stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Taşpınar, Lefke
Tarihçe

Köyde MÖ 7.-8. yüzyıllara ait bir bronz buhurdanlık bulunmuştur. Köy Lüzinyanlar tarafından kurulmuştur.
Taşpınar ve çevre köyler, 1570 yılında Lala Mustafa Paşa tarafından alınarak Osmanlı hakimiyetine geçti. Bu sırada köydeki bazı aileler dağlara kaçtı. Daha sonra 1572 yılında  II. Selim'in emriyle köye İç Anadolu'dan Türkmen olan Yörükler yerleştirildi. Köyde bir sıbyan okulu açıldı. 1780 yılındaki kayıtlarda, Pendaye'ye (günümüzde "Pendaya" veya "Yeşilyurt") bağlı bir yerleşim olarak kaydedildi. Köy Tanzimat'tan sonra Girne ilçesine bağlı Lefke bucağının bir köyü haline geldi. 1878 yılında Birleşik Krallık hakimiyetine geçen köy, bu dönemde de aynı konumda kaldı.
... () Angolem köyünde de tutsak aldıkları bazı soydaşlarımızı kurşuna dizmişlerdir.
Milliyet gazetesi, 8 Ağustos 1974
1960'ta Kıbrıs Cumhuriyeti ilan edildi. 1963 yılında ise toplumlararası çatışmalar başladı. Köy, Türk Mukavemet Teşkilatı'nın Lefke Sancağı'nın Doğancı Kovanı'na bağlandı ve koruma altına alındı. Bu dönemde köy dışında sürülerini bekleyen iki çoban Rumlar tarafından öldürüldü. Aynı zamanda köy, birkaç köyden göç aldı ve 1964 yılında nüfusu 600'e yükseldi. 20 Temmuz 1974 günü, üç Rum zırhlısı köyü top ateşine tutmaya başladı. Bir buçuk saat sonra Rum askerleri köye girdi ve bazı köylüler Doğancı'ya kaçtı. Rumlar aynı gün köyü terk edip Doğancı'ya ve Lefke'ye hücum ettiler. Bu arada Türkler yolları barikatladı. 22 Temmuz günü Rumlar geri dönüp köyü yeniden top ateşine tutmaya başladı. Bu çatışma 23 Temmuz sabahına kadar sürdü. 23 Temmuz günü Taşpınar, Doğancı ve Gaziveren muhtarları Rumlarla bir ateşkes antlaşması imzaladı. Bu antlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra köy halkı Doğancı'ya kaçtı. 28 Temmuz günü köye geri dönen halk, köyde kalan 11 kişinin öldürüldüğünü 23 veya 37 kişinin ise esir alındığını gördü. Esirler 100 gün sonra serbest bırakıldı. 16 Ağustos günü Türk ordusu Lefke yöresine taarruz etti. Fakat köy ileriki günlerde köyün önemli kişilerinin ricası ile Türk hakimiyeti altına girdi.
ile ilgili metin bulabilirsiniz.
Her yıl 25 Temmuz günü köyde Taşpınar Şehitleri'ni Anma Günü adı altında tören düzenlenir.
Köy 2008 yılında Lefke Belediyesi'ne bağlandı. Köylüler belediyeye bağlanmak istemedi ve eylem yaptılar. Bu kapsamda muhtar mühür bıraktı ve köylüler başkalarının düzenlediği eylemlere destek verdi.
Köy ve çevresi 1972'de sele maruz kaldı. Aynı şekilde, 19 Ocak 2010 gecesi Bostancı ve Güzelyurt'u etkisi altına alan bir sel yaşandı. Bu selde Bostancı - Taşpınar yolu hasar alıp trafiğe kapatıldı. 23 Ocak günü ise tamiratlar bitirildi ve yol açıldı.
Kültür

9 Ekim 2010 günü, Taşpınar İlkokulu'nda "Angolemliler Günü" adıyla, köylülerin ve köy dışında yaşamayan köylülerin katılımıyla bir etkinlik düzenlendi.
Mimari

Köyün evleri genellikle kerpiçten yapılmaktadır ve tahta kapılıdır. Köyde meydanlar da vardır.
Pek çok ev bakımsız ve terkedilmiştir. Sokaklarda kullanılmayan traktör ve araçlar bulunmaktadır.
Mimari > Tarihi yerler

Köyde Lüzinyanlar bir kilise yapmışlardır. Kilisenin kalıntılarının 20. yüzyılın başlarına kadar kalmasına rağmen şu an kilisenin yerinde hiçbir şey kalmamıştır. Köylüler bu yere Kilise Lakşası demektedirler. 20. yüzyılın ortalarında Fransa'dan köye bir mektup gelmiş ve kilisenin durumu sorulmuştur.
Köyde iki tane tarihi özelliği olan su kuyusu bulunmaktadır. Bunlardan biri Hacı Mulla adında bir kişi tarafından yapılmıştır ve buna Hacı Mulla İskaiyesi denmektedir. Diğeri ise köylü 24 kişi tarafından yapılmıştır.
Köydeki cami, Osmanlı döneminde yapılmıştır. Kesme taştandır. 1927 yılında bu camiin bir vakfı olduğu bilinmektedir.
Köyde 1974'te Rumlar tarafından öldürülen sekiz kişiden yedisinin mezarı bir şehitlik olarak ayrılmıştır. Şehitliğin girişinde 1974 Taşpınar Şehitliği yazmaktadır. 1974'te ve 1964'te öldürülen diğer üç kişi ise köy mezarlığına gömülüdür.
Coğrafya

Köyün rakımı 182 metredir. Köyden Doğancı Deresi geçmektedir.
Köyün toplamda 6727 dönüm (6.727 km2) alanı bulunmaktadır. Bu alanın 3081 dönümü (3.081 km2) tarımsal arazi ve 132 dönümü (0.132 km2) hali arazi ve mera arazisi olarak kullanılmaktadır. Köyde orman arazisi bulunmazken 3514 dönümlük (3.514 km2) arazi kullanılmamaktadır.
Köyde "Goronya" adlı bir tepe vardır. Bu tepede tilkiler ve yuvaları da bulunmaktadır.
Köyün altında çakıl yatakları vardır. Bu yataklarda ve Pliyosen Çağ kumu içinde su bulunur. Bu Pliyosen istifine "Taşpınar Formasyonu" adı verilir ve yapısı itibarıyla bir yelpaze deltası oluşturup, bölgede bulunan bir fayın kanıtını teşkil eder. Köydeki su Güzelyurt Akiferi'nin parçasıdır; köyün altındaki akifer 21 metre kalınlığındadır. Köy, akiferin en az kalınlık gösterdiği bölgedir ve güneybatı köşesinde yer alır. Köyün su kaynağının bitmek üzere olduğu yönünde söylemler de vardır.
Coğrafya > İklim

Köy Akdeniz ikliminin etki alanı içerisindedir. En sıcak ay temmuz, en soğuk ay ise ocaktır. Köyün yıllık ortalama en yüksek sıcaklığı 24.7 - 25.4 °C, en düşük sıcaklık ortalaması ise 11.7 - 12.6 °C aralığında seyretmektedir. Ortalama hava sıcaklığı ise 18.3 - 19.2 °C arasındadır. Köye yılda ortalama 276 – 316 mm yağış düşmektedir. Nispi nem ortalaması ise %70 - 71'dir.
Coğrafya > Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Köyde arpa, buğday, sebzeler ve narenciye yetiştirilir. Kavun ve karpuz da yetiştirilir ve köy karpuz, kavun ve sebzeleriyle ünlüdür. Bostancı'dan toprak kiralanarak da tarım yapılmaktadır.
Ayrıca köyde suculuk da yapılmaktadır. Evsu, Taşpınar Su ve Angolem Su adlı içme suyu şirketlerinin köyde kuyusu vardır. Bunlar dışında on adet su kuyusu daha vardır. Ayrıca Evsu şirketi köyde bir "kaynak suları izleme ve kontrol merkezi" kurmuştur.
Köyün yanında bir askerî birlik bulunmakta ve bu birlik köyün canlılığını da sağlamaktadır.
Köy 54. av bölgesi (kuzey) ile askeri bölgeye yakın olduğu için sürekli av yasağı olan bölgenin (güney) kesişme noktadındadır. Yerleşim olan bölgelerde avlanma yapmak yasaktır. Bunun dışında 2010 yılı itibarı ile köy II. ince ava tamamen kapalıdır. Büyük av ve ince ava ise köyün kuzeyi açıktır.
Coğrafya > Nüfus

Köyün nüfusuna ilişkin ilk veriler, 1831 yılına, II. Mahmut dönemine aittir. Bu sayımda sadece erkekler sayılmıştır.
| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2006: 212
1996: 245
1978: 232
1964: 600
1960: 222
1946: 208
1931: 198
1921: 189
1911: 154
1901: 139
1891: 126
1831: 25
1960 - 1996 yılları arasındaki nüfus artış hızı %0.27'dir. 1996 - 2006 aralığında ise köy nüfusunda bir düşüş görülmektedir. Bu, köyün başta Lefkoşa olmak üzere başka yerlere verdiği göçün bir sonucudur. Ayrıca 1964 yılındaki ani yükselmenin sebebi Rumlardan kaçan göçmenlerdir.
1996 yılında köyde yaşayan KKTC vatandaşı sayısı 173 iken bu sayı 1998'de 179'a çıkmıştır. Bu verilere göre KKTC vatandaşlarının yıllık artış hızı %1.70'tir. 1996 yılında köyde ikamet eden diğer 72 kişi ise Türkiye vatandaşıdır. Bu kişilerin toplam köy nüfusundaki oranı %29.39'dur.
Köy nüfusu genelde yaşlılardan oluşmaktadır. Gençler daha çok Türkiye vatandaşıdır.
Köydeki nüfusun cinsiyete göre dağılımı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
| Köyün nüfus dağılımı |
| --- | --- | --- | --- |
| Yıl | Toplam | Erkek | Kadın |
| 2006 | 212 | 115 | 97 |
| 1996 | 245 | 133 | 112 |
2006 itibarı ile köyde 75 konut vardır.
1831 yılında yapılan nüfus sayımına göre köy nüfusunun tamamı Müslüman'dır (Türk'tür).
Siyaset

Köy, Kuzey Kıbrıs yönetiminde Lefke İlçesi'ne bağlıdır. 2016 yılında Lefke İlçesi kurulana dek Güzelyurt İlçesi'nin Lefke bucağına bağlıydı. Belediye düzeyinde ise köy Lefke Belediyesi'nin köylerinden biridir. Köy, Kıbrıs Cumhuriyeti yönetiminde Lefkoşa Bölgesi'nde bulunur ve posta kodu 2826'dır.
Siyaset > Muhtarlık

| Muhtar | Görev Süresi |
| --- | --- |
Arif Salih Aktoprak: 1962-2006
Feyzullah Serdar: 2006-2010
İzzet Özçağıl: 2010-günümüz
Siyaset > Seçim sonuçları

17 Nisan 2005 seçimlerinde seçmen kütüğünde 145 kişi kayıtlıydı. 119 kişi ise oy kullandı. Oy kullanma oranı %82,07'dir. Geçerli sayılan oy sayısı ise 117'dir (toplamın %80,69'u). 17 Nisan seçimlerinde adayların köy seçmenlerinden aldıkları oyların dağılımı şu şekildedir.
| Aday | Oy |  % |
| --- | --- | --- |
| Zehra Cengiz (Kıbrıs Sosyalist Partisi) | 1 | 0.85 |
| Mustafa Arabacıoğlu (Demokrat Parti) | 18 | 15.38 |
| Nuri Çevikel (Yeni Parti) | 0 | 0.00 |
| Mehmet Ali Talat (Cumhuriyetçi Türk Partisi) | 57 | 48.72 |
| Derviş Eroğlu (Ulusal Birlik Partisi) | 20 | 17.09 |
| Hüseyin Angolemli (Toplumcu Kurtuluş Partisi) | 14 | 11.97 |
| Ayhan Kaymak (Bağımsız) | 0 | 0.00 |
| Arif Salih Kırdağ (Bağımsız) | 0 | 0.00 |
| Zeki Beşiktepeli (Bağımsız) | 7 | 5.98 |
| Toplam | 117 | 100.00 |
YSK'nın belirlediği sıralamadır.
19 Nisan 2009 seçimlerinde seçmen kütüğünde 147 kişi kayıtlıydı. 128 kişi ise oy kullandı. Oy kullanma oranı %87,07'dir. Geçerli sayılan oy sayısı ise 113'tür (toplamın %76,87'si). Köyün %69,3'ü seçmen olup %30,7'si seçmen olma vasıfları taşımamaktadır. 19 Nisan seçimlerinde partilerin köy seçmenlerinden aldıkları oyların dağılımı şu şekildedir:
| Parti | Oy |  % |
| --- | --- | --- |
| Ulusal Birlik Partisi | 295 | 43.83 |
| Cumhuriyetçi Türk Partisi | 206 | 30.61 |
| Demokrat Parti | 86 | 12.78 |
| Birleşik Kıbrıs Partisi | 35 | 5.20 |
| Toplumcu Demokrasi Partisi | 35 | 5.20 |
| Özgürlük ve Reform Partisi | 16 | 2.38 |
| Halk İçin Siyaset Partisi | 0 | 0.00 |
| Gökhan Birinci | 0 | 0.00 |
| Görken Eylem | 0 | 0.00 |
| Kazım Öngen | 0 | 0.00 |
| Toplam | 673 | 100.00 |
YSK'nın belirlediği sıralamadır.
18 Nisan 2010 seçimlerinde seçmen kütüğünde 147 kişi kayıtlıydı. 118 kişi ise oy kullandı. Oy kullanma oranı %80.27'dir. Geçerli sayılan oy sayısı da 118'dir. 17 Nisan seçimlerinde adayların köy seçmenlerinden aldıkları oyların dağılımı şu şekildedir:
| Parti | Oy |  % |
| --- | --- | --- |
| Derviş Eroğlu (Ulusal Birlik Partisi) | 61 | 51.69 |
| Mustafa Kemal Tümkan (Bağımsız) | 1 | 0.85 |
| Arif Salih Kırdağ (Bağımsız) | 0 | 0.00 |
| Mehmet Ali Talat (Bağımsız) | 46 | 38.98 |
| Zeki Beşiktepeli (Bağımsız) | 4 | 3.39 |
| Ayhan Kaymak (Bağımsız) | 0 | 0.00 |
| Tahsin Ertuğruloğlu (Bağımsız) | 2 | 1.69 |
| Toplam | 118 | 100.00 |
YSK'nın belirlediği sıralamadır.
Siyaset > Sivil toplum kuruluşları

Şu anda köyde bir sivil toplum kuruluşu olduğuna yönelik bir bilgi yoktur. Fakat geçmişte köyde bulunduğu bilinen sivil toplum kuruluşları aşağıdadır:
Taşpınar Su Komisyonu, köye su sağlamak ve köydeki suyla ilgili aletlerin bakımını yapmak için kurulmuş bir kuruluştu. 1960 yılında var olduğu bilinmektedir.
Angolem Cami-i Şerifi Vakfı, vakıf hakkındaki bilgi burada bulunmaktadır.
Altyapı

Taşpınar'da sürekli olarak su mevcuttur. Köyün çöpleri bağlı olduğu Lefke Belediyesi tarafından toplanıp Aplıç köyüne atılmaktadır. Köyde henüz kanalizasyon bulunmamaktadır.
Köyde ilkokul bulunmakta; fakat kullanılmamaktadır.
Taşpınar, Doğancı telekomünikasyon santraline bağlıdır. Telefon numaraları tüm Kuzey Kıbrıs'ın telefon kodu olan +90392 ve bölgesel kod olan 723 ile başlar. Ayrıca köyde ADSL hizmeti verilebilmektedir.
Köyde asfalt yol bulunmaktadır, ancak bu yol tankerlerin geçmesi sonucu tahrip olmuştur. Bu yol 3 ile 5 metre arasında genişliği olan bir bağlantı yoludur. Bu yolun doğusunda Bostancı, batısında ise Taşköy bulunmaktadır. Ayrıca köyden güneye doğru giden bir yol daha bulunmaktadır. Fakat bu yolun sınırdan ileriye uzanan tarafına geçilememektedir. Doğancı'dan da gelen bir yol mevcuttur. Bu yol köye yapılan ilk asfalt yoldur ve 1990 yılı civarlarında yapılmıştır. Bu tarihten önce köye ulaşım toprak yoldan sağlanmaktaydı.
Taşpınar Camii
Köyün uydu görüntüsü
Evsu şirketine ait olan kaynak suları izleme ve kontrol merkezi
Taşpınar köyünün cinsiyet dağılımı grafiği

mavi Erkekler
kırmızı Kadınlar
Arif Salih Aktoprak
2009 Kuzey Kıbrıs parlamento seçimlerinde Taşpınar'da alınan sonuçlar
2010 Kuzey Kıbrıs cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Taşpınar'da alınan sonuçlar
Turuncu: Derviş Eroğlu
Kırmızı: Mehmet Ali Talat
Mavi: Zeki Beşiktepeli
Sarı: Tahsin Ertuğruloğlu
Taşpınar köyüne varıldığını gösteren tabela
Artık kullanımda olmayan Taşpınar ilkokulu binası
Kıtlık (ekonomi)

İktisadi kıtlık ya da ekonomik kıtlık kâr amaçlı ekonomik sistem tarafından kar elde etmek amacıyla kasıtlı olarak yaratılan ve bir toplumun sahip olduğu üretim kaynaklarının, mevcut teknolojik gelişmişlik düzeyiyle işletilmesi ile ulaşılan üretim düzeyinin, sonsuz insan ihtiyaçları ve isteklerini karşılamakta yetersiz olduğunu ifade eden iktisadi bir terimdir. Gündelik hayatta kullanılan kıtlık kavramı somut bir yokluğu veya yetersizliği ifade ederken iktisadi anlamıyla kıtlık, mevcut kâr bazlı ekonomik sistem ve üretim teknolojisiyle ulaşılan üretim düzeyi ile ilgili bir yetersizliği ifade eder. Her adım başı üretilmiş envai çeşit ürünlerle dolup taşan çeşitli dükkân ve marketlerin boy gösterdiği günümüzde, ekonomi biliminin temeli olan kıtlığın anlamı üzerine derin düşünmek gereklidir.
Hint ekonomist Amartya Sen, gerçekte kıt olanın ürünler ya da üretim faktörleri değil para olduğunu, kıtlığın nedeni olarak kâr amaçlı ekonomik sistemin gelir dağılımında adaleti sağlayamaması sonucu paranın ekonomik sistem tarafından yine toplumdaki zenginlerin elinde toplandığını ve sağlıklı bir gelir dağılımı olmadığı sürece bir toplumdaki gayrisafi milli hasıla artışının o ülkede yaşanan kıtlık düzeyini ve ülkede yaşayan insanların gerçek refah düzeyini yansıtmayacağını belirtip, bu iddiasını iktisadi yöntemlerle ispatlayarak 1998 yılında Nobel Ekonomi Ödülü almıştır.
İngiliz ekonomist Lionel Robbins, 1932 yılında yazdığı ünlü denemesinde iktisat bilimini "Sonlu ve kıt kaynakların alternatif kullanımında insan davranışlarını inceleyen bilim." olarak tanımlamıştır.
Tanımdan da anlaşılacağı üzere iktisat bilimi, doğada bol miktarda bulunan ve sahip olmak için bedel ödenmesine gerek olmayan "serbest mallar (free goods)" ile ilgilenmez çünkü bu mallar kıt kabul edilmezler. İktisadın ilgilendiği, kıt mallar; başka bir ifade ile "ekonomik mallar (economic goods)"dır. Ekonomik mallar, bir üretim faaliyetine konu olan, dolayısıyla üretilmesi için bir emek, sermaye, zaman, teknoloji ve kaynak ayrılması gereken mallardır. kâr amaçlı para ekonomilerinde, üretim için ayrılan bu kaynakların değeri fiyat mekanizması tarafından belirlenerek ürünün fiyatına yansıtıldığından, piyasada oluşan "fiyat"ın ürünün gerçek "değer"ini yansıtıp yansıtmamasından bağımsız olarak, ekonomik malların tanımına "fiyatı olan" ifadesi de eklenmektedir.
Yine aynı bağlamdaki fikirleri ile kıtlık bazlı - kâr amaçlı - para ekonomisi yerine kaynak bazlı ekonomi teorisini ortaya atan ve bu fikirleri doğrultusunda takipçileri tarafından Yeni Zelanda'da kaynak bazlı ekonomi deneyine başlanan sosyal mühendis Jacque Fresco'nun da anılmasında fayda vardır.
Kıtlık kanunu

İnsan ihtiyaçlarının sonsuz ve bu ihtiyaçları karşılayan kaynakların ihtiyaçlara nispeten kıt olması, benimsenen ekonomik sistemlerden bağımsız bir "hakikat"in ifadesi olduğu gerekçesiyle bu durum "kıtlık kanunu" olarak da adlandırılmaktadır.
Kıtlık ve teknoloji

Kıtlığın, mevcut teknolojik gelişmişlik düzeyi ile sıkı bir bağıntısı vardır. Teknolojide ortaya çıkan buluş, yenilik ve gelişmeler yapılan üretimden alınan verimi ve üretim kapasitesini artırarak daha az kaynak ile daha çok ürün sağlanmasını ve dolayısıyla daha çok ihtiyacın karşılanmasını sağlamaktadır.
Para ekonomilerinde kıtlık

Para ekonomileri, paranın hem bir mübadele (değişim veya alış-veriş) aracı olarak, hem de bir değer mekanizması olarak kullanıldığı ekonomik sistemlerdir. Para ekonomilerinde bir mal veya hizmetin değeri fiyat mekanizması aracılığı ile "fiyat" üzerinden belirlenir.
Para ekonomilerinde kıtlık > Kıtlık rantı

Kıtlık rantı, kıt olan kaynakların (üretim araçları) mülkiyetine sahip olanların, bu kaynaklara sahip olmaktan dolayı elde ettikleri ranttır. Örneğin, diğer topraklara kıyasla verimli olan bir toprak, sahibine rant sağlar. Bir ürünün piyasada tek üreticisi olmak, bir ürünün patentine sahip olmak, bir spor dalında diğer insanların sahip olmadığı yeteneklere sahip olmak, kıtlık rantı kapsamında değerlendirilir.
Para ekonomilerinde kıtlık > Kıtlık ve fiyat mekanizması

Para ekonomilerinde kıtlık, fiyat ve kârlılık üzerinde doğrudan etkilidir ve fiyat mekanizmasını açıklamak amacıyla kullanılır. Buna göre: Bir ürün, bir toplumda, toplumu oluşturan insanların ihtiyaç duyduğundan fazla ise fiyatı olmayacaktır. Dolayısıyla, kıt olmayan serbest malların fiyatı yoktur. Ancak, bir mal toplumu oluşturan insanların ihtiyaçlarına oranla az ise toplumu oluşturan bireyler fiyat mekanizması yoluyla birbirleriyle rekabete girecekler, bu rekabet sonucunda malın fiyatı, dolayısıyla da kârlılık artacaktır.
Para ekonomilerinde kıtlık > Kasıtlı kıtlık

İktisatçılar, "kıtlık kanunu" ile belirtilen "doğal kıtlık" ile ekonomik sistem tarafından rant elde etmek amacıyla kasıtlı yaratılan kıtlık arasında ayrım yapmaktadırlar. Para ekonomisinde bolluk, kıtlıktan rant sağlayanlar açısından, kârlılığı düşürmeye başladığı noktadan itibaren arzu edilen bir durum değildir. Başka bir ifade ile kar bazlı ekonomik sistemlerde bolluğun da bir sınırı vardır ve bu sınır "üretimin etkinliğini kaybetmeye başladığı nokta" veya "yapılan üretimin toplumda ihtiyaç duyulandan fazla olması" gibi unsurlara değil, doğrudan doğruya karın azalmaya başladığı noktaya bağımlıdır. Teknik bir ifade ile, bir toplumdaki bolluğun sınırı, marjinal üretimin "toplam karı" düşürmeye başladığı noktadır. Bir toplumda söz konusu ürüne ihtiyaç duyan insanlar hala olabilir ancak toplam karın azalmaya başladığı noktadan itibaren üretim yapılması mantıklı olmayacaktır çünkü bu noktadan itibaren yapılan her üretim karı azaltacaktır. Bir mal veya hizmetin bir ekonomideki miktarının, kârlılığı belli bir seviyenin altına düşürecek şekilde artması (bolluk) durumunda, kârlılık amacıyla hareket eden girişimciler ya üretimi kapasitenin altında gerçekleştirecekler veya karı az bularak piyasadan çekilecek ve toplumdaki herkesin ihtiyaçlarını karşılayacak kadar bolluk mümkün olmayacaktır.
Bir malın üretilen miktarında, ne oranda kıtlık "yapılacağı" yine fiyat mekanizması tarafından "esneklik (elastikiyet) analizi" ile belirlenir. Esneklik analizi, bir mal veya hizmetin fiyatı veya miktarındaki bir değişikliğe tüketicilerin verdiği tepkinin oransal ifadesidir. Karını artırmak güdüsüyle hareket eden satıcı, piyasaya arz ettiği malın fiyatı ve miktarı üzerinde ayarlamalar yaparak en üst düzeyde kâr sağlamaya çalışacaktır.
(Bakınız: Esneklik, Kapasite)
Kıtlığın, kâr amaçlı ekonomik sistem tarafından kasıtlı olarak yaratıldığına dair bazı örnekler aşağıda verilmiştir:
Kıtlığın ekonomik sistem tarafından kasıtlı ve bilinçli olarak yaratılmaya çalışıldığına yönelik verilebilecek en gözle görülebilir örnek reklamlardır. Birbirinin aynı olan ve aynı amaca hizmet eden çeşitli ürünler tüketicinin zihninde diğerlerinden farklı olduğu izlenimi oluşturularak gerçekte olmayan bir kıtlık algısı yaratılmakta, talebin artması sağlanarak fiyat yükseltilmekte ve böylelikle kar marjı artırılmaya çalışılmaktadır.
Balık ve sebze hallerinde piyasa sürülmesi halinde fiyatı ve kârlılığı düşürecek miktardaki balık ve sebzeler çürümeye terk edilirler. Böylece balık ve sebzelerin piyasaya arz edilen miktarları azaltılarak fiyat ve kar yükseltilir.
1932 - 1933 yılları arasında Sovyetler Birliği Hükûmeti'nin, tarımsal üretim araçları üzerindeki özel mülkiyeti tasfiye etmesine direnen zengin toprak sahiplerinin üretimi durdurarak tepki vermeleri üzerine Sovyet Hükûmeti'nin zorlama yoluna giderek durumu daha da kötüleştirmesi ile ortaya çıkan ve çok sayıda insanın açlıktan öldüğü kasıtlı kıtlık için bakınız: Holodomor
Para ekonomilerinde kıtlık > Emek - sermaye çelişkisi ve kıtlık

İktisat biliminde sermaye, gündelik hayatta kullanılan "para" anlamından farklıdır. Sermaye, üretimde emeğin verimini artıran, daha önce insanlar tarafından üretilmiş olan "üretim araçları"dır. Bu tanıma göre örneğin doğal kaynaklar, daha önce insanlar tarafından üretilmedikleri için sermaye sayılmazlar. Yine aynı şekilde, üretilmiş bir ürün (örneğin televizyon, buzdolabı) üretimde kullanılmadığı ve etkinliği artırmadığı sürece sermaye sayılmaz. Ulaşımı kolaylaştırması ve hızlandırması için yapılan yol, üretimi hızlandırması için geliştirilen bir makine, araç-gereç, teçhizat iktisat açısından sermayedir. Teknoloji de üretimde kullanıldığı ve etkinliği artırdığı için sermaye kapsamında değerlendirilir.
Teknolojide ortaya çıkan gelişmeler ve bu gelişmelerin üretim alanında kullanılması, üretimde verim ve etkinliğin artmasını sağlayarak daha az emek ile daha çok ürün üretilmesini mümkün kılmaktadır. Başka bir ifade ile teknolojik gelişmeler üretimi "emek-yoğun" üretimden "sermaye-yoğun" üretime doğru kaydırmaktadır. Bunun sonucunda daha az emek istihdam edilmekte, istihdamın azalması toplumdaki alımgücünü ve dolayısıyla ürüne olan talebi de düşürmekte ve üretici ürettiği ürünü satamamakta, bunun sonucunda "aşırı üretim" ortaya çıkmaktadır. Bu durum "emek-sermaye çelişkisi" olarak adlandırılmaktadır.
İktisadi anlamıyla "aşırı üretim" ifadesi, bir toplumda o ürüne olan ihtiyacın üzerinde üretim yapıldığı anlamına gelmez. Zira, bir ürüne olan talep, o ürüne olan sadece ihtiyacı değil, mevcut fiyat düzeyindeki alımgücünü de ifade eder. Bir toplumda bir ürüne olan ihtiyaç çok yüksek olsa bile alımgücü ile desteklenmediği sürece talebe yansımayacak, dolayısıyla üretilmiş ürünler satılamayacak ve üretim "aşırı" olarak değerlendirilecektir.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Sorunlar, onları üreten bilinç düzeyiyle çözümlenemez." Albert Einstein | ” |

Esasen, teknolojik gelişmelerin üretim miktarını artırarak daha fazla ürün üretilmesini ve bunun sonucunda toplumda daha fazla ihtiyacın karşılanmasını sağlamasına (bolluğa) verilen tepki (işsizlik, talepteki azalma) doğal bir çelişki olmaktan çok, kar bazlı para ekonomisinden kaynaklanan "yapısal" bir çelişkidir.
Para ekonomilerinde kıtlık > Kar ve kıtlık

Para ekonomilerinde bir mal veya hizmetin değeri fiyat mekanizması aracılığı ile "fiyat" üzerinden belirlenir. Fiyat, o mal veya hizmetin gerçek toplam maliyet değerini yansıtmaz. Zira normal şartlar altında, bir ürünün imalatında kullanılan hammadde, malzeme, yarı-mamuller gibi ürünün bünyesine katılan her türlü katkının ve o ürünün satış fiyatının içinde bir miktar kar mutlaka vardır.
Kar çeşitli şekillerde tanımlanmakla birlikte, kıtlığa olan etkisini göz önüne alarak basitçe, bir mal veya hizmetin piyasada oluşan fiyatı ile gerçek maliyeti arasındaki pozitif fark olarak tanımlanır. Söz konusu ürünün üretilmesi için katlanılan maliyetler (işçilik, kira, ulaştırma vb.) maliyet unsuru olarak ürünün maliyetine zaten yansıtıldığından karın, "üretime devam edebilmek için maliyetleri karşılama amacı"ndan öte bir anlamı vardır.
Bir ürünün, piyasada oluşan fiyatına ne kadar karın bulaştığını tespit etmek, başka bir ifade ile ürünün kardan arındırılmış olarak maliyetini tespit etmek karın çetrefil yapısı ve sürekli şekil değiştirmesi nedeniyle çok ciddi bilimsel araştırmayı gerektirir. Örneğin, bir tekstil firmasının hammadde olarak satın aldığı kumaş için ödediği fiyat kendisi açısından maliyet iken, kumaşı satan açısından bu fiyatın içinde kar da vardır. Kar, mübadele sonucunda şekil değiştirerek maliyete dönüşmüştür.
Karın, maliyeti artırıcı bu etkisi ürünün fiyatına da yansımakta ve ürünün fiyatını yükselterek zaten kıt olan kaynaklara ulaşmayı daha da güçleştirmektedir.