Fenerbahçe-Galatasaray derbisi (basketbol)
Kadınlar > Tarihçe > Galatasaray üstünlüğü (1990-1998)

Fenerbahçe Türkiye Ligi'ne yükseldiğinde ezeli rakibi Galatasaray son üç sezondur ligde mücade etmekte olup, iki şampiyonluk kazanmıştı ve Türkiye'nin n güçlü kadrosuna sahipti. Sarı-laicvertlilerin de güçlü bir kadro kurmalarıyla 1990-91 sezonu Fenerbahçe ve Galatasaray arasındaki şampiyonluk yarışına sahne oldu. 20 Ekim 1990 tarihinde iki takım 10 yıl aradan sonra ve bu kez iddialı bir maçta karşı karşıya gelirken Galatasaray 69-64 galip gelmeyi bildi (aynı gün oynanan erkekler voleybol karşılaşmasında da Galatasaray Fenerbahçe'yi 3-2'lik sonuçla yenmeyi başarmıştı). Galatasaray bu galibiyetle Fenerbahçe'yi 35 yıl aradan sonra mağlup etmeyi başarmıştı. Bu karşılaşmanın 19 Ocak 1991 tarihindeki rövanşı ise bir anlamda ligin şampiyonunu belirleyecekti, zira bir puan gerideki Fenerbahçe'ye altı sayılık bir galibiyet liderliği getirecekti. Maça süratli başlayan sarı-lacivertliler ilk 15 dakikada 33-20 öne geçerken devreyi de 44-34 önde kapadılar. İkinci yarıda oturmuş kadrosunun avantajını kullanan ve dar kadrolu Fenerbahçe'nin yorulmasını değerlendiren Galatasaray maçı 72-68 kazanırken, bir anlamda şampiyonluğu garantiledi. İki kulübün başkanları Alp Yalman ve Metin Aşık yan yana izlediği ve Lütfi Kırdar Spor Salonu'nun tamamen dolduğu bu tarihi maçta takımların kadroları ve oyuncuların attıkları sayılar şu şekildeydi:
Fenerbahçe: Adrian Vickers 29, Özlem Okumuş 14, Derya Taşçı 12, Semra 11, Sema Böler 2, Güldal Rumani, Pınar, İlke.
Galatasaray: Myriam Henningsen 22, Pınar Baysan 18, Müge Kolday 12, Nurgül Söylemez 12, Özlem Özbek 2, Aycan Yeniley 4, Etkin Ünal 2, Canan Nilgün Bakır.
Sezonun sonunda ise dönemin statüsü gereği ligin ilk iki sırasında yer alan Fenerbahçe ve Galatasaray Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Kupası için karşı karşıya geldiler ve Fenerbahçe maçı 70-64 kazanarak hem kupayı müzesine götürdü, hem kaybettiği lig şampiyonluğunu telafi etti, hem de 11 yıl sonra ezelî rakibini yenmenin sevincini yaşadı. 4 Nisan 1991 tarihli bu maçta ezeli rakipler ilk kez İstanbul dışında karşı karşıya gelmişlerdi. Bir sonraki sezon Fenerbahçe daha da güçlendi ve Lig bir kez daha Fenerbahçe-Galatasaray çekişmesine sahne oldu. 4 Nisan 1992 tarihli maçta bir puan öndeki Fenerbahçe'ye şampiyonluk için galibiyet yetecekken son saniye pota dibinden kaçırılan sayıyla sarı-lacivertliler 63-62 yenildi ve Galatasaray dördüncü şampiyonluğuna ulaştı.
Bu tarihte, ezeli rekabette kırılma anlarından biri gerçekleşti. Fenerbahçe yönetimi şubeyi kapatma düşüncesiyle yaz dönemini hareketsiz geçirirken, Galatasaray Fenerbahçe'nin yıldız oyuncusu Derya Taşçı ile ulusal oyuncular Çelen Kılınç ve Handan Özbek'in yanı sıra, iki yeni Amerikalı transfer ederek 1992-93 sezonu için adeta rakipsiz bir kadro kurdu. 1992-93 sezonunda ayrıca kadınlarda ligde play-off sisteminin ilk kez uygulanmaya başlandı; ayrıca Cumhurbaşkanlığı Kupası ve Türkiye Kupası hayata geçirildi. Avrupa Kupalarında başarı hedefleyen ve ulusal oyuncuları bünyesinde barındıran Galatasaray 1992-93 sezonundan 1997-98 sezonuna kadar altışar kez lig, Türkiye Kupası ve Cumhurbaşkanlığı Kupası şampiyonu oldu ve benzersiz bir hegemonya kurdu.
Bu süre içinde ise Fenerbahçe 1993-94 sezonunda kadrosunu gençleştirdi. 1994 yılında Türkiye şampiyonu olan genç takıma yapılan takviyelerle müteakip iki sezon tekrar şampiyonluğa oynayan Fenerbahçe, Galatasaray'ın üstünlüğünü kırmayı başaramadı. İki takım 1994-95 üç kulvarda, 1995-96 sezonunda ise sadece ligde finallerde karşı karşıya geldilerse de tüm maçlarda gülen taraf Galatasaray oldu. Fenerbahçe sadece 1996 yılındaki finalin ikinci maçında galibiyete yaklaştı, bir ara 13 sayı öne geçtiği maçta rakibine yakalandı ve normal süre 91-91 bitti. Uzatmalarda ise deneyimiyle Galatasaray ezeli rakibini mağlup ederek sekizinci şampiyonluğuna ulaştı. Karşılaşma, iki takımın attığı toplam 209 sayıyla en skorlu Fenerbahçe-Galatasaray maçı olarak tarihe geçti.
Müteakip iki sezon Fenerbahçe kadın basketbol takımı kendisini kapanma tartışmalarının ortasında buldu. Sonuçta Yönetim Kurulları devam kararı aldılarsa da, iyice zayıflayan ve yıldızları Serap Köz ile Arzu Özyiğit'i Galatasaray'a kaptıran Fenerbahçe bir kez daha rekabetin zayıf kanadı oldu. Nitekim 28 Eylül 1997 tarihli maçta Galatasaray Fenerbahçe'yi Abdi İpekçi Arena'nda 98-41 yenerken ezeli rekabetteki en farklı sonuca imza attı. Rövanşta da Fenerbahçe'yi 88-46 yenen Galatasaray ezeli rakibine iki maçta toplam 99 sayı fark atmıştı. Fenerbahçe'nin tamamen yerli oyuncularla mücadele ettiği, Galatasaray'ın ise ulusal oyuncuların yanına yıldız Amerikalı oyuncuları eklediği bu dönemde Galatasaray 17 Eylül 1991'den 4 Nisan 1999'a kadar yaklaşık 7,5 yıl içinde toplam 25 karşılaşmada Fenerbahçe'ye galibiyet şansı tanımamıştı. Buna karşılık, rekabetin tek taraflı olduğu bu ortamda Türkiye'de kadın basketbolu erkeklerde 1993 yılından beri gözlenen patlamayı yapamamış ve millî takım 2005 yılına kadar Avrupa Kadınlar Basketbol Şampiyonası'na katılamamıştı. Bu dönemde millî takımın sağladığı tek uluslararası başarı 1997 Akdeniz Oyunları'nda Hırvatistan'ın ardından kazandığı ikincilik oldu.