stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Friedrich Schiller
Schiller'in alımlanışında azalma

Schiller'in eserleri sadece Almanya’da değil, ayrıca Avrupa’nın birçok ülkesinde coşkuyla karşılanmıştır. Örneğin; hala birleşmemiş ve zalim İtalya’da hatta Rusya Çarlığı’nda bile. Kimi Schiller’i özgürlüğün şairi olarak, kimileri de halkın medeniyetinin savunucusu olarak görmüştür. Dizelerinde ve tiyatro eserlerindeki diyalogların muazzam dil yapısındaki sadelik sayısız özdeyişin oluşmasına neden olmuştur. 1859 yılı Schiller’in doğumunun 100. yılı olarak tüm Avrupa ve Amerika’da kutlanır. Yayımcı Johann Friedrich Cotta 1867 yılına kadar toplamda 2.4 milyon nüsha kitap satar.
Alman burjuvazisinin Schiller’in eserleriyle 19. yüzyılda ve hatta 20. Yüzyılın başlarında gitgide daha da somutlaşan bir ilişkisi vardır. Eğitim reformcuları Schiller’i okul kitaplarına aldıkları ve “Kültürel Kapital”in ana maddesi olarak kullandıkları için hep ezberde kalmıştır. Alman işçi hareketinde ve işçi eğitim derneğinde çok değerli bir özgürlük şairi olmuştur.
Naziler iktidara gelişleriyle beraber hemen Schiller’i kendi görüşleri doğrultusunda “Alman Şair” olarak sömürüp kullanmaya kalkışmışlardır. 1941 yılında Wilhelm Tell’in gösterimi Hitler’in emriyle yasaklanır, ayrıca Don Karlos artık gösterilmez.
Almanya’da Schiller’in ideolojik bütünleşmesi için uğraşılır. O dönemlerde “ilerici halk hareketi” komünizme hazırlık olarak adlandırılır. 1959 yılında Schiller'in 200. doğum yılı dolayısıyla büyük gösteriler yapılır. Daha sonraları özgürlükçü tiyatro eseri Don Karlos bir daha gösterilmez.
Thomas Mann’nın ölümünden kısa bir süre önce 1955 yılında Almanya’nın bölünmüş iki tarafına yaptığı “Schiller üzerine deneme-Yazarın 150. Ölüm yıldönümü“ konuşması Schiller'e yaptığı ilanı aşk ve aynı zamanda son iki savaşta görünürde hiçbir şey öğrenmemiş Almanlara yaptığı bir çağrı niteliğindedir. Ayrıca Almanya Kültür bakanı Johannes R. Becher yazarın 150. ölüm yıldönümü dolayısıyla bir konuşma yapmıştır.
2005 Schiller Yılında, Schiller'in eserlerinin tıpkı eskisi gibi kıymetinin bilindiği aşikârdır. Schiller'in yarattığı edebiyat bilimi yeni bir canlanmaya vesile oldu ve kitleler yıldönümünü en önemli gün olarak ilan edilmiştir. Resmî  törenlerde metinleri okunur ve halkta tamamen coşku uyandırmak istenir. Orijinalleri artık eskisi gibi yeterince ünlü değildir. Artık Schiller'i tiyatro eserlerinde ya da diğer eserlerinde ezbere okuyacak çok fazla kişi kalmaz.
Bu edebiyat sosyolojisi açısından ilginç bir durumdur. Eugen Rosenstock-Huessey, 130 yıllık bir süre içinde yeni bir neslin hafızasından geniş kültür birikimlerinin tamamen silinip kaybolabileceğine işaret etmiştir. Buna karşın bugün (2007) hala Alman öncü aydın kesimin bir bölümü için Schiller'in eserleri hala şaşırtıcı derecede aşinadır. En azından Schiller'in dönemindeki çağdaşların, o döneme aynı mesafede duran ve unutulmuş olan Barok edebiyatı ve otuz yıl savaşları öncesi edebiyata yakınlığından daha yakın ve aşinadır.
Schiller’in Aristotelesçi dram kurallarından, Sturm und Drang (Coşumculuk) dönemi karakteri olarak ayrılması

Sturm und Drang döneminin en önemli eserlerinden biri olan Haydutlar, Aristoteles'in Trajedi'nin Kuralları gibi edebiyat normlarına ve kurallarına karşı bir başkaldırıdır. Bu sadece Aristoteles'i kapsamamakta; ayrıca Fransız Klasiğinin yorumlarını da içermektedir. Paris'te de aynı Schiller'in Haydutlar eseri gibi bu yolda emek sarf edilmişti. Tiyatro eseri trajedinin kurallarına bağlılığı açısından incelendiğinde şunlar görülür:
Drama 18. yüzyılın ortalarında oynanırdı. Eserin gösterimde olması aşağı yukarı 2 sene sürdü. Bu Aristoteles'ten sonra Klasik Trajedi için ortaya konulan kuralların tam aksidir. Olay önce Moor Şato'sunda; ileriki aşamalarda ise Saksonya sınırında bir meyhanede ya da Tuna nehri boyunca Bohem ormanlarında geçmekte.
Aristoteles'in üç birlik kuralı dışında bir sıra daha kural vardır. İlk izlenimde Schiller, Aristoteles tarafından gözlemlenen olay koşullarına uymuş; bu kuralları hiçe saymamıştır. Çünkü eserin kahramanı Karl ve kardeşi Franz Kont Maximilian Moor'un çocuklarıdır ve bundan dolayı soyludurlar. Hatta Karl'ın sevgilisi de asildir. Schiller'in Hile ve Aşk eseri gibi bir sınıflar arası aşktan hiçbir zaman bahsedilemez. Ayrıca Karl Moor bir haydut çetesi kurma düşüncesiyle entrikacı kardeşinden, babasından ve böylece toplumsal statüsünden vazgeçer. Buna göre Schiller Klasik Trajedinin kurallarını yıkmıştır.
Fransız üslubunun 17. yüzyıldaki geleneğinde olduğu gibi kahramanların dili yüksek manzume dilinde yazılmamıştır; ayrıca tüm metnin nesir biçimi sınırları içinde tutulmuştur. Bu manzume diline göre daha „alt“ bir düzeye işaret etmektedir. Çeşitli monolog veya diyalog yerlerindeki, iç çelişkilerle dolu birim ve bölümler de kahrmanların çatışkılı ruh hallerine bir işaret niteliğindedir. Sturm und Drang döneminde yazılmayan eserlerle kıyaslanınca cinayet ve ölüm sahnelerini doğrudan sahneye taşımaktadır, bu da Aristoteles'ci ve Fransız geleneğine aykırı bir durum olarak değerlendirilmelidir. Örneğin Karl Moor nişanlısını, onun isteği üzerine sahne üzerinde öldürür. Bu ve buna benzer birçok örnekten yola çıkarak denebilir ki, Schiller, dramların klasik (Aristotelesci) kuralcı normların çoğunu kırmıştır.
Haydutlar > Dil ve üslup

Dramatik tiyatro eseri “Haydutlar”, Schubart'ın deyimi ile “İnsan yüreğinin hikâyesine katılacak bir hikâye” olarak 5 perdeden oluşur. Bu perdelerin her biri 2 ile 5 sahne arasında değişir. Schiller bu eseri bulunduğu çağın, yani Sturm und Drang'ın (coşumculuğun) duygusal diline göre dramatize etmiştir. Coşkulu anlatım ve kabalık arasında dalgalanan düzyazısı, sayısız biçemsel araçla (vurgu, yazılı-sözlü üslup, ünlem, anlam uyuşmazlığı, benzerlik, iki isimli ifade tarzı, retorik sorular, alay, eğretileme) eserin tutkulu gücünü oluşturur.
Haydutlar > Özet

Maximilian von Moor, Franz ve Karl'ın babasıdır. Doğasında nefret olan Franz çocukluğunda çok ihmal edilir ve ikinci çocuk olmasından dolayı hep arka plana atılır. Bunun aksine Karl; babasının en sevdiği oğlu, Liebzig'te özensiz, savurgan bir öğrencilik yaşar ve babasına isteklerini ifade edeceği mektubu yazmadan önce suçlara bulaşır.
Burada trajedinin eylemi görülür. Kıskanç Franz kardeşinin mektubunu başka bir mektupla değiştirir. Babasına Leipzig'teki bir muhabirin sanki yazdığı ve Karl'ın tecavüzcü, katil ve haydut olduğu bir metni okur. Franz'ın, kendisini, yani kardeşi Karl'ı sürmek ve mirastan alıkoymaya çalışmak için kandırdığını düşünen babası korkmaya başlar.
Karl'ın lideri olduğu çetenin içinde zaman zaman gerginlikler oluşur; bunlar çoğu zaman tecavüzcü ve katil olan Moritz Spiegelberg yüzünden ortaya çıkar. Karl haksızlık ve iktidar yüzünden kendisini gitgide soylu yaşamdan daha da uzaklaştıracak bir çıkmaza girer ve çetesindeki diğer arkadaşlarına sonsuz sadakat yemini verir. Ne zaman ki suçsuz biri onun için yaşamını yitirir ve sevdiği Amalia'yı hatırlarsa, babasının evine tekrar dönmeyi kafasına koyar.
Bu arada Franz babasının yüreğini entrika bir yalanla yaralar ve Moor Şatosunun yeni sahibi olmayı başarır. Güç delisi ve azgın Franz, Amalia'yı kazanmak için defalarca uğraşır. Her şeye rağmen Amalia küstah arzulara karşı çıkar ve nişanlısına bağlı kalır. Karl kılık değiştirerek şatoya girer, çöküşünün nedenini anlar ve Amalia'nın onu hala çok sevdiğini de görür.
Franz kılık değiştirenin kim olduğunu tahmin edince, Karl şatodan kaçar ve kulede yerde sürünen en sevdiği oğlunu tanımayan, ölü sandığı babasıyla tesadüfen karşılaşır. Karl şatoya hücum etmek ve nefret ettiği kardeşini yakalamak için kızgın bir şekilde çete arkadaşlarına haber salar. Fakat son anda kendi kendini öldürmesi için onu bırakır. Haydutlar Amalia'yı alırlar ve Karl'a getirirler. Karl çetenin elebaşı olarak tanınmaktan dolayı ümitsizliğe düşer. Bu durum babasını hayal kırıklığına uğratır. Hatta Amalia da korkmuştur fakat aşkı bu durumu es geçmesine neden olur. Çete arkadaşlarına ettiği yemin yüzünden Karl'ın Amalia'ya geri dönmesi mümkün değildir. Ama Amalia onsuz yaşamak istemez ve Karl'dan kendisini öldürmesini ister. Karl onun son isteğini yerine getirir ve bıçakla onu öldürür, ardından adalete teslim olmaya karar verir.
Haydutlar > Gala

Eserin ilk sergilenişi 13 Ocak 1782'de Mannheim Ulusal Tiyatrosu'nda gerçekleşmiştir. Halkın ilgisi çok büyük olur. Feodal sisteme açık bir şekilde yapılan eleştiri sebebiyle bir yıl önceki basım halkta büyük bir heyecan uyandırmıştı. Tiyatro müdürü ve yönetmen Wolfgang Heribert von Dilbert bu nedenle eserdeki müstehcen ve olay yaratacak kısımları 300 yıl önceki zamana aktarma yöntemini kullanarak törpüleyip silmek istemiştir. Ancak August Wilhelm Iffland Franz Moor karakterini çağdaş kıyafetlerle canlandırır. Gala büyük bir skandal yaratır. Schiller'in kendisi galayı gizli bir isim kullanarak eleştirir. Yazarı, kendisini ve hatta zayıflığını kınar.
Don Karlos

İspanya veliahtı Don Karlos, beş bölümden oluşan dramatik bir şiirdir. Friedrich Schiller bu dramı 1783 ile 1787 yılları arasında kaleme almıştır. Dram, sorunun özüne inmeden politik-toplumsal çatışmayı -17. yüzyılda Hollanda eyaletinin İspanya'yla bağımsızlıkları için savaşmaları- ve Kral II. Philipp'in umutlarına karşı yapılan samimi toplumsal entrikaları işlemektedir.
Wilhelm Tell

Wilhelm Tell, Schiller’in tamamladığı son dramdır. 1804 yılında tamamlanmıştır.
Wilhelm Tell > İçerik

Wilhelm Tell eseri 1803-1804 tarihlerinde Friedrich Schiller tarafından yazılmıştır ve 17 Mart 1804 tarihinde Weimar Saray Tiyatrosunda sahnelenmiştir.
Yazarın daha sonraları eşi olacak olan Charlotte von Lengefeld, daha 1789’da o zamanlarda Johannes von Müller’e “Geschichten schweizerischer Eidgenossenschaft” adlı kitabı iletmiş, böylece de Schiller'in Tell efsanesi ile karşılaşmasına vesile olmuştur. Goethe 1775-1797 yılları arasında İsviçre'nin iç kısımlarını 3 defa ziyaret eder ve 1797 yılının Ekim ayında “Küçük Kanton”u yeniden ziyaret edeceğini ve efsaneyle çok ilgilendiği bildirir (8 Ekim 1797 tarihli mektubunda).
(…)Vierwaldstätter gölü çevresi ve Wilhelm Tell’in ruhu onu büyüler. Goethe, Tschudi’den İsviçre Kroniğini alır; ardından İsviçre’nin kurtuluş marşını epik olarak yeniden düzenler; ama sonradan bu konunun üstüne gitmez. 1803’ten 1804’e kadar Williem Tell eserinin 5 perdesi yazılır. İlk 4 perdede Tschudi’nin kroniğinin ayrıntılarına sadık kalır Schiller. İsviçre’ye hayatında hiç gitmemesine rağmen, oranın görülmeye değer yerlerini tarih bilgisinden dolayı iyi bir biçimde yazmıştır.
Schiller bir canlandırmasında İsviçre’nin iç kısımlarındaki yerlilerin, Habsburglu valinin zalim ve zorba yönetimine karşı kişisel ve ortak özgürlük savaşını tasavvur eder. Bir sahnede doğal masum haliyle başrol oyuncusunun, zorbanın ölümünden sonra bir daha geri dönemeyişi gösterilir. Oyunun başında Tell sezgili bir biçimde ele alınırken ve suskun hareketlerde bulunurken, beşinci ve son perdede olayları bütünsel olarak algılayan bir kişilik psikolojisindeymiş gibi davranır; ancak 19. Yüzyılda Tell’in sergilediği bu psikolojik sahne ya gösterilmezdi ya da sıkı bir şekilde sansürlenip kısaltılırdı. Ludwig Börne döneminde çok fazla ilgi gören Schiller, özgürlüğün dışavurumunu sorunlu bir biçimde ifade eder. Başkahraman eserin kilit sahnesinde bu Börne yorumuna göre elma yerine okla doğrudan derebeyini hedef alarak bir şehitlik ölümü göze alabilirdi; bu görüş, tam da Napolyon sonrası Avrupa’nın ruh haline uygun düşmektedir.
Nazi Almanyası’nda bu oyun, sonraları Nazi propagandasında kullanılır. Propaganda Bakanı Goebbels ilk yıllarda bu esere “Liderin Draması” der ve sık sık oyun sahnelenir. Başrol Tell'i Werner Stauffacher ideal bir lider rolünde canlandırır. Tell ile ilgili birçok yazı kitaplarda bulunabilir. Naziler için çok değerli olan bu eserin 3 Haziran 1941'de Hitler'in talimatıyla yasaklanması da çok dramatik bir durum olmuştur. 1941 yılında İsviçre Konfederasyonunun 650. kuruluş yıldönümü kutlanır. O zamanlar Schiller'in “Wilhelm Tell” eserine çok fazla karşılaştırmalar yapılır. Böylece Altdorf'daki Tell oyunu taraftarları 1 Ağustos'ta Rütli'de diktatör olan derebeyine karşı yemin sahnesini sergilerler.
Hile ve Aşk

“Hile ve Aşk” Schiller'in yazdığı, 5 perdeden oluşan, ilk defa 13 Nisan 1784 yılında sahnelenen dramdır. Bu dram, soylu bir aileden gelen Ferdinand von Walter ve orta sınıftan bir müzisyenin kızı Luise Millerin'in samimi aşkının hain entrikalar sonucu sonlanmasını konu edinir.
İlk ismi “Luise Millerin” olan eser tiyatrocu August Wilhelm Iffland'ın önerisiyle sonradan “Hile ve Aşk” ismiyle ünlenir. Bu eser Alman Dramının en büyük klasiği niteliğindedir ve okullarda edebiyat derslerinde öğretilir. 1848 yılında Giuseppe Verdi tarafından “Luisa Miller” isminde bestelenir, opera haline ise Napolili Salvatore Cammarano tarafından getirilir.
Hile ve Aşk > Arka plan

1784 yılında Schiller “Tiyatro sahnesinin etik bir kurum olarak incelenmesi” teorisini yayımlar. Bu makalenin ana düşüncesi; trajediyi bir yazınsal tür olarak tanrıcılığın bir dışavurum aracı olarak tasvir etmektir. Tiyatronun göreviyse; dünyanın düzenini, büyük adaleti sahnede sanki tanrı yapmış gibi göstermeye çalışmaktır. Bu adalet “Hile ve Aşk”ta görülebilir. Bu eserin sonunda dünyevi adaletin yerine tanrının adaleti getirecek son merci olduğu gösterilir. Schiller tiyatronun bir diğer işlevinde ise bu eğitim misyonunda izleyicinin bütün hislerinde durulaşma etkisini (bkz. Aristoteles Poetica’sında Katarsis) uyandırmak, eğitimle onları bir kalıba sokmak ve “tiyatro sahnesi”ni “ahlâki bir kurum” haline getirmek olarak görür. 
Fakat en anlamlı görevi özgürlük ve zorunluluk arasındaki ara roldür. Topluma karşı bireysel savaş, ahlâki ve dinî şiddet, sahnede fikir halini alır ve insanlar bunları içselleştirir.
Bu eser Fırtına ve Coşku (Sturm und Drang) döneminin bir parçası sayılır. Bireysel ilgi ve şiddete karşı özgürlük arayışı gibi öznel duygular figürler için kuvvetli güdülerdir ve en sonunda bir felakete sürüklenirler.
Charlotte von Wolzogen'e olan aşkı yüzünden, Schiller kendisini asalet ve burjuvazi arasındaki büyük uçurumda bulur. 
“Hile ve Aşk” Schiller'in üçüncü dramıdır. 1782 yılının Eylül ayında Württembergli Dük Karl Eugen'in egemenliğinden Mannheim'a kaçar. Dük “Haydutlar” eserinin gösterimi için oradan kaçmış olan Schiller'i gözaltına almak ister ve bundan sonra da yazı yasmasının yasaklanması için uğraşır. Tanıklık ettiği ve bir nevi kurbanı olduğu adaletsizlik ve prenslerin yaşamını “Hile ve Aşk” eserinde ortaya koymuştur.
Kraliyet sarayları uğruna boş uğraşlar: Würtemberg Schiller'in zamanında fakir bir yer olmasına rağmen, Karl Eugen kendi dük yaşamını Fransız Kralının yaşantısına benzer bir şekilde idame eder. Bu durumdan ötürü sıklıkla yapılan şölenler, baleler ve avlar gibi pahalı eğlenceler askerî  ödeneklerden ve halkın cebinden çıkıyordu.
Askeri Ticaret: Schiller döneminde; her şeyden önce Amerika'daki sömürge savaşı için, ülkedeki çocukların yurtdışına satılması da Württemberg'de vuku bulmuştur ve para toplamaya yarıyordu.
Metres: Karl Eugen yaşadığı zamanda olağan olan aşikâr bir metres yaşamı sürdürüyordu. Daha sonra 1780 yılında Dükün eşi olacak olan Franziska von Leutrum, Karl Eugen'in metreslerinden sadece biriydi. Franziska von Leutrum, Hile ve Aşk eserindeki Lady Milford rolünün tarihsel esin kaynağıdır.
Entrika: Schiller döneminde Württemberg Sarayında görev alan Bakan Graf Samuel Monmartin kurmaca bir mektupla rakiplerini kandırır ve prensin güvendiği tek kişi olmayı başarır.
Hile ve Aşk > Konu

Alman Prenslik Sarayında Asil unvanı alan Binbaşı Ferdinand; müzisyen Miller'in kızı Luise ile sonu ölümle biten çatışmada bir aşk yaşar. Fakat Ferdinand'ın babası ve yaşlı Miller bu ilişkiyi reddederler.
Başkan von Walter bu ilişkinin yerine, Ferdinand'ı dükün metresi, Lady Milford'la evlendirmeye çalışır, böylelikle sarayın etkisini de daha da artırabilecektir; fakat Ferdinand bu plana karşı isyan eder, söz dinlemez ve Luise'le kaçmak için onu ikna etmeye çalışır. Amacına ulaşmak adına, Başkan ve sekreteri Wurm (solucan) haince bir entrikaya başvururlar. Luise'nin ailesi sebepsiz yere tutuklanır. Luise'ye, ancak saray mareşali von Kalb'e yazacağı bir aşk mektubuyla ailesinin ölümden kurtulabileceği söylenir. Üstelik tanrıya bir ant içmesi gerekir. Bu mektup Ferdindand'ın eline geçer ve kıskançlık gibi kindar duygular uyanmaya başlar. Luise Ferdinand'a olan aşkının saflığını göstermek ve yemini bozmak için intihar etmek ister. Babası ahlâki ve dinsel baskılarla bu düşüncesini uygulamaması için onu ikna eder. Böylece Ferdinand'ın suçlaması karşısında suskun kalır. Öfke ve ümitsizlikten körleşen Ferdinand kendini ve Luise'yi zehirler. Ölüm anında Luise suskunluk yemininden sıyrılmış olduğundan Ferdinand'a bütün hileli entrikayı açıklar, onu bağışlayarak kollarında ölür. Ferdinand ise son anında babasına elini uzatır, babası ise bu hamleyi, oğlu Ferdinand'ın kendisini bağışladığı yönünde yorumlar.
Bir bölümde, asalet ve burjuvazi arasında gidip gelen Lady Milford Luise'nin Ferdinand'a olan saf ve büyük aşkıyla karşı karşıya gelir. Ferdinand'a olan aşkına rağmen evlilik planlarından vazgeçer ve kendi dünyasına umutlu bir şekilde geri döner.
Urla

| Urla |
| --- | --- |
İlçe

 İzmir'deki yeri
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: İzmir
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Mustafa Gözlet
 • Belediye başkanı: Selçuk Balkan (CHP)
Yüzölçümü
 • Toplam: 727 km²
Rakım: 50 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 66.360
 • Kır: -
 • Şehir: -
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 35600
İl alan kodu: 0232
İl plaka kodu: 35
Resmî site www.urla.bel.tr
Urla, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin doğusunda Güzelbahçe ve Seferihisar, batısında Çeşme, kuzeybatısında Karaburun ve Ege Denizi, kuzeyinde İzmir Körfezi ve güneyinde Ege Denizi bulunmaktadır. Nüfusu TÜİK 2020 yılı verilerine göre 69.550'dir.
Köken bilimi

Urla eski İyon Klazomenai kentinin harabelerini barındırır. Güzelbahçe'nin hâlâ kullanılan eski isminde (Klizman) bu ismin izi vardır. Bizans zamanında Bryela (Tanrının Kadını - Meryemana) ismini alan bu kent sonra muhtemelen bir sessiz harf transpozisyonu ile Vourla (Yunanca Sazlık) olarak anılmıştır. Urla ismi muhtemelen bu isimden kaynaklanmıştır.
Tarihçe

Urla'da yapılan arkeolojik araştırmalarda İskele Mahallesi'ndeki Limantepe Höyüğü'nün MÖ 4000'lere kadar tarihlenebilen bir merkez olduğu ortaya çıkarılmıştır. Buluntuların en önemlilerinden birisi kent limanı olup Ege Denizi'nin bilinen en eski limanlarından biri olduğu kabul edilmektedir. Antik Klazomenai kenti de liman bölgesinde yer alır. Kent, Antik Çağ'da özellikle zeytinyağı üretimiyle önemli bir ticaret merkezi olmuştur.
Urla, Aydınoğulları Beyliği ile 1330'lu yıllarda ilk kez Türk egemenliği ile tanışmış, 14. yüzyıl sonlarında Osmanlı topraklarına katılmıştır. Urla 16. yüzyılda Ayşe Hafsa Sultan'ın Manisa'da inşa ettirdiği külliyenin gelirlerini karşılayan vakıf yapısı içinde yer almıştır. Denizli Mahallesi Camii, Kamanlı Camii, Sungurlular Camii, Hacı Turan Kapan Camii ve Fatih İbrahim Bey Camii ve Hacı Turan Şadırvanı 15. ve 16. yüzyıllarda yapılmış Türk eserleridir.
Coğrafya

Şehir merkezine 35 km uzaklıkta yer alır. İlçenin doğusunda Güzelbahçe ve Seferihisar, batısında Çeşme, kuzeybatısında Karaburun ve Ege Denizi, kuzeyinde İzmir Körfezi ve güneyinde Ege Denizi bulunmaktadır. Yüzölçümü 727 km²'dir. Otuz altı mahallesi vardır. Belediye binası Hacıisa, Urla'da konumlanmıştır.
Nüfus

| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 15.666 | 8.936 | 6.730 |
| 1935 | 17.073 | 9.961 | 7.112 |
| 1940 | 17.858 | 10.330 | 7.528 |
| 1945 | 18.415 | 10.206 | 8.209 |
| 1950 | 19.309 | 10.403 | 8.906 |
| 1955 | 22.424 | 10.892 | 11.532 |
| 1960 | 18.754 | 10.827 | 7.927 |
| 1965 | 20.625 | 12.454 | 8.171 |
| 1970 | 21.170 | 12.641 | 8.529 |
| 1975 | 22.774 | 13.903 | 8.871 |
| 1980 | 26.066 | 14.416 | 11.650 |
| 1985 | 26.907 | 21.641 | 5.266 |
| 1990 | 35.467 | 25.648 | 9.819 |
| 2000 | 49.269 | 36.579 | 12.690 |
| 2007 | 48.058 | 41.058 | 7.000 |
| 2008 | 49.774 | 42.559 | 7.215 |
| 2009 | 50.609 | 43.386 | 7.223 |
| 2010 | 52.500 | 45.244 | 7.256 |
| 2011 | 53.417 | 45.034 | 8.383 |
| 2012 | 54.556 | 46.289 | 8.267 |
| 2013 | 56.751 | 56.751 | veri yok |
| 2014 | 59.166 | 59.166 | veri yok |
| 2015 | 60.750 | 60.750 | veri yok |
| 2016 | 62.439 | 62.439 | veri yok |
| 2017 | 64.895 | 64.895 | veri yok |
| 2018 | 66.360 | 66.360 | veri yok |
| 2019 | 67.339 | 67.339 | veri yok |
| 2020 | 69.550 | 69.550 | veri yok |
| 2021 | 72.741 | 72.741 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Kültür

İlçede 2015 yılından beri her yıl bahar aylarında Urla mutfağının tanıtıldığı Enginar Festivali düzenlenmektedir. Buna ek olarak Urla'ya bağlı Özbek Mahallesinde her yıl Mart Dokuzu Ot Bayramı yapılmaktadır. Son 10 yılda gelişen bağcılıkla birlikte Urlanın en ilgi çekici özelliği şarap bağları olmuştur. https://www.visitizmir.org/tr/Icerik/245
Kültür > Turizm

Güvendik sırtlarından Urla kıyıları ve önündeki 12 ada ile İzmir Körfezi seyredilebilmektedir. Bademler Mahallesi, tiyatrosu ve sera çiçekçiliği ile bilinmektedir. Barbaros, Özbek, Balıklıova ve Gülbahçe Mahalleleri de turizm açısından öne çıkmaktadır.
Yönetim

| Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları |
| --- | --- | --- | --- |
| Yıllar | Belediye Başkanı | Parti | Oy oranı (%) |
| 2024 | Selçuk Balkan | Cumhuriyet Halk Partisi | 70,52 |
| 2023 | Mustafa Gözlet | Bağımsız | İçişleri Bakanlığı ataması |
| 2020 | Murtaza Dayanç | Bağımsız | İçişleri Bakanlığı ataması |
| 2019 | Önder Can | Bağımsız | İçişleri Bakanlığı ataması |
| 2019 | İbrahim Burak Oğuz | Cumhuriyet Halk Partisi | 67,49 |
| 2014 | Sibel Uyar | Cumhuriyet Halk Partisi | 44,43 |
| 2009 | Mehmet Selçuk Karaosmanoğlu | Cumhuriyet Halk Partisi | 56,45 |
| 2004 | Mehmet Selçuk Karaosmanoğlu | Anavatan Partisi | 36,06 |
| 1999 | Mehmet Selçuk Karaosmanoğlu | Anavatan Partisi | 48,29 |
| 1994 | Bülent Baratalı | Cumhuriyet Halk Partisi | 39,74 |
| 1989 | Bülent Baratalı | Sosyaldemokrat Halkçı Parti | 46,43 |
| 1984 | Bülent Baratalı | Sosyal Demokrasi Partisi | 37,88 |
| 1977 | Bülent Baratalı | Cumhuriyet Halk Partisi | 52,50 |
Eğitim

İlçede 30 ilköğretim okulu ve 5 ortaöğretim kurumu bulunmaktadır. 6.764 öğrencinin eğitim gördüğü bu okullarda 441 öğretmen görev yapmaktadır. Yükseköğretim kurumları bakımından ise ilçede İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü'nün yerleşkesi, Ege Üniversitesi'ne bağlı Su Ürünleri Fakültesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz İşletmeciliği ve Yönetimi Yüksekokulu bulunmaktadır.
Altyapı

İzmir-Çeşme Otoyolu ilçeden geçmektedir. Haziran 2017'den beri ilçeye yaz sezonunda İZDENİZ vapurları sefer düzenlemektedir.
Markus Babbel

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Markus Babbel
Doğum tarihi:  8 Eylül 1972 (52 yaşında)
Doğum yeri:  Münih, Batı Almanya
Boyu:  191 cm
Mevkii:  Defans
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Hoffenheim
Altyapı kariyeri
1979-1981:  TSV Gilching-Argelsried
1981-1991:  FC Bayern München
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1991-2000 |  FC Bayern München |  182 |  (8) |
| 1992-1994 |  → Hamburg (kiralık) |  60 |  (1) |
| 2000-2004 |  Liverpool |  42 |  (3) |
| 2003-2004 |  → Blackburn Rovers (kiralık) |  25 |  (3) |
| 2004-2007 |  VfB Stuttgart |  46 |  (2) |
| Toplam |   |  355 |  (17) |
Millî takım kariyeri
| 1995-2000 |   Almanya |  51 |  (1) |
Teknik direktörlük kariyeri
2007-2008:  VfB Stuttgart Yardımcı antrenör
2008-2009:  VfB Stuttgart
2010-2011:  Hertha Berlin
2012-:  Hoffenheim
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: Mart 2012 
Markus Babbel (d. 8 Eylül 1972, Münih), Bundesliga takımlarından Hoffenheim'ı çalıştıran Alman teknik direktör ve eski millî futbolcudur.