Tokugawa şogunluğu
Tarih > Geç Tokugawa şogunluğu (1853–1867)

Ana madde: Boshin Savaşı, Bakumatsu
Geç Tokugawa şogunluğu (Japonca :幕末 Bakumatsu), Japonya'nın sakoku adı verilen izolasyonist dış politikasını sonlandırdığı ve feodal bir şogunluktan Meiji hükûmetine doğru modernleştiği 1853 ile 1867 arasındaki dönemdi. 1850'lerde, Matthew C. Perry komutasındaki bir ABD Donanması filosunun gelişinin ardından tozama daimyōs'un artan kızgınlığı ve Batı karşıtı duygular görüldü (bu da Japonya'nın zorla açılmasına yol açtı). Bu dönemdeki büyük ideolojik ve politik gruplar, emperyalizm yanlısı Ishin Shishi (milliyetçi vatanseverler) ve şogunluk güçleri olarak ikiye ayrılmıştı; baskın iki grup dışında, diğer gruplar Bakumatsu döneminin kaosunu kişisel gücü ele geçirmek için kullanmaya çalıştı.
Bu dönemin başlangıcını belirleyen olay, Temmuz 1853'te birkaç savaş gemisiyle Edo Körfezi'ne gelen Komodor Matthew Perry'nin gelişiydi ; Perry, bir yıl içinde Japonya'nın Amerikan gemilerine açılmasını ısrarla talep etti ve buna uyulmaması halinde şogunluğu askeri müdahale ile tehdit etti. Yürürlükteki sakoku politikasına ve bazı daimyōların yabancılara karşı savaşmaya istekli olmasına rağmen şogunluk, Amerikan gemilerinin teknolojik üstünlüğünden endişe duyuyordu ve bu nedenle 1854'te Kanagawa Antlaşması'nı imzalamayı tercih etti. Bu antlaşma, iki limanı Amerikan gemilerine açtı, gemi kazası geçiren Amerikalılara iyi muamele yapılmasını garantiledi ve Edo'nun güneybatısındaki Shimoda'ya bir Amerikan konsolosluğunun yerleştirilmesine izin verdi.
Bu arada muhalefete, imparatora karşı militan bir sadakati ve yabancı düşmanı duyguları olan Tokugawa Nariaki liderlik ediyordu . Neo-Konfüçyüsçü ve Şintoist temellere sahip olan Mito okulu da imparatorun yeniden iktidara gelmesini ve dış güçlerle yakınlaşmayı hedefliyordu.
Şogunluğun son yıllarında dış güçlerle temaslar artarken, şogunluğun bu ülkelere tanıdığı imtiyazlar da arttı. Muhalifler arasında anlaşmazlık konusu, 1859'da ABD ile yapılan ve ekstraterritorialite de dahil olmak üzere daha fazla özgürlük tanıyan bir antlaşmaydı. Hotta şogunluk içindeki desteğini kaybetmişti; Bu, imparatorun yüzyıllardır görülmeyen bir şekilde iç siyasete karıştığının bir işaretiydi. Nariaki bundan faydalandı ve oğlu Tokugawa Yoshinobu'nun desteği için Mahkemeye başvurdu; Tokugawa da shinpan ve tozama daimyō'nun desteğini aldı . Ancak fudai daimyō baskı uygulayarak Tokugawa Iemochi'yi şogun olarak atadı, Nariaki ve Yoshinobu'yu tutukladı ve Amerikan antlaşmasına karşı çıkan ve şogunluğa karşı bir devrim kışkırtan sonnō-jōi entelektüel hareketinin destekçisi Yoshida Şoin'i idam etti.
Sonraki birkaç yıl içinde Ordu ve Donanma modernize edildi ve Japon İmparatorluk Ordusu ile Japon İmparatorluk Donanması'nın temelleri atıldı . Şogunluğun son yıllarında Batı tarzı sekiz savaş gemisi vardı; bunların en dikkat çekeni ise Kaiyo Maru zırhlısıydı . Ayrıca 1867 yılında bir Fransız askeri heyeti şogunluk birliklerinin eğitimine yardımcı old.
Öte yandan, Japon birliğinin sembolü olan İmparator Kōmei figürü , aşırılık yanlıları tarafından 1860'larda şogunal, feodal ve yabancı otoritelere karşı suikastlar gerçekleştirmek için bir günah keçisi olarak kullanıldı. En ciddilerinden biri, bir İngiliz adamın öldüğü 1862'deki sözde Namamugi Olayıydı . Ayrıca , şogunal figürleri bastırma yöntemi olarak suikast düzenleyen samuraylar olan Bakumatsu'nun Dört Hitokiri'sinin ortaya çıkışına da dikkat çekti . Yabancılara karşı nefreti körükleyen diğer olaylar arasında, İngilizlerin bir önceki yıl yaşanan ve Satsuma klanına zarar veren olayın intikamını almak için 1863'te gerçekleştirdikleri Kagoshima Bombardımanı da yer alır.
Durum, 1866'da Şogun Tokugawa Iemochi'nin ve 1867'de İmparator Kōmei'nin ani ölümleriyle daha da kritik bir hal aldı. Bu kişilerin yerlerini sırasıyla Tokugawa Yoshinobu ve İmparator Meiji aldı . Yoshinobu, imparatoru yeniden canlandırıp şogun liderliğini koruyarak hükümeti yeniden düzenlemeye çalıştı; buna kōbu gattai adı verildi . 1866'ya gelindiğinde, Satsuma ve Chöshü'nün ayrılıkçı derebeylikleri daha da güçlenmiş ve onları bastırmaya çalışan şogunluk kuvvetlerini yenmeyi başarmışlardı. Yoshinobu çatışmayı tırmandırmamaya karar verdi ve savaşı terk etti, bu da aslında Satsuma-Chōshū güçlerine avantaj sağladı ve şogunluğu ortadan kaldıran bir ferman yayınlaması için İmparatorluk Sarayı'na baskı yapmak üzere Kyoto'ya doğru yola çıktılar.
Daimyolar ve imparatorun ittifakı, 15. Tokugawa şogunu Tokugawa Yoshinobu'nun istifasıyla 1868'de resmen sona eren şogunluğu devirmeyi başardı ve imparatorluk yönetiminin "yeniden canlandırılması"na (王政復古, Ōsei fukko) yol açtı. Şogun'un bazı sadık hizmetkarları, takip eden Boshin Savaşı sırasında savaşmaya devam ettiler ancak sonunda önemli Toba-Fushimi Muharebesi'nde yenildiler