stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2021 Steiermark Grand Prix
Sıralama turları

| Sıra | No> .No. | Pilot | Marka | Sıralama Zamanları> Q1 | Sıralama Zamanları> Q2 | Sıralama Zamanları> Q3 | Poz> .Poz. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 33 |  Max Verstappen | Red Bull Racing-Honda | 1:04.489 | 1:04.433 | 1:03.841 | 1 |
| 2 | 77 |  Valtteri Bottas | Mercedes | 1:04.537 | 1:04.443 | 1:04.035 | 5 |
| 3 | 44 |  Lewis Hamilton | Mercedes | 1:04.672 | 1:04.512 | 1:04.067 | 2 |
| 4 | 4 |  Lando Norris | McLaren-Mercedes | 1:04.584 | 1:04.298 | 1:04.120 | 3 |
| 5 | 11 |  Sergio Pérez | Red Bull Racing-Honda | 1:04.638 | 1:04.197 | 1:04.168 | 4 |
| 6 | 10 |  Pierre Gasly | AlphaTauri-Honda | 1:04.765 | 1:04.429 | 1:04.236 | 6 |
| 7 | 16 |  Charles Leclerc | Ferrari | 1:04.745 | 1:04.646 | 1:04.472 | 7 |
| 8 | 22 |  Yuki Tsunoda | AlphaTauri-Honda | 1:04.608 | 1:04.631 | 1:04.514 | 11 |
| 9 | 14 |  Fernando Alonso | Alpine-Renault | 1:04.971 | 1:04.582 | 1:04.574 | 8 |
| 10 | 18 |  Lance Stroll | Aston Martin-Mercedes | 1:04.821 | 1:04.663 | 1:04.708 | 9 |
| 11 | 63 |  George Russell | Williams-Mercedes | 1:05.033 | 1:04.671 | N/A | 10 |
| 12 | 55 |  Carlos Sainz Jr. | Ferrari | 1:04.859 | 1:04.800 | N/A | 12 |
| 13 | 3 |  Daniel Ricciardo | McLaren-Mercedes | 1:05.142 | 1:04.808 | N/A | 13 |
| 14 | 5 |  Fernando Alonso | Alpine-Renault | 1:05.051 | 1:04.875 | N/A | 14 |
| 15 | 99 |  Antonio Giovinazzi | Alfa Romeo Racing-Ferrari | 1:05.092 | 1:04.913 | N/A | 15 |
| 16 | 6 |  Nicholas Latifi | Williams-Mercedes | 1:05.175 | N/A | N/A | 16 |
| 17 | 31 |  Esteban Ocon | Alpine-Renault | 1:05.217 | N/A | N/A | 17 |
| 18 | 7 |  Kimi Räikkönen | Alfa Romeo Racing-Ferrari | 1:05.429 | N/A | N/A | 18 |
| 19 | 47 |  Mick Schumacher | Haas-Ferrari | 1:06.041 | N/A | N/A | 19 |
| 20 | 9 |  Nikita Mazepin | Haas-Ferrari | 1:06.192 | N/A | N/A | 20 |
107% zamanı: 1:09.003
Kaynak:
Yarış

Yarış yerel saat ile 15.00'da başlamıştır.
| Sıra | No>  | Pilot | Marka | Tur | Zaman/Problem | Grid | Puan |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 33 |  Max Verstappen | Red Bull Racing-Honda | 71 | 1:22:18.925 | 1 | 25 |
| 2 | 44 |  Lewis Hamilton | Mercedes | 71 | +35.743 | 2 | 19 |
| 3 | 77 |  Valtteri Bottas | Mercedes | 71 | +46.907 | 5 | 15 |
| 4 | 11 |  Sergio Pérez | Red Bull Racing-Honda | 71 | +47.434 | 4 | 12 |
| 5 | 4 |  Lando Norris | McLaren-Mercedes | 70 | +1 tur | 3 | 10 |
| 6 | 55 |  Carlos Sainz Jr. | Ferrari | 70 | +1 tur | 12 | 8 |
| 7 | 16 |  Charles Leclerc | Ferrari | 70 | +1 tur | 7 | 6 |
| 8 | 18 |  Lance Stroll | Aston Martin-Mercedes | 70 | +1 tur | 9 | 4 |
| 9 | 14 |  Fernando Alonso | Alpine-Renault | 70 | +1 tur | 8 | 2 |
| 10 | 22 |  Yuki Tsunoda | AlphaTauri-Honda | 70 | +1 tur | 11 | 1 |
| 11 | 7 |  Kimi Räikkönen | Alfa Romeo Racing-Ferrari | 70 | +1 tur | 18 |  |
| 12 | 5 |  Sebastian Vettel | Aston Martin-Mercedes | 70 | +1 tur | 14 |  |
| 13 | 3 |  Daniel Ricciardo | McLaren-Mercedes | 70 | +1 tur | 13 |  |
| 14 | 31 |  Esteban Ocon | Alpine-Renault | 70 | +1 tur | 17 |  |
| 15 | 99 |  Antonio Giovinazzi | Alfa Romeo Racing-Ferrari | 70 | +1 tur | 15 |  |
| 16 | 47 |  Mick Schumacher | Haas-Ferrari | 69 | +2 tur | 19 |  |
| 17 | 6 |  Nicholas Latifi | Williams-Mercedes | 68 | +3 tur | 16 |  |
| 18 | 9 |  Nikita Mazepin | Haas-Ferrari | 68 | +3 tur | 20 |  |
| YD | 63 |  George Russell | Williams-Mercedes | 36 | Motor arızası | 10 |  |
| YD | 10 |  Pierre Gasly | AlphaTauri-Honda | 1 | Temas hasarı | 6 |  |
En hızlı tur:  Lewis Hamilton (Mercedes) - 1:07.058 (71.tur)
Kaynak:
Fıkıh

Fıkıh (Arapça: الفقه), anlayış, anlayış tarzı veya derinliği anlamına gelen kelime, terim olarak İslami kanunların teorik ve pratik uygulama (fetva) çalışmalarına verilen ismi ifade etmektedir.
Müslümanlar Allah tarafından indirildiğine ve Kur'an ve sünnette ortaya konulduğuna inandıkları şeriatı ilmiye tarafından kendilerine iletilen sorunlara getirmeye çalıştıkları cevaplar (Fetva) ve yapılan yorum çabaları (İctihad) genişletmişler, bu amaçla kaynakları, kural ve prensipleri tespit etmeye çalışmışlardır.
Fıkıhla ilgilenen kişiye fakih denir.
El-Hidaye-Burhanüddîn Ebu'l-Hasan Ali b. Ebû Bekir Merginânî (Hanefi mezhebinin fıkıh kitabı).
Etimoloji ve kavramlar

Fıkıh, Arapça kökenli bir sözcüktür. "Bir şeyin özünü ve inceliklerini kavramak" anlamındadır. Kur'an'da da bir bilimden çok "ince anlayış, keskin idrak ve konuşanın amacını anlamak" anlamlarında kullanılmıştır. "Fakih" ise "bir şeyi iyi bilen, iyi anlayan kimse" demektir. Çoğulu "fukaha"dır. Fakih kelimesinin İslam ilimlerindeki terim anlamı ise tarih içerisinde fıkıh kelimesinin değişen manası ile paralel olarak değişikliğe uğramıştır.
Fıkıhcılar insan davranışlarını kategorize ederek onlara Farz, vâcip, sünnet, mendup, mubah, mekruh, haram gibi etiketler vermişlerdir. Fıkıhta fetva dilinde sık kullanılan diğer terimler ise Zeyd (x kişisi), yecüzü (caizdir, uygundur), la yecüzü (caiz değildir, uygun değildir) gibi deyimlerdir.
Giriş

İslam'da Muhammed sonrasında dini kuralların belirlenmesi ve şekillendirilmesi amacıyla yola çıkan ulemanın, günün şartları ve getirdiği yeni problemler karşısında Şeriat hükümlerinin ortaya çıkartılması veya bu konularda hüküm konulmamış ise yeni hükümlerin, konulmuş olan eski hükümlere kıyasla konulabilmesi gibi, ictihad (hüküm tesis etme) ve kurallar koyma çalışmaları yapılmıştır.
Tesis edilen hükümlerin delilleriyle birlikte bilinebilmesi ve aynı delillere yönelik eleştiri ve yeni yorumlar yapılabilmesi, farklı anlayışların ve fıkıh mezheplerinin oluşumuna yol açmıştır. Müslümanlar arasında Şeriat'ın aksine fıkıh kutsallık içermez ve farklı ve birbirini kıyasıya eleştiren mezhepler (İslam dini fıkıh mezhepleri) değişik coğrafya ve topluluklar arasında yaygınlaşır.
Fıkıh üç ana kısma ayrılır: 1. Muamelat (İşlemler) ve 2. Ukubat (Yaptırımlar / Cezalar) ve 3. İbadat (ibadetler). Giderek yaygınlaşan "İslam Hukuku" ifadesi ile de aslında Fıkıh içerisindeki Muamelat ve Ukubat alanları kastedilmektedir. Günümüzde laik eğilimlerin artması ile Fıkıh özellikle ibadetlerle ilgili bir alan görünümü oluşturmaktadır.
Giriş > Hukuk dalları

İbadat (ibadetler) alanı ayrı tutulduğunda İslam Hukuku iki ana dala ayrılır: Muamelat (İşlemler) ve Ukubat (Yaptırımlar / Cezalar).
İbadat (ibadetler) alanı Fıkıh içerisinde yer almakla birlikte hukukun ilgi alanı içerisine girmediği için ayrı bir kategori olarak değerlendirilir. Yani bu alanın hukuktan ayrılması eğilimi söz konusudur. Münakahat (nikah, aile hukuku) ise Osmanlı döneminde Mecelle ile birlikte eklenmiş ancak sınıflandırmada genel kabul görmemiştir.
Fıkıh usulü

Ana madde: Fıkıh usulü
Fıkıh usulü İslami kural ve kanunların teorik çalışmalar kısmını oluşturur. Bu kapsamda bir konu ile ilgili kaynakların neler olduğu veya olabileceği ile ilgili görüşlerin ortaya konması, değerlendirilmesi, ayet ve hadislerin konu ile ilgili açık bir hüküm ifade edip etmediğinin tartışılması, ayet ve hadislerin bağlam, kapsam, istisna, mutlakiyet vb. açılarından değerlendirilmesi, birbiri ile çelişen kaynakların uyumlulaştırılması veya hangisinin tercih edileceği gibi konularla ilgilenir.
Fıkhın 4 asli kaynağı vardır: Kur'an, Hadis, İcmâ, Kıyas. Bunların dışında fer'i denilen kaynakları vardır ki onlardan bazıları şunlardır: istihsan, istislâh, İstishâb, örf, Şeriatü men kablena, maslahat Seddi zerai. Osmanlı İmparatorluğu'nda uygulandıktan ve bu imparatorluk dağıldıktan sonra oluşan İslam dinine mensup ülkelerde uygulanmaktadır.
İslam Hukuk Usulü (Yöntemi) ana kaynaklar (Kuran ve Sünnet) dışında özetle şu şekilde kullanılır:
1. İcma: İslam âlimlerinin dinî bir meselenin hükmü üzerinde fikir birliği etmelerini ve bütün Müslümanların ortaklaşa benimsedikleri dinî hükümleri ifade eden şer‘î delil, İslam fıkhının Kur'an ve Sünnet'ten sonra üçüncü kaynağı.
2. Kıyas: Bilinenden hareketle bilinmeyene ulaşmayı ifade eden mantık, fıkıh ve dil bilimi terimi.
Uygulamada İslam dünyasında özellikle ibadetler konusunda duruma özel birçok ifade genelleştirilerek yaygınlık ve devamlılık kazanmıştır. Bu durumun Kurban ibadeti ve tesettür uygulaması gibi örnekleri bulunmaktadır. Bir başka örnek ise fıkıh tanımlarına göre açık ve tartışmasız olması gereken farz ve haram gibi kavramların içeriğinin mezheplere göre farklılıklar göstermesidir.
Tarihçe

İslam'ın ilk devirlerinde İslam dini ile ilgili bütün çalışma ve tartışmalar fıkıh disiplini altında yapılmaktaydı. Daha sonra fıkıh, Hicri 1. asırda (Miladi 7.- 8. yüzyıllar) sadece ameli yani eylemsel konulara has kılınan, İslam hukuku olarak ayrı bir ilim haline geldi. Fıkhın metodolojisi anlamına gelen Usûl-i Fıkıh müctehidin (yani dinde hüküm verebilecek şahsın) şer'î hükümleri tafsili (açıklayıcı) delillerinden çıkarmasına yarayan kurallar bütünüdür. Fıkıh usûlü açısından elimize ulaşan ilk eser hicri 2. yüzyılda Şâfiî'nin Er-Risale fil-Usul adlı eseridir.
Goldikova

Goldikova
Goldikova (15 Mart 2005 - 6 Ocak 2021), At Yarışları'nda sayısız defa şampiyon olmuş safkan yarış atı. Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere'de düzenlenen yarışlara katıldı. Colt ve gelding cinsi yarış atlarının yer aldığı 14 Group One serisi yarışın dokuzunda galip gelerek şampiyon oldu. Goldikova ayrıca arka arkaya üç defa (2008, 2009, 2010) Breeders' Cup Mile at yarışları'nı kazanan tek attı. Kariyeri boyunca jokeyi Olivier Peslier ile birçok başarı elden Goldikova 2011'de pistlerden emekli olmuştur.
Goldikova 6 Ocak 2021'de 15 yaşında ölmüştür.
2021 Bahreyn Grand Prix

| Yarış ayrıntıları |
| --- | --- | --- |
22 yarışlık 2021 Formula 1 sezonunun 1. yarışı

| Tarih | 28 Mart 2021 |  |
Resmî ad: Formula 1 Gulf Air Bahrain Grand Prix 2021
Yer: Sakhir,Bahreyn
Pist:  Bahrain International Circuit   3.363 mil / 5,412 km
Yarışılan mesafe:  57 tur,  mil / 308.238 km 
Planlanan mesafe: 57 tur, {{{Planlanan_mil}}} mil / 308.238 km
Hava: Açık
Pol
| Pilot |  Max Verstappen | Red Bull Racing-Honda |
Zamanı: 1:28.997
En hızlı tur
| Pilot |  Valtteri Bottas | Mercedes |
Zamanı:  1:32.090 (57 turluk yarışın 56. turunda)
Podyum
| Birinci |  Lewis Hamilton | Mercedes |
| İkinci |  Max Verstappen | Red Bull Racing-Honda |
| Üçüncü |  Valtteri Bottas | Mercedes |
2021 Bahreyn Grand Prix, 26-28 Mart 2021 tarihleri arasında Bahreyn Uluslararası Pisti'nde gerçekleştirilmiş olan 2021 Formula 1 sezonunun ilk yarışıdır. Yarışı, Mercedes pilotu Lewis Hamilton kazanmıştır. Yarış, Hamilton ile aynı yarış çizgisinden ilerleyen Max Verstappen'e yapılan pist limiti uyarılarının ardından tartışmaların konusu olmuştur.
Sıralama

| Poz>  | No>  | Sürücü | Takım | Turlar | Zaman/Yarış dışı | Grid | Puan |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 44 |  Lewis Hamilton | Mercedes | 56 | 1:32:03.897 | 2 | 25 |
| 2 | 33 |  Max Verstappen | Red Bull Racing-Honda | 56 | +0.745 | 1 | 18 |
| 3 | 77 |  Valtteri Bottas | MercedesMercedes]] | 56 | +37.383 | 3 | 16 |
| 4 | 4 |  Lando Norris | McLaren-Mercedes | 56 | +46.466 | 7 | 12 |
| 5 | 11 |  Sergio Pérez | Red Bull Racing-Honda | 56 | +52.047 | PL | 10 |
| 6 | 16 |  Charles Leclerc | Ferrari | 56 | +59.090 | 4 | 8 |
| 7 | 3 |  Daniel Ricciardo | McLaren-Mercedes | 56 | +1:06.004 | 6 | 6 |
| 8 | 55 |  Carlos Sainz Jr. | Ferrari | 56 | +1:07.100 | 8 | 4 |
| 9 | 22 |  Yuki Tsunoda | AlphaTauri-Honda | 56 | +1:25.692 | 13 | 2 |
| 10 | 18 |  Lance Stroll | Aston Martin-Mercedes | 56 | +1:26.713 | 10 | 1 |
| 11 | 7 |  Kimi Räikkönen | Alfa Romeo Racing-Ferrari | 56 | +1:28.864 | 14 |  |
| 12 | 99 |  Antonio Giovinazzi | Alfa Romeo Racing-Ferrari | 55 | +1 tur | 12 |  |
| 13 | 31 |  Esteban Ocon | Alpine-Renault | 55 | +1 tur | 16 |  |
| 14 | 63 |  George Russell | Williams-Mercedes | 55 | +1 tur | 15 |  |
| 15 | 5 |  Sebastian Vettel | Aston Martin-Mercedes | 55 | +1 tur | 20 |  |
| 16 | 47 |  Mick Schumacher | Haas-Ferrari | 55 | +1 tur | 18 |  |
| 17 | 10 |  Pierre Gasly | AlphaTauri-Honda | 52 | Temas hasarı | 5 |  |
| 18 | 6 |  Nicholas Latifi | Williams-Mercedes | 51 | Turbocharger | 17 |  |
| YD | 14 |  Fernando Alonso | Alpine-Renault | 32 | Frenler | 9 |  |
| YD | 9 |  Nikita Mazepin | Haas-Ferrari | 0 | Kaza | 19 |  |
En hızlı tur:  Valtteri Bottas (Mercedes) - 1:32.090 (lap 56)
Kaynak:
Yarış Sıralaması

| Poz>  | No>  | Pilot | Marka | Tur | Zaman/Problem | Grid | Puan |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 44 |  Lewis Hamilton | Mercedes | 56 | 1:32:03.897 | 2 | 25 |
| 2 | 33 |  Max Verstappen | Red Bull Racing-Honda | 56 | +0.745 | 1 | 18 |
| 3 | 77 |  Valtteri Bottas | MercedesMercedes]] | 56 | +37.383 | 3 | 16 |
| 4 | 4 |  Lando Norris | McLaren-Mercedes | 56 | +46.466 | 7 | 12 |
| 5 | 11 |  Sergio Pérez | Red Bull Racing-Honda | 56 | +52.047 | PL | 10 |
| 6 | 16 |  Charles Leclerc | Ferrari | 56 | +59.090 | 4 | 8 |
| 7 | 3 |  Daniel Ricciardo | McLaren-Mercedes | 56 | +1:06.004 | 6 | 6 |
| 8 | 55 |  Carlos Sainz Jr. | Ferrari | 56 | +1:07.100 | 8 | 4 |
| 9 | 22 |  Yuki Tsunoda | AlphaTauri-Honda | 56 | +1:25.692 | 13 | 2 |
| 10 | 18 |  Lance Stroll | Aston Martin-Mercedes | 56 | +1:26.713 | 10 | 1 |
| 11 | 7 |  Kimi Räikkönen | Alfa Romeo Racing-Ferrari | 56 | +1:28.864 | 14 |  |
| 12 | 99 |  Antonio Giovinazzi | Alfa Romeo Racing-Ferrari | 55 | +1 tur | 12 |  |
| 13 | 31 |  Esteban Ocon | Alpine-Renault | 55 | +1 tur | 16 |  |
| 14 | 63 |  George Russell | Williams-Mercedes | 55 | +1 tur | 15 |  |
| 15 | 5 |  Sebastian Vettel | Aston Martin-Mercedes | 55 | +1 tur | 20 |  |
| 16 | 47 |  Mick Schumacher | Haas-Ferrari | 55 | +1 tur | 18 |  |
| 17 | 10 |  Pierre Gasly | AlphaTauri-Honda | 52 | Şanzıman | 5 |  |
| 18 | 6 |  Nicholas Latifi | Williams-Mercedes | 51 | Turbocharger | 17 |  |
| YD | 14 |  Fernando Alonso | Alpine-Renault | 32 | Frenler | 9 |  |
| YD | 9 | Nikita Mazepin | Haas-Ferrari | 0 | Kaza | 19 |  |
En hızlı tur:  Valtteri Bottas (Mercedes) - 1:32.090 (56.tur)
Kaynak:
Yarış sonrası şampiyona sıralaması

Not: Sadece ilk beşteki takımlar tabloda yer almaktadır.
Not listesi

1 2  Nikita Mazepin is Russian, but he competed as a neutral competitor using the designation RAF (Russian Automobile Federation), as the Court of Arbitration for Sport upheld a ban on Russia competing at World Championships. The ban was implemented by the World Anti-Doping Agency in response to the state-sponsored doping program of Russian athletes.
Chimborazo

| --- | --- |
Urcorazo
Chimborazo'nun güneybatıdan görünüşü

En yüksek noktası
Yükseklik: 6310 metre
Çıkıntı: 4.122 metre (13.524 ft)
Yalıtılma: 846 kilometre (526 mi)
Koordinatlar: 1°28′09″G 78°49′03″B﻿ / ﻿1.46917°G 78.81750°B﻿ / -1.46917; -78.81750
Jeoloji
Dağ türü: Stratovolkan
Tırmanma
İlk tırmanan: 1880, Edward Whymper (J. ve L. Carrel rehberliğinde)
Chimborazo, 6310 metre yüksekliğinde sönmüş bir volkan. Ekvador'un en yüksek dağıdır. Zirvesi Yeryüzü'nün en uç noktasıdır.
Coğrafya ve jeoloji > Konum

Chimborazo, Ekvador Andları'nın batı kordillerinde, aynı adla anılan eyalette bulunur. Komşu zirvesi 5018 m yüksekliğindeki Carihuairazo'dur. Chimborazo'nun heybetli zirvesi, ~3500 ile 4000 m yükseklikteki kendisini çevreleyen plato üzerinde 2500 m yükselir. Çapı temelinde yaklaşık 20 km tutar. İdeal şartlarda zirvesi, sahil şehri Guayaquil'den görülebilir. Çevresinde bulunan en önemli şehirler Riobamba (yaklaşık 30 km güneydoğuda), Ambato (yaklaşık 30 km kuzeydoğuda) ve Guaranda'dır (dağın yaklaşık 25 km güneybatısında). Chimborazo, Andlar'ın yerli hayvanları olan vikunya, lama ve alpakaların yaşam alanlarının korunmasına hizmet eden, doğal koruma alanı "Reserva de Produccion Faunistica Chimborazo"'nun içinde yer alır.
Coğrafya ve jeoloji > Buzul

Dağın üst kısmı, yaklaşık 5100 m'den itibaren buzullarla kaplıdır. Tek tek buzul kolları aşağıya, 4600 m'ye kadar uzanırlar. Chimborazo'nun buzulları Bolivar ve Chimborazo eyaletlerinin büyük kısmının su ihtiyacını karşılar. Chimborazo'nun buzulu son zamanlarda küresel ısınma, komşu dağ Tungurahua'nın aktüel faaliyetlerini takiben küllerle örtülmesi ve El Niño fenomeni sebepleriyle (Chaffaut & Guillaume 2004, 27 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) oldukça kütle kaybına uğramıştır.
Diğer Ekvador dağlarında olduğu gibi Chimborazo buzullarının buzu da Hieleros (İspanyolcadaki buz sözcüğü Hielo 'dan türemiştir) diye tabir edilen kişilerce koparılır, Guaranda ve Riobamba'nın pazarlarında satılır.
Coğrafya ve jeoloji > Yükseklik

Chimborazo, 6.310 metre yükseklikle Ekvador'un en yüksek dağıdır ve Kuzey Amerika'daki bütün dağlardan daha yüksektir. Chimborazo, Himalayalar'ın ölçülmesinden önce dünyanın en yüksek dağı olarak geçiyordu. George Everest'in 1856 yılındaki ölçümleri, başta Everest Dağı olmak üzere pek çok Himalaya zirvesinin Chimborazo'dan belirgin bir biçimde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Hatta Andlar'da bile, aralarında en yükseği 6,959 metre ile Aconcagua olan çok sayıda daha yüksek dağ ve volkan bilinir.
Coğrafya ve jeoloji > Yeryüzü'nün merkezine mesafe

Yeryüzü'nün merkezinden (dünyanın çekirdeğinden, taşküreye doğru) ölçüldüğünde Chimborazo Dünya'nın en yüksek noktasıdır. Bunun sebebi gezegenin kusursuz bir küre olmayıp, ekvatordaki yarıçapının kutuplardaki yarıçapından büyük, geoit şekle sahip olmasıdır. Yeryüzünün merkezi baz alındığında 6.384.557 metre mesafe ile Chimborazo (1° güney enlemi), Everest Dağı'nın (29° kuzey enlemi) 6.382.414 metrelik mesafesini iki kilometreden daha fazla bir farkla geçer.
Tarihçe > Etimoloji

Chimborazo adının kökeni ile ilgili çeşitli teoriler mevcuttur. Bunlardan biri Cayapa dilindeki kadın - Schingbu - sözcüğü ile Quichua dilindeki (Quechua'nın lehçesi) buz/kar - Razo -kelimelerinin kombinasyonundan oluşur ve Buz-kadın olarak ortaya çıkar. Bir diğeri ise Jívaro dilindeki Chimbo taht/tanrı tahtı sözcüğünün kombinasyonundan Buzlu Tanrı Tahtı olarak sonuç verir. Çevresinde yaşayan yerli halk tarafından dağ Urcorazo olarak da adlandırılır. Quichua sözcüğü Urcu-dağ anlamında olup, kısaca Buzdan Dağ olarak anlaşılır. Yerel mistisizmde Taita Chimborazo (quichua Taita: baba), yani Baba Chimborazo olarak geçerken, Ana Tungurahua 'nın kocasıdır.
Tarihçe > İlk tırmanış

Dağa ilk tırmanış denemesine Alexander von Humboldt, Aimé Bonpland ve Carlos Montúfar ile 23 Temmuz 1802'de girişir. Yaklaşık olarak 5.600 metre yüksekliğe ulaşırlar (o zamanki tahminleri 5.900 metre olduğu şeklindedir). Humboldt'un tırmanış tasvirine, yükseklik hastalığının semptomlarının ilk kesin betimlemelerini borçluyuz. Humboldt, dağda günler geçirir, krokisini çizer ve arka planda dağın olduğu bir şekilde kendisini resmettirir. Aralık 1831'de Fransız doğa araştırmacısı Jean Baptiste Boussingault'ın da denemesi boşa çıkar. Zirveye ilk olarak ulaşan 4 Ocak 1880'de Edward Whymper, Jean Antoine Carrel ve Louis Carrel'den oluşan bir İngiliz-İtalyan halat takımıdır. Güneybatı kanadında, 5000 metrede buzulların altında bulunan korunma kulübesine, ilk tırmanışçının onuruna "Edward-Whymper-Kulübesi" adı verilmiştir. Birçok eleştirmen başarılı ilk tırmanıştan şüphe duyduğu için Whymper, aynı yıl yeni bir rota üzerinden (batıda Pogyos'dan) iki Ekvadorlu David Beltrán ve Francisco Campaña ile beraber dağa tekrar tırmanır.
Vikunya.
Zirvede güneş doğarken batıda muazzam oluşmuş gölgeye bakış.
Alexander von Humboldt ve Aimé Bonpland Chimborazo'nun eteğinde
Burana Kulesi

| --- | --- |
Kırgızca: Бурана мунарасы

Konum: Balasagun, Kırgızistan
Bölge: Çuy Bölgesi
Koordinatlar: 42°44′49″K 75°14′55″D﻿ / ﻿42.74694°K 75.24861°D﻿ / 42.74694; 75.24861
Tür: Minare
Uzunluk: 25 m (82 ft)
Tarihçe
Kurucu: Karahanlılar
Malzeme: Tuğla
Kuruluş: 9. yüzyıl
Mimari
Mimari biçim: Minare
Burana Kulesi
Burana Kulesi, Kırgızistan'ın Tokmok şehri yakınlarındaki Karahanlı'ların başşehri olan Balasagun'daki bir kule. İpek yolu üzerinde bulunan Burana kulesi, Karahanlılar döneminde hem minare hem de gözetleme kulesi işlevlerini görmüştür.
9. yüzyıl sonlarında inşa edildiğinde yüksekliği 45 metre olan kule, 15. yüzyıldaki depremde 25 metreye düşmüştür.
Burana Kulesi içindeki merdiven
Burana Kulesi
Burana Kulesi
Konuyla ilgili yayınlar

Buyar, Cengiz (2017). "İlk Türk-İslam Şehirlerinden Biri Olarak Balasagun". Türk Tarihine Dair Yazılar, Prof. Dr. Üçler Bulduk’a Armağan. Ankara. ss. 547-566. 23 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2020.
Tıp tarihi

Tıp tarihi, toplumların antik çağlardan günümüze, insan ve hayvan sağlığı ile ilgili olayları değerlendirirken neden-sonuç ilişkilerini görebilme, geçmişle bugünü değerlendirirken geleceği de öngörebilme becerisi kazanılmasını amaçlayan bir bilim dalıdır. Erken dönem tıbbi gelenekler içerisinde Antik Mısır ve Babil'den de bilgiler içermekte ve antik Yunanların teşhis, prognoz ve ileri düzey tıp etiği hakkında açıklamalara da yer verilmektedir.
Doktorlar tarafından hâlâ kabul gören Hipokrat Yemini, milattan önce 5. yüzyılda Yunanistan'da yazılmıştır. Orta Çağ'da, Antik Çağlardan kalan cerrahi uygulamalar geliştirilmiş ve Rogerius Frugardi'nin (1140-1195) Cerrahi Pratikler kitabında sistematik şekilde düzenlenmiştir. Üniversitelerde sistematik cerrahi uygulamaların yapılması 1220'li yıllarda İtalya'da başladı. Rönesans döneminde anatomi öğrenimi gelişmiş ve mikroskop keşfedilmiştir. Hastalık yapıcı mikrop teorisi, 19. yüzyılda salgın hastalıkların tedavisine olanak sağlamıştır. Askeri doktorlar travma tedavisi ve cerrahisi üzerine uzmanlaşmıştır.
19. yüzyılda şehirlerin hızla gelişmesiyle hijyen sorunları önlenemez hale gelmiş, bu sebepten ötürü sosyal sağlık önlemleri alınmıştır. İleri düzey araştırma merkezleri 20. yüzyılın başlarında açılmış, genellikle büyük hastaneler ile ilişkilendirilmiştir. 20. yüzyılın ortalarında antibiyotik gibi yeni tedavi yöntemlerinin bulunması, 20. yüzyılın en önemli gelişmeleri arasına girmiştir. Bu yükseliş, kimya, genetik ve laboratuvar teknolojisinde gelişmelere yol açmış (x-ray gibi) ve modern tıbba ışık tutmuştur.
Tıp, ağırlıklı olarak 20. yüzyılda profesyonelleşmiş, kadınlara tıp alanında hemşirelik (1870'ler) ve Bilim insanlığı (1970'lerden sonra) gibi yeni kariyer yolları açılmıştır. 21. yüzyıl ise; birçok bilim dalında ileri düzey araştırmaların yapılması ile ön plana çıkmıştır.
Tarih öncesi dönemde tıp

Tıp bilimi ile batıl inançlar arasında yüzyıllardır süren bir savaş vardır. Bitkilerin tıbbi amaçla tam olarak ilk defa ne zaman kullanıldıklarına dair kanıt olmamasına karşın, şaman ve benzeri kastlara mensup kişilerin bitkileri koruyucu ve tedavi edici ilaçlar olarak kullandıkları bilinmektedir. Bilinen İlk diş hekimliği uygulaması Belucistan'da M.Ö 7000 sıralarında, başı çakmak taşından yapılan matkaplar ve kirişler ile yapılmıştır. Bilinen ilk trepanasyon operasyonu M.Ö 5000 sıralarında Ensisheim (Fransa)'da yapılmıştır. Bilinen ilk cerrahi uygulama olan ampütasyon M.Ö 4900 sıralarında Buthiers-Bulancour (Fransa)da uygulanmıştır.
Konuyla ilgili yayınlar

Bynum WF, Bynum H. Dictionary of Medical Biography, Greenwood Press, Westport-Conneticut-London, 2007
Bynum WF, Porter, R. Companion Encyclopedia of the History of Medicine, Routledge, London, 1993
Lawrence IC, Neve M, Nutton V, Porter R, Wear A. The Western Medical Tradition (800-1800). Cambridge University Press, Cambridge, 1995
Lock S, Last JM, Dunea G. The Oxford Illustrated Companion to Medicine. Oxford University Press, Oxford, 2001
Pickstone J. Ways of Knowing: A New History of Science, Technology and Medicine, Manchester University Press, Manchester, 2000
Nutton V. Ancient Medicine. Routledge, London, 2004
Siraisi NG. Medieval and Early Renaissance Medicine, Chicago University Press, Chicago, 1990
Maulitz R. MNorbid Appearances: The Anatomy of Pathology in the Early 19. Century. Cambridge University Press, Cambridge, 1987
Cooter R, Pickstone J. Medicine in the 20.Century. Harwood Academic Publishers, Amsterdam, 2000
Tuncay Şanlı

Tuncay Şanlı (d. 16 Ocak 1982, Sakarya), Türk eski millî futbolcu ve teknik direktördür.
Kulüp kariyeri > Sakaryaspor

Futbol hayatına Sakarya'daki Sakaryatekspor kulübünde başlayıp Sakaryaspor'a transfer olmuştur. Orta saha veya forvet mevkiinde başlamıştır.