Nefret
Psikanalitik görüşler

Sigmund Freud, nefretin kendini koruma sorunuyla bağlantılı olduğunu vurgulayarak, mutsuzluğunun kaynağını yok etmek isteyen bir ego durumu olarak tanımladı. Donald Winnicott, dışarıdaki bir nesneyi kabul ederek nefrete dahil olan gelişimsel adımı vurguladı: "Büyülü yıkımla karşılaştırıldığında, saldırgan fikirler ve davranışlar olumlu bir değer alır ve nefret, medeniyetin bir işareti haline gelir".
Onun ardından, nesne ilişkileri teorisi, analitik ortamda nefreti tanımanın önemini vurguladı: Analist, kendi nefretini (sıkı zaman sınırlarında ve ücretlendirilen ücrette ortaya çıktığı gibi) kabul eder ve bu da hastanın analist için daha önceden gizlenmiş nefretini kabul etmesini ve içermesini mümkün kılabilir.
Adam Phillips o kadar ileri gitti ki, bir ilişkide nefret edilmeden gerçek nezaketin imkansız olduğunu ve böylece kişiler arası hayal kırıklıklarının ve bunlarla ilişkili düşmanlıkların duygusal olmayan bir kabulü, gerçek dostluk hissinin ortaya çıkmasına izin verebileceğini söyledi.
Neo-Freudyen psikanalist, Erich Fromm tepkisel (akla uygun) ve karakter temelli (akıldışı) nefret olarak iki tür nefret arasında ayrım yapar:
"Tepkisel nefret: Her zaman derin bir incinmenin ya da kişinin kendi çabalarıyla değiştiremeyeceği için güçsüz bir şekilde yüzleştiği acı verici bir durumun sonucudur. Ona göre: "Tepkisel nefretten kastım, hayatıma, güvenliğime, ideallerime ya da sevdiğim veya özdeşleştiğim başka bir kişiye yönelik bir saldırı nedeniyle ortaya çıkan nefret tepkisidir. Tepkisel nefret her zaman bir kişinin hayata, diğer insanlara ve ideallere karşı olumlu bir tutuma sahip olduğunu varsayar. Yaşamı güçlü bir şekilde onaylayan biri, yaşamı tehdit edildiğinde buna uygun bir tepki verecektir." Kısaca Fromm'a göre tepkisel olarak ifade edilebilen nefret bu yönden akla uygun nefrettir. Bireyler ya kendilerinin ya da başkalarının fikirsel özgürlüğü için mücadele ederler. Bu tepki Fromm için hayata karşı duyulan saygıyı içermektedir. (Çeşitli dinlerde de işlenen "kötülüğe karşı nefret" temasının kaynağını oluşturan durum buradan gelir.[kaynak belirtilmeli])
Karakter temelli nefret: Fromm bu nefreti akıldışı nefret olarak değerlendirmektedir. Tepkisel nefretle aynı şekilde tetiklenmesine rağmen, nefret eden kişinin temelde farklı bir kişilik yapısına sahip olduğunu Fromm varsaymaktadır. - Bu durumda nefret esasında var olan duruma tepkiden çok kişinin bir karakter özelliği halini almıştır, nefret tepkisi ise yalnızca içsel nefretin bir ifadesidir. "Tepkisel nefret" ile arasındaki temel fark, nefret etmeye yönelik genel bir isteklilik, nefret patlamalarında çıkışını bulan tanınabilir bir düşmanlıktır. "Ancak nefret ilgili kişinin bir özelliği haline gelir, böylece o artık düşmanca davranır... Tepkisel nefret durumunda, nefreti yaratan durumdur; karaktere dayalı nefret durumunda ise, aktif olmayan bir düşmanlık durum tarafından gerçekleştirilir. Böyle bir kişi nefret ettiğinde, tepkisel nefret durumunda olmayan özel bir tür tatmin ve zevk gösterir. Fromm'un bir saldırganlığa hazırlık için en önemli araçlardan biri olarak nitelendirdiği durum, toplumda karaktere bağlı nefreti harekete geçirmektir." Diğer deyimle Fromm'a göre totaliter rejimlerdeki liderlerin ve siyasilerin, aktive etmeye çalıştığı kitlelerinde bunu oluşturup harekete geçirmeye çalıştığı görülebilir. İnsanın kendi öz becerilerinin gelişmesinin önünde bir engel teşkil etmektedir. Kendi öz denetimini yapmayan bireylerin ise
yıkıcı karakterleri öne çıkmaya başlamıştır.
Fromm ve onun hümanist ahlak anlayışına göre esas mücadele edilmesi gereken nefret, tepkisel yani akla uygun nefret değildir; akla uygun olmayan yani karakter temelli nefrettir. Bununla birlikte Ateist ama hümanist etik kökenli bir anlayışa da sahip Fromm'a göre sevgideki yaratma ve nefretteki yok etme, tahrip etme arzusu farklı güdüler değildir, bu iki istekten birinin tatmin edilmemesi diğerini tetikler. Yani Fromm'a göre insanın kendi yaratma/yaratıcılık arzusunu bu yöndeki ideallerini tatmin etmezseniz; bu durumda kişinin yıkım, yok etme, karşıt düzeni ortadan kaldırma arzusunu tetiklemiş ve onu bu yöne sevk etmiş olursunuz. Öyleyse nefret karşısında, sevgideki yaratma arzusu tatmini bireyi mutlu edeceğine göre bu arzu beslenmelidir, pekiştirilmelidir.