Osmanlı İmparatorluğu'nun antlaşmaları listesi
Osmanlı İmparatorluğu'nun imzaladığı önemli antlaşmalar

| Anlaşma adı | Yılı | İmzalayanlar | Önemi |
| --- | --- | --- | --- |
| Osmanlı-Venedik Antlaşması | 1416 |  Venedik Cumhuriyeti |  Osmanlı Devleti'yle, Venedik Cumhuriyeti arasında 1416 yılında imzalanmış bir barış ve ticaret antlaşmasıdır.  Osmanlı-Venedik Savaşı sona erecek.  Venedikliler, Osmanlı topraklarında diğer milletlerden daha fazla ticaret yapacaklar.  Venedikliler, buna karşılık Osmanlı gemilerine saldırmayacaklardı. |
| Osmanlı-Bizans Antlaşması | 1420 |  Doğu Roma İmparatorluğu |  Osmanlı sultanı I. Mehmet'in Bizans İmparatorluğu'yla yaptığı bir düzenleme antlaşmasıdır.  Bizanslılar, Mustafa Çelebi'yi tutsak tutmaya devam edecekler.  Osmanlılar, buna karşılık Bizanslılara her yıl 100.000 akçe ödeyeceklerdi. |
| Edirne-Segedin Antlaşması | 1444 |  Macaristan Krallığı |  1444 yılında Osmanlı Devleti ve Macaristan Krallığı arasında imzalanmış bir antlaşmadır. Ayrıca bu antlaşma Osmanlı Devleti'nin imzaladığı ilk önemli barış antlaşmasıdır.  Bulgaristan'daki Osmanlı egemenliği tanınacak.  Sırp despotluğu tekrar kurulacak ve Osmanlılara vergi verecek.  Eflak beyliği, Macar egemenliğinde kalacak ama Osmanlılara vergi vermeye devam edecek.  Tuna nehri, taraflar arasında sınır olacak.  Antlaşmanın süresi 10 yıldı.  Bu antlaşmayla Osmanlı Devleti ile Macaristan Krallığı arasında ilk kez bir sınır kavramı ortaya çıkmış oldu. |
| Osmanlı-Venedik Antlaşması | 1479 |  Venedik Cumhuriyeti |  Osmanlı Devleti ile Venedik Cumhuriyeti arasında 1479 yılında imzalanmış bir barış ve ticaret antlaşmasıdır.  Venedikliler, Osmanlı sularında ticaret yapma hakkını kazandılar ve bunun karşılığı olarak Osmanlılara her yıl 10.000 altın ödemeyi kabul ettiler.  Venedikliler, İstanbul'da balyos (elçi) bulundurabileceklerdi.  Venedikliler, Osmanlılara savaş tazminatı vereceklerdi. |
| İstanbul Antlaşması | 1533 |  Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu |  1529'da I. Viyana Kuşatması ile başlayan 1532'de Alman Seferiyle sona eren Osmanlı-Habsburg Savaşlarını sona erdiren barış antlaşması.  Bu antlaşmayla Arşidük Ferdinand Alman Kralı, Şarlken İspanya Kralı olarak kabul edilip protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk olacaktı. Padişahı babaları gibi bilip itaat edecekti. Kendi aralarında dahi olsa Osmanlı padişahı dışında hiçbir hükümdardan İmparator diye bahsetmeyeceklerdi.  Ferdinand, Zapolya'nın Macar kralı olmasını kabul etti.  Ferdinand, Osmanlılara yılda 30.000 duka altın vermeyi kabul etti.  Macaristan ikiye ayrıldı. Birinci kısım Osmanlı Devleti'nin korumasında Zapolya'ya, ikinci kısmı vergi vermek şartı ile Ferdinand'a bırakıldı.  Bu antlaşmayı Fransa, Venedik Cumhuriyeti ve Papalık da tasdik etmiştir.  Bu antlaşmayla Osmanlı Devleti'nin İmparatorluk sanı resmen Avrupa tarafından tanınmıştır. |
| İstanbul Antlaşması | 1547 |  Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu |  Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ile Osmanlı İmparatorluğu arasında 1547 yılında imzalanan düzenleme antlaşması.  Bu antlaşmayla Avusturya Arşidükü I. Ferdinand ve Kutsal Roma Cermen İmparatoru V. Karl, Osmanlı İmparatorluğu'nun Macaristan üzerindeki hakimiyetini ve Habsburg Hanedanı'nın elinde bulundurduğu Kuzeybatı Macaristan toprakları için Osmanlı İmparatorluğu'na yıllık 30.000 altın florin vermesini kabul etti. |
| İstanbul Antlaşması | 1553 |  Fransa Krallığı |  Osmanlı Devleti ile Fransa arasında 1 Şubat 1553 tarihinde imzalanan bir ittifak antlaşmasıdır.  O dönemde Avrupa'nın tek hakimi olmak isteyen Almanya'nın Fransa'yı sürekli tehdit etmesi ve bunun kendi yararına olmadığını gören Osmanlı Devleti ile Almanya'nın baskısı altındaki Fransa arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Avrupa'daki güçler dengesi iyice Osmanlı lehine kaymış ve Almanya imparatoru V. Karl kısa bir süre sonra Osmanlı'nın üstünlüğünü kendiliğinden kabul ederek inzivaya çekilmiştir.  Bu antlaşmaya göre: Fransa kralı Osmanlı padişahını Avrupa'nın tek imparatoru ve kendisini onun bir tâbi kabul ediyordu ve Fransa Osmanlı Devleti'nin kendisine yapacağı yardıma karşılık donanmasını Osmanlı Devleti'nin emrine veriyordu. |
| Amasya Antlaşması | 1555 |  Safevî Devleti |  1514 Çaldıran Muharebesi ile başlayıp 1554'e kadar aralıklarla devam eden Osmanlı-Safevî savaşlarını sona erdiren barış antlaşması.  Bu ilk Osmanlı-Safevî Antlaşması ile Doğu Anadolu Bölgesi, Bağdat, Tebriz ve Azerbaycan Osmanlı imtiyaz sahasına girmiş ve buralarda her iki devlet mensupları tücccarlar tarafından serbest ticaret yapılmaya başlanmış ve Osmanlı'nın Anadolu Alevilerine baskı uygulamasına son vermesi hususunda anlaşma sağlanmıştır.  Bu antlaşma Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında yapılan ilk antlaşmadır. Antlaşmayı Osmanlı adına Kanuni Sultan Süleyman, Safeviler adına da Şah İsmail'in genç oğlu Şah Tahmasb imzalamıştır. |
| Edirne Antlaşması | 1568 |  Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu |  Osmanlı İmparatorluğu'nun Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ile 17 Şubat 1568'de imzaladığı barış antlaşmasıdır.  Bu antlaşmayla Zigetvar Savaşıyla başlayan Osmanlı-Avusturya savaşına son verilmiş ve Avusturya'nın elinde tuttuğu Kuzey Macaristan toprakları için ödemekte olduğu 30.000 florin altını ödemeye devam etmesi kararlaştırılmıştır. |
| Ferhat Paşa Antlaşması | 1590 |  Safevî Devleti |  1578-90 Osmanlı-İran Savaşı'nı sona erdiren barış antlaşması.  Duraklama döneminin ilk antlaşmasıdır.  Tebriz, Urmiye, Revan, Karabağ, Gürcistan, Dağıstan ve Şirvan Osmanlılara bırakıldı.  Osmanlılar, Ferhat Paşa Antlaşmasıyla doğuda en geniş sınırlarına ulaştılar. |
| Zitvatorok Antlaşması | 1606 |  Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu |  1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nı sona erdiren barış antlaşması.  Antlaşmaya göre Eğri, Estergon, Kanije kaleleri Osmanlılarda, Raab (Yanıkkale) ve Komarom kaleleri Avusturyalılarda kalacaktı.  Osmanlı padişahı, Avusturya Arşidüküne Roma İmparatoru (Kayser Kaizer) unvanıyla hitap edecek.  Avusturya bir kereye mahsus olmak üzere 200.000 altın savaş tazminatı ödeyecekti.  Avusturya'nın elinde tuttuğu Kuzey Macaristan toprakları için ödemekte olduğu yıllık 30.000 altın vergi ise kaldırılacaktı.  Barışın belirtisi olarak iki taraf birbirine her üç yılda bir karşılıklı armağanlar gönderecek. Fakat hediyelerin kıymet ve miktarı muayyen olmayacaktı.  İki taraf birbirinin arazisine tecavüz etmeyecek, tecavüz meydana gelirse esirler iade edilip, zarar ve ziyanlar da karşılıklı olarak ödenecekti.  Hudut boyu ihtilafında Osmanlı Devletinden Budin Beylerbeyi, Avusturya'dan da Raab/Yanıkkale kumandanı hakem olacaktı.  Yirmi yıl süre ile imzalanan bu antlaşmaya, Sultan Birinci Ahmed Han ve İkinci Rodolphe arasında kalmayıp, bunların halefleri de uymak mecburiyetindeydi.  İspanya Kralı da, bu antlaşmaya girme hakkına sahipti.  Zitvatorok Antlaşması Osmanlıların lehine gibi görünse de Osmanlı Devleti artık eski gücünde değildi. Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısındaki üstünlüğü sona ermiş, siyasi dengeler Osmanlı aleyhine bozulmaya başlamıştır. |
| Nasuh Paşa Antlaşması | 1612 |  Safevî Devleti |  1603-1618 Osmanlı-Safevî Savaşını kısmen sona erdiren barış antlaşması.  Nasuh Paşa Antlaşmasıyla Osmanlı Devleti, Ferhat Paşa Antlaşmasıyla aldığı toprakları Safevîlere geri verdi.  Kanunî Sultan Süleyman zamanında Osmanlı İmparatorluğu ile Safevî Devleti arasında imzalanan Amasya Barış Antlaşması (1555) ile belirlenen sınırlar geçerli olacaktır.  Buna karşın Safevîler, her yıl Osmanlı Padişahı'na iki yüz yük ipek haraç vereceklerdir.  Osmanlı egemenliği altındaki yerler Osmanlılar'da kalacaktır.  Şehrizor Eyaletini istila eden Hilev Han'a ve Seyyid Mübarek'e Safeviler tarafından yardım edilmeyecek.  Şemhal ve Dağıstan üzerinde Osmanlı egemenliği devam edecek.  Osmanlıların, Ruslara karşı yapacakları herhangi bir seferde Safeviler, Osmanlılara yardım edecekler, engel olmayacaklardır.  İranlı Hacılar, Bağdat ve Basra yoluyla değil, Halep-Şam üzerinden hacca gidip geleceklerdir.  Kanuni Sultan Süleyman zamanında belirlenen sınırlar çerçevesinde, Osmanlı-Safevi sınırlarını belirlemek için Osmanlı tarafını Bağdat Beylerbeyi Mahmut Paşa ve Van Beylerbeyi Mehmet Paşa temsil edecekler. |
| Serav Antlaşması | 1618 |  Safevî Devleti |  1603-1618 Osmanlı-Safevî Savaşını tamamen sona erdiren barış antlaşması.  Nasuh Paşa Antlaşması ile belirlenen sınırlar esas alınacaktır.  Kars ve Ahıska kaleleri Osmanlılar'da kalacaktır.  Osmanlı hâkimiyetinde bulunan Dağıstan beylerine saldırılmayacak.  Esirler karşılıklı olarak serbest bırakılacak.  Safevi Şahı, Osmanlı Padişahı'na her yıl haraç olarak 100 deve yükü ipek, kumaş vs. kıymetli eşya gönderecektir.  Serav Barış Antlaşması'nın 1612 yılında varılan Nasuh Paşa Barışı'ndan tek önemli farkı 200 deve yükü ipek haracının 100 deve yüküne indirilmiş olmasıdır. |
| Hotin Antlaşması | 1621 |  Lehistan-Litvanya Birliği |  1620-1621 Osmanlı-Lehistan Savaşı'nı sona erdiren barış antlaşması.  Kırım Tatarlarının Lehistan'a yaptığı akınlar yasaklandı.  Hotin kalesi, Osmanlı egemenliğindeki Boğdan'a verildi.  Lehistan'ın Kırım Hanlığı'na vergi ödemeye devam etmesi kararlaştırıldı. |
| Kasr-ı Şirin Antlaşması | 1639 |  Safevî Devleti |  1623-1639 Osmanlı-İran Savaşını sona erdiren ve o tarihlerde Doğu Anadolu Bölgesi'nden başlayıp Basra Körfezinde sona eren 2185 km.'lik Osmanlı-İran sınırını belirleyen bu antlaşma ile Bağdat, Basra ve Şehrizor Osmanlılarda kaldı, Ahıska ve Revan ise Safevî Devletine bırakıldı.  Daha sonraki tarihlerde çıkan Osmanlı-İran Savaşlarında ortaya çıkan sınır meseleleri hep Kasr-ı Şirin Antlaşması temelinde çözümlendi.  Aynı zamanda bu antlaşma bugünkü Türkiye-İran ve İran-Irak sınırlarını da büyük ölçüde belirlemiştir. |
| Vasvar Antlaşması | 1664 |  Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu |  1663-1664 Osmanlı-Avusturya Savaşını sona erdiren barış antlaşması.  Uyvar ve Novigrad kaleleri ile çevreleri Osmanlılarda kalacak. Zerinvar kalesi ise yeniden inşa edilmemek şartıyla Avusturya'da kalacak.  Erdel, Osmanlı Devletine bağlı kalacak ve her iki tarafta askeri kuvvetlerini Erdel'den çekecek.  Osmanlı Devleti, Erdel kralının Avusturya'ya saldırmasını önleyecek.  Her iki tarafta birbirlerinin topraklarına akın ve çete faaliyetlerinde bulunmayacak.  Avusturya Habsburg Monarşisi savaş tazminatı ödeyecek.  İki tarafta daha sonra karşılıklı olarak birbirlerine 200.000 kara kuruş değerinde hediyeler gönderecek.  Antlaşma 20 yıl geçerli olacaktır.  Osmanlı Ordusu, antlaşma hükümdarlarca onaylanıncaya kadar askerî harekâtında serbest kalacak. |
| Bucaş Antlaşması | 1672 |  Lehistan-Litvanya Birliği |  18 Ekim 1672 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu ile Lehistan-Litvanya Birliği (Polonya) arasında imzalanmış bir barış antlaşmasıdır.  Bu antlaşmayla Podolya Osmanlılara geçti, Ukrayna da Osmanlı himayesindeki Kazaklara bırakılıyordu.  Lehistan Kırım Hanına vergi ödemeye devam ettiği gibi pişkeş adı altında her yıl Osmanlı Devleti'ne 22.000 de altın vergi ödemeye mecbur bırakılıyordu.  Antlaşmanın diğer maddelerine göre, Lehistan'daki Lipka Tatarlarından Türk ordusuna katılanların mallarına ve ailelerine zarar verilmeyecekti.  Antlaşma Kırım Tatarlarının ve Ukrayna Kazaklarının Lehistan'a yaptıkları akınları da yasaklıyordu.  Bu antlaşma Osmanlı Devleti'nin topraklarına toprak kattığı (yani son kez yeni toprak kazandığı) son antlaşmadır.  Ayrıca Osmanlı Devleti, Bucaş Antlaşması ile batıda en geniş sınırlarına ulaşmıştır. |
| İzvança Antlaşması | 1676 |  Lehistan-Litvanya Birliği |  1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı'nı sonlandıran barış antlaşması.  Bu antlaşmayala Bucaş Antlaşması'nda yer alan Lehistan'ın Osmanlı Devleti'ne yıllık 22,000 pişkes (leh altını) haraç ödemesi zorunluluğu kaldırıldı.  Ayrıca sınırlarda da biraz değişiklik oldu, Bucaş Antlaşması ile Osmanlı Devleti'ne terk edilen Podolya'nın Türk toprağı olduğu tescillendi, yine Osmanlı Devleti'ne bırakılan Kazaklar'ın hüküm sürdüğü Ukrayna topraklarının üçte biri Lehistan'a geri verilirken, üçte ikisi yine Osmanlı Devleti'nin egemenliğine tevdi edildi. |
| Bahçesaray Antlaşması | 1681 |  Rusya Çarlığı |  1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı'nı sona erdiren barış antlaşması aynı zamanda Rus Çarlığı ile Osmanlı İmparatorluğu arasında yapılan ilk resmî antlaşmadır.  Bu antlaşmanın ana hükümlerine göre Osmanlı Devleti ve Moskova merkezli Rusya Çarlığı arasında 20 yıl süreli bir barış hüküm sürecek ve iki devletin arasındaki sınır Dinyeper Irmağı olacaktı.  Her iki taraf da Dinyeper Irmağı ile güney Buğ Irmağı arasında yerleşme yapılmamasını garanti etti.  Nogay göçmenlerinin Ukrayna'nın güney steplerinde gezginlik yapmaları kabul edildi.  Zaporozhtsi Kazaklarının Dinyeper Irmağı ve Yan ırmakları üzerinde balıkçılık yapma hakları, güneyde tuzla işletme hakları ve Dinyeper Irmağı ve Karadeniz üzerinde deniz vasıtası kullanma hakları değişmeden kalacaktı.  Sağ Ukrayna Kıyıları (Pravoberezhna Ukrayina) yani Ukrayna'da Dinyeper Nehri doğusu ve Zaporozhtsi Kazaklar bölgelerinin Rusya Çarlığı egemenliği altında olduğunu Osmanlılar kabul etti. Buna karşılık Kiev bölgesinin güneyi (özellikle Çehrin), Bratslav bölgesi ve Podolya Osmanlı egemenliği altında kaldığı Rus Çarlığı tarafından onaylandı. |
| Karlofça Antlaşması | 1699 |  Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu  Venedik Cumhuriyeti  Lehistan-Litvanya Birliği  Rusya Çarlığı |  1683-1699 Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'nı sona erdiren barış antlaşması.  26 Ocak 1699 günü imzalanan Karlofça Antlaşması ile Banat ve Temeşvar hariç, bütün Macaristan ve Erdel Beyliği Avusturya'ya, Ukrayna ve Podolya Lehistan'a, Mora ve Dalmaçya kıyıları Venediklilere bırakıldı. Ruslar, ayrıca ele geçirdikleri Azak Kalesinin dışında ele geçirmeyi düşündükleri Kerç Kalesini de istediklerinden Karlofça'da Ruslar ile bir barış antlaşması imzalanamadı ama Ruslarla da iki yıllık bir ateşkes üzerinde mutabakata varıldı.  Karlofça Antlaşmasın'nın barış süresi 25 yıl olarak belirlenirken, antlaşmanın garantör devleti de Avusturya olmuştur.  Karlofça Antlaşması Osmanlı Devleti'nin batıda büyük çapta toprak kaybettiği ilk antlaşmadır. Karlofça Antlaşması'ndan sonra Osmanlı Devleti hiçbir zaman eski gücüne ulaşamadı. Bu antlaşmadan sonra Osmanlı Devleti kaybettiği toprakları geri alma siyaseti izlemeye başlamıştır. Ayrıca duraklama dönemi biterken, gerileme dönemi başlamıştır. |
| İstanbul Antlaşması | 1700 |  Rusya Çarlığı |  1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonuçlandıran barış anlaşmasıdır. 1699'daki Karlofça Antlaşması'nın devamı niteliğindedir.  Bu antlaşmanın hükümlerine göre Osmanlı Devleti, Azak Kalesi'ni Rusya'ya bıraktı. Ruslar'ın Karlofça'da istedikleri için barış yapılamayan Kerç Kalesi ise Osmanlılar'da kalacaktı. Ayrıca Osmanlı Devleti, Rusya'nın Taganrog'da inşa ettiği kaleyi de kabullendi. Böylece Rusya Karadeniz'de kendisine sağlam bir yer yapmış oluyordu.  Ruslar, Kudüs'ü serbestçe ziyaret edebileceklerdi.  Rusya, İstanbul'da daimi elçi bulundurabilecekti. |
| Prut Antlaşması | 1711 |  Rusya Çarlığı |  1710-1711 Osmanlı-Rus Savaşını sona erdiren barış antlaşması.  Azak Kalesi, Osmanlılara geri verilecek. (Karadeniz tekrar Osmanlı gölü haline geldi.)  Ruslar, İstanbul'da daimi elçi bulundurmayacaklar.  İsveç Kralı Şarl'ın serbestçe ülkesine dönmesine izin verecekler.  Ruslar, Lehistan'ın içişlerine karışmayacaklardı. |
| Pasarofça Antlaşması | 1718 |  Avusturya Arşidüklüğü |  1715-1718 Osmanlı-Avusturya-Venedik Savaşı'nı sona erdiren barış antlaşması.  Avusturya ile Niş, Banat Dağları ve Transilvanya Alpleri hudut kesildi.  Mülteci olarak Osmanlı Devleti'ne sığınan Erdel prensi II. Rákóczi Ferenc ailesiyle beraber Osmanlı-Avusturya sınırında oturmak ve emniyeti sağlanmak şartıyla iade edilecekti.  Venedikliler; Mora Yarımadasını, Korintos ile çevresini, Egin Körfezindeki adaları, İyonya Adalarını, Aya Mavri Adasını ve Girit'te üç iskeleyi Osmanlı Devletine verecekti.  İran yoluyla Avrupa'ya gelen tüccarlar, dönüşte Tuna gümrük vergilerinden muaf tutulacaktı.  Antlaşmanın süresi ise 24 yıldı.  Pasarofça Antlaşmasıyla, Osmanlı Devleti; Avusturya'ya toprak vermesine rağmen, Venedik'ten aldı. |
| İstanbul Antlaşması | 1724 |  Rus İmparatorluğu |  İlk Osmanlı-Rus dostluk anlaşmasıdır.  Osmanlı Devleti ve Rusya, İran'a saldırıp Kuzey Kafkasya'da karşı karşıya gelince İngiltere ve Hollanda'nın araya girmesi ile imzalanmıştır. Bu antlaşmayla olası bir Osmanlı-Rus savaşı önlenerek Safevilerin Kafkaslardaki toprakları Osmanlı Devleti ve Rusya tarafından paylaşılmıştır.  Bu antlaşmayla Derbent, Bakü Kaleleri ve Dağıstan, Rusya'ya bırakıldı. Gence, Karabağ, Ahıska, Revan ve Tebriz Osmanlı Devleti'ne verildi.  Ama İran'da Safevî Şahı I. Hüseyin'in İran'ı istila eden Afganlara esir düşmesiyle yönetimi ele geçiren Avşar Türklerinden Nadir Şah bu antlaşmayı tanımamış ve Osmanlılara savaş açmıştır. |
| Hemedan Antlaşması | 1727 |  Safevî Devleti |  1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı'nı sona erdiren barış antlaşması.  Bu antlaşmayla Osmanlılar Tebriz dışında ele geçirmiş oldukları Nihavend, Kirmanşah ve Hemedan'ı İran'a geri verdiler.  Nadir Şah'a şahlığının tanındığı bildirildi.  Nadir Şah'a madeni para basma yetkisi verildi.  Safevi Şahı'na Mekke'ye hac kervanları gönderme yetkisi verildi. |
| Ahmet Paşa Antlaşması | 1732 |  Safevî Devleti |  1730-1732 Osmanlı-İran Savaşı'nı sona erdiren barış antlaşması.  Kafkasya Osmanlılara verildi.  Batı İran ve Azerbaycan İranlılarda kaldı.  Güneyde Kasr-ı Şirin sınırı değişmedi.  Kuzeyde Aras Irmağı iki ülke arasında sınır yapıldı.  Bu antlaşma, Osmanlı Devletinde sadrazamın, İran'da da Şah'ın değişmesine sebep olmuştur. |
| İstanbul Antlaşması | 1736 |  Afşar Hanedanı |  17 Ekim 1736 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu ve İran'da kurulan Afşar Hanedanı arasında imzalanmış bir barış ve düzenleme antlaşmasıdır. 1735-1736 Osmanlı-İran Savaşını sona erdirmiştir.  Bu antlaşmayla Osmanlılar Nadir Şah'ı İran Şahı olarak kabul ettiler. Ayrıca 1730-1732 Osmanlı-İran Savaşı sonucunda imzalanan Ahmet Paşa Antlaşmasıyla elde ettikleri Gence, Tiflis ve Revan'ı İran'a bırakmak zorunda kaldılar.  Fakat uzun vadede bu antlaşma ne Osmanlı Devletini ne de İranlıları tatmin etti ve iki ülke arasındaki çatışmalar 1746 yılına kadar devam etti.  Aynı zamanda bu antlaşma İran'daki Safevi Hanedanı'nın sona erip yerine Afşar Hanedanı'nın kurulduğunun Osmanlı İmparatorluğu tarafından da resmen kabul edildiğini göstermesi açısından önemli bir belgedir. |
| Belgrad Antlaşması | 1739 |  Avusturya Arşidüklüğü  Rus İmparatorluğu |  1735-1739 Osmanlı-Rus-Avusturya Savaşı'nı sona erdiren barış antlaşması.  Bu antlaşma ile Avusturya Pasarofça Antlaşması ile aldığı yerleri (Sırbistan, Belgrad, Eflak'ın bazı kısımlarını ve Bosna'da bir sınır bölgesini) Banat bölgesi hariç geri verdi.  Azak Kalesi yıkıldı, toprakları Osmanlı Devleti ile Rusya arasında sınır oldu.  Kuzey Kafkasya'da bulunan ve dağ geçitlerini (Daryal Geçidi, vb...) denetleyen Kabartay bölgesi (Kabardiya) tarafsız bir bölge olarak kabul edildi.  Ruslar, Kırım'dan çekilmeyi kabul etti.  Karadenizde savaş ve ticaret gemileri bulunduramayacaktı.  Osmanlı Devleti'nin imzaladığı son kazançlı antlaşmadır.  Çünkü Belgrad Antlaşmaları ile Karadeniz'in bir Türk gölü olduğu bir kez daha kabul edildi. Bu antlaşma ile Karadeniz'in Türk gölü olduğu son kez onaylanmıştır.  Ayrıca bu antlaşmanın imzalanmasında etkili olan Fransızlara karşı kapitülasyonlar süresiz olarak uzatılmıştır. |
| Kerden Antlaşması | 1746 |  Afşar Hanedanı |  1742-1746 Osmanlı-İran Savaşını sona erdiren barış antlaşması.  Bu antlaşma II. Kasr-ı Şirin Antlaşması olarak da bilinir. Çünkü bu antlaşmayla Kasr-ı Şirin Antlaşması sınırlarına geri dönülmüştür.  Bu antlaşma, Osmanlı-İran Savaşlarına uzun bir süre ara verdi ve bu antlaşmayla 1775'e kadar sürecek bir barış dönemi başlamıştır. |
| Küçük Kaynarca Antlaşması | 1774 |  Rus İmparatorluğu |  1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşını sona erdiren barış antlaşması.  Kırım Hanlığı'yla Kuban ve Bucak Tatarları siyâsî bakımdan müstakil olup, ancak dînî işlerinde Hilâfet makamına tâbi olacaklardır.  Kılburun, Kerç, Yenikale ve Azak Kalesi'yle Dinyeper (Özi) ve Buğ (Aksu) nehirleri arasındaki arazi, Rusya'ya terk edilmiş ve Aksu hudut kabul edilmiştir.  Ruslar tarafından işgal edilen Besarabya, Eflak, Boğdan ve Gürcistan ülkeleriyle Akdeniz adaları Osmanlılara iade olunacaktır.  Rus ordusu, Bulgaristan'da Tuna'nın sağ sahilinden, bir ay içinde sol sahiline çekilecektir.  Rusya, Osmanlı topraklarındaki Ortodoksları daimî surette himaye edebilecektir.  Rus sefirlerinin, Eflâk ve Boğdan vaziyetleri hakkındaki müracaatları dikkate alınacaktır. (Bu madde mucibince memleketin işlerinde Rus müdahalesine devamlı açık kapı bırakılmış oluyordu.)  Rus ticaret gemileri, Karadeniz'le Akdeniz'de hareket serbestisine sahip olacak ve istedikleri zaman boğazlardan geçebilecekler ve Osmanlı limanlarında kalabileceklerdi. Böylelikle Karadeniz bir Türk gölü olmaktan çıktı.  Ruslar, İstanbul'da daimi elçilik bulundurabilecek ve Balkanlar'da istedikleri yerde konsolosluk açabileceklerdi. Bu da Rusların Panslavizm politikasına zemin hazırlamıştır.  İngiltere ile Fransa'ya verilen kapitülasyonlar, Rusya'ya da aynen tanınacaktır.  Osmanlı Devleti, savaş tazminatı olarak, üç senede ve üç taksitte, Rusya'ya on beş bin kese akça verecektir. Osmanlı Devleti, tarihinde ilk defa savaş tazminatı ödemiştir.  Orta-Kuzey Kafkasya'da Osmanlı Devleti ile Rusya arasında tarafsız bir bölge olan Kabartay ya da Kabardiya, Rusya'ya ilhak edildi.  Bu antlaşmayla Osmanlı İmparatorluğu Dünya üzerindeki üç büyük devletten biri olma özelliğini kaybetti. |
| Aynalıkavak Antlaşması | 1779 |  Rus İmparatorluğu |  Bu antlaşma, 21 Mart 1779 Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında imzalanan bir düzenleme ve ticaret antlaşmasıdır.  Rusya işgal ettiği Kırım'ı tekrar boşaltarak buradaki kuvvetlerini geri çekmeyi kabul etmiştir.  Osmanlı Devleti, Şahin Giray'ın hanlığını tanıyacak, fakat, sonraki hanların seçimi için, padişahın halife olarak onayı alınacaktı.  Akdeniz ve Karadeniz'de, Fransızlarla İngilizlere tanınan ticari haklar Rusya'ya da tanınacaktı.  Bu antlaşma ile Kırım'ın bağımsızlığı yeniden onaylanmış oldu. |
| Ziştovi Antlaşması | 1791 |  Avusturya Arşidüklüğü |  1787-1791 Osmanlı-Avusturya Savaşını sona erdiren barış antlaşması.  Ziştovi Antlaşmasıyla Avusturya Arşidüklüğü, savaş sırasında aldığı toprakları Osmanlı Devleti'ne geri verdi. Orsova ile Unna suyu taraflarındaki küçük bir arazi ise Avusturya'ya bırakıldı.  Avusturya, Rusya'ya açık ya da gizli hiçbir yardımda bulunmayacağına dair bir garanti verdi. |
| Yaş Antlaşması | 1792 |  Rus İmparatorluğu |  1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşını sona erdiren barış antlaşması.  Küçük Kaynarca (1774), Aynalıkavak (1779), Ticaret (1783) ve 1784'te Kırım ile Taman'ın ilhakıyla Kuban Irmağı'nın hudut tayini hakkındaki antlaşmalar yine eskisi gibi kalıyordu. Yani bu antlaşmayla Osmanlı Devleti, Kırım'ın Rusya'ya ait olduğunu kabul etmiştir.  Turla (Dinyester) Nehri hudut kesilerek, bunun sol tarafındaki arazi, yani Aksu ile Turla arasındaki Özi (bugün Ochakov) kalesi dahil Özi Kırı (yani Özi ve Hocabey sancakları), Ruslara terk edildi. Sağ tarafındaki memleketler, yani Bender, Akkerman, Kili, İsmail ve diğer tarafta Rusların işgalindeki kale ve şehirler Osmanlılara iade ediliyordu.  Boğdan Voyvodalığının borçları ve geride kalan vergileri iptal edilecek ve antlaşmadan sonraki iki yıl, her türlü vergiden muaf tutulacaktı. Af ilan edilip, isteyenler yine memleketlerine dönebileceklerdi.  Tiflis Hanlığına Çıldır valileri veya beyleri tarafından taarruz olunmayacaktı.  Kuzey Afrika'daki Garp ocakları, Rus ticaret gemilerine taarruzda bulunurlarsa, zarar tazmin edilecekti.  Anapa kalesi, Osmanlılara geri verildi.  Bu antlaşmayla gerileme dönemi sona ermiş ve dağılma devri başlamıştır. |
| Trablus Antlaşması | 1795 |  Amerika Birleşik Devletleri |  4 Kasım 1796'te ABD ile Osmanlı İmparatorluğu arasında imzalanan yardımlaşma ve ticaret antlaşmasıdır.  5 Eylül 1795'te ABD bu tehdide karşı bir anlaşma yapmayı kabul etti. Bu anlaşmaya göre ABD, Cezayir'deki esirlerin iadesi ve gerek Atlas Okyanusu'nda, gerekse Akdeniz'de ABD sancağı taşıyan hiçbir tekneye dokunulmaması karşılığında, 642.000 altın ve yılda 12.000 Osmanlı altını (21.600 dolar) ödeyecekti.  Dili Türkçe olan ve 22 maddeden oluşan anlaşmaya, Amerika Birleşik Devletleri adına Joseph Donaldson ve Osmanlı İmparatorluğu adına Cezayir Beylerbeyi Cezayirli Hasan Paşa namıdiğer Hasan Dayı imza koydular.  Bu antlaşma; ABD'nin iki asrı aşkın tarihinde, yabancı bir dille imzalanan tek anlaşması olduğu gibi, yabancı bir devlete vergi ödenmesini kabul eden tek ABD belgesidir.  ABD, 22 maddelik bu antlaşmaya 1818 yılına kadar bağlı kalıp vergi ödemiştir. |
| Tunus Antlaşması | 1797 |  Amerika Birleşik Devletleri |  28 Ağustos 1797 ile Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Tunus Beyliği valisi ile ABD arasında imzalanan barış antlaşmasıdır.  Antlaşmanın birinci maddesi şöyledir: Amerika Birleşik Devletleri ve Tunus Beyi Muhteşem Paşa, arasında ebediyen süren ve değişmez bir barış olacaktır. Aynı zamanda kalıcı bir dostluk olacak ve bu dostluk gittikçe daha artacaktır.  Bu antlaşmada Osmanlı Antlaşmalarında geleneksel düzenlere uyularak açılış cümlesinden itibaren dinsel görülebilen bir üslup ve dil kullanılmıştır. Örneğin, Birleşik Amerika Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İsa peygamber dinini kabul edenler arasında en seçkin olarak yer alan ve bu nedenle sonucu saadetli olacak kişi olarak nitelendirilmektedir. Osmanlı tarihinden, diplomasi dilinden ve kullanışından habersiz olduğu gayet açık olan bu Amerikalı Papaz W.C. Anderson antlaşmadaki bu ifadeden  Osmanlıların Hristiyan dinini tanıdığı anlamını çıkartmıştır.  Tunus Antlaşması Osmanlı Devletine tabi olan Tunus Beyliğine, Amerika Birleşik Devletleri gemi ve denizcilerine karşı, Amerika Birleşik Devletleri'nin diğer bir Osmanlı tabisi olan Cezayir Beylerbeyliği ile imzalanmış olan Trablus Antlaşmasından daha fazla yükümlülük sağlayan ve maliyet yükleyen bir antlaşmadır. |
| El-Ariş Antlaşması | 1801 |  Fransa 1. Cumhuriyet |  24 Ocak 1800 tarihinde Fransa ve Osmanlı Devleti arasında imzalanmış ateşkes sözleşmesi. Fransa'nın Mısır Seferi çerçevesinde imzalanmış, Büyük Britanya'nın karşı çıkması nedeniyle uygulamaya konamamıştır.  Fransa bu sözleşmenin hükümlerine göre, 1798 yılında işgal etmiş olduğu Mısır'ı boşaltacaktı.  Sözleşme uyarınca Fransa ordusu mensuplarının ülkelerine dönmeleri için Büyük Britanya tarafından pasaport ve geçiş belgeleri verilmesi gerekiyordu. Bu durumda, bu dönemde Osmanlı Devleti'nin müttefiki konumunda olan İngiltere sözleşmeye taraf oluyordu.  Başlangıçta Büyük Britanya'nın da desteklediği bu sözleşme, Şubat 1800'de Britanya donanması amirali George Elphinstone Keith'in sözleşmeyi imzalamayı reddetmesi nedeniyle yürürlüğe girmedi.  Osmanlı Devleti, bu antlaşmadan sonra diğer ülkelerin Osmanlı Devleti üzerindeki amaç ve emellerine göre izledikleri yolu değerlendirerek denge politikası izlemeye başlamıştır. |
| Paris Barış Senedi | 1801 |  Fransa 1. Cumhuriyet |  Fransa ve Osmanlı Devleti arasında yapılacak olan bir barış anlaşmasına hazırlık niteliğindeki görüşmelerin sonucunda 9 Ekim 1801'de Paris'te imzalanan hukuki bir antlaşmadır. Ayrıca Fransa'nın Mısır Seferi'ni sona erdiren hukuki metinlerden biridir.  1798 yılında başlayan Mısır seferi, 1801'de Fransa'nın yenik düşerek birliklerini geri çekmesiyle sonuçlanmıştı. 27 Haziran 1801 tarihinde Fransa birliklerinin Mısır'dan geri çekilmesini düzenleyen sözleşmenin imzalanmasından sonra, Osmanlı Devleti ve Fransa arasında nihai bir barış antlaşması imzalanması için görüşmelere başlandı. Paris Barış Senedi, bu bağlamda hazırlanmış, anlaşmanın imzalanmasında Fransa'yı temsilen Napolyon Bonapart ve dışişleri bakanı Charles Maurice de Talleyrand-Périgord, Osmanlı Devleti'ni temsilen elçi Seyid Ali Efendi hazır bulunmuştur.  Anlaşma dört maddeden oluşmaktadır. İlk maddede iki devlet arasındaki düşmanlığın sona ereceği bildirilmekte, Mısır'ın Osmanlı Devleti'ne geri verileceği, Osmanlı Devleti'nin sınırlarının Mısır Seferi öncesindeki duruma döneceği belirtilmektedir. İkinci maddede Fransa 1800 yılında Osmanlı Devleti ve Rusya arasındaki bir anlaşmayla kurulan Yedi Adalar Cumhuriyeti'ni tanımakta, Osmanlı Devleti ise söz konusu cumhuriyet üzerinde Fransa ve Rusya'nın garantörlüğünü kabul etmektedir. Üçüncü maddede, sefer sırasında el konulan malların taraflara geri verilmesi ve savaş esirlerinin serbest bırakılması düzenlenmektedir. Son madde ise Fransa'nın daha önce Osmanlı Devleti ile imzalamış olduğu ticari anlaşmaların yenilendiğini bildirmektedir. |
| Paris Antlaşması | 1802 |  Fransa 1. Cumhuriyet |  25 Haziran 1802'de Paris'te, Fransa ile Osmanlı İmparatorluğu arasında imzalan bir barış antlaşmasıdır. Napolyon'un Mısır Seferi'nin 1798 yılında başlamasından itibaren bozulan ikili ilişkileri barış ilkeleri temelinde yeniden düzenleme amacı taşır.  İki devlet arasındaki barış görüşmeleri 1801 yılında başlamış, 9 Ekim 1801'de imzalanan Paris Barış Senedi ile barışın hazırlık ilkeleri kabul edilmişti. 1802'de imzalanan anlaşma, nihai barış antlaşması niteliğindedir. Fransa tarafından Napolyon Bonapart yönetiminin dışişleri bakanı Charles Maurice de Talleyrand-Périgord, Osmanlı tarafından ise Seyyid Mehmet Sait Galip Efendi antlaşmayı imzalamıştır.  On maddeden oluşan bu antlaşmanın ilk maddesi iki devlet arasında barışın tesis edildiğini belirtmekteydi. İkinci maddesi ise Fransa'nın Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde daha önceden sahip olduğu bütün kapitülasyon haklarının aynen devam edeceğini bildirmekteydi. Aynı maddede Osmanlı İmparatorluğu Fransa gemilerine Karadeniz'de serbest dolaşım hakkı tanıyordu. Üçüncü maddede Fransa'nın Mısır Seferi öncesinde sahip olduğu ticari hakların geçerli olduğu vurgulanıyordu. Dördüncü maddede Osmanlı İmparatorluğu, Fransa ve İngiltere arasında 25 Mart 1802'de hazırlanmış olan Amiens Antlaşması'nı tanıyor ve söz konusu antlaşmanın Osmanlı İmparatorluğu ile bağlantılı olan maddelerini kabul ediyordu (III. Selim daha önce 13 Mayıs 1802'de tek taraflı olarak Amiens Antlaşması'nı tanıdığını açıklamıştı.  Paris Antlaşması'nın 5. maddesiyle Osmanlı İmparatorluğu ve Fransa birbirlerinin toprak bütünlüklerini karşılıklı olarak garanti ediyorlardı. Altıncı ve sekizinci maddelerle el konulan mallar ve savaş esirlerinin durumu düzenleniyordu. Yedinci madde gümrük kurallarının eski kapitülasyonlara göre yeniden düzenlenmesini öngörüyordu. Dokuzuncu maddeyle Osmanlı Devleti Fransa lehine en çok gözetilen ulus kaydı düşüyordu (bu statü ikinci maddede de belirtilmişti). Onuncu madde, antlaşmanın onanması ve yürürlüğe girmesine ilişkindi. |