stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mehmed Zahid Kotku

| Mehmed Zahid Kotku |
| --- | --- |
Doğum: 1897 Bursa, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 13 Kasım 1980 (83 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Süleymaniye Camii
Milliyet: Türk
Yerine geldiği: Abdülaziz Bekkine
Yerine gelen: Mahmud Esad Coşan
Kurul üyeliği: İskenderpaşa Cemaati
Din: İslam (Hanefi)

Mehmed Zahid Kotku (1897, Hüdavendigar (Bursa))- 13 Kasım 1980, İstanbul), İslam âlimi, yazar, din adamı, vaiz, Nakşibendi şeyhi.
Yaşamı

Ailesi Şirvân'a bağlı, eski bir hanlık merkezi olan Nuha'dandır. Kafkasya'da bir dağ eteğinde bulunan ve ipekçiliği ile meşhûr olan bu yöreden Osmanlı-Rus Harbi sonrasında Anadolu'ya 1880`de göç eden Müslümanlarla gelmişlerdir. Bursa'ya geldiğinde henüz 16 yaşında olan babası İbrahim Efendi, Bursa Hamza Bey Medresesinde tahsil görüp çeşitli yerlerde imamlık yapmıştır. 1929 yılında ölmüştür. Annesi Sabire Hanım da Mehmed Zahid Kotku henüz 3-4 yaşlarında iken ölmüştür.
İlk ve orta öğretimini Bursa'da tamamladı. I. Dünya Savaşı sebebiyle 18 yaşında askere çağrılmış, Suriye cephesinde uzun yıllar askerlik yapmıştır. Ağabeyi Ahmet Şakir Efendi de Kudüs ve Çanakkale cephelerinde savaştıktan sonra 28 yaşında cephede hastalanarak ölmüştür. Askerden döndükten sonra İstanbul'da dini toplantılara katılmaya başladı. Gümüşhanevi Dergahında Ömer Ziyaüddin ed-Dağıstanî'nin öğrencisi oldu. Çeşitli yerlerde imamlık ve hatiplik yaptı. Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasından sonra Bursa'ya döndü ve 1952 yılına kadar orada kaldı.
İskenderpaşa Cemaati

İstanbul'a döndükten sonra Ümmü Gülsüm Camii'nde imamlık görevinde bulundu. Bir süre sonra aynı camiye Mustafa Cevat Akşit hoca da müezzin olarak tayin edildi. Birlikte görev yaptıkları süre içinde Mustafa Cevat Akşit hocaya dini eğitimler verdi. Daha sonra İskenderpaşa Camii'nde imamlık ve hatiplik yapmaya başladı. Burada da Mahmud Esad Coşan hocayı yetiştirdi.
Çevresince çok sevilen ve vaazları ilgiyle izlenen Kotku'nun tebliğ misyonu cemaati mensuplarınca benimsenerek cemaate dönüştü. Böylece başlayan İskenderpaşa Cemaati adını vaazların başladığı İskenderpaşa Camii'nden aldı.
Ölümü

Mehmed Zahid Kotku kalmak üzere 1979 yılında gittiği, Hicaz'dan 1980 yılında ağır hastalıkları sebebiyle geri dönmüş, 13 Kasım 1980'de ölmüştür. 14 Kasım 1980 günü Süleymaniye Camii'nde çok kalabalık bir topluluğun eşliğinde kılınan cenaze namazının ardından Süleymaniye Camii haziresine defnedilmiştir.
Eserleri

Kitapları Server Yayınları tarafından yeniden düzenlenerek basılmaktadır.
Kitapları
Tasavvufî Ahlâk (5 Cild)
Cennet Yolları
Mü'minlere Vaazlar (2 Cild)
Ehl-i Sünnet Akaidi
Ana Baba Hakları
Hadislerle Nasihatler (2 Cild)
Nefsin Terbiyesi
Tezkiretü'l-Evliyâ Tercümesi
Risâle-i Hàlidiyye Tercümesi
Cihad
Evrâd-ı Şerif
Faydalı Dualar ve 32 Farz Mecmuası
Yemek Âdâbı
Konuşmalarından Hazırlanan Kitaplar
Zikrullah'ın Faydaları
Özel Sohbetler
Peygamber Efendimiz
Tenbihler
Ölüm
Zulüm
Tevbe
İlim
Bernard Germain de Lacépède

| Bernard Germain de Lacépède |
| --- | --- |
Bernard Germain de Lacépède
Doğum: 26 Aralık 1756 Agen, Guyenne
Ölüm: 6 Ekim 1825 (69 yaşında) Épinay-sur-Seine
Milliyet: Fransız

Kariyeri
Dalı: Doğa tarihi
 
İmza

Bernard-Germain-Étienne de La Ville-sur-Illon, comte de Lacépède ya da La Cépède (Agen, 26 Aralık 1756 – Épinay-sur-Seine, 6 Ekim 1825), Fransız doğa tarihçisi.
Yaşamı

Eğitimi babasınca yakından izlenen Lacépède, Buffon'un "Doğa Tarihi" (Histoire naturelle, générale et particulière) adlı yapıtından etkilenmiş ve çalışmalarını bu alanda yoğunlaştırmıştır. Boş zamanlarında müzikle ilgilenen Lacépède zamanla piyanoda uzmanlaşmış, hazırladığı operaların ikisi hiç yayımlanmamış olmalarına karşın Gluck'ın beğenisini kazanmıştır. 1781–1785 yılları arasında iki ciltlik Poétique de la musique adlı bir yapıta da imza atan bilim insanı, aynı dönemde kaleme aldığı Essai sur l'électricité (1781) ve Physique générale et particulaire (1782–1784) adlı yapıtlarıyla Buffon'un dikkatini çekmiştir. Buffon tarafından Jardin du Roi'de görevlendirilen Lacépède, bu yazarın Histoire naturelle adlı çalışmasını tamamlamış ve Histoire des quadrupèdes, ovipares et des serpents (2 cilt, 1788–1789) ve Histoire naturelle des reptiles (1789) adıyla yayımlamıştır.
Fransız Devrimi'nin ardından Temsilciler Meclisi'ne giren Lacépède, Terör Dönemi'nde yaşanan Eylül Katliamı'na karşı takındığı olumsuz tavırdan ötürü Paris'i terk etmek zorunda kalmıştır. Jardin du Roi'nin Jardin des Plantes adıyla yeniden düzenlenmesinin ardından timsahlar ve balıklar konulu çalışmalara başkanlık eden bilim insanı 1798'de Histoire naturelle des poissons adlı yapıtının ilk cildini tamamlamıştır.
Daha sonra siyasi alana yönelen Lacépède 1799'da senatör seçilmiş, 1801'de senato başkanlığını üstlenmiş, 1803'te ise Légion d'honneur'a layık görülmüştür. Lacépède 1812 yılında İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi'ne kabul edilmiştir.
Çalışmaları

Les ages de la nature et histoire de l'espèce humaine. Paris 1830 p.m.
Histoire naturelle de l'homme. Pitois-Le Vrault, Paris 1827 p.m.
Histoire générale, physique et civile de l'Europe. Cellot, Mame, Delaunay-Vallée & de Mat, Paris, Brüssel 1826 p.m.
Histoire naturelle des quadrupèdes ovipares, serpents, poissons et cétacées. Eymery, Paris 1825
Histoire naturelle des cétacées. Plassan, Paris 1804
Notice historique sur la vie et les ouvrages de Dolomieu. Bossange, Paris 1802
La Ménagerie du Muséum national d'histoire naturelle Miger, Paris 1801–04
Discours d'ouverture et de clôture du cours de zoologie. Plassan, Paris 1801
Discours d'ouverture et de clôture du cours d'histoire naturelle. Plassan, Paris 1799
Histoire naturelle des poissons. Plassan, Paris 1798–1803
Discours d'ouverture et de clôture du cours d'histoire naturelle des animaux vertébrés et a sang rouge. Plassan, Paris 1798
Discours d'ouverture du Cours d'histoire naturelle. Paris 1797
Histoire naturelle des quadrupèdes ovipares et des serpens. de Thou, Paris 1788–90
Vie de Buffon. Maradan, Amsterdam 1788
La poétique de la musique. Paris 1785
Physique générale. Paris 1782–84
Essai sur l'électricité naturelle et artificielle. Paris 1781
Kaptan Benim

| --- | --- |
Io capitano

Yönetmen: Matteo Garrone
Yapımcı:  Matteo Garrone  Paolo Del Brocco 
Yazar:  Matteo Garrone  Massimo Gaudioso  Massimo Ceccherini  Andrea Tagliaferri 
Oyuncular:  Seydou Sarr  Moustapha Fall 
Müzik: Andrea Farri
Görüntü yönetmeni: Paolo Carnera
Kurgu: Marco Spoletini
Dağıtıcı: 01 Distribution
Çıkış tarih(ler)i: 6 Eylül 2023 (2023-09-06) (Venice) 7 Eylül 2023 (2023-09-07) (Italy)
Süre: 121 dakika
Ülke:  İtalya  Belçika  Fransa 
Dil:  Volofça  Fransızca 
Bütçe: €11 million
Hasılat: $6.5 milyon
Kaptan Benim (özgün adı:Io capitano), yönetmenliğini Matteo Garrone'nin yaptığı, senaryosunu Garrone'nin Massimo Gaudioso, Massimo Ceccherini ve Andrea Tagliaferri ile birlikte yazdığı 2023 yapımı bir dram filmi.
İtalya, Belçika ve Fransa arasında uluslararası bir ortak yapım olan film, Garrone'nin orijinal bir fikrine dayanıyor ve göçmenlerin Avrupa'ya giden Afrika rotaları ile ilgili gerçek hikâyelerden esinleniyor. Filmin çekimleri Senegal, Fas ve İtalya'da gerçekleştirilmiştir.
Film, 80. Venedik Uluslararası Film Festivali'nde Altın Aslan için yarıştı ve burada Matteo Garrone'nin yönetmenliği için Gümüş Aslan ve Seydou Sarr'ın performansı için Marcello Mastroianni Ödülü kazandı. İtalya'da 7 Eylül 2023 tarihinde gösterime girmiştir. "Io Capitano" eleştirmenlerin beğenisini kazandı ve 81. Altın Küre Ödülleri'nde En İyi Yabancı Film ve 96. Akademi Ödülleri'nde En İyi Uluslararası Film Akademi Ödülü dallarında aday gösterildi.
Olay Örgüsü

Seydou ve Moussa, iki Senegal'li genç kuzen, İtalya'ya ulaşmak ve yoksulluktan kaçmak için memleketleri Dakar'ı terk ederler. Sahte pasaportlarla Mali üzerinden transit geçerler. Sahtecilik bir polis tarafından fark edilir, ancak rüşvet karşılığında hapse girmekten kurtulurlar. Nijer]]'e vardıklarında, Libya'ya girene kadar bir rehber eşliğinde çölü yürüyerek geçecek bir gruba katılmak için para öderler. Grupta çok sayıda kadın ve küçük çocuk vardır. Kadınlardan biri yorgunluktan ölür. Libya'ya girdikten sonra isyancılar grubun yolunu keser ve değerli eşyalarını almak için onları sorguya çekerler. İsyancılar Moussa'nın parasını sakladığını fark edince onu hapse atarlar. Seydou grupla birlikte yola devam eder. Çölü geçtikten sonra yolculuğun bir oyun olduğu ortaya çıkar ve grup Afrika'nın dört bir yanından gelen yüzlerce insanla birlikte mafya tarafından işletilen bir hapishaneye kapatılır. İşkence tehdidi altında, mahkûmlardan fidye parası istenebilmesi için akrabalarının iletişim bilgileri zorla alınır. Seydou, ailesinin yakalandığını bilmesine izin vermek yerine, işkenceye maruz kalmasına izin verir. Ertesi gün gardiyanlar özel becerilere sahip mahkûmların yerlerini değiştirir. Varlıklı kişilerin temsilcileri, bir köle açık artırması yapılırken mahkûmları inceler. Martin adlı bir başka mahkûm kendisini ve Seydou'yu duvar ustası olarak sunar.
Köleliklerine rağmen, ikisi de uzak bir zengin malikanesinde çalışan işçiler olarak çoğunlukla iyi muamele görürler. Martin ve Seydou, aileleri ve geleceklerine dair umutları hakkında konuşarak ve işbirliği yaparak birbirlerine bağlanırlar. Bir dizi görevi iyi bir şekilde tamamladıktan sonra, mülkün patriği Martin ve Seydou'yu serbest bırakır ve Tripoli'ye taşınmaları için ödeme yapar. Martin üzgün bir şekilde Napoli'ye doğru yolculuğuna devam etmek üzere Trablus'tan ayrılırken, Seydou Senegal yerleşim bölgelerinde Moussa'yı aramak üzere Trablus'ta kalır. Seydou bir süre inşaatlarda çalışarak geçimini sağladıktan sonra nihayet Moussa'nın yerini bulur. Moussa hapishaneden kaçmış ancak bunu yaparken bacağından vurulmuştur. Moussa'nın bacağı geçici olarak stabilize edilir, ancak ileri tıbbi bakıma olan ihtiyacı Seydou'ya Avrupa yolculuğuna devam etmesi için daha fazla baskı yapar. Akdeniz'deki geçişleri organize eden Ahmed adında bir iş bitiriciye başvururlar.
Yeterli paraları olmadığı için onlara tek bir seçenek sunulur: Seydou tekneyi kendisi kullanmak zorunda kalacaktır. Ahmed, Seydou'ya aracı nasıl kullanacağını ve pusula ile yönünü nasıl bulacağını öğretir. Zorlu bir yolculuğa rağmen Seydou tekneyi ve tüm yolcuları Sicilya'ya götürmeyi başarır. Sicilya'nın sadece birkaç mil açığında, teknenin önü bir İtalyan sahil güvenlik helikopteri tarafından kesilir. Seydou ve teknedeki yolcuların sevincine rağmen, şimdi İtalyan hükûmetinin elinde belirsiz bir gelecekle karşı karşıyadırlar.
Akasya Palas

| --- | --- |

Yönetmen: Muhsin Ertuğrul
Yapımcı: İhsan İpekçi
Senarist: Necdet Mahfi Ayral
Hikâye (eser): Mahmut Yesari
Oyuncular: Hazım Körmükçü) Cahide Sonku Vasfi Rıza Zobu Perihan Yanal
Görüntü yönetmeni: Cezmi Ar
Dağıtıcı: İpek Film
Türü: Komedi
Renk: Siyah-beyaz
Yapım yılı: 1940
Çıkış tarih(ler)i: 1 Kasım 1940
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Akasya Palas, 1940 yılında çekilen, Necdet Mahfi Ayral'ın senaryosunu yazdığı Türk filmi. Muhsin Ertuğrul'un yönettiği filmde Hazım Körmükçü), Cahide Sonku, Vasfi Rıza Zobu ve Perihan Yanal gibi oyuncular oynamıştır. Film Süheyl Eğriboz'un oynadığı ilk sinema filmidir. Filmin senaryosu Mahmut Yesari'nin bir eserinden uyarlanmıştır. Ayazpaşa'da bir köşkte oturan Kamil ve Kami'nin başından geçen olayları konu alır. Dağıtımcılığını İpek Film üstlenmiştir.
Oyuncular

Hazım Körmükçü, Kamil
Necdet Mahfi Ayral
Sait Köknar, Zeynel
Cahide Sonku, Pakize
Perihan Yanal, Mevhibe
Refik Kemal Arduman, Dr. Bedri
Kadri Ögelman, Akıl Hastası
Vasfi Rıza Zobu
Muammer Karaca
Süheyl Eğriboz
Dağıtım

Filmin dağıtımcılığı dönemin ünlü film şirketi İpek Film tarafından yapılmıştır.
Bababurnu

Baba Burun, hem Türkiye'nin Anadolu topraklarının, hem de Asya'nın en batı noktası. Antik adı Lekton'dur. Burun Anadolu'nun en batı ucunda, Ege Denizi'nde bulunur. Çanakkale ilinin Babakale köyü içerisindedir. Koordinatları 39° 28' 45" kuzey, 26° 03' 50" doğudur.
Rusya'daki Chukchi Yarımadası üzerinde Bering Boğazı'nda olan Asya'nın en doğu ucu Kap Deschnjow ile arasındaki mesafe 10.050 km dir. Bu, Asya Kıtası'nın en uzun genişliğidir.
8. yüzyıl Müslüman tarihinin zaman çizelgesi

Bu, 701'den 800'e (h.81 - h. 184) İslam dünyasında meydana gelen büyük olayların bir zaman çizelgesidir.
Garipçe Burnu

Garipçe Burnu, İstanbul Boğazı'nda karanın denize yaptığı küçük çıkıntılardan biridir. Sarıyer ilçesinde bulunan burnun kuzeyinde Rumelifeneri, güneyindeyse Rumelikavağı yer alır. Burnun özellikle kuzey kıyıları yalçın kayalıklarla kaplıdır. Bu bölgede kendiyle aynı taşıyan Garipçe köyü bulunur.
Mesar Burnu

Mesar Burnu ya da Mesarburnu, İstanbul Boğazı'nda kıyının denize doğru yaptığı küçük çıkıntıdır. Bu burun ile Yenimahalle arası Sarıyer ilçesinin merkezini oluşturmaktadır. Eskiden bu burnun sırtlarında yer alan bir Rum mezarlığı nedeniyle buraya Mezarburnu denmiş, bu ad zamanla değişerek günümüze Mesarburnu olarak ulaşmıştır. Sarıyer'in merkezinde bulunan önemli yollardan Mesarburnu Caddesi de adını bu burundan alır.
Nikel-çinko pil

Nikel-çinko pil
Nikel-çinko pil, NiMH pillerine benzer bir şarj edilebilir pil türüdür, ancak daha yüksek voltaj 1.6 V'dir. Büyük nikel-çinko pil sistemleri 100 yılı aşkın bir süredir bilinmektedir. 2000'den beri, stabilize edilmiş bir çinko elektrod sisteminin geliştirilmesi, bu teknolojiyi piyasada bulunan diğer şarj edilebilir pil sistemleri ile uygulanabilir ve rekabetçi hale getirmiştir. Diğer bazı teknolojilerin aksine, üfleme şarjı önerilmez.
Tarihi

1901 yılında Thomas Alva Edison'a şarj edilebilir bir nikel-çinko pil sistemi için 684.204 numaralı ABD patenti verildi.
Batarya daha sonra İrlandalı kimyager Dr. James J. Drumm (1897-1974) tarafından geliştirildi ve Dublin-Bray demiryol hattında kullanılmak üzere 1932-1948 yılları arasında dört adet iki araba Drumm vagon setine kuruldu. Başarılı olmasına rağmen piller tükendiğinde geri çekildi. Erken nikel-çinko piller, az bir deşarj/şarj döngüsü sağladı. 1960'lı yıllarda nikel-çinko pilleri, askeri uygulamalar için gümüş-çinko pillere alternatif olarak araştırılmış ve 1970'lerde yine elektrikli araçlar için ilgi uyandırmıştır. Evercel Inc., nikel-çinko pillerinde geliştirilmiş ve patentli bazı geliştirmeler yapmış ancak 2004 yılında o bölgede geri çekilmiştir.
Nikel-çinko piller 1.2 V NiCd veya NiMH hücrelerine benzer bir şarj/deşarj eğrisine sahiptir, ancak daha yüksek 1.6 V nominal voltaja sahiptir.
Nikel-çinko piller yüksek drenajlı uygulamalarda iyi performans gösterirler ve kütlenin% 25'inden azı kadar yüksek enerji-kütle oranı ve daha yüksek güç/kütle oranı nedeniyle kurşun-asit pilleri değiştirme potansiyeline sahip olabilirler. NiZn, nikel-kadmiyum pillerden daha ucuzdur ve NiCd ile kurşun asit türleri arasında fiyatlandırılması beklenmektedir. NiZn, nikel-kadmiyum yerine kullanılabilir. Avrupa Parlamentosu, kadmiyum esaslı pillerle ilgili yasakları destekledi; Nikel-çinko, elektrikli el aletleri ve diğer uygulamalar için iyi bir alternatiftir. Bir dezavantaj, yaklaşık 30 devirden sonra kendini boşaltma hızının artmasıdır, böylece piller şarjını yeni olduğu sürece tutmaz. Bunun bir problem olmadığı durumlarda NiZn, yüksek güç ve yüksek voltaj gerektiren uygulamalar için iyi bir pil seçeneğidir.
Doğru kullanıldığında, NiZn piller yüzlerce devir boyunca sürebilir.
Pil ömrü

Kadmiyum hidroksit ile karşılaştırıldığında, çinko hidroksitin çözeltiye çözünme eğilimi ve şarj sırasında tamamen katoda göç etmeme eğilimi, geçmişte, NiZn pilinin ticari canlılığı için zorluklar ortaya koymuştur. Çinko, katı elektroda tamamen geri dönme konusundaki isteksizliği, şekil değiştirme ve dendritler (veya "bıyıklar") olarak ortaya çıkmaktadır; bu da hücre boşaltma performansını düşürebilir veya sonunda hücrenin kısa devre yapmasına neden olabilir, bu da düşük bir çevrim ömrüne neden olur.
Son gelişmeler bu sorunun büyük ölçüde azaltılmasına olanak sağlamıştır. Bu ilerlemeler, elektrot separatör malzemelerindeki gelişmeleri, çinko materyali stabilizatörlerini dahil etmeyi ve elektrolit geliştirmelerini (örneğin fosfatları kullanarak) içerir. PowerGenix, NiCd pillerle karşılaştırılabilen iddia edilen pil ömrü ile 1,6 V pil geliştirdi. Pil ömrü, nominal kapasitenin yüzde 80'inin deşarj derinliğinde ve bir saatlik deşarj akımı hızı varsayılır. Deşarj akımı veya deşarj derinliği azaltıldığında, bir akü için şarj-deşarj döngüsü sayısı artar. NiZn'yi diğer pil teknolojileri ile karşılaştırırken, çevrim ömrü karşılaştırmaları kullanılan deşarj hızı ve deşarj derinliğine bağlı olarak değişebilir.
Avantajlar

Nikel-çinko hücreleri, tam şarj olduğunda 1,85 voltluk bir açık devre voltajına ve 1,65 V nominal gerilime sahiptir. Bu, NiZn'i, 1,5 V alkalin birincil hücreleri kullanmak üzere tasarlanmış elektronik ürünler için mükemmel bir yedek yapar. Alkalin piller için tasarlanmış ekipman, taze olduğunda 1.5V'a dayanan bir bitiş noktası voltajının altında düzgün şekilde çalışmaz; NiCd ve NiMH'nin her ikisi de 1.2 V'luk nominal hücre voltajlarına sahiptir ve kapasiteleri olan tüm yüklerini teslim etmeden önce bu son noktaya ulaşacaktır.
Daha güçlü ve 800 çevrelik ömrü olan daha yeni hücreler, elektrikli araçlar için Li-ion pillere alternatif olabilir. Yüksek hücre gerilimi nedeniyle, belirli bir paket voltajı için NiCd ve NiMH'den daha az hücre gereklidir. Ayrıca düşük iç empedansa (genelde 5 miliohms) sahiptir ve bu da 50C'ye kadar yüksek akü deşarj oranları sağlar.
NiZn pilleri, cıva, kurşun veya kadmiyum veya metal hidridleri kullanmaz; bunların hepsi geri dönüştürülmesi zor olabilir. Hem nikel hem de çinko, doğada yaygın olarak bulunan elementlerdir ve tamamen geri dönüştürülebilir.
NiZn hücreleri yanıcı olmayan aktif maddeler veya organik elektrolitler kullanmazlar ve en yeni modeller dendrit problemini azaltan polimerik ayırıcılar kullanır.
Düzgün tasarlanmış NiZn hücreleri çok yüksek güç yoğunluğuna ve düşük sıcaklıkta boşalma performansına sahip olabilirler ve aynı zamanda% 100'e kadar boşaltılabilirler ve sorunsuz olarak şarj edilebilirler. 2017 itibarıyla F'ye kadar boyutlarda ve 50Ah/prizmatik hücre mevcuttu.
Çinko, yerkabuğunda 24. en bol element olan, ucuz ve zengin bir metaldir ve sağlık için tehlikeli değildir. Yaygın oksidasyon +2'dir, bu nedenle şarj ve deşarj NiMH pillerde olduğu gibi iki elektron taşır.
Ahmed İbn Acibe

Baalbek'teki Al-Salah İslam Lisesi'nde Şeyh İbn Asaker'in adını taşıyan bahçede, Hicri 620 yılında vefat eden Şeyh Fahreddin İbn Asaker tarafından onaylanan 'Rehberlik İnancı' metninin oyulduğu bir kaya
Ahmed İbn Acibe, 18. yüzyılda yaşayan Faslı sufidir.
Hayatı

18.yüzyılın önemli sufilerinden ve tasavvufun Darkaviliğin Acibiyye kolunun da kurucusu olan Ahmed ibn Acibe (1747–1809) Fas'ın Tanca ile Tıtvân şehirleri arasında bulunan Hamîs köyünde doğmuştur. Henüz çocuk denecek yaşta ilim hayatına atılmıştır. Kendi aile üyeleri dışında pek çok hocası olmuş ilim tahsili için doğduğu kentten ayrılıp daha sonraları ders vereceği yapacağı Tıtvan'a gitmiştir. Yine kuzey afrikalı sufilerin büyüklerinden olan Ataullah İskenderi'nin Hikem adlı meşhur eserini okuduktan sonra ilimle uğraşmaya ara verip uzlet hayatını tercih etmiştir. Tasavvufla asıl bağı ise 46-47 yaşlarında (1793) Şazeli tarikatının Darkaviyye kolunun kurucusu olan Mulay el-Arabi ed-Darkavi ve onun icazet verdiği Muhammed el-Bûzîdî ile tanışıklığıyla başlar. Şeyhinin egosunun kırılmasına yönelik olarak verdiği dilencilik yapmak, yamalı elbiselerle dolaşmak gibi tüm pratikleri yerine getirir. Nihayetinde şeyhinin halifeleri arasına dahil olur. Eserleriyle tasavvufun en çetrefilli konularına getirdiği izahlar ve sevilen kişiliğiyle kısa zamanda çok sayıda öğrencisi olan İbn Acibe tasavvufa muhalif yöneticilerin dikkatini çeker ve hapse atılır. Tasavvufu bırakması yönünde işkencelere maruz kalır. Hapisten çıkar. 1809 tarihinde 64 yaşında Ğumara kentinde vefat eder.
Önemi

Ekberi bir sufi olan Abdullah İbn Acibe diğer sufilerin kitaplarını yorumlamış, tasavvuftaki bazı sırların izahını yapmış ve Kur'an'ın gizli, içrek (ezoterik/batıni) yorumu denilen işari tefsiri gerçekleştirmiştir. Tefsiri Kur'an ayetlerinin derin anlamlarını açıklamaktadır. Hiçbir eseri henüz Türkçeye aktarılmamış olan İbn Acibe, tasavvuf tarihindeki önemi sebebiyle Batılı araştırmacıların da dikkatini çekmiş, altı ciltlik en önemli eseri Bahr-ı Medid adlı eserinden bazı bölümler ve bazı risaleleri İngilizceye çevirilmiştir. Kısa sureleri Türkçeye çevirelen yazarın Bahr-ı Medid adlı hacimli Kur'an tefsiri de aynı yayınevinden Türkçeye çevrildi.
İlgili kitaplar

Ibn Ajiba, Two Treatises on the Oneness of Existence, İngilizceye çeviriJean-Louis Michon
Ibn Ajiba, The Immense Ocean: Al-Bahr al-Madid: A Thirteenth Century Quranic Commentary on the Chapters of the All-Merciful, the Event, and Iron (Fons Vitae Quranic Commentaries Series) Mohamed Fouad Aresmouk (Çevirmen), Michael Abdurrahman Fitzgerald (Çevirmen)
Ibn Ajiba, The Basic Research - Shaykh Ahmad Ibn Ajiba, Futuhat al Ilahiyya fi Sharh al Mabaahith al-Asliyya Çeviri, Abdalkhabir al-Munawwarah and Haj Abdassabur al-Ustadh, Madinah Press
The Autobiography (Fahrasa) of a Moroccan Soufi: Ahmad ibn 'Ajiba, Arapçadan çeviri Jean-Louis Michon ve David Streight, Fons Vitae, Louisville KY USA,1999 ISBN 1-887752-20-X
Jean-Louis Michon Le Marocain Ahmad Ibn AjibaLe Marocain Ahmad Ibn Ajiba
Türkçede İbn Acibe

Ibn Acibe, Bahr-ül Medid, (Çeviren : Doktor Dilaver Selvi) Semerkand Yayınları
Mahmut Ay, Kur'an'ın Tasavvufi Yorumu: İbn Acibe'nin el-Bahru'l-Medid Adlı Tefsiri, İnsan Yayınları
Ibn Acibe, Kısa Surelerin Tefsiri, (Haz. Dilaver Selvi), Semerkand Yayınları
Köstendilli Süleyman Şeyhî

Köstendilli Süleyman, eserlerinde Şeyhî mahlasını kullanan 18. yüzyıl sufi ve yazarı. Tam adı Mollazâde Süleyman Şeyhî-i Köstendilî-i Nakşibendî Efendi'nin adı Süleyman, Nakşibendî tarikatına intisab etmiş olması nedeniyle “Nakşibendî”, şeyh olması nedeniyle de “Şeyhî” unvanıyla anılır. “Mollazâde” ailesinden gelen bir isimdir.
Hayatı

Hayatı hakkında detaylı bilgiler bulunmayan Süleyman Şeyhi'nin kesin olmamakla birlikte 1750 tarihinde Köstendil'de doğduğu düşünülmektedir. Lakabına rağmen İstanbul'da doğmuş olma ihtimali de söz konusudur. Eserlerinde, verdiği sınırlı bilgilerle bu konuda bir fikir sahibi olunmaktadır. Doğum tarihinde olduğu gibi Süleyman Şeyhî'nin ölümü hakkında verilen tarihler de ihtilaflıdır. Kendisinin 1819 veya 1820 tarihlerinde. Köstendil'de ölmüştür.
Süleyman Şeyhî'nin babası, Köstendilli Molla-zâde Hasan Efendi, cizye kâtipliği, İstanbul'da Cizyedâr ve Başbakı Kulu görevlerinde de bulunduğunu belirtilmektedir. Hasan Efendi I. Mahmud zamanında bir teftiş sonucu suçlanarak idam edilmiştir. Babasının idam edildiği tarihte iki yaşında olan Köstendilli Süleyman Şeyhi ağabeyi Çelebi Efendi'nin himayesinde büyümüştür. Ağabeyi sebebiyle Nakşibendi tarikatına ve tasavvufa ilgi duymuş ve Şamlı Mustafa Efendi'ye intisap etmiştir. Bursalı Mehmed Tâhir'in Osmanlı Müellifleri adlı eserinde kendisinin Köstendil'de başladığı eğitimi İstanbul'da tamamladığı belirtilmektedir. Müderris Şeyh Mustafa Efendi ile Muhyiddin İbn Arabi'nin Fütûhât-ı Mekkiyye adlı eseri üzerinde çalışmış, Muhyiddin İbn Arabi'nin Vahdet-i Vücud okulundan etkilenmiş Ekberi sufilerden olan İsmail Hakkı Bursevi'nın kitaplarını okumuştur.
Âyânlık yapan bir aile içinde dünyaya geldiğinden Süleyman Şeyhî'de bir süre âyân olmuş fakat daha sonra bu görevden kendi isteğiyle ayrılmıştır. Terkîbât adlı eserinde 1191'de ağabeyi Çelebi İbrahim Efendi'nin, 1193'te şeyhi Şamlı Mustafa Efendi'nin vefat etmesi ile âyânlık ve ağalık görevinden nefret edip çekilmeye karar verdiğini söylemiştir.
Nakşibendî şeyhi Şamlı Mustafa Efendi'ye 1780'de bağlanmış. 1779'da hilâfetini almış, şeyhinin vefâtından sonra onun yerine geçmiştir. Halîfeleri şunlardır: Hâce Osman-ı Nevrokobî, Hâce Muhammed-i Mağribî, Hâce Mustafa el-Köstendilî.