William Murdoch
Gazlı aydınlatma

Murdoch'un en iyi bilinen bir başka buluşu da, petrol ve donyağıyla üretilen ışığın yerine gazlı aydınlatmanın uygulanmasıdır. 1792'de kömür ve diğer malzemelerin ısıtılmasından elde edilen gazın aydınlatma için kullanılmasıyla ilgili ilk deneylerini yapmaya başlamıştı. Birçok kişi bu deneylerin bir mağarada gerçekleştiğine inanır. Bu süreci pratikte ilk kez ne zaman gösterdiğine dair bazı belirsizlikler vardır; ancak çoğu kaynak bunu 1792 ile 1794 yılları arasında olarak tanımlar. Murdoch'tan yaklaşık on yıl kadar önce, Hollandalı-Belçikalı akademisyen Jean-Pierre Minckelers, gazlı aydınlatmayı pratik ölçekte kullanan ilk kişiydi.
Gazı pratik amaçlarla kullanmak için öncelikle gazın üretimi ve tutulması için bir çalışma yöntemi geliştirmek gerekliydi. Bu sürecin mükemmelleştirildiği tarih konusunda da ciddi şüpheler vardır. Yine de, 1794 yılında Murdoch'un, üç veya dört ayak uzunluğğunda bir demir boru takılı ısıtılmış kömürler içeren küçük bir imbikten kömür gazı ürettiğine ve gazı eski bir silah namlusundan göndermeden ve ışık üretmesi için tutuşturmadan önce boruladığı çok sayıda kayıt mevcuttur.
Murdoch'un Redruth'taki evi, gazla aydınlatılan ilk evdi.
Sonraki birkaç yıl boyunca Murdoch, "farklı maddelerde bulunan gazların miktarı ve kalitesi ile bunların en iyi şekilde taşınması, depolanması, saflaştırılması ve aydınlatılması üzerine bir dizi deney" daha yaptı. William Fairbairn'in anlatımıyla, Murdoch'un ara sıra gazını taşınabilir bir fener olarak kullandığı biliniyor:
"Karanlık bir kış gecesiydi ve oldukça kötü yollardan eve nasıl ulaşılacağı kolay kolay çözülemeyecek bir soruydu. Bununla birlikte Bay Murdoch, kaynakları bol olduğundan gaz fabrikasına gitti ve yanında bulunan bir keseyi doldurdu ve onu bir gayda gibi koltuğunun altına yerleştirerek eski bir tütün piposunun sapından bir gaz akışı başlatarak, Medlock Bank'a güvenle yürümemizi sağladı."
1798 yılında Murdoch, Soho dökümhanesinde çalışmak için Birmingham'a döndü ve bir parçasıyla Soho ana binasının içini aydınlattığı gazla deneylerine devam etti. Bina o tarihlerde kalıcı olmayan bir şekilde, muhtemelen sadece kısmen aydınlatılmıştı. 1802'de, Amiens Barışı'nın halka açık kutlamalarının bir parçası olarak, Soho Foundry'nin dışını aydınlatarak aydınlatmasının halka açık bir gösterisini de yaptı. Gazla aydınlatılan ilk endüstriyel fabrika, fikrin ortaya atılmasından dört yıl sonra, 1805'te Murdoch tarafından tamamen aydınlatılan Manchester'daki Philips ve Lee pamuk fabrikasıydı. Başlangıçta bu fabrika 50 gaz lambası içeriyordu, ancak bu kısa süre sonra bu sayı 904'e çıktı. Bu projenin tamamlanması için geçen süre kısmen Murdoch tarafından büyük bir fabrikanın gazla aydınlatılmasını pratik ve uygun maliyetli hale getirmek için geliştirdiği süreçteki deneyler ve iyileştirmelerden (kokuyu gidermek için gazın kireçle arıtılması ve maksimum miktarda gaz elde etmek için kömürün ısıtılacağı en uygun ısı vb.) kaynaklanıyordu. Bu arada Murdoch, Boulton ve Watt için zamanının çoğunu alan diğer motor işleriyle ilgilenmeye devam ediyordu.
Gazla ilgili öncü çalışmalarına rağmen Murdoch, patent alamadığı için bu buluşundan hiçbir zaman para kazanmadı. Öte yandan bu, kısmen James Watt, Junior'ın keşfin patentlenemeyeceğine dair tavsiyesinin bir sonucu ve kısmen de, erken bir anilin boyası formu için 1791 yılında yaptığı önceki patentinin ticari başarısızlığının bir sonucu olabilir. Boulton & Watt'ın bu alandaki ticari katılımına rağmen, bir patent başvurusunda yaşanan bu başarısızlık, yeni gelişen gaz üretimi ve aydınlatma endüstrisini, eski asistanı Samuel Clegg ve Frederick Albert Winsor gibi diğer ticari çıkarların sömürüsüne açık bıraktı. Bunun nedeni de büyük ölçüde Boulton & Watt'ın 1809'da hakim oldukları fabrika ve fabrika aydınlatma pazarından, sokak ve ev aydınlatma pazarına genişlemek için yeterli çabayı gösterememesiydi. Bu isteksizliğin nedeni tam bilinmemekle birlikte ilgi eksikliği, potansiyel pazarın büyüklüğünü tahmin edememe ve daha küçük, daha az prestijli projelerde yer alma arzusundaki eksikliğine atfedilebilir. Mayıs 1809'da Boulton & Watt, bu alandaki tek gerçek rakipleri olan National Heat and Light Company için bir tüzük verilmesini engellemek için Parlamento'da lobi yapmadaki başarıları nedeniyle herhangi bir gaz pazarında çok az rekabetle karşı karşıya kaldılar. Ancak, tüzüğü 1812'ye kadar bloke etmesine rağmen, Boulton & Watt'ın gaz piyasasını veya teknolojisini geliştirmemesi ve 1814 yılında gaz işini bırakması nedeniyle ellerindeki bu büyük avantaj da israf edildi. Birkaç on yıl sonra Britanya'daki çoğu kasaba gazla aydınlatılmaya başlamış ve çoğu da kendi gaz fabrikalarını kurmuştu.
Gazla aydınlatma ve ısıtmanın faydalarının yanı sıra, kömür gazı üretme süreci, daha sonra başarıyla kullanılan bir dizi başka maddeyi de ortaya çıkardı. Bunlar arasında kola; amonyak; bir dezenfektan ve 1910'da icat edilen ilk sentetik plastik olan bakalitin bileşenlerinden biri olan fenol (karbolik asit); ve bir dizi organik kimyasal içeren kömür katranı. Kömür katranı daha sonra 1856 yılında William Henry Perkin tarafından ilk sentetik boya olan leylak rengini üretmek için kullanıldı ve 1853'te Charles Gerhardt tarafından şimdi aspirin olarak bilinen kimyasal asetilsalisilik asidi içerdiği bulundu.