stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sultan Hacı Hasan El Bulkiye Camii

| --- | --- |

Genel bilgiler
Durum: Hizmete açık
Konum: Cotabato, Filipinler
Koordinatlar: 7°12′07″K 124°09′56″D﻿ / ﻿7.20194°K 124.16556°D﻿ / 7.20194; 124.16556
Başlama: 2009
Tamamlanma: 2011
Maliyet: 48 Milyon Dolar
Teknik ayrıntılar
Minare sayısı: 4
Minare yüksekliği: 43 metre

Sultan Hacı Hasan El Bulkiye Camii, Mindanao Adasındaki Cotabato şehrinde yer alan, Filipinler'in en büyük camii
Bu cami Brunei Sultanı Sultan Hacı Hasan El Bukiye tarafından inşa ettirildi. 5.000 metrekarelik alana sahip, 15.000 kişinin aynı anda ibadet edebildiği caminin inşası için yaklaşık 48 milyon dolar harcandı. 2011 yılında tamamlanan cami aynı zamanda Güneydoğu Asya'da Endonezya'daki İstiklal Camiinden sonra 2. büyük cami olma özelliğine sahiptir. Caminin altınla kaplı 14 kubbesi bulunmaktadır. Kubbelerin uçları hilalle süslenmiştir. Caminin 43 metre yüksekliğindeki minareleri hava kazalarını önlemek için geceleri aydınlatılmaktadır.
Özbek Han Camii

| --- | --- |


Genel bilgiler
Mezhep: Sünnilik
Konum: Eski Kırım, Kırım Özerk Cumhuriyeti, Ukrayna
Koordinatlar: 45°01′56″K 35°05′40″D﻿ / ﻿45.03222°K 35.09444°D﻿ / 45.03222; 35.09444
Tamamlanma: 1314
Teknik ayrıntılar
Minare sayısı: 1

Özbek Han Camii (Ukraynaca: Мечеть хана Узбека), Eski Kırım'da yer alan tarihi cami. Özbek Han Camii, 1314 yılında Özbek Han döneminde inşa edilen Kırım'ın en eski camisidir.
Tarihi

Altın Orda döneminde 14. yüzyıla kadar Eski Kırım, saltanat şehri Solhat olarak biliniyordu. Erken dönemde Kırım Hanları, başkentin Bahçesaray'a taşındığı 16. yüzyılın ilk bölümüne kadar başkent olarak Solhat'ı kullanıyorlardı ve zamanla Solhat yavaş yavaş kültürel ve ekonomik bir merkez olarak önemini yitirdi.
1314 yılında Özbek Han Camii inşa edilmiş ve caminin güney duvarına bitişik medrese 1332 yılında Kılburun Bey'in kızı İnci Bey Hatun tarafından yaptırılmıştır. Sadece medresenin kalıntıları bugüne gelmiştir. Cami, Selçuklular döneminde Anadolu'da bulunan eserlere benzer mimari özellikleri ortaya koyan bir kare kat planına sahiptir.
Caminin yapısı basittir. Cami dikdörtgen şeklindedir. Minaresi çıkıştadır. Caminin içinde direkler vardır. Ana girişin üst kısmında Arapça yazılmış yazılar vardır. Kitabede, caminin yapım tarihi yazılıdır. Mihrap oymalar ve yazılarla dekore edilmiştir. Caminin bitişiğinde yer alan İnci Bey Hatun tarafından 1333'te yaptırılan İnci Hatun Medresesi yıkık bir vaziyettedir. Medresenin ana salonu siyah mermerlerle döşenmiştir. Sütunlar 15 metre yüksekliğindeydi ve salonda zengin bir kütüphane vardı. Burada zengin gravürlerle süslenmiş olan Kuran'ın özel bir önemi vardı. Uzmanlar, caminin en ilginç unsurunun mihrap olduğunu ifade ediyorlar.
Caminin eşsiz bir özelliği oyma ahşap kapı ile anıtsal girişidir. Bugün, Eski Kırım küçük ama özverili bir Kırım Tatar nüfusuna sahiptir ve Özbek Han Camii ibadet yeri olarak işlev görmektedir.
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Galeri

Cami'nin girişi.
Cami'nin minaresi.
Cami'ye uzaktan bakış.
Cami'nin iç kısmı.
Yalçıdibi

| Yalçıdibi |
| --- | --- |
Mahalle
 Antalya'nın Türkiye'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Antalya
İlçe: Manavgat
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 359
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0242
İl plaka kodu: 07
Posta kodu: 07600
Resmî site 
Yalçıdibi, Antalya ilinin Manavgat ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin adı eteklerine kurulduğu Yalçı Tepesi'nden gelir. Köy halkı Yörüklerden ve Manavlardan oluşur.
Coğrafya

Antalya iline 106 km, Manavgat ilçesine 29 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 460
2000: 359    
1997: 338
Epifani (bayram)

Epifani (Yunanca: επιφάνεια Epiphaneia) veya Kıddes Bayramı (Arapça: عيد الغِطاس Eid al-Ghitas), bir dinî bayramdır. Ortodokslukta Teofani (Yunanca: Θεοφάνεια Theofaneia) olarak adlandırılır. İsa'nın doğumundan 12 gün sonra kutlanmasına atfen On İkinci Gün Bayramı olarak da anılır. Arap Alevileri ve Levant Hristiyanları tarafından Kıddes Bayramı olarak her yıl miladi takvime göre 19 Ocak'ta kutlanır.
Kutlamaların nedenine dair Hristiyan mezhepleri arasında farklılıklar vardır. Katoliklik ve Protestanlıkta doğudan gelen üç müneccimin bebek İsa'yı ziyaret etmesini anarlar. Ortodokslukta Ürdün Nehri'nde İsa'nın vaftiz olması anılır. Ortodokslukta üç müneccimin ziyareti ise 6 Ocak'ta kutlanır.
Köken bilimi

Epifani sözcüğü Yunanca epiphainein (açıklama, bildirme) kelimesinden gelir. Bunun nedeni İsa'nın tanrılığının Üç müneccim aracılığıyla Centillere ilk kez açıklandığı, bildirildiği inancıdır. Ayrıca Hristiyanlıktan bağımsız olarak "tezahür", ilahi veya yüce bir varlığın görünmesi gibi daha genel bir anlamda kullanımı da mevcuttur.
Tarihçe

Epifaninin Anadolu kökenli bir kutlama olduğu veya Museviliğin Hanuka kutlamasından geldiği iddia edilir.[kaynak belirtilmeli]
Epifani kutlamalarının kökeni doğu kiliselerine dayanır. İlk başlarda İsa'nın inkarnasyonu kutlanıyordu ve bu kutlamalarda doğumu, doğudan gelen Üç müneccimin ziyareti, çocukluğundaki önemli olaylar, Vaftizci Yahya tarafından Şeria Nehri'nde vaftiz edilişi ve bir düğünde suyu şaraba çevirişi (ilk mucizesi) anılıyordu. Kutlamalarda ağırlık merkezini ise Vaftizci Yahya tarafından Şeria Nehri'nde vaftiz edilişi oluşturuyordu.
Önceleri kutlamalar tüm Hristiyanlarca 6 Ocak'ta yapılıyordu.
Bir Hristiyan bayramı olarak Epifani'den bahseden en eski kayıt 361 yılına, Romalı tarihçi Ammianus Marcellinus'a aittir. Aziz Epiphanius olarak anılan Hristiyan din adamı Epiphanius, düğünde suyu şaraba çevirme mucizesinin aynı günde gerçekleştiğini iddia eder.
Doğudan gelen üç müneccimin bebek İsa'yı ziyareti

Ana madde: Üç müneccim
Doğudan gelen üç müneccimin bebek İsa'yı ziyareti Matta İncili'nde şu şekilde anlatılır:
Katoliklikte Epifani

Katoliklikte Epifani kabul edilmeden önce de İsa'nın doğum gününü kutlama alışkanlığı mevcuttu. İsa'nın asıl doğum günü saydıkları 6 Ocak ile Noel arasında uyumu sağlamak için 25 Aralık ile 6 Ocak arasını 'İsa'nın doğum dönemi' olarak adlandırıp İsa'nın doğumunu kutlar oldular.
Ortodokslukta Teofani

Ortodokslukta Teofani on iki büyük bayramın biri olup İsa'nın vaftiz olması Teslis'teki ikinci sıfatının (Tanrı'nın oğlu) belirtisi olarak kabul edilerek kutlanır. Âdem'den itibaren İsa'nın sülalesi, doğumu, Müneccimler'in ziyareti, Yahudiye kralı Hirodes'in emriyle Beytüllahim'de 14.000 bebeğin katledilmesi, İsa'nın sünneti ve vaftizi sırayla anılır.
Üç müneccimin bebek İsa'yı ziyareti, Don Lorenzo Monaco'nun eseri, 1422.
Yavrudoğan

| Yavrudoğan |
| --- | --- |
Mahalle
 Antalya'nın Türkiye'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Antalya
İlçe: Manavgat
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 1.715
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0242
İl plaka kodu: 07
Posta kodu: 07600
Resmî site 
Yavrudoğan, Antalya ilinin Manavgat ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya

Antalya iline 56 km, Manavgat ilçesine 11 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 1715    
1997: 1125
Orta Camii

| --- | --- |


Genel bilgiler
Durum: Aktif
Mezhep: Sünnilik
Konum: Bahçesaray, Kırım
Koordinatlar: 44°44′59″K 33°52′38″D﻿ / ﻿44.74972°K 33.87722°D﻿ / 44.74972; 33.87722
Tamamlanma: 1674
Teknik ayrıntılar
Malzeme: Kireç taşı
Minare sayısı: 1

Orta Camii (Kırım Tatarcası: Orta Cami, Rusça: Мечеть Орта-Джами, Ukraynaca: Мечеть Орта-Джамі), Kırım Özerk Cumhuriyeti'nde Bahçesaray kentinde Hansaray yakınında bulunan tarihi cami.
Tarihi

Orta Camii hakkında ilk kaynaklar 1674 tarihlidir (1085 hicri). Kırım Hanlığı’nın en önemli Cuma camileri arasında sayılmaktadır. Caminin tamamen inşa edilmesi 1737 ve 1743 yılları arasında Kırım Hanlığı Hanı Hacı Selim Giray'ın oğulları olan iki kardeş II. Mengli Giray ve II. Selamet Giray'ın desteği ile olmuştur. Tam yapım tarihi bilinmiyor. Fakat 1674, 1701 veya 1710 yılında inşa edildiği varsayılmaktadır. 1881 yılında cami tamir edilmiştir. 1 Ocak 1929'da, Bakçesaray Bölgesi Yürütme Gücü Başkanlığı Orta Camii'ni kapatma kararını kabul etmiştir. Bina kültür evi ve sinema olarak kullanılmıştır. Aynı yıl, tarihi ve kültürel miras olarak korunmaya alınmıştır.
16 Temmuz 2001 tarihinde, Bahçesaray Belediyesi Müslümanlara cami olarak verilmesine karar vermiştir. Cami "Mustafa Camii" topluluğuna verilmiştir. Caminin tarihi yeniden inşası 2012-2013 yıllarında gerçekleştirilmiştir. 2013 yılında doksan yıl sonra ilk kez, Cuma namazı kılınmıştır. Cami şehir sakinlerinin tam kullanımına verilmiştir. Camide dini bayramlar kutlanır, cuma namazları kılınır. Caminin bir minaresi bulunmaktadır. Dikdörtgen bir şekle sahiptir. Burada, çocuklara dini ve Kur'an dersleri öğretiliyor. Cami, Ukrayna'da aynı yarımadada Özerk Cumhuriyet topraklarında bulunmasına rağmen, 2014'ten beri referandumla Rusya Federasyonu'na dahil edilmiştir.
2013 yılının Ağustos ayında ibadete açılmıştır.
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Galeri

Orta Camii (1674 yılında tamamlandı), Bahçesaray, Kırım, Ukrayna. 2013 yılında restore edilmiştir.
Lenina sokağından dışarıdan görüntüsü.
Büyük Han Camii

| --- | --- |


Genel bilgiler
Durum: Aktif
Mezhep: Sünnilik
Konum: Bahçesaray, Kırım, Ukrayna
Koordinatlar: 44°44′55″K 33°52′55″D﻿ / ﻿44.74861°K 33.88194°D﻿ / 44.74861; 33.88194
Tamamlanma: 1532
Teknik ayrıntılar
Minare sayısı: 2
Minare yüksekliği: 28 m

Büyük Han Camii (Kırım Tatarcası: Biyuk Han Cami Ukraynaca: Велика ханська мечеть), Bahçesaray'da yer alan Hansaray saray kompleksinin içerisinde bulunan tarihi cami. Kırım'ın en büyük camilerinden ve Hansaray'ın ilk binalarından biridir.
Tarihi

Cami, 1532 yılında I. Sahib Giray tarafından yaptırılmış ve 17. yüzyılda bu adını almıştır. Binanın doğu tarafından abdesthane vardır. Caminin duvarları ayetlerle süslenmiştir. Bu yazılar 18. yüzyıla aittir. Yazılar siyah renkle işlenmiştir. İki minaresi vardır, uzunlukları 28 metredir. Minareye merdivenlerden çıkmak mümkündür. Minare taş levhalarla inşa edilmiştir. Bilim adamları caminin aslında çeşitli boyutlarda kubbelerle örtüldüğünü iddia ediyorlar.
1736'da cami yangından zarar gördü ve daha sonra II. Selâmet Giray yönetiminde restore edildi. 1750'de Arslan Giray caminin yanına medrese inşa etmiştir. Medrese günümüze ulaşmamıştır. Sovyetler Birliği döneminde cami ibadete kapatılmıştır, Arkeoloji Müzesinin sergileri burada yapılmıştır. Bugün cami ibadete açıktır.
Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin 2014 yılında Rusya tarafından ilhak edilmesinden sonra Büyük Han Camii'nin dahil olduğu Hansaray'da restorasyon başlatılmıştır. Bu restorasyon çalışmalarının caminin yapısına zarar verdiği, vitrayların ve kuzey cephesinin çatladığı, Bahçesaray Tarih ve Kültür Milli Parkı’nın eski Müdürü Elmira Ablâlimova tarafından iddia edilmiştir. Ayrıca Ukrayna Bakanlar Kurulu, kirişler sökülürken 18. yüzyıldan kalma duvar resimlerinin hasar gördüğü, sıvaların döküldüğü ve duvarlarda çatlaklar oluştuğu iddiasında bulundu.
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Galeri

Büyük Han Cami.
Büyük Han Cami.
Büyük Han Cami'nin minarelerin birisi.
Onarılan hat yazısı.
Hat yazısı.
Hat yazısı.
Hat yazısı.
Apuleius

Apuleius'un hayali portesi, 4. yy
Lucius (?) Apuleius (ya da Apuleius Madaurensis, Madauroslu Apuleius d. 123 civarı, Madauros,M'Daourouch, kuzeydoğu Cezayir; ö. 170 sonrası) eserlerini Latince kaleme alan antik bir yazar, harip ve orta Platoncu bir filozof. En tanınan eseri Altın Eşek adı altında da bilinen Başkalaşımlar adlı  Latince romanıdır. Bu roman dünya edebiyatı içerisinde önemli bir yere sahiptir ve yorumlanması klasik filologlar için bugün bile önemli bir tartışma konusudur.
Başkalaşımlar adlı eserin günümüze ulaşan en eski elyazması. Floransa, Biblioteca Medicea Laurenziana, Plut. 68.2, Parça 2, fol. 129v (11. yy)
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 90686489  BNC: 000108197  BNE: XX1029880  BNF: cb125686918 (data)  CANTIC: a10475710  CiNii: DA01025528  GND: 11850374X  ISNI: 0000 0001 2126 8143  LCCN: n80126286  LNB: 000079661  NDL: 00462414  NGV: 14482  NKC: jn19981000130  NLA: 36114121  NLG: 65164  NLI: 987007257869205171  NLK: KAC199632634  NSK: 000014955  NTA: 070020620  RERO: 02-A000008449  RSL: 000019022  SELIBR: 175389  SUDOC: 034995145  Trove: 1214610  VIAF: 32115433   WorldCat (LCCN): n80-126286
Rûdânî

Muhammed Rudani veya sadece Rudanî (1621 - 1683), astronom, gramerci, hukukçu, mantıkçı, matematikçi ve şair olarak faaliyet gösteren Faslı bir bilgin.
Tam adı "Ebu Abdullah Şemsuddin Muhammed bin Muhammed bin Süleyman er-Rûdanî"'dir. Bazen Susî, Mekkî veya Mağribî olarak da bilinir.
1621 yılında Kuzey Afrika'nın Sus şehrine yakın Terudent'de doğdu. Bazı kaynaklarda doğum tarihi 1624 veya 1627 olarak da geçer.
Henüz on iki yaşlarındayken Marakeş'e giderek Muhammed bin Ebu Bekir ed-Delali ve İbn Nasır ed-Deri gibi alimlerden hadis, tefsir ve fıkıh derslerini almıştır. Astronomi derslerini de Muhammed bin Said el-Merakuşi es-Susi'den almıştır.
Başta Fas olarak üzere Cezayir, Mısır, Şam, Mekke ve Medine'yi gezmiştir. 1650 yılında hacca giderek Mekke'de evlenip oraya yerleşmiştir.
Kaynak

| g t İslam Astronomları |
| --- | --- |
8. yüzyıl:  Ahmed en-Nihâvendî  Fadl bin Nubaht  İbrahim el-Fezârî  Muhammed el-Fezârî  Mâşâallah b. Eserî [en]  Ziryab  Ya‘kūb b. Târık 
9. yüzyıl:  Yahyâ b. Gālib el-Hayyât [en]  Dineverî  Ebû Maşer el-Belhî  Fergânî  Kindî  Mâhânî  Hacac bin Yusuf bin Matar  Habeş el-Hâsib  Ali bin İsa  Benî Mûsâ  Ebü’l-Abbas el-Îrânşehrî [en]  Ebu Said Gürgani  Merverrûzî [en]  Hârizmî  Sehl İbn Bişr [en]  Sâbit bin Kurre  Yahyâ b. Ebû Mansûr [en] 
10. yüzyıl:  Abdurrahman es-Sufî  Meryem el-İcliyye  Siczi  Hucendî  Ebu Ca'fer el-Hazin  Hemdani  Kûhî  Ebu'l-Vefâ el-Bûzcânî  Ahmed bin Yusuf [en]  Battanî  Neyrizî [en]  Sâgānî [en]  İbn Yunus  İbrâhîm bin Sinân [en]  Ma Yize [en]  İbnü’l-A‘lem [en]  El A‘lem [en]  Kabîsî [en]  Nastulus [en]  Mesleme el-Mecrîtî [en] 
11. yüzyıl:  Ebu Nasr Mansur  Birûni  Zerkâlî  İbn-i Sina  İbnü’s-Saffâr [en]  Kûşyâr bin Lebbân  Sâid el-Endelüsî [en]  El-Sahli [en]  Ali bin Rıdvan  Fatıma el-Mecritiyye  İbnü'l-Heysem 
12. yüzyıl:  Nureddin Batrucî  Haraki  Hazini  Semev’el el-Mağribî [en]  İbnü’l-Kemmâd [en]  Cabir bin Eflah  Ömer Hayyam  Şerafeddin el-Tusî  İbn Bacce  Kemaleddin bin Yunus  Dânî  İbn-i Tufeyl  İbn Rüşd 
13. yüzyıl:  İbnü’l-Bennâ el-Merrâküşî [en]  İbnü’l-Hâim el-İşbîlî [en]  Cemaleddin Buhari  Muhyiddin el-Mağribî  Nasîrüddin Tûsî  Kutbeddin Şirazî  Şemseddin Semerkandi  Zekeriya el-Kazvinî  Fahreddin Ahlatî  Esireddin el-Ebherî  Necmeddin Kazvînî  Alameddin el-Hanefi [en]  Necmeddin el-Mısrî [en]  Müeyyidüddin el-Urdî [en]  Muhammed bin Ebûbekir el-Fârisî [en]  Ebû Ali el-Hasan el-Merrâküşî [en]  İbn İshak el-Tûnisî [en]  İbnü’r-Rakkām [en]  El-Melikü’l-Eşref II. Ömer [en] 
14. yüzyıl:  İbn eş-Şatir  Kemaleddin el-Farisi  Şemseddin Halîlî  Ahmed Eflâkî  Kadızâde-i Rûmî  İbn Şuayb [en]  Ebu Muḳri el-Bedevî  [en]  Ebu el-Ukûl [en]  Nizâmeddin el Nîsâburî [en]  Abdurrahman el-Câderî [en]  Mîr Fethullah Şîrâzî [en] 
15. yüzyıl:  Ali Kuşçu  Gıyaseddin Cemşid  Bursalı Kadızade Rumi  Uluğ Bey  Molla Abdülvâcid [en]  Sibt al-Maridini  İbnü’l-Mecdî [en]  Abdülaziz el-Vefâî [en] 
16. yüzyıl:  Bircendî  Bahaüddin Amilî  Pîrî Reis  Takiyüddin  Mirim Çelebi 
17. yüzyıl:  Ahmed-i Hani  Muhammed Salih Tahtavi  Muhammed Rudani 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb14382392p (data)  GND: 1055072934  ISNI: 0000 0000 6311 0021  LCCN: nr90008302  NLI: 987007257103905171  NTA: 07526384X  SNAC: w6bk4zwj  VIAF: 68777659   WorldCat (LCCN): nr90-008302
Sinan Bey Camii (Čajniče)

| --- | --- |

Genel bilgiler
Konum: Bosna-Hersek  Çayniçe
Koordinatlar: 43°33′25″K 19°04′24″D﻿ / ﻿43.55694°K 19.07333°D﻿ / 43.55694; 19.07333
Tamamlanma: 1570
Teknik ayrıntılar
Minare sayısı: 1

Sinan Bey Camii (Boşnakça: Sinan-begova džamija), Bosna Hersek'teki Çayniçe kasabasında cami. O 1992 yılında Bosna Savaşı'nda Sırp Cumhuriyeti Ordusu tarafından tahrip edildi. Sinan Bey Camisi'nin yeniden inşası devam ediyor.
Cizre Ulu Camii

| --- | --- |

Genel bilgiler
Durum: Kullanılmakta
Konum: Şırnak, Cizre
Koordinatlar: 37°19′18″K 42°11′29″D﻿ / ﻿37.32167°K 42.19139°D﻿ / 37.32167; 42.19139
Açılış: 639

Cizre Ulu Camii, Şırnak ilinin Cizre ilçesinin merkezindeki Dağkapı Mahallesi'nde yer alan tarihî ibadet yapısı.
Caminin ilk yapılışının VII. yüzyılda, Anadolu'ya İslamiyet'in girdiği ilk yıllarda kiliseden camiye dönüştürülerek gerçekleştiği düşünülür.  Birçok defa onarım görmüş, yapıdan ayrı dikdörtgen kaide üzerine yuvarlak gövdeli minaresi 1155 yılında yılında inşa edilmiştir.  Metal kapısı ve bunun üzerindeki, oymacılık sanatının önemli bir eseri olan ejder figürlü bronz kapı tokmakları yapının en önemli özelliklerindendir. 13. yüzyıla tarihlenen anıtsal kapı ile tokmaklardan birisi günümüzde  İstanbul'daki Türk ve İslam Eserleri Müzesi'ndedir. Diğer tokmak 1969'da yurtdışına kaçırılmıştır.
Geçmişi

VII. yüzyılda, Anadolu'ya İslamiyet'in girdiği ilk yıllarda kiliseden camiye dönüştürülmüş bir yapıdır. Caminin sekiz kitabesi bulunur. Bu kitabelerden Abbâsiler döneminde onarım gördüğü, Zengi Atabeyi Baz Şah’ın oğlu Emir Ali Sencer tarafından 1160  yılında  caminin yeniden inşa edildiği, 1203 ve 1284 yıllarında da onarımlar gördüğü anlaşılır. Cami, Cumhuriyet devrinde 1946 yılında onarılmış; 2007 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir. Vakıflar Genel Müdürlüğünce 2007 yılında yapılan restorasyon çalışmalarının aslına uygun yapılmadığının belirlenmesi üzerine valilikçe hazırlanan "Şehr-i Nuh Diriliyor" projesi kapsamında restorasyon çalışmalarına 2013'te yeniden başlandı.  Yapı, bakım görmek üzere 2020 yılında yeniden ibadete kapandı.
Mimari özellikleri

Kesme taştan, dikdörtgen planlı yapının üzeri kasnaklı kubbe ile örtülüdür. Kuzeyinde avlu ile medrese odaları, kuzey cephe duvarının üzerinde ise bir kaide üzerinde yükselen tuğla minaresi bulunur. Aşağıdan yukarıya doğru daralan minarenin şerefesi yoktur; konik bir külahla sonlanır ve tek süsü, dört yanındaki çini panolardır. Avlunun ortasında altıgen planlı ve kubbe ile örtülü  şadırvan vardır.  Medrese odalarıyla çevrili avludan camiye yedi kapı ile geçilir. Caminin ünlü anıtsal kapısı, bu yedi kapıdan ortadakidir.
Mimari özellikleri > Ana giriş kapısı

Caminin 13. yüzyıla tarihlenen ana giriş kapısının kanatları ahşap üzerine bakır malzemeden geometrik süslemelerle bezelidir ve tunç plakalarla kaplı pirinç çubuk ve levhalarla süslenmiştir. Kapı kanadının her iki tarafında, alt alta sıralanmış ve merkezinde 12 kollu yıldızın yer aldığı üç madalyon yer alır. Aralarda ise kanatlar kapanınca tamamlanan iki tüm ve iki yarım madalyon bulunur.
Mimari özellikleri > Kapı tokmakları

Kapının üzerinde yer alan tunç kapı tokmakları iki ejderin ortasında görülen aslan başı şeklindedir. Üzeri kazıma tekniği ile süslenmiştir. Ejderler, kuyruklarından birbirine bağlı durumdadır ve kuyruk uçlarında kartal başları bulunur. Bu tokmakların, dönemin  fizikçi ve sanat adami El- Cezeri 'nin eseri olduğu düşünülür. Kapı tokmaklarından biri 1969’da yurt dışına kaçırılmıştır. Kopenhag’daki David Samling Müzesi'ndedir. Diğeri ise 1976  yılından beri İstanbul Türk ve İslâm Eserleri Müzesi’nde sergilenmektedir.
Mehmed Selim Efendi

| Mehmed Selim Efendi |
| --- | --- |
1909 yılında seremoni kıyafetleriyle
Doğum: 11 Ocak 1870 Dolmabahçe Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 4 Mayıs 1937 (67 yaşında) Cünye, Beyrut, Lübnan
Defin: Süleymaniye Külliyesi, Şam, Suriye
Eş(ler)i: Deryal Hanımefendi Nilüfer Eflakyer Hanımefendi   Pervin Dürrü Yekta Hanımefendi
Çocuk(lar)ı: Emine Nemika Esin   Mehmed Abdülkerim Efendi
Hanedan: Osmanlı Hanedanı
Babası: II. Abdülhamid
Annesi: Bedrifelek Kadınefendi
Dini: Sünni İslam
Askeri kariyer
Bağlılığı:  Osmanlı İmparatorluğu
Branşı:  Osmanlı ordusu
Rütbesi:  Ferîk-i evvel
Çatışma/savaşları: Trablusgarp Savaşı Balkan Savaşları I. Dünya Savaşı
Ödülleri:                 

 
Mehmed Selim Efendi (11 Ocak 1870, İstanbul - 4 Mayıs 1937, Beyrut), 34. Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in en büyük oğluydu.
İlk yılları

Mehmed Selim Efendi, 11 Ocak 1870 tarihinde babası tahta çıkmadan önce Beşiktaş, Dolmabahçe Sarayı'nda doğdu. Annesi Bedrifelek Kadınefendiydi. 7 Nisan 1877'de hanedan üyeleri, Yıldız Sarayı'na taşındığından dolayı artık burada yaşamaya devam etti. Sünneti, V. Mehmed'in büyük oğlu Şehzade Mehmed Ziyaeddin, I. Abdülmecid'in torunu Şehzade İbrahim Tevfik ve Sultan Abdülaziz'in oğulları II. Abdülmecid, Şehzade Mehmed Şevket ve Şehzade Mehmed Seyfeddin ile birlikte 17 Aralık 1883'te gerçekleşti. İlk eğitimini Yıldız Sarayı'nda bulunan Şehzade Mektebi'nde, kardeşi Şehzade Mehmed Abdülkadir ve Sultan Abdülaziz'in oğlu Şehzade Abdülmecid ile birlikte aldı, hocası Baha Efendi'ydi. Ahmed Mazharüddin Efendi, ona Farsçayı, Mehmed Nuri Efendi ise Fransızcayı öğretti.
Askeri kariyeri

Şehzade Mektebi'ni bitirdikten sonra Harp Okulu'na kaydoldu ve Mirliva rütbesiyle mezun olarak orduya katıldı, daha sonra Birinci Ferik rütbesine yükseldi. Kendisine Yıldız Sarayı arazisinde bir köşk tahsis edilmişti. 27 Nisan 1909'da II. Abdülhamit tahttan indirilip, Selanik'e sürgüne gönderildi ancak Mehmed Selim Efendi, başkent İstanbul'da kalmaya devam etti. Başlangıçta II. Abdülhamit'in halefi olarak Padişahlık makamına Mehmed Selim Efendi seçilmişti, ancak bunun için Osmanlı padişahlarının, hanedanın en yaşlı üyesi olan üyeden seçilmesini içeren veraset kanununda değişiklik yapılması gerekiyordu ve bunun için siyasi nedenler de araya karışınca, II. Abdülhamid'in kardeşi V. Mehmed'in padişahlık makamına getirildi. Mehmed Selim Efendi ve küçük kardeşi Şehzade Ahmed Nureddin, başlangıçta kız kardeşleri Zekiye Sultan'ın konağına yerleştiler. Daha sonrasında mevcut iktidar tarafınca Mehmed Selim Efendi'ye Serencebey'de bir konak tahsis edildi. Sultan V. Mehmed'in tahta çıkışından sonra 1909 yılında tanıştığı edebiyatçı Halid Ziya Uşaklıgil'in anılarında belirttiğine göre, Mehmed Selim Efendi kısa boylu, gergin ve genç yaşına rağmen yıpranmış bir adamdı. Şehzade Yusuf İzzeddin'in ortak özelliği olan, tüm vücudunu kaplayan sinirli bir titremeye sahipti. 1886 yılında Deryal Hanımefendi, 1905 yılında Nilüfer Eflakyer Hanımefendi, 1910 yılında da Pervin Dürrü Yekta Hanımefendi'yle Yıldız Sarayı'nda yapılan düğünlerle evlendi. İlk evliliğinden 1887 yılında Emine Nemika Esin adında bir kızı, ikinci evliliğinden ise 1906 yılında Mehmed Abdülkerim Efendi adında bir oğlu oldu.
Mehmed Selim Efendi 1 Kasım 1922 günü saltanatın kaldırılmasından sonra ilk olarak Şam'a daha sonrasında ise Beyrut'a yerleşti, sürgüne çıkarken Birinci Ferik (orgeneral) rütbesindeydi.
1925 yılında gerçekleşen Şeyh Sait başkaldırısında yılında Diyarbakır Ulu Camii'de halife sıfatıyla adına hutbe okundu. İsyanın, Şehzâde'nin çok popüler olduğu Suriye'ye sıçramasını Fransa kanlı şekilde önledi. Sonuç olarak bu olaya yönelik şehzadenin bir bağlantısı yoktu. Suriye'de çok popüler olup, toplum tarafından Sultan Selim diye anılır, kaldığı eve de Kasrü’l-Melik (Hükümdar Evi) denirdi. Ankara hükûmetinin isteği üzerine Fransızlar tarafından, Şam'dan; Beyrut'un sayfiye bölgesi Cünye'ye nakledildi. Selim Efendi, Osmanlı hanedan mallarını geri alabilmek için, hanedan reisi ve son halife Abdülmecid Efendi'nin de onayıyla 1920-1924 arası Fransa Cumhurbaşkanı olan avukat Alexandre Millerand'a vekalet verdi. Millerand, Ankara'ya başvurarak, hanedana emlâk-ı hümayundan (II. Abdülhamid'in şahsi mülkü olup, Ankara hükümetince el konulan mallardan) sembolik bir yer verilmesini istedi. Buna istinaden Lahey Uluslararası Adalet Divanı'nda dava açarak, Türkiye dışındaki arazide hak iddia edeceğini bildirdi. Filistin'de 4000 km² arazi ile Musul petrollerindeki padişah hissesi de bunlar arasındaydı. Ancak Ankara hükümeti, bu isteği reddetti.
Ölümü

4 Mayıs 1937 tarihinde Cünye'de öldü. Mezarı Suriye'nin Şam kentinde bulunan Süleymaniye Külliyesi'ndedir.