Birinci Türkoloji Kongresi
Hatırası

Kongrenin hemen ardından Azerbaycan'da bu tarihi olayla ilgili bir belgesel film çekildi. "1. Türkoloji Kongresi" başlıklı film 1926 yılında gösterime girdi. Filmde dünyada ilk kez Azerbaycan'da düzenlenen Türkoloji Kongresi ele alınmaktadır. Filmde Samed Ağa Ağamalıoğlu, Gazanfer Musabeyov, Ali Bey Hüseynzade ve Hüseyin Cavid yer almaktadır. Filmde, Türkoloji Kongresi'nin tutanakları, yeni Latin alfabesinin Türk halkları tarafından kabulü ve kongrede Türk halklarının edebiyatı ve diliyle ilgili konularda oybirliğiyle alınan kararlar öne çıkıyor.
28 Nisan 1976 tarihinde Türkmenistan İlimler Akademisi'nin Magtymguly Dil ve Edebiyat Enstitüsü'nde Birinci Türkoloji Kurultayı'nın 50. yıldönümüne ithafen "Türkmen Filolojisinin Güncel Sorunları" konulu genç filologların İkinci Cumhuriyet Konferansı düzenlendi.
Bakü'deki Birinci Türkoloji Kurultayı'nın hukuki statüsü, Azerbaycan'ın bağımsızlığını yeniden kazanmasından sonra 20. yüzyılda ikinci kez ulusal bir önem kazanmıştır. Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 5 Kasım 2005 tarihinde, ülkenin bağımsızlığını yeniden kazanmasının ardından gerçekleşen bu önemli tarihi olayın 80. yıldönümünün kutlanmasına ilişkin bir kararname imzaladı. Bu kararname uyarınca, 2006 yılında Bakü'de Birinci Türkoloji Kongresi'nin 80. yıldönümüne adanmış uluslararası bir konferans düzenlenmiştir.
10 yıl aradan sonra Azerbaycan'da Birinci Türkoloji Kurultayı'nın 90. yıldönümü devlet düzeyinde kutlandı. Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 18 Şubat 2016 tarihinde Kurultayın 90. yıldönümünün devlet düzeyinde kutlanmasını öngören bir kararname imzaladı. Kararnamede, 20. yüzyılın sonunda Azerbaycan'ın bağımsızlığını yeniden kazanmasıyla birlikte Azerbaycan dilinin devlet dili olarak resmi statüsünün sağlam bir şekilde tesis edildiği ve Türkoloji Kongresi tarafından daha önce ortaya konan karar ve tavsiyelerin modern koşullarda başarıyla uygulanması için elverişli bir zemin yaratıldığı vurgulandı. Kararname, Türkoloji araştırmalarında yeni kavramların formüle edilmesini, Azerbaycan'ın küresel ölçekte Türkoloji araştırmalarının etkili merkezlerinden biri olarak tanınmasını ve Türk halklarının kültürel ve manevi birliği için teorik ve bilimsel bir çerçeve oluşturulmasını vurgulamıştır. Elde edilen başarılar, Kongre'den kısa bir süre sonra baskıların masum kurbanları olan seçkin Türkologların anısına saygıyı da simgelemekte ve Kongre'nin kısa sürede gerçekleştirdiği organizasyonel çalışmaların başarısını vurgulamaktadır.
Kararnameden kaynaklanan görevler doğrultusunda, Azerbaycan Millî İlimler Akademisi'nde yıldönümünün anılması için bir etkinlik planı hazırlandı. 3 Mart 2016 tarihinde Azerbaycan Milli İlimler Akademisi Birinci Başkan Yardımcısı Akademisyen İsa Habibbeyli başkanlığında Beşeri ve Sosyal Bilimler Bölümlerinin ortak toplantısı yapıldı. Toplantıda, Türkoloji Kongresi'nin 90. yıldönümünün layıkıyla kutlanması için ilgili kurum ve kuruluşlara talimatlar verildi ve bu doğrultuda planlanan faaliyetler hakkında görüşmeler yapıldı.
14 ve 15 Kasım 2016 tarihlerinde Bakü'de Birinci Türkoloji Kongresi'nin 90. yıldönümüne adanmış uluslararası bir konferans düzenlenmiştir. Bundan önce, Azerbaycan Milli İlimler Akademisi, Bakü Devlet Üniversitesi, Azerbaycan Bağımsızlık Müzesi gibi kurum ve kuruluşlarda ve Türkiye'de bu önemli tarihi olayın 90. yıldönümü anısına çeşitli etkinlikler düzenlendi.
Mehmet Fuat Köprülüzade, Ali Bey Hüseynzade ve Salman Mümtaz Bakü'deki Birinci Türkoloji Kongresi'nin katılımcıları arasında.
Latin alfabesine uyarlanmış ilk ortak Türk alfabesi
Kongreye cumhuriyet dışından katılanlar.