stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Antakya

Antik şehir için Antakya (antik kent) sayfasına bakınız.
Antalya ile karıştırılmamalıdır.
| Antakya |
| --- | --- |
İlçe
Antakya ilçe merkezinden, arka planda Habib-i Neccar Dağı
 Hatay ili siyasi haritası
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Hatay
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Mustafa Harputlu
 • Belediye başkanı: İbrahim Naci Yapar (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam: 703 km²
Rakım: 100 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 377.793
 • Kır: -
 • Şehir: 389.377
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 31000
İl alan kodu: 0326
İl plaka kodu: 31
Resmî site Antakya Belediyesi Antakya Kaymakamlığı
Antakya (Arapça: انطاكيّة, Anṭākye; Yunanca: Ἀντιόχεια, Antiohia), Hatay ilinin nüfus bakımından en büyük ilçesidir ve merkezidir. Yeni düzenlemeyle birlikte Antakya ve Defne Belediyesi olarak ayrılmıştır. Ortasından Asi Nehri geçmektedir. Hristiyanlığın önemli mukaddes mekânlarından biridir.
Tarihçe

Tarih kaynaklarına göre Antakya, MÖ 300 civarında Büyük İskender'in komutanlarından Seleucus Nicator tarafından kurulmuştur. Antik kaynaklara göre Antakya üç yüz bin nüfusuyla Roma İmparatorluğu'nun 3. dünyanın ise 4. büyük kentiydi. Babası Antiochus'un isminden 'Antiocheia' adıyla kurduğu şehir, Silpius Dağı (bugünkü Habib Neccar Dağı) eteğinde ve Asi Nehri (Orontes) kenarında yer almıştı. Acus'un yönetimine giren topraklarda Antakya dışında başka yerlerde çok sayıda Antiocheia daha kurulmuştu.
Tarihçe > Tarih Öncesi ve Helenistik Dönem

Ana madde: Antakya (antik kent)
Antakya civarının tarihi, şehrin kuruluşuna göre çok daha eskidir. Değişik kaynaklarda belirtildiğine göre, Tell-Açana höyüğündeki kazılar Kalkolitik Çağdan (MÖ 5000-4000) itibaren yörenin yerleşim için kullanıldığını göstermektedir. Anadolu'yu Filistin ve Suriye'ye bağlayan yol üzerinde, Mezopotamya'yı Doğu Akdeniz'e bağlayan noktalardan biri olması nedeniyle Hatay'ın eski bir yol güzergâhı olduğu çok açıktır. Burası Hitit ve Eski Mısır İmparatorluklarının sınırlarını oluşturan bölgenin eşiğindeydi.
Makedonyalı Büyük İskender'in doğuya doğru fetihlerini sürdürürken Pers kralı Darius'la yaptığı İssus Savaşı, MÖ 333 yılında, İssus yakınlarında, bugünkü Payas ilçesinde, Pinarus nehri (bugünkü Deliçay) üzerinde gerçekleşmiştir. Bu savaşın hemen ardından İskender, Pers donanmasını limansız bırakmak amacıyla kıyı boyunca güneye ilerledi. Suriye, Filistin ve Mısır'ı ele geçirdikten sonra MÖ 331 yılında, Fırat nehri üzerinde yapılan Gaugamela Savaşı ile Mezopotamya da Makedonyalıların eline geçmiş oldu. Ancak Büyük İskender'in MÖ 323 yılında Babil'deyken ölmesinin ardından fethedilen topraklar İskender'in komutanları arasında bölündü. Suriye ve Mezopotamya bölgesi üzerindeki güç savaşı Seleucus Nicator'un lehine sonuçlandı (MÖ 301). Öncelikle Seleucus krallığının başkenti olarak, Akdeniz kenarında bir liman olduğundan Seleucia Pieria (bugünkü Samandağ, Çevlik) seçilmişti. Seleucus, yendiği rakibi Antigonus (Monophtalmus)'un bugünkü Antakya'nın 5 km kadar kuzeyindeki yönetim merkezi Antigonia'yı yıkarak halkını kendi adıyla kurduğu bu yeni başkente (Seleucia) naklettirdi. Ancak Mezopotamya civarı ve güney Suriye'nin kontrol edilebilmesi açısından ve Seleucia'nın denizden gelecek saldırılara açık olması nedeniyle yeni bir kent, Antiocheia kuruldu.
Bu kent, yendiği rakibinin Antigonia'sıyla aynı yerde değildi, daha güneyde Silpius Dağı eteğinde ve Orontes (Asi) kenarında idi (MÖ 300). Antakya'nın Seleucus Krallığı'nın başkenti olması ise Seleucus Nicator'un ölümünden sonra oğlu Antiochus Soter (MÖ 281-261) zamanında olmuştur.
Tarihçe > Cumhuriyet dönemi

Hatay'ın anavatan Türkiye'ye katılması öncesinde, 2 Eylül 1938 tarihinde 10 aylık bir süre varlığını sürdüren Hatay Devleti kuruldu. Toprakları, Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam) belgelerinde İskenderun Sancağı olarak yer alan bölgeydi. Hatay Devleti meclisinde alınan karar ve 16 Haziran 1939'da TBMM'nde alınan kararla Türkiye ile Hatay Devleti arasındaki sınır çizgisi kaldırılarak geçersiz kılındı. 23 Temmuz 1939'da ise anavatana katılma, son Fransız kıtasının kışladan çıkmasıyla ve Fransız kıtasının da yer aldığı törenle kışlaya Türk bayrağı çekilmesiyle tamamlanmış oldu. Merkez ilçenin adı Antakya iken şehrin adının Hatay olmasının temel nedeni de bu tarihsel süreçle ilgilidir, bir süre boyunca varlığını sürdürmüş olan devletin adı yeni vilayetin adı olmuştur.
Antakya, 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanun ile Hatay ilinde büyükşehir belediyesi kurulmasından sonra metropol ilçe oldu.
2023 Kahramanmaraş depremleri ve 2023 Hatay depreminde Şehir önemli ölçüde tahrip olmuştur.
Coğrafya

Antakya ilçesinin yüzölçümü 703 km²'dir. Antakya, coğrafi konum ve yüzölçümü bakımından Hatay'ın 2. büyük ilçesidir. Akdeniz iklim bölgesinin doğu ucunda, kıyıdan 22 km kadar içeride olar kentin denizden yüksekliği yaklaşık 80 m'dir. Kuzeyde Nur Dağları (Amanos Dağları) ile güneyde Kel Dağ (Cebel-i Akra) arasında kalan Aşağı Asi Vadisi'nin başlangıcında, Kel Dağı'nın kuzeydoğusunda, 440 m rakımlı Habib-i Neccar Dağı'nın eteklerindedir. Kentin kuzeydoğusuna doğru gelişen ve Hatay çöküntü alanının ortasında yer alan Amik Ovası, zirai potansiyeli çok yüksek kalın bir alüvoyal toprak tabakası ile kaplı olup, aynı zamanda ilin en büyük toprak düzlüğünü oluşturur.
Tepelerin zirvelerine tırmanarak kenti çepeçevre saran sur kalıntıları ve kalesiyle kentin adeta simgesi olan ve eteklerinde Antakya'nın kurulu olduğu Habib Neccar Dağı, kenti güneybatı-kuzeydoğu istikametinde sınırlayan bir dizi tepelerin oluşturduğu doğal bir engeldir.
Antik Çağ'daki ismi Silpius olan Habib Neccar Dağı'nı da içine alan Kel dağı sırası, altyapı serpantin ve gabro gibi yeşil renkli kütlelerin oluşturduğu, üst kısımlarda ise bazalt ve kalkerin hakim olduğu jeolojik bir yapıya sahiptir. Habib Neccar'ın kuzeybatı yamaçları, genç fayların dik basamaklar oluşturduğu parçalanmış, arızalı yüzeyler halindedir.
Nüfus

Anadolu'nun güneyinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin sınır vilayetlerinden biri olan Hatay ilinin yönetim merkezi Antakya, 36 10' kuzey enlemi ve 36 06' doğu boylamı ile yurdumuzun en güneyinde yer alan kent niteliğindeki yerleşme merkezidir. İlçe nüfusunun yıllar içinde değişimi tablodaki gibidir:
| Yıl> Hatay merkez ilçesi | Toplam> Hatay merkez ilçesi | Şehir> Hatay merkez ilçesi | Kır> Hatay merkez ilçesi |
| --- | --- | --- | --- |
| 1940 | 112.246 | 26.939 | 85.307 |
| 1945 | 81.351 | 27.448 | 53.903 |
| 1950 | 65.803 | 30.494 | 35.309 |
| 1955 | 88.164 | 38.138 | 50.026 |
| 1960 | 108.471 | 45.674 | 62.797 |
| 1965 | 128.412 | 57.855 | 70.557 |
| 1970 | 151.545 | 66.520 | 85.025 |
| 1975 | 179.648 | 77.518 | 102.130 |
| 1980 | 205.345 | 94.942 | 110.403 |
| 1985 | 247.349 | 107.821 | 139.528 |
| 1990 | 284.195 | 123.871 | 160.324 |
| 2000 | 345.320 | 144.910 | 200.410 |
| 2007 | 415.310 | 186.243 | 229.067 |
| 2008 | 427.451 | 188.310 | 239.141 |
| 2009 | 445.381 | 202.216 | 243.165 |
| 2010 | 461.477 | 213.581 | 247.896 |
| 2011 | 464.947 | 213.296 | 251.651 |
| 2012 | 470.833 | 216.960 | 253.873 |
Antakya ilçesi
| 2013 | 347.974 | 347.974 | veri yok |
| 2014 | 354.768 | 354.768 | veri yok |
| 2015 | 360.652 | 360.652 | veri yok |
| 2016 | 365.402 | 365.402 | veri yok |
| 2017 | 370.485 | 370.485 | veri yok |
| 2018 | 377.793 | 377.793 | veri yok |
| 2019 | 383.354 | 383.354 | veri yok |
| 2020 | 389.377 | 389.377 | veri yok |
| 2021 | 393.634 | 393.634 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Antakya 1935 nüfus Fransız sayımı.
| Etnik grup | % |  |  |  |  |  |
| Sunni Müslüman | 19,720 (58%) |  |  |  |  |  |
| Nusayri | 8,670 (%25,5) |  |  |  |  |  |
| Hristiyan Arap | 4,930 (%14,5) |  |  |  |  |  |
| Diğer | 680 (2%) |  |  |  |  |  |
| Toplam | 34,000 (%100) |  |  |  |  |  |
İklim

Antakya ve civarında Akdeniz iklim tipi egemendir. Bu nedenle kentte yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlı geçer. Ancak, kıyı şeridi ile dağların arka kısımları ve yükseltisi fazla olan yerler arasında iklim koşullarındaki bölgesel farklar nedeniyle Antakya'daki iklim koşulları kıyı şeridine kıyasla biraz farklılık gösterir. Bu nedenle sıcaklık, kıyılarda yüksek değerlerde kalır. Yazların, kıyı şeridine kıyasla daha serin geçmesinin bir nedeni de en sıcak ortalamaların kaydedildiği ayların aynı zamanda, Antakya'da rüzgarın en hızlı estiği ve en çok esme sayısına ulaştığı aylar oluşudur.
İklim > Asi Nehri

Kuzey yönünde yaklaşık 30 km boyunca Türkiye-Suriye sınırını oluşturacak şekilde akan Asi Nehri, Türkiye topraklarına girdikten sonra batıya döner ve bugün kurutulmuş olan Amik Gölü'nün ayağı Küçük Asi ile birleştikten sonra güneydoğu doğrultusuna yönelir ve Samandağ'ın güneyinde Akdeniz'e dökülür. Antik Çağ'ın Orontes'i olan Asi'nin kaynağı, Lübnan Dağları'dır. Antik çağda küçük tonajlı nehir gemilerinin seyrüseferine imkân veren ve Antakya'yı asırlar boyu Akdeniz'e bir su yolu ile bağlanmış olan Asi Nehri'nin bugün akıttığı ortalama su miktarı, kentin içinde 5,04 m³/sn.dir. Antakya içinden geçen ve bir kanal haline getirilmiş olan yatağı, yaklaşık 2 km uzunluğunda ve 30–35 m genişliğindedir.
Eski Antakya, Asi Nehri ile Habib Neccar Dağı arasında kalan doğu kısmıdır. Asi üzerinde, şehrin iki yakasını bağlayan bir dizi köprü vardır. Eski köprülerden biri olan, Amik Gölü'nün kurutulması projesi çerçevesinde, Asi'nin genişletilmesi ve yatağının taranması çalışmaları sırasında kentin Roma Çağı'ndan beri ayakta duran ünlü taş köprüsü (ki Diocletian zamanında yapıldığı tahmin edilir), 1972 yılında dönemin belediye başkanı tarafından yıkılarak yerine bugünkü betonarme köprü inşa edilmiştir.
Bağlı kırsal mahalleler

Açıkdere, Akcurun, Akçaova, Alaattin, Alahan, Alazı, Anayazı, Apaydın, Arpahan, Aşağıoba, Bitiren, Bohşin, Bozhüyük, Bozlu, Büyükdalyan, Çatbaşı, Çayır, Demirköprü, Derince, Dikmece, Doğanköy, Esenbağ, Gökçegöz, Gözluçukur, Gülderen, Güneysöğüt, Günyazı, Hanyolu, Hasanlı, Karşıyaka, Kisecik, Kulaç, Kuruyer, Madenboyu, Mansurlu, Maraşboğazı, Melekli, Oğlakören, Paşaköy, Saçaklı, Saraycık, Sofular, Soğuksu, Suvatlı, Tahtaköprü, Tanışma, Tepehan, Tokaçlı, Turfanda, Uzunalıç, Üçgedik, Üzümdalı, Yakuplu, Yaylacık, Yeşilova, Yoncakaya, Yukarıokçular, Zülüflühan, Yeditepe (Bezge)
Kültür

Türkiye Cumhuriyeti'nin kozmopolit kentlerinden birisidir. Çok uzun bir süre boyunca bir arada yaşamayı öğrenmiş, etnik kökenleri, dinleri farklı birçok topluluğa ev sahipliği yapan bu kent UNESCO (BM Eğitimsel, Bilimsel ve Kültürel Organizasyonu) barış kenti adayı olmuş ve ikinci kent seçilmiştir (UNESCO Sekretaryası bu kategori dahil 8 ödül uygulamasına son verdiğini duyurmuş, ancak şehirlerle ilgili bir veritabanı oluşturmuştur). Çok kültürlü yapısını tarih boyunca korumuş olan ilde aynı ulusa mensup birden fazla dini cemaat bulunmaktadır. Türkler, Kürtler, Nusayriler, Süryaniler, Katolikler, Ortodokslar, Rumlar, Protestan Araplar, Maruniler, Ermeniler, Yahudiler, Gürcüler ve diğer küçük topluluklar Hatay'ın çok kültürlü yapısının dinamiklerini oluştururlar. Örneğin Samandağ ilçesi çoğunluk olarak Nusayri Araplardan oluşurken, Altınözü ilçesi hem Sünni Arap hem de Türk Müslümanlardan ve Süryanilerden oluşmaktadır.
İsa'nın takipçilerine "Hristiyan" adının ilk kez verildiği şehir olan Antakya'da bulunan Aziz Petrus Kilisesi Hristiyanlığın en önemli tarihi kiliselerindendir. UNESCO'nun dünya mirası öneri listesindedir. Kilise aynı zamanda Hristiyanlarca hac yeri olarak kabul edilmekte ve her yıl burada 29 Haziran günü Katolik Kilisesince ayin düzenlenmektedir.
Tarihi ve turistik mekanlar açısından da zengin olan ilde dünyanın ikinci büyük mozaik koleksiyonunu barındıran Hatay Arkeoloji Müzesi bulunmaktadır.
Müzenin biten 2. etap çalışmaları neticesinde, müze dünyada mozaik koleksiyonunun sergilendiği en büyük müze olmuştur.
Her yıl 21-23 Temmuz tarihleri arasında kentte Uluslararası Antakya Turizm ve Sanat Festivali yapılmaktadır.
Antakya, Gaziantep ile birlikte Türkiye'deki iki UNESCO Gastronomi Şehrinden biridir ve çok zengin bir mutfağa sahiptir.
Antakya'nın 1910 yılında çekilmiş bir fotoğrafı
Antakya'nın iyilik tanrıçası Tyche, Vatikan Müzeleri
Antakya'ya bağlı Küçükdalyan mahallesinde, Aziz Petrus Kilisesi: Dünyanın ilk kilisesi olduğu için Hristiyanlık tarihinde önemli yeri vardır
Antakya'nın içinden gecen Asi Nehri
2024 Las Vegas Raiders sezonu

2024 NFL Sezonu Las Vegas Raiders Amerikan futbolu takımının 65. ve koç Antonio Price yönetimindeki ikinci sezonudur. Normal sezonu 4-13 galibiyet oranıyla AFC Batı Grubunda son sırada tamamlayan takım play-off aşamasına kalamamıştır.
Normal sezon > Puan durumu

| AFC Batı> Takım | AFC Batı> G | AFC Batı> M | AFC Batı> B | AFC Batı> G% | AFC Batı> Grp | AFC Batı> Knf | AFC Batı> TS | AFC Batı> TS | AFC Batı> Seri |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| (1) Kansas City Chiefs | 15 | 2 | 0 | .882 | 5-1 | 10-1 | 385 | 326 | M1 |
| (5) Los Angeles Chargers | 11 | 6 | 0 | .647 | 4-2 | 7-4 | 402 | 301 | G3 |
| (7) Denver Broncos | 10 | 7 | 0 | .588 | 3-3 | 7-4 | 425 | 311 | G1 |
| Las Vegas Raiders | 4 | 13 | 0 | .235 | 0-6 | 4-7 | 309 | 434 | M1 |
Normal sezon > Özel ödüller

Takımdan 2 oyuncu Pro Bowl karmasına seçilmiştir:
TE Brock Bowers
DE Maxx Crosby
2024 Dallas Cowboys sezonu

2024 NFL Sezonu Dallas Cowboys Amerikan futbolu takımının 65. ve koç Mike McCarthy yönetimindeki 5.sezonudur. Normal sezonu 7-10 galibiyet oranıyla NFC Doğu Grubunda üçüncü tamamlayan takım play-off aşamasına kalamamıştır.
Normal sezon > Puan durumu

| NFC Doğu> Takım | NFC Doğu> G | NFC Doğu> M | NFC Doğu> B | NFC Doğu> G% | NFC Doğu> Grp | NFC Doğu> Knf | NFC Doğu> TS | NFC Doğu> TS | NFC Doğu> Seri |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| (2) Philadelphia Eagles | 14 | 3 | 0 | .824 | 5-1 | 9-2 | 463 | 303 | G2 |
| (6) Washington | 12 | 5 | 0 | .706 | 4-2 | 9-3 | 485 | 391 | G5 |
| Dallas Cowboys | 7 | 10 | 0 | .412 | 3-3 | 5-7 | 350 | 468 | M2 |
| New York Giants | 3 | 14 | 0 | .176 | 0-6 | 3-8 | 273 | 415 | M1 |
Normal sezon > Özel ödüller

Takımdan 5 oyuncu Pro Bowl karmasına seçilmiştir:
WR CeeDee Lamb
G Tyler Smith
DE Micah Parsons
K Brandon Aubrey
RS KaVontae Turpin
Limp Bizkit

| Limp Bizkit |
| --- | --- |
Limp Bizkit, 2009
Genel bilgiler
Başladığı yer: Jacksonville, Florida, ABD
Tarzlar: Nu metal
Etkin yıllar: 1994 - günümüz
Müzik şirketi: Flip, Interscope, Geffen
İlişkili hareketler: Puddle of Mudd, Black Light Burns, From First to Last, Snot, House of Pain, Big Dumb Face, When November Falls, La Coka Nostra
Resmî site: 

Üyeler: Fred Durst  Sam Rivers  John Otto Wes Borland

Eski üyeler: DJ Lethal  Mike Smith  Terry Balsamo  Rob Waters

Limp Bizkit, Amerikalı bir rap rock ve nu metal müzik grubudur. Southern rock'ın doğum yeri olarak da bilinen Florida'nın içlerinden Jacksonville'de kurulan grup üç kez Grammy'ye aday gösterilmiş ve kayıtları dünya çapında 50 milyonu aşkın satmıştır.
Türkiye'de Limp Bizkit

Limp Bizkit, ilk kez 16 Temmuz 2011 tarihinde Rock'n Coke 2011 kapsamında İstanbul'da bir konser vermiştir. Konser performansı hayranlar tarafından çok beğenilmiştir. Grup solisti Fred Durst ayrıca Twitter hesabından 'I am now in Istanbul. Are you ready to rock this Turkey? Merhaba!' şeklinde bir mesaj yayınlamıştır. Bu mesaj Limp Bizkit'in resmi Facebook sayfasında da yayınlanmıştır. Limp Bizkit Rock'n Coke ana sahnesinde yaklaşık 2.5 saat kalmış ve konser büyük beğeni almıştır. Ayrıca solist Fred Durst, Eat You Alive şarkısını söylerken seyircilerin yanına gelip seyircilerle beraber söylemiştir.
Grubun Üyeleri

Fred Durst - Vokal (1997-...)
Sam Rivers - Bas gitar (1997-...)
DJ Lethal  - Turntable & Altyapılar (1997-...)
John Otto  - Davul (1997-...)
Wes Borland- Gitar (1997-2001, 2004-2005, 2009-...)
Eski Üyeler
Mike Smith (2003-2004)
Rob Waters
Tüm Albümleri > Stüdyo Albümleri

Three Dollar Bill, Y'all (1997)
Significant Other (1999)
Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water (2000)
Results May Vary (2003)
The Unquestionable Truth (Part 1) (2005)
Gold Cobra (2011)
Still Sucks (2021)
Tüm Albümleri > Derleme albümleri

Greatest Hits (2005)
Collected (2008)
Tüm Albümleri > Remiks albümleri

New Old Songs (Remix albüm) (2001)
Gelibolu

Başlığın diğer anlamları için Gelibolu (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Gelibolu |
| --- | --- |
İlçe

 Çanakkale'nin Türkiye'deki konumu
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Çanakkale
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Bekir Abacı
 • Belediye başkanı: Ali Kamil Soyuak (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam: 806 km²
Rakım: 24 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 44.809
 • Kır: 12,540
 • Şehir: 31.041
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 17500
İl alan kodu: 286
İl plaka kodu: 17
Resmî site http://www.gelibolu.bel.tr/
Gelibolu yarımadası ve çevresinin uydu görüntüsü
Gelibolu, Türkiye'nin Çanakkale ilinde, Gelibolu ilçesinin merkezi olan yerleşim. Avrupa yakasındaki Doğu Trakya'da, kendi adını taşıyan yarımadanın güney kıyısında, Marmara Bölgesi'nin Çanakkale Boğazı'nın Avrupa tarafında, karşı kıyı Lapseki'den 3 km uzaklıkta kuruludur.
Anzak Koyu, Gelibolu
Tarihçe

Adı, Yunancada "Güzel Şehir" anlamına gelen Kallipolis'ten gelir. Makedon şehri Kallipolis, MÖ 5. yüzyılda kuruldu. Bir deniz üssü olarak Kallipolis'in zengin bir tarihi vardır.
Ancak ilçe geçmişinin Troya kenti kadar eski olduğu varsayılmaktadır. Yörenin eski adı "Critote"dir. Antik Çağ'da Keltler tarafından iskan edildiği için Eski Yunanca'da "Galliopolis" olarak adlandırılmıştır: Galli (Kelt) + polis (şehir) = Keltler'in şehri. Bu isim, Türkçeye de Gelibolu olarak geçmiştir.
Günümüzde Fransa, Belçika, İsviçre ve Ren kıyılarını içine alan bölgeyi ele geçirmiş ve Romalılar tarafından bu bölgeye Galya, halkına da Galatlar adı verilmiş.
Galatlar olarak adlandırılan bu savaşçı halk MÖ 281 yıllarında Trakya Krallığı'nın içinde bulunduğu bocalama döneminde Balkanlar'a, Çanakkale ve boğazlar üzerinden Anadolu'ya geçmişler. MÖ 278 yılında Anadolu'da Sakarya ve Kızılırmak havzasını kapsayan bölgeye de "Galatia" adı verilmiş.
İmparator I. Justinianus Gelibolu'yu güçlendirdi ve hâlâ bugün bile bazı Bizans kalıntılarının görülebildiği, mısır ve şarap önemli askeri depolar kurdu.
1204'teki Latinler tarafından Konstantinopolis'in alınması sonrasında Gelibolu Venedik Cumhuriyeti'nin hakimiyetine geçti. 1204'ten 1235'e kadar Venedik Cumhuriyeti bölgeyi yönetti.
1294'te Cenevizli’ler civardaki bir Venedik kuvvetini yendi.
1306'da Roger de Flor idaresindeki Almogavarlar'dan oluşan bir Katalan Bölüğü Geliboluya yerleşti ve liderlerinin ölümünden sonra neredeyse tüm vatandaşları katletti. Venedik ve Bizans İmparatorluğu'nun müttefik birlikleri şehri kuşattı ama tahkimatları dağıttıktan sonra 1307'de geri çekildiler.
Bizans İmparatorluğu bölgeyi 1356'ya kadar yönetti.
Tarihçe > Osmanlı çağı > Osmanlı İmparatorluğu'nun Gelibolu'yu fethi

1 ve 2 Mart 1354 gecesi, güçlü bir deprem Gelibolu'yu ve surlarını tahrip edip savunmasını zayıflattı. 
1354'teki yıkıcı depreminden bir ay sonra Osmanlılar Gelibolu'yu kuşatıp fethetti. Gelibolu, böylece Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa'daki ilk kalesi oldu. Sultan I. Bayezid (1389–1403) Gelibolu'da hâlâ görülen bir kale ve kule inşa ettirdi.
1366'da Bizans lehine gerçekleştirilen Savoyard Haçlı Seferi'nde Gelibolu Bizans tarafından geri alındı ama Eylül 1376'da Osmanlılar tarafından yeniden kuşatılan Gelibolu'yu Osmanlılar geri aldı. Gelibolu'da yaşayan Yunanlar'ın ise kalıp gündelik hayatlarına devam etmelerine izin verildi.
1416'da Pietro Loredan komutasındaki Venedikliler Türkleri yendi.
Gelibolu'da İslami yazarlar Ahmed Bican (ö. 1466) ve kardeşi Mehmed Bican'ın (ö. 1451) mezarları da vardır.
19. yüzyılda Gelibolu (Osmanlıca: گلیبولو, Edirne Vilayeti içinde Rumlar, Türkler, Ermeniler ve Yahudilerden oluşan yaklaşık otuz bin nüfuslu ilçeydi.
Edirne Vilayet Matbaası Müdürü Şevket Dağdeviren'in yazdığı 1892 tarihli salnameye göre;
Gelibolu Sancağı'na bağlı olan, Gelibolu'dan başlayarak İstanbul civarında son bulan bu coğrafyaya eskiden “Trasya” adı verilirdi.
Sancak olarak 6457 evde 25889 Müslüman, 13831 evde 64029 Gayrimüslim, toplamda 89918 nüfus vardır.
Gelibolu kazası, Eceabat ve Evreşe adlı iki resmi, Bolayır ve Tayfur adlı iki fahri nahiye müdürlüğü ve kaza olarak 3608 evde 13691 Müslüman, 4768 evde 21780 Rum, 188 evde 1032 Bulgar ve 210 evde 1756 Yahudi, toplamda 38259 nüfusa sahiptir.
Eski eserlerden, iç limanda onarılan bir havuz ve bir kule, 12 cami, 4 mescit, 2 medrese, 1 Dar-ül kur'a, 1 lise, 7 ilkokul, 1 kütüphane, 6 kilise, 2 havra, 11 tekke, Abdülhamit tarafından genişletilmiş bir Mevlevîhane, 1 muvakkithane, saat kulesi, hükûmet konağı, adliye, belediye, jandarma, askeri karantina daireleri, gazino, gazhane, reji dairesi, 10 fabrika, 1 otel, 4 han, 7 hamam, 19 yel değirmeni, 1 kiremithane ve Hamidiye adında bir asker hastanesi vardır.
Gelibolu kasabasında 22 el tezgahı vardır. Bunların 3'ünde yılda 3.000 zira kazmir, diğer 19'unda yılda 112.000 zira yelken bezi dokunur.
Tarihçe > Osmanlı çağı > Kırım Savaşı (1853–1856)

1854'te Kırım Savaşı sırasında Gelibolu'da İngiliz ve Fransız kuvvetlerinin önemli bir kampı vardı ve Gelibolu limanı batı Akdeniz ile İstanbul arasında bir mola yeriydi.
Mart 1854'te İngiliz ve Fransız mühendisler, yarımadayı olası Rus saldırısına karşı korumak ve Akdeniz yolunun kontrolünü güvenceye almak için 11.5 km boyunda savunma hattı inşa etti.
Tarihçe > Osmanlı çağı > Birinci Balkan Savaşı (1912–1913)

Birinci Balkan Savaşı sırasında, 1913 Bolayır Muharebesi ve Osmanlı ordusunun Gelibolu yakınlarındaki Rum köylerinde savaştığı birkaç küçük çatışma yaşandı".
Tarihçe > Osmanlı çağı > I. Dünya Savaşı: Gelibolu Harekatı (1914–1918)

I. Dünya Savaşı sırasında (1914-1918), Fransız, İngiliz ve müttefik kuvvetler (Avustralyalı, Yeni Zelandalı, Newfoundlandlı, İrlandalı ve Hint) doğu müttefikleri Rusya'yı rahatlatmak için bir deniz yolu güvence altına almaya çalışarak yarımadada ve yakınında Gelibolu Harekatı'nda (1915-1916) savaştılar. Osmanlılar yarımada boyunca savunma tahkimatları kurdular ve işgalci kuvvetleri durdurdular.
1915'in başlarında, İstanbul Boğazı'nı ele geçirerek I. Dünya Savaşı'nda stratejik bir avantaj elde etmeye çalışan İngilizler, Fransız, İngiliz ve Britanya İmparatorluğu kuvvetlerinin yarımadaya saldırmasına izin verdi. İlk Avustralya birlikleri 25 Nisan 1915 sabahının erken saatlerinde Anzak Koyu'na çıktı. Sekiz ay süren şiddetli çatışmaların ardından son Müttefik askerleri 9 Ocak 1916'da geri çekildi.
Savaş sırasında Osmanlı'nın en büyük zaferlerinden biri olan bu sefer, tarihçiler tarafından aşağılayıcı bir Müttefik başarısızlığı olarak kabul edilir. Türkler bunu, uluslarının tarihinde ve ulusal kimliğinde belirleyici bir an olarak görürler ve sekiz yıl sonra, ilk olarak Gelibolu'da komutan olarak öne çıkan Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk yönetiminde Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasına katkıda bulunmuştur.
Osmanlı İmparatorluğu, Gelibolu Yıldızı'nı 1915'te askeri bir nişan olarak tesis etti ve I. Dünya Savaşı'nın geri kalanında da bunu verdi.
Harekât, Avustralya ve Yeni Zelanda'nın (veya ANZAK'ların) bağımsız egemenlikler olarak gerçekleştirdiği ilk büyük askerî eylemdi ve Avustralya ve Yeni Zelanda askeri tarihi için bir temel oluşturdu ve gelişmekte olan ulusal kimliklerine katkıda bulundu. Çıkarma tarihi olan 25 Nisan, "Anzak Günü" olarak bilinir. Avustralya ve Yeni Zelanda'da askeri kayıpların ve "geri dönen askerlerin" en önemli anma günü olmaya devam etmektedir.
Müttefikler tarafında, seferin destekçilerinden biri, itibarına zarar veren ve bunun onarılması yıllar süren, İngiliz Amirallik Birinci Lordu Winston Churchill'di.
Müttefiklerin Nisan 1915'teki çıkarmalarından önce, Osmanlı İmparatorluğu, Rum sakinleri Gelibolu ve çevresindeki bölgeden ve Marmara Denizi'ndeki adalardan, iç bölgelere sürdü.