stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2024 Türkiye yerel seçimleri
Sonuçlar > Belediye başkanlığı seçimleri

2024 Türkiye yerel seçimleri Belediye Başkanlığı seçimleri ile 51'i merkez olmak üzere 973 ilçe belediyesi ile 390 belde belediyesinin başkanlıkları seçildi. Aksaray-Güzelyurt (ilçe), Kayseri-Pınarbaşı (ilçe), Şanlıurfa-Hilvan (ilçe), Sivas-Yıldızeli-Güneykaya (belde), Tunceli-Mazgirt-Akpazar (belde), Kırklareli-Lüleburgaz-Büyükkarıştıran (belde) ve Aksaray-Merkez-Sağlık (belde) Belediye Başkanlığı seçimlerinin iptaline karar verildiğinden sonuçlara dahil edilmemiştir.
| --- | --- |
Kayıtlı Seçmen Sayısı: 57.708.541
Sandık Sayısı: 184.460
Oy Kullanan Seçmen Sayısı: 45.075.471
Katılım Oranı (%): 78,11
Geçerli Oy Sayısı: 43.036.938
Geçersiz Oy Sayısı: 2.038.533
Belediye Başkanlığı Sayısı: 1.356
| Parti | Oy sayısı | Oy oranı (%) | +/– | BB sayısı |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Cumhuriyet Halk Partisi | 15.406.586 | 35,80 |  5,99 | 395 |
| Adalet ve Kalkınma Partisi | 14.224.559 | 33,05 |  9,50 | 526 |
| Yeniden Refah Partisi | 2.922.024 | 6,79 | — | 62 |
| Milliyetçi Hareket Partisi | 2.560.604 | 5,95 |  1,49 | 218 |
| Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi | 2.328.421 | 5,41 | — | 74 |
| İYİ Parti | 1.984.170 | 4,61 |  3,15 | 30 |
| Zafer Partisi | 816.676 | 1,90 | — | 0 |
| Saadet Partisi | 516.650 | 1,20 |  1,71 | 4 |
| Büyük Birlik Partisi | 515.244 | 1,20 |  0,39 | 20 |
| Bağımsızlar | 408.140 | 0,95 |  0,06 | 11 |
| Hür Dava Partisi | 256.301 | 0,60 | — | 1 |
| Türkiye İşçi Partisi | 190.363 | 0,44 | — | 1 |
| Demokrat Parti | 163.585 | 0,38 |  0,58 | 5 |
| Demokrasi ve Atılım Partisi | 155.632 | 0,36 | — | 4 |
| Bağımsız Türkiye Partisi | 125.552 | 0,29 |  0,03 | 0 |
| Türkiye Komünist Partisi | 114.194 | 0,27 |  0,16 | 0 |
| Memleket Partisi | 103.484 | 0,24 | — | 1 |
| Demokratik Sol Parti | 46.959 | 0,11 |  0,86 | 2 |
| Gelecek Partisi | 45.706 | 0,11 | — | 0 |
| Millet Partisi | 27.914 | 0,06 | — | 0 |
| Vatan Partisi | 25.785 | 0,06 |  0,10 | 0 |
| Halkın Kurtuluş Partisi | 18.936 | 0,04 | — | 0 |
| Anavatan Partisi | 14.638 | 0,03 | — | 0 |
| Milli Yol Partisi | 14.039 | 0,03 | — | 0 |
| Emek Partisi | 13.851 | 0,03 | — | 0 |
| Yeni Türkiye Partisi | 9.776 | 0,02 | — | 0 |
| Adalet Birlik Partisi | 5.555 | 0.01 | — | 0 |
| Adalet Partisi | 5.365 | 0,01 | — | 0 |
| Hak ve Özgürlükler Partisi | 4.551 | 0,01 | — | 0 |
| Sol Parti | 3.717 | 0,01 | — | 2 |
| Anadolu Birliği Partisi | 2.985 | 0,01 | — | 0 |
| Türkiye Komünist Hareketi | 2.568 | 0,01 | — | 0 |
| Ocak Partisi | 1.523 | 0,00 | — | 0 |
| Aydınlık Demokrasi Partisi | 882 | 0,00 | — | 0 |
| Güç Birliği Partisi | 3 | 0,00 | — | 0 |
| Toplam geçerli oy | 43.036.938 | 100 |  | 1.356 |
Sonuçlar > Belediye meclis üyeliği seçimleri

2024 Türkiye yerel seçimleri Belediye Meclis üyeliği seçimleri sonucu; Aksaray-Güzelyurt, Kayseri-Pınarbaşı, Şanlıurfa-Hilvan, Sivas-Yıldızeli-Güneykaya (belde) Belediye Meclisi seçimlerinin iptaline karar verildiğinden sonuçlara dahil edilmemiştir.
| --- | --- |
Kayıtlı Seçmen Sayısı: 57.716.975
Sandık Sayısı: 184.493
Oy Kullanan Seçmen Sayısı: 45.079.928
Katılım Oranı (%): 78,11
Geçerli Oy Sayısı: 42.848.693
Geçersiz Oy Sayısı: 2.231.235
Belediye Meclis Üyeliği  Sayısı: 20.953
| Parti | Oy sayısı | Oy oranı (%) | +/– | BM üye sayısı |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Cumhuriyet Halk Partisi | 15.200.699 | 35,48 |  6,12 | 6.558* |
| Adalet ve Kalkınma Partisi | 13.874.511 | 32,38 |  10,18 | 8.174 |
| Yeniden Refah Partisi | 2.991.882 | 6,98 | — | 1.027 |
| Milliyetçi Hareket Partisi | 2.508.414 | 5,85 |  1,61 | 2.715 |
| Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi | 2.409.155 | 5,62 | — | 1.414 |
| İYİ Parti | 1.967.898 | 4,59 |  2,72 | 488 |
| Zafer Partisi | 1.102.172 | 2,57 | — | 0 |
| Saadet Partisi | 561.064 | 1,31 |  1,69 | 72 |
| Büyük Birlik Partisi | 525.400 | 1,23 |  0,67 | 261 |
| Hür Dava Partisi | 274.486 | 0,64 | — | 23 |
| Türkiye İşçi Partisi | 261.656 | 0,61 | — | 36 |
| Demokrasi ve Atılım Partisi | 186.090 | 0,43 | — | 40 |
| Bağımsız Türkiye Partisi | 154.741 | 0,36 |  0,09 | 1 |
| Demokrat Parti | 145.134 | 0,34 |  0,55 | 55 |
| Türkiye Komünist Partisi | 126.166 | 0,29 |  | 9 |
| Bağımsızlar | 122.219 | 0,29 |  0,01 | 7 |
| Memleket Partisi | 115.553 | 0,27 | — | 10 |
| Sol Parti | 54.930 | 0,13 | — | 5 |
| Demokratik Sol Parti | 50.925 | 0,12 |  0,76 | 28 |
| Gelecek Partisi | 47.867 | 0,11 | — | 11 |
| Vatan Partisi | 37.350 | 0,09 |  0,10 | 0 |
| Emek Partisi | 36.506 | 0,09 | — | 11 |
| Anavatan Partisi | 21.582 | 0,05 | — | 6 |
| Millet Partisi | 21.028 | 0,05 | — | 0 |
| Türkiye Komünist Hareketi | 20.210 | 0,05 | — | 0 |
| Milli Yol Partisi | 12.072 | 0,03 | — | 1 |
| Yeni Türkiye Partisi | 3.851 | 0,01 | — | 0 |
| Halkın Kurtuluş Partisi | 3.240 | 0,01 | — | 0 |
| Adalet Partisi | 2.889 | 0,01 | — | 0 |
| Anadolu Birliği Partisi | 2.831 | 0,01 | — | 0 |
| Adalet Birlik Partisi | 2.228 | 0.01 | — | 0 |
| Ocak Partisi | 1.698 | 0,00 | — | 0 |
| Hak ve Özgürlükler Partisi | 1.366 | 0,00 | — | 0 |
| Aydınlık Demokrasi Partisi | 880 | 0,00 | — | 0 |
| Güç Birliği Partisi | - | - | — | - |
| Toplam geçerli oy | 42.848.693 | 100 |  | 20.953 |
(*)  Kilis-Polateli'nde kontenjan Belediye Meclisi üyeliğini Cumhuriyet Halk Partisi kazanmış olmasına rağmen, kontenjan adayını bildirmediğinden seçilememiştir.
Sonuçlar > İl genel meclisi üyelikleri

2024 Türkiye yerel seçimleri  il genel meclisi üyelikleri seçim sonuçları;
| --- | --- |
Toplam Sandık: 53.907
Toplam Seçmen: 13.563.800
Toplam Kullanılan Oy: 10.863.679
Toplam Geçerli Oy: 10.274.330
Toplam Geçersiz Oy: 589.349
Katılım Oranı (%): 80,09
İl Genel Meclisi Üyeliği Sayısı: 1.282
| Parti | Oy sayısı | Oy oranı (%) | +/– | İGM üye sayısı |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Adalet ve Kalkınma Partisi | 3.304.092 | 32,16 |  9,45 | 592 |
| Cumhuriyet Halk Partisi | 2.384.303 | 23,21 |  5,75 | 300 |
| Milliyetçi Hareket Partisi | 1.709.671 | 16,64 |  2,18 | 207 |
| Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi | 810.328 | 7,89 | — | 132 |
| Yeniden Refah Partisi | 668.090 | 6,50 | — | 22 |
| İYİ Parti | 522.035 | 5,08 |  3,04 | 14 |
| Büyük Birlik Partisi | 201.258 | 1,96 |  0,14 | 11 |
| Saadet Partisi | 139.667 | 1,36 |  1,11 | 0 |
| Hür Dava Partisi | 115.753 | 1,13 | — | 0 |
| Zafer Partisi | 111.734 | 1,09 | — | 0 |
| Demokrasi ve Atılım Partisi | 55.885 | 0,54 | — | 1 |
| Bağımsızlar | 46.561 | 0,45 |  0,01 | 2 |
| Bağımsız Türkiye Partisi | 42.728 | 0,42 |  0,16 | 0 |
| Türkiye İşçi Partisi | 33.239 | 0,32 | — | 1 |
| Demokrat Parti | 31.788 | 0,31 |  0,34 | 0 |
| Gelecek Partisi | 19.837 | 0,19 | — | 0 |
| Sol Parti | 19.475 | 0,19 | — | 0 |
| Millet Partisi | 14.775 | 0,14 | — | 0 |
| Vatan Partisi | 11.976 | 0,12 |  0,02 | 0 |
| Memleket Partisi | 8.070 | 0,08 | — | 0 |
| Emek Partisi | 8.045 | 0,08 | — | 0 |
| Demokratik Sol Parti | 7.818 | 0,08 |  0,12 | 0 |
| Milli Yol Partisi | 3.935 | 0,04 | — | 0 |
| Türkiye Komünist Partisi | 1.214 | 0,01 |  0,08 | 0 |
| Hak ve Özgürlükler Partisi | 896 | 0,01 | — | 0 |
| Anavatan Partisi | 638 | 0,01 | — | 0 |
| Türkiye Komünist Hareketi | 296 | 0,00 | — | 0 |
| Adalet Birlik Partisi | 196 | 0.00 | — | 0 |
| Anadolu Birliği Partisi | 27 | 0,00 | — | 0 |
| Yeni Türkiye Partisi | - | - | — | - |
| Halkın Kurtuluş Partisi | - | - | — | - |
| Adalet Partisi | - | - | — | - |
| Ocak Partisi | - | - | — | - |
| Aydınlık Demokrasi Partisi | - | - | — | - |
| Güç Birliği Partisi | - | - | — | - |
| Toplam geçerli oy | 10.274.330 | 100 |  | 1.282 |
Tepkiler > Yurt dışı

İsrail Dışişleri Bakanı Yisrael Katz, İmamoğlu ve Yavaş'ı tebrik etti ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı hedef aldı.
Saraybosna Belediye Başkanı Benjamina Karić X hesabından İstanbul Büyükşehir Belediye başkanı seçilen Ekrem İmamoğlu'nu tebrik etti.
Hollanda Özgürlük Partisi Genel Başkanı Geert Wilders X hesabındaki paylaşımında Recep Tayyip Erdoğan'ı ve AK Partinin İBB başkan adayı Murat Kurum'u hedef aldı.
Atina Belediye Başkanı Haris Doukas Ekrem İmamoğlu'nu yeniden İBB başkanı seçilmesi vesilesiyle tebrik etti.
Tepkiler > Yurt içi

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Partinin seçim kaybını kabul etti ancak bunun "bitiş değil aslında bir dönüm noktası" olduğunu söyledi ve sonuca saygı duyacağını ekledi.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel ise seçmenleri överek "Bugün seçmenlerimiz çok önemli karar verdi. Bugün seçmen Türkiye'de yeni bir siyasetin kurulmasına karar verdi. 22 yıllık Türkiye fotoğrafını değiştirmeye, ülkemizde yeni bir siyasi iklime kapı aralamaya karar verdi." dedi.
İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, istifa talepleri üzerine partiyi olağanüstü kongreye çağırdı.
Analiz

Bu seçim, iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisinin kurulduğu 2001 yılından bu yana ulusal bir seçimde birinci olamadığı ilk seçim oldu ve AK Partinin %35,5'lik oy oranına karşılık CHP %37,8 oy aldı. Bu, 1977'den bu yana CHP'nin birinci olduğu ülke çapındaki ilk seçim oldu. Yorumcular bu seçimi 1989 yerel seçimleriyle kıyasladılar; o dönemde merkez sol muhalefet uzun süredir devam eden sağcı hükûmetlere karşı önemli bir zafer kazanmış ve birinci olmuştu.
Bununla birlikte, Cumhur İttifakı muhalefete karşı bazı zaferler elde etti, geleneksel olarak muhalefetin eğilimli olduğu Hatay ve Kırklareli belediye başkanlıklarını aldı ve ilçe belediyelerinin çoğunu az farkla kazandı.
Daha küçük olan merkez sağ muhalefet İYİ Parti ülke genelinde kötü bir performans sergileyerek halk oylamasında altıncı oldu ve oy oranının yarısından fazlasını kaybetti. Genel Başkan Meral Akşener partiyi olağanüstü kongreye çağırdı ve genel başkanlığa yeniden aday olmayacağını açıkladı. Bu arada, İslamcı muhafazakar Yeniden Refah Partisi %6'nın üzerinde oy alarak üçüncü parti oldu ve muhafazakar bölgelerdeki birçok belediyeyi AK Partiden aldı. DEM Parti, belediye başkanlarının İçişleri Bakanlığı tarafından bölücü teröre destek suçlamasıyla zorla görevden alınma ihtimali nedeniyle geleneksel kalelerinde boykot çağrıları yapılmasına rağmen oy oranını az da olsa artırdı. AK Partinin küçük ittifak ortağı Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) oy kaybetse de bir önceki seçimde kazandığı birçok kilit belediyenin kontrolünü elinde tutmaya devam etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan için bir "seçim felaketi" olarak nitelendirilen bu sonuçla ilgili yorumcular, hükûmetin Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığı süresini uzatmak için anayasada değişiklik yapma niyetinin askıya alınacağını belirtiyorlar. Zaferlerinin büyüklüğü göz önüne alındığında, hem İmamoğlu hem de Yavaş, erken seçim spekülasyonlarına rağmen hükûmetin sonuçlar ışığında öne almayı reddettiği bir sonraki Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi için olası muhalefet adayları olarak görülüyorlar.
Belediyelere kayyım atamaları

31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ardından Türkiye'de bazı belediye başkanları çeşitli gerekçelerle görevden alınarak yerlerine kayyım atanmıştır. Bu süreçte özellikle DEM Parti ve CHP'li belediyeler hedef alınmış, görevden alınan başkanların yerine valiler, kaymakamlar veya belediye meclis üyeleri kayyım olarak atanmıştır. Aşağıdaki tabloda, görevden alınan belediye başkanları, ait oldukları partiler, görevden alınma ve kayyım atama tarihleri ile atanan kayyımların bilgileri yer almaktadır.
| Belediye | Görevden Alınan Başkan | Parti | Kayyım Atama Tarihi | Atanan Kayyım | Kayyımın Önceki Görevi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hakkari | Mehmet Sıddık Akış | DEM Parti | 3 Haziran 2024 | Ali Çelik | Hakkari Valisi |
| Esenyurt, İstanbul | Ahmet Özer | CHP | 30 Ekim 2024 | Can Aksoy | İstanbul Vali Yardımcısı |
| Mardin | Ahmet Türk | DEM Parti | 4 Kasım 2024 | Tuncay Akkoyun | Mardin Valisi |
| Batman | Gülistan Sönük | DEM Parti | 4 Kasım 2024 | Ekrem Canalp | Batman Valisi |
| Halfeti, Şanlıurfa | Mehmet Karayılan | DEM Parti | 4 Kasım 2024 | Hakan Başoğlu | Halfeti Kaymakamı |
| Tunceli | Cevdet Konak | DEM Parti | 22 Kasım 2024 | Bülent Tekbıyıkoğlu | Tunceli Valisi |
| Ovacık, Tunceli | Mustafa Sarıgül | CHP | 22 Kasım 2024 | Hüseyin Şamil Sözen | Ovacık Kaymakamı |
| Bahçesaray, Van | Ayvaz Hazır | DEM Parti | 29 Kasım 2024 | Harun Arslanargun | Bahçesaray Kaymakamı |
| Akdeniz, Mersin | Hoşyar Sarıyıldız  Nuriye Arslan | DEM Parti | 13 Ocak 2025 | Zeyit Şener | Akdeniz Kaymakamı |
| Siirt | Sofya Alağaş | DEM Parti | 29 Ocak 2025 | Kemal Kızılkaya | Siirt Valisi |
| Van | Abdullah Zeydan | DEM Parti | 11 Şubat 2025 | Ozan Balcı | Van Valisi |
| Kağızman, Kars | Mehmet Alkan | DEM Parti | 24 Şubat 2025 | Okan Daştan | Kağızman Kaymakamı |
Sokağa çıkma yasağı sırasında İstanbul'daki bir sokak
Hatay'da yıkılan binalar
2024 Türkiye yerel seçimlerinde oy kullanan bir seçmen
CHP'nin illere göre oy dağılımı.
CHP'nin ilçelere göre oy dağılımı.
AK Parti'nin illere göre oy dağılımı.
AK Parti'nin ilçelere göre oy dağılımı.
YRP'nin illere göre oy dağılımı.
YRP'nin ilçelere göre oy dağılımı.
DEM Parti'nin illere göre oy dağılımı.
DEM Parti'nin ilçelere göre oy dağılımı.
MHP'nin illere göre oy dağılımı.
MHP'nin ilçelere göre oy dağılımı.
İYİ Parti'nin illere göre oy dağılımı.
İYİ Parti'nin ilçelere göre oy dağılımı.
Zafer Partisi'nin ilçelere göre oy dağılımı.
Saadet Partisi'nin ilçelere göre oy dağılımı.
TİP'in ilçelere göre oy dağılımı.
DEVA'nın ilçelere göre oy dağılımı.
Memleket Partisi'nin ilçelere göre oy dağılımı.
Diyarbakır'daki kavga
2024 Türkiye yerel seçimleri büyükşehir belediye başkanlığı sonuçları
Shallow and Profound

Shallow and Profound (Sığ ve Derin), Macar müzisyen Yonderboi tarafından 2000 yılında çıkarmış oldugu ilk stüdyo albümü 'dür. Albüm 1999'da kaydedilmiştir. Prodüktörü Laszlo Fogarasi'dir. Mole Listening Pearls etiketiyle piyasaya sunulmuş ve iki CD olarak yayınlanmıştır. Albüm, çoğu melodik parçalar olmak üzere toplam 17 parçadan oluşmuştur. Albümün bazı çıkış parçaları "100% Trevira", "Pabadam" ve "Road Movie" gibi şarkılardır.
Şarkı listesi

"Intro" (1:03)
"Milogna del Mar" (8:44)
"Chase and Chaser" (3:41)
"Cantaloupe Island (Interlude)" (1:09)
"Ohne Chanteuse" (3:41)
"No Answer from Petrograd" (4:32)
"100% Trevira" (2:52)
"Pabadam" (3:59)
"Severance" (0:23)
"Sinking Slowly" (4:52)
"Bodysurf" (4:04)
"Riders of the Storm/Pink Solidism" (4:19)
"Road Movie" (6:50)
"Thousand Bells" (4:46)
"Fairy of the Lake" (5:08)
"Another Geometry" (5:13)
"Outro" (1:19)
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  MusicBrainz release group: 77f6dd2f-9f7b-3832-a4d4-819d88191ef2
Jeremi Wiśniowiecki

Prens Jeremi Wiśniowiecki (Ukraynaca: Ярема Вишневецький - Yarema Vyshnevetsky; 1612 - 20 Ağustos 1651), Kazakların Çekici ve Demir El lakaplı Polonya-Litvanya Birliği'nin aristokrasisinin ve gelecekteki Polonya kralı I. Michael'in babası, Wi memberniowiec Prensi, Łubnie ve Chorol'un önemli bir üyesiydi.
Ruten ve Rumen kökenli kayda değer bir kodaman ve askeri komutan olan Wiśniowiecki, eyaletin en büyük servetlerinden birinin varisiydi ve Ruten Voyvodalığı'nın liderlik pozisyonu da dahil olmak üzere birçok önemli saygınlığa sahipti. Doğu Ortodoks Kilisesi'nden Roma Katolikliği'ne geçişi Rutenler arasında ve Ukrayna'da (o dönem Polonya-Litvanya Birliği'nin bazı bölgeleri) büyük muhalefete neden oldu. Wiśniowiecki, 230.000 kişinin yaşadığı toprakları yöneten başarılı bir askeri lider ve Polonya'nın en zengin ileri gelenlerinden biriydi.
Azerbaycan göçebe hayatı

Geleneksel Azerbaycan yurt (çadır)
Azerbaycan göçebe yaşamı - tarihsel ve modern zamanlarda Azerbaycan'ın kültürel ortamında göçebe (tarakama) veya yarı göçebe (elat) yaşam tarzı yaşayan insanların veya toplulukların tarihi, kültürü ve geleneklerini açıklar. Azerbaycan'da elitlerin kullandığı geçici yerleşim yerleri arasında köy, festival, ahır, yatak, ev, yurt, kamp, kış kampı, kulübe, in, çayır vb. yerler almaktadır. Yaz mevsiminde kullanılan evler alaçık, koma, deya, mukhuru, karakeche, dünnuğlu evi, kolux, magardaya vb.'dir.
2023 yılında Kınalıkların kültürel ortamı ve Azerbaycan'daki göç yolu Dünya Mirası unvanını almıştır.
Fiziki ve beşeri coğrafya > Yaylalar ve ovalar

Türkçe konuşulan diğer bölgelerde olduğu gibi Azerbaycan'da da göçebe hayvancılık için kullanılan yaylaklara mera denir. Bu meraların çoğu deniz seviyesinden ortalama 2800 metre yükseklikte bulunmaktadır. Koyunların otlatıldığı antik çayırlar, Büyük ve Küçük Kafkas dağlarının alpin ve subalpin çayırlarında bulunan çayırlar olarak kabul edilmekteydi. Mera sığırcılığı olarak bilinen meslek, Transkafkasya'da, özellikle modern Azerbaycan'da, İlk Tunç Çağı'nda ortaya çıkmış ve genel olarak M.Ö. 1. binyılın başlarında şekillenmiştir.
Mera sığırcılığı ağırlıklı olarak dağlık bölgelerde mera sahibi olan nüfus tarafından gerçekleştirilmekteydi. Bu, mevsimlik yaşam için ve çiftlik hayvanlarını komşu kabilelerin ani saldırılarından korumak için inşa edilen devasa, güçlü taş yapılardan anlaşılmaktadır. MÖ 2. binyılda Küçük Kafkasya'nın Haçbulag, Kelbecer, Gadabey, Laçin, Batabat bozkırları ile Ordubad dağlarında hayvancılıkla uğraşan insanlara ait benzer yapılara rastlamak mümkündür. Azerbaycan'da 20. yüzyılın 80'li yıllarına kadar çayırlar yaygın olarak kullanılmaya devam etmiştir.
Arkeolojik verileri Azerbaycan etnografyasıyla karşılaştırarak eski çağlarda bozkırlara geçiş ve bozkırda yaşama biçimi hakkında fikir vermek mümkündür. Böylece nüfus eşyalarını arabalara doldurarak sürüyle birlikte hareket etmiştir. Tekerlekli yolun patikaya dönüştüğü yerlerde eşyalar yük hayvanlarına yüklenerek devam edilmiştir. Tarihçi Teymur Bunyatov'a göre yaylaya bu tür hareketler Tunç Çağı'nda da mevcuttur.
Türklerin Azerbaycan'a yerleşmesinin temel nedeni bu ülkede otlakların, bahçelerin çokluğu, hayvancılık için uygun ve elverişli koşulların bulunmasıdır. Böylece Azerbaycan ve Irak-Acem toprakları 2 milyon göçebe için bozkır ve kışlak haline gelmiştir.
Fiziki ve beşeri coğrafya > Tarihi göç yolları

İlhanlılar döneminde göçebe yolları (göç yolları) günümüz Azerbaycan'ını, Ermenistan'ı, kuzeybatı İran'ı ve orta Irak'ı kapsamaktaydı. İlhanlılar, kışı kuzeyde (Karabağ'da) geçirmek için 11 kemerli Hudafarin köprüsünü restore ederek kullanmışlardır.
Azerbaycan'da ovalara ve dağlara göç edilirken iç iletişim yollarından biri olarak göç yolları kullanılmıştır. Ayrıca yerleşik nüfus, ürünlerini hayvancılık ürünleri (et, deri, yün, yağ, peynir vb.) ile değiştirmek üzere yaylaya gitmek için göç yollarını kullanmıştır.
Azerbaycan'ın Batı bölgesinin göç yolları, Kura Nehri üzerindeki geçişlerden başlayarak ovalardaki toprak yollar boyunca devam etmiş, ovalara ulaştıkça yerini dağ yollarına bırakmıştır. Batı bölgesinin göç yollarının Kura Nehri'nden geçmesi nedeniyle büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar küçük teknelerle nehir üzerinden taşınmaktaydı. Bu nedenle nehirde kayıkçılar bulunurdu. Batı bölgesinin kışlak alanları Garayazı ve Ceyrançol'da, otlaklar ise Şahdağ ve Murguz dağlarında bulunuyordu. 19. yüzyılın sonlarında Gazah ve Yelizavetpol bölgesindeki göçebelerin kullandığı yollar ağırlıklı olarak Yasamal, Zayam vadisi, Kıran, Sarı yokuş, Çift değirmen yolları, Kızılbulag yaylası yolu ve Zada yollarıydı. Batı bölgesindeki (Poylu, Salahlı, Kasaman ve Karabağlı) otlakları kullanan köylüler, bağımsız olarak Ceyranchol - Gadili geçidi - Annenfeld - Alman kolonisi - Morul köyü köyüne, oradan da Yasamal yolu üzerindeki otlaklara taşındılar. Şuşa ilçesinde 2 göç yolu vardı. Bunlar Kura kıyıları - Askaran vadisi - Kırgız platosu ve Haçin yolu - Eylisli - Şuşa - Kırs Dağı'dır. Cavanşir ilçesinin nüfusu da ikinci yolu kullanmışlardır.
Şirvan halkının göç yolları Kudru kışlarından Büyük Kafkasya otlaklarına kadar uzanmaktaydı. Göç rotalarının yönleri ise: Harmiddağ-Paşalı-Udulu-Yavanni dağı-Meraza-Hilmilli-Dibrar, Girda-Pirsaat vadisi-Tasi köyü-Sundugözlü nehri-Dibrar, Kalagaya (Demir yolu)-Langebiz-Çarhan-Marzandiga-Kurdemir-Astrahanka —Sarıdaş otlakları (Dibrar), Gödekambare kışlama alanı —Kolani—Goyler—Ortabulag vadisi—Şamakhi—Pirsaat vadisi—Çaylı köyü—Kurdemir—Astrahanka—Dibrar'dır.
Savalan, Garadag ve Talış dağları Muğan halkının otlaklarıydı. Savalan otlaklarına giden göç yolları Bilesuvar-Bağrovdağ-Ağevleri-Gelin yurdu-Hatinbulag-Karaşiran idi. Şahsev halkı, özellikle de Meşkin toplulukları ovaya giderken şu yolları kullanıyorlardı: Aşağı Araz Nehri – Khoruzlu Sıradağları – Barzang Nehri, Ziyva köyü (Mugan) – Sambur Nehri – Langanden – Savalan. Karasu Nehri, Göytepe-Safidağ İlçesi—Talış Dağları—Çiçekli sıradağlar'dır.
Tarihi > Orta asırlar

11.-13. yüzyıllarda Selçuklular ve Hulakular döneminde Türk Oğuz boylarının Doğu Transkafkasya ve İran Azerbaycan'ına gelmesiyle Azerbaycan halkı oluşmaya başlamış ve bu süreç 15. yüzyılın sonlarına kadar devam etmiştir.
Orta Asya'daki ortak göçebe mirası ve bin yıllık simbiyoz, Moğol hanlığının bölünmüş olduğu devletlerde Türk ve Moğol unsurlarının düzgün bir şekilde birleşmesinin sebebiydi. Moğolların çoğunun İslam'ı kabul ettikten sonra Perslere değil, kültürel olarak yakın oldukları Türklere asimile olmaları şaşırtıcı olmamıştır. Sayıları Moğollardan daha fazla olan ve Müslüman olan Türkmenler, ortak göçebe yaşam tarzı nedeniyle Moğolları hızla asimile etmişlerdir. Moğol İlhanlı İmparatorluğu döneminde iktidardaki hanedan göçebe yaşam tarzından vazgeçmemiştir.
Modern Azerbaycan ve Ermenistan topraklarında iyi otlakların bulunması nedeniyle Moğol İlhanlıları, Timurlular ve Türkmen kralları döneminde Moğollar, Türkler ve Türkmen kabileleri buraya yerleşmiştir. Daha sonra bu kabileler Azerbaycanlılar arasında asimile edilmiştir. Türklüğü ve İslam'ı kabul eden Moğollar, Türkçe konuşan ancak Moğol tarihi hafızasına sahip bir grup haline gelerek İran, Azerbaycan ve Doğu Anadolu'da göçebe yaşamlarını sürdürmüşlerdir. Türk-Moğol göçebeleri, göçebe yaşamının önemli bir işlevi olan askeri niteliklerini kaybetmemişlerdir.
13. ve 15. yüzyıllarda eski feodal beylerin toprakları yavaş yavaş göçebe kabilelerin kalıtsal başkanlarının eline geçmiştir. Göçebe soylular arasında, kabilenin belirli bölümlerinin büyüklerine yaşlılar denilmekteydi. Büyükbaş hayvancılıkta fetüsün başlatılması, sürü otlatılması, dağ ve ovalara göç konularında büyükler görüş ve tavsiyelerde bulunmuşlardır.
Akkoyunlu hükümdarı Gara Yulug Osman Bey, bir yandan Fars-İslam yönetiminin temellerini oluşturmaya başlarken diğer yandan da göçebe köklerine, Orta Asya'daki Türk köklerine güçlü bir bağlılık göstermiştir. Bu, Osman Bey'in yasaktan (geleneksel yazılı olmayan kanunlar dizisi) alıntı yaparken takipçilerini Oğuz mirasının gücüne saygı duymaya teşvik etmesiyle kanıtlanmaktadır. Osman Bey, takipçilerini hareketsiz bir yaşam sürmemeleri konusunda uyarmıştır. Çünkü ona göre yerleşik hayata geçmek "egemenliği, Türklüğü ve özgürlüğü" kaybetmek anlamına gelmektedir. Moğol hükümdarı Cengiz Han bir defasında Moğol takipçilerini benzer bir mesajla uyarmıştır. Akkoyunlu hükümdarı Sultan Yakup (MS 1478-1490) döneminde Cengiz Kanunu (Türklerin ve Moğolların geleneksel göçebe kanunları) kaldırılmıştır.
Safevi döneminde yerleşik nüfusun konumunun zayıflığı, göçebelerin yerleşik hayata geçişini yavaşlatmıştır. 17. ve 18. yüzyıllarda bazı kabileler yarı göçebe yaşam tarzına geçerek tarımla uğraşmış ve yazın sürüleriyle birlikte bozkırlara taşınmışlardır.
Ahmed Bey Cavanşir'e göre Panahali Han (1747-1763) zamanında Pusyan, Karaçarlı, Jinni, Yerzçihasanlı, Gilzhajili, Safikurd, Boyehmadli Saatli, Kangarlı vb. vardı. Göçebeler Karabağ Hanlığına taşındılar. Hanlığın nazırı Molla Panah Vagif, Azerbaycan'ı yalnızca göçebe aşiret teşkilatı temelinde bölmüştür.