stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Amerika yerlileri
Kültür bölgeleri > Amazon > Kuzeybatı Amazon

This region includes Amazonas in Brezilya; the Amazonas ve Putumayo Departments in Kolombiya; Cotopaxi, Los Rios, Morona-Santiago, Napo, and Pastaza Provinces and the Oriente Region in Ekvador; and the Loreto Region in Peru.
Arabelalar, Loreto Region, Peru
Arapasolar (Arapaco), Amazonas, Brezilya
Baniwa
Barbudolar, Loreto Region, Peru
Bora, Loreto Region, Peru
Candoshi-Shapra (Chapras), Loreto Region, Peru
Carútana (Arara), Amazonas, Brezilya
Chayahuita (Chaywita) Loreto Region, Peru
Cocama, Loreto Region, Peru
Cofán (Cofan), Putumayo Department, Kolombiya and Ecuador
Cubeo (Kobeua), Amazonas, Brezilya and Kolombiya
Dâw, Rio Negro, Brezilya
Flecheiro
Huaorani (Waorani, Waodani, Waos), Ekvador
Hupda (Hup), Brezilya, Kolombiya
Jibito, Loreto Region, Peru
Jivaroan peoples, Ekvador ve Peru
Achuar, Morona-Santiago Province ve Oriente Region, Ekvador ve Loreto Region, Peru
Aguaruna (Aguarana), Ecuador, Peru
Huambisa, Peru
Shuar, Morona-Santiago Province ve Oriente Region, Ekvador ve Loreto Region, Peru
Kachá (Shimaco, Urarina), Loreto Region, Peru
Kamsá (Sebondoy), Putumayo Department, Kolombiya
Kanamarí, Amazonas, Brezilya
Kichua (Quichua)
Cañari Kichua (Canari)
Canelo Kichua (Canelos-Quichua), Pataza Province, Ekvador
Chimborazo Kichua
Cholos cuencanos
Napo Runa (Napo Kichua, Quijos-Quichua, Napo-Quichua), Ekvador ve Peru
Saraguro
Sarayacu Kichua, Pastaza Province, Ekvador
Korubu, Amazonas, Brezilya
Kugapakori-Nahua
Macaguaje (Majaguaje), Río Caquetá, Kolombiya
Machiguenga, Peru
Marubo
Matsés (Mayoruna, Maxuruna), Brezilya ve Peru
Mayoruna (Maxuruna)
Miriti, Amazonas Department, Kolombiya
Murato, Loreto Region, Peru
Mura, Amazonas, Brezilya
Pirahã (Mura-pirarrã), Amazonas, Brezilya
Nukaklar (Nukak-Makú), doğu Kolombiya
Ocaina, Loreto Region, Peru
Omagua (Cambeba, Kambeba, Umana), Amazonas, Brezilya
Orejón (Orejon), Napo Province, Ekvador
Panoan, western Brezilya, Bolivya, Peru
Sharpas
Sionalar (Sioni), Amazonas Department, Kolombiya
Siriano, Brezilya, Kolombiya
Siusi, Amazonas, Brezilya
Tarianolar (Tariana), Amazonas, Brezilya
Tsohom Djapá
Tukano (Tucano), Brezilya, Kolombiya
Barasana (Pareroa, Taiwano), Amazonas, Brezilya ve Vaupés, Kolombiya
Eastern Tukanoan (Tucanoan)
Makuna (Buhagana, Macuna), Amazonas, Brezilya ve Vaupés, Kolombiya
Waikino (Vaikino), Amazonas, Brezilya
Waimiri-Atroari (Kinja, Uaimiri-Atroari), Amazonas ve Roraima, Brezilya
Wanano (Unana, Vanana), Amazonas, Brezilya
Witoto
Murui Witoto, Loreto Region, Peru
Yagua (Yahua), Loreta Region, Peru
Yaminahua (Jaminawa, Yamanawa, Yaminawá), Pando Department, Bolivya
Yora
Záparo (Zaparo), Pastaza Province, Ekvador
Zuruahã (Suruahá, Suruwaha), Amazonas, Brezilya
Kültür bölgeleri > Amazon > Doğu Amazon

This region includes Amazonas, Maranhão, and parts of Pará States in Brezilya.
Amanayé (Ararandeura), Brezilya
Araweté (Araueté, Bïde), Pará, Brezilya
Awá (Guajá), Brezilya
Chuncho, Peru
Ge
Guajajára (Guajajara), Maranhão, Brezilya
Guarani, Paraguay
Ka'apor, Maranhão, Brezilya
Kuruaya, Pará, Brezilya
Marajoara, Precolumbian culture, Pará, Brezilya
Panará, Mato Grosso and Pará, Brezilya
Parakanã (Paracana)
Suruí do Pará, Pará, Brezilya
Tembé (Tembe)
Turiwára (Turiwara)
Wayampi
Zo'é people, Pará, Brezilya
Kültür bölgeleri > Amazon > Güney Amazon

This region includes southern Brezilya (Mato Grosso, Mato Grosso do Sul, parts of Pará, and Rondônia) and Eastern Bolivya (Beni Department).
Apiacá (Apiaká), Mato Grosso and Pará, Brezilya
Assuriní do Toncantins (Tocantin)
Aweti (Aueto), Mato Grosso, Brezilya
Bakairí (Bakairi)
Chácobo (Chacobo), northwest Beni Department, Bolivya
Chiquitano (Chiquito, Tarapecosi), Brezilya and Santa Cruz, Bolivya
Cinta Larga, Mato Grosso, Brezilya
Enawene Nawe, Mato Grosso, Brezilya
Gavião of Rondônia
Guarayu (Guarayo), Bolivya
Ikpeng (Xicao), Mato Grosso, Brezilya
Itene, Beni Department, Bolivya
Irántxe (Iranche)
Juma (Kagwahiva), Rondônia, Brezilya
Jurúna (Yaruna, Juruna, Yudjá), Mato Grosso, Brezilya
Kaiabi (Caiabi, Cajabi, Kajabi, Kayabi), Mato Grosso, Brezilya
Kalapálo (Kalapalo), Mato Grosso, Brezilya
Kamayurá (Camayura), Mato Grosso, Brezilya
Kanoê (Kapixaná), Rondônia, Brezilya
Karipuná (Caripuna)
Karitiâna (Caritiana), Brezilya
Kayapo, Mato Grosso, Brezilya
Kuikuro, Mato Grosso, Brezilya
Matipu, Mato Grosso, Brezilya
Mehináku (Mehinacu, Mehinako), Mato Grosso, Brezilya
Moxo (Mojo), Bolivya
Nahukuá (Nahuqua), Mato Grosso, Brezilya
Nambikuára (Nambicuara, Nambikwara), Mato Grosso, Brezilya
Pacahuara (Pacaguara, Pacawara), northwest Beni Deparmtent, Bolivya
Pacajá (Pacaja)
Panará, Mato Grosso and Pará, Brezilya
Parecís (Paressi)
Rikbaktsa (Erikbaksa), Mato Grosso, Brezilya
Rio Pardo people, Mato Grosso, Brezilya
Sateré-Mawé (Maue), Brezilya
Suyá (Kisedje), Mato Grosso, Brezilya
Tacana (Takana), Beni and Madre de Dios Rivers, Bolivya
Tapajó (Tapajo)
Tapirapé (Tapirape)
Tenharim
Terena, Mato Gross and Mato Grosso do Sul, Brezilya
Trumai, Mato Grosso, Brezilya
Tsimané (Chimané, Mosetén, Pano), Beni Department, Bolivya
Uru-Eu-Wau-Wau, Rondônia, Brezilya
Wari' (Pacanawa, Waricaca'), Rondônia, Brezilya
Wauja (Waurá, Waura), Mato Grosso, Brezilya
Wuy jugu (Mundurucu, Munduruku)
Yawalapiti (Iaualapiti), Mato Grosso, Brezilya
Kültür bölgeleri > Amazon > Güneybatı Amazon

This region includes the Cuzco, Huánuco Junín, Loreto, Madre de Dios, and Ucayali Regions of eastern Peru, parts of Acre, Amazonas, and Rondônia, Brezilya, and parts of the La Paz ve Beni Departments of Bolivya.
Aguano (Santacrucino, Uguano), Peru
Aikanã, Rondônia, Brezilya
Akuntsu, Rondônia, Brezilya
Amahuaca, Brezilya, Peru
Asháninka (Campa, Chuncha), Acre, Brezilya and Junín, Pasco, Huánuco, and Ucayali, Peru
Banawá (Jafí, Kitiya), Amazonas, Brezilya
Cashibo (Carapache), Huánuco Region, Peru
Conibo (Shipibo-Conibo), Peru and Amazonas, Brezilya
Ese Ejja (Chama), Beni Department, Bolivya
Harakmbut, Madre de Dios, Peru
Amarakaeri, Madre de Dios Region, Peru
Kareneri, Madre de Dios Region, Peru
Huachipaeri, Madre de Dios Region, Peru
Arasairi, Madre de Dios Region, Peru
Manuquiari, Madre de Dios Region, Peru
Puikiri (Puncuri), Madre de Dios Region, Peru
Sapiteri, Madre de Dios Region, Peru
Toyeri, Madre de Dios Region, Peru
Hi-Merimã, Himarimã, Amazonas, Brezilya
Jamamadi, Acre and Amazonas, Brezilya
Kaxinawá (Cashinahua, Huni Kuin), Peru and Acre, Brezilya
Kulina (Culina), Peru
Kwaza (Coaiá, Koaiá), Rondônia, Brezilya
Latundê, Rondônia, Brezilya
Machinere, Bolivya and Peru
Mashco-Piro, Peru
Matís (Matis), Brezilya
Matsés (Mayoruna, Maxuruna), Brezilya, Peru
Parintintin (Kagwahiva’nga), Brezilya
Shipibo, Loreto Region, Peru
Ticuna (Tucuna), Brezilya, Colombia, Peru
Toromono (Toromona), La Paz Department, Bolivya
Yanesha' (Amuesha), Cusco Region, Peru
Yawanawa (Jaminawá, Marinawá, Xixinawá), Acre, Brezilya; Madre de Dios, Peru; and Bolivya
Yine (Contaquiro, Simiranch, Simirinche), Cuzco Region, Peru
Yuqui (Bia, Yuki), Cochabamba DepartmentBolivya
Yuracaré (Yura), Beni and Cochabamba Departments, Bolivya
Kültür bölgeleri > Gran Chaco

Ana madde: Gran Chaco
Abipón, Arjantin, historic group
Angaite (Angate), northwestern Paraguay
Ayoreo (Ayoré, Moro, Morotoco, Pyeta, Yovia, Zamuco), Bolivya and Paraguay
Chamacoco (Zamuko), Paraguay
Chané, Arjantin and Bolivya
Chiquitano (Chiquito, Tarapecosi), eastern Bolivya
Chorote (Choroti, Iyo'wujwa, Iyojwa'ja Chorote, Manjuy), Arjantin, Bolivya, and Paraguay
Guana (Kaskihá), Paraguay
Guaraní, Arjantin, Bolivya, Brezilya, and Paraguay
Bolivyan Guarani
Chiriguano, Bolivya
Guarayo (East Bolivyan Guarani)
Chiripá (Tsiripá, Ava), Bolivya
Pai Tavytera (Pai, Montese, Ava), Bolivya
Tapieté (Guaraní Ñandéva, Yanaigua), eastern Bolivya
Yuqui (Bia), Bolivya
Guaycuru peoples, Arjantin, Bolivya, Brezilya, and Paraguay
Mbayá (Caduveo), historic
Kadiweu, Brezilya
Mocoví (Mocobí), Arjantin
Pilagá (Pilage Toba)
Toba (Qom, Frentones), Arjantin, Bolivya, and Paraguay
Kaiwá, Arjantin and Brezilya
Lengua people (Enxet), Paraguay
North Lengua (Eenthlit, Enlhet, Maskoy), Paraguay
South Lengua, Paraguay
Lulé (Pelé, Tonocoté), Arjantin
Maká (Towolhi), Paraguay
Nivaclé (Ashlushlay, Chulupí, Chulupe, Guentusé), Arjantin and Paraguay
Sanapaná (Quiativis), Paraguay
Vilela, Arjantin
Wichí (Mataco), Arjantin and Tarija Department, Bolivya
Kültür bölgeleri > Güney Cone

Ana madde: Southern Cone
Aché, southeastern Paraguay
Alacaluf (Kaweshkar, Halakwulup), Chile
Chaná (extinct), formerly Uruguay
Chandule (Chandri)
Charrúa, southern Brezilya and Uruguay
Chono (Precolumbian culture), formerly Chiloé Archipelago, Chile
Comechingon (Henia-Camiare), Arjantin
Haush (Manek'enk, Mánekenk, Aush), Tierra del Fuego
Het (Querandí) (extinct ), formerly Argentinian Pampas
Chechehet
Didiuhet
Taluhet
Huarpe (Warpes) (extinct ), Strait of Magellan, Chile
Allentiac (Alyentiyak)
Millcayac (Milykayak)
Oico
Mapuche (Araucanian), southwestern Arjantin and Chile
Huilliche (Huillice, Hulliche), Chile
Lafquenche
Mapuche, southwestern Arjantin and Chile
Pehuenche, south central Chile and Arjantin
Picunche, formerly Chile
Promaucae, formerly Chile
Mbeguá (extinct), formerly Paraná River, Arjantin
Minuane (extinct), formerly Uruguay
Puelche (Guenaken, Pampa) (extinct), Argentinian and Chilean Andes
Tehuelche, Patagonia
Künün-a-Güna (Gennakenk, Gennaken)
Küwach-a-Güna
Mecharnúekenk
Aónikenk (Zuidelijke Tehuelche)
Teushen (Tehues, extinct), Tierra del Fuego
Selk'nam (Ona), Tierra del Fuego
Yaghan (Yamana), Tierra del Fuego
Yaro (Jaro)
Ennur Totre

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Doğum tarihi:  29 Ekim  1996 (28 yaşında)
Doğum yeri:  Kalkandelen, Makedonya
Boyu:  1,82 m (5 ft 11+1⁄2 in)
Mevkii:  Orta saha
Numarası:  20
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2014-2015 |  KF Shkëndija |  161 |  (11) |
| 2021-2022 |  KF Tirana |  34 |  (5) |
| 2022-2024 |  FK Vorskla Poltova |  3 |  (0) |
| 2023-2024 |  KF Shkëndija (kiralık) |  45 |  (5) |
| 2024- |  Sakaryaspor |  12 |  (0) |
| Toplam |   |  255 |  (21) |
Millî takım kariyeri
| 2020- |   Kuzey Makedonya |  2 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 8 Şubat 2025 (2025-02-08) 
Ennur Totre (d.29 Ekim 1996), Makedon futbolcudur. Sakaryaspor'da forma giymektedir.
Kuzey Makedonya millî takımında iki kez forma giymiştir. 13 Eylül 2024'te bedelsiz olarak Sakaryaspor'a transfer oldu.
Otobüs

Aynı adlı film için Otobüs (film) sayfasına bakınız.
Arriva şirketine ait Alexander-Dennis Enviro 400 iki katlı bir otobüs.
İstanbul'da kullanılan metrobüsler(Mercedes-Benz O530 GL CapaCity
Benz-Omnibus, 1896
Otobüs, kara yolu taşıma yönetmeliğine göre[kaynak belirtilmeli] sürücü dahil 17 kişiden fazla yolcu kapasitesi olan motorlu kara taşıtıdır. Ortalama araba veya furgonlardan önemli ölçüde daha fazla yolcu taşımak üzere tasarlanmıştır. Otobüslerin kapasitesi 300 yolcuya kadar çıkabilir, ortalama bir otobüs genellikle 30 ile 100 arasında yolcu taşır. Türkiye Cumhuriyeti hukuk kurallarına göre bu aracı kullanacak sürücülerin E sınıfı ehliyete, SRC belgesine sahip olması ve en az 26 yaşından gün alması gereklidir.
En yaygın tip, daha büyük yükler taşıyan çift katlı otobüs, körüklü otobüs, daha küçük yükler taşıyan midibüsler ve minibüsler, tek katlı otobüs'tür. Şehirlerarası otobüs daha uzun mesafeli hizmetler için kullanılır.
Şehir içi toplu taşıma otobüsleri ve şehirler arası otobüsler gibi birçok otobüs türü ücretlidir. İlkokul veya ortaokul otobüsleri, orta öğretim sonrası eğitim kampüsü ve servis otobüsleri gibi diğer türler ücretsizdir. Birçok yargı bölgesinde, otobüs şoförleri, normal bir sürücü belgesinin ötesinde özel bir büyük araç ruhsatı gerektirir.
Otobüsler, toplu taşıma otobüs servisi, şehirlerarası otobüs servisi, öğrenci taşımacılığı, özel kiralama veya turizm için kullanılabilir. Promosyon otobüsleri otobüs reklamı ve siyasi kampanyalar için kullanılabilir ve diğerleri, tur araçları da dahil olmak üzere çok çeşitli amaçlar için özel olarak işletilir.
1820'lerden itibaren atlı otobüsler, ardından 1830'larda buharlı otobüsler ve 1882'de elektrikli troleybüsler kullanıldı. İlk içten yanmalı motorlu otobüsler veya motorlu otobüsler 1895'te kullanıldı. Son zamanlarda, hibrit elektrikli otobüsler, yakıt hücreli otobüsler ve elektrikli otobüslerin yanı sıra sıkıştırılmış doğalgaz veya biyodizel ile çalışan otobüslere ilgi artıyor. 2010'lardan itibaren, otobüs üretimi giderek küreselleşiyor ve yeni tasarımlar tüm dünyada ortaya çıkıyor.
Elektrikli otobüs

Elektrikli otobüs şehir içinde fosil yakıtlı otobüsten hem daha sağlıklı hem daha ucuz olduğundan, fosil yakıtlı otobüs kullanımının azalması bekleniyor.
Yapılandırma

Otobüsler başlangıçta önde bir motor ve arkada bir giriş ile yapılandırıldı. Tek kişilik operasyona geçişle birlikte, birçok üretici, önde tek kapılı veya birden fazla kapılı motorlu tasarımlara geçti. Alçak tabanlı tasarıma geçiş, ortadan motorlu tasarımı neredeyse tamamen ortadan kaldırdı, ancak bazı otobüslerde hala ortadan monte motorlar var. Önden motorlu otobüsler, Amerikan okul otobüsleri, bazı minibüsler ve daha az gelişmiş ülkelerdeki otobüsler olabilir. Çoğu otobüsün iki dingili vardır, körüklü otobüslerin üç dingili vardır.
Kılavuzlu otobüsler, belirlenmiş kılavuz yollarda hareket etmelerini sağlamak için teknoloji ile donatılmıştır. Otobüs durağında kontrollü hizalamaya ve geleneksel yollara veya otobüs şeridine göre kılavuzlu şeritlerin daha az yer kaplamasına izin verir. Rehberlik mekanik, optik veya elektromanyetik olabilir.
Diğer otobüs türleri

Körüklü otobüs
Çift körüklü
Kombine otobüs
Kesit minibüs şasisi
Alt köprülü çift katlı otobüs
Yüksek tabanlı otobüs
Alçak tabanlı otobüs
Çok akslı otobüs
Üstü açık otobüs
Sert otobüs
Süperbüs
Tek katlı otobüs
Kar otobüsü
Römork otobüsü
Havaalanı otobüsü
Zırhlı otobüs
Kampanya otobüsü
Mobil otobüs
Belediye otobüsü
Şehirlerarası otobüs
Parti
Polis
Metrobüs
Otonom Raylı Hızlı Transit
Bombardier Kılavuzlu Işık Geçişi
Okul otobüsü
Yolcu otobüsü
Şehir otobüsü
Eğitim otobüsü
Tur otobüsü hizmeti
Turist otobüsü
Çevrimiçi elektrikli araç
Kapasitör elektrikli araç
Pil elektrikli otobüs
Yakıt hücresi
Jirobüs
Güneş enerjili otobüs
Yürüyen otobüs
Transit Yükseltilmiş Otobüs
Resimler

Londra'da kullanılan çift katlı otobüs
Körüklü bir otobüs
Suriye'de kullanılan otobüslerden biri
Samsun'da seyyar tuvalet otobüsü
Mercedes-Benz marka eski model bir otobüs
Amédée Bollée L'Obéissante (1875)
Dünyanın ilk troleybüsü, Berlin 1882
LGOG B
İstanbul'da kullanılan İETT otobüsleri (Otokar Kent 290LF)
Elektrikli otobüs endüktif şarj istasyonunda (Solaris Urbino 12 Electric)
İki KMB Alexander Dennis Enviro 500 otobüsü
II. Katerina

| II>  Katerina |
| --- | --- |

Rusya imparatoriçesi
Hüküm süresi: 9 Temmuz 1762 – 17 Kasım 1796
Taç giymesi: 12 Eylül 1762
Önce gelen: III. Petro
Sonra gelen: I. Pavel

Doğum: 2 Mayıs 1729(1729-05-02) Stettin, Pomeranya, Prusya Krallığı, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu
Ölüm: 17 Kasım 1796 (67 yaşında) Sankt-Peterburg, Rus İmparatorluğu
Eş(ler)i: III. Petro
Hanedan:  Holstein-Gottorp-Romanov (evlilik yolu ile)  Askanya Hanedanı (doğum) 
Babası: Christian Augustus
Annesi: Johanna Elisabeth
Dini: Rus Ortodoks
İmza: 
Çariçe II. Katerina veya Büyük Katerina (Rusça: Екатерина II Великая, romanize: Yekaterina II Velikaya) (2 Mayıs 1729 - 17 Kasım 1796), 34 yıl boyunca Rus İmparatorluğu'nu yönetmiş ve 18. yüzyıl Rusyası'na damgasını vuran Rusya imparatoriçesiydi. Kırım Hanlığı'nı Rusya topraklarına katmasıyla tanınır.
Yaşamının ilk yılları

II. Katerina 2 Mayıs 1729 tarihinde Prusya'nın Stettin kentinde (şimdi Polonya'ya ait) doğdu. Doğduğu zamanki adı Sophie Augusta Frederike idi. Babası Prusya'ya bağlı Anhalt-Zerbst bölgesinin prensiydi ve Prusya ordusunda bir generaldi. Bu soylu ailenin diğer üyeleri olan Sophie'nin kuzenleri III. Gustav ve XIII. Karl sonradan İsveç kralı olarak görev yaptılar.
Sophie 1744 yılında Holstein-Gottorp dükü Petro'yla evlendi. Sophie'nin kocası Petro, Çar Büyük Petro'nun torunuydu ve Petro'nun teyzesi Çariçe I. Elizaveta Petro'yu Rus tahtına veliaht olarak seçmişti. Sophie evlendikten sonra Ortodoks dinine geçti ve Katerina Aleksievna adını aldı. I. Elizaveta'nın zorlamasıyla gerçekleşen bu evlilikte hiçbir zaman mutlu olmadı. Katerina'nın ve kocası Petro'nun başkalarıyla çok sayıda aşklar yaşadıkları bilinmektedir. Katerina'nın kocası Petro, teyzesi I. Elizaveta'nın ölümü üzerine 5 Ocak 1762 tarihinde III. Petro adıyla Rus tahtına çıktı. Ancak III. Petro'nun çarlığı fazla uzun sürmedi. 28 Haziran 1762 tarihinde muhafız alayı çara karşı ayaklanarak III. Petro'yu tahttan indirdi ve Katerina, Rusya çariçesi olarak ilan edildi.
Zamanında Rusya'nın genişleme siyaseti

Nikita İvanoviç Panin'i hariciye nazırı olarak atadı. Çariçeliği döneminde Rusya batısı ve güneyindeki 518.000 km²lik bir alanı topraklarına katmayı başardı. Bu genişleme Lehistan ve Osmanlı İmparatorluğu'ndan alınan topraklar sayesinde oldu. Novorusya, Kırım, Ukrayna, Belarus, Litvanya ve Kurşas (Letonya) Rusya'nın topraklarına katıldı. Lehistan'ın parçalanarak Rusya, Prusya ve Avusturya arasında paylaşılmasına öncülük etti. II. Katerina 1796 yılında öldüğünde Lehistan diye bir ülke artık ortada kalmamıştı. Ancak 123 yıl sonra I. Dünya Savaşı'nın bitmesinden sonra Polonya tekrar bağımsızlığını kazanabildi.
Zamanındaki Osmanlı-Rus ilişkileri

II. Katerina hükümdarlığının ilk yıllarında Osmanlı ile iyi geçiniyormuş gibi görünmek için Prens Dolgoruki'yi İstanbul'a elçi olarak görevlendirdi. II. Katerina'nın asıl amacı hazırlıklarını tamamladıktan sonra Lehistan'ı ilhak etmek ve akabinde Osmanlı'yı mağlup edip, Akdeniz'e sıcak sulara inmektir. 1763'te Lehistan kralı III. August ölünce taht kavgalarını fırsat bilerek kendisine yakın olan Stanislav Ponyatovski'yi IV. August olarak tahta çıkardı. Bu hamle ile Rusya, Lehistan üzerinde tahakküm kurmuş oldu. Bu durumu Osmanlı protesto etmişti. Lehistan'daki bazı askerler bu durumu kabul etmeyerek Osmanlı'ya kaçmıştır. Bu durum Osmanlı ve Rusya arasındaki ipleri gererek savaşa neden olmuştur.
Zamanındaki Osmanlı-Rus ilişkileri > 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı ve Küçük Kaynarca Antlaşması

Leh milliyetçilerinin de Osmanlı'dan yardım istemesi ve karşılığında Podolya'nın verilmesinin temin edilmesi üzerine Osmanlı sürece dahil oldu. Bu savaş üç cepheden oluşmaktaydı. Birinci cephe Akdeniz cephesidir. Ruslar İngiltere ile yaptıkları antlaşma neticesinde Baltık Denizi'nden çıkarak Akdeniz'e donanma yolladılar. Bilahare Mora'daki isyancıları desteklediler. Osmanlı buradaki isyanı bastırdı. Osmanlı Kaptan-ı Derya'sı Hüsamettin Paşa Türk donanmasını Çeşme'ye demir attırdı. 1770'te Rus donanması bir gecede Çeşme'deki Türk donanmasını yaktı. İkinci cephe ise kara cephesidir. Beş koldan saldıran Ruslar, bu alanda üstün başarılar ilan etti. Ağustos 1770'te mezkûr cephe kapandı. En önemli üçüncü cephe ise Kırım cephesidir. Kırım Hanlığı kendini savunamaz haldeydi. Zira daha öncesinden Rus casusları ile saray çevrelenmiş, Kırım devlet adamları işlevsiz ve vasıfsız hale getirilmiş, Hanın eli kolu bağlı vaziyete getirilmiştir. İki karşıt kuvvetlerin çarpışması neticesinde 1771'de Rusya fiilen Kırım'a girdi ve işgal başladı. 1772'de barış antlaşması yapılmak istenildi. Fakat başarılı olunamadı. 1773'te savaş tekrar başladı ve Osmanlı açısından ağır kayıplar devam etmekteydi. Mamafih, 1774'te barış müzakereleri başladı. Osmanlı 200 kişilik bir heyetle Küçük Kaynarca bölgesinde Mareşal Rumyantsov ile görüşmeye başlandı. Ruslar ön şartlar olarak Karadeniz'de serbest dolaşım, savaş tazminatı ve Kılburun, Yenikale ve Kerç Kalelerinin Ruslara teslim edilmesi gibi şartları öne sürmüşlerdir. 21 Temmuz 1774'te imzalanan antlaşmanın önemli maddelerinin birkaçını şunlardır; Kırım bağımsız olacak, dini anlamda Osmanlı'ya bağlılığı devam edecektir. Azak, Kerç, Yenikale ve Kılburun Kaleleri Ruslara bırakılacaktır. Osmanlı'daki Ortodoksların hamisi Ruslardır. Osmanlı savaş tazminatı ödeyecektir. Rusya, İstanbul'da elçilik açabilecektir. II. Katerina Küçük Kaynarca Antlaşmasından sonra fikirlerini dile getirirken böyle fevkalade bir antlaşmayı beklemediğini ve bu antlaşmadan ötürü çok mutlu olduğunu yakın devlet adamlarına söylemiştir. Mezkûr antlaşmadan yaklaşık 9 yıl sonra Rusya Kırım'ı 1783'te tamamen kendi topraklarına ilhak etmiştir.
Zamanındaki Osmanlı-Rus ilişkileri > 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı ve Yaş Antlaşması

Osmanlı Devleti'nde Kırım'ın kaybı gerek halk gerekse de devlet nezdinde büyük üzüntüye sebep olmuştur. Kırım'ın bir gün geri alınacağı arzusu Osmanlı'nın hep kalbindeydi. 1787 yılında II. Katerina, II. Josef'le birlikte Karadeniz'deki donanma üslerini teftişe çıkmıştır. İşbu görüşme 12 Ekim 1787'de Osmanlı'ya bildirilmiştir. Akabinde Boğdan Voyvodası Aleksandr'ın Avusturya'nın Osmanlı sınırına asker yığdığı haberi payitahta gelmiştir. Osmanlı bu durumdan şüphelenerek ciddiye almıştır. Kerson'da Rusya'nın İstanbul elçisi Bulgakov ve Avusturya elçisi Herbert aralarındaki görüşmede Osmanlı'nın Hanya ve Rodos'ta bulunan Rus elçiliklerine saldırıda bulunduğu ve Turla Nehri'nde Türk donanmasının hazırda bulundurduğu söylenince her iki devlet, Osmanlı'ya karşı savaş kararı vermişlerdir. Rusya'nın İstanbul elçisi Bulgakov gerilimi haddinden fazla tırmandırmaya çalışmaktadır. Ayrıca Bulgakov, Kerson'da karara bağlanan maddeleri Osmanlı Devleti'ne dikte etmekteydi. Mamafih Memalik-i Mahruse-i Şahane, Rusya'ya altı maddelik şiddetli bir ültimatomda bulunmuştur. Ruslar buna karşın Eflak ve Boğdan Voyvodalarını kışkırtması sonucunda Osmanlı ve Rusya arasındaki ipler tamamen kopmuştur. Sadrazam Yusuf Paşa ve ekibi, Şeyhülislam'dan aldıkları fetva ile I. Abdülhamid'i ikna ederek savaş ilan ettiler. Rus elçisi Bulgakov alelacele tevkif etmiştir. Osmanlı'nın Rusya'ya savaş ilan etmesine binaen Avusturya elçisi Herbert'te 9 Şubat 1788'de Osmanlı'ya savaş ilan ettiklerini bildirdi. Avusturya aslında bunu Prusya’nın hiçbir zaman hayata geçmeyen Helsberg Planını hayata geçirmek için kullandı. Avusturya, Osmanlı’ya ait olan Yergöğü Kalesine saldırdılar. Lakin başarılı olamadılar. Böylece 1791’de Avusturya ile Ziştovi Antlaşması imzalandı. Osmanlı mezkûr antlaşmaya göre Belgrad dahil savaş öncesi sınırlara geri dönülmüş oldu. Tek cephe Ruslar kalmış oldu. Ruslar Rumeli’deki kaleleri ele geçirmeye başladı. Ruslar, İsmail Kalesinde 26 bin Türk’ü kılıçtan geçirmişti. Ruslar, Anapa Kalesini de ele geçirince Osmanlı ümidini iyiden iyiye kaybetmiştir. İngiltere ve Prusya’nın Osmanlı’nın toprak bütünlüğünden yana tavır sergilemeleri barış görüşmelerinin yapılması hususunda önemli bir faktördür. Barış görüşmeleri 10 Kasım 1791’de Eflak’ın Yaş kasabasında başladı. Barış görüşmeleri on beş oturumdan oluşmaktadır. Üçüncü toplantıda Rus heyetinin savaş tazminatı olarak 24 bin kese altın istenmesi, Osmanlı heyetince kabul görmedi. 1783’te Kırım’ı ilhak eden Ruslar, işbu ilhakı Osmanlılara kabul ettirdi. 10 Ocak 1792’de imzalanan Yaş Antlaşması neticesinde bazı mühim maddeler şöyledir: Esir değişimi, Küçük Kaynarca Antlaşmasının geçerliliğinin devamı, Dinyesper sınır kabul edilecektir. Özi ve Kırım Ruslarda kalacaktır. Ticaret imtiyazları genişletilecektir. Böylece Osmanlı’nın Karadeniz’de kaybettiği hakimiyet, yavaş yavaş Akdeniz’de de kaybedilmeye başlandı. Kırım’da uygulanan baskı göçlere sebebiyet vermiştir.
Özel yaşamı

II. Katerina çapkınlığı ile nam salmıştır. Tahta çıktıktan sonra pek çok erkek arkadaşı olmuştur. Bunlara malikaneler tahsis ettiği bilinir. Kocası III. Petro’nun tahttan indirilmeden önce evliliklerinin mutlu olmadığı, hem kocasının hem de kendisinin birçok sevgilisi olduğu tarihçiler tarafından da deklare edilir. Hatta saray içinde mavi boncuk dağıttığı generaller sayesinde tahta çıkmıştır. Halk arasında "Taçlı Fahişe" olarak anılır. Çariçe, Voltaire ve Diderot gibi isimlerle yazışarak aydınlanma fikri ile içli dışlı olmuştur. Çariçe sanata çok düşkündür. Bu dönemde sanat yönünde gelişmeler hız kazansa bile sanayi anlamında çöküş olmuştur. II. Katerina'nın, oğlu Pavel'e kötü davrandığı, onu merkezden uzaklaştırdığı görülmektedir.
Günümüz kültürüne etkisi > Bilgisayar oyunları

Civilization V adlı strateji oyununda Rus halkının lideriydi.