Talışça
Sınıflandırma

Bir Kuzeybatı İran dili olan Talışçaya dil bilimsel olarak en yakın diller başta Tatça, Zazaca ve Eski Azerice olmak üzere ve Hazar Denizi kıyılarında konuşulan diğer İran dil ve lehçeleridir. Talışça aynı zamanda Zazaca, Tatça, Simnanca, Kahangi, Vefsçe dilleri/diyalektleri gibi ergatif bir dildir. Gramatik cinsiyet Eski Talışçada bulunmakla birlikte günümüzde kalıntı olarak bazı sözcüklerde mevcuttur. UNESCO'nun Tehlike Altındaki Dünya Dilleri Atlası'na göre düşük tehlike altında olan diller arasındadır. Talışça Azerice, Farsça, Zazaca ve Gilancadan etkilenmiş olup, kısmen de olsa Farsça ve Zazaca ile karşılıklı anlaşılabilirdir. Dilde yer alan sesbilimsel, dilbilimsel ve sözcük bilimsel farklılıklar göz önüne alındığında Talışça, Kuzey (Azerbaycan ve İran), Orta (İran) ve Güney (İran) lehçeleri olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
| Zazaca | Talışça | Zazaca | Talışça | Zazaca | Talışça | Zazaca | Talışça |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ez | az/əz | berz | berz | nızm | nızım | siye | si, sə, səy |
| tı | tı | biye | bıe | dı | dı | pır | puɾ |
| o/a/ey | əv | bın | bın | neweş | noxəş | çım | çam |
| ma | əmə | boy | bu | kahn | kanə | gav | ɡov |
| şıma | şımə | ke/keye | kə | teze | tozə | post | pust |
| keyne | kinə | vist | vist | panc | penç | mêrdek | merdək |
| çıçı | çiç | bız | bız | şeş | şəş | xoz | xu |
| pi/pêr | piyə | mae | moə | hawt | haft | mu | mu |
| şıt | şıt | serd | sard | new | nev | non, nun | nun |
| verg | vərg | kerg | karg/kag | nezdi | nez | dû | du |
| vıl | vıl | velg | velg | engışte | angışte | rı | ɾy, ɾu |
| va | va | engemin | engivin | sine | sinə | dew | di |
| kam | kom | merde | marde | dından | dandon | vizer | izəɾ |
| şiyen- | şiyən- | zıwan | zıvon | lıng | lıng | espe | əspa |
| şew | şev | aw | ov | zımıstan | zımıston | dızdi | dızdi |
| vat- | vâtē | zan- | zun/zan- | vesar | əvəsor | bıra | bərâ |
| gêc | gıj | morjela | mujnə/morjenə | vor, vewre | voə | çi | çi |
| bermayen | beramesan | roc/roz | ruz | bumlerz | buməlarzə | new serre bi | nəv surə bim |
| pısıng | pışık | cêni | cen | hak | agla | dar | dar |
| aşme/menge | oşem/meng | şew | şev | veyve | veye | zama | zuma |
| nê | ne/na | bê | boy/bey | veng | vang | mezg | mazg |
Dillerin tarihsel evrimi ve dil gruplarındaki sınıflandırmanın esas temelini oluşturan ünsüzlerin oluşumu (eşdillilik/sınırı/isoglosses) Talışçada Zazaca ile hemen hemen aynıdır. Talışça da Zazaca gibi Proto-Hint Avrupa ünsüz harf köklerini güçlü bir biçimde muhafaza etmiştir:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Proto Hint-Avrupa | Partça | Azerice/Tatça | Zazaca | Talışça | Simnanca | Hazar dilleri | Merkez Lehç. | Beluçça | Kürtçe | Farsça |
| *ḱ/ĝ | s/z | s/z | s/z | s/z | s/z | s/z | s/z | s/z | s/z | h/d |
| *kue | -ž- | -ž- | -ĵ- | -ž | -ĵ, ž- | -ĵ- | -ĵ-, ž, z | -ĵ- | -ž- | -z- |
| *gue | ž | ž (y-) | ĵ | ž | ĵ,ž | ĵ | ĵ, ž, z  | ĵ | ž | z |
| *kw29 | ? | isb | esb | asb | esp | s | esb | ? | s | s |
| *tr/tl | hr | (h)r | (hi)r | (h)*r | (h)r | r | r | s | s | s |
| *d(h)w | b | b | b | b | b | b | b | d | d | d |
| *rd/*rz | r/rz | r/rz | r/rz | rz | l/l(rz) | l/l | l/l(rz) | l/l | l/l | l/l |
| *sw | wx | h | w | h | x(u) | x(u) | x(u), f | v | x(w) | x(u) |
| *tw | f | u | w | h | h | h | h(u) | h | h | h |
| *y- | y | y | ĵ | ĵ | ĵ | ĵ | ĵ (y) | ĵ | ĵ | ĵ |