stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2022-2023 maymun çiçeği salgını

Bu madde 2022–2023 maymun çiçeği salgını hakkındadır.sonraki salgın için 2023-2024 maymun çiçeği salgını sayfasına bakınız.
| 2022-2023 maymun çiçeği salgını |
| --- | --- |
     Endemik Batı Afrika dalı     Endemik Kongo Havzası (Orta Afrika) dalı     Her iki dal da kaydedildi     2022'de Batı Afrika dalı salgını     2022 Batı Afrika salgını şüpheli vakalar 
Hastalık: Maymun çiçeği
Virüs cinsi: Maymun çiçeği virüsü (MPV), Grup II, 2017-2019 salgın alt grubu
İlk vaka: Londra, Birleşik Krallık (tarihsel olarak endemik Afrika ülkeleri dışında ilk)
Tarihler: İlk uluslararası salgın: 6 Mayıs 2022   Halk sağlığını ilgilendiren uluslararası acil durum: 23 Temmuz 2022 - 11 Mayıs 2023 (9 ay, 2 hafta ve 4 gün)
Kaynak ülke(ler): Nijerya'dan seyahat (varsayılan/hipotez)
İstatistikler
Doğrulanmış vakalar: 94.044 (Ocak 2022'den beri - 91.920 tane 2022 sınıf II salgını vakası, 2124 vaka endemik sınıf I ve II vakası)  (7 Mart 2024)
Ölümler: 174 (Ocak 2022'den beri - 154 tane 2022 sınıf II salgını ölümü, 21 tane endemik sınıf I ve II ölümü) (7 Mart 2024)
Bölgeler: 115 ülke ve bölge
2022-2023 maymun çiçeği salgını, 4 Mayıs 2022 tarihinde Londra'da ilk vaka tespit edildikten sonra bir ay gibi kısa bir sürede 30 ülkede tespit edilen küresel salgındır. Salgın, Temmuz ayında 6 kıtada 70'ten fazla ülkeye yayıldı. Dünya Sağlık Örgütü 21 Temmuz 2022'de maymun çiçeği salgınıyla ilgili "küresel acil durum" ilan etti. Vakaların %98 veya %99'nu erkekler oluştururken %95-98'ini gey, biseksüel ve diğer erkeklerle ilişkiye giren erkekler oluşturmaktadır. ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri'nin vakalar arasında yaptığı araştırmaya katılan 45 yaş altındaki enfekte erkeklerin %90'ı son üç ay içinde erkek erkeğe seks yaptığını belirtti.
29 Nisan 2022'de Nijerya'ya (hastalığın endemik olduğu yer) seyahat ettikten sonra 4 Mayıs'ta Birleşik Krallık'a dönen bir İngiliz vatandaşında maymun çiçeği ile uyumlu semptomlar saptandı. 6 Mayıs 2022'de ilk maymun çiçeği vakası doğrulandı.
Maymun çiçeği, ateş ve diğer spesifik olmayan bulgular gözlemlendikten bir veya iki hafta sonra ortaya çıkan ve daha sonra genellikle iyileşmeden önce birkaç hafta sürebilen, ciltte döküntü oluşturan viral bir enfeksiyondur. Çocuklarda vakaların şiddetli olma olasılığı daha yüksektir.
Birleşik Krallık'taki birçok maymun çiçeği vakasının kökeni bilinmemektedir. Bazı gözlemciler, Mayıs ortasından itibaren Londra bölgesinde bulaş gerçekleştiğini gördü. Virüsün diğer ilk vakaları Kuzey Doğu ve Güney Doğu İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'da rapor edildi. 18 Mayıs'tan itibaren, başta Avrupa olmak üzere aynı zamanda Kuzey Amerika, Orta Doğu ve Avustralya'da artan sayıda ülke ve bölgeden vakalar rapor edildi.
Arka plan

Maymun çiçeği, insanlar da dahil olmak üzere bazı hayvanlarda ortaya çıkabilen maymun çiçeği virüsünün neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Semptomlar; ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, şişmiş lenf düğümleri ve yorgunluk hissi ile başlar.  Bunu, üzerinde kabarcıklar ve kabuklar oluşturan bir kızarıklık izler. Maruz kalındıktan semptomların başlamasına kadar geçen süre genellikle 7 ila 14 gündür. Semptomların süresi tipik olarak iki ila dört haftadır. Özellikle çocuklarda, hamile kadınlarda veya bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde vakalar şiddetli olabilir.
Maymun çiçeği, Afrika vahşi hayvan yemeği, hayvan ısırığı veya tırmalaması, vücut sıvıları, kontamine nesneler veya enfekte bir kişiyle yakın temastan yayılabilir. Virüs normalde belirli kemirgenler arasında dolaşmaktadır. Tanı, virüsün DNA'sı için bir doku bozukluğu test edilerek doğrulanabilir. Hastalık suçiçeğine benzer görünebilir.
Çiçek hastalığı aşısı, %85 etkinlikle enfeksiyonu önleyebilir. 2019'da Amerika Birleşik Devletleri'nde yetişkinler için bir maymun çiçeği aşısı olan Jynneos onaylandı. Tedavi için mevcut standart, çiçek hastalığı ve maymun çiçeği gibi ortopoks virüsleri ile enfeksiyonları tedavi etmek için özel olarak tasarlanmış bir antiviral olan tecovirimat'tır. Avrupa Birliği'nde ve ABD'nde maymun çiçeği tedavisi için onaylanmıştır. Cidofovir veya brincidofovir de faydalı olabilir. Eğer tedavi edilmezse ölüm riski raporları Kongo Havzası'nda (Orta Afrika) maymun çiçeği dalında %10 ila %11 kadar yüksektir.
Salgın özellikleri

Bu salgın, Dünya Sağlık Örgütü'ne göre vaka ölüm oranı %1 olarak bildirilen maymun çiçeği virüsünün Batı Afrika dalındandır.
23 Mayıs 2022'de Dünya Sağlık Örgütü danışmanı David Heymann, salgının nasıl başladığına dair önde gelen teorinin, Belçika ve İspanya'da iki kez eşcinsel ve biseksüel erkeklerin cinsel ilişki sırasında bulaşma olduğunu söyledi.
Maymun çiçeği, Batı ve Orta Afrika'ya özgüdür. 2022 salgınından önce, Birleşik Krallık sadece yedi maymun çiçeği vakası kaydetmişti. Bunların hepsi Afrika'dan gelen vakalar veya bunların tedavisine katılan sağlık çalışanlarıydı. Bu tür ilk üç vaka 2018'deydi, ardından 2019'da başka bir vaka 2021'de üç vaka daha kaydedildi. 2022'den önce bir Batı dünyasında kaydedilen tek büyük maymun çiçeği salgını, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki 2003 Midwest maymun çiçeği salgınıydı.
The Conversation tarafından yayınlanan bir makalede Oyewale Tomori, Nijerya'da 2021 yılına kadar maymun çiçeği enfeksiyonlarının sayısının muhtemelen yetersiz tespit edildiğine dikkat çekti çünkü Nijerya nüfusunun çoğu COVID-19'a yakalanma korkusu nedeniyle sağlık tesislerinden kaçınıyor. İngiliz sağlık yetkilileri Mayıs 2022'de Birleşik Krallık'ta ilk maymun çiçeği vakasını bildirdiği için Nijerya hükûmeti, ülkede bildirilen vakalar ve ölümlerle ilgili bilgileri ve istatistikleri kamuoyuna açıkladı. 9 Mayıs 2022'de yayınlanan bir raporda Nijerya Hastalık Kontrol Merkezi (NCDC), 2017 ve 2022 yılları arasında 20 eyalette ve Federal Başkent Bölgesi'nde 230 vakanın doğrulandığını belirtiyor. 2022'de Nijerya Hastalık Kontrol Merkezi, müdahale kapasitesinin güçlendirilmesine ek olarak enfeksiyonların raporlanması ve izlenmesi amacıyla  Ulusal Teknik Çalışma Grubu'nu uygulamaya koymuştur. Nijerya Hastalık Kontrol Merkezi raporunda maymun çiçeğinden en çok Rivers State etkilendi, onu Bayelsa ve Lagos izledi. 2017'den 2022'ye kadar olan süreçte, Nijerya Hastalık Kontrol Merkezi 6 farklı eyalette 6 ölüm bildirdi ve bu da %3,3 vaka ölüm oranı oluşturdu. Nijerya'nın maymun çiçeği de dahil olmak üzere çeşitli hastalıkları gözlemi, 2020 ve 2021'de küresel COVID-19 pandemisine odaklanmak zorunda kaldı, birçok tespit edilemedi ve resmi istatistiklerde düşüşe neden oldu.
İlk olarak Birleşik Krallık'ta bildirilen vakalar

2022 Mayıs başında, 29 yaşındaki bir İngiliz vatandaşının, Nijerya'da, maymun çiçeğinin endemik bir hastalık olarak kabul edildiği bölgelerde, Lagos ve Delta eyaletine seyahat ettiği bildirildi. Hasta, halen Nijerya'dayken, döküntü de dahil olmak üzere maymun çiçeği semptomları geliştirdi. Daha sonra 4 Mayıs'ta Birleşik Krallık'a döndü.
Aynı gün sonra hastaneye başvurdu. Maymun çiçeği enfeksiyonundan hemen şüphelenildi ve hasta Guy's Hastanesi'ne yatırıldı ve izole edildi. Ardından 6 Mayıs'ta virüs tespit edildi. Hasta sürüntü örneklerinin polimeraz zincir reaksiyonu ile test edilmesi, vaka ölüm oranı yaklaşık %1 olan bilinen iki maymun çiçeği varyantından daha az ölümcül olan Batı Afrika maymun çiçeği soyunun salgını olduğunu ortaya çıkardı.
Hem Nijerya'dan Birleşik Krallık'a uluslararası uçuşta hem de varışlarını takiben ülke içinde indeks vaka ile temas halinde olan kişilerin kapsamlı temaslı takibi gerçekleştirildi ve potansiyel temaslıların maymun çiçeği semptomlarının farkında olmaları ve derhal haberdar olmaları tavsiye edildi. Bu temas izleme çabasının ardından Dünya Sağlık Örgütü (WHO), virüsün Birleşik Krallık içinde daha fazla bulaşmasını "minimum" risk olarak değerlendirdi.
Vakaya yanıt olarak temaslı takibi 14 Mayıs'ta İskoçya'ya uzatıldı. İskoçya Halk Sağlığı'na göre İskoçya'da "az sayıda" kişiye, başlangıçta enfekte olduğu bildirilen kişiyle yakın temasın ardından kendilerini tecrit etmeleri emredildi ancak genel halk için genel risk "çok düşük" olarak belirlendi.
Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA) tarafından 12 Mayıs'ta iki yeni maymun çiçeği vakası doğrulandı. İkisi de Londra'daydı. Bu ikisi aynı evde birlikte yaşıyorlardı ve ikisinin de ne indeks vakası ne de endemik bölgelere seyahat arasında bilinen bir bağlantı yoktu. Yeni vakalardan biri St Mary's Hastanesi'ne hastaneye kaldırılırken daha hafif semptomları olan diğer vakanın evde kendini izole ettiği söylendi.
17 Mayıs'ta Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı tarafından üçü Londralı, biri Kuzeydoğu İngiltere'de (daha önce Londra'ya seyahat etmiş bir kişide) olmak üzere dört maymun çiçeği vakası doğrulandı. Bu yeni vakaların hiçbirinin önceki üç teyit edilmiş vaka ile bilinen herhangi bir temas geçmişi yoktu. Bu da virüsün daha geniş bir bulaş şu anda Londra bölgesinde devam ettiğini gösteriyor. İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı, halka yönelik riskin "çok düşük" kaldığını belirtti. Aktif maymun çiçeği enfeksiyonu olan hastaların Newcastle upon Tyne'daki Royal Victoria Infirmary'de ve Londra'daki Royal Free Hastanesi ve Guy's Hastanesinde hastaneye kaldırıldığı doğrulandı.
Salgın üzerine araştırmalar > Bulaşma

Bu salgın, maymun çiçeğinin Afrika dışında toplumdan bulaşmasının ilk kez kaydedildiği ve erkek erkeğe seks yoluyla bulaştığı bilinen ilk vakalardı.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC)'ne göre "maymun çiçeği virüsünün insanlar arasında orta derecede bulaşıcı olduğu kabul edilir ve damlacıklar ve/veya enfekte dokularla temas yoluyla bulaşabilir. Enfekte cilt dokuları ile cinsel ilişki sırasında yakın temas nedeniyle cinsel partnerler arasında bulaşma ve erkek erkeğe seks olası bulaşma şekli gibi görünmektedir." Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi, cinsel temas da dahil olmak üzere yakın temas nedeniyle bulaşma olasılığını "yüksek" olarak değerlendirir ancak yakın temas olmadan toplum için riski "düşük" olarak değerlendirir.
Salgın üzerine araştırmalar > Genomik değişiklikler

Bu salgınla ilişkili virüsün genomik dizisi ilk olarak 19 Mayıs'ta Portekizli araştırmacılar tarafından yayınlandı. Avusturyalı araştırma şirketi Innophore tarafından yapılan bir analiz, bu genomda 10.043 karakteristik açık okuma çerçevesi (ORF) ortaya çıkardı ve yedeksiz protein veri tabanı ve onu müteakiben BLAST araştırması şüpheli açık okuma çerçevelerinin sayısını 925'e düşürdü. 123 protein dizisi, indirilebilir 3D yapısal modeller elde etmek için modellenmiştir. Araştırma, maymun çiçeği virüsünün, 2018-19'daki uluslararası salgınla ilişkili olarak Batı Afrika soyundan olduğunu doğruladı. Genomik dizinin daha fazla araştırılması "epidemiyoloji, enfeksiyon kaynakları ve bulaşma modelleri" hakkında daha fazla bilgi sağlayabilir.
Maymun çiçeği olan Belçikalı bir hastanın genomik dizilimi benzer sonuçlar gösterdi. Daha fazla genom verisi ve analizi bekleniyor.
Salgın üzerine araştırmalar > Aşılama

Imvanex (Jynneos) gibi çiçek hastalığı bazlı aşılar, maymun çiçeğine karşı yaklaşık %85 etkinlik sağlayabilir. Bu koruma seviyesi, 1980 sonlarında Afrika'da test edilen birinci nesil çiçek aşılarının kullanıldığı çalışmalardan hesaplanmıştır. Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı, bilinen vakaların yakın temaslıları için maruz kaldıktan sonra profilaksi olarak Imvanex'i kullanmaya başlamıştır.
25 Mayıs'ta Güney Afrika'daki Ulusal Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü'nden hastalık uzmanları, vakaların COVID-19 pandemisinde olduğu gibi patlamayacağına inandıkları için toplu aşılamaya gerek görmediklerini söyledi.
Tepkiler > BM ajansları

20 Mayıs'ta Dünya Sağlık Örgütü (WHO), salgını tartışmak ve tehdit düzeyini değerlendirmek için bağımsız danışmanlardan oluşan bir acil durum toplantısı düzenledi. Avrupa'daki şefi Hans Kluge, insanların yaz boyunca partiler ve festivaller için bir araya gelmesiyle Avrupa'da enfeksiyonların hızlanabileceğinden duyduğu endişeyi dile getirdi. DSÖ'nün, nedeni belirlemek için farklı vakalardan virüs genomunun dizilimi hakkında bir güncelleme sağlaması bekleniyor.
Aşı temini

Mevcut maymun çiçeği salgınına tepki olarak, bazı ülkeler aşı satın aldıklarını ve/veya salgında kullanılmak üzere ulusal stoklardan aşı piyasaya sürdüklerini belirtti.
24 Mayıs'ta, Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri Müdür Yardımcısı Jennifer McQuiston, Amerika Birleşik Devletleri'nin "yüksek riskli" insanlar için Stratejik Ulusal Stoklarından Jynneos maymun çiçeği aşısının bir kısmını serbest bırakma sürecinde olduğunu doğruladı.
25 Mayıs'ta Alman hükûmeti, mevcut salgın nedeniyle 40.000 doz aşı satın aldığını duyurdu.
Ülkelere göre maymun çiçeği salgını > İlk vakanın tespit edilme tarihine göre ülkeler

| Tarih | Ülkeler / Bölgeler |
| --- | --- |
6 Mayıs 2022:  Birleşik Krallık
18 Mayıs 2022:  ABD •  İspanya •  Portekiz
19 Mayıs 2022:  Belçika •  İsveç •  İtalya •  Kanada
20 Mayıs 2022:  Almanya •  Avustralya •  Fransa •  Hollanda
21 Mayıs 2022:  İsrail •  İsviçre
22 Mayıs 2022:  Avusturya
23 Mayıs 2022:  Danimarka
24 Mayıs 2022:  Birleşik Arap Emirlikleri •  Çekya •  Slovenya
27 Mayıs 2022:  Arjantin •  Finlandiya •  İrlanda
28 Mayıs 2022:  Malta •  Meksika
31 Mayıs 2022:  Macaristan •  Norveç
1 Haziran 2022:  Cebelitarık
2 Haziran 2022:  Fas
3 Haziran 2022:  Letonya
8 Haziran 2022:  Gana •  Yunanistan
9 Haziran 2022:  Brezilya •  İzlanda
10 Haziran 2022:  Polonya
12 Haziran 2022:  Venezuela
13 Haziran 2022:  Romanya
14 Haziran 2022:  Benin
15 Haziran 2022:  Gürcistan •  Lüksemburg
17 Haziran 2022:  Sırbistan •  Şili
20 Haziran 2022:  Lübnan •  Singapur
22 Haziran 2022:  Güney Kore
23 Haziran 2022:  Bulgaristan •  Güney Afrika Cumhuriyeti •  Hırvatistan •  Kolombiya
24 Haziran 2022:  Tayvan
26 Haziran 2022:  Peru
28 Haziran 2022:  Estonya
29 Haziran 2022:  Porto Riko
30 Haziran 2022:  Bahamalar •  Türkiye
2 Temmuz 2022:  Andorra
5 Temmuz 2022:  Panama
6 Temmuz 2022:  Dominik Cumhuriyeti •  Ekvador •  Jamaika
7 Temmuz 2022:  Slovakya
9 Temmuz 2022:  Yeni Zelanda
12 Temmuz 2022:  Rusya •  Yeni Kaledonya
13 Temmuz 2022:  Bosna Hersek
14 Temmuz 2022:  Hindistan •  Suudi Arabistan
16 Temmuz 2022:  Barbados
17 Temmuz 2022:  Martinik
20 Temmuz 2022:  Kosta Rika
21 Temmuz 2022:  Tayland •  Katar
22 Temmuz 2022:  Monako •  Bermuda
23 Temmuz 2022:  Jersey •  Liberya
25 Temmuz 2022:  Guadeloupe •  Japonya
29 Temmuz 2022:  Filipinler •  Uruguay
31 Temmuz 2022:  Karadağ •  Sudan
1 Ağustos 2022:  Bolivya •  Saint Martin
2 Ağustos 2022:  Kıbrıs Cumhuriyeti
3 Ağustos 2022:  Guatemala •  Litvanya
8 Ağustos 2022:  Moldova
9 Ağustos 2022:  Grönland
12 Ağustos 2022:  Honduras
16 Ağustos 2022:  İran
19 Ağustos 2022:  Curaçao
20 Ağustos 2022:  Endonezya •  Küba
22 Ağustos 2022:  Aruba •  Guyana
25 Ağustos 2022:  Paraguay
30 Ağustos 2022:  El Salvador
5 Eylül 2022:  Mayotte
6 Eylül 2022:  Hong Kong
7 Eylül 2022:  Mısır
8 Eylül 2022:  Ürdün
12 Eylül 2022:  Guam
15 Eylül 2022:  Réunion
16 Eylül 2022:  Bahreyn •  Çin •  Ukrayna
3 Ekim 2022:  Vietnam
5 Ekim 2022:  Mozambik
19 Ekim 2022:  San Marino
4 Kasım 2022:  Sri Lanka
Ülkelere göre maymun çiçeği salgını > İlk ölüm tarihine göre ülkeler (2022 Batı Afrika klanına ait vakalarda)

| Tarih | Ülkeler / Bölgeler |
| --- | --- |
29 Temmuz 2022:  Brezilya •  İspanya
31 Temmuz 2022:  Gana
1 Ağustos 2022:  Hindistan •  Peru
8 Ağustos 2022:  Ekvador
21 Ağustos 2022:  Küba
23 Ağustos 2022:  Meksika
30 Ağustos 2022:  ABD •  Belçika
22 Eylül 2022:  Çekya •  Sudan
6 Ekim 2022:  Mozambik
16 Kasım 2022:  Şili
29 Kasım 2022:  Arjantin
Nisan vakasının hastaneye kaldırıldığı Guy's Hastanesi
Maymun çiçeği doku bozulması gelişiminin aşamaları
Grafton, Auckland, Yeni Zelanda'da bir maymun çiçeği danışma kliniği ve aşı merkezi.
Alexandra Bokyun Chun

| Alexandra Bokyun Chun |
| --- | --- |
Doğum: 11 Şubat 1967 Güney Kore
Vatandaşlık: Güney Koreli ve Amerikalı
Meslek: Oyuncu ve yapımcı

Alexandra Bokyun Chun (d. 11 Şubat 1967), Güney Koreli-Amerikan oyuncu ve yapımcı.
Kariyeri

1999 yılında, diğer üç tiyatro profesyoneli ile birlikte Lodestone Theatre Ensemble adlı bir tiyatro şirketini kurdu. 2004 sonbaharında yazar, yönetmen ve yapımcı olarak Alexandra Chun, otel odalarında geçen ve kısa filmlerden oluşan bir web sitesi kurdu.
Kişisel hayatı

25 Temmuz 2016'da Alexandra Chun, Asya Köpek Eti Ticaretinde köpeklerin işkence görmesini ve öldürülmesini protesto etmek için Güney Kore'ye gitti. Katliamdan kurtarılan üç köpekle birlikte ABD'ye döndü.
Kısmi Filmografi

Mugunghwaggoti pieotseubnida (1995) -  Dr. Lee Hui So'nun kızı
Color of a Brisk and Leaping Day (1996) - Angela
Strategic Command (1997) - Amie
Cold Night Into Dawn (1997) - Shen
Where's Marlowe? (1998) - Dedektif Hsu
Ali (2001) - Asian Cosmetologist
A Ribbon of Dreams (2002) - June Wong
Saw (2004) - Carla
Innocent Blood (2013) - Susan Park
Bathycyathus

Bathycyathus, Caryophylliidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Alsophila foedata

Alsophila foedata, Alsophila cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Başağaç, Savur

| Başağaç |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Mardin
Koordinatlar: 37°37′08″N 41°00′43″E﻿ / ﻿37.619°K 41.012°D﻿ / 37.619; 41.012
Ülke:  Türkiye
İl: Mardin
İlçe: Savur
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 288
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0482
İl plaka kodu: 47
Posta kodu: 47860
Resmî site 
Başağaç, Mardin ilinin Savur ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya

Mardin il merkezine 77 km, Savur ilçesine 30 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 288    
1997: 338
Ahmet Hamdi Martonaltı

| Ahmet Hamdi Martonaltı Telgrafçı Manastırlı Hamdi Bey |
| --- | --- |
Telgrafçı Manastırlı Hamdi Bey
Doğum: 1891 Manastır, Kuzey Makedonya
Ölüm: 9 Aralık 1945 Konya, Türkiye
Defin yeri: Musalla Mezarlığı
Meslek: Telgraf memuru

Hamdi Bey'in 16 Mart 1929 tarihli Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan bir fotoğrafı
Ahmet Hamdi Martonaltı ya da bilinen adıyla Telgrafçı Manastırlı Hamdi Bey, İstanbul'un İngiliz birlikleri tarafından işgal edildiği 16 Mart 1920 günü işgal haberini ve gelişmeleri Milli Mücadele'nin lideri Mustafa Kemal Paşa'ya ileterek tarih sahnesine çıkmış telgraf memuru.
İşgalden sonra İstanbul'dan kaçıp Kurtuluş Savaşı boyunca telgrafçı olarak cephede görev yapmıştır. Savaştan sonra Beyaz şeritli İstiklal Madalyası ile taltif edildi. 1927'de Mustafa Kemal, Türkiye Büyük Millet Meclisi kürsüsünde okuduğu Nutuk'ta onun kahramanlığına yer vererek kendisini onurlandırdı.
Yaşamı

1891'de Manastır'da dünyaya geldi. “Ağalar” ismiyle anılan varlıklı bir ailenin mensubu idi. Babası Ahmet Efendi, annesi Hasibe Hanım'dır. İlk ve orta öğrenimini Manastır'da tamamladıktan sonra 1911'de Manastır'ın Debre-i Bâla kasabasında telgraf memurluğuna başladı.
1912'de Manastır'ın Sırpların eline geçmesi üzerine ailesi ile birlikte İstanbul'a göç etti. 1919 yılında İstanbul'daki Büyük Postane'de telgraf memuru olarak görev yapmaya başladı.
1919 yılı Temmuz ayından itibaren İstanbul'da olan biteni gizlice Mustafa Kemal Paşa'ya aktarma işini üstlenerek Anadolu'daki Milli Mücadele'ye destek oldu. İstanbul'un İngiliz kuvvetleri tarafından işgal edildiği 16 Mart 1920 günü işgal haberini hayatı pahasına Ankara'daki Mustafa Kemal Paşa'ya ulaştırdı.
Yaşamı > İstanbul'un İşgali

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Mustafa Kemal Paşa Hazretleri'ne özeldir. Bu sabah Şehzadebaşı’ndaki Mızıka Karakolu'nu İngilizler bastı. Oradaki askerlerle çarpışarak neticede şimdi İstanbul’u işgal altına alıyorlar. Bilgi için arz olunur. Manastırlı Hamdi. | „ |

Nutuk, Mustafa Kemal Atatürk
İstanbul'un İngilizler tarafından işgali 16 Mart 1920 günü gerçekleşti. O gün, İngiliz zırhlısından çıkan silahlı İngiliz birlikleri, Beyazıt'taki Şehzadebaşı Direklerarası'nda bulunan Kafkas Tümeni'ne bağlı birliğin karargâh ve mızıka erlerinin kaldığı koğuşu sabah 05.45'te bastı. Koğuşta uyuyan erlere ateş açarak altısının ölümüne ve onunun yaralanmasına sebep olan olayı Telgrafçı Hamdi Bey Ankara'daki Mustafa Kemal Paşa'ya saat onda bildirdi. Zaman zaman ara vererek işgali naklen Ankara'ya ve Mustafa Kemal Paşa'ya aktardı. Hamdi Bey, telgrafhanenin de basılmasına kadar işgal ile ilgili edindiği her türlü ayrıntıyı hayatını ortaya koyarak iletmeye çalıştı. Onun verdiği haberler özetlenerek Mustafa Kemal'in emri ile Anadolu ve Rumeli'deki tüm komutanların adreslerine telgraf yoluyla iletildi.
Atatürk, Telgrafçı Hamdi Bey'in fedakarlığının önemini 1927 yılında okuduğu Nutuk'ta anlatmıştır
Yaşamı > İşgalden sonra

İstanbul'un işgalinden sonra, İstanbul'daki gizli teşkilatın yardımıyla Bursa'ya, oradan Ankara'ya geçti. Mustafa Kemal Paşa'nın talimatı ile Ziraat Okulu'ndaki Heyet-i Temsiliye Karargâhı'nda telgraf memuru olarak görevlendirildi.
Yaşamı > Batı Cephesinde telgrafçılık

İsmet Paşa'nın Batı Cephesi Komutanlığı'na atanmasından sonra onun yanında telgraf memuru olarak görev yaptı. Bu görevi sırasında I. ve II. İnönü zaferlerini, top sesleri arasında karargâhtan Ankara'ya ulaştırdı.
Yaşamı > Cumhuriyet dönemi

Cumhuriyetin ilanından sonra atandığı Akşehir'de iki yıl telgraf memuru olarak görev yaptı. Konya'da ilkokul öğretmenliği yapan Nesibe Hanım ile evlendi. Bu evlilikten Cenan, Emel ve Cantez isimli üç çocuk sahibi oldu.
Akşehir'deki görevinin ardından Ankara Yenişehir Postanesi Müdürü olarak atandı. Sağlık sorunları nedeniyle bir süre tedavi gördükten sonra, kendi isteğiyle Konya İstasyonu'na birinci sınıf memur olarak atandı ve bu görevdeyken de emekli oldu.
Soyadı kanunu çıktıktan sonra Mustafa Kemal Atatürk tarafından 16 Mart günü gerçekleşen İstanbul'un işgali sırasında gösterdiği yararlılığın hatırasına Manastırlı Hamdi Bey'e, "Martonaltı" soyadını verdi.
9 Aralık 1945 tarihinde Konya'da öldü. Mezarı Konya'da bulunan Musalla Mezarlığı'nda bulunmaktadır.
Ocak 2024 itibarıyla mezarı.
Begonia crispula

Begonia crispula, Begonia cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Begonia cryptocarpa

Begonia cryptocarpa, Begonia cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Barbara Smolińska

Barbara Smolińska, Polonyalı aktris.
Eskiden bir müzisyen ve güzellik uzmanı olan Barbara Smolińska, canlı gibi görünen 'terapi' oyuncak bebekleriyle 2021 yılında BBC tarafından dünyanın en "ilham verici ve etkili 100 kadını" arasında gösterildi. 2013 yılında hipergerçekçi oyuncak bebekleri toplamaya başladı. BBC'nin listeyi yayınlamasıyla artan ilgi ve sorulardan sonra Smolińska, Reborn Sugar Babies adında hipergerçekçi bir bebek üretim şirketi kurmaya karar verdi. Müşterileri için terapötik faydaları olan bu bebekler film stüdyoları, doğum eğitim okulları, acil servisler, hemşirelik okulları ve oyuncak bebek koleksiyoncuları tarafından satın aldı. Fiyatları yüzlerce ila binlerce dolar arasında değişen Smolińska'nın bebekleri 400 Euro'dan başlayan fiyatlarla Kanada, Brezilya, Bosna-Hersek, İngiltere, Almanya ve Hollanda gibi uzak ülkelere gönderilmiştir.
Eski bir müzisyen olan Barbara Smolińska; kozmetoloji, yani saç, tırnak gibi insan vücuduna uygulanmak üzere kullandıkları ürünler konusunda uzman eğitim aldı ve "Reborn Sugar Babies" şirketini kurdu.
Çarpıcı detaylarıyla özel yapım bebeklerde benler, çizikler, doğum lekeleri ve diğer gerçekçi kusurlar bulunur ve hatta bazılarında atan bir kalp sesi ve efekti veren özel bir mekanizma bulunur. Kokular da eklenebilir.
Filmlerde ve fotoğraf çekimlerinde ve hatta stajyer doktorlar ve ebeler tarafından kullanılan Smolińska'nın kreasyonları, özellikle kayıp veya travma ile uğraşan kadınlar arasında çok sayıda hayran kazandı.
Oyuncak bebekleri bir rahatlık aracı olarak kullanarak, artan sayıda insan bu alternatif terapi biçiminin değerini öğreniyor - bazı mühtedilere göre, oyuncak bebekler çok güçlü ve gerçekçi bir ikame sağlayarak onları intihardan bile kurtardı.
Begonia crockerensis

Begonia crockerensis, Begonia cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Begonia crystallina

Begonia crystallina, Begonia cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Begonia cuatrecasana

Begonia cuatrecasana, Begonia cinsine bağlı bir bitki türüdür.