stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ahıska Muharebesi
Savaş

Ahıska Muharebesi, Rus-Türk savaşının bir parçasıydı ve 1828'de Ahıska Kuşatması olarak da biliniyordu. Savaş 9 Ağustos 1828'de Gürcistan'ın Ahıska kentinde başladı. Kuşatma üç hafta sürdü. Ahıska (eski bir Sovyetler Birliği cumhuriyeti) şehri, Ermenistan'ın hemen yanında yer alan Avrupa ve Asya'nın kesiştiği noktadadır. Ruslar, 1828'de on sekiz yıl sonra Ahıska şehrini ele geçirdi. Generalleri Kont Ivan Paskevich komutasındaki yaklaşık 9.000 Rus ve Sokollu Mehmet Paşa komutasındaki 30.000 Türk, Ruslar Türkiye'nin Kars kentini ele geçirdi ve Ahıska kalesini çalmaya çalıştı. Ahıska, ağır bir saldırıdan üç hafta sonra düştü. Ruslar, Türkler ve Gürcüler ağır kayıplar verdiler.
Ruslar Ahıska'yı aldıktan sonra Türkiye'ye girdiler ve Türkiye'nin Edirne şehri için savaştılar. İlk Rus girişimi 1810'da Rabat'ın kalesini almaktı ve başardılar. Ahıska savaşında 1828 Rus-Türk savaşı sırasında Türk ordusu geri çekildi ve Rabati kalesini teslim etti. Osmanlı İmparatorluğu'nun şehri ele geçirme amacı daha fazla toprak talep etmek ve imparatorluğunu genişletmekti. Rus birlikleri Ahıska için savaştı, bu nedenle Türkler kaleye sahip çıkamadı. Ahıska, 18. yüzyılda Çerkez köle ticareti için önemli bir ticaret yolu olduğundan, Ruslar bu topraklara da sahip olmak istediler. Rabat kale kompleksi savaştan ayakta kalarak çıktı, ancak çok kötü durumdaydı ve yıllar sonra restore edilmesi gerekiyordu. Savaş sırasında manastırlar yıkıldı.
Japonya'daki Koreliler

| --- | --- |
 

Önemli nüfusa sahip bölgeler
Tokyo (Shin-Ōkubo) · Osaka (Ikuno-ku)
855.725
Diller
Japonca · Korece (Zainichi Korece)
Din
Budizm · Şinto/Kore Şamanizmi · Hristiyanlık · Dinsizlik
Japonya'daki Koreliler (在日韓国人・在日本朝鮮人・朝鮮人 Zainichi-Kankoku-Jin veya Zainihonchosenjin veya Chōsen-jin), Japonya'da daimi ikamet statüsünde olan veya Japon vatandaşı olan ve 1945'ten önce Japonya'ya göç eden ya da bu göçmenlerin soyundan gelen etnik Korelilerden oluşuyor. Bunlar, II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden ve Kore'nin bölünmesinden sonra Japonya'ya göç etmiş Güney Kore vatandaşlarından ayrı bir gruptur.
Halen, pek çok Koreli'nin genel Japon nüfusuna asimile olması nedeniyle Çinli göçmenlerin ardından Japonya'daki en büyük ikinci etnik azınlık grubunu oluşturmaktadır. Japonya'daki Korelilerin çoğunluğu, genellikle Japonya'nın daimi etnik Koreli sakinleri olan Zainichi (在 日, "Japonya sakini") olarak bilinen Zainichi Korelileridir (国人 日韓 ichi Zainichi Kankokujin). Zainichi Korean terimi, yalnızca 1980'lerde Kore'ye giden köklerini izleyen, daha çok 1980'lerde gelen Koreli göçmen dalgasından ve antik çağlara dayanan modern öncesi göçmenlerden ayıran, Japonya'nın uzun vadeli Kore vatandaşlarına atıfta bulunur. Japon halkının ataları kendileri olabilir.
Japonca "Zainichi" kelimesi, "Japonya'da kalmak" anlamına gelen yabancı bir vatandaş anlamına gelir ve geçici ikamet anlamına gelir. Ama, "Zainichi Koreli" terimi, hem Joseon'unu hem de Güney Kore / Kuzey Kore milletlerini elinde tutan ve hatta bazen, ama her zaman değil, Kore kökenli Japon vatandaşlarını tanımlamak içinde kullanılır.
Genyōsha

| Genyōsha |
| --- | --- |
Tōyama Mitsuru (ortada), Kodama Yoshio (birinci sıra, sağdan ikinci) Genyosha toplantısında, 1929.
Kuruluş: 1881
Kurucu: Kotarō Hiraoka
Kapanış: 1946
Tür: Gizli cemiyet
Genyōsha (Japonca: 玄洋社; "Kara Okyanus Topluluğu"), Japon İmparatorluğu'nda faaliyet gösteren etkili bir Pan-Asyacı grup ve gizli cemiyetti.
Tarihçe

Zengin bir eski samuray ve Mançurya'da maden sahibi olan Hiraoka Kotarō tarafından kurulan Koyōsha, Tōyama Mitsuru ve Fukuoka Beyliği'nin diğer eski samuraylarında madencilik çıkarları olan, samuray sınıfı için özel ayrıcalıklar ve hükûmet bursları ile eski feodal Japon düzenine dönüş için ajitasyon yaptı. Koyōsha, Kyūshū'daki erken Meiji hükûmetine karşı çeşitli eski samuray ayaklanmalarına katıldı, ancak 1877'de Satsuma Ayaklanması'nın bastırılmasından sonra orijinal hedeflerinden vazgeçti, demokrasi yanlısı Özgürlük ve Halk Hakları Hareketi'ne katıldı ve bunun yerine ulusal bir parlamento için ajitasyon yapmak üzere bir siyasi örgüt kurdu.
1881'de Koyōsha hedeflerini yeniden değiştirdi. O dönemde, "halkın haklarının korunmasının" yanı sıra "Japon imparatorluk evinin onuruna ve imparatorluğa saygı gösterilmesine" desteğini ilan etti. Ancak asıl gündemi, Japon askeri genişlemesini ve Asya kıtasının fethini teşvik etmekti; bu, Japonya'yı Kore'den ve Asya'nın geri kalanından ayıran denize atıfta bulunan Genyōsha adının değişmesine de yansıdı.
1889'da Dışişleri Bakanı Ōkuma Shigenobu'nun planına şiddetle karşı çıktılar. Bir üye kendisini ağır şekilde yaralayan bir bomba atar. 1892 seçimlerinde Matsukata Masayoshi'nin lehine bir korkutma ve şiddet kampanyası başlatırlar.
Gen'yōsha'nın öncelikli hedeflerinden biri, genellikle Japonya'ya düşman olan birçok Çin gizli topluluğuydu. 1881'de Toyama Mitsuru, bilgi almak ve bu gizli topluluklara sızmak için Çin'e yaklaşık yüz adam gönderdi. Ajanları için Sapporo'da bir eğitim okulu açacak kadar ileri gittiler.
Kore'de işgali öngörerek gizlice ayrıntılı topografik haritalar hazırlıyorlar, Donghak Köylü Devrimi'ni destekliyorlar, Seul'deki Japonya Büyükelçisi Miura Gorō'nun kışkırtmasıyla 18955'te Kore Kraliçesi Min'e düzenlenen suikasta katılıyorlar.6
1910'da Kore'nin ilhakından sonra Genyōsha, Pan-Asyacılığı desteklemeye devam etti ve sosyalizmin işçi sendikalarındaki etkisiyle mücadele etmek için Dai Nippon Seisantō ("Büyük Japonya Üretim Partisi") adında bir siyasi parti kurdu.
Japon parlamentosunun önemli sayıda bakanı ve üyesi, Koki Hirota ve Seigo Nakano gibi siyasi liderler, II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar Japon siyasetinde önemli nüfuz sahibi olan tanınmış üyelerdi.
Genyōsha, 1946'da II. Dünya Savaşı sonrasında Japonya'nın teslim oluşundan sonra Müttefik yetkilileri tarafından dağıtıldı.
Genyōsha, ideolojisini miras alan ve geliştiren bir dizi örgütün öncüsüydü. Ayrıca, II. Dünya Savaşı sonrası sağcı politikacılar ve yakuza organize suç örgütleri arasındaki bağların zeminini hazırladı.
Bibliyografi

Min, Anchee (2003). The Last Empress. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 0618531467.
Gordon, Andrew (2003). A Modern History of Japan: From Tokugawa Times to the Present. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0195110617.
Jacob, Frank (2012). Die Thule-Gesellschaft und die Kokuryûkai: Geheimgesellschaften im global-historischen Vergleich. Würzburg: Königshausen & Neumann. ISBN 978-3826049095.
Victor, George (2005). The Pearl Harbor Myth, Rethinking the Unthinkable. Lincoln, Nebraska: Potomac Books. ISBN 1597970425.
Crowdey, George (2006). The Enemy Within, A History of Espionage. Oxford: Osprey Publishing. ISBN 1841769339.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  NDL: 00633502
Peregrin Took

| Peregrin Took |
| --- | --- |
J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde karakter Yüzüklerin Efendisi film üçlemesinde Pippin.
Unvanı/Diğer adı: Pippin, Pip,
İsminin anlamı: "seyahat eden"
Irkı: Hobbit
Silahı: Dúnedain kaması
Doğum tarihi: Ü.Ç. 2990
Ölüm tarihi: D.Ç. 65 (tahminî)
Peregrin Took, J. R. R. Tolkien`in kurgusal evrenindeki karakter, Pippin ismiyle de bilinmektedir, Shire'lı bir hobbittir. Üçüncü Çağın 2990. yılında doğan Peregrin Took, Shire Şerifinin oğludur.
Frodo Baggins'in sadık bir arkadaşı ve 2. dereceden kuzeni olarak 3019 yılında Yüzük Seferine katıldı. Moria'da Gandalf'ın Balrog ile dövüşüne tanık oldu. Aragorn'un liderliğinde Lothlorien'e geldi ve Galadriel'in evinde ağırlanarak, oradan hediyeler alıp, kardeşliğin son durağı olan Amon Hen'de onların hayatını kurtarıp kimsenin yardımına gelmeden yüzlerce orka karşı savaşıp, birçok ok yiyip ölen Boromir'i çaresizce izlemek zorunda kaldı ve sonunda uruk-hai'ler tarafından kaçırıldı. Yüzük Kardeşliği bozulana dek Kardeşlik ile birlikte pek çok macera atlattı ve bu olayın ardından arkadaşı Merry (Meriadoc Brandybuck) ile birlikte Uglúk ve Grishnakh uruk-hailer ve orklar tarafından esir alındı. Şanslı bir biçimde Fangorn Ormanı'na sığınan iki hobbit, Ent Ağaçsakalı ile karşılaşıp entlerin Isengard'a saldırmaya ikna edilmesinde önemli rol oynadılar.
Daha sonraları Gandalf, Saruman'ın küresine baktığı ve Gondor'un tehlikede olduğunu gördüğü için Pippin'i Gondor'a götürdü ve Pippin burada Gondor'un hizmetine girerek kale bekçisi unvanını aldı ve kral vekilinin oğlu Faramir'in hayatının kurtarılmasına yardımcı oldu. Mordor'un Kara Kapısı önünde yapılan savaşta Pippin bir trol öldürerek ün kazandı ve savaş alanında Merry'yi de bularak ona göz kulak oldu.
Aynı yıl daha sonra Shire'a döndüğünde, Bywater Savaşı'nda dövüştü. Tam tamına yüz otuz beş santimetre boyunda olan Merry ile Pippin tarihteki en uzun hobbitlerdi; bu boylarını içtikleri ent içeceklerine borçluydular.
Dördüncü Çağın 14. yılında Pippin, "Shire Şerifi" oldu ve bu görevini 64. yıla dek sürdürdü. Merry ile birlikte hayatlarının geri kalanını Rohan ve Gondor'da geçirmeye karar verdiler ve burada öldüklerinde büyük bir onurla Kral Mezarlığına gömüldüler.
Toyota üretim sistemi

Toyota Üretim Sistemi, Toyota tarafından geliştirilen, yönetim felsefesini ve uygulamalarını içeren bir bütünü oluşturan sosyo-teknik sistemdir.
Toyota üretim sistemi (TPS), tedarikçiler ve müşterilerle etkileşim dahil olmak üzere otomobil üreticisi için üretim ve lojistiği düzenleyen bir yönetim sistemidir. Sistem, daha genel "yalın üretim"in önemli bir öncüsüdür. Japon endüstri mühendisleri Taiichi Ohno ve Eiji Toyoda, sistemi 1948 ve 1975 yılları arasında geliştirmişlerdir. Toyota üretim sisteminin üç bileşeni, artık Yalın'ın ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilen sürekli iyileştirme, insana saygı ve standart iş uygulamasıdır.
Başlangıçta "tam zamanında üretim" denilen bu yaklaşım, Toyota'nın kurucusu Sakichi Toyoda, oğlu Kiichiro Toyoda ve mühendis Taiichi Ohno'nun oluşturduğu yaklaşıma dayanmaktadır.
Toyota üretim sisteminin altında yatan ilkeler Toyota Way'de somutlaştırılmıştır.
Hedefler

Toyota üretim sisteminin ana hedefleri, aşırı yükü (muri) ve tutarsızlığı (mura) ortadan kaldırmak ve israfı (muda) ortadan kaldırmaktır. Süreç değeri teslimi üzerindeki en önemli etkiler, gerekli sonuçları sorunsuz bir şekilde sunabilen bir süreç tasarlayarak; "mura"yı (tutarsızlık) ortadan kaldırarak elde edilir. Ayrıca, sürecin stres veya "muri" (aşırı yük) olmadan gerektiği kadar esnek olmasını sağlamak da çok önemlidir, çünkü bu "muda" (atık) üretir. Son olarak, israfın azaltılması veya mudanın ortadan kaldırılmasına yönelik taktiksel iyileştirmeler çok değerlidir.
Toyota üretim sisteminde ele alınan sekiz çeşit muda vardır:
Aşırı üretim israfı (en büyük israf)
Elde (beklemede) zaman israfı
Taşıma israfı
İşlemenin kendisinin israfı
Aşırı envanter israfı
Hareket israfı
Arızalı ürünler üretme israfı
Az kullanılan işçilerin israfı
Toyota üretim sisteminin etkilerine baktıklarında çoğu kişinin düşüncesine israfın ortadan kaldırılması hakim hale gelmiştir. Bu nedenle bu üçü arasında uygulanması en tanıdık olandır. Toyota üretim sisteminde birçok inisiyatif, tutarsızlığın ve fazla çalışmanın azaltılmasıyla tetiklenmektedir. Her ikisi de, azaltılmasına özel bir odaklanma olmaksızın israfı ortadan kaldırmaktadır.
Kavram

Toyota Motor Şirketi, 1992'de ilk kez Toyota üretim sisteminin resmi tanımını yayınladı. Toyota üretim sistemi iki ana kavramsal sütuna dayanır:
Tam Zamanında - "Yalnızca gerekli olanı, yalnızca ihtiyaç duyulduğunda ve yalnızca ihtiyaç duyulan miktarda yapmak" anlamındadır.
Jidoka – (Otonomasyon) "İnsan dokunuşuyla otomasyon" demektir.
Toyota, bu kavramları pratiğe aktarmak ve bunları şirket ve işletmedeki belirli gereksinimlere ve koşullara uygulamak için çeşitli araçlar geliştirdi.
Kökenler

Toyota, uzun süredir otomotiv imalat ve üretim endüstrisinde lider olarak tanınmaktadır. Endüstri mühendisliği, Toyota üretim sisteminin arkasındaki daha geniş bilimdir.
Toyota, sistem için ilhamını Amerikan otomotiv endüstrisinden (o zamanlar dünyanın açık ara en büyüğünden) değil, bir süpermarketi ziyaretten almıştır. Tam Zamanında üretim fikri, Toyota'nın kurucusu Kiichiro Toyoda tarafından ortaya atılmıştır. Soru, bir fikrin nasıl uygulanması gerektiğidir. Ohno, Amerikan süpermarketlerinin açıklamalarını okurken, süpermarketi fabrikada başarmaya çalıştığı şeyin modeli olarak görmüştür. Süpermarkette bir müşteri, istediği miktarda malı raftan alıp parasını öder. Mağaza, raf alanını doldurmaya yetecek kadar yeni ürünle rafı yeniden stoklamaktadır. Benzer şekilde, parçalara ihtiyaç duyan bir iş merkezi, belirli bir parça için bir "mağaza rafına" (envanter depolama noktası) gider ve ihtiyaç duyduğu miktarı "satın alır" (geri çeker) ve "raf" tarafından "yeniden stoklanır". Parçayı üreten iş merkezi, yalnızca geri çekilen envanteri değiştirmeye yetecek kadar üretmiştir.
Düşük envanter seviyeleri, sistemin önemli bir sonucu olsa da, sisteminin arkasındaki felsefenin önemli bir unsuru, akıllıca çalışmak ve israfı ortadan kaldırmak, böylece yalnızca minimum envantere ihtiyaç duyulmasıdır. Toyota'nın fabrikalarını gözlemleyen birçok Batılı işletme, bu indirimleri neyin mümkün kıldığını anlamadan doğrudan yüksek stok seviyelerine saldırmaya başlamıştır. Altta yatan kavramı veya motivasyonu anlamadan taklit etme eylemi, bu projelerin başarısızlığına yol açabilir.
Prensipler

Ana madde: Toyota Tarzı
Toyota Yolu olarak adlandırılan temel ilkeler, Toyota tarafından şu şekilde özetlenmiştir:
Prensipler > Devamlı gelişme

Meydan Okuma (Hayalleri gerçekleştirmek için zorlukları, cesaret ve yaratıcılıkla karşılayarak uzun vadeli bir vizyon oluşturmaktadır.)
Kaizen (İş operasyonlarını sürekli olarak geliştirmek, her zaman yenilik ve evrim için hareket etmektir.)
Genchi Genbutsu (Doğru kararlar vermek ve gerçekleri bulmak için kaynağa gidin.)
Prensipler > İnsanlara saygı

Saygı
Ekip Çalışması (Kişisel ve profesyonel büyümeyi teşvik etmektedir. Gelişim fırsatlarını paylaşır, bireysel ve ekip performansını en üst düzeye çıkarılmasıdır.)
Dışarıdan gözlemciler Toyota Way ilkelerini şu şekilde özetledi:
Doğru süreç doğru sonuçları üretecektir.
Sorunları yüzeye çıkarmak için sürekli süreç akışı oluşturulmalıdır.
Aşırı üretimi önlemek için "çekme" sistemini kullanılmalıdır.
İş yükünün dengelenmesidir (heijunka). (Tavşan gibi değil, kaplumbağa gibi çalışın.)
Sorunları çözmek, kaliteyi en başından itibaren elde etmek için bir durma kültürü oluşturulmalıdır. (Jidoka)
Standartlaştırılmış görevler, sürekli iyileştirme ve çalışanların yetkilendirilmesinin temelidir.
Hiçbir sorunun gizlenmemesi için görsel kontrolün kullanılmasıdır.
Yalnızca çalışanlara ve süreçlerine hizmet eden güvenilir, kapsamlı bir şekilde test edilmiş teknolojinin kullanılmasıdır.
Çalışanları ve ortakları geliştirerek kuruluşa değer katılmalıdır.
İşi iyice anlayan, felsefeyi yaşayan ve başkalarına öğreten liderlerin yetiştirilmesi gerekmektedir.
Şirketin felsefesini izleyen sıra dışı insanlar ve ekipler geliştirilmelidir.
Genişletilmiş ortaklar ve tedarikçiler ağına, onlara meydan okuyarak ve gelişmelerine yardımcı olarak saygı gösterilmelidir.
Kök sorunlarının sürekli olarak çözülmesi, kurumsal öğrenmeyi yönlendirir.
Durumu iyice anlamak için gidin ve kendiniz görün (Genchi Genbutsu, 現地現物);
Tüm seçenekleri iyice göz önünde bulundurarak, yavaş yavaş oybirliği ile kararlar alın (Nemawashi, 根回し); kararları hızla uygulamak;
Durmaksızın düşünme (Hansei, 反省) ve sürekli iyileştirme yoluyla öğrenen bir organizasyon olun ve asla durmayın (Kaizen, 改善).
Bunun anlamı, atıkların tamamen ortadan kaldırılması için bir sistem olmasıdır. Burada israf, süreci ilerletmeyen, katma değeri artırmayan her şeyi ifade etmektedir. Birçok insan, herkesin atık olarak kabul ettiği atıkları ortadan kaldırmaya razı olmaktadır. Ancak, henüz atık olarak kabul edilmeyen veya insanların tahammül etmeye istekli olduğu pek çok şey kalmıştır.
İnsanlar belli problemlere boyun eğmiş, sıradanlığın esiri olmuş ve problem çözme pratiğini terk etmiştir. Bu, temellere geri dönmek, sorunların gerçek önemini ortaya çıkarmak ve ardından temel iyileştirmeler yapmak, Toyota Üretim Sisteminde görülebilmektedir.
Toyota Üretim Sisteminin ilkeleri, inşaatın sanayileşmesinde üretim yöntemleriyle karşılaştırılmıştır.
Paylaşım

Toyota ilk olarak 1990'larda parça tedarikçileriyle Toyota üretim sistemini paylaşmaya başlamıştır. Diğer kuruluşların programa olan ilgisinden dolayı Toyota, metodoloji konusunda başkalarına talimat vermeye başlamıştır. Toyota, sistemlerini hayır kurumlarına bağışlamıştır. 
Mühendislik kadro ve tekniklerini kâr amacı gütmeyen kuruluşlara, verimliliklerini ve dolayısıyla insanlara hizmet etme yeteneklerini artırmak amacıyla sağlamıştır. Örneğin Toyota, New York City için Gıda Bankası'na aşevlerindeki bekleme sürelerini, yiyecek dağıtım merkezindeki paketleme sürelerini ve yiyecek kilerinde bekleme sürelerini önemli ölçüde azaltmasında yardımcı olmuştur. Toyota 29 Haziran 2011'de Toyota Üretim Sistemi uzmanlığını kâr amacı gütmeyen kuruluşlara operasyonlarını iyileştirmek, erişimlerini genişletmek ve etkilerini artırmak amacıyla bağışlamak için ulusal bir programın başlatıldığını duyurmuştur. Üç aydan kısa bir süre sonra, Eylül ayına kadar, New Orleans merkezli bir afet yardım kuruluşu olan SBP, evlerinin yeniden inşasının 12 haftadan 18 haftaya, 6 haftaya düşürüldüğü bildirilmiştir. Ayrıca, Toyota yöntemlerinin (kaizen gibi) kullanılması inşaat hatalarını yüzde 50 oranında azaltmıştır. Şirket, AmeriCorps ile birlikte SBP'yi ilk 20 toplum kuruluşu arasına dahil etmiştir.
Ehl-i Hak

Ehl-i Hak, Yâresânizm veya Kaka'ilik (Kürtçe: یارسان‎, Yarsan, Farsça: اهل حق‎; "Ahli haq";"Gerçeğin insanları"), 14. yüzyılın sonlarında İran'ın batısında Sultan Sahak tarafından kurulan senkretik bir dini öğretidir. Toplam Ehl-i Hak nüfusunun 2 milyon ila 3 milyon arası olduğu tahmin edilmektedir. Esas olarak batı İran ve doğu Irak'ta bulunurlar ve çoğunlukla etnik Goran Kürtleridirler, ancak daha küçük gruplar halinde Türk, Fars, Lur, Azeri ve Arap inananları da bulunur. Irak'taki bazı Yarsanilere Kaka'i denir. Yarsaniler, bazen aşağılayıcı bir şekilde "Aliilahiler" veya "Aliyyullahiler" olarak da adlandırılabilirler. Birçok Yarsaninin, İran'daki İslami yönetimin baskısı nedeniyle dinlerini sakladığı tahmin edilir ve bu yüzden nüfuslarının kesin istatistikleri bulunmamaktadır.
Ehl-i Hak, çoğunlukla Goranice yazılmış ayrı bir liturjiye sahiptir. Bununla birlikte, çok az sayıdaki Yaresani Goranice'yi (Zaza-Gorani şubesine ait bir Kuzeybatı İran dili) konuşabilir çünkü ana dilleri, genellikle Kürt dillerinin diğer iki koluna ait Güney Kürtçe ve Soranice'dir. Kutsal kitapları, Sultan Sahak'ın öğretileri temel alınarak 15. yüzyılda kaleme alınan Kelâm-ı Serencâm'dır.
Yarsaniler, güneş ve ateşin kutsal varlıklar olduğuna inanır ve eşitlik, saflık, doğruluk ve birlik ilkelerini takip ederler, bu da bazı araştırmacıların bu dinde Mitraik kökenleri olduğunu düşünmesine sebep olmuştur.
Yarsanizm, doktrini ve ritüelleri büyük ölçüde gizli olduğu için tarihi kitaplarda çok az yer almaktadır. Yarsanizm'in takipçileri ritüellerini ve törenlerini gizlice yerine getirmişlerdir, ancak bu Yarsanilerin birçoğunun yüzyıllar boyunca İslami veya diğer yönetimler tarafından hedef gösterilmelerini engellememiştir. Bu öğretinin takipçileri, İran'daki İslam Devrimi'nden sonra Yarsani toplumu üzerindeki baskının arttığını ve 30 yıldan fazla bir süredir yoksun bırakıldığını ve ayrımcılığa uğradığını iddia etmektedir.
Ehl-i Hak erkeklerinin alametlerinden biri de bıyıktır, çünkü Ehl-i Hak'ın kutsal kitabı Kelâm-ı Serencâm, dini ayinlere katılmak için her erkeğin bir bıyığı olması gerektiğini söyler.
Tarihi

İslam peygamberi Muhammed’in ölümünden sonra meydana gelen Osman bin Affan'ın öldürülmesi, Cemel Muharebesi, Sıffin Muharebesi ve Kerbela Katliamı gibi bazı olaylar Müslümanlar arasında etkileri günümüze kadar devam eden bazı çatışmalara neden olmuştur. Bu ihtilafların neticesinde Müslümanlar Sünnilik ve Şiilik olmak üzere iki ana gruba ayrılmıştır. Tarihi süreçte muhalif siyasal hareket olarak ortaya çıkan Şiilik, daha sonra dini bir harekete dönüşmüştür.
Başta Irak ve İran olmak üzere geniş bölgelerde yayılma fırsatı bulan Şiilik, zaman içinde Zeydilik, İsnâaşeriyye, İsmaililik ve İmamiye gibi farklı dallara ayrılmıştır. Ayrıca bu dört ana meshebin haricinde, Ali bin Ebu Talib'e ilahlık veya peygamberlik atfeden kimi heterodoks inanışlar da ortaya çıkmıştır. Kadim Hint-İran dinlerinden etkilenip, inanç sistemlerine enkarnasyon ve reenkarnasyon kavramlarını dahil eden ve Şiilikten önemli ölçüde etkilenmiş olan bu inanç sistemleri İslami literatürde Gulat(Galiyye) olarak isimlendirilir.
Ehl-i Hak hagiografilerine göre cemaatin kurucusu Sultan Sahak’tır. Irak’ın kuzeyinde Süleymaniye kentine bağlı olan Şehrizor bölgesinde Musa el-Kâzım soyundan dünyaya geldiğine inanılan Sahak, İran’ın doğusundaki Hewraman’a taşınmış ve cemaatin günümüze kadar ulaşan inanç sistemini kurmuştur. Hewraman, Yaresanlarca kutsal kabul edilip bugün dahi ziyaret edilmektedir. Aynı zamanda cemaat mensupları inançlarının temelini genellikle ünlü sufi Behlul Dana’ya dayandırmaktadır.
Ehl-i Hak ismi ilk defa 19. Yüzyılda Fransız diplomat ve yazar Arthur de Gobineau tarafından kullanılmış, kendi aralarında Yaresan, San, Taife-ye San isimlerini kullanmayı tercih ettikleri belirtilmiştir. İranlı araştırmacı M. Reza Hamzeh’ee tarafından yazılan “Yaresan (Ehl-i Hak)” isimli kitapta cemaatin beş dönemde şekillendiği belirtilmektedir. Kitaba göre 8. yüzyılda yaşamış Behlül Dana ile ortaya çıkan bu inanç Şah Fezl, Baba Serheng, Şah Hoşin ve son olarak 15. yüzyılda yaşamış olan Sultan Sahak ile birlikte dinsel örgütlenmesini tamamlamıştır. Ehl-i Hak mezhebinin kurucusu, kimi kaynaklara göre 1025-1027 yıllarında Luristan'da doğan, “Baba Hoşin, Şah Hoşin” unvanıyla anılan Mübarek Şah, bazılarına göre ise 14. yüzyılda yaşamış olan Sultan Sahak'tır.
Tarihi > Yâresânî Kürt Alevîleri ve tarihi etkilenişi

İslâmî kişiliklerden Ali bin Ebî Tâlib'in gerçek halife, yani ilk İmam olduğunu gören İslamî bir toplumdur. Şiî İslâm başta olmak üzere tasavvuf akımlarından etkilenmiştir. Bazı bilim insanları, özellikle Batı İran ve genel olarak İran'da antik zamanlarda, yani Safevî Hanedan döneminde yaygın olan din öğeleri sebebiyle Ehl-i Hakk'ın Safevî temel olarak sayılabileceği dinî düzen olarak dile getirirler. Bunun bir kanıtı olarak da, Ehl-i Hakk ile ortadoğu'daki Şiîlik ile ortak noktaları mevcuttur. Her ikisinin de Safevî Hanedan dönemine dayanan köken almış oldukları öne sürülmektedir.
Tarihi > Yâresânî Kürt Alevîleri ve tarihi etkilenişi > Yâresânîlik inancının temel ilkeleri

| Avatar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Safha | Birincil (Zati Bashar) | İkincil (Zati Mihman) | İkincil (Zati Mihman) | İkincil (Zati Mihman) | İkincil (Zati Mihman) | Dişi |
| 1 | Muhammed | Cebrail | Mikâil | İsrafil | Azrail | Bilinmiyor |
| 2 | Ali | Selmân-ı Fariî | Kanber | Muhammed | İbn Nusayr | Fatma |
| 3 | *Şah Kuşin | Baba Buzurg | Pir Cafer | Bilinmiyor | Baba Tahir | Cemile Hanım |
| 4 | Sultan Sahak | Hıdır Bey (Bünyamin)  | Davud *(Baba Yadigar) | Pir Musa | **İbrahim Tayyar | Dayirak Razbar |
| 5 | Kızıl Şah (Şah Yolu) | Kamber (Destevar) | Yari Can | Yâr Ali | Şah Seyfeddin | Zer Banû |
| 6 | Muhammed Bey (Nurbakhsh) | Mihrican | Abdulmelik | Bilinmiyor | Pir Kara Ali | Zehra Hanım |
| 7 | Atiş Bey | Cemşid Bey | Almas Bey | Alaaddin Han | Abdal Bey | Peri Hanım |
Açıklama 1: (*) Bir baba olmaksızın, Eşeysel Üreme ile bir bakireden doğanlar.
Açıklama 2: (**) Bir anne olmaksızın doğanlar.
Not: Birinci evrenin tüm avatarları Eşeysel Üreme yolu ile doğmuştur.
Daha fazla bilgi: Alevîlikte "Cem" (Toplum) İbadeti