Elgin, Moray
Tarihçe

1823'te High Street'in altında 9. yüzyıldan kalma II. Sınıf Pikt taşı olan Elgin Sütunu'nun keşfi, daha sonraki pazar bölgesinde Erken Hristiyan varlığının olabileceğini düşündürür, ancak 12. yüzyılda bir Royal Burgh olarak Elgin'in ortaya çıkmasından önce herhangi bir faaliyet olduğuna dair başka bir kanıt yoktur. Ağustos 1040'ta MacBeth'in ordusu, Elgin yakınlarındaki Bothganowan'da (Pitgaveny) I. Duncan'ı yendi ve öldürdü. Elgin ilk kez 1151'de I. David'in Urquhart Tarikatı'na yıllık gelir bağışladığı bir tüzüğünde kayıtlıdır. David, Moraylı Óengus'u mağlup ettikten sonra 1130 civarında Elgin'i kraliyet kasabası yapmıştır. David'in hükümdarlığı sırasında kale, şu anda Leydi Tepesi olarak bilinen yerin tepesine kuruldu. Kasaba, 1224 yılında II. Alexander'dan, yeni bir katedral için araziyi Moray Piskoposu Andrew'a verdiğinde bir kraliyet imtiyazı aldı. Bu nihayet çeşitli zamanlarda Kinneddar, Birnie ve Spynie'de bulunan piskoposluk görevini çözdü. Antik Darnaway Ormanı, Kraliyet Ormanı olarak belirlendi ve İskoç kralları tarafından avlanmak için kullanıldı.
II. Alexander, Elgin'in en büyük hayırseveriydi ve birçok kez kraliyet kalesine geri döndü. Kasabanın iki dini evini, batı yakasında Dominikanlar veya Blackfriar'ları ve doğuda Fransiskanlar veya Greyfriar'ları kurdu. Daha doğuda, yine II. İskender'in hükümdarlığı sırasında yoksul erkek ve kadınların kabulü için kurulan Maison Dieu (Tanrının evi) Hastanesi bulunuyordu.
19 Temmuz 1224'te yeni Elgin Katedrali'nin temeli törenle atıldı. Katedral 1242'den kısa bir süre sonra tamamlandı, ancak 1270'teki sebebi bilinmeyen bir yangınla tamamen yok oldu. Kalıntılar şu anda o yangının ardından yapılan yeniden inşadan kalma binalardır. Moray Kartuları'nda, tamamlanan katedrali "Ülkenin aynası ve krallığın ihtişamı" olarak tanımlamıştır.
İngiltere Kralı I. Edward Elgin'i iki kez ziyaret etti. 1296 yılındaki ilk ziyaretinde gördükleri karşısında çok etkilenmişti. Şu anda Britanya Kütüphanesi'nde saklanan Cotton yazmaları'nda yer alan sözleriyle, kaleyi ve Elgin kasabasını "bon chastell et bonne ville" (iyi kale ve iyi kasaba) olarak tanımlamıştır. Eylül 1303'teki ikinci ziyaretinde, İngiliz vali Henry de Rye'nin elindeyken kalenin ahşap iç kısmı yanmıştı. Bu sebeple Elgin'de yalnızca iki gün kaldı ve ardından 13 Eylül'den 4 Ekim'e kadar Kinloss Manastırı'nda kamp kurdu.
Kral Edward, Moray Piskoposu David de Moravia'nın Bruce ile birlikte İskoçya'nın özgürlük davasına katılması üzerine öfkelendi ve Edward, piskoposu aforoz edebilecek Papa'ya başvurdu, böylece papalık korumasını kaldırdı ve onun Orkney'e, ardından Norveç'e kaçmasına neden oldu. Robert Bruce'un İngilizlere karşı kazandığı zaferlerden sonra piskopos Elgin'e geri döndü. Temmuz 1307'de Edward'ın ölümünden sonra Robert the Bruce, Elgin'e saldırdı ve 1308'de İskoçya'yı geri aldı.
Ağustos 1370'te Moray Piskoposu Alexander Bur, topraklarının ve adamlarının korunması için Kral III. Robert'in kardeşi Badenochlu Wolf Alexander Stewart'a ödeme yapmaya başladı. Şubat 1390'da piskopos, korumayı sağlaması için Moray Kontu'nun oğlu Thomas Dunbar'a başvurdu. Bu eylem Stewart'ı çileden çıkardı ve Mayıs ayında Lochindorb'da bir adada bulunan kalesinden çıktı ve intikam almak için Forres kasabasını yaktı. Haziran ayında iki manastır, St Giles Kilisesi, Maison Dieu Hastanesi ve katedral de dahil olmak üzere Elgin'in çoğunu yaktı. Andrew of Wyntoun'un Orygynale Cronykil of Scotland adlı eserinde (İskoçya'nın 15. yüzyıldan kalma bir tarih belgesi), bu eylemi "çılgın, wykked Heland adamları" olarak tanımladı. Katedralin yeniden inşası yıllar sürdü; ancak 15. ve 16. yüzyıl duvar ustalarının kullanımına sunulan taşların kalitesiz olması nedeniyle çoğu parçalanmıştır, 13. yüzyıldan kalma yapı ise hâlâ ayaktadır. 1506 yılında büyük merkez kule çöktü ve yeniden inşa çalışmaları ertesi yıl başlamasına rağmen 1538 yılına kadar tamamlanamadı.