II. Kiros

| II>  Kiros  Büyük Kiros Eski Farsça: 𐎤𐎢𐎽𐎢𐏁 |
| --- | --- |
Pasargad'daki "Kanatlı Ruh" heykeli, örgülü saç ve Hemhem tacı ile geleneksel olarak Kiros olarak tanımlanır</nowiki>
1. Pers İmparatoru
Hüküm süresi: MÖ 550–530
Sonra gelen: II. Kambises
Pers Kralı
Hüküm süresi: MÖ 559–530
Önce gelen: I. Kambises
Sonra gelen: II. Kambises
Med Kralı
Hüküm süresi: MÖ 549–530
Önce gelen: Astyages
Sonra gelen: II. Kambises
Lidya Kralı
Hüküm süresi: MÖ 547–530
Önce gelen: Kroisos
Sonra gelen: II. Kambises
Babil Kralı
Hüküm süresi: MÖ 539–530
Önce gelen: Nabonidus
Sonra gelen: II. Kambises

Doğum: y. MÖ 600 Anşan, Persis (Günümüzde Fars, İran)
Ölüm: MÖ 4 Aralık 530 Pasargad, Persis
Defin: Pasargad
Eş(ler)i: Cassandane
Çocuk(lar)ı:  II. Kambises  Bardiya  Artystone  Atossa  Roxane 
Hanedan: Med hanedanı  Ahameniş Hanedanı
Babası: I. Kambises
Annesi: Mandane
Pers İmparatorluğu'nun kurucusu Büyük Kiros'un ( Derafsh Shahbaz ) sancağı, Şahbaz'ı tasvir ediyor ( İran bayrakları listesine bakınız)
II. Kiros (Eski Farsça: 𐎤𐎢𐎽𐎢𐏁 Kūruš; y. MÖ 600–530 ), yaygın olarak Büyük Kiros olarak bilinir, Pers İmparatorluğu'nun kurucusudur. Persis kökenli olan bu hükümdar, Medleri yenerek ve Antik Yakın Doğu'nun tüm önceki medeni devletlerini kucaklayarak Ahameniş Hanedanı'nı iktidara getirdi, geniş bir alana yayıldı ve sonunda Batı Asya'nın çoğunu ve Orta Asya'nın büyük bir bölümünü fethederek o dönemde insanlık tarihinin en büyük siyasi topluluğu haline gelecek bir yapı yarattı. Pers İmparatorluğu'nun en geniş topraklarına ulaştığı dönem, Büyük Darius döneminde gerçekleşmiştir. Darius'un egemenliği batıda Balkanlar'dan (Doğu Bulgaristan - Payonya ve Trakya - Makedonya) ve Güneydoğu Avrupa'nın geri kalanından, doğuda İndus Vadisi'ne kadar uzanıyordu.
Med Krallığı'nı fethettikten sonra Kiros, Lidya'yı ve sonunda Yeni Babil İmparatorluğu'nu fethetti. Ayrıca, "istisnasız her milleti boyunduruk altına aldığı" tanımlanan büyük askeri bir sefer düzenledi; Kiros'un, MÖ 530 Aralık ayında Seyhun boyunca göçebe bir Doğu İran kabile konfederasyonu olan Massagetler ile yaptığı savaşta öldüğü iddia edilmiştir. Ancak Atinalı Ksenofon, Kiros'un savaşarak ölmediğini ve bunun yerine Ahameniş tören başkenti olarak hizmet veren Pasargad şehrine geri döndüğünü iddia etti. Yerine oğlu II. Kambises geçti ve kısa süren iktidarı sırasında Kuzey Afrika'ya yaptığı seferlerle Mısır, Nübye ve Sirenayka'yı fethetti.
Yunanlılar tarafından Yaşlı Kiros (Grekçe: Κῦρος ὁ Πρεσβύτερος; Kŷros ho Presbýteros) olarak biliniyordu. Kiros, fethettiği topraklardaki insanların gelenek ve dinlerine saygı gösterme alışkanlığı nedeniyle çağdaş bilim insanları arasında özellikle ünlüydü. Ahameniş İmparatorluğu'nun satraplarını yönetmek için Pasargad'da merkezi bir yönetim sisteminin geliştirilmesinde etkili oldu; bu sistem hem yöneticilerin hem de tebaanın çıkarı için çalışıyordu. Perslerin Babil'i fethinin ardından, Kiros, bir ferman yayınladı ve bu fermanda Yahudiler'in, Babil Sürgünü'nü resmen sona erdirip Yehuda Krallığı'na taşındı teşvik etti. İbranice İncil'de adı geçer ve İsrail Diyarı'na geri döndüğü bir göç olayı olan Siyon'a dönüşü kolaylaştırmadaki rolü nedeniyle Yahudilik üzerinde kalıcı bir miras bırakmıştır. Kiros'un Yehud Medinata'yı kurmasının ardından İsrail'in yönetimini ele geçirdi ve ardından Babil'in Kudüs kuşatması sonucu yıkılan Kudüs Tapınağı'nı yeniden inşa etti.Yeşaya Kitabı'nın Bölüm 45:1'e göre, Kiros, İncil'deki tanımlanan mesih görevi için Yehova tarafından meshedildi; Kiros, bu seviyede saygı duyulan tek Yahudi olmayan kişidir.
Doğu ve Batı dünyasının gelenekleri üzerindeki etkisinin yanı sıra Kiros, insan hakları, siyaset ve askeri strateji alanındaki başarılarıyla da tanınmaktadır. Ahameniş İmparatorluğu'nun antik dünyadaki prestiji, nihayetinde Batı'da üst sınıf Yunanların yönetici Pers sınıfının kültürünün bazı yönlerini kendilerine aitmiş gibi benimsendiği Atina'ya kadar doğru uzanmıştır. İlk Pers imparatorluğunun kurucusu olan Kiros, İran ulusunun ulusal kimliğini tanımlamada da önemli bir rol oynamış; Ahameniş İmparatorluğu, Zerdüştlük ideallerinin Çin'e kadar yayılmasında etkili olmuştur. Günümzde İran'da bir kült figürü olmaya devam etmekte ve Pasargad'daki Kiros'un Mezarı, ülkenin milyonlarca vatandaşı tarafından ziyaret edilmektedir.