stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Rienzi
Konu özeti > V. Perde > 2. Sahne

Mekân: Kapitol alevler içinde
Kapitol önündeki meydan çılgın bir kalabalıkla dolmuştur ve bunlar Rienzi'nin öldürülmesini istemektedirler. Rienzi bu kalabalığa hitap etmek isterse de kalabalık onu küfürlerle ve taş atımları ile oradan uzaklaşmak zorunda kalır. Çılgına dönmüş ahali Kapitol binasını kundaklarlar ve Rienzi ve kızkardeşi İrene bu binada alevler içinde yanıp kaybolurlar. İrene'yi kurtarmak isteyen Adriano da yanmış olan bina çökerken hayatını kaybeder.
Eserin değerlendirilmesi

Rienzi Wagner'in hazırladığı üçüncü opera eseridir, Bu opera genellikle "grand opera" janrının ilkelerini uygun olarak hazırlanmıştır. İsyan eden ahali, eserinin kahramanının liberal prensipleri ve tutucu dindar papazların politikaya karışmaları Gaspare Spontini'in La Vastale, Giacomo Meyerbeer'in "Les Huguenots" ve Fromental Halevy'nin La Juive 
eserlerineden etkileri açıkça ortaya çıkarmaktadır. Eserin her perdesi solo, ikili ve uçulu aryalar ve ahali koro ensambl şarkıları ile doludur ve her 5 perde de uzun ensambl finale ile bitmektedir. Geleneksel "grand opera" janrı prensiplerine uygun olarak da II. Perde içinde uzunca bir bale kısmi bulunmaktadır. 19. yüzyılın ünlü Alman orkestra şeflerinin başında gelen ve Wagner'in yakın bir dostu olan Hans von Bulow, biraz alaycı olarak "Rienzi Meyerbeer'in en güzel opera eseridir" demiştir  ama bir modern Amerikan piyanist ve eğitimci olan "Charles Rosen" tarafından "Meyerbeer'in en kötü eseri" olarak nitelenmiştir.
Eser hazırladığı zaman çok uzun sürmekte idi ve yine de uzun süren operalardan biri olarak ününü korumaktadır. Dresden'de ilk temsilinde entreaktlarla birlikte altı saat süren bu eserin seyircisinin kaçmasından korkan Wagner'in opera salonunda bulunan saati durdurduğu söylentiler arasındadır. Sonradan Wagner eserin ikiye bölünüp iki akşam temsili olarak verilmesini veya uygun uzunlukta tek bir temsil olması için esri kısaltmayı denemiştir. Ama bunlar neticesiz kalmış ve Rienzi temsilleri günümüzde de uzunluğunu korumaktadırlar.
Wagner sonradan Rienzi eserini kendi eserleri arasında görmeyi kabul etmemiş ve karısının günlüğüne 1871'de yazdığı bir nota göre Wagner bu eserinin kendini tiksindirdiğini söylemiştir. Bu nedenle Rienzi eseri Wagner'in eserlerinin yapımlandığı Bayreuth Festivalinde ve Bayreuth Festspielhaus'ta hiç temsili yapılmamıştır ve resmi Wagner eserler listesine de alınmamıştır.
Diğer taraftan Rienzi Alman milliyetçiliğini, özellikle Nazileri, körüklediği bilinmektedir. Adolf Hitler'in 1906 veya 1907de bu eserden çok etkilendiği söylenmiştir. Hitler'in bu eserin librettosuna sahip olduğu belgelenmiştir. 1939'da doğum günü hediyesi olarak bu eser librettosunun bir basılmış nüshası kendine verilmiştir.
Seçilmiş ses kayıtları

| Yıl | Roller (Rienzi, Irene, Steffano Colonna, Adriano Colonna,  Peace Herald, Paolo Orsini, Raimondo, Baroncelli, Cecco del Vecchio) | Opera evi ve Orkestra, Orkestra şefi | Marka |
| --- | --- | --- | --- |
| 1937 | August Seider, Franziska von Dobay, Rudolf Gonszar, Margarete Klose, Lore Hoffmann, Theodor Horand, Ferdinand Frantz, Hanns Fleischer, Rudolf Schmalnauer | Hans Weisbach  Leipziger Sinfonieorchester ve Reichssenders Leipzig korosu | 2 Audio Cd: Walhall «Eternity Series» WLCD 0111 (Tristan und Isolde - 2. Perde ile birlikte) |
| 1950 | Günther Treptow, Trude Eipperle, Helmut Fehn, Erna Schlüter, Berta Preisker, Rudolf Gonszar, Heinz Prybit, Willy Hofmann, Josef Lindlar | Winfried Zillig   Hessischen Rundfunks Orkestrasi ve Korosu | 4CD(2006): Membran 223064 |
| 1953 | Günther Treptow, Gerda Scheyrer, Adolf Vogel, Hilde Rössl-Majdan, Friedl Riegler, Walter Berry, Oskar Czerwenka, Waldemar Kmentt, Otto Wiener | Robert Heger Orchester der RAVAG, Wiener Staatsoper korosu | 2Audio CD (2007): Walhall «Eternity Series» WLCD 0221 |
| 1957 | Wolfgang Windgassen, Paula Brivkalne, Gustav Neidlinger, Josef Traxel, Hans Günter Nöcker, Otto von Rohr, Alfred Pfeifle, Fritz Linke | Lovro von Matacic Württembergische Staatsoper orkestra ve korosu | 2 Audio CD (2002): Living Stage LS 1018 {2CDS} (2002) |
| 1960 | Set Svanholm, Anne Lund Christiansen, Paul Schöffler, Christa Ludwig, Teresa Stich-Randall, Walter Berry, Heinz Holecek, Karl Terkal, Alois Pernerstorfer | Josef Krips  Wiener Rundfunk | 2 Audio CD (2000):Golden Melodram GM 10039 |
| 1974/1976 | René Kollo Siv Wennberg Nikolaus Hillebrand Janis Martin Ingeborg Springer Theo Adam Siegfried Vogel Peter Schreier Günther Leib | Heinrich Hollreiser Dresdener Staatskapelle orkestrasi ve Dresdener Staatsoper korosu | 3 Audio CD (1999): EMI CMS 5 67131-2 |
| 1976 | John Mitchinson, Lois McDonall, Michael Langdon, Lorna Haywood, Elizabeth Gale, Raimund Herincx, David Ward, Adrian De Peyer, Paul Hudson | Edward Downe BBC Northern Symphony Orchestra ve BBC Northern Singers | 4 Audio CD (2005): Mitridate «Ponto» PO 1040 ª |
| 1979 | Gerd Brenneis, Jeannine Altmeyer, Heinz Peters, Glenys Linos, Carl-Henning Steinhaus, duard Wollitz, Wolfgang Frey, Erwin Kurtz | Siegfried Köhler  Das Hessische Staatstheater orkestra ve korosu | DVD (2006): Encore DVD 2316 |
| 1983 | René Kollo Cheryl Studer Jan-Hendrik Rootering John Janssen Carmen Anhorn Bodo Brinkmann Karl Helm Norbert Orth Keith Engen | Wolfgang Sawallisch Bayerisches Staats Oorkestra ve opera korosu | 3 Audio CD (1995): Orfeo C 346 953 D |
| 1997 | Rienzi - Siegfried Jerusalem, Nancy Gustafson, Walter Fink, Violeta Urmana, Anat Efraty, Peter Weber, Roland Schubert, Torsten Kerl, Wolfgang Bankl | Zubin Mehta Wiener Staatsoper orkestra ve korosu | Audio CD: (1998) Legato Classics Incorporated 4695 |

Rienzi'nin prömiyeri yapılan Dresden'de Hofoper binası
Rienzi'nin sürgüne gönderilişi Gravür.
Talip Atalay

| Talip Atalay> KKTC Din İşleri Başkanı |
| --- | --- |
Görev süresi 23 Aralık 2010 - 6 Ağustos 2021
Yerine gelen: Ahmet Ünsal
Yeniden Doğuş PartisiGenel Sekreteri
Görevde
Makama geliş  30 Mart 2022
Genel Sekreter: Enver Öztürk
Kişisel bilgiler
Doğum: 1968 Erdemli, Mersin, Türkiye
Bitirdiği okul: Selçuk Üniversitesi
Dini: İslâm
Talip Atalay (d. 1968, Erdemli, Mersin) Kıbrıs Türkü, akademisyen, siyasetçi.
Yaşamı

1968 yılında Mersin'in Erdemli ilçesinde dünyaya geldi. 1975'te ailesiyle birlikte Kıbrıs'a gelip, göçmen olarak Gazimağusa'nın Maraş bölgesine yerleştiler.1985 yılında Erdemli Lisesiden, 1990'da Konya'da bulunan Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden mezun oldu. Yüksek lisans ve doktorasını da Felsefe ve Din Bilimleri alanında yapan Atalay, yüksek lisans tezinde Geçmişten Günümüze Kıbrıs - İdari Yapılanma ve Din Eğitimi, doçentlik tezinde ise Kuzey Kıbrıs’ta Yaygın Din Eğitimi ve Cami Hizmetleri konularını ele aldı. 1996-2021 yılları arasında Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesinde öğretim üyesi plarak çalışmıştır. Diyarbakır Vilayet Gazetesi, etnik ve dini grupların eğitim, tarihi konularında çalışmalar yaptı. Yayınlanmış birçok araştırması, kitabı ve eseri bulunmaktadır. Evli ve 3 çocuk babası olan Atalay 23 Aralık 2010 tarihinde KKTC Din İşleri Başkanı olarak atandı. 6 Ağustos 2021 yılında görevini Prof. Dr. Ahmet Ünsal'a devretti. Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesine döndü.22 Ocak 2022 KKTC seçimlerinde Yeniden Doğuş Partisinden milletvekili seçildi. Halen YDP Milletvekili ve Genel Sekreteri olarak görev yapmaktadır.
Yum! Brands

| --- | --- |

Endüstri: Restorancılık
Kuruluş: 1997 - Tricon Global Restaurants, Inc. 2002 – günümüz
Genel merkezi: Louisville, Kentucky, ABD
Hizmet alanları: Uluslararası
Önemli kişiler: David C. Novak (Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO) Sam Su (Yönetim Kurulu Başkan Vekili) Richard T. Carucci (Başkan)
Gelir:  US$12.626 Milyar (2011)
Net gelir:  US$1.319 Milyar (2011)
Bölümleri: Çin
Alt kuruluş(lar): KFC Pizza Hut Taco Bell WingStreet Yum! Restaurants International Yum! Restaurants China
Öz kaynak:  US$1.823 Milyar (2011)
Çalışan sayısı: 466,000 (Aralık 2011)
Web sitesi: www.yum.com
Yum! Brands, Inc. (Yum!) resmi olarak Tricon Global Restaurants, Inc., Fortune 1000'de yer alan Amerikalı bir Fast-Food Restoran işletmeciliği şirketidir. Çin dışında KFC, Pizza Hut, Taco Bell, The Habit Burger Grill ve WingStreets markalarının sahibidir (Çin için bkz. Yum! China).
Louisville, Kentucky, USA merkezli şirket, dünyanın en büyük restoran işletmecilerinden biridir. Halihazırda dünya çapında 135 ülke ve bölgede, 2.859 farklı şirkete ait 40.758 franchise dahil olmak üzere 43.617 restoranı işletmektedir.
Markalar

KFC
Pizza Hut
Taco Bell
WingStreet
East Dawning
Little Sheep
Süleyman Sudi Acarbay

Lazistan milletvekili için Süleyman Sudi Kartal sayfasına bakınız.
Süleyman Sudi Bey
Süleyman Sudi Acarbay (d. 1866, Bayezit - ö. 7 Ocak 1928, Bayezit), Türk siyasetçidir.
Rüştiye ve medrese öğrenimi görmüştür. 1908 yılında İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra İttihat ve Terakki Fırkası'ndan Osmanlı Meclis-i Mebusanı'na Bayezit milletvekili olarak seçilmiştir. 1910 yılında İttihat ve Terakki Fırkası'ndan ayrılıp Ahali Fırkası'nın kurucuları arasında yer almıştır. Bu fırkanın, Hürriyet ve İtilaf Fırkası'yla birleşmesi üzerine, İttihat ve Terakki Fırkası'na geri dönmüştür. Osmanlı Meclis-i Mebusanı I. ve II. Dönem Bayazıt Mebusudur. Daha sonra TBMM'de I. ve II.dönem Bayezit milletvekili olarak görev yapmıştır.
Vulkaniyen tipi patlama

Vulkaniyen tipi patlama: 1) Kül bulutu, 2) Taş parçaları, 3) Lav çeşmesi, 4) Volkanik tüf yağmuru, 5) Volkan bombası, 6) Lav akışı, 7) Lav ve kül katmanları, 8) Tabaka, 9) Eşik, 10) Magma kanalı, 11) Magma odası, 12) Hendek
Vulkaniyen terimini ilk kez Giuseppe Mercalli tarafından kullanılmıştır. 1888-1890 tarihleri arasında Vulcana adasında gerçekleşen  patlamalara tanık olmuştur. Patlama tarzı Mercalli'nin  açıklamasına göre  patlayan krater ve tepe üzerinde yükselen gaz yoğun bir bulut olarak karakterize edilmiştir ve tüm dünyada  da kullanılmaktadır. Mercalli, Vulkaniyen tipi patlamaları ‘’düzensiz aralıklarla gerçekleşen top ateşi  gibi patlamalar ‘'olarak  tanımlamıştır. Artan silis düzeyi magmanın patlayıcı viskozitesini artırır. Magmanın içinde bulunan silis (bazalt-andezit), doğası gereği patlamaları artırmıştır. Genellikle görültülü şekilde patlarlar. Freatomagmatik patlamalar ile başlar.
Özellikleri

Volkaniyen tipi patlamalar ortak birçok  özellik gösterir. Patlama sırasında püskürtülen malzemenin kütlesi genellikle  102 - 106 arasında yüksek  bir  oranını non-vujinal (>%50)malzeme oluşturmaktadır. Volkanik aktivitenin  aktif olduğu dönemlerde, patlamalar arasındaki  aralıklar en az bir dakika ile bir gün arasında değişmektedir. Patlamalar bazen birkaç kilometreye kadar bazense birkaç yüz metreye kadar büyük boy bloklar halinde sıçrayabilirler. Volkanik patlamalar bu bölge içindeki kişiler için tehlikelidir. Bu tip bir patlama volkanik bomba şeklindedir. Bunlar genellikle 2 ila 3 m ebatlı blok şeklinde olabilirler.
1930 Stromboli Patlaması

11 Eylül 1930'da Stromboli'de bir vulkaniyen tipi patlama oldu. Volkandan çıkan kül yaklaşık 10 dakika içinde dışarı çıktı ve yerel saat ile 08:10 da adada yayılmaya başladı. Sonra saat 09:52 de güçlü 2 patlama gerçekleşti ve çıkan kül tüm adayı sarmaya başladı. Volkandan çıkan bloklar yaklaşık 2 km kadar ileriye fırlatılmıştır. Bu bloklar binalara zarar vermiştir. Patlama sonucunda tsunami oluşmuş 2-2,5 m yüksekliğe kadar ulaşmıştır. Saat 10:40'a geldiğinde patlayıcı aşama sona ermişti. Lav çıkması  gece boyunca ilerlemiş sınır dışı alanlardan Sciria de Fuoco'dan aşağı doğru akıyordu. Aynı zamanda volkandan çıkan malzeme Vallonazzo vadisinden aşağı akmış ve Piscita yakınından denize ulaşmıştır. Bu patlama sonucunda 6 kişi hayatını kaybetmiştir.
Konuyla ilgili yayınlar

İtalya Volkanları, Chris Kilburn ve Bill McGuire, Terra Yayıncılık, ISBN 1-903544-04-1
Güney İtalya Volknaları, John Misafir, Paul Cole, Angus Duncan ve David Chester, Jeoloji Derneği (Londra), ISBN 1-86239-138-6
Volkanlar, Haraldur Sigurdsson, Bruce Houghton, Stephen R McNutt, Hazel RYMER ve John Stix (editörler) Academic Press Ansiklopedisi, ISBN 0-12-643140-X
Soufrière Hills Volcano, Montserrat, 1995-1999, TH Druitt ve BP Kokelaar (EDS), Jeoloji Derneği Anı No: 21. Jeoloji Kurumu (Londra), ISBN 1-86239-098-3,
Kraterin merkezine yakın görüntü
Ludlow Katliamı

Ludlow Katliamı, ABD’nin Colorado eyaletinde Colorado Fuel & Iron Company'de çalışan ve grev yapan madencilerin kaldığı 1200 kişilik çadır pansiyonlarının 20 Nisan 1914 günü, Rockefellerler'e bağlı kiralık özel askerler tarafınca taranması ve ateşe verilmesi olayı.
Olay sırasında 2 kadın, 11 çocuk, 20 işçi öldü. İşçi lideri Louis Tikas ile iki madenci tutuklandı ve öldürüldü. Katliamı gerçekleştirenlerle ilgili bir tutuklama veya cezalandırma olmadı. Katliamdan kaçabilenler Trinidad Kasabası’na sığınmışlar; Tikas ve diğer işçilerin cenazeleri orada toprağa verilmiştir.
Arka plan

Ludlow Kampındaki grevciler Amerikan Birleşik Maden İşçileri Sendikası (UMWA) üyesiydi ve talepleri daha yüksek ücret, günlük 8 saat çalışma, maden yasalarının uygulanması idi. Grev, Eylül 1913’te Louis Tikas adlı Rum işçinin önderliğinde başlamıştı. İşçiler, greve katıldıkları için lojmanlardan çıkarılmış, madenlerin yakınında kurdukları çadırlarda yaşıyorlardı; Ludlow kurulan çadır kentlerin en büyüğü idi; çoğu Yunan 1200 kişinin yaşadığı bir çadır kentti.
Colorado Yakıt ve Kömür  Şirketi (CF&I), grevi kırmak için madene yeni işçiler almış; Baldwin-Felts Dedektiflik Ajansı’ndan özel güvenlik güçleri kiralamıştı. Dedektifler, makineli tüfek yuvaları olan, zırhla kaplı özel bir araba tasarladılar. “Death Special” adını verdikleri bu araçtan açılan ateş sonucu ölüm ve yaralanmalar oldu.
Coloroda valisi Elias Ammons'ın  huzuru sağlamak için çağırdığı Colorado Ulusal Muhafız Birliği Ekim 1913'te kömür sahasına geldi. Masrafları şirket tarafından karşılanan Ulusal Muhafızlar, grev-kırıcıları madene giderken korumakla görevlendirildiler.  1913'te 83 yaşındaki efsanevi işçi önderi Jones Ana'nın tutuklanması, gerginliği artırdı. Protestolar sonucu serbest kalan Jones Ana, Ludlow kampını ziyaret etti. Kış boyunca ölümlü olaylar yaşandı.
Katliam günü

Teğmen Karl Linderfelt komutasındaki Ulusal Muhafız Birlikleri, grevi sonlandırıp grev liderlerinden Louis Tikas'ı cezalandırmak amacıyla çadır kente 20 Nisan 1914'te saldırdılar. Çadırlar, gün boyu makineli tüfeklerle tarandıktan sonra ateşe verildi. Akşam, oradan geçmekte olan bir yük treninin kısa süre durup kalkan olması sayesinde birçok madenci ve ailesi kamptan kaçmayı başardı. Çadırlarının altına kazdıkları çukurlara sığınmış bazı kadın ve çocuklar ise kurtulmayı başaramadı.
Sonuçlar

Katliam haberi yöredeki diğer madenlere ulaştığında madenciler diğer işçi örgütlerinin desteği ile silahlandı. Maden muhafızları ile yaşanan ve en azından 53 kişinin öldüğü çatışmalar, Amerikan ordusunun müdahalesi ile 10 gün sonra durdurulabildi. Grev, çatışmalar durduktan sonra  7 ay daha devam etti.
Ludlow katliamının yarattığı tepkiler sayesinde ulusal kamuoyunun dikkati Colorado kömür kamplarında ve ABD'nin genelindeki işçilerin şartlarına yönelmiş ve bu olay işçilerin çalışma koşullarında reformlarla sonuçlanan şiddet hareketleri dalgasının sembolü olmuştur. Jones Ana'nın katliam kurbanlarına adalet için başlattığı kampanya, Çocuk İşçiliği yasaları ve 8 saat çalışma hakkının önünü açmıştır.
Katliamın ardından Rockfeller ailesinin bozulan imajını düzeltmek üzere aileye danışmanlık veren Ivy Lee'nin çalışmaları halkla ilişkiler tarihinin en önemli dönüm noktalarından kabul edilir.
Olayın anısına Ludlow kasabasına 1918'de Ludlow Katliam Anıtı dikilmiştir. Ludlow, bugün bir hayalet kasabadır.
Ludlow Katliam Anıtı
Apolas Lermi

| Apolas Lermi |
| --- | --- |
Apolas Lermi
Genel bilgiler
Doğum adı: Abdurrahman Lermi
Doğum: 1986 (38-39 yaşında) Tonya, Trabzon, Türkiye
Alanı: Halk müziği
[apolaslermi.com Resmî sitesi]
Ödüller
2013 Trabzon Gazeteciler Cemiyeti Sanat Ödülü, 2013 Karadeniz Teknik Üniversitesi En Sevilen Yöresel Ses Ödülü

Abdurrahman Lermi ya da sahne adıyla Apolas Lermi (d. 1986; Trabzon) Karadeniz halk müziği sanatçısı ve müzisyendir.
Albümleri

Kalandar (2011)
Santa (2014)
Romeika (Pontic Greek) (2016)
Momoyer (2018)
Sumullar (2024)
Zeytindağı (tepe)

| --- | --- |


En yüksek noktası
Yükseklik: 826 m
Koordinatlar: 31°46′41″K 35°14′44″D﻿ / ﻿31.77806°K 35.24556°D﻿ / 31.77806; 35.24556
Kudüs yakınında Zeytindağı ve Scopus Dağı yamaçlarında Avustralya süvari birliklerinin kampı (1918)
Zeytindağı (İbranice: הַר הַזֵּיתִים; Arapça: جبل الزيتون, الطور Jabal al-Zaytun, Al-Tur), Kudüs'ün doğusunda yer alan ve Eski Ahit'te, Yeni Ahit'te ve çağdaş edebiyatta bahsi geçen bir tepedir. Tepede bazıları ünlü kişilere ait 150.000 kadar mezar bulunmaktadır. 809 metre rakıma sahip olan Zeytindağı, Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam dinlerinde önemli bir yerdir.
Yahudilik

Kıyamet gününde, Musevi metinlerinde müjdelenen, Yahudi milletinin kurtarıcısı Mesih'in Zeytin Dağı üzerinden Kudüs'e geleceği aktarılır. Bu nedenle dağın yamaçları Zekeriya ve Abşalom mezarları yanında yaklaşık sayıları 150.000'i bulan musevi mezarları ile doludur.
Hristiyanlık

Yeni Ahit'te, İsa Mesih'in dua etmek için sık sık gitmekte olduğunu belirttiği, zeytin ağaçlarının olduğu dağ.
Luka 22 - 39 "İsa dışarı çıktı, her zamanki gibi Zeytin Dağı’na gitti. Öğrenciler de O’nun ardından gittiler. 40 Oraya varınca İsa onlara, “Dua edin ki ayartılmayasınız” dedi. 41-42 Onlardan bir taş atımı kadar uzaklaştı ve diz çökerek şöyle dua etti: “Baba, senin isteğine uygunsa, bu kâseyi benden uzaklaştır. Yine de benim değil, senin istediğin olsun.” 43 Gökten bir melek İsa'ya görünerek O'nu güçlendirdi. 44 Derin bir acı içinde olan İsa daha hararetle dua etti. Teri, toprağa düşen kan damlalarını andırıyordu. 45 İsa duadan kalkıp öğrencilerin yanına dönünce onları üzüntüden uyumuş buldu. 46 Onlara, “Niçin uyuyorsunuz?” dedi. “Kalkıp dua edin ki ayartılmayasınız."
İslam

Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Kidron Vadisinde (İbranice: ‏נחל קדרון‎, Naḥal Qidron; Arapça: ‏وادي الجز‎, Wadi al-Joz), İslam inanışına göre Arapça: ‏ الحرم الشريف‎, al-ḥaram aš-šarīf) ile  Zeytindağı arasında kurulacak Sırât köprüsüdür.
Galeri

| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4224109-1  LCCN: sh85087756  NLI: 987007548446605171  VIAF: 304910304
Sitka, Alaska

| Sitka |
| --- | --- |
Birleşik şehir-kontluk


Ülke:  ABD
Eyalet: Alaska
Yüzölçümü
 • Birleşik şehir-kontluk: 12.471 km²
Nüfus (2020)
 • Birleşik şehir-kontluk: 8.458
 • Kent: 7.668
Zaman dilimi: UTC-09.00 (Alaska)
 • Yaz (YSU): UTC-08.00 (Alaska)
City and Borough of Sitka, Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlı Alaska eyaletinin Kızılderili Na-Dene halklarından olan Tlingitlerce meskun olan bir birleşik şehir-ilçesi. Ana şehri Sitka'dır.
Coğrafya

Toplam alanı 12.461.7 km2 olup, 7.444 km2 kara ve 5.018 km2 de sudur.
Nüfus

2002 sayımına göre nüfusu 3.278 hane, 2.219 aile ve 8.835 kişidir. Amerika yerlisi %18.57, Beyaz %68.50, Siyah %0.32, Asyalı %3.79, Pasifik adalı %0.35, diğerleri %0.94, iki ya da çok ırklı %7.53, Latin kökenliler 3.28.
Evde konuşılan yerli dilleri içinde %1.87 ile Tlingitçe önde gelir. Bunu göçmen dillerinde %1.62 ile Tagalog, %1.05 ile İspanyolca ve %1.00 ile İlokano  izler.
Yerli Halk

Ana madde: Tlingitler
Yöre Tlingitlerin Sitka şivesini konuşan Shee At'iká Ḵwáan ya da Sheet'ká Kwáan  ('Sitka People') kabilesinin toprağıdır.
Tarih

Sitka, dilleri Na-Dene dillerinde sınıflandırılan Kızılderili Tlingitler tarafından kurulmuştur. Eski Sitka (Old Sitka) 1799 yılında Rus Amerikası'nın valisi Aleksandr Baranov tarafından kurulmuştur. 1802 yılında bir grup Tlingit tarafından buradaki Rus yerleşimcilerin çoğu öldürüldü. Baranov, kalan yerleşimcilerin güvenli dönüşü için 10.000 ruble fidye ödemek zorunda kalmıştır.
Ekonomi

Yöredeki en büyük işverenler:
Southeast Alaska Regional Health Consortium
Sitka Boro School Dist
State of AK (excludes U of A)
Sitka City & Borough Of
Sitka Community Hospital
Hames Corporation
Sitka Tribe of Alaska
University of AK
North Pacific Seafoods Inc
State of AK Academic
ANCSA yapılanması

ABD'nin Alaska'yı 1867 yılında Ruslardan satın almasından bu yana 100 yıldır çözülemeyen yerlilerinin (Eskimo ve Kızılderililerin) toprak taleplerini çözmek üzere ABD Kongresinde 18 Aralık 1971 tarihinde başkan Richard Nixon tarafından imzalanarak yürülüğe giren ve ABD tarihinin en büyük toprak talebini karşılayan yasa olan Alaska Yerli Talepleri Çözümleme Yasası (ANCSA) gereği ayrılan 12 coğrafi bölgeden (geographic region) biri de Sealaska Bölgesi (Sealaska Region) coğrafi bölgesidir. Bu bölgede Sealaska Corporation (SEAC)  adlı bölge şirketi (regional corporation) kurulmuş ve buna bağlı olarak da oluşturulan köy şirketlerinden(village corporation) bir tanesi ilçededir. Bölge şirketi arazinin yeraltı hakkına, köy şirketleri de yerüstü hakkına sahiptir.
Yöredeki Sealaska Corporation bölge şirketine bağlı 1 tane köy şirketi bulunur:
Shee Atiká, Inc. :  Sitka
Eğitim

Yörede tek okul bölgesi (School District) bulunmaktadır.
Sitka Okul Bölgesi (İngilizce Sitka School District): Merkezi Sitka'dadır.
Mount Edgecumbe High School (MEHS): Merkezi Sitka'dadır.
Flora ve Fauna

Sitka epitetli bitki türleri arasında Sitka ladini (Picea sitchensis), Diphasiastrum sitchense (İng. Sitka clubmoss) .. verilebilir
Sitka epitetli hayvan türleri arasında Sitka katır geyiği (Odocoileus hemionus sitkensis), Sitka boz ayısı (Ursus arctos sitkensis), Sitke geyik faresi (Peromyscus sitkensis), Bombus sitkensis ... verilebilir.
Dipnotlar

↑  "Arşivlenmiş kopya". 15 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2010.
↑  "Sealaska Corporation resmi web sitesi". 9 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2010.
↑  "Shee Atiká, Inc. resmi web sitesi". 1 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2010.
↑  "Sitka School District resmi web sitesi". 6 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2010.
↑  "Mount Edgecumbe High School resmi web sitesi". 6 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2010.
| g t Alaska eyaleti |
| --- | --- |
Konular:  İklim  Delegations  Çevre  Alaskalılar  Coğrafya  Jeoloji  Hükümet  Tarih  Hukuk  State parks  Ulaşım  Visitor attractions 
Sosyal:  Kültür  Suç  Demografi  Ekonomi  Eğtimi  Politika 
Bölge:  Aleut Adaları  Arktik  The Bush  Inside Passage  İç  Kenai Yarımadası  Mat‑Su Valley  North Slope  Seward Yarımadası  Güneyorta  Güneydoğu  Güneybatı  Tanana Valley  Yukon-Kuskokwim Deltası 
Şehirler:  Anchorage  Badger  Barrow  Bethel  Dillingham  Fairbanks  Homer  Juneau  Kenai  Ketchikan  Kodiak  Kotzebue  Nome  Palmer  Petersburg  Seward  Sitka  Soldotna  Unalaska (Dutch Harbor)  Valdez  Wasilla 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb136140928 (data)  GND: 4248987-8  ISNI: 0000 0004 0396 8711  LCCN: n82032214  MusicBrainz: 54c6cc95-6b5d-4979-9c49-14db91ed8509  NARA: 10046738  NKC: ge581755  NLI: 987007559886705171  VIAF: 128449370   WorldCat (LCCN): n82-032214 
Eski Sitka, yaklaşık 1805
Alaska Yerli Bölge Şirketleri dağılım haritası