stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
BCG aşısı
Komplikasyonları

BCG aşısı, yan etkileri az olan bir aşıdır. Aşıdan sonra görülen komplikasyonlar daha çok aşının dozu, aşılama yeri ve derinliği, aşılanan kişinin yaşı ve bağışıklık sisteminin durumuyla ilgilidir. En sık görülen komplikasyonlar koltuk altı ve boyun lenfadenopatilerle, lokal apselerdir. Adenopatiler genellikle aşıdan 1-2 ay sonra meydana gelmektedir. Bir tedavi uygulamak gerekmez. Büyük lenfadenopatiler cerrahi ile blok olarak çıkarılabilir. Bağışıklığı baskılanmış hastalarda lenfadenopati olarak başlayıp, BCG'ye bağlı yaygın hastalık görülebileceğinden BCG'ye bağlı lenfadenopatisi olan hastaların izlenmesi önerilir. Fluktuasyon vermeyen (süpüre olmayan) adenopatiler için bir şey yapmak gerekmez. Genellikle kalsifiye olarak iyileşirler. Süpüre olanlar ise iğne ile aspire edilebilir veya drenaj sağlanabilir. Büyük olanlar total eksize edilebilir. İzoniyazid verilmesi tedavi süresini kısaltmaz ve verilmesi önerilmez. Aşı yerinde meydana gelen geniş ve deriden yüksek anormal skarların (keloid) genetik nedenlerle olduğu düşünülmektedir.
Komplikasyonları > Erken aşı reaksiyonu

Aşıdan sonraki bir hafta içinde aşı yerinde akıntı, yara ve şişlik oluşur. Bu, çocuğun daha önce TB basili ile enfekte olduğunu
gösterir. Bu nedenle üç aylıktan büyük çocuklara BCG aşısı yapmadan önce TCT (tüberküloz cilt testi) yapmak gereklidir.
Cem Akaş

| Cem Akaş |
| --- | --- |
Doğum: 10 Mart 1968 (56 yaşında) Mannheim, Almanya
Meslek: Yazar
Milliyet: Türk
Dönem: 1990-günümüz
Tür: Roman, öykü, deneme
Önemli ödülleri: Fullbright Bursu  (1994)
  Etkilendikleri Julio Cortazar, Jorge Luis Borges, Donald Barthelme, Kurt Vonnegut, Jr., Bilge Karasu, Oğuz Atay, Italo Calvino, Isaac Asimov. 
Resmî site
cemakas.com, şefin salatası
Cem Akaş (d. 10 Mart 1968, Mannheim), Türk roman, öykü ve deneme yazarı, çevirmen ve yayıncı.
Yaşam öyküsü

7 yaşına kadar ailesiyle birlikte Almanya'da yaşayan Cem Akaş, 1974'te Türkiye'ye taşındı ve İzmit'e yerleşerek ilköğrenimini Seka İlkokulu'nda tamamladı. Robert Kolej'i bitirdi, Boğaziçi Üniversitesi'nden kimya mühendisi diploması aldı. New York'ta yaşadığı bir buçuk yıl süresince Columbia Üniversitesi'nde siyaset kuramı master'ı yaptı. 2004 yılında Boğaziçi Üniversitesi Atatürk Enstitüsü'nden "Collective Political Action in the Turkish Press, 1950-1980" başlıklı teziyle doktora derecesini aldı.
Cem Akaş, ilk öyküsünü 1987 yılında, Gergedan dergisinde yayımladı: "Gerçeğin Öte Yanında". 1992-2004 yılları arasında Yapı Kredi Yayınları'nda çeşitli konumlarda (editör, genel yayın yönetmeni, yayın danışmanı) çalıştı. 2005 yılında, yayıncılık hizmetleri veren g yayın grubu'nu kurdu ve yayın yönetmenliğini üstlendi. "Sıcak Nal", ku-ko kurgu kolektifi ve "tuhaf etki"nin kurucuları arasındadır. Cem Akaş, Sabancı Üniversitesi'nde "yaratıcı yazarlık" dersleri de vermiştir. 2018 yılından bu yana Can Yayınları'nın genel yayın yönetmenliğini sürdürüyor.
Yazarlığı

Cem Akaş'ın yayımlanan ilk kitabı Noktanın Kesişimleri Antolojisi, "alabildiğine zengin bir program" getiren, "edebiyat adamında çok sık rastlanmayan, son derece besleyici bir ilgi alanına dayanan" bir yazarın habercisi olarak selamlandı. 
1992 yılında iki romanı birden yayımlandı. Kısa sürede "kült roman" statüsünü kazanan 7, "okurun yüzünü gözünü çarpıtacak kadar sıkı sürprizler"le dolu olmasıyla, sinematografik kurgusuyla ve cinselliği betimleyişiyle dikkat çekti. Suç ve Ceza'ysa "yazında Borgescil bir dönüşümün başlattığı ancak düşünsel muştularının Benjamin'e değin uzandığı bilinen ve Batı yazınlarında çok sık olarak kullanılmaya başlanılan
üretimsel mayanın artık Türkiye'de de tutmaya başladığının bir göstergesi" olarak görüldü.
Cem Akaş'ın üç romandan (Balığın Esir Düştüğü Yer, Sönmemiş Kireç, Oyun İmparatorluğu) oluşan kitabı Olgunluk Çağı Üçlemesi, çağdaş Türkçe edebiyatta benzeri az görülen bir distopyaydı ve kurgusunun giriftliğiyle olduğu kadar, "yüzyıllar sonra okunabilecek bir 'geçmiş tarih'in öyküsü" olarak da dikkat çekti. 
Akaş 2009'da 19 adlı romanını yayımladı. Bölüm, paragraf, cümle, sözcük ve karakter sayılarının hepsinin 19'un katları olduğu bu roman, yapı ve içerik olarak Kur'an'ın surelerinin üzerine kurulmuştu ve Türkçe edebiyatta Kur'an'ı yazınsal bir metin olarak gören ve bu metne yazınsal göndermelerle kurulan ilk roman olmasıyla öne çıktı.
Akaş'ın 2012'de yayımlanan öykü kitabı Tekerleksiz Bisikletler, yazarın "eksiltmeli öykü" olarak nitelendirdiği bir teknikle yazılmış metinleri bir araya getirdi. Öyküyü oluşturan çeşitli yapısal unsurların atılarak nasıl metinler elde edilebileceğini araştıran yazarın bu çabasının, güçlü bir birikime dayandığı düşünüldü: "Tüm bu öyküler Akaş’ın yadsınamayacak birikiminin de bir göstergesini oluşturuyor. Selçuklu labirentlerinden Mısır piramitlerine dallarını uzatan, Bursa’da nefes alan, sonunda da bir Borges metnine bağlanan bir öyküyü kaleme alabilen yazarın birikimi de bu türden yansılarla gözler önüne seriliyor."
Yayıncılığı

Cem Akaş yayıncılık hayatına 1992 yılında Yapı Kredi Yayınları'nda editör olarak başladı. Sonraki yıllarda yayın yönetmeni yardımcılığı, genel yayın yönetmenliği ve yayın danışmanlığı görevlerini üstlendi. Yayınevinin çeşitli dergilerini ve kitap dizilerini yönetti, kültür-sanat etkinliklerine katkıda bulundu, web varlığının yaratılması ve geliştirilmesinde rol oynadı. 2004 yılında YKY'den istifa eden Cem Akaş, 2005'te her türlü yayıncılık hizmeti veren g yayın grubu'nu kurdu. 2014 yılında Koç Üniversitesi Yayınları'nın (KÜY) direktörlüğünü üstlendi. 2018'den bu yana Can Yayınları'nın genel yayın yönetmenliğini sürdürüyor.
Eğitmenliği

Cem Akaş 2013 yılında İstanbul'da, Hayat Bilgisi adında, "yeni şeyler bilmek lazım" diye düşünenler için, kültür endüstrisi ve yaşam kültürü ağırlıklı bir program izleyen, New School for Social Research'ü model alan bir yetişkin okulu kurdu.
Melahat Ruacan

Melahat Senger Ruacan, 1906 yılında İstanbul'da doğmuş, 1974'te Ankara'da kalp krizi geçirerek ölmüştür. Yüksek mahkeme hakimi olan Ruacan, Türkiye'nin Yargıtay'a seçilen ilk kadın üyesidir.
Öğrencilik Yılları

Nuri ve Güzide'nin ilk çocuğu olarak dünyaya gelmiş, İstanbul'un saygın okullarından kabul edilen Erenköy Kız Lisesi'nde okumuştur. Liseden sonra öğrenim hayatına İstanbul Üniversitesi'nde felsefe öğrencisi olarak devam etmiştir. Cumhuriyet kurulduktan sonra başkentte yeni açılan hukuk fakültesine girebilmek için Ankara'ya taşınmış, 1925-1929 yılları arasında burada eğitim görmüştür. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nin ilk kadın öğrencisi sıfatıyla mezun olmanın haklı gururunu yaşayan Melahat, 1938 yılında meslektaşı Asım Ruacan ile evlenerek onun soyadını aldı ve çiftin bir erkek çocuğu oldu. Melahat Ruacan, Şevket Ruacan'ın annesidir.
Meslek Yaşamı

Mesleğe hakim olarak başladıktan sonra 1945 yılında Yargıtay'a giren Ruacan, böylelikle ilk kadın üye oldu. Birçok önemli davaya katıldı, radikal kararlar verdi. Hukukun üstünlüğünü savunan Yargıtay Başkanı Bedrettin Köker, Yargıtay Başsavcısı Ali Rifat Alabay, Yargıtay 2. Başkanlarından Haydar Yücekök, Yargıtay Üyeleri Kamil Çoşkunoğlu, Faik Uras ve İlhan Dizdaroğlu ile birlikte "görülen lüzum üzerine" re'sen emekliye sevk edildi. Buna karşı 1963 yılında açtığı davayı kazanarak tam onur ve tazminat ile makamına iade edildi.
Bursa Anadolu Lisesi

| Bursa Anadolu Lisesi |
| --- | --- |

Slogan: BAL
Kuruluş: 1970
Ülke: Türkiye
Şehir: Osmangazi, Bursa
Türü: Anadolu Lisesi
Müdür: Fatih Odabaş
Eğitim dili: Türkçe
Yabancı dil(ler): İngilizce, Almanca, Fransızca
Öğrenci sayısı: 726 (2024-2025)
Öğretmen sayısı: 61 (2024-2025)
Resmî sitesi: Bursa Anadolu Lisesi Resmi Sayfası
Koordinat: 40°12′37″K 29°01′06″D﻿ / ﻿40.21028°K 29.01833°D﻿ / 40.21028; 29.01833
Bursa Anadolu Lisesi, 1970 yılında Maarif Koleji adı ile kurulmuştur ve Bursa'da bulunan Anadolu Liselerinin ilkidir.
Kuruluşunda öğretim binası olmadığından 1971-1974 yılları arasında kız ögrencileri Bursa Kız Lisesinde, erkek ögrencileri de Bursa Erkek Lisesinde öğretimini sürdürmüştür. 1974-1975 eğitim ve öğretim yılında bütün öğrencileri ile beraber Mithat Paşa İlkokulunda öğretimine devam etmiştir.
1976-1977 eğitim ve öğretim yılından itibaren de Zübeyde Hanım Caddesi'nde şu andaki kendi binasına taşınmıştır. Okulun kız ve erkek öğrenci pansiyonu vardır. Okula öğrenciler sınavla alınmaktadır. 1974 yılına kadar bu sınavlar İl Millî Eğitim Müdürlüğü tarafından okul bünyesinde kurulan sınav komisyonları tarafından, bu tarihten itibaren de Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı tarafından merkezi sınav sistemiyle yapılmaktadır.
Okulun öğretim süresi 1998-1999 eğitim ve öğretim yılına kadar bir yıl hazırlık, üç yıl ortaokul, üç yılı da lise olarak toplam yedi yıl idi. 1998-1999 eğitim ve öğretim yılından 2005-2006 eğitim öğretim yılına kadar bir yılı lise öncesi hazırlık, üç yılı da lise olmak üzere dört yıldı. 2005-2006 eğitim öğretim yılından itibaren de Millî Eğitim Bakanlığının yaptığı düzenlemeyle birlikte lise öncesi hazırlık kaldırılmış ve lise dört yıla çıkarılmıştı. Okulun genel mevcudu yıllara göre 700 ile 800 arasında değişmektedir.
Okul her sene Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Koç Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi gibi sayısız yetkin üniversitelerin tıp, mühendislik, hukuk, psikoloji, işletme ve birçok bölümüne öğrenci göndermektedir.
Okulda ağırlıklı yabancı dil İngilizcedir. Öğrenciler okulun ilk senesinde, hazırlık sınıfının kalkmasını telafi etmek amaçlı, haftada 10 saat İngilizce dersi görür. Bunun yanında öğrenciler okula kayıt aşamasında ek yabancı dil olarak Almanca veya Fransızca derslerinden birini seçerler.
Okulun 32 derslikli, birer fizik, kimya, biyoloji, fen bilgisi, bilgisayar, yabancı dil video laboratuvarı ile müzik ve resim-iş salonları bulunan öğretim binası, erkek ve kız öğrenci pansiyon binaları ve çok amaçlı spor salonu mevcuttur.
İlgili sayfalar

http://bursaanadolulisesi.meb.k12.tr/13+Aralık+2011+tarihinde+Wayback+Machine+sitesinde+arşivlendi.
Pisces (takımyıldız)

| --- | --- |
Takımyıldız
Pisces takımyıldızının haritası
Kısaltma: Psc
Tamlayan: Piscium
Sembolizm: Balıklar
Bahar açısı: 1sa 
Yükselim: +15°
Alan: 889 derece kare (14.)
Ana yıldızlar: 18
Bayer/Flamsteed yıldızları: 86
Gezegeni olduğu bilinen yıldızlar: 13
Parlak yıldızlar (3,00m'den): 0
En parlak yıldız: η Psc (Alpherg) (3,62m)
Yakın yıldızlar (10 pc içindeki): 8
En yakın yıldız: van Maanen 2
Messier nesneleri: 1
Göktaşı yağmurları: Piscidler
Çevreleyen takımyıldızlar:  Üçgen  Andromeda  Kanatlı At  Kova  Balina  Koç 
En iyi Kasım ayı saat 21:00'de +90° ve −65° enlemleri arasında görülebilir.
Balıklar takımyıldızı (Latince: Pisces) zodyak takımyıldızlarından biridir. Geniş gövdesi ve ana asterizmi, Yunan-Roma antik çağındaki çoğu Avrupa kültüründe birbirine bağlanan iki balık olarak gösterilir. Her balık, birer ip ile birbirine bağlıdır ve bu ipler bir tepe noktasında birleşir. Takımyıldız, Kuzey Göksel Yarımküre'de yer almaktadır. Eski astronomik sembolü  (♓︎) şeklindedir. Adı, Latincede "balıklar" anlamına gelir. Güneybatısında benzer büyüklükteki Kova ve doğusunda daha küçük olan Koç yer alır. Ekliptik ve gök ekvatoru bu takımyıldız içinde ve Başak'ta kesişir.
Sağ açıklık/dik açıklık 00 noktası, Balıklar'ın sınırları içinde bulunur.
Dikkat çekici özellikleri

İlkbahar ılımı noktası günümüzde Balıklar takımyıldızı bölgesinde, ω Psc yıldızının güneyine doğru yer alır. Bu nokta devinme nedeniyle batıya doğru, batıdaki balığın hemen altından Kova takımyıldızına doğru yavaşça kaymaktadır.
Dikkat çekici özellikleri > Adlandırmış yıldızlar

| Bayer belirtmesi | Adı | Dili | Anlamı |
| --- | --- | --- | --- |
| α | Al Rischa | Arapça | kordon |
| β | Fum al Samakah | Arapça | balık ağzı |
| δ | Linteum | Latince | çizgi |
| ο | Torcular | Latince | Kuzeydeki şarap presi |
| ε | Kaht | Farsça | kıtlık |
| η | Kullat Nunu | Akatça | balıkları bağlayan ip |
| ζ | Revati | Hintçe | Hint nakşatralarından biri |
Bunlara ek olarak, 12,36 kadir parlaklığındaki van Maanen 2 bu takımyıldız bölgesindedir.
Mitolojisi ve tasvirleri

Bu takımyıldız çoğunlukla, uzun bir ip ile kuyruklarından bir noktaya asılmış iki balık olarak temsil edilir.
Bir Yunan efsanesine göre Balıklar takımyıldızı, Afrodit ve oğlu Eros'un, canavar Typhon'dan kaçabilmek için dönüştükleri balığı temsil eder. Birbirlerini kaybetmemek için kuyruklarından birbirlerine bağlıdırlar.
Balıklar, Urania'nın Aynası'nda (1825) tasvir edildiği şekilde.
Talat Alpay

Salih Talat Alpay (1910, Yozgat - 15 Kasım 1990), Türk siyasetçi.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Maliye Bakanlığı Memurluğu, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı Hukuk Müşavirliği, Toprak ve İskân İşleri Umûm Müdürlüğü, 1. Hukuk Müşavirliği, TBMM X. ve XI. Dönem Yozgat Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Ebru Polat

| Ebru Polat |
| --- | --- |
2015 yılında Ebru Polat
Genel bilgiler
Doğum: Filiz Sarıkaya 30 Haziran 1983 (41 yaşında) İzmir
Tarzlar: Pop
Meslekler: Şarkıcı, Avukat
Etkin yıllar: 2007 - günümüz
Müzik şirketi: DFM Productions • Seyhan Müzik • Dokuz Sekiz Müzik • Musicom Müzik
Resmî site: ebrupolat.com

Ebru Polat ya da doğum adıyla Filiz Sarıkaya (d. 30 Haziran 1983, İzmir), Türk pop müzik şarkıcısı ve avukat.
Hayatı

Ebru Polat, 30 Haziran 1983 tarihinde İzmir'de doğdu. Küçük yaşlarda bale eğitimi aldı. Müzikle ilkokul korosunda tanışan Polat, eğitim hayatını müzikten farklı bir alana çevirerek hukuk okumaya karar verdi. 2005 tarihinde Doğu Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesinde eğitimini tamamladı. Bir süre avukat olarak görev yaptı. Ardından Üsküdar Üniversitesi Psikoloji Bölümünde yüksek lisans yaptı.
Müzik kariyeri

İlk albümü 2007 çıkışlı "Çetin Ceviz"dir. Avukatlığı bırakıp kariyerini müzik üzerine kurmaya karar verdikten sonra Londra’ya giden Polat, bu şehirde bulunan sanat akademisi Royal Akademi’de müzik eğitimi aldı. Türkiye’ye döndükten sonra 2008 yılında ikinci EP albümü olan "Çok Geç"i piyasaya sürdü. Albümün ismiyle aynı olan "Çok Geç" şarkısının sözü ve müziği Sezen Aksu'ya ait. Bu şarkı dışında Sezen Aksu'nun "Seni Yerler" şarkısını da tekrar yorumladı. 2009 yılında "Kalp Ayazı" albümünü yayımladı. Albümün içerisinde Serdar Ortaç, Fettah Can, Murat Güneş, Sezen Aksu'nun şarkıları yer aldı. Ayrıca albümde Polat'ın sözü ve müziği kendine ait olan "Delikanlı Kız" şarkısı da yer aldı.
2011'de "Dinle 2011" albümünü yayımladı. Albümde Sezen Aksu'nun "Haydi Git" şarkısına yorumladı. Ayrıca albümde "Mutlu Ol Yeter" ve "Artık Sevmeyeceğim" şarkılarının cover'larına yer verdi. Sonrasında aynı yıl içerisinde "Olanlar Oldu" single'ını sundu. 2012'de "Kaçın Kurasıyım" EP'sini yayımladı. Sözlerini Aysel Gürel'in müziğini Mehmet Erbil Savaş'ın yaptığı "Hani Dünya Tatlısı" şarkısını tekrar yorumladı. 2013 yılında ise "Günaha Davet" ve "Hediyem Olsun" single'larını piyasaya sürdü. 2015'te ise "Çilli Bom" şarkısını tekrar yorumlayan Ebru Polat, 7 Nisan'da 9 şarkının yer aldığı "9 Hit" albümünü yayımladı. Albümde Serdar Ortaç, Altan Çetin, Onurr,[kaynak belirtilmeli] Alper Narman, Murat Güneş, Gökhan Tümkaya, Hüseyin Cebişci ve Efe Demiryoğuran gibi isimlerin şarkıları yer aldı.
Diskografi > Albümler

Kalp Ayazı (2009) Seyhan Müzik
Dinle 2011 (2011) Dokuz Sekiz Müzik
9 Hit (2015) Seyhan Müzik
Diskografi > EP'ler

Çok Geç (2008) Seyhan Müzik
Çetin Ceviz (2007) DFM Productions
Diskografi > Single'lar

Olanlar Oldu (2011) Dokuz Sekiz Müzik
Kaçın Kurasıyım (2012) Musicom Müzik
Günaha Davet (2013) Musicom Müzik
Hediyem Olsun (2014) Musicom Müzik
İnat (İlkan Günüç ile birlikte) (2014) Star Odasi Prodüksiyon
Çilli Bom (2015) Musicom Müzik
Dokun Bana (2016) Seyhan Müzik
Hava Çok Sıcak (2017) Seyhan Müzik
Hazmedemeyenlere Soda (2018) Seyhan Müzik
Akşam Sendeyiz Kraliçe (2018) Seyhan Müzik
Madam (2019) Kemal Aslan Music Production
Anlayacaksın (2019) Avrupa Müzik
Çıngıraklı (2020) Ebru Polat Production
İzmir Lokumu (2020) Ebru Polat Production
Anlat (2021) Ebru Polat Production
Herkese Günaydın (2021) Ebru Polat Production
Sol Yanım (Erol Özdamar ile birlikte) (2022) Grand Müzik
Hokkabaz (2022) Grand Müzik
Diskografi > Düetler

5 Karat (Selin Ciğerci ile birlikte) (2018) Seyhan Müzik
Haydi Şimdi Gel (Halil Vergin ile birlikte) (2019) Dinç Müzik
Tren (Evren Adam ile birlikte) (2020) DMC
BMW M

| --- | --- |
Tür: GmbH
Kuruluş: Mayıs 1972
Genel merkezi: Münih, Almanya
Sahibi: BMW
Web sitesi: www.bmw.com
BMW M GmbH, BMW'nin yüksek performanslı araçlar ve araç parçaları üreten yan kuruluşudur. Şirket Mayıs 1972 tarihinde başlangıçta BMW'nin yarış programı için kurulmuş olup zamanla BMW araçlarının yüksek performanslı modellerini geliştirmeye başladı. Şirketin merkezi Münih'te yer almaktadır.
BMW M araçları geleneksel olarak modifiye edilmiş motorlar, şanzımanlar, süspansiyonlar, iç kapılar, aerodinamik ve dış modifikasyonlar ile diğerlerinden farklı kılınmaktadır. Tüm M modelleri, Almanya'daki Nürburgring yarış pistindeki BMW'nin özel tesisinde test edilmekte ve ayarlanmaktadır. BMW M aynı zamanda motosikletleri de modifiye eden tek performans şirketidir.
Modeller

M2
M3
M4
M5
M6
M8
X5 M
X6 M
BMW M5
Küresel koordinat sistemi

r yarıçaplı bir küre üzerindeki herhangi bir P noktasının küresel koordinatlarla gösterimi
Küresel koordinat sistemi, üç boyutlu uzayda nokta belirtmenin bir yoludur.
Küre üzerindeki bir nokta bu sistemde üç tane bileşenle ifade edilir, bunlar r,  \theta  ve  \phi ' dir. Koordinatların tanımlı oldukları aralıklar ve tanımları şu şekilde verilir.
r\,: Yarıçap P ve (0,0,0) noktası arasındaki uzaklıktır. Tanım aralığı  0\leq r<\infty  olarak verilir.
\theta \,: Enlem, z-ekseni ve çap arasındaki açıdır.  0\leq \theta \leq 180^{\circ } aralığında tanımlıdır. Polar açı olarak da adlandırılır.
\phi \,: Boylam, x-ekseni ile çapın xy-düzlemine izdüşümü ( \rho ) arasındaki açıdır.  0\leq \phi <360^{\circ } aralığında tanımlıdır. Diğer bir adı azimütal açıdır.
Bu sistem, dünya üzerinde coğrafi konum belirlerken kullanılan sistemdir. Dünya' nın yüzeyi üzerinde her noktada yarıçap aynı olduğundan, sadece enlem ve boylam ile bir yer belirlenebilir. Ayrıca fizikte küresel yapıya sahip sistemler, (dünya, güneş, yüklü bilye vs.) ele alınırken yine küresel koordinatlara geçiş yapılır. Küresel koordinatlarla Kartezyen koordinatlar arasındaki bağıntılar şu şekildedir.
x=r\sin \theta \cos \phi \,
y=r\sin \theta \sin \phi \,
z=r\cos \theta \,
Küresel koordinatlarda Laplasyen, diverjans ve gradyan Kartezyen koordinatlardakinden farklıdır. Jakobyen kullanılarak diferansiyel eleman hesaplanabileceği gibi şekilden de P noktası etrafında sonsuz küçük bir hacim elemanının büyüklüğü şu şekilde hesaplabilir.
dV=(\rho d\phi )(rd\theta )dr=r^{2}\sin \theta drd\theta d\phi \,
Bu hacim elemanı bütün küre üzerinden integral alınarak R yarıçaplı kürenin hacmi bulunur.
V=\int dV=\int _{r=0}^{R}r^{2}dr\int _{\theta =0}^{\pi }\sin \theta d\theta \int _{\phi =0}^{2\pi }d\phi ={\frac {4}{3}}\pi R^{3}
Kalınlığı olmayan bir hacim elemanı, alan elemanı olacağından sonsuz küçük yüzey elemanı şu şekilde ele alınır.
dA=(\rho d\phi )(rd\theta )=r^{2}\sin \theta d\theta d\phi \,
Bu eleman bütün küre yüzeyi üzerinden integre edilirse R yarıçaplı kürenin alanı da bulunabilir.
A=\int dA=R^{2}\int _{\theta =0}^{\pi }\sin \theta d\theta \int _{\phi =0}^{2\pi }d\phi =4\pi R^{2}
Fizikte bu integraller herhangi bir yoğunluk fonksiyonuyla verilmiş elektrik ve yerçekimi alanındaki küreler için sıklıkla çözülür.
Küresel  koordinatlarda integrasyon ve diferansiyasyon

Aşağıdaki denklemler varsayımı şu θ  eğim z den  (polar) axis (belirsiz x, y ve z ile karşılıklı olarak normaldir):
çizgisel öge için  (r,\theta ,\varphi ) dan  (r+\mathrm {d} r,\,\theta +\mathrm {d} \theta ,\,\varphi +\mathrm {d} \varphi ) ya sonsuz yer değiştirmedir.
burada
r,\theta ,\varphi  yükselen yön içinde yerel ortogonal birim vektörlerdir, sırasıyla
ve  {\boldsymbol {\hat {\imath }}},{\boldsymbol {\hat {\jmath }}},{\boldsymbol {\hat {k}}} kartezyen uzay içinde  birim vektörlerdir.
yüzey öge  \theta  dan  \theta +\mathrm {d} \theta  ya germe ve  r yarıçapta(sabit) bir küresel yüzey üzerinde  \varphi +\mathrm {d} \varphi  ya  \varphi  dır
Böylece diferansiyel katı açı dir
Yüzey öge  \theta  polar açının bir yüzeyi içinde sabit (başlangıç köşe ile bir koni) tir
\varphi  güney açısının bir yüzey içinde yüzey ögesi sabit (bir dik yarı-düzlem) dir
Hacim ögesi  r+\mathrm {d} r dan  r ya geriliyor,  \theta +\mathrm {d} \theta  ya   \theta  ve  \varphi +\mathrm {d} \varphi  ya  \varphi  is
Böylece, örnek için, bir fonksiyon  f(r,\theta ,\varphi ) üçkatlı integral ile R3 içinde her nokta üzerinde integrallenebilir
bu sistem içinde del işlemcisi  tanımlı değildir ve böylece gradyan, diverjans ve curl açıkça tanımlanmış olmalıdır:
\nabla f={\partial f \over \partial r}{\boldsymbol {\hat {r}}}+{1 \over r}{\partial f \over \partial \theta }{\boldsymbol {\hat {\theta }}}+{1 \over r\sin \theta }{\partial f \over \partial \varphi }{\boldsymbol {\hat {\varphi }}},
\nabla \cdot \mathbf {A} ={\frac {1}{r^{2}}}{\partial  \over \partial r}\left(r^{2}A_{r}\right)+{\frac {1}{r\sin \theta }}{\partial  \over \partial \theta }\left(\sin \theta A_{\theta }\right)+{\frac {1}{r\sin \theta }}{\partial A_{\varphi } \over \partial \varphi },
\nabla \times \mathbf {A} =\displaystyle {1 \over r\sin \theta }\left({\partial  \over \partial \theta }\left(A_{\varphi }\sin \theta \right)-{\partial A_{\theta } \over \partial \varphi }\right){\boldsymbol {\hat {r}}}+\displaystyle {1 \over r}\left({1 \over \sin \theta }{\partial A_{r} \over \partial \varphi }-{\partial  \over \partial r}\left(rA_{\varphi }\right)\right){\boldsymbol {\hat {\theta }}}+\displaystyle {1 \over r}\left({\partial  \over \partial r}\left(rA_{\theta }\right)-{\partial A_{r} \over \partial \theta }\right){\boldsymbol {\hat {\varphi }}},
{\nabla ^{2}f={1 \over r^{2}}{\partial  \over \partial r}\!\left(r^{2}{\partial f \over \partial r}\right)\!+\!{1 \over r^{2}\!\sin \theta }{\partial  \over \partial \theta }\!\left(\sin \theta {\partial f \over \partial \theta }\right)\!+\!{1 \over r^{2}\!\sin ^{2}\theta }{\partial ^{2}f \over \partial \varphi ^{2}}=\left({\frac {\partial ^{2}}{\partial r^{2}}}+{\frac {2}{r}}{\frac {\partial }{\partial r}}\right)f\!+{1 \over r^{2}\!\sin \theta }{\partial  \over \partial \theta }\!\left(\sin \theta {\frac {\partial }{\partial \theta }}\right)f+{\frac {1}{r^{2}\!\sin ^{2}\theta }}{\frac {\partial ^{2}}{\partial \varphi ^{2}}}f.}
Kinematik

Bir noktanın küresel koordinatlar içinde konumu  yazıldığında,
hız ise,
ve ivme,
Bir sabit φnın durumu içinde veya  \theta ={\tfrac {\pi }{2}}, bu kutupsal koordinatlar içinde vektör hesabına indirgenir.
Göksel Baktagir

| Göksel Baktagir |
| --- | --- |
2012 yılında Göksel Baktagir
Genel bilgiler
Doğum: 1966 (57-58 yaşında) Kırklareli, Türkiye
Meslekler: Bestekâr ve kanuni
Çalgılar: Kanun, bağlama
Etkin yıllar: 1988 – günümüz
Resmî site: www.gokselbaktagir.com
Önemli çalgılar
Kanun
Göksel Baktagir, (d. 1966, Kırklareli) kanun sanatçısı ve bestekârdır.
Yaşamı

1966 yılında Kırklareli'nde doğdu. Müziğe sekiz yaşında, babası Muzaffer Baktagir'in gözetiminde başladı. Bağlama ile başlayan müzik serüveni 14 yaşından sonra kanun icrasına evrildi. Baktagir'in örnek aldığı isimlerin başında da Ahmet Meter gelmekteydi. 1983 yılında girdiği İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı'ndan 1988'de mezun oldu. Bu okulda bir yıl sonra lisansüstü eğitimine başladı. Aynı yıl, Tamburi Necdet Yaşar'ın genel sanat yönetmenliğindeki Kültür Bakanlığı İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu'nda kanun sanatçısı olarak çalışmaya başladı. Bu tarihlerde dahil olduğu "Necdet Yaşar Ensemble" ile İngiltere, Fransa, Danimarka, Belçika, Hollanda, Almanya, Kanada ve ABD'nin çeşitli eyaletlerinde konserler verdi. Sanatçı Füsun Baktagir ile evlidir ve Buğra Can ve Cansu adlı iki çocuğu vardır.