stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Smirni
Araştırma ve Kazı

Bayraklı Höyüğü
Bayraklı Höyüğü'nde ilk sistemli kazılar 1948-51 yıllarında Atina İngiliz Arkeoloji Enstitüsü ile Ankara Üniversitesi'nin ortak kazısı olarak J. M. Cook ve E. Akurgal başkanlığında yapılmıştır. Höyükteki ikinci dönem kazıları 1966-1992 yılları arasında E. Akurgal başkanlığında sürdürülmüştür. Akurgal bu kazılar süresince Bayraklı Höyüğü'nde Geometrik, Arkaik ve Klasik dönemlere ait yerleşme katlarını ortaya çıkartmış ve Smyrna'nın MÖ 7. Yüzyıldan başlamak üzere 3 yüzyıl boyunca ticari ve siyasi faaliyetin toplandığı bir merkez olduğunu savunmuştur. Üçüncü dönem kazıları 1993 yılından 2012 yılına kadar M. Akurgal tarafından sürdürülmüştür. İki yıl aradan sonra C. Tanrıver tarafından sürdürülmeye başlanan kazılar günümüzde de devam etmektedir.
Smirni (Smyrna)
Smyrna'da ilk olarak 1933 ile 1941 yılları arasında İzmir Müzesi Müdürlüğü ile Tarih Kurumu ortaklığında başlanan arkeolojik kazılar Agora'da yapılmıştır. Bazilikanın in-situ olarak korunmuş sütunları etrafında başlayan kazılar Batı Stoa'ya ve sonra da Doğu Stoa'ya genişlemiştir. 1944 yılında Agoradaki kazıları yürüten R. Duyuran tarafından bu yıl yapılan kazının kısa bir raporu yayınlanmış ve daha sonra da 1950 yılında yine R. Naumann ve S. Kantar tarafından nispeten daha kapsamlı bir makale olarak yayınlanmıştır. Agora'daki çalışmalar bu tarihlerden sonra uzun süre durmuş ve ancak yaklaşık yarım yüzyıl sonra 1997 yılında İzmir Müze Müdürlüğü tarafından kazılara tekrar başlanmıştır. 2007 yılında Doç. Dr. Akın Ersoy tarafından başlanan son dönem kazıları Smyrna Agorası, Basmane Altınpark ve Kadifekale ve Smyrna Tiyatrosunda halen devam etmektedir.
Araştırma ve Kazı > Buluntular > Batı Alan Çalışmaları

2007 yılı sonrası arkeolojik çalışmaları ağırlıklı olarak agoranın batısında kalan ve İzmir Büyükşehir Belediyesi'nce istimlak ve yıkımları yapılan alan da sürdürülmüştür. Bu alanda ilk kez Kent Meclisi, Mozaikli Yapı ve Roma Hamam Yapısı'na ait kalıntılar tanımlanmışlar ve hâlen ortaya çıkarılmaya devam etmektedirler. Bu yapılar ile birlikte yine ilk kez Faustiana Kapısı'ndan başlayarak Liman Mahallesi'ne uzanan Faustina Caddesi olarak tanımlanan cadde, bu cadde ile kesişen ve Mozaikli Yapı ile Kent Meclisi'ni batıdan sınırlayarak kuzey-güney doğrultusunda uzanan, Bouleuterion Caddesi olarak adlandırılan sokak veya caddenin varlığı tanımlanmıştır.
Araştırma ve Kazı > Buluntular > Mozaikli Yapı

61x35 m yaklaşık boyutlarındaki Mozaikli Yapı'nın hemen hemen tümü ortaya çıkarılmış olmakla birlikte, yapıya adını veren mozaik döşemenin ancak yarısının korunduğu gözlemlenmiştir. Büyük ölçüde tahribata uğramış görülen güney yarısında Osmanlı ve Erken Cumhuriyet yapılarının hem mozaik döşeme hem de yapıya büyük zarar verdikleri görülmüştür. Yapının güneyden Faustina Caddesi, batıdan ise Bouleuterion Caddesi ile sınırlandırılmış olduğu ve her iki caddeden de merdivenlerle yapıya ulaşıldığı tespit edilmiştir. Doğu bitişiğindeki Agora Batı Portiko'nun zemin katına 5 adet kapı ile bağlantılı olduğu da anlaşılmıştır. Yapının kuzey yarısında korunmuş olan mozaik döşemeye ilişkin konservasyon çalışmaları sürdürülmektedir. Döşemeye ait izler, mozaik döşemin farklı dönemlere ait iki tabakadan oluştuğunu, ilk tabaka döşemin deprem ve/veya yangın sonucu tahribat görmüş olmasını takiben ikinci tabakanın yapıldığına işaret etmektedir. Yapının inşa edildiği noktada temel duvarlarının, teras duvarı fonksiyonu görecek şekilde (özellikle güney ve batı temelleri) inşa edilerek olasılıkla buradaki hareketli anakayanın üzerine kil dolgu yapılarak agora avlu seviyesine (14.00/20 m) ulaştırıldığı anlaşılmıştır. Yapının iki tabaka hâlindeki mozaik döşemine ilişkin konservasyon ve restorasyon çalışmaları ile kısmî kazı çalışmaları sürdürülmektedir.
Araştırma ve Kazı > Buluntular > Kent Meclisi (Bouleuterion)

Mozaikli Yapı'nın hemen kuzey bitişiğinde, Batı Portiko'nun batı bitişiğinde yer alan Kent Meclisi'nin Mozaikli Yapı ile aynı proje çerçevesinde inşaedildikleri anlaşılmaktadır. Mozaikli Yapı'da olduğu gibi, Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemi yapılaşmaları nedeniyle mimarî özelliklerinin pek çoğunu kaybetmiş olan yapının, kazı çalışmaları batısındaki Bouleuterion Caddesi ve kuzeyindeki Agora Kuzey Cadde ile birlikte sürdürülmektedir. Meclis yapısının kısmen korunmuş orkestra döşemi (Resim: 4), oturma basamaklarını yükseltmek için kullanılan ve altyapısını oluşturan yarım tonozlu galerisi ve ardında aynı amaçla yapılmış 11 adet tonozlu mekânı ile uğradığı bütün tahribata rağmen yapıyı plan olarak okumak mümkün olmaktadır. Yoksun olunan bilgiler için kazı ve malzeme değerlendirme çalışmaları devam etmektedir.
Araştırma ve Kazı > Buluntular > Roma Hamamı

Yukarıda sözü edildiği gibi, kamulaştırma ve yıkımların ardından agoranın batı ve kuzeyinde, agoradan daha büyük bir alan arkeolojik kazı ve araştırmalara açılmıştır. Yeni alanların niteliksiz yapılardan temizlenmesinin ardından agoranın kuzeybatısında yapılan kazılarla ilk kez 2010 yılında bir Roma hamam yapısı ile karşılaşılmıştır. Böylece ilk kez Smyrna'ya ilişkin bir hamam yapısının varlığı tespit edilebilmiştir. Son üç yıldır yürütülen kısa süreli kazı çalışmaları ile bu hamamın Caldarium bölümü ile Praefurnium ve Tepidarium mekânlarının bir bölümü ortaya çıkarılmıştır.
Araştırma ve Kazı > Buluntular > Cadde ve Sokaklar

Son üç yılda, hava fotoğraflarından ve var olan izler üzerinden öngörülen agoranın etrafında yer alan sokak ve caddelerden ikisi, üzerinde yapılan kısmî kazı çalışmaları ile arkeolojik olarak belirlenmiştir. Bunlar Agora Batı Portiko'daki Faustina Kapısı'ndan başlayan ve limana, Kemeraltı'na doğru yönelen Faustina Caddesi (Kemeraltı), Bazilika'nın önünden geçen ve daha önce bilinen Agora Kuzey Cadde ile bu iki caddeyi birbirine bağlayan Bouleuterion caddeleridir.
Araştırma ve Kazı > Harabeler

Smirni Antik Tiyatrosu
Smirni Batı Stoası
Smirni Stadionu
Smirni Zeus Akraios Tapınağı
Sitteki ilk keşif çalışmalarından kısa bir süre sonra 1843 yılında günümüzde Agora'ya denk gelen Namazgah mevkiinin bir gravürü
Zünnûn-ı Mısrî

| Zünnûn-ı Mısrî |
| --- | --- |
Zünnûn-î Mısrî'nin Kahire yakınlarında  Ölüler Şehri'ndeki türbesi
Doğum: 796 Ahmim, Sevhac, Sevhac İli, Mısır, Abbâsîler Halifeliği
Ölüm: 859/860 Kahire

Kariyeri
Etkilendikleri: Muhammed, Ebu Bekir, Salmân-ı Fârisî, Kâsım bin Muhammed, Ca'fer es-Sâdık, Ebu Musa Câbir bin Hayyan, Kahireli Sa’dun, Mâlik bin Enes, Leys bin Saad, Süfyan bin Uyeyne
Etkiledikleri: Beyazid Bistâmî, Sahl el-Tustârî, Hallâc-ı Mansûr, Mûhy’îd-Dîn ibn’ûl Arabî, Şems-î Tebrizî, Mevlânâ Celâleddîn Rûmî, FazlʿAllâh Esterâbâdî (Nâimî), Nesîmî
 

Zünnûn-ı Mısrî veya Zû'n-Nûn el-Mısrî (Arapça: ذو النون المصري) (Mısır'ın Yûnusu) (796, Ahmim - 860, Kahire), tasavvuf felsefesinin kurucuları arasında gösterilen Mısırlı Arap düşünürdür. Tam ismi ise Zünnûn Ebû'l Faid Savban ibn İbrâhim el-Mısrî (Arapça: أبوالفيض ثوبان بن إبراهيم المصري) olarak bilinir.
Zünnun Mısri, 'İslâm’da Gnosis' kavramı üzerinde ihtisaslaşarak ve bunu Mârifetullâh 'İrfân' öğretisi şeklinde biçimlendirerek tarikât üyeliğine yeni kabul edilen müridler ile tarikât şeyhi arasındaki haberleşmeyi kolaylaştırmaya yardımcı olacak yeni bir öğreti geliştirmesiyle tanınmıştır.
Lâkabı olan ve sonradan kendisine atfedilen Nûn sıfatı ise Eski Arapçada büyük balık/balina anlamını taşımaktaydı. Burada kullanılmasından maksat ise Yûnus peygamberi yutan ve büyük bir balık olan yunus balığını çağrıştırmasıdır. Kısacası "Zû’l-Nûn el-Mısrî" lâkabı, Mısır’ın Yûnus’u anlamını taşımaktadır.
Felsefî tasavvuf ekolü

Eski Yunan felsefesi, tıp ve simya bilimleriyle yakından  ilgilendi. Beyazid Bistâmî'nin selefi olan Zû'n-Nûn el-Mısrî, aynı zamanda İmâm Câ’fer-î Sadık'ın talebelerinden olan meşhur simyacı Câbir bin Hayyan'ın da bir müridiydi. Aynı zamanda, meşhur âlim ve sufilerden Hallâc-ı Mansûr’un da mürşidi olan Sahl el-Tustarî de Zû’n-Nûn el-Mısrî’in talebelerinden birisiydi.
Felsefî tasavvuf ekolü > Tasavvufa kazandırdığı yeni felsefî boyut

Ana maddeler: Tasavvuf ve Felsefe
Tutuklanarak Bağdad'ta bir cezâevine kapatıldı. Fakat, yapılan soruşturma neticesinde halifenin emriyle serbest bırakılarak tekrar Kahire'ye dönmesine müsaade edildi. 859 yılında Kahire'de vefât etti. Türbesi Kahire yakınlarında "Ölüler Şehri" adı verilen mevkîinde olup günümüze dek muhafaza edilmiştir.
Felsefî tasavvuf ekolü > Mürşid ile mürid arasındaki iletişim öğretisi

Ana maddeler: Mürşid, Tarikât, Hakikat, Marifetullah ve Seyru Süluk
Zünnûn-ı Mısrî, tarikat üyeliğine yeni kabul edilmiş olan mürid ile tarikâtın şeyhi veya mürşidi ile arasındaki iletişimin kolaylaşmasına yardımcı olacak bir sistem geliştirmek suretiyle Marifetullah (İrfân/Gnosis) öğretisini biçimlendirdi.
Edebî şahsiyeti

Ana maddeler: Simya, Sufizm, Mistisizm, Spiritüalizm ve Gnostisizm
Söz ve şiirleri mistik tasvirlerle dolu ve hâyallerle son derece zengin olan, bilgi ya da "marifet" (irfân/gnosis)'e sufi spiritüalizminde diğer iki anayolu temsil eden korku (makhafet) ve aşk (mahabbet)'dan çok daha fazla vurgu yapan ve Mısır hiyerogliflerinin sırrına vâkıf olan efsanevî bir simyacı, şair ve mutasavvıf olarak şöhret sahibi olan ve tanınan bir kişiliğe sahipti.
Kitapları

Yazılı eserlerinden hiçbiri günümüze ulaşamamıştır. Fakat, kendisine atfedilen çok sayıda şiirler, sözler ve özdeyişler günümüzde halk arasında geleneksel olarak yaşatılmaktadır.
Osho, Mısrî'den, 'Günümüze dek yeryüzünde yürüyen sufi mistiklerin en büyüklerinden biri' olarak bahsetmektedir.
Başvuru kitapları

Bu maddenin yazımında Encyclopædia Britannica Fifteenth Edition'ndaki 'Zünnun-ı Mısri' maddesinden yararlanılmıştır.
Basın özgürlüğü

2023 Basın Özgürlüğü Endeksi

  İyi durum
  Tatmin edici durum
  Fark edilebilir problemler
  Zor durum
  Çok ciddi durum
  Sınıflandırılmamış / Veri yok
Basın özgürlüğü, haber, fikir ve düşünceleri, çoğaltıcı araçlarla, serbestçe açıklayabilmek özgürlüğüdür. Bilgi ve düşünceleri serbest olarak toplayıp, yorum ve eleştiri yaparak çoğaltabilmek ve bunları serbest olarak yayımlayıp dağıtabilmek haklarını içerir.
Basın aracılığıyla yapılan yayım, düşüncelerin açıklanmasının özel bir türüdür ancak basın özgürlüğü düşünceyi açıklama özgürlüğünden ayrı bir özgürlük kategorisi oluşturur. Devlet yaşamında insanların düşüncelerini serbestçe açıklayabilmeleri sayesinde gerçeklerin ortaya çıkabileceği, bu yolla yanlışlıkların, yolsuzlukların, hukuk dışılıkların, çelişkilerin su yüzüne çıkacağı ve bunda kamu yararı bulunması gerçeği demokratik hukuk devletlerinde bu özgürlüğün kabul edilmesi sonucunu doğurmuştur. Devlet baskısı ve korkusu ile yaşayan bir basın kamunun avukatlığı görevini yerine getiremez, toplumsal yararları savunamaz. Bu nedenle basın özgürlüğü, basına tanınmış bir ayrıcalık değil, kişilik hakları gibi korunan bir hak olarak değerlendirilir.
Düşünceyi açıklama özgürlüğü kapsamında engel teşkil etmeyecek bazı hususlar bir işletme bünyesinde gerçekleşmesi nedeniyle basın özgürlüğünü engelleyebilmektedir. Basımevi kurmanın izin alma ya da mali teminat yatırma şartına bağlanması, yayımlanacak eserler için ön denetim getirilmesi basın özgürlüğünü engelleyebilen hususlara örnek olarak verilebilir.
İfade özgürlüğü ve basın özgürlüğünün bir ülkede iç hukuk kurallarında kabul edilmesinin yeterli güvence sağlayamayacağı düşüncesiyle bu özgürlükler uluslararası metinlere geçmiş; uluslararası anlaşmalara konu olmuştur.
Tarih

Basın özgürlüğü, birçok anayasada, uluslararası bildiri ve sözleşmede düşünceyi açıklama özgürlüğü ile birlikte  ele alınmıştır. 1776'da Virginia İnsan Hakları Yasası'nın 12. maddesinde, basın özgürlüğünün özgürlüğün en güçlü kalelerinden biri olduğunu ve sadece despot hükûmetler tarafından engellenebileceğini ilan edilmiştir.
1789 tarihli Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi, düşünce özgürlüğüyle birlikte düşüncelerin yayımlanmasına dair ifadeler barındırarak basın özgürlüğünü işaret eden ilk belgelerden biri olmuştur. 11. maddesinde "Düşüncelerin, fikir ve kanaatlerin başkalarına serbeste söylenmesi, insanın en değerli haklarındandır. Her vatandaş serbestçe konuşabilir, yazabilir ya da yayın yapabilir." denmektedir.
Basın özgürlüğü konusunda ilk kalıcı düzenleme ise Amerikan anayasasına 1791 tarihinde "Kongre... söz ve basın özgürlüğünü engelleyici yasa yapamaz" ifadesini taşıyan İlk Değişiklik Maddesi'nin eklenmesidir. Anayasal düzenleme açısından bakıldığında Amerika Birleşik Devletleri'nin söz ve düşünce özgürlüğü ile birlikte basın özgürlüğünü anayasal güvence altına alan ilk devlettir. Diğer demokratik devletler de aynı yolu izleyerek basın özgürlüğünü anayasal güvence altına almıştır.
Düşünce ve basın özgürlüğü, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun  10 Aralık 1948 günü Paris'te ilan ettiği İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 18. maddesinde açık bir dille ifade edilmiştir.
Farklı ülkelerde  basın özgürlüğü

Her ülkede basın özgürlüğünün kullanılabilmesini sınırlayan bazı uygulamalar vardır. Bu sınırlamaların kapsamı ve sınırlama koymanın yollarına ilişkin olarak her ülkenin kendi yasaları mevcuttur. Bir ülkede  basın özgürlüğü olup olmadığı ile ilgili çeşitli hükûmet-dışı örgütlerin farklı kriterlere göre değerlendirmeleri vardır. Örneğin Sınır Tanımayan Gazeteciler her yıl Basın Özgürlüğü Endeksi yayınlamaktadır. Bu endeks 180 ülkedeki gazetecilere uygulanan bir anket yoluyla  çoğulculuk, medya bağımsızlığı, medya  çevresi ve otosansür, yasal çerçeve, şeffaflık ile haber ve bilgi üretimini destekleyen altyapının kalitesi kriterlerine göre değerlendirme yapılır.
Farklı ülkelerde  basın özgürlüğü > İsveç

Basın Özgürlüğü ile ilgili yasa 1766 yılında kabul edilmiştir.
Farklı ülkelerde  basın özgürlüğü > Polonya

Basın Özgürlüğü Kanunları 1532 yılında kabul edilmiştir.
Farklı ülkelerde  basın özgürlüğü > Rusya

Basın özgürlüğü Rusya Anayasa'sının 29. maddesi ile güvence altına alınmıştır.
Farklı ülkelerde  basın özgürlüğü > Türkiye

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve Türk Anayasa Hukuku, basın özgürlüğünün korunmasını güvence altına almak amacıyla bir dizi hüküm ve düzenleme getirmektedir. Bu hükümler, basın özgürlüğünün kişisel hakların korunmasına yardımcı olacak şekilde uygulanmaktadır.
Türkiye Anayasasında, basın özgürlüğünün özgürlük ve insan haklarının güvence altına alınması açısından önemi vurgulanmıştır. Anayasamızın 26. maddesinde, “Herkesin özgürce ifade ve baskı özgürlüğüne sahip olduğu” belirtilmektedir. Aynı yasanın 28. maddesine göre ise, “Herkesin, özgürce görüş ve düşüncelerini ifade etme, yayınlanma ve yayımlanma hakkına sahiptir.”
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, basının özgürlüğünü temel bir insan hakkı olarak kabul etmekte ve bu özgürlüğü korumaktadır.
Buna rağmen Türkiye'de basın özgürlüğü kanunu olmasına rağmen uygulanmayıp, günümüzde yayın yasağı ve sansür ile sık sık karşılaşılmaktadır. Basın özgürlüğü endeksinde 2017 itibarıyla 180 ülke içerisinde 155. olmuştur.
Farklı ülkelerde  basın özgürlüğü > Uluslararası basına Kapalı Bölgeler

Çeçenistan, Rusya
Birmanya
Jammu ve Keşmir, Hindistan
Papua, Endonezya
Tibet, Çin
Konu ile ilgili yayınlar

Starr, Paul (2004). The Creation of the Media: Political Origins of Modern Communications. New York: Basic Books. ISBN 0-465-08193-2.
Gant, Scott (2007). We're All Journalists Now: The Transformation of the Press and Reshaping of the Law in the Internet Age. New York: Free Press. ISBN 0-7432-9926-4.
Thierer, Adam & Brian Anderson (2008). A Manifesto for Media Freedom. New York: Encounter Books. ISBN 1594032289.
Türkiye de tutuklu gazetecilere yönelik yapılan bir basın açıklaması, İstanbul Çağlayan Adalet Sarayı (2017)
Anatomi

İnsan kafasının anatomisi
İnsan vücudundaki kasların anatomik çizimi.
İnsan gözü anatomisi
Anatomi (Eski Yunanca ἀνατομή (anatomḗ) 'diseksiyon'), organizmaların ve parçalarının yapısının incelenmesi ile ilgili biyoloji dalıdır. Anatomi, canlıların yapısal organizasyonu ile ilgilenen bir doğa bilimi dalıdır. Tarih öncesi çağlarda başlangıcı olan eski bir bilim dalıdır. Anatomi doğası gereği gelişimsel biyoloji, embriyoloji, karşılaştırmalı anatomi, evrimsel biyoloji ve filogeniye bağlıdır, çünkü bunlar anatominin hem anlık hem de uzun vadeli zaman ölçeklerinde üretildiği süreçlerdir. Sırasıyla organizmaların ve parçalarının yapısını ve işlevini inceleyen anatomi ve fizyoloji, birbiriyle ilişkili disiplinlerin doğal bir çiftini oluşturur ve genellikle birlikte çalışılır. İnsan anatomisi, tıpta uygulanan temel bilimlerden biridir.
Anatomi, yeni keşifler yapıldıkça sürekli gelişen karmaşık ve dinamik bir alandır. Son yıllarda, vücut yapılarının daha ayrıntılı ve doğru bir şekilde görüntülenmesini sağlayan MRI ve CT taramaları gibi gelişmiş görüntüleme tekniklerinin kullanımında önemli bir artış olmuştur.
Anatomi disiplini makroskopik ve mikroskopik bölümlere ayrılır. Makroskopik anatomi veya kaba anatomi, bir hayvanın vücut parçalarının çıplak gözle incelenmesidir. Gross anatomi aynı zamanda yüzeysel anatomi dalını da içerir. Mikroskobik anatomi, histoloji olarak bilinen çeşitli yapıların dokularının incelenmesinde ve ayrıca hücrelerin incelenmesinde optik aletlerin kullanılmasını içerir.
Anatomi tarihi, insan vücudundaki organların ve yapıların işlevlerinin giderek daha iyi anlaşılması ile karakterize edilir. Yöntemler de, karkasların ve kadavraların (cesetlerin) diseksiyonu yoluyla hayvanların incelenmesinden X-ışını, ultrason ve manyetik rezonans görüntüleme dahil olmak üzere 20. yüzyıl tıbbi görüntüleme tekniklerine kadar ilerleyerek önemli ölçüde gelişmiştir.
Etimoloji ve tanım

Yunanca ἀνατομή anatomē "diseksiyon" (ἀνά aná "yukarı" ve τέμνω témnō "kestim" kelimelerinden ἀνατέμνω anatémnō "kestim, açtım") kelimesinden türetilen anatomi, sistemleri, organları ve dokuları dahil olmak üzere organizmaların yapısının bilimsel olarak incelenmesidir. Çeşitli parçaların görünümünü ve konumunu, oluştukları malzemeleri ve diğer parçalarla olan ilişkilerini içerir. Anatomi, sırasıyla bu parçaların işlevleri ve ilgili kimyasal süreçlerle ilgilenen fizyoloji ve biyokimyadan oldukça farklıdır. Örneğin, bir anatomist karaciğer gibi bir organın şekli, boyutu, konumu, yapısı, kanlanması ve innervasyonu ile ilgilenirken; bir fizyolog safra üretimi, karaciğerin beslenmedeki rolü ve vücut fonksiyonlarının düzenlenmesi ile ilgilenir.
Anatomi disiplini, kaba veya makroskobik anatomi ve mikroskobik anatomi dahil olmak üzere bir dizi dala ayrılabilir. Kaba anatomi, çıplak gözle görülebilecek kadar büyük yapıların incelenmesidir ve ayrıca yüzeysel anatomi veya yüzey anatomisini, dış vücut özelliklerinin görülerek incelenmesini de içerir. Mikroskobik anatomi, histoloji (dokuların incelenmesi) ve embriyoloji (bir organizmanın olgunlaşmamış halinin incelenmesi) ile birlikte mikroskobik ölçekte yapıların incelenmesidir. Bölgesel anatomi, karın gibi belirli bir vücut bölgesindeki tüm yapıların birbirleriyle olan ilişkilerinin incelenmesidir. Buna karşılık sistemik anatomi, ayrı bir vücut sistemini oluşturan yapıların, yani sindirim sistemi gibi benzersiz bir vücut işlevini yerine getirmek için birlikte çalışan bir grup yapının incelenmesidir.
Anatomi, organların ve sistemlerin yapısı ve organizasyonu hakkında bilgi edinmek amacıyla hem invaziv hem de invaziv olmayan yöntemler kullanılarak incelenebilir. Kullanılan yöntemler arasında bir vücudun açılıp organlarının incelendiği diseksiyon ve video kamera donanımlı bir aletin vücut duvarındaki küçük bir kesiden sokulup iç organları ve diğer yapıları keşfetmek için kullanıldığı endoskopi yer alır. X ışınları kullanılarak yapılan anjiyografi veya manyetik rezonans anjiyografi, kan damarlarını görselleştirmek için kullanılan yöntemlerdir.
"Anatomi" terimi genellikle insan anatomisini ifade etmek için kullanılır. Bununla birlikte, hayvanlar aleminin geri kalanında büyük ölçüde benzer yapılar ve dokular bulunur ve bu terim diğer hayvanların anatomisini de içerir. Zootomi terimi bazen özellikle insan olmayan hayvanları ifade etmek için de kullanılır. Bitkilerin yapı ve dokuları farklı bir doğaya sahiptir ve bitki anatomisinde incelenirler.
Anatominin alt bölümleri

Topografik anatomi: Vücut yapılarını, bölge bölge inceleyen anatominin alt dalıdır.
Sistematik anatomi : Vücut yapılarını, organların bir araya gelmesiyle oluşan organ sistemleri düzeyinde ele alan anatomi dalı.
Karşılaştırmalı anatomi : İnsan ile başka canlıların vücut yapılarındaki benzer ve farklı tarafları karşılaştırmalı olarak ele alan ve bunu insan anatomisinin daha iyi anlaşılmasında kullanan anatomi dalı. Veteriner hekimlerin öğretiminde kullanılır.
Klinik anatomi : Vücut yapılarının hastalıklara tanı koyma aşamasındaki rollerini ortaya koyan alt uğraş alanıdır.
Nöroanatomi: Sinir sistemi anatomisi ile ilgili dalıdır.
Gelişimsel anatomi : Embriyoloji
Mikroskobik anatomi : Histoloji
Patolojik anatomi : Anatomopatoloji
Radyolojik anatomi : Radyografi sonucu elde edilen radyogramda organ yapılarının ve organlar arası ilişkilerin incelenmesidir.
Sanatsal anatomi:
Yüzeysel anatomi:
Moleküler anatomi:
Morfometri:
Dekapod anatomisi:
Böcek morfolojisi:
Örümcek anatomisi:
Neandertal anatomisi:
Köpek anatomisi:
Kedi anatomisi:
Atgiller anatomisi:
Amfibi anatomisi:
Kuş anatomisi:
Balık anatomisi:
Köpekbalığı anatomisi:
Tarih > Ortaçağdan erken modern döneme

Anatomi klasik dönemden on altıncı yüzyıla kadar çok az gelişmiştir; tarihçi Marie Boas'ın yazdığı gibi, "On altıncı yüzyıldan önce anatomideki ilerleme ne kadar gizemli bir şekilde yavaşsa, 1500'den sonraki gelişme de o kadar şaşırtıcı derecede hızlıdır". 1275 ve 1326 yılları arasında Bologna'daki anatomistler Mondino de Luzzi, Alessandro Achillini ve Antonio Benivieni antik çağlardan bu yana ilk sistematik insan diseksiyonlarını gerçekleştirdiler. Mondino'nun 1316 tarihli "Anatomi"si insan anatomisinin Orta Çağ'da yeniden keşfedilmesinde ilk ders kitabı olmuştur. Mondino'nun diseksiyonlarında izlenen sırayla vücudu tanımlar; önce karın, sonra göğüs kafesi, sonra baş ve uzuvlar. Sonraki yüzyıl boyunca standart anatomi ders kitabı olmuştur.
Leonardo da Vinci (1452-1519) Andrea del Verrocchio tarafından anatomi eğitimi almıştır. Anatomi bilgisini sanat çalışmalarında kullanmış, insan ve diğer omurgalıların iskelet yapıları, kasları ve organlarının birçok eskizini yapmıştır.
Padua Üniversitesi'nde anatomi profesörü olan Andreas Vesalius (1514-1564), modern insan anatomisinin kurucusu olarak kabul edilir. Aslen Brabant'lı olan Vesalius, yedi ciltlik geniş formatlı bir kitap olan De Humani Corporis Fabrica (Yedi kitapta insan vücudunun dokusu üzerine) adlı etkili kitabını 1543 yılında yayınladı. Genellikle İtalyan manzaralarına karşı allegorik pozlarda olan doğru ve karmaşık ayrıntılı illüstrasyonların Titian'ın öğrencisi olan sanatçı Jan van Calcar tarafından yapıldığı düşünülmektedir.
İngiltere'de anatomi, herhangi bir bilim dalında verilen ilk halka açık derslerin konusuydu; bunlar 16. yüzyılda Company of Barbers and Surgeons tarafından verildi ve 1583'te Royal College of Physicians'da Lumleian cerrahi dersleri ile birleştirildi.
Anatominin inceleme alanına giren vücut yapıları

Kemikler
Kıkırdaklar
Eklemler
Ligamentler (Bağlar)
Kaslar
Solunum sistemi
Dolaşım sistemi
Ürogenital sistem
Sindirim sistemi
Sinir sistemi
Endokrin sistem
Deri
Anatomi bulgularının erken yorumlanmasına ilişkin görüntü
Cerrahi aletler tarihte ilk kez 11. yüzyılda Zehrâvî tarafından icat edildi
Tarihte ilk kez 9. yüzyılda Huneyn ibn İshak tarafından gözün anatomisi
13. yüzyıl anatomik illüstrasyonu
Kolun anatomik çalışması, Leonardo da Vinci, (yaklaşık 1510)
Vesalius'un Epitome adlı eserindeki anatomik şema, 1543
Michiel Jansz van Mierevelt - Dr Willem van der Meer'in anatomi dersi, 1617
Kız öğrencilerle anatomi dersi, 1891-1893
Deprem kronolojisi

Başlığın diğer anlamları için Deprem (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
1900 ile 2017 yılları arasında meydana gelen depremler (M6.0+)
Bu liste, tarih boyunca kaydedilmiş büyük depremleri içerir.
Ülkelerine göre

Azerbaycan
İran
Türkiye
Yunanistan
Bölgelerine göre

Güney Asya
18. yüzyıl

1 Kasım 1755 - 1755 Lizbon depremi
19. yüzyıl > 1800'ler

1802:
26 Ekim 1802 - 7,9 Mw büyüklüğündeki 1802 Vrancea depremi meydana geldi.