu. Ayrıca, Ed Boon, Michonne karakterini The Walking Dead'den bir konuk karakter olarak getirme girişiminde bulunulduğunu ancak sonunda Omni-Man ile ilerlemeye karar verildiğini açıkladı.
2024 San Diego Comic Con'da bir panel sırasında, altı yeni oynanabilir karakter içeren Khaos Reigns adlı bir DLC hikâye genişlemesi duyuruldu. Noob Saibot ve kadın versiyon Sektor/Cyrax'ın, genişleme paketiyle birlikte 24 Eylül 2024'te piyasaya sürülecek, Ghostface (Scream serisinden), Conan the Barbarian (1982 yapımı filmden) ve T-1000 (Terminator 2: Kıyamet Günü'nden) gibi konuk karakterler ise daha sonraki bir tarihte yayımlanacak. Roger L. Jackson ve Robert Patrick, sırasıyla Ghostface ve T-1000 rollerini yeniden canlandıracaklar, Arnold Schwarzenegger ise daha önce Mortal Kombat 11'de T-800 için yüz modeli olarak görev aldıktan sonra Conan için benzerliğini sağlayacak.
Bulbophyllum acanthoglossum

Bulbophyllum acanthoglossum, Bulbophyllum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Bulbophyllum abbrevilabium

Bulbophyllum abbrevilabium, Bulbophyllum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Hakkı Devrim

| Hakkı Devrim |
| --- | --- |
Doğum: 9 Şubat 1929 Denizli, Türkiye
Ölüm: 15 Haziran 2016 (87 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Kilyos Mezarlığı, İstanbul
Evlilik: Gülseren Devrim (ö. 2008)

Hakkı Devrim (d. 9 Şubat 1929, Denizli – ö. 15 Haziran 2016, İstanbul), Türk gazeteci ve yayımcı.
Hayatı

Hakkı Devrim, 9 Şubat 1929 tarihinde Denizli'de dünyaya geldi. 1947 yılında Kabataş Erkek Lisesini bitirdi. 1951 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu. 1950–1954 yılları arasında İstanbul Radyosu söz ve temsil yayınlarında reji asistanı olarak çalıştı. 1952 yılında Son Saat'te röportaj yazarı olarak gazeteciliğe başladı. Daha sonraları Tercüman, Havadis, Yeni Sabah, Ege Ekspres ve Tasvir gazetelerinde çeşitli görevlerde bulundu. Yeni Sabah'ta genel yayın yönetmenliği yaptı; "Fısıltı" köşesinin yazarıydı. 1965'te Meydan Dergisi'nin kurucuları arasında yer aldı. Meydan Larousse ansiklopedisinin genel yayın müdürlüğünü yaptı. 1973 yılında arkadaşlarıyla birlikte Kaynak Kitaplar Yayınevi'ni kurdu. Bir süre basın-yayın dünyasından uzaklaştıktan sonra 1990'da Doğan Yayın Grubu'nda gazeteciliğe döndü ve tanıtım (promosyon) programlarında yer alan ansiklopedilerin hazırlanmasına katıldı. Daha sonraları AD Kitapçılık'ta Genel Yayın Yönetmeni olarak çalıştı. 1995'te Posta'da Telaynak köşesini yazdı. CNN Türk'te "Hakkıyla Sohbet" ve "Günbegün" adıyla sohbet programları yaptı. 2005–2011 yılları arası Erol Günaydın ile beraber Okan Bayülgen'in birçok programında daimî konuk oldu. 2009 yılında Kanalizasyon filminde oynadı. 1996'dan 2011'de Doğan Grubu ile yolları ayrılana kadar Radikal'deki Cihannüma adlı köşesinde yazdı. 26 Nisan 2008 tarihinde eşi Gülseren Devrim öldü. Bir süredir kanser tedavisi gören Hakkı Devrim, yaşının da verdiği sorunlardan kaynaklı olarak 15 Haziran 2016'da evinde öldü.
Yayımladığı eserler

Türkiye 1923-1973 Ansiklopedisi (4 c., 1974; 1 ek c., 1981),
Başlangıcından Bugüne Dünya Tarihi (3. c., 1974),
Elörgüsü Ansiklopedisi (3. c., 1975).
Meydan Larousse (12 c.,1969-1973)
Hazırlanmasında katkıda bulunduğu eserler

Memo Larousse,
Théma Larousse,
Dictionnaire Larousse,
Büyük Larousse,
Demokrasinin 50 Yılı,
Axis 2000
Stereotip

Dünya halklarının 18. yüzyıldan kalma bir Hollanda gravüründe tasviri
Stereotip (Yunanca: στερεός stereos, "devamlı"; τύπος typos, "tip"), sosyal psikolojide belirli birey türleri veya belli davranış biçimleri hakkında yaygın olarak benimsenen herhangi bir düşüncedir. Psikoloji içerisinde ve diğer dallara yayılmış olarak, kendi genişletilmiş tanımlamalarını sağlayan farklı kavramsallaştırmalar ve stereotip kuramları bulunmaktadır. Bu tanımlardan bazıları ortak noktaları paylaşır, ancak her biri diğerleriyle çelişebilecek benzersiz yönleri de barındırabilir.
Açık Stereotipler

Açık bir stereotip, bir kişinin farkında olduğu ve insanları yargılarken bilinçli olarak kullandığı stereotipleri (önyargıları) ifade eder. A kişisi, G grubundan belirli bir B kişisi hakkında yargılarda bulunuyorsa ve A kişisi G grubuna yönelik açık bir stereotipe sahipse, bu durumda önyargılar bilinçli yaklaşılarak kısmen hafifletilebilir. Ancak, bir stereotipin bilincinde olmanın getirdiği önyargıyı dengeleme çabaları, çoğu zaman stereotipin oluşturduğu önyargıyı doğru bir şekilde değerlendirememek, yani ya küçümsemek ya da abartmak nedeniyle gerçek anlamda tarafsız olmayı zorlaştırır.
Örtülü Stereotipler

Örtülü stereotipler, bireylerin bilinçaltında yer alan ve bilinçli veya farkındalık sahibi olmadıkları stereotiplerdir. "Örtülü stereotipler, anlamsal (bilgi) bellekteki çağrışım ağları ve otomatik aktivasyon kavramlarına dayanarak inşa edilir." Örtülü stereotipler, bir sosyal grup ile bir alan veya özellik arasında insanların otomatik ve istemsiz olarak kurduğu bağlantılardır. Örneğin, kadınların ve erkeklerin başarılı bir elektrikçi olma konusunda eşit derecede yetenekli olduğuna inanılabilir, ancak aynı zamanda birçok kişi elektrikçileri erkeklerle daha fazla ilişkilendirebilir.
Sosyal psikolojide, bir stereotip, belirli türde bireyler veya belirli davranış şekilleri hakkında yaygın olarak benimsenen herhangi bir düşüncedir ve bu bireylerin veya davranışların tamamını bir bütün olarak temsil etmeyi amaçlar. Bu düşünceler veya inançlar gerçeği yansıtabilir ya da yansıtmayabilir. Psikoloji ve diğer disiplinlerde, stereotip kavramı üzerine farklı kavramsallaştırmalar ve teoriler vardır; zaman zaman ortak noktalar paylaşsa da, çelişkili unsurlar da içerebilir. Sosyal bilimlerde ve psikolojinin bazı alt disiplinlerinde bile, bazen diğer kültürler hakkında varsayımlar içeren teorilerde stereotipler yeniden üretilmekte ve tanımlanabilmektedir."
Etimoloji

Stereotip terimi, Fransızca séréotype sıfatından gelir ve Yunanca στερεός (stereos), "devamlı" ve τύπος (typos), "tip", dolayısıyla bir veya daha fazla fikir üzerinde sağlam izlenim sözcüklerinden türemiştir. Terim ilk kez 1798 yılında matbaacılık sektöründe Firmin Didot tarafından herhangi bir tipografiyi kopyalayan baskı plakasını tanımlamak için kullanıldı. Kopya baskı plakası veya stereotip, baskı için orijinalin yerine kullanılır. Basım dışında, stereotipe İngilizce'de ilk atıf 1850'de "değişmeden devam eden görüntü" anlamına gelen bir isim olarak yapıldı. Ancak stereotipin modern psikolojik anlamda ilk kez Amerikalı gazeteci Walter Lippmann tarafından Public Opinion (Türkçe: Kamuoyu) adlı eserinde kullanılması 1922 yılına kadar gerçekleşmedi.
Nikolay Yakovleviç Marr

| Nikolay Yakovleviç  Marr |
| --- | --- |

Doğum: 6 Ocak 1865 Kutaisi, Gürcistan
Ölüm: 20 Aralık 1934 Leningrad
Meslek: Arkeolog ve Filolog
Tanınma nedeni: Yafetik teori

Nikolay Yakovleviç  Marr (Gürcüce: ნიკოლოზ იაკობის ძე მარი, Nikoloz İakobis dze Mari ya da kısaca ნიკო მარი, Niko Mari; Rusça: Николай Яковлевич Марр, Nikolaj Jakovlevič Marr; 6 Ocak 1865, Kutaisi, Gürcistan - 20 Aralık 1934, Leningrad) Gürcistan kökenli Rus dilbilimcisi ve oryantalist. Günümüzde Türkiye sınırları içinde bulunan tarihsel Şavşeti ve Klarceti bölgelerine 1904 yılında yaptığı gezinin notları önemli eserler arasında sayılır. Daha sonra çalışmalarını Marksizm çerçevesine içine oturtan Marr'ın öne sürdüğü teoriler 1950'li yıllara kadar Sovyetler Birliği'nde resmi olarak tanınmıştır. Zira Marr, teorilerini Marksizm ile ilişkilendirmiş ve devlet desteği görmüştür.
Hayatı

İskoç bir baba (James Murray) ve Gürcü bir anne (Agathia Magularia)den doğan Marr'ın ana dili Gürcüceydi. Ancak ailesinde farklı diller aynı anda konuşulmaktaydı. Kutaisi'de lisesini özel dil yeteneği belgelenerek bitirdi. 1884 yılında Rusya'da Sankt-Petersburg Devlet Üniversitesi'ne kayıt oldu ve burada Gürcüce'nin yanı sıra, Ermenice, Sami diller ve Kafkas dilleri üzerine eğitim aldı. 1891 yılında Ermenice üzerine hazırladığı tezi ile doçent oldu. 1901'de profesör, 1911 yılında oryantal fakültesi dekanı ve 1912 yılında da Rus bilimler akademisi üyesi olmuştur.
Bilimsel çalışmaları

Marr'ın kontrolü altında 1892-1893 ve 1904-1917 yılları arasında bugün Türkiye'nin kuzeydoğusunda bulunan, bir zamanlar Pakraduni Hanedanlığı'nın başkentliğini yapmış Ani şehrinde ilk arkeolojik kazılar yapılmıştır. 1911-1912 yılları arasında ayrıca Joseph Orbeli ile Toprakkale'de kazılara katılmıştır. Ayrıca Marr Gürcü filolojisinin kurucusu olarak kabul edilir. Eski Ermenice ve Eski Gürcüce üzerine başucu kitapları yazmıştır. Tüm bu uğraşlarının yanı sıra günümüzde hala konuşulan Lazca, Abhazca, Megrelce, Svanca gibi Kafkas dilleri üzerine çalışmalar yapmıştır.
Bilimsel çalışmaları > Yafetik Teori

Marr kendi geliştirdiği yafetik teori ile bilinmektedir. Bu teoriye göre Kafkas, Bask, Sami ve Hami dilleri aynı temele sahiplerdir. 1924'te bütün dillerin ortak tek bir eski dilden ortaya çıktığını ve bu eski dilde ünlem ifade eden sal, ber, yon ve rosh olmak üzere 4 ifade olduğunu duyurdu. Diller farklı gelişme aşamalarına sahip olsalar da onların ünlem ifadelerini rekonstre edebilmek ona göre mümkündü.
Marr, bilimsel tezini desteklemek için Marksizmi kullanmıştır. Onun hipotezine göre bütün modern diller nihai bir dile (komünist halkın diline) evrilme eğilimi göstermekteydiler. Öne sürülen bu teori Komünist Parti ve Hükûmet tarafından kabul gördü. Marr'a göre dilin zaman içinde farklılaşmasının nedeni, farklı toplumsal sınıfların seslere farklı anlamlar atfetmesiydi. Bu durumda dil, aynı etnik kökenden gelen insanları birleştirirken farklı etnik grupları birbirinden ayıran bir unsur olamazdı. Dile ulusal bir rol biçmek, burjuva milliyetçilerinin düştüğü bir yanlıştı. Bunu izleyen dönemde Rusya Milli Kütüphanesi'nin yöneticiliği dahil olmak üzere farklı görevler üstlendi ve 1933 yılında Lenin Nişanı ile ödülldirildi.
Bilimsel çalışmaları > Stalin'in fikirleri, 1950 sonrası

1950 yılında Pravda'da yayınlanan okur mektuplarında Stalin, uzun yıllar boyunca Marr'ın tezlerini desteklemiş olmasına rağmen bu konu hakkındaki fikirlerini değiştirmeye başladı. Marr'ın teorisine göre dil toplum'un Üstyapı'sına aitti. Bu nedenle Marksist teoriye göre, Komünizm'in dünyada kazanacağı zaferi izleyecek uluslarüstü bir sosyalizm dilinin ortaya çıkacağını müjdelemek mümkündü.
Dilbilim üzerine yayınlanan bu mektuplarda Stalin, dilin bağımsız ve Altyapı ve Üstyapı'dan bağımsız olduğunu ileri sürdü. Dil bir sınıf meselesi olmaktan ziyade, halka aitti. Bütün dillerin bir araya gelmesi, bu o dillerin yeni bir dil oluşmasına vesile olmaktan ziyade, bu diller arasındaki bir dilin diğerleri karşısında zafer kazanması ile sonuçlanırdı. Bu dil de Rusça olacaktı. Alman tarihçi Rauch'un öne sürdüğüne göre bu durum komünist ideolojinin sovyet vatansever/milliyetçi çizgiye yöneldiğinin göstergesidir.
Şavşeti ve Klarceti günlükleri

Nikolay Marr'ın önemli eserlerinden biri, Türkçe adıyla Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri adlı eseridir. İlk kez 1911 yılında Дневник Поездки в Шавшетию и Кларджетию adı altında Rusça yayımlanan Klarceti ve Şavşeti üzerine gezi günlükleri, uzun zaman boyunca bu iki tarihsel bölge üzerine en güvenilir kaynak veya kaynaklardan biri sayılıyordu. Bu bölgelerle ilgili daha sonra pek çok araştırma yapılmış olmakla birlikte, 1904 yılından sonra bu bölgelerde çok fazla değişiklik meydana geldiği için Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri önemini bugün de korumaktadır. Nikolay Marr'ın o tarihte tespit ettiği folklorik, etnografik malzemeler ve tarihsel yapıların önemli bir kısmı ortadan kalkmıştır. Öte yandan yeniden yayımlanmadığı için bu kaynağa ulaşmak da mümkün olmuyordu. Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri, Rusça yayımlanmasından yüz yılı aşkı bir süre sonra, 2015 yılında „შავშეთსა და კლარჯეთში მოგზაურობის დღიურები" (Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri) adı altında Gürcüce basılmıştır.
Türkçeye çevrilen eserleri

Nikolay Marr'ın Lazistan'daki yolcuğuna dair notlarını içeren eseri, 2016 yılında, Aras Yayıncılık tarafından Lazistan'a Yolculuk adıyla yayımlanmıştır.
Eserleri

Н. Я. Марр, И. А. Орбели, Археологическая экспедиция 1916 года в Ван. Петроград 1922.
Der japhetitische Kaukasus und das dritte ethnische Element im Bildungsprozess der mittelländischen Kultur. Kohlhammer, Berlin/Stuttgart/Leipzig 1923
Rith chowrobs iapheturi enathmecniereba? Petrogradskij Institut živych vostočnych jazykov, Petrograd, 1923
Basksko-kavkazskie leksičeskie paralleli. Mecniereba, Tbilisi 1987
O jazyke i istorii abchazov. Izdat. Akad. Nauk SSSR, Moskva [u.a.] 1938
Ani: rêve d'Arménie. Anagramme Éd., Paris 2001, ISBN 2-914571-00-3
Jafetidologija. Kučkovo Pole, Moskva 2002, ISBN 5-86090-049-X
Dipnotlar

↑  Tuğba Tanyeri-Erdemir, Agency, Innovation, change, continuity: considering the agency of Rusa II in the production of the imperial art and architecture of Urartu in the 7th Century BC.
↑  Ani şehrindeki kazılar hakkında bilgi:http://www.virtualani.org/marr/index.htm 14 Kasım 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
↑  "Arşivlenmiş kopya". 13 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2018.
↑  Georg von Rauch: Geschichte des bolschewistischen Rußland, 2., überarbeitete Auflage, Frankfurt / Hamburg 1963 (Wiesbaden 1955), S. 402.
↑  Georg von Rauch: Geschichte des bolschewistischen Rußland, 2., überarbeitete Auflage, Frankfurt / Hamburg 1963 (Wiesbaden 1955), S. 403.
↑  Niko Mari, Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri (შავშეთსა და კლარჯეთში მოგზაურობის დღიურები), Batum, 2015(Birinci basım: 1911, Petersburg, Rusça), s. 5-6 9 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-434-11-2
↑  Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Rusçadan çevren: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, 127 s. ISBN 9786055753634.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 90083908  BNE: XX1103587  BNF: cb130915529 (data)  CiNii: DA00976331  GND: 118731165  ISNI: 0000 0001 1607 4459  LCCN: n80159251  LNB: 000188214  NKC: jn19990210408  NLA: 35329184  NLI: 987007265186705171  NTA: 070081239  RERO: 02-A013489466  SUDOC: 050121553  Trove: 913620  VIAF: 23163683   WorldCat (LCCN): n80-159251 
Nikolay Marr, 2014 yılına ait Ermenistan pulu
Nikolay Marr'ın Şavşeti ve Klarceti gezisi sırasında çektiği fotoğraflarda biri. Surevani köyündeki kilise kalıntıları, 1904.