stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Çarpma krateri
Tarih

Daniel M. Barringer (1860-1929), çarpma kraterini tanımlayan ilk insan, Arizona'daki Meteor Crater'i tanımladı ve bu krater Barringer Krateri olarak adına atfedildi. İlk olarak Barringer'in fikirleri tam olarak kabul edilmemişti, hatta Meteor Kraterleri'nin kökeni tam olarak tanımlandığında bile.
1920'lerde, Amerikalı yer bilimci Walter H. Butcher şimdilerde çarpma krateri olduğu fark edilen Amerika Birleşik Devletleri'ndeki birçok alan üzerinde çalıştı. Bu kraterlerin büyük patlayıcı olaylar neticesinde oluştuğu kanaatine vardı, ama bu kuvvetin büyük ihtimalle volkanik kökenli olabileceğine inanıyordu. Bununla birlikte 1936'da yerbilimci John D.Boon ve Claude C. Albrittton Jr, Bucher'ın araştırmalarını yeniden gözden geçirdiler ve üzerinde çalıştığı kraterlerin büyük ihtimalle çarpmalara bağlı olarak oluştuğu kanaatine vardılar.
Krater oluşumu konusu 1960'lara kadar spekülatif kalmaya devam etti. Bu zamanlarda bazı araştırmacılar, en dikkat çekeni Eugene M. Shoemaker (Shoemaker–Levy 9 kuyruklu yıldızı'nın kaşifi) birçok krater üzerindeki detaylı araştırmaları bir araya getirdi ve açık bir şekilde bunların çarpmalara bağlı olarak oluştukları sonucuna vardı, özellikle şoklanmış metamorfik etkilerinin belirlenmesi çarpma olayları ile ilişkilendirildi.
Şoklanmış metamorfik özelliklerin bilgisiyle donatılmış olarak Carlyle S. Beals ve Dominion Astrofizik Gözlemevi'ndeki meslektaşları ve de Almanya'daki Tübingen Üniversitesi'nden Wolf von Engelhardt, çarpma kraterlerini sistematik olarak araştırmaya başladı. 1970'li yıllarda, 50 den fazla çarpma krateri tanımladılar. Yaptıkları çalışmalar tartışmaya açık olmasına rağmen, o zamanlarda sürdürülmekte olan Apollo Ay Yolculuğu Projesi, Ay'daki çarpma krateri oluşumu oranını göstererek, çalışmalara destekleyici bir kanıt sunmuş oldu. Ay'daki erozyon süreci minimal düzeydedir ve de böylelikle kraterler neredeyse süresiz olarak varlıklarını korumuşlardır. Dünya'nın neredeyse Ay ile aynı oranda krater bulundurma ihtimali düşünüldüğünde, Dünya'nın görünenden daha fazla çarpmaya maruz kaldığı açık hâle geldi.
Krater Oluşumu

Çarpa krateri oluşumu, katı objeler arasında gerçekleşen yüksek hız çarpmalarını içerir ve bu hız ses hızından bile daha yüksektir. Bu tarz hiper-hız çarpmaları aşina olunan ses hızının altındaki çarpışmalarda görünmeyen erime ve buharlaşma gibi fiziksel etkilere neden olur. Dünya üzerinde, atmosfere doğru yolculuğun yavaşlatıcı etkileri göz ardı edildiğinde, uzaydan bir obje ile en düşük çarpışma hızı 11 km/s'lik bir yerçekimsel kurtulma hızına eşittir. En hızlı çarpışmalar, parabolik yörüngelerin tersine doğru hareket eden cisimlerin Dünya'ya çarpması gibi en kötü senaryoda bile 72 km/s 'dir. (Çünkü kinetik enerji hızın karesine bağlı olarak artar, Dünya'nın yer çekimi sadece 1 km/s kadar kadar katkıda bulunur 11 km's kadar değil). Dünya üzerindeki ortalama çarpma hızı yaklaşık saniyede 20 kilometredir.
Bununla birlikte atmosferin yavaşlatıcı etkileri, herhangi bir olası çarpma aygıtını hızlı bir şekilde yavaşlatacaktır, özellikle Dünya'nın atmosfer kütlesinin %90'nın bulunduğu en düşük 12 kilometrelik seviyede. 7.000 kilograma kadar olan meteorlar atmosfer direncine bağlı olarak kozmik hızlarını kaybedecekler ve 0.09 dan 0.16 km/s'lik son hızına ulaşana kadar Dünya'nın yer çekimine bağlı olarak hızlanmaya başlayacaklardır. Göktaşı (asteroidler ve kuyrukluyıldızlar) ne kadar büyükse muhafaza edeceği ilk kozmik hızı da o kadar büyüktür. 9.000 kilogramlık bir cisim orijinal hızının yaklaşık %6'sını idame ettirirken, 900.00 kilogramlık bir cisim %70'ni muhafaza eder. Fazlasıyla geniş cisimler(yaklaşık 100.00 ton) atmosfer tarafından yavaşlatılmaz ve eğer bir parçalanma meydana gelmezse ilk kozmik hızları ile çarparlar.
Bu kadar yüksek hızdaki çarpışmalar katı cisimlerde şok dalgaları meydana getirir, çarpa aygıtı ve çarpılan cisim hızlı bir şekilde yüksek yoğunluğa sıkıştırılır. İlk sıkışmanın sonrasında yüksek yoğunlukta ve sonuna kadar sıkıştırılmış olan bölge hızlı bir şekilde basıncı düşürür ve patlar. Çarpma-krateri oluşumu bu yüzden mekanik yer değiştirmeden daha çok yüksek patlayıcılar tarafından oluşturulmaya yakındır. Aslında çarpma krateri oluşumunda yer alan bazı maddelerin enerji yoğunluğu yüksek patlayıcılar tarafından oluşturanlardan daha yüksektir. Kraterler patlamalara bağlı olarak oluştuğu için, neredeyse her zaman dairesellerdir. Sadece çok küçük açılı çarpmalar eliptik kraterlerin oluşumuna neden olur.
Bu katı yüzeylerdeki çarpışmaları açıklar. Hyperion'daki gibi gözenek ile çarpmalar ise püskürtme yapmadan içsel bir sıkışma meydana getiriyor olabilir ve bu da Ay'ın süngerimsi görünümünü açıklayabilir. Çarpma sürecini üç belirgin aşamaya bölmek uygundur:
(1) ilk temas ve sıkışma, (2) oyum, (3) değiştirme ve çökme. Uygulamada, bu 3 aşama arasında çakışmalar vardır. Mesela krater oyumu bazı bölgelerde devam ederken değiştirme ve çökme diğerlerinde çoktan seyir halindedir.
Krater Oluşumu > İlk Temas ve Sıkışma

Atmosfer yokluğunda, çarpma aygıtının hedefin yüzeyiyle ilk temasa geçmesiyle çarpma süreci başlar. Bu temas hedefe ivme kazandırırken, çarpma aygıtının ivmesini düşürür. Çünkü çarpma aygıtı süratle hareket etmektedir, cismin arkası kısa ama sınırlı bir sürede çarpa aygıtının ivmesini azaltmak için belirgin bir yol kat eder. Sonuç olarak, çarpma aygıtı sıkışır, yoğunluğu artar ve böylelikle basınç önemli ölçüde artar. Geniş çarpmalarda basınç tepe değeri 1 TPa'yı aşar.
Fiziksel anlamda, şok dalgası temas noktasından başlatılır. Bu şok dalgasının genişlemesiyle birlikte, ivmesi azalır ve çarpa aygıtını sıkıştırır, ivme kazanır ve hedefi sıkıştırır. Şok dalgası dahilindeki sıkışma seviyesi katı cisimlerin dayanma gücünü aşar, dolayısıyla çarpma aygıtı ve de hedef çarpma bölgesine yakın bir yerde değiştirilemez bir şekilde hasar görürü. Birçok kristal mineraller şok dalgaları tarafından yüksek-yoğunluk evrelerine dönüştürülebilir. Örnek olarak, yaygın mineral olan kuvarslar yüksek-basınç formu olan koesit ve stişovit e dönüştürülebilir. Diğer birçok şok-ilişkili değişimler şok-dalgasının nüfuz etmesiyle çarpma aygıtında ve de hedefte meydana gelir ve bu değişimlerden bazıları jeolojik karakterlerin çarpma kraterleri tarafından oluşturulup oluşturulmadığını tanımlamak için araç olarak kullanılabilir.
Şok dalgasının bozulmasıyla birlikte, şoklanmış bölgenin basıncı daha olağan bir basınca ve yoğunluğa doğru azalır. Şok dalgası tarafından oluşturulan hasar maddenin sıcaklığını arttırır. Daha küçük çarpmalarda sıcaklıktaki bu yükseliş çarpma aygıtını eritmek için yeterlidir, daha büyük çarpmalarda ise birçok kısmını buharlaştırır ve de hedefin büyük bir kısmını eritir.
Krater Oluşumu > Oyum

Şok dalgasının temas, sıkışma, basınç azaltımı ve de geçişi büyük çarpmalar için saniyenin onda birinde gerçekleşir. Kraterin daha sonraki oyumu daha yavaş meydana gelir. ve bu süreç boyunca madde akışı ses hızının altındadır. Oyum süresince krater, ivme kazanan hedef maddenin çarpma noktasından uzaklaşmasıyla birlikte büyür. hedefin hareketi ilk olarak aşağı ve yukarı doğrudur ama sonrasında dışarı ve içeri doğru olur. Akış ilk olarak neredeyse yarı küresel bir çukur meydana getirir. Çukur büyümeye devam eder, zamanla paraboloid (kâse biçiminde), merkezin aşağı itildiği maddenin önemli bir kısmının püskürtüldüğü ve krater kenarlarının yükseltildiği bir krater oluşur. Bu çukur maksimum genişliğe eriştiğinde, kısa süreli çukur olarak adlandırılır.
Geçici çukurun derinliği yarıçapının üçte biri kadardır. Kraterden atılan püskürükler geçici kraterin en derininden kazılmış olan maddeleri kapsamaz; tipik olarak azami oyumun derinliği toplam derinliğin üçte biri kadardır. Sonuç olarak, geçici kraterin neredeyse üçte birlik hacmi maddelerin püskürtülmesiyle oluşmuştur. Geri kalan üçte ikisi ise maddenin aşağı, yukarı ve dışarı doğru yer değiştirmesinden oluşmuştur. Gözenekli maddelere doğru olan çarpmalarda ise, önemli miktarda krater hacmi boşluk hacminin kalıcı kompaksiyonu tarafından oluşmuş olabilir. Bu tarz kompaksiyon kraterleri asteroidler, kuyrukluyıldızlar ve de küçük uydular için önem arz ediyor olabilir.
Geniş çarpmalarda, maddenin yer değiştirmiş ve de kraterden püskürtülmüş olmasıyla beraber, hedef maddenin önemli miktardaki bir hacmi erimiş veyahut orijinal çarpma aygıtı ile buharlaşmış olabilir. Bu erimiş kayalardan bir kısmı püskürtülmüş olabilir ama büyük bir kısmı geçici kraterle birlikte varlığını sürdürür. Tersine, sıcak e yoğun buharlaşmış madde hızlı bir şekilde büyüyen çukurdan dışarı doğru genişler. Genişlerken bazı katı ve eriyik maddeleri kendisi ile birlikte taşır. Bu buhar bulutu genişledikçe, geniş nükleer patlamalardan oluşan arketipik mantar bulutu gibi yükselir ve de soğur. Geniş çarpmalarda genişleyen buhar bulutu atmosferin yüksekliğine oranla daha fazla yüksekliğe ulaşabilir ve boş alana yayılabilir.
Kraterden püskürtülen maddenin çoğu krater yarıçapı dahilinde tortulaşmıştır ama küçük bir kısmı yüksek hızda geniş uzaklıklara hareket eder ve geniş çarpmalarda kurtulma hızını aşabilir ve çarpılan gezegeni veya uyduyu terk edebilir. En hızlı maddelerin çoğunluğu çarpma merkezine yakın yerden püskürtülmüştür ve en yavaş maddeler ise düşük hızda kenarlara yakın yerden püskürtülmüştür. Püskürüğün genişleyen kraterden kurtulmasıyla beraber, ters çevrilmiş koni şeklinde genişleyen bir bölme meydana getirir; bölme dahilindeki her bir parçacığın yörüngesinin geniş balistik olduğu düşünülmektedir.
Krater Oluşumu > Değiştirme ve çökme

Çoğu durumda, geçici çukur kalıcı değildir; yerçekimi etkisiyle çöker. Dünya üzerinde çapı yaklaşık 4 km'den daha küçük olan küçük kraterlerde, krater duvarlarından aşağı kayan moloz ve çarpma eriyiklerinin daha derin boşluğa akması ile birlikte krater kenarının bir miktar sınırlı çökmesi vardır. Oluşan yapı basit krater olarak adlandırılır ve çanak şeklini korur ve yüzeysel olarak geçici kratere benzer. Basit kraterlerde, orijinal oyum çukurunun üzeri breş, püskürük ve erimiş kayaların çökmesi ile örtülür ve de merkez krater zemininin bir kısmı düz olabilir.
Gezegensel yerçekimine göre değişiklik gösteren belirli alt sınır boyutunun üzerinde, geçici kraterin çökme ve de değiştirmesi daha geniş çaplıdır ve de oluşan yapı karmaşık krater olarak adlandırılır. Geçici kraterin çökmesi yer çekimi tarafından gerçekleştirilir ve merkez bölgenin yukarı kaldırılmasını ve kenarların içe doğru çökmesini içerir. Merkezsel yukarı kaldırım elastik geri sekmenin bir sonucu değildir. (elastik dayanımlı maddenin kendi orijinal geometrisine dönmeye çalıştığı sürecin tersine çökme çok az dayanımlı veya dayanımsız maddenin yerçekimsel denge durumuna dönmeye çalıştığı süreç)
Kompleks kraterler, yukarı kaldırılmış merkezlere ve de geniş düz derin olmayan krater zeminlerine ve de teraslı duvarlara sahiptir. En geniş boyutlarda, bir ya da daha fazla dış ve iç halkalar gözükebilir ve yapı çarpma kraterinden ziyade çarpma havuzu olarak etiketlenebilir. Merkezsel topoğrafik tepeli küçük kompleks kraterler merkezsel tepe kraterleri olarak adlandırılır, örneğin Tycho: merkezsel tepenin tepe halkaları tarafından yer değiştirdiği orta seviye boyutlu kraterler tepe-halka kraterleri olarak adlandırılır, örneğin Schrödinger: ve de çoklu eş merkezli yersel halkaları içeren en geniş kraterler, çoklu-halkalı havuzlar olarak adlandırlır, örneğin Mare Orientale. Kayalık cisimlerin tersine donmuş yüzeylerde, merkezsel tepelerden ziyade merkezsel çukurlara sahip morfolojik formlar görülebilir ve de en geniş boyutlarda birçok eş merkezli halkaları içerebilir. Callisto'daki Valhalla bunlara bir örnektir.
Krater Oluşumu > Çarpma Kraterlerini Tanımlamak

Bazı volkanik şekiller çarpma kraterlerini andırabilir ve breşlenmiş kayalar çarpma kraterlerinin yanı sıra diğer jeolojik formlarla ilişkilendirilmiştir. Sönmüş volkanik kraterler düzensiz şekillerinden ve de volkanik akımlarından ve de diğer volkanik maddelerinden dolayı çarpma kraterlerinden ayırt edilebilir. Çarpma kraterleri de erimiş kayalar oluşturur ama genellikle daha küçük hacimlerde ve de farklı özelliklerde.
Çarpma kraterlerinin ayırt edici bir işareti de, parçalanma konileri, erimiş kayalar, bozulmuş kristaller gibi şok-metaformik etkilere maruz kalmış kayaların varlığıdır. Sorun ise bu maddelerin derin olarak gömülmeye yatkın olmasıdır, en azından bazı basit kraterler için. Bunlar kompleks kraterlerin yukarı kalkmış merkezinde meydana çıkmaya eğilimlidir.
Çarpmalar çarpma bölgesinin ayırıcı bir şekilde tanımlanabilmesine izin veren kendine özgü şok-metamorfik etkilere neden olur. Bu tarz şok-metamorfik etkiler şunları içerir:
-Parçalanmış bir tabaka veya kraterin zemininin altında breşik bir kaya. Bu tabaka "breş mercekleri" olarak adlandırılır. Kayalarda zikzak-şekilli izlenim bırakan parçalanmış koniler. Bu tarz koniler ince taneli kayalarda kolaylıkla oluşabilir. Kumun, top örütlerin, tektitlerin veya camsı serpmelerin katmerli ve kaynaklı bloklarını içeren yüksek-sıcaklık kaya tipleri. Tektitlerin çarpma kökeni bazı araştırmacılar tarafından sorgulandı: tektitlerde, impactitlerde bulunmayan bazı volkanik şekiller gözlemlediler. Tektitler tipik impactitlere göre daha kuru(daha az su içeren)dur. Çarpma tarafından eritilen kayalar volkanik kayaları andırırken, tektitler erimemiş temel kaya parçalarını bünyesinde bulundurur, alışılmamış büyük ve kırılmayan alanlar oluşturur, Dünya'nın içerisinden çıkan volkanik maddelere göre daha fazla karışık kimyasal kompozisyonlara sahiptir. Göktaşları ile ilişkilendirilmiş nikel, platinyum, iridyum ve kobalt gibi elementlere göreceli olarak daha fazla sahiptir. Not: Bilimsel literatür, sadece çarpma olayları ile ilişkilendirilen küçük parçalanma konileri gibi bazı "şok" şekillerin karasal volkanik püskürtülerde bulunduğunu bildirmiştir.
-Minerallerin mikroskobik basınç bozulmaları. Bunlar feldispat, kuvars, kristal ve diğer karbon bileşiklerinden oluşmuş elmas gibi yüksek-basınç maddelerinin oluşumunda çatlak örnekleri içerir.
-Decorah Krateri gibi gömülü kraterler, çekirdeklenme, hava elektromanyetik direnç görüntülemeleri ve hava kaynaklı yerçekimi eğimölçeri sayesinde tanımlanabilir.
Konuyla ilgili yayınlar

Mark, Kathleen (1987). Meteorite Craters. Tucson: University of Arizona Press. ISBN 0-8165-0902-6.
çarpma anının laboratuvar simülasyonu
Hava etkisiyle parçalanma kraterin görüntüsünü değiştirebilir. Mars'taki bu tümsek, erozyona mağruz kalmış çarpma kraterinin bir sonucu olabilir.
Voyager 1'den Jüpiter'in Callisto uydusundaki çok halkalı çarpma yapılı, 3.800 km çaplı Valhalla krateri
Jocelyn Pook

| Jocelyn Pook |
| --- | --- |
Doğum: 14 Şubat 1960 (65 yaşında) Birmingham İngiltere
Meslek: Besteci, piyanist ve violacı
Evlilik: Dragan Aleksic (e.2003)[kaynak belirtilmeli]

Jocelyn Pook, 14 Şubat 1960 doğumlu Birmingham doğumlu İngiliz besteci, piyanist ve viyolacı.
Eğitimi

Pook, 1983 yılında Londra'daki Guildhall Müzik ve Drama Okulu'ndan mezun oldu. Burada David Takeno ile viyola çaldı ve Carola Grindea ile de piyano çaldı.
Politik

Kasım 2019'da, diğer kamu figürleriyle birlikte, Pook, İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn'i "demokratik dünyanın çoğunda ortaya çıkan aşırı sağ milliyetçilik, yabancı düşmanlığı ve ırkçılığa karşı mücadelede bir umut ışığı" olarak nitelendiren bir mektup imzaladı ve onayladı (2019 Birleşik Krallık genel seçimleri).
Diskografi > Stüdyo albümleri

1997 - Tufan
1999 - Sel
2001 - Anlatılmamış Şeyler
Diskografi > Singlelar

1997 - "Rüzgarı Uçur" - Virgin Records
2003 - "Sakrum" (12 inç) - Katkı maddesi
Diskografi > Toplulukları olan albümler

1997 - Electra ile Tanışma - Electra Dizeleri ve Paul Clarvis (Sonia Slany ile) - Village Life 97121 VL
Canlı tiyatro ve Dans

2018 - Anıt - 'Anıt' direktörü Chris Drummond için
2017 - Adam - İskoçya Ulusal Tiyatrosu için
2016 - Macbeth - Shakespeare'in Dünya Tiyatrosu için
2014 - Kral III. Charles - Almeida Tiyatrosu için
2014 - Unutmayalım (Toz) - Akram Khan grubunun dansları için
2013 - Itmoi - Akram Khan grubunun dansları için
2013 - Bench - For MODERNE Meisjes
2011 - Desh - Akram Khan grubunun dansları için
2006 - Kral John - Kraliyet Shakespeare Şirketi için
Film müzikleri (film ve TV)

1994-6 - Blight - John Smith tarafından 14 dakikalık kısa film
1999 - Eyes Wide Shut (Gözleri Tamamen Kapalı) - yönetmen Stanley Kubrick
2000 - Khmer Kalbim (Breaking Hearts )
2000 - Görme(film) - Paul Anderson tarafından yönetildi
2000 - Enron reklamı, "Neden Kampanyaya Ode"
2000 - Comment j'ai tué mon père (Babamı Nasıl Öldürdüm)
2001 - Sterling'in ve Talkback'in hazırladığı In a Land of Plenty - 10 bölüm BBC drama dizisi
2001 - Stanley Kubrick: Resimlerle Yaşam - belgesel, yönetmen Jan Harlan
2001 - L'Emploi Du Temps (Zaman Aşımı)
2002 - Yıldızlara Bağımlı
2002 - La Repentie (Tövbe Edici)
2002 - La Guerre à Paris (Paris'teki Savaş)
2002 - New York Çeteleri - Martin Scorsese
2004 - Venedik Tüccarı(film,2004)
2004 - Vahşi Taraf
2004 - Çorbalar (Merdiven)
2004 - Geri Geldiler
2005 - Devlet Müfettişi
2005–2006 - Heidi
2007 - Brick Lane
2007 - Everest'in Kalıntıları: 1996 Trajedisi (ABD: Everest Üzerindeki Fırtına)
2009 - Halk v. Leo Frank
2009 - Kaotik Ana
2009 - Güneye Gidiyor
2010 - Roma'da Oda
2011 - Oda 304
2012 - Ağustos
2012 - Les Invisibles
2017 - Kral III. Charles
2017 - Karısı(The Wife) (film,2017)
2019 - The Kingmaker (2019 filmi)
Çeşitli işbirlikleri

1993 - Plus from US- çeşitli sanatçılar - Real World Records
1993 - Way Down Buffalo Hell - Jam Nation - ("Uyku, Fuarda Hareket Etti") - Gerçek Dünya Rekorları
1996 - Londra'da Bir Gece - Mark Knopfler - Mercury Records
1997 - Onüçüncü Cuma - Yabancılar - ("Siyah Waltz", "Kuşların Vadisi", "Babaların Menzili Sürmek", "Altın Kahverengi", "Artık Kahraman Yok")
1999 - Liquid Sunshine - Keziah Jones - ("Merhaba Göksel", "Kaçak", " Gözyaşları Düşecek ") - Delabel
2000 - OVO (Cirque du Soleil'in Milenyum Kubbe Gösterisi için film müziği) - Peter Gabriel - ("Düşük Işık", "Dönme Zamanı", "Weaver'ın Makarası", "Aşağıya Doğru Yukarı", "Yelken Açan Yuva" Gökyüzü ") - Gerçek Dünya Rekorları
2003 - Tehlikeli Bir Şey - Natacha Atlas - ("Adem'in Ninni") - Mantra Records
2008 - Ana Hina - Natacha Atlas - Dünya Köyü
Ödüller ve onurlar

Eşi İçin Müzik ve Ses Ödülü (En İyi Orijinal Beste, 2019)
Kral III. Charles için Bafta (Original Music, 2018)
DESH için İngiliz Besteci Ödülü adaylığı (Stage Works, 2012)
Jüri Özel Mansiyonu, Karlovy Vary Film Festivali (En İyi Müzik, 2011) Oda 304
St Joan'a Olivier Ödülü (En İyi Müzik ve Ses Tasarımı, 2008)
Brick Lane'e ASCAP Ödülü
Devlet Müfettişi için BAFTA TV Ödülü adaylığı (En İyi Orijinal TV Müziği, 2006)
Venedik Tüccarı için Klasik BRIT Ödülü adaylığı (Soundtrack Composer, 2005)
Tunes'da Konuşma için İngiliz Besteci Ödülü (Multi-Media, 2003)
Eyes Wide Shut'a ASCAP Ödülü
Eyes Wide Shut için CFCA Ödülü adaylığı (En İyi Orijinal Puan, 2000)
Eyes Wide Shut için Altın Küre adaylığı (En İyi Orijinal Skor - Sinema Filmi, 2000)
Eyes Wide Shut için OFCS Ödülü adaylığı (En İyi Orijinal Puan, 2000)
Afrika pengueni

Spheniscus demersus
Afrika pengueni (Spheniscus demersus), penguengiller (Spheniscidae) familyasında, yalnızca Afrika'nın güney sularında yaşayan bir penguen türüdür. Eşek anırmasına benzer bir ses çıkarır Yaşayan tüm penguenler gibi uçamaz ancak gövdesi suda yüzmek için evrimleşmiştir. Erişkinler ortalama 2,2 ila 3,5 kg ağırlığında ve 60 ila 70 cm. boyundadır. Gözlerinin üzerinde ayırt edici pembe deri vardır ve yüzü siyahtır. Gövdesinin üst kısmındaki siyah alt kısmı ise siyah benekli beyazdır ve siyah bir bant göze çarpar. Göz üzerindeki pembe deri bez sıcaklık değişiklikleri ile başa çıkmasına yardımcı olur. Hava sıcaklığı arttığında bu bezlere daha fazla kan gider ve etraftaki hava yardımıyla soğur. Bu sırada pembe deri koyulaşır.
Afrika pengueni su altına dalarak, takip edip avladığı balık ve kalamarlarla beslenir. Bir zamanlar oldukça büyük olan populasyonu çeşitli tehditler nedeniyle azalmış ve tehlikedeki türler arasında listelenmiştir. Karizmatik bir kuş türü olan Afrika pengueni turistler arasında oldukça popülerdir.
Juan de Bermúdez

| Juan Bermúdez |
| --- | --- |
Doğum: Juan Bermúdez ~ 1450 Palos de la Frontera, Huelva ili, Kastilya Tacı
Ölüm: ~ 1520 Küba
Milliyet: Kastilya
Meslek: Denizci
Tanınma nedeni: Bermuda adasının keşfi ve adaya adının verilmesi

Juan de Bermúdez ( /bɜːrˈmjuːdɛz/ ;İspanyolca telaffuz: [beɾˈmuðeθ]) (d.  ~ 1450 - ö. ~ 1520 ), 16. yüzyılda yaşamış İspanyol bir denizciydi. Bermuda adasının adı Bermúdez'den gelmektedir.
Erken dönem hayatı

Juan Bermúdez, Kastilya Krallığı'nın Huelva bölgesindeki, Palos de la Frontera'da doğdu.
Yolculukları

1505'te, La Garça adlı gemiyle Hispaniola'ya yaptığı bir erzak yolculuğundan İspanya'ya dönerken Bermuda'yı keşfetti (çeşitli yazarlar tarafından tarihsel olarak la Bermuda ( Peter Martyr d'Anghiera'nın 1511 tarihli haritasında ), Barmvdas veya Bermudas ( Sylvester Jordain'in A DISCOVERY OF THE BARMVDAS adlı eserinde, aksi takdirde Ile of DIVELS, Londra, 1610 olarak anılır ), Bermoodos ( John Jacob Berlu'nun The Treasury of Drugs Unlock'd adlı eserinde, Londra, 1690), Bermoothes ( William Shakespeare, 1611 tarihli The Tempest adlı oyununda kurgusal bir adanın adını ödünç almıştır), Bermudes (Henry Chatelain'in 1720 tarihli Atlas Historique baskısında, Bellin of Paris'te 1764 tarihli haritasında ve çeşitli diğerlerinde) ve daha sonra bu ada onun adıyla anıldı. 1511 yılında Peter Martyr d'Anghiera tarafından yayımlanan Legatio Babylonica'da Atlas Okyanusu adaları arasında "La Bermuda" da yer almaktadır. 1515'te Bermuda'ya döndü ve daha sonra orada mahsur kalabilecek şanssız denizciler için bir düzine domuz ve dişi domuz karaya çıkardı.
Bermúdez, 1495'ten 1519'a kadar Yeni Dünya'ya 11 kayıtlı seyahat gerçekleştirdi
Sagalassos

| --- | --- |
Sagalassos
Sagalassos antik kenti
Diğer adı: Σαγαλασσός (Yunanca)
Konum:  Burdur, Ağlasun
Bölge: Pisidya
Koordinatlar: 37°40′34″K 30°31′8″D﻿ / ﻿37.67611°K 30.51889°D﻿ / 37.67611; 30.51889
Tür: Yerleşim
Tarihçe
Devir(ler): Antik
Kültür(ler): Antik Yunan, Helenistik Dönem, Roma Dönemi, Geç Antik Dönem, Erken Bizans Dönemi,
Sit ayrıntıları
Buluntu(lar): Yukarı agora, korniş bloklar, Roma hamamı, tiyatro, toprak figür (Athena, Hygieia, Isis, Kybele, Tyche), kaya mabedi, vari kompleks, Prytaneion, güneybatı onursal sütun, tonozlu bloklar, GD Claudius kemeri,
Durum: Restore
Sagalassos'un Türkiye'deki konumu
Sagalassos - Aşağı Agora
Sagalassos (Yunanca: Σαγαλασσός), Antalya'ya 110, Isparta'ya 41 km uzaklıkta, Burdur'un Ağlasun ilçesinin 7 km kuzeydoğusunda yer alan antik bir kenttir.
Antik Yunan'da Pisidya'nın başkenti olan bu şehrin çoğu yapısı kısmen de olsa ayakta kalabilmiştir. Bunların en iyi durumda olanı ise tiyatro bölümüdür.
Batı Toroslar'ın bir parçası olan Ağlasun dağının güney eteklerinde, 1450–1700 m yükseklikteki meyilli bir arazi üzerine kurulu kentin kalıntıları, doğu-batı yönünde 2.5 km, kuzey-güney yönünde ise 1,5 km'yi kapsayan bir alana yayılır. İlk olarak, 1706'da Paul Lucas tarafından keşfedilen Sagalassos'ta arkeolojik kazılar 1990'da başlatılmıştır.
Sagalassos, Ağlasun
Çeşmelerinin görkemiyle anılan Sagalassos, dünyanın en yüksek rakımlı, 9.000 kişilik tiyatrosu ve kendine has kaya mezarlarıyla bilinir. Sagalassos'ta bulunan ve Traian dönemine tarihlenen Ares, Herkül, Hermes, Zeus, Athena ve Poseidon büstleri Antik Dönem heykeltıraşlığının önemli örneklerinden sayılıyor. Ayrıca, içinde pek çok havuz bulunan Roma hamamının da iki katı korunmuş şekilde günümüze kadar ulaşmıştır. Antik kent turist ziyaretine açılmıştır, bölgedeki kazılar ise sürmektedir. Kentten çıkan eserler Burdur Müzesi'nde sergilenmektedir.
Kazı programı > DNA araştırmaları

1999 yılındaki Sagalassos kazılarında bulunan iskeletler ve yerel halkın DNA testlerinde akrabalık bulunmasıyla, Anadolu'ya gelen Türklerin; Rumların ve Ermenilerin yanında yerel halkla da kaynaşmış olduğunun göstergesi kabul edildi. Ayrıca iskeletler üzerinde yapılan çalışmalar kendilerinden önceki Roma Dönemi halkından daha sağlıksız olduğunu göstermiştir.