Kuzey Kafkasya halkları
Dernekler

Kuzey Kafkasyalıların Osmanlıdaki ilk örgütlenmeleri 1908'den sonra kurulan Çerkes İttihad ve Teavün Cemiyeti'dir. 1915 yılının aralık ayında Kuzey Kafkasyalılar ve Azerbaycanlılar tarafından bir Kafkas Komitesi kurulmuştur. Komite'den Azerbaycanlı üyeler ayrılınca Şimali Kafkasya Siyasi Muhacirler Komitesi adı altında kültürel faaliyetler ağırlıklı olmak üzere çalışmalarına devam etmiştir.
Cumhuriyet döneminde Türkiye'de genel siyasi gelişmelere tabi olan Kuzey Kafkasyalılar 1946'da Dosteli Yardımlaşma Derneği kurulana kadar örgütsüz kalmışlardır. Bünyesinde yalnızca Kuzey Kafkasyalıları barındıran ilk örgütlenme 1953 yılında kurulan Kuzey Kafkas Türk Kültür ve Dayanışma Derneğidir. 1960 sonrasında birçok dernek kurulmuştur. Bu dernekler 1980'lerin sonuna kadar genelde kültürel faaliyetler göstermişler, Kuzey Kafkasya ile gayri resmi kanallardan ilişkilerini yürütmüşlerdir. Ülkedeki siyasi çekişme ve kutuplaşmalar bu derneklere de yansımıştır. 1984'ten sonra yeniden kurulan derneklerin sayısı SSCB'deki çöküşün ardından bölgede görülen parçalanmışlığa paralel olarak artmıştır. Kuzey Kafkasyalılarca kurulan yaklaşık 112 adet dernek ve vakıf faaliyet göstermektedir. Ankara'da iki tane, İstanbul'da bir tane federasyon bulunmaktadır. Kafkas Derneği-Kaf-Der (1993), İstanbul Kafkas Vakfı (1995), Birleşik Kafkasya Derneği (1951), Birleşik Kafkasya Konseyi (1993), Demokratik Çerkes Platformu (2000), Şamil Vakfı (1978), Alan Kültür ve Yardım Vakfı (1989), Abhaz Kültür Derneği, Konya'da Karaçay Kafkas Kültür Derneği, Eskişehir'de Karaçay-Balkar Kültür ve Yardımlaşma Derneği, Çeçen Dernekleri, Dağıstanlılar Derneği, Kafkas-Abhazya Dayanışma Komitesi, Kafkas Çeçen Dayanışma Komitesi başlıca sayılabileceklerdir.
Çerkeslerin Türkiye'de 1993 Nisan ayında kurulan Kafkas Dernekleri Federasyonu (Kaffed) bünyesinde 55 derneği bulunmaktadır:
| --- | --- |
 Adana Çerkes Kültür Derneği  Afşin Kafkas Kültür Derneği  Çerkes Derneği (Ankara)  Antalya Kafkas Derneği  Aydın Kuzey Kafkas Kültür Derneği  Balıkesir Adığe - Çerkes Kültür Derneği  Bandırma Kuzey Kafkas Kültür Derneği  Biga Kafkas Kültür Derneği  Bilecik Kafkas Kültür Derneği  Bolu Kafkas Derneği  Bozüyük Kuzey Kafkas Kültür Derneği  Bursa Çerkes Kültür Derneği  Çorum Kafkas Derneği  Düzce Kuzey Kafkas Kültür Derneği  Eskişehir Kuzey Kafkas Kültür ve Dayanışma Derneği  Gaziantep Kuzey Kafkas Kültür Derneği  Göksun Çerkes Kültür Derneği  Gönen Kafkas Kültür Derneği  Hamamözü Kafkas Derneği  İnegöl Çerkes Adığe Kültür Derneği  İskenderun Kafkas Kültür Derneği  İstanbul 1864 Kafkasyalılar Kültür Derneği  İstanbul Kafkas Kültür Derneği  İstanbul Uzunyayla Kafkas Kültür ve Yardımlaşma Derneği  İstanbul Bahçelievler Kuzey Kafkas Kültür ve Dayanışma Derneği  Kahramanmaraş Kafkas Kültür Derneği  Karacabey Kuzey Kafkasya Kültür Derneği  Karadeniz Ereğli Kafkas Kültür Derneği:  Karlı Köyü Kafkas Kültür Derneği  Kayseri Kafkas Derneği  Kırıkkale Kafkas Kültür ve Yardımlaşma Derneği  Kiçir Adıge Derneği  Kocaeli Kafkas Derneği  Kütahya Kuzey Kafkas Kültür ve Dayanışma Derneği  Manisa Kafkas Derneği  Mersin Kafkas Kültür ve Yardımlaşma Derneği  Merzifon Kafkas Derneği  Mustafa Kemal Paşa Kafkas Kültür Derneği  Nazilli Kafkas Derneği  Reyhanlı Çerkes Derneği  Sakarya Kafkas Kültür Derneği  Samsun Çerkes Derneği  Sinop Kafkas Derneği  Sivas Kuzey Kafkas Kültür Derneği  Soma Kafkas Kültür Derneği  Söke Kafkas Derneği  Sungurlu Kafkas Kültür ve Dayanışma Derneği  Susurluk Kafkas Derneği  Şarkışla Kafkas Derneği  Terme Kafkas Derneği  Tokat Çerkes Derneği  Turhal Kafkas Kültür Derneği  Uzunyayla Kültür ve Dayanışma Derneği - Kayseri  Vezirköprü Kafkas Kültür Derneği  Yalova Çerkes Birliği Kültür ve Yardımlaşma Derneği
Kuzey Kafkasya cumhuriyet ve bölgeleriyle bire bir ilişki içinde bulunan bu dernekler, bölge gündemini yakından takip ederek Türkiye'nin iç ve dış politikasında etkili olmaya çalışmaktadırlar. Bunlar, Türkiye'nin bölgedeki gelişmelere ve bölge siyasetine daha aktif müdahil olmasını istemektedirler. Türkiye'yi Çeçenistan ve Abhazya'ya yetersiz insani yardım verdiği, Rusya ve Gürcistan'ın toprak bütünlüğüne yönelik politikalarıyla Çeçen ve Abhazları yalnız bıraktığını, ülkeye Çeçen mültecilerin gelmesinin engellendiği gerekçeleriyle eleştirmektedirler. Öte yandan, özellikle Çeçenistan sorununa yönelik yapılanlara Rusya sert tepki göstermekte ve Türkiye'den Kafkasya derneklerince yürütülen faaliyetlerin durdurulmasına yönelik talepleri olmaktadır.
Çerkesya'dan Osmanlı topraklarına ana göç rotası
Abazin Abazaları
Günümüzde Dağıstan'da yaşayan halklar:
1-karışık, 2-Avarlar, 3-Dargiler, 4-Lezgiler, 5-Laklar, 6-Tabasaranlar, 7-Agullar, 8-Rutullar, 9-Sahurlar, 10-Kumuklar, 11-Nogaylar, 12-Azeriler, 13-Ruslar
Ubıh beyi Бэрзэдж Джырандыкъуэ
Yozgat Ayaklanması’nı bastırmak üzere görevlendirilen Çerkez Ethem ve adamları İstasyon’daki karargâh binası önünde Mustafa Kemal Atatürk’le birlikte, Haziran 1920
İstanbul'un Taksim semtinde 1864 Çerkes Sürgününü anan Çerkesler, 21.5.2011
Gürcistan'ın 8 Ağustostaki Güney Osetya saldırısını protesto eden Oset ve Abazalar, Harbiye, Şişli, İstanbul, Ağustos 2008