stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sol LeWitt

| Sol LeWitt |
| --- | --- |
Duvar boyama eseri
Genel bilgiler
Doğum adı: Solomon LeWitt
Doğum: 9 Eylül 1928 Hartford, Connecticut, ABD
Ölüm: 8 Nisan 2007 New York, ABD
Alanı: resim, çizim ve heykel
Sanat eğitimi: Syracuse Üniversitesi Görsel Sanatlar Okulu
Katıldığı akımlar: Kavramsal sanat, minimalizm


Sol LeWitt (9 Eylül 1928 - 8 Nisan 2007), kavramsal sanat ve minimalizm gibi birçok akımla özdeşleştirilen ve bu alanlarda öncü olmuş Amerikalı sanatçıdır. Kullandığı ortamlar genelde resim, desen ve yapılardır. Sanat görüşü nedeniyle yapı terimini heykele tercih etmiştir.
Yaşamı

Hartford, Connecticut'ta doğan LeWitt, 1945-1949 yılları arasında New York'ta Syracuse University'de okumuş; 1962'de resmi bırakıp soyut siyah ve beyaz kabartmalar, kutu ve masa benzeri yapılar üzerine yoğunlaşmıştır. 1965'ten itibaren açık veya kapalı küpü, önceden belirlenmiş mantıksal bir sistem içerisinde yapılar oluşturacak bir modül olarak kullanmış; algı, tarif ve temsil arasındaki boşluklara dil yoluyla dikkat çekmiştir. Minimalizmin indirgeyiciliği ve estetik içeriği ile diyaloğa giren LeWitt, kavramsal biçimlerin görüntü veya nesneye dönüştürülmesi sırasında oluşan permütasyonlar, değişimler ve düzensizlikleri incelemişti. 1967'de, kavramsal sanat konusunda çok etkili olan Kavramsal Sanat Üzerine Paragraflar isimli bir makale yayımlamıştır. 1968'den sonra, kendisi tarafından veya yazdığı tariflere uyarak asistanları tarafından gerçekleştirilen, sayıları 1200'ü bulmuş olan duvar desenlerine başlamıştır. 1978-1979'da New York'taki Museum of Modern Art'ta ilk retrospektif sergisi düzenlenmiştir.
Yale University Art Gallery, New Haven, Connecticut
William Henry Perkin

William Perkin (1838-1907)
William Henry Perkin (d. 12 Mart 1838, Londra - ö. 14 Temmuz 1907, Sudbury) İngiliz kimyager.
Hofmann'ın asistanlığına getirilen (1856) Sir William Henry Perkin, ilk anilin boyasını (movein) buldu (1874). Bir anilin boya fabrikası kurup, soyluluğa yükseltilerek (1906), kimya alanındaki çalışmalarını sürdürdü.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 1019358  BNE: XX1581092  BNF: cb14430363r (data)  GND: 118790374  ISNI: 0000 0000 6677 1044  LCCN: n83829664  NLI: 987007266294705171  NTA: 138799687  SNAC: w6wm1fd7  SUDOC: 199589917  VIAF: 45098313   WorldCat (LCCN): n83-829664
Yüzüncü maymun etkisi

Yüzüncü maymun etkisi, bir grubun kritik sayıda üyesi yeni bir davranışı sergilediğinde veya yeni bir fikri kabul ettiğinde, bu yeni bir davranış veya fikrin açıklanamayan yollarla bu gruptan tüm ilgili gruplara hızla yayıldığını söyleyen varsayımsal bir olgudur. Davranışın fiziksel olarak birbirlerinden ayrılmış ve aralarında belirgin bir iletişim yolu bulunmayan gruplara bile yayıldığı söylenmiştir.
Hikâyenin popülerleşmesindeki temel faktörlerden biri, birçok yazarın, orijinal gözlemleri yanlış tanıtan ikincil, üçüncül veya üçüncül sonrası kaynakları alıntılamasıdır.
Sibirya çamı

Sibirya çamı (Pinus sibirica), çamgiller (Pinaceae) familyasından bir çam türü.
Dağılım

Sibirya'daki Ural Dağları'ndan  (58°D), Yakutistan'ın güneyindeki Stanovoy Sıradağları'na (126°D) kadar ve Aşağı Yenisey Vadisi'ndeki İgarka'dan (68°K), Orta Moğolistan'ın güneyine (45°K) kadar uzanan alan içerisinde bulunurlar. Alanın kuzeyinde, düşük rakımlarda, tipik olarak 100–200 m, daha güneyde ise 1.000-2.400 m rakımda büyüyen bir dağ ağacıdır. Bu alanda sıklıkla alpin ağaç çizgisine ulaşır. Yetişkin boyutları 30–40 m yüksekliğe ve 1.5 m gövde çapına kadar büyüyebilir. Maksimum ömrü 800–850 yıldır.
Açıklama

Pinus sibirica, Pinus cinsinin alt cinsi Strobus'un bir üyesidir ve bu grubun tüm üyeleri gibi, yapraklar ('iğneler'), yaprak döken bir kılıfa sahip beşli fasiküller (demetler) içindedir. İğne benzeri yapraklar 5–10 cm uzunluğundadır. Sibirya çam kozalakları 5–9 cm uzunluğundadırlar. 9–12 mm uzunluğundaki tohumların yalnızca körelmiş bir kanadı vardır ve göknar kargası tarafından dağıtılır.
Sibirya çamı, bazı botanikçiler tarafından ona çok benzeyen Pinus cembra'nın bir çeşidi veya alt türü olarak değerlendirilir. Biraz daha büyük kozalaklara ve Pinus cembra'da iki yerine üç reçine kanallı iğnelere sahip olması bakımından farklılık gösterir.
Diğer Avrupa ve Asya beyaz çamları gibi, Sibirya çamı da Cronartium ribicola hastalığına karşı çok dayanıklıdır. Bu mantar hastalığı, yanlışlıkla Avrupa'dan Kuzey Amerika'ya getirilmişti ve burada birçok türde Amerikan yerli beyaz çamlarında, özellikle de yakından ilişkili Pinus albicaulis türünde ciddi kayıplara neden oldu. Sibirya çamı, bu türlerde hastalanmaya karşı direnç geliştirmek için hibridizasyon ve genetik modifikasyon araştırmaları için çok değerlidir.
Kimya

Pinostilbene, P. sibirica'nın kabuğunda resveratrol ile birlikte bulunan bir stilbenoiddir.
Sibirya çamı ve karaçam ormanı
Çiçekli çam kozalakları
Yonca Şevval Erdem

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- |
Milliyeti: Türk
Doğumu: 3 Nisan 1996 (28 yaşında)
Boy: 1,67 m (5 ft 5+1⁄2 in)
Spor
Spor: Sutopu
Kulüp: 35 Sutopu Yüzme Spor Kulübü
Ulusal finalleri: Türkiye
Yonca Şevval Erdem (d. 3 Nisan 1996), Türk sutopu oyuncusu. 35 Sutopu Yüzme Spor Kulübü ve Türkiye kadın millî sutopu takımında oynamaktadır.
Yonca Şevval Erdem, 2016 Avrupa Kadınlar Sutopu Şampiyonası'nda millî takımın bir parçası olarak katıldı.
Sol Parti (Fransa)

Logosu
Sol Parti (Parti de Gauche, PG), 1 Şubat 2009'da kurulmuş Fransız demokratik sosyalist siyasi partisidir. Parlamenterler Jean-Luc Mélenchon ve Marc Dolez tarafından Reims Kongresi'nin ardından Sosyalist Parti'den (PS) ayrıldıktan sonra 12 Kasım 2008'de kuruldu. PG, farklı siyasi geleneklerden kişilikleri ve grupları bir araya getirir ve sosyalist, ekolojist ve cumhuriyetçi bir yönelimi olduğunu iddia eder.
Siyasi olarak Sosyalist Parti ile Fransız Komünist Partisi arasında konumlanan Sol Parti, anti-liberal solun - buna "diğer sol" da diyor ⁠— tüm hassasiyetlerini aynı ittifak içinde birleştirmek niyetindedir. 2008'de PG, Birleşik Sol Komünist Partisi ile diğer altı sol ve aşırı sol örgütle güçlerini Sol Cephe adı altında birleştirdi ve Jean-Luc Mélenchon, cumhurbaşkanlığı seçimi için aday oldu.
Kasım 2010 yılında Jean-Luc Mélenchon ve Martine Billard Le Mans Kongresinde eş başkanlık yaptı. Nisan 2016'da Sol Parti'nin 8.000 üyesi vardı. Ağustos 2014'ün sonunda Jean-Luc Mélenchon ve Martine Billard istifa etti ve parti liderliği daha sonra ulusal sekreterya tarafından toplu olarak sağlandı.
Haftalık gazetesi L'Intérêt général (eski adıyla À gauche) tüm üyelere ve aynı zamanda abonelere gönderilir. Haftada 15.000'den fazla kopyası basılmaktadır.
2016'da, ertesi yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı ve yasama seçimleri ışığında Jean-Luc Mélenchon Sol Parti'nin canlanmasına yardım eden Boyun Eğmeyen Fransa adında yeni bir hareket başlattı.
Popüler destek ve seçim sicili

PG henüz bir seçimde bağımsız olarak yarışmadı, bu nedenle destek tabanını belirlemek zordur.
Popüler destek ve seçim sicili > Avrupa Parlamentosu

| Seçim yılı | Oy sayısı | Genel oy yüzdesi | Kazanılan koltuk sayısı |
| --- | --- | --- | --- |
| 2009 | 1.115.021 |  % 6,47  | 1  |
| 2014 | 1.252.730 |  % 6,61 | 1  |
Siyavuş Nevruzov

| Siyavuş Nevruzov |
| --- | --- |

Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Meclisi 2., 3., 4., 5. ve 6. dönem milletvekili
Görevde
Makama geliş  5 Kasım 2000
Yerine geldiği: Fuat Guliyev
Seçim bölgesi: 2000 – Genel Nispi Temsil  2005 – 5 sayılı Şahbuz-Babek  2010 – 5 sayılı Şahbuz-Babek  2015 – 5 sayılı Şahbuz-Babek  2020 – 5 sayılı Şahbuz-Babek
1. Yeni Azerbaycan Partisi Gençler Birliği Başkanı
Görev süresi Haziran 1995 - 2005
Yerine geldiği: Makam oluşturuldu.
Yerine gelen: Ramil Hasanov
Kişisel bilgiler
Doğum: 17 Şubat 1969 Cehri, Babek Rayonu, Nahçıvan ÖSSC, Azerbaycan SSC, SSCB
Partisi: Yeni Azerbaycan Partisi (1995-)
Evlilik(ler): Sabina Aliyeva
Siyavuş Dünyamalı oğlu Nevruzov (17 Şubat 1969, Cəhri, Nahçıvan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti), Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi 2., 3., 4., 5. ve 6. dönem milletvekili, Meclis Yerel Meseleler Komitesi Başkanı, Yeni Azerbaycan Partisi Gençler Birliği Başkanı (1995-2005) ve Hukukta Felsefe Doktoru .
Hayatı

Siyavuş Dünyamalı oğlu Nevruzov, 17 Şubat 1969'da Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin Babek Rayonuna bağlı Cehri Kasabasında doğdu. Siyavuş Nevruzov, serbest stil güreşte spor ustasıdır. 10 yaşından beri profesyonel sporlarla uğraşmaktadır. 1990-1995 yıllarında Bakü Devlet Üniversitesi Hukuk Fakültesinde, 1999-2002 yıllarında Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı yanında Devlet İdaresi Akademisi Kamu ve Belediye İdaresi Fakültesinde eğitim aldı. Hukukta Felsefe Doktorudur. 1987'den 1990'a kadar SSCB Ordusunda görev yaptı. 1990-1993 yıllarında Karabağ savaşlarında ve Sederekk savaşlarında aktif rol aldı. Birinci Karabağ Savaşı gazisidir.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından imzalanan 18 Kasım 2017 tarihli Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Kararıyla Nevruzov, Azerbaycan Cumhuriyeti sosyo-politik yaşamına aktif katılımı sebebiyel 1. derece "Vatana Hizmet Nişanı" ile ödüllendirilmiştir. 16 Şubat 2019'da Azerbaycan Cumhuriyeti'nin sosyo-politik yaşamına aktif katılımından dolayı Şöhret Nişanı ile ödüllendirildi.
Siyasi kariyeri

1994-1999'da Yeni Azerbaycan Partisi Merkez Yürütme Kurulu İşler Müdürü, Teşkilat Dairesi Başkanı, 1995-2005 yıllarında Yeni Azerbaycan Partisi Gençlik Birliği Başkanı olarak görev yaptı.
2000 Azerbaycan genel seçimlerinde, Yeni Azerbaycan Partisi'nin nispi seçim sistemi için listesinde Parti Genel Başkan 1. Yardımcısı İlham Aliyev ve Parti Genel Sekreteri Ali Ahmedov'u takiben 3. sırada Azerbaycan Millî Meclisi 2. dönem milletvekili seçildi. 2005, 2010, 2015 ve 2020 Azerbaycan genel seçimlerinde 5 sayılı Şahbuz-Babek Seçim Çevresinden Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Meclisi 3., 4., 5. ve 6. dönem milletvekili seçildi. Bir süre Meclis Kamu Dernekleri ve Din Kuruluşları Komitesi (2000-2020) ve Disiplin Komisyonu Başkanı olarak görev yapmıştır.
Şu anda Meclis Yerel Meseleler Komitesi ve Azerbaycan-Çin Parlamentolar Arası Çalışma Grubu Başkanıdır.
5 Mart 2021 tarihine kadar YAP Yönetim Kurulu üyesi olmuştur.
Özel hayat

Evlidir ve iki çocuğu var.
Eşi Sabina Aliyeva 30 Kasım 2019 tarihinden Azerbaycan Cumhuriyeti İnsan Hakları Komiseridir (Ombudsman).
Kayınpederi Yaşar Aliyev Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Çin (2002-2011), Vietnam, Kuzey Kore ve Moğolistan, (2004-2011) ve Güney Kore büyükelçisi (2004-2006), Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi 1. ve 2. dönem milletvekili (1995-2002), Meclis Başkan Yardımcısı (1995-2000), Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti Başkan Yardımcısı (1994-1995) olmuştur.
Sol Nascente

| Sol Nascente |
| --- | --- |
Format: Telenovela
Proje tasarımcısı:  Walther Negrão  Suzana Pires  Júlio Fischer 
Yönetmen: Marcelo Travesso  Leonardo Nogueira
Başrol:  Giovanna Antonelli  Bruno Gagliasso  Leticia Spiller  Marcello Novaes  Henri Castelli  Rafael Cardoso  Aracy Balabanian  Francisco Cuoco  Luís Melo  Jean Pierre Noher  Claudia Ohana  Marcelo Faria  Giovanna Lancellotti  Marcello Melo Jr.  Juliana Alves 
Açılış müziği: "Minha Felicidade" - Roberta Campos
Ülke:  Brezilya
Dili: Portekizce
Bölüm sayısı: 175
Yapım
Mekân:  Ilha Grande  Arraial do Cabo  Armação dos Búzios  Guararema 
Kamera: Çoklu kamera
Gösterim süresi: 43 dakika
Yapım şirketi: Estúdios Globo
Yayın bilgileri
Kanal: TV Globo
Yayın tarihi: 29 Ağustos 2016 - 21 Mart 2017


Sol Nascente, Walther Negrão, Suzana Pires ve Júlio Fischer tarafından yapılmış Brezilya telenovelasıdır. İlk kez TV Globo ile 29 Ağustos 2016 tarihinde yayınlandı. Dizinin oyuncu kadrosunda Giovanna Antonelli, Bruno Gagliasso, Rafael Cardoso, Laura Cardoso, Luís Melo, Francisco Cuoco, Aracy Balabanian và Marcello Novaes gibi isimler yer almaktadır.
Oyuncular

Giovanna Antonelli - Alice Tanaka
Bruno Gagliasso - Mario de Angeli
Letícia Spiller - Lenita
Marcello Novaes - Vittorio
Henri Castelli - Ralf
Rafael Cardoso - César
Aracy Balabanian - Geppina
Francisco Cuoco - Gaetano
Luís Melo - Kazuo Tanaka
Cláudia Ohana - Loretta
Laura Cardoso - Sinhá
Marcelo Faria - Felipe
Giovanna Lancellotti - Milena
Marcello Melo Jr - Tiago
Juliana Alves - Dora
Cinara Leal - Vanda
Pablo Morais - Nuno
Val Perré - Quirino
Tatiana Tibúrcio - Chica
Érika Januza - Júlia
João Cortes - Peppino
Emílio Orciollo Netto - Damasceno
Luma Costa - Elisa
Miwa Yanagizawa - Mieko
Jacqueline Sato - Yumi
Carol Nakamura - Hiromi
Paulo Chun - Hideo
Renata Dominguez - Sirlene
Márcio Kieling - Bernardo
Jean Pierre Noher - Patrick
Sylvia Bandeira - Ana Clara
Maria Joana - Carol
Flávia Guedes - Kika
Ana Lima - Paula
Caroline Verban - Ciça
Roberta Piragibe - Nanda
Rick Garcia - Pescoço
Felipe Mago - Wagner
Lucas Sapucahy - Cauã
Pâmela Tomé - Paty
Sevgi Sanlı

Sevgi Sanlı (d. 2 Temmuz 1925, İzmir – ö. 12 Ağustos 2019, İstanbul) Türk oyun yazarı, çevirmen, eleştirmen.
Devlet Tiyatroları'nda uzun yıllar başdramaturg unvanıyla görev yapan Sanlı, birçok tiyatro oyunu ve operayı Türkçeye çevirmiş; tiyatro, radyo ve televizyon için oyunlar ve müzikaller yazmıştır.
Yaşamı

1925 yılında İzmir'de doğdu. Babası gazeteci, yazar Mehmet Sırrı Sanlı; annesi Lütfiye Hanım'dır.
İzmir Amerikan Kız Koleji'nden 1945'te, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Filolojisi Bölümü'nden 1950'de mezun oldu. Başbakanlık Basın Yayın Müdürlüğünde İngilizce çevirmen olarak hizmet yaptı.
Mezun olduktan sonra Ankara Devlet Tiyatrosu’na dramaturg olarak atandı. Devlet Tiyatroları'na atanan ilk dramaturg oldu. 1956-1976 yıllarında Ankara’da Devlet Tiyatroları'nda başdramaturgve dış ilişkiler yönetici; Ankara Radyosu'nda İngilizce spikeri olarak çalıştı. 1976'dan itibaren İstanbul’da çevirmenlik ve tiyatro eleştirmenliği yaptı.
Ülkücü bir gazetecinin çevresindeki yolsuzluklarla kavgasını aktaran ilk oyunu Dilsizlerin Dili adlı oyunu, 1950-1951 sezonunda İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda; Menevşe Yaprağından İncinen Kız adlı oyunu 1964-1965 sezonunda Ankara Devlet Tiyatrosu'nda sahnelendi. Yazılı Taş ve Dalga isimli oynanmamış iki oyunu daha vardır.
Birçok tiyatro oyunu ve operayı Türkçeye  çevirdi. Çevirdiği bazı eserler şunlardır: Amerikan Rüyası, Aktör Kean, Bu Hesapta Yoktu, Küheylan, Leenane’in Güzellik Kraliçesi, Küçük Tilkiler, Pygmalion, Onikinci Gece, Öp Beni Kate, Rita, Salıncakta İki Kişi, Sezar ve Cleopatra, Sevgili Doktor oyunları; My Fair Lady ve Kiss Me Kate müzikalleri. Çevirileriyle birçok ödüle değer görüldü.
Televizyon ve radyo için de çeviriler yaptı.Televizyon oyunu Uzay Yolu serisini ilk kez Türkçeye çeviren kişidir.
Sanlı'nın oyun eleştirileri ve tiyatro yazıları Devlet Tiyatroları, Şehir Tiyatroları, Hürriyet Gösteri dergilerinde ve Cumhuriyet gazetesinde yayımlandı. Şair ve müzeci Sabahattin Batur ile evlenen Sevgi Sanlı bazı yazılarında Sevgi Batur imzasını kullanmıştır. Sebahattin Batur ile evliliğinden iki kızı vardır.
Sanlı, 1997’de Halide Edip Adıvar’ın Sinekli Bakkal adlı romanını tiyatroya uyarladı ve bu uyarlama Bakırköy Belediyesi'nin Yunus Emre 3. Özgün ve Uyarlama Oyun Yazım Yarışması'nda Büyük Ödül'ü kazandı.
Oxford, Cambridge, Durham, Edinburgh ve Manchester üniversitelerinde konuk öğretim görevlisi oldu.
2001'de  Sadri Alışık Tiyatro Onur Ödülü ile onurlandırıldı.
Türk Dil Kurumu, Türkiye Yazarlar Sendikası, PEN Yazarlar Derneği, Tiyatro Yazarları Derneği ve Tiyatro Eleştirmenleri Birliği üyesiydi.
12 Ağustos 2019'da İstanbul'da öldü. 2016 yılında adı, Devlet Tiyatroları'nda Başdramaturgluk’a bağlı oyun metinleri arşivinde verilmiştir.
Eserleri > Kitapları

Bu Elma Başka Elma
Dilsizlerin Dili
Kaygusuz Abdal
Menevşe Yaprağından İncinen Kız
Yazılıkaya
Eserleri > Çevirileri

Aktör Kean (Edmund Kean) - Raymund Fitzsimons
Albion’un Rüyası - Roger Norman
Altın Kollu Adam - Nelson Algren
Amerikan Rüyası - Edward Albee
Bu Hesapta Yoktu - Aleksandr Nikolayeviç Ostrovski
Dört Kızkardeş - Michel Tremplay
Ermiş Jeanne - Bernard Shaw
Hafta Başı - J. B. Priestley
Jan Dark - Bernard Shaw
Kıl Payı - Edward Albee
Kırgınlar Evi - Bernard Shaw
Kırık Oyuncaklar - Lillian Hellman
Kuru Gürültü - William Shakespeare
Küçük Tilkiler - Lillian Hellman
Küheylan - Peter Shaffer
Leenane'in Güzellik Kraliçesi - Martin McDonagh
My Fair Lady - Alan Jay Lerner
Onikinci Gece ya da Gönlünüzce - William Shakespeare
Oturma Odası - Graham Greene
Öp Beni Kate - Cole Porter
Pygmalion - Bernard Shaw
Rita (Rita'nın Şarkısı) - Willy Russell
Salıncakta İki Kişi - William Gibson
Sevgili Doktor - Anton Çehov / Neil Simon
Sezar ve Kleopatra - Bernard Shaw
Şeytan Çelmesi - Vaclav Havel
Utanmazın Defteri - Aleksandr Nikolayeviç Ostrovski
Yedi Kadın - Barbara Schottenfeld
Yüzbaşı Corelli’nin Mandolini - Louis de Bernieres
Eserleri > Uyarlamaları

Sinekli Bakkal - Halide Edip Adıvar
Ödülleri

1973: Sanat Sevenler Derneği - Övgüye Değer Görülenler, "Küçük Tilkiler" adlı çevirisiyle
1974: Sanat Sevenler Derneği - En İyi Çeviri, "Bu Hesapta Yoktu" çevirisindeki başarısıyla
1982: Sanat Kurumu - En İyi Çeviri, "Rita" adlı yapıtın çevirisiyle
2001: Sadri Alışık Ödülleri - Onur Ödülü
Shippingport Atom Enerjisi Santrali

| Shippingport Atom Santrali |
| --- | --- |


Resmi ismi: Shippingport reaktörü, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ilk tam ölçekli nükleer enerji santraliydi.
Ülke: Amerika Birleşik Devletleri
Yer: Shippingport, Pensilvanya
Koordinatlar: 40°37′16″K 80°26′07″B﻿ / ﻿40.62111°K 80.43528°B﻿ / 40.62111; -80.43528
Durumu: Devreden çıkmış
Yapım başlangıcı: 6 Eylül 1954 (1954-09-06)
İnşa maliyeti: $72.5 million
Sahip(ler): Duquesne Light Company
Nükleer enerji santrali
Reaktör türü: PWR
Reaktör tedarikçisi: Naval Reactors, Westinghouse Electric Corporation
 
Elektrik santrali
Devre dışı üniteler: 1 × 60 MWe (68 MLWth)
 
Shippingport Atom Enerjisi Santrali (ABD Nükleer Düzenleme Komisyonu'na göre) dünyanın yalnızca barış zamanı kullanımlarına ayrılmış ilk tam ölçekli atom elektrik santraliydi. Amerika Birleşik Devletleri, Pensilvanya, Beaver County'deki Ohio Nehri üzerindeki günümüz Beaver Valley Nükleer Üretim İstasyonunun yakınında, yaklaşık 40 km (40 km) uzaklıkta bulunmaktaydı.
Reaktör 2 Aralık 1957'de kritik seviyeye ulaştı ve üç çekirdek değişikliği için yapılan kesintilerin yanı sıra, Ekim 1982'ye kadar operasyonda kalmıştır. İlk elektrik gücü 18 Aralık 1957'de mühendislerin tesisi Duquesne Light dağıtım şebekesiyle senkronize etmesiyle üretilmiştir.
Shippingport'ta kullanılan ilk çekirdek, iptal edilmiş bir nükleer güçle çalışan uçak gemisinden kaynaklanmıştır. Yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu (%93 U-235) doğal U-238'den bir "örtü" ile çevrili "tohum" yakıt olarak kullanıldı. İlk reaktörde gücün yaklaşık yarısı tohumdan gelmiştir. İlk Shippingport çekirdek reaktörünün piyasaya sürülmesinden bir ay sonra 60 MWe üretim kapasitesine sahip olduğu ortaya çıkmıştır. İkinci çekirdek de benzer şekilde tasarlanmıştı ancak daha güçlüydü ve daha büyük bir tohuma sahipti. Yüksek enerjili tohum, bu ilk iki çekirdekteki battaniyeden daha fazla yakıt ikmali döngüsü gerektirmektedir.
Shippingport'ta kullanılan üçüncü ve son çekirdek, deneysel, hafif su kontrollü, termal üreme reaktörüydü. Aynı tohum ve örtü tasarımı korunmuştur, ancak tohum artık uranyum-233 idi ve örtüsü toryumdan yapılmıştır. Yetiştirici bir reaktör olarak, yakıt döngüsünün bir parçası olarak nispeten ucuz toryumu uranyum-233'e dönüştürme yeteneğine sahipti. Shippingport'un üçüncü çekirdeğinin elde ettiği üreme oranı 1.01 idi. 25 yıllık ömrü boyunca, Shippingport elektrik santrali yaklaşık 80.324 saat çalıştı ve yaklaşık 7,4 milyar kilovat saat elektrik üretmiştir.
Bu özellikler nedeniyle, bazı hükûmet dışı kaynaklar Shippingport'u bir "gösteri PWR reaktörü" olarak nitelendirmektedir ve ABD'deki "ilk tamamen ticari PWR"nin Yankee Rowe olduğu düşünülmektedir. Eleştiriler, Shippingport tesisinin ticari şartnamelere göre inşa edilmemiş olmasına odaklanmaktadır. Sonuç olarak, Shippingport'ta kilovat başına inşaat maliyeti, geleneksel bir elektrik santralinin yaklaşık on katıdır.
İnşaat

1953'te ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower Barış için Atom konuşmasını Birleşmiş Milletler'e yapmıştır. Ticari nükleer enerji üretimi planının temel taşıydı. Duquesne Light Company'nin önerisi Amiral Rickover tarafından kabul edilmiştir ve Shippingport Atom Santrali için planlar başlamıştır.
9 Eylül 1954 İşçi Bayramı'nda temeli atılmıştır. Başkan Eisenhower törende ilk kepçeyi uzaktan çalıştırmaya başlatmıştır. Reaktör, 2 Aralık 1957'de sabah saat 4:30'da ilk kritikliğe ulaşmıştır. On altı gün sonra, 18 Aralık'ta, ilk elektrik gücü üretilmiştir ve istasyon test modunda kalmasına rağmen 23 Aralık 1957'de tam güç sağlanmıştır.  Eisenhower, Shippingport Atom Santrali'ni 26 Mayıs 1958'de açmıştır. Tesis, 32 ayda 72,5 milyon dolara inşa edilmiştir.
Shippingport'ta kullanılan reaktör tipi bir uygunluk meselesiydi. Atom Enerjisi Komisyonu, elektrik şebekesine entegre bir reaktörün inşasını istemiştir. O sırada mevcut olan tek uygun reaktör, donanma tarafından arzu edilen, ancak Eisenhower'ın veto ettiği nükleer güçle çalışan uçak gemisi için tasarlanandı.
AEC'den Kenneth Nichols, bir uçak gemisi için tasarlanan Rickover-Westinghouse basınçlı su reaktörünün "elektrik üretimini göstermek için bir reaktör için en iyi seçim" olduğunun açık hale geldiğini söylemiştir. Bu, Lewis Strauss ve Komisyon tarafından Ocak 1954'te kabul edilmiştir. Duquesne Light'ın kamu hizmeti ortağı olarak kabulü 11 Mart'ta açıklanmıştır. Ağustos ayındaki temel atma töreni, İşçi Bayramı'nda atom enerjisi üzerine bir konuşma yaptığı Denver'dan Eisenhower tarafından başlatılmıştır; Rickover, dozer bıçağının altı inçlik kirin altına gömülü iki demiryolu rayı boyunca sürmesini sağlayarak toprağı iten insansız buldozerin kazmamasını ve durmamasını sağlamıştır.
Projenin kökeni, daha sonraki ticari güç reaktörlerinin %5 zenginleştirmeyi aşmayarak aksine, Shippingport reaktörünün neden %93 zenginleştirilmiş uranyum kullandığını açıklamaktadır. Ticari reaktörlerden diğer önemli farklılıklar, gerekli olmalarına ve yalnızca reaktörün tohumunda kullanılmasına rağmen, kontrol çubukları için hafniyum kullanımını içermektedir. Shippingport, yetkisi Amerika Birleşik Devletleri Atom Enerjisi Komisyonu içinde önemli bir rolü olan Amiral Hyman G. Rickover'ın himayesinde oluşturulup ve işletilmiştir.
Çekirdekler

Shippingport reaktörü, kullanım ömrü boyunca farklı çekirdekleri barındıracak şekilde tasarlanmıştır.
1957'de kurulan ilkinde 14,2 ton doğal uranyum (örtü) ve 165 pound yüksek oranda zenginleştirilmiş (%93 U-235) uranyum (tohum) vardı; kütledeki bu eşitsizliğe rağmen, gücün yaklaşık yarısı tohumda üretilmiştir. Tohum, örtüden daha hızlı tükenmiştir ve ilk çekirdeğin ömrü boyunca üç kez yenilenmiştir. Yedi yıl sonra (dördüncü tohumunu çalıştırırken) ilk çekirdek, 1.8 milyar kilovat saat elektrik ürettikten sonra emekli olmuştur.
İkinci çekirdek, artan üretim kapasitesine (beş kattan fazla) ve performansı ölçmek için enstrümantasyona sahipti, ancak bunun dışında aynı tohum ve örtü tasarımını kullanmıştır. İkinci çekirdek için, tohum hacmi toplam çekirdek hacminin %21'iydi. İkinci çekirdek bu nedenle yalnızca bir tohum yakıt ikmali gerektirmektedir. 1965'te faaliyete geçmiştir. Sonraki dokuz yıl boyunca yaklaşık 3,5 milyar kilovat saat elektrik üretmiştir. 1974'te türbin-jeneratör mekanik arızaya uğramıştır ve tesisin kapanmasına neden olmuştur.
Üçüncü ve son çekirdek, Ağustos 1977'de faaliyete başlayan ve testten sonra o yılın sonuna kadar tam güce getirilen hafif bir su yetiştiricisidir. Toryum dioksit ve uranyum-233 oksitten yapılmış peletler kullanmıştır; başlangıçta peletlerin U233 içeriği tohum bölgesinde %5-6, örtü bölgesinde %1.5-3 ve yansıtıcı bölgede hiç olmamıştır. 236 MWt'ta çalışmıştır, 60 MWe üretmiştir ve sonuçta 2,1 milyar kilovat saatin üzerinde elektrik üretmiştir. Beş yıl sonra (29.000 etkin tam güç saati) çekirdek çıkarılmıştır ve kurulduğu zamana göre yaklaşık %1.4 daha fazla bölünebilir malzeme içerdiği bulunmuştur, bu da üremenin gerçekleştiğini göstermektedir.