Murat Ertel
Yaşamı > 2010-2020

2010 yılında Esma Ertel BaBa ZuLa'da dans etmeye başladı. 2011 yılında BaBa ZuLa'nın Gecekondu albümünün tasarımını yaparken Mengü Ertel'in Haldun Taner'in ölümsüz eseri Keşanlı Ali isimli tiyatro oyunu için tasarladığı dekorlardan yararlandı. Gecekondu albümünde konuk olarak Elena Hristova vokalde, Bugge Wesseltoft synth ve Firewater grubunun kurucusu Todd A. vokal ve basta, Asian Dub Foundation grubunun kurucularından Dr. Das basta yer aldılar. İki dayısını birden art arda yitirmesi ile birlikte Turhan Selçuk için Abdülcanbaz, İlhan Selçuk için ise Efkarlı Yaprak isimli şarkıları besteledi. 2012 yılında Esma Ertel ile evlendi ve ilk çocukları Eren Devran Ertel aynı yıl doğdu. 2012-2016 yılları arasında Mythos Orkestra isimli uluslararası bir grup ile bir albüm çıkarttı ve Avrupa'da konserler verdi. Eis Ten Polin isimli grubu vokalde Nikolai Galen ve Gevende grubundan davulcu Gökçe ''Çeçe'' Gürçay ile İstanbul'da kurdu. Kayıt albüm ve konserler yaptılar. Wild Flowers of Anatolia isimli double albümü yayınladılar. Ertel bu grupta Makedon tanburası, cura, divan sazı ve bağlama gibi akustik enstrümanlar çalıyordu. (2012) 2010da ikinci elektro sazını tasarlayarak Ejder olarak isimlendirdi. Saz 2014te yayınlanan Oto Sanayi isimli BaBa ZuLa albümünün kapağında Murat Ertel'in 1963 Ford Futura marka arabası ile birlikte yer aldı. Albümde elektro ud'da Periklis Tsoukalas ve vokalde Melike Şahin de yer aldılar. Perküsyona Özgür Çakırlar geldi. Kapağı yine kendi tasarladı fotoğrafları ise Dilan Bozyel çekti. Albüm 2015'te Fransa ve dünyada Do not Obey ismi ile yayınlandı. 2014 yılında Belçikada Rodrigo Fuentaelba Group ile konserler verdi. The Wild Chihuahuas isimli bir grup ile Berlin'de çaldı. 2014 yılında Esma Ertel ile ikinci çocukları Arel Ertel doğdu. 2012den beri aralıklı olarak yazdığı Natama Şiir ve edebiyat dergisi şairleri ile birlikte tüm müzikleri kendisinin canlı olarak yaptığı bir performans serisi başlattılar. 2022de aralarına Ot dergisi şairleri de katıldı. (2014-2022) zEEr grubu ile İstanbul'da doğaçlama kayıtlar yaptı.(2015) ZeN grubunu Mustafa Bahar ve Fahrettin Aykut ile tekrar kurmaya çalıştı birkaç prova ve kayıt sonrası Merih Öztaylan ile de prova ve kayıtlar yaptılar fakat tartışmalar sonrası Merih gitti. Tek bir özel gizli konser sonrası bu formasyon da dağıldı. Rihteremin grubunu Cevdet Erek ile Teremin davul ikilisi olarak kurdu ve kayıtlar yaptılar. Kayıtlar yayınlanmadı. 2015 yılında Roket isimli elektro sazını tasarladı ve bu saz 2017 yılında BaBa ZuLa ile çıkardıkları double albüm XX'e kapak oldu. Roket isimli bu saz Ertel ile birlikte dünyanın altı kıtadını dolaştı ve Ertel onunla her gittiği şehrin ismini ilk gittikleri seferde kırmızı kılıfının üzerine siyah kalem ile yazdı. Aynı yıl XX dub isimli albümü de çıkarttılar. Albümde Alexander Hacke, Mad Professor, Sly& Robbie, Brenna MacCrimmon, Melike Şahin, Özkan Uğur ve La Yegros gibi sanatçılar da konuk olarak yer aldı. Ümit Adakale ilk defa bu albümde yer aldı. Albümün kapak tasarımını yaptı. 2015'te bir kaza sonucu beyin kanaması geçiren annesine müzik çalarak ve müzik yaparak hafızasını tekrar kazandırdı, bir sene sonra tek ciğeri olduğunu ancak son yıllarında öğrendiği annesi Ülfet Ertel'i akciğer yetmezliğinden yitirdi. (2016) 2016 Burası TekSaz isimli bir proje başlatarak kayıt ve konserlerinde tek başına elektro saz çaldı. 2016 yılında Belçikalı sanatçı Debruit ile İstanbul albümünde Duman ve Teknology isimli parçalarda elektro saz çaldı. DirtMusic isimli grup ile ‘Bu bir Rüya’ isimli albümü İstanbul ve Ljubjiana'da kaydetti. Hugo Race (Nick Cave & the Bad Seeds,Helixed) ve Chris Eckman (the Walkabouts) ile birlikte grubun asıl elemanlarından biri haline geldi. Yaybahar isimli enstrümanın ilk kaydı bu albümle gerçekleşti. Mucidi Görkem Şen dışında Ümit Adakale, Gaye Su Akyol ve Brenna MacCrimmon konuk olarak yer aldılar. Avrupada turneler yaptılar. (2018) Albüm pek çok ödül kazandı uluslararası listelere girdi. Sınırlı sayıda basılan Dirtmusic Live isimli albümü de yayınladılar. Farklı sanat disiplinlerinde üretip yaratan Ertel, fotoğrafçı, sanat yönetmeni, yönetmen, tasarımcı ve küratör olarak da çeşitli çalışmalarda yer aldı, çeşitli kurumlarda jüri üyesi ve konuşmacı olarak yer aldı. Dergilerde yazdı, kitap, dergi ve plak kapakları için çizimler yaptı. Çok sevdiği dostu Can grubunun efsanevi davulcusu Jaki Liebezeit'i yitirdikten bir yıl sonra yine Can grubu elemanları Damo Suzuki ve İrmin Schimidt'in yanı sıra Jah Wobble ve Neu grubunun gitarcısı Michael Rother gibi müzisyenlerin katılımı ile Köln Philarmonie salonunda Jaki'nin kurduğu Drums Off Chaos, Levent Akman ve basçı Rosko Gee (Can, Traffic) ile birlikte çaldı. (2018) Redbull'un Round Robin etkinliğinde küratörlük yaparak Lydia Kavina'dan Cahit Berkay'a 14 müzisyen ile performans yaparak konseri kurguladı. (2018) Nicholas Jerome ile birlikte Native İnstruments için Middle Eastern strings sample library kayıt prodüksiyonunu İstanbul Strings ile yaptı(2018) 2019'da BaBa ZuLa ile birlikte kızıl gözlüm isimli EP'yi Glitterbeat Records'dan yayınladı. EPde Kervan Yolda isimli şarkının Arastaman ve Schneider TM remixleri de yer aldı, Japon yönetmen Rika Ohara'nın the Giaour isimli filmi için Jono Podmore ile müzikler kaydetti. (2019) Yönetmen Cüneyt Gök Murat Ertel hakkında Aşıkların Sözü Kalır isminde bir belgesel film çekti. (2019) Easy Star All Stars, İlhan Erşahin, Alexander Hacke, Danielle de Piccioto, Jaki Liebezeit, Drums Off Chaos,Mavi Sakal, Patti Smith, İstanbul Blues Kumpanyası, Schneider TM, Sezen Aksu, Debruit, İslandman, Wax Poetic, Hakan Vreskala,İstanbul Sessions, Sumru Ağıryürüyen, Bulutsuzluk Özlemi, Dreadzone, U Roy, Rosko Gee (Traffic),Kabus Kerim, Sabahat Akkiraz, Black Steel, Otoji Ray, Ahmet Güvenç, Bugge Wesseltoft, Mercan Dede, Okay Temiz, Burhan Öçal, Cem Yıldız, Hans Joachim İrmler(Faust),Tibet Ağırtan, Pentagram, Alcalica, Sly & Robbie, Özkan Uğur, Mehmet Güreli, Fred Frith, Pentagram, Embryo, Dinar Bandosu, Compro Oro, Jojo Mayer, Mad Professor vb onlarca sanatçı ile kayıt ve veya konserler yaptı.
Eşi Esma Ertel ile tekrar başlattıkları Mavi Güneş 69 grubunda Mavi Güneş 69'un ilk 45'liğindeki “3 Çember” ve “Yafta” şarkılarının bestelerini birlikte yaptı. İki sanatçı bu şarkıları çocukları ile birlikte yorumlayıp kaydettiler. (2019) BaBa ZuLa'nın Derin Derin (2019) albümünü de aynı yıl yayınladı. Albümde iki kurucu üye dışında perküsyonlarda Ümit Adakale ve bariton elektro udda Periklis Tsoukalas yer aldı. Konuk olarak albümde eşi Esma Ertel ve oğulları Eren Devran ile Arel Ertel de yer aldılar. Arel Ertel Salıncaksın isimli şarkıyı salıncakta babasına söyledikten sonra sözleri ve bestesini babası ile birlikte yaptı. Dostun Çekmecesinden - Mengü Ertel Koleksiyonundan Cihat Burak Eserleri (2019) sergisi için Esma Ertel ile besteler yaptı kısa filmler çekti ve açılış konseri verdi. Uzelli Elektro Saz (1976-albümünün küratörlüğünü ve sanat yönetmenliğini Esma Ertel ile birlikte yaptı. Kızıl Gözlüm / Kervan Yolda isimli EPyi BaBa ZuLa ile yayınladı (2019). 2020 Temmuz ayından başlayarak her ay Bavul dergisinde yazdı ve çizdi. Belçikalı asit caz grubu Compro Oro ve Esma Ertel ile “Simurg” isimli bir konsept albüm yayınladı, albüm Bandcamp tarafından 2020 yılının en iyi caz albümlerinden biri seçildi. Kapak tasarımını eşi ile birlikte gerçekleştirdi. BaBa ZuLa'nın Hayvan Gibi isimli 2020 albümünün ve Moğollar grubunun Anatolian Sun isimli son albümlerinin kapak tasarımlarını Esma Ertel ile birlikte üstlendi. İki albümün de prodüktörlüğünü yaptı. Albümler Haarlem'de plak master kayıt yöntemi (direct to disc recording) kullanılarak tamamen analog olarak kayıt edildi. (Nightdreamer Records) Kathleen Blackwell'in Mothers Hope isimli şarkısında cura çalarak Peter Gabriel'in basçısı Tony Levin ile birlikte besteci olarak yer aldı (2020) Barış Demirel ve DaPoet'in DPBD isimli EPsinde Dün 1 Bugün 1 isimli besteleriyle söz de yazarak yer aldı. (2020) Kathleen Blackwell'in Army of Love isimli şarkısında ve remixinde elektro saz çaldı (2020) Deniz Tekin, Serhat Ersöz ve BaBa ZuLa ile birlikte Sezen Aksu'nun Kaçın Kurası isimli şarkısını yorumlayarak yayınladı. (2021) Brezilyalı yönetmen Adriana Corderio BaBa ZulLa hakkında Constantly Flying isminde bir belgesel film yaptı. Film Avrupa'da ve Türkiye'de gösterildi. (2021) Veys Çolak, BaBa ZuLa'da bas gitaristleri olarak çalışmaya başladı. Charles Emir Richards'ın yönetmenliğini yaptığı The Syrian Cosmonaut isimli filmin müziklerini yaptı. (2022) Dirtmusic grubunun Hum Hum ve Western Lands isimli şarkılarına söz yazdı saz çaldı ve vokal yaptı (2022)Reptillians from Andromeda isimli grup ile Twin Flames isimli şarkıda Theremin çaldı ve kaydetti. (2022) Okay Temiz ve Murat Beşer ile birlikte Beykoz Kundura fabrikasında çaldı ve Yerli Malı temalı bir program yaptı.(2022) Genjah ve Emir Erünsal ile elektro saz çalarak Dubokrasi ve Sunflower isimli iki şarkı yayınladı. Carefree EP (2022) Air Anatolia projesinde İslandman, Veyasin, Cahit Berkay, Okay Temiz ve Ahmet Güvenç gibi sanatçılar ile birlikte yer alarak iki şarkıda Londra Caz Festivalinde ve İstanbul'da elektro saz ve cura çalarak vokal yaptı. (2022) Müzik Susmayacak platformu ile birleşerek Hayko Cepkin, Pentagram, Mercan Dede, Kemal Sahir Gürel, Ayşe Tütüncü, Ayşenur Kolivar, Sabahat Akkiraz gibi 70 kadar sanatçı ile birlikte Aşıkların Sözü Kalır isimli bestesini seslendirdi ve kaydetti. (2023) Ada Sanlıman'ın Kim İnanır Artık Aşka isimli teklisinde Doğan Duru'nun prodüktörlüğünde elektro saz çaldı. (2023) Gökçe Demirkıran'ın yönetmenliğini yaptığı Sesler Suretler isimli belgeselde yer aldı ve müziklerini yaptı. (2023) ZeN grubunun Bakırköy Akıl Hastanesi konser albümünü tekrar tasarladı. King Crimson grubunun ses teknisyeni ve masterlarını yapan Ronan Chris Murphy plağın masteringini üstlendi. Albüm plak formatında Türkiye'de Ada Müzikten yurt dışında da Zelzele Records tarafından yayınlandı. (2023) Ulrich Troyer ile birlikte Feltuener Huette ve Avrupa Köprüsü isimli iki şarkı yayınladı (2023) Erkin Koray anma gecesinde İstanbul'da Vintage Festival'de Hey Douglas ile konuk sanatçı olarak yer alarak Ahmet Güvenç ile birlikte Hayat Katarı parçasını çaldı. (2023) Esma Ertel Genjah ve Murat Ertel ile birlikte ‘Asya Velvele Dub’ isimli bir şarkıyı tekli olarak BBİ isimli şirketten yayınladı. (2023) Başta BaBa ZuLa olmak üzere pek çok grubun kurucu üyesi olan Ertel Hindistan'dan Brezilya'ya dünyanın çeşitli ülkelerinde 6 kıtada sanatını icra etmekte ve gençliğinde esinlendiği Jaki Liebezeit, Fred Frith, Mad Professor ve Semiha Berksoy gibi sanatçılar ile müzik yapmaktadır. İngilizce bilen Murat Ertel evli ve iki çocuk babasıdır. MESAM ve MUYORBİR meslek birlikleri üyesidir.