stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Avrupa tarihi
Yakın Çağ > Halk Hareketleri ve Ulusal Bilinç

Ana maddeler: 1848 Devrimleri, İtalya'nın birleşmesi ve Alman İmparatorluğu
1815'te Napolyon Savaşları'ndan sonra toplanan Viyana Kongresi'nde alınan kararlar Avrupa'nın büyük güçleri arasında bir denge kurmayı amaçlıyordu. Ancak Fransız Devrimi'nin Avrupa halkına verdiği cesaret ve Sanayi Devrimi'nin yarattığı sorunlar bu dengeye izin vermedi. 1815-1871 arasında Avrupa'da sayısız devrimler, ulusal birleşme hareketleri, sosyalist ve anarşist hareketler ortaya çıktı. Alman düşünür Karl Marx 1848'de yazdığı Komünist Manifesto'da kapitalizmi ve özel mülkiyeti eleştirdi. Avrupa'nın o zamana kadar ayrı devletçikler halinde yaşayan Alman ve İtalyan bölgelerinde, Fransa, Avusturya, Polonya ve hatta Osmanlı Devleti'ne bağlı Eflak'ta 1848 Devrimleri adıyla anılan isyanlar, gösteriler ve halk hareketleri yaşandı.
Napolyon Savaşları sırasında İtalya Yarımadasındaki devletçikler yıkılmış, İtalya'nın büyük bir kısmı Avusturya tarafından işgal edilmişti. Viyana Kongresi yarımadadaki eski devletlerin yeniden kurulmasını öngörüyordu. Ancak halk arasında bu devletlerin yeniden kurulması yerine İtalya Yarımadasında tek bir devlet kurulması düşüncesi yayılmaya başladı. Carbonari adı verilen gizli dernekler İtalya'nın birleşmesi için çalışmaya başladılar. Giuseppe Garibaldi bu birleşme hareketinin kahramanı olarak tanınır. Sardinya kralı II. Vittorio Emanuele de bu birleşme hareketini destekleyenler arasındaydı. Avusturyalıları İtalya'dan çıkarmak için İngiltere ve Fransa'nın desteğine gerek duyan Sardinyalılar Kırım Savaşı'na katıldılar ama bundan bir yarar göremediler. Devam eden isyanlara dayanamayan Avusturya sonunda Venedik hariç İtalya'yı terk etti. 1861'de İtalya Krallığı ilan edildi. Vittorio Emanuele İtalya'nın ilk kralı oldu.
Almanya'nın birleşmesi ise Prusya'nın etrafında gerçekleşti. Prusya kralı I. Wilhelm Otto von Bismarck'ı 1862'de başbakanlığa getirdi. Prusya meclisini dağıtan Bismarck Danimarka'ya savaş açtı. Prusya'nın askerî gücünü kullanarak Alman devletçikleri birer birer eline geçirdi ve Kuzey Almanya Konfederasyonunu kurdu. Başkenti Berlin olan bu konfederasyon III. Napolyon komutasındaki Fransız ordusunu yenerek Alsace-Lorraine bölgesini kazandı. Böylece 18 Ocak 1871'de Alman İmparatorluğu kuruldu. Yeni İmparatorluğu Hohenzollern Hanedanı yönetti, imparator Prusya kralı I. Wilhelm, şansölye Bismarck, başkent ise Berlin oldu.
Yakın Çağ > Soğuk Savaş

Ana madde: Soğuk Savaş
II. Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa ülkeleri siyasi ve ekonomik açıdan iki kutuba ayrıldılar: Doğu Avrupa'daki Doğu Almanya, Polonya, Romanya, Bulgaristan ve Çekoslovakya gibi ülkeler Sovyetler Birliği'nin liderliği altında Varşova Paktı'nı oluşturdular. Büyük Britanya, Fransa, İtalya, İspanya, Yunanistan ve Türkiye gibi ülkeler ABD'nin liderliği altında NATO'yu oluşturdular. Varşova Paktı ülkeleri Doğu Bloku olarak, NATO ülkeleri ise Batı Bloku olarak tanındılar.
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti ve Arnavutluk Halk Cumhuriyeti, sosyalist devletler olmalarına rağmen Varşova Paktı'na katılmamış ve tarafsız olmayı tercih etmişlerdir. Yugoslavya aynı zamanda Bağlantısızlar Hareketi'nin kurucularındandır. Soğuk Savaş boyunca tarafsız kalmış diğer büyük Avrupa devletleri de İsviçre, Avusturya, İrlanda, İsveç ve Finlandiya'dır.
1950'den başlayarak iki blok arasında giderek tırmanan bir gerginlik ortamı oluşmaya başladı. Bu gerginlik dönemine Soğuk Savaş adı verilmektedir. Gerginlik hiçbir zaman taraflar arasında sıcak savaşa dönüşmemiş olsa da taraflar her anlamda birbirlerini yıpratmaya çalışmışlar, zaman zaman sıcak savaşın eşiğine gelmişlerdir. Bu dönemde NATO tarihinde kayda değer en önemli olay Fransa'nın Mart 1966 tarihinde ülkeyi NATO'nun askeri kanatından çıkarmasıdır. Varşova Paktı'ndaki en önemli iki olay Macar Devrimi'nin 1956'da, Prag Baharı'nın da 1968'de Sovyetler Birliği orduları tarafından kanlıca bastırılmasıdır.
Bu dönemde gerçekleşen Yunanistan’daki İç Savaş’ın son bulması (1948), Portekiz'deki Karanfil Devrimi (1974), İspanya’nın demokrasiye geçişi (1978) kayda değer diğer önemli olaylardır.
Kore Savaşı (1950-1953) Soğuk Savaşın ilk evrelerinden biridir. 1961'de Doğu Alman vatandaşlarının batıya kaçmalarını önlemek için yapılan Berlin Duvarı savaşın diğer dönüm noktalarından biridir. 1968'de Çekoslovakya'daki Prag Baharı'nın Varşova ülkeleri tarafından zor kullanarak bastırılması iki taraf arasındaki gerginliği daha da arttırmıştır. Vietnam Savaşı, Grenada'nın İşgali ve Panama'nın işgali de ABD'nin Soğuk Savaş sırasında yaptığı askeri hareketlerdir. 1979'da Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ı işgal etmesi sonrasında uğradığı başarısızlık Doğu Blokunu zayıflatmış, Polonya, Doğu Almanya ve Sovyetler Birliği'ndeki bir dizi toplum hareketleri Sovyetler Birliği'nin dağılması ve Berlin Duvarının yıkılmasıyla sonuçlanmış, böylece Soğuk Savaş son bulmuştur.
Plate

Plate Köyü — Güney Gürcistan'da, [Samtskhe-Javakheti Bölgesi]'nde yer alan Adigeni Belediyesi'ne bağlı bir köydür. Köy, Mlashe mahallesinin bir parçasıdır ve Kvabliani Nehri'nin sol kıyısında, Meskheti Sıradağları'nın güneybatı yamacında yer alır. Denize olan yüksekliği 1420 metre olup, Adigeni'ye 5 kilometre, en yakın tren istasyonu olan Ahıska'ya ise 32 kilometre mesafededir. Köyde maden suları bulunmaktadır.
Demografi

2014 yılına ait nüfus sayımına göre, Ahıska Plate Köyü'nde 131 kişi yaşamaktadır. Aşağıdaki tablo, önceki nüfus verilerini içermektedir:
| Nüfus Sayım Yılı | Nüfus | Erkek | Kadın |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 148 | 67 | 81 |
| 2014 | 131 | 73 | 58 |
1800-1886 Yılları Arası Nüfus Sayımı

1800 ile 1886 yılları arasında yapılan nüfus sayımlarına göre, Ahıska Plate Köyü'nün sakinleri tamamıyla Müslüman Gürcülerden oluşmaktaydı. 1886 yılına ait Gürcistan Arşivlerinden alınan verilere göre, köydeki nüfus 485 kişiye ulaşmış ve bu dönemdeki tüm nüfus da Müslüman Gürcülerden oluşuyordu.
Bu nüfus verisi, 1886 yılına ait Gürcistan'daki yerleşim yerlerinin detaylı bir şekilde kaydedildiği "Посемейные списки 1886 г." adlı kaynağın 485. sayfasında yer almaktadır.
Hristiyan Ortodoksluktan Müslümanlığa Geçiş

Ahıska Plate Köyü'nün halkı, başlangıçta Hristiyan Ortodoks bir nüfusa sahipti. Ancak, Osmanlı İmparatorluğu'nun etkisiyle, özellikle Osmanlı döneminde uygulanan ağır vergi politikaları ve toplumsal baskılar nedeniyle, köy halkı zamanla Müslümanlığa geçmiştir. Osmanlı'dan gelen vergi yükü ve diğer baskılar, köylüleri Müslümanlık kabul etmeye zorlamış ve böylece köy halkının büyük bir kısmı Hristiyanlıktan Müslümanlığa dönüş yapmıştır. Müslümanlık kabul eden köylüler, yeni dini kimliklerine uygun olarak İslami isimler almaya başlamışlardır.
Türkleşme Süreci

Osmanlı döneminde, Müslümanlığa geçişle birlikte, köy halkı sadece dini kimliklerinde bir değişiklik yaşamakla kalmamış, aynı zamanda kültürel olarak da bir dönüşüm sürecine girmiştir.   Bu dönemde köylüler, hem Osmanlı'nın kültürel etkisiyle hem de günlük yaşamlarında Türkçe'yi daha fazla kullanmaya başlamışlardır.
Gürcüce Soyadlarının Korunması ve "Ov" Eklenmesi

Sovyetler Birliği döneminde, köy halkı, dedelerinin isimlerini soyad olarak almaya başlamış ve bu soyadların sonuna "ov" eklenmiştir. Sovyet etkisiyle, köydeki Gürcüce soyadları, örneğin "Gobrigadze", Sovyet dönemi nedeniyle "Akhmedov" gibi İslami ve Sovyet tarzı isimlere dönüşmüştür.
Sovyet Sürgünü ve Demografik Değişim

Ahıska Plate Köyü, Sovyetler Birliği'nin 1944 yılında uyguladığı sürgün politikasından etkilenmiştir. 1944'te Sovyet hükümeti, Ahıska bölgesindeki Müslüman Gürcüler’i Kazakistan, Özbekistan ve Rusya'nın çeşitli bölgelerine zorla sürgün etmiştir. Bu sürgün, köydeki halkın büyük bir kısmının yerinden edilmesine yol açmıştır.
Kaynak

"Посемейные списки 1886 г." (Sayfa 485), Meskhi Arşivi, 1886. [PDF kaynağı](http://meskhi.ge/Books/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%B5%20%D1%81%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B8%201886%20%D0%B3..pdf)
↑  Şablon:Devlet Tanımı 2002
↑
Sırbistan'ın belediyeleri

İlçe ve belediye sınırları
Sırbistan'ın belediyeleri (Sırpça: Општина) ülkenin idari sisteminde en alt düzeyde yer alırlar. Ülkenin idari dağılımında 150 adet belediye vardır. Bu idari birimler, Sırbistan'daki yerel yönetim merkezlerini oluştururlar. Ülkede belediye alanlarından 33 tanesi şehir belediyesi yapısındadır.
Sırbistan idari yapısında ayrıca 24 adet idari statüye sahip şehir vardır. Şehir yapılarından bazıları şehir belediyesi birimini oluştururken, bazı şehirler bu statüye sahip değildir. Belgrad, Novi Sad, Niş, Kragujevac, Požarevac ve Vranye olarak 6 şehir ülkedeki şehir belediyelerindendirler. Bu şehirlerin yapısında ayrıca birden fazla belediye birimi bulunur. Şehir belediyeleri “kentsel” (şehir yapısında) ve “diğer” (şehir çevresinde) şeklinde ayrılırlar. Sırbistan'daki 33 şehir belediyesi; Belgrad'da 17; Niş'te 5; Kragujevac'ta 5; Novi Sad'da 2, Požarevac'ta 2; Vranye'de 2 şeklinde dağılmıştır.
150 adet belediyeden 47 tanesi Güney ve Doğu Sırbistan’da, 52 tanesi Şumadiya ve Batı Sırbistan’da, 39 tanesi Voyvodina’da ve 28 tanesi “de jure” statüye sahip Kosova ve Metohiya’da yer alır. 24 idari şehirden 6 tanesi Güney ve Doğu Sırbistan’da, 10 tanesi Şumadiya ve Batı Sırbistan’da, 6 tanesi Voyvodina’da ve 1 tanesi “de jure” statüye sahip Kosova ve Metohiya'dadır.
Kosova ve Metohiya’daki Birimler

Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi, 1998 yılında başlayan çatışmalar sonucunda 1999 yılından itibaren fiilen Sırbistan idari yapısından kopmuştur. 2008 yılında tek taraflı bağımsızlığını da ilan ederek, uluslararası tanınma süreci devam eden ayrı bir devlet statüsü kazanmıştır. Dolayısıyla Kosova'daki idari birimler fiilen yoktur.
Bardakçı, Tuşba

| Bardakçı |
| --- | --- |
Mahalle

Mahallenin haritadaki yeri
 Van
Koordinatlar: 38°34′16″N 43°15′47″E﻿ / ﻿38.571°K 43.263°D﻿ / 38.571; 43.263
Ülke:  Türkiye
İl: Van
İlçe: Tuşba
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2012): 8.561
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0432
İl plaka kodu: 65
Posta kodu: 65000
Resmî site YerelNet
Bardakçı, Van ilinin Tuşba ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Köy ahalisinin çoğunu 1915 yılı başlarında Ermenilerce yakılıp yıkılarak yok edilen Zeve mahallesinden kaçabilenler oluşturur. Önceleri Ermeni yerleşkesi olan köy yeri şimdi Türk Müslüman halkın elindedir. Mahallenin Ermeni ismi Giraşen idi. 1916'dan sonra Giraşen Ermeni ahalisi Ermenistan'daki Çemberek bölgesine gitmişlerdir. Mahallenin şimdiki ismi ise, yakınında bir yerde çıkarılan ve toprak testisi yapımına uygun bir topraktan gelir. Köy halkı önceleri bu topraktan çanak, çömlek, bardak, tabak, yaparlardı. Bu sebepten dolayı mahallenin adının Bardakçı olduğu düşünülmektedir.
Coğrafya

Van merkezine 12 km'dir
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2009: 3000
2000: 2584    
1997: -
Nataša Krsmanović

Nataša Krsmanović (d. 19 Haziran 1985, Uzice), Sırp eski millî voleybolcudur.
Kariyeri

Voleybola OK Jedinstvo kulübünde başladı. 2006 Dünya Şampiyonası'nda Sırbistan-Karadağ takımıyla bronz madalya, 2007 Avrupa Şampiyonası'nda Sırbistan takımıyla gümüş madalya kazandı.
OK Jedinstvo'dan sonra dört sezon İsviçre kulübü Volero Zürih'de oynadı. 2008 yılında Galatasaray'a transfer oldu.
İki sezon Galatasaray'da oynadıktan sonra, 2010 yılında Azerbaycan Bayanlar Voleybol Ligi takımlarından Rabita Bakü'ye transfer oldu.
Başarıları

2006-Dünya Şampiyonası-Bronz madalya
2007-Avrupa Şampiyonası-Gümüş madalya
2011 Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası -  Şampiyonluk
2011 FIVB Kadınlar Dünya Kulüpler Şampiyonası -  Şampiyonluk-(Rabita Bakü)
Mardin (il)

| Mardin |
| --- | --- |
İl
 İlin Türkiye'deki konumu
 İl sınırları haritası
Ülke: Türkiye
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İl merkezi: Mardin
İdare
 • Vali: Tuncay Akkoyun
Yüzölçümü
 • Toplam: 8.779 km²
Nüfus
 • Toplam: 788.996
 • Kır: -
 • Şehir: 788996
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 482
İl plaka kodu: 47
Resmî site Mardin Valiliği
Mardin, Türkiye'nin bir ilidir. Mardin merkezli ilin nüfusu 2023 sonu TÜİK verilerine göre 888.874'tür. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Dicle Bölümü'nde yer alır. Suriye ile sınır komşusudur.
Coğrafya > Konum

Mardin ili Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Dicle Bölümü'nde yer alır. Suriye ile sınır komşusudur. Güneyinde Suriye, batısında Şanlıurfa ili, kuzeyinde Diyarbakır ve Batman illeri, kuzeydoğusunda Siirt ili ve doğusunda Şırnak ili bulunur.
Coğrafya > Akarsular

İl genelindeki başlıca akarsular; Buğur Çayı, Çağçağ Suyu, Savur Çayı ve Zergan Deresidir. Derik ilçesinin Buğur köyü yakınlarında doğan Buğur Çayı 53,65 km uzunluğunda olup, akarsuyun tamamına yakını il içerisinde akmaktadır. 103 km uzunluğundaki Çağçağ Suyunun tamamı il içerisinde akmaktadır. Savur ilçesinden kaynağını alan 92 km uzunluğundaki Savur Çayının 60,5 km lik bölümü il içerisinde akmaktadır.
Coğrafya > Orman ve mera arazileri

2013 yılı verilerine göre il genelinde 126.908 hektar alanda orman arazileri görülmektedir. Orman arazilerinin büyük bölümü bozuk baltalıklardan oluşmaktadır.
Mardin ilindeki mera arazileri insan faaliyetleri nedeniyle azalmaktadır. 2011 yılı verilerine göre ilde, çayır ve meraların kapladığı alan 115.447
hektardır. Mera arazileri zayıf vasıflı olup, tarla açmaları nedeniyle azalmaktadır.
Coğrafya > İklim

İl genelinde karasal iklim özellikleri görülmektedir. Kış ayları soğuk geçmektedir. Yaz aylarında güneyden gelen çöl iklimi etkisi altında olduğu için kurak geçer. İlde ölçülen en yüksek sıcaklık 42,5 °C'dir (31 Temmuz 2000). İlde ayrıca Türkiye sıcaklık rekoru kırılmıştır (48,8 °C Mardin, Kızıltepe). İlde ölçülen en düşük sıcaklık -14,0 °C'dir (22 Şubat 1985). Ayrıca bölge ilkbahar yaz gibi çöllerden gelen toz taşınımı etkisi altına girer. Derik, Nusaybin ve Savur ilçelerinde Akdeniz iklimi özellikleri de görülür. Ortalama en yüksek sıcaklık 34,9 °C ile temmuz ayında, ortalama en düşük sıcaklık 0.5 °C ile ocak ayında görülür.
Ekonomi

Ekonomisi tarım, hayvancılık ve ticarete dayalıdır. 2001 yılına göre ildeki iktisadi faaliyetlerin %66,8'i tarım, çiftçilik ve hayvancılık alanlarında gerçekleşmiştir. Suriye sınırındaki organik tarıma elverişli topraklar mayınlı olması nedeniyle Mardin ekonomisine katkı sağlamamaktadır. Tarımdan sonraki en önemli sektörü devlet hizmetleri oluşturmaktadır. 2001 yılına göre ilde kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla 983 Dolardır.
İlde "Mardin Serbest Bölgesi" ve "Mardin Organize Sanayi Bölgesi" adlarında üretim ve sanayi bölgeleri bulunmaktadır. Bölgenin en önemli projesi olan Güneydoğu Anadolu Projesi'nin tamamlanamaması nedeniyle tarım ürünlerine dayalı sanayi gelişmemiştir. Sanayinin toplam gelir içindeki payı %5,5'tir.
İlde kültür turizmi, inanç turizmi imkânları olmasına karşın Mardin ekonomisinde önemli bir yere sahip değildir.
Konum

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Konum Bilgileri

| İlçe | Kuruluş  Yılı | Önceden bağlı olduğu ilçe | Alanı  km² | Rakım mt. | Merkeze  km | Ulaşan Yollar |
| Artuklu | 2012 | Merkez | 885 | 938 | 1 | D.950-11, D.380-01, D.955-13, 47.31 |
| Dargeçit | 1987 | Midyat | 519 | 902 | 113 | D.955-12  (Midyat)=>47.04 |
| Derik | Cumh.önce |  | 1.381 | 799 | 72 | /D.400-28=>47.75 |
| Kızıltepe | 1929 | Merkez | 1.236 | 485 | 24 | /D.400-28, D.950-11, 47.52 |
| Mazıdağı | 1937 | Derik | 850 | 1.048 | 48 | D.950-10=>47.75 |
| Midyat | Cumh.önce |  | 1.241 | 944 | 63 | D.380-02, D.955-12, 47.12,47.04, 47.05 |
| Nusaybin | Cumh.önce |  | 1.079 | 475 | 61 | /D.400-30, 47.05 |
| Ömerli | 1953 | Savur | 458 | 1.089 | 24 | D.380-01 |
| Savur | Cumh.önce |  | 962 | 877 | 46 | D.380-01=>47.01 |
| Yeşilli | 1990 | Merkez | 168 | 822 | 9 | D.380-01 |
| MARDİN | Cumh.önce |  | 8.780 | 938 |  |  |
Kültür

2010 yılından beri bienal düzenlenmektedir.
Kültür > Etkinlikler

Mardin Film Festivali
Kültür > Müzeler

Mardin Müzesi
Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi
Kültür > Cami ve medreseler

Latifiye Camii
Melik Mahmut (Savurkapı) Camii
Eminüddin Medresesi
Harzem Medresesi
Hatuniye Medresesi
Sultan İsa Medresesi (Zinciriye Medresesi)
Sultan Kasım Medresesi ve Kümbeti
Şehidiye Medresesi
Mardin Ulu Camii
Zairi Camii
Zeynel Abidin Cami
Koçhisar Ulu Camii (Kızıltepe Ulu Camii)
Kültür > Manastırlar ve kiliseler

Mor Behnam Kilisesi (Kırklar), Mardin şehrindedir.
Meryemana Kilisesi, Mardin şehrindedir.
Mor Yusuf Kilisesi (Surp Hovsep), Mardin şehrindedir.
Mor Efrem Manastırı, Mardin kent merkezindedir.
Mor Petrus - Mor Paulus Kilisesi, Mardin kent merkezindedir.
Mort Şmuni Kilisesi, Mardin kent merkezindedir.
Surp Kevork Kilisesi, Mardin kent merkezindedir.
Mor Hürmüzd Keldani Kilisesi, Mardin kent merkezindedir.
Mor Mihael Manastırı, Mardin kent merkezinin güneybatısındadır.
Deyrüzzaferân Manastırı, şehir merkezine 5 km. mesafededir. Milattan önceki dönemlere ait bölümleri olmakla birlikte, dördüncü yüzyılın sonlarında yapıldı. Geçmişte farklı isimlerle, 15. yy'dan günümüze ise Za'ferân olarak bilinen manastır 1293-1932 yılları arasında Süryani Patriklik merkezlerinden biriydi.
Deyrulumur Manastırı, Midyat ilçesi, Yayvantepe mahallesi yakınlarındadır. 397 yılında yapılan manastır, tarih boyunca dört farklı isimle anıldı. 615 yılından 1049 yılına kadar Turabidin Metropolitlik merkezi olan manastır, bu sıfatını 1915 yılına kadar korudu.
Mor Yakup Manastırı, Nusaybin ilçesi merkezindedir.
Meryemana Manastırı, Midyat, Mardin ilçesinin Anıtlı mahallesindedir.
Mor Dımet Manastırı, Savur ilçesinin Dereiçi mahallesindedir.
Mor Evgin Manastırı, Nusaybin ilçesindedir.
Deyrulzafaran Manastırı, Artuklu
Kültür > Kaleler

Mardin Kalesi
Kız Kalesi (Kalat'ül Mara-Lorna Jurek), Merkez ilçeye bağlı Eskikale mahallesindedir
Erdemeşt Kalesi
Arur Kalesi
Dara Kalesi (Daras Anastasiupolis), Merkez ilçeye bağlı Oğuz mahallesindedir.
Rabbat Kalesi, Derik ilçesine bağlı hisaraltı mahallesindedir.
Dermetinan Kalesi, Mazıdağı, Mardin ilçesine bağlı Gümüşova mahallesindedir.
Zarzavan Kalesi (Sammachisacane), Mardin, Diyarbakır yolu üzerindedir.
Savur Kalesi, Savur ilçesi merkezindedir.
Aznavur Kalesi, Nusaybin ilçesi merkezindedir.
Rahabdium Kalesi (Hafemtay), Nusaybin ilçesi merkezindedir.
Merdis Kalesi (Marin), Nusaybin ilçesi merkezindedir.
Haytam Kalesi (Turbdin - Dimitriyus) Nusaybin ilçesindedir.
El Nıhman Kalesi, Yeşilli ilçesine bağlı Bülbül mahallesindedir.
Kültür > El sanatları

Telkârî
Taş İşlemeciliği
Bakırcılık
Ahşap Oymacılığı
Semercilik
Bitkisel Sabunculuk
Ev Şarapçılığı
Kültür > Diğer

Kayseriye Çarşısı
Cihangirbey Zaviye ve Türbesi
Spor

Ana madde: Mardin'de spor
2018-2019 Sezonu sonunda, futbolda BAL'daki tek takım Mardin BŞB grup 2.si olmuştur.
Futbolda 2020-2021 Sezonu içinde şu an Misli.com TFF 3. Ligde Mardin Fosfat Spor mücadele etmektedir.
Basketbol kadın 1. ligde Mardin BŞB lig 6.sı olmuştur. Federasyon kupasında ise Yarı final sonu kupa 5.si olmuştur.
Voleybolda kadınlar 1. Liginde Mardin BŞB, grup 10.su olmuştur. Mardin'in erkekler 2. liginde 10 takımı, kadınlar 2. Liginde 3 takımı yer almıştır. Bölgesel ligde 13 takımı vardır.
Hentbol kadınlar 1. ligindeki Mardin BŞB, süper lige yükselmiştir. Ligdeki diğer takım  1947 Sağlık ve SK. lig 5.si olmuştur. Erkekler 2.ligde 1903 Mardin Spor da lig 5.si olmuştur.
Önemli spor tesisleri: 21 Kasım Stadyumu (5.700) ve Artuklu Yeni Spor Salonu (2.300)'dur.
Yönetim

Ana madde: Mardin'in ilçeleri
Yönetim > Merkezi yönetim

Büyükşehir illerinde Merkezi yönetim Vali, İl Müdürleri ve İl Danışma Kurulundan oluşur.
Mardin, bir 'büyükşehir'dir. Bu özelliğine göre yönetimi belirlenmiştir. Protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Büyükşehir yapılan illerde, İl Genel Meclisi, yetki ve görevlerini Büyükşehir Belediye Meclisi'ne devretmiş ve kaldırılmıştır.
Mardin Valisi 1976-Elazığ doğumlu Tuncay AKKOYUN, Ağustos 2023/376 sayılı kararla Karaman Valisi iken atanmıştır.
Vali ve Kaymakamlara ait bilgiler Mardin'in ilçeleri sayfasında gösterilmiştir
Eğitim

Diyarbakır yolu üzerinde, Mardin şehir merkezinde yer alan Mardin Artuklu Üniversitesi 2007 yılında kurulmuş ve 2007-2008 döneminde eğitim öğretime başlamıştır.
Altyapı > Sağlık

Mardin ilinde Sağlık Bakanlığı'na bağlı 11 hastane bulunmaktadır. Mardin şehir merkezinde Mardin Devlet Hastanesi, Mardin Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi ve Mardin Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi bulunmaktadır. Derik ilçesinde Derik Devlet Hastanesi, Dargeçit ilçesinde Dargeçit Devlet Hastanesi, Kızıltepe ilçesinde Kızıltepe Devlet Hastanesi, Mazıdağı ilçesinde Mazıdağı İlçe Hastanesi, Midyat ilçesinde Midyat Devlet Hastanesi, Nusaybin ilçesinde Nusaybin Devlet Hastanesi, Ömerli ilçesinde Ömerli İlçe Entegre Hastanesi, Savur ilçesinde Savur İlçe Entegre Hastanesi sağlık hizmeti sağlamaktadır. Özel kurum olarak Mardin şehir merkezinde 1 hastane hizmet vermektedir.
Altyapı > Ulaşım

Kızıltepe ve Nusaybin ilçelerinden geçen doğu-batı yönündeki D.400 karayolu, ildeki en önemli karayoludur. Şanlıurfa ve Şırnak illerinden bu yolla ulaşılabilir. Şehir merkezine 20 km uzaklıktaki Mardin Havalimanı'na Türkiye içi tarifeli uçak seferleri düzenlenmektedir.
Mardin'den bir görünüm
Mardin panaromik görüntü.2010
Mardin Protestan Kilisesi'nin dış kapısı
Ekili tarım alanları, Güney Mardin
Mezopotamya vadisi önünde Mardin Ulu Camii
Deyrüzzaferân Manastırı
Gümüş İşciliği, Telkârî
Mardin'in İlçe Haritası
Mardin ilinin Türkiye'deki ilçeleri haritası
Maja Poljak

Maja Poljak (d. 2 Mayıs 1983- Split) Hırvat eski voleybolcu. Eski basketbolcu ve basketbol antrenörü Željko Poljak'ın kızıdır. Voleybola 12 yaşında Mladost Zagreb'te başladı. 17 yaşındayken Serie A1'e transfer oldu. 2001 yılında Minetti Vicenza, 2004 yılında Radio 105 Foppapedretti Bergamo ile Avrupa Konfederasyon Kupası şampiyonluğuna ulaştı. 2005 ve 2007 yıllarında ise Foppapedretti Bergamo ile Avrupa Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu yaşadı. Ayrıca 2005 Avupa Şampiyonlar Ligi'nde "en iyi blokör" seçildi. Voleybol kariyerini sekiz sezon İtalya'da sürdürdükten sonra 2008 yılında Türk Telekom kulübüne transfer oldu.Klup kapanıp Vakıfbank Güneş Sigorta Bayan Voleybol Takımın'a sponsor olma kararı aldı. VakıfBank takımıyla 2010-2011 sezonunda Avrupa Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu yaşadı. Şampiyonlar liginin ve Aroma bayanlar birinci liginin en iyi blokörü seçildi. Bu sezonun sonunda Vakıfbank Güneş Sigorta Türk Telekom takımından Eczacıbaşı'na transfer oldu. 2011-2016 Eczacıbaşı takımında forma giydi.Maja Poljak aynı zamanda 2015 Dünya kulüpler şampiyonasında en iyi blocker seçildi. 2016-17 Dinamo Moskova'ya transfer oldu ve burada jübilesini yaptı.
Oynadığı Kulüpler

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Kulüp | Ülke | Yıllar |
| Mladost Zagreb |  Hırvatistan | 1995-2000 |
| Minetti Vicenza |  İtalya | 2000-2001 |
| Metodo Minetti Vicenza |  İtalya | 2001-2003 |
| Radio 105 Foppa. Bergamo |  İtalya | 2003-2006 |
| Play Radio Foppa. Bergamo |  İtalya | 2006-2007 |
| Foppapedretti Bergamo |  İtalya | 2007-2008 |
| Türk Telekom |  Türkiye | 2008-2009 |
| V.B. Güneş Sigorta Türk Telekom |  Türkiye | 2009-2011 |
| Eczacıbaşı Vitra |  Türkiye | 2011-2016 |
| Dinamo Moskova |  Rusya | 2016-2017 |
Özellikleri

Boy: 194 cm.
Kilo: 73 kg.
Pozisyon: Orta.
Blok yüksekliği: 310 cm.
Smaç yüksekliği: 315 cm.