stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Muğam
Tarih > 1980'ler ve 1990'lar

1982'de Arif Babayev ilk muğam öğretmeni olarak Bülbül adına Orta İhtisas Müzik Okulu'nda, 1984'te ise Azerbaycan Devlet Konservatuvarı'nda çalışmaya başladı. 1985'te Ağdam'da Han Şuşinski adına Muğam okulu faaliyete geçti. Rafik Rüstemli'nin 1987'de okulun bünyesinde kurduğu "Karabağ bülbülleri" ansamblı, devlet etkinliklerinde, Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi'nde, televizyonda ve askerî birliklerde geniş programlarla konserler verdi. 1990'da Arif Babayev tarihte ilk kez muğam profesörü unvanını aldı. 1999'da Azerbaycan'ın muğam ustası Alim Kasımov, UNESCO'nun Uluslararası Müzik Konseyi'nin birinci ödülünü kazandı.
Tarih > 2000'ler ve Sonrası

2000'li yıllarda muğamın daha da geniş bir üne kavuşması ve yayılması, Azerbaycan'ın  Azerbaycan Cumhuriyetinin Cumhurbaşkanı yardımcısı Mihriban Aliyeva'nın adıyla ilişkilendirilmektedir. 7 Kasım 2003 tarihinde Azerbaycan muğamı, UNESCO tarafından insanlığın gayri-maddi mirasının başyapıtı ilan edilmiştir. 2005'ten itibaren Azerbaycan'da düzenlenen televizyon muğam yarışmaları geniş bir izleyici kitlesi tarafından ilgiyle izlenmiş ve bu yarışmalar, Azerbaycan icra sanatına Babek Nifteliyev, Mehebbet Seferov, Mirelem Mirelemov, Sebine Erebli, Ehtiram Hüseynov gibi yeni yetenekler ve genç icracılar kazandırmıştır. 2008'de Azerbaycan muğamları,UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri'ne dahil edilmiştir. 27 Aralık 2009'da Bakü'de, Deniz Kenarı Milli Park'ta Uluslararası Muğam Merkezi açılmıştır. Aynı yıl, 18-25 Mart tarihlerinde Haydar Aliyev Vakfı'nın girişimiyle Bakü'nün Haydar Aliyev Sarayı'nda Muğam Dünyası Uluslararası Müzik Festivali düzenlenmiştir.
2010'dan 2014'e kadar Azerbaycan'ın radyo mecrasında "Muğam" radyosu faaliyet göstermiştir. Aynı yıl, Alim Kasımov'un ses kaydı David Vendetta'nın "Vendetta" albümünde 4. sırada yer alan "I'm Your Goddess" şarkısına dahil edilmiştir. 2012'de Azerbaycan muğamı ilk kez İspanya'da seslendirildi. 2012 ve 2015 yıllarında Alim Kasımov, Oman Kraliyet İslam Stratejik Araştırmalar Merkezi tarafından hazırlanan dünyanın 500 nüfuzlu Müslüman listesine dahil edildi. 16 Nisan 2012'de Eurovision'un Azerbaycan'daki resmi hayran kulübü, Azerbaycan'da ilk kez muğam flashmob'u düzenlendi.
Muğam Okulları ve Meclisleri

Muğam meclisleri 19. yüzyılın ikinci yarısında Azerbaycan'ın Bakü, Şamahı ve Şuşa gibi büyük kültürel merkezlerde çeşitli kişiler – tanınmış şairler ve müzisyenler, kültür hamileri – mesenatlar ve aristokratlar tarafından kendi saraylarında ve zarif salonlarında düzenlenirdi. Bu meclisler bazen "müzik derneği" veya "müzik salonu" olarak adlandırılırdı.
Muğam Okulları ve Meclisleri > Şuşa

Nevvabın Meclisi: Şuşa'da Mir Möhsün Nevvab'ın evinde düzenlenen edebi meclis, 1872'de kurulmuş ve 1910'a kadar faaliyet göstermiştir. 
Meclisi-üns: 1864'te Şuşa'da şair Hacı Abbas Ağa'nın evinde kurulmuş ve Hurşudbanu Natevan'ın liderliğinde 1897'ye kadar faaliyet göstermiştir.
Muğam Okulları ve Meclisleri > Şamahı

Mahmud Ağanın derneği: Şamahı'da düzenlenen müzik meclisi.
Muğam Okulları ve Meclisleri > Bakü

Meşedi Malik Mansurovun salonu: Bakü'de düzenlenen müzik meclisidir.
Muğam Okulları ve Meclisleri > Kor Halifenin Okulu

Kor Halifenin Okulu, 1883'ten 1893'e kadar Şuşa'da faaliyet göstermiş dini karakterli bir müzik okuluydu. Okul, şehirde halife olarak görev yapan ve dini işlere nezaret eden "Kor Halife" lakaplı Molla Ali Karabaği tarafından kurulmuştu. Burada dini ilimler geniş çapta öğretilirken, doğu şairlerinin ve düşünürlerinin eserleri, klasik muğamlar, onları okuma yöntemleri, şarkıcılık sanatının incelikleri, müzik teorisi ve pratiği, muğam okuma, tar, kamança ve diğer müzik aletlerinde çalma da öğretilir, klasik müzik halk arasında geniş uygulanır, öğrenciler usta müzikologlar, edebiyatçılar olarak yetiştirilirdi.
Muğam Okulları ve Meclisleri > Mir Möhsün Nevvabın Meclisi

Mir Möhsün Nevvabın 'ın evinde düzenlenen edebi meclis "Meclisi Faramuşan", 1872 yılında kurulmuş ve 1910 yılına kadar faaliyet göstermiştir. Mir Möhsün Nevvab, Hasanali Han Garadaği, Fatma Hanım Kemine, Abdulla Bey Asi, Meşedi Eyyub Baki, Bahış Bey Sebur ve diğer şairler meclisin aktif katılımcılarıydılar.
Muğam Okulları ve Meclisleri > Meclisi-üns

1864 yılında Şuşa'da, şair Hacı Abbas Ağa'nın evinde kurulan ve Hurşidbanu Natevan'ın liderliğinde 1897'ye kadar faaliyet gösteren edebi-müzikal meclisdir.
Muğam Okulları ve Meclisleri > Harrat Gulunun Okulu

Harrat Gulunun Okulu, 19. yüzyılın ortalarında Harrat Gulu tarafından kurulan ve esasen dini amaçlara hizmet eden bir müzik okuludur. Okul, dini törenlerde (muharrem törenlerinde) yer almak için güzel sesi olan gençleri çekiyor ve onlara muğamatı ve okuma yöntemlerini öğretiyordu.
Muğam Okulları ve Meclisleri > Molla İbrahimin Okulu

19. yüzyılın sonlarında Şuşa'da Molla İbrahim tarafından kurulan ve dini karakterli bir müzik okulu olan bu okulda, gençlere klasik muğamlar öğretilir, Fars, Arap dilleri ve dini törenler öğretilirdi. Hâfız-ı Şirâzî, Nizâmî-i Gencevî, Sadî-i Şîrâzî, Ömer Hayyam, Fuzûlî, Kasım Bey Zakir, Seyid Azim Şirvani gibi doğu şairlerinin gazelleri okutulurdu. Bu okul, 1920'lere kadar faaliyetini sürdürmüştür.
Muğam Üçlüsü > Kullanılan müzik aletleri

Def - Parmak vuruşlarıyla çalınan müzik aletidir. Def, bir tarafında balık derisi bulunan yuvarlak bir ahşap halkadan oluşur. Küçük halkalar, 60–75 mm genişliğinde ve 350–450 mm çapındaki dairesel küçük halkaların içine sabitlenir ve çalındığında ses çıkarır. Muğam söylenmesinde yaygın olarak kullanılır. Hanende def çalar ve üçlünün müzikal bölümlerinin icrasına kesin bir ritimle katılır.
Tar - Mizrab ile çalınan telli bir müzik aletidir. Sekiz şeklindeki gövdesi, büyük ve küçük çanaktan oluşur. Çanakların yüzü (yani ön tarafı) deri ile kaplıdır. Küçük çanağa bağlı olan "kol" - "griff" e hayvan bağırsaklarından yapılmış yirmi iki perde tutturulmuştur. Tarın kolu üzerinden geçen ipler yukarıdan "düşmeler" yoluyla "kafatası"na, aşağıdan da leğen kemiği altındaki sedyeye bağlanır. Tar, muğam üçlüsünün önde gelen aletidir.
Muğam üçlüsünde kullanılan Azerbaycan tarı kendine has bir yapı, yapım, sanatsal ve teknik özelliklere sahiptir. Bu nedenle, 11 telli modern Azerbaycan tarı, geniş bir ses aralığına ve zengin performans özelliklerine sahip bir enstrümandır. Eşsiz tını güzelliğine ve tükenmez virtüöz özelliklere sahip olan Azerbaycan tarı, 19. yüzyılın ikinci yarısında Sadıkcan olarak bilinen seçkin usta Mirza Sadık tarafından İran tarı temel alınarak geliştirilmiştir. İran tarının tel sayısını beşten on bire çıkarmış, gövdeyi hafifletmiş, diz üstüne kaldırıp gövdeye bastırmış ve Azerbaycan tarını yaratmıştır. Sonuç olarak, enstrümanın tınısı ve teknik özellikleri önemli ölçüde artmıştır.
Kamança - Yaylı bir müzik aletidir. Azerbaycan'ın en eski müzik aletlerinden biridir. Kamança, Azerbaycan halk çalgıları arasında telli tek çalgıdır. Nizami Gencevi'nin "Hüsrev ve Şirin"inde adı geçmektedir ve Tebriz minyatür resimlerinde (Ağamirak İsfahani, Mir Seyid Ali) tasvir edilmiştir. Kamança ağırlıklı olarak ceviz ağacından yapılır. Bu alet şarap benzeri bir gövdeden oluşur - küresel bir kase, dairesel bir kol, "şiş" adı verilen demir bir şaftdan oluşuyor. Gövdeye alttan bağlanan metal bir destek kamançanın diz üstünde çalınmasını sağlar. Metal sehpa aynı zamanda yayın kollarının ve gövdesinin üzerinden geçen alttan dört ipi de tutar. İpler yukarıdan "düşmeler" vasıtasıyla kafatasına bağlanır. Kamançanın gövdesine önden deri örtülüyor. Çanak yüzü - zar balık derisinden veya sazan karaciğerinin zarından yapılır, kol zarsızdır. Teller yay ile çalınıyor. Yay, uçlarına bir at kılı kancası takılmış yay şeklinde bir tahta çubuktur. Aletin toplam uzunluğu 65–90 cm'dir. Önceleri 1-3 simden oluşuyordu. Şu anda 4 sim var: Minör oktavda "lya", birinci oktavda "mi, lya" ve ikinci oktavda "mi" sesleri. Küçük oktavın "lya"sıdır - üçüncü oktavın "mi" (bazen solo). Yumuşak, hüzünlü bir sesi var.
Muğam üçlüsünün müzik aletleri
Def
Tar
Kamança
Muğam üçlüleri > Sanatta

"Muğam üçlüsü" Azerbaycanlı sanatçılar (Toğrul Nerimanbeyov'un "Muğam" tablosu) ve heykeltıraşlar (Zakir Ahmadov) tarafından yaygın olarak işlenen bir konudur. Ayrıca giyim koleksiyonlarında def, tarve kamançadan oluşan bu üçlüyü yansıtan giysiler teşhir edilerek sunulmuştur. Ayrıca, örneğin nakışçı Mihriban Halilzade bir iğne ile "Muğam üçlüsü" tablosunu yaratmıştır. Bu bağlamda Samadaga Cafarov'un çini bir levha üzerine resmettiği "Muğam üçlüsü" tablosu da dikkat çekmektedir.
Muğam üçlüleri > Sinemada

Muğam üçlüsü bir dizi filmde ele alınmıştır. 1956 yapımı Azerbaycan filmi "O olmasın, bu olsun" filminde Han Şuşinski, Bahram Mansurov ve Talat Bakıhanov üçlüsü rol almıştır.
Kültürde yeri

Azerbaycan Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından 2005 ve 2009 yıllarında basılmış olan Azerbaycan’ın 1 manatlık kâğıt paralarının ve 2006 yılında basılmış 1 kepik bozuk paralarının üzerinde muğam üçlüsünün müzik aletleri tasvir edilmiştir. Muğam ve onun gelişimi ayrıca posta pullarına da konu olmuştur.
Muğam banknotlar üzerinde
Azerbaycan'ın 1 manat değerinde banknot üzerinde (2005)
Muğam üçlüsü'ün müzik aletleri
Azerbaycan'ın 1 kepik değerinde demir parası üzerinde (2006)
Yüzyıllar boyunca müzik sanatının önemli bir alanını oluşturan muğamlar, halkın tüm hayatıyla ve manevi dünyasıyla yakından bağlantılıdır. Azerbaycan edebiyatı'da muğama dair birçok edebi eser bulunmaktadır. Gazelin birinci beytinde önce "Novruz"; "Rast"; sonra "Hüseyn"-i; ikinci beytinde "Çahargah"; "Segâh", "Hicaz", dördüncü beyitte "Eraq"; "Rehavi"; beşinci beyitte "Hisar"; "Müberrige"; "Mühalif" gösterilmektedir.
Kültürde yeri > Sinemada

Azerbaycan muğamı 1979 yılında Andrey Tarkovsky'nin "Stalker", Yuli Gusman'ın "Korkma, Ben Seninleyim", Hüseyn Seyidzade'nin "O Olmasın, Bu Olsun" filmlerinde seslendirilmiştir.
Azerbaycan sinemasında muğama adanmış filmler arasında "Şur", "Tasnif", "Muğam (1976)", "Karabağ Bülbülleri", "Muğam (1995)", "Namelum Ses", "Muğam (2001)", "Havalansın Han'ın Sesi", "Mahur-hindi", "Bayatı Şiraz", "Teymur Emi", "Mensuriyye", "Sara Kadimova", "Neriman Aliyev", "Meclisi Üns", "Ağahan", "Muğamda Yaşayan Ses", "Muğamda Yaşayan Ses" ve "Muğamat Var Olan Yerde..." sayılabilir.
Kültürde yeri > Görsel Sanatlarda

"Muğam Üçlüsü", Azerbaycanlı ressam (örneğin, Tuğrul Nerimanbeyov) ve heykeltaraşların (örneğin, Zakir Ahmedov) geniş işlediği bir konudur. Ayrıca, giyim koleksiyonlarında da kaval, tar ve kamançadan oluşan bu üçlünün yer aldığı giysiler sergilenmiş ve tanıtılmıştır. Bunun dışında, örneğin nakış ustası Mehriban Halilzade iğne ile "Muğam Üçlüsü" eserini yaratmıştır. Bu konuda Semedağa Ceferov'un seramik tabak üzerine çizdiği "Muğam Üçlüsü" de dikkat çekmektedir.
Muğam türleri

Esas Muğamlar
Rast
Şur
Segâh
Çahargah
Beyati Şiraz
Şüşter
Hümayun
Vurmalı Muğamlar
Heyratı
Arazbarı
Semayi-Şems
Mensuriye
Mani
Ovşarı
Heyderi
Karabağ şikestesi
Kesme şikeste
Rast muğamları
Mahur-Hindi
Orta Mahur
Beyatı-Qacar
Dügah
Yan Muğamlar

Senfonik muğam
Şahnaz
Seranç
Çahargah (2. nev'i)
Bülbülcanın`ım goşanağaralı muğam üçlüsü
Nizâmî-i Gencevî`nin eserinde Muğam üçlüsü tablosu
Keçeçioğlu Muhammed'in grubu Varşova'da(1912).
Muğam üçlüsü - Segah İslam'ın grubu, Bakü, 1912. Soldan sağa: İslam Abdullayev, Şirin Salyanlı, Levon Karahanov.
Tarzan Kurban Primov'un usta şarkıcı Cabbar Karyağdıoğlu ve kamança sanatçısı Saşa Oganezaşvili ile birlikte oluşturduğu üçlü
Muğam üçlüsünden oluşan Meşadi Mammad Farzaliyev Topluluğu, Gence, 1911
"Muğam"  resminde üçlünün tasviri, 1966, Azerbaycan Milli Güzel Sanatlar Müzesi
Halife bin Zayid Âl-i Nehyan

| Halife bin Zayid Âl-i Nehyan خليفة بن زايد آل نهيان |
| --- | --- |

Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı
Görev süresi 3 Kasım 2004 - 13 Mayıs 2022
Başbakan: Mektum bin Raşid el-Mektum Muhammed bin Raşid el-Mektum
Yerine geldiği: Zayid bin Sultan Âl-i Nehyan
Yerine gelen: Muhammed bin Zayid Âl-i Nehyan
Abu Dabi Emiri
Görev süresi 3 Kasım 2004 - 13 Mayıs 2022
Yerine geldiği: Zayid bin Sultan Âl-i Nehyan
Yerine gelen: Muhammed bin Zayid Âl-i Nehyan
Kişisel bilgiler
Doğum: 7 Eylül 1948(1948-09-07) El-Ayn, Abu Dabi, Birleşik Arap Emirlikleri
Ölüm: 13 Mayıs 2022 (73 yaşında)
Evlilik(ler): Şemsa bint Süheyl el-Mazrui (1964)
İlişkiler: Nehyan ailesi
Çocuk(lar):  Muhammed  Sultan 
Dini: Sünni İslam
Halife bin Zayid Âl-i Nehyan (Arapça: خليفة بن زايد بن سلطان آل نهيان; 7 Eylül 1948 - 13 Mayıs 2022), Abu Dabi emiri ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin 2004-2022 yılları arasındaki devlet başkanı. Ölen babası Zayid bin Sultan en-Nehyan'ın yerine 3 Kasım 2004 tarihinde göreve başladı.
Babası Zayid bin Sultan en-Nehyan'ın hastalığı sırasında devlet başkanı vekili olmuş, Abu Dabi Emirliği'nin ve BAE'nin çoğu işini o yürütür olmuştu.
Dünyanın en zengin hükümdarlarından biri olarak kabul edildi. 97,8 milyar varil petrol rezervini kontrol etti ve 875 milyar dolarlık varlığı yöneten Abu Dabi Kalkınma Fonu'nun başkanıydı; bu, dünyada bir ulusun devlet başkanı tarafından yönetilen en büyük miktardır. Al Nahyan ailesinin 150 milyar dolarlık bir servete sahip olduğuna inanılıyor. 4 Ocak 2010'da, başlangıçta Burc Dubai olarak bilinen dünyanın en uzun insan yapımı yapısı, Abu Dabi'nin borçlarını ödemesi için Dubai'ye 10 milyar dolar vermesinin ardından onuruna Burc Halife olarak yeniden adlandırıldı.
2018'de Forbes, Halife'yi dünyanın en güçlü insanları listesine seçti.
Ocak 2014'te felç geçirdi, ancak durumu stabildi. Felç sonrası devlet işlerinde tamamen sembolik bir vazife üstlendi, ancak onursal başkanlık yetkilerini elinde tuttu. Üvey kardeşi Muhammed bin Zayid en-Nehyan, devletin kamu işlerini, Abu Dabi Emirliği ve ülkenin günlük karar alma sürecini yürütüyordu.
Halife 13 Mayıs 2022'de 73 yaşında öldü. Ölümünün ardından Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün ve Kuveyt'te 40 gün, Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, Umman, Lübnan, Mısır, Moritanya, Fas, Pakistan ve Brezilya'da 3 gün, Cezayir'de 2 gün, Filistin Devleti, Hindistan ve Bangladeş'te ise 1 gün ulusal yas ilan edildi.
V. Giorgi

| V>  Giorgi Gürcüce: გიორგი V ბრწყინვალე |
| --- | --- |

Gürcü Kralı
Hüküm süresi: 1299-1302
Önce gelen: VIII. Davit
Sonra gelen: III. Vahtang
Hüküm süresi: 1314-1346
Önce gelen: VI. Giorgi
Sonra gelen: IX. Davit

Doğum: 1286
Ölüm: 1346
Defin: Gelati Manastırı
Çocuk(lar)ı: IX. Davit
Hanedan: Bagrationi Hanedanı
Babası: II. Demetre
Annesi: Natela Cakeli
Dini: Gürcü Ortodoks Kilisesi
İmza: 
V. Giorgi (Gürcüce: გიორგი V ბრწყინვალე, Giorgi V Brtskinvale) (1286 / 1289 - 1346) 1299 – 1302 ve yeniden 1314 – 1346 yılları arasında hüküm sürmüş olan Bagrationi Hanedanına mensup Gürcü Krallığı hükümdarı. Esnek ve uzak görüşlü bir hükümdar olarak ülkesinde neredeyse yüzyıl süren Moğol İmparatorluğu egemenliğine son verecek ve krallığının yeniden eski gücüne kavuşmasını sağlayacaktır.
Gençliği

Kral II. Demetre ve eşi Natela'nın çocuğu olarak dünyaya gelir. Babası kral II. Demetre Moğollar tarafından 1289 yılında idam edilince çocuk yaştaki prens Giorgi, Samtshe'deki annesinin babası Beka'nın yanına gönderilir.
Tahta çıkışı

1299 yılında Gürcü topraklarını denetimi altında bulunan İlhanlı hükümdarı Mahmud Gazan tarafından Moğol boyunduruğuna karşı isyan eden ağabeyi VIII. Davit'e karşı tahta geçirilir. Ne var ki tahta çıktığı zamanki otoritesi Moğollar tarafından korunan başkent Tiflis'in dışında geçersizdir. 1302 yılında tahta ağabeyi III. Vakhtang geçer. Ağabeyleri VIII. Davit ve III. Vakhtang öldükten sonra Davit'in oğlu VI. Giorgi'nin naibi olur. VI. Giorgi'nin genç yaşta ölmesiyle beraber 1314 yılında yeniden tahta çıkar.
Tahta çıkar çıkmaz İlhanlı hükümdarı Olcaytu'ya bağlı olduğunu bildirse de Gürcü topraklarını tek merkezde toplamaya başlar. 1315 yılında Anadolu'daki Moğol egemenliğine karşı çıkan bir ayaklanmayı bastırmak için gönderilen Gürcü kuvvetlerine komutanlık edecektir. Bu askeri sefer, Gürcü kuvvetlerin Moğollar için katıldığı son sefer olacaktır. 1320 yılında Gori'yi işgal eden Alanları yenerek Gürcü topraklarından atacaktır.
Moğollarla ilişkiler ve bağımsızlık

Ana madde: Gürcistan ve Kafkasların Moğollar tarafından istilası
Kral V. Giorgi Moğollar arasında etkili olan ve 1327 yılında İlhanlı hükümdarı Ebu Said Bahadır  tarafından idam edilen Prens Choban ile iyi ilişkilere sahipti. Prensin öldürülmesini artık oldukça zayıflayan İlhanlı boyunduruğuna karşı ayaklanmak için fırsat olarak değerlendirecektir. Vergi vermeyi durduracak ve Moğolları ülke topraklarından atacaktır. 1328 yılında Moğol boyunduruğundan kurtulmasının yıldönümünü kutlamak amacıyla törenler düzenleyecek ve bu törenler sırasında kendisine muhalif prensleri öldürtecektir. 1329 yılında Batıdaki Kutaisi'ye saldırarak bu bölgede hüküm süren I. Bagrat'ı sadece yerel bir derebeyi seviyesine indirecektir. Beş yıl sonra 1334'te özerk konumdaki Samtskhe'yi de krallığa dahil eder. Gürcü Krallığının birliğini sağladıktan sonra kültürel, sosyal ve ekonomik alanlara eğilir. İlhanlı egemenliğinde kullanılan madeni paraları değiştirerek Gürcü parası olan tetri'yi yürürlüğe sokar. 1325 ve 1338 yılları arasında yürürlüğe koyduğu iki yasayla hem saray çevresinin hem de dağlık bölgelerdeki düzen ve işleyişi kural altına alır.
Dış ilişkiler

V. Giorgi döneminde Gürcü Krallığı özellikle Bizans olmak üzere Cenova ve Venedik ile ticari ilişkileri güçlendirir. Mısır'daki Memlûklerle diplomatik ilişkileri geliştiren kral bu sayede Filistin'deki çok sayıda Gürcü Ortodoks manastırının ve kilisesinin onarılmasını sağlar. Ayrıca onun döneminde Gürcistan'ın simgesi haline gelecek olan haçlı bayrağının kabul edildiği öne sürülür.
Osmanlı ve Anadolu ile temas

1330'lu yıllarda o dönemde yeni yeni yayılmaya başlayan Osmanlı hükümdarı Orhan Gazi’nin ilerleyişine karşı Klarjeti bölgesini ele geçirerek önlem alacaktır. 1341 yılında Trabzon İmparatorluğunda ortaya çıkan taht kavgasında Anna Anakutlu Komnini’yi destekleyecek ve imparatoriçe olarak tahta çıkmasını sağlasa da imparatoriçe bir yıl sonra devrilecektir.
Ölümü

1346 yılında öldüğünde tahta oğlu IX. Davit geçti. Gürcistan’ın batısındaki Kutaisi dolaylarındaki Gelati Manastırında toprağa verildi.
Konuyla ilgili yazılan eserler

Ronald Grigor Suny, The Making of the Georgian Nation: 2nd edition (December 1994), Indiana University Press, ISBN 0-253-20915-3, s.44
Lang, D. M. (1955). "Georgia in the Reign of Giorgi the Brilliant (1314-1346)". Bulletin of the School of Oriental and African Studies 17 (1): 74–91.  29 Aralık 2009 tarihinde erişilmiştir.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

Resmî unvanlar

| Önce gelen: VI. Giorgi | Gürcü Kralı 1314-1346 | Sonra gelen: IX. David |

| Önce gelen: VIII. Davit | Gürcü Kralı 1299-1302 | Sonra gelen: III. Vakhtang |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 120998203  ISNI: 0000 0000 3824 1820  LCCN: no91017060  NLI: 987011218663205171  VIAF: 36480572   WorldCat (LCCN): no91-017060 
V. Giorgi döneminde birleşik Gürcistan Krallığı'nın sınırları.
ZSM-5

ZSM-5 kaplamasının elektron mikroskobu görüntüsü, İTÜ Kimya Mühendisliği Yüksek Lisans tezi, Kimya Yüksek Mühendisi Mesut DEMİR tarafından hazırlanmıştır.
Si/Al oranı 10-100 olan yüksek silika içeren zeolitler hidrofilik zeolitlerin termokimyasal modifikasyonu veya doğrudan sentez ile elde edilebilirler. Bu malzemeler hidrofobik ve organofilik yapıya sahip olup, gözenek büyüklükleri 0.4-0.8 nm civarıdır. Doğrudan sentezleme ile elde edilen yüksek silikalı zeolitlere örnek olarak Beta, ZSM-5, -11, -12, -21, -34, NU-1 zeolitleri verilebilir. Moleküler eleklere tipik örnekler olarak silikalit-1, silikalit-2 verilebilir. Silikalit ve Şekilde görülen ZSM-5 endüstriyel olarak sıkça kullanılmaktadırlar.
Düşük ve orta Si/Al oranına sahip zeolitler organik maddelerden suyu uzaklaştırmak amacıyla kullanılabilirken, hidrofobik yapıdaki yüksek Si/Al oranına sahip moleküler elekler organik maddeleri sudan uzaklaştırma amacıyla kullanılabilir.
Zeolitlerle kataliz endüstriyel olarak özellikle hidrokarbonların dönüşüm reaksiyonları ve aromatik hidrokarbonların alkillenmesi reaksiyonlarında sıkça kullanılmaktadır. Bu zeolitlerden endüstride en yaygın kullanılan ZSM-5'tir.
Bu zeolit ilk olarak Mobil Oil firması tarafından sentezi gerçekleştirilmiş olan yüksek alüminyum ve düşük silika içerikli bir türdür. Bu zeolitin yapısı düz ve sinüzoidal kanallardan oluşmaktadır. Zeolitin alüminyum içeren kısımları asidik özellik göstermektedir. Tetrahedral yapısını oluşturan Al3+ ve Si4+ iyonları çerçevede nötr yapı oluşabilmesi için net bir pozitif yüke ihtiyaç duyarlar. Bu pozitif yük H+ iyonu tarafından sağlandığında, bu durumda zeolitin asitliği son derece yüksek olmaktadır. ZSM-5'in reaksiyonlarında kataliz yeteneği bu asitlikten ileri gelmektedir. ZSM-5 katalizör olarak petrol endüstrisinde, hidrokarbon dönüşüm reaksiyonları için kullanılmaktadır. 
ZSM-5'in izomerizasyon reaksiyonlarında kullanımına örnek olarak, m-ksilen'in p-ksilene dönüşüm reaksiyonu verilebilir. Asidik özellikteki zeolit izomerizasyonu hızlandırmaktadır. 
Bunun için iki mekanizma söz konusudur. Birincisi, ürün molekül şekliyle ilgilidir. Normalde p-ksilen zeolit gözenekleri içine kolayca difüzlenebilecek şekle sahiptir ve m-ksilen ile kıyaslandığında bu özellik p-ksilen için bir farklılık teşkil eder. Dolayısıyla ksilenin ZSM-5 zeoliti ile katalitik reaksiyonu neticesinde p-ksilen'e dönüşüm daha fazla olmaktadır. İkinci mekanizma ise, p-ksilene dönüşüme sebep olan zeolit kanalları içindeki reaktif komponentlerin davranışlarıdır.
Sacit Kayasu

| Sacit Kayasu |
| --- | --- |

Doğum: 15 Kasım 1952 Sarayköy, Denizli, Türkiye
Ölüm: 28 Kasım 2014 (62 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Karacaahmet Mezarlığı
Meslek: Savcı, avukat

Sacit Kayasu (d. 15 Kasım 1952, Sarayköy, Denizli - ö. 28 Kasım 2014, İstanbul) Türk hukukçu, eski Adana Cumhuriyet Savcısı.
Biyografi

21 Ekim 1952 tarihinde Denizli, Babadağ'da doğdu. 1958 yılında ailesi ile Babadağ'dan Denizli'ye taşındı. İlkokulu 1958-63 yılları arasında Denizli Katip Çelebi İlkokulunda okudu. 1969 yılında Denizli Lisesi'ni bitirdi. Lisede okurken önce duvar gazetesi sonra da mahalli gazete olarak Meş'ale isimli okul gazetesini çıkardı. 1970 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. 1975 yılı Şubat döneminde üniversiteden mezun oldu. 1976 yılının Mart ayına kadar avukatlık stajı yaptı. Mart 1976'da yedek subay olarak askerliğe başladı. 1977 yılı Temmuz ayında askerliğini tamamladı ve eksik kalan avukatlık stajını tamamlayarak aynı yıl avukatlığa başladı. 1988 yılının Ağustos ayına kadar Denizli'de avukatlık yaptı. Avukatlığı müddetince mahalli gazetelerde vatandaşa yardımcı olacak şekilde başta hukuki konular olmak üzere her konuda yazılar yazdı. Ancak avukat olarak adalete yeterince katkıda bulunamadığını düşünerek Hakimlik ve Savcılık mesleğine geçmek için talepte bulundu. Adalet Bakanlığınca talebi kabul edildi. 4 Ağustos 1988 tarihinde fiilen savcılığa başladı. İlk görev yeri Çamlıhemşin'di. Daha sonra sırasıyla Oğuzeli, Iğdır, Adıyaman, Ödemiş ve Adana’da görev yaptı. 28 Mart 2000 tarihinde, Adana Cumhuriyet Savcısı olarak görev yaparken, 1980 darbesini gerçekleştiren Kenan Evren hakkında darbe yapmak suçundan iddianame tazim edince,önce açığa alındı, daha sonra da meslekten ihraç edildi.Emeklilik hakkını elde ettiği için, ihraç edilmeden önce emekliliğini talep etti ve emekli oldu.
AİHM'de kazandığı dava sonrası avukatlık yapmak isteyen Kayasu'nun talebi İstanbul Barosu tarafından reddedildi. Barolar Birliğine yaptığı itiraz sonucu İstanbul Barosu levhasına kayıt olmuştur. Kayasu, evli ve üç çocukluydu.