stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Akhisar Müzesi
Tarihçe > Müzeye dönüşümü

Yapının müzeye dönüştürülmesi için gerekli olan rölöve, restorasyon ve onarım çalışmaları için ihale süreci 2007 yılında başlatıldı. Mart 2007'de inşaat projesinin etüt çalışmaları gerçekleştirildi. Projenin hayata geçirilebilmesi için gerekli bütçenin eksik kalan kısmı Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından karşılanırken toplam bütçenin 2,1 milyon ₺ olduğu açıklandı.
Müze binası, bir sit alanı içinde yer aldığı için projelendirme ve izin süreçleri uzun sürdü. Bu süreçte, binanın rölöve ve restorasyon projeleri hazırlandı. Ancak restorasyon çalışmalarının başlamasıyla birlikte, binanın mevcut durumunun proje planıyla uyumlu olmadığı anlaşıldı. Yapının dış yüzeyindeki sıvaların sökülmesiyle, zaman içinde meydana gelen değişimlerin mevcut proje planını karşılamadığı ortaya çıktı. Teknik uzmanlar, bu konuda bir rapor hazırlayarak, binanın mevcut haliyle projeye uygun olmadığını belirttiler. Bu durum, koruma kurullarına yeni projelerin sunulmasını ve onaylanmasını gerektirdi.
Projedeki değişiklikler, ihalenin yenilenmesi ve yapının ikinci katının yıkılması gibi müdahaleler, çalışmaların durmasına ve restorasyon sürecinin daha da uzamasına neden oldu. Başlangıçta 2007 yılı sonunda tamamlanması planlanan yapı, 1.537.897 ₺ maliyetle altı yıllık bir süreç sonunda tamamlandı. Yapılan çalışmaların tamamlanmasının ardından 18 Mayıs 2012'de halkın ziyaretine açılan müze, 6 Ağustos 2012'de Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay'ın katılımıyla resmî olarak açıldı.
Müze planı

Bir bahçe içerisinde birbirinden bağımsız olarak inşa edilmiş olan müze, idari bina ve depo biriminden oluşan bir komplekse sahiptir. Dikdörtgen planlı ve tek katlı olarak tasarlanan müze binası, toplamda 650 m2lik bir kapalı teşhir alanı sunar. Müze, arkeoloji ve etnografya olmak üzere iki ana bölümden oluşur. Etnografya bölümü içinde, Akhisar’da halen varlığını sürdüren geleneksel zanaatların sergilendiği Arasta adlı bir seksiyon da bulunur. Ayrıca, müze bahçesinde ziyaretçilerin açık alanda tarihi eserleri deneyimleyebilmesine olanak sağlayan 1.250 metrekarelik bir açık teşhir alanı bulunur.
Koleksiyon

Akhisar Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen eserler, çeşitli yollarla toplandı. Bu süreçte bağış, satın alma ve müsadere gibi yöntemler öne çıktı. Bunun yanı sıra Manisa Arkeoloji Müzesi'nde korunan eserler, müzenin kurulması ile birlikte Akhisar Müzesi'ne taşındı. Thiatira antik kentinden ve çevredeki arkeolojik kazılardan elde edilen eserler, müzenin temel koleksiyonunu oluşturur. Açıldığı yıl 1051 eserin sergilendiği müzede, 2019 yılı itibarıyla 689 eser sergilenmektedir. Bu eserler, arkeoloji, etnografya ve arasta olmak üzere üç ayrı bölümde ziyaretçilere sunulur.
Koleksiyon > Arkeoloji bölümü

Müzenin arkeoloji bölümü, Tunç Çağı'ndan Bizans İmparatorluğu'na kadar uzanan bir zaman aralığını kapsayan ve bölgenin tarihsel ve kültürel çeşitliliğine ait eserlerden oluşur. Soma kömür ocaklarından çıkarılarak müze envanterine eklenen ve yaklaşık 18-11 milyon yıl öncesine tarihlenen fosil örnekleri de bu bölümde sergilenir.
Bakır Çağı'na ait Kulaksızlar bölgesinden elde edilen mermer idoller ve taş işçiliği örnekleri, erken dönem buluntuları arasında öne çıkar. Yine bu döneme ait Akhisar yakınlarındaki Bostancı köyündeki (eski adıyla Yortan) 1900'lü yılların başında Paul Gaudin tarafından yapılan kazılarda ortaya çıkarılmış Yortan kültürüne ait seramikler de koleksiyonun önemli parçalarındandır. Tümülüs kazılarında ortaya çıkarılmış Lidya dönemine ait altın ve gümüş eserler ile yine bu döneme ait MÖ 5. ve 4. yüzyıllara tarihlenen, ikisi mitolojik sahneli, üçü palmet motifli olmak üzere beş adet Attika lekythosu da bu bölümde sergilenmektedir. Gökçeler köyünde bulunan altın koyun figürü ile aynı bölgede keşfedilen ve Arkaik döneme tarihlenen "Genç Erkek Kabartması" olarak bilinen Gökçeler kabartması da serginin öne çıkan eserleri arasındadır.
Müzenin bu bölümünde sergilenen Roma dönemine ait seramikler, Roma ve Bizans dönemlerine ait cam kaplar, unguentariumlar, madeni eserler, ostotekler ve takılar, bu dönemlerin üretim tekniklerini ve estetik anlayışını yansıtır. Yine bu bölümde, Antik Roma'ya ait, onurlandırma ve mezar steli olarak kullanılmış dört yazıt sergilenmektedir. Müze envanterindeki Klasik Yunan ve Antik Roma dönemlerine ait pişmiş toprak figürinler ile Antik Thiatira yerleşiminden elde edilen ve Arkaik dönemden Osmanlı dönemine kadar tarihlenen sikkeler de bu bölümde sergilenir.
18-11 milyon yıl öncesine tarihlenen fosil örnekleri
Helenistik ve Roma Dönemi kapları
Yortan Kültürü'ne ait kaplar
Mitolojik sahneli ve palmet motifli Attika lekythosları
Klasik Yunan ve Antik Roma dönemlerine ait figürinler
Gözyaşı şişesi olarak da bilinen unguentariumlar
Koleksiyon > Etnografya bölümü

Etnografya bölümü, Selçuklu ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinden başlayarak Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar uzanan tarihî ve kültürel eserleri içermektedir. Bu bölümde, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait para koleksiyonları bulunmaktadır. Ayrıca, 18. yüzyıla ait bir Kur'an, Osmanlı dönemine ait çeşitli el yazması eserler ve Osmanlı padişahlarının fermanları sergilenmektedir. Çini üzerine işlenmiş hüsn-i hat eserleri de bu koleksiyonun bir parçasıdır.
Bölümde ayrıca Osmanlı döneminden kalan ve Akhisar Belediyesi'ne ait olan mühürler yer almaktadır. Çanakkale seramikleri de sergilenen eserler arasında bulunmaktadır. Yöresel erkek ve kadın giysileri, geleneksel takılar, halı örnekleri ve kaftanlar, bölgedeki kültürel giyim ve dokuma ürünlerine ait örnekleri içermektedir.
Bölümde, geçmiş dönemlerde kullanılan günlük eşyalara da yer verilmektedir. Cam kaseler, tabaklar ve sürahiler mutfak eşyaları arasında sergilenmektedir. Kahve kültürüne ait objeler ve hamam eşyaları da koleksiyonun bir kısmını oluşturmaktadır. Geleneksel el işlemeleri, el sanatlarına ait örnekler arasında bulunmaktadır.
Aydınlatma ve savunma amaçlı kullanılan eşyalar da bölümde sergilenmektedir. Osmanlı dönemine ait gaz lambaları, tabancalar, tüfekler ve çeşitli büyüklükte kılıçlar koleksiyonun içeriğini oluşturmaktadır. Bu eserler, ilgili dönemlerin yaşam kültürüne ve kullanılan araç gereçlere dair çeşitli örnekler sunmaktadır.
Koleksiyon > Etnografya bölümü > Arasta seksiyonu

Arasta seksiyonu, etnografya bölümü içerisinde yer alan ve Akhisar’ın tarihsel ve kültürel mirasını yansıtan, bölgedeki ticaret ve zanaat faaliyetlerine ait objelerin sergilendiği bir alandır. Bu bölümde, 19. ve 20. yüzyıllarda bölgenin önemli geçim kaynaklarından biri olan tütüncülüğe ilişkin balya baskı sandıkları, tütün dizme iğneleri, çapalar ve ilaçlama aletleri sergilenmektedir.
Seksiyonda ayrıca geleneksel el sanatları ve zanaatlar da tanıtılmaktadır. Kalaycılık, saraçlık, semercilik, Akhisar'a özgü at arabası ve fayton üretimi gibi zanaatlara ait üretim malzemeleri ve ekipmanlar sergilenir. Burada ayrıca Akhisar'da keçecilik yapmış olan Orhan Patoğlu'na ayrılmış bir "Keçeci Orhan" isimli vitrin de bulunmaktadır. Vitrinde Patoğlu'nun ürettiği keçeler, çeşitli kepenekler ve bunların üretiminde kullandığı aletler sergilenmektedir. Yine bu bölümde Akhisar'daki lonca ve kahvehane kültürüne ait çeşitli objeler ve materyaller de sergilenmektedir.
Hamam eşyaları
Halılar
Halı dokuma tezgahı
Kahve malzemeleri
El işlemeleri
Müzede sergilenen Orhan Patoğlu'na ait keçeler
Müze koleksiyonundaki Gökçeler kabartması
Makaronı po-flotski

| Makaronı po-flotski |
| --- | --- |
Makaronı po-flotski
Ülke(ler): Rusya
Servis şekli: Sıcak
Ana malzemeler: Makarna, kıyma ve soğan
Makaronı po-flotski (Rusça: макароны по-флотски, romanize: "denizci makarnası"), pişmiş makarnadan yapılan ve içine haşlanmış veya kızartılmış kıyma (genellikle dana veya domuz) ve kızarmış soğan (genellikle tuzlanmış ve isteğe bağlı olarak karabiber eklenmiş) karıştırılan bir Rus yemeğidir. Başlangıçta deniz kuvvetlerinde servis edilen yemek, basitliği, düşük maliyeti ve kısa hazırlanma süresi nedeniyle Rusya'da popüler hale geldi. Makarony po-flotski, özellikle Sovyetler Birliği'ndeki yoksulluk zamanlarında II. Dünya Savaşı'ndan sonra popüler hale geldi. Kıyma, konserve etle (tuşonka) değiştirilebilir.
Kaunos

| --- | --- |
Καῦνος  (Grekçe)

Konum:  Muğla, Ortaca
Bölge: Karya
Tür: Yerleşim
Tarihçe
Kuruluş: MÖ 6. yüzyıl
Devir(ler): Helenistik Dönem, Roma dönemi, Bizans
Sit ayrıntıları
Buluntu(lar): Yukarı Akropol Orta Çağ, sur duvarları, stoa, agora, çeşme, hamam, tiyatro ve tapınak kalıntıları, kubbeli kilise, şapel
Arkeologlar: Doç. Dr. Ufuk Çörtük
Durum: Restore
Kamusal erişim: Açık
Kaunos (Karca: Kbid; Likçe: Khbide; Grekçe: Καῦνος; Latince: Caunus) Antik Anadolu'nun Karya bölgesinde yer alan antik bir kenttir. Muğla'nın Köyceğiz ilçesine bağlı Çandır Mahallesi sınırları içerisinde yer alır. Kaunos Kaya Mezarları en rahat Muğla'nın Ortaca ilçesine bağlı Dalyan mahallesinden görülmektedir.
Kent, Kalbis (Calbys-Dalyan Çayı) akarsuyunun etrafından geçtiği dağlık tepenin yamacında kurulmuştur. Döneminde bir liman kenti olan şehir, Dalyan Deltası'nın oluşması nedeniyle bugün deniz kıyısından uzaklaşmıştır.
Yerleşim Özellikleri ve toplum

Dalyan Çayı'nın Çandır tarafında bulunan kent bir mitosa göre Miletos'un ikiz çocuklarından biri olan Kaunos tarafından Karya - Likya sınırında kurulmuştur. Sınır kenti olmanın olanaklarından yararlanmışlardır. Günümüzde Gökova'dan Fethiye'ye kadar uzanan bir alanda mimari, ticari ve siyasi etkileri görülmektedir. Antik Çağ'da bir liman ve ticaret kenti olan Kaunos günümüzde su kıyısından (Sülüklü Gölet) biraz daha içeride kalmıştır. Kentin Dalyan'a bakan dağ yamacında yapılmış kökeni Urartu'lulara dayanan kaya oyma mezarları kendine has mühendislik ve tarzıyla dikkat çeker. Diğer taraftan kenti koruyan yaklaşık 3 km uzunluğundaki sur duvarları olmak üzere, stoa, agora, çeşme, hamam, tiyatro ve ruhani toplanma yeri kalıntıları Kaunos'un antik dönemde oldukça gelişmiş bir kent yaşamı olduğunu göstermektedir. Hititler dönemine kadar uzanan nadir uygarlıklardan biri olan Likya'nın önemli kentlerinden biri olan Kaonos'un ticaret kenti olduğu bilinse de toplum yaşamının köleci olup olmadığı tam bilinmemektedir. Ancak Perslerin Anadoluyu ele geçirme sürecinde pasif savunmayla teslim olmamayı tercih ettikleri hikâyesi dikkati çekmektedir. Farklı uygarlık ve hükümranlık süreçlerinde Kaunos MS 6. yüzyıl sonlarına değin yerleşim görmüştür. Ancak Yukarı Akropol sonraki dönemlerde de kullanılmışsa da, bu yerleşim fazla uzun süreli olmamıştır. Kaunos'luların bölge ekosistemini çok daha verimli değerlendirdikleri ve gelişkin bir doğa mimarisi anlayışıyla güneşe, rüzgara, soğuğa ve sıcağa uyumlu yapılar çıkarabildikleri bugün bile hala gözlemlenebilir.
Kaunos yerleşkesine Dalyan'dan su taşıtlarıyla (kano, sandal, tur tekneleri) kanalı geçerek rahatlıkla gidilmektedir.
Antik Sikkeleri

Antik kentte darb edilmiş olan antik sikkeler ön yüzlerde kanatlı Tanrı [İris] figürü veya kanatlı kadın figürü arka yüzde Baitylos taşı görülmektedir. Baitylos Yunanca da kutsal taş veya sütun anlamına gelir. Antik kentte ilk dönem darb edilen Antik Sikkeler üzerinde KB harfleri görülmektedir. K ve B harfleri Kaunos [Καῦνος] antik kentinin ilk ismi olan KBID isminin ilk iki harfidir. Yine aynı şekilde antik kentte darb edilen Antik Sikkeler üzerinde Δ - Γ harfleri görülmektedir. Karya dilinde Δ - Γ harflerinin karşılığı KB [KBID] harfleridir. Farklı darb olarak antik kentin isminin ters Δ [K] işareti olarak darb edilmiş olduğunu görebiliriz.
Kaunos'taki gibi Baitylos taşları genellikle göktaşlarıydı ve bu nedenle Tanrılar tarafından gönderilmişti ve saygı gösterilmesi gerekiyordu. Antik kentin darb etmiş olduğu antik sikkelerin ön yüzlerinde görülen İris, gökkuşağının tanrıçası ve Hera'nın habercisiydi, gökkuşağı yer ile göğü birbirine bağlıyor gibi göründüğü için muhtemelen iki rol bir aradaydı ve bu nedenle antik sikkelerde görünmesi için çok uygun bir tanrıydı. Yukarıdan fiziksel bir mesaj almış şehirdir.
Tarihçe

Herodotos'a göre Kaunoslular Karia'nın yerli halkındandı ama kendilerini Giritli sayıyorlardı. Coğrafyacı Strabon da Kaunos'un tersanesinin ve ağzı kapanabilen bir limanının bulunduğunu yazıyor. Kenti, ikiz kızkardeşi ile birbirine aşık oldukları için sürülen Miletos'un oğlu Kaunos'un kurduğu öyküsü anlatılır. Dalyan'dan da görülebilen kaya mezarları ise MÖ 4. yüzyılda yapılmış. Antik kentin daha sonraları Roma Dönemi'nde de kullanıldığı roma hamamı gibi kalıntılardan anlaşılmaktadır. Lykia tipi mezarların içinde ölülerin üzerine yatırıldığı üç taş yatak bulunmaktadır.
Galeri

Dalyan'daki antik tiyatro
Dalyan'daki tarihî tiyatro
Dalyan'taki Kral mezarları
Dalyan'daki tarihî tiyatro'nun eski liman yönünden görünümü
Kaunos, Dalyan
Greek Karia Kaunos antik kentinde darb edilmiş Stater kategorisinde olan antik sikke. Ön yüzde sağ elinde caduceus sol elinde çelenk tutan diz çökmüş kanatlı kadın figürü, arka tip Baitylos taşı sağda ve solda üzüm salkımı, üstte antik kent ismi kısaltma Δ olarak darb edilmiştir. Δ Karya dilinde K harfidir. Antik kentin ilk ismi olan KBID isminin ilk harfidir.
Greek Karia Kaunos antik kentinde darb edilmiş Stater kategorisinde olan antik sikke. Ön yüzde İris, arka tip Baitylos taşı solda Δ ve sağda Γ lejantları. Karya dilinde Δ - Γ harflerinin karşılığı KB [KBID] harfleridir. Antik kentin ilk ismi olan KBID isminin ilk iki harfidir.
José María Morelos

| José María Morelos |
| --- | --- |

Meksika cumhurbaşkanı
Görevde
Makama geliş  24 Ekim 1814
Chilpancingo Kongresi başkanı
Görev süresi 15 Eylül 1813 - 24 Ekim 1814
Zitacuaro konsili üyesi
Görev süresi 19 Ağustos 1811 - 15 Eylül 1813
Kişisel bilgiler
Doğum: 30 Eylül 1765(1765-09-30) Valladolid, Michoacán, Yeni İspanya
Bitirdiği okul: Universidad Michoacana de San Nicolás de Hidalgo
Askerî hizmeti
Bağlılığı: Meksika
Rütbesi: Generalissimo, Subay General, Albay
Çatışma/savaşları: Meksika Bağımsızlık Savaşı El Veladero savaşı  Tenancingo savaşı  Cuautla kuşatması  Huajuapan de León kuşatması  Escamela savaşı  Zitlala savaşı  Orizaba fethi  Oaxaca fetih  Acapulco kuşatması  Lomas de Santa María savaşı  Temalaca savaşı
José María Teclo Morelos y Pavón (30 Eylül 1765, Valladolid Şehri, Şimdiki Morelia - 22 Aralık 1815, San Cristóbal Ecatepec, Meksika Devleti), 1811 yılında Miguel Hidalgo y Costilla'nın idam edilmesinden sonra liderliği üstlenerek, Meksika Bağımsızlık Savaşı liderliğindeki Meksikalı bir Katolik rahip ve devrimci isyancı liderdi.
Hidalgo'nun aksine Creoleslerin desteğini alamadı. Ve mücadelede zora düştü. Daha sonra İspanyol sömürge yetkilileri tarafından esir alındı ve 1815 yılında vatana ihanetten idam edildi. Engizisyon yetkilileri Morelos aleyhinde 23 suçlamada bulundu ve vatana ihanet nedeniyle ölüm cezasına çarptırılmıştır. Morelos, infazının tehlikeli bir halk tepkisini kışkırtmaması için 22 Aralık 1815'te Meksiko'nun kuzeyinde San Cristóbal Ecatepec'te sessiz sedasız idam edildi. Ölümünden sonra, Teğmen Vicente Guerrero bağımsızlık savaşını sürdürdü. Vicente Guerrero'da 16 sene sonra yakalandı ve idam edildi.
Morelos, Meksika'da ulusal bir kahraman olarak kabul edilmektedir.
Adoptionizm

Adoptionizm ya da dinamik monarşiyanizm, erken dönem hristiyan üçlü-birlikçi olmayan teolojik doktirinidir. İsa’nın vaftizinde, dirilişinde ve yükselişinde Tanrı’nın Oğlu olarak ‘evlat edinildiği’ne inanırlar.
Adoptionistlerin erken dönem hristiyanları arasında ne kadar yaygın oldukları bilinmemektedir, ancak başlangıçta ilk, ikinci ve üçüncü yüzyıllarda bir popülerliği olduğu düşünülmektedir. İnancın ilk net olarak ortaya çıkışı 2. yüzyılda Bizanslı Theodotos ile olmuştur. Samsatlı Pavlus, Antakya Episkoposu da 268 yılında bu fikri benimsemiştir. Ancak, adoptionistler dördüncü ve beşinci yüzyıllarda, Kilise liderleri tarafından bir sapkınlık olarak kınanmaya başlamasından sonra keskin bir biçimde ortadan kaybolmaya başlamışlardır. Ancak, Papa III. Alexander tarafından resmi bir biçimde sapkınlık olarak ilan edilmesi ve sonlandırılması 12. yüzyılda olmuştur.
Tanımı

Adoptionizm, monarşianizmin iki ana formundan birisidir (Diğeri, modalizm, Tanrı’nın Baba Tanrı, Oğul Tanrı ve Ruh Tanrı olarak, farklı ‘modlar’ ya da ‘görünümler’ aracılığıyla ancak kendisini bu modlarla kısıtlamadan çalıştığını düşünmektedirler). Adoptionizm Mesih'in ezeli ve varoluş öncesi doğasını reddederler. Her ne kadar İsa'nın hayatındaki sonradan gelişen olayları tanrısal kabul etseler de, pek çok klasik üçlü-birlikçi; doktrinin sonsuz Logos’un İsa’nın insan doğasıyla daimi hipostatik birliğinin olmasını reddetmelerinden dolayı, aslında bu olayların tanrısal doğalarını da reddettiklerini iddia eder. Adoptionizm'de, İsa tanrısaldır ancak evlat edinildikten sonra bu tanrısallığı başlar ve Baba ile bir değildir “Babam benden üstündür” (Yuhann 14:28) ve bu bir çeşit tabiiyetçiliktir. Adoptionistler her zaman olmamakla birlikte bazen, İsa'nın bakireden doğumunu da reddederler.
I. Cináed

| I>  Cináed |
| --- | --- |
I. Cináed
Pikt kralı
Hüküm süresi: MS 848-13 Şubat 858
Önce gelen: X. Drest
Sonra gelen: I. Domnall

Doğum: MS 810 Iona, İskoçya
Ölüm: 13 Şubat MS 858 Forteviot, İskoçya
Hanedan: Alpín
I. Cináed (İskoçça (Kelt dili): Cináed mac Ailpin; İngilizce: Kenneth MacAlpin; MS 810-13 Şubat MS 858), Dál Riata ve Pikt kralıydı. Saltanatı MS 848'den 858 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
Geleneksel anlatıma göre, Dál Riata tahtını Alpín Hanedanı'nın kurucusu olan babası II. Alpín'dan miras aldı. I. Cináed, 843-850 yıllarında Pikt krallığını fethetti ve tüm İskoçya'yı ele geçirmek ve Piktleri asimile etmek için bir sefer başlattı. Bundan ötürü ölümünden sonra An Ferbasach ("Fatih") lakabını aldı. Strathclyde Krallığı'nın Britonlar ve İskandinavya'dan gelen istilacı Vikinglerle savaştı. Forteviot krallığının başkenti oldu ve Cináed, Iona'daki terk edilmiş bir manastırdan Scone Taşı da dahil olmak üzere kalıntıları yeni topraklarına taşıdı.
I. Cináed, geleneksel olarak İskoçya'nın kurucusu olarak kabul edilir, ancak hemen ardından gelen halefleri gibi, Pikt kralı unvanını taşıyordu. Ulster Yıllıkları ve Chronicon Scotorum'da kaydedildiği gibi Alba (İskoçya) kralı unvanını ilk taşıyan II. Domnall idi. Bir kronik, I. Cináed'i ilk İskoç kanun koyucu olarak adlandırır, ancak çıkardığı yasalar hakkında hiçbir bilgi yoktur.
Hilalli, Halfeti

| Hilalli |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Şanlıurfa ilinin Türkiye'deki konumu
HilalliHilalli'nin Şanlıurfa'daki konumu
Koordinatlar: 37°12′07″N 38°06′00″E﻿ / ﻿37.202°K 38.1°D﻿ / 37.202; 38.1
Ülke:  Türkiye
İl: Şanlıurfa
İlçe: Halfeti
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 26,22 km²
Rakım: 631 m
Nüfus (2024): 1.029
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 414
İl plaka kodu: 63
Posta kodu: 63950
Hilalli, Şanlıurfa ilinin Halfeti ilçesine bağlı bir mahalledir.
Şanlıurfa il merkezine uzaklığı    km, Halfeti  ilçe merkezine    km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2010: 
2000:
Mezofil

Mezofil: Ilık sıcaklıkları seven. Mayalar, Escherichia coli ve çoğu mikroorganizma mezofil karekterlidir. Mezofiller ile ilgili çalışmalarda inkübasyon sıcaklığı 25-40°C'dir. Termofil/Thermophile: Yüksek sıcaklıkları (45°C üzeri) seven mikroorganizmalar.
Mezofil
Üretici dilbilgisi

Üretici dilbilgisi (İngilizce: generative grammar), kuramsal dilbiliminde sözdizimle ilgili belirli bir yaklaşımı ifade etmektedir. Bir dilin üretici dilbilgisi, o dildeki dilbilgisel cümle oluşturacak kelimelerin kombinasyonlarını veren dizileri tahmin etmeye çalışır. Üretici dilbilgisi yaklaşımlarının çoğu, bir cümlenin biçim bilgisel yapısını tahmin etmeye odaklanır.
Noam Chomsky, 1950'lerin sonunda gerçekleştirdiği çalışmalarla üretici dilbilgisinin ilk temellerini atmıştır. Kuram, ilk dönemlerinde "dönüşümsel dilbilgisi" olarak da adlandırılır, bu terim de dilbilimciler arasında kullanılmaktadır. Üretici dilbilgisi, şu an bile işlerliğini korumaktadır. Chomsky, sonraki yıllarda bu kuramı olgunlaştırmıştır. 1995'te "Minimalist Program"ı yayınlamıştır. Bu bağlamda baş-öbek yapısı dilbilgisi, sözlüksel işlevsel dilbilgisi, ulamsal dilbilgisi, ilişkisel dilbilgisi, ağaç-bitişik dilbilgisi diğer önemli kuramlar olarak kabul edilebilir.
Noam Chomsky, üretici dilbilgisinin pek çok özelliğinin arkasında 'doğuştan' evrensel bir dilbilgisinin yattığını savunur. Üretici gramerciler, dilbilgisinin iletişimsel işlevin sonucundan orta çıkmadığını, sadece çevrenin etkisiyle dilbilgisinin öğrenilemeyeceğini iddia ederler. Bu bakımdan, bilişsel dilbilgisi işlevsel ve davranışçı kuramlardan ayrılır.
Soli, Kıbrıs

Soli Harabeleri
Soli Antik Kenti, MÖ 13. yüzyılda Truva savaşından dönen Atinalılar tarafından kurulduğuna inanılan antik bir şehir
krallığıdır. Kent, Lefke ilçesinde bulunmaktadır ve Lefke'nin en önemli tarihi yapılarından biridir. Kentin içinde bulunan kuğu mozaiği, Soli antik kentinin simgesi haline gelmiştir.
Verimli toprakları, zengin bakır madenleri, limanı ve stratejik konumu sayesinde uzun bir süre boyunca ayakta kalan Soli antik kenti, 7. yüzyılda yaşanan Arap akınları sonrasında yıkılmıştır.
Tarihçe

Soli antik kentinin, MÖ 13. yüzyılda Truva savaşından dönen Atinalılar tarafından kurulduğu düşünülmektedir. İlk kurulduğu dönemlerde "Aipeia" olarak 
adlandırılan kent, Yunan devlet adamı Solon tarafından, bakır ve cevher ihracatının kolaylaştırılması amacıyla, bulunduğu yerden daha aşağı kesime taşınmasıyla, Solon'dan Soli ismini almıştır
Stratejik konumu, madenleri, su kaynağına olan yakınlığı, verimli toprakları ve limanı sayesinde Soli antik kenti Kıbrıs'ın en önemli kentlerinden biri haline gelmiştir.
MÖ 500 yıllarında Persler kenti devralmış ve Soli halkını kontrol altında tutmak amacıyla Soli yakınlarına Vuni Sarayı'nı inşa etmişlerdir. MÖ 498 yılında Soli halkı İyon ayaklanmasına katılmış ve Perslere karşı isyan etmiş, lakin başarılı olamamışlardır.
Kısa süre sonra Kent yine el değiştirmiş ve bu sefer Roma hakimiyeti altına girmiştir.
Roma döneminde şehir altın dönemini yaşamıştır. Madencilik ve ticaret faaliyetleri geliştirilmiş, şehir bir
hayli zenginleşmiştir.
Devam eden yıllarda kentin ana ihracat maddesi bakır tamamen tükenmiş ve limanlar çamurla dolmaya başlamıştır. Ticari ve ham maddesel zenginliğini kaybeden Soli, limanların da kapanmasıyla önemini yitirmiştir.
İşleri kötüye giden kent, 7. yüzyılda yaşanan Arap akınlarıyla tahrip olmuş ve bir süre sonra da yıkılmıştır.
Yapılar

Soli antik kenti son bulgularla; pazar alanı (Agora), bazilika ve antik tiyatro olarak üç ana kısma ayrılmıştır. Bazilika kentin hemen girişinde, pazar yeri kentin sağ tarafında, antik tiyatro ise kentin bulunduğu alandaki tepenin üzerindedir.
Yapılar > Bazilika

Soli Bazilikası, Basilika A ve Basilika B olarak iki döneme ayrılmıştır. Bazilika A ilk yapılan bazilikadır. Bazilika B ise Bazilika A'nın üzerine inşa edilmiştir. İki bazilika arasında yaklaşık 200 sene vardır.
Yapılar > Bazilika > Bazilika A

Bazilika A, kentte ilk inşa edilen bazilikadır. 4. yüzyılda inşa edilen bazilika; tahtadan yapılmış, 45 metre uzunluğunda ve 27 metre genişliğinde bir bazilikadır. Yerleri tamamen hayvan ve doğa mozaiklerinden oluşmaktadır. Soli'nin simgesi olan kuğu mozaiği de bu bazilikanın içine yapılmıştır.
Bazilika A, üç ana koridordan oluşmaktadır. Bunlardan birincisi (soldaki koridor) kadın ve çocuklar için, ikincisi (ortadaki koridor) din adamları için, üçünü ve sonuncusu (sağdaki koridor) erkekler içindir. Erkekler ve din adamları için olan koridorlarda çeşitli geometrik motifler varken, kadın ve çocuklar için ayrılan koridorda daha sade mozaikler bulunmaktadır.
Bazilikanın kuzey batısında ise St. Auxibius adına yapıldığı düşünülen, iki buçuk metre derinliğinde, çukur şeklinde bir ibadethane bulunur. Bu ibadethanenin Basilika A'nın yapımından daha önce, yine Basilika A'nın yerinde bulunan daha eski bir basilikanın parçası olduğu düşünülmektedir.