Ziyaret, Ergani

| Ziyaret |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Diyarbakır
Koordinatlar: 38°12′06″N 39°38′38″E﻿ / ﻿38.2017°K 39.6439°D﻿ / 38.2017; 39.6439
Ülke:  Türkiye
İl: Diyarbakır
İlçe: Ergani
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus: 567 
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0412
Posta kodu: 21950
Ziyaret, Diyarbakır ilinin Ergani ilçesine bağlı bir Köy’dür.
Köyümüzde tarihi en iyi bilen(benim bildiğim)3 kişi Ape Mıxo,Şex Elo ve Haci Oso’dur kalanı bu üç kişi kadar bilgili değildir(ki günümüzde tarih diyince bu üç kişi aklımıza geliyor en büyüklerimizdi çünkü köyümüzün).Haci Oso’nun aktardığına göre dedemiz Erzurum Horosan’da yaşadıkları zaman birini öldürüyor,hapisten zincirleri kırarak kaçıyor(bu yüzden zincirkıran lakabını alıyor kürtçesi de Türkçesi de aynı zincirkıran yani) ve 2 kardeşiyle beraber Keydan’a göçüyor.Burda 100 yıl kaldıktan sonra bir kavga sebebiyle bir kısım köyde kalıyor,6 kardeş/amcaoğlu ise Ergani tarafına doğru gidiyor.İkisi Malan köyüne yerleşiyor,İkisi Ziyaret’e,birisi Zıreki’ye,Birisi Çermik-Siverek tarafına.
Keydan’da kalanlar:Soyadları Bilinmiyor ama Keydan’daki Süleyman Ağa ve Yusuf ağa ile amcaoğlu olduğumuzu Ape Mıxo söylüyordu Malan:Aslanoğlu      Ziyaret:Köyün çoğunluğu Dağarası:Umut
Çermik-Siverek Tarafı:Çelik(İbrahim Halil Çelik’ler)
1900’lerde köyümüz Şeyh Sait ayaklanmasına katıldı ve Amer Ağa idam edilmeye götürüldü.Sıra ona gelmeden biri gelip ona dediki ben Amer ağa değilim Kör Ömerim(bir gözü doğuştan hafif kalkıktı)de bırakacaklar diye.Kör Ömer’im deyince bırakıyorlar.Bizim ailemizin adı Mala Çelikiyadır yöre ağzında öyle söylenir.Türkçe söyleyince Çeliki ailesi diye  söylenir yani Çeliki ailesinden gelmeyiz .Mesela Ziyareta Amer Ağaye derkenki ye’nin ona sahiplik eki katması gibi anladığım kadarıyla.
İzol Aşiretinden olduğumuz  Haci Oso ve Şex Elo tarafından söylenmekteydi.(Nasıl biz Ceylanlar hem Mala Xuse Pıse olarak  Mala Çelikiya’lara bağlıysak aynı şekilde Mala Çelikiya’lar da İzollardan.Bu arada bu parantezin içindeki cümleyi büyükler demedi ben örnek olarak dedim).Ayriyetten 60 yaşında olan Celal amcam çocukken de 8-10 yaşlarında bizim büyüklerin izollu olduğumuzdan bahsettiklerini söyledi diyomuş ki büyüklerimiz Em izolline (em çelikine de diyolarmış daha önce de demişti yani hem çelikiyiz hem izoluz)diye ben dedim ki bizim kabile mi emin misin dedim çalınlar demiştir belki diye çünkü çalınlar da bizim kabileden değil diye söyledi başka bir büyüğüm onlar da izol olduğunu söylüyor diye sordum bu soruyu.Dediki bizim kabiledekiler söyledi diye 2 kardeş mi amcaoğlu mu ne Çermik tarafına mı ne gittiler diye de anlattıklarından bahsetti eski büyüklerimizin ardından ama onun teferruatlı aklımda değil.O çocukken İzolu söyleyenin adı soyadını sordum hatırlamıyomuş çok eskiden dendiği için ama diyenlerin bizim kabileden olduğunu biliyor ki denmese bile Haci Osonun ve Şeyh Alinin  ölmeden önce İzol olduğumuzu söylemeleri bile kafi
Erzurum Söylentisi:Şex Elo’nun babası Haci Mahmut da,Haci Oso da,Ape mixo da söylüyordu.Ama hiç Şex Elo söylemiş mi diye sormadım çünkü biliyordur babasının dediği şeyi kendisinden takriben 30 yaş küçük kuzen çocuğu dahi biliyorsa öz babasının ne dediğini bunları bilen adam hayli hayli biliyordur Erzurum’u)
Keydan:Bütün köy söylüyor zaten
Hangi Seyide dayanıyoruz:Seyitliği söyleyen iki kişi var demiştim Haci Oso ve Şex Elo.Haci Oso dayanak göstermiyordu yani hangi Seyidden geldiğini.Şex Elo hem Abdülkadir Geylaninin Soyundan gelmeyiz diyordu Hem Seyidi Sinoş ocağından geldiğimizi söylüyordu hem de Katuli Ziyaretinden geldiğimizi söylüyordu.Bir bildiği vardır ama kimse sormamış ki adam dayanağını söylesin.Şex Elo aynı zamanda kökenimizin Ankara’ya dayandığını da söylüyordu demekki Erzurum’dan önceki zamanlarda da Ankara’dan gelme durumu olmuş ki söylemiş.
Şeyh Ali Haci Oso’dan yaşça daha büyüktü o yüzden İzolu Ape Mıxo’dan bile duymamış bizimkiler demekki 5-10 yılla çok şey oynuyor.Eğer ki ben Celal ve Hamit amcama sormasam Haci Oso’nun de Şeyh Ali gibi İzol olduğumuzu ve Seyit olduğumuzu söylediğini bilemeyecektim.Yani şöyle bir algı var zaten İzol olsak Seyit olsak bütün köy olarak hepimiz biliriz diye bi algı var o çok yanlış.Daha Çeliki olduğumuzu bile ben sormasam zaten kimse çocuklarına anlatmıyor 2050’ye kadar Mala Çelikiya,Çeliki ailesinden olduğumuzu bile bilen kalmazdı.Yani Ape Mıxo bile yaşça Küçük olduğu için Haci Oso ve Şex Elo’ya göre o da mahrum kalmış demekki bazı bilgilerden eğer Haci Oso ve Şex Elo’ya sormadıysa.(Yaş olarak Şex Elo Haci Oso’dan biraz daha büyük)
Ceylanlar:Bütün Ceylanlar nene olarak Urfa’da ve Suriye’de bulunan(Büyüklerinden İsa Polat’a,ondan da bana aktarıldı çünkü ben bizzat nerelerde olduğunu nereden bildiğinin kaynakçasını isteyince söyledi büyükleri diye)Urfa’dan Ergani Giryan Köyüne gelen(Yine aynı kaynak)Barazi aşireti ve Çavgirayız da demişti en yaşlılarımızdan çevirdi 1930-40 küsürlü bir yaşlımızdan bizzat torunu çevirdi telefonda Kürtçeden Türkçeye(Berazi denmiyor yöresel olarak)ne dayanıyor kökenimiz mala çortano/çortaniler olarak.Urfadan Kuke Hesrane diye biyerden geldiğimizi de demişti aynı büyükler ama İsa Polat değil daha yaşlılar.Çavgirayı örnek verdiğim kişiler yani.Ve o tarafta da ne kökenimizde şafiilik ne de yezidilik varmış ne zazalık ne ermenilik komple Hanefi Kurmançmış ama sorduğumda hatırladığım oradan seyitlik yokmuş yani varsa da bilmiyolar veya ben çok detaylıca sormamışımdır da zannetmiyorum.
Şex Elo:(Kendisinin gerçek şeyh ve hakikate ermiş bir insan olduğunun kanıtı Askeri Akın’la hiç tanışmamış görüşmemiş olmalarına rağmen merak edip saygıdan sandalyesini verince yeğenim sen de bizdensin sen de Çelikisin demesi,Haci Fedo’nun onu dikenlere basınca ayağının bile kanamadığını görmesi(hani ateşe basınca yanmaması için diyelim hileler var diyolar,dikene basmanın hiçbir kaçarı yok mutlaka kanar deli olsa acı hissetmez ama ayağı kanardı amcamın ayağı bile kanamıyormuş Haci Fedoya göre,Karacadağ şeyhlerinin onu öldükten 8 yıl sonra Urfa’da Balıklı Göl’de görmesi,Menzil’de Şeyh Merhum Muhammet Reşit’in yanına gittiğinde korumalar onu tutmaya çalıştığında bırakın o Şeyh Alidir benim cebimdedir(yani nasıl insana para lazımsa bize de o lazım manasında)demesi ve birbirlerine duydukları muhabbet,kendisinin en samimi dostunun Şeyh Güzel olması ki Şeyh Güzel eğer sahtekar bir Şeyh olsa veya ağzından bir kelime dahi olsa bilmediği bir konu hakkında bilgi verse onla dostluk yapmazdı,diyelim deliydi Veli değildi o zaman bu kerametlerin şahitleri de mi deliydi?Başka duyduğum kerametleri de var ama ismen şahit veremeyip anlatacaklarım da var kuyudan 5 6 kişinin kaldıramadığı taşı tek başına kuyuya inip siz uzaklaşın diyip dışarı fırlatması uzağa.Kuyuya indiğine göre derin bi kuyu olmalı ki derinse de en az 3 metre vardır.Beş altı kişinin kaldıramadığı bişey en az 300 kilo vardır ve bu adam 3 metreden kaldırıp ki minimal örnekler verdim hepsinde nasıl fırlatıyor Allah’tan gelmiyorsa güç)