stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gortina
Önemli kişiler

Thaletas (MÖ 7. yüzyıl), müzisyen
Titus (ö.107), Girit Piskoposu ve aziz
Gortyna'lı Philip (ö.180), Gortyn Piskoposu ve aziz
Antik Odeon'un detayı
Saint Titus Bazilikası
Gortyna agorasındaki parça halindeki boustrophedon yazıtı (hukuk kodu)
Miras düzenlemeleri, Gortyna Kanunnamesi'nin 11. sütununun parçası, Louvre Müzesi
Hardal (müzik grubu)
Tarihi > 1976–1980: İlk yıllar

1976 yılı Türkiye'nin siyasi çalkantılarının ve terör olaylarının zirveye çıktığı, müzik ve sinema dünyasında giderek kaosa sürüklenmeye başladığı bir dönemin habercisidir. Yalnız Türkiye'de değil, tüm dünyada müzik piyasası bir çıkmaza girmek üzeredir. 1960'lar ve 1970'lerin başında grup müziği anlayışı ve istikrar artık artık olmuyordu. Burhan Ağaoğlu isimli rock tutkunu bir müziksever, önceden beri tanıdığı ve dinlediği arkadaşlarını bir grup çatısı altında toplamak için kolları sıvar. Rock müziğin efsane mertebesine ulaşmış birkaç gruptan olan Yeraltı Dörtlüsü'nün son dönem elemanları Sedat Avcı, Aydın Şencan ve Cahit Kukul'a bir teklif götürür. Sedat Avcı o sıralar Seyyal Taner ile birlikte 25. Saat grubuyla turne ve konserlere çıkmaktadır. Teklife de sıcak bakmaktadırlar ve vokalde ise Şükrü Yüksel'e teklif gider. Zaten böyle bir oluşumu bekleyen Şükrü Yüksel, grubun kalıcı bir elemanı olarak yerini alacaktır. Düzensiz aralıklarla bir araya gelip provalar yaparlar, birbirlerine besteleri konusunda fikir alışverişlerinde bulunurlar. Ancak, bestelerin büyük bölümü alt yapı olarak klavye gerektiren parçalardır ve bu konuda genç bir müzisyen Özkan Turgay da gruba dahil edilir. Grup tam anlamıyla kurulur ve Şükrü Yüksel vokalde, Sedat Avcı davulda, Cahit Kukul gitarda, Aydın Şencan bas gitarda ve Özkan Turgay ise klavyede yer alır. Grup, başından beri planlanan albümün kayıtlarına başlar ve 1978 yılında, İstanbul Gelişim Stüdyosu'nda kaydedilen ve Türk rock müziğinin efsane albümlerinden biri olan Nasıl? Ne Zaman? müzik mağazalarında yerini almaya başlar.
Türkiye'de ve dünyada rock müzik 1960'lı yıllardaki ve 1970'li yılların başındaki etkisini kaybetmeye başlıyordu. 1977 yılında 3 Hürel grubu dağılmış, Erkin Koray uzunca sürecek bir yurt dışı seyahatine başlamış, Barış Manço ise son albümüyle ilk albümlerindeki etkiyi yakalayamamıştır ve Yeni Bir Gün albümünün kayıtları ile meşguldür. Ersen ve Dadaşlar önce hafif müzik sonraları da iyice arabesk tarza yönelmişti. Cem Karaca ise gittikçe sloganlaşan bir tavır ile belli bir kesimin önde gideni olmuştur. Dünyada ise Deep Purple, Led Zeppelin ve Jethro Tull gibi gruplar artık eski verimliliklerinden uzaktılar. Tam böyle bir karmaşanın yaşandığı bir dönemde Hardal ilk albümlerini yayınlamıştır.
Tarihi > 1981-1984: İkinci albüm ve dağılış

İlk albümünün yarattığı etkiden sonra konserler vermeye devam eden grup, soft tınılarla çalınan gitarlar, hammond klavye ile sağlamlaştırılan alt yapı ve kural tanımaz sözler ile birlikte kaydettikleri albümleri piyasaya çıkar çıkmaz büyük şaşkınlık ve ilgi ile karşılanır. 1960'lı yıllardan beri Türkiye'de rock müziğin yaygınlaşması için çırpınıp duran İzzet Öz'de grubun başarısına sessiz kalmaz ve TRT 1 kanalında kendi imkanlarıyla yaptığı Teleskop programına davet eder grubu, üstelik canlı performanslarıyla. Grup elemanlarının üçünün Erkin Koray kadrosundan geldiğini düşünenler, bir nebze olsun Erkin Koray tarzı bir şeyler aradılar, kıyaslama yaptılar. 1982 yılında grup katıldığı televizyon programında Zor adlı parçalarını seslendirdiler.
Erkin Koray böyle bir grubun varlığını yurt dışındayken öğrendi, bir kereliğine geldiği Türkiye'de ise dinleme fırsatını buldu ve beklenen an geldi çattı, 12 Eylül darbesiyle bir anda her şey bıçak gibi kesildi. Özellikle müzik sanatçı ve grupları bu dönemde hiç düşmedikleri sıkıntıları yaşadılar. Yasaklandılar, hapse girdiler, geçmişleri bir anda silinir. Grup bu dönemin etkilerinin azalmasını bekler ama o dönemlerde hala konserler vermeye devam ederler. Bu dönemin ardından grup 1982 yılında ikinci albümlerinin kayıtlarına başlar.
Grup ilk çıkardıkları albümle büyük ilgi görmüştür. İlk albümlerinden sonra konserler, televizyon programları ve turnelere çıkmışlardır. Türkiye'de rock müziğin etkisinin azaldığı bir dönemde büyük ilgi görmüşlerdir. İlk albümlerinin etkisinden sonra yaşanan askeri darbenin de etkisiyle grup ikinci albümlerinin hazırlıklarını ertelemişlerdir. Albüm hazırlıklarını erteleyen grup albümde yer alacak parçaların sözlerini yazmışlardır. Aynı zamanda bir yandan da konserler vermeye devam etmişlerdir. 1982 yılına kadar böyle devam eden grup bu yıl albüm kayıtlarına başlarlar. Grup üyelerinden Sedat Avcı ve Aydın Şencan yurt dışına çıkar. Aydın Şencan yurt dışına çıkmadan önce bas gitar kayıtlarını tamamlamıştır. Sedat Avcı albümün kayıt döneminde yurt dışında olduğu için ikinci albümün davul kayıtlarında Zafer Oğuz adlı bir baterist stüdyoya girer. 1983 yılında çıkan ikinci albüme grup Nereden Nereye! adını verir. Albüm ilk albüm kadar iddialıdır. İlk albümden daha sert olan ikinci albüm ilki gibi büyük ilgi görür. Fakat siyasal ve ekonomik sıkıntılar yüzünden ilk albüm kadar satamaz. Grup eskisi gibi bir araya gelemez ve İstanbul Teknik Üniversitesi'nde yapılacak olan konser için bile zar zor bir araya gelirler. Grup üyelerinin sürekli yurt dışına çıkması ve piyasada yaşanan konser ve mali durgunluğun albüm satışlarına yansıması sonucu grup karamsarlığa kapılır ve daha sonra dağılırlar.
Tarihi > 1994-2000: Yeniden birleşme, son albüm ve tekrar dağılış

Grup ikinci albümlerini yayınladıktan sonra belirli nedenlerden dolayı dağılmışlardı. Kanada'ya yerleştikten sonra iyice Türkiye'den kopan Aydın Şencan, Erkin Koray'ın 1983 yılı ziyaretinden sonra ikinci bir şok yaşar ve Şükrü Yüksel'i karşısında bulur. Şükrü Yüksel grup üyelerine tekrar bir araya gelmesi için söylemde bulunur. Zaten hazır olan söz ve besteler üzerinde uzun süre çalışma fırsatı bulurlar. Eski elemanlardan Sedat Avcı, yine Erkin Koray'la konserlere çıkmaktadır, bir ara Cem Karaca ile çalışır. Cahit Kukul ise Rami'de müzik savaşına devam eder, eski dostlarını bir araya toplayarak Meteor adında grup kurar, bir de albüm çıkarırlar. Hardal grubu 1994 yılında on bir yıl sonra Seçmeler adında bir derleme albüm yayınladılar. Albümde ilk ve ikinci albümler parçalar yer alıyordu. 1997 yılında grup yeniden bir araya gelir. Şükrü Yüksel ve Aydın Şencan'ın yurt dışından dönmesinin ardından grup yeni albüm kayıtlarına başlarlar.
Aydın Şencan albümün kayıtlarından sonra tekrar Kanada'ya geri döner. Sedat Avcı albümden sonra bir müddet daha Erkin Koray ile çalışır ve daha sonra 2001 yılında vefat eder. Vefatı rock camiasını yasa boğar. Sedat Avcı ölümünden bir gece önce Erkin Koray ile birlikte Jazz Stop adlı mekanda çıkar. Özellikle Erkin Koray'ın soundunda belirleyici rolü oynayan ve neredeyse onunla özdeşleşen Sedat Avcı'nın beklenmedik ölümü Şükrü Yüksel'i de derinden etkiler. 1999 yılında yayınladıkları albümden sonra Aydın Şencan'ın yurt dışına gitmesi ve Sedat Avcı'nın ölümü sonrası grup tekrar dağılır.
Kariyer > Nasıl? Ne Zaman?

Kurulduktan bir yıl sonra grup ilk albümlerinin kayıtlarına başladı. Grup albüm  kayıtları için birçok müzisyen ve grubun albüm kayıtlarını yaptığı İstanbul Gelişim Stüdyosuna girdi. Hardal grubu düzensiz aralıklarla bir araya gelip provalar yaparlar, birbirlerine besteleri konusunda fikir alışverişlerinde bulunurlar. Albüm kayıtları beş ay kadar sürdü. Albümde için dokuz parça hazırlandı. Albümde yer alan dokuz parçadan özellikle albümle aynı adı taşıyan Nasıl? Ne Zaman? adlı parçaları ile grup büyük bir çıkış yakaladı. Nasıl? Ne Zaman? adlı parçalarının yanı sıra Bir Yağmur Masalı, Gece Vakti, Sen Gittin Diye, Yalnızım ve Zor gibi albümde bulunan parçalar büyük beğeni gördü ve albümün satışlarını olumlu etkiledi. Albümdeki parçalar psychedelic rock ve progresif rock tarzındadır. Türkiye'de arabesk müziğin yükselişe geçmesi ve rock müziğin etkisinin azalmaya başladığı dönemlerde çıkan albüm buna rağmen rock müziğin efsane albümleri arasına girmiştir. Türk rock tarihinin klasik albümleri arasına giren albümün etkisinin büyümesinin ardından grup televizyona çıkmaya başladı.
Türkiye'deki rock müziğin genel olarak Anadolu rock tarzında yapıldığı için, Hardal grubu psychedelic rock tarzını ve görselleri çok iyi kullanmalarından dolayı Türkiye'nin en önemli gruplarından biri haline gelmişti. 1978 yılında piyasaya sürülen albüm Öncü Plak etiketiyle çıkmıştır. Dönemin en çok ses getiren albümlerinden birisi olmasından dolayı grup Türkiye'nin çeşitli yerlerinde konserler vermeye başlamıştır. Solo konserlerinin yanı sıra çeşitli sanatçılarla turnelere de katılmışlardır. 2009 ve 2010 yıllarında albümün yayınlanmasından yaklaşık otuz küsur yıl sonra albüm Shadoks Music etiketiyle tekrar yayınlanmıştır. İnternet ortamında albümün büyük dinlenme rakamlarına ulaşmasından sonra grup Kod Müzik etiketiyle 17 Şubat 2020 tarihinde albümü tekrar yayınlamıştır.
Kariyer > Nereden Nereye!

Grup ilk albümünün başarısından sonra sıkça konserler verdi ve televizyon programlarında yer aldı. İlk albümlerinin büyük ilgi görmesinden sonra grup şaşkındı ve bir yandan da mutluydu. Türkiye'de yaşanan askeri darbeden sonra grup ikinci albümlerinin hazırlıklarını erteledi. 1981-1982 yılları arasında grup konserler vermeye devam etti. 1982 yılında ikinci albümlerinin kaydına başladı. Bestelerin hazır olduğu ve kayda girileceği dönemlerde grup üyelerinden Aydın Şencan Kanada'ya, Sedat Avcı ise Hollanda'ya Erkin Koray ile buluşmaya gider. Grup, İstanbul Gelişim Stüdyosunda grup ikinci albümlerinin kayıtları için stüdyoya girer. Grup üyelerinden iki kişinin yurt dışında olması Şükrü Yüksel, Cahit Kukul ve Özkan Turgay'ı etkilemez. Sedat Avcı'nın yurt dışına gitmesinden dolayı grup, Zafer Oğuz adlı baterist ile albümün davul kayıtları için stüdyoya girer. Aydın Şencan ise parçaların bas gitar kayıtlarını tamamladığı için sıkıntı çıkmaz. 1982 yılının sonunda tamamlanan albüm 19 Ocak 1983 tarihinde piyasaya çıkar.
1983 yılının ilk ayında piyasaya çıkan albüm oldukça beğeni alır. Albümde sekiz parça yer almaktadır. Nereden Nereye!, Bir Gün Mavi Bir Gün Yeşil ve Babalar Küçük Oğullarına Söylesin Diye adlı parçalar albümün öne çıkan parçaları olmuştur. İkinci albümde ilk albüme göre sözler ve gitarlar biraz daha sertleşmiştir. Ülkenin yaşadığı siyasi ve ekonomik sıkıntılardan dolayı mali durgunluk albümün satışlarına da yansır ve grubun ikinci albümü ilk albümünün satışlarının altında kalır.
Kariyer > Yeniden Doğuş

1997 yılında davulda Zafer Oğuz, klavyelerde ve düzenlemelerde yine Özkan Turgay gitarlarda ise Alper Karamahmutoğlu ve vokalde Şükrü Yüksel kadrosuyla tamamlanan albüm 1999 yılında Yeniden Doğuş adıyla piyasaya sürülür. Yeni albüm, akabinde yeni bir sound'u da beraberinde getirdi. Geçen zaman içinde Türkiye'deki müzik endüstrisi, gelişen teknolojiye paralel olarak baş döndürücü bir hızla gelişmişti. Çok kanallı stüdyolar, pahalı müzik aletleri, efektler, pedallar vs. Geçmiş iki albüme nazaran daha efektifiye ve dijital bir albüm olarak göze çarpmıştır. Grubun son albümünde on iki parça yer almaktadır. Albümde ...Ve Sadece Eğer, Leyla ve Yeniden Doğuş gibi parçalar ön plana çıkmıştır. Albüm S Müzik etiketiyle piyasaya çıkmıştır.
Grup üyeleri

Şükrü Yüksel – vokal, gitar, klavye (1976-1984, 1994-2000)
Aydın Şencan – geri vokal, bas gitar (1976-1984, 1994-2000)
Cahit Kukul – back vokal, gitar (1976-1984, 1994-2000)
Sedat Avcı –  davul  (1976-1984, 1994-2000)
Özkan Turgay – klavye  (1976-1984, 1994-2000)
Diskografi

Nasıl? Ne Zaman? (1978)
Nereden Nereye! (1983)
Yeniden Doğuş (1999)
Diskografi > Derleme albümler

Seçmeler (1994)
Institut für die Wissenschaften vom Menschen

Institut für die Wissenschaften vom Menschen (IWM, İnsan Bilimleri Enstitüsü) Viyana, Avusturya'da yerleşik bağımsız bir ileri çalışmalar enstitüsüdür. Enstitü, çalışmalarını beşeri ve sosyal bilimler alanlarında yoğunlaştırmıştır.
IWM, 1982'deki kuruluşundan bu yana başta Doğu ve Batı Avrupa olmak üzere farklı çalışma alanları, toplumlar ve kültürlerden araştırmacılar ve düşünürler arasında uluslararası değişim ve diyalog zemini sağlamıştır. Enstitü siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel konulardaki geniş bir tartışma yelpazesine katkı sağlamaya devam etmektedir.
Jala, Nayarit

Bu addaki diğer yerleşimler için Jalasayfasına bakınız.
Jala, Nayarit, Meksika.
Jala, Meksika'nın Nayarit eyaletinde bir kasabadır. 2005 yılında nüfusu 16.071'dir. Yüzölçümü 364.60 kilometrekaredir. Nüfusu 9,631.[netleştirme gerekli]
Jala adı -çok fazla kum bulunan yer- Nahuatl dilinde kum anlamına gelen xali kelimesinden ve kum anlamına gelen tla varyantından türetilmiştir.
Jala Nayarit eyaletinin güney kesiminde yer alır; 21° 5' ve 21° 20' kuzey enlemleri ile 104° 18' ve 104° 31' batı boylamları arasındaki meridyenler arasındadır. Kuzeyde Santa María del Oro ve La Yesca tarafından sınırlandırılmıştır; güneyde Ahuacatlán ve Ixtlán del Río tarafından; doğuda Ixtlán del Río ve batıda Santa María del Oro arasındadır. Jala, Ceboruco yanardağı üzerinde yer almaktadır.
Rio Grande de Santiago nehri kuzeyinden geçer.
Ekonomi, ana mahsulleri mısır, sorgum, yer fıstığı, şeker kamışı ve meyve ağaçları olmak üzere tarıma dayanmaktadır. Sığır ve domuz yetiştiriciliği de vardır. Şeker kamışı fabrikaları, kereste fabrikaları, tuğla fabrikaları, mobilya fabrikaları, şeftali paketleme tesisi ve birkaç küçük dönüşüm endüstrisi vardır.
Jalasjärvi

| Jalasjärvi |
| --- | --- |
Belediye
Jalasjärvi belediyesi

  Arma 
JalasjärviJalasjärvi'nin Finlandiya'daki konumu
Ülke:  Finlandiya
Bölge: Güney Ostrobotniya
Yüzölçümü
 • Toplam: 830.42 km²
Nüfus (2015)
 • Toplam: 7.779
 • Yoğunluk: 9.51/km²
Zaman dilimi: UTC+02.00 (DAS)
 • Yaz (YSU): UTC+03.00 (DAYS)
Jalasjärvi, Finlandiya'nın Güney Ostrobotniya bölgesinde bulunan bir belediyeydi. Belediye, 1 Ocak 2016 tarihinde Kurikka ile birleşmiştir. Yüzölçümü 830.42 km² olan belediyenin nüfusu 31 Aralık 2015 tarihi itibari ile 7,779 idi.
Islanma

Şekil 3: Farklı akışkanların sebep olduğu ıslanma.A çok küçük ıslatabilme kapasitesine sahip bir akışkanı gösterirken, C'nin ise ıslatabilme kapasitesi daha büyüktür.
Islanma (veya ıslaklık), bir sıvının katı bir yüzey ile temas kurabilme becerisidir. Islanma bu ikisi bir araya geldiğinde oluşan moleküller arası etkileşmeden kaynaklanır. Islanma derecesi (ıslanabilirlik) ahezif ve kohezif kuvvetler arasındaki dengeyle belirlenir.
Islanma iki malzemenin bağlanması ve yapışmasında önemlidir. Islanma ve ıslanmayı kontrol eden yüzey kuvvetleri, kapiler olayın da dahil olduğu benzer başka etkilerin de sorumlusudur. Islanma miktarından bağımsız olarak katı bir yüzeye düşen sıvı kabaca kesik küre şeklinde olur. Yandaki şekilde ıslanmanın çeiştli dereceleri tarif edilmiştir.
Islanma olayı, herhangi bir sıvının herhangi bir kumaş türünün veya herhangi bir katı yüzeyine yayılmasıdır. Islanmak; tam veya yarım az veya hiç ıslanmama olma üzere 3'e ayrılır.
Islanmama projesi

Islanma olayında sıvının yoğunluğu ve kumaş türünün mikro yapısı önemlidir. Sıvının yoğunluğu arttıkça, kumaş türüne veya yayılacağı başka bir ortama daha da yayılır (daha da ıslatır). Islanma olayının olması ile kıyafetlerde lekeler de oluşmaktadır. Ayrıca ıslanma olayı yağmurun yağması ile birçok dış yüzeyde gerçekleşir. Bu sayede fotosentez vb. organik olaylar gerçekleşir.
Japon ve Amerikan bilimadamlarının ortak araştırmaları ıslanma olayının üstünedir. Yaptıkları araştırmaların amacı; Islanma olayının imkânsız olduğu kumaş vb. tipleri yapabilmek, leke olmasını önlemektir.
Bu tür kumaşlarının yapılması için suyun içinde kayma özelliğine sahip tırtıllar ve böcekler incelenmektedir. Bu canlıların su üstünde kaymalarını sağlayan yapıları vardır. Bu yapılar, canlının tamamını kaplamaktadır. Yapılar mikroskobik bir saç uzantısına benzemektedir. Bu uzantının üstünde daha küçük uzantıları, onların da üstünde çok daha küçük uzantıları yer almaktadır. Bu uzantılar sayesinde süper-hidrofobik bir yüzey oluşur. Bu yüzeyde, yüzeye gelen sıvı öteleme hareketi yapar ve yüzey üzerinde sürekli kayar. Bir müddet sonra kayan sıvı, yüzeyin dışına gider.
Japon ve Amerikan bilimadamları, bu canlılardaki mikroskobik uzantılar yerine kumaş yüzeylerinde mikroskobik balmumu yapıları kullanılabileceğini düşünüyor. Böylece aynı doğadaki olduğu gibi yüzeye sıvının yapışması / yayılması olanaksız hale getirilecektir.
Islanmama projesi > Islanmamanın yararları

Eğer ki bilimadamları bu çalışmayı başarırsa, özellikle giyim ve tekstilde büyük bir devrim yapacaklarını düşünüyorlar. Çünkü yüzeyi ıslatamayan sıvı ötelenerek dışarıya doğru giderken, yüzeydeki tozları da alıyor. Bu sayede kıyafet, kendini temizlemiş oluyor. Yani bilimadamlarının amacı "Islanmayan ve kendini temizleyen kıyafet"tir. Balmumu maddeye bu özelliğin kazandırılıp, mikroskobik halde kumaşın üstüne getirilmesi başarılırsa bu proje sonuç alabilmesi düşünülüyor.
Yaprak üzerindeki yağmur damlacıkları. Yağmur damlaları, yaprağı ıslatmamıştır. Çünkü yaprak ıslanmaz, üstündeki emici gözenekleri sayesinde ve yüzeyi sayesinde hem ıslanmayıp, hem de bu sıvıları emebilir
Hominini

Hominini veya homininler, Homininae ("hominineler") alt familyasının taksonomik bir oymağıdır. Hominini, mevcut Homo (insanlar) ve Pan (şempanzeler ve bonobolar) cinslerini içerir ve standart kullanımda Gorilla (goriller) cinsini hariç tutar.
Terim ilk olarak Camille Arambourg (1948) tarafından tanıtıldı. Arambourg, Gray (1825) nedeniyle Hominina ve Simiina gruplamalarını yeni alt oymağında birleştirdi.
Geleneksel olarak şempanzeler, goriller ve orangutanlar pongidler (Pongidae) olarak gruplandırılmıştır. Gray'in sınıflandırmasından bu yana, genetik filogeniden elde edilen kanıtlar, insanların, şempanzelerin ve gorillerin orangutandan çok birbirleriyle daha yakın akraba olduklarını doğruladı. Eski pongidler, halihazırda insanları içeren Hominidae ("büyük maymunlar") familyasına yeniden atanmıştı, ancak bu yeniden atamanın ayrıntıları tartışmalı olmaya devam ediyor; Hominini'de her kaynak gorili dışlamaz ve her kaynak şempanzeyi içermez.
İnsanlar, aynı zamanda birçok soyu tükenmiş insan akrabasını da içeren Australopithecina dalındaki (alt oymak) tek var olan türdür.
Sistematik ve evrim

Yapılan DNA dizileme analizleri sonucunda; Pan (şempanze) ve Homo (insan) türlerinin atalarının dört milyon yıldan daha uzun süren bir türleşme sürecinden sonra, 5,4 ile 6,3 milyon yıl önce ayrıldığı tahmin edilmiştir.
Sistematik ve evrim > Hominin türleri

Yaşayan türler koyu renkle gösterilmiştir
Sahelanthropus tchadensis
Orrorin tugenensis
Ardipithecus kadabba
Ardipithecus ramidus
Australopithecus anamensis
Australopithecus afarensis
Australopithecus deyiremeda
Australopithecus garhi
Kenyanthropus platyops
Australopithecus africanus
Australopithecus sediba
Paranthropus aethiopicus
Paranthropus boisei
Paranthropus robustus
Pan troglodytes
Pan paniscus
Homo habilis
Homo rudolfensis
Homo ergaster
Homo erectus
Homo antecessor
Homo heidelbergensis
Homo naledi
Homo neanderthalensis
Homo denisova
Homo sapiens
Homo floresiensis
Homo luzonensis
Galeri

John Edward Gray'in 1825'teki sınıflandırması günümüzde kabul görendir.
20. yüzyılda, uzun bir süre insan dışındaki büyük insansı maymunların birbirleriyle daha yakın akraba olduğu düşünüldü.
Joel J. Kupperman

| Joel J>  Kupperman |
| --- | --- |
Doğum: Joel Jay Kupperman 18 Mayıs 1936(1936-05-18) Chicago, Illinois, ABD
Ölüm: 8 Nisan 2020 (83 yaşında) Brooklyn, New York, ABD
Milliyet: Amerikalı
Mezun olduğu okul(lar): University of Chicago  University of Cambridge
Meslek: Felsefe profesörü
Tanınma nedeni: Quiz Kids
Önemli eser(ler): Six Myths about the Good Life
Evlilik: Karen Ordahl Kupperman
Çocuk(lar): Michael Kupperman Charlie Kupperman

Joel Jay Kupperman (18 Mayıs 1936 –  8 Nisan 2020), Amerikalı felsefe profesörü.
Kupperman, 8 Nisan 2020'de COVID-19 nedeniyle 83 yaşında öldü.
ISO 259

ISO 259 (ISO 259-2 veya ISO 259-3 olarak da bilinir), İbrani harflerinin Latin harflerine romanizesi sırasında kullanılan ve bir dizi kuralları içeren uluslararası standarttır.
ISO 259

1984'te yaratılan ISO 259 standartı, Tanah için kullanılan aksan sembolleri dahil olmak üzere bir İbranice metin transliterasyonudur.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| İbranice | א | ב | ג | ד | ה | ו | ז | ח | ט | י | כ‎ך | ל | מ‎ם | נ‎ן | ס | ע | פ‎ף | צ‎ץ | ק | ר | ש | שׂ | שׁ | ת | ׳ |
| Latince | ʾ | b | g | d | h | w | z | ḥ | ṭ | y | k | l | m | n | s | ʿ | p | ṣ | q | r | s' | ś | š | t | ’ |
| İbranice | טַ | טַ | טָ | טָ | טֵ | טֵ | טֶ | טֶ | טִ | טִ | טֹ | טֹ | טוֹ | טוֹ | טֻ | טֻ | טוּ | טוּ | טְ | חֲ | חֲ | חֳ | חֳ | חֱ | חֱ |
| Latince | a | a | å | å | e | e | ȩ | ȩ | i | i | o | o | ŵ | ŵ | u | u | ẇ | ẇ | ° | ă | ă | ŏ | ŏ | ḝ | ḝ |
Dageş [en] (harfin içindeki nokta) her zaman bir üstnokta ile yazılır: ḃ, ġ, ż, vb. Yukarıdaki tabloda kesme işareti (׳), bazı harflerden sonra İbranice olmayan sesleri yazmak için kullanılan, İbranice işaretidir: ג׳‎ [d͡ʒ], ז׳‎ [ʒ], צ׳‎ [t͡ʃ], vb.
Jiajing

| İmparator Jiajing |
| --- | --- |

Çin İmparatoru
Hüküm süresi: 27 Mayıs 1521-23 Ocak 1567
Önce gelen: Zhengde
Sonra gelen: Longqing

Doğum: 16 Eylül 1507
Ölüm: 23 Ocak 1567
Hanedan: Ming Hanedanı
İmparator Jiajing (Çince: 嘉靖; pinyin: Jiājìng) veya asıl adıyla Zhu Houcong (朱厚熜) (16 Eylül 1507-23 Ocak 1567), Çin'in Ming Hanedanı'nın 11. imparatorudur. Saltanatı 1521'den 1567 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
Jiajing, önceki imparator Zhengde'nin kuzen olup babası Zhu Youyuan Chenghua'nın dördüncü oğludur.
Iomachus

Iomachus, Hormurinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Iława (ilçe)

| Iława ilçesi |
| --- | --- |
İlçe
Powiat iławski

Ülke:  Polonya
Voyvodalık: Varmiya-Mazurya
Merkez: Iława
Yüzölçümü
 • Toplam: 1.385 km²
Nüfus (31 Aralık 2020)
 • Toplam: 92.644
 • Yoğunluk: 65/km²
Iława ilçesi Polonya'nın Varmiya-Mazurya voyvodalığında bulunan bir ilçedir. İlçenin nüfusu 31 Aralık 2020 tarihi itibarıyla 92.644'tür. İlçenin merkezi Iława şehridir.
| g t Varmiya-Mazurya Voyvodalığı'nın ilçeleri |
| --- | --- |
 Bartoszyce  Braniewo  Działdowo  Elbląg  Elbląg  Ełk  Giżycko  Gołdap  Iława  Kętrzyn  Lidzbark  Mrągowo  Nidzica  Nowe Miasto  Olecko  Olsztyn  Olsztyn  Ostróda  Pisz  Szczytno  Węgorzewo 
Kalın yazılı ilçeler şehir ilçesi statüsüne sahiptir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  VIAF: 306423972
Iolaphilus

Iolaphilus, Lycaenidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Jian (Zhou)

| Jian> Zhou Hükümdarı |
| --- | --- |
Hüküm süresi: MÖ 585-572
Önce gelen: Ding
Sonra gelen: Ling

Ölüm: MÖ 572
Hanedan: Zhou Hanedanı
Jian (Çince: 周簡王; pinyin: Zhōu Jiǎn Wáng; ö. MÖ 572), Çin'in Zhou Hanedanı'nın 22. ve Doğu Zhou Hanedanı'nın 10. hükümdarıdır. Saltanatı MÖ 585'ten MÖ 572 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
Homininae

Hominina ve Hominidae ile karıştırılmamalıdır.
Homininae veya Afrika insansıları, ilk kez John Edward Gray tarafından 1825 yılında tanımlanmış bir Hominidae alt familyasıdır.
Açıklama

Mevcut (5 tür) ve soyu tükenmiş türleriyle birlikte iki oymak içerir:  Hominini oymağı ve Gorillini oymağı. Kimi yazarlar ise, Pan cinsinin bazen kendi üçüncü oymağı Panini'ye ait olduğunu düşünür. Homininae, orangutanların (Ponginae alt familyası) hominid soyundan ayrılmasından (yaklaşık 16 myö) sonra ortaya çıkan, insanlarla orangutanlara göre daha yakın akraba olan tüm hominidleri içerir. Bu alt familyadaki canlılar, hominine veya hominineler olarak tanımlanır.
Evrim

Ayrıca bakınız: İnsanın evrimi
Homininae alt familyasının yaşı (Homininae–Ponginae son ortak atası) tahminlere göre 14 ila 12.5 milyon yıldır (Sivapithecus). 
Gorillini ve Hominini oymaklarına ayrılmasının ("goril–insan son ortak atası", GHLCA) geç Miyosen'de, Nakalipithecus nakayamai'nin yaşadığı döneme yakın bir zamanda, 8 ila 10 milyon yıl önce gerçekleştiği tahmin edilmiştir (TGHLCA).
Pan-Homo bölünmesine kadar (5-7 myö) gorillerin ve Pan-Homo atalarının melezlendiğine dair kanıtlar vardır.