stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Uluslararası ilişkiler
Teoriler > Pozitivist Teoriler > Neoliberalizm

Neoliberalizm, neorealist bir öneri olan uluslararası ilişkilerde anahtar oyuncuların devletler olduğunu kabul ederek realizmi güncelleştirmeyi amaçlar fakat Uluslararası Örgütlerin ve devlet dışı aktörlerin önemini de vurgular. Teori, neoliberal ekonomik teoriden etkilenmiştir. Soğuk Savaş süresince artan devletlerarası bağımlılık teorinin şekillenmesinde etkili olmuş ve bu yüzden liberal kurumsalcılık olarak da adlandırılmıştır. Teorinin öncüleri Robert O. Keohane ve Joseph S. Nye olarak kabul edilir.
Teoriler > Post-pozitivist Teoriler > Feminizm

Feminist Teori, 1980'lerden sonra uluslararası ilişkiler disiplininde yer almaya başlamıştır. bunun nedeni ise, uluslararası ilişkiler disiplininin diğer sosyal bilimlerden daha çok erkek egemenliğini dayanan kavram ve teorilerin hakimiyetinde olmasıdır. Uluslararası İlişkiler Disiplini içerisinde alternatif yaklaşımlardan biri olan feminist teori, erkeklere tanınan toplumsal, ekonomik ve siyasal hakların tamamının kadınlara da verilmesini savunan ve kadının toplum içindeki rolünü genişletmek isteyen bir doktrindir. Dünya üzerindeki tarih, iktisat ve siyaset bilimleri gibi bilim dallarının kadınların gelişim ve değişimlerini göz ardı ettiklerini ve bunun nedeninin de erkeklerin hemen her toplumda iktidar sahibi olarak hüküm sürmeleri olduğunu ileri sürer. Günümüzde de devam etmekte olan erkek egemen dünyada, feminist teoriye göre kadınlar, genellikle özel alan (aile ve ev içi hizmetler) içerisinde tutulmakta ve kamusal alan'da (toplum ve devlet düzeni) rolleri yedekte tutulmaktadır. Ancak erkeklerin bulunmadığı durumlarda kadınlar istihdam edilebilmektedir. Bu düzenlemeler nedeniyle ortaya çıkan kadın ezilmişliği ve dışlanmışlığı kavramları feminist teorinin temel aldığı kavramlardır.
Teoriler > Post-pozitivist Teoriler > Uluslararası toplum teorisi

Uluslararası toplum teorisi, devletlerin ortak değer ve ilkelerini ve bunların uluslararası ilişkilere etkilerini inceler. Bu ilkelerin örnekleri diplomasi, düzen ve uluslararası hukuku insani müdahaleyi savunurken, çoğulcular ülkelerin egemenliğine ve uluslararası düzene daha çok önem verirler. Teorinin önde gelen isimleri çoğulcu Hedley Bull ve dayanışmacı Nicholas Wheeler'dir.
Teoriler > Post-pozitivist Teoriler > İnşacılık

Devletlerin uluslararası arenadaki davranışlarının kökenlerine inerek açıklamayı hedefler. Bu kökenleri üç kavram üzerinden açıklar ve birleştirir. Bunlar; kimlik, çıkarlar ve normlardır. Nicolas Onuf ve Alexander Wendt'in öncülüğünü yaptığı bu teori aktör-yapı ilişkileri üzerinde çalışmaktadır. Uluslararası sistemin verili olmadığını aktörler tarafından kurgulandığı görüşünü savunmaktadır.
Teoriler > Küresel Yönetişim

Küresel Yönetişim dünya hükûmeti anlamına gelmemektedir. Uluslararası İlişkilerdeki artan resmi kurumsallaşmaya ve bu kuruluşlar aracılığıyla artan devletler arası bağımlılığa dikkati çekmektedir. Mülteciler, çevre sorunları, kalkınma, suç şebekeleri, küresel terörizm gibi konuların gittikçe karmaşıklaştığını ve sadece devletler arası resmi iş birliği ile çözülebileceğini belirtir. Küresel yönetişim anlamında aktörlerin çeşitlenmesi ve aralarındaki ilişki modellerinin gelişmesine bağlı olarak karar alma mekanizmasındaki değişimle beraber yönetim tek taraflı olmaktan çıkmış karşılıklı yönetilen süreçlerle belirlenir hale gelmiştir.
Teoriler > Eleştirel teori

Kritik teori, doğası gereği pek çok sosyal bilimi kapsar ve sadece bir uluslararası ilişkileri teorisi değildir. Devlet merkezli bir teoridir ve diğer uluslararası ilişkiler teorilerine eleştirel bir bakış açısıyla gerektiğini ve devletlerin görevlerinin azaltılarak hizmetlerin ve bireylerin güvenliğinin sağlanmasıyla sınırlı kalması gerektiğini savunur. Devletlerin kendi üstünlüğünü halka kabul ettirdiğini belirtir.
Uluslararası İlişkilere Sosyolojik Yaklaşım

Uluslararası İlişkiler disiplini ve Sosyoloji tarih boyunca farklı yolları benimsemişlerdir. İlk olarak makro düzeyde milletlerarası ilişkileri ve ikinci olarak daha mikro düzeyde toplumların incelemesine odaklanmıştır. Ancak son yıllarda Konstrüktivizm (inşacılık), Tarihsel Sosyoloji, Uluslararası Siyaset Sosyolojisi gibi yeni yaklaşımlar ve sosyolojik yöntemler, disipline girdikten sonra iki disiplininde yakınlaşmasına neden olmuştur. İlk olarak Uluslararası İlişkilerin sosyal teorisi olan Konstrüktivizme değinilmelidir. Konstrüktivizm, realizm ve idealizmden farklı olarak sosyal gerçekçiliğin sabit ve doğal olmadığını, aksine insan aktörlerinin düşünce ve öznellerarası uzlaşmasına bağlı olduğu ve sosyal olarak inşa edildiğini vurgulamaktadır. Yani, insanın fikir ve davranışları, onun doğayla ve çevresiyle (aktör, yapı), belli bir sosyal yapı içerisinde ve birtakım kurallara bağlı olarak sürekli etkileşim sonucunda oluştuğunu ifade etmektedir. Yine, bu insan (amil ya aktör) kendi davranışlarıyla çevreyi (yapıyı) etkilemektedir ve böylece birbirlerine karşı bir tekrar oluşur. Teoriye göre, uluslararası politika sosyal yapılarından ibarettir. Uluslararası ilişkiler ise fikirlerin uluslararası yapıyı nasıl tanımladığı; bu yapıların devletlerin kimliklerini, çıkarlarını ve dış politikalarını nasıl şekillendirdiği; devlet ve devlet dışı aktörlerin bu yapıyı nasıl yeniden ürettikleri ile ilgilenmektedir. Konstrüktivizm, milletlerarası münasebetlerde devleti ana aktör olarak kabul etmekle beraber, kimliklerin, devletlerin çıkarlarının belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. İşte bu devlet kimliklerinin hangi sosyolojik aşamaların sonucunda biçimlenmesini ancak sosyolojik teori ve perspektiften yola çıkarak açıklanması mümkün olacaktır. Konstrüktivizm, uluslararası sistemin maddi ilişkilerin yanı sıra sosyal ilişkilerden oluştuğunu vurgulamaktadır.
Kavramlar > Temel kavramlar

Ana madde: Uluslararası İlişkilerde Güç
Güç kavramı, uluslararası ilişkilerde, kaynaklara (askeri ve ekonomik) erişim, kabiliyet, devletlerarası sisteme etkinin büyüklüğü olarak tanımlanır ve bunlar aracılığıyla ölçülür. Genellikle katı güç (ing. hard power) ve yumuşak güç (hafif güç) (ing. soft power) olarak ikiye ayrılır. Katı güç askeri kabiliyeti tanımlarken, hafif güç ise ekonomi, diplomasi ve kültürel etkiyi tanımlar.
Kutuplaşma kavramı, uluslararası sistem içindeki güç düzenine işaret eder. Kavram özellikle Soğuk savaş döneminde iki süpergücün çekişme halinde bulunduğu iki kutuplu düzenle ortaya çıkmıştır. Bu kavram çerçevesinde 1945 öncesi sistem gücün büyük devletler tarafından paylaşılması sebebiyle çok kutuplu olarak isimlendirilir. Benzer biçimde SSCB'nin 1991'de dağılmasıyla ABD'nin tek Süper güç kalmasıyla oluşan düzen de pek çok akademisyen tarafından tek kutuplu sistem olarak adlandırılır.
Uluslararası bağımlılık, yani karşılıklı sorumluluk ve başkalarına bağımlı olma, çoğunluğun görüşüne göre uluslararası sistemin karakteridir. Bu görüşün savunucuları küreselleşmeye, özellikle ekonomik ilişkilere işaret ederek, Uluslararası örgütlerin rolünün ve uluslararası ilişkilerde giderek artan belirli ilkelerin kabul edilmesinin uluslararası sistemin ana ilkesinin uluslararası bağımlılık olduğunu belirtmektedirler.
Bağımlılık, uluslararası bağımlılıktan farklı bir şekilde, marksizmle yakından ilişkili bir teori olan bağımlılık teorisini belirtir. Bu teoriye göre gelişmiş merkez devletler, kendi refahları için, zayıf çevre devletleri sömürürler.
Kavramlar > Uluslararası ilişkilerin araçları

Diplomasi, devletler arasındaki müzakerelerin, temsilciler vasıtasıyla yürütülmesidir. Bir bakıma, uluslararası ilişkilerin tüm diğer araçları diplomasinin başarısızlığı sonucu kullanılırlar.
Yaptırım, diplomasi başarısızlığa uğradığında başvurulan ilk yöntem ve devletleri anlaşmalara zorlamanın ana yollarından biridir. Yaptırımlar, diplomatik ve ekonomik şekillerde olabilir ve diplomatik ilişkilerin kesilmesi, ekonomik bariyerler ve ambargoları da içerir.
Savaş ya da güç kullanımı, uluslararası ilişkilerde son çare olarak kabul edilir. Çağımızda savaş sadece devletler arasında yapılmamaktadır. Uluslararası ilişkilerde "Savaş çalışmaları" ve "Stratejik çalışmalar" disiplinlerinde incelenir.
Uluslararası bilgilendirme de uluslararası ilişkilerin bir aracı olarak düşünülebilir. Bir ülkenin işlediği suçların uluslararası düzeyde kamuoyuna açıklanarak devletlerin haysiyetlerinin alçaltılaması yoludur. BM'nin İnsan Hakları Komisyonu'nun 1235. prosedürüyle insan hakkı ihlalinde bulunan ülkeleri teşhir etmesi buna bir örnektir.
Kuruluşlar

Bölgesel veya küresel çapta, birden fazla ülkenin bir araya gelip resmi anlaşmalar ve görüşmeler sonucunda askeri, ekonomik veya hukuki örgütler kurması, uluslararası ilişkiler disiplininin ilgi alanına girer. Geçmişten günümüze gelene kadar tarihte birçok ülke uzlaşmaya vararak ve işbirliği yaparak ortak çıkarlar doğrultusunda çeşitli örgütler kurmuşlardır.
Günümüzde bu uluslararası kuruluşlardan en önemli ve en etkili olanları Avrupa Birliği, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu'dur.
Kuruluşlar > Yargı

Afrika Adalet Divanı
Avrupa Adalet Divanı
Avrupa Konseyi
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi
Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi
Uluslararası Adalet Divanı
Uluslararası Af Örgütü
Uluslararası Ceza Mahkemesi
Kuruluşlar > Güvenlik

Afrika Birliği
Amerikan Devletleri Örgütü
Arap Birliği
ASEAN
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı
Avustralya Grubu
Bağımsız Devletler Topluluğu
Batı Avrupa Birliği
Birleşmiş Milletler
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi
Europol
GUAM Demokrasi ve Ekonomik Kalkınma Örgütü
Güney Amerika Uluslar Birliği
Güney Asya Bölgesel İşbirliği Teşkilatı
Interpol
Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü
Milletler Cemiyeti
NATO
Şanghay İşbirliği Örgütü
Tanınmayan Devletler Topluluğu
Kuruluşlar > Ekonomi

Afrika Kalkınma Bankası
Afrika, Karayip ve Pasifik Ülkeleri
Amerikalılar Arası Kalkınma Bankası
Asya Altyapı Yatırım Bankası
Asya Kalkınma Bankası
Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği
Avrasya Ekonomik Birliği
Avrasya Ekonomi Topluluğu
Avrupa Birliği
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası
Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu
BRICS
CAEU
D-8
Dünya Bankası
Dünya Bankası Grubu
Dünya Ticaret Örgütü
Ekonomik İşbirliği Teşkilatı
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü
G7
G8
G20
G77
İslam Kalkınma Bankası
Karadeniz Ekonomik İşbirliği
Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Mali Çalışma Grubu
Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi
Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi
Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması
Latin Amerika Serbest Ticaret Birliği
MERCOSUR
Orta Amerika Ortak Pazarı
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü
Uluslararası Enerji Ajansı
Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası
Uluslararası Ödemeler Bankası
Uluslararası Para Fonu
Yeni Kalkınma Bankası
Kuruluşlar > Diğer

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi
Avrupa Sivil Havacılık Konferansı
Baltık Denizi Devletleri Konseyi
Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği
Dünya Posta Birliği
Dünya Sağlık Örgütü
Gıda ve Tarım Örgütü
İslam İşbirliği Teşkilatı
Küresel Biyoçeşitlilik Danışma Tesisi
Latin Birliği
Pasifik Adaları Forumu
Türk Devletleri Teşkilatı
Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi
Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü
Çöğender, Pasinler

| Çöğender |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
ÇöğenderÇöğender'in Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 40°00′00″N 41°32′31″E﻿ / ﻿40°K 41.542°D﻿ / 40; 41.542
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Pasinler
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1737 m
Nüfus (2022): 560
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25300
'Çöğender, Erzurum ilinin Pasinler ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahalle, 1835 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pasinler Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 26 km, Pasinler ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, Pasinler'in kuzeybatısında olup, D.100/ numaralı Erzurum-Ağrı devlet/uluslararası yolu kenarındadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 560
2021: 565
2020: 648
2019: 665
2018: 668
2017: 667
2016: 685
2015: 673
2014: 694
2013: 698
2012: 684
2011: 654
2010: 632
2009: 639
2008: 626
2007: 631
2000: 583
1990: 732
1985: 673
1965: 630
Yamankaya, Tortum

| Yamankaya |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
YamankayaYamankaya'nin Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 40°14′26″N 41°35′01″E﻿ / ﻿40.2406°K 41.5836°D﻿ / 40.2406; 41.5836
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Tortum
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 46,09 km²
Rakım: 2300 m
Nüfus (2022): 72
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25430
Yamankaya, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Yamankaya ile Taşoluk'un ortak eski adı Hinzorik veya Hinzurik olarak bilinir. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Hazurek / Hazorek (خزورك) şeklinde yazılmıştır. Bu yer adı Gürcü coğrafyacı Vahuşti tarafından Hendzoreti (ხენძორეთი) olarak verilmiştir. Yamankaya köyü eski kaynaklarda Yukarı Hinzorik olarak geçer.
Hinzorik veya Hendzoreti köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Erken dönem Osmanlı kaydında geçen Hazorik köyünün Hinzorik veya Hendzoreti olduğu tahmin edilmektedir.
Osmanlı idaresinin 1574 tarihli mufassal defterinde bugünkü Yamankaya ile Taşoluk köyünün Hazorik adıyla kaydedilmiş olduğu tahmin edilmektedir. Nitekim bu yerleşim Rusça bir haritada Hanzorek (Ханзорек) olarak geçer. Bu tarihte Tortum sancağının Lisgavi nahiyesinin köylerinden biri olan Hazorik'in nüfusu, tamamı Hristiyan olan 87 haneden oluşuyordu.
Hinzorik-i Ulya (Yukarı Hinzorik) köyü, 1835 Osmanlı nüfus defterine göre Erzurum eyaletine bağlı Tortum kazasının köylerinden biriydi. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit ettiği bu sırada köydeki 23 hanede 80 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince köyün toplam nüfusunun yaklaşık 160 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Hinzorik-i Ulya (Yukarı Hinzorik) köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Hazurek-i Ulya veya Hazorek-i Ulya şeklinde geçer. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında "Yukarı hinzurik" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 241 kişiden oluşuyordu. Hinzorik veya Hazurek Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Yataklar şeklinde değiştirilmiştir. Daha sonra köye bugünkü adı verilmiştir. Yamankaya köyünün nüfusu 1965 genel nüfus sayımında 254 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 6 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 63 km, Tortum ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un güneydoğusunda olup, D.950 numaralı Artvin-Erzurum (Tortum-Yakutiye) devlet yoluna, Taşoluk ve Kireçli mahalleleri üzerinden Söğütlü mahallesi'nde  9,7 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 72
2021: 92
2020: 124
2019: 99
2018: 110
2017: 110
2016: 102
2015: 116
2014: 116
2013: 123
2012: 119
2011: 133
2010: 120
2009: 127
2008: 133
2007: 147
2000: 156
1990: 205
1985: 248
1965: 254
Çamlıca, Pasinler

| Çamlıca |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
ÇamlıcaÇamlıca'nın Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 39°51′32″N 41°30′58″E﻿ / ﻿39.859°K 41.516°D﻿ / 39.859; 41.516
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Pasinler
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 2128 m
Nüfus (2022): 162
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25300
Çamlıca, Erzurum ilinin Pasinler ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1928  yılı kayıtlarında Çamlıca Komu olarak geçmektedir.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pasinler Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 50 km, Pasinler ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Mahalle, Pasinler'in güneybatısında olup, D.100/ numaralı Erzurum-Ağrı devlet/uluslararası yoluna, Sığırlı, Güllü ve Uzunahmet mahalleleri üzerinden 20,2 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 162
2021: 169
2020: 176
2019: 170
2018: 170
2017: 170
2016: 164
2015: 157
2014: 158
2013: 163
2012: 185
2011: 198
2010: 196
2009: 188
2008: 190
2007: 196
2000: 177
1990: 197
1985: 209
1965: 133
Vişneli, Tortum

| Vişneli |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
VişneliVişneli'nin Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 40°23′56″N 41°25′25″E﻿ / ﻿40.3989°K 41.4236°D﻿ / 40.3989; 41.4236
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Tortum
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 14,63 km²
Rakım: 1788 m
Nüfus (2022): 142
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25430
Vişneli, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Köydeki Ekeki Kilisesi, 9. yüzyılda inşa edildi. 1960'ların başında yıkılıp yerine cami yapıldı. Fotoğraf: 1917.
Tarihçe

Vişneli'nin eski adı Ekeki'dir. Bu yer adı Türkçeye Ekik şeklinde girmiştir. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1694-1732 dönemini kapsayan Çıldır Eyaleti cebe defterinde Ekik (اكیك) olarak geçer. Ekeki veya Ekik adının Egrisi gibi "egr" kökünden türemiş Gürcüce Egreki'den (ეგრეკი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir.
Ekeki köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri ve Tao-Klarceti'nin bir parçası olan Tao'da yer alır. Nitekim Ekeki Kilisesi 9. yüzyılda, Gürcü krallığı döneminde inşa edilmiştir. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir.
Ekeki, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre Tortum sancağının Ahçirik nahiyesine bağlı bir köydü. Nüfusu 93 haneden oluşuyoru. Bu tarihte 8 hane Müslüman olmuş, 85 hane Hristiyan olarak kalmıştı. 1835 Osmanlı nüfus defterine göre ise, Erzurum eyaletine bağlı Tortum kazasının köylerinden biriydi. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit ettiği bu sırada köydeki 41 hanede 116 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince köyün toplam nüfusunun yaklaşık 232 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Köyün nüfusu 1574 tarihli kayıtla kıyaslandığında yarı yarıya azaldığı görülmektedir.
Ekeki köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde İkik (ایكیك) şeklinde geçer. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında "Ekik" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 407 kişiden oluşuyordu. Ekeki veya İkik Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Vişneli şeklinde değiştirilmiştir. Vişneli köyünün nüfusu 1965 genel nüfus sayımında 572 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 112 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Vişenli köyünde yer alan en önemli tarihsel yapılar Ekeki Kilisesi ve Ekeki Kalesi'dir. 9. yüzyılda inşa edilen bu Gürcü kilisesi, Osmanlı döneminde cami olarak kullanılmıştır. Nitekim 1960'ların başında kilise yıkılmış, taşlarıyla köyün camisi ve caminin avlu duvarları inşa edilmiştir. Ekeki Kilisesi'nin yakından başka bir kilise daha vardır. Bu yapının Ekeki Manastırı'nın küçük kilisesi olduğu tahmin edilmektedir. Ekeki Kalesi ise, köyün 2,2 kilometre doğusunda, iki derenin birleştiği yerde yer alır. Moloz taşlardan inşa edilmiş olan kale bugün yıkık durumdadır. Ekeki Kalesi'nin kuzeydoğu kesiminde tek nefli bir kilise bulunmaktadır.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 69 km, Tortum ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeybatısında olup, D.950 numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna 9,3 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 142
2021: 159
2020: 176
2019: 135
2018: 147
2017: 133
2016: 139
2015: 160
2014: 180
2013: 153
2012: 166
2011: 186
2010: 191
2009: 186
2008: 196
2007: 201
2000: 307
1990: 351
1985: 427
1965: 572
Yanık

Başlığın diğer anlamları için Yanık (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Yanık |
| --- | --- |

İkinci derece yanmış bir el
Uzmanlık: Acil tıp 
Yanık, ısı, elektrik, kimyasal madde, sürtünme ya da radyasyon nedeniyle et veya deri üzerinde meydana gelen bir yaralanma çeşididir. Yalnızca derinin üst katmanını etkileyen yanıklar yüzeysel veya birinci derece yanık olarak tanımlanmaktadır. Yanık bazı alt katmanlara da geçtiğinde, kısmi kalınlıkta yanık ya da ikinci derece yanık olarak nitelendirilir. Tam kalınlıkta veya üçüncü derece yanıklarda, yara derinin tüm katmanlarına geçmiş olur. Dördüncü derece yanıkta ise yara ilaveten kas veya kemik gibi daha derin dokuları da etkiler.
Tedavisi

Gerekli tedavi, yanığın şiddetine göre değişmektedir. Yüzeysel yanıklar basit ağrı kesiciler ile tedavi edilebilirken, daha büyük yanıklar özel yanık tedavi merkezlerinde daha uzun süreli tedavi gerektirebilir. Yanığa soğuk su tutmak acıyı hafifletip yara oluşumunu azaltabilir, fakat soğuğa uzun süre maruz kalmak da düşük vücut sıcaklığına yol açabilir. Kısmi kalınlıkta yanıkların sabun ve su ile temizlenmesi, devamında da sarılması gerekebilir. Su toplayan yerlere ne yapılması gerektiği tam olarak belli değildir, ancak muhtemelen en uygunu kabarcıklara dokunmamak olacaktır. Tam kalınlıktaki yanıklar genellikle deri grefti gibi cerrahi tedaviler gerektirmektedir. Geniş çaplı yanıklarda genellikle yüksek miktarda damar içi sıvıya ihtiyaç duyulur, zira yanığa vücudun verdiği iltihabi yanıt kılcal damardan önemli derecede sıvı çıkışı ve ödem ile sonuçlanacaktır. Yanıklara ilişkin en yaygın komplikasyonlar enfeksiyon ile ilgilidir.
Epidemoloji

Geniş çaplı yanıklar ölümcül olabilirken, 1960'tan beri geliştirilen modern tedaviler özellikle çocuk ve gençlerde alınan sonuçları önemli derecede geliştirmiştir. Tüm dünyada yaklaşık 11 milyon insan tıbbi tedaviye başvurmakta ve her yıl yaklaşık 300.000 kişi yanık nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde, bir yanık tedavi merkezine kabul edilen hastaların yaklaşık %4'ü yaraları nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Yanığın uzun vadedeki sonucu en başta yanığın boyutuna ve yanığa maruz kalan kişinin yaşına bağlıdır.