Şirvanşahlar Devleti
Tarih > İlhanlılardan Vasallık Bağımlılığı

1256 yılında Hülâgû Han, Güney Azerbaycan’da büyük bir devlet kurarak Moğol kökenli Hülagüler veya İlhanlılar hanedanını oluşturdu. İlhanlılar, Azerbaycan’ın doğal kaynaklar ve otlaklarla zengin olan kuzey bölgelerini işgal ettiler. Onlar, Cuci Hanedanı’nın bu bölgelerle ilgili iddialarını reddettiler ki, bu da Altın Orda ile İlhanlı Devleti arasında çatışmaya neden oldu. 1260 yılında Cuci Hanedanı'nın orduları Şamahı’ya yaklaştı. Ancak Hülâgû Han, onları yenilgiye uğratarak Derbent’i ele geçirdi ve kuzeye doğru ilerledi. Ancak Hülâgû Han, Terek Nehri yakınlarında Berke Han tarafından mağlup edilerek Derbent ve Şirvan’ı kaybetti.
1265 yılında Memlûk sultanı Berke Han, yeniden Şirvan’a saldırdı ve Kür Nehri’nin kıyısına kadar geldi, ancak bu sırada hastalanarak öldü. Yaklaşık yüz yıl süren askeri operasyonlar nedeniyle iki devlet arasındaki sınırlar sık sık değişti; bazen Derbent, bazen Bakü’nün yakınından geçti. Şirvan, bir vasal ülke olarak İlhanlılar Devleti'nin parçası oldu. Hülagü Han, 1258 yılında Şirvan ve Aran’ı ele geçirdiğinde, Bakü, Azerbaycan’da güçlenen İlhanlılar’ın hakimiyeti altına girdi. II. Aksitan, tam bir itaat göstererek Şirvan’ı yıkımdan kurtardı. İlhanlılar döneminde topraklarında vasal olarak hüküm süren Şirvanşahlar, kendi adlarına para basmaya devam etseler de artık gösterişli unvanlarını kullanmıyor, önce Moğol hanının adını anıyorlardı. Şirvanşahlar, İlhanlı hükümdarlarının tüm seferlerine düzensiz askeri birliklerle katılmak ve süzeranlarına karşı tüm yükümlülüklerini yerine getirmek zorundaydılar.
I. İzzeddin Keykâvus’un iktidar dönemi, 1294 yılına ve Argun’un oğlu I. İzzeddin Keykâvus’un iktidarının sonuna (1291–1295) denk gelir. Bu dönemde İlhanlı Devleti, ekonomik bir gerileme yaşadı. Hazine boşalmış, altın ve gümüş sikke yerine halk ayaklanmaları sonucu hızla kaldırılan "çao" adlı kâğıt para basılmıştı. Görünüşe göre bu durum Şirvan'a da etki etmişti. Çünkü kaynaklar, İlhanlı hükümdarı Gazan Han'ın 1297 yılında Şirvan ve Bakü’ye geldiğini bildirir.  Fazlullah Reşideddin, Gazan Han’ın Tebriz’den hicri takvimin 697 yılının muharrem ayının 20’sinde (7 Kasım 1297) çıktığını belirtir. Gazan Han, yoldayken Emir Kutlugşah’ı Gürcistan’a gönderdi. Kutlugşah, ülkedeki ayaklanmayı bastırdı ve Gürcü hükümdarı David Vahtang’ın kardeşini Gazan Han’ın karargahına getirdi. "Devlet bayrakları Bakü’ye gönderildi ve Gazan Han birkaç gün sonra oraya ulaştı." Gazan Han'ın Bakü'ye seferi, Bibiheybet Türbesi'ni ziyaretle de bağlantılıydı. Çünkü o, iktidara geldikten sonra İslam'ı kabul etmiş ve Gazan Mahmud adını almıştı. Gazan Han ve varisi Olcaytu Han'ın döneminde yerel soyluların, bunlar arasında güçlenen Şirvanşahların hakları iade edildi. Yerel feodal soylular ile İlhanlılar Devleti temsilcileri arasında bir yakınlaşma meydana geldi. İlhanlıların devlet adamı veziri Reşideddin'in (1297–1318) mektuplaşmalarından anlaşılıyor ki, o, Şirvanşahlarla akraba olmuştur. Fazlullah Reşideddin, Tebriz şehrinden "Büyük Mevlâna Macid el-Din İsmail Fali’ye" yazdığı mektupta onu oğullarının düğününe davet ederek gelinlerinin seçkin ailelerden olduğunu belirtir, ayrıca oğlunun nişanlısının babasının Şirvanşah, "Derbent hükümdarı hanedanından olan Şabran ve Şamahı hükümdarıdır. Zaten, iki bin yıla yakın bir süredir taht onlara aittir ve onlar halen Derbent ve Şabran hükümdarlarıdır." Şirvanşah'a – "Şabran ve Şamahı hükümdarına" gönderdiği bir başka mektubunda Reşideddin onu çok nazik bir şekilde, saygıyla yeni bağı Fahtabad'a davet eder.