stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Skleroderma
Türleri

Lokalize ve sistemik olmak üzere 2 ana skleroderma formu vardır. Sistemik skleroderma iki ana tipe ayrılabilir: yaygın (diffüz) ve sınırlı (crest). Lokalize skleroderma ise: Lokalize morfea, Morphea-liken sklerozus ve atrofikus örtüşüyor, genelleştirilmiş morfea, Pasini ve Pierini'nin atrofoderması, pansklerotik morfea, morfea profunda ve doğrusal skleroderma olarak ayrılabilir.
Lokalize (yerel) skleroderma: Hastalığın daha yaygın şekli olan lokalize skleroderma, sadece bir kişinin cildini, genellikle sadece birkaç yerde etkiler. Genellikle ciltte mumsu lekeler veya çizgiler şeklinde görülür ve bu daha az şiddetli formun tedavi olmaksızın kaybolması veya ilerlemesinin durması nadir değildir.
Diffüz (yaygın) skleroderma: Adından da anlaşılacağı gibi, bu tür vücudun birçok bölümünü etkiler. Sadece cildi etkilemekle kalmaz, birçok iç organı da etkileyerek sindirim ve solunum fonksiyonlarını engelleyerek böbrek yetmezliğine neden olabilir. Sistemik skleroderma bazen ciddi ve yaşamı tehdit edici hale gelebilir.
Sınırlı skleroderma (CREST sendromu olarak da bilinen tür)
her harf, hastalığın bir özelliğini temsil eder:
C alsinozis (ciltte anormal kalsiyum birikimi)
R aynaud fenomeni (belirtiler bölümüne bakınız)
E yemek borusu dismotilitesi (yutma güçlüğü)
S klerodaktili (parmaklarda deri sıkılaşması)
T elangectasias (ciltte kırmızı lekeler)
Sınırlı skleroderması olan hastalar böbrek problemleri yaşamazlar. Deri kalınlaşması parmaklar, eller ve önkollarla ve ayrıca bazen ayaklar ve bacaklarla sınırlıdır. Sindirim tutulumu çoğunlukla yemek borusu ile sınırlıdır. Daha sonraki komplikasyonlar arasında, vakaların %20 ila %30'unda gelişebilen pulmoner hipertansiyon potansiyel olarak ciddi olabilir. Pulmoner hipertansiyonda, kalpten akciğerlere giden arterler daralır ve kalbin sağ tarafında yüksek basınç oluşturur, bu da sonuçta sağ kalp yetmezliğine yol açabilir. Pulmoner hipertansiyonun erken belirtileri arasında nefes darlığı, göğüs ağrısı ve yorgunluk bulunur.
Oranlar

Eklem ağrısı en sık görülen ağrı tipiydi ve hastaların %78.6'sında mevcuttu, bunu Raynaud fenomeni ile ilişkili ağrı (%69), sırt ağrısı (%47.6), baş ağrısı (%31), göğüs ağrısı (%23.8), odinofaji izledi. (%21,4) ve ağrılı dijital ülserler (%19). Nöropatik ağrı semptomları hastaların %26,2'sinde fark edildi. Sistemik skleroderma prevalansının 1 milyon kişi başına 50 ila 300 vaka arasında olduğu tahmin edilmektedir. Bilinmeyen nedenlerden dolayı, kadınların durumu geliştirme olasılığı erkeklerden dört kat daha fazladır.
Tutulum

En sık etkilenen organlar yemek borusu, kalp, akciğerler ve böbreklerdir. Yerel veya lokalize sklerodermada belirli kesimler tutulur ve eğer hafifse müdahale etmeden kendi kendisine geçebilir veya ağırlaşabilir. Ancak sistemik skleroderma türünde adından anlaşılacağı üzere sistemiktir. Aklınıza gelebilecek vücutta bulunan her şey etkilenir.
Bazı tutulum örnekleri şunlardır:
Sklerodermada akciğer tutulumu: Akciğerler, tüm sklerodermalı hastaların yaklaşık %80'inde tutulur. Akciğer tutulumu tüm formlarında önde gelen ölüm ve sakatlık nedeni olarak ortaya çıkmıştır. Akciğer tutulumu, fiziksel aktivite sırasında nefes darlığına veya yorgunluğa neden olur. Sklerodermalı birçok hasta, kas-iskelet sistemi şikayetleri veya hastalığın yorucu doğası nedeniyle fiziksel olarak daha az aktif hale gelir. Bu nedenle pek çoğu, gerçekten nefes darlığı geliştirecek kadar fiziksel olarak aktif olmayacaktır. Doktor, merdiven çıkma veya alışveriş yapma gibi günlük yaşamdaki basit işleri yapma yeteneğinizi sorgulayabilir. Diğer hastalarda, fiziksel aktivite ile daha da kötüleşebilen kuru, üretken olmayan bir öksürük gelişir.
Sklerodermada böbrek tutulumu: Böbrek tutulumu oluşmadan önceki aşamada, böbrek fonksiyonunu ölçen standart kan ve idrar testleri gibi kan basıncı da normaldir. Böbrek tutulumunun başlangıcı, önemli yüksek tansiyonun hızlı başlangıcı ile ilişkilidir. Bu, erken evrelerde hiçbir belirtiye neden olmaz. Yüksek tansiyon hemen fark edilmezse hızla kötüleşir. Böbrekler yüksek tansiyondan zarar görür. Bu aşamada yapılan kan testleri, kan hücrelerine zarar veren yaygın kan damarı hasarı ve hızlandırılmış pıhtılaşma kanıtı gösterir. Bu sendrom, “skleroderma renal krizi” olarak adlandırılacak kadar hızlı ilerler. Erken fark edilip tedavi edilmezse böbrek yetmezliği riski, diyaliz ihtiyacı ve ölüm sık görülen olaylardır.
Sklerodermada kardiyak tutulum: Sklerodermada (sistemik skleroz) kardiyak tutulum, birincil kalp tutulumu (küçük damar iskemisi, inflamasyon veya replasman fibrozu) veya ikincil tutulum (pulmoner hipertansiyon, koroner hastalık veya sistemik hipertansiyon nedeniyle) olarak ortaya çıkabilir. Primer kardiyak tutulum, sistolik disfonksiyona ve/veya diyastolik disfonksiyona, perikardiyal hastalığa, iletim anormalliklerine (bradi ve taşiaritmiler dahil) ve daha az sıklıkla kapak hastalığına yol açabilir. Otopsi çalışmaları ve kardiyak MRI çalışmaları, subklinik kardiyak tutulumun son derece yaygın olduğunu göstermiştir.
Sklerodermada nörolojik tutulum: Daha önce nadir görülen bir olay olarak kabul edilen sklerodermada sinir sistemi tutulumu giderek daha fazla tanınmaktadır. LS en coup de sabre'de nöbetler ve baş ağrısı en çok bildirilen özellikler iken, SSc'de periferik ve otonom sinir sistemi tutulumu baskındır. Ayrıca, son zamanlarda raporlar, asemptomatik SSc hastalarında daha küçük dallar ve perforan arter tutulumu düşündüren beyaz cevher lezyonlarını sıklıkla belgelemiştir.
Skleroderma ve vaskülit

Skleroderma varsa, tıp uzmanları olası bir komplikasyon olarak vaskülit arayışında olacaktır. Görünür ve rapor edilebilir birçok semptomunun yanı sıra, inflamasyon varlığını tespit eden kan ve idrar testleri de vaskülit teşhisine yardımcı olabilir. X-ışınları ve anjiyografi veya kan damarlarının radyografisi gibi diğer görüntüleme testleri, kan damarı duvarlarındaki anormallikleri, ayrıca organ hasarını ve kanamayı ortaya çıkarmak için kullanılabilir. Laboratuvarda test edilmek üzere bir doku parçasının alındığı organ ve kan damarı biyopsileri de vaskülit varlığının belirlenmesine yardımcı olabilir. Sistemik sklerozlu hastalarda vaskülit gelişimi oldukça nadirdir. İlk laboratuvar testleri, normositik ve normokromik anemi, trombositoz, yüksek akut faz reaktanları ve normal serum kreatininini içeriyordu.
Teşhis

Tipik skleroderma, klasik olarak simetrik cilt kalınlaşması olarak tanımlanır ve vakaların yaklaşık %70'inde Raynaud fenomeni, tırnak kıvrımı kapiller değişiklikleri ve antinükleer antikorlar da görülür. Etkilenen bireyler sistemik organ tutulumu yaşayabilir. Skleroderma için tek bir test her zaman işe yaramaz, bu nedenle tanı genellikle bir dışlama meselesidir. Atipik skleroderma, cilt değişiklikleri olmadan veya sadece parmak şişmesi ile bu değişikliklerin herhangi bir varyasyonunu gösterebilir.
Laboratuvar testleri, anti-scl70 (yaygın bir sistemik forma neden olan) veya anticentromere antikorları (sınırlı bir sistemik forma ve CREST sendromuna neden olan) gibi antitopoizomeraz antikorlarını gösterebilir. Anti-U3 veya anti-RNA polimeraz gibi diğer otoantikorlar görülebilir. Antiçift sarmallı DNA otoantikorlarının serumda bulunması muhtemeldir.

[kaynak belirtilmeli]
Teşhis > Diferansiyel

Genellikle diferansiyelde olan hastalıklar şunları içerir:
Eozinofili, kanda çok fazla eozinofilin (parazitlere saldıran ve belirli alerjik reaksiyonlara karışan bir tür bağışıklık hücresi) bulunduğu bir durumdur.
Eozinofili-miyalji sendromu, L-triptofan takviyelerinin neden olduğu bir eozinofili şeklidir.
Eozinofilik fasiit, iskelet kaslarını, kemikleri, kan damarlarını ve kol ve bacaklardaki sinirleri çevreleyen bağ dokusunu etkiler.
Graft-versus-host hastalığı, nakledilen kemik iliğinden gelen bağışıklık hücrelerinin konakçının vücuduna saldırdığı kemik iliği nakillerinin bir sonucu olarak ortaya çıkan otoimmün bir durumdur.
Mikozis fungoides, vücudun her yerinde döküntülere neden olan nadir bir kanser olan kutanöz T hücreli lenfoma türüdür.
Nefrojenik sistemik fibroz, genellikle böbrek yetmezliğinden kaynaklanan ve dokularda fibrozis (kalınlaşma) ile sonuçlanan bir durumdur.
Primer biliyer siroz, karaciğerin otoimmün bir hastalığıdır.
Primer pulmoner hipertansiyon
Kompleks bölgesel ağrı sendromu
Teşhis > Sınıflandırma

Skleroderma, hem lokalize hem de sistemik formlarda ortaya çıkan bir hastalık olan, hareketsiz ve gizli cilt görünümü veren sınırlı veya dağınık, sert, pürüzsüz, fildişi renkli alanların görünümü ile karakterize edilir:
Lokalize skleroderma
Lokalize morfea
Morphea-liken sklerozus ve atrofikus örtüşüyor
genelleştirilmiş morfea
Pasini ve Pierini'nin atrofoderması
pansklerotik morfea
Morfea profunda
Doğrusal skleroderma
sistemik skleroderma
CREST sendromu
Progressif sistemik skleroz
Patofizyoloji

Artmış 'kollajen' 'sentezi' ('skleroz'a' yol açar), küçük kan damarlarında hasar, 'T lenfositlerin' aktivasyonu ve değişmiş 'bağlayıcı ti' üretimi ile karakterizedir. Önerilen patogenezi aşağıdaki gibidir:
Vaskülatür, muhtemelen endotel seviyesinde kışkırtıcı bir olayla başlar. Tetikleyici olay henüz açıklığa kavuşturulmamıştır, ancak viral bir ajan, oksidatif stres veya otoimmün olabilir. Endotel hücre hasarı ve apoptoz, erken klinik evrelerde doku ödemi olarak ortaya çıkan vasküler sızıntıya yol açar. Bu aşamada, ağırlıklı olarak Th1- ve Th17 aracılı bir hastalıktır.
Bundan sonra, vaskülatür, muhtemelen antiendotelinal hücre antikorlarının (AECA) varlığına bağlı olarak bozulmuş anjiyogenez ve bozulmuş vaskülojenez (daha az endotelyal progenitör hücre) ile daha da tehlikeye girer. Bu bozulmuş anjiyogeneze rağmen, PDGF ve VEGF gibi yüksek seviyelerde pro-anjiyogenik büyüme faktörleri sıklıkla bu durumdaki kişilerde görülür. Vazodilatasyon ve vazokonstriksiyon dengesi çarpık hale gelir ve net sonuç vazokonstriksiyondur. Hasarlı endotel daha sonra kan pıhtısı oluşumu için bir başlangıç noktası görevi görür ve ayrıca iskemi-reperfüzyon hasarına ve reaktif oksijen türlerinin oluşumuna katkıda bulunur. Bu sonraki aşamalar, Th2 polaritesi ile karakterize edilir.
Hasarlı endotel, adezyon moleküllerini ve kemokinleri lökositleri çekmek için yukarı regüle eder, bu da topoizomeraz I'i içeren çeşitli oksitlenmiş antijenlere karşı tolerans kaybı da dahil olmak üzere doğuştan gelen ve adaptif bağışıklık tepkilerinin gelişmesini sağlar. kondisyon. T hücreleri, doku fibrozunda hayati bir rol oynayan Th2 hücreleri de dahil olmak üzere alt gruplara farklılaşır. Anti-topoizomeraz 1 antikorları, sırayla, tip I interferon üretimini uyarır.
Fibroblastlar, miyofibroblastları oluşturmak için çoklu sitokinler ve büyüme faktörleri tarafından toplanır ve aktive edilir. Fibroblastlarda ve miyofibroblastlarda düzensiz dönüştürücü büyüme faktörü β (TGF-β) sinyali, sklerodermadan etkilenen bireyler üzerinde yapılan çok sayıda çalışmada gözlenmiştir. Fibroblastların ve miyofibroblastların aktivasyonu, kolajen ve diğer ilgili proteinlerin aşırı birikmesine yol açarak fibrozise yol açar. B hücreleri bu aşamada rol oynar, B hücreleri tarafından üretilen IL-6 ve TGF-β kollajen yıkımını azaltır ve hücre dışı matris üretimini arttırır. Endotelin sinyali, fibrozisin patofizyolojisinde rol oynar.
D vitamini hastalığın patofizyolojisinde rol oynar. Plazma D vitamini seviyeleri ile skleroderma şiddeti arasında ters bir ilişki kaydedilmiştir ve D vitamininin bağışıklık sisteminin hareketlerini düzenlemede (genellikle baskılamada) çok önemli bir rol oynadığı bilinmektedir.
Prognoz

(2012 (2012) itibarıyla), sistemik skleroderma için beş yıllık sağkalım oranı yaklaşık %85 iken, 10 yıllık sağkalım oranı %70'in hemen altındaydı. Bu alt tipe göre değişir; Lokalize skleroderma nadiren ölümle sonuçlanırken, sistemik form olabilir ve yaygın sistemik form sınırlı formdan daha kötü bir prognoz taşır. Başlıca skleroderma ile ilişkili ölüm nedenleri şunlardır: pulmoner hipertansiyon, pulmoner fibroz ve skleroderma böbrek krizi Sklerodermalı kişiler ayrıca kansere (özellikle karaciğer, akciğer, hematolojik ve mesane kanserleri) ve belki de kardiyovasküler hastalığa yakalanma riski altındadır.Şablon:Kaynak overkill
1985 ve 2015 yılları arasında bir Avustralya kohortu üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, sklerodermalı bir kişinin ortalama yaşam beklentisi 66 yıldan 74 yıla çıktı (ortalama Avustralya yaşam beklentisi olan 82 yıldan yaklaşık 8 yıl daha az).
Epidemiyoloji

Skleroderma, herhangi bir yaş grubu etkilenebilse de, en yaygın olarak 20 ila 50 yaşları arasında ortaya çıkar. Kadınların skleroderma geliştirme olasılığı erkeklerden dört ila dokuz kat daha fazladır.
Bu hastalık dünya çapında bulunur. Amerika Birleşik Devletleri'nde prevalans milyonda 240 olarak tahmin edilmektedir ve yıllık skleroderma insidansı milyonda 19'dur. Aynı şekilde Amerika Birleşik Devletleri'nde de "Afrikalı Amerikalılar"da Beyaz meslektaşlarına göre biraz daha yaygındır. Choctaw Yerli Amerikalıların, Avrupa kökenli Amerikalılardan daha fazla geliştirme olasılığı daha yüksektir. 'Almanya'da prevalans milyonda 10 ile 150 arasındadır ve yıllık insidans milyonda 3 ile 28 arasındadır. Güney Avustralya'da, yıllık insidans milyonda 23 ve prevalans milyonda 233'tür. Skleroderma Asya popülasyonunda daha az yaygındır.
Hamilelik

Hamilelikte skleroderma karmaşık bir durumdur; hem anne hem de çocuk için riski artırır. Genel olarak, skleroderma, gebelik yaşına göre düşük fetal ağırlık ile ilişkilidir. Skleroderma tedavisi genellikle siklofosfamid, metotreksat, "mikofenolat" vb. gibi bilinen teratojenleri içerir, bu nedenle hamilelik sırasında bu tür ilaçlardan dikkatli bir şekilde kaçınılması önerilir. Bu durumlarda hastalık kontrolü için 'hidroksiklorokin' ve düşük doz 'kortikosteroidler' kullanılabilir.
Deri lezyonları gösteren sklerodermalı bir kişinin kolu
Sistemik sklerozda her iki elin distal falankslarında koyu, parlak cilt
Bulbophyllum iterans

Bulbophyllum iterans, Bulbophyllum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Bulbophyllum ivorense

Bulbophyllum ivorense, Bulbophyllum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Bulbophyllum invisum

Bulbophyllum invisum, Bulbophyllum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Bulbophyllum jamaicense

Bulbophyllum jamaicense, Bulbophyllum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Bulbophyllum jaapii

Bulbophyllum jaapii, Bulbophyllum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Bulbophyllum jackyi

Bulbophyllum jackyi, Bulbophyllum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Bulbophyllum jaqueti

Bulbophyllum jaqueti, Bulbophyllum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Video oyunu

Başlığın diğer anlamları için Oyun sayfasına bakınız.
Video oyunu, bilgisayar veya oyun konsolu gibi görüntü sinyali gönderen bir video ile görsel bir kullanıcı arayüzü (televizyon, monitör vs.) kullanılarak oynanan oyun türü.
Elemanlar

Video oyunlarında giriş aygıtı olarak genellikle joystick aygıtı, çıkış aygıtı olarak ise bir monitör veya hoparlör kullanılır. Teknolojinin ilerlemesi ile giriş ve çıkış üniteleri için çok daha gelişmiş aygıtlar kullanılmaya başlanmıştır. Bunlara otomobil direksiyon sistemleri, uçak konsolları, titreşimli joystickler, VR (Sanal Gerçeklik) başlıkları ve pedallar örnek olarak verilebilir. Gameboy, Nintendo Switch, Nintendo 2DS ve 3DS, Sony PSP ve PS Vita gibi taşınabilir el konsolları da vardır. Konsol ve bilgisayar oyunculuğunun dışında telefon ve tabletler için geliştirilen oyunlar da mobil oyun sektörüne ivme kazandırmaktadır.
Tarihçe

Dünyanın ilk video oyun konsolu, katot ışın tüpü eğlence cihazı (cathode ray tube amusement device) 1947 yılında patentlenmiştir. Bu oyun konsolu radarlarda kullanılan ekran teknolojisini kullanır ve oyuncunun ekrandaki bir noktayı hareket ettirmesini sağlayan analog bir kontrol cihazına sahiptir.
Konsol oyunları 90'lı yıllarda yerini bilgisayar oyunlarına bırakmış olsa da, Sony'nin ürettiği PlayStation ile birlikte konsollar, bilgisayarlara yeniden rakip olmuştur. PlayStation'ın ardından Xbox, Wii, Nintendo DS konsolları ile bilgisayarın rakipleri artmıştır. İlk el konsolu Microvision'un aynı adı taşıyan cihazıdır.
Türler

Video oyunlarının çeşitliliği zamanla artmaktadır. Oyun türlerinin kesin sayısı gerçek anlamda bilinmemektedir çünkü oyun tasarımcıları orijinal bir başlık yakalayabilmek için kendi türlerini oluşturmaya çalışmaktadır.[kaynak belirtilmeli] Yaygın olarak üretilen bazı oyun türleri şunlardır:
Birinci şahıs nişancı (FPS)
Rol yapma oyunu (RPG)
Sıra Tabanlı Strateji (TBS)
Gerçek Zamanlı Strateji (RTS)
Spor oyunu
Yarış oyunu
MOBA (Çevrimiçi çok oyunculu savaş arenası)
Aksiyon oyunu
Üçüncü şahıs nişancı (TPS)
Simülasyon oyunu
Ticari başarımlar

Oyun dünyasındaki satışlar günden güne artmakta olup, 2016 yılında yapılan bir araştırmaya göre video oyunu endüstrisi, film endüstrisini geçerek en çok kazanan endüstri olmuştur. Sadece ilk gününde 815,7 milyon Amerikan doları kazanan Rockstar Games'in oyunu GTA V, 2017 yılında 3 milyar Amerikan doları hasılat yaparak, 2,7 milyar Amerikan doları ile şimdiye kadar en yüksek hasılatı yapan film olan Avatar'ı geçmiştir. Global Games Piyasa Raporu'nun 2016 sürümüne göre, sadece 2016 yılında oyun endüstrisi 99,6 milyar Amerikan doları getirirken, Hollywood ise 36 milyar Amerikan doları gelir elde etmiştir.
Oyun tasarım araçları

Oyun motorları, oyun tasarımcılarının işlerini kolaylaştırmak amacıyla tasarlanmışlardır. Tasarımcı ön planda basit komutlar girerken oyun motoru ise arka planda bu basit komutları oldukça karmaşık kodlara çevirir. Oyun motorunun yazıldığı programlama dilinin kendi de en sonunda tüm bu komutları sadece bilgisayarın anlayabildiği bit formatına (Ünlü 0-1 sistemi) dönüştürür. Çok sayıda açık kaynaklı ve ticari oyun motoru vardır.
Video oyunu hileleri

Video oyunu hileleri, oyunlardaki çeşitli hatalardan yararlanılarak oyuncu veya başka karakterler üzerinde yapılabilecek değişikliklerdir. Kahramanı ölümsüz yapma, çeşitli silahlarla donatma, tek vuruşta adamı öldürme gibi hileler örnek olarak gösterilebilir. Online oyunlarda yapılan hileler suç sayılmakta ve bu hileler ise yapımcıları tarafından genellikle parayla diğer çevrimiçi oyunculara satılmaktadır.
Bazı tek kişilik oyunlarda oyun yapımcısı tarafından eklenen hileler de bulunur. Bu hileler genellikle önceden belirlenen bir anahtar söz öbeği yazılarak etkinleştirilir.
Video oyunu konsollarının erken bir örneği olan Atari 2600 geniş bir bilinirliğe ulaşmıştır.
Bir oyun tasarımı esnasında sanal kamera sistemi ile rötuş yapılırken.
Türkiye Futbol Şampiyonası

1952-1996 yılları arasında düzenlenen amatör müsabaka için Türkiye Amatör Futbol Şampiyonası sayfasına bakınız.
| --- | --- |
Ülke: Türkiye
Düzenleyen: Türkiye Futbol Federasyonu
Kuruluş: 1924
Lağvediliş: 1951
Takım sayısı: değişik
Seviye: 1
Alt lig: yok
Yerel kupa(lar): Başbakanlık Kupası
Son şampiyon: Beşiktaş (2. kez)
En çok şampiyon olan: Fenerbahçe (3 kez)   Harp Okulu (3 kez)
Fenerbahçe'nin finalde Altınordu'yu 3-1 yendikten sonra Son Posta gazetesinin 9 Eylül 1935 tarihindeki başlığı: "Fenerbahçe Türkiye Şampiyonluğunu Kazandı"
Türkiye Futbol Şampiyonası ya da Türkiye Futbol Birinciliği, Türkiye'de yerel olarak yapılan bir futbol şampiyonasıdır. Türk İdman Cemiyetleri İttifakı'nın 1924 yılında Ankara'da yapılan bir genel kurul toplantısında düzenlenmesi kararlaştırıldı. Futbol Heyet-i Müttehidesi adıyla kurulan Türkiye Futbol Federasyonu tarafından düzenlendi. Lig formatında düzenlenen bölge ve şehir liglerinde şampiyon olan takımları, eliminasyon usulüne göre karşılaştıran organizasyon, farklı şehir takımlarını bir araya getiren futbol şampiyonası olma özelliğini taşımaktadır.
İlk şampiyonaya kısıtlı zaman kalması sebebiyle, özellikle İstanbul ve İzmir şampiyonlarını belirleyecek İstanbul Futbol Ligi ve İzmir Futbol Ligi eliminasyonlu turnuva şeklinde düzenlendi. Acele kararlaştırılarak düzenlenen bu ilk şampiyonadan sonra, 1925 ve 1926 yıllarında organizasyon maddî imkansızlıktan dolayı tekrarlanamadı. 1927 yılında ikinci kez yapılan Türkiye Futbol Şampiyonası, 1928 Yaz Olimpiyatları, parasızlık vb. nedenlerle dört yıl daha düzenlenemedi. 1951 yılına dek bu şampiyona aralıklarla düzenlendi. 1952 yılından 1996 yılına kadar, Türkiye Amatör Futbol Şampiyonası ya da Türkiye Amatör Takımlar Şampiyonası adı altında sadece kulüplerin amatör takımları arasında oynandı ve birinci seviye olmaktan çıktı.
Deplasman maliyetlerinin yüksek olmasından ötürü kimi yıllar şampiyonaya katılamayan takımlar olurken, askerliğin 2 yıla kadar sürdüğü dönemlerde Harp Okulu (eski adıyla Harbiye) ve Muhafızgücü gibi takımlar askerliğini yapan futbolcular sayesinde başarılar elde ettiler. Fenerbahçe ve Harp Okulu 3 şampiyonluk ile şampiyonanın en başarılı takımlarıdır.
Tarihçe > 1920'ler

1923'te Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra 1924'te ilk Türk Spor Kongresi toplandı. Bu kongre sırasında tamamlanmak üzere ilk kez Türkiye çapında bir turnuva düzenlendi. Bu turnuvayı kazanan Harbiye takımı ilk Türkiye şampiyonu oldu. Ancak turnuvanın detayları farklı kaynaklarda farklı biçimde anlatıldı. TFF'ye göre Harbiye, İstanbul şampiyonu Beşiktaş'ı 2-0 yenerek şampiyon olmuştur. Ancak dönemin gazetelerine dayanan diğer kaynaklara göre Harbiye, Beşiktaş'ı çeyrek finalde 2-0 yenerek elemiş, finalde ise Bahriye'yi 3-0 yenerek şampiyon olmuş, üçüncü ise Ankara şampiyonu Anadolu Turan San'atkârangücü olmuştur. Diğer bir kaynağa göre ise Beşiktaş, yarı finalde Harbiye'ye 2-0 yenildikten sonra üçüncülük maçında Turan Sanatkâran'ı yendi. Şampiyonluk maçında ise Harbiye, Bahriye'yi 1-0 yendi. Finalde hakemlik görevini TFF'nin ilk başkanı olan Yusuf Ziya Öniş üstlenmiştir.
1925 ve 1926 yıllarında Futbol Birinciliği programları hazırlanıp, hakemlerin belirlenmesine karşın hükûmetin turnuvaya bütçe tahsis edememesi yüzünden turnuva hayata geçirilemedi. 1927'de ikinci kez düzenlenen turnuvayı kazanan takım Altınordu'yu finalde 5-1 yenen Muhafızgücü oldu. Böylece Türkiye'nin ilk iki şampiyonluğuna ordu takımları erişmişlerdi. Muhafızgücü, çeyrek finalde İstanbul şampiyonu Galatasaray'ı 1-1 ve 3-2 ile geçmişti. Finalde üç gol atan Şekip Bey, bir Türkiye şampiyonasında hat-trick yapan ilk futbolcu oldu.
Tarihçe > 1930'lar

1927'den sonra tekrar bir duraklama dönemine giren turnuva 1932 üçüncü kez düzenlendi. 21 Ekim 1932'de Alsancak Stadyumu'nda oynanan maçta İstanbul şampiyonu İstanbulspor, Altınordu'yu 3-1 yenerek şampiyon oldu. Böylece İstanbulspor, bu turnuvayı kazanan ilk İstanbul takımı ve ilk sivil futbol takımı oldu. 1933 yılında ise finale Fenerbahçe ve İzmirspor kaldı. 29 Ekim 1933'te Ankara İstiklal Sahası'nda oynanan finalde İzmirspor son dakikalara 1-0 önde girdi. Ancak maçın sonlarına doğru hakem Fenerbahçe lehine bir penaltı verince saha karıştı. Seyircilerin de sahaya inmesi ile maç yarıda kaldı.
10 Kasım 1933'te, bu kez İzmir'de, iki takım tekrar karşı karşıya geldi. Maçı, Fenerbahçe 8-0 kazanarak kupayı ilk kez müzesine götürdü. 1934 tarihinde final Bursa'da Altay ve Beşiktaş arasında oynandı. Altay oyuna çok iyi başlayıp, ilk dakikadan gol buldu. Daha sonra da bir penaltı vuruşunu gole çeviremedi. İkinci yarı toparlanan Beşiktaş, Hakkı Yeten'in penaltı golü ile eşitliği yakaladı. Maçın normal süresi 1-1 bittikten sonra uzatmalarda iki gol bulan Beşiktaş, tarihinin ilk Türkiye şampiyonluğunu kazandı.
1935'te Fenerbahçe, Altınordu'yu 3-1 yenerek kupayı ikinci kez müzesine götürdü. Altınordu ise altı şampiyonanın yarısında finale kalsa da kupaya bir kez daha erişemedi. Bu turnuva sonrası 1930'ların sonuna dek Türkiye Birinciliği, Millî Küme'nin kurulup icra edilmesinden dolayı düzenlenmedi. Yalnızca 1937, 1938 ve 1948 yıllarında 3 büyük ligden herhangi bir takımın katılmadığı ve sadece Anadolu liglerinin birinci takımlarına açık olan Türkiye Gruplararası Şampiyonluğu tertip edildi. Türkiye Şampiyonluğu ile karıştırılmaması gereken bu turnuvalarda 1937'de Bafra İdman Yurdu, 1938'de Eskişehir Demirspor ve 1948'de Adana Demirspor Gruplar Şampiyonu oldular.