stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ordubad medresesi
Tarihi

İslam'ın yayıldığı bölgelerde medreselerin inşası Abbâsîler döneminde başlamış, 12. yüzyılda yaygınlaşmıştır. Medrese külliyeleri genellikle cami binalarıyla birlikte inşa edilmiştir. Medrese camileri çoğu durumda cuma camilerinin rolünü de oynamıştır. Bazı durumlarda mevcut cuma camilerinin yanına inşa edilerek bir kompleks oluşturulmuştur. Bunun bir örneği Gence ve Şamahı şehirlerindeki cuma camilerinde oluşturulan külliyelerdir.
Zamanının esas eğitim merkezlerinden biri olan Ordubad medresesi, diğer İslam devletlerinde olduğu gibi, şehrin merkezinde bulunan büyük cuma camisinin yanına inşa edilmiştir. Medresenin finansmanı ve bakımı vakıf tarafından yürütülüyordu. Caminin 100 metre kuzeyinde yer almaktadır. Uzun süre ipekböcekçiliği dairesine ev sahipliği yapan medrese, bazı eklemeler yapılmış ancak orijinal görünümünü korumuştur. Araştırmacılara göre bu medrese, klasik medresenin Azerbaycan'da günümüze ulaşan tek örneğidir.
Medresenin giriş kapısının üzerindeki kitabeden Safevi hükümdarı Şah Sultan Hüseyin (1694–1722) döneminde, devlet aygıtında önemli mevkilerde bulunan kişilerin önderliğinde inşa edildiği anlaşılmaktadır. Medrese Ordubad şehrinin sosyo-politik yaşamında önemli bir rol oynamıştır. "Nahçivan Sancağının Ayrıntılı Kitabı"na göre, bu kitabın derlendiği 1727 yılında medrese, şehirde faaliyet gösteren 30 dükkândan ayda 15 akçe, Tekne hamamının gelirinin yarısı kadar (9 bin akçe), Ordubad islekelesinden 4,800 akçe bağış olarak almıştır. Kitapta ayrıca öğretmenlere, öğrencilere ve medrese çalışanlarına verilen aylık ödemelerin miktarları da yer alıyor. Orta Çağ'ın Ordubad yerlisi olan ve "Ordubadi" mahlasıyla tanınan birçok önemli şahsiyeti bu medresede eğitim görmüştür. Medrese Nahçıvan'da Sovyet iktidarının kurulmasına kadar işlevini sürdürmüşdür.
Omorgus haagi

Omorgus haagi, Omorgus cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Numune, İskenderun

| Numune |
| --- | --- |
Mahalle

 NumuneNumune'nin Hatay'daki konumu 
 Mahallenin haritadaki yeri
 Hatay ilinin Türkiye'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Hatay
İlçe: İskenderun
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 9.518
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 326
İl plaka kodu: 31
Posta kodu: 31230
Numune, Hatay ilinin İskenderun ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2019 | 10.141 |  |
| 2018 | 9.504 |  |
| 2017 | 9.147 |  |
| 2016 | 8.915 |  |
| 2015 | 8.735 |  |
| 2014 | 8.284 |  |
| 2013 | 7.953 |  |
| 2012 | 7.908 |  |
| 2011 | 7.685 |  |
| 2010 | 7.876 |  |
| 2009 | 7.270 |  |
| 2008 | 7.008 |  |
| 2007 | 6.919 |  |
Nokia 7710

| Nokia 7710 |
| --- | --- |

CPU: TI OMAP 1510
Hafıza: 90 MB
Batarya: 1300 mAh Li-Ion pil
Ağırlık: 189 g (6,7 oz)
Ekran: 640 x 320 px, 65,536 renk
İşlemci: 168 MHz ARM925T
Nokia 7710 Nokia tarafından 2 Kasım 2004 yılında piyasaya sunulan akıllı telefon. Seri 90 sisteminde çalıştı. Dokunmatik ekranlı ilk Nokia cihazıydı. 7710, asla piyasaya sürülmeyen Nokia 7700'e dayanıyor. Symbian OS v7.0s sürümü üstünde Series 90 arabirimini çalıştıran Nokia'nın ilk ve tek akıllı cihazıydı. Nokia 770 ve Nokia N800 modelleri cihazın ardılı oldu.
Modelin özellikleri

GSM / HSCSD / GPRS / EDGE 900/1800/1900 MHz şebekeleri ile uyumlu olan 7710 modeli, 640 x 320 piksel çözünürlüğe ve 16 bitlik renk derinliğine sahip geniş bir dokunmatik renkli LCD'ye sahiptir. Ayrıca özel bir güç tasarrufuna sahiptir, modu yalnızca ekranın 640 x 64 pikselini etkinleştirir. 128 MB MultiMedia Card (MMC) tarafından desteklenen 90 MB dahili bellek vardır. Harici bellek 2 GB'a kadar yükseltilebilir.
Ayrıca Nokia 7710, MPEG4, H.263 ve Real Video 8 formatlarında 17 karede / saniyede QCIF çözünürlüğünü destekleyen entegre dijital fotoğraf makinesinin çok formatlı video kaydını sunar. Cihaz 15 karede / s'de tam ekran oynatmayı da destekliyor. Buna ek olarak, bir müzik çalar MP3, AAC, RealAudio 7 ve 8, WAV, MIDI ve AMR formatlarını desteklerken resim izleme de JPEG, GIF, WBMP, BMP, MBM ve PNG formatları için destek ile yerine getirilir.
Bazı seçkin alanlarda pilot projeler nedeniyle opsiyonel bir DVB-H tuner modülü içeren 7710 telefonlar da bulunmaktadır. Model bir uydu alıcısı ile birlikte satıldı ve dünyadaki cep telefonlarında ilk uydu navigasyon sistemi olarak kullanıldı.
Spesifikasyonlar

| --- | --- |
Boyutlar: 128 x 69,5 x 19 mm, 142 cc
Kilo: 189 g
Ekran: 3,5 inç TFT dokunmatik ekran, 65.536 renk, 640 x 320 piksel
GPRS: Sınıf 10 (4 + 1/3 + 2 yuva), 32 i; 48 kbit / s
HSCSD: 43.2 kbit / s
EDGE: Sınıf 10, 236.8 kbit / s
Bluetooth: v1.2
Evrensel Seri Veri Yolu USB: Evet, Pop-Port
Mesajlaşma: SMS, MMS, E-posta
Kamera: 1.3-0.99 megapiksel, yazılıma (1280 x 1024 px - 1152 x 864 px), videoya (QCIF), (firmware sürümü 4.10 güncelleme, 1.3 megapiksel) bağlı olarak.
CPU: ARM 168 MHz
Depolama: MMC bellek kartı (128Mb – 2Gb) + 90Mb dahili bellek
İşletim Sistemi: Symbian OS v7.0s, Seri 90 UI
Diğer Yazılımlar: complete PIM suite  - ofis uygulamaları (kelime işlemci, elektronik tablo ve PowerPoint görüntüleyici),  - E-posta istemcisi (SMTP, POP3, IMAP4) video ve ses çalar, Java MIDP 2.0 uygulamaları
Tarayıcı: WAP / xHTML, Flash 6 desteği olan HTML
Pil: 240 Â ve 342 saat
Orbione

Orbione Bopyridae familyasına bağlı bir cinstir.
Omorgus howelli

Omorgus howelli, Omorgus cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Osmanlı Meyveli Et Yemekleri

| --- | --- |

Yazarlar: Osman Güldemir, Gökhan Şallı, Emrah Yıldız, Onur Tugay, Seher Çelik Yeşil
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Tür: Yemek kitabı
Osmanlı Meyveli Et Yemekleri, ilk baskısı 2022 yılında yapılan yemek kitabıdır. Osman Güldemir, Gökhan Şallı, Emrah Yıldız, Onur Tugay ve Seher Çelik Yeşil tarafından yazılmıştır. Oğlak Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Hulviye (ferhane aşı), hubeyşiye, istofato kum-makaronya, erik dolması, hünkâr pilavı, curcaniye gibi yemek tarifleri verilmiştir.
Eiza González

| Eiza González |
| --- | --- |
Eiza González, 2022
Doğum: Eiza González Reyna 30 Ocak 1990 (34 yaşında) Meksiko, Meksika
Meslek:  Oyuncu  Şarkıcı 
Etkin yıllar: 2007-günümüz
Boy: 1,73 m (5 ft 8 in)

Eiza González Reyna (d. 30 Ocak 1990) Meksikalı oyuncu ve şarkıcı. Meksika müzikal televizyon melodramı Lola, érase una vez'de Lola Valente'yi canlandırdığı ilk rolüyle çıkış yapmıştır. Ayrıca Clara Molina'nın Nickelodeon genç draması Sueña conmigo'daki başrolünü oynamıştır. González, From Dusk till Dawn: The Series (2014-2016) adlı Amerikan korku dizisinde Santanico Pandemonium rolüyle daha da başarılı elde etmiştir. Aksiyon suç filmi Tam Gaz (2017), siberpunk aksiyon filmi Alita: Savaş Meleği'nde (2019) Nyssiana ve Hızlı ve Öfkeli'nin yan ürünü olan Hızlı ve Öfkeli: Hobbs ve Shaw'da Madam M rolleriyle tanınmaktadır.
İlk yılları

Meksiko, Meksika'da doğan González, eski Meksikalı model Glenda Reyna ve Carlos González'in tek kızıdır. Babası on iki yaşındayken bir motosiklet kazasında ölmüş; babasının ölümünün kariyerinde ciddi bir etki bıraktığını belirtmiştir. Yulen adındaki erkek kardeşi Eiza'dan on iki yaş büyüktür. Eiza, Meksiko'da bulunan iki özel iki dilli okul olan Edron Akademisi'ne ve Amerikan Okul Vakfı'na yazılmıştır. 16 yaşındayken genç odaklı televizyon melodramı "Lola...Érase una vez''in ana kahramanı olarak rol almadan önce Televisa'nın oyunculuk okulu Centro de Educación Artística'da üç yıllık bir kursun iki yılını tamamlamıştı.
Oyunculuk kariyeri > 2007-2009: Kariyerinin başlangıçları

2003-2004 yılları arasında González, ünlü kadın oyuncu Patricia Reyes Spíndola tarafından işletilen Meksiko'da bir oyunculuk okulu olan M&M Studio'da oyunculuk eğitimi almıştır. 14 yaşındayken, Meksiko'daki Televisa'nın ünlü oyunculuk okulu Centro de Educación Artística'ya kabul edilmiştir. Okula giderken ilk olarak Latin pop grubu RBD ile başarısı ile tanınan yapımcı ve yönetmen Pedro Damián tarafından fark edilmiştir. İki yıl sonra Damian, Arjantin'in ünlü çocuk melodramı Floricienta'nın yeniden yapımında rol almıştır. Lola, érase una vez'in baş kadın kahramanı Lola Valente'yi canlandırmıştır. Gösteri 2006'nın sonlarında çekime başlamış ve 26 Şubat 2007'de Meksika'da gösterime girmiştir. Daha sonraları Latin Amerika ve Amerika Birleşik Devletleri genelinde çeşitli ülkelerde gösterime girmiştir. Lola, érase una vez'in tamamlanmasının ardından González, annesi ile birlikte, 2008 baharında Lee Strasberg Tiyatro ve Film Okulu'nda üç aylık oyunculuk derslerine katılmak amacıyla kısa süreliğine New York'a taşınmıştır. Aynı yılın sonbaharının başlarında Meksiko'ya dönmüştür.
Nisan 2009'da, popüler televizyon suç dizisi Mujeres Asesinas'ın ikinci sezonunda yardımcı bir karakter olarak yer almıştır. Tere Desconfiada adlı bölümde Meksikalı aktris Susana González ile birlikte genç rakip karakter Gaby'yi canlandırmıştır. González, ilk solo albümü Contracorriente'yi yayınlamaya hazırlanırken oyunculuk çağrısı hakkında bilgilendirildiğini söylemiştir.
2010 yılında Nickelodeon, González'in Clara Molina ve Roxy Pop karakterlerini canlandırdığı gençlik durum komedisi Sueña conmigo'da oynayacağını duyurdu. Rol için González, Nisan 2010'da dizi çekimine Buenos Aires'e gitti. Bir yıl Buenos Aires'te yaşadı, dizinin yapımı sürecindeki aralarda Meksiko'ya geri döndü. Çekimler Şubat 2011'de sona erdiğinde Gonzalez Meksiko'ya döndü. Gösteri Nickelodeon ve Televisa tarafından yapıldı ve 20 Temmuz 2010'da Latin Amerika ve Avrupa'da yayınlandı. Arjantin'deki başarısından dolayı, oyuncu kadrosu Mart-Temmuz 2011 arasında Arjantin'de çeşitli konserler verdi.
González, 2012 yılında Alejandro Sugich'in yönettiği bir komedi-dram filmi olan Casi 30'da oynamıştır. González, filmin baş karakteri Emilio'ya aşık olan 18 yaşındaki bir bale öğrencisi Cristina'yı canlandırmaktadır. Film, González'in sinemadaki ilk oyunculuğunu göstermektedir. 2013'te filmin prömiyeri Meksika'da çeşitli film festivallerinde yapılmış, ancak 22 Ağustos 2014'te ülke çapında bir prömiyer gerçekleştirilmiştir.
González 2012'de, Televisa'nın dizisi Amores verdaderos'ta, TV Azteca'nın televizyon dizisi Amor en custodia'nın yeniden yapımında rol almıştır. İlk gösterim, 3 Eylül 2012'de yapılmıştır. Başlangıçta, gözde Amerikan televizyon dizisi Dedikoducu Kız'ın Meksika sürümü Gossip Girl: Acapulco'nun yapımcısı olan Meksikalı yapımcı Pedro Torres, González'e Sofía López-Haro'nun başrolünü sunmuştur. González, rolü kabul etmeyi düşünmüş, ancak Amores verdaderos'un titiz çekim programı nedeniyle geri çevirmiştir.
Oyunculuk kariyeri > 2013-günümüz: İngilizce konuştuğu rollere geçiş

Ağustos 2013'ün sonlarında González, oyunculuk kariyerine devam etmek için Los Angeles, Kaliforniya'ya taşındı. Eylül 2013'te González, yönetmen Adrian Cervantes'in filmi All Hail the Squash Blossom Queen'de rol aldı. Harry Potter film serisinden Bonnie Wright'ın filmin yıldızı olması ve González'in de filmde "Brittany" rolünü oynaması bekleniyordu. Daha sonra rol 2015'te yeniden düzenlendiğinde González projeden çıkarıldı.
Kasım 2013'te yapımcı Robert Rodriguez'in televizyon dizisi Dusk'tan Dawn: The Series için oyuncu olduğu duyurulmuştur. González, özgün filmde Salma Hayek'in canlandırdığı Santanico Pandemonium'u canlandırmıştır. Rol, González'in ilk İngilizce konuştuğu yerdir ve aynı zamanda González, dizinin basılı reklamlarında da öne çıkmaktadır. Gösteri, Rodriguez tarafından kablo ağı El Rey için üretilmiştir. González, programın ilk sezonunun çekimleri için Austin, Teksas'a yerleşmiştir. ABD'de sahneye ilk çıkışından sonra gösteri İngiltere, Kanada, Avustralya, Avrupa ve Latin Amerika'da Netflix üzerinden uluslararası olarak yayınlanmaya başlamıştır. 26 Mart 2014'te dizi, El Rey üzerinde ikinci sezon için yenilenmiştir. 12 Ağustos 2014'te Meksiko'daki Meksiko Dünya Ticaret Merkezi'nde MTV Millennial Ödüllerinde sunuculuk yapmıştır. Mart 2015'te González ve From Dusk Till Dawn: The Series'in oyuncu kadrosu, gösterinin ikinci sezonunun çekimleri için Austin, Teksas'a dönmüştür.
2017'de piyasaya sürülen Baby Driver adlı aksiyon filmi "Sevgili" olarak yer almıştır.
2019'da piyasaya sürülen Hızlı ve Öfkeli serisinin yan ürün filmi olan Hızlı ve Öfkeli: Hobbs & Shaw'da Madam M olarak yer almıştır.
Diğer projeler

González, sayısız marka için marka yüzü olmuştur. 2008 yılında González, Meksika'daki kozmetik markası Avon için Color Trend'in yeni yüzü olarak seçilmiştir. 2009 yılında cilt bakım markası Asepxia'nın reklam filmlerinde yer almıştır.
Şubat 2015'te cilt bakım kuruluşu Neutrogena'nın en yeni marka elçisi ilan edilmiştir. Markayı tanıtmak için hem İspanyolca hem de İngilizce reklamlarda oynamıştır.
Lola érase una vez'deki ilk çıkış performansının ardından González, 2008 yılının sonlarında solo sanatçı olarak kendi albümünün kaydı için EMI Televisa ile bir anlaşma imzalamıştır. González'in İngilizce Counter-current adlı ilk albümü Contracorriente'nin ön prodüksiyonu ve kaydı 2008 sonbaharında başlamış; albüm, Los Angeles, Teksas ve Meksiko'da kaydedilmiştir. Albüm 24 Kasım 2009'da Meksika'da piyasaya sürülmüştür. ABD'deyse 26 Ocak 2010'da piyasaya sürülmüştür. Albümün tek single'ı "Mi destino soy yo" 20 Ekim 2009'da Meksika'da piyasaya sürülmüştür. Single'ın tanıtımı amacıyla Meksika'da konserler vermiş ve müzik festivalleri televizyonda yayınlanmıştır. Arjantin'deki Sueña conmigo müzik turu nedeniyle González, albüm için daha uzun bir tura çıkamamış veya ikinci bir single yayınlayamamıştır.
Haziran 2011'de González, ikinci solo albümünün yapımına ve kaydına odaklanmak istediğini açıklamıştır. Ayrıca yılın geri kalanını yeni müzikler üzerinde çalışmayı planladığını ve albüm bitene kadar film veya televizyon projelerine geri dönmeyeceğini açıklamıştır. 2012'nin ilk aylarında ikinci albümünün prodüksiyonunu tamamlamıştır. Albümün kaydı Meksiko, Teksas ve Dominik Cumhuriyeti'nde yapılmıştır.
İlk single'ı "Te Acordarás de Mí", 16 Nisan 2012'de Meksika için ve 22 Mayıs 2012'de ABD için iTunes üzerinden dijital ortamdan indirilme yayınlanmıştır. Şarkı, şarkıcı-söz yazarı Alejandra Alberti, Carlos Lara ve González'in birlikteliği ile Meksiko'da yazılmıştır. González'in Te Acordarás de Mí adında ikinci albümü 12 Haziran 2012'de Meksika'da fiziksel ve dijital formatta yayınlanmıştır; aynı gün ABD'de iTunes üzerinden dijital olarak piyasaya sürülmüştür. Albüm 12 şarkı içermektedir; González bu şarkıların üçünde eşyazarlık yapmıştır. Te Acordarás de Mí, Meksika listelerinde 66 numaradan çıkış yapmıştır. Invisible, ikinci single olarak duyurulmuştur; 1 Ağustos 2012'de Meksika'da radyoda yayınlanmıştır.
Özel yaşamı

Ağustos 2013 sonu itibarıyla González, Los Angeles'ta yaşamaktaydı. Eylül 2015'te, babasının ölümü dolayısıyla 15 yaşından 20 yaşına kadar depresyon ve zorlayıcı aşırı yeme ile mücadele ettiğini açıklamıştır.
Filmografi > Film

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2008 | Horton | Jessica Quilligan | İspanyolca dublaj |
| 2014 | Almost Thirty | Cristina |  |
| 2015 | Jem and the Holograms | Sheila "Jetta" Burns |  |
| 2017 | Tam Gaz | Monica "Sevgili" Castello |  |
| 2018 | Welcome to Marwen | Caralala |  |
| 2019 | Paradise Hills | Amarna |  |
| 2019 | Alita: Savaş Meleği | Nyssiana |  |
| 2019 | She's Missing | Jane |  |
| 2019 | Hızlı ve Öfkeli: Hobbs ve Shaw | Bayan M/Magarita |  |
| 2020 | Bloodshot: Durdurulamaz Güç | Katie/KT |  |
| 2020 | Cut Throat City | Lucinda Valencia | Yapım sonrası |
| 2020 | I Care a Lot | Fran | Yapım sonrası |
| 2020 | Love Spreads | Patricia | Yapım sonrası |
| 2021 | Godzilla vs. Kong |  | Yapım sonrası |
Filmografi > Televizyon

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007-2008 | Lola, érase una vez | Dolores "Lola" Valente | 224 bölüm |
| 2008 | Una familia de tantas | Gabriela Ortega | Yayınlanmamış pilot bölüm |
| 2010-2011 | Sueña Conmigo | Clara Molina/Roxy Pop | 150 bölüm |
| 2012-2013 | Amores verdaderos | Nikki Brizz Balvanera | 181 bölüm |
| 2014-2016 | From Dusk Till Dawn: The Series | Santanico Pandemonium | 30 bölüm |
Filmografi > Tiyatro

| Yıl | Oyun | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2008 | Hoy no me puedo levantar |  | Cameo |
| 2012 | I Love Romeo y Julieta | Julieta |  |
Diskografi > Stüdyo albümleri

| Yıl | Albüm ayrıntıları | Listelerde doruk yaptığı sıralamaları> MEK | Listelerde doruk yaptığı sıralamaları> KAN | Listelerde doruk yaptığı sıralamaları> İSP | Listelerde doruk yaptığı sıralamaları> ABD | Listelerde doruk yaptığı sıralamaları> YZ | Listelerde doruk yaptığı sıralamaları> BK |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Contracorriente |  Çıkış tarihi: 24 Kasım 2009 (Meksika)  Çıkış tarihi: 26 Ocak 2010 (ABD)  Plak Şirketleri: Capitol Latin ve EMI Televisa Music | 13 | - | - | 25 | - | - |  |
| Te Acordarás de Mí |  Çıkış tarihi: 5 Haziran 2012 (ABD)  Çıkış tarihi: 12 Haziran 2012 (Meksika ve Latin Amerika)  Plak Şirketleri: Capitol Latin ve EMI Televisa Music | 66 | - | - | - | - | - |  |
"-", ilgili ülkede listeye girememiş veya yayınlanmamış sürümleri belirtmektedir
Diskografi > EP'ler

| Yıl | Albüm ayrıntıları |
| --- | --- |
2009: Mi Destino Soy Yo Çıkış tarihi: 2009  Plak Şirketi: Emi Televisa Music
Diskografi > Tekliler

| Yıl | Tekli | Listelerde doruk yaptığı sıralamaları> MEK | Listelerde doruk yaptığı sıralamaları> ABD | Albüm |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2009 | 'Mi Destino Soy Yo' | - | - | Contracorriente |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2012 | 'Te Acordarás de Mí' | 24 | - | Te Acordarás de Mí |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2012 | Invisible | - | - | Te Acordarás de Mí |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
"-", listeye girememiş sürümleri belirtmektedir
Orbital hibritleşmesi

Orbital hibritleşmesi, atomik orbitallerin karışarak, farklı enerji, şekil gibi özelliklere sahip, değerlik bağ teorisindeki kimyasal bağları oluşturma amacıyla elektronların eşleşmelerine uygun hibrit orbitaller meydana getirmeleridir.
FedEx Express'in 14 sefer sayılı uçuşu

| --- | --- |
Yangın söndürüldükten sonra uçağın enkazı
Özet
Tarih: 31 Temmuz 1997
Olay türü: Pilot hatası nedeniyle iniş sırasında düştü
Bölge: Newark Uluslararası Havalimanı pisti 22R, Newark, New Jersey, Amerika Birleşik Devletleri
Koordinatlar: 40°41′14″N 74°10′27″W﻿ / ﻿40.6872°K 74.1742°B﻿ / 40.6872; -74.1742
Hava taşıtı

Kalkış: Singapur
Destinasyon: Newark Uluslararası Havalimanı, Amerika Birleşik Devletleri
Yolcu sayısı: 3
Mürettebat: 2
Yaralı sayısı: 5
Ölü sayısı: 0
Kurtulanlar: 5
Hava taşıtı modeli:  McDonnell Douglas MD-11F
İşletmeci: FedEx
IATA sefer No.: FX14
ICAO sefer No.: FDX14
Sefer sayısı: FEDEX 14
Kuyruk numarası: N611FE


Zemin kayıpları
Zemin ölümleri: 0
Zemin yaralanmaları: 0
FedEx Express'in 14 sefer sayılı uçuşu Singapur'dan Newark, New Jersey'e Malezya, Tayvan ve Alaska üzerinden tarifeli bir kargo uçuşuydu. Bu rotada uçan uçak 31 Temmuz 1997'de Newark Uluslararası Havalimanı'na (EWR) inişi sırasında düşmüş, ters dönerek alev almış ve uçaktaki beş kişinin tamamı yaralanmıştır.
Özet

Uçak, 31 Temmuz 1997'de Newark Havalimanı'ndaki 22R pistine iniş yaparken düştü. Uçuş Singapur'dan başlayıp Penang, Malezya, Taipei, Tayvan ve ardından Anchorage, Alaska'da ara duraklarla devam etmiştir. Kaptan ve İkinci Kaptana ek olarak uçakta biri atlama koltuğunda olmak üzere üç yolcu bulunmaktaydı.
Uçuş sırasında pilotlar inişten sonra çok az durma mesafesine sahip olacaklarından endişe duymuşlar ve kaptan uçağı piste erken indirmek istediğini söylemiştir. Uçak (sol motordaki) bir itme ters çeviricisi çalışmaz hâlde kalkmıştı ve pilotlar uçağın bakım kayıtlarında iniş sırasında otomatik frenlerin devreye girmediği olaylardan haberdardı. Ayrıca pist verilerini yanlış yorumlamışlar ve bu nedenle gerçekte mevcut olandan daha az durma mesafesine sahip olduklarına inanmışlardı.
Flare aşamasının başlangıcına kadar iniş normaldi. MD-11 yere indi, sıçradı ve sağa doğru yuvarlandı. İkinci inişte, yaklaşık 1.100 feet (340 m) sonra, sağ dişli kırıldı ve 3 numaralı motor (sağ kanat motoru) piste temas etti ve sağ kanat dikmeleri kırılana kadar sağa dönüş devam etti. Uçak pistin sağ tarafında sırt üstü durmuş ve alev almıştır. Uçaktaki beş yolcu da kokpit penceresinden kaçmıştır. Uçak yangın nedeniyle tahrip olmuştur.
Uçak ve Mürettebat

FedEx tarafından Joshua olarak adlandırılan, yapım numarası 48603 ve hat numarası 553 olan uçak, üç General Electric CF6-80C2D1F motoruyla çalışan bir McDonnell Douglas MD-11F nakliye modeliydi. Amerika Birleşik Devletleri'nde N611FE, olarak tescil edilen uçak, Eylül 1993'te FedEx'e yeni teslim edilmişti. Kazadan önce uçağın toplam 13,034 uçuş saati ve 2,950 uçuş döngüsü (bir uçuş döngüsü kalkış ve iniş olarak tanımlanır) vardı ve daha önce iki olaya karışmıştı. Ocak 1994'te Memphis Uluslararası Havalimanı'na zıplayarak inişi sırasında alt karnı hasar görmüştü. Daha sonra Kasım 1994'te uçak Anchorage Uluslararası Havalimanında bir kuyruk çarpmasına karışmıştır. Anchorage kazasının kalıcı onarımları kuyruk çarpmasından sonraki günlerde yapılmış, Memphis kazasının kalıcı onarımları ise Ağustos 1995'teki bir sonraki C kontrolünde gerçekleştirilmiştir.
Kaptan pilot 46 yaşındaki Robert M. Freeman, FedEx'e 1988 yılında, daha önce 1978'den beri çalıştığı Flying Tiger Line'ı satın aldığında katılmıştı. Freeman, MD-11'de 1.253 saat olmak üzere toplam 11.000 uçuş saati kaydetmişti. Birinci pilot 39 yaşındaki Donald E. Goodin'di. 1994'ten beri FedEx'te çalışan Goodin, 1977'den 1994'e kadar eski bir ABD Hava Kuvvetleri pilotu olarak görev yapmış ve sadece 592'si FedEx'te olmak üzere 3.703 uçuş saatine sahipti. Goodin'in MD-11'de sadece 95 saati vardı.
Soruşturma

Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) kazayla ilgili kapsamlı bir soruşturma yürütmüş ve kazanın muhtemel nedeninin kaptanın iniş sırasında uçağı aşırı kontrol etmesi ve dengesiz bir flare'den sonra etrafından dolaşmaması olduğu sonucuna varmıştır. Kaptan pilot pistin yaklaşık 17 feet (5,2 m) yukarısından başlayarak, muhtemelen daha erken bir iniş sağlamak için burnu aşağı indirmiş, ardından kaldırmış ve uçağın inişini yavaşlatmak için itiş gücünü artırmış, ardından uçağı pistte tutmaya çalışmak için (ilk iniş sırasında) burnu tekrar aşağı itmiştir. Bu son kontrol girdileri inişi dengelemek için “çok geç ve çok büyüktü” ve uçağın yüksek alçalma oranı ve sağa doğru yuvarlanması ikinci inişte sağ iniş takımı dikmesini sıkıştırarak sağ kanat arka sparını kırdı ve sağ yakıt tankını patlattı.
Soruşturma > Güvenlik önerileri

NTSB, bu kazayla ilgili soruşturmasının sonucunda, MD-11 tipi uçakların operasyonlarının güvenliğini artırmak için bulgu ve sonuçlarına dayanarak yeni tavsiyelerde bulunmuştur; Federal Havacılık İdaresi, “tasarım batma oranı limitleri; yuvarlanma açısı limitleri; kontrol girdilerinin yuvarlanma oranı; yunuslama oranı; tek vitesli inişler; azalan kaldırma kuvvetinin etkisi gibi iniş takımları, kanatlar ve gövdeyi içeren yapısal arızalara katkıda bulunabilecek faktörler hakkında bilgi içeren yeni pilot eğitim araçları geliştirmiştir; ve iniş takımı dikmelerinin ve lastiklerinin alçalmasının yapısal yükleme sonuçları; iniş flare'sine stabilize yaklaşımların uygulanması, stabilize olmayan iniş flare'lerinin tanımlanması ve flare'den inişe uygun yüksek alçalma oranı kurtarma teknikleri, inişten önce yunuslamada aşırı kontrolden kaçınma ve kurtarma teknikleri ve sıçramalı bir iniş sırasında aşırı kontrolden ve erken derotasyondan kaçınma teknikleri dâhil olmak üzere bu durumlardan kurtarma konusunda simülatör eğitimi için bir müfredat sağlamak; ve proaktif bir go-around'a doğru bir yönelimi teşvik etmek.“
Sonrası

Kazadaki rolü nedeniyle Kaptan Freeman 30 Ekim 2000 tarihinde FedEx'ten kovuldu. Ancak FedEx pilot sendikası kararı eleştirdi ve kazanın uçak tasarım hatalarından kaynaklandığını gerekçe göstererek karara itiraz edeceklerini açıkladı.