stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Azerbaycan Âşıkları
Önemli Âşıklar > Erkek

Âşık Veysel
Aşık Ahliman
Âşık Alesker
Algayıt
Aşık Ali
Aşık Esad
Sarı Aşık
Aşık Musa
Âşık Paşa
Âşiq Valeh
Hasta Kasım
Âşık Garip
Aşık Abbas Tufarganlı
Aşık Abbasgulu
Aşık Abasali
Aşık Ali
Aşık Arzuman
Aşık Aslan Kosala
Aşık Azer Magerramov
Aşık Behud
Aşık Bahman Gökçeli
Aşık Bey Gadirov
Aşık Jabbar
Aşık Cihad Memmed
Aşık Kanallı
Aşık Cengiz Mehtipur
Aşık Adalet Delidir
Aşık Ahliman
Aşık Ahmed
Aşık Ahmed Rüstemov
Aşık Ekber Caferov
Aşık Ali Tapdıkoğlu
Aşık Ali Şairov
Aşık Emrah
Aşık Esad
Aşık Firudin
Aşık Fatullah
Aşık Gülabi
Aşık Hacı Gökçeli
Aşık Haydar
Aşık Hüseyin Bozalganlı
Aşık Hüseyin Yavan
Aşık Hüseyin Saraçlı
Aşık Hüseyin Şamkirli
Aşık Hanlar Magerramov
Aşık Haspolad Gülablı
Aşık Hintçe Memmed
Aşık Hüsrev Muhammedoğlu
Aşık İdris
Aşık İmran
Aşık İsfandiyar Rüstemov
Aşık İskender Ağbabalı
Aşık İslam
Aşık İslam Yusufov
Aşık Kamandar
Aşık Karam Injeli
Aşık Kasım
Aşık Kahraman
Aşık Qember
Aşık Qerib
Aşık Qoca
Aşık Kurban
Aşık Mahmud Memmedov
Aşık Mirza Bilal
Aşık Mahbub Halili
Aşık Muhammed Kolanlı
Aşık Muhammed Rzayev
Aşık Muhammed Sadakhlı
Aşık Magerram Hüseynli
Aşık Musa
Aşık Musa Ağkilsalı
Aşık Mustafa
Aşık Museyib
Aşık Nifali
Aşık Nevruz
Aşık Nuriddin
Aşık Necef
Aşık Necef Ağkılslı
Aşık Necef Alimardanlı
Aşk Oruc
Aşk Penah
Aşık Recep
Aşık Sakit Köçer
Aşık Safiyar
Aşık Şahsuvar
Aşık Şakir
Aşık Şirin
Aşık Şamşir
Aşık Talib
Aşık Umbay Aşk Valeh
Aşık Veli
Aşık Vuğar Mahmudoğlu
Aşık Yanvar 2010 Badalov
Aşık Ziyad
Aydın Çobanoğlu
Cafer Hakipur
Cengiz Briya
Çoban Muhammed
Afgan Efqan
Chopur Alesker
Dellek Murad
Demirci Aşık Hüseyin
Dirili Surkhay
Ali Guliyev
Adalat Nasibov
Fazail Miskinli
Hagverdi Taliboğlu
İsmail Mahir
Karim Pashaev
Mikail Azaflı
Mirza Bayramov
Miskin Abdal
Miskinli Veli
Mulla Cuma
Memmed Erivanlı
Mazahir Daşqın
Murad Niyazlı
Muhayil Gökçeli
Nevruz İman
Sarı Aşık
Şair Almamed
Şakir İravbi
Telim Khan
Ululu Karim
Haltanlı Kemeri
Han Çoban
Hasta Kasım
Hayat Mirza
Yaşar Farmayıloğlu
Yetim Seyyid
Yahya Bey Dilgam
Zekeriya Mehman
Zalimhan Yakup
Önemli Âşıklar > Kadın

Zeynep Zerbeli
Aşık Basti
Aşık Nabat
Aşık Peri
Aşık Savad
Aşık Zulfia
Dilara Azaflı
Fatma
Gülyar Azaflı
Gülşad
Narınc Hatun
Samira Aliyeva
Telly Borsalı
Yıldız Sönmez
Zeynab Zarbeli  kızı
Aşık Alı – XIX yüzyıl Azerbaycan aşık şiirinin temsilcilerinden biridir
Saz, aşug'un ana enstrümanıdır
Uluslararası Aşıklar Festivali
Azerbaycanlı Aşık 2012 Eurovision Şarkı Yarışması'nda
Âşık Alesker - 19. yüzyıl Azerbaycan saz üstadlarının en önemli temsilcisi
Yahya Bey Dilgam (1830, Dallar Jirdahan - 1865, dallar Jirdahan) - Azerbaycanlı aşık
Nairobi Demiryolu Müzesi

| Nairobi Demiryolu Müzesi |
| --- | --- |

Açılış: 1971 (1971)
Konum: İstasyon Yolu, 00200, Nairobi, Kenya
Koordinatlar: 1°17′35″G 36°49′21″D﻿ / ﻿1.29306°G 36.82250°D﻿ / -1.29306; 36.82250
Tür: Demiryolu müzesi
Resmî site: Nairobi Railway Museum
Nairobi Demiryolu Müzesi, Nairobi, Kenya'da, Nairobi tren istasyonu'nun bitişiğinde yer alan bir demiryolu müzesidir. Feshedilmiş Doğu Afrika Demiryolları'ndan sergiler içeren müze, 1971 yılında Doğu Afrika Demiryolları ve Limanları Şirketi tarafından açılmıştır. Kenya Demiryolları tarafından işletilmektedir.
Müzede bulunan rayın sergisi
Müze demiryolu bağlantısını sürdürmektedir. Çalışır durumdaki üç buharlı lokomotif, ana demiryolu çalışmaları kapsamında güvenli bir şekilde muhafaza edilmektedir. Ziyaretçiler bunları görmek için randevu talep etmelidir. Birkaç yıldır kullanılmamaktadırlar. Sergilenen lokomotiflerden biri olan 301 (2301) 1985 yapımı Out of Africa filminde kullanılmıştır.
Müzenin koleksiyonunda eski dizel lokomotifler ve yolcu vagonları da bulunmaktadır. Demiryolu ve Lokomotif meraklılarını kapsayan Doğu Afrika Demiryolu Müzesi Dostları (FORM East Africa), müze için eserlerin tedarik edilmesine ve güvence altına alınmasına yardımcı olmuştur.[kaynak belirtilmeli]
Ocak 2011'de müzedeki aktiviteyi artırmak için çalışan bir minyatür demiryolu kurulmuştur. Bu minyatür tren daha önce Nairobi Show gibi sergilerde Kenya Demiryollarını (KR) tanıtmak için kullanılıyordu. Benzin motorlu bir lokomotif ve ahşaptan yapılmış birkaç vagondan oluşmaktadır.
Sergilenen lokomotifler

Müzede aşağıdakiler de dahil olmak üzere bir dizi motor sergilenmektedir:
| Demiryolu | Numara | İsim | İnşaat şirketi | Sınıf | Tekerlek düzeni | EAR&H numarası | Durum | Resim |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kenya-Uganda Demiryolu | 327 |  | Vulcan Foundry | ED1 | 2-6-2T | EAR 1127 | Sergileniyor |  |
| Kenya-Uganda Demiryolu | 87 | Karamoja | Beyer, Peacock & Company | EC3 | 4-8-4+4-8-4 | EAR 5711 | Sergileniyor |  |
| Kenya-Uganda Demiryolu | 2401 |  | Vulcan Foundry | EB3 | 4-8-0 |  | Sergileniyor |  |
| Kenya-Uganda Demiryolu | 2409 |  | Vulcan Foundry | EB3 | 4-8-0 |  | Ana çalışmalarda operasyonel depolamada |  |
| Kenya-Uganda Demiryolu | 5505 |  | Beyer, Peacock & Company | GB | 4-8-2+2-8-4 |  | Sergileniyor |  |
| Kenya-Uganda Demiryolu | 393 |  | Nasmyth Wilson | EE | 2-6-4T | EAR 1003 | Sergileniyor |  |
| Tanganika Demiryolu | 301* |  | Beyer, Peacock & Company | DL | 4-8-0 | EAR 2301 | Sergileniyor |  |
| Doğu Afrika Demiryolları | 2921 | Masai of Kenya | North British | Tribal | 2-8-2 |  | Sergileniyor |  |
| Doğu Afrika Demiryolları | 3020 | Nyaturu | North British | Tribal | 2-8-4 |  | Ana çalışmalarda operasyonel depolamada |  |
| Doğu Afrika Demiryolları | 3123 | Bavuma | Vulcan Foundry | Tribal | 2-8-4 |  | Sergileniyor |  |
| Doğu Afrika Demiryolları | 5918 | Mount Gelai | Beyer, Peacock & Company | Mountain | 4-8-2+2-8-4 |  | Ana çalışmalarda operasyonel depolamada |  |
| Doğu Afrika Demiryolları | 5930 | Mount Shengena | Beyer, Peacock & Company | Mountain | 4-8-2+2-8-4 |  | Uhuru Bahçelerinde Sergileniyor |  |
| Doğu Afrika Demiryolları | 6006 | Sir Harold MacMichael | Société Franco-Belge | Governor | 4-8-2+2-8-4 |  | Sergileniyor |  |
| Magadi Soda Company |  | Hugh F Marriott | WG Bagnall |  | 0-4-0ST |  | Ana tren istasyonunun dışında sergileniyor |  |
Müzenin WG Bagnall motoru, Hugh F Marriott, 1951 yılında Stafford, İngiltere'de inşa edilmiştir. 1970'e kadar Magadi Soda Company'de manevra olarak çalışmıştır. 2020 yılında Nairobi tren istasyonu dışındaki bir sergiye taşınmıştır. *301 1985 yapımı Benim Afrikam filminde kullanılmıştır.
Fevzi el-Kavukçu

| Fevzi el-Kavukçu فوزي القاوقجي‎ |
| --- | --- |

Doğum: 18 Ocak 1890(1890-01-18) Trablusşam, Lübnan
Ölüm: 5 Haziran 1977 (87 yaşında) Beyrut, Lübnan
Bağlılığı:  Osmanlı İmparatorluğu  Suriye  Nazi Almanyası  Arap Kurtuluş Ordusu
Çatışma/savaşları: I. Dünya Savaşı Fransa-Suriye Savaşı Büyük Suriye Ayaklanması İhvan Ayaklanması 1936-1939 Filistin Arap Ayaklanması II. Dünya Savaşı 1948 Arap-İsrail Savaşı

Fevzi el-Kavukçu (Arapça: فوزي القاوقجي‎; 19 Ocak 1890-5 Haziran 1977), Osmanlı Ordusu'nda görev yapan ve sonrasında önde gelen bir Arap milliyetçisi figür olan Türkmen asıllı Arap asker ve politikacıydı. İki Savaş Arası Dönem ve II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası ile işbirliği yapmış olup 1948 Arap-İsrail Savaşı sırasında Arap Kurtuluş Ordusu lideriydi.
Necati İkizoğlu

| Necati İkizoğlu TOP> 1953-2 |
| --- | --- |
Doğum: 22 Temmuz 1932(1932-07-22) Osmaneli, Bilecik, Türkiye
Ölüm: 21 Aralık 2021 (89 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Karacaahmet Mezarlığı
Bağlılığı:  Türkiye
Branşı:  Türk Kara Kuvvetleri
Hizmet yılları: 1953-1996
Rütbesi:  Orgeneral
Komutası: 5. Zırhlı Tugay 2. Ordu Ege Ordusu
Ailesi
Eşi: Hatice İkizoğlu

Abdullah Necati İkizoğlu (22 Temmuz 1932 - 21 Aralık 2021), Türk asker. Eski Ege Ordusu ve 2. Ordu komutanıdır.
Necmi Mutlu

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Necmi Mutlu
Doğum tarihi:  15 Şubat 1937 (88 yaşında)
Doğum yeri:  İstanbul, Türkiye
Boyu:  1,77 m (5 ft 9+1⁄2 in)
Mevkii:  Kaleci
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1955-1958 |  Beykozspor |  48 |  (0) |
| 1958-1970 |  Beşiktaş |  241 |  (0) |
| Toplam |   |  289 |  (0) |
Millî takım kariyeri‡
| 1958-1961 |   Türkiye B |  2 |  (0) |
| 1961-1964 |   Türkiye |  5 |  (0) |
Teknik direktörlük kariyeri
1972:  Beşiktaş (geçici)
1995-1996:  Beşiktaş (Kaleci antrenörü)
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Necmi Mutlu (d. 15 Şubat 1937, İstanbul), Türk eski millî futbolcudur. Kaleci pozisyonunda görev almaktaydı.
Necmi Mutlu, futbola 16 yaşında Kadırga'da başladı. 5 sezon boyunca Kadırga ve Beykoz'da oynadıktan sonra 1958'de kendisine Galatasaray transfer teklifinde bulunduysa da o, Beşiktaş'a gitmeyi tercih etti.
11 sezonda 241 maçla Türkiye 1. Ligi'nde Beşiktaş'ın kalesini en çok koruyan kaleci oldu. Oynadığı dönem boyunca 3 Lig, 1 Cumhurbaşkanlığı, 2 TSYD Kupası şampiyonluğu yaşadı. Özellikle karşı karşıya pozisyonlardaki başarısı, refleksleri ve soğukkanlılığıyla döneminin en iyi kalecileri arasında yer aldı. Zaman zaman Varol Ürkmez ile forma kapma yarışına girdi. 1968-69 sezonunun sonunda kalesini genç Sabri Dino'ya bırakarak futbola veda etti.
Futbolu bıraktıktan sonra Beşiktaş'ta teknik direktörlük ve kaleci antrenörlüğü yaptı.
Başarılar

Türkiye 1. Futbol Ligi: 1959-60, 1965-66, 1966-67
Cumhurbaşkanlığı Kupası: 1967
Başbakanlık Kupası: 1974
Ateizm

Antiteizm ile karıştırılmamalıdır.
Uluslararası Ateist Birliği tarafından 2007 yılında kabul edilen ateizm sembolü
Ateizm ya da tanrıtanımazlık, Tanrı'nın, tanrıların, doğaötesi inançların ya da ruhani varlıkların reddidir. Bu fikirde olanlara ateist ya da tanrıtanımaz denir.
Kelime anlamında da belirtildiği üzere ateizm, din ile ilgili bir kavram değil, tanrı ile ilgili bir kavramdır. Dinlerin varlığı, dinlerin tanımının ne olduğu, dinlerin iyi mi yoksa kötü mü olduğu ateizmin konusu ve tartışma alanı dışındadır. Bu din karşıtlığının tartışma alanıdır. Ateizm, her tür metafiziği yok saydığı için, kendini metafizik ögeler üzerinden temellendiren dinlerin metafizik boyutlarını da yok sayar. Yani bu, özellikle dinlere karşı sergilenen bir duruş değil, genel olarak tüm metafizik inanışlara karşı bir duruştur.
Ateizm sıklıkla "dinsizlik" ile özdeşleştirilse de, Budizm gibi bazı Uzak Doğu dinlerinde de "yaratıcı" anlamında bir tanrının varlığına rastlanmaz. Bu yönüyle de ateizm ile dinsizlik birebir örtüşmez. Deizm fikrine bakıldığında da, Tanrı'ya inancın olduğu ancak dinlerin kabul edilmediği görülür.
Ateizm, anti-teizm yani teizm karşıtı demek değildir ve bir "tepkisellik" anlamı içermez, zira metafizik ögelerin "var olmadığını" savunmak için metafizik ögelerin "var olması" gerekmez. Ateizm, yalnızca bir "durum" ifadesidir. Sadece Tanrı veya tanrıların ve metafizik ögelerin var olmadığını söyler.
Ateizm; yaratıcı ve müdahaleci bir Tanrı'yı kabul eden teizmden, yaratıcı ancak müdahaleci olmayan bir Tanrı'yı kabul eden deizmden, her şeyi kapsayan içkin bir Tanrı veya evrenin ya da doğanın Tanrı ile aynı olduğunu savunan panteizmden ve Tanrı'nın hem evrenin kendi hem de evrenin ötesinde (aşkın) olduğunu savunan panenteizmden; ayrıca, Tanrı'nın varlığı ve yokluğu konusundaki soruları "cevaplandırılamaz" diyerek cevapsız bırakan agnostizmden; Tanrı'yı, "kesin olarak" yok saymasıyla ayrılır.
Günümüzde, dünya nüfusunun %2,3'ü kendini ateist, %11,9'u dinlere inanmayan olarak tanımlamaktadır. Bu oran Rusya'da %48'in üzerine çıkmakta, Japonya'da ise %64 ila %65 arasında seyretmektedir. Avrupa Birliği'nde oran, %6 ile İtalya ve %85 ile İsveç arasında değişkenlik göstermektedir. 2006 yılı istatistiklerine göre ise Türkiye'de bu oran %2,5 civarındadır.
Tanım

Ateist, evrenin kişileştirilmiş, aşkın bir yaratıcısının varlığını reddeden kişidir; böyle bir varlığı hesaba katmadan yaşayan kişi değildir. Teist ise böyle bir yaratıcının varoluşunu savunan kişidir. Bu nedenle, her türden ateizm tartışması aynı zamanda bir teizm tartışmasıdır.
Ateizmin nasıl tanımlanacağı ve sınıflandırılacağına dair fikir ayrılıkları vardır. Bazıları, ateizmin sadece tanrılara inanmama olduğunu düşünürken diğerleri ateizmin tanrıcılığa karşı aktif bir ret içerdiğini savunmaktadır. Bu konuda bir diğer tartışma noktası, ateizmin kendi başına bir felsefi görüş olup olmadığıdır. Yani, ateizmin sadece bir inançsızlık mı yoksa belirli bir düşünce sisteminin bir parçası mı olduğu konusunda anlaşmazlık yaşanmaktadır. Ayrıca, bazıları ateizmin bilinçli ve açık bir reddi gerektirdiğini düşünürken diğerleri bunun gerekli olmadığını savunmaktadır. Ancak genel kanı, ateizmin teizme karşı açıkça bir reddediş olduğu yönündedir.
Tanım > Açık ve kapalı ateizm

Ana madde: Açık ve kapalı ateizm
Ateizmin tanımlanmasındaki belirsizliklerin bir kısmı, "tanrı" veya "ilahi varlık" gibi terimlerin tanımlarından kaynaklanmaktadır. Tanrı veya tanrılara ilişkin son derece farklı anlayışların çeşitliliği, ateizm teriminin kullanımı konusunda farklı fikirlere yol açmaktadır. Örneğin, eski Romalılar, Hristiyanları, pagan tanrılara tapmadıkları için "ateist" olarak suçladılar. Ancak, "teizm" kavramının ortaya çıkmasıyla bu görüş revaçtan düştü. Ateizm, reddedilen fenomenlerin çeşitliliği açısından, bir tanrının varlığından başlayarak, herhangi bir ruhani, doğaüstü veya aşkın kavramın varlığına kadar geniş bir perspektifte incelenebilir. Bazı tanımlar, bir kişinin tanrıya aktif olarak karşı çıkmasını veya reddetmesini gerektirirken diğer tanımlar sadece bir kişinin tanrıya dair bir inancının olmayışını belirtir. Bu tanım, yeni doğanları ve teistik fikirlere maruz kalmamış diğer insanları da kapsar. Henüz 1772 yılında Baron d'Holbach, "Bütün çocuklar Ateist olarak doğar; onların Tanrı hakkında hiçbir fikirleri yoktur." demiştir.
George H. Smith tarafından öne sürülen açık ve kapalı ateizm, ateizmi farklı şekillerde tanımlamak için kullanılan alt kümelerdir. Açık ateizm, bireyin bilinçli bir şekilde (bir doktrini reddederek) teistik bir inanca sahip olmamasını ifade ederken, kapalı ateizm herhangi bir doktrini bilmeden, teistik inancı reddetmeyi içerir. Açık ateistler, "Tanrı" kavramının varlığından haberdar olup çeşitli argümanlara dayanarak reddederken, kapalı ateistler, herhangi bir din, Tanrı veya inanç konusunda benimsenmiş bir görüşleri olmadığı için ateist olarak adlandırılırlar.
"Felsefi ateizm" konulu makalesinde Ernest Nagel, teistik inançların yokluğunun bir ateizm türü olarak ele alınıp alınmaması konusunu tartışmaya açmıştır. Graham Oppy ise Tanrı kavramını anlamayan ve bu nedenle Tanrı'nın varlığını düşünmemiş olan kişileri "masumlar" olarak sınıflandırmaktadır. Bu kişiler, örneğin bir aylık bebekler, Tanrı'nın ne olduğunu anlayacak bir bilgiye sahip olmadıkları için bu soruyu hiç düşünmemişlerdir.
Tanım > Negatif ve pozitif ateizm

Ana madde: Negatif ve pozitif ateizm (teoloji)
Antony Flew ve Michael Martin gibi filozoflar pozitif (güçlü) ateizmi negatif (zayıf) ateizmle karşılaştırmışlardır. Pozitif ateizm, açıkça tanrıyı veya tanrıları rettir. Negatif ateizm, nonteizmin diğer tüm biçimlerini kapsar. Bu sınıflandırmaya göre teist olmayan herkes ya negatif ateisttir ya da pozitif ateisttir.
Örneğin, Michael Martin, agnostisizmin negatif ateizmi içerdiğini iddia eder. Agnostik ateizm, hem ateizmi hem de agnostisizmi kapsar. Ancak, birçok agnostik, görüşlerinin ateizmden farklı olduğunu düşünmektedir. Ateistlerin argümanlarına göre, diğer kanıtlanmamış iddiaların, kanıtlanmamış dinî iddialar kadar şüpheye değer olduğu ifade edilir. Ateizmin agnostisizmi eleştirisi, tanrının varoluşunun kanıtlanamazlığı her iki ihtimalin de eşit olasılığa tekabül etmeyeceği yönündedir. Avustralyalı filozof J.J.C. Smart, "belki de matematiğin ve formal mantığın doğruları dışında herhangi bir şeyi bildiğimizi söylemekten bizi alıkoyan mantıksız genelleştirilmiş felsefi şüphecilik nedeniyle, gerçekten kendini bir ateist olarak tanımlayan bir kişi, belki de tutkuyla, kendini bir agnostik olarak tanımlayabilir." şeklinde bir iddiada bulunmaktadır. Bu nedenle, Richard Dawkins gibi bazı ateist yazarlar; teist, agnostik ve ateist görüşleri, her birinin "Tanrı vardır" ifadesine atadığı olasılığa göre bir tanrısal olasılık yelpazesinde ayırt etmeyi tercih ederler.
18. yüzyıldan önce, Batı dünyasında Tanrı'nın varlığı o kadar kabul görmüştü ki gerçek ateizmin bile olasılığı sorgulanmaktaydı. Buna teistik doğuştancılık denir; tüm insanların Tanrı inancıyla doğduğu düşüncesidir. Bu görüşün içinde, ateistlerin inkâr içinde olduğu çağrışımı bulunmaktadır. Bazı ateistler "ateizm" teriminin gerekliliğine karşı çıkmıştır. Sam Harris, Letter to a Christian Nation adlı eserinde şöyle yazmıştır:
Aslında, "ateizm" var olmaması gereken bir terimdir. Hiç kimsenin kendisini "astrolog olmayan" veya "simyacı olmayan" olarak tanımlamasına gerek yok. Elvis'in hâlâ hayatta olduğundan ya da uzaylıların galaksiyi yalnızca çiftçileri ve sığırlarını taciz etmek için dolaştıklarından şüphe duyan insanlara söyleyecek sözümüz yok. Ateizm, makul insanların, gerekçesiz dinî inançlar karşısında çıkardığı gürültüden başka bir şey değildir.
Etimoloji

Grekçede sıfat átheos (Grekçe: ἄθεος, Grekçe: θεός "tanrı" sözcüğünün a(n)+ ön ekiyle türetilmesiyle) "tanrısız" anlamına geliyordu. İlk başta kabaca "tanrısız" veya "dinsiz" anlamına gelen bir kınama terimi olarak kullanıldı. MÖ 5. yüzyılda bu kelime, "tanrılarla ilişkiyi kesmek" veya "tanrıları inkâr etmek" anlamında daha kasıtlı ve aktif tanrısızlığı ifade etmeye başladı. Daha sonra, Grekçe: ἀσεβής (asebēs) terimi, başka tanrılara inansalar bile, yerel tanrıları reddeden veya saygısızlık edenlere karşı kullanılmaya başlandı. Klasik metinlerin modern çevirileri bazen átheos, "ateistik" olarak çevirir. Soyut bir isim olarak Grekçe: ἀθεότης (atheotēs) "ateizm" olarak geçmektedir. Cicero, Yunanca kelimeyi Latince: átheos diye çevirdi. Terim, ilk Hristiyanlar ile Helenistler arasındaki tartışmalarda sıklıkla kullanıldı ve her iki taraf da bu kelimeyi diğerini aşağılamak için kullanıyordu.
"Ateizm" sözcüğü, Fransızca athée "tanrı tanımaz" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Fransızca: athéisme kelimesi "atheism" olarak 1587 civarında İngilizceye girmiş, Türkçeye de Fransızcadan benzer şekilde uyarlanarak "ateizm" olarak alınmıştır.
Karen Armstrong, "On altı ve on yedinci yüzyıllarda 'ateist' sözcüğü hâlâ polemik kapsamı içinde yer alıyordu. Gerçekten de, on dokuzuncu yüzyıl sonu ve yirminci yüzyıl başında insanların 'anarşist' veya 'komünist' diye nitelendirilmeleri gibi, düşmanlarınıza 'ateist' demeniz mümkündü." demiştir. Ateizm, bireysel inanç durumunu ifade etmek için ilk defa 18. yüzyıl Avrupa'sında tek tanrılı İbrahimi dinlere inanmayışı ifade etmek için kullanılmıştır. Bu sözcüğün Tanrı'ya inanmayışı ifade etmesi için 20. yüzyıla gelinmesi beklenecekti.
Argümanlar > Epistemolojik argümanlar

David Hume'un fikirlerine dayanan kuşkuculuk, herhangi bir şey hakkında kesinliğin mümkün olmadığını, dolayısıyla bir tanrının var olup olmadığının bilinemeyeceğini ileri sürer. Ancak Hume, böylesi gözlemlenemez metafizik kavramların "safsata ve yanılsama" olarak reddedilmesi gerektiğini savunur.
Michael Martin, ateizmin rasyonel bir görüş olduğunu savunurken, bunu geniş bir epistemolojik gerekçeyle desteklemek yerine, günlük ve bilimsel mantığa uygun olan orta düzeyde gerekçelendirme prensiplerini öne sürmektedir. Martin'e göre, bu prensipler, ateizmin haklılığını desteklemek için yeterlidir.
Epistemolojik veya ontolojik olarak sınıflandırılabilecek diğer ateizm argümanları, "Tanrı" gibi temel terimlerin veya "Tanrı her şeye kadirdir" gibi ifadelerin anlamsız veya anlaşılamaz olduğunu iddia eder. Teolojik nonkognitivizm ise "Tanrı vardır" ifadesinin bir önermeyi ifade etmediğini, mantıksız veya bilişsel açıdan anlamsız olduğunu savunur. Bu düşüncenin savunucuları arasında, ateizm ve agnostisizmin nasıl sınıflandırılacağı konusunda bir tartışma vardır. A. J. Ayer ve Theodore M. Drange gibi filozoflar, her iki tarafın da "Tanrı vardır" önermesini bir önerme olarak kabul ettiğini belirterek her iki kategoriyi de reddeder; nonkognitivizmi, ateizm veya agnostisizmden farklı kategoride ele alır.
Argümanlar > Ontolojik argümanlar

Ateizm sık sık; materyalizm, natüralizm, fizikalizm, kuşkuculuk, nihilizm veya hümanizmle karıştırılır. Ancak, tüm ateistler bu görüşlere sahip değildir. Bazıları materyalist, natüralist, fizikselci, kuşkucu, nihilist veya hümanist olabilir, ancak aynı zamanda bu görüşlere katılmayan ateistler de bulunmaktadır.
Her şeyin tek bir tözden kaynaklandığı görüşü olan ontolojik monizme eğilimli birçok ateist vardır. Felsefi materyalizm, maddenin var olan tek töz olduğu görüşüdür. Materyalistler, evrenin temelde maddeden oluştuğuna inanır. Dolayısıyla bu görüş, maddi olmayan bir ilahi varlığın varlığına olanak tanımaz. Fizikalizme göre ise yalnızca fiziksel varlıklar vardır. Materyalizme veya fizikalizme karşı çıkan felsefeler arasında idealizm, düalizm ve diğer monizm biçimleri bulunur. Natüralizm ise var olan her şeyin temelde doğa olduğu ve doğaüstü olayların bulunmadığı görüşünü tanımlamak için de kullanılır. Natüralist görüşe göre bilim, dünyayı fizik kanunlarıyla ve doğa olaylarıyla açıklayabilir. Graham Oppy, bir PhilPapers anketine atıfta bulunarak, akademisyen felsefecilerin %56,5'inin fizikalizm yönünde eğilim gösterdiğini, %49,8'inin ise natüralizme eğilim gösterdiğini belirtmektedir.
Graham Oppy'ye göre, doğrudan ateizm argümanları, teizmin kendi mantığı içinde hatalı olduğunu göstermeyi hedeflerken, dolaylı argümanlar, teizme aykırı başka bir şey için yapılan doğrudan argümanlara dayanır. Örneğin Oppy, natüralizm ile teizmin "her ikisinin de doğru olamayacağını", "natüralizmin doğru olduğunu, rasyonel olarak gerekliliğini veya ahlaken gerekliliğini savunan doğrudan argümanların, kendiliğinden, ateizm lehine argümanlar" olduğunu iddia eder. Fiona Ellis, John McDowell, James Griffin ve David Wiggins'in "genişletilmiş natüralizm"ini tanımlarken, insan deneyiminde değer gibi bazı şeylerin bu terimlerle açıklanamayacağını iddia eder ve bunun teizme kapı araladığını savunur. Christopher C. Knight ise teistik natüralizmi ileri sürer. Ancak, Oppy, güçlü bir natüralizmin ateizmi desteklediğini, en etkili doğrudan teizme karşı argümanların, kötülük problemi ve var olması durumunda Tanrı'nın çelişkili doğasıyla ilgili argümanlar olduğunu savunur.
Argümanlar > Mantıksal argümanlar

Bazı ateistler, çeşitli tanrı anlayışlarının, örneğin Hıristiyanlığın kişileştirilmiş tanrısı gibi, mantıksal olarak çelişkili niteliklere sahip olduğunu düşünmektedir. Bu tür ateistler, tanrının varlığını reddetmek için, tanrının mükemmellik, yaratıcılık, değişmezlik, her şeyi bilme, her şeye gücü yetme, her yerde eş zamanlı olma, üstünlük, aşkınlık, teklik, fizik dışı olma, adalet ve merhamet sahibi olma gibi bazı özellikleri arasındaki çelişkileri ileri süren dedüktif argümanlar sunarlar.
Teodiseci ateistler, deneyimledikleri hâliyle dünyanın, teologlar tarafından Tanrı'ya ve tanrılara yaygın olarak atfedilen niteliklerle uzlaştırılamayacağına inanırlar. Onlar, her şeyi bilen, her şeye gücü yeten, sonsuz güçlü ve her şeye kadir bir Tanrı'nın; kötülüğün ve ıstırabın olduğu ve ilahi sevginin birçok insandan mahrum edildiği bir dünyayla uyumlu olmadığını savunurlar.
Kötülük problemini mantıksal bir kanıt olarak ilk defa formülleştirenin Epikür olduğu kabul edilir. Epikür'ün formülasyonu, David Hume'un Doğal Din Üstüne Söyleşiler adlı eserinde daha net bir ifadeye büründürülerek yinelenir: "Epikür'ün eski soruları henüz cevaplanmamıştır. O [Tanrı], kötülüğü önlemek istiyor da önleyemiyor mu? Öyleyse o güçsüzdür. Önleyebiliyor, ama önlemek mi istemiyor? Öyleyse o kötü niyetlidir. Hem önleyebiliyor hem de önlemek mi istiyor? Öyleyse kötülük nereden geliyor?" Budist felsefede de benzer argümanlar ileri sürülmüştür. Vasubandhu (4/5. yüzyıl), Tanrı'ya karşı birçok Budist argümanı özetlemiştir.