Hava savunma savaşı
Tarih > Savaşlar arası yıllar (1918-1940)

I. Dünya Savaşı'nda, hava araçlarının savaş sahasının önemli bir parçası olma özelliği göstermiş olmaları bazı ülkelerde hem bir fırsat hem de tehdit içeren bir durum olarak algılanıyordu. Londra'nın 4 yıl boyunca Zeplin ve Gotha bombardıman uçakları tarafından bombalanma deneyimi İngilizleri oldukça etkilemiş ve bağımsız hava kuvvetlerinin kurulmasında en önemli etkenlerden biri olmuştur. Hava araçlarının kapasite, motor, menzil ve silah yükleri geliştikçe gelecekteki savaşlarda çok daha kritik rollere sahip olacakları açıkça ortaya çıkmıştı. Bununla beraber I. Dünya Savaşı'nın akabindeki yıllarda bir başka büyük savaş çıkma ihtimali, özellikle Avrupa'da çoğu askeri olarak yeterli ülkelerin paraya sıkışık olması sebebiyle, oldukça uzak görülüyordu. Hava savunma; 4 yıllık savaş'ın ortaya çıkardığı, teknik gelişmelere ihtiyaç duyan, yeni bir askeri branş olarak ortaya çıkmış olmasına rağmen yeniydi ve savaş sonrası kısıtlı savunma bütçesinin varlığında hem yeterince destek görmemiş hem de askerlerin terhis edilmesiyle dönemin en modern bir bölümü dışında çoğunluğu servisten kaldırılmıştı.
Bununla beraber Hava Savunma ve önemi detaylıca incelenmiş özellikle İngilizler hava savunma silahlarını gündüz muharebesinde harekât alanlarının birçoğunda bulundururken, kendi topraklarında da gece saldırılarına karşı kullanmaya başlamışlardı. Buna ek olarak İngilizler tarafından savaş sırasında kurulan Hava Savunma deneysel bölümü, ileri düzeyde analize tabi tutulan yoğun bilgi toplamış ve sonuçta 1924 –1925 yıllarında 2 ciltlik Hava Savunma Topçuluğu Talimnamesi yayınlanmıştır. Bu yayında (Heavy Anti Aircraft) Ağır Hava Savunma teçhizatının sahip olması gereken özellikler ile ilgili 5 temel öneri bulunmaktadır.
Mekanik zamanlı tapaya sahip, ağır patlayıcılı ve geliştirilmiş balistik şekle sahip mermi kovanları üretilmeli
Otomasyon yardımlı daha seri atış kapasitesi sağlanmalı
Uzaktaki hedef irtifasını saptayıcı optik cihazlar kullanılmalı
Merkezi atış kontrolü, her silah pozisyonu için hava durumu ve yıpranma faktörlerine göre takimetrik cihazlar tarafından anlık düzenlenmeli
Baraj atışı için plan sağlamak ve arama ışıklarını yönlendirmek için daha isabetli yönlendirme yapabilmek.
HAA atışlarında, yönlendirme tekniklerine İngilizlerin iki yaklaşımı bulunuyordu. Birinci metot, hedefi görsel olarak takip edip, yüksekliği bilinen hedeflere nişan alarak atış yapmak. İkinci metot ise hedefin sabit hız, rota ve yüksekliğe sahip olacağını öngörerek atış yapmayı içeriyordu. HAA 2400 fit (731,5 metre) yüksekliğe kadar atış yapabiliyor ve yanıcıdan ziyade mekanik tapalara ihtiyaç duyuluyordu. Çünkü tapada barutun yanma hızı yüksekliğe göre değişiyor ve böylece tapa uzunluğunu, uçuş zamanın basit bir fonksiyonu olmaktan çıkarıyordu. Otomatik ateşte, sabit atış hızı korunduğunda her merminin nasıl nişanlanması gerektiğini tahmin etmeyi kolaylaştırıyordu.
1925 yılında İngilizler, Vickers tarafından üretilen, mekanik ve analog bilgisayar destekli hava savunma tahmincisi Nu:1'i (Mechanical Analogue Computer Predictor AA NO: 1) kullanmaya başladı. Bu cihaz, hedef irtifası bilindiğinde, operatör tarafından hedefi takip edebilme, yön, yükseliş açısı ve tapa tanzimini tahmin etme özelliğine sahipti. Birçok hava savunma subayının da yetiştiği kısım olan, İngiliz Sahil Savunma Topçuluğu, 1880'lerde ortaya çıkan “Yinelemeli elektrik kadranı” kullanmış ve benzeri sistemler diğer ülkeler tarafından da benimsenmiştir. Örneğin, Birleşik Amerika'da M3A3 olarak tasarlanan top, İngiltere'de Predictor AA No:2 olarak kullanılıyordu. Ayrıca irtifa hesaplayıcılar da daha büyük hale geliyordu. İngiltere'de, I. Dünya Savaşı'nda kullanılan Barr & Stroud UB 2 (7 fit) optik tabanlı, yerini UB 7 (9 fit) optik ve UB 10 (18 fit) optik tabanlıya, yalnızca statik hava savunma alanında kullanılmak üzere bırakmıştır. Almanya'da Goertz ve Fransa'da Levallois de 5 metre boyutunda cihazlar üretiyor olmasına karşın, birçok ülkede 1930'lara kadar asıl çaba, hâlihazırda bulunan ağır teçhizatlı topları geliştirmek olmuştur.
I. Dünya Savaşı'nın ardındanVersay Antlaşması ile Almanların hava savunma silahlarına sahip olması engellenmiş, örneğin Krupp tasarımcıları İsveç'te Bofors'a katılmışlardır. Ancak Almanlar yine de bazı I. Dünya Savaşı silahlarını muhafaza etmiş ve hava savunma eğitimine 1920'lerin sonunda gizlice başlamıştır. 1933 yılında Almanya 8,8 cm.lik Flak 18‘i üretmiş ve ardından farklı gelişmelere sahip ancak balistik performansı aynı olan 36 ve 37 modellerini geliştirmişlerdir. 1930'ların sonunda taşınabilen 220v 24 kW jeneratöre sahip 10,5 cm.lik Flak 38 ve hemen ardından Flak 39 tasarlanmıştır. 1938'de ise 12,8 cm Flak tasarlanmaya başlanmıştır.
SSCB 1930'ların başında 76 mm.lik M1931 ve sonunda 85 mm.lik M1938'i üretmiştir.
1918 yılında İngiltere 3,6 inçlik Ağır Teçhizatlı Hava Savunma topunu başarıyla kullanmış, 1928'de ise 3,7 inçlik top, tercih edilen çözüm olarak belirlenmiş olmasına karşın, fon bulunması 6 yıl almıştır. Sahra ordusu yanında vagonlar ile taşınabilen, QF 3,7 inç (94 mm) üretimine 1937 yılında başlanmıştır. Bu sırada Kraliyet Donanması, hareketsiz mevzilere yerleştirmek için yeni 4,5 inçlik (114 mm) ikiz taret'i, genellikle cephane depolarının olduğu limanların olduğu yerlere konuşlandırmıştı. Ancak hem 3,7 hem de 4,5 inç'lik bu topların performansları, 43 saniye yanma süresine sahip mekanik tapalar hazır olana kadar, standart 199 numaralı 30 saniyelik tapalar ile sınırlanmıştır. 1939'da ise mekanik tapa tanzim edicisi tanıtılmış ve elle tapa tanzimi ortadan kalkmıştır.
A.B.D, I. Dünya Savaşı'nı 3 inçlik hava savunma topları ile tamamlamış ve geliştirmeler savaş arası dönem boyunca yapılmıştır. 1924 yılında yeni 105 mm.lik sabit mevzili hava savunma topu üzerinde çalışılmaya başlanmış ancak 1930'ların ortalarında yalnızca birkaç adet üretilebilmiştir. Çünkü bu zaman içinde vagonla taşınabilen sabit mevzili, hava, deniz ve karaya atılabilen 90 mm.lik top öne çıkmış ve üretilmiştir. 1940 yılında M1 sürümü onaylanmış, 1920'lerde başlayan 4,7 inçlik top çalışmaları, 1944 yılında yeni bir silah olarak ortaya çıkmıştır.
Hava savunmanın odak noktası, ağır hava savunma silahları ile hedef kilitleme ve atış kontrolü olmasına karşın, yakın mesafedeki hedefler 1930'ların ortalarında hala problem olmayı sürdürüyordu. Bu zamana kadar İngilizler, Kraliyet Hava Kuvvetlerinin baskısı ile Birinci Dünya Savaşı makineli silahlarını kullanmaya devam etmişler ve AAAD için ikiz makineli tüfeklere geçilmişti. Daha sonraki yıl Bofors 40mm topunu kullanma kararı aldılar. Bofors topları çok daha hafif ve karada kullanım için çok daha üstündü. 2-pr.likler daha yüksek irtifaya ateş edebiliyor olmasına karşın, çok büyük ve ağır olmaları sebebi ile Birleşik Krallık'ın 40mm üretimi başlamış oldu.
40 mm.lik Bofors topları 1931 yılında kullanıma hazır hale geldi. 1920'lerin sonunda İsveç ordusu, Bofors şirketine donanma için 40 mm.lik hava savunma silahını üretme emrini vermişti. Hafif, seri atışlı ve güvenli 4 tekerlekli taşıma sistemi de kısa bir süre sonra geliştirilmişti. Basit olarak 40 mm.lik olarak biliniyordu ve 2. Dünya Savaşından sonra 17 farklı ülkede kullanılmaya başlandı. Günümüzde sahil güvenlik gemileri üzerinde hâlen bulunmaktadır.
Bununla beraber Almanya'da Rheinmetall şirketi, 1920'lerde otomatik 20 mm.yi üretmiş ve İsviçre'de Oerlikon firması, Birinci Dünya Savaşı sırasında Almanya'da tasarlanan 20 mm silahlarının patentini almıştır. Almanya, Seri Atışlı 2 cm Flak 30 silahını piyasaya sürdükten sonra 1920'lerin sonlarında Mauser–Werke tarafından yeniden tasarımlanmış ve 2 cm Flak 38 halini almıştır. 20 mm.lik makineli tüfekten biraz daha etkili ve küçük bir taşıyıcının üzerinde kolayca hareket ettirilebiliyor olmasına karşın, yeterince verimli bulunmadığı için Almanya'da 2 cm.lik Flak 30'un genişletilmiş hali olan 3,7 cm.lik top, Rheinmetall tarafından 1930'ların başında geliştirilmiştir. 1935 yılında piyasaya sürülmüş ancak üretimi bir yıl sürdükten sonra durmuş, yerine yine iki tekerlekli taşımaya sahip 3,7 cm.lik Flak 36 1938 yılında gelmiştir. Yine de 1930'ların ortalarında Luftwaffe, 3,7 cm ile 8,8 cm.lik toplar arasında büyük bir boşluk bulunduğunu 1930'larda fark etmiş ve 4 tekerlekle taşınan 5 ml'lik top'u geliştirmeye başlamıştır.
I. Dünya Savaşı sonrasında Birleşik Devletler Ordusu, JM Browning'in ana tasarımcısı olduğu 37 mm.lik Otomatik Hava Savunma topunu geliştirip, 1927 yılında standart hale getirdi. Ancak alçak irtifada etkisiz olduğu çok geçmeden ortaya çıktı. Bununla beraber, mermisi 2 libre ile kısmen hafif, dakikada 120 atış kapasitesi olan ve yüksek irtifaya atış yapabilen hava savunma topu, 1939 yılında kullanılmaya başlandı. 40 mm.lik Bofors da Birleşik Devletler Donanmasının ilgilisini çekmesine karşın 1939 yılına kadar hiç satın alınmamıştı. Ayrıca 1931 yılında A.B.D ordusu 4 adet su soğutmalı 30 cal (7,62 mm) makineli tüfeğe sahip, bir kamyonun arkasına monte edilmiş hava savunma silahı üzerinde çalışmış ancak başarısız olunca vazgeçmişlerdir.
Sovyetler Birliği de 37 mm'lik top kullananlara katılmış ve 37 mm M1939 adını verdikleri topları Bofors 40 mm'den, 25 mm M1939 topunda ise Bofors 25 mm‘den fazlasıyla esinlenmiştir.[kaynak belirtilmeli]
1930'larda katı roket yakıtları Sovyetler Birliği ve İngiltere'de üretilmeye çalışılıyordu. İngiltere'de hava savunma atışına ilgi büyüktü ve kesin vuruş için güdüme ihtiyaç olduğu belirlenmişti. Ağır teçhizat ya da tel engel içeren hedefler karşı kullanılan savaş başlığına sahip 2 inçlik roketler, havaalanı gibi daha küçük hedeflere karşı alçaktan uçan ya da pike bombalaması yapan uçaklara karşı kullanıldı. 3 inçlik roket çalışması 2. Dünya Savaşı başlayana kadar devam etti.