stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sackville Carden
Ergenlik öncesi

Carden İrlanda'nın County Tipperary bölgesinde  Andrew Carden ve Anne Berkeley'in üçüncü oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Hem dedesi hem de babası İngiliz Ordusu'nda görev yapmıştır. Kendisi de 1870 yılında deniz kuvvetlerine seçilmiştir.
Askeri kariyeri

Görevinin ilk yıllarında Mısır ve Sudan'da görev yapan Carden daha sonra Harry Rawson komutası altında in 1897 yılında Benin seferinde bulunmuştur. İki yıl sonra yüzbaşı rütbesine terfi eden Carden 1908 yılında ise tuğamiral olmuştur. İki yıl sonra Atlantik Filosu (Birleşik Krallık)'nda göreve başlamış ve HMS London gemisinin bir sene komutanı olmuştur. Daha sonra Londra'ya dönmüş ve Ağustos 1912 tarihine kadar Donanma Komutanlığında çalışmıştır. Ardından Malta'da bulunan tersaneye müfettiş olarak atanmıştır.
Askeri kariyeri > I. Dünya Savaşı

Kasım 1914 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu'nun  İttifak Devletleri safında I. Dünya Savaşı'na katılması üzerine İngiliz Donanma Komutanlığı bünyesinde Çanakkale Boğazı'nı geçmek için planlar üzerinde çalışmaya başladı. Carden'in yaptığı plana göre Osmanlı tahkimatının sistematik olarak olarak yokedilmesi düşünülüyordu. Bunun yanında mayınlı arazilerinde temizlenmesinide bulunuyordu.
Çanakkale Deniz Harekâtları sırasında başarılı bir görev yaptığı düşünülen Carden, Mart ayında sağlık sorunları nedeniyle görevini Amiral John de Robeck'e devretmiştir.
Savaş sonrası yaşam

İngiliz Donanmasından Amiral sıfatı ile istifa ettikten iki yıl sonra 1930 yılında ölene dek emekli olarak kaldı.
Tayvan'ın siyasi durumu

Tarihi olarak çatışmaların yer aldığı Quemoy (Kinmen) ve Matsu Adaları'nı gösteren Tayvan Boğazı haritası.
Tayvan'ın siyasal durumu, Çin İç Savaşı’nın sonucu olarak Çin Halk Cumhuriyeti ile Çin Cumhuriyeti arasında ortaya çıkan çatışma ile ilgilidir. Bu çatışma Tayvan adası, Tayvan’a ait olan adalar (ör. Penghu Adaları, Yeşil Ada, Orkide Adası) ve tarihi olarak Fujian (Kinmen, Matsu Adaları), Guangdong (Pratas Adaları) ve Hainan (Taiping Adası) eyaletlerine ait olan adaların statüsü hakkındadır.
Çin Halk Cumhuriyeti Tayvan’ı anakaradan ayrılmış bir il olarak görürken, Tayvan’ı de facto olarak yöneten Çin Cumhuriyeti, Çin Halk Cumhuriyeti’nin 1949’daki kuruluşuyla Çin anakarasını kendisinden “ayrıldığı”nı varsayar ve kendini egemen devlet olarak görmektedir.
Her iki devlet, tüm Çin’in uluslararası alandaki tek temsilcilik hakkının talebinde bulunmaktadır (bkz: Tek Çin politikası). 1950 yıllarında her iki taraf birbiriyle askeri çatışmada bulunurken, 1980 yıllarından beri başlıca olarak ekonomik çıkarlara dayalı kademeli bir yakınlaşma süreci yer almıştır. 2008’de Tayvan devlet başkanı Ma Ying-jeou’nun göreve girmesinden beri her iki taraf arasındaki ilişkiler, özellikle 2010’da Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması (EFCA)’nın imzalanmasıyla daha fazla iyileşmiştir. Ancak 2016’da Tayvan’ın kendi bağımsızlığını resmi olarak ilan etme fikrini savunan Tsai Ing-wen’in devlet başkanı olarak seçilip göreve girmesi, her iki taraf arasındaki ilişkilerin iyileşme potansiyeline şüphe ettirmiştir.
Çin Cumhuriyeti’nin uluslararası alandaki izolasyonu

1970’li yıllarının başına kadar Çin, uluslararası alanda Çin Cumhuriyeti tarafından temsil edildi. Ancak ABD’nin Çin Halk Cumhuriyeti ile yakınlaşması çerçevesinde Tayvan, uluslararası konumunu gittikçe kaybediyordu. 25 Ekim 1971 tarihinde, Çin’in Birleşmiş Milletler’deki temsil edilmesi hakkındaki 2758 nolu Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Kararı, Pekin’in müttefiği olan Arnavutluk tarafından Birleşmiş Milletler’de oya sunuldu. Bu kararın sonucu Çin’in Çin Halk Cumhuriyeti tarafından temsil edilmesi ve böylece Çin Cumhuriyeti'nin BM’den “hariç” edilmesiydi. Bu karar diplomatik bir depreme sebep oldu, zira bu Çin Halk Cumhuriyeti'nin tek temsilcilik hakkı üzerindeki talebini meşrulaştı ve neticede Çin Halk Cumhuriyeti'yle diplomatik ilişkilerin kurulması, Çin Cumhuriyeti'yle ilişkilerin kesilmesine anlamına geldi. Buna rağmen Tayvan yine büyük ekonomik başarılar ve gittikçe artan ihracatlar kayda geçirebilmiştir, zira Tayvan diğer ülkelerle sahip olduğu ikiyönlü bağlantıları muhafaza etti ve bunları devlet tanıması olmadan ekonomik, konsolosluk, kültürel ve bilimsel/teknik alanlarda daha fazla genişletebilmiştir.
Günümüzde Tayvan'la hala resmi diplomatik ilişkilerde bulunan sadece 13 devlet vardır:
| --- | --- |
  Belize (1989)   Esvatini (1968)   Guatemala (1960)   Haiti (1956)   Marshall Adaları (1998)   Nauru (1980–2002, 2005)   Palau (1999):   Paraguay (1957)   Saint Kitts ve Nevis (1983)   Saint Lucia (1984–1997, 2007)   Saint Vincent ve Grenadinler (1981)   Tuvalu (1979)   Vatikan (Kutsal Makam, 1942)
Arasında ABD, Kanada, Rusya, Türkiye ve çoğu Avrupa Birliği devletinin olduğu 56 diğer devlette Tayvan “yarı resmi” olarak kültür bürolarıyla temsil edilmektedir.
Buna karşın 1999'da Çin Halk Cumhuriyeti, 161 devletle diplomatik ilişkide bulundu; bunların arasında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi veto güçleri olan ABD, Birleşik Krallık, Fransa ve Rusya var. Çin Cumhuriyeti, karşılık olarak Tayvan'ın diplomatik seviyede tanınması amacıyla fakir ülkelere gelişme yardımı bağışında bulunarak (sözde “dolar diplomasisi”) kendi dış politik konumunu güçlendirmeye çalışmaktadır. Bu teşebbüsler sürekli Çin Halk Cumhuriyeti'yle tartışmalara sebep olmuş ve bu yolla kazanılan partnerler, Tayvan'ın çıkarlarının uluslararası alanda temsil etme gücüne sahip değildir.
Tayvan ile diplomatik ilişkileri olan devletler.
Kumalar Dağı

| --- | --- |

En yüksek noktası
Yükseklik: 2247
Çıkıntı: Kilimatan Zirvesi
Koordinatlar: 38°31′21″K 30°22′04″D﻿ / ﻿38.52250°K 30.36778°D﻿ / 38.52250; 30.36778
Jeoloji
Kayaç yaşı: Kambriyen dönem, Karbonifer
Dağ türü: Sıradağlar
Tırmanma
En kolay rota: Başören'den başlayarak
Kumalar Dağı, Sandıklı'nın doğu sınırını kaplayan, Afyonkarahisar - Sandıklı - Dinar doğrultusunda, başka bir tanımlama ile kuzey-güney yönünde il topraklarını iki büyük havzaya ayırarak uzanan 50 – 60 km uzunluğunda ve 30 – 35 km genişliğinde bir dağ kütlesidir. Göktepe, 2247 metre yükseltisi ile dağın en yüksek zirvesini oluşturur.
Ege - İç Anadolu Bölgesi geçiş bölgesinde bulunan Kumalar Dağı'nda orman içerisinde ve civarındaki halk geçimini tarım, hayvancılık ve orman işçiliğinden sağlamaktadır. Ovalık yerlerde ziraat yapılmaktadır. Yörede yaylacılık yaygın olup, Kumalar yaylasına Yörükler gelerek yaz boyunca hayvanlarını otlatmaktadırlar. Sandıklı yöresinde Kumalar Dağı türküsü de söylenir.
Bitki örtüsü

Kumalar Dağı'nda 1996 - 2001 yılları arasında yapılan araştırma sonunda 898 tür ve
tür altı seviyede takson belirlenmiştir. Bu taksonlardan 123 tanesi bu bölgeye özgüdür.
Kumalar Dağı'nda Latince isimleri Paronychia angorensis Chaudhri, Astragalus flavescens Boiss., Genista burdurensis P. Gibbs, Centaurea reuterana Boiss. var. reuterana, Convolvulus pulvinatus Sa'ad, Verbascum phrygium Bornm., Verbascum cheiranthifolium Boiss. var. pisidicum (Boiss.&Heldr.) Murb., Verbascum armenum Boiss.&Kotschy var. occidentale Hub.-Mor., Scrophularia floribunda Boiss.&Bal., Sideritis akmanii Z.Aytaç, M. Ekici & A. Dönmez, Quercus vulcanica [Boiss. &Heldr. ex] Kotschy, Festuca cyllenica Boiss. & Heldr. subsp. uluana Markgr. -Dann. gibi bölgeye özgü bitkiler yetişir.
Türkiye'de aromatik ve endemik (bir bölgeye özgü) bitkilerden, Dağ çayı Sideritis akmanii, Afyon Çan çiçeği Campanula pamphylica subsp. afyonica ve Çok çiçekli Kuş üzümü Ribes multiflorum Kumalar dağlarında, Kumalar yaylasında, 1800 metre rakımlı volkanik kayalıklarda, Dulavratotu (kazık otu veya pıtrak) (Xanthium spinosum L.) görülür.
Karaağaç Tren İstasyonu

| Karaağaç |
| --- | --- |
Kapatılan TCDD istasyonu
İstasyonun ön cephesi

Konum: Karaağaç Kasabası, Karaağaç Caddesi, 22100 Merkez, Edirne Türkiye
Koordinatlar: 41°39′06″K 26°31′18″D﻿ / ﻿41.65167°K 26.52167°D﻿ / 41.65167; 26.52167
Sahip: TCDD
İşletmeci: TCDD
Tren işletmecileri: TCDD
Yapı
Yapı türü: Hemzemin
Otopark: Hayır
Bisiklet altyapısı: Hayır
Engelli erişimi: Hayır
Diğer bilgiler
Durum: Kapatıldı
Ücret bölgesi: 1. Bölge
Tarihçe
Açılış: 4 Nisan 1873 (İlk istasyon) 1930 (İkinci istasyon)
Kapanış: 4 Ekim 1971
Önceki ad(lar)ı: Edirne (1873 – 1971)
Hizmetler
Demiryolu ulaşımı
Karaağaç Tren İstasyonu, eskiden Edirne Garı, Edirne'nin il merkezinde Karaağaç Mahallesi'nde Karaağaç Caddesi üzerinde yer alan TCDD'ye ait eski ana tren istasyonudur.
İstanbul-Sirkeci – Pythion demiryolu üzerinde yer alan ilk istasyon, Chemins de fer Orientaux / Rumeli Demiryolu (CO) Şirketi tarafından Rumeli Demiryolu hattı için inşa edilmiş ve 4 Nisan 1873'te hizmete girmiştir. İkinci istasyon ise 1914 yılında tamamlanmış, ancak 1930 yılında hizmete girebilmiştir.
23 Mayıs 1971'de Pehlivanköy – Edirne – Svilengrad demiryolu üzerinde inşa edilen yeni Edirne Garı'nın hizmete girmesi üzerine, istasyon, 4 Ekim 1971'de kapatılmıştır.
1998 – 2017 yılları arasında Trakya Üniversitesi Rektörlük Binası olarak hizmet veren bina, 2017'den bu yana aynı üniversitenin Güzel Sanatlar Fakültesi olarak kullanılmaktadır.
Tarihçe

Chemins de fer Orientaux / Rumeli Demiryolu (CO) Şirketi tarafından Rumeli Demiryolu için inşa edilen ve 4 Nisan 1873'te hizmete giren ilk istasyonun yerine daha büyük bir istasyon inşa edilmesi kararlaştırılmıştır. Yeni istasyon binası Mimar Kemaleddin tarafından neoklasik üslupta inşa edilmiştir. İstanbul'u Avrupa'ya bağlayan demiryolunun en önemli istasyonlarından birisi olan istasyon binası, Sirkeci Garı örnek alınarak yapılan üç katlı, dikdörtgen planlı ve 80 m uzunluğunda bir yapıdır.
İstasyon binasının inşaatı 1914 yılında genel olarak bitirilmiş ancak o yıl başlayan I. Dünya Savaşı nedeniyle demiryolu güzergâhı değiştiği için istasyon hizmete girememiştir. İstasyonun yer aldığı Karaağaç Kasabası, I. Dünya Savaşı'ndan sonra imzalanan Mondros Mütarekesi sonrasında Yunanistan tarafından işgal edilmiştir. Kurtuluş Savaşı'ndan sonra imzalanan Lozan Antlaşması gereğince, Yunanistan'ın Batı Anadolu'da yaptığı tahribatlar karşılığında savaş tazminatı olarak, Karaağaç Kasabası ve Bosna Köyü Türkiye'ye geri verilmiş ve istasyon da 14 Eylül 1923'te tekrar Türkiye'nin denetimine girmiştir.
Eski Rumeli Demiryolu'nun ardıllarından biri olan Dedeağaç – Svilengrad demiryolu üzerinde yer alan ve 1930'da yeniden hizmete giren istasyon, hattın Uzunköprü ile Karaağaç arasındaki kısmının Yunanistan sınırlarında kalması sebebiyle Türk demiryolu sisteminden bağımsız bir eksklav haline geldiği için trenler İstanbul-Sirkeci'den Karaağaç'a ulaşmak için Yunanistan sınırlarından geçmek durumunda kalmaktaydı. Yaklaşık 50 yıl devam eden bu sürecin ardından, bu zorunluluğu aşmak amacıyla Bulgaristan Devlet Demiryolları (BDZ) ile birlikte İstanbul-Sirkeci – Pythion demiryolu üzerindeki Pehlivanköy'den başlayan ve Edirne ve Kapıkule'den geçerek Bulgaristan'daki Svilengrad'a bağlanan Pehlivanköy – Svilengrad demiryolu inşa edilmiş ve yeni Edirne Garı 23 Mayıs 1971'de hizmete girmiştir. 4 Ekim 1971'de ise Karaağaç Tren İstasyonu kapatılmıştır.
Türkiye - Yunanistan sınırının çok yakınında bulunan istasyon binası, 1974'te Kıbrıs Harekâtı sırasında ileri karakol görevi yapmıştır.
İstasyon binalarından birisi 1937'de Trakya Köy Öğretmen Okulu ve Eğitmen Kursu'na ev sahipliği yapmıştır. 1938'de aynı binada Köy Öğretmen Okulu açılmıştır. 1939'da Karaağaç'tan taşınan okul, daha sonra Kepirtepe Köy Enstitüsü'ne dönüştürülmüştür.
1977'de yeni kurulan ve bugünkü Trakya Üniversitesi'nin temelini oluşturan Edirne Mühendislik ve Mimarlık Akademisi'ne tahsis edilen bina, üniversite tarafından aslına uygun olarak restore edilmiş ve 1998'de üniversitenin Rektörlük Binası olarak hizmet vermeye başlamıştır. Aynı yıl bahçesine Lozan Antlaşması'nı temsil eden Lozan Anıtı yapılmış, ek istasyon binalarından birisi ise Lozan Müzesi olarak hizmete girmiştir. 2017'de Rektörlük Binası'nın taşınması üzerine, bina, Güzel Sanatlar Fakültesi olarak kullanılmaya başlanmıştır.
İlk istasyonla aynı planda inşa edilen Filibe Garı
Ahmed Kesrevi

| Ahmed Kesrevi |
| --- | --- |

Doğum: 29 Eylül 1890(1890-09-29) Tebriz, İran
Ölüm: 3 Mart 1946 (55 yaşında) Tahran, İran
Meslek: Tarihçi, Dilbilimci, Yazar
Milliyet:  İranlı
Edebî akım: Gerçekçilik
Resmî site
www.kasravi.info
Ahmed Kesrevi (Fars: احمد کسروی, Azerbaycan: Əhməd Kəsrəvi, 29 Eylül 1890 - 3 Mart 1946), İranlı tarihçi ve siyaset yazarıdır.
Çağdaş Azerbaycan tarihine dair değerli eserlerin yazarı olmasına rağmen Ahmed Kesrevi Azerbaycan Türklerinin ari ırkına mensup olduklarını kanıtlamaya çalışmıştı. Üç ciltlik "İran meşrutiyet tarihi" kitabında 1905-1911 yılları İran devriminin tarihi tetkik olunur. "Belirsiz Hükümdarlar", "Azeri veya Azerbaycan'ın Kadim dili" ve başka eserleri vardır. O, eserlerinde Azerbaycan'a özel yer ayırsa da, sorunların anlatmada İran milliyetçiliğinin yanında olmuştur.
Ahmed Kesrevi 1921 yılında "Azeri veya Azerbaycan'ın kadim dili" adlı eserini yayınlamıştı. Yazar bu eserinde Azerbaycanlıların Türk olmadıklarını, Azeri adlı ayrı bir millet oldukları iddiasını ileri sürmüştür. Kesrevi'ye göre Azerbaycan dili Türk dillerine mensup değildir. Azeri dili İran kökenli bir dildir. Azeriler Selçuklu Hanedanı'nın İran'a gelmesi ile Türkleşmeye başlamışlardır.
Ahmed Kesrevi, Kuzey Azerbaycan'ın aslında Albanya olduğunu söylüyor. Kesrevi'ye göre Aras Nehri'nden kuzeydeki ülke tarihin hiçbir döneminde Azerbaycan olarak adlandırılmamıştır. Bu ülkeye Azerbaycan adı Mehmed Emin Resulzade tarafından verilmiştir. Yazara göre asıl Azerbaycan, İran'ın içindeki İran Azerbaycanı'dır ve tarih boyunca işte bu toprak Azerbaycan olarak adlandırılmıştır.
Ahmed Kesrevi ayrıca "temiz dil" politikası fikrini, Farsçanın başta Arapça olmak üzere yabancı dilde olan sözlerden temizleme, hem de "temiz din" (dinin hurafeden ayrılması) görüşlerini ileri sürmüştür. Kesrevi, İran'ın en büyük sorununun dil, din ve etnik çeşitlilik olduğunu ileri sürmüştür. İran'daki ve tüm doğudaki duraklamanın nedeni toplumdaki çeşitliliktir. Kesrevi'ye göre büyük reformların sonuçsuz kalmasının temel nedeni toplumdaki çeşitlilik ve bölünmüşlüktür: «Ayrılıkları ortadan kaldırmalıyız. Din, dil ve bölgesel farklılıkları ortadan kaldırmalıyız. Bu ancak ulusal bilincin oluşması ile mümkündür. İran millî bilincini yaymalıyız.»
1946 yılının mart ayında Ayetullah Borucerdi ve Ayetullah Sadr'ın (Ayetullah Musa Sadr'ın babası) fetvaları üzere Nevvab Safevi'nin başkanlığındaki İslam Fedaileri tarafından öldürülmüştür.
Yaşamı

Kesrevi, nesiller boyu imam olan bir ailede doğdu. Dedesinin Tebriz'de bir camisi bulunmaktaydı. Amcasının ölümünden sonra aileden başka imam çıkmadığı için caminin imamı aileden değildi ve dolayısıyla ailesinin arzusu imam olacak bir oğullarının olmasıydı. Kesrevi dünyaya geldiğinde kendi otobiyografisinde anlattığı gibi aile çok sevinmiş ve onun imam olması için kolları sıvamıştı. Otobiyografisinde kendi anılarında daha beş yaşındayken yaşıtlarıyla oynamasına izin verilmediğini ve saçlarının tıraş edildiğini yazmış. Kesrevi yirmi yaşında imam oldu. Kendi camisine döndü ama okul yıllarında meşrutiyet ile tanışmıştı ve yaptığı hareketler giydikleri ve vaaz vermeyi reddetmesi diğer mollaları kızdırmış ve vaazlarında onu eleştirmelerine neden olmuştu. Kesrevi bu sırada tüm Kur'anı ezberledi.
Kesrevi defalarca adliye'de çeşitli görevlerde bulundu. Adliyeden çıktığı zamanlar da çoğu zaman avukatlık yaptı. 1927'de Rıza Şah Pehlevi’den sonra adliyeye girmesi istendiğinde imam kıyafetlerini çıkararak adliyede savcı görevini aldı.
Yaşamı boyunca pek çok dili kısa sürede öğrendi. İmamlıktan sonra yaptığı ilk işlerden biri Tebriz Amerikan Kolejinde Arapça öğretmenliği idi. Kesrevi bu eğitmenlik süresinde Amerikalılardan İngilizceyi öğrendi. Aynı zamanda iki senede Ermeni arkadaşlarından Ermeniceyi öğrendi. Daha önce imamlık yıllarında kendisi evde çalışarak Esperantoyu öğrenmişti. Adliye görevleri ve daha öncesinde çeşitli yörelere yaptığı yolculuklarda mutlaka yörenin aksanı ve diliyle ilgili araştırmalar yapardı bir diğer ilgi alanı da İran'ın köy köy, şehir şehir yörelerinin isimlerini toplamaktı. O bir milliyetçiydi ve kitaplarından da bu kolayca anlaşılabilmektedir.
Yaşamı boyunca arzuladığı şeylerin en büyüğü dinden hurafelerin silinmesiydi ve bunu hep açıkça dile getirirdi. Onun taraftarları onun yazıları ve düşünceleriyle Kesrevi tarikatını oluşturdular. Kesreviler her sene zararlı buldukları kitapları onu ilan ettiği bayramları olan kış mevsiminin ilk gününde yakarlar. Kesrevi bu bayramı kendisi ilan etmişti ve bu zararlı yayınları bahtsızlıkların başlangıcı olarak görüyordu. Onun tarikatının anlayışı klasik tarikat üsluplarından çok farklıdır. Onların temel hedefleri "dinden hurafelerin silinmesi"dir.
Kasravi bu faaliyetlerinden dolayı 3 Mart 1946’da birçok aydın ve siyasetçinin de öldürülmesinde rol alan, İslam Fedaileri adındaki örgüt tarafından, Tahran Adliye Sarayında öldürüldü.
Günümüzde İran'daki hakim rejimin ondan nefret etmesine ve kitaplarının İran'da yasaklı olmasına rağmen "18 Yıllık Azerbaycan Tarihi" adlı kitabı halen türünde tek ve en kapsamlı eser olduğu için İran üniversitelerinin ders programlarında yer almaktadır.
Kesrevi'nin yandaşları ölümünden sonra (İran'dan kaçan İranlılar olarak) özellikle ABD'de Kesrevi fırkasını oluşturmuş durumdalar. Özellikle Şiiliğin içindeki hurafeleri sert bir dille eleştirip kanıta dayalı olarak reddeden Kesrevi'nin yandaşları -Kesreviler- en büyük ayinlerinden biri olarak her sene Nevruzdan önce özellikle dindeki hurafeleri kabartarak insanların beynini yıkamaya çalışılanların kitaplarını toplayıp çevrelerinde halka oluşturup yakmaktadırlar.
Eserleri

En önemlileri şunlardır:
Azerbaycan'ın 18 Yıllık Tarihi (Farsça: تاریخ هجده‌سالهٔ آذربایجان)
İran Meşrutiyet Tarihi (Farsça: تاریخ مشروطهٔ ایران)
Unutulmuş Krallar (Farsça: شهرياران گمنام)
Huzestan'ın 500 Yıllık Tarihi (Farsça: تاریخ پانصد سالهٔ خوزستان)
Aslan ve Güneş'in Tarihi (Farsça: تاریخچهٔ شیر وخورشید)
Şeyh Safi ve Soyu (Farsça: شیخ صفی و تبارش)
Azeri veya Azerbaycan'ın Kadim Dili (Farsça: آذری یا زبان باستان آذربایجان)
Varcavand Bonyad (Farsça: ورجاوند بنیاد)
Şiilik (Farsça: شيعيگرى)
Bahâîlik (Farsça: بهاييگرى)
Sûfîlik (Farsça: صوفيگرى)
Batı Slavları

| --- | --- |
     Ağırlıklı olarak Batı Slav nüfusu olan ülkeler
 

Önemli nüfusa sahip bölgeler
Polonyalılar: y. 60 milyon
Çekler: y. 10-12 milyon
Slovaklar: y. 6-7 milyon
Silezyalılar: y. 2-5 milyon(uyruk olarak 847.000) (Polonyalılara dahil)
Keşublar: y. 500.000 (uyruk olarak 228.000) (Polonyalılara dahil)
Moravyalılar: y. 500.000 (Çeklere dahil) (uyruk olarak 630.899)
Sorblar: y. 60.000-80.000
Diller
Batı Slav dilleri: Lehçe, Çekçe, Slovakça, Kaşupça, Aşağı Sorbca, Yukarı Sorbca
Din
Katoliklik (Polonyalılar, Slovaklar, Silezyalılar, Keşublar, Moravyalılar ve azınlık olarak Sorblar ve Çekler) Protestanlık (çoğunluk olarak Sorblar) Ateizm (çoğunluk olarak Çekler)
Groß Raden Açıkhava Müzesi'ndeki Slav tapınağının yeniden inşası
Batı Slavları (Merkez Slavlar olarak da bilinir) Slav halklarının Batı Slav dillerini konuşan bir alt grubudur. 7. yüzyılda ortak Slav topluluğundan ayrıldılar ve 8. ve 9. yüzyıllarda Orta Avrupa'da bağımsız devletler kurdular. Batı Slav dilleri 10-14. yüzyıllar arasında tarihsel olarak kanıtlanmış biçimlerine dönüştü.
Batı Slavca konuşan uluslararasında Polonyalılar, Çekler, Slovaklar, Sorblar ve etnik gruplar Keşublar, Moravyalılar ve Silezyalılar bulunmaktadır. Orta Avrupa'da Baltık Denizi'nin kuzeyinden güneydeki Südetler'e ve Karpatlar'a, tarihsel olarak da Doğu Alpleri boyunca İtalya Yarımadası ve Balkan Yarımadası'na uzanan bitişik bir bölgede yaşıyorlar.
Batı Slav grubu üç alt gruba ayrılabilir: Polonyalılar, Keşublar ve soyu tükenmiş Polaplar dahil olmak üzere Lekitikler ve Pomeranca ile birlikte Lausitz (Sorbca) ve Çekçe-Slovakça.
Kültürel olarak, Batı Slavları, Roma İmparatorluğu ve Batı Hristiyanlığı'na bağlılık nedeniyle diğer Batı Avrupa uluslarının çizgileri boyunca gelişti. Böylece, diğer Slav gruplarıyla kültürel bir bölünme yaşadılar: Doğu Slavları ve Güney Slavların bir kısmı Ortodoks Hristiyanlığı'na geçerken, Bizans İmparatorluğu'ndan kültürel olarak etkilenirken, tüm Batı Slavları Roma Katolikliği'ne geçti ve böylece Latin Kilisesi'nin kültürel etkisi açığa çıktı.
Tarih

Orta Çağ'da Batı Slav halkları için "Vendler" (Roma dönemi Veneti'den türetilmiş) adı kullanılmıştır. Polonya'nın ilk tarihi hükümdarı I. Mieszko, aynı zamanda "Wendler Kralı Dagome" olarak da ortaya çıktı (kaynaklar tarafından onaylanması gerekiyor).
İlk Slav genişlemesi 5. yüzyılda başladı ve 6. yüzyılda muhtemelen Batı, Doğu ve Güney Slav grupları olacak şekilde coğrafi olarak ayrılmıştı.
İlk bağımsız Batı Slav devletleri 7. yüzyılda başlar: Samo İmparatorluğu (623-658), Moravya Prensliği (8. yüzyıl-833), Nitra Prensliği (8. yüzyıl-833) ve Büyük Moravya (833 - c.907). Obodritler ve Veletiler gibi Sorblar ve diğer Polabyalı Slavlar, Orta Çağ'da Vendler'in Haçlı Seferleri'nden sonra Kutsal Roma İmparatorluğu'nun egemenliğine girdi ve 19. yüzyılın sonunda Almanlar tarafından güçlü bir şekilde Almanlaştırıldı. Polapça, 19. yüzyılın başlarına kadar, şimdi Almanya'nın Aşağı Saksonya eyaleti olan bölgede hayatta kalabildi ama en sonunda yok oldu.
Şu anda sadece 60.000-80.000 civarı Sorb, dilini ve geleneklerini koruyan bir grup olarak hayatta kaldı, ağırlıklı olarak Brandenburg ve Saksonya eyaletlerinde ve günümüz Almanya'sında bulunan Lausitz'de yaşıyorlar. Ancak, Almanlaşma süreci, Alman yerleşimciler tarafından bir sınır dışı edilme olarak anlaşılmamalıdır. Slavlar ve Almanlar arasındaki ilişki zamana ve bölgeye göre değişiyordu. Çoğu zaman, Alman ve Slav köyleri yüzyıllar boyunca komşu olarak birlikte yaşamıştır. Bugün Saksonya'da birçok coğrafi isim, hatta Dresden, Leipzig veya Zwickau gibi büyük şehirlerin isimleri Slav kökenlidir. Vendler'in Haçlı Seferleri bu alanları içermedi ve Slav-Alman etkileşiminin gelişimi büyük ölçüde barışçıl kaldı.
Batı Polonyalıların orta Polonyalı kabilesi 10. yüzyılda Polonya dükü I. Mieszko altında kendi devletlerini kurdu. Yüzyıllar boyunca Polonya, batıdaki komşuları ile yakın ilişkilere sahipti, Polonyalı hükümdar Cesur I. Bolesław, Kutsal Roma İmparatoru III. Otto Frater et Cooperator Imperii ("İmparatorluktaki Kardeş ve Ortak") tarafından deklare edildi.
Çeklerin öncüleri (yani Bohemyalılar) 6. yüzyılın sonlarında Bohemya'ya göç ettiler ve yöneticilerinin sonunda Kutsal Roma İmparatorlarının vassalları (1002) haline geldiği 10. yüzyılda çeşitli derebeylikler kurmuşlardı. Bohemya Krallığı 1002-1419 ve 1526-1918 yılları arasında bu İmparatorluğun bir parçası olarak kaldı. Slovakların öncülleri 907'den sonra (Büyük Moravya'nın kıyameti) Hırvatlar, Slovenler, Sırplar ve Rusinler gibi diğer Slav gruplarıyla birlikte Macar egemenliği altına girdi. Hem Çekler hem de Slovaklar, 1526'dan 1804'e kadar Habsburg monarşisinin yönetimi altındaydı; daha sonra Avusturya İmparatorluğu'nun yönetimi altındaydı ve 1867-1918 yılları arasında Avusturya-Macaristan'ın bir parçasıydı.
Tarih > Kavim grupları

Daha fazla bilgi: Orta Çağ Slav Kavimleri
Lektik grup
Polonyalılar
Masovyalılar
Batı Polonyalılar
Lendiyalılar
Vistulanlar
Silezyalılar
Pomeranyalılar
Slovinyalılar
Polabyalılar
Obodritler/Abodritler
Uygun Obotritler
Vagriyanlar
Varnabiler
Polabiyanlar
Linonen
Travnjane
Drevani
Veleti, Lutici tarafından başarıldı
Kessiniyanlar
Circipani
Tollensiyanlar
Redarier
Ukraniler
Rani (Rujani)
Hevelli
Volinyanlar
Pyritzanlar
Çek-Slovak grubu
Çekler
Moravyalılar
Slovaklar
Sorb grubu
Milceni (Yukarı Sorblar)
Lausitz Sorbları (Aşağı Sorblar)