Vita Contemplativa
Hannah Arendt’in Vita Contemplativa Çözümlemesi

Hannah Arendt melankoliden çıkmak için eylemde bulunmanın önemini kavramış, bu kişilik halindeki kabuktan kurtuluşun doğum gibi yeni bir mucize şeklinde olacağını vurgulamıştır. Melankoli halinde ölüme, dünyadaki acı çeken insanları düşünerek acı çekmeye ve ruhen acı çekmeye son vermenin zor olduğu, bazılarının bu durumu hastalık olarak görürken bazılarının ise aykırı insan kişiliği olduğu söylenmektedir. Melankoliden çıkış sonrası vita activa ve vita contemplativa arasında kalacak olan insan, ikisinden birini seçerek düşünce ve eylem arasında seçim yapmak zorunda kalır. Vita contemplativa düşünce halinde olma durumu olduğu için melankoli yapıda olan insan acı çekmeyerek zaten bu durumda olduğunu bir nevi göstermektedir. Melankoli hali fiziksel acıdan çok zihinsel, düşünce yoluyla kazanılan acı hissiyatı olduğu için acılarından kurtularak vita contemplativa duruma gelmiş olur. Kardeşi ölen ve “öyle sevinçliyim ki, öylesine sevinçliyim ki yaptıklarım için… Eğer bunu yapmamış olsaydım, kendimi öldürmekle vereceğim ceza bile çok hafif olurdu benim için. Kişiler yaşantılarıyla kendilerini ortaya koymak zorundadırlar. Yoksa insan, insan olmaktan çıkar, batan gemilerden kaçışan farelere döner.” sözlerini gömdükten sonra söyleyen Antigone vita melancholia halinin vita activa haline döndüğünü vurgulamış böylece eylem yapmanın vita activa hali olduğunu söylemiştir. “ Antigone ya da Arendt hayatı ve dünyayı seviyor mu? Evet, Antigone abisinin gömülmediği, Kreon’un zalim buyruklarına göre hareket etmek zorunda kaldığı o adaletsiz dünyayı, Arendt, milyonlarca insanın ölüme gönderildiği bir dünyayı, o çöl dünyayı elbette ki sevmiyor. Her ikisi de trajik insan olmanın gerekliliği olarak bütün bunlara hayır diyor, fakat bu hayırın ve reddedişin içine tıkılıp kalıyor, var olanı değiştirmeye ve iyileştirmeye çalışıyor. Eylemde bulunma mucizesi gerçekleştiriyor ve her ikisi de kendi ellerinden geleni yapmaya çalışıyor. Vita melancholiadan vita activaya doğru bir yolculuğa çıkıyor.” Bu ayrımda sonra Arendt nezdinde vita contemplativa kavramını inceleyecek olursak, vita contemplativa eylemsizlik hali olarak yansımaktadır. Vita contemplativa insanı, rahat ve sükûnet içinde olan, modern düşünce biçiminden kopuk olan, reaksiyon vermeyen kişilik halidir. Vita contemplativa beraberinde melankoli ve teslimiyetçi düşünceleri getirdiği için vita activayı insanlıktan iyice koparmıştır. Bu uzaklaştırma siyaset felsefesinde kendini göstermiştir. Hannah Arendt siyaset felsefesini yeniden kurgular. “Dünyanın ihtiyacı olan, ne eylemsizliği seçip, vita contemplativanın kanatları altına sığınarak, sadece düşünmek ne de düşünmeden, düşüncesizlikle eylemektir. Berktay da ‘Hannah Arendt: Bir İnci Avcısı’ makalesinde, Arendt’ın vita activa ile vita contemplativa arasındaki ayrımı sona erdirme çabasının, yani düşünen ve eyleyen varlığı birleştiren zemini gözlerimizin önüne getirme çabasının, siyasi düşünüşün kendisinin siyasi bir eylem haline geldiği sonucuna varmamıza neden olabileceğini belirtir.” Böylece bu iki kavramı aynı zeminde birleştirerek aslında siyaset felsefesini teorik olmaktan çıkarıp düşünce biçimini eyleme dönüştürmeyi amaçlamıştır. Çünkü felsefenin Sokrates’ten sonra başlamış, insanların düşünce biçimi olarak vita contemplativa, boş zamanlarını doldurdukları ama bu düşüncelerini hayata geçirmedikleri için eylemsizlik olarak değerlendirir. Günümüzde siyaset filozoflarının toplumun sorunlarını idealist bir biçimde çözmeye çalıştıkları bu yüzden bir çözüm için eylemde bulunmadıkları genellikle vita contemplativa içinde olup sadece bu sorun hakkında düşündüklerini belirtip doğa filozoflarından sonra insan odaklı felsefelerini vita contemplativadan vita activaya geçiremedikleri için gelenekselleşen bir metafora döndüğünü açıklamıştır. Dünyayı değiştirmek için siyaset felsefesinin metotlarının değişmesini vurgulayan, bu yüzden melankoli durumundan çıktıktan sonra bu iki kavramı birleştirip vita activanın da felsefedeki önemimi gözler önüne sermiştir. Düşünce ve eylem arasındaki farkların ehemmiyetini irdeleyerek açıklamıştır.