stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Safevîlik
Şeyhler > Şeyh Sadreddin Musa

Şeyh Safîyüddin 85 yaşındayken hac yolculuğuna çıkmadan hemen önce oğlu Sadreddin Musa’yı halife tayin etmiş, hac dönüşü yolculuğunda ölmüştür. Sadreddin Musa 1334 ya da 1335 yılında tarikatın başına geçmiştir. Sadr ed-Dîn Mûsa zamanından itibaren Osmanlı padişahları her yıl, Erdebil’e çerağ akçesi adı altında kıymetli hediyeler göndermeye başlamışlardı. Şeyh Sadreddin, seyitlik iddiasını getirmiş ve ısrarla vurgulamıştır.
Şeyh Safiyüddin döneminde olduğu gibi Sadreddin Musa’nın tarikat liderliğinde çok uzak diyarlardan onu görmeye gelen binlerce kişi vardır. Çin, Hindistan ve Seylan’dan bile gelenler olduğu ileri sürülmektedir. Uzak diyarlarda Şeyh’in halifeleri tarafından kurulan zaviyeler Erdebil Dergahı’nı geniş bir çevrede tanıtmaktadır.
Şeyhler > Şeyh İbrahim

Safev’îlik'inin liderliğini 1429-1447 yılları arasında Hoca Alâ ad-Dîn Ali'nin oğlu Şeyh İbrahim üstlenmiştir. Zamanında tarikat çok güçlenmiş ve zenginleşmiştir. Onun da 1447 yılında vefatının ardından, Şeyh Cüneyd tarikatın başına geçmiştir.
Şeyhler > Sultân Ali Mirza Safevî

1488 yılından, Uzun Hasan'nın torunlarından Akkoyunlu hükümdarı Rüstem (1493 - 1497) tarafından öldürüldüğü tarih olan 1494 yılına kadar, tarikatın önderliğini Şah İsmail'in ağabeyi Sultan Ali Mirza Safevî üstlenmiştir. Daha sonra ise 1499 yılına kadar gizlenmek zorunda kalan Şah İsmail tarikatın başına geçmiştir.
Teşkilat yapısı

Tarikat liderleri bir iki istisna durumunda babadan oğula  geçmektedir. Böylece tarikat lideri, Türklerde kullanılan ifadeyle “Pir”dir. Pirlik daima babadan oğula geçmektedir. Tarikat merkezi ile farklı bölgeler arasındaki örgütsel bağı “halife”ler yürütmektedir. Değişik bölgelerdeki tarikata bağlı grupların bölgesel liderleri, Şeyh’in o bölgedeki temsilcileriydiler ve genellikle bu gruplar içinden seçilmişlerdir. İnsanlara hitap etmeyi iyi bilen, ikna ve ajitasyon yeteneği olan bu kimseler bir süre tarikat merkezinde bulunarak tarikatın usul ve erkanını öğrenir, daha sonra aldıkları talimatlarla memleketlerine dönerlerdir. Bu teşkilatlanma tarzıyla, halifeler vasıtasıyla tarikat yayıldığı tüm bölgelerdeki, özellikle yaygın bir mürit topluluğu olan Anadolu’da, tüm müritleri homojen büyük ve sağlam bir grup haline getirebildiler. Bu sayede “yezid düzeni” olarak tanımladıkları Osmanlı'ya karşı tek vücud olarak durabildiler.
Anadolu'daki propaganda faaliyetleri, Osmanlı yönetimi tarafından yerleşik yaşama geçmeye zorlanan konar-göçer Türkmen boyları içinde son derece etkili olmuştur. Tahrir defterlerine kaydedilerek düzenli vergi ödemek zorunda bırakılan, vergilendirilen toprakların genişletilmesiyle artık yaylak ve kışlakları için bir tımar sahibine yaylak ve kışlak resmleri ödemesi gereken, yaylak ve kışlak alanlarının Osmanlı otoritesince sınırlandırılması, devlete karşı vergi ve benzeri yükümlülüklerini ödemek için kale ve köprü inşaasında çalıştırılmaları, yine bunun için Osmanlı ordusuna savaş malzemesi yapmakla yükümlü tutulmaları, boyları uzak bölgelere dağıtarak bölmek için techir uygulamaları, Türkmenler ile devlet yönetimi arasında kesintisiz bir husumetin doğmasına yol açmıştı. Kısacası her durumda Osmanlı yönetimi, vergi ödemek zorunda olan yerleşik toplulukları konar-göçer Türkmen karşısında kayırıyor, çeşitli uygulamalarla Türkmenleri de yerleşik yaşama geçirmek için zorluyordu. Özgürlüklerini yitirmek istemeyen Türkmen'in, Erdebil dailerinin (şeyhlerin halifeleri) propagandalarından etkilenmemesi mümkün değildi.
İlhanlı Devleti ve Osmanlı İmparatorluğu ile İyi İlişkiler

Daha Şeyh Safiyüddin İshak döneminde tarikat İlhanlı yönetiminin desteğini sağlamıştır. Gazan Han, Ebu Said Bahadır Han, karısı Bağdat Hatun, Olcaytu Han'ın emirlerinden Emir Hüseyin ve oğlu vezir Reşîdüddîn Fazlullah-ı Hemedânî ile pek çok İlhanlı yöneticisi tarikata intisap etmiştir. Ancak bu “intisap” etmenin göstermelik bir tutum olduğu anlaşılmaktadır. Ahmet Kesrevi, İlhanlı yöneticilerinin kasıtlı olarak Şeyh'in seyitlik iddiasını desteklediklerini, bunun karşılığında Tarikat'ın da halkın Moğol hükümranlığına karşı gelmemeleri için telkinde bulunduğunu yazmaktadır. Oysa aynı tarihçi Erdebil Tarikatı liderlerinin seyit olmadıklarını belirtir. Şeyh Safiyüddin, yine de bu beklentiyi karşılamış görünmektedir, Gilan, Urmiye, Ermenistan, Şiraz, Tebriz, Zencan ve hac için Hicaz’a yaptığı yolculuk yapmıştır. Diğer yandan çoğu işsiz ve boş gezen binlerce müridi Moğol istilasına karşı çıkmayı dinen haram sayıp telkinlerde bulunmuşlardır. Gerçekte Şeyh Safiyüddin için Moğol yanlısı bu politika yeni sayılmaz. Erdebil’de kenti tekkesini kurmadan önce Gilan’da Moğol himayesindeki Şeyh Zahid Gilani’nin öğrencisiydi. Gilani, Moğol’un maddi desteği karşılığında Türkler ve İranlılar arasında Moğol hakimiyetinin zorunluluğunu telkin etmekteydi. Şeyhinin takdirini kazanan Şeyh Safiyüddin, Gilani’nin kızıyla evlenmiş, Şeyhinin ölümü üzerine Erdebil’e gelerek Gilani’den öğrendiklerini kendi müritlerine telkin etmiştir.
Tarikatın bu hizmetleri karşısında İlhanlı yönetimi de cömert davranmıştır. Günümüze ulaşan bir belgede tarikata 1,5 ton buğday, 30 ton pirinç, 1,6 ton yağ, 3,2 ton bal, 400 kg. mısır, 30 dana, 130 koyun, 190 kaz, 600 tavuk, 30 kın gülsuyu ve 10 bin dinar para bağışlandığı belirtilmektedir. Bu tür bağışlar binlerce işsiz genci beslemeye harcanmış görünmektedir.
Şeyh Safiyüddin’nin tarikatı onun döneminde dahi Azerbaycan içinde kalmamış, İran, Irak, Suriye ve Anadolu’ya kadar uzanan bir yayılma alanına ulaşmıştır. Bu dönemdeki herhangi bir üç aylık arada çok uzak bölgelerden tekkeye ziyarete gelenlerin üç bin kişiyi bulduğu yazılmıştır. Dördüncü şeyh Şeyh İbrahim döneminde Osmanlı Sarayı’na kadar ünü ulaşmış, dönemin padişahlarınca tekkeye her yıl yardım olarak “çerağ akçesi” gönderilir olmuştur.
Askeri gücü oluşturan belli başlı Türkmen boyları

Safevi Tarikatı'nın askerî gücünü oluşturan Türkmen unsurların çok büyük bir kısmı Anadolu'dan giden Türkmen boylarının beyleri ve onların savaşçılarıdır. Bu oluşuma katılan en büyük boy Rumlular, Ustacalular, Tekelüler, Şamlular, Varsaklar ve Çepniler’dir.
Şîʿa’nın İran’da resmî devlet mezhebi haline dönüşmesi

On dördüncü asırda, “Ali bin Şehâb’ed-Dîn-i Hemdânî” ve “Lûtf’ûl-Lâh Nişaburî” ile Hurûfîliğin kurucusu olan “Fadl’ûl-Lâh Ester-Âbâdî” Anadolu'da Anadolu'da Râfızîliğin yayılmasında en etkin rolü oynayan şahsiyetlerin başında gelmektelerdi. Sünnî Timur Hükûmeti'nin varisi olan “Şâh-Rûh” uygulamaya koyduğu en şiddetli tedbirlere rağmen bu cereyanın önünü almakta bir başarı sağlayamıyordu. Sonunda, H. 857 / M. 1453 yılında İran'daki dînî hâkimiyet bilûmum “Şîʿa” mezheplerinin üstünlüğü altına girdi. Safev'î Tarikâtı pîri ve ayni zamanda Şeyh Hâmid Hâmid’ûd-Dîn-i Aksarayî’nin de mürşidi olan Hoca Âlâ’ed-Dîn-i Âli’nin devrinde Bâtınîlik Safev’î tarikâtının bünyesine girdi. Bunun oğlu olan “Şeyh Şâh” namıyla ünlenen “Şeyh İbrahim” zamanında ise Safevi Tarikatı'nın mâli yapısı epey güçlenmişti. Şiî Karakoyunlu hükümdarı Cihan Şah’ın tehditleri neticesinde İbrahim’in oğlu Şeyh Cüneyd devrinde Karakoyunlular’ın himâyesi altına giren tarikât, bu yönetimin idaresi altında iken Şîʿa’nın “İmâmiye-i İsnâ‘aşer’îyye/Onikicilik” mezhebini resmen kabul etmek zorunda kaldı. Özellikle Keyumers’in girişimleri neticesinde Rüstemvârlar’ın hâkimiyetleri altında bulunan bölgelerde Şiîlik tam anlamıyla resmîyet kazandı.
Safev’î Tarikatı'nın Şiîlik mezhepleri arasındaki konumu

↑  Serap Şah, Safvetü's-Safâ'da Safiyyüddîn-i Erdebîlî'nin hayatı, tasavvufi görüşleri ve menkibeleri, Doktora tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı Tasavvuf Bilim Dalı, İstanbul 2007, s. 26 ve s.224
↑  http://www.iranica.com/newsite/index.isc?Article=http://www.iranica.com/newsite/articles/v8f1/v8f1010.html
↑  Anthony Bryer 1975 Greeks and Türkmens: The Pontic Exception", Dumbarton Oaks Papers, Vol. 29., (1975), Appendix II - Genealogy of the Muslim Marriages of the Princesses of Trebizond
↑  http://www.iranica.com/newsite/index.isc?Article=http://www.iranica.com/newsite/articles/unicode/v10f5/v10f504a.html
↑  http://www.iranica.com/newsite/articles/v13f3/v13f3004a.html Encyclopaedia Iranica. R. N. Frye. Peoples of Iran
↑  Muhammed Ebû Zehra: Mezhepler Tarihi, Sayfa 225, Düşün Yayıncılık, İstanbul, 2011. (Câ’bir, i’tikad ve imân esasları konusunda Câ’fer-i Sâdık’tan ders almış ve onun i’tikadını benimsemiştir. Câ’bir bin Hayyân, Câf’er-i Sadık’ın îlmini topladığı beşyüz risâlesini bir araya getirerek tek bir kitâp halinde yayınlamıştır. Câ’bir bu risâlelerin, kendisinin Câf’er-i Sadık’tan edindiği feyz ve ilhâmlar sayesinde teşekkül ettiğini belirtmiştir.)
↑  Muhammed Ebû Zehra, Mezhepler Tarihi, Sayfa 225, Düşün Yayıncılık, İstanbul, 2011. (İmâm Câ’fer’in Allah’ın mevcûdiyetini bilme gayesi için Kozmoloji ilmiyle uğraştığını bildiren deliller vardır. Elde ettiği bilgileri Allah’ın vahdaniyetini ispat etmek amacıyla kullanmıştır. Bu konuda, İmâm Câ’fer-i Sadık, Kur'an’in evren ve tabiât hakkında bilgiler vererek insanları düşündürme methodunu uygulamıştır. Mufaddal bin Amra’ya yazdırdığı “Risalet-ût Tevhîd” adlı kitabında tabiât olaylarının insanın hizmetine sunulmuş olduğunu öne sürerek, hepsinin bir yaratıcının eseri olması gerekliliği hakkında yürüttüğü fikirlerini savunmuştur.)
”Haydari sarık”(Sadabat Sarayı’nda sergilenen Kızılbaş Askeri mankeni)
Julio Abbadie

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 1965'te Julio Abbadie
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Julio César Abbadie Gismero
Doğum tarihi:  7 Eylül 1930(1930-09-07)
Doğum yeri:  Montevideo, Uruguay
Ölüm tarihi:  16 Temmuz 2014 (83 yaşında)
Boyu:  1,79 m (5 ft 10+1⁄2 in)
Mevkii:  Forvet
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1950-1956 |  Peñarol |  184 |  (74) |
| 1956-1960 |  Genoa |  110 |  (19) |
| 1960-1962 |  Lecco |  45 |  (5) |
| 1962-1969 |  Peñarol |  284 |  (63) |
| Toplam |   |  623 |  (161) |
Millî takım kariyeri‡
| 1952-1966 |   Uruguay |  26 |  (14) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Julio César Abbadie Gismero (7 Eylül 1930, Montevideo - 16 Temmuz 2014), forvet pozisyonunda görev yapmış eski Uruguaylı futbolcudur. Kariyerinde, 1966 Copa Libertadores ve 1966 Kıtalararası Kupa'yı kazandığı Peñarol'de oynadı. Uruguay'da Fransız bir baba ve İspanyol bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi.
Kulüp kariyeri

Montevideo'da doğan Abbadie, İtalya'da (1956'dan 1962'ye kadar) Genoa ve Lecco'da oynadı. Toplamda Serie A'da 140 maçta 31 gol attı. 21 Aralık 2004'te 54 yıl sonra Luigi Ferraris Stadyumu'nda Empoli'ye karşı oynanan Serie B maçıyla Cenova'ya döndü.
Millî takım kariyeri

Uruguay millî takımında Abbadie, 1952 ve 1966 arasında 26 maçta forma giydi ve 14 gol attı. 1954 FIFA Dünya Kupası'na katıldı ve İskoçya'ya karşı bir grup maçında iki gol attı.
Kariyer istatistikleri > Millî takım

| Millî takım | Yıl | Maç | Gol |
| --- | --- | --- | --- |
| Uruguay | 1952 | 5 | 4 |
| Uruguay | 1953 | 1 | 1 |
| Uruguay | 1954 | 7 | 3 |
| Uruguay | 1955 | 5 | 3 |
| Uruguay | 1956 | 3 | 1 |
| Uruguay | 1957 | 0 | 0 |
| Uruguay | 1958 | 0 | 0 |
| Uruguay | 1959 | 0 | 0 |
| Uruguay | 1960 | 0 | 0 |
| Uruguay | 1961 | 0 | 0 |
| Uruguay | 1962 | 0 | 0 |
| Uruguay | 1963 | 1 | 0 |
| Uruguay | 1964 | 0 | 0 |
| Uruguay | 1965 | 2 | 0 |
| Uruguay | 1966 | 2 | 2 |
| Toplam | Toplam | 26 | 14 |
I. Philippe

Başlığın diğer anlamları için Filip sayfasına bakınız.
| I>  Philippe |
| --- | --- |
I. Philippe'in Fleury Manastır'ındaki lahitinin üstündeki yatan heykeli ]

Frankların kralı
Hüküm süresi: Naiple birlikte hükümdarlık: 23 Mayıs 1059 – 4 Ağustos 1060; Tek başına hükümdarlık: 4 Ağustos 1060 – 29 Temmuz 1108
Taç giymesi: 23 Mayıs 1059
Önce gelen: I. Henri
Sonra gelen: VI. Louis

Doğum: 23 Mayıs 1052(1052-05-23) Champagne-et-Fontaine, Fransa Krallığı
Ölüm: 29 Temmuz 1108 (56 yaşında) Melun, Fransa Krallığı
Defin: Saint-Benoît-sur-Loire, Fransa
Eş(ler)i: Hollandlı Bertha Bertrade de Montfort
Çocuk(lar)ı: Constance Antakya Prensesi VI. Louis   Philip, Mantes Kontu  Fleury, Nangis Senyörü   Cecile, Celile Prensesi
Hanedan: Capet Hanedanı
Babası: I. Henri (Fransa Kralı)
Annesi: Kievli Anne
Dini: Roma Katoliği
I. Philippe (Fransızca: Philippe Ieɽ) (23 Mayıs 1052 – 29 Temmuz 1108, Melun), Amorous yani Aşık olarak anılır ve 1060 yılından ölümüne kadar Frankların kralıydı.
Frankların Kralı I. Henri ile Rus Kiev prensesi olan Kievli Anne'nin çocuğudur. O zamanlar Batı Avrupa'da yaygın olmayan, Yunanca kökenli ismi annesi tarafından verilmiştir. Hükümdarlığı, erken dönem Capet Hanedanı'nın diğer mensuplarının çoğu gibi, dönemi için olağandışı uzun sürmüştür. Tahta geçtiği zaman babasının krallık döneminde monarşinin kaybetmiş olduğu prestij ve gücünü yavaş yavaş artırmaya başlamıştır ve hüküm sürdüğü dönemde doğrudan doğruya kraliyet sahipliğine ait bulunan araziler arasına Vexin bölgesi ve Bourges katılmıştır.
Evlilikleri ve çocukları

I. Philippe ve Hollandalı Bertha çiftinin çocukları:
Konstans, 1097'den önce Champagne'lı I. Hugh ile evlenmiştir boşandıktan sonra 1106 yılında I. Boemondo ile evlenmiştir.
VI. Louis (1 Aralık 1081 – 1 Ağustos 1137), Fransa kralı
Henry (d. 1083) (genç yaşta ölmüştür)
Charles (d. 1085)
Odo (1087–1096)
I. Philippe ve Bertrade de Montfort çiftinin çocukları:
I. Philippe, Mantes Kontu (1123'te yaşıyordu)
Fleury, Nangis Senyörü (1093 – Temmuz 1119)
Cecile, Celile Prensi Tancred ve Pons Trabluslu ile evlenmiştir
Konuyla ilgili yayınlar

Hallam, Elizabeth (1980) Capetian France: 987-1328, Londra(Longman Group Ltd, 1980), 50-51. (İngilizce)
Bradbury, Jim, (2007) The Capetians: The History of a Dynasty, Londraː Bloomsbury Publishing, (İngilizce)
Fliche, Augustin (1912). Le règne de Philippe Ier, roi de France (1060-1108) (Fransızca). Paris: Société française d'imprimerie et de librairie.  .
Duby, Georges (1991) Le Moyen Âge, Histoire de France, Paris:Hachette, (Fransızca)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |


| Önce gelen: I. Henri |  Fransa Kralı 1060 - 1108 | Sonra gelen: VI. Louis |
| g t Fransa hükümdarları |
| --- | --- |
 Detaylı soyağacı  Basitleştirilmiş soyağacı  Frank kralları listesi  Fransa hükümdarları listesi 
Merovenjler (509-751):  I. Clovis  I. Childebert  I. Clotaire  I. Charibert  Guntram  I. Chilperic  I. Sigebert  II. Childebert  II. Chlothar  I. Dagobert  II. Sigebert  II. Clovis  III. Chlothar  II. Childeric  III. Theuderic  IV. Clovis  III. Childebert  III. Dagobert  II. Chilperic  IV. Chlothar  IV. Theuderic  III. Childeric 
Karolenjler, Robertiyenler ve Bosonîler (751-987):  III. Pepin  I. Carloman  Şarlman (I. Charles)  I. Louis  II. Charles  II. Louis  III. Louis  II. Carloman  III. Charles  EudesR  III. Charles  I. RobertR  RodolpheB  IV. Louis  Lothaire  V. Louis 
Capet Hanedanı (987-1328):  Hugues Capet  II. Robert  I. Henri  I. Philippe  VI. Louis  VII. Louis  II. Philippe  VIII. Louis  IX. Louis  III. Philippe  IV. Philippe  X. Louis  I. Jean  V. Philippe  IV. Charles 
Valois Hanedanı (1328-1589):  VI. Philippe  II. Jean  V. Charles  VI. Charles  VII. Charles  XI. Louis  VIII. Charles  XII. Louis  I. François  II. Henri  II. François  IX. Charles  III. Henri 
Lancaster Hanedanı (1422-1453):  VI. Henry 
Bourbon Hanedanı (1589-1792):  IV. Henri  XIII. Louis  XIV. Louis  XV. Louis  XVI. Louis  XVII. Louis 
Bonapart  Hanedanı (1804-1814; 1815):  Napolyon  II. Napolyon 
Bourbon Hanedanı (1814-1815; 1815-1830):  XVIII. Louis  X. Charles  XIX. Louis  V. Henri 
Orléans Hanedanı (1830-1848):  I. Louis-Philippe  II. Louis-Philippe 
Bonapart  Hanedanı (1852-1870):  III. Napolyon 
Tartışmalı hükümdarlar eğik gösterilmiştir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNE: XX1776254  BNF: cb12308555j (data)  GND: 118791842  ISNI: 0000 0003 7442 2313  LCCN: n2003038494  NKC: kup20020000027292  NLI: 987007423787805171  NTA: 074686593  RERO: 02-A012370060  SUDOC: 031966756  VIAF: 64072790   WorldCat (LCCN): n2003-038494 
Filip, Bertha ve onların iki büyük çocukları Konstans ve Louis
Su döngüsü

Su Döngüsü Diyagramı
Su döngüsü yahut hidrolojik döngü, suyun Dünya yüzeyinin üstünde ve altında sürekli hareketini tanımlar. Suyun okyanus ile denizlerden atmosfere, atmosferden yeryüzüne ve yeniden deniz-okyanuslara ulaşması şeklindeki genel turu, döngüyü oluşturur. Evrenin korunumu yasası gibi, yeryüzündeki su kaynaklarının artmaz veya eksilmezliğini ifade eden bir terimdir ve bir başlangıç veya sonu yoktur.
Dünyadaki su kütlesi zamanla oldukça sabit kalır, ancak suyun büyük buz, tatlı su, tuzlu su ve atmosferik su rezervuarlarına ayrılması, çok çeşitli iklim değişkenlerine bağlı olarak değişkendir. Su, nehirden okyanusa veya okyanustan atmosfere gibi bir rezervuardan diğerine, buharlaşma, yoğuşma, yağış, sızma, yüzey akışı ve yüzey altı akışının fiziksel süreçleriyle hareket eder. Bunu yaparken, su farklı formlardan geçer: sıvı, katı (buz) ve buhar.
Su çevrimi, sıcaklık değişimlerine yol açan enerji değişimini içerir. Su buharlaştığında, çevresinden enerji alır ve çevreyi soğutur. Yoğunlaştığında, enerjiyi serbest bırakır ve çevreyi ısıtır. Bu ısı değişimleri iklimi etkiler.
Döngünün buharlaşma aşaması suyu arındırır ve daha sonra toprağı tatlı su ile doldurur. Sıvı su ve buz akışı dünyadaki mineralleri taşır. Ayrıca, erozyon ve sedimantasyon gibi süreçlerle Dünya'nın jeolojik özelliklerinin yeniden şekillendirilmesinde rol oynar. Yeryüzündeki su kaynaklarını okyanuslar, denizler, göller ve yeraltı suları oluşturur. Dünya'daki su hareket eder, biçim değiştirir, bitkiler ve hayvanlar tarafından kullanılır, fakat gerçekte asla yok olmaz. Su döngüsü, yağış, buharlaşma (Evapotranspirasyon), yer üstü ve yer altı akışları olmak üzere üç temel aşamayı içerir.
Açıklama

Su döngüsünü yönlendiren güneş, okyanuslarda ve denizlerde suyu ısıtır. Su, su buharı olarak havaya buharlaşır. Bazı buz ve karlar doğrudan su buharına yüceltilir. Evapotranspirasyon bitkilerden alınan ve topraktan buharlaştırılan sudur. Su molekülü
2O, atmosfer, azot ve oksijen, N'nin ana bileşenlerinden daha küçük moleküler kütleye sahiptir.
2 ve O
2, bu nedenle daha az yoğundur. Yoğunluktaki önemli fark nedeniyle, kaldırma kuvveti nemli havayı daha yükseğe çıkarır. İrtifa arttıkça hava basıncı düşer ve sıcaklık düşer (bkz. Gaz yasaları). Daha düşük sıcaklık, su buharının havadan ağır olan küçük sıvı su damlacıklarına yoğuşmasına neden olur ve bir yukarı çekiş ile desteklenmedikçe düşer. Bu damlacıkların atmosferdeki geniş bir alan üzerinde büyük bir konsantrasyonu bulut olarak görünür hale gelir. Bazı yoğunlaşma yer seviyesine yakındır ve sis olarak adlandırılır.
Atmosferik sirkülasyon, su buharını dünya etrafında hareket ettirir; bulut parçacıkları çökelme olarak büyür ve üst atmosfer tabakalarından düşer. Bazı yağışlar kar veya dolu, karla karışık yağmur gibi düşer ve binlerce yıldır donmuş su depolayabilen buzullar ve buzullar olarak birikebilir. Suların çoğu okyanuslara veya karaya yağmur olarak düşer ve suyun yüzey akışı olarak zeminden aktığı yer. Akışın bir kısmı, akarsuların okyanuslara doğru hareket etmesiyle, manzaradaki vadilerde nehirlere girer. Yere çıkan akıntı ve su (yeraltı suyu) göllerde tatlı su olarak depolanabilir. Tüm akışlar nehirlere akmaz; birçoğu sızma olarak zemine batıyor. Biraz su zemine derinlemesine sızar ve tatlı suyu uzun süre depolayabilen akiferleri yeniler. Bazı sızmalar kara yüzeyine yakın kalır ve yeraltı suyu deşarjı olarak yüzey suyu kütlelerine (ve okyanusa) geri sızabilir. Bazı yeraltı suları kara yüzeyinde açıklıklar bulur ve tatlı su kaynakları olarak ortaya çıkar. Nehir vadilerinde ve taşkın yataklarında, hiporheik bölgedeki yüzey suyu ile yeraltı suyu arasında genellikle sürekli su değişimi vardır. Zamanla su, su döngüsüne devam etmek için okyanusa geri döner.
Açıklama > Süreçler

Birçok farklı süreç suda hareketlere ve faz değişikliklerine yol açar
Yağış
Dünya yüzeyine düşen yoğunlaşmış su buharı. Yağışların çoğu yağmur olarak görülür, ancak kar, dolu, sis damlası, graupel ve karla karışık yağmur içerir. Her yıl yaklaşık 505.000 km3 (121.000 cu mi) su yağış olarak düşüyor, bunun 398.000 km3 (95.000 cu mi) okyanuslar üzerinde. [daha iyi kaynak gerekli] Karada yağmur 107.000 km3 (26.000 cu mi) yılda su ve sadece 1.000 km3 kar yağışı (240 cu mi). Küresel yağışların% 78'i okyanus üzerinde gerçekleşmektedir.
Açıklama > Süreçler > Kanopi müdahalesi

Bitki yaprakları tarafından kesilen yağış, nihayetinde yere düşmek yerine atmosfere geri buharlaşır.
Açıklama > Süreçler > Kar erimesi

Kar eriterek üretilen akış.
Açıklama > Süreçler > Yüzey akışı

Suyun karada nasıl hareket ettiği. Bu hem yüzey akışını hem de kanal akışını içerir. Akarken, su toprağa sızabilir, havaya buharlaşabilir, göllerde veya rezervuarlarda depolanabilir veya tarımsal veya diğer insan kullanımları için ekstrakte edilebilir.
Açıklama > Süreçler > Sızma

Zemin yüzeyinden toprağa su akışı. Sızan su, toprak nemi veya yeraltı suyu haline gelir. Bununla birlikte, su kararlı izotopları kullanan yeni bir küresel çalışma, tüm toprak neminin yeraltı suyu şarjı veya bitki terlemesi için eşit olarak mevcut olmadığını göstermektedir.
Açıklama > Süreçler > Yeraltı akışı

Vadose bölgesinde ve akiferlerde yeraltı su akışı. Yeraltı suyu yüzeye dönebilir (örneğin kaynak olarak veya pompalanarak) veya sonunda okyanuslara sızabilir. Su, yerçekimi kuvveti veya yerçekimi kaynaklı basınçlar altında, sızdığı yerden daha düşük bir yükseklikte kara yüzeyine geri döner. Yeraltı suyu yavaş hareket etme eğilimindedir ve yavaşça yenilenir, böylece binlerce yıl akiferlerde kalabilir.
Açıklama > Süreçler > Buharlaşma

Suyun yerden veya su kütlelerinden üstteki atmosfere geçerken sıvının gaz fazlarına dönüşümü. Buharlaşma için enerji kaynağı öncelikle güneş ışınımıdır. Buharlaşma genellikle örtük olarak bitkilerden terlemeyi içerir, ancak birlikte spesifik olarak bitki su tüketimi olarak adlandırılırlar. Toplam yıllık bitki su tüketimi yaklaşık 505.000 km3 (121.000 cu mi) su, 434.000 km3 (104.000 cu mi) okyanuslardan buharlaşmaktadır. [2] Küresel buharlaşmanın% 86'sı okyanus üzerinde gerçekleşmektedir. [4]
Açıklama > Süreçler > Yüceltme

Sıvı halden geçerek durum doğrudan katı sudan (kar veya buz) su buharına dönüşür.
Açıklama > Süreçler > Tortu

Bu, Su buharının doğrudan buza değiştirilmesini ifade eder.
Açıklama > Süreçler > Adveksiyon

Suyun atmosferde dolaşımı. Adveksiyon olmadan, okyanuslar üzerinde buharlaşan su karada çökelemez.
Açıklama > Süreçler > Yoğunlaşma

Su buharının havadaki sıvı su damlacıklarına dönüşmesi, bulutlar ve sis oluşturur.
Açıklama > Süreçler > Terleme

Su buharının bitkilerden ve topraktan havaya salınması.
Açıklama > Süreçler > Süzülme

Su topraktan dikey olarak akar ve yerçekimi etkisi altında kayar.
Açıklama > Süreçler > Levha tektoniği

Su mantoya okyanus kabuğunun çökmesi ile girer. Su volkanizma ile yüzeye döner. Su döngüsü bu işlemlerin çoğunu içerir.