stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
William Ted Martin

| William Ted Martin |
| --- | --- |
Doğum: 4 Haziran 1911(1911-06-04) Arkansas
Ölüm: 30  Mayıs 2004 (92 yaşında)
Milliyet: Amerikalı
Mezun olduğu okul(lar): University of Illinois

Kariyeri
Dalları: Matematik
Doktoradanışmanı: Robert Carmichael
 

William Ted Martin (4 Haziran 1911 - 30 Mayıs 2004) matematiksel analiz, çok değişkenli karmaşık analiz ve olasılık teorisi üzerinde çalışmış Amerikalı matematikçi.
Cameron-Martin teoremi ve Salomon Bochner ile birlikte yazdığı 1948 tarihli Several complex variables adlı kitabıyla tanınır.
Yaşamı

4 Haziran 1911'de Arkansas'ta doğdu.
Martin, 1930 yılında Arkansas Üniversitesi'nden matematik alanında lisans derecesi aldı. 1931 yılında yüksek lisans derecesini Urbana-Champaign'deki Illinois Üniversitesi'nden aldı.Yine aynı üniversiteden, 1934 yılında Robert Carmichael'ın danışmanlığı altında doktora derecesini On Expansions in Terms of a Certain General Class of Functions başlıklı teziyle aldı.
1934-1936 yılları arasında Princeton'daki İleri Araştırmalar Enstitüsü'nde Ulusal Araştırma Konseyi'nin doktora sonrası bursuyla çalıştı.  Martin, 1936 yılında MIT'de öğretim görevlisi ve 1938 yılında öğretim görevlisi oldu. MIT'de, Norbert Wiener, RH Cameron, Stefan Bergman ve Salomon Bochner gibi birçok öğretim üyesiyle işbirliği yaptı. 1940'larda Martin ve Cameron, Norbert Wiener'in Brown hareketinin matematiksel modelleri üzerine erken dönem çalışmalarını genişleten bir dizi makale yazdılar. 1950'lerde Martin, Salomon Bochner ile birlikte, çok değişkenli karmaşık analizde temel sonuçları kanıtlayan bir dizi makale yazdı.
Martin, 1947'den 1968'e kadar MIT matematik bölümünün bölüm başkanıydı. Bu süre zarfında, matematik bölümünde 24 öğretim üyesinin işe alınmasını denetledi. 1949'da MIT'nin CLE Moore Okutmanlık Programını başlattı. 1943'ten 1946'ya kadar olan yıllar hariç tüm kariyerini MIT'de geçirdi. Bu yıllarda MIT'den ayrılarak Syracuse Üniversitesi matematik bölümünün başkanı oldu ve 1951-1952 akademik yılında İleri Araştırmalar Enstitüsü'nde izinliydi.
Martin, önemli editörlük çalışmaları yaptı ve üç etkili kitabın ortak yazarlığını yaptı: Several Complex Variables (1948), Elementary differential equations (1956) ve Differential space, quantum space, and prediction (1966). 1961'den itibaren Martin, İngilizce konuşan Afrika ülkeleri için matematik müfredatları geliştirmeye başladı, Eğitim Geliştirme Merkezi'nin Afrika Matematik Programı Yönlendirme Komitesi'nin başkanlığını yaptı ve 1961'den 1975'e kadar düzenli olarak Afrika'yı ziyaret etti.
Emekli oldu ve Block Adası'na yerleşti. 30 Mayıs 2004'te öldü.
Seçilmiş yayınları

Wiener, N.; Martin, W. T. (1937). "Taylor's series of entire functions of smooth growth". Duke Math. J. 3 (2). ss. 213-223. doi:10.1215/s0012-7094-37-00314-4. MR 1545980.
Wiener, N.; Martin, W. T. (1938). "Taylor's series of smooth growth in the unit circle". Duke Math. J. 4 (2). ss. 384-392. doi:10.1215/s0012-7094-38-00430-2. MR 1546059.
Bergman, Stefan; Martin, W. T. (1940). "A modified moment problem in two variables". Duke Math. J. 6 (2). ss. 389-407. doi:10.1215/s0012-7094-40-00630-5. MR 0001993.
Martin, W. T. (1944). "Mappings by means of systems of analytic functions of several complex variables". Bull. Amer. Math. Soc. 50 (1). ss. 5-19. doi:10.1090/s0002-9904-1944-08043-9. MR 0009641.
Cameron, R. H.; Martin, W. T. (1944). "Transformations of Wiener integrals under translations". The Annals of Mathematics. 45 (2). ss. 386-396. doi:10.2307/1969276. JSTOR 1969276.  (Cameron ve Martin'in makalelerinin ikinci en çok atıf alanıdır)
Cameron, R. H.; Martin, W. T. (1947). "The orthogonal development of non-linear functionals in series of Fourier–Hermite functionals". The Annals of Mathematics. 48 (2). ss. 385-392. doi:10.2307/1969178. JSTOR 1969178.  (Cameron ve Martin'in makalelerinin en çok atıf alanıdır)
Salomon Bochner ile: Several complex variables. Princeton, N. J.: Princeton University Press. 1948.  (216 pages)
Eric Reissner ile: Elementary differential equations. Cambridge, Massachusetts: Addison-Wesley. 1956, 260 sayfa ;
Norbert Wiener, Armand Siegel ve Bayard Rankin ile birlikte eş-editör olarak: Differential space, quantum systems, and prediction. Cambridge, Massachusetts: M.I.T. Press. 1966.  (176 sayfa)
Wilhelm (Braunschweig dükü)

| Wilhelm (Braunschweig dükü) |
| --- | --- |

Braunschweig dükü
Hüküm süresi: 9 Eylül 1830 – 18 Ekim 1884
Önce gelen: II. Karl
Sonra gelen: Prusya prensi Albrecht (Naip olarak) Ernest Augustus (Dük olarak)

Doğum: 25 Nisan 1806 Braunschweig, Brunswick-Wolfenbüttel Prensliği
Ölüm: 18 Ekim 1884 (78 yaşında) Szczodre, Silezya, Prusya Krallığı
Defin: Brunswick Katedrali
Hanedan: Welf
Babası: Friedrich Wilhelm
Annesi: Badenli Marie
Wilhelm (25 Nisan 1806 - 18 Ekim 1884), 1830'dan ölümüne kadar Braunschweig düküydü. Kendisi Braunschweig dükü Friedrich Wilhelm ve Badenli Marie'nin ikinci oğluydu. Babasının 1515'teki ölümü üzerine abisi ile birlikte IV. George'un koruması altında büyüdü. Abisi II. Karl 1823'te reşit olduğunda Wilhelm'e Oels Dükalığı'nı verdi. Aynı yıl Prusya binbaşısı oldu.  Abisi 1830'da Braunschweig halkı tarafından tahttan indirildiğinde yeni dük oldu. Wilhelm, hükümet işlerinin çoğunu bakanlarına bıraktı ve zamanının çoğunu Oleśnica'daki Oleśnica Kalesi'nde geçirdi. 1866'da Prusya önderliğindeki Kuzey Almanya Konfederasyonu'na katıldı. 1884'te öldü. Kendisi Welf Hanedanı'nın Brunswick-Bevern kolunun son meşru erkek üyesiydi. Ölümü sonrası Braunschweig Dükalığı naipler tarafından yönetilmeye başlandı. 1913'te Ernest Augustus'un tahta çıkmasına kadar taht boş kaldı. Wilhelm hiç evlenmedi ancak gayrimeşru çocukları vardı.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 120746921  ISNI: 0000 0003 8168 2287  LCCN: nb2002100111  NKC: xx0149274  VIAF: 261873528   WorldCat (LCCN): nb2002-100111
Il Volo

| Il Volo |
| --- | --- |
Ginoble, Barone, Boschetto (soldan sağa)
Genel bilgiler
Başladığı yer: İtalya
Tarzlar:  Pop  Latin müzik  Operatic pop  Crossover müzik 
Etkin yıllar: 2010-Günümüz
Müzik şirketi: Geffen Universal/Interscope Sony Music Latin
Resmî site: i̇lvolomusic.com

Üyeler: Piero Barone Ignazio Boschetto Gianluca Ginoble

Il Volo (Türkçe: Uçuş) İtalyan operatik pop üçlüsü, grup üyeleri: tenörler Piero Barone ve Ignazio Boschetto ve bariton Gianluca Ginoble'den oluşmaktadır. Avusturya'nın başkenti Viyana'da yapılan 2015 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İtalya'yı "Grande amore" adlı şarkıyla temsil edip 3.lük elde etmiştir. Yedi stüdyo albümü çıkardılar. En son albüm, "Il Volo Sings Morricone" başlıklı Ennio Morricone'a adanmış bir haraç albümüdür.
Kişisel

Piero Barone Ognibene 24 Haziran 1993 tarihinde, Agrigento ili'ne ait Naro (nüfus: 8.700)'da doğmuştur.
Ignazio Boschetto Licari 4 Ekim 1994 tarihinde Bologna, Emilia Romagna, Kuzey İtalya'da doğmuş fakat Marsala'da büyümüştür.
Gianluca Ginoble Di Vittorio 11 Şubat 1995 tarihinde in Abruzzo'da doğmuştur. Montepagano'da büyümüştür.
Kariyer > Ti Lascio Una Canzone (2009–10)

Üçlü pop-opera şarkıcılar kariyerlerine 2009 yılında başlamış, İtalyan kanal RAI TV'de yayımlanan Ariston Theater, Sanremo'da yapılan Müzik yarışması gösterisi Ti lascio una canzone'nin ikinci sezonuna katılmışlardır.
2 Mayıs 2009 tarihinde, Gianluca Ginoble yarışmayı kazanmış, yarışmada söylediği şarkı ise Andrea Bocelli'nin "Il mare calmo della sera" adlı şarkısıdır.
Yarışmada, Üç şarkıcı birleşmeye karar vermiş, üçlü olarak, Napoliten klasik tarzında "’O sole mio" adlı şarkıyı seslendirmiştir. Yarışmadan sona, üçlü "Tre Tenori", "The Tryo", "Il Trio" adları altında performanslarına devam etmiş ve sonunda 2010 sonbaharında... "Il Volo" (İtalyancada Uçmak anlamına gelen) adı kullanmaya başlamışlardır.
2010 yılında hayır işi olarak yapılan "We Are the World 25 for Haiti"'ye katılmış, 1985 yılında "We Are the World" adlı şarkıda yapılmıştır. Şubat 2010'da 60. Sanremo Müzik Festivali'nde "Granada" ve "Un Amore Così Grande" adlı şarkıları seslendirmişlerdir.  Ayrıca üçlü Queen Rania of Jordan için de performanslarını sergilemişlerdir.
Kariyer > Il Volo (2010–günümüz)

İlk kendi adlarındaki albüm 2010 yılında Londra'daki Abbey Road Studios'unda Tony Renis ve Humberto Gatica'nın yönetmenliğinde kayda geçirilmiştir. İtalya'da 30 Kasım 2010 tarihinde yayımlanmış ve İtalyan Albüm Listeleri'nde 6. sıraya kadar çıkmış, Federation of the Italian Music Industry tarafından Altın sertifika almıştır.
Albüm, Uluslararası alanda 12 Nisan 2011 tarihinde yayımlanmış, ve Birleşik Devletler'de promosyon turuna başlanmış ilk turu American Idol 'un üçüncü sezonunda performanslarını sergilemişlerdir. Grup "’O sole mio" adlı şarkılarını söylemiş, aynı zamanda Birleşik Devletlerde 2011 yılında yayımlanmıştır. Albüm, Billboard 200'de listelere ilk girişte top 10'da giriş yapmış ve Klasik Albümler'de 1 numaraya kadar yükselmiş, ilk haftada 23,000 kopya satmıştır. Albüm diğer ülkelerde Top 10'dan giriş yapmış, Avusturya, Belçika, Fransa ve Hollanda'da başarılar elde etmiştir.
Albüm'ün İspanyolca versiyonu yayımlandıktan sonra Meksika listelerinde 6. sıradan giriş yapmış, Billboard ve Klasik Albümler listelerinde 3. sıradan, Top Latin Albums Listesine 4. sıradan ve Latin Pop Albums Listelerinde 1. sıradan giriş yapmıştır. Bu versiyon Meksika'daki AMPROFON tarafından Altın Sertifika ile ödüllendirilmiş ve 30,000 kopya satmıştır. ve RIAA Latin Altın Ödülleri'ni kazanmış ve ABD'de 50,000 kopya satmıştır.
Üçlü The Talk TV gösterisinde Şubat 2011 ve 13 Ekim 2011 tarihlerinde performanslarını sergilemişlerdir.
19 Mayıs 2011 tarihinde, üçlü "'O Sole Mio" şarkısını American Idol 'de söylemiştir. 31 Temmuz 2014 tarihinde üçlü "’O sole mio" ve "This Time" adlı şarkısını Singapur Cumhurbaşkanı'nın Engelliler için yardım fonu oluşturduğu Star Charity'de performanslarını sergilemişlerdir. 
4 Eylül 2011 tarihinde, üçlü "’O sole mio" ve "Smile" MDA Labor Day Telethon adlı yarışmada performanslarını sergilemişlerdir. 11 Eylül 2011, üçlü Entourage dizisinin final serisinde rol almıştır.
Il Volo, iki Latin Grammy Ödüllerinde in En iyi Pop albümü Il Volo (Edicion en espanol) ve En iyi yeni şarkıcılar dallarında adaylık gösterilmiştir.
27 Ekim 2011 tarihinde, Il Volo Detroit Opera House'da canlı performans sergilemiş, ilk konserlerinin tapeleri "Il Volo - Takes Flight - Live from the Detroit Opera House" adlı DVD oluşturulmuşrue. Bu konser 7 Aralık 2011 tarihinde, Detroit'te gösterilmiş ve aynı anda Kanada'da da gösterilmiştir.
14 Aralık 2014 tarihinde, Il Volo'nun 2015 Sanremo Müzik Festivali'nde Usta Sanatçılar kategorisinde "Grande amore" adlı şarkı ile yarışacağı açıklanmıştır. 14 Şubat 2015 tarihinde yapılan büyük finalde %39 oy oranı alarak Festivali kazanmış ve kurallar gereği festivali kazandığı için 19-23 Mayıs 2015 tarihlerinde Avusturya'nın başkenti Viyana'da düzenlecek 2015 Eurovision Şarkı Yarışması'nda temsilci olmaya hak kazanmıştır.
Diskografi

| Yıl | Albüm detayları | Tekliler |
| --- | --- | --- |
| 2010 | Il Volo Yayımlanma: 30 Kasım 2010  Şirket: Geffen  Format: CD, dijital indirme |  "’O sole mio"  "Hasta El Final" |
| 2012 | We Are Love Yayımlanma: 19 Kasım 2012  Şirket: Geffen  Formatlar: CD, dijital indirme |  |
| 2013 | Más Que Amor Released: 9 Nisan 2013  Label: Geffen  Formats: CD, dijital indirme |  "Constantemente Mía" (feat. Belinda) |
| 2013 | Buon Natale: The Christmas Album Yayımlanma: 22 Ekim 2013  Şirket: Geffen  Formatlar: CD, dijital indirme |  |
Turları

2011 - Il Volo North American Tour 2011
2011 - Il Volo European Tour 2011
2012 - Il Volo South American Tour 2012
2012 - Il Volo Takes Flight Tour
2012 - Barbra Live - Special guests Chris Botti and Il Volo
2013 - We Are Love Tour
2013 - Más Que Amor Tour
2014 - US&Canada Summer Tour 2014
2014 - Tour italiano 2014
2015 - Italy Tour
2016 - Il Volo live Nei Palasport
2016 - Il Volo North America Tour 2016
2016 - Il Volo European Tour
Ödüller ve Adaylıklar > Billboard Latin Müzik Ödülleri

| Yıl | Aday / çalışma | Ödül | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 2012 | Il Volo | New Artist of the Year | Aday gösterildi |
| 2012 | Il Volo | Latin Pop Albums Artist of the Year, Duo or Group | Aday gösterildi |
| 2013 | Il Volo | Latin Pop Albums Artist of the Year, Duo or Group | Aday gösterildi |
| 2014 | Il Volo | Top Latin Albums Artist of the Year, Duo or Group | Aday gösterildi |
| 2014 | Il Volo | Latin Pop Albums Artist of the Year, Duo or Group | Kazandı |
| 2014 | Il Volo | El pulso social | Kazandı |
Ödüller ve Adaylıklar > Latin Grammy Ödülleri

| Yıl | Aday / çalışma | Ödül | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 2011 | Il Volo | Best New Artist | Aday gösterildi |
| 2011 | Il Volo - Edición En Español | Best Pop Album By A Duo or Group with Vocal | Aday gösterildi |
Ödüller ve Adaylıklar > Diğer ödüller

| Yıl | Ödüller | Kategori | Alıcı | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2011 | Wind Music Awards | Premio Disco d'Oro | Il Volo | Kazandı |
| 2012 | J-14 Teen Icon Awards | Iconic Editor's Choice | Il Volo | Aday gösterildi |
| 2013 | Diosas de Plata | Mejor Canción Original para Cine | "Luna Nascosta" | Kazandı |
| 2013 | Premios Canacine | Mejor Canción de una Película Mexicana | "Luna Nascosta" | Aday gösterildi |
| 2014 | Premios Tu Mundo | Dúo o Grupo Favorito | Il Volo | Kazandı |
| 2014 | World Music Awards | World's Best Album | Mas que Amor | Aday gösterildi |
| 2014 | World Music Awards | World's Best Group | Il Volo | Aday gösterildi |
| 2014 | World Music Awards | World's Best Live act | Il Volo | Aday gösterildi |

Piero Barone OgnibeneIgnazio Boschetto LicariGianluca Ginoble Di Vittorio
Feridun Kete

Feridun Kete (d. 1944 İzmir - ö. 3 Nisan 2021, Bodrum), Türk yönetmen, senarist ve yapımcı.
İstanbul Erkek Lisesi mezunu olan Kete, 1960'lı yıllarda görüntü yönetmenliğine başladı. 1965'te Kımız Film Şirketini kurdu. Yeşilçam'da senarist, yapımcı ve yönetmen olarak birçok filmin altına imza attı. 2021 yılında Bodrum'da yaşamını kaybetti.
Filmografi > Yönetmen olarak

Zorro'nun Kara Kamçısı (1969)
Zorro Dişi Fantoma'ya Karşı (1969)
Kardeş Kanı (1969)
Üç Kağıtçılar (1972)
Uçurum (1972)
Süper Kadın Dehşet Saçıyor (1972)
Öldüren Takip (1972)
Kara Bela (1972)
Dişi Akrep (1972)
Darağacı (1972)
Cezanı Çekeceksin (1972)
Tornavida Yaşar (1975)
Tadına Bakarım (1975)
Şimdi Yavrum Şimdi (1975)
Hopla Kalbim Hopla (1975)
Halkalı Şeker (1975)
Utanmaz Adam (1976)
Kadınlara Dayanamam (1976)
Çılgın Milyoner (1976)
Yalnız Adam (1977)
Cesur Yabancı (1977)
Kız Sen İstanbul'un Neresindensin (1986)
Ali Veli Deli (1986)
Güzel Alsın Canımı (1987)
Sevgi Dünyası (1987)
Görüş Günü (1987)
Gönlü Bol (1987)
Bitmeyen Kavga (1987)
Hedef (1989)
Ana Yüreği (1993) - tv dizisi
Aşkın İki Yakası (1998) - tv dizisi
Hanna Kanapatskaya

| Hanna Kanapatskaya Ганна Анатольеўна Канапацкая |
| --- | --- |

Doğum: 29 Ekim 1976 (48 yaşında) Minsk, Belarus SSC, Sovyetler Birliği (şu anda Belarus)
Vatandaşlık: Beyaz Rus
Eğitim: Belarus Devlet Üniversitesi
Meslek: avukat, politikacı, girişimci
Etkin yıllar: 1995-günümüz

Hanna Anatolyeuna Kanapatskaya (Belarusça: Ганна Анатольеўна Канапацкая) veya Anna Anatolyevna Kanopatskaya (Rusça: А́нна Анато́льевна Канопа́цкая) (d. 29 Ekim 1976) Belaruslu siyasetçi, eski milletvekili, avukat, girişimci ve 2020 Belarus cumhurbaşkanlığı seçimlerinde adaydır. Aynı zamanda eski bir parlamento milletvekilidir. 1995'ten 2019'a kadar Belarus Birleşik Medeni Partisi'ni temsil etti ve 2016'dan 2019'a kadar milletvekili olarak görev yaptı. Belarus'un Rus müdahalesinden kurtarılması çağrısında bulunan siyasi kampanyasıyla tanınır. 2025 Belarus Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yeniden aday oldu.
Erken yaşam ve eğitim

Hanna Kanapatskaya, 29 Ekim 1976'da Minsk'te doğdu. Babası Anatoly Trukhanovich bir dolar milyoneri ve annesi bir ev hanımıdır. Eğitimini Minsk Okulu no. 55'te tamamladıktan sonra Belarus Devlet Üniversitesi (BSU) Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Alyaksey ve Anastasia adında iki çocuk sahibidir.
Ali Rahbari

| Ali Rahbari |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum adı: علی رهبری
Doğum: 26 Mayıs 1948 (76 yaşında) Tahran, İran
Uyruk: İran
Alanı: Orkestra şefi, besteci
Ünlü yapıtları: Annem İran


Ali (Alexander) Rahbari (d. 1948, Tahran), İranlı orkestra şefi ve besteci.
Avrupa'da uluslararası bir kariyer sürdüren Rahbari, dünyanın en ünlü opera salonlarında ve sahnelerinde 120'den fazla orkestrayı yönetmiş;  40'ı opera olmak üzere 250'den fazla CD kaydı gerçekleştirmiştir. İran'dan kaçarak dünyanın farklı ülkelerine yerleşmiş sanatçılardan oluşan İran Uluslararası Filarmoni Orkestrası'nın kurucusudur. Dünyada Alexander Rahbari adıyla tanınır. Sıklıkla Türkiye'ye gelerek devlet senfoni orkestralarını yönetir.
Şili

Şili (İspanyolca: ChileDosya:Es-Chile.ogg), resmî adıyla Şili Cumhuriyeti, Güney Amerika'da bir ülkedir. Doğuda And Dağları ile batıda Büyük Okyanus arasında ince uzun bir şerit şeklindedir. Yüzölçümü 756.096 km² ve nüfusu 2017 itibarıyla 17,5 milyondur. Başkenti ve en büyük şehri Santiago, resmî dili İspanyolcadır.
Şili kuzeyde Peru, kuzeydoğuda Bolivya, doğuda Arjantin ve güneyde Drake Boğazı ile sınırlandırılmıştır. Okyanusya'daki Juan Fernández, Isla Salas y Gómez, Desventuradas ve Paskalya adaları Şili'ye bağlıdır. Ayrıca Şili Antarktika Bölgesi adı altında Antarktika'nın 1,25 milyon km²'lik bölümünde hak iddia etmektedir.
İspanya 16. yüzyıl ortalarında İnka egemenliğini sonlandırarak bölgeyi ele geçirdi ve kolonileştirdi, ancak bugün ülkenin güney-orta bölümünde yaşayan Mapuçeleri köleleştirmeyi başaramadı. 1818'de İspanya'dan bağımsızlığını ilan eden Şili, 1830'larda görece istikrarlı otoriter bir cumhuriyete dönüştü. 1880'lerde Mapuçe direnişinin kırılması ve Pasifik Savaşı'nda (1879-83) Bolivya ve Peru'nun yenilmesi 19. yüzyılda toprak ve ekonomi bakımından büyük genişlemelere yol açtı. 1960'lı ve 70'li yıllarda Şili sert siyasî kutuplaşma ve kargaşa dönemine girdi. Gerilim demokratik yollarla iktidara gelen Salvador Allende'nin sol hükûmetinin 1973'te bir askerî darbeyle devrilmesiyle sonuçlandı ve ülke 16 yıl boyunca 3000'den fazla ölü veya kayıptan sorumlu olan Augusto Pinochet'nin sağ askerî diktatörlüğüyle yönetildi. Rejim 1988 yılında yapılan bir referandumun ardından 1990'da sona erdi ve merkez sol koalisyon 2010 yılına kadar iktidarda kaldı.
Şili, Dünya Bankası tarafından yüksek gelirli bir ülke olarak tanımlanmaktadır ve yaşam kalitesi üst düzeydedir. Güney Amerika'nın sosyoekonomik açıdan en istikrarlı ve müreffeh ülkelerinden biridir; rekabetçi ekonomi, kişi başına gelir, küreselleşme, barışçıllık, ekonomik özgürlük ve düşük yolsuzluk algısı sıralamalarında Latin Amerika ülkeleri arasında lider konumundadır. Ayrıca sürdürülebilir devlet ve demokratik gelişmişlik alanlarında bölgesinde üst sıralardadır. Kanada'nın ardından Amerika kıtasının en düşük cinayet oranlarına sahiptir. Şili Birleşmiş Milletler, Latin Amerika ve Karayip Devletleri Topluluğu ve Pasifik İttifakı'nın kurucu üyesidir, 2010 yılında da OECD'ye katılmıştır.
Etimoloji

Ülkenin İspanyolca ismi olan Chile kelimesinin kökeni tek ve kesin bir şekilde kanıtlanmamıştır. En yaygın açıklama, kelimenin Aymara dilinden türediğidir. Bu dilde Chilli kelimesi dünyanın son bulduğu diyar anlamına gelir. Bu durum, Aymara yerleşim bölgelerinden yola çıkıp Şili'ye gelen ilk İspanyol olgusuyla desteklenir. İspanyollar Güney Amerika'nın sömürgeleştirilmesinin başlangıcından itibaren Atacama Çölü'nün güneyindeki toprakları Chile adıyla nitelendirirler.
Başka ve bir teori ise, İnka dili quechua'yı ismin kökeni olarak gösterir. İnka Krallığı'nın azami genişliği bugünkü Santiago'ya ulaşır. İnkalar Río Aconcagua'nın güneyindeki toprakları, görece soğuk iklime ve karlarla kaplı Andlar'a dayanarak kar anlamına gelen Tchili diye adlandırırlar.
Coğrafya

Arica ve Parinacota
Tarapacá
Antofagasta
Atacama
Coquimbo
Valparaíso
Santiago Metropolitan
O'Higgins
Maule
Ñuble
Bío-Bío
Araucanía
Los Ríos
Los Lagos
Aysén
Macellan ve Şili Antartikası
Yüzölçümü 756.945 km² olan Şili; her ne kadar Güney Amerika kıtasının kuzey-güney doğrultusunda Antarktika'ya kadar uzanan bir ülke olsa da, ortalama genişliği sadece 180 km'dir. Ülkenin en dar yeri (Antarktika'daki Şili toprakları sayılmazsa) 90 km iken en geniş yerinin uzunluğu 240 km kadardır. Avrupa ile kıyaslanacak olursa Danimarka'dan Sahra Çölü'ne uzanacak kadar bir mesafe kat edilir. Doğu-Batı mesafesi çok az olsa da bu iki uç arasında çok fazla rakım farkı oluşur. Ülke ayrıca kuzeyden güneye çok farklı iklim, bitki örtüsü ve coğrafi şekiller gösterir. Bu yüzden Şili, birçok kaynakta tezatlar ülkesi olarak anılır. Hakikaten de kuzeydeki çölü, Afrika'nın Sahara'sını, güneydeki kanalları Norveç kanallarını, Los Lagos'daki Osorno ve çevresi İsviçre Alplerini, Orta bölgeleri Akdeniz'i hatırlatmasıyla ayrıca Patagonya'daki buzullarıyla bu ismi hak eder.
Coğrafya > Dağları

Şili dağları, yeryüzünün en yüksek sıradağlar zincirini oluşturur. 6.000 m'nin üstünde birçok zirvesi vardır. Bunlardan biri olan Şili'nin en yüksek dağı (6.880 m) Ojos del Salado aynı zamanda dünyanın en yüksek volkanıdır. Aşağıda en ünlüleri listelenmiştir.
Nevado Ojos del Salado, 6.880 m, III. Bölge (Atacama Bölgesi)
Cerro Tupungato, 6.800 m, (Metropolitan Bölgesi)
Volcán Llullaillaco, 6.739 m, II. Bölge (Antofagasta Bölgesi)
Volcán Parinacota, 6.342 m, I. Bölge (Tarapacá Bölgesi)
Volcán Licancábur, 5916 m, II. Bölge (Antofagasta Bölgesi)
Descabezado Grande, 3.830 m, VII. Bölge(Maule Bölgesi)
Torres del Paine, 2.800 m, XII. Bölge (Magallanes y de la Antártica Chilena Bölgesi)
Volcán Villarrica, 2.840 m, VIII. Bölge (Araucanía Bölgesi)
Volcán Osorno, 2.652 m, X. Bölge (los Lagos Bölgesi)
Volcán Cerro Hudson, 1.905 m, XI. Bölge (Asyen Bölgesi)
Coğrafya > Nehirler ve göller

Ülkenin özel coğrafi yapısı sebebiyle, uzun nehirleri yoktur. En uzun nehir olan Rio Loa'nın uzunluğu 443 km'dir. Ülkenin kuzeyinde Atacama Çölü'ndeki aşırı kuraklık, büyük su birikimlerinin oluşmasını engeller. Kuzeydeki az sayıda nehir And Dağları'ndaki karlardan beslenirler. Güneye indikçe artan yağışlar, beraberinde bu bölgelerdeki nehirlere daha fazla su hacmi getirir. Nehirler, Şili ekonomisinde, özellikle enerji sağlanmasında önemli rol oynar. Bununla birlikte somon balıkçılığı ve rafting gibi macera turizmi içinde fırsatlar sunar. Kuzeyden güneye önemli nehirleri aşağıda sıralanmıştır.
Río Lauca, 160 km, I. Bölge (Tarapacá)
Río Lluta, 167 km, I. Bölge (Tarapacá)
Rio Loa, 443 km, II. Bölge (Antofagasta)
Río Copiapó, 162 km, III. Bölge (Atacama)
Río Elquí, 170 km, IV. Bölge (Coquimbo)
Río Choapa, 160 km, IV. Bölge (Coquimbo)
Río Aconcagua, 142 km, V. Bölge (Valparaíso)
Río Maipo, 250 km, Metropolitan/ V. Region (Metropolitan/ Valparaíso)
Río Mapocho, 120 km, Metropolitan(Metropolitana)
Río Cachapoal, 172 km, VI. Bölge( O´Higgins)
Río Maule, 240 km, VII. Bölge (Maule)
Río Biobío, 380 km, VIII. Bölge (Biobío)
Río Imperial, 52 km, IX. Bölge (Araucanía)
Gölleri arasında kuzeydeki tuz gölleri sayılabilir ki bunların en ünlüsü olarak Salar de Atacama'yı söyleyebiliriz. Bununla birlikte en kuzeyde, yeryüzünün en yüksek konumdaki göllerinden biri olan Lago Chungará gölü bulunur. Gölün alanı 21,5 km² olup, 4.500 m yükseklikte bulunur.
Bir grup büyük ve güzel göller Temuco şehrinin güneyinden başlayıp Puerto Montt'a kadar uzanır. Bunlar sırasıyla şöyledir.
Lago Colico, 56 km², IX. Bölge (Araucanía)
Lago Caburga, 51 km², IX. Bölge(Araucanía)
Lago Villarrica, 176 km², IX. Bölge (Araucanía)
Lago Calafquén, 120 km², IX. Bölge (Araucanía) und X. Bölge (Los Lagos)
Lago Panguipulli, 116 km², X. Bölge (Los Lagos)
Lago Riñihue, 77 km², X. Bölge (Los Lagos)
Lago Ranco, 401 km², X. Bölge (Los Lagos)
Lago Puyehue, 156 km², X. Bölge (Los Lagos)
Lago Rupanco, 223 km², X. Bölge (Los Lagos)
Lago Llanquihue, 860 km², X. Bölge (Los Lagos)
Ayrıca güneyde 970 km² alanı ile Şili'nin en büyük gölü Lago General Carrera bulunur ki bu göl Arjantin'deki Lago Buenos Aires gölünün batı kanadını oluşturur.