stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Charles Lyell

| Sir Charles Lyell |
| --- | --- |

Doğum: 14 Kasım 1797 Kinnordy House, Angus, İskoçya
Ölüm: 22 Şubat 1875 (77 yaşında) Harley Street, Londra, Büyük Britanya
Milliyet: İskoç
Vatandaşlık: Büyük Britanya
Eğitim: King's College London

Kariyeri
Dalı: Jeoloji Avukatlık
Etkilendikleri: James Hutton John Playfair Jean-Baptiste Lamarck
Etkiledikleri: Charles Darwin Alfred Russel Wallace Thomas Henry Huxley Roderick Impey Murchison Joseph Dalton Hooker
 

Charles Lyell
Sir Charles Lyell, 1. Baronet, FRS (14 Kasım 1797 – 22 Şubat 1875), dünyanın tarihini açıklamada bilinen doğal süreçlerin etkisini gözler önüne seren İskoç bir jeologdu. Günümüzde, Charles Darwin ile olan yakın dostluğu ve geniş bir okuyucu kitlesine hitap eden Principles of Geology (1830–33) adlı eseriyle tanınmaktadır. Bu kitap, dünyanın bugün hâlâ aynı doğal süreçlerle ve benzer yoğunluklarla şekillendiği fikrini ortaya koymuştur. Filozof William Whewell, bu yaklaşımı "üniformitaryanizm" (tekdüzencilik) olarak adlandırmış ve Georges Cuvier'in savunduğu, Avrupa'da daha yaygın kabul gören "katastrofizm" (kıyametçilik) anlayışıyla karşılaştırmıştır. Lyell'in eserinde sunduğu kanıtlar ve etkileyici anlatımı, okuyucuları dünyanın tarihi ve çevresi hakkındaki "derin zaman" kavramının önemine ikna etmiştir.
Lyell'in bilimsel katkıları arasında, iklim değişikliğine dair öncü bir açıklama da yer almaktadır. Okyanuslar ve kıtalar arasındaki sınırların değişimiyle uzun dönemli sıcaklık ve yağış değişimlerini ilişkilendirmiştir. Ayrıca, depremler üzerine yaptığı açıklamalar etkili olmuş ve volkanların yavaş yavaş katmanlı bir şekilde inşa edildiğini öne süren bir teori geliştirmiştir. Stratigrafi alanında, Tersiyer dönemini Pliyosen, Miyosen ve Eosen olarak ayırması büyük bir yankı uyandırmıştır. Ancak, buzdağlarının eratik blokları taşıdığı ya da ince taneli lös birikintilerinin sel sularıyla çöktüğü gibi bazı teorileri sonradan yanlışlanmıştır. Bununla birlikte, insanlık tarihine özgü bir dönem olarak "Recent" (Yakın Çağ) terimini tanımlaması, modern Antroposen tartışmalarının temellerini atması açısından önemli bir katkıdır.
Bilim insanlarının jeolojiyle hiç ilgilenmediği zamanda Lyell bu ilimle ilgilenmeye başlamıştı. O zamanda dünyanın küresel bir şekli olduğuna hatta ovuk bir top gibi olduğu sanılırdı. Sadece bunu henüz kimse ispatlamamıştı. Charles Lyell bu sorulara ilk insan olarak bilimsel metotlarla cevap bulmuştur. Avrupa'da jeolojinin babası olduğu söylenir ve bu isimle ona hürmet edilir.
Biyografi

Lyell, 14 Kasım 1797'de İskoçya'da, Kirriemuir yakınlarındaki Kinnordy House'da emlakçı zengin bir ailede doğdu. On kardeşin en büyüğüydü. Yine Charles Lyell adına sahip babası, Dante'nin çevirmeni ve akademisyeni olarak bilinir ve bir botanikçidir. Lyell'in büyükbabası, Montrose'daki Kraliyet Donanması'nı tedarik ederek Kinnordy House'u satın almalarını sağlayan aile servetini yapmıştı.
Günümüzde ailenin koltuğu, Strathmore'da Yayla Sınırı Fayının yakınında yer almaktadır. Evin etrafında, iyi tarım arazileri vardır. Ancak kuzeybatısında, Grampian Dağları vardır. Ailesinin ikinci kır evi tamamen farklı bir jeolojik ve ekolojik bir alandaydı ve çocukluğunun çoğunu burada; güney İngiltere'deki Hampshire'daki New Forest'daki Bartley Lodge'da geçirdi.
Lyell, 1816'da Oxford'daki Exeter College'a girdi ve Profesör William Buckland'ın jeolojik söyleşilerine katıldı. Aralık 1819'da klasikler ikinci sınıf derecesi, 1821'de de Master of Arts kazandı. Mezun olduktan sonra meslek olarak hukuk aldı ve 1820'de Lincoln's Inn'e girdi. Jeolojik olayları gözlemleyebileceği yerlerden biri olan İngiltere'nin kırsalından bir devre tamamladı. 1821'de Edinburgh'daki jeolog Robert Jameson ile tanıştı. Görme yeteneği bozulmaya başladığında, yan-dal olarak yaptığı jeolojiye tam zamanlı bir meslek olarak yapmak istedi. Yoğun çalışmaları sonucunda ilk makalesi: "Son zamanlarda Forfarshire'da tatlı su kireçtaşının oluşumu üzerine" 1822'de yayımlandı. 1827 yılına gelindiğinde ise, hukuku ve avukatlığı terk etmiş ve üniformiteryanizmin genel kabulü ile sonuçlanacak bir jeolojik kariyere başlamıştı.
Biyografi > Jeoloji çalışmaların başlangıcı

1827'de Charles Lyell avukat bürosunu kapattı ve sadece jeolojiyle ilgilenmeye başladı ve James Hutton'nun teorileriyle ilgilenmeye başladı. Boyle James Hutton'la beraber modern jeolojinin kurucusu sayılıyor.
En çok araştırdığı dal stratigrafidir. 1828'de güney Fransa'da araştırmalarını devam ederken, "strata"nın midye kabukların dağıtımıyla sınıflandırılabildiğini buldu. Bu fikrin temeliyle tersiyer devrini üç sınıfa ayırdı: Pliyosen, Miyosen ve Eosen çağı.
Doğduyu ülke İskoçya'nın temel bölgeleri
Dersimiz Cinayet (roman)

Dersimiz Cinayet, Agatha Christie'nin romanlarından biridir.
Konu

Dedektif Hercule Poirot "Tanrı aşkına hemen gelin!" diye bir yardım çağrısı almıştır ama bu yardım çağrısını aldığında geç kalmış, milyoner Paul Renauld ölmüştür. Kurban sırtı bıçaklanmış bir şekilde Merlinville'deki malikanesinin yanındaki golf sahasında, yeni kazılmış bir mezarın yanında bulunur. Şüpheliler arasında ise kurbanın sırtındaki hançerin sahibi olan karısı, metresi ve de kendisine öfke kusan oğlu vardır. Hepsinin gözü de adamın mirasındadır. Polis yaptığı araştırmalar sonucu suçluyu bulduğunu düşünürken, dedektif Hercule Poirot'nun hala bazı kuşkuları vardır ve sonuçtan tatmin olmamıştır. İşlenen ikinci cinayet ise dedektifin ne kadar haklı olduğunu kanıtlamıştır.
Urumca

| Urumca |
| --- | --- |
Урум тыль, урум тілі, урум ділі / bizim dilca
Ana dili olanlar:  Donetsk (Ukrayna),  Kazakistan (Kentav),  Gürcistan
Konuşan sayısı: 185.000  (tarih gerekli)
Dil ailesi: Türk dilleri  Kıpçak/Oğuz 
Yazı sistemi: Kiril alfabesi
Dil kodları
ISO 639-3: uum
Urumca ya da Urum Türkçesi (kendilerince Ukrayna: Урум тыль, урум тілі, урум ділі Urum Tili; Gürcistan: bizim dilca)
Urumlar tarafından konuşulan Türk dillerinin Oğuz dilleri grubundan dildir. Urumca Türkçeye çok benzeyen bir dildir. Bir Yunan dili olan Rumeyce ile karıştırmamak gerekir.
Urumca, diğer Kıpçak Türk yazı dilleriyle ve Türkçeyle ortak pek çok atasözü ve deyime sahiptir.
Lehçeleri

A. Garkavets'e göre Ukrayna'daki Urumca dört gruba ayrılır:
Örnekler

Gürjüden Beşeve Atlar Yetişti
Urumlar Kırım'dan çıkarılırken bir kız bir oğlan iki kardeş vatanlarından çıkmak istemezler. Ölürsek de burada öleceğiz diye kendilerini bindirildikleri gemiden denize bırakırlar. Cesetleri bulunamaz. Halk bunun üzerine aşağıdaki türküyü veya ağıtı yakar.
Hara Deniz Büngür Büngür
Urğun Urğun Dost Bağına Vardığım
Osman Paşa
Osman Paşa (2)
Osman Paşa (3)
Alem
Duşenkalar
Çınlar (Maniler)
Urum Hikâyelerine Örnekler
Huşlubek
Bir vahıtta bir dene padşah var eten, evladı yoh eten. Günnerden bir gün diy harıya:
- Hur maa bir torva pismet, titeyim evladlıh –birini mirini alajah oğul olajah. Alıy tayağın, torbasın çıhay titiy. Titkende çıhay bir hart ögne:
- Anda titiysin? Diy
- Titiyim bele bele, evlad hırlamağa. Alajam özüme bir evladlıh.
- Sen –diy- hayt. Vereyim men saa bir alma. Temizle almayı, hoy başınızın dübüne. Saba harınnan hahlar yersiniz almayı, yejeginiz. Habuhların da temizlersin verirsin atına
Alıy almayı hayıtıy . Harısı diy
- Sora nasın? Taptın olan?
- Tapmadım- diy. – Bir hart bele bele dedi: ‘A bu almayı temizleniz. Habuhlarını atınıza versiniz, yer. Özün de başınız dübüne  hoyarsınız, saba hahlar yersiniz.- olur evladınız’ - dedi.
Temizliy, hart degeni dibik, hoyay başın dübüne almayı. Yaraylar etisi de yiy harı-hoja. Habuhların da veriy biye. Biyeden oluy bir tay. Harının oluy bir oğlu….
Bilmeceler:
Urumca Masal Örnek:
Zilifsiya
Bir zamanda bir padşahın üç tene oğlu var. Üçü de avju. Titiy büyügü avlamaa alıy yanna asterini. Yürüyler yürüyler tapmaylar bir şiy de. Sora çevriy, kün batıya titiyler. Titiyler onda, az titiyler, tüşiyler bir yere çoh pek huş. Er türlü tiyiklik . Başlaylar patlatma. Patlathanda bir dene siya bulut peyda olunuy, çıhay bir siya bulut, teliy honay buların stüne elçin de hıray öldürüy.
Bir kün teçiy yohtur ağa, eti kün teçiy yohtur ağa. Üçünjü kün  diy ortanjı
-Titiyim ağayı hıdırayım yohsam bir av rastetirdi telyamay.
Titti o da. Yürüdü yürüdü kün doğuya. Bişiy yoh. Çevriy  kün batıya, titiy, tapay o  tiyikliy. Bu da başlay patlatmaa. Yene o siya bulut teiy, bları da hıray. Bu asteri de.
Teçiy bir üç-dört kün. En kiçigi:
- Nas şiy bele? Biri titti – Yoh. Biri daa titti – yoh. Varayım ağaları hıdırayım men de.
Çıhay titiy payına. Almaya ster. Varıy kün doğuya – yohtur, tapmay, çevriy kün batıya yürüy yürüy tüşüy o tiyiklikcee- patlamay. Çünkü ağaların terek hıdırmaa.
Varıy tapay ağalarnı...
Ölüm Saatleri

Ölüm Saatleri, Agatha Christie'nin romanlarından biridir. Bu romanda Agatha Christie değişik bir anlatım tarzını seçmiştir. Romanın bir bölümü 3.kişi, bir bölümü de 1. kişi ağzından anlatılmaktadır.
Konu

Roman, iki farklı macera içiçedir. Shelia Webb kendisine gelen bir telefon üzerine Wilbraham Crescent 19 numaraya gider ve evde orta yaşlı bir adamın cesedi ile karşılaşır. Kör ev sahibesi Bayan Pebmarsh ise, Cavendish Sekreterlik ve Daktilo Bürosu'nu arayıp Shelia'yı ismen istediğini kabul etmez ve onu tanımadığını söyler ama birisi telefon edip Shelia'yı o eve çağırmıştır, her iki kadın da ne birbirlerini ne de ölen adamı tanımamaktadır. Ortadaki tek ipucu cesedin bulunduğu odadaki saatlerdedir. Saatler 4.13'te durmuştur. Hercule Poirot'un olaya dahil olmasıyla, işlerin akışı değişir.Hercule Poirot kendini esrarengiz telefon aramasının,saatlerin ve kimliği belirsiz adamın arasında bulur. Öte yandan Colin Lamp de aynı mahallede bir casusun peşindedir.
İğdir boyu

Başlığın diğer anlamları için İğdir sayfasına bakınız.
İğdir Tamgası
İgdir boyu, Oğuz Kağan Destanı'na göre Oğuzların 24 boyundan biri ve Kaşgarlı Mahmud'a göre Divân-ı Lügati't-Türk'teki yirmi iki Oğuz bölüğünden ondördüncüsü; "İgdir"lerdir. Belgeleri şudur :  diye tanımladığı bir Oğuz boyudur. Yazıcızāde ʿÂlì'nin, Tevārih-i Āl-i Selçuḳ adındaki eserinde “Yani eylük ve ululuk ve bahadırluk” anlamındadır ve ongunları Çakır'dır.
İğdir ya da Iğdır 12 kolu bulunan Üçoklar'ın bir koludur. Anadolu'nun çeşitli yörelerindeki bu isme sahip olan köyler boyun varlığını temsil etmektedir. Ayrıca Turkmenistanin Dashoguz eyaletindede Igdir koyu vardir. Kastamonu Araç ilçesine bağlı İğdir beldesi, Malatya Hekimhan ilçesine bağlı İğdir köyü, Tokat Zile İlçesine bağlı İğdir Köyü ve Ankara Kızılcahamam ilçesine bağlı İğdir Köyü  bu boy tarafından kurulmuştur.Bu boy Bayburt ili merkez civarında ve Iğdır ilinde yoğun bir şekilde yerleşim göstermişlerdir. Iğdır ' ın ismi ise İğdir boyundan gelmektedir. Coğrafya olarak birbirinden uzak yerleşim yerlerinin Iğdır ismini taşımasının sebebini tarihçiler Büyük Selçuklu Devleti'nin parçalayarak iskan ettirme politikasına bağlarlar.
İran'da Batı Azerbaycan Eyaleti içinde, Urmiye şehrinin 14 kilometre güneydoğusunda, Türkiye sınırına yakın, Iğdır (Igdyr, Īgdīr, Īkdīr) adında  1290 m. rakımlı bir köy vardır. Iğdır boyu Türkleri bugün İran Mazenderan Gülistan ve Horasan eyaletlerinde yaşamlarını sürdürmektedirler genel olarak saflıklarını hâlen korumaktadırlar. 1960 ile 1980 arası Şia baskısından kaçan ve Türkiye'ye sığınan Iğdır boyu Türkleri bugün Gaziantep Kırşehir Kilis ve Van gibi vilayetlerde yaşamlarını sürdürmektedirler gelenek ve görenek bakımından Oğuz kültürünü hâlen barındırmaktadırlar. Nüfus olarak sayılı bir kaynak olmasa da ortalama 5 bin civarında kendini bilen Oğuz Iğdır Türkü bulunmaktadır, bugün ise Kürt coğrafyasında yaşamış olmaları Kürt kültüründen etkilenmelerine sebep olmuştur bölgedeki Milletler ile asimile olmuşturlar, Ama hâlen bazı Türk gelenekleri devam etmektedir İran'da yaşayan Iğdır Türkleri Farsça Türkçe ve çoğu Kürtçe bilmektedir çoğu Iğdır Türkü kendini Kürt Fars ve Arap zannetmektedir sebebi ise aynı coğrafyada yaşamalarıdır.
Zeyid Aslan

| Zeyid Aslan> Türkiye Büyük Millet Meclisi 22, 23, 24 ve 26. Dönem Tokat Milletvekili |
| --- | --- |
Görev süresi 17 Kasım 2015 - 16 Mayıs 2018
Seçim bölgesi: Kasım 2015 - Tokat
Görev süresi 14 Kasım 2002 - 23 Nisan 2015
Seçim bölgesi: 2002 - Tokat 2007 - Tokat 2011 - Tokat
Kişisel bilgiler
Doğum: 6 Ağustos 1965 (59 yaşında) Erbaa, Tokat, Türkiye
Partisi: Adalet ve Kalkınma Partisi
Bitirdiği okul: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Mesleği: Avukat
Zeyid Aslan, (6 Ağustos 1965, Erbaa, Tokat, Türkiye), Türk siyasetçidir. 2002-2018 yılları arasında AKP Tokat milletvekili olarak görev yapmış, 2013-2014 yıllarında TBMM'de gerçekleştirdiği küfürlü ve fiziksel saldırılarla gündeme gelmiştir. Sivas Katliamı faillerinin avukatlarındandır.
Yaşamı

6 Ağustos 1965'te Durmuş ve Mahbure Aslan'ın oğlu olarak dünyaya geldi.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Serbest avukatlık yaptı. Çeşitli vakıf ve sivil toplum kuruluşlarında kurucu başkanlık, üyelik ve yöneticilik görevlerinde bulundu. Sivas Katliamı faillerinin avukatlığını yapmasının yanı sıra, Recep Tayyip Erdoğan’ın da avukatlığını yaptı.
Kişisel yaşamı

Evli ve bir çocuk babasıdır.
Kutup Çizgisi Aşıkları

| --- | --- |
Los Amantes del Círculo Polar
Özgün film afişi
Yönetmen: Julio Médem
Yapımcı: Fernando Bovaira, Enrique López Lavigne
Senarist: Julio Médem
Oyuncular: Fele Martínez, Najwa Nimri, Nancho Novo
Müzik: Alberto Iglesias
Görüntü yönetmeni: Gonzalo F. Berridi
Cinsi: Sinema filmi
Renk: Renkli
Yapım yılı: 4 Eylül, 1998, İspanya
Çıkış tarih(ler)i: 4 Kasım, 1998 (İspanya) 8 Ekim, 2004 (Türkiye)
Süre: 112 dakika
Dil: İspanyolca
Diğer adları: The Lovers of the Arctic Circle
Kutup Çizgisi Aşıkları, Julio Médem tarafından yazılarak, yönetilen, başrollerinde Najwa Nimri ve Fele Martínez'in yer aldığı, 1998 yapımı, iki Goya ödülü kazanmış bir film.
Özet

Film, yolları daha çocuk yaşlarda kesişen Ana ve Otto'nun, Madrid'de başlayarak, Finlandiya'da son bulan hikâyelerini anlatmaktadır. Ana'nın babası bir trafik kazasında ölür. Bu sırada Otto'nun annesi ile babası da ayrılmak üzeredir. İki çocuğun buluşmaları, Ana'nın annesi Olga ile Otto'nun babası Álvaro'nun evlenmesi ile başlar. Anne babaları evlendikten sonra Ana ile Otto'nun ilişkileri başlar. Kaçamak öpücükler, avuç içinde saklanan mektuplar ve gizli buluşmalar eşliğinde iki yetişkin olurlar.
Otto'nun annesi ölür ve Otto bu ölümden kendini sorumlu tutar. Ana'ya duymuş olduğu aşktan dolayı annesini ihmal ettiğini düşünür. Bu olayın şokunu atlatamaz. Hayata küser ve Ana'dan kaçar. Hayalini kurmuş olduğu pilotluğa başlar. Ana da evden ayrılır ve öğretmenlik yapmaya başlar.
Birbirlerinden habersiz, başkalarıyla olsalar da hep bir eksiklik hissederler. İki küçük çocuğun arasında Madrid'de başlayan bu tutkulu aşk hikâyesi, üzerinden kutup çizgisinin geçtiği ve güneşin hiç batmadığı küçük bir Finlandiya kasabasında son bulur.
Yapım

Film, Madrid ve Finlandiya'nın çeşitli yerlerinde çekilmiştir. Julio Médem, filmin yapımında kendi gençliğinden esinlendiğini, kendi yaşamına göndermeler yaptığını belirtmiştir.
Oyuncular

Najwa Nimri: Ana (genç)
Fele Martínez: Otto (genç)
Nancho Novo: Álvaro
Maru Valdivielso: Olga
Peru Medem: Otto (çocuk)
Sara Valiente: Ana (çocuk)
Víctor Hugo Oliveira: Otto (yetişkin)
Kristel Díaz: Ana (yetişkin)
Pep Munné: Javier
Jaroslav Bielski: Álvaro Midelman
Rosa Morales: Sofía
Joost Siedhoff: Otto Midelman
Beate Jensen: Otto'nun annesi
Petri Heino: Aki
Outi Alanen: Mensajera
Mükerrem Kâmil Su

| Mükerrem Kâmil Su |
| --- | --- |
Doğum: 1906 Bursa, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 24 Temmuz 1997 (90-91 yaşında) Ankara
Milliyet: Türk
Eğitim: İstanbul Dârülmuallimâtı (şimdi Çapa Fen Lisesi) Ankara Gai Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü
Meslek: Yazar, öğretmen

Mükerrem Kâmil Su (1906, Bursa - 24 Temmuz 1997, Ankara), Türk yazardır.
Yaşamı

1906'da Bursa'da doğdu. 1922 yılında İstanbul Dârülmuallimâtı'ndan (sonradan Çapa Fen Lisesi) mezun oldu. Edremit, Balıkesir, Burhaniye ilkokullarında öğretmenlik yaptı. 1936'da Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümünü tamamladı. Balıkesir Lisesi'nde uzun yıllar Türkçe ve Edebiyat öğretmenliklerinde bulundu. Ankara Radyosu'da "Çocuk Saati" programının şeflik ve redaktörlüğünü üstlendi. Ayrıca Ankara'da yayınlanan Tasvir gazetesinde günlük köşe yazarlığı yaptı.
1933 yılında yazın yaşamına başlayan Su, romanlarında daha çok aşk, tutku ve serüven gibi konuları ele almış, bunları olay örgüsünün ön planda olduğu bir anlatımla aktarmıştır. Yarım Ay, Resimli Ay, Hayat, Okul ve Öğretmen adlı dergiler ile, Cumhuriyet, Hürriyet, Son Posta, Zafer ve Ulus gazetelerde hikâyeleri yayınlandı. Mükerrem Kamil Su, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın on beş romanını günümüz Türkçesine sadeleştirdi. Su'nun radyo için hazırladığı çok sayıda çocuk oyunu da var. Mükerrem Kamil Su'nun Ahmet Mumcu ile birlikte yazdığı Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük adlı kitabı liselerde okutuldu.
Kitapları

Sevgim ve Izdırabım (1934)
Bu Kalb Duracak (1935)
Dinmez Ağrı (1937)
Sus Uyanmasın (1939)
Istıranca Eteklerinde (1939)
Çırpınan Sular (1941)
Ateşten Damla (1942)
Sızı (1943)
Bir Avuç Kül (1944)
Gizlenen Acılar (1944)
Uyuyan Hatıralar (1944)
Uzaklaşan Yol (1944)
Kaybolan Ses (1945)
Büyük Rüzgar (1945)
İnandığım Allah (1946)
Bir Avuç Hatıra (1947)
İhtiras (1948)
Gençliğimin Rüzgarı (1955)
Özlediğim Kadın (1959)
Aynadaki Kız (1962)
Ayrı Dünyalar (1964)
Ben ve O (1970)
Karakız (1977)
Ata'nın Romanı (1977)
Dragos'ta Tatil (1985)
Konuyla ilgili yayınlar

Algül, Ali (2021). "Türk Yazınında Popüler Roman ve Mükerrem Kâmil Su'nun Romancılığı 26 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." (tam metin). İksad Yayınevi. ISBN 978-625-8007-07-7
Gündoğan, Gülnur (2018). "Mükerrem Kamil Su'nun hayatı ve edebi kişiliği üzerinde bir araştırma" (yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi.
Algül, Ali (2010). "Mükerrem Kâmil Su'nun romanları ve romancılığı" (yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi.
Fakı, Nurdan (2010). "Mükerrem Kâmil Su ve çocuk edebiyatı" (yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi
Étaples İsyanı

Etaples'deki askeri mezarlık her iki dünya savaşında ölen askerleri barındırmaktadır
Etaples İsyanı, İngiltere İmparatorluğu birliklerinin I. Dünya Savaşı sırasında Fransa'da gerçekleştirdiği isyandır.
Arka plan

Étaples, Fransa'da Boulogne-sur-Mer kasabasının 24 km güneyinde askerlerin cepheye gitmeden önce kaldıkları kötü şöhretli bir kamptır. Çok kötü koşullar altında hem yeni askerler, hem de cepheden dönmüş tecrübeli askerler kampta yoğun eğitim alırlar. Bu eğitimler arasında kimyasal savaş, süngü ve çok uzun intikal yürüyüşleri sayılabilir. Etaples'de iki hafta kaldıktan sonra yaralı askerler iyileşmeden de olsa cepheye dönmekten mutludur. Kamptaki askerî hastanedeki durum içler acısıdır ve hastalarla askeri inzibat arasında sürekli tartışmalar yaşanmaktadır.
28 Ağustos 1916 tarihinde Avustralya Ordusuna bağlı Er Alexander Little, tıraş olurken su kesildiği için İngiliz bir astsubay ile tartışır. Üstleriyle tartıştığı için cezalandırılmak üzere götürülürken Little bu cezaya karşı gelir ve Avustralya ve Yeni Zelanda Ordusuna bağlı askerlerin de desteğini sağlar. Olayların yatışmasından sonra üstlerine karşı gelen askerlerden dört tanesi teşhis edilir ve isyan etmekten suçlu bulunarak ölüm cezasına mahkûm edilseler de üç tanesine verilen ceza hapis cezasına çevrilir. Diğer teşhis edilen Yeni Zelanda Ordusuna bağlı Er Jack Braithwaite'in önceden de benzer bir davranışı olduğu için affedilmez. Cezası General Douglas Haig tarafından onaylanır ve 29 Ekim günü kurşuna dizilerek öldürülür.
Büyük İsyan

Little'ın kurşuna dizilmesinden sonra kamptaki askerî personel ile komuta yönetimi arasında sorunlar giderek artar. Sorunlar 9 Eylül 1917 günü patlak verir. Yeni Zelandalı Er A. J. Healy'nin tutuklanması bardağı taşıran damla olur. Suçu askerlerin girmesi yasak olan komşu köye girmiş olması ve bu köye giren köprüdeki polis noktasını izinsiz geçmekti. Normalde askerle komşu köye gelgitin alçak zamanında yürüyerek gidip gelir işlerini halleder, ancak Healy biraz gecikince sular yükselmiş ve birliğine köprüden dönmek zorunda kalıp yakalanır. Arkadaşlarından birisinin bu gerekçeyle tutuklandığını haber alan Yeni Zelandalı askerler toplanmaya başlarlar ve hapishaneye doğru yürüyüşe başlarlar.
Kızgın ve kalabalık topluluk Healy serbest bırakılmadan dağılmayacaklarını bildirir. Bu olay sadece üst üste biriken sorunların sadece suyun üzerinde gözüken kısmı olduğu ve aslında her askerin kamptan farklı nedenlerle şikayetçi olduğu açıktır. Olay yerine askeri inzibatların gelmesi gerginliği artırır ve kavga başlar. Sonra aniden bir silah sesi duyulur, askeri inzibat Er H.Reeve silahını ateşlemiş ve Onbaşı W.B.Wood'u öldürür, orada bulunan bir Fransız kadını ise yaralar. Bu olaydan sonra askeri inzibatlar olay yerinden kaçarlar.
Çatışma haberi yıldırım hızıyla yayılır. Akşam saatlerinde Fransız köyü tarafına kaçmış olan askeri inzibatları takip etmek üzere binin üzerinde kızgın asker toplanmıştır. Topluluk köye doluşur ve buradaki askerlik bürosunu yağmalarlar, kamp komutanını tartaklarlar.
Ertesi sabah olayların devam etmesini önlemek için güvenlik tedbirleri artırılır ve köye giden köprülere polis barikatları kurulur. Buna rağmen akşamüstü saatlerinde askerler barikatları aşarak köye giderler ve burada toplantılar yapılır, gösteriler düzenlenir.
Salı günü olayların büyümesinden korkan kamp komutanı destek kuvvet ister. Bu sırada gösteriler artarak devam etmektedir.
12 Eylül Çarşamba günü kamptan ayrılmak kesin olarak yasak olmasına rağmen yaklaşık bin kişi kamptan çıkar ve köye gider. Gün içinde topçu birliklerinde görev yapan 400 subay kontrolü sağlamak için destek kuvvet olarak gelirler. Gelen destek kuvvet özellikle subaylardan seçilmiştir. Aralarında sıradan işçi ailelerden gelen kimse bulunmamaktadır ve askeri yönetimin sadakatinden hiç şüphe etmediği bir birliktir. Bu birliği desteklemek için süvari birliğinden de subaylar gelecek ve kontrol sağlanacaktır. Her şeye rağmen kamptan çıkmak isteyen 300 kişi dağıtılacak ve olaylar sona erecektir.
İsyanın Siyasi Önemi

Ana madde: Ekim Devrimi
Birinci Dünya Savaşı sırasında özellikle savaşın son yıllarına doğru öncelikli olarak Fransız Ordusunda olmak üzere Britanya Ordusunda  ve Rusya Ordusunda isyanlar çıkmıştır. Bu isyanların pek azı siyasallaşmıştır. Genellikle kötü yaşam koşulları, subaylardan kötü muamele gibi başlıklar isyan konusu olmuş, askeri isyan elebaşları cezalandırıldıktan sonra genelde şartlar iyileşmiş ve sorumlular cezalandırılmıştır. Aslında ilginç olan ve sosyolojik olarak incelenmesi gereken konu, savaş öncesi özellikle Batı Avrupa'da çok güçlü şekilde örgütlü olan işçi sınıfı partileri ve sendikalarının savaş patlak vermeden önce yaklaşan savaşın sınıfsal karakterini ifşa ederek işçi sınıfın emperyalist bir yayılma savaşına engel olma çabalarının sonuçsuz kalmasıdır. Savaştan önce örgütlü bulunan işçiler savaşın patlak vermesiyle beraber yoğun milliyetçilik propagandasına maruz kalarak diğer uluslardan yine kendisi gibi işçileri öldürmüştür. İşçilerin uluslararası eylem birliğini savunan 2. Enternasyonal'e bağlı bu partiler savaşın patlak vermesinden sonra kendi burjuva hükûmetlerinin savaş bütçelerini onaylamış ve üyeleri olan işçileri gönüllü olarak orduya yazılmaları için teşvik etmişlerdir. Bu partilerin tek istisnası Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi (RSDİP) olur. Partinin lideri V. İ. Lenin 1917'de başarıya ulaşan Ekim Devriminin ardından 2. Enternasyonal'in Dünya Savaşı gündeminde gösterdiği tutarsız yaklaşım sebebiyle 3. Enternasyonal'in kurucusu olmuştur. Birinci Dünya Savaşı sırasında Müttefik Kuvvetler Ordularında yaşanan bu tür isyan olayları, galip gelen Batılı kuvvetlerin Rusya'da gerçekleşen Ekim Devrimine istedikleri ölçüde müdahale edememelerine sebep olmuştur.Siyasi isyanların en önemlilerinden bir tanesi de 1918 yılı Kasım ayında Almanya'da yaşanmış ve denizcilerin isyanı sonucu Alman İmparator II. Wilhelm tahttan feragat etmek zorunda kalmış ve cumhuriyet ilan edilmiştir.