stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Termokarst
Genel özellikleri

Bu çukurlu yüzeyler, kalker-karst bölgelerinde olan eriyik tarafından oluşturulan yüzeylere benzediği için, kalker taşının mevcut olmamasına rağmen onların adına karst kelimesi eklenmiş. Kış başlangıcıyla ve don kabarmasından dolayı yüzeyde oluşan küçük kubbeler geçici özelliklerdir..
Bir sonraki yaz erimesi gelmesiyle onlar yıkılıyor ve küçük yüzey depresyonu bırakıyorlar. Bazı buz lensleri büyüyor ve çok sene süren ve bazen erimeye başlayana kadar otlarla ve sazlıklarla kaplı olan daha büyük yüzey çukurlar oluşturuyorlar. Bu kubbeli yüzeyler, ya yıllık olarak ya daha uzun periyotlardan sonra yıkılıyor ve düz olmayan yüzeylere katılan depresyonları oluşturuyorlar. Bütün bunlar termokarstın genel özelliklerindendir..
Bununla ilgili kavram olan, aynı zamanda çözülme gölü ya da mağara gölü olarak adlandırılan termokarst gölü genelde derin olmayan, depresyonda toprak-buz karışımından erimiş sudan oluşur. Depresyonlar genelde toprak-buz karışımı ile temasta olan zemin seviyelerinin yıkılmasıyla ortaya çıkarlar. Toprak-buz substratın sürdürülen erimesi termokarst göllerin drenajına ve sonuç olarak onların yok olmalarına sebep olabilir ve bu durumlarda onlar jeomorfolojik olarak geçici olgulardır. Son yıllarda termokarst gölleri Sibirya ve tundra çevrelerde giderek yaygınlaşmıştır.
Nursel Aydoğan

| Nursel Aydoğan (Tükel)> Türkiye Büyük Millet Meclisi 24., 25. ve 26. Dönem Milletvekili |
| --- | --- |
Görev süresi 12 Haziran 2011 - 9 Mayıs 2017
Seçim bölgesi: 2011 - Diyarbakır Haziran 2015 - Diyarbakır Kasım 2015 - Diyarbakır
Kişisel bilgiler
Doğum: 17 Kasım 1958 (66 yaşında) Yenişehir, Bursa, Türkiye
Milliyeti: Türk
Partisi: Demokratik Toplum Partisi  Barış ve Demokrasi Partisi Halkların Demokratik Partisi
Çocuk(lar): 1
Bitirdiği okul: Hacettepe Üniversitesi
Mesleği: Siyasetçi, gıda mühendisi
Nursel Aydoğan (Tükel) (17 Kasım 1958, Bursa), Türk siyasetçi. 2011-2017 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi 24., 25. ve 26. dönem Diyarbakır milletvekili olarak görev aldı.
İlk yılları ve eğitimi

Nursel Aydoğan olarak tanınan Nursel Tükel 17 Kasım 1958 tarihinde, Bulgaristan göçmeni bir baba ve Bursalı Türk kökenli bir annenin dokuz çocuklarından birisi olarak Bursa'nın Yenişehir ilçesinde doğdu. 18 yaşına kadar Bursa'da yaşadı. 1983'te Hacettepe Üniversitesi Gıda mühendisliği bölümünden mezun oldu ve gıda mühendisi olarak çalıştı. 12 Eylül Darbesi döneminde bir süre gözaltına alındı.
Siyasi kariyeri

Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu'na bağlı Tüm Sağlık-Sen Sağlık Sosyal Hizmet Çalışanları Sendikası ile Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası'nda yöneticilik yaptı. 2005'te kurulan ve 2009 yılında kapatılan Demokratik Toplum Partisi (DTP)'nin kurucuları arasında yer aldı. 2011 genel seçimleri'ne Diyarbakır'dan bağımsız milletvekili olarak seçildi. Haziran 2015 genel seçimleri'nde Halkların Demokratik Partisi (HDP) Diyarbakır milletvekili olarak seçildi. Kasım 2015'teki erken genel seçimlerde Diyarbakır'dan yeniden seçildi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi 26. dönem milletvekili olarak yer aldı.
Tutuklanması ve vekilliğinin düşürülmesi

4 Kasım 2016'da Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen terör soruşturması kapsamında Şırnak milletvekili Leyla Birlik ile birlikte tutuklandı. Aydoğan için "terör örgütüne üye olmak", "terör örgütü propagandası yapmak", "toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanununa muhalefet", "suç ve suçluyu övme", "halkı kin ve düşmanlığa tahrik etmek" ve "halkı kanunlara uymamaya tahrik etmek" suçlarından toplam 103 yıla kadar hapis cezası istendi. 21 Nisan 2017'de Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen duruşma sonrasında tahliye edildi. Aydoğan'ın tahliye edilmesine Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından itiraz edildi. İtirazı değerlendiren Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi, Aydoğan'ın eylemlerinin bir bütün olarak terör örgütü üyeliği suçunu oluşturduğuna belirterek, hakkında yeniden tutuklama kararı verdi.
Diyarbakır 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada mahkeme Aydoğan'a ‘terör örgütü üyesi olmamakla beraber örgüt adına suç işlemek’ suçundan 4 yıl 8 ay hapis cezası verdi. 9 Mayıs 2017 tarihinde, Anayasa'nın 84. maddesi gereği Aydoğan'ın kesinleşmiş hapis cezası hakkındaki tezkere genel kurulda okunarak milletvekilliği düşürüldü.
I. Vladimir (Kiev büyük knezi)

| I>  Vladimir |
| --- | --- |
Vladimir'in Dinyeper Nehri'ne bakan heykeli, Kiev
Kiev büyük knezi
Hüküm süresi: 11 Haziran 980 - 15 Temmuz 1015

Doğum: y. 958 Pskov
Ölüm: 15 Temmuz 1015 (yaklaşık 57 yaşında) Kiev
Hanedan: Rurik
Babası: I. Svyatoslav
Annesi: Malusha
I. Vladimir (Ukraynaca: Володимир Святославич Svyatov Vladimir Eski Rusça: Володимеръ Святославичь Volodimer Svyatoslavich ya da Vladimir Veliki) (yaklaşık 958, Kiev - 15 Temmuz 1015, Berestova, Kiev), Hristiyanlığı benimseyen ilk Kiev büyük prensidir. 980 yılından 1015 yılına kadar Kiev Büyük Prensi olan I. Vladimir, Kiev ve Novgorod topraklarını tek bir devlet altında birleştirmiştir. Yirminci yüzyılda Ukrayna'nın amblemi haline gelen "trident" kişisel işaretini kullandı.
Ukrayna'nın ulusal kahramanidir. Hayatı 2016 Rusya yapımı Vikigler filminde anlatılmaktadır.
Hayatı

Prens Vladimir'in doğum tarihi bilinmiyor. Farklı zamanlarda bilim adamları, 942 ve 970 yıl arasında farklı versiyonlar ortaya koydu.
Prens Svyatoslav'ın 972'de ölümünden sonra, prenslik oğulları arasında üç parçaya bölündü. Kiev meşru oğlu Yaropolk tarafından yönetildi. 976 sonbaharında, Volodymyr ve Sviatoslav'un oğulları arasında, Kiev vivodu Sveneld tarafından yetiştirilen bir iç savaş patlak verdi. Voivode oğlu Lut, Oleg'in hizmetçileri tarafından öldürüldü ve Prens Yaropolk'ü kardeşine karşı savaşa davet etti. Dövüş sırasında Oleg askerleri tarafından öldürüldü, atı atıldı.
Vareg Muhafızları yardımıyla iktidara gelen Vladimir, çıkarları için putperest bir tanrı panteonunu tanıttı. Ancak biraz sonra Vladimir, devleti ve prestijini güçlendirmek için yeni bir inanca ihtiyaç duyulduğuna ikna oldu. Kiev devleti, dönemin en zengin, en güçlü ve en etkili hali olan Bizans ile en yakın ilişkileri sürdürdü. Böylece Hristiyanlığı kabul etmeye ve tüm insanlarını vaftiz etmeye karar verdi. 988'deki vaftizinden sonra, Hristiyanlık Kiev Rus devlet dini haline geldi.
Ekstrüzyon

Ekstrüzyon yapılmış alüminyum
Ekstrüzyon, enine kesitsel bir profil nesneleri oluşturmak için kullanılan bir süreçtir. Bir malzeme, arzu edilen bir kesitin bir kalıbı boyunca itilir. Basma gerilmeleri ile malzemenin sıkıştırılması ve bir kalıptan o kalıbın şeklini alarak akmaya zorlanması ile gerçekleştirilen şekillendirme işlemidir.  Bu sürecin diğer imalat süreçleri üzerindeki iki ana avantajı, çok karmaşık enine kesit oluşturma yeteneği ve basınçlı ve kayma gerilmeleri ile karşılaşan materyallerin kırılgan olmasıdır.
Direkt Ekstrüzyon

Direkt ekstrüzyonda, konteyner içerisindeki blok, ıstampa tarafından itilerek diğer uçtaki matrisin profil deliğinden geçmesidir. 
İşlem ileri ekstrüzyon olarak da adlandırılır. İşlem sıcak veya soğuk koşullarda gerçekleştirilebilir. Direkt ekstrüzyonda metal akış yönü ram hareketinin yönü ile aynıdır. Bu proses esnasında blok, konteynerin duvarlarında göreceli olarak kayar. Meydana gelen sürtünme kuvveti de ram basıncının artmasına sağlar.
Geleneksel olarak proses 3 ayrı bölümden oluşur:
1. Blok yığıldıktan sonra basınç hızlıca tepe noktasına çıkar.
2. Basınç düşer ve ekstrüzyon kararlı bir şekilde ilerler.
3. Basınç minimuma indikten sonra kısa bir ‘‘atma’’ şeklinde keskin bir şekilde
artar
Direkt Ekstrüzyon > Direkt Ekstrüzyon Yönteminin Avantajları

İstediğimiz boyutlara sahip yarı mamul imalatı sağlar.
Bir çok çeşitte profil kolaylıkla elde edilir.
Takımların sıralanması ve düzenlenmesi kolaydır.
Fabrikada işletme yönünden kolaylık sağlar.
Kalıp tasarımı, konteyner iç çapından bağımsızdır.
Direkt Ekstrüzyon > Direkt Ekstrüzyon Yönteminin Dezavantajları

Gerekli ekstrüzyon kuvveti yöntemlerden daha yüksektir.
Ekstrüzyon oranı ve hızı istenildiği kadar yükseltilememektedir.
Ekstrüzyon ara iş fazladır.
Malzeme akışı diğer yöntemlerden daha düzensiz olmaktadır.
İndirekt Ekstrüzyon

Endirekt ekstrüzyonda kalıp veya mandrel takoza batar, burada takozun kovana göre bir hareketi söz konusu değildir. Bu nedenle gerekli ekstrüzyon kuvveti azalır.
İndirekt Ekstrüzyon > Ekstrüzyon Şu Üstünlüklere Sahiptir

1. Muhtelif şekillerde yarı-mamullerin üretimi için çok uygundur.
2. Soğuk ekstrüzyonla dayanım arttırmak mümkündür.
3. Ürün boyutlarında yeterli hassasiyeti sağlamak daha kolaydır.
4. Üretim sırasında hurda kaybı daha azdır.
Darbeli Ekstrüzyon

Bu yöntem Pb, Al, Mg, Cu gibi hafif metallerin soğuk olarak kalıpta kullanılmasından elde edilmesidir. İlaç tüpleri bu yolla üretilirler. Bu yöntem indirekt ekstrüzyon ile soğuk ekstrüzyonun birleşik şekli gibidir.
Boru Ekstrüzyon

Bu yöntemle dikişsiz borular üretilir. Silindirik takozlar dolu veya deliklidir. Direkt ekstrüzyonda hem dolu hem delikli takoz kullanılırken indirekt ekstrüzyonda yalnızca delikli takozdan boru üretilir.
Ekstrüzyon Analizi

Ekstrüzyon işleminin analizinde öncelikle deformasyon miktarının belirlenmesi gerekir. Bu amaçla “Ekstrüzyon Oranı” adı verilen parametreden yararlanılır. Bu değer endüstriyel uygulamalarda 16 ile 400 arasında gerçekleşir.
R=Ao÷As
BuradaA0 takozun kesit alanını, As ise ürünün kesi talanını temsil etmektedir. Birim şekil değişimi ε ise;
ε=ln⁡R=ln⁡Ao/As
Şeklinde tanımlanmaktadır.
Ekstrüzyon Kalıpları

Ekstrüzyon kalıplarının bazıları açılı olacak şekilde tasarlanmaktadır. Bazılarında ise düz kalıplar (α=90°) kullanılmaktadır. Genellikle alüminyum ve alaşımları için düz kalıplar kullanılırken çelik pirinç gibi malzemelerin ekstrüzyonunda  açılı kalıplar tercih edilmektedir. Kalıp açısı seçiminde sürtünmenin ve iç deformasyon işinin dengelendiği optimum değer dikkate alınmaktadır. Optimum açının belirlenmesinde aynı zamanda yağlama ve işlem sıcaklığıda etkin olmaktadır.
Ekstrüzyonda Metal Akışı

Ekstrüzyon işleminde alıcı kovanın köşelerinde bir miktar malzeme hareketsiz kalır. Bu bölgeye ölü bölge adı verilir.
Ekstrüzyon işleminde ;
a)- En homojen malzeme akışı görülüyor. Metal takoz ile alıcı arasında sürtünme yok. Bu tür malzeme akışı varsa yağlamanın etkisi süper demektir.
b)-Bu tür malzeme akışında sürtünme hayli yüksek demektir. Metal kalıp içine hayli yüksek kayma gerilme değerleri ile girerler. Bu da üründe kusurlara neden olabilir.
c)-Kayma gerilmelerinin hayli yüksek olduğu bir ekstrüzyon işlemi görülmektedir. Demek ki çok yüksek sürtünme var. Bu malzemenin kalıba akışını geciktirmektedir. Metal takozun ortası kolay akarken diğer dış kısımlar zor akar. Sonuçta ölü bölgesi büyük olur. Akma da homojen bir şekilde olmaz. Bu tür bir akış ekstrüzyon kusuru doğurur.
Ekstrüzyon İşleminde Başlıca Kusurlar

1. Merkezde ok başı şeklindeki çatlaklar oluşabilir. Bunun nedeni yetersiz şekil değişimi miktarıdır.
2. Takoz sonuna kadar basıldığı durumda ortadan kolayca ve daha fazla akan malzeme, merkezde ürünün sonuna doğru boru oluşumuna neden olur.
3. Yağlamanın yetersiz olduğu durumda sıcaklığın özellikle yüksek deformasyon hızları nedeniyle arttığı durumlarda yüzey çatlaklarına da rastlanabilir.
Ekstrüzyon işlemlerinde çoğunlukla yatay, hidrolik ekstrüzyon preslerinden yararlanılır. Bu tür presler 500 ile 4000 ton aralığında basma kapasitesine sahiptir. Sıcak ekstrüzyonda takozların ısıtılmasında fırınlardan veya endüksiyon ısıtma donanımından yararlanılmaktadır.
ColdExtrusion01
Extrusion (PSF)
Extrusion 2types inside movement N
Extrusion's chevron crack
Efkerit Mağarası

tr
Efkerit Vadisi ve Luvi Tapınağı, Anadolu'da yaşayan ilk kavim olan Luviler'in Tokat/Niksar ilçesinde vadide yapılan arkeolojik kazılar sonucunda bulunan mezar kalıntıları, tümülüsler, kalıntılar sebebiyle Luviler'e ait olduğu düşünülen bir tapınak yer almaktadır. Luviler'in bu tapınağı inşa etmelerinin sebebi Nuh Tufanından kaçmaları olarak iddia edilir. Bir diğer varsayım ise Danişment Hükümdarının zamanında tapınağı askeri üs olarak kullanmasıdır. Aynı zamanda rivayete göre Hristiyan din adamlarının bu tapınakta inzivaya çekildikleridir.
Efkerit vadisi boyunca, vadide oluşan mağaralar sebebi ile güzel bir görünüme sahip olup, gelen ziyaretçileri jeolojik bilgi açısından zenginletmektedir. Vadi doğa turizminin yanı sıra, jeoturizm açısından da önemli bir nitelik taşır.
Tokat ili, Niksar ilçesi, 37 No.lu Efkerit Vadisi Doğal Sit Alanı Bakanlık Makamı’nın 02.04.2021 tarihli ve 703784 sayılı OLUR’u ile “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” ve “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” olarak tescil edilmiştir.
Efkerit 1 Mağarası

Tokat'ın Niksar ilçesinde yer alan Direkli Köyünde yer almaktadır. Mağaraya ulaşım Direkli Köyü yolundan eğimli bir yüzeyde tırmanış ile sağlanmaktadır. Mağara girişinde inşa edilen taş duvarlar ve ahşap hatıllar bulunmaktadır. Bunların da saklanmak veya korunmak için inşa edildiği öne sürülmektedir. Mağaranın duvarla örülü ağzı bulunan bir girişi vardır. Mağara girişinden itibaren +4,5 metrede sonlanmaktadır. Mağara doğal olarak oluşmuştur. Gerek arkeolojik olarak gerekse yapılan çalışmalar neticesinde araştırılmaya değer bir oluşumdur.
Efkerit 2 Mağarası

Efkerit 2 Mağarası, Efkerit 1 Mağarasının doğu yamacında yer almaktadır. Vadiden belli bir yürüme mesafesi ile mağaraya ulaşım sağlanmaktadır. Mağara girişinden itibaren 52. metrede sonlanmaktadır.
Çiğ köfte

| Çiğ köfte |
| --- | --- |

Ülke(ler): Türkiye
Türü: köfte
Çiğ köfte (Osmanlıca: Dilbaba, Dibâbe), bulgur, isot, kıyılmış et, salça, soğan, maydanoz ve çeşitli baharatların yoğurulup karıştırılması ile hazırlanan, ısıl işlem görmeden (pişirilmeden) tüketilen, Şanlıurfa ve Adıyaman yöresine ait bir yiyecektir. Şanlıurfa ve Adıyaman'ın dışında; Adana, Gaziantep, Osmaniye, Kahramanmaraş, Diyarbakır, Mardin, Elazığ, Malatya ve Hatay gibi illerde de yöresel farklılıklar gösterebilen çiğ köfteler yapılır. Genellikle ince ve uzun (sıkma) köfte parçaları şeklinde ve marul yaprağı ile servis edilir. Şanlıurfa'da açık ekmek, bazı yörelerde de lavaş ekmeği ile tüketilir.
Şanlıurfa yöresine ait çiğ köfte et ile yoğurulurken, Adıyaman yöresine ait çiğ köfte etsiz bir şekilde yoğurulmaktadır. Şanlıurfa Çiğ Köftesi 2008 yılında tescil edilirken, Adıyaman Çiğ Köftesi 2018 yılında tescil edilmiştir.
Çiğ köfte, içindeki bulgurun şişme özelliğinden dolayı bekletilmeden, tazeyken yenmesi gereken bir besindir. Çiğ et nedeniyle oluşabilecek -başta tenyazis olmak üzere- çeşitli hastalıklar nedeniyle etsiz çiğ köfte çeşitleri de üretilmeye başlanmıştır. Bu tür çiğ köftede çeşitli sos ve baharatlarla etli çiğ köfte görüntüsü ve lezzeti taklit edilir. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı kararıyla etli çiğ köftenin satışı yasaklanmıştır.
Osmanlı Mutfağındaki Çeşitleri

Etsiz, Yağsız Tecrübeli Yemekler yemek kitabında Dilbaba olarak tarifi verilmiştir.
Yörelere Göre Çeşitleri > Accin

Mardin'de yapılan yumurtalı çiğ köftedir.
Yörelere Göre Çeşitleri > Adıyaman Etsiz Çiğ Köfte

Adıyaman Etsiz Çiğ Köfte; çiğ köftelik ince bulgur, isot, biber ve domates salçası, maydanoz, nar ekşisi, bitkisel yağ, kuru soğan, sarımsak, ceviz, tuz ve çeşitli baharatların karışımından oluşmaktadır. Ürünün ham maddesi olarak kullanılan bulgur tercihen Triticum aestivum cinsi yarı sert kırmızı ekmeklik buğdaydan üretilen, yörede simit olarak adlandırılan, çiğ köftelik ince bulgur (%90'i 1,6 mm den küçük) olmalıdır. Bu boyutun tercih edilme sebebi kolay yumuşaması ve ürünün yoğrulmasını kolaylaştırmasıdır.Adıyaman Etsiz Çiğ Köfte 12.07.2018 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Yörelere Göre Çeşitleri > Gaziantep Haveydi Köfte /Antep Haveydi Köfte

Gaziantep Haveydi Köfte / Antep Haveydi Köfte 21.04.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Yörelere Göre Çeşitleri > Urfa Yumurtalı Köfte

Urfa Yumurtalı Köfte 29.12.2017 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Yörelere Göre Çeşitleri > Şanlıurfa Çiğ Köfte

Şanlıurfa Çiğ Köfte 18.03.2009 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Yörelere Göre Çeşitleri > Gaziantep Yağlı Köfte / Antep Yağlı Köfte

Gaziantep Yağlı Köfte / Antep Yağlı Köfte 01.07.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Galeri

Yoğrulmadan önce malzemeler
Şanlıurfa çiğ köftesi
Adıyaman çiğ köftesi
Ainura Sagyn

| Ainura Sagyn |
| --- | --- |
Doğum: Айнура Сагын 1989 Talas, Kyrgyzstan
Meslek: yazılımcı

Ainura Sagyn (d. 1989; Talas Kırgızistan), Kırgız yazılımcı, aktivist.
Kariyeri

Kırgızistan'ın başkenti Bishkek'te Bilgisayar Bilimleri bölümüne tam burslu olarak girmiştir. 2018'den beri Technovation Global Challenge'ın Bölge Elçisi olarak, kırsal kesimden 2000'den fazla genç kıza kodlamanın temellerini öğretmek için Kırgızistan'ın tüm bölgelerinde Kodlama Kampları ve Kodlama Karavanı eğitimleri düzenledi. Ainura, Kırgız medyasında oldukça ses getirmiştir. Kırgızistan'daki BM Kadınlar Günü programında konuşmalar yapmış ve Kırgızistan ve Orta Asya'da STEM'de kadınların sesli bir savunucusu olarak tanınmıştır. Plastik atıkları ele alan bir uygulama ve web sitesi olan Tazar girişiminin kurucusudur. Tazar uygulaması ve online platform üzerinden; kurumlar, işletmeler ve bireysel tüketiciler, temiz geri dönüştürülebilir malzemeleri bağımsız geri dönüşüm işleyicilerine satabilir veya bağışlayabilir.
Ainura, bilgisayar görüşünü ve robotiği Tazar'a entegre etmeyi hedefliyor. Bu ilerlemeler, robot ellerdeki bilgisayar programlarının geri dönüşüm merkezlerindeki geri dönüştürülebilir atıkları tanımasına ve geri almasına izin verecektir. Ainura şu anda, Bilgisayarla Görme alanında en son araştırmaları yaparak ve aynı zamanda teknolojiyi başarılı ve etkili bir girişime nasıl dahil edeceğini öğrenerek, kariyeri için doğal bir sonraki adım olan Bilgisayarla Görme alanında bir Yüksek Lisans programına kayıtlıdır.
Empedans kontrolü

Empedans kontrolü, kuvvet ve konum arasında ilişki kurmaya dayalı dinamik kontrol yaklaşımıdır. Genellikle bir robotun çevresiyle etkileşime girdiği, dolayısıyla çevreye uygulanan kuvvetin önemli olduğu senaryolarda kullanılır. Bu senaryoların bir örneği insan-robot etkileşimidir.
Mekanik empedans kuvvet çıktısının hareket girdisine olan oranıdır. Bu gerilim çıktısının akım girdisine oranı olan elektriksel empedansa benzerlik gösterir. Yay sabiti, yaydaki konumsal sıkışmaya karşılık oluşan kuvvet tepkisini belirler. Sönümlenme sabiti ise hız girdisine karşılık oluşan kuvvet tepkisini belirler. Bir mekanizmanın empedansını kontrol ederek, o mekanizmanın çevresel hareketlere karşı kuvvetsel direncini kontrol ederiz.
Mekanik empedans kavramının karşılığı mekanik admittanstır. Mekanik admittans, kuvvet girdisine karşı oluşan hareket çıktısını tanımlar. Bir mekanizma çevresine kuvvet uyguladığında, çevresinde bir harekete sebep olabilir. Bu hareket uygulanan kuvvete ve çevrenin özelliklerine bağlıdır. Bir masanın üzerinde duran mermer parçası ve bir nehirde yüzmekte olan kütük, uygulanan kuvvete karşı farklı miktarda hareket eder.
Empedans kontrolünün temel mantığı çevreyi bir admittans, robotu ise bir empedans olarak incelemektir.
İlke

Empedans kontrolünde hareket girdisine karşılık bir kuvvet çıktısı üretilir. Hareket ile kastedilen konum, hız ve ivmedir. Bunlardan bir ya da daha fazlası girdi olarak kullanılabilir. Hepsinin kullanıldığı durumda kuvvet ve hareket arasında aşağıdaki gibi bir yay-kütle-sönümlenme sistemi ilişkisi oluşur:
\mathbf {F} =M\mathbf {a} +C\mathbf {v} +K\mathbf {x} +\mathbf {f} +\mathbf {s}
Burada  \mathbf {F}  kuvvet,  \mathbf {a}  ivme,  \mathbf {v}  hız,  \mathbf {x}  konum değişkenleridir. Bu değişkenler arasındaki ilişki  M kütle matrisine,  C sönümlenme katsayısı matrisine,  K yay sabiti matrisine,  \mathbf {f}  sürtünme kuvvetine ve  \mathbf {s}  statik kuvvete bağlıdır.
Empedans kontrolü sıklıkla çok boyutlu değişkenler üzerinde yapılır. Örneğin tipik bir robot kolu, etkileştiği nesneyi 3 boyutlu bir uzayda konumlandırır ve üç eksen etrafında döndürür. Bu sebeple sistemin mekanik empedansı da çok boyutlu olur. Yani sistem bir eksende harekete daha dirençliyken başka bir eksende daha yumuşak davranabilir.
Ali Perret

| Ali Perret |
| --- | --- |
Doğum: 30 Eylül 1958 (66 yaşında) New York, ABD
Tarzlar: Caz
Meslekler: Müzisyen
Çalgılar: Piano
Etkin yıllar: 1972–günümüz
Resmî site: aliperret.com

Eugene Ali Perret (d. 30 Eylül 1958; New York, ABD), Türk-Amerikalı caz müzisyeni.
Çağdaş müzik, elektro-akustik müzik, elektronik müzik, çağdaş caz, big band ve farklı disiplinlerden sanatçılar ile de çalışmaları bulunur. Farklı konseptlerdeki müzikleri seslendirmek için İstanbul Caz Dörtlüsü (1985-1990), Acid-Trippin farklı müzik grupları kurmuştur. İstanbul Bilgi Üniversitesi Müzik Bölümü'nün kurucularındandır.
Yaşamı

1958 yılında New York'ta doğdu. ABD'li baba ve Türk annenin çocuğu olan Ali Perret, küçük yaşta ailesi ile birlikte Türkiye'ye geldi ve İstanbul'da büyüdü. 1970-1980 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda öğrenim gördü. İlhan Usmanbaş ile kompozisyon ve Selman Ada ile piyano çalıştı. Caz müziğe ve çağda müziğe ilgisi öğrencilik yıllarında başladı. 1972'de profesyonel müzik yaşamına başlayan sanatçı 1978'e kadar kabare tiyatrolarında ve konserlerde görev aldı.
Müzik eğitimine 1980-1983 yılları arasında Berklee College of Music'te devam etti. Herb Pomeroy ve Ted Pease'den kompozisyon, Greg Hopkins'ten düzenleme, Ray Santisi'den piyano dersleri aldı. Caz Beste ve Düzenleme dalından mezun oldu. 1985'e kadar ABD'de çeşitli kulüplerde ve konserlerde caz piyanistliği yaptı.
1985 yılında İstanbul'a döndü. İstanbul Caz Dörtlüsü (1985-1990), Acid-Trippin (1995-2003), Mingus-Trippin (2000), Free’key Trio (2004), Kako;phonia(2004), Schalter Ego, Ali Perret’s Nonetonal Quartet (2009), Barbarians (2010), Ali Perret’s DU.DU projelerini gerçekleştirdi.
1997'de Can Kozlu ile birlikte İstanbul Bilgi Üniversitesi Müzik Bölümünün kuruluşunu üstlendi. 1998-2003 yılları arasında bu kurumda pek çok öğrenci yetiştirdi.
Aralık 2013'te Bodrum'da açtığı Pannonica Jaz Kulübü adlı sanat mekanında üç yıl boyunca 300'den fazla müzisyen ağırladı. 2016'da kulübü kapattıktan sonra müzik çalışmalarına İstanbul'da devam etti.
Merkez, Bornova

| Merkez |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 İzmir'in Türkiye'deki konumu
MerkezMerkez'in İzmir 'deki konumu
Koordinatlar: 38°25′N 27°12′E﻿ / ﻿38.42°K 27.2°D﻿ / 38.42; 27.2
Ülke:  Türkiye
İl: İzmir
İlçe: Bornova
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
Sınır komşuları: Meriç, Serintepe, Zafer, Çamkule 
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 141 m
Nüfus (2023) : 6.265
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0232
İl plaka kodu: 35
Posta kodu: 35080
Merkez, İzmir ilinin Bornova ilçesine bağlı bir merkez mahalledir.
Coğrafya

İlçe kaymakamlığı, İzmir Valiliği'ne 12 km uzaklıktadır.
Mahalle ilçe merkez batısındadır. Kuzeyinde Serintepe ve Zafer mahalleleri, batısında Çamkule, Güneyinde Buca İlçesi (Aydoğdu Mahallesi) yer alır..
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2023: 6.265
2022: 6.234
2021: 6.267
2020: 6.341
2019: 6.285
2018: 6.330
2017: 6.392
2016: 6.494
2015: 6.501
2014: 6.657
2013: 6.703
2012: 6.731
2011: 6.673
2010: 6.676
2009: 6.494
2008: 6.457
2007: 6.387