stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Telepati
Parapsikoloji'deki telepati deney yöntemleri > Zener kartları

Zener kartları parapsikoloji alanında, ESP testlerinde kullanılmak üzere 1920'de Karl Zener tarafından icat edilmiş kartlardır. Parapsikoloji alanında ilk niceliksel araştırmalarda kullanılan bu kartlara, Joseph B. Rhine çalışma arkadaşı Karl Zener'e ithafen bu adı vermiştir.
Zener kartları daire, artı, dalga, kare ve beş uçlu yıldız sembollerini içeren 25 karttan oluşan bir destedir. 1930'larda Duke Üniversitesi'nin Parapsikoloji Laboratuvarı'nda Zener kartlarıyla yapılan deneylerde, kartlar desteden tek tek çekiliyor ve deneklerden, görmedikleri bu kartlarda hangi sembollerin yer aldıklarını bilmeleri isteniyordu. Deneklerin bu testlerde başarı oranı, beş sembol olduğundan normalde % 20 olması gerekirken, başarı oranının % 20'nin üzerinde olduğu gözlemlenmiştir.
Parapsikoloji'deki telepati deney yöntemleri > Ganzfeld uyarımı

Ganzfeld uyarımı (İng. ganzfeld stimulation) Parapsikoloji laboratuvarlarındaki deneylerde denekte duyular-dışı algılamayı harekete geçirmek üzere “duyumsal yoksunluk” sağlanması (duyumsal uyaranların minimum düzeye indirildiği bir ortam sağlanması) olayına verilen addır.
Önceleri vizüel süreç testlerinde kullanılan terim, 1973 yılından itibaren psi testlerindeki uygulamalar için kullanılmaya başlanmıştır. Bu uyarım sayesinde, beş duyusunu kullanamayan deneğe paranormal algılamalar için bir çeşit fırsat ortamı yaratılmakta, denek, zorunlu olarak duyular-dışı algılama alanına itilmektedir. Fakat beklenen paranormal algılamalardan hangisinin oluşacağı bilinmez; yani denekte bir telepati fenomeni de oluşabilir, durugörü de, prekognisyon da. Parapsikloglar ganzfeld uyarımını sağlamak üzere, “yüzme kabini” veya “izolasyon kabini” denilen, ısısı beden ısısına ayarlı, tuzlu suyla dolu, gürültü ve diğer uyaranlardan yalıtılmış çeşitli kabinler hazırlamışlardır.
Popüler bir yöntem

Telepati deneylerinin yapılabilmesi için laboratuvar koşulları zorunlu değildir; halk arasında ya da aile içinde yapılan telepati deneyleri arasında en bilinen yöntem şöyle açıklanır: Dış uyaranların az olduğu (sessiz, pek ışık almayan, soğuk olmayan vs.) bir odada birkaç kişi gevşer ve zihinsel olarak konsantre olur (odaklanır). Bu kişilerden biri “verici”, diğerleri “alıcı”dır. Deneyde herhangi bir aldatmaca olmaması için verici kişi deneyden önce diğerlerine aktarmak istediği şey (görüntü, örneğin bir elma) neyse onu bir kağıda diğerlerinden gizli olarak yazmış olmalıdır. Beş veya on dakika süren odaklanma süresince verici kişi başka hiçbir şey düşünmeden aktaracağı görüntüye odaklanmalı, yani sürekli onu düşünmeli ve onu bilincinde net ve duru bir biçimde canlandırmalıdır. Alıcılar ise, vericiden gelen etkili yayının bilinçlerinde yer edebilmesi için hiçbir şey düşünmemeye, bilinçlerini bütünüyle boş tutmaya en üst düzeyde özen göstermelidirler. Başarı, vericinin odaklanma (konsantrasyon) derecesine bağlı olduğu kadar, alıcıların her türlü kaygı ve kişisel düşüncelerden uzak bir biçimde bilinçlerini boş tutabilmelerine de bağlıdır. Odaklanma bitiminde tüm alıcılar kendi önlerinde bulunan kağıda bilinçlerin hangi görüntünün belirdiğini yazarlar ve sonuçlar karşılaştırılır. Gözlemler her beş kişiden birinin iyi bir alıcı olduğunu ortaya koymuştur.
Telepati türleri

Parapsikologlar araştırmalarında telepati fenomenini çeşitli türler altında ele alırlar:
Gizli ya da gecikmeli telepati: Tesirin gönderilmesi ile alınması arasında belirli bir sürenin geçtiği, yani alıcının gecikmeli olarak aldığı enformasyon aktarımı.
Prekognitiv telepati: Bir kimsenin zihinsel durumun geleceği hakkında edinilen enformasyon aktarımı.
Hareki ya da heyecansal telepati: Uzaktan etkileme olarak da bilinen, bir kimsenin hareketlerine ilişkin duyum aktarımı
Yüksek şuur (üst şuur) telepatisi: Yüksek bilgiler ve ortak bilgelik için yüksek şuur haline geçiş söz konusudur.
Sonuçlar

Parapsikologlar telepati deneyleri sonuçlarında şu saptamalarda bulunmuşlardır:
Telepati yer ve zamanla sınırlanamaz.
Vericinin aktifliği (konsantrasyonu) ve alıcının pasifliği başarıyı etkiler.
Hayvanlar ve bitkilerde de ESP yetenekleri mevcuttur.
Birbirine hissi bağları bulunan (anne ve çocuk, iki sevgili vs.) kimselerde sonuçlar daha başarılıdır.
Telepati ile empatinin farkı

Düşünceler arasında doğrudan doğruya bağlantı kurulması, iki zihin veya ruh arasında imaj, fikir, sembol tarzında ortaya çıkan tesir alış verişi olarak da tanımlanan telepati ile yine parapsikolojide kullanılan empati teriminin sık sık birbiriyle karıştırıldığı görülür.
Empati (İng: empathy), birbirlerine manevi bakımdan sıkıca bağlı iki canlı arasında, duygu ve ruhsal hallerin aktarılması fenomenine ve bu psişik irtibata Parapsikoloji’de verilen addır. Kimilerince telepatik bir irtibat biçimi sayılmaktaysa da,telepatiden farkı, tanımından da anlaşılacağı gibi, empatide düşünce ve imaj aktarımının olmamasıdır.
Örneğin aralarında empati bulunan iki kişiden biri bir bedensel rahatsızlıktan acı çektiğinde diğer empatın da bedeninin aynı bölgesinde acı duyduğu görülmüştür. Gözlem ve deneyler empati halinin anne ile çocuklar arasında ve ikizler arasında daha sık gerçekleştiğini göstermiştir. Hayvanlar üzerinde yapılan deneyler, empati halinin özellikle ebeveyn ile yavrular arasında gerçekleştiğini göstermektedir. Örneğin, bir deneyde, yavrularından kilometrelerce uzağa götürülen bir anne tavşanın, yavruları öldürüldüğünde acı acı bağırdığı görülmüştür. Terim, Latince'deki "iç,içine, içinde" anlamına gelen "em" öneki ile Grekçe'deki "duygu, acı, ıstırap, algılama" anlamına gelen "patheia" sözcüğünden türetilmiştir. Terimin psikolojide kullanılan anlamı ile parapsikolojide kullanılan anlamı aynı değildir.
Notlar ve referanslar

↑  Carroll, Robert Todd (2005). "The Skeptic's Dictionary 4 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.; Telepathy". SkepDic.com. Retrieved on 2006-09-13.
1 2 3 4  Glossary of Parapsychological terms - Telepathy 27 Eylül 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. — Parapsychological Association, Retrieved December 19, 2006
↑  Carroll, Robert Todd (2005). "The Skeptic's Dictionary; Telepathy 4 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". SkepDic.com. Retrieved on 2006-09-13.
↑  Dvorsky, George (2004). "Evolving Towards Telepathy 15 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". Betterhumans.com.. Retrieved on 2006-10-24.
↑  TakeAway Media (2000). ""Leviathan: Back to the Future: An interview with Kevin Warwick 3 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi."". BBC Two.. Retrieved on 2006-10-24.
↑  Carroll, Robert (2006-02-17). "Zener ESP Cards 10 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". The Skeptic's Dictionary. http://www.skepdic.com/zener.html 10 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Retrieved on 2006-07-18.
↑  The Conscious Universe: The Scientific Truth of Psychic Phenomena by Dean I. Radin Harper Edge, ISBN 0-06-251502-0
↑  Rennie, John (1845), "Test for Telepathy", Scientific American,V3#1 (1847-09-25)
↑  Plazo, Dr. Joseph R., (2002) "Psychic Seduction." pp.112-114 ISBN 0-9785922-3-9
↑  St. Claire, David., (1989) "Instant ESP." pp.40-50
↑  Luckhurst, R. (2002). The Invention of Telepathy, 1870-1901. Oxford University Press.
↑  Rhine, J. B. - Pratt, J. G., "A review of the Pearce-Pratt distance series of ESP tests", Journal of Parapsycology, 1954, 18, 165-177.
↑  Richard S. Broughton, "Parapsicologia. La scienza contestata", Milano 1994, p. 74.
Zener Kartları
Ganzfeld uyarımı
Heitor Villa-Lobos

Heitor Villa-Lobos (1922)
Heitor Villa-Lobos (Portekizce telaffuz: [ejˌtoʁ ˌvilɐ ˈlobus]; (5 Mart 1887 - 17 Kasım 1959), Brezilyalı besteci.
20. yüzyıl Brezilya sanat müziğinin en önemli bestecilerinden biri olarak bilinen Villa-Lobos, aynı zamanda orkestra şefi, çellocu ve klasik gitarist idi. Villa-Lobos, tüm zamanların en tanınmış Güney Amerikalı bestecisi olmuştur. Üretken bir besteci olarak, 1959'daki ölümüne kadar toplamda 2.000'den fazla eser olmak üzere çok sayıda orkestra, oda müziği, enstrümantal eser ve vokal müzikleri yazdı. Müziği, Bachianas Brasileiras (Brezilya Bachian-parçaları) ve Chôros'da örneklendiği gibi, hem Brezilya halk müziğinden hem de Avrupa klasik geleneğinin stilistik unsurlardan etkilenmiştir. Klasik gitar için etütlerini (1929) Andrés Segovia'ya, beş prelüdünü (1940) ise "Mindinha" olarak da bilinen eşi Arminda Neves d'Almeida'ya ithaf etmiştir. Her ikisi de klasik gitar repertuarında önemli eserlerdir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 90376070  BNC: 000080426  BNE: XX1080536  BNF: cb13900856z (data)  CANTIC: a10392804  CiNii: DA07250130  GND: 118768476  ISNI: 0000 0000 8146 5467  LCCN: n80015682  LNB: 000038939  MusicBrainz: a8dbf22f-9788-4cf6-a0df-c9244384f295  NDL: 00975389  NKC: jn19990008787  NLA: 35513390  NLG: 84465  NLI: 987007269671205171  NLK: KAC200305137  NSK: 000110760  NTA: 070795134  RERO: 02-A000172846  SELIBR: 200324  SNAC: w6zd8t9n  SUDOC: 027994236  VIAF: 66653335   WorldCat (LCCN): n80-015682
Homobasidiomycetes

Homobasidiomycetes, mantarların sistematiğinde bir sınıfı ifade eder.
Bu sınıf, Basidiomycota bölümü içinde yer alan bir grup mantarı içerir. Basidiomycota, büyük, çoğunlukla miselyumlu mantarları kapsayan bir bölümdür. Homobasidiomycetes, tipik olarak, basidium adı verilen spor oluşturan hücreleri üreten mantarları içerir. Basidiumlar, genellikle bir çeşit dikme veya dal şeklinde uzanan hifalar üzerinde bulunur. Bu yapılar, genellikle dört spor oluşturur ve bu sporlar mantarın üreme döngüsünün bir parçası olarak dağılır.
Homobasidiomycetes sınıfı, geniş bir mantar çeşitliliğini içerir. Örneğin, şapkalı mantarlar (Agaricales), çamur mantarları (Gasteromycetes) ve bağlantısız mantarlar (Tulasnellales) bu sınıfa dahildir. Şapkalı mantarlar, en tanınmış mantar gruplarından biridir ve birçok türü kültürel, ekonomik ve beslenme açısından önemlidir.
Homobasidiomycetes sınıfı, mantarların taksonomik çeşitliliğini anlamak ve araştırmak için önemlidir. Ayrıca ekosistemlerdeki bozunma süreçlerinde önemli rolleri vardır ve bazı türlerinin tıbbi veya endüstriyel uygulamalarda kullanılması da mümkündür.
Kazım Taşkent Eskişehir Şeker Fabrikası

Kazım Taşkent Eskişehir Şeker Fabrikası veya Eskişehir Şeker Fabrikası, Eskişehir'in Şeker Mahallesi'nde bulunan fabrikadır. 1933 yılında açılmıştır.
Kuruluş

Eskişehir Şeker Fabrikası, Anadolu Şeker Fabrikaları Türk Anonim Şirketi tarafından kurulmuştur. Fabrikanın kurulmasına karar verildiği 10 Ekim 1932 tarihinden itibaren iki ay süren tetkikler ve makine fabrikalarıyla anlaşmalardan sonra, 8 Aralık 1932'de bir Alman firması ile anlaşılmıştır.
İnşaat Süreci

1 Şubat 1933 tarihinde fabrikanın temeli atıldı. 1 Nisan 1933'te fabrikanın montajına başlandı. İnşaat işleri 6 ay gibi kısa bir sürede tamamlandı. 5 Aralık 1933'te  İsmet İnönü ve Celal Bayar'ın katıldığı törenle fabrika açıldı.
Üretim

Eskişehir Şeker Fabrikası, açıldığı yıl 83 bin 157 ton şeker pancarı işleyerek, 12 bin 124 ton şeker elde etti. Günde 500 ton şeker pancarı işlemek üzerine kurulan fabrika, sonraki sene kapasitesini 800 ton şeker pancarına yükseltti. Fabrika, şu an 8 bin 200 ton şeker pancarı işleme kapasitesine sahip bir fabrikadır. Yılda 140 gün şeker üretimini sürdüren fabrika, ortalama bir günde 1.200 ton, yılda 150 bin ton şeker üretmektedir. Eskişehir Şeker Fabrikası, kurulduğu yılda üretim kapasitesi olarak Türkiye'deki en büyük şeker fabrikası idi.
Eskişehir Şeker Fabrikası
Tamarix duezenlii

Tamarix duezenlii, ılgıngiller (Tamaricaceae) familyasındaki Tamarix cinsine dahil bir bitki türü.
Habitat

Türkiye'nin yeni keşfedilmiş endemik bitkilerinden olup Dünyada sadece Adana Çukurova Deltası'nda Seyhan Nehri ağzının doğu tarafında Tuzla Gölü yakınlarında yetişir.
Adlandırma

Bitkiye, araştırmayı yapan Çakan ve Zielinski tarafından Türk bilim insanı Atabay Düzenli'ye ithafen Tamarix duezenlii adı verilmiştir. Toplanan örnekler Çukurova Üniversitesi Herbaryumu'ndadır.
Carlo Vecce

Carlo Vecce (1959 doğumlu) Napoli Üniversitesi'nde İtalyan Edebiyatı Profesörüdür, aynı zamanda Pavia Üniversitesi, D' Annunzio Chieti-Pescara Üniversitesi ve Macerata Üniversitesi gibi üniversitelerde ders vermiştir. Yurt dışında Sorbonne Nouvelle ve California Los Angeles Üniversitesi'nde misafir profesör olarak bulundu.
Akademik kariyer

Doktorasını Giuseppe Billanovich'in yönettiği teziyle Milano Katolik Üniversitesi'nde aldı; araştırmaları İtalya ve Avrupa'da Rönesans Edebiyatı ve Medeniyeti, özellikle de Modern Çağın başlangıcındaki entelektüel atölyelerin tarihi ve diller arasındaki ilişkiler üzerine odaklandı.
Vecce Leonardo da Vinci konusuna odaklanmıştır: Carlo Pedretti'nin rehberliğinde Leonardo da Vinci'nin eserleri ve el yazmaları üzerinde çalıştı, Resim Kitabı (Codex Urbinas, 1995) ve Codex Arundel'i (Londra, Britanya Kütüphanesi, 1998) yayınladı. Ayrıca Leonardo'nun Yazıları'nın bir antolojisini (1992) ve Leonardo adlı birçok dile çevrilmiş bir biyografisini (1998, yeni baskı 2006) yayınladı. 1994 yılında “Commissione Vinciana” üyeliğine atandı. Louvre ve Metropolitan Müzesi'nde Leonardo'nun çizimleri ve el yazmalarından oluşan sergilere, Kunsthistorisches Museum ve Pietro Bembo'da Michelangelo hakkındaki sergilere işbirliği yaptı. Ambrosian Kütüphanesi'nde Leonardo'nun Codex Atlanticus'tan masal ve masallarla ilgili çizimlerinin yer aldığı sergiyi düzenledi. UNESCO'nun himayesinde uluslararası I mondi di Leonardo konferansını da düzenledi.
Yaratıcı yayınları arasında Feuilles şiirleri ve Coblas diyaloğu yer alır. Il mistero delle sei stanze ve Québec'teki Viaggio şiiri; Tiyatro için diğer kompozisyon: La luna capovolta. Sogni di Girolamo Cardano, Compagne di classe ve Umbra profunda. Giordano Bruno'nun Frammenti della giovinezza'sı.
IaaS

Infrastructure as a Service (laaS), Hizmet Olarak Altyapı, bulut bilgi işlem hizmeti kaynaklarının bulutta barındırıldığı bulut işlem hizmeti modelidir.
İşletmeler IaaS modelini kullanarak şirket içi veya ortak veri merkezi altyapısı kullanımlarının bir kısmını veya tamamını, bir bulut sağlayıcının sahibi olduğu ve yönettiği buluta kaydırabilir. Bu altyapı elemanları arasında bilgi işlem, ağ ve depolama donanımının yanı sıra diğer bileşenler ve yazılımlar bulunabilir.
Yatay Zeka

Yatay Zeka, rap sanatçısı Ceza'nın 9 yıl aradan sonra 26 Temmuz 2024'te ED Müzik etiketiyle piyasaya çıkan altıncı solo albümü. Albümün yapımcılığını Osmancello üstlenmiştir. Albümde Baneva, Şehinşah ve Lesakaramon gibi isimler eşlik ediyor.
Şarkı listesi

| No>  | Başlık | Sanatçı | Süre |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Varsan Varım"   | Ceza | 03:05 |
| 2. | "Sonu Yok"   | Ceza | 03:19 |
| 3. | "Yatay Zeka"   | Ceza | 03:42 |
| 4. | "O Zaman Dans"   | Ceza Baneva | 03:03 |
| 5. | "Mikroskop"   | Ceza | 03:13 |
| 6. | "Bando"   | Ceza Şehinşah | 03:14 |
| 7. | "Abaküs"   | Ceza | 03:11 |
| 8. | "Ekinoks"   | Ceza Lesakaremon | 02:13 |
| 9. | "Neden Acaba"   | Ceza | 02:31 |
| 10. | "Yalın Ayak"   | Ceza | 02:59 |
| Toplam süre: | Toplam süre: | Toplam süre: | 30:05 |
Dış Bağlantılar

Spotify'da Yatay Zeka
| g t Ceza |
| --- | --- |
Diskografi
Stüdyo albümleri:  Med Cezir (2002)  Rapstar (2004)  Yerli Plaka (2006)  Bomba Plak (Killa Hakan ile ortak albüm, 2008)  Onuncu Köy (2010)  Suspus (2015)  Yatay Zeka (2024) 
EP'ler:  Feyz Al (2006)  Evin Delisi (2007) 
Tekliler:  Beatcoin (2019) 
İşbirlikleri:  Sahilden (2004)  Gelsin Hayat Bildiği Gibi (2006) 
Nefret albümleri:  Nefret: Meclis-i Ala İstanbul (2000)  Nefret: Anahtar (2001)
Sülfonilüreler

Sülfonilüre türevleri tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan oral antidiyabetik (şeker düşürücü) ilaç sınıflarından biri. Temel etkilerini pankreasın beta hücrelerinden insülin salgılanmasını artırarak gösterirler.
Bu sınıftaki ilaçlar

Sülfonilüreler birinci ve ikinci kuşak bileşikler olmak üzere iki ana grupta sınıflandırılırlar.
Bu sınıftaki ilaçlar > Birinci kuşak ilaçlar

Asetohekzamid
Klorpropamid
Tolbutamid
Tolazamid
| --- | --- |
Asetohekzamid : Klorpropamid 
Tolbutamid : Tolazamid
Bu sınıftaki ilaçlar > İkinci kuşak ilaçlar

Glipizid
Gliklazid
Glibenklamid (gliburid)
Glimepirid
Glikuidon
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Glipizid  | Gliklazid  | Glibenklamid  |
| Glimepirid  | Glikuidon  |  |
Kimyasal yapıları

Bütün sülfonilüreler temel S-fenil sülfon üre yapısını taşırlar. Fenil (Benzen) halkasının p (para) (R1) konumundan ve azot atomundan (R2) bağlanan farklı moleküller ile değişik sülfonilüre bileşikleri oluşturulur.
Farmakoloji > Etki mekanizmaları

Sülfonilüreler pankreasın beta hücrelerinin yüzeyinde yer alan ATP-bağımlı K+ (KATP) kanallarına bağlanırlar. Sülfünilürelerin bu kanala bağlanmaları, hücre içinden hücre dışına doğru olan hiperpolarize edici potasyum (K+) akımını engeller. Potasyumun hücre dışına çıkamaması hücre içerisindeki elektriksel potansiyeli, hücre dışına göre daha pozitif hale getirir ve hücre depolarize olur. Bu depolarizasyon voltaj-duyarlı Ca2+ kanallarının açılmasına neden olur ve hücre içerisine giren kalsiyum (Ca2+) molekülleri, sentezlendikten sonra granüller halinde depolanmış insülinin ekzositoz yoluyla hücre dışına çıkmasına yol açar.
Sülfonilürelerin pankreasın beta hücrelerini glukoza karşı daha duyarlı hale getirdiğini, karaciğerde glukoz yapımını azalttıkları, lipolizi (adipoz dokuda, yağların enerji olarak kullanılmak üzere yağ asitlerine yıkılmaları) azalttıkları ve karaciğerde insülinin yıkılmasını azalttıkları da olası etki mekanizmaları olarak ileri sürülmüştür.
Pankreasın beta hücrelerinde yer alan KATP kanalı 4 tane Kir6.2 proteini ve bu proteinlerin çevresinde yer alan 4 tane SUR1 alt ünitesinin birleşmesiyle oluşmuştur. Kir6.2 proteini K+ iyonunun transportunu sağlar, SUR1 alt ünitesi ise kanal aktivitesinin düzenlenmesini sağlar. Sülfonilüreler bu kanalın SUR1 (Sülfonilüre reseptörü) alt ünitesine bağlanarak kanalın kapanmasına neden olurlar.
Farmakoloji > Farmakokinetik

Değişik sülfonilüreler değişik farmakokinetik özelliklere sahiptir ve ilaç seçimi genellikle hastanın hipoglisemi eğilimi göz önünde tutularak yapılır. Ancak bütün sülfonilüreler karaciğerde metabolize edilirler ve oluşan metabolitler idrarla atılır. Uzun etki süreli sülfonilüreler hipoglisemi oluşturma potansiyeli taşırlar ancak hasta tarafından tolere edilebilirlerse uzun süreli glisemik kontrolün sağlanmasına yardım ederler. Kısa etki süreli olanlar ise kan şekeri düzeyini yeteri ölçüde kontrol altında tutamayabilirler. İlaçların yarılanma ömürleri arasındaki farklılıklar nedeniyle bazı ilaçlar günde iki ya da üç kez (örneğin tolbutamid) alınması gerekirken bazılarını günde bir kere almak yeterli gelmektedir (örneğin glimepirid). Hangi dozda alınırlarsa alınsınlar, ilaçların hastada oluşturduğu yanıt yakından izlenmeli ve bu yanıta göre gerekli doz değişiklikleri yapılmalıdır.
Bazı sülfonilüreler karaciğerdeki metabolik enzimlerle (örneğin, sitokrom P450) metabolize edilirler. Dolayısıyla bu enzim sistemlerinin aktivitelerini artıran bazı ilaçlar (örneğin bir antibiyotik olan rifampin) sülfonilürelerin yıkılmalarını artırarak onların etki sürelerini kısaltır. Buna ek olarak, bazı sülfonilüreler plazma proteinlerine bağlandıkları için, yine plazma proteinlerine bağlanan bazı ilaçlar sülfonilüreleri bağlanma yerlerinden ayırarak serbest ilaç miktarını arttırırlar ve sülfonilürelerin etki süresini kısaltırlar.
Öteki bazı ilaçlar, özellikle alkol (etanol) sülsonilürelerin etkisini artırarak hipoglisemi riskini artırırlar. Sülfonilüre kullanan hastaların yaklaşık %10-15 lik bir kısmında (özellikle klorpropamid kullanan hastalar) alkol kullandıklarında disülfiram (alkol bağımlılığını bırakmaya yardımcı olarak kullanılır) adlı ilaçla ortaya çıkan reaksiyona benzer tarzda, deride kızarıklık, çarpıntı ve bulantı gibi belirtiler ortaya çıkar.
Kullanımları

Sülfonilüreler hemen hemen sadece tip 2 diyabetin tedavisinde kullanılırlar. Sülfonilüreler, tip 1 diyabet gibi pankreasın insülin salgılanmadığı hastalılarda ya da pankreası çıkarılmış kişilerde etkisizdir.
Her ne kadar sülfonilüreler uzun yıllar boyunca yeni teşhis edilmiş diyabet vakaları için seçilen ilk ilaç grubu olsalar da, 1990'larda metforminin obez hastalar için daha faydalı olabileceği bulunmuştur.
Sülfonilüreler tek başlarına kullanıldıklarında, hastaların yaklaşık %10'unda kan şekerinin etkin bir biçimde kontrol edilmesi için yetersiz kalırlar. Sülfonilüreler ile yapılan tedaviye, metformin, tiyazolidindionların ve hatta insülinin eklenmesi gerekebilir. Sülfonilüre, metformin ve tiyazolidindiondan oluşan üçlü tedavi yaklaşımı genellikle kabul görmeyen bir tedavi yaklaşımı olsa da, bazı doktorlar tedaviye insülin eklemek yerine bunu tercih edebilmektedirler.
Remedy Pharmaceuticals, Inc. Adlı ilaç şirketi, akut inme, yaralanma sonucu oluşmuş beyin hasarı ve omurilik hasarının tedavisinde kullanılmak üzere damar yolundan kullanılan gliburid preparatı geliştirmektedir. Şirket bu çabasını, yukarıda sayılan durumlarda sinir dokusunda bulunan “selektif olmayan katyon kanallarının” sayısın artmasına ve bu kanalların etkinliğinin gliburid tarafından azaltılmasına dayandırmaktadır. Araştırmalara göre bu kanalların sayısının ve işlevlerinin artması iskemi ve yaralanma sonrası oluşan hücre hasarında önemli rollerinin olduğu gösterilmiştir.
Yan etkileri

Metformin, tiyazolidindionlar ve daha yeni ilaçların aksine, sülfonilüreler geçici olarak insülin salgılanmasını artırmaları nedeniyle hipoglisemiye yol açabilirler. Bu yüzden bu ilaçların kullanımı, özellikle insülin ile birlikte kullanıldığı durumlarda iyi bir glukoz kontrolünün sağlanmasını zorlaştırır. Sülfonilüre kullanan hastalar hipoglisemi gelişmesi önlemek ya da gelişen hipogliseminin şiddetini azaltmak için genellikle kan şekeri seviyelerini idealden daha yüksekte tutarlar. Hipoglisemi tedavisi, ağızdan ya da damar yoluyla glukoz alınması ya da glukagon hormonu ya da dekstroz enjeksiyonu yapılması ile yapılır.
Tıpkı insülin kullanımında olduğu gibi, sülfonilüreler ile yapılan tedavi de hastaların kilo almalarına neden olur. Bunun nedeni temel olarak vücudun su toplaması (ödem) ve hipergliseminin yarattığı ozmotik diürezin azalmasıdır. Çeşitli abdominal rahatsızlıklar, başağrısı ve aşırı hassasiyet reaksiyonları bu ilaçların neden olabileceği öteki yan etkilerden bazılarıdır.
Yapılan bazı hayvan deneylerinde sülfonilürelerin teratojenik etkiye neden oldukları gösterilmiştir. Ancak Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi gliburid dışında bütün sülfonilürelerin gebelik risk kategorisini “C” olarak belirlemiştir. Gliburid'in risk kategorisi “B” dir. Farmakolojik kaynaklar fetusta hipoglisemi gelişme riski olması ve teratojenik etki potansiyeli yüzünden gebelik sırasında bu ilaçların kullanılmasını önermemektedirler. Böbrek ve karaciğer bozukluğu olan kişilerde ilacın yıkılması ve vücuttan atılmasının yavaşlaması hipoglisemi riskini artırdığından, bu hastalarda dikkatle kullanılmalıdırlar. Genellikle, hamileliği sırasında yüksek kan şekeri için tedavi edilmesi gereken gebelerin ve ileri derecede böbrek ve karaciğer bozukluğu olan kişilerin tedavisinde insülin kullanılması gerekmektedir. Ancak bazı yeni kuşak ilaçların (özellikle gliburid ve glipizid) bu anlamda daha güvenli gibi görünmektedirler.
Tarihçe

Sülfonilüreler kimyacı Marcel Janbon ve meslektaşları tarafından, sülfonamid sınıfı antibiyotikler üzerinde çalışırlarken (bu iki sınıf bileşik yapısal anlamda birbirlerine benzerler), deney hayvanlarında hipoglisemi gelişmesi sonucunda keşfedilmişlerdir.
Sülfonilürelerin genel yapısı
Sülfonilürelerin ve glukozun pankreas beta hücrelerinden insülin salgılama mekanizması