90377 Sedna

| --- | --- |
Sedna, Hubble Uzay Teleskobu'ndan alınan bu görüntüde yalnızca tek bir pikseli kapsıyor.
Keşif
Keşfeden: Michael Brown Chad Trujillo David Rabinowitz
Keşif tarihi: 14 Kasım 2003
Adlandırmalar
MPC belirtmesi: (90377) Sedna
Adın kaynağı: Sedna (İnuit deniz ve deniz hayvanları tanrıçası)
Alternatif adlandırma: 2003 VB12
Küçük gezegen kategorisi: TNO · ayrık sednoid cüce gezegen
Sıfatlar: Sednian
Sembol:  (çoğunlukla astrolojik)
Yörünge özellikleri
Dönem 31 Mayıs 2020 (JD 2458900.5)
Belirsizlik parametresi 2
Gözlem yayı: 30 yıl
İlk önkeşif tarihi: 25 Eylül 1990
Günöte: 937 AU (140 milyar km)
Günberi: 76,19 AU (11,4 milyar km)
Yarı büyük eksen: 506 AU (76 milyar km) veya 0,007 ly
Dış merkezlik: 0,8496
Yörünge periyodu: 11.390 y (barisentrik)
Kavuşum dönemi: 11.408 Miladi yıl
Ortalama yörünge hızı: 1,04 km/s
Ortalama ayrıklık: 358,117°
Ortalama devinim: 0° 0d 0.289s / gün
Eğiklik: 11,9307°
Çıkış düğümü boylamı: 144,248°
Günberi zamanı: ≈ 18 Temmuz 2076
Perihelyon açısı: 311,352°
Fiziksel özellikler
Tayf tipi: (kırmızı) B−V=1,24; V−R=0,78
Görünür büyüklük: 20,8 (karşı konum) 20,5 (perihelik)
Mutlak parlaklık (H): 1,83±0,05 1,3
Boyutlar: 995±80 km (termofiziksel model) 1060 ± 100 km (std. ısıl model) 1025 ± 135 km (örtülme çizgisi)
Sinodal dönme süresi: 10,273±0,002 sa (~18 saat daha az olasılıkla)
Geometrik albedo: 0,32±0,06
Sıcaklık: ≈ 12 K (notlara bakınız)
  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam
  
Sedna (küçük gezegen tanımı 90377 Sedna) Güneş Sistemi'nin en dışında yer alan ve 2003 yılında keşfedilen bir cüce gezegendir. Spektroskopisi, Sedna'nın yüzey bileşiminin diğer bazı Neptün ötesi cisimlere benzer şekilde büyük ölçüde su, metan ve azot buzları ile tholinlerin bir karışımı olduğunu ortaya koymuştur. Yüzeyi Güneş Sistemi nesneleri arasında en kırmızı olanlardan biridir. Sedna, tahmini belirsizlikler dahilinde bir uyduya sahip olduğu bilinmeyen en büyük gezegenimsi olarak Ceres ile eşdeğerdir. Yaklaşık 1.000 km'lik bir çapa sahiptir (büyük olasılıkla cüce gezegen Ceres ile Satürn'ün uydusu Tethys'in boyutları arasındadır) ve kütlesi bilinmemektedir.
Sedna, Güneş Sistemi'ndeki en büyük yörüngelerden birine sahiptir ve günötesi (Güneş'ten en uzak mesafe) yaklaşık 937 astronomik birimdir (AU). Bu, Neptün'ün Güneş'e olan uzaklığının 31 katıdır ve gezegenler arası uzayın dış sınırını tanımlayan helyopozun en yakın bölgesinin çok ötesindedir. 2023 itibarıyla Sedna, Neptün'den neredeyse üç kat daha uzakta 84 AU (13 milyar km) mesafede Güneş'e en yakın yaklaşımı olan günberi yakınındadır. Cüce gezegenler Eris ve Gonggong şu anda Güneş'e Sedna'dan daha uzaktadır. Günberi sırasında Sedna'ya yönelik bir keşif uçuşu Jüpiter'in kütleçekimsel yardımı kullanılarak 24,5 yıl içinde tamamlanabilir.
Sedna olağanüstü derecede uzun (basık) bir yörüngeye sahiptir ve Güneş'e en yakın olduğu 76 AU mesafeye ulaşması yaklaşık 11.400 yıl sürer. IAU (Uluslararası Astronomi Birliği) başlangıçta Sedna'yı Neptün'ün kütleçekimsel etkisiyle oldukça uzamış yörüngelere gönderilen cisimlerin oluşturduğu bir grup olan dağınık diskin bir üyesi olarak kabul etti. Bununla birlikte bazı gök bilimciler bu sınıflandırmaya itiraz etmiştir çünkü günberisi, bilinen gezegenlerden herhangi biri tarafından saçılmış olamayacak kadar büyüktür. Bu durum bazı gök bilimcilerin gayri resmi olarak onu iç Oort bulutunun bilinen ilk üyesi olarak belirtmesine yol açmıştır. Bu cisim, 2012 VP113 ve Leleākūhonua'yı da içeren yeni bir yörünge sınıfı olan sednoidlerin prototipidir.
Sedna'nın kaşiflerinden gök bilimci Michael E. Brown, Sedna'nın alışılmadık yörüngesini anlamanın Güneş Sistemi'nin kökeni ve erken evrimi hakkında bilgi sağlayabileceğine inanmaktadır. Güneş'in doğduğu kümedeki bir ya da daha fazla yıldız tarafından etkilenmiş ya da başka bir yıldızın gezegen sisteminden yakalanmış olabilir. Sedna ve benzeri cisimlerin yörüngelerinin kümelendiği bu durum, Neptün yörüngesinin ötesinde bir gezegenin varlığına dair bir kanıt olarak düşünülmektedir.