Alerjik rinit
Risk Faktörleri

1) Genetik Yatkınlık
Alerjik rinitin gelişiminde genetik faktörler önemli bir rol oynar . Alerjiye yatkın (atopik) bireylerde, bağışıklık sisteminin alerjenlere karşı aşırı duyarlılığı nedeniyle bu hastalıkların görülme sıklığı daha yüksektir. Bunun yanı sıra, bazı genetik varyasyonlar alerjik rinitin gelişiminde rol oynayabilir . Eğer çocukların ebeveynlerinde alerjik hastalıklar varsa, bu durum çocuklarda da alerjik rinit geliştirme olasılığını artırır. Ebeveynlerde alerji öyküsü bulunmayan bir çocukta alerjik rinit geliştirme riski yaklaşık %0-10 arasındayken, sadece bir ebeveynde alerji öyküsü varsa bu oran %30-40'a çıkar. Her iki ebeveyninde alerjik hastalık geçmişi bulunan bir çocuğun ise alerjik rinit geliştirme riski çok daha yüksektir ve %60-70 arasında olabilir .
Genetik faktörlerin etkisi, ikiz araştırmaları üzerinde de gözlemlenmiştir. Tek yumurta ikizlerinde alerjik rinit görülme oranı daha yüksekken, iki yumurta ikizlerinde bu oran daha düşüktür. Örneğin, yapılan araştırmalar tek yumurta ikizlerinde alerjik rinitin %45 oranında görüldüğünü, iki yumurta ikizlerinde ise bu oranın %25 olduğunu göstermiştir .
2) Çevresel Maruziyet
Solunum yoluyla alınan alerjenler: Solunum yoluyla alınan başlıca alerjenler ev tozu akarları, polenler, hayvan tüyleri ve küf gibi maddelerdir . Ev tozu akarları, kapalı alanlarda bulunan en önemli alerjenlerden biri olup, alerjik rinit ve astım gibi solunumsal alerjik hastalıkların gelişmesinde önemli bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Alerjik rinit ve astım sıklıkla aynı bireyde birlikte görülür ve bu durum solunumsal alerji olarak da bilinir . Alerjik rinitin tetikleyicileri arasında açık hava polenleri de önemli bir yer tutar. Ağaç, çimen ve yabani ot polenleri gibi açık hava alerjenleri, genellikle belirli mevsimlerde alerjik reaksiyonlara yol açar. Ancak bazı kişiler, sadece polenlerin bulunduğu dönemde semptom gösterirken, bazıları yıl boyu süren alerjik reaksiyonlar yaşayabilir. Ev tozu akarlarına duyarlı olanlar, alerjik rinitin daha uzun süreli, hafif ya da orta şiddette aralıklı alerjik döneme neden olabilir. Diğer yandan, birçok hasta birden fazla alerjene karşı duyarlıdır. Bu da yıl boyunca devam eden semptomlara sebep olabilir. Özellikle hem polenlere hem de küf sporlarına karşı alerjisi olanlar, polen mevsiminin net bir şekilde tanımlanmasında zorlanabilir ve semptomları yılın farklı zamanlarında devam edebilir . Tüylü evcil hayvanlar, özellikle kediler ve köpekler, alerjik riniti tetikleyen yaygın etkenler arasındadır. Bu hayvanların tüyleri, deri döküntüleri ve tükürüklerinde bulunan alerjenler, havada uzun süre asılı kalabilir. Evcil hayvanlardan kaynaklanan alerjenlerin giysilere ve yüzeylere tutunması, evcil hayvanların bulunmadığı ortamlarda bile alerjik semptomların ortaya çıkmasına neden olabilir. Tüylü evcil hayvanlarına karşı hassasiyeti olan ve alerjik astımı bulunan kişilerde, evcil hayvanların ev ortamından uzaklaştırılması, alerjen maruziyetini azaltmada en etkili çözüm olarak öne çıkmaktadır.
Hava kirliliği: Hava kirliliği, çeşitli kaynaklardan havaya yayılan zararlı maddelerden oluşur. Bu maddeler, araç egzozlarından, fabrikalardan, elektrik jeneratörlerinden veya tarımsal atıklardan kaynaklanabilir. Alerjik hastalıkların, özellikle de alerjik rinitin yaygınlaşmasında hava kirliliği önemli bir rol oynar. Havadaki zararlı gazlar ve partiküller, burun tıkanıklığı, hapşırma ve kaşıntı gibi alerji semptomlarını daha da kötüleştirebilir. Özellikle kirli hava soluyan kişilerde, bu semptomlar daha sık ve daha yoğun şekilde görülebilir. Bunun nedeni, hava kirliliği ve alerjene eş zamanlı maruz kalma sonucunda solunum yollarındaki iltihaplanmanın artışıdır. Bu durum, alerjenlere karşı hassasiyeti artırabilir.
3) Sosyoekonomik Faktörler
Düşük sosyoekonomik koşullar, yetersiz hijyen ve sınırlı sağlık hizmetlerine erişim nedeniyle alerjik hastalıkların daha sık görülmesine neden olabilir .