Eşit işe eşit ücret
Yargı Yetkisine Göre Yasal Durum > Avrupa Birliği/Avrupa İktisadi Alanı

Savaş sonrası Avrupa, Doğu ve Batı ülkelerinde eşit işe eşit ücret ödenmesini isteklendirmek için kadınların iş gücü piyasasına ve mevzuatına katılımında oldukça tutarlı bir model gördü.
Fransa, Almanya ve Polonya dahil olmak üzere şu anda AB üyesi olan bazı ülkeler, AB kurulmadan önce anayasalarında eşit işe eşit ücret ilkesini benimsemişlerdi. Avrupa İktisadi Topluluğu, daha sonra Avrupa Birliği (AB) 1957'de kurulduğunda, eşit işe eşit ücret ilkesi temel ilke olarak adlandırıldı. Roma Antlaşması'nın 141. maddesi, "Her üye devlet, eşit iş veya eşit değerde iş için erkek ve kadın işçiler için eşit ücret ilkesinin uygulanmasını sağlayacaktır" der. Toplumsal açıdan ilerici olsa da, bu karar, anlaşmayı imzalayanlar arasında yaygın ilerici tavırlara işaret etmez:
Avrupa İktisadi Topluluğu'nun mevzuatı, 1975 yılında bağlayıcı ve doğrudan uygulanabilir eşit ücret yönergesi 75/117/EEC ile açıklığa kavuşturuldu. Bu, ücretle ilgili olarak cinsiyete dayalı tüm ayrımcılığı yasakladı; bu ve diğer yönergeler, 2006 yılında (2006/54/EC) tek bir yönergeye bütünleştirilmiştir.
Ulusal düzeyde, eşit ücret ilkesi genel olarak 28 AB üye devletinin ve Avrupa İktisadi Alanı (AEA), İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç'in ek ülkelerinin mevzuatına tam olarak yansıtılmıştır. AB aday ülkeleri Makedonya ve Türkiye'de mevzuatlarını AB ölçünlerine uyarladılar. Farklı Avrupa ülkeleri için erkekler ve kadınlar arasında ücret eşitliği ile ilgili temel ulusal mevzuat aşağıdaki gibidir.
| Ülke | Ana Yasal Hükümler |
| --- | --- |
Avusturya: 1979 Erkekler ve Kadınlara Eşit Davranış Yasası (o zamandan beri değiştirildiği şekliyle)
Belçika: 1999 Erkek ve Kadınlara Eşit Davranış Yasası (madde 12 ve 25) ve 9 Aralık 1975 tarihli Krallık Kararnamesi
Bulgaristan: İş Yasası kapsamındaki eşit işe eşit ücret
Çek Cumhuriyeti: İş ücreti, 565 sayılı yasa ile düzenlenir. 1/1992 Coll. ücret, fazla çalışma ücreti ve ortalama gelir hakkında ve Kanun No. 43/1991 Coll. eyaletteki ve diğer bazı kuruluş ve organlardaki fazla çalışma ücreti ve mükafatı hakkında
Danimarka: Ek maddeler içerecek şekilde değiştirilmiş durumu, 1976 Erkek ve Kadın Eşit Ücret Yasası
Finlandiya: 1995 Anayasası (bölüm 5, paragraf 4) ve Kadın ve Erkek Eşitliği Yasası (bölüm 8, paragraf 2)
Fransa: 1946 Anayasası ve Madde L.140.2 ve sonrasında İş Yasası
Almanya: 1949 Anayasası veya "Temel Yasa" (madde 3)
Yunanistan: 2001'de değiştirilen 1975 Anayasası (madde 22 (1)) ve 1484/1984 sayılı yasa (madde 4)
Macaristan: Eşit işe eşit ücret daha önce anayasaya dahil edilmişti ama değişti; artık sadece kadın erkek eşitliği var ve ücret İş Yasaaı'nda
İzlanda: 1961 Eşit Ücret Yasası (#60/1961), 1976 Kadın ve Erkek Eşitliği Yasası (#78/1976), 2008 Eşit Statü ve Kadın ve Erkeklerin Eşit Haklar Yasası (#10/2008) ve 2017'de kanuna eklenen değişiklik: 2012'de uygulamaya konulan Eşit Ücret Ölçününe göre eşit ücret onayı kanunu (ÍST 85:2012 )
İrlanda: 1974 Ayrımcılıkla Mücadele (Ücret) Yasasını ve 1977 İstihdam Eşitliği Yasasını yürürlükten kaldıran 1998 İstihdam Eşitliği Yasası (IE9909144F)
İsrail: 1998 İş Yerinde Seçenek Eşitliği Yasası ve 1996 Kadın İşçi ve Erkek İşçi İçin Eşit Ücret Yasası
İtalya: Anayasa (madde 3 ve 37), 903/1977 sayılı yasa (madde 2) ve 125/1991 sayılı yasa
Letonya: İş Yasası kapsamındaki eşit işe eşit ücret
Lihtenştayn: Uygar Yasası'nda bulunan eşit işe eşit ücret
Litvanya: İş Yasası kapsamındaki eşit işe eşit ücret
Lüksemburg: Erkekler ve kadınlar arasında eşit davranışa ilişkin 1981 yasası ve erkekler ve kadınlar için eşit ücrete ilişkin 1974 Büyük Ducal Yönetmeliği (Madde 1, 2, 3 (1), 3 (2) ve 4)
Malta: Anayasa (Madde 14) ve Kadın ve Erkek Eşitliği Yasası
Hollanda: Anayasa (1. Madde) ve 1994 Eşit Muamele Yasası
Norveç: 1978 Cinsiyet Eşitliği Yasası
Polonya: 1997 Anayasası, Bölüm 2, Madde 33.2, 1952 Anayasasına halihazırda dahil edilmiş olan eşit işe eşit ücret ilkesini düzenlemiştir.
Portekiz: İşte ve istihdamda eşit davranışa ilişkin anayasa (madde 59) ve 105/1997 sayılı yasa
Romanya: Anayasada yer alan eşit işe eşit ücret
Slovakya: Anayasada yer alan eşit işe eşit ücret
İspanya: Anayasa (madde 35) ve İşçi Yasası (madde 17 ve 28).
İsveç: 1980 Erkek ve Kadın Eşitliği Yasası/Fırsat Eşitliği Yasası
İngiltere: 1983 Eşit Değer Düzenlemeleri ile değiştirilen 1970 Eşit Ücret Yasası ve 2010 Eşitlik Yasası ile değiştirilen 1975 ve 1986 Cinsiyet Ayrımcılığı Yasası
İzlanda'daki Eşit Ücret Ölçününe Dayalı 2018 Eşit Ücret Onaylamasına İlişkin Güncelleme Yasası
İzlanda 2012'de bir Eşit Ücret Ölçünü getirmiştir, ÍST 85:2012 (Eşit ücret yönetim düzeni- gereklilikler ve kılavuz). Ölçün, İzlanda sendikaları, işveren konfederasyonu ve hükûmet yetkilileri tarafından, işverenlerin aylık ayrımcılığını önlemeye ve sertifikalı olmalarına yardımcı olmak amacıyla geliştirilmiştir.
2017'de İzlanda hükûmeti Kadın ve Erkeklerin Eşit Statüsü ve Eşit Haklar Yasası'na (#10/2008) ilişkin 2008 yasalarına bir değişiklik eklemeye karar verdi. Değişiklik, eşit ücret onayı ile ilgili bir yasadır ve 1 Ocak 2018'de yürürlüğe girmiştir. Değişikliğe göre, 25 veya daha fazla işçi çalıştıran şirket ve kuruluşların, eşit ücret düzeni ve uygulaması için yıllık olarak eşit ücret sertifikası almaları gerekecek. Bu zorunlu sertifikasyonun amacı, cinsiyete dayalı ayrımcı uygulamaları yasaklayan ve aynı işveren için çalışan kadın ve erkeklere eşit ücret ödenmesini ve aynı işler veya eşit değerdeki işler için eşit çalışma şartlarından yararlanmalarını şart koşan mevcut mevzuatı uygulamaktır.