stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
On İki Koloni
Cyrannus Yıldız Sistemi

Cyrannus Yıldız Sistemi, yandaki resimden de görüldüğü gibi dört yıldızdan oluşmuş bir kümedir. Yani dört farklı güneş sisteminin bir toplamıdır. Bu güneş sistemleri: Helios Gamma Sistemi, Helios Delta Sistemi, Helios Alpha Sistemi ve Helios Beta Sistemidir. Kümenin bir tarafında Helios Gamma ve Helios Delta bulurken diğer tarafında ise Helios Alpha ve Helios Beta sistemi bulunmaktadır. Bu iki taraf arasındaki uzaklık 0,16 ışıkyılıdır. Cyrannus Yıldız Sisteminin Kobol'a olan uzaklığı ise 2000 ışık yılıdır.
Helios Gamma Sistemi
Helios Gamma yıldızının çevresinde dönen toplamda beş gezegenden oluşmaktadır. Bunlardan üçü Scorpia, Libran ve Sagittarion kolonileridir. Bunların dışında insan yaşamına elverişli olmayan Thanatos gezegeni ile bir gaz devi olan Ophion gezegeni bulunmaktadır. Ophion'un Satürn'e benzer bir halkası bulunmaktadır.Libran'ın Herse ve Pendresses adlı iki küçük uydusu vardır. Scorpia gezegenin yörüngesine ise Scorpia Tershaneleri inşa edilmiştir. Bunların yanı sıra bu güneş sisteminde bir de Acheron adlı bir asteroid kuşağı bulunmaktadır.
Helios Delta Sistemi
Helios Delta yıldızının çevresinde toplamda yedi gezegenden oluşmaktadır. Bunlardan üçü Aerilon, Canceron ve Aquaria kolonileridir. Bunların dışında insan yaşamına elverişli olmayan Phoebe ve Styx gezegenleri ile birer gaz devi olan Hesita ve Ragnar gezegenleri bulunmaktadır. Hestia'nın Kronos ve Rheo adlı iki uydusu Ragnar'ın Sigurd adlı bir uydusu bulunmaktadır. Ragnar'ın yakınlarında gaz fırtınaları gözlenmektedir. Bu fırtınaların arasına insanlar tarafından saklanmış olan Ragnar İstasyonu inşa edilmiştir. Bunların yanı sıra Aeolus adlı bir asteroid kuşağı bulunmaktadır.
Helios Alpha Sistemi
Helios Alpha yıldızının çevresinde dönen yedi gezegenden oluşmaktadır. Bunlardan dördü Caprica, Gemenon, Picon ve Tauron kolonileridir. Bunların dışında insan yaşamına elverişli olmayan Persephone ve Icarus gezegenleri ile bir gaz gaz devi olan Zeus gezegeni bulunmaktadır. Zeus'un Hebe ve Nike adında iki, Tauron'un Minos adında bir uydusu bulunmaktadır. Caprica ve Gemenon ise ikiz gezegenler olup, yıldızın etrafında dönerken aynı zamanda birbirleri etrafında dönmektedirler. Bunların yanı sıra bir de Erebos asteroid kuşağı bulunmaktadır.
Helios Beta Sistemi
Helios Beta yıldızının çevresinde dönen beş gezegenden oluşmaktadır. Bunlardan ikisi Virgon ve Leonis kolonileridir. Hera ise bir gaz devidir. Hera'nın Iris ve Euboca adlı iki, Virgon'un Hibernia adlı bir uydusu bulunmaktadır. Virgon'un uydusu Hibernia ile ayrı birer gezegen olan Troy ve Pallas'ta da bazı insan yerleşimleri bulunmaktadır. Troy gezegeni kolonileştirilirken zengin bir maden kolonisi olması bekleniyordu ama yaşanan bir kazanın tetiklediği felaketler Troy'u yaşanmaz hale getirdi. Bunların yanı sıra bir de Ouranos adlı asterois kuşağı bulunmaktadır.
12 Koloni

| Simge | Takımyıldız | 1978 Serisi> İsim | 2003 Serisi> İsim | 2003 Serisi> Bayrak | 2003 Serisi> Başkent | 2003 Serisi> Nüfus | 2003 Serisi> Piramit Takımları | 2003 Serisi> Tanrı | 2003 Serisi> Takma İsim |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Kova | Aquarus | Aquarion |  | Başkent yok, en büyük yerleşim yeri Heim | 25,000 | Yok | Hermes | Buz Kolonisi |
|  | Koç | Aeries | Aerilon |  | Gaoth | 1,200,000,000 |  Aerilon Threshers (Gaoth)  Promethea Golden Horns | Demeter | Kolonilerin Tahıl Deposu |
|  | Yengeç | Orion | Canceron |  | Hades | 6,700,000,000 |  Canceron Hydras  Hades Vice  Mangala Krill | Hephaestus | Büyük Demokrasi |
|  | Oğlak | Caprica | Caprica |  | Caprica City | 4,900,000,000 |  Caprica Buccaneers  Delphi Legion | Apollo | Kolonilerin Başkenti |
|  | İkizler | Gemoni | Gemenon |  | Oranu | 2,800,000,000 |  Gemenon Twins  Illumini Vipers | Hera | İlk Koloni |
|  | Aslan | Leonis | Leonis |  | Luminere | 2,600,000,000 |  Leonis Wildcats  Hedon Suns | Artemis | Kolonilerin Kalbi |
|  | Terazi | Libris | Libran |  | Başkent yok, en büyük yerleşim yeri Themis | 2,100,000 | Yok | Athena | Adaletin Kolonisi |
|  | Balık | Piscera | Picon |  | Queenstown | 1,400,000,000 |  Picon Panthers | Poseidon | Okyanus Kolonisi |
|  | Yay | Sagitara | Sagittaron |  | Tawa | 1,700,000,000 |  Sagittaron Archers | Zeus | Yalnız Koloni |
|  | Akrep | Scorpion | Scorpia |  | Celeste | 450,000,000 |  Celeste Storms  Celeste Lightning  Scorpia Stingers  Argentum Bay Silverstars | Dionysus | Kolonilerin Oyun Alanı |
|  | Boğa | Taura | Tauron |  | Hypatia | 2,500,000,000 |  Tauron Bulls  Olympia Stallions | Ares | Yaşlı Koloni |
|  | Başak | Virgon | Virgon |  | Boskirk | 4,300,000,000 |  Boskirk All Reds  Virgon United (Blaustad) | Hestia | Virgon İmparatorluğu |
Kolonilerde Yaşam > Kültür > Sanat Ve Eğlence

12 koloni içinde başta Caprica, Picon, Virgon gibi koloniler olmak üzere bütün kolonilerde büyük çapta kültürel faaliyetler yürütülmektedir. Sinema, tiyatro, resim, heykeltıraş, edebiyat, müzik ve mimari sanatları oldukça ilerlemiştir. 12 koloni çapında ün yapmış eserler büyük ilgi çekmete ve bulunduğu yerin turizmine katkı sağlamaktadır. Picon, Virgon, Caprica ve Scorpia eğlence mekanları ve gece hayatıyla da ünlüdür. Caprica'nın büyük şehirlerinde çeşitli müzeler mevcuttur. Piramit sporu ise kültürün önemli bir parçası hâline gelmiştir. 12 Koloni sanatı Kutsal Metinlerden büyük ölçüde etkilenmiştir. Caprica ve Picon'daki bazı gazete, dergi ve TV kanalları 12 koloni çapında ünlüdür.
Kolonilerde Yaşam > Kültür > Kültürel Öneme Sahip Yerler

Caprica
Delphi Koloni Müzesi
Atlas Arena
Caprica City Gezegenler Arası Havalimanı
Delphi Uzay Limanı
Graystone Industries Binası
Apollo Üniversitesi
Pantheon Köprüsü
Iyonya Adaları
Orpheus Parkı
Gemenon
Kobol Kolejleri
Illumini Pantheon
Gramada Dağları
Spatiu Gol Yaylası
Pustiu Çölü
Picon
Koloni Filosu Merkezi
Penrose Limanı
Tauron
Monos
Olymphia Hipodromu
Büyük Tauron Düzlükleri
Sagittarion
Acheron Nehri
Canceron
Prommos
Ruby Range
Kor Yaz Glacier
Aerilon
Aerilon Üniversitesi
Promethea Alışveriş Merkezi
Virgon
Parlamento Binası
Virgon Kulesi
Petrus Sarayı
Virgon Üniversiteleri
Libran
Büyük Adalet Sarayı
Themis Arena
Leonis
Leonis Kraliyet Sarayı
Büyük Hedon Kumarhanesi
Aquaria
Kyros
Scorpia
Argentum Bay
Guardian Dağları
Scorpia Tershaneleri
Kolonilerde Yaşam > Spor

12 kolonide yüzme, egzersiz, jimnastik gibi kişisel sporlar herkes tarafından yapılmakta olduğu gibi takım sporları da oldukça sevilmektedir. 12 kolonide en sevilen spor dalı Piramittir. Oyuncular iki takıma bölünürler ve dairesel bir sahanın çevresinde bulunan direklerdeki deliklere topu sokarak sayı elde edilir. Rakip takımlar birbirlerinin sayılarını da engellemek zorundadırlar. 12 kolonide yediden yetmişe herkesin severek izlediği bir spordur ve binlerce takımı vardır. Fakat Koloniler Arası Ligde 10 koloniden 21 takım bulunmaktadır. (Yukarıdaki tabloda bu takımların isimlerini ve hangi koloniden olduklarını görebilirsiniz.
Kolonilerde Yaşam > Din

İnsanlığın Kobol'dan sürülüşünü anlatan Phythia Kayıtları ve Kehanetleri ile Kutsal Metinler 12 Kolonideki bütün dinlerin kökenini oluşturmaktadır. Dolayısıyla bütün insanlar aynı tanrılara ve metinlere inanmakta, benzer şekilde şekilde ibadet etmektedir. Çok sayıda din arasındaki farklılık aslında çok da büyük değildir. Her kabile kendisine bir tanrıyı benimsemiş ve onu diğerlerinden üstün tutmuştur ama asla diğerlerini de reddetmemiştir. Bütün dinler Phythia kayıtlarında bulunan insanlığın yok oluşu, tanrılar tarafından sürülmesi ve ölmekte olan bir liderin kalan insanları kurtuluşa götüreceği ama kendisinin bu kurtuluşu göremeyeceği hikâyelerinin tekrar yaşanacağına inanmaktadır.
Bunun tek istisnası ise Tek Tanrı Kilisesidir. Kolonilerin son dönemlerinde ortaya çıkan bu din, diğer bütün tanrıları reddetmekte ve hiçbir insani niteliğe sahip olmayan, her şeyi yaratan, her şeyi yöneten, her şeyi gören, zamanın ve mekanın ötesinde bir tanrı inancını benimsemektedir. Onlar bu tanrıyı Tek Gerçek Tanrı olarak tanımlarken bu dine karşı çıkanlar ise bu tanrı inancını eleştirir ve bütün ahlaki kuralların tek bir tanrı tarafından konulması inancıyla alay ederek bu tanrıyı "Ahlaki Diktatör" olarak adlandırırlar.
Tek Tanrı inancının ilk önce Gemenon'da ortaya çıktığı ama zaman içinde 12 koloniye yayıldığı düşünülmektedir. Tek Tanrı Kilisesi kuruluşundan kısa süre sonra bir askeri kanat oluşturup terörist eylemlere girişmiş ama daha sonra uzun yıllar bu eylemlere ara verip sessizlik içinde yayılmış, toplumun içinde kök salmıştır. İlk saylon savaşından birkaç yıl önce Caprica City'de terörist eylemlerine yeniden başlamışlardır.
Tek Tanrı inancı daha sonra Saylonlar tarafından da benimsenmiş ve kolonilerin çöküşünden sonra Saylon dini olarak adlandırılmıştır.
Kolonilerde Yaşam > Yönetim Biçimi

İlk Saylon Savaşından önce gezegenlerin tek çatı altında toplandığı bir federasyon söz konusu değildi. Her gezegende bir devlet vardı ve o gezegenin tamamını kaplıyordu. Bu gezegenlerden Virgon monarşi ile yönetiliyordu. Tauron'da ise diktatörlük hakimdi ve bundan dolayı iç savaş vardı. Diğerleri ise ya demokratik ya da sözde demokratik yönetim biçimlerine sahipti.
Saylonların insanlara savaş açması ve bütün insan ırkının varlığının tehlikeye girmesi kolonileri tek çatı altında topladı. Dolayısıyla bütün gezegenler demokratik ya da sözde demokratik yönetim biçimlerine sahip oldu. Her gezegen kendi iç işlerinde serbest olup kendi parlamentosuna sahipti. Bunun yanı sıra Federasyonun 12'ler Kurulu adlı bir temsilciler meclisi vardı. Her koloniden gelen bir temsilci kendi gezegenini temsil ediyordu. Meclise Kolonilerin Başkanı, başkanlık ediyordu. Eğer başkan bir sonraki seçimden önce ölür ya da görev yapamaz duruma gelirse başkanlık, yetki sırasındaki bir sonraki kişiye geçiyordu. Ve böyle gidiyordu. Bu geçici başkan kısa süre içinde ülkeyi yeni bir seçime götürmekle yükümlüydü. Temsilciler meclisinin yanı sıra Federasyon çapında bakanlıklar da mevcuttu. Aynı şekilde tek tek kolonilerin ordusu ve filosu yoktu. Askeri alanda 12 Koloni tek bir güçtü.
Kolonilerde Yaşam > Ordu

Kolonilerin birleşmesinden önce her koloninin kendi ordusu vardı. Fakat uzay savaş gemileri söz konusu olmayıp savaşlar yere asker indirmeyle yapılıyordu. Kolonilerin tek çatı altında birleşmesinden sonra bütün kolonilerin orduları da birleşti ve saylonlara karşı savaşa girişti. İlk uzay savaşları bu dönemde yapıldı ve ilk savaş yıldızları bu savaş sırasında üretildi. Bu dönemde 12 savaş yıldızı üretildi ve her biri bir koloniyi temsil ediyordu. Galactica, Caprica'yı temsil ediyordu. Saylonların askerî gücü ise benzer seviyedeydi ve bu nedenle savaş uzun yıllar denk gitti, on yıllık savaşın sonunda ateşkes ilan edildi.
40 yıllık ateşkes süresince iki taraf da ağır savaş hazırlıkları yaptılar. 40 yıl sonra kolonilerin elindeki savaş yıldızı sayısı 120'yi bulmuştu.
Kolonilerin bu kadar kolay yenilmesinin nedeni askeri hazırlıksızlığı değil, saylon ajanlarının askeri bilgisayar sistemlerine sızmasıdır.
13. Kayıp Koloni Dünya

13. Koloni olarak bahsi geçen Dünya, üzerinde yaşadığımız Dünya değildir. Kobol'da insanlarla robotlar arasındaki savaşın sonucu olarak Kobol boşaltılmış ve 12 kabile Cyrannus Yıldız Sistemine giderken 13. kabile (robotlar) Dünya adlı başka bir gezegene yerleşmişlerdir. (KÇÖ 3600) İlerleyen zamanlarda bu robotlar insan görünümlü, tamamen etten, kemikten modeller üretmeyi başardılar. Daha ilerleyen tarihlerde ise insan gibi üreme yeteneğine kavuştular ve ölüm sonrasında yaşanan zihin aktarımı uygulamasına son verdiler. Artık insanlardan farksız hale gelmişlerdi.
Fakat metalik modelleri de kullanmaya devam ediyorlardı. Hatta bütün ağır işler onlara yükleniyordu. Ten işi modeller insandan farksız hale gelmiş ve metal modelleri basit bir makine görmeye başlamışlardı. Bu da bir isyan tehlikesini doğuruyordu. Fakat Ellen Tigh ile Galen Tyrol dışında hiç kimse bu tehlikeyi görmüyordu. Bir önlem olarak Ellen ve Galen'in çalışmaları sonucunda zihin aktarımı yeniden başlatıldı. Artık ölenler dirilebiliyordu. Beş kişi (Ellen Tigh, Saul Tigh, Galen Tyrol, Tory Foster ve Samuel T. Anders) bu rpjeye dahil edildi. Ve onların yedek bedenlerini bir uzay gemisine yüklenip gemi yörüngeye bırakıldı. Beklendiği gibi isyan gerçekleşti ve metalik modeller 13. kabileyi yok ettiler. Bu beş kişi ise herkes gibi öldü ama gözlerini uzay gemisinde açtılar. Kobol'da yaşanan şey tekrar etmişti. Aynı şeyin 12 kolonide de yaşanmaması için 12 koloni halkını uyarmak üzere yla çıktılar ama gemi ışık hızında gidemiyordu. Bu nedenle yolculuk 2000 yıl sürdü ve vardıklarında çok geç kalmışlar, Saylon savaşı başlamıştı.
Saylonlardan kaçan yaklaşık 60.000 insan Dünya'yı bulduklarında onun hikâyesini öğrendiler ve yeni yaşanılabilir bir gezegen aramaya koyuldular. tesadüfen buldukları bir gezegene yerleştiler ve adını Dünya koydular. (MÖ. 148.000)
Kronoloji

KÇÖ 17.000:
KÇÖ 4.000:
KÇÖ 3.600:
KÇÖ 3.000:
KÇÖ 2.000:
KÇÖ 800:
KÇÖ 200:
KÇÖ 93:
KÇÖ 58-52:
KÇÖ 52:
KÇÖ 50:
KÇÖ 40:
KÇÖ 37-20:
KÇÖ 20:
KÇÖ 6:
0:
KÇS 1:
KÇS 2:
KÇS 3:
KÇS 150.000:
Şaban Pabucu Yarım

| --- | --- |

Yönetmen: Kartal Tibet
Yapımcı: Yahya Kılıç
Senarist: Halit Akçatepe Aydemir Akbaş
Oyuncular: Kemal Sunal  Adile Naşit Halit Akçatepe
Stüdyo: Cem Film
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Komedi
Renk: Renkli
Yapım yılı: 1985
Çıkış tarih(ler)i: 1985
Süre: 99 dakika
Ülke:  Türkiye
Dil: Türkçe
Şaban Pabucu Yarım, trajikomik bir Türk filmidir. Yönetmeni Kartal Tibet, senaristleri Halit Akçatepe ve Aydemir Akbaş'tır. Kemal Sunal ile Adile Naşit'in beraber oynadıkları son filmdir.
Bir oyun parkı işleten bir ailenin, Haydar adlı iş insanının parklarını ve evlerini yıkmak istemesiyle başlayan kıyasıya bir mücadele ve komedi filmidir.
Oyuncular

Kemal Sunal - Şaban
Adile Naşit - Adile
Halit Akçatepe - Ali
Fulya Özcan - Zeynep
Reha Yurdakul - Haydar
Müge Akyamaç - Pemra
Sırrı Elitaş - Salim
Barış Altay - Ahmet
Ümit Yesin - Mimar
Berlin'deki İsrail konsolosluğuna saldırı

| Berlin'deki İsrail konsolosluğuna saldırı |
| --- | --- |
tr
Tarih: 17 Şubat 1999 (25 yıl önce) (1999-02-17)
Konum: İsrail Konsolosluğu, Berlin, Almanya
Koordinatlar: 52°29′00″K 13°17′20″D﻿ / ﻿52.48333°K 13.28889°D﻿ / 52.48333; 13.28889
Tür: Protesto, vandalizm, baskın girişimi
Neden: Abdullah Öcalan'ın yakalanmasında Mossad parmağı olduğu iddiasının intikamı
Düzenleyen: PKK destekçileri
Sonuç: Bkz.: Sonrası
Can kaybı: 3
Yaralı: 14
Berlin'deki İsrail konsolosluğuna yönelik saldırı, 17 Şubat 1999 tarihinde Almanya'nın Berlin kentindeki İsrail konsolosluğuna PKK yandaşları tarafından gerçekleştirilmiştir. Konsolosluktaki güvenlik güçlerinin PKK destekçilerine ateş açması sonucu üç kişi ölmüş, 14 kişi de yaralanmıştır.
Arka plan

Ekim 1998'de PKK lideri Abdullah Öcalan, İtalya'nın başkenti Roma'ya uçmadan önce, kalmasına izin verilmeyen Rusya'nın Moskova şehrine gitmek üzere Suriye'den ayrılmaya zorlandı. İtalyan hükûmeti Öcalan'ın kalmasına izin vermek istemedi, ancak yasal olarak onu ölüm cezasıyla karşı karşıya kalabileceği Türkiye'ye iade etmelerine izin verilmedi. Almanya, Hollanda ve Fransa'ya girişine izin verilmeyen Öcalan, 1 Şubat 1999'da Yunanistan'a gitti. Yunanistan Büyükelçiliği'nden Nairobi'deki Jomo Kenyatta Uluslararası Havaalanı'na nakledilirken 15 Şubat 1999'da Milli İstihbarat Teşkilatının CIA veya Mossad'dan yardım aldığı iddiasıyla düzenlediği bir operasyonla yakalandı.
Saldırı

Öcalan'ın Kenya'da Yunanistan'ın işbirliğiyle Türk istihbaratı tarafından yakalandığı haberinin ardından dünya çapında protestolar patlak verdi. Demir çubuklarla silahlanmış 55 ila 200 PKK destekçisi 17 Şubat'ta Berlin'deki İsrail konsolosluğunu basarak Mossad'ı Öcalan'ın kaçırılmasında Türk hükûmetine yardım etmekle suçladı. Göstericiler polis saflarını yararak konsolosluk binasına girmeyi başardıklarında İsrail güvenliği saldırganlara ateş açarak üç kişinin ölümüne ve 14 kişinin yaralanmasına neden oldu. Daha sonra Alman polisi 30 PKK destekçisini tutukladı ve helikopterler konsolosluk binası üzerinde tur atarken tüm bölgeyi kordon altına aldı.
Sonrası

Dönemin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, protestocuların güvenlik güçlerinden birinin silahını almaya çalıştığını söyleyerek savunma güçlerinin eylemlerini savundu. İsrail yurt dışındaki tüm misyonlarındaki koruma sayısını artırdı.
Dönemin İsrail'in Almanya Büyükelçisi Avi Primor, daha sonraları yaptığı bir açıklamada güvenlik görevlilerinin protestoculara ateş açarak meşru müdafaada bulundukları iddiasına itiraz etti: "Bugünün bakış açısıyla bunun bir meşru müdafaa vakası olmadığını görebiliyoruz."
Selçuk Aydın

Selçuk Aydın
| --- | --- |
Selçuk Aydın
Kişisel bilgiler
Adı: Selçuk Aydın
Lakabı: Mini Tyson
Sıklet: Hafif Yarı Orta (Velter)
Boy: 1,70 m (5 ft 7 in)
Ulus:  Türkiye
Doğum tarihi: 4 Eylül 1983 (41 yaşında)
Doğum yeri: Trabzon, Türkiye


Boks kariyeri
Toplam maç: 32
Kazandığı: 29
Nakavtla kazandığı: 22
Kaybettiği: 3
Berabere: 0

| Madalyalar> Erkekler Boks.  Türkiye  adına.Avrupa Amatör Şampiyonası |
| --- | --- | --- |
| Bronz | 2002 Perm | Hafif sıklet |
| Gümüş | 2004 Pula | Hafif sıklet |
EU Amatör Şampiyonası
| Altın | 2003 Strasbourg | Hafif sıklet |
| Gümüş | 2004 Madrid | Hafif sıklet |
| Gümüş | 2006 Pécs | Hafif sıklet |
Akdeniz Oyunları
| Gümüş | 2005 Almeíra | Hafif sıklet |
Selçuk Aydın (d. 4 Eylül 1983 Trabzon), Dünya Kıtalar Arası ve Avrupa orta sıklet boks şampiyonu Türk boksördür.
Trabzon’un Akçaabat ilçesine bağlı Çamlıca Köyünden olan Selçuk Aydın, 1983 yılında Akçaabat’ta dünyaya gözlerini açtı. Okul yaşantısı Trabzon’un 24 Şubat İlkokulu ile başlayan Aydın, sırasıyla Cumhuriyet Ortaokulu, Trabzon Lisesi ve Karadeniz Teknik Üniversitesi Beden Eğitimi bölümlerinden başarıyla mezun oldu.1993 yılında başladığı boks yaşantısına millî takım kaptanlığının yanında ülkesine birçok uluslararası başarılar kazandırmıştır.Ayrıca ünlü boksör Floyd Mayweather başarılı sporcumuz hakkında şu yorumda bulunmuştu.”Aydın’ın maçlarını yakından takip ediyorum. İnatçı ve yılmayan bir oyun stili var. Biraz daha şanslı olsaydı belki şimdiye dek onunla karşılaşmış olabilirdik. Kendisine bundan sonra kapışmalarında başarılar diliyorum” dedi. Şu anda Türkiye'yi temsilen dünya şampiyonluğu için ringe çıkmayı başaran ilk ve tek sporcudur.[kaynak belirtilmeli]
Voltaire

| Voltaire |
| --- | --- |

Doğum: François Marie Arouet 21 Kasım 1694(1694-11-21) Paris, Fransa
Ölüm: 30 Mayıs 1778 (83 yaşında) Paris, Fransa
Meslek: Yazar, filozof, oyun yazarı
Milliyet: Fransız
Konular: Deizm
 Etkiledikleri Vissarion Belinsky, Jeremy Bentham, Pierre-Jean de Béranger, Jorge Luis Borges, Lord Byron, II. Katerina, Émilie du Châtelet, Denis Diderot, Gustave Flaubert, Büyük Friedrich, William Godwin, Johann Wolfgang von Goethe, Alexander Herzen, Kermani, Christopher Hitchens, Victor Hugo, Karl Marx, Napoleon, Friedrich Nietzsche, Thomas Paine, Jean-Jacques Rousseau, Percy Bysshe Shelley, David Strauss, Mary Wollstonecraft, Kemal Atatürk 
  Etkilendikleri Francis Bacon, Pierre Bayle, Jacques-Bénigne Bossuet, Miguel de Cervantes, Cicero, Émilie du Châtelet, Pierre Corneille, Epicurus, Homer, Gottfried Wilhelm Leibniz, John Locke, Lucian, Lucretius, Jean Meslier, Moliere, Isaac Newton, Alexander Pope, Jean Racine, William Shakespeare, İbn-i Tufeyl, Virgil 

François Marie Arouet (21 Kasım 1694 - 30 Mayıs 1778) ya da Voltaire takma adıyla tanınan Fransız yazar ve filozof. Fransız Aydınlanması'nın en önemli filozoflarının başına gelir hatta Aydınlanma hareketinin babası sayılabilir. Zamanının toplumsal, dinî, politik ve kültürel konularını radikal bir biçimde eleştirmiştir.
Voltaire çok yönlü ve üretken yazardır; oyunlar, romanlar, şiirler, makaleler, bilimsel açıklamalarına rastlamak mümkündür, neredeyse her yazınsal türde eser vermiştir. 20 binden fazla mektup, 2 binden fazla kitap ve kitapçığı mevcuttur. Voltaire, toplumsal özgürlüklerin yılmaz savunucusuydu ve Katolik Fransız Monarşisi'nin sıkı sansür yasaları karşısında tehdit altındaydı. Hoşgörüsüzlüğü, dinî dogmaları ve Fransız kurumlarını yıpratıcı bir biçimde hicvediyordu. En ünlü yapıtı aynı zamanda başyapıtı (magnum opus'u) Candide; zamanının birçok olayını, düşünürünü ve felsefesini, en önemlisi Gottfried Leibniz'i ve dünyamızın "mümkün dünyaların en iyisi" olduğu inancını ele alan, eleştiren ve alay eden bir romandır.
Hayatı > İlk yıllar

Voltaire Paris'te, 1694'te doğmuştur. Sekiz yıl boyunca sanat eğitiminin başladığı Collège Louis-le-Grand'da okumuştur. Fakat orada "Latince ve aptallıklar" dışında bir şey öğrenmediğini iddia etmiştir.
Mezun olduktan sonra Voltaire edebiyatta kariyer yapmaya başladı. Babası ise oğlunun hukuk eğitimi almasını istiyordu. Bu nedenle Voltaire, Paris'te bir avukatın asistanı olarak çalışıyormuş gibi gözüküp, zamanının büyük bir kısmını hicivsel şiirler yazmaya adamıştır. Babası bunu öğrendiğinde Voltaire'i yine hukuk okumaya göndermiştir; yine de Voltaire yazmayı sürdürmüştür. Sivri dili ile aristokratik ailelerin beğenisini toplamıştır. Kral XV. Louis'nin naibi, Orléans Dükü, II. Philippe'i konu alan bir yazısı nedeniyle Bastille'de hapsedilmiştir. Oradayken çıkış yaptığı piyesi Oedipe'yi kaleme almış ve Voltaire ismini almıştır. Oedipe'nin başarısı Voltaire'i etkili bir isim yapmakla beraber onu Fransız Aydınlanmasına dahil etmiştir.
Hayatı > İngiltere'ye sürgün

Voltaire'in hazır cevaplılığı ve sivri dili başına bela olmayı sürdürdü. Genç bir asilzadeyi gücendirmesi onun mahkeme dahi olmadan sürgün edilmesine yol açtı. Voltaire'in İngiltere'ye sürgünü, İngiltere'deki düşünsel durum ve yaşadıkları düşüncelerini büyük oranda etkilemiştir. İngiliz monarşisinden ve ülkenin din ve ifade özgürlüğüne verdiği değerden etkilenen genç yazar, ülkenin yazar ve düşünürlerinden de etkilenmiştir, Shakespeare gibi. Gençlik yıllarından Shakespeare'i Fransız yazarlarına bir örnek olarak görse de, daha sonraları kendini ondan daha büyük bir yazar olarak görmüştür.
3 yıllık sürgünden sonra Paris'e dönmüş ve fikirlerini İngiliz hükûmetini konu alan kurgusal bir metinde toplayarak bastırmıştır; Lettres philosophiques sur les Anglais ("İngiliz(ler) hakkında felsefi mektuplar"). İngiliz monarşisini daha gelişmiş ve insan haklarına daha saygılı görmesi nedeniyle yazınları Fransa'da büyük bir tartışmaya yol açmış ve sonunda öyle bir noktaya gelinmiştir ki evrakın kopyaları yakılmış Voltaire ise Paris'i terk etmeye zorlanmıştır.
Hayatı > Château de Cirey ve sonrası

Bundan sonra sınırdaki Château de Cirey'e yerleşen Voltaire burada Marquise (Markiz) du Châtelet, Gabrielle Émilie le Tonnelier de Breteuil ile de bir ilişkiye başladı. Voltaire ile Marquise 21.000'den fazla kitap toplamışlardır. Kuşkusuz Voltaire'in 15 yıl süren bu ilişkisi entelektüel gelişimine yardımcı olmuştur. Yazmaya devam eden Voltaire Mérope gibi oyunları ve bazı kısa öyküleri yayımlamıştır. İngiltere'de geçirdiği zamanda onu en çok etkileyen şeylerden birisi Isaac Newton'un çalışmalarıdır. Eser ve düşüncelerinde bunun etkileri görülebilir.
Marquise'in ölümünden sonra Voltaire Berlin'e, yakın arkadaşı ve hayranı olan Büyük Friedrich'e gitmiştir. Kral zaten onu daha önce ısrarla saraya davet etmişti. Her ne kadar ilk zamanlarda buradaki yaşamı iyi gitse de, zamanla çeşitli zorluklarla karşılaşmaya başlamıştır. Sivri dili ile burada da haksız bulduğu durumları eleştirmiştir. Sonunda kızdırdığı Friedrich, Voltaire'in tüm evrakının kopyalarını yakmış, Voltaire'i de tutuklatmıştır. Voltaire Paris'e doğru yola çıkmış fakat XV. Louis onun kente girmesini yasaklayınca, Cenevre'ye gitmiştir. Her ne kadar iyi karşılansa da tiyatral performansları yasaklayan Cenevre yasaları Voltaire'in Candide, ou l'Optimisme ("Candide, veya İyimserlik") isimli eserini yazmasına ve kenti terk etmesine neden olmuştur. Bu eser Gottfried Leibniz'in felsefesinin hicvidir. Bugün Voltaire'in en tanınmış eseri Candide'dir. Ferney'de malikâne almış ve 1778'deki ölümüne kadar burada yaşamıştır.