stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Turnusol

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
Turnusol (pH indikatörü)
| 4,5 | ↔ | 8,3 |
Turnusol kâğıdı, kimyada kullanılan ayıraçlardan bir tanesidir. Çözeltilerdeki asitleri ve bazları ayırt etmek için kullanılır. Turnusol, asitle temas ettiğinde kırmızı, bazla temas ettiğinde mavi renk verir. Turnusol belirli likenlerden (kuzukulağı) elde edilen, içeriğinde orsein bulunan ve suda çözünen bir boyadır. Çözelti olarak veya bir filtre kâğıdına emdirilerek kullanılır. Bu kâğıda pH belirteci denir ve maddelerin asitliğini ölçmek için kullanılır. Mavi turnusol kâğıdı asidik ortamlarda kırmızıya ve kırmızı turnusol kâğıdı bazik ortamlarda (ör. Alkali) maviye döner. Renk değişimi 4,5-8,3 pH aralığında menekşe tonlarında olur (25 °C'de). Turnusolün aktif maddesi eritrolitmindir. Düşük pH değerli maddeler asit olarak ve yüksek değerliler alkali olarak adlandırılır. Sadece asit ve bazlar değil, bazı çözünen tuzlar da turnusol kâğıdını mavi veya kırmızıya dönüştürür. Kuvvetli asit ve zayıf bazdan oluşan tuzlar asidik, zayıf asit ve kuvvetli bazdan oluşan tuzlar bazik özellik gösterdiğinden turnusolü boyarlar (hidroliz).
Turnusol kâğıdı ile bir gazın pH derecesini ölçmek için, turnusol kâğıdının ıslatılması gerekir. Gaz suda çözünür ve bu sayede tepkime olur.
En sık olan turnusol tepkimeleri kırmızı turnusolün maviye veya mavi turnusolün kırmızıya dönüşmesidir. Ancak, bunların dışında da tepkimeler vardır. Örneğin, klor gazı mavi turnusol kâğıdını beyaza döndürür (kimyasal deyimiyle, turnusol kâğıdı ağarmıştır). Metil oranjda ise asidik maddeler de kırmızı ve tonları, bazik maddelerde ise sarı ve tonlarında renk alır.
Mevâlî

Mevâli, İslam tarihinde cahiliye devrinde toplumdaki kişilerden birinin ya da çoğunluğunun isteğiyle kabileye katılan insanlara/kölelere verilen ad. Emevi ırkçı politikası olarak da bilinir. Mevâlî adı, İlk halifeler döneminde (632-661) Arap olmayan Müslümanların siyasi ve sosyal anlamda Kureyşliler'in hakimiyetindeki köleleri simgelemiştir. Mevâlî anlayışı Şiiliğin ilk yıllarındaki ayaklanmalarda etkili olmuştur. Emeviler döneminde ise etkileri artmıştır ve kapsamı genişlemiştir. Şuabiye hareketi ise Mevâlî ırkçı anlayışına bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Abbasiler döneminde ise bu ırkçı yaklaşım zayıflamıştır. Mevâlî, yarı köle, azadlı, Arap olmayan Müslümanlar olarak tanımlandı ve Müslüman olmalarına rağmen Arap bir bir patrona vergi ödemek zorundaydılar.
Emeviler'de Mevâli anlayışı

Emeviler'den önceki Dört Halife döneminde halifeler istişare ve şura toplantıları ile başa gelirken Emeviler'de bu durum saltana dönüşmüş Abbâsîler'de ise devam etmiştir. Müslümanların Emeviler'den önceki fetih hareketleri dinsel sebeplere dayanmaktadır, Emeviler döneminde ise fetih hareketlerinin amaçları daha da farklılaştı. Emeviler, siyasi ve ekonomik güç elde etme için de fetih hareketlerine girmişler ve çeşitli bölgeleri hakimiyet altına almışlarıdır. Bir süre sonra ise ele geçirilen bölgelerdeki esirlere/kölelere Mevâlî demeye başlamışlardır. İlerleyen yıllarda ise Mevâlî anlayışı daha da genelleştirilerek özgür veya köle olma şartı aranmadan Müslüman olup fakat Arap olmayan herkes için verilmiş bir isim haline geldi. Bu anlayış doğrultusunda Arap milliyetçiliğinin temelleri de atılmış oldu. Başlangıçta sayıları az olan Mevâlî sınıfı İslamiyet'in yayılması ile Emeviler döneminde 20 bin kişiye ulaştı. Emeviler dönemindeki bu ırkçı yaklaşım, İslam dinine dayanmamakla beraber ilerleyen dönemlerde çıkan isyanlara da birer sebep haline geldi.
Karlie Kloss

| Karlie Kloss |
| --- | --- |
Karlie Kloss, 2014
Genel bilgiler
Doğum adı: Karlie Elizabeth Kloss
Diğer ad(ları): Klossy
Doğum: 3 Ağustos 1992 (32 yaşında) Chicago, Illinois, ABD
Uyruk: ABD
Evlilik(ler)i: Joshua Kushner (e. 2018)
Çocukları: 1
Ebeveyni: Kurt Kloss
Boyu: 187cm
Kilosu: 55 kg
Saç rengi: Chestnut hair 
Göz rengi: Ela
Ajansı: IMG Models

 
Karlie Elizabeth Kloss, (d. 3 Ağustos 1992) Amerikalı model. Vogue Paris Kloss'u 2000'lerin top 30 modeli listesinde belirtti. Ayrıca Kloss, 2013-2015 arasında Victoria's Secret meleğiydi.
Erken Dönem ve Keşfedilme

Karlie Kloss Chicago'da doğdu. Serbest sanat yönetmeni Tracy (née Fares) ve Kurt Kloss'un kızıdır. Ailesinin kökleri Danimarka'ya dayanır. Kristine adında bir ablası ve Kimberly ve Kariann adında ikiz kardeşleri vardır. 1994'te ailesiyle birlikte St. Louis'ye taşındı. Kloss onun bale eğitimlerinin onu model dünyasına taşıdığını ve şovlardaki yürüyüşleri için harika eğitimler olduğunu belirtti. Kloss yerel bir yardım defilesinde keşfedildi.
2006 - 2010: İlk Dönemler ve Modellik

İlk model olarak yaptığı işlerden biri Bruce Weber'ın marka için yaptığı fotoğraf çekiminde Abercrombie kids için oldu. Ocak 2008'de Elite'i bıraktı ve NEXT Model Management anlaştı. New York Fashion Week'te 31 kere yürüdü, Marc Jacobs için kapanış, Carolina Herrera için açılış ve Doo.Ri için hem açılış hem kapanış şovunu yaptı. New York'tan sonra Milan'da 20, Paris'te sonbahar 2008 koleksiyonu için 13 kere, sezonda ise toplam 64 kere yürüdü. Kloss kendini hukuki ihtilaf içinde buldu, önceki ajansı olan Elite, NEXT Model Management'a yeni yıldızını ''uygunsuz tezminat'' teklifiyle çaldığı için dava açtı. Elite, Kloss'un kariyerini başlattığı ve kariyerindeki birçok iş için uğraştığı şeklinde kendini sorumlu hissetti. Davayla sonunda mahkeme dışında anlaşmaya varıldı.
4 yıl Next Model Management için temsil edildikten sonra, Karlie Kloss şu an IMG Models ile çalışmaktadır.
Karlie Kloss Rebecca Taylor, Jean Paul Gaultier, Donna Karan, Nina Ricci, Chloé, Lacoste, Sportmax, Alexander McQueen, Yves Saint Laurent, Elie Saab, Dolce & Gabbana, Gap, Bally Shoe, Bergdorf Goodman, Pringle of Scotland, Dior, Hermes, Oscar de la Renta, Sonia Rykiel, Aquascutum, Topshop, Eryn Brinie, Uniqlo, Omnia Jade, Lord & Taylor, Barneys New York, American Eagle, Victoria's Secret PINK ve Adidas için reklamlarda yer aldı. Kloss Marc Jacobs'un Lola kokusu için marka yüzü oldu. Kloss New York, Londra, Milano ve Paris'te Shiatzy Chen, Calvin Klein, Karl Lagerfeld, Marc Jacobs, Zac Posen, Givenchy, Gucci, Valentino, Louis Vuitton, Versace ve Elie Saab gibi markalarda sayısız tasarımcı için yürüdü.
Karlie Kloss Amerika ve Kore W, Amerikan Elle, Allure, Fransa ve Japon Numéro, Vanity Fair, Dazed & Confused ve Amerika, Avustralya, İtalya, Fransa, İngiliz, Kore, Almanya, Japonya, Çin, Türkiye, Portekiz, Teen ve Latin Vogue Magazine sayılarında yer aldı. Vogue İtalya'ya Ekim 2009, Ocak 2010, Aralık 2011 ve Ekim 2014'te, Vogue Türkiye'ye, Vogue Portekize'e ve Vogue Çin'e Mart, Ağustos ve Kasım 2010'da ve British Vogue'a Eylül 2012'de kapak oldu.
2011 - Günümüz: Tanınma ve Başarılar

Şubat 2011'de süpermodel Tyra Banks Kloss için favori modellerinden biri olduğunu belirtti, nedenini ise ''benzersiz ve tipik olmayan güzelliği'' şeklinde belirtti.
2011'de, ilk Victoria's Secret şovunda yer aldı. Eylül 2011'de Life magazine Kloss'u New York Moda Haftasının özel sayısının kapağı için fotoğrafladı.
2012'de Karlie Kloss British Vogue, Vogue Japonya ve Harper's Bazaar Rusya ve Numéro'da Eylül kapağı oldu. Juicy Couture, Stefanel, Elie Saab ve Jean Paul Gaultier kampanyalarında yer aldı. Victoria's Secret Fashion Show'dan hemen önce Karlie uzun saçlarını kesti.
2013'te Kloss Donna Karan, Lacoste ve Lanvin kampanyalarının yüzü oldu. Kloss 2013 Victoria's Secret summer swimwear videosunda yer aldı. Kloss ayrıca 2013 MTV Movie Awards'da kırmızı halı sunucusuydu. Kloss Daria Strokous, Monika Jagaciak ve Iris Strubegger'ın Louis Vuitton'daki Alma çantası kampanyasının yıldızı oldu.
2013'te Karlie Kloss, Coach, Inc'nin yeni temsilcisi olarak adlandırıldı.
2014'te Jean Paul Gaultier, Nike, Donna Karan, Lancaster ve the Chanel Coco Noir markalarının parfüm kampanyalarının yüzü oldu. Ayrıca Frame Denim ile birlikte Forever Karlie jeans koleksiyonunu tasarladı. 2014 yazında Warby Parker ile birlikte Karlie Kloss x Warby Parker gözlüklerini tasarlamak için çalıştı, bu kampanya Edible Schoolyard NYC'nın yararınaydı. Eylül 2014'te L'Oreal Paris Kloss ile markanın en yeni yüzü olması için anlaştıklarını duyurdu.
2015'te Karlie Kloss ve en yakın arkadaşlarından Taylor Swift, Vogue Amerika'nın mart sayısı için birlikte kapak kızı oldular. Kloss, Swift'in ''Bad Blood'' klibinde ''Knockout'' rolünde oynadı.
Kloss Swift'in 1989 World Tour'una 27 Haziran 2015'te Londra Hyde Park'ta katıldı, ardından 11 Temmuz 2015'te East Rutherford, New Jersey'de MetLife Stadium konserine de katıldı.
21 Temmuz 2015'te ise Kloss Youtube'da Youtube'da Klossy adında bir kanal açtı.
Yukarı Bak

| --- | --- |
Up
Film afişi
Yönetmen: Pete Docter
Yapımcı: Jonas Rivera
Senarist: Bob Peterson Pete Docter
Hikâye (eser): Bob Peterson Pete Docter Tom McCarthy
Oyuncular:  Ed Asner  Christopher Plummer  Jordan Nagai  Bob Peterson 
Müzik: Michael Giacchino
Görüntü yönetmeni: Patrick Lin Jean-Claudie Kalache
Kurgu: Kevin Nolting
Stüdyo: Walt Disney Pictures Pixar Animation Studios
Dağıtıcı: Walt Disney StudiosMotion Pictures
Çıkış tarih(ler)i: 29 Mayıs 2009 (2009-05-29)
Süre: 96 dakika
Ülke: ABD
Dil: İngilizce
Bütçe: $175 milyon
Hasılat: $731.4 milyon
Yukarı Bak (Özgün adı: Up), 2009 çıkışlı ABD yapımı 3 boyutlu komedi-drama macera türlerindeki animasyon filmi. Film Pixar Animation Studios tarafından yapılmış ve Walt Disney Pictures tarafından dağıtılmıştır. Film Cannes Film Festivali'nde yer aldı ve Kuzey Amerika galası 29 Mayıs 2009 tarihinde gerçekleşti.
Filmdeki Carl Fredricksen karakterini özgün İngilizce versiyonunda Edward Asner, Türkçe dublajlı versiyonunda ise Erol Günaydın seslendirmiştir. Film Türkiye'de 16 Ekim 2009'da gösterime girmiştir.
Gişede başarılı olan ve eleştirmenlerden oldukça iyi yorumlar alan Yukarı Bak, 82. Akademi Ödülleri'nde En İyi Animasyon Filmi ve En İyi Film Müziği ödüllerini kazandı.
Karakterler ve seslendirenler

| Karakter | Seslendiren |
| --- | --- |
Carl Fredricksen: Edward Asner
Russell: Jordan Nagai
Charles Muntz: Christopher Plummer
Dug: Bob Peterson
Alpha: Bob Peterson
Beta: Delroy Lindo
Gamma: Jerome Ranft
İnşaat Şefi Tom: John Ratzenberger
Haber Spikeri: David Kaye
Genç Ellie: Elie Docter
Genç Carl: Jeremy Leary
Bayan Polis Memuru: Mickie McGowan
İnşaat İşçisi Steve: Danny Mann
Huzurevi Görevlisi George: Donald Fullilove
Huzurevi Görevlisi A.J.: Jess Harnell
Omega: Josh Cooley
Doğa Kaşifleri Başkanı: Pete Docter
Elektron çifti

İki atomlu bir moleküldeki kovalent (solda) ve kutupsal kovalent bağlanmaları gösteren moleküler orbital diyagramları. Her iki durumda da bağlar, elektron çiftleri tarafından oluşturulmuştur.
Elektron çifti ya da Lewis çifti, aynı moleküler orbitale fakat zıt spinlere sahip olan elektronlardır. Elektron çifti konseptinden ilk defa, Gilbert Lewis'in 1916 yılında yayımlanan bir çalışmasında bahsedilmiştir. Elektronlar, fermiyon olduklarından ötürü Pauli dışarlama ilkesi gereğince aynı kuantum sayısına sahip olamazlar. Bu nedenle iki elektronun aynı orbitali paylaşmasının tek yolu, spin kuantum sayılarının farklı olmasıdır. Bu da, aynı orbitaldeki elektron sayısının ikiyle sınırlı kalmasına yol açar.
Kuzey Sentinel Adası

| --- | --- |


Coğrafya
Kuzey Sentinel AdasıKuzey Sentinel Adası'nın Andaman ve Nikobar Adaları içerisindeki konumu
Bölge: Bengal Körfezi
Koordinatlar: 11°33′K 92°15′D﻿ / ﻿11.550°K 92.250°D﻿ / 11.550; 92.250
Takımadası: Andaman ve Nikobar Adaları
Denizi: Hint Okyanusu
Yüzölçümü: &0000000000000059.67000059,67 km2
Siyasi
Adadaki ülke(ler):  Hindistan
Kuzey Sentinel Adası, Bengal Körfezi'ndeki Andaman Adaları'ndan biri olan ve Hindistan devletinin Andaman ve Nikobar adaları yönetim biriminde yer alan adadır. Ada halkını oluşturan Sentinel kabilesinin yaklaşık 60.000 sene önce Afrika'dan Asya'ya göçen insan dalgasıyla birlikte geldikleri ve o zamandan beri bu adada izole kaldıkları düşünülmektedir.
Tarihçe

1771 yılında Doğu Hindistan Şirketi adına keşiflerde bulunan Britanyalı araştırmacı John Ritchie geçerken adadan ışıklar gördüğünü not etti. Ocak 1880'de adaya giden Maurice Vidal Portman, araştırma amaçlı 6 tane Sentinel yerlisini alıp Port Blair'e götürdü. Ancak bu insanlardan yaşlı adam ve kadın hızlıca ölünce 4 çocuğu hediyelerle adaya geri yollandı.
2004 Hint Okyanusu depremi ve tsunamisinden üç gün sonra adaya yardım getirmeye çalışan ve yiyecek taşıyan Hindistan donanmasına ait helikopterlere ada halkı ok ve mızraklarla saldırdı.
2005 yılında ada halkının tüm yabancıları düşman olarak görüp saldırması nedeniyle adanın doğasını bozmak istemeyen Hindistan hükûmeti adayı girişi yasak bölge ilan etmiştir.
26 Ocak 2006 tarihinde adaya kanunsuz bir biçimde avlanmaya gelen iki balıkçı, botlarının adaya yanaşması üzerine Sentineller tarafından öldürüldü. Balıkçıların cesedini kumsalda çukurlara atan Sentineller, onları almak için gelen helikoptere de saldırdı.
Coğrafya

Kuzey Sentinel, Güney Andaman Adası'ndaki Wandoor kasabasının 36 km batısında, Port Blair'in 50 km batısında ve muadili Güney Sentinel Adası'nın 59,6 km kuzeyinde yer alır. Yaklaşık 59,67 km2 alana sahiptir.
Kuzey Sentinel mercan resifleriyle çevrilidir ve doğal limanları yoktur. Kıyı dışında adanın tamamı ormanlıktır. Adayı çevreleyen dar, beyaz kumlu bir plaj vardır, arkasında zemin 20 metre yükselir ve ardından kademeli olarak 46 ila 122 metre arasında yükselir. Resifler, adanın etrafında kıyıdan 0,9 ila 1,5 km (0,5–0,8 nm) arasında uzanır. Ormanlık bir adacık olan Constance Adası, resifin kenarında, güneydoğu kıyı şeridinin yaklaşık 600 metre (2.000 ft) açığında yer almaktadır.
2004 Hint Okyanusu depremi, adanın altındaki tektonik plakayı bir ila iki metre kaldırarak eğdi. Çevredeki mercan resiflerinin geniş yolları açığa çıktı ve kalıcı olarak kuru kara veya sığ lagünler haline geldi, adanın tüm sınırlarını batı ve güney taraflarında bir kilometreye kadar genişletti ve Constance Adacığı'nı ana ada ile birleştirdi.
Flora ve fauna

Ada büyük ölçüde tropikal ve subtropikal nemli geniş yapraklı ormanlarla kaplıdır. Araştırma eksikliği nedeniyle, karasal flora ve faunanın tam bileşimi bilinmemektedir. Maurice Vidal Portman 1880'de adaya yaptığı keşif gezisinde, çok sayıda mermi ağacı (Manilkara littoralis) ağaçlarının yanı sıra Malabar ipek-pamuk ağacının (Bombax ceiba) devasa, payandalı örneklerinin bulunduğu açık, "park benzeri" bir orman bildirdi. Hint domuzu (Sus scrofa cristatus) görünüşe göre adada bulunuyor ve Sentinelese için önemli bir besin kaynağı, Portman'ın raporları bir Sentinelese köyünün yakınında "devasa bir domuz kafatasları yığınına" atıfta bulunuyor. IUCN Kırmızı Listesi, Kuzey Sentinel'i, Güney Sentinel ve Küçük Andaman hariç, diğer Andaman Adalarının çoğundan başka türlü yok edilmiş olan hindistancevizi yengeçleri (Birgus latro) için önemli bir yaşam alanı olarak listeliyor. Kuzey Sentinel Adası, Güney Sentinel ile birlikte BirdLife International tarafından küresel olarak Önemli Kuş Alanı (IBA) olarak kabul edilmektedir., araştırma eksikliğine rağmen, bozulmamış yaşam alanı muhtemelen çeşitli kuş yaşamını destekliyor.
Adayı çevreleyen deniz yaşamı da iyi araştırılmamıştır. Büyük bir mercan resifinin adayı çevrelediği ve mangrovların da kıyılarını çevrelediği bilinmektedir. Ada yakınlarındaki dalgıçlardan gelen 1999 raporu, adanın etrafındaki resiflerin 1998 El Niño'da ağartıldığını, ancak o zamandan beri yeni mercan büyümesi gördüğünü gösteriyor. İddiaya göre adanın açıklarındaki sularda köpekbalıkları da görüldü. Portman, bunların aynı zamanda Sentinelese için önemli bir besin kaynağı olduğundan bahsettiği ve 1999'da çevredeki sularda yapılan bir araştırmada görüldüğü için, deniz kaplumbağaları da muhtemelen adanın yakınında bulunuyor. Aynı araştırmada yunuslar da görüldü.
Demografi

Kuzey Sentinel Adası, izolasyonlarını zorla savunan gönüllü tecrit edilmiş yerli halk olan Sentinelese'nin yaşadığı bir yerdir. 2012 raporunda nüfuslarının 50 ila 400 kişi olduğu tahmin ediliyor. Hindistan'ın 2011 nüfus sayımı, 10 hanede 15 sakinin olduğunu gösteriyor, ancak bu da yalnızca bir tahmindi ve Times of India tarafından "çılgınca bir tahmin" olarak tanımlandı.
Sayıları azalan Jarawalar gibi, Sentinelese nüfusu da bağışıklıklarının olmadığı potansiyel bulaşıcı hastalık tehditlerinin yanı sıra davetsiz misafirlerin şiddetiyle karşı karşıya kalacak. Hindistan hükûmeti, adanın tamamını ve adadan 5 deniz mili (9,3 km) uzanan çevresindeki suları, onları dış müdahaleden korumak için bir dışlama bölgesi ilan etti.
Siyasi durum

Andaman ve Nicobar (Aborijin Kabilelerinin Korunması) Yönetmeliği, 1956, Sentinelese ve bölgedeki diğer yerli kabilelere koruma sağlar. Andaman ve Nikobar İdaresi 2005 yılında, Sentinellerin yaşam tarzına veya yaşam alanlarına müdahale etme niyetleri olmadığını ve onlarla daha fazla temas kurmakla veya adayı yönetmekle ilgilenmediklerini belirttiler. Kuzey Sentinel Adası, yasal olarak Hindistan'ın özerk bir idari bölümü olmasa da, akademisyenler burayı ve halkını fiilen özerk veya bağımsız olarak adlandırdılar.
Saint George Kilisesi

| --- | --- |
Kara Papaz Kilisesi
KiliseKroki

Konum: İç Kale, Diyarbakır
Ülke:  Türkiye
Koordinatlar: 37°54′58″K 40°14′33″D﻿ / ﻿37.91611°K 40.24250°D﻿ / 37.91611; 40.24250
Mezhep: Çok tanrılı
Açılış: MS 3.YY
Durum: Sanat Galerisi
Saint George Kilisesi ya da Kara Papaz Kilisesi, Diyarbakır'da yer alan bir kilisedir. İç Kale'nin kuzeydoğu köşesinde, İç Kale'nin Dicle'ye bakan yüksek kayalıkları üzerinde yer almakta böylece Sur içinde yer almayan tek kilise özelliğini taşımaktadır. Kilisenin yapım tarihine ait kesin bilgi olmasa da MS 3. yüzyılda inşa edildiği düşünülmektedir. Çok tanrılı dinlere ait bir tapınak olduğu varsayılan Saint George Kilisesi, Roma döneminde de ateş tapınağı olarak kullanılmış olma ihtimali vardır. Artuklular döneminde ise sarayın hamamı olarak kullanılmıştır. Günümüzde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore edilerek sanat galerisi olarak işlevlendirilmiştir.
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremden etkilenmiş, hafif dökülmeler oluşmuştur.
Nükleofil

Nükleofil, kimyasal bağ oluşturmak için elektrofile bir elektron çifti bağışlayan kimyasal tür. En az bir π bağına veya serbest bir elektron çiftine sahip her molekül veya iyon, nükleofil gibi davranabilir. Elektron çifti veren taraf olası sebebi ile nükleofil Lewis bazı olarak tanımlanır.
Tarihi

Nükleofil ve elektrofil terimler ilk defa Christopher Kelk Ingold tarafından 1933'te kullanılmıştır. A. J. Lapworth'un 1925'te öne sürdüğü anyonoid ve katyonoid terimlerinin yerini almıştır.
Nücleofil kelimesi atom çekirdeği anlamına gelen nükleus ve Yunanca sevgi anlamındaki φιλος, (fil) kelimelerinden türetilmiştir.
Birim işlem

Bir maden çıkarma prosesinin ünite operasyonlarına ayrılmış hâli (Quincy Madeni, Hancock, MI, 1900)
Kimya mühendisliğinde ve ilgili alanlarında, ünite operasyonu (veya birim işlem) bir prosesin her bir temel adımına verilen isimdir. Ünite operasyonları ayırma, kristallendirme, buharlaştırma, polimerizasyon, izomerizasyon gibi birçok fiziksel veya kimyasal dönüşümü kapsar. Örneğin sütü işlerken kullanılan homojenizasyon, pastörizasyon ve ambalajlama proseslerinin her biri birer ünite operasyonudur ve hepsi birlikte prosesin bütününü meydana getirirler. Bir proseste, istenilen ürünü başlangıçtaki malzemelerden veya ham maddeden elde etmek için birçok ünite operasyonu gerekebilir. Ünite operasyonları bazı kimyasal değişimleri bünyesinde barındırıyor olsa da, büyük çoğunlukla sadece fiziksel değişimlerin gerçekleştiği durumlar için kullanılan bir ifadedir. Kimyasal dönüşümleri kapsayan süreçlere ise ünite prosesi adı verilir.
Tarihçe

Tarihte farklı kimya endüstrileri, farklı ilkelere sahip, farklı endüstriyel prosesler olarak görülmüştür. Arthur Dehon Little, 1916'da endüstriyel kimya proseslerini açıklamak için "ünite operasyonları" kavramını öne sürdü. 1923'e gelindiğindeyse, William H. Walker, Warren K. Lewis ve William H. McAdams, "Kimya Mühendisliğinin İlkeleri" adlı kitabı yazdılar ve çeşitli kimya endüstrilerinin aynı fiziksel kanunlara uyan proseslere sahip olduğunu açıkladılar. Bu benzer prosesleri de ünite operasyonu kavramı altında topladılar. Her bir ünite operasyonu aynı fiziksel kanunlara uyar ve ilgili kimya endüstrilerinde kullanılabilir. Örneğin kullanımı, pazarı ve üreticileri birbirinden çok farklı olsa bile bir napalm veya bir yulaf lapasını hazırlamak için kullanılacak olan karıştırıcıyı tasarlamak için aynı mühendislik bilgisi gerekebilir. Ünite operasyonları, kimya mühendisliğinin temel ilkelerinden biridir.
Kimya mühendisliğinde ünite operasyonları

Kimya mühendisliği ünite operasyonları beş çeşitten oluşur:
Akışkan akış prosesleri (akışkanların taşınımı, filtrasyon ve katıların akışkanlaştırılması)
Isı aktarımı prosesleri (evaporasyon ve ısı değişimi)
Kütle aktarımı prosesleri (gaz absorpsiyonu, distilasyon, ekstraksiyon, adsorpsiyon ve kurutma)
Termodinamik prosesler (gaz sıvılaştırma ve soğutma)
Mekanik prosesler (katıların taşınımı, kırma ve tozlaştırma, ayıklama ve eleme)
Kimya mühendisliği ünite operasyonları aynı zamanda aşağıdaki gibi de sınıflandırılabilir. Aşağıdaki sınıfların her birinde, yukarıda sayılan çeşitlerin bir veya birden fazla unsuru bulunur:
Birleştirme (karıştırma)
Ayırma (distilasyon, kristalizasyon)
Reaksiyon (kimyasal reaksiyon)
Hatta bu kategorileri bile birleştiren reaktif distilasyon, tam karışımlı reaktör gibi ünite işlemleri vardır. Bir ünite operasyonu esasen fiziksel bir taşınım prosesidir ancak karmaşık prosesler için hem fiziksel taşınmanın (örneğin difüzyon) hem de kimyasal reaksiyonun modellenmesi gerekebilir. Bu genelde katalitik reaksiyonların modellenmesinde gerekli olan bir durumdur ve kimyasal reaksiyon mühendisliği adı verilen ayrı bir disiplin altında incelenir.
Kimya mühendisliği ünite operasyonları ve kimya mühendisliği ünite prosesleri, her kimya endüstrisinin temel ilkelerindendir ve kullanılan kimyasal tesislerin, fabrikaların ve ekipmanların tasarımının temelini oluştururlar. Bu iki kavramın bir arada kullanılmasıyla ortaya çıkan üretim süreçlerine kimyasal proses adı verilir.
Ünite operasyonlarının tasarımı, genel olarak her bir temel bileşen için taşınan miktara ait (sonsuz küçük bir miktar da olabilir) dengeleri eşitlikler halinde yazıp, bu eşitlikleri tasarım parametrelerine göre çözdükten sonra ortaya çıkan birkaç çözümden en uygun olanını seçip fiziki ekipmanı tasarlanması ile gerçekleştirilir. Örneğin bir raflı distilasyon kolonunda öncelikle her bir raf için kütle dengesi yazılır. Her raf için bilinmekte olan giriş ve çıkış akımları, sıvı-buhar dengesi ve raf randımanı gibi özellikler toplam kütle akışını verir ve bu yolla kütle dengesi kurulur. Her raf için dengeler birleştirilirse tüm kolona ait bir kütle denkliğine ulaşılır. Bileşen ve enerji dengeleri de kurularak kolonun tasarımı gerçekleştirilmiş olur. Yüksek bir geri akış oranı daha az raf kullanılmasına olanak tanırken, tam tersi durumda daha çok raf kullanmak gerekebilir. Bu sebeple de distilasyon kolonu tasarımında tek bir çözüm yerine bir dizi çözüme ulaşılır. Mühendisler bu aşamadan sonra kolonun kaldırabileceği maksimum hacim miktarı, yüksekliği ve inşaat maliyeti açısından en uygun çözümü bulmak için analiz yapar.
Ahmet Arif Edebiyat Müzesi

| Ahmet Arif Edebiyat Müzesi |
| --- | --- |

Açılış: 2011 (14 yıl önce) (2011)
Konum: Sur, Diyarbakır, Türkiye
Koordinatlar: 37°54′46″K 40°14′08″D﻿ / ﻿37.91278°K 40.23556°D﻿ / 37.91278; 40.23556
Tür: Kültür müzesi
Kurucu: Kültür ve Turizm Bakanlığı
Ahmet Arif Edebiyat Müzesi, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yer alan bir müzedir. Müze, Diyarbakır doğumlu şair Ahmed Arif'e ithaf edilmiştir ve 2011 yılında faaliyete girmiştir. Müzenin bulunduğu 120 yıllık konak, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kamulaştırılıp restore edilerek Ahmed Arif adına tahsis edilmiştir. Müzede Arif'in kişisel eşyaları, el yazısıyla yazdığı şiirleri ve Güneydoğu'da yetişmiş birçok şairin fotoğrafları sergilenmektedir. Altı odalı ve avlulu bir plâna sahip olan müzede yaklaşık 2 bin 500 kitaplık bir kütüphane mevcuttur. Müze ayrıca Cahit Sıtkı Tarancı'nın doğduğu ve günümüzde müze olan evinin hemen yanında yer alır.