stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gladiolus halophilus

Tuzcul glayöl (Gladiolus halophilus), süsengiller familyasına ait soğanlı, çok yıllık otsu bir bitki türüdür.
Haziran-Temmuz aylarında çiçek açar ve 25–55 cm'e kadar boylanabilir. Orta Anadolu'da yayılış gösterir. Deniz seviyesinden 900-1200 metre yükseklikteki tuzlu topraklar ve tuzlu bataklıklarda yaşar. Özellikle Tuz Gölü çevresinde yetişir. Türkiye'ye özgüdür.
Kâtip

Kâtip, yazan, yazıcı, kitâbet eden ve usta yazıcı anlamlarına gelen Arapça kökenli sözcüktür.
Tarihçe > Osmanlı Devleti'nde

Kâtip, Osmanlı Devleti'nin gelişim döneminde, yazılı kayıtlara duyulan ihtiyaç nedeniyle resmî olarak teşkilatlanmış profesyonel kâtiplerden oluşan kalem daireleri kuruldu. Kâtipler, dîvân-ı hümâyûn'da ve devlet teşkilâtının diğer kademelerinde, yazı ve kayıt işlerini görmekte oldukları için bir takım hususi özelliklere de sahip olmaları gerekiyordu. Kâtiplerin öğrenmesi gereken başlıca ilim ve fen alanları; başta sarf, nahiv ve lûgat olmak üzere, meâni, beyan, bedii, şiir, inşa, edebiyat, Kur’ân-ı Kerîm, hadis; atasözleri, terimler, tarih, coğrafya ve örfî hukuk şeklinde oluşmaktaydı. Osmanlı'da kalemiye sınıfında bulunan kâtipler, reisü’l-küttablık, nişancılık ve sadrazamlığa kadar yükselebiliyorlardı.
Osmanlı döneminde yaşamış bazı ünlü kâtipler ise, Celâlzâde, Koçi Bey ve Kâtip Çelebi olarak sayılabilir.
Meslek ayrımları > Osmanlı'da

Kâtib-i Adl: Noter.
Serkâtib: Baş kâtib. Hükümdarların başkâtibleri.
Sırkâtibi: Eskiden hükümdarların yanlarında bulundurdukları hususi kâtip.
Meslek ayrımları > Günümüzde

Günümüzde Zabıt kâtipliği adında bir meslek bulunmaktadır. Bu meslekte çalışanlar Adalet Bakanlığı'nca taşra ve merkez teşkilatında görevlendirilmek üzere atanarak yardımcı yargı personeli olmaktadır. Adalet Bakanlığı'nca, genel idare hizmetleri sınıfında istihdam edilerek; kalem işleri, yazışma, dosyalama vb. işleri yerine getirmektedirler.
İcra kâtipleri, Adalet Bakanlığı bünyesinde İcra Müdürlüklerinde görev yapan personeldir. Zaman zaman icra işlemlerini uygulamak için İcra Müdürlüğü dışında göreve çıkarlar, icra işlemlerine ilişkin belgelerin tutulmasından, icralara ilişkin paraların tutulmasından icra kâtipleri sorumludur.
Kârkiyâ Hanedanı

Kârkiyâ Hanedanı, ayrıca Kiya'idler olarak da bilinir, 1370'lerden 1592'ye kadar çoğunlukla Biya-piş'i (doğu Gilan ) yöneten yerel bir Zeydi hanedandır.
Kârkiyâ Hanedanı, Şah I. İsmail'in Safevi İran'ını kurmasına yardım etmiş ve daha sonra onun vasal devletlerinden biri olmuştur. Safevi şahı I. Abbas, 1592 yılında Gilan'a ordu göndererek Kârkiyâ Hanedanı'na son vermiştir.
Kar-Kıyıd hükümdarlarının listesi

Kârkiyâ Hanedanı'nın hükümdarlarının tam listesi:
Seyyid Ali Kiya (r. 1370'ler – 1389)
Hady Kiya (r. 1389–1394)
Emir Seyyid Muhammed (hükümdarlık dönemi 1394–1430)
Seyyid Razi Kiya (r. 1396–1426)
Seyyid Hüseyin Kiya (r. 1426–1430)
Seyyid Nasır Kiya (hükümdarlık dönemi 1430–1448)
Sultan-Muhammed Kiya (r. 1448–1478)
Sultan-Ali Mirza (hükümdarlık dönemi 1478–1504/05)
Sultan-Hasan (r. 1504/05–1506)
Sultan-Ahmet Han (r. 1506–1534)
Sultan-Kiya Ali (r. 1534–1534/5)
Sultan-Hasan Kiya (r. 1534/5–1538)
Han Ahmed Han (r. 1538–1592)
Anıtlar

Seyyid Ali Kiya, Seyyid Hady Kiya ve Seyyid Razi Kiya, Lahican'da bulunan tarihi Chahar Padshahan türbesine gömülmüşlerdir. Sitede ayrıca 1243 veya 1244'te öldürülen atalarından biri olan Seyyid Kârkiyâ'nın da mezarı bulunmaktadır.
LK-99

| --- | --- |

Tanımlayıcılar
3D model (JSmol):  İnteraktif Görsel 28 Temmuz 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 
 InChI InChI=1S/Cu.6H3O4P.O.9Pb/c;6*1-5(2,3)4;;;;;;;;;;/h;6*(H3,1,2,3,4);;;;;;;;;;/q+2;;;;;;;-2;9*+2/p-18Key: KZSIWLDFTIMUEG-UHFFFAOYSA-A 
 SMILES [Pb+2].[Pb+2].[Pb+2].[Pb+2].[Pb+2].[Pb+2].[Pb+2].[Pb+2].[Pb+2].[Cu+2].O=P([O-])([O-])[O-].O=P([O-])([O-])[O-].O=P([O-])([O-])[O-].O=P([O-])([O-])[O-].O=P([O-])([O-])[O-].O=P([O-])([O-])[O-].[O-2] 
Özellikler
Kimyasal Formül: CuO25P6Pb9
Molar Mass: 2514.2 g·mol−1
Görünüş: Gri, siyah ve katı
Yapı
Kristal Yapı: Altıgen
Space group: P63/m
Point group: 176
Lattice constant: a = 9.843 Å, c = 7.428 Å
Aksi belirtilmedikçe, veriler standart hallerinde (25 °C [77 °F], 100 kPa) malzemeler için verilmiştir. 
Chemical compound
LK-99, gri-siyah görünüme sahip, ideal bir ortam basıncı ve oda sıcaklığı süper iletkenidir. LK-99, kurşun - apatitten hafifçe değiştirilmiş altıgen bir yapıya sahiptir ve 400 Kelvin (127 °C; 260 °F) altında, bir süper iletken olarak işlev gördüğü iddia edilmektedir. Materyal, Kore Bilim ve Teknoloji Enstitüsü'nden (KIST), Sukbae Lee ve arkadaşlarından oluşan bir ekip tarafından araştırıldı. 26 Temmuz 2023 itibarıyla, LK-99'un keşfi hakem denetimi tarafından incelenmedi veya bağımsız olarak çoğaltılmadı.
LK-99'un kimyasal bileşimi yaklaşık olarak Pb9Cu(PO4)6O'dur, öyle ki Pb(2) iyonlarının yaklaşık dörtte biri Cu(II) iyonları ile değiştirilir. Pb2 + iyonlarının Cu2 + iyonlarıyla bu kısmi yer değiştirmesinin hacimde %0,48'lik bir azalmaya neden olduğu ve malzeme içinde iç gerilim oluşturduğu söylenmektedir.
İç gerilimin, süper iletken bir kuantum kuyusu (SQW) oluşturan Pb(1) ile fosfat ([PO 4 ] 3− ) içindeki oksijen arasında bir kuantum kuyusu heterobağlantısına neden olduğu iddia edilmektedir. Lee ve diğerleri, LK-99'u manyetik olmayan bakır örneğine uygulamak için kimyasal buhar biriktirme kullanıldığında, LK-99'un bir manyetik alana (Meissner etkisi) bir tepki gösterdiğini iddia ediyor. Saf kurşun-apatit bir yalıtkandır, ancak Lee ve diğerleri, LK-99'u oluşturan bakır katkılı kurşun-apatitin bir süper iletken veya daha yüksek sıcaklıklarda bir metal olduğunu iddia etmektedir.
Sentez Hakkında

Sukbae Lee (Korece: 이석배) ve Ji-Hoon Kim (Korece: 김지훈) LK-99 malzemesini sentezlemek için bir yöntem bulur. Kurşun(II) oksit (PbO) ve Kurşun(II) sülfat (Pb(S04 )) tozlarının 1:1 oranında karıştırılmasından Lanarkit üretmi ve ardından 24 saat boyunca 725 °C'de (1.000 K; 1.340 °F) ısıtılmasıyla hava:
Ek olarak, Bakır (I) fosfit (Cu3P), Bakır (Cu) ve Fosfor (P) tozlarının sızdırmaz bir tüp içinde 10-3 torr'da vakumda karıştırılması ve 550 °C'de (820 K; 1,000 °F) 48 saat ısıtılmasıyla üretildi:
Lanarkite ve Bakır fosfit kristalleri bir toz haline getirildi, 1:1 mol oranında karıştırıldı, 10-3 torr vakumda kapalı bir tüpe yerleştirildi ve 925 °C'ye (1,200 K; 1,700 °F) kadar ısıtıldı. 5‒20 saat aralığı boyunca (0,9<x<1,1):
İsim

LK-99 ismi, ikisi Discovers Dr. Lee ve Dr. Kim'in baş harflerinden ve Discovery Year'dan (1999) gelmektedir. Çift 1990'larda Kore Üniversitesi'nde Profesör Choi Dong-Shik (Korece: 최동식) ile beraber çalışıyordu.
Bulgular ilk olarak 2020'de Nature'a sunuldu, ancak Nature'ın Ranga P. Dias tarafından yayınlanan (sahte) süperiletken araştırması konusundaki çekinceleri nedeniyle geri çevrildi. 2021'de bir patent başvurusu yapıldı ve 3 Mart 2023'te kabul edildi. Kuantum Enerjisi Araştırma Merkezi tarafından 4 Nisan 2023'te "LK-99" için bir Kore ticari marka başvurusu yapıldı. Bulgular, incelenmesi için 23 Temmuz 2023'te American Institute of Physics tarafından yayınlanan hakemli, açık erişimli bir bilimsel dergi olan APL Materyaller dergisine gönderilmiştir.
Gladius

Gladius
Gladius; Romalı askerlerin kullandığı, keskin yanı yaklaşık 60 cm uzunluğunda, geniş, çift ağızlı kısa kılıç. Gladius yakın dövüş için ideal bir yapıya sahiptir. Ortaçağda piyadelerin kullandığı uzun kılıçların yapımı Romalılar tarafından da bilinmesine rağmen, gladius uzun yıllar Roma ordusunun temel silahı olarak kalmıştır. Boyunun kısa olması, yakın dövüşlerde etkinlik sağlayarak, Romalı askerlere, kılıcı rakibinin kalkanının altından veya zırhının zayıf bir noktasından kolayca saplamasına olanak tanıyordu. Ayrıca geniş yanakları sayesinde açtığı yaralar ölümcül olabiliyordu. At üstünde kullanım için elverişsiz olduğundan, Roma süvarileri tarafından kullanılmamıştır.(Gladius aynı zamanda proteryan adı verilen roma senetörünü korumakla görevli ordu tarafından oldukça yaygındır).
Labidochromis zebroides

Labidochromis zebroides, Labidochromis cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Labidochromis shiranus

Labidochromis shiranus, Labidochromis cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Labidoplax

Labidoplax, Synaptidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Gece kıyafeti

Gece kıyafeti, günümüzde neredeyse sadece kadınlar tarafından giyilen gevşek bir yatak kıyafeti veya gecelik. Gecelikler pamuk, ipek, saten, atlas veya naylondan yapılır, büst ve eteklerinde dantel aplikasyon veya nakışlarla süslenebilir.
Gecelik, herhangi bir yakaya sahip olabilir ve herhangi bir tipteki kolluya sahip olabilir, kolsuz ve herhangi bir omuz askısı veya sırt stilinde olabilir. Gecelik uzunluğu kalça uzunluğundan zemin uzunluğuna kadar değişebilir. Kısa bir gecelik, stile bağlı olarak "shortie" veya "baby-doll" olarak adlandırılabilir. Gece elbisesi hemen hemen kombinezondan tam daire taramasına kadar değişebilir. Bir gecelik, gecelik veya tam astar olarak kullanılabilir. Gecelikler konukları almak için uygun hale getirmek üzere uygun bir dış giysi, bir bornoz, dik şifon veya sabahlık ile giyilebilir.
Gri tonlama

Solvay Konferansı'na ait bir gri tonlara sahip fotoğraf, 1927
Gri tonlama, her bir pikselin değerinin sadece bir miktar ışığı temsil eden tek bir örnek olduğu, yani sadece yoğunluk bilgisini taşıdığı değerdir. Bir tür siyah beyaz veya gri monokrom olan gri tonlamalı görüntüler, yalnızca gri tonlarından oluşur. Kontrast, en zayıf yoğunlukta siyahtan en güçlü yoğunluktaki beyaza kadar değişir.
Küçük Beşik

Küçük Beşik (Yunanca: Μικρή Βόλβη Mikri Volvi), Yunanistan'ın kuzeyinde, Beşik belediyesi sınırları içinde yer alan bir köydür. Küçük Beşik köyü, Beşik Gölü’nün kuzeydoğu kıyılarında konumlanmıştır. Köyün batısında Büyük Beşik köyü de yine göl kıyısında bulunur.
Küçük Beşik köyü, Osmanlı dönemi içinde 1901 yılında hazırlanan “Rumeli-i Şahane Haritası” adlı Balkan haritasında yer alan eski köylerden biridir.
LILO

Lilo, şu anlamlara gelebilir:
Terim

LILO (İngilizce: Liner In and Liner Out), çoğunlukla deniz taşımacılığında, dış ticaret işlemlerinde kullanılan bir nakliye terimidir.
Bilişim

Linux Yükleyicisi, (İngilizce: Linux Loader), kısaca LiLo, bir bilgisayar programı.
Kişi

Lindsay Lohan, kısaca Lilo ya da Li-Lo, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı.
Laramie Projesi (film)

| Laramie Projesi |
| --- | --- |
Uyarlama: The Laramie Project –Moisés Kaufman Tectonic Theater Project
Senarist: Moisés Kaufman
Yönetmen: Moisés Kaufman
Başrol: Nestor Carbonell Christina Ricci Dylan Baker Terry Kinney Lou Ann Wright
Tema müziği bestecisi: Peter Golub
Ülke: Amerika Birleşik Devletleri
Dili: İngilizce
Yapım
Yapımcı: Declan Baldwin
Kurgucu: Brian A. Kates
Görüntü yönetmeni: Terry Stacey
Gösterim süresi: 97 dakika
Yapım şirketi: Good Machine HBO Films
Dağıtımcı firma: HBO


Laramie Projesi, Moisés Kaufman tarafından yazılıp yönetilen ve Nestor Carbonell, Christina Ricci, Dylan Baker, Terry Kinney ve Lou Ann Wright'ın oynadığı 2002 yapımı bir drama filmidir. Aynı adlı oyundan uyarlanan film, 1998 yılında Matthew Shepard'ın Laramie, Wyoming'de öldürülmesinin ardından yaşananları anlatıyor. 2002 Sundance Film Festivali'nde galası yapıldı ve ilk kez Mart 2002'de HBO'da yayınlandı.
Oyuncular

Moises Kaufman, Nestor Carbonell rolünde
Christina Ricci, Romaine Patterson rolünde
Dylan Baker, Rulon Stacey rolünde
Terry Kinney, Dennis Shepard rolünde
Lou Ann Wright, Judy Shepard rolünde
Mark Webber, Aaron McKinney rolünde
Laura Linney, Sherry Johnson rolünde
Peter Fonda, Dr Cantway rolünde
Jeremy Davies, Jedadiah Schultz rolünde
Camryn Manheim, Rebecca Hillicker rolünde
Andy Paris, Stephen Belber rolünde
Grant Varjas, Greg Pierotti rolünde
Kelli Simpkins, Leigh Fondakowski rolünde
Clea DuVall, Amanda Gronich rolünde
James Murtaugh, Fred Phelps rolünde
Frances Sternhagen, Marge Murray rolünde
Michael Emerson, Rahip rolünde
Summer Phoenix, Jen Malmskog rolünde
Margo Martindale, Trish Steger rolünde
Steve Buscemi, Doktor O'Connor rolünde
Greg Pierotti, Jon Peacock rolünde
Janeane Garofalo, Catherine Connolly rolünde
John McAdams, Jonas Slonaker rolünde
Joshua Jackson, Matt Galloway rolünde
Ben Foster, Aaron Kreifels rolünde
Amy Madigan, Memur Reggie Flutty rolünde
Tom Bower, Papaz Roger Schmit rolünde
Clancy Brown, Rob Debree rolünde
Kathleen Chalfant, Kadın Çiftlik Sahibi rolünde
Bill Irwin, Harry Woods rolünde
Lois Smith, Lucy Thompson rolünde
Tepkiler

TV Guide'dan Matt Roush, filmi "Shepard'ın cinayetini gazetecilik ve teatralliğin daha yüksek bir kavşağına yükselttiği" için övdü. Roush, filmin oyuncu kadrosunu, "orijinal" ve "benzersiz araştırmasını" öne çıkararak, Nestor Carbonell'in Kaufman'ına odaklanmasını Truman Capote'nin kendisini Soğukkanlılıkla'nın yıldızı yapmasına benzetti. Roush ayrıca filmin duygusal çeşitliliğine ve homofobiyi incelemesine dikkat çekerek filmin izleyicileri "aydınlatabileceğini" söyledi.
Ödüller

| Yıl | ödül | Kategori | Ödülü alan |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | Berlin Uluslararası Film Festivali | İlk Film Ödülü - Mansiyon | Moises Kaufman |
| 2002 | Humanitas Ödülü | 90 Dakika veya Daha Uzun Kanal Kategorisi | Moises Kaufman |
| 2002 | Los Angeles Festivali | Üstün Sanatsal Başarı Özel Programlama Komitesi Ödülü | Moises Kaufman |
| 2002 | Ulusal İnceleme Kurulu, ABD | NBR Ödülü, Kablo TV için En İyi Film |  |
| 2003 | GLAAD Medya Ödülleri | Üstün Televizyon Filmi |  |
Labidochromis strigatus

Labidochromis strigatus, Labidochromis cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Giulino

Giulino'dan görünüm
Giulino (Giulino di Mezzegra olarak da bilinir), Como ilindeki Mezzegra Belediyesi'nin İtalyan bir bölümüdür. 21 Ocak 2014'ten bu yana hem Giulino hem de Mezzegra Tremezzina belediyesine dahil edilmiştir.
Küçük Bir Sevda

| --- | --- |
Filmin afişi
Yönetmen: George Roy Hill
Yapımcı: Robert L. Crawford   Yves Rousset-Rouard
Senarist: Partick Cauvin (roman)  Claude Klotz   Allan Burns   George Roy Hill
Oyuncular: Laurence Olivier   Diane Lane
Müzik: Georges Delerue
Görüntü yönetmeni: Pierre-William Glenn
Kurgu: William H. Reynolds
Dağıtıcı: Warner Bros.
Türü: Romantik Komedi
Yapım yılı: 2 Nisan 1979  ABD   Fransa 
Süre: 108 dk.
Dil: İngilizce ve Fransızca
A Little Romance başrollerinde Laurence Olivier ve Diane Lane'in oynadığı 1979 yapımı bir romantik komedi filmidir. Film Fransız yazar Patrick Cauvin'in E=mc2, Mon Amour adlı romanından uyarlanmıştır.
Ghostface Killah

| Ghostface Killah |
| --- | --- |
Ghostface Killah, 2010
Genel bilgiler
Doğum: Dennis Coles 09 Mayıs 1970 (54 yaşında) Staten Island, New York, ABD
Tarzlar: Hip hop
Meslekler: Rapçi
Etkin yıllar: 1992–günümüz
Müzik şirketi: Starks Enterprises, Tommy Boy, Razor Sharp, Epic, Def Jam
İlişkili hareketler: Wu-Tang Clan, Theodore Unit, MF DOOM, Rakim
Resmî site: Def Jam'deki sayfası

Dennis Coles (d. 9 Mayıs 1970), sahne adı ile Ghostface Killah, Wu-Tang Clan üyesi Amerikalı rapçi. Wu-Tang Clan'ın Enter the Wu-Tang (36 Chambers) albümüyle elde ettiği büyük başarının ardından, grup üyeleri kendi solo çalışmalarına yöneldiler. Ghostface Killah 1996'da Ironman adlı ilk solo albümünü yayınladı ve eleştirmenlerin beğenisini kazandı. Sonraki yıllarda Supreme Clientele (2000) ve Fishscale (2006) gibi başarılı albümlerle kariyerini sürdürdü. Sahne adını 1979 yapımı kung fu filmi Mystery of Chessboxing'deki bir karakterden almaktadır.
Ghostface Killah hızlı flowları ile üzeri örtülü argolar barındıran duygusal bilinç akışı tekniğiyle yaptığı anlatımları ile ünlüdür. 2006'da MTV'nin Tüm Zamanların En İyi MC'leri listesinde ve About.com editörlerinin hazırladığı Çağımızın En İyi 50 MC'si (1987–2007) listelerinde yer aldı. About.com kendisinden "çağımızın hayal gücü en kuvvetli hikayecilerinden biri" olarak bahsetti. Ghostface'in hikâye anlatma yetenekleri Q dergisi tarafından da "rapin en iyi hikayecisi" sözleriyle övüldü.
Diskografi

Ironman (1996)
Supreme Clientele (2000)
Bulletproof Wallets (2001)
The Pretty Toney Album (2004)
Fishscale (2006)
More Fish (2006)
The Big Doe Rehab (2007)
Ghostdini: Wizard of Poetry in Emerald City (2009)
Apollo Kids (2010)
Twelve Reasons to Die (Adrian Younge ile) (2013)
36 Seasons (2014)
Twelve Reasons to Die II (Adrian Younge ile) (2015)
718 (Theodore Unit ile) (2004)
Put It on the Line (Trife Da God ile) (2005)
Wu-Massacre (Method Man ve Raekwon ile) (2010)
Wu-Block (Sheek Louch ile) (2012)
Sour Soul (BADBADNOTGOOD ile) (2015)
Filmografi

Black and White (1999)
Hunter Dawson (2002)
Scary Movie 3 (2003)
Fade to Black (2004)
Walk Hard: The Dewey Cox Story (2007)
Iron Man (2008) cameo (Göründüğü bölüm, DVD'nin silinmiş sahneler bölümünde görülebilir.)
When in Rome (2010)
Made (2005) ("Nile Is Made Into a Rapper" bölümü)
30 Rock (2006) ("Jack-Tor" and "The Source Awards" bölümü)
Human Giant (2007) ("Mind Explosion" ve "Mosh Pit!" bölümleri)
The Boondocks (2007) ("Stinkmeaner Strikes Back" bölümü)
Rushing Jason (2008)
Mob Wives (2011)
Couples Therapy (2014)
Farsça söz varlığı

Farsça söz varlığı, Farsçanın sözcük hazinesidir.
Farsça, İran'ın resmî dilidir. Okullarda öğretilen dil ile konuşma dili farklıdır. Okullarda öğretilene ketābi (kitaptaki gibi) denir.
Konuşmada bazı harfler düşer, kısaltılır veya değişime uğrar. Örneğin kitap dilinde na mi danam (bilmiyorum) sözü söylenişte ne mi dunam olarak, na mi khaham (istemiyorum) sözü ne mi kham olarak telaffuz edilir.
Konuşmada "ā" (uzun a) harfi "u" olarak telaffuz edilir. Örneğin Hune (Türkçe: ev) sözcüğü Hūne, Pānsad (Türkçe: beş yüz) Punsad olarak telaffuz edilir.
Kelime oluşumu

Farsça türetilmiş sözcükler açısından çok zengin bir dildir. Ön adlardan, adlardan, eylemlerden yeni sözcükler türetmek için ekler kullanılır. Profesör Mahmoud Hessaby Farsçada 226 milyon sözcük türetilebileceğini göstermiştir.
Aşağıdaki tabloda sözcüğünün şimdiki zaman kökünden türemiş yeni sözcüklere örnekler mevcuttur:
| Farsça | Bileşenler | Türkçe | Sözcük Türü |
| --- | --- | --- | --- |
| dān | dān | dānesten (bilmek) Şimdiki zaman | Sözcük kökü |
| dāneş | dān + -eş | Bilgi | Ad |
| dāneşmend | dān + -eş + -mend | Bilgin | Ad |
| dāneşgāh | dān + -eş + -gāh | Üniversite | Ad |
| dāneşgāhi | dān + -eş + -gāh + -i | Üniversite ile ilgili | Ön ad |
| hamdāneşgāhi | ham- + dān + -eş + -gāh + -i | Aynı üniversiteden kişi | Ad |
| dāneşkade | dān + -eş + -kede | Öğretim üyesi -Fakülte- | Ad |
| dānā | dān + -ā | Bilge, Öğrenmiş | Ön ad |
| dānāyi | dān + -ā + -i | Bilgelik | Ad |
| nādān | nā- + dān | Cahil, Aptal | Ön ad |
| nādāni | nā- + dān + -i | Cahillik, Aptallık | Ön ad |
| dānande | dān + -ande | Bilen kişi | Ön ad |
| dānandegi | dān + -ande + -i | Bilme | Ön ad |
Geçmiş zaman köküne gelen eklerle oluşturulan sözcükler için örnek tablo:
| Farsça | Bileşenler | Türkçe | Sözcük Türü |
| --- | --- | --- | --- |
| did  ديد  | did | Şimdiki zaman didan (görmek) | Sözcük kökü |
| did  ديد  | did | görme, görüş | Ad |
| diden  ديدن  | did + -en | görmek | Mastar |
| dideni  ديدنی  | did + -en + -i | görmeye değer | Ön ad |
| didār  ديدار  | did + -ār | Ziyaret | Ad |
| didāri  ديداری  | did + -ār + -i | Görsel, Görmeye dair | Ön ad |
| dide | did + -e | Görülen; Görülmüş | Uzak geçmiş, ad |
| nedide | ne- + did + -e | Görülmemiş | Ad |
| didgāh | did + -gāh | Bakış açısı | Ad |
| didebān | dide + -bān | Bekçi | Ad |
| didebāni | dide + -bān + -i | Bekçilik | Ad |
Kelime oluşumu > Kişi adılları: ضمیرهای شخصی

| Şahıs | Farsça | Telaffuzu | Türkçe |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. Tekil Kişi |  من   | Men | Ben |
| 2. Tekil Kişi |  تو   | To | Sen |
| 3. Tekil Kişi |  او   | U | O |
| 1. Çoğul Kişi |  ما   | Ma | Biz |
| 2. Çoğul Kişi |  شما   | Şoma | Siz |
| 3. Çoğul Kişi |   ایشان، آنها   | Anha, İşan | Onlar |
Kelime oluşumu > Günler: روزها

| Türkçe | Farsça | Türkçe Telaffuzu | Farsi harf |
| --- | --- | --- | --- |
| Pazar | yekşanbe | Yekşenbe |  یکشنبه  |
| Pazartesi | doşanbe | Doşenbe |  دو شنبه  |
| Salı | seşanbe | Seşenbe |  سه‌ شنبه  |
| Çarşamba | çehārşanbe | Çeharşenbe |  چهار شنبه  |
| Perşembe | pancşanbe | Pencşenbe |  پنجشنبه  |
| Cuma | com'e | Com' e |  جمعه  |
| Cumartesi | şanbe | Şenbe |  شنبه  |
Kelime oluşumu > Mevsimler: فصلها

| Türkçe | Farsça | Türkçe Söyleyişi | Farsi harf |
| --- | --- | --- | --- |
| İlkbahar | bahār | Behar |  بهار  |
| Yaz | tābestān | Tabistan |  تابستان  |
| Sonbahar | pāyīz | Payiz |  پاییز  |
| Kış | zemestān | Zemistan |  زمستان  |
Kelime oluşumu > Miladî Aylar: ماه‌های میلادی

| Türkçe | Farsça | Türkçe Telaffuzu | Farsi Harf |
| --- | --- | --- | --- |
| Ocak | jānviye | Janviye |  ژانویه   |
| Şubat | fevriye | Fevriye |  فوريه  |
| Mart | mārs | Mars |  مارس  |
| Nisan | āvrīl | Avril |  آوريل  |
| Mayıs | me | Me |  مه  |
| Haziran | jūan | Juen |  ژوئن  |
| Temmuz | jūīye | Juyeh |  ژوئیهٔ  |
| Ağustos | ūt | Ut |  اوت  |
| Eylül | septāmbr | Septambır |  سپتامبر  |
| Ekim | oktobr | Oktobır |  اکتبر  |
| Kasım | novāmbr | Novembır |  نوامبر  |
| Aralık | desāmbr | Desambır |  دسامبر  |
Kelime oluşumu > Hicrî-Şemsî Aylar: ماه‌های هجری-شمس

İran'da iki çeşit takvim vardır. Resmi olarak hicri-şemsi takvimi kullanılır. Baharın gelişinin habercisi olan 21 Mart (Nourūz) hicri-şemsi takviminin yılbaşısı olarak kabul edilir. Ayların başlangıç ve bitiş zamanları zodyaktaki 12 burçla uyumludur ve bu yüzden kişinin doğduğu ay aynı zamanda burcudur.
| Zaman Aralığı | Farsça (Burçlar) | Türkçe Telaffuzu | Farsi |
| --- | --- | --- | --- |
| 21.03-20.04 | farvardīn (Koç) | Ferverdin |  فروردین  |
| 21.04-20.05 | ordibeheşt (Boğa) | Ordibehşt |  اردیبهشت  |
| 21.05-20.06 | khordād (İkizler) | Hordad |  خرداد  |
| 21.06-20.07 | tīr (Yengeç) | Tir |  تیر  |
| 21.07-20.08 | mordād (Aslan) | Mordad |  مرداد  |
| 21.08-20.09 | şehrīvar (Başak) | Şehriver |  شهریور  |
| 21.09-20.10 | mehr (Terazi) | Mehr |  مهر  |
| 21.10-20.11 | ābān (Akrep) | Aban |  آبان  |
| 21.11-20.12 | āzar (Yay) | Azer |  آذر  |
| 21.12-20.01 | dei (Oğlak) | Dey |  دی  |
| 21.01-19.02 | bahman (Kova) | Behmen |  بهمن  |
| 20.02-20.03 | esfand (Balık) | İsfend |  اسفند  |
Kelime oluşumu > Renkler: رنگها

| Türkçe | Farsça | Türkçe Söyleyişi | Farsi |
| --- | --- | --- | --- |
| Renk | rāng | Reng |  رنگ  |
| Mavi | ābī | Abi |  آبی  |
| Kırmızı | germez | Sorh |  سرخ  |
| Sarı | zard | Zerd |  زرد  |
| Yeşil | sabz | Sebz |  سبز  |
| Kahverengi | qahveī | Ğehve-i |  قهوه‌ای  |
| Mor | banafş | benefş |  بنفش |
| Pembe | sūratī | Sureti |  صورتی  |
| Turuncu | nārancī | Narenci |  نارنجی  |
| Beyaz | sāfīd | Sefid |  سفید  |
| Siyah | sīyāh/meşkī | Siyah/Meşki |  سیاه/مشکی |
Kelime oluşumu > Örnek cümleler

bale, Beli : Evet. / Nakheir, Nekheyr, ne. : Hayır.
Be bahşīd, Be bekhşid! : Afedersiniz!
Lotfan, Lotfen! : Lütfen!
Esm-e şomā çīst? : Adınız nedir? / Esm-e man.... e (ast), Esm-e men ... est. : Benim adım ... dır.
Haletan çetor e (ast)? Hale şoma çetor e (ast)? : Nasılsınız? / Çetori? : Nasılsın?
Motaşokkuram. (Moçakkeram). Moteşekkirem., Taşakkor mi konam : Teşekkür ederim. / Khaheş mi konem. : Bir şey değil.
Khūbī? : İyi misin? / Khūbam, Khūbem. : İyiyim. / Bad nīst, Bed nīst. : Fena değil.
Çand sal darid, Çend sal darid? : Kaç yaşındasınız?
Khodā hāfez, Khodā hāfiz: Allahaısmarladık! / Beselamet! : Güle güle!
(Āyā) zabān-i farsī mi dani (mi duni), Āyā zebān-i farsī mi dani (mi duni)? : Fars dili biliyor musun? / Bale, mi danam (mi dunam), Beli, mi danem (mi dunem). : Evet, biliyorum. / Nakheir, nemi danam (nemi dunam) Nekheyr, nemi danem (nemi dunem). : Hayır, bilmiyorum.
Ahl-e koca hastīd, Ehl-i koca hestīd (kocastīd)? : Nerelisiniz? / Man ahl-e Ankara hastam, Men ehl-i Ankara hestem. : Ben Ankaralıyım. / Man ahl-e .... hastam, Men ehl-i ... hestem. : Ben ... lıyım.
Sa'at çand e (ast), Sa'et çend est? : Saat kaçtır?
Man to (ra) dūst dāram, Men to ra dūst dārem. : Seni seviyorum.
(Āyā) to zabān-e farsī (ra) dūst dāri?, Āyā to zebān-i farsī ra dūst dāri? : Sen Fars dilini seviyor musun? / Man zebān-e farsī (ra) dūst dāram, Men zebān-i farsī ra dūst dārem. : Ben Fars dilini seviyorum.