Suçsuz Wehrmacht efsanesi
İddianın sonu

Temiz Wehrmacht efsanesi tek bir olayla sona ermedi; daha ziyade, on yıllar boyunca bir dizi olayla sona erdi. İddia, 1975'te halkın zihnine hakim oldu. İsrailli tarihçi Omer Bartov, 1965'ten başlayarak "birkaç seçkin ve cesur Alman bilim adamının mite meydan okuma çabalarını" övdü. 1979'dan başlayarak, Militargeschichtliches Forschungsamt'ın (Askeri Araştırma Ofisi) tarihçileri, İkinci Dünya Savaşı'nda Almanya'nın resmi tarihini yayınlamaya başladılar ve birbirini izleyen ciltler Wehrmacht'ın komutanlarını çokça eleştirdi.
İddiayı eleştiren Alman tarihçiler kınandı ve kendilerine "kendi yuvalarını kirlettikleri" söylendi. 1986'da Historikerstreit ("tarihçilerin kavgası") başladı. Tartışma televizyon programları, gazeteler ve yayıncılar tarafından desteklendi. Historikerstreit yeni bir araştırmaya katkıda bulunmadı, ancak Ernst Nolte ve Andreas Hillgruber gibi "revizyonist" muhafazakar tarihçilerin çabaları öfkeli bir milliyetçi tonla dikkat çekti.
1995 yılı, Wehrmachtsausstellung'un ("Wehrmacht Sergisi") Hamburg'da açılmasıyla Alman kamuoyunda bir dönüm noktası oldu. Hamburg Sosyal Araştırmalar Enstitüsü, Wehrmacht'ın savaş suçlarını bir Alman imha savaşı olarak düşmanlıklara odaklanan, geniş bir kitleye teşhir eden gezici bir sergi başlattı. Sergi Hannes Heer tarafından tasarlandı. Tur dört yıl sürdü ve 33 Alman ve Avusturya şehrini gezdi. Uzun süredir devam eden bir tartışmayı ve efsanenin yeniden değerlendirilmesi masaya yatırıldı. Sergi, Wehrmacht tarafından işlenen savaş suçlarının grafik fotoğraflarını gösterdi ve savaşta yer alanlar ile röportaj yaptı. Savaşta bulunan askerler çoğunlukla suçları kabul ettiler, ancak kişisel olarak katılımlarını reddettiler. Bazı eski askerler Nazi benzeri gerekçeler sundular. Serginin etkisi patlayıcı olarak nitelendirildi. Alman halkı, toplama kamplarının ve SS'lerin görüntüleriyle "anlaşılmaz işler" görmeye alışmıştı. Sergide Wehrmacht'ın savaş suçlarına iştirak ettiği 1.380 fotoğraf gösterildi. Fotoğraflar çoğunlukla askerler tarafından kırsal kesimde, toplama kamplarından ve SS'lerden uzakta çekilmişti. Heer şunları yazdı: "Bu fotoğrafların yaratıcıları görüntülerinde var - gülüyor, muzaffer veya iş gibi" ve "bu yer, bence, Hitler'in Wehrmacht'ının merkezinde, 'karanlığın kalbi' içinde duruyor". Heer, savaş suçlarının bilim adamları ve eski askerler tarafından örtbas edildiğini savunuyor. Daha sonra, asırlık bir tabunun kırılmasıyla birlikte bir haykırış başladı. Organizatörler, savaş suçları işleyen askerlerin sayısını belirtmedi. Tarihçi Horst Möller, sayının "on binlerce" olduğunu yazdı.
2000 yılında, tarihçi Truman Anderson, "Wehrmacht'ın Nasyonal Sosyalist dünya görüşünün temel özelliklerine, özellikle komünizme karşı nefreti ve anti-semitizmine olan yakınlığının tanınması" etrafında merkezlenen yeni bir bilimsel fikir birliği belirledi. Tarihçi Ben H. Shepherd, "Çoğu tarihçi artık Wehrmacht'ın Üçüncü Reich'ın suçlarına karışmasının ölçeğini kabul ediyor" diye yazıyor. 2011'de Alman askeri tarihçi Wolfram Wette, temiz Wehrmacht tezini "toplu yalancı şahitlik" olarak nitelendirdi. Savaş zamanı nesli, efsaneyi canlılık ve kararlılıkla sürdürdü. Bilgiyi bastırdılar ve hükûmet politikasını manipüle ettiler, geçişleriyle aldatmayı sürdürmek için yeterli baskı yoktu.
Efsanenin yapısal temalarını inceleyen Pollak, suçlamanın reddedilemediği yerlerde yazılı basının suçu önce Hitler'e sonra da SS'e odaklayarak kapsamını sınırladığını söyledi. 1960'lara gelindiğinde bir "Hitler çılgınlığı" yaratılmıştı ve SS'ler onun acımasız ajanları olarak tanımlanıyordu. Wehrmacht savaş suçlarına karışmaktan kopmuştu. Stalingrad Savaşı, medya tarafından bir kurban olayı olarak icat edildi. Wehrmacht'ı liderlik tarafından ihanete uğramış ve dondurucu soğukta ölüme terk edilmiş olarak tanımladılar. Bu anlatı, hayatta kalma mücadelesi veren, yoksunluklara ve zorlu koşullara sempati uyandıran askerlere odaklanıyor. Gerçekleştirilen imha savaşı, holokost ve ırksal soykırım tartışılmaz. Medya, Alman savaş suçlarını Müttefik Kuvvetlerin davranışlarıyla karşılaştırarak en aza indirdi. 1980'lerde ve 1990'larda medya, Müttefiklerin ve Wehrmacht'ın eşit derecede suçlu olduğunu iddia etmek için Dresden'in bombalanmasıyla meşgul oldu. Gazete makaleleri rutin olarak Müttefik suçlarının dramatik resimlerini gösteriyordu. Ancak nadiren Wehrmacht'ı tasvir edenleri gösteriyordu.