stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kıbrıs Şehitliği (Silifke)

Kıbrıs şehitliği (güneyden)
Kıbrıs Şehitliği (tam adı Kıbrıs Barış Harekatı Şehitleri Hatıra Ormanı) Mersin ilinin Silifke ilçesi kırsal alanında yer alan bir şehitliktir.
Şehitlik D.715 devlet karayolundan batıya dönen ve Silifke'yi Gülnar ilçesine bağlayan 33-58 no.lu il yolu üzerindedir. Çam ormanları ile çevrilidir. 9 hektar genişliğindeki şehitlik Çamdüzü kavşağı yakınında, 36°22′48″K 33°52′28″D﻿ / ﻿36.38000°K 33.87444°D﻿ / 36.38000; 33.87444 koordinatlarında olup, Silifke'ye 11 ve Mersin'e 93 kilometre uzaklıktadır.
Kıbrıs Barış Harekatından iki yıl sonra, 1976 yılında açılan şehitlik sembolik bir şehitliktir. Yani mezarlar  boştur. Harekât sırasında yaşamını kaybeden 454 subay, astsubay, erbaş ve erin her biri için birer ağaç dikilmiştir. Şehitlikte ayrıca bir Atatürk anıtı, Kıbrıs'ta yaşamını kaybeden 220 mücahit için bir anıt  ve tören alanı da yer almaktadır.
Şehitlikte bunların dışında harekât sırasında Kıbrıs'ta ele geçen çeşitli savaş malzemeleri de sergilenmektedir. Bu malzeme arasında yer alan Sovyet yapımı T-34 tankı 2014 yılında şehitlik yönetiminden sorumlu Silifke Orman Şefliğince Mersin'deki Rauf Denktaş Parkına teslim edilmişse de Silifke Belediyesinin itirazı üzerine tank iade edilmiştir.
Yunus Bey

Francois I'in Drogman Yunus Bey'e mektubu, 28 Aralık 1546, D'Aramon tarafından teslim edildi.
Yunus Bey  (ö.1541 ya da 1542) 15. yüzyıl'dan Methone'da doğdu. O bir Rum tercüman ve Osmanlı büyükelçiydi.[1]
1532'de Venedik'i ziyaret etti. Fransız Büyükelçisi Antonio Rincon ile birlikte Osmanlı'nın Fransa'ya büyükelçiliğini güvence altına almak için çalıştı (1533). İstanbul'da Tercüman Cami kurucuydu. Osmanlılara hakkında Alvise Gritto ile bir İtalyanca kitabı yazdı.
Dub (İskoçya kralı)

| Dub |
| --- | --- |
Dub
İskoçya kralı
Hüküm süresi: MS 954-962
Önce gelen: Indulf
Sonra gelen: Cuilén

Doğum: MS 928
Ölüm: MS 967
Hanedan: Alpín
Dub (İskoçça (Kelt dili): Dub mac Maíl Coluim; İngilizce: Duff MacMalcolm; MS 928-967), İskoçya kralıydı. Saltanatı MS 962'den 967 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
I. Máel Coluim'in oğluydu. Önceki kralın Indulf'un oğlu olan Cuilén, iki kez tahtı ele geçirmeye çalıştı ve ikinci kez Moray'da başarılı oldu.
Kadıköy Atatürk Büstü

2021'deki Atatürk Büstü
Mustafa Kemal Atatürk Büstü, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde Yoğurtçu Parkı'nda bulunan Atatürk büstüdür.
Refah Şehitleri Anıtı

Refah Şehitleri Anıtı
Refah Şehitleri Anıtı, Türkiye'nin Mersin ilinde bulunan ve Kuşimoto'da Ertuğrul fırkateyni şehitleri anısına inşa edilmiş olan anıtın kardeşi olan anıttır.
Tarihçe

İkinci Dünya Savaşı döneminde Birleşik Krallık'a sipariş edilmiş olan denizaltıları ve uçak filosunu teslim alma göreviyle Mersin'den Port-Sait'e hareket eden ve 199 askeri taşıyan Refah gemisi, Karpat Burnu yakında torpillenmiş ve batmıştır. Yolculardan 167'si ölmüştür.
Yaşanan faciadan 31 yıl sonra 1972 yılında Atatürk Parkı'na bu olayla ilgili bir anıt dikilmiştir. Anıtın ön yüzünde Mareşal Fevzi Çakmak'ın "Memleket müdafaası için kıymetli harb vasıtalarını ana vatana getirmek vazifesi alan ve Refah vapurunda şehit düşen, kahraman denizaltıcı ve havacı evlatlarının manevi huzurunda tazimle eğilir, diniz ve hava mensuplarını en kalbi taziyelerimi sunarım" sözleri yer almaktadır.
Anıt, 1890 yılında Japonya ile diplomatik ilişkilerin geliştirilmesi için Osmanlı Devleti tarafından gönderilen Ertuğrul harp gemisinin geri dönüş yolunda batarak 581 gemicinin şehit olması anısına 1937 yılında Kuşimoto'da dikilen anıt ile çok benzer bir görüntüye sahiptir ve her iki facianın da hatırasını taşımaktadır.
Artin Dadyan Paşa

| Artin Dadyan Paşa |
| --- | --- |

Doğum: 1830 İstanbul
Ölüm: 1901 İstanbul
Ölüm sebebi: Kalp yetmezliği
Milliyet: Osmanlı
Meslek: Diplomat

Artin Dadyan Paşa (Asıl adı: Harutyun Karekin) (d. 1830 İstanbul - ö. 1901 İstanbul) Ermeni asıllı Osmanlı Devleti diplomatıdır.
Osmanlı Devleti'nin son döneminde önemli kişiler çıkarmış Dadyan Ailesi'nin bir üyesi Barutçubaşı Hovahannes Dadyan'ın oğludur. İlk öğrenimini özel olarak aldı ve Ermenice ile Fransızca öğrendi. Daha sonra öğrenimine Paris'te devam ederek, Sainte Barbe ve Grand de Louis kolejlerinde okudu. Daha sonra Sorbone Üniversitesi'nde uluslararası ilişkiler ve siyaset alanında öğrenim gördü ve bakalorya diploması aldı.
1853'te Ermeni Patrikhanesi'nde Tedrisat Heyeti'ne seçildi. 1860'ta Paris Büyükelçiliği kalem müdürlüğü, Paris Büyükelçiliği ve Cenevre Büyükelçiliği görevlerinden sonra; Londra ziyaretinde Sultan Abdülaziz'in sekreterlik görevinde bulundu ve Hariciye Nezareti Muhaberat Kalem Müdürlüğüne getirilmiştir. 1865'te İstanbul'a Babiali Tercüme Kalemi'ndeki eski vazifesine döndü. 1870'te Maliye Nezareti Müşavirliği'ne atandı. 1874'te Rumeli Demiryolları Teftiş Heyeti üyesi, 1875'te de Harıciye Nezareti Müsteşarı oldu. 1881'de Yunan sınırları meselesini halletmek için İstanbul'da toplanan Sefirler Kongresi'ne murahhas tayin olundu. Şurayı Devlet'in kurulmasıyla üyelik verildi. Orman Müdürlüğüne, 6. Daire Başkanlığına (Beyoğlu Belediye Başkanlığı) ve Maliye Nezareti (Maliye Bakanlığı) müsteşarlığı görevlerine getirildi.
Sultan II. Abdülhamid'in çocukluk arkadaşı olmasından dolayı Sultanın güvenini kazandı ve Hariciye Nazırlığı'na (Dışişleri Bakanı) getirildi ve vezir olarak taltif edildi. Birçok uluslararası kongre ve barış anlaşmalarında Osmanlı Devleti'ni temsil eden Artin Paşa'ya verilen görevlerin arasında en önemlilerinden biri de Sultan II. Abdülhamid'in emriyle Cenevre'de bulunan Taşnaksutyun ile uzlaşmaya varılmasıdır. Artin Paşa döneminde Taşnak Partisi Osmanlı'ya karşı olan tüm eylemlerini durdurmuştur. Paris'te yapılan bir kongrede birçok Avrupa devletinin Osmanlı-Ermeni sorunun halledilmesi için Ermenilere önemli imtiyazlar verilmesinin istenmesi üzerine Artin Paşa; "Bizi birleştiren yapay köprüler değil, doğal uçurumlardır" diyerek bu tür sunî uzlaşmaların yaraları daha da derinleştireceğine dikkat çekmiştir. Hariciye Nezaretindeki görevini tam 25 yıl sürdüren Artin Dadyan Paşa, 1901 yılında Şişli'deki köşkünde kalp yetmezliğinden dolayı öldü.
Artin Dadyan'ın cenazesi Sultan II. Abdülhamid'in isteğiyle çok görkemli bir şekilde Beyoğlu Üç Horan Kilisesi'nde yapıldı ve cenazesi Beşiktaş Ermeni Kilisesi'nin avlusuna defnedildi. Cenazenin tüm masrafları Sultan Abdülhamit'in emriyle hazineden karşılandı.
İlgili bağlantılar

Dadyan Ailesi
Hit the Lights

"Hit the Lights" Metallica'nın 1983 yılında çıkan Kill 'Em All albümünün ilk şarkısıdır. Aynı zamanda James Hetfield ve Lars Ulrich in Metallica'yı oluştururken üzerinde çalıştıkları ilk şarkıdır. Şarkının ilk versiyonları 1982 yılı "Metal Massacre" derlemesinde ve grubun ilk demo albümü, "No Life 'Till Leather" da bulunabilir.Şarkının büyük bir kısmını Hetfield, eski grubu Leather Charm'dan getirmiştir. Bu şarkı Dave Mustaine ile canlı olarak çalınmış parçalardan biridir.Şarkının konusu ise sahnede, dinleyicilerin önünde çalmak, yolda olmak ve “heavy metal ruhu” ile yaşamak üzerinedir.
Trabzon Havalimanı

Trabzon Havalimanı'ndan bir görünüm
Trabzon Havalimanı (IATA: TZX, ICAO: LTCG), Türkiye'nin Trabzon iline hizmet veren uluslararası havalimanı. 1957 yılında hizmete girdi.
Toplam 1.377.244 m² kurulu alanı bulunan Trabzon Havalimanı'nda 9.710 m²'lik dış hatlar terminali ve 14.035 m²'lik iç hatlar terminali olmak üzere toplam 23.745 m²'lik 3,5 milyon yolcu/yıl kapasiteli iki adet terminal mevcuttur. Yeni iç hatlar terminal binası ve otoparkı 22 Kasım 2008'de hizmete girdi. Havalimanında 2.640×45 metre boyutunda bir adet pist bulunmaktadır. Trabzon Havalimanı, şehir merkezine en yakın havalimanları arasında yer almaktadır. Pelitli mevkiinde bulunmakta olup şehir merkezine uzaklığı 6 km'dir.
Hava yolları ve uçuş noktaları

| Hava yolları | Uçuş noktaları |
| --- | --- |
 Air Arabia :  Sezonluk: Abu Dabi, Şarika 
 Pegasus Hava Yolları :  Adana, Antalya, Gaziantep, İstanbul Sabiha Gökçen, İzmir  Sezonluk: Amman, Bahreyn, Doha, Düsseldorf, Dubai, Kuveyt, Maskat, Tel Aviv, Erbil 
 SunExpress :  Antalya, İzmir Sezonluk: Bahreyn, Dubai 
  SunExpress Deutschland :  Köln-Bonn, Düsseldorf, Hannover, Amsterdam, Frankfurt 
 Türk Hava Yolları :  İstanbul Sezonluk: Amsterdam, Berlin, Hannover, Medine, Münih, Kuveyt, Riyad, Viyana, Cidde 
 Ajet :  Ankara, Bursa, Diyarbakır, Lefkoşa-Ercan, İstanbul Sabiha Gökçen, Van, Tiflis  Sezonluk: Bahreyn, Amman 
 Corendon Airlines :  Sezonluk: Köln-Bonn, Düsseldorf, Kuveyt 
 Flydubai :  Sezonluk: Dubai 
 Ur Airlines :  Sezonluk: Erbil 
 Flynas :  Sezonluk: Cidde, Riyad, Dammam, Gassim 
 Jazeera Airways :  Sezonluk: Kuveyt 
 Kuwait Airways :  Sezonluk: Kuveyt 
 SalamAir :  Sezonluk: Maskat, Sohar 
 FlyBaghdad :  Sezonluk: Bağdat 
 Qatar Airways :  Doha 
 Azerbaijan Airlines  işleten: Buta Airways :  Bakü 
 Gulf Air :  Sezonluk: Bahreyn 
 Iraqi Airways :  Sezonluk: Bağdat 
 Jordan Aviation :  Sezonluk: Amman 
 Royal Jordanian :  Sezonluk: Amman 
 Oman Air :  Maskat 
 Flyadeal :  Cidde, Riyad 
 Southwind Airlines :  Bahreyn 
 Freebird Airlines  işleten: Fly Kıbrıs :  Lefkoşa-Ercan
Ulaşım

| Havaş Yolculuk ve Ücret Tarifesi 2024 > Hat | Havaş Yolculuk ve Ücret Tarifesi 2024 > Destinasyon | Havaş Yolculuk ve Ücret Tarifesi 2024 > Yolculuk Süresi | Havaş Yolculuk ve Ücret Tarifesi 2024 > Bilet Fiyatı |
| --- | --- | --- | --- |
| Havaş | Şehir Merkezi | 30 dakika | ₺75,00 |
| Havaş | Yomra | 20 dakika | ₺50,00 |
| Havaş | Sürmene | 45 dakika | ₺90,00 |
| Havaş | Of | 55 dakika | ₺145,00 |
| Havaş | Rize | 75 dakika | ₺180,00 |
Ek olarak; yolcular şehir merkezine havalimanından çıktıkları zaman 1 dakikalık yürüme mesafesi ile anayola varabilir.
Şehir merkezine ulaşmak için ana yola çıkınca karşıya geçmeden gelen dolmuş ve otobüsleri kullanabilir.
Yomra, Araklı, Sürmene, Of, Rize bölgesine gitmek için de anayola çıkıp karşıya geçtikten sonra gelen dolmuş, otobüs ve minibüsler kullanılabilir.
İstatistikler

| Yıl (ay) | İç Hatlar |  % değişim | Dış Hatlar |  % değişim | Toplam |  % değişim |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2024 | 2.825.092 |  %5 | 759.012 |  %10 | 3.584.104 |  %1 |
| 2023 | 2.668.282 |  %7 | 831.310 |  %19 | 3.499.592 |  %10 |
| 2022 | 2.485.126 |  %3,7 | 700.103 |  %185.2 | 3.185.229 |  %20,5 |
| 2021 | 2.396.829 |  %37,7 | 245.498 |  %303,3 | 2.642.327 |  %46,7 |
| 2020 | 1.740.729 |  %48 | 60.871 |  %85 | 1.801.600 |  %52 |
| 2019 | 3.373.461 |  %10 | 397.417 |  %45 | 3.770.878 |  %6 |
| 2018 | 3.754.162 |  %5 | 274.401 |  %34 | 4.028.563 |  %3 |
| 2017 | 3.944.881 |  %10 | 204.048 |  %60 | 4.148.929 |  %12 |
| 2016 | 3.588.177 |  %10 | 125.817 |  %11 | 3.713.994 |  %10 |
| 2015 | 3.249.120 |  %22,0 | 113.679 |  %4,0 | 3.362.799 |  %21,0 |
| 2014 | 2.668.349 |  %6,0 | 109.187 |  %19,0 | 2.777.536 |  %6,0 |
| 2013 | 2.528.990 |  %9,0 | 91.897 |  %25,0 | 2.620.887 |  %9,0 |
| 2012 | 2.330.510 |  %6,0 | 73.640 |  %18,0 | 2.404.150 |  %5,0 |
| 2011 | 2.190.503 |  %15,6 | 89.514 |  %32,5 | 2.280.017 |  %16,1 |
| 2010 | 1.895.601 |  %24,0 | 67.568 |  %4,0 | 1.963.169 |  %23,0 |
| 2009 | 1.531.780 |  %10,9 | 65.125 |  %26,7 | 1.596.905 |  %8,7 |
| 2008 | 1.380.926 |  %1,2 | 88.787 |  %3,7 | 1.469.713 |  %0,9 |
(*)Kaynak: https://www.dhmi.gov.tr/Sayfalar/Istatistikler.aspx
| Yıl (ay) | İç Hatlar |  % değişim | Dış Hatlar |  % değişim | Toplam |  % değişim |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2024 | 18.489 |  %3 | 7.027 |  %10 | 25.516 |  %5 |
| 2023 | 19.015 |  %12 | 7.735 |  %18 | 26.750 |  %14 |
| 2022 | 16.966 |  %3,8 | 6.529 |  %96,3 | 23.495 |  %12,1 |
| 2021 | 17.632 |  %37,1 | 3.326 |  %154,4 | 20.958 |  %48 |
| 2020 | 12.856 |  %40 | 1.307 |  %70 | 14.163 |  %45 |
| 2019 | 20.032 |  %13 | 3.033 |  %45 | 23.065 |  %8 |
| 2018 | 23.088 |  %8 | 2.096 |  %38 | 25.184 |  %5 |
| 2017 | 25.083 |  %10 | 1.520 |  %54 | 26.603 |  %12 |
| 2016 | 22.768 |  %3 | 989 |  %9 | 23.757 |  %3 |
| 2015 | 22.126 |  %26 | 919 |  %20 | 23.037 |  %23 |
| 2014 | 17.569 |  %2 | 1.136 |  %25 | 18.705 |  %4 |
(*)Kaynak: https://www.dhmi.gov.tr/Sayfalar/Istatistikler.aspx
Kazalar ve olaylar

Ankara - Trabzon seferini yapan Pegasus Hava Yolları'na ait, PC 8622 sefer sayılı uçuş olan, 'Zeynep' isimli Boeing 737-800 tipi yolcu uçağı, 13 Ocak 2018'de, Trabzon Havalimanı'na iniş yaparken pistin kuzey yönünde deniz tarafına yöneldi, iniş takımları balçığa saplanan uçak, denize 25 metre kala durabildi. Kazada herhangi bir can kaybı yaşanmamıştır. Pistten çıkan uçağın enkazı Yomra ilçesinde pide salonu yapılmıştır.
26 Mayıs 2003'te Ukrainian-Mediterraean Airlines'a ait Yakovlev Yak-42, İspanya hükûmeti tarafından kiralanan uçak, 62 İspanyol barış gücü ve 13 mürettebatla Trabzon aktarmalı Bişkek'ten Zaragoza'ya uçuyordu. 62 yolcu Afganistan'daki bir barışı koruma görevinin ardından İspanya'ya dönen sırasıyla 41 Kara Kuvvetleri mensubu ve 21 Hava Kuvvetleri mensubuydu. Mürettebat, gece saatlerinde Trabzon Havalimanı'na inerken sisli koşullar nedeniyle zayıf görüşle karşılaştı. Yaklaşma ışıkları ve 29 numaralı pist ile görsel bir temas kuramayan ekip, pas geçme prosedürü başlattı. Birkaç dakika sonra, ikinci iniş denemesini yaparken uçak 4.600 fit yükseklikte Maçka ilçesi yakınlarında bir dağa doğru yöneldi, mürettebat pilotun farklı bir yöne gittiğini fark edemedi. Uçak çarpma anında parçalandı ve 75 yolcunun tamamı öldü. Enkaz, havalimanının yaklaşık 23 km güneybatısındaki Maçka'nın Atasu köyünün 3,5 km doğusunda bulundu. Trabzon'un 100.Yıl Parkı'na 'Türk-İspanyol Dostluk Anıtı' yapılmış, sonrasında da uçağın düştüğü yerde de İspanya hükûmeti tarafından anıt yaptırılmıştır. Anıt 26 Mayıs 2004 yılında törenle açılmıştır.
20 Mayıs 1989'da Aleksandr Zuyev isimli Bakü Hava Savunma Ordusu'nda görevli bir Rus pilot, Soğuk Savaş'tan kaçmak için Sovyetler Birliği'ne ait Mikoyan MiG-29 uçağını kaçırarak Trabzon Havalimanı'na sığınma amacıyla iniş yapmıştır. Türkiye hükûmeti Sovyetler Birliği ile ilişkilerini sıcak tutmak adına uçağı Sovyetlere geri vermiş fakat Alexander Zuyev Amerika Birleşik Devletleri'ne kaçmayı başarmıştır.
Kaza sonrası Boeing 737-800
Sovyet pilot Aleksandr Zuyev
Divane Hüsrev Paşa

Divane Hüsrev Paşa (ö. 1545, İstanbul), 16. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu devlet adamı.
I. Süleyman devri vezirlerindendir. Divan'da sadrazam ile yaptığı kavga sonucu görevden alınmış; durumu protesto için açlık grevi yaparak hayatını kaybetmişti.
Yaşamı

Bosna asıllı olup, Sokullu ailesiyle akraba olduğu tahmin edilmektedir. III. Murad devrinde sadrazamlığa yükselen Lala Mustafa Paşa'nın ağabeyidir.
Enderun'da yetişen Hüsrev Paşa daha sonra kapıkulu süvari bölüklerine katıldı. Âlî Mustafa Efendi onun işlediği bir suç yüzünden bu görevinden alındığını ve Rumeli'de haydutluk yaptığını belirtmiştir. Bir süre sonra affedilerek yeniden saraya girdi. Sarayda sırasıyla çaşnigirlik, kapıcılar kethüdalığı ve mirahorluk görevlerini yaptı. 1514'te Karaman beylerbeyliği görevine getirildi. 1521 yılı başlarında Anadolu beylerbeyliğine, aynı yılın sonlarında da Diyarbekir beylerbeyliğine getirildi. Uzun süre bu görevde kalan Hüsrev paşa hakkındaki iddialar ve suçlamalar nedeniyle 1531 yılında bu görevinden alındı. 1532 yılı başlarında ikinci defa Anadolu beylerbeyiliğine getirildi. Alman seferine katıldıktan sonra 1532 sonlarında Halep beylerbeyiliği, 1534'te de Şam beylerbeyiliğine tayin edildi. Şubat 1535'te Mısır Beylerbeyi görevine atandı. 1536 yılı sonunda hakkındaki iddialar neticesinde padişah tarafından görevinden alındı. 1537 yılı başlarında üçüncü defa Anadolu beylerbeyi olduktan sonra Haziran 1538'te Rumeli beylerbeyiliğine görevine getirildi. Boğdan Seferi'ne katılan Hüsrev Paşa 1539'da Castelnovo'nun alınmasında ve Budin'in savunmasında yararlılıklar gösterdi. Bu başarıları üzerine 1541 yılında dördüncü vezir olarak Kubbealtı'na alındı. 1543 yılında Estergon ve İstolni Belgrad' ın alınmasında önemli rol oynadı.
Devletin çeşitli kademelerinde hizmette bulunduktan sonra ikinci vezirliği yükseldi. Sadrazam Hadım Süleyman Paşa'dan sonra sadrazamlığa getirilmesi bekleniyordu. Ancak 1545'te, padişah I. Süleyman'ın bizzat katıldığı bir Divan toplantısında sadrazam ile kavgaya tutuşması ve hançer çekecek kadar ileri gitmesi sonucu bütün hayatı değişti. Kavgaya tanık olan Sultan, her ikisini de görevden aldı; sadrazamlığa üçüncü vezir Damat Rüstem Paşa getirildi. Kaynakların çoğunda Sadrazam ile Hüsrev Paşa arasındaki kavganın Rüstem Paşa'nın fitnesiyle gerçekleştiği; Hürrem Sultan ve Mihrimah Sultan'ın olayın perde arkasında bulunduğu ifade edilir. Hatta bu olay ile Osmanlı sarayına kadın nüfuzu ve rüşvetin girdiği iddia edilir.
Görevden alınmasından sonra konağına kapanan ve üzüntüsünden hasta olan paşa, kendisine yapılan davranışı protesto için hiçbir şey yememeye başladı ve doktorların tedavisini reddetti. Paşa, açlık grevine başlamasından 17 gün sonra öldü.
İstanbul'un Fatih semtinde, Bali Paşa Camii aşağısında Mimar Sinan tarafından yapılan türbesinde defnedilmiştir.
Popüler kültürdeki yeri

2003 yapımı Hürrem Sultan dizisinde Kemal Topal tarafından canlandırılmıştır. 2011 yılı yapımlı televizyon dizisi Muhteşem Yüzyıl'da Deli Hüsrev Paşa'yı, oyuncu Luran Ahmeti canlandırmaktadır.
Akşemsettin, Fatih'te yer alan Mimar Sinan eseri türbesi
Cayro

Cayro kesiti
Cayro, Dünya'nın dönüş hareketleri ve cayro prensibinden yararlanarak manyetik kuzey yerine gerçek kuzeyi bulmaya yarayan bir alettir. Genellikle gemilerde kullanılır. Cayro pusulalar geminin metal aksamından etkilenmediğinden manyetik pusulalara göre daha sağlıklı sonuç vermektedirler.
Çalışma Prensibi

Mekanik bir düzenekle serbest hale getirilmiş bir tekerin, ortasından geçen bir eksen etrafında çok hızlı döndürüldüğünde uzayda sabit bir noktayı göstermesi prensibine dayanılarak geliştirilmiş, elektrikli mekanik bir cihazdır.
Cayroskop Kanunları > 1)Cayroskobik Atalet

Yalpa çemberleri sayesinde üç boyutlu eksende hareket serbestliğine sahip, sabit bir hızla dönen bir cayroskop rotorunda meydana gelen cayroskpik atalet ile dönüş ekseni yönünü muhafaza eder, değiştirmez. Cayroskopik ataletin büyüklüğü, açısal hızı (dönme hızı), rotorun çapı ve rotorun ağırlı ile doğru orantılı olarak artmaktadır.Bu özelliğe “Uzayda Sağlamlık” (Rigidity in Space) de denilir.
Cayroskop Kanunları > 2)Devinme

Serbest dönen ve ataletini kazanmış bir cayroskopun rotoruna herhangi bir kuvvet uyguladığımızda, rotorun dönüş yönünde 900 sonra uygulanmış gibi  etki yaparak Cayro eksenine bu kuvvete  dik  bir  yön  aldırır. Buna “Devinme (Precission) (Presisyon) ” denilir. Ancak, devinme ile ilgili olarak açıklamalıyız ki, devinme uygulandığında cayronun serbestliği kalmaz. Çünkü devinme dış etki olmaksızın meydana gelmez.
Cayroskop Kanunları > Cayroskopun devinimine neden olan kuvvetler

Cayronun ataletinden kaynaklanan merkezkaç kuvveti.
Dünyamızın dönüş hareketinden kaynaklanan merkezkaç kuvveti.
Yer çekimi.
Dünyanın Devinme (Presisyon) hareketidir.
Cayro Pusulanın Genel Yapısı

Cayro pusulalar genellikle 4 ana elemandan oluşmuşlardır.
Pusulanın üzerine kurulduğu örümcek (spider) elemanı.
Serbest asılmış cayronun dikey eksenine asılmış olan diğer yatay eksen parçalarını taşıyan, rotorun hareketlerini pusula kartına ulaştıran parçaların bulunduğu Tayf (Phantom) elemanı.
Kuzeyi arayan rotor dönme ekseni hareketini pusula kartına ileten askı teli.
Cayronun yatay eksenine monte edilmiş bu eksenin kuzey yönü etrafındaki salınımları önleyici balistik sistem.
Cayro Pusula Hataları

Enlem Düzeltmesi: Enlem düzeltmesi göstergesine bulunduğunuz Enlem kıymeti doğru olarak uygulanmalı ve her 3 derece enlem değişmesinde yeni enlem cayroya uygulanmalıdır.
Sürat Düzeltmesi: Bu düzeltme birçok cayroda doğrudan doğruya gemi paraketesinden intikal eder. Böyle olmayan gemilerde sürat düzeltmesi el ile uygulanır.
Sabit Hata Düzeltmesi: Cayronun bilinen sabit bir hatası olduğu takdirde pruva kaydırılmak suretiyle hata düzeltilebilir.
Şahtepe Anıtı

Şahtepe Anıtı Mahmutbey Habibler yolu üzerinde sağ tarafta askeri bölge içindedir. Metris Manevralarını izleyen İran Şahı anısına dikilmiştir. Bu atışlara ortadoğu liderlerini etkilemek için yapılan manevralardan dolayı "kral atışları" da denmiştir.
Sağlık Çalışanlarına Saygı Anıtı

| --- | --- |


Koordinatlar: 40°59′38″K 28°52′00″D﻿ / ﻿40.99389°K 28.86667°D﻿ / 40.99389; 28.86667
Konum: Bakırköy, İstanbul
Tasarlayan: Dilşad Akçayöz
Tür: Anıt
Açılış tarihi: Kasım 2020
Adandığı: Sağlık çalışanlarına
Hayatını kaybeden sağlıkçıların adının bulunduğu plaka
Belediye başkanının sunuşu
Sağlık Çalışanlarına Saygı Anıtı, İstanbul'un Bakırköy ilçesinde bulunan bir anıttır. Bakırköy Balediyesince heykeltıraş Dilşad Akçayöz'e yaptırılan anıt, Bakırköy Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi yakınındaki dönel kavşak üzerinde konumlanmıştır.
Anıt Kasım 2020'de açılmıştır. Anıtın açılışına Bakırköy Belediye Başkanı Bülent Kerimoğlu'nun yanı sıra İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu, Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu, Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Küçükçekmece Belediye Başkanı Kemal Çebi ve sağlık çalışanları katılmıştır.
Anıt kaidesinde COVID-19 nedeniyle hayatını kaybeden doktor, eczacı, hemşire, hastabakıcı gibi sağlık çalışanlarının adı yer alır. Ön yüzünde ise kendisi de doktor olan belediye başkanının sunuşu yer almaktadır.
2021'de Bakırköy'deki sağlık çalışanları Tıp Bayramı'nı bu anıtın önünde kutlamıştır.
Cezayirli Gazi Hasan Paşa Anıtı (İstanbul)

| --- | --- |

Koordinatlar: 41°01′50″K 28°58′02″D﻿ / ﻿41.03056°K 28.96722°D﻿ / 41.03056; 28.96722
Konum: Bedrettin, Beyoğlu, İstanbul
Açılış tarihi: 1985
Cezayirli Gazi Hasan Paşa Anıtı, İstanbul'un Beyoğlu ilçesi Kasımpaşa semtinde Kasımpaşa İskelesi karşısındaki anıttır. Cezayirli Gazi Hasan Paşa'yı yanında aslan ile tasvir eden anıt Haluk Tezonar tarafından 1985'te yapılmıştır. Hasan Paşa, Osmanlı'da donanma komutanlığı yapmış olup anıt Osmanlı'da donanma komutanlığı olarak kullanılan Kalyoncu Kışlası binasının karşısındadır.
Mantar

Mantar (Latince: fungi, tekil hâli: fungus), çok sayıda çok hücreli ve tek hücreli ökaryotik canlıyı kapsayan bir biyolojik âlemin adıdır. Maya gibi mikroorganizmalardan, küf ve şapkalı mantarlara kadar pek çok üyesi olan bu canlılar grubu, halk arasında genellikle sadece şapkalı mantarları tanımlamak için kullanılır. Biyoloji alanında mantarları inceleyen bilim dalına mikoloji denir.
Mantarlar âlemine giren tüm canlılar belirli ortak özellikler gösterirler ve bu özelliklerinden ötürü ne hayvanlar ne de bitkiler âlemi içerisinde sınıflandırılabilirler. Mantarlar grubuna giren tüm canlılar hayvanlar gibi heterotrofturlar, yani besinlerini dışarıdan almak zorundadırlar. Bu yönleriyle fotosentez yaparak kendi besinlerini üreten bitkilerden ayrılırlar. Fakat tıpkı bitki hücrelerinde olduğu gibi mantar hücrelerinde de hücre zarına ek olarak bir de hücre duvarı bulunur. Hücre duvarlarında bitkilerdeki hücre duvarı yapı maddesi olan selüloz yerine, kitin maddesi bulunur. Kitin hayvanlara özgü bir karbonhidrat olup böceklerin ve kabukluların dış iskeletlerinde yapı maddesi olarak kullanılır.
Mantarlar dünyanın hemen her yerinde bulunurlar. Nemli yerlerde daha çokturlar. Yeryüzünde 1,5 milyon kadar mantar türü olduğu düşünülmekte ise de günümüzde sadece 69.000 kadar türü tanımlanmıştır. Mantarlar, doğada besin döngüsünü sağlayan önemli ayrıştırıcılar oldukları için ekolojik olarak önemli canlılardır. Ayrıca mayaların ekmek, bira ve şarap gibi ürünlerin fermentasyonundaki rolleri ve şapkalı mantarların besin maddesi olarak tüketilmesi bu canlıları ekonomik olarak da önemli bir yere koyar.