stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Marcus (Basiliscus'un oğlu)
Hayatı > İktidara gelişi

Marcus, Basiliscus ile Zenonis'in oğluydu. Bizans imparatoru Leo (457-474 arası hükümdar) 473 yılında hastalandığında, torunu olan ve Zeno (474-475, 476-491 yılları arasında imparator) ile Ariadne'nin oğlu II. Leo'yu Ekim 473'te imparator olarak taçlandırdı. I. Leo, 18 Ocak 474'te öldü ve II. Leo tahta geçti. Zeno, ortak imparator olarak göreve getirildi ve 29 Ocak'ta taç giydi. II. Leo'nun sonbaharda ölmesiyle Zeno, tek başına Doğu imparatoru oldu. Zeno, hem halk hem de senato sınıfı arasında çok popüler değildi, bu kısmen İsauryalı olmasından kaynaklanıyordu; İsauryalılar, İmparator Arcadius (383-408 arası hükümdar) döneminde kötü bir üne sahip olmuşlardı ve Zeno'nun yönetimi, diğer İsauryalıların yüksek pozisyonlara terfi etmesine neden olacaktı. Verina, başlangıçta Zeno'nun II. Leo'yu ortak imparator olarak yükseltilmesini desteklemişti, ancak Zeno tek imparator olduktan sonra II. Leo'nun ortak olmasına karşı çıktı. Verina, onu tahttan indirmek için başkalarıyla komplo kurdu. Bazı tarihçiler, sevgilisi magister officiorum Patricius'u imparator olarak atamayı ve onunla evlenmeyi planladığını genel olarak kabul ederler. Bu komploda, Zeno'nun taç giyme törenine öfkelenen general Theoderic Strabo ve Marcus'un babası Basiliscus da Verina'yı desteklediler. Basiliscus, İsauryalı kardeşler Illus ve Trocundes ile yeğeni Armatus'u da bu komploya dahil etmeyi başardı. Komplo, Basiliscus'un popülaritesi ve Illus ile Trocundes'in desteği sayesinde askeri destek aldı ve ayrıca Doğu Roma Senatosu'nun desteğini kazandı. Konstantinopolis Patriği Acacius'un konumu belirsizdi, ancak tarihçi Kamilla Twardowska, sonucun netleşmesine kadar her iki tarafa da destek vermekten kaçınmış olmasının muhtemel olduğunu düşünmektedir. Komplonun tam olarak ne zaman başladığı bilinmemektedir; tarihçi Maciej Salamon bunun 473 civarında başladığını iddia ederken, Twardowska bunun Zeno'nun tek başına iktidara geçmesinden sonra başladığını savunmaktadır. Komplo başarılı oldu; Zeno, 9 Ocak 475'te ya komployu öğrenmesinin ardından ya da Verina tarafından hayatının tehlikede olduğuna ikna edilmesinin ardından memleketi Isauria'ya kaçtı. Basiliscus, senatoyu Patricius yerine kendisini imparator ilan etmeye ikna etti ve Basiliscus Hebdomon Sarayı'nda taç giydi. Basiliscus, Marcus'a sezar olarak taç giydirdi ve onu ortak imparator ilan etti.
Hayatı > Basiliscus ile iktidarı

Basiliscus, ağır vergiler, sapkın dini politikalar ve bir doğal afetin etkisiyle Konstantinopolis'teki desteğini hızla kaybetti. 475/476 yıllarında Chalkoprateia mahallesinde büyük bir yangın çıktı ve hızla yayıldı. Zeno'yu memleketinde kuşatma altında tutan Illus ve Trocundes, ona sadakatlerini değiştirerek taraf değiştirdiler. Bizans tarihçisi Theofanis, Illus ve Trocundes'in ihanetini Zeno'nun onlara verdiği sözleri tutmamasına bağlar—Theophanes, bu sözlerin ne olduğunu açıkça belirtmese de, birçok tarihçi Zeno'nun onlara magister militum (başkomutan) unvanını vadettiğini düşünmektedir. Ancak tarihçi Mirosław Leszka bu görüşe karşı çıkar ve Theophanes'in bu sözleri uydurmuş olabileceğini savunur. Leszka, Basiliscus'un kendisine yalan söyleyen kişilere askeri komuta vermeyeceğini, bunun yerine onların Basiliscus'un devrileceğinden korktukları ya da ona karşı dini bir muhalefet içinde oldukları için ihanet ettiklerini ileri sürer. Şubat/Mart 476'dan itibaren Basiliscus, halkın tepkisinden korktuğu için Hebdomon Sarayı'nda kaldı; bu haber, Illus ve Trocundes'i de harekete geçirmiş olabilir. Ayrıca başkentteki bakanlardan mektuplar aldılar. Bu mektuplar, halkın Basiliscus'a olan desteğinin bakanlarının "mali açgözlülüğü" nedeniyle azaldığını ve şehrin artık Zeno'yu geri getirmeye hazır olduğunu bildiriyordu. Illus, Zeno'nun kardeşi Longinus'u kısa süre önce esir almıştı ve bu durumun, tahttan indirilen imparator üzerinde ona bir koz sağladığını düşünmüş olabilir: Zeno ile müttefik olmayı ayarladı ve birleşik güçleriyle birlikte Konstantinopolis'e doğru ilerlemeye başladılar.
Basiliscus, Armatus'a Trakya ve Konstantinopolis'teki tüm birliklerin yanı sıra saray muhafızlarının da komutasını almasını ve bu üçlüye karşı savaşmalarını emretti. Ancak sadakat yemini etmesine rağmen, Armatus, Zeno'nun onu ömür boyu magister militum praesentalis (saray komutanı) yapmayı ve oğlunu, Basiliscus'u, sezar ilan etmeyi teklif etmesi üzerine Basiliscus'u ihanete uğrattı. Zeno'nun Konstantinopolis'e engellenmeden girmesine izin verdi ve Zeno, Ağustos 476'da şehre hiçbir direnişle karşılaşmadan girdi. Basiliscus, Marcus ve ailesi kaçarak bir kiliseye sığındılar; Zeno'nun onları idam etmeyeceğine dair yemin etmesinin ardından dışarı çıktılar. Zeno, onları Kapadokya'daki Limnae'ye sürgün etti, sarnıçta hapsedildiler ve açlıktan ölüme terk edildiler. Bazı kaynaklara göre ise, başları kesilerek idam edildiler.
VIII. Bonifacius

| Papa VIII>  Bonifacius |
| --- | --- |
Papa VIII. Bonifacius
Doğum: Benedetto Caetani veya Gaetani yak. 1235 Anagni, Papalık Devleti
Ölüm: 11 Ekim 1303 Roma, Papalık Devleti
Etkin yıllar: 24 Aralık 1294 - 17 Ekim 1303
Yerine geldiği: Papa V. Caelestinus
Yerine gelen: Papa XI. Benedictus
Din: Hristiyanlık (Katolik)

Papa VIII. Bonifacius (İtalyanca: Bonifacio VIII; Fransızca ve İngilizce: Boniface VIII) (yak. 1235 Anagni, Papalık Devleti –  11 Ekim 1303 Roma). Doğum adı Benedetto Caetani veya Gaetani olan ve 24 Aralık 1294 - 17 Ekim 1303 döneminde papalık yapan din adamı.
14. yüzyıl başlangıç yılı olan 1300 yılını, kutlama mevkii Roma olarak seçilen ilk Roma Katolik Jübile Yılı olarak organize etti. Bu yılda hem manevi dinsel iktidarı hem de dünyevi maddesel iktidarın merkezinin papa olduğunu ilan etti. Bu nedenle gerçek hükümdarlar iktidar gücü olarak Roma'da bulunan Papa'ya bağlı ve onun altında bulunmaları gerekmekte olduğu sonucuna vardı. Bu papanın en üst ve tek dünyevi (ve manevi) güç olması doktrini olarak bilinmektedir. Bu doktrini pratik olarak uygulayan Papa VIII. Bonifacius  Avrupa'da bulunan politika otoriteleri ile anlaşmazlığa düştü ve bu gayet derin yaralar bırakan siyasi ve askeri çatışmalara dönüştü.
VIII. Benifacius İtalyan ozan Dante Alighieri ile gayet ciddi ihtilafları ile hatırlanmaktadır. Dante ünlü eseri İlahi Komedya'da papa Benifacius'u Cehennemin Sekizinci dairesine Hristiyanlık dininde gayet büyük suç olan "dinsel işleri ve görevleri para karşılığı" satanlar grubuna koymuştur.
Gambo

| Gambo Κάμπος  (Yunanca) Gambo  (Türkçe) |
| --- | --- |
Köy
 Gambo'nun Lefkoşa kazası içerisindeki konumu
GamboGambo'nun Kıbrıs'taki konumu
Koordinatlar: 35°2′23.42357″K 32°44′0.07886″D﻿ / ﻿35.0398398806°K 32.7333552389°D﻿ / 35.0398398806; 32.7333552389
Ülke:  Kıbrıs Cumhuriyeti
Kaza: Lefkoşa
Rakım: 910 m
Nüfus (2011)
 • Toplam: 271
Zaman dilimi: UTC+2 (EET)
 • Yaz (YSU): UTC+3 (EEST)
Posta Kodu: 2863
Coğrafi Kodu: 1427
Gambo, (Yunanca: Κάμπος, romanize: Kampos) Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa Kazası'nda bulunan bir köydür. 2011 nüfus sayımına göre nüfusu 271'dir. Konum olarak Çakistra'dan 2 kilometre kuzeyde ve Lefke'den 30 kilometre güneybatıda bulunur. Milikur'dan sonra bölgenin en büyük ikinci köyüdür.
Köyün adı 1833 tarihli Osmanlı kayıtlarında Kambo, 1882 tarihle Kitchener haritasında Kambos olarak geçer. Yerel ağızda sert ünsüzlerin bastırılmamasından ötürü köyün adı Gambo şekline dönüşür.
1974 öncesinde Cikko Manastırı'na giden rahiplerin duraklama noktalarından biri olan Gambo, Kıbrıs Harekâtı sebebiyle Omorfo ve Lefke'nin Türk ordusunca ele geçirilmesi sebebiyle erişimin zorlaşmasıyla büyüyemez hale gelmiş ve köyün nüfusu düşüşe geçmiştir. Bununla birlikte savaş sonrasında yaklaşık 560 Rum göçmen geçici bir süre burada konaklamış, daha sonra hükûmetin kendilerine yer tahsis etmesi sonucunda köyden ayrılmışlardır.
Konumu sebebiyle köyde İngiliz döneminde köye bir itfaiye ve polis karakolu inşa edilmiştir; ve 1905 yılında Gemikonağı'na inen bir yol tamamlanmıştır. Yolun tam olarak ulaştığı yer yerel olarak Gambo Deresi (Potamos tou Kampou) olarak bilinen Yedidalga'dır. Bu yol 1974'te Türk ordusunca kapatılmıştır.
Nüfus İstatistiği

Köyün nüfusuyla ilgili anlatılan bir yerel hikâye köyün Türk köyü olarak oluşmuş olup köylülerin Cikko Manastırı'nda iş bulup çalıştıkları ve eğitim aldıkları için Rumlaşmış oldukları şeklindedir. Köydeki son Türk'ün Koca Yusuf olarak bilinen bir yaşlı olduğu anlatılır.
| Gambo Nüfusu > Yıl | Gambo Nüfusu > Toplam | Gambo Nüfusu >  %± | Gambo Nüfusu >  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1881 | 378 | — |  |
| 1891 | 343 | −%9 |  |
| 1901 | 408 | %19 |  |
| 1911 | 533 | %31 |  |
| 1921 | 593 | %11 |  |
| 1931 | 715 | %21 |  |
| 1946 | 1.056 | %48 |  |
| 1960 | 1.070 | %1 |  |
| 1973 | 859 | −%20 |  |
| 1976 | 1.328 | %55 |  |
| 1982 | 739 | −%44 |  |
| 1992 | 557 | −%25 |  |
| 2001 | 426 | −%24 |  |
| 2011 | 271 | −%36 |  |
| 2021 | 171 | −%37 |  |
Emily VanCamp

| Emily VanCamp |
| --- | --- |
VanCamp, 2008.
Doğum: Emily Irene VanCamp 12 Mayıs 1986 (38 yaşında) Port Perry, Ontario, Canada
Milliyet: Kanadalı
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 2000–günümüz

Emily Irene VanCamp (/ˌvænˈkæmp/; d. 12 Mayıs 1986), Kanadalı bir oyuncudur. ABC dizisi Revenge'de (2011-2015) Emily Thorne başrolünü canlandırarak beğeni ve uluslararası tanınırlık kazandı. Ayrıca Fox'un tıbbi drama dizisi The Resident'ta (2018-2021) rol aldı.
Black Irish (2007), Veba (2009), Norman (2010), The Girl in the Book (2015) ve Boundaries (2016) gibi çeşitli filmlerde rol alan VanCamp, Everwood (2002-2006), Glory Days (2002) ve Brothers & Sisters (2007-2010) gibi çeşitli televizyon dizilerinde de yer aldı. O zamandan beri Marvel Sinematik Evreni'nde Sharon Carter'ı canlandırmaktadır ve ilk olarak Kaptan Amerika: Kış Askeri (2014) filminde göründü.
İlk yılları

VanCamp Port Perry, Ontario'da doğdu. 12 yaşında École supérieure de ballet du Québec (Québec bale yüksek okulu)'na kabul edildikten sonra Montreal'e taşındı. Akıcı bir şekilde Fransızca konuşabilmektedir. Molly, Katie ve Alison adında üç kız kardeşi vardır.
Kariyeri

VanCamp ilk oyunculuk kariyerini 13 yaşındayken bir Nickelodeon dizisi olan Are You Afraid of the Dark? 'ta oynayarak başlatmıştır. 2002'den 2006'ya kadar bir WB dizisi olan Everwood 'da Amy Abbott karakterini canlandırmıştır. Rings adlı kısa filmde rol almıştır. Ayrıca 2007'nin başında Law & Order: Special Victims Unit'in bir bölümünde konuk oyuncu olarak yer almıştır.
2007 yılının içinde ABC yapımı dizi Brothers & Sisters 'da Rebecca Harper rolünü oynama fırsatı yakaladı. Bu dizideki karakteri dizinin 1. sezonundan sonra dizinin ana karakterleri arasına girdi.
2009 yılında VanCamp bir kıyamet sonrası bilimkurgususu olan Carriers filminde rol aldı. Ayrıca aynı yıl bir Hallmark Hall of Fame film olan Beyond the Blackboard 'da Everwood dizisinden rol arkadaşı Treat Williams'la rol aldı.
Stacey Bess'in gerçek hikâyesinden uyarlanan Hallmark Hall of Fame filmi "Beyond the Blackboard"da rol alan Emily VanCamp, bu film 24 Nisan 2011'de CBS'de yayınlandı. VanCamp, Mayıs 2011'de dizi siparişi verilen ABC dizisi Revenge'de Amanda Clarke / Emily Thorne rolüyle yer aldı. Bu dizi, VanCamp'in gerçekten başrol oynadığı ilk TV programı olup, ona çok sayıda Teen Choice AwardsÖdülü adaylığı da dahil olmak üzere önemli miktarda tanınırlık kazandırdı.
VanCamp, Marvel Sinematik Evreni filmi "Kaptan Amerika: Kış Askeri"nde Chris Evans'ın canlandırdığı baş kahramanın potansiyel sadık arkadaşı ve Hayley Atwell'in canlandırdığı Peggy Carter'ın büyük yeğeni Sharon Carter rolüyle yardımcı rol üstlendi. Film, Nisan-Haziran 2013 arasında çekildi ve 4 Nisan 2014'te gösterime girdi. VanCamp, 2016 yapımı devam filmi "Kaptan Amerika: Kahramanların Savaşı , 2021 Disney+ dizisi "The Falcon and the Winter Soldier"da ve animasyon dizisi "What If...?"de rolünü tekrarladı.
VanCamp, 2013 yılının Haziran ayının ortalarında New York City'de çekimlerine başlanan bağımsız drama "The Girl in the Book"ta rol aldı. Gerçek bir hikayeye dayanan film, VanCamp'in 28 yaşında bir yardımcı kitap editörü ve hevesli bir yazar olan karakteri Alice'in etrafında dönüyor. Filmin yapımcıları, post prodüksiyonunu finanse etmek için 17 Haziran 2013'te bir kitle fonlaması Kickstarter kampanyası başlattı ve bu kampanya 1 Temmuz'da 65.000 dolarlık hedefini başarıyla aştı.
2016 yılında, Fransızca'da "Pays" olarak da bilinen Fransız-Kanada bağımsız draması "Boundaries"de rol aldı ve akıcı Fransızca konuştuğu ilk iki dilli rolü oldu.
Mart 2017'de VanCamp, Fox'un tıbbi draması "The Resident"ta kadın başrol olan hemşire Nic Nevin  rolüne seçildi. Bu karakterin karmaşık bir romantik geçmişi ve ana karakter Conrad Hawkins ile ilişkisi vardır. Conrad Hawkins karakteri, Matt Czuchry tarafından canlandırılmaktadır. Mayıs 2017'de Fox, pilot bölümün diziye dönüştürülmesini onayladı. VanCamp, 2021'de dört sezonun ardından "The Resident" dizisinden ayrıldı. Ancak beşinci sezon finali için diziye geri döndü.
Özel hayatı

Emily VanCamp'in üç kız kardeşi vardır. Fransızcayı akıcı bir şekilde konuşmakta ve dili duyduğunda "kendini evinde hissediyor". Ayrıca çocukken bale, caz, hip-hop ve step dansı eğitimi almıştır ve bu dansların ''Revenge '' dizisindeki dövüş sahnelerinde kendisine yardımcı olduğunu belirtmiştir. Oyunculuğa girmeseydi muhtemelen ya dans etmeye devam edeceğini ya da yemek pişirmeyle ilgili bir şey yapacağını düşünmektedir.
VanCamp, 2011'in sonlarında İngiliz aktör ve "Revenge" dizisindeki rol arkadaşı Josh Bowman ile çıkmaya başlamıştır.. Çift, 11 Mayıs 2017'de nişanlandıklarını duyurmuş ve 15 Aralık 2018'de Bahamalar'da evlenmiştir. 2021'de VanCamp, Instagram hesabından ilk çocukları olan bir kızlarının doğduğunu duyurmuştur. 2024'te VanCamp, ikinci kızını doğurmuştur. VanCamp ayrıca eşit ücret destekçisidir ve nesli tükenmekte olan kaplanlara yardım etmek için hayırseverlik çalışmalarına katılmaktadır
Filmografisi

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 | Are You Afraid of the Dark? | Peggy Gregory | Bölüm: "The Tale of the Silver Sight: Part 2" |
| 2000 | Radio Active | Becky Sue Drummond | Bölüm: "Bully for You" |
| 2000 | Jackie Bouvier Kennedy Onassis | Jackie Bouvier— 13 yaşındaki hali |  |
| 2001 | All Souls | Kirstin Caine | Bölüm: "Spineless" |
| 2001 | Dice | Johanna Wilson | Televizyon mini dizisi |
| 2002 | Glory Days | Sam Dolan | Televizyon dizisi |
| 2002-06 | Everwood | Amy Abbott | 89 bölüm Adaylık—Teen Choice Ödülleri, Choice Televizyon Kadın Oyuncusu: Drama  (2003-05) Nominated—Young Artist Award televizyon dizisi en iyi performansı için — Genç Yardımcı Oyuncu (2004) |
| 2007 | Law & Order: Special Victims Unit | Charlotte Truex | Bölüm: "Dependent" |
| 2007-10 | Brothers & Sisters | Rebecca Harper | Televizyon dizisi, 75 bölüm |
| 2010 | Ben Hur | Esther | Televizyon mini dizisi |
| 2011 | Beyond the Blackboard | Stacey Bess |  |
| 2011-2015 | Revenge | Emily Thorne/Amanda Clarke | Televizyon dizisi (89 bölüm)  Adaylık — Teen Choice Ödülleri, Favori Televizyon Kadın Oyuncusu: Drama  |
| 2014 | Marvel 75 Years: From Pulp to Pop! | Host (Moderatör) | Televizyona özel |
| 2018- 2022 | The Resident | Nicolette "Nic" Nevin | 1-4  sezon Hemşire (Başrol) 5. sezon konuk oyuncu |
| 2024 | Prejudice | Liesl Wellington | Başrol |
| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2001 | Lost and Delirious | Allison Moller |  |
| 2002 | Redeemer | Alana |  |
| 2002 | No Good Deed | Connie | uncredited |
| 2004 | Different Loyalty | Jen Tyler |  |
| 2005 | Rings | Emily | Kısa video |
| 2005 | The Ring Two | Emily |  |
| 2007 | Black Irish | Kathleen McKay |  |
| 2009 | Carriers | Kate |  |
| 2010 | Norman | Emily Harris | San Diego Film Festivali En İyi Oyuncu |
| 2014 | Kaptan Amerika: Kış Askeri |  |  |
| 2015 | The Girl In The Book | Alice |  |
| 2016 | Kaptan Amerika: İç Savaş | Sharon Carter |  |
VanCamp
Işıkçılık

Başlığın diğer anlamları için Kürt Alevîliği sayfasına bakınız.
Başlığın diğer anlamları için Arap Alevîliğive Anadolu Alevîliği sayfasına bakınız.
İşrakilik ile karıştırılmamalıdır.
Işıkçılar Cemaati ile karıştırılmamalıdır.
Pamir Alevîliği ile karıştırılmamalıdır.
Bektaşilik ile karıştırılmamalıdır.
Işıkçılık / Işık Alevîliği son dönemlerde Alevîler arasında yaygınlaşan[kaynak belirtilmeli], Alevî inanç ve tarihini alternatif bir şekilde algılayan bir hareketi imâ etmek amacıyla kullanılan bir terimdir.
Erdoğan Çınar

Her ne kadar 1990'lı yılların başlangıcından beri Alevîler arasında alternatif görüşler varolduysa (örneğin Nejat Birdoğan), ciddi ve etkili bir biçimde görüşler 2004 yılında ortaya çıktı. Bu farklı görüş ve yorumlar Erdoğan Çınar'ın Aleviliğin Gizli Tarihi isimli kitabının 2004 
yılında yayınlanmasıyla kurumsallaştırılmıştır.
Erdoğan Çınar > Luvilik-Aluvilik nazâriyesi

Ana maddeler: Alevîler, Luviler, Paulus, Pir Sultan Abdal ve Pir Sultan Abdal Şenlikleri
Alevîler'in kökeni, Hititler'den önce Anadolu'da yaşamış olan Luviler'e dayanır.
Bizans dönemindeki Pavlikenler aslında Hristiyan değil, Alevî'dirler.
Pavlikenler altı dede ocağı kurmuştur.
Pîr Sultan olarak bilinen kişi aslında bir Pavliken önder olan Pir Silvanus'tur.
Pîr Sultan Abdal’ın da başına gelen olaylar aslında Silvanus’un yaşadıklarından başka bir şey değildir.
Erdoğan Çınar > Alevilik etimolojisi

Ana maddeler: Luviler, Luvice, Pelasglar, Hitit Krallığı ve Luvi Krallığı
Işık-Alevî hareketi "Alevî" teriminin eski bir Anadolu uygarlığı olan Luvilerden geldiğini ve Luvi sözcüğünün Hitit dilinde "Işık İnsanları" anlamına geldiğini öne sürmektedir. Buna karşın, geleneksel Alevîlik'te Alevî terimi, Arapça "Ali'ye bağlı" anlamına gelen sözcükten geldiği kabul edilir. Ama "Al" kelimesi ibranicede Tanrı demektir ve Tanrıdan gelen anlamında da kullanılabilir. (Arapça: عَلَوِي‎). Bazı Osmanlı kaynaklarinda belirli bölgelerde yaşayan bir kısım Alevîler için "Işık Taifesi" denmesi, Işık-Alevîlerine göre, Luvilerin ve Alevîlerin arasındaki bağın ispatıdır.
İnanç

Ana maddeler: Ezoterizm, Bâtınîlik, Kabbala, Paulusçuluk ve Bogomilizm
Işıkçılar kendilerini ezoterikçi olarak görürler ve Alevîliğin de ezoterizmin ta kendisi olduğunu savunurlar. Böylece kendilerini tarihteki bütün ezoterik inançlarla özdeşleştirirler (örneğin Hristiyan ezoterizmi, İslâm ezoterizmi (Bâtınîlik), Musevi ezoterizmi (Kabbala) ve Pagan ezoterizmi gibi kimliklerle).
Işık Alevîleri, Alevîliğin Dünya'nın en eski dini olduğunu ve bu dinin zamanla birçok kılıfa bürünmeye mecbur kaldığını savunurlar. Dünya'nın bu "ilk ve orijinal" dininin, diğer din ve inançlara asıl kaynak olduğunu öne sürerler:
Alevîliğin, on binlerce yıllık geçmişten gelen, bütün inanışları etkilemiş, semavî dinlere başlangıç oluşturmuş asıl kaynak, "Serçeşme", olduğunu bütün gerçekliğiyle ortaya çıkartıyor.
Işık hareketi, Alevîlerin dini törenlerinin Hititler ve hatta Sümerler tarafından bile yapıldığını iddia eder. Işıkcılara göre, Orta Çağ'daki Paulusçuluk ve Bogomilizm gibi Hristiyan mezhepleri de aslında Alevî idi. Bu görüşe dair iyi bir örneği, Sean Martin'in The Cathars: The Most Successful Heresy of the Middle Ages isimli kitabının Türkçeye çevirilmesinde görüyoruz. Kitabın orijinalı "Alevî" sözcüğünü içermediği halde çeviren kişi, kitabın başlığını Ortaçağ'da Avrupa'da Alevî Hareketi - Katharlar olarak çevirmistir.
İlk başta Alevî tarihinin 3.000 yıllık olduğunu savunan Işık hareketi, bu rakamı 12.000 yıla yükseltmiştir. Bunu Ocak 2009'da Berlin şehrinde bir konferansta beyan etmişlerdir.
Ayrıca bakınız: Hurûfî-Bektâşî inancı, Nusayrî inancı, Alevî inancı, Safevî-Kızılbaş tarihi ve Ali'siz Alevilik
Işıkçılık nazariyesince savunulan fikir ve görüşler

Geleneksel Alevîlik ile kıyaslandığı zaman Işık hareketinin en çarpıcı farklılıkları, hareketin tarih algılayışında görülmektedir. Işıkçıların itikadlarına göre:
Işıkçılar, Alevîler'in yaşamlarını devam ettirebilmek için tarihte defalarca gerçek kimliklerini gizlemek zorunda kaldıklarını öne sürmektedirler. Işıkçı-Çınarcılık inancına göre, Pavliken ve Bogomil gibi heretik Hristiyan mezheplerinin de aslında Bizans baskısından kurtulabilmek için kendilerini Hristiyan göstermeye uğraşan en eski Alevîler'den oldukları varsayımı temel inanç akidesini oluşturmaktadır.
Işık-Alevi düşüncesi, çoğu heterodoks grupların da baskının birer ürünü olarak ortaya çıktıklarını savunmaktadır. Aynı şekilde günümüz Anadolu Aleviler'in tümünün de Osmanlı baskısından kurtulabilmek için İslami bir kılıfa bürünmeye mecbur kalan takiyyeci gruplar olduklarını iddia etmektedir.
Böylece, Ehl-i Hak ve Yezîdîlik gibi kökleri Yezdânizm'den beslenen ve İslâmiyet ile Sufilik'ten başka hiçbir ortak tarafı bulunmayan farklı gayri-İslâmî dini grupların içerisine, İslâm Şiiliğinin İmamiye-i İsnaaşeriye mezhebinden etkilenmiş olan Bektâşî Tarikâtı ile Ghulat-i Şîʿa'dan olan Nusayrî inancı gibi itikatları da dahil etmek suretiyle, bunların tümünün aslında İslâmiyet ile hiçbir alâkası bulunmayan, kendini gizlemek zorunda kalmış olan dini inanışlar olduğunu iddia ederler.
Yezidi-Yaresani itikatları için geçerli olduğu düşünülen yukarıdaki bu olguyu İslâmiyet'in İsmâilîyye, Nusayrîlik ve Bektâşî Tarikâtı için de geçerli olduğunu iddia ederler ve bu duruma, kökeni çoğunluk tarafından İslami olarak kabul edilse de, hem Alevilik kelimesini hem de inancına ait bazı karakteristikleri kanıt gösterirler.
Yeni bir "Alevi itikat tanımlaması" oluşturmak amacıyla, Alevîlik ile İslamiyet arasındaki bağlantıyı tamamıyla reddederek, kökenini Hititler ile Luviler'e dayandırdıkları "Alisiz-Alevîlik"  olarak da tanımlanabilecek yeni bir itikat üretmeye çalışıyorlar.
Bu kuramın en ileri mertebedeki savunucuları ise "Alevi" kelimesi ile "Ali" arasında hiçbir bağın geçmişte de mevcut olmadığını, aslında "Alevi" kelimesinin kökeninin "Luvice" içinde saklı olduğu ve Luviler'e delalet ettiği iddiasını savunuyorlar.
Ayrıca bakınız: Yezdânizm, Ezidilik, Kürt Alevîleri, Yarsanilik ve Yezdânizm’in Ghulat-i Şîʿa ve Kürt Alevîliği ile etkileşimi
Eleştiriler

Işıkçı-gelenekçi ayrışması Alevi camiasında derin bir fikir ayrılığına yol açmıştır. Alevîler son yüzyıllarda ilk kez inanç bakımından bu kadar ciddi bir ayrışmaya tanık olmuşlardır.
Bazı geleneksel Aleviler, Işıkçı hareketine şiddetli bir biçimde karşı çıkmıştır. Onlar, Işık Alevilerini yeni bir din icat etmekle ve bazen Alevi birliğini bozmaya çalışan ajanlar olmakla bile suçlamışlardır. Işıkçılar aşırı politik olmakla ve Aleviler tarafından çok okunan Buyruk gibi önemli Alevi kaynaklarından vazgeçmekle de eleştirilmiştir.
Ünlü Alevi tarihçisi Hamza Aksüt de Erdoğan Çınar'ın eserlerini birkaç makalede onu bilerek çarpıtmakla ve komplocu olmakla eleştirmiştir. Aksüt'ün ilk resmî cevabı Çınar'dan uyarı: 'Her flörtün sonu evlilikle bitmez isimli röportaja yönelik gelmiştir. Diğer bir araştırmacı Ünsal Öztürk de Erdoğan Çınar'ı eleştirmiştir. 2010 yılında Hamza Aksüt, Hasan Harmancı ve Ünsal Öztürk'le beraber Alevi Tarih Yazımında Skandal - Erdoğan Çınar Örneği isimli kitabı çıkarmıştır. Bu kitap Erdoğan Çınar'ın öne sürdüğü iddiaları ele alan bir incelemedir.
Bazı gelenekçiler tepki olarak Hasan Kılavuz gibi Işıkçı düşünceyi benimsemiş dedelerin yol düşkünü ilan edilmesini bile talep etmiştir.
Son zamanlarda birçok yeni blog ve websitesi (örnegin aleviyolu.org), Işıkçı hareketine bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Bunların bazıları rakip kurum olarak görülen Cem Vakfı tarafından kurulmuştur.
Işık-Alevî kurumları

Ana maddeler: Alevîler, Sümerler, Hititler, Yarsanilik ve Ezidilik
Işık hareketi önemli ve güçlü Alevi kurumları arasında çok etkili olmayı başarmıştır. Örneğin Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu (AABK), 2006 yılında geleneksel Alevilik anlayışını Işık-Alevi düşüncesine uygun bir anlayışla değiştirmiştir.
Bugün AABK'ya ait YOL TV isimli bir televizyon kanalı da bulunmaktadır. Son zamanlarda Türkiye'de bulunan bazı Alevi kurumları da Alevilik anlayışlarını değiştirmiştir.
Işıkçı dedeler

Her ne kadar çoğu dedeler hâlâ geleneksel Alevilik anlayışını benimsiyorsa da bazıları zamanla Işıkçı hareketinin Alevilik anlayışını kabul etmiştir. Gayri geleneksel görüşlere sahip olduklarını bildiren ilk dedeler arasında 1995 yılında Alevilik Bir Sır Değildir isimli kitabı yayınlanan Ali Haydar Cilasun ve 2003 yılında Hasan Kılavuz yer almaktadır. Hasan Kılavuz, bugün Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu'nda ve buna bağlı televizyon kanalı YOL TV'de önemli bir kişiliktir.