Endurance (gemi, 1912)
Yolculuk > Son yıkım

Ekim ayına gelindiğinde sıcaklıkların neredeyse -2 °C (28 °F) dereceye kadar çıktığı kaydedildi ve buzun açılma belirtileri daha da arttı. 14 Ekim'de geminin sancak tarafını tutan buz kütlesi parçalandı ve Endurance dokuz ay sonra ilk kez açık su havuzunda yüzmeye başladı.
16 Ekim'de Shackleton, geminin buzdaki herhangi bir açıklıktan yararlanabilmesi için buharın yükseltilmesini emretti. Buzdan eritilen tatlı suyun kazanlara doldurulması yaklaşık dört saat sürdü, ancak daha sonra bağlantı parçalarından birinde sızıntı tespit edildi ve bunların dışarı pompalanıp onarılması ve ardından yeniden doldurulması gerekti. Ertesi gün geminin önünde açık deniz görüldü. Yalnızca bir kazan yakılmıştı ve motoru kullanmak için yeterli buhar gücü yoktu, bu nedenle tüm yelkenler açılarak gemiyi gevşeyen buz kütlesine doğru zorlamaya çalışıldı, ancak başarılı olunamadı.
18 Ekim öğleden sonra geç saatlerde, Endurance'ın etrafındaki buz bir kez daha kapandı. Sadece beş saniye içinde gemi iskeleye doğru 20 derece eğildi ve gövde 30 derecelik bir açıda durana kadar devam etti; iskele küpeştesi yığının üzerinde duruyordu ve o taraftaki kurtarma tekneleri mataforalarında asılıyken neredeyse buza değiyorlardı. Bu pozisyonda dört saat geçirdikten sonra buzlar dağıldı ve gemi düz bir omurgaya kavuştu.
Ayın geri kalanında buz nispeten hareketsizdi. 20 Ekim'de tekrar buhar çıkarıldı ve motorlar test edildi. 22 Ekim'de sıcaklık -12 °C (10 °F) dereceden keskin bir şekilde -26 °C (-15 °F) derece düştü ve rüzgar güneybatıdan kuzeydoğuya doğru yöneldi. Ertesi gün, buzda basınç sırtlarının oluştuğu ve geminin yakınında hareket ettiği gözlemlendi.
24 Ekim'de hasarlı gemi, onu her iki buz kütlesi arasında sıkıştıran daha fazla basınç dalgasıyla sarsıldı. Büyük bir buz kütlesi kıça çarparak kıç direğini gövde kaplamasından ayırdı. Aynı sıralarda, pruva kaplaması da hasar gördü ve bu durum, makine dairesinde ve ön ambarında eşzamanlı su baskınına neden oldu. Hem taşınabilir manuel pompaları kullanarak hem de ana sintine pompalarını çalıştırmak için buhar gücü üretmelerine rağmen su seviyesi yükselmeye devam etti. Ana insan gücüyle çalışan güverte pompaları çalışmadı, çünkü girişleri donmuştu ve yalnızca kömür bunkerlerinin içinden pompa borularına kaynar su kovaları dökülerek ve ardından giriş vanası üzerinde bir üfleçle gezdirilerek düzeltilebildi. McNish, hasarlı kıç alanını kapatmak için şaft tünelinde bir batardo inşa ederken, mürettebatın ana pompada 15 dakika çalışıp 15 dakika dinlenebileceği nöbetleri düzenlendi. 28 saatlik sürekli çalışmanın ardından su girişi ancak durdurulabildi - gemi hala kötü bir şekilde su altındaydı. Akşam saat 9:00'da Shackleton, kurtarma teknelerinin, malzemelerin ve temel ekipmanların etraftaki buz üzerine taşınması emrini verdi. Makine dairesindeki ayak plakaları buz nedeniyle yukarıya doğru açıldı ve bölme sıkıştığı için artık yerlerine oturmayacaktı. Geminin iskele tarafındaki kaplaması 6 inç'e (15 cm) kadar içeri doğru bükülüyordu.
Sabah -22,5 °C (-8,5 °F) ile akşam -27 °C (-17 °F) arasındaki sıcaklıklarda, Shackleton 27 Ekim'de saat 17:00 civarında gemiyi terk etme emri verdi. Terk edilme anındaki konum 69° 05'G, 51° 30'B idi. Ertesi gün boyunca, daha fazla malzeme ve erzak kurtarmak için gemiye geri ekipler gönderildi. Endurance'ın tüm iskele tarafının içeri doğru itilip sıkıştırıldığını ve buzun pruva ve kıç bölümlerini tamamen doldurduğunu gördüler; altı kabinden sadece biri buz parçaları tarafından delinmemişti. Shackleton, geminin tüm kıç tarafının "akordeon gibi ezildiğini", ön motor motorunun mutfağa itildiğini ve güvertede istiflenmiş benzin bidonlarının güverte binası duvarından yarıya kadar koğuşa itildiğini yazdı. Geminin Mavi Sancağı, Shackleton'ın sözleriyle "renkleri gönderde batması" için mizana direğine çekildi.
Botları ve malzemeleri kızaklarla karadan çekme yönündeki başarısız bir girişimin ardından Shackleton, çabanın çok yoğun olduğunu ve ekibin buz onları kuzeye taşıyıp kırılana kadar buzda kamp yapmak zorunda kalacağını fark etti. Kalan eşyaları kurtarmak için, hala direkleri ve arma takımları sağlam olan ve pruvası dışında tamamı buzun altında olan Endurance'a daha fazla ekip gönderildi. O zamana kadar, terk edildikten iki gün sonra, gemi baş üstüne kadar batmıştı. Erzakın büyük bir kısmı, su altında kalan alt güvertede bırakılmıştı. Onları geri almanın tek yolu, yer yer bir fitten fazla kalınlığa sahip olan ve kendisi de üç fit su altında bulunan ana güverteyi kesmekti. Bir delik açıldıktan sonra bazı sandıklar ve kutular yüzdü, diğerleri ise bir kancayla alındı. Toplamda, batık gemiden yaklaşık 3,5 ton malzeme kurtarıldı.
8 Kasım'da, Shackleton daha fazla kurtarma çalışması yapmak için gemiye geri döndüğünde, ekip hala Endurance'ın kalıntılarından 3,2 km (2,0 mi) daha az bir mesafede kamp yapıyordu. O zamana kadar gemi buza 18 inç (46 cm) daha batmıştı ve üst güverte neredeyse buzla aynı seviyedeydi. Geminin içi neredeyse tamamen sıkışmış buz ve karla doluydu, bu da daha fazla çalışmayı imkansız hale getiriyordu.
| --- | --- |
 Endurance'ın sonu, 1915, YouTube video
13 Kasım'da yeni bir basınç dalgası buz kütlesini hareketlendirdi. Pruva en sonunda ezilirken, öndeki üst direk ve tepe direkleri devrildi. Bu anlar, keşif seferinin fotoğrafçısı Frank Hurley tarafından filme alındı. Ana direk tabanına yakın bir yerden çatladı ve kısa bir süre sonra ana direk ile mizana direği kırılıp birlikte devrildiler. Bu anlar da Hurley tarafından filme alınmıştır.
21 Kasım'ın geç saatlerinde, başka bir basınç dalgası vururken kalan enkazın hareketi fark edildi. Bir dakika içinde, buz kütleleri bir araya gelirken Endurance'ın kıç tarafı buzdan kurtarıldı ve ardından basınç geçip ayrıldıklarında tüm enkaz okyanusa gömüldü. Endurance'ın battığı noktayı çevreleyen buz, enkazın izini silerek hemen tekrar bir araya geldi. Worsley, konumu 68°39′30″ G, 52°26′30″ B olarak kaydetti, ancak o sırada bir sekstant görüşü elde edememişti ve konumu ertesi gün öğlen Ocean Kampı'nın konumuna dayandırmıştı.