Kürdistan bayrağı
Tarih

Bayrak ilk olarak 1920 yılında kurulan Teşkilat-ı İçtimaiye Cemiyeti tarafından renk ve şekli kabul edilerek millî bayrak olarak ilan edildi. Ekrem Cemilpaşa Doza Kürdistan isimli eserinde buna ilişkin olarak şu bilgiyi aktarır: "Teşkilati ictimaiye cemiyeti uzunlama olarak üç renkten müteşekkil yukarıda kırmızı ortada beyaz üzerinde güneş ve altta yeşil renkli Kürt bayrağının renk ve şeklini tespit ederek milli bayrak olduğunu ilan etti."
Gottfried Müller "Yanan Doğu" adlı kitabında günümüzdeki Kürdistan bayrağını büyük Kürt milliyetçisi Remzi Nafi ile 1943 yılında Berlin'de hazırladıklarını şu sözlerle belirtmiştir:
"Berlin'den ayrılmadan önce eşime Kürtlerin bir sembole ihtiyacı olduğunu söyledim, operasyondan önce Remzi ile birbirimize ihanet etmeyeceğimize ve birbirimize her zaman sadık kalacağımıza yemin etmiştik. Alman bayrağına dokunarak yemin ettim, o gün Remzi'nin basacak, üzerine yemin edecek bir bayrağı yoktu ya da Kürdistan'ı temsil ettiğini düşündüğü bir bayrak yoktu. Aklımıza en güzel renklerin kırmızı, yeşil ve beyaz olduğu geldi. Kırmızı, Kürt şehitlerinin kanını ve Kürt özgürlüğü ve onuru için devam eden mücadeleyi simgeliyor. Yeşil, Kürdistan'ın güzelliğini ve manzarasını ifade eder. Beyaz, tüm Kürt halkları için barışı ve eşitliği ifade eder. Sonra merkezde güneşin Sarısı geldi, bir yaşam kaynağının ve halkın ışığının temsilcisi. Bu bayrağı Ramzi ile şekillendirdik. Bayrak, Kürtlere en büyük hediyemizdir. Bu bayraklar da uçaktan atladığımızda yanımızdaydı, hem Alman hem de Kürt bayrağı. Ama onları atlamadan kısa bir süre sonra buldular"
Kürt gazeteci ve Kürt milliyetçisi yazar Musa Anter Hatıralarım 1-2 isimli eserinde 1948 yılında arkadaşları ile beraber İstanbul'da kurdukları gizli bir örgütün yemin töreninde kullanmak üzere bayrak hazırladığını şöyle ifade eder:
"Bir hatıra olarak söylüyorum, bu davaya sadakat için yemin etmek gerekiyordu. Herhalde Kurana el basmazdık. Yeminimizin de biraz milli olması kararlaştırıldı. Bu da Kürt bayrağı ve silahla olacaktı. Yusuf Bey’in tabancası vardı. Bir Kürt bayrağının yapılması ödevi de bana verildi. Kapalıçarşı’dan yarımşar metreden dört renk geniş kurdele aldım. Bayrak bugün de biliniyor: Beyaz, kırmızı, yeşil ve beyazın ortasında bir güneş şekli. Bayraktaki renkleri ve güneş sembolünün anlamı şöyleydi: Beyaz, barışı; kırmızı, kan ve ihtilali; yeşil, Kürdistan ve Mezopotamya’nın bereketini; güneş de, Kürt, milli dini olan Zerdüştlükten geliyordu."
Mahabad Kürt Cumhuriyeti'nin kurucusu Kadı Muhammed savunmasında, Albay Rıza Niko Zade çantasından kırmızı, yeşil ve beyaz renkli, üzerinde orak-çekiç şekli olan bir bez parçası çıkararak Kadı Muhammed'e göstererek "bu senin hükümetinin bayrağı değilmiydi" diye sorar ve bayrağa tükürerek ayaklarının altında çiğnemeye başlar. Kadı ona dönerek;
"Birincisi, o Kürdistan bayrağı değildir. Bizim bayrağımızda orak-çekiç yoktur. İkincisi davranışın senin akılsız, idraksiz ve şuursuz bir kişi olduğunu göstermektedir. Emin olun sizin o bayrağı ayaklarınızın altında çiğnemeniz için elinize geçirmeniz mümkün değildir. Kürdistan bayrağı bir gün şu anda içinde beni yargıladığınız binanın tepesinde dalgalanacaktır. Ben Kürdistan bayrağını Mele Mustafa’ya teslim ettim. Mele Mustafa onu; dağdan dağa şehirden şehre, ülkeden ülkeye gezdirerek yine Kürdistan’ın yükseklerinde dalgalandıracaktır. Emin olun o gün gelecektir, çaresi yok bunun."