stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Savaşları, Kralları ve Filleri Anlat Onlara
Özet > İçerik

Roman, Michelangelo'nun Mayıs 1506'da Sultan II. Bayezid'in ricası üzerine Konstantinopolis'e yaptığı kurgusal bir seyahati anlatır. Sultan Bayezid Michelangelo'yu Papa II. Julius'un mezarının yapımını bırakıp, Konstantinopolis'i Pera semtinden ayıran Haliç üzerinde bir köprü tasarlamaya davet etmiştir. Gerçekte Michelangelo, Papa Julius ile arasındaki gerginlik döneminde böyle bir davet almış ve değerlendirmiş, ancak kabul etmemiştir. Leonardo da Vinci de köprü için bir tasarım yapmış, ancak dönemin mühendislik kısıtlamaları nedeniyle inşa edilmesi mümkün olmamıştır.
Özet > Konu

Michelangelo, II. Bayezid'den Konstantinopolis'e gidip şehirde bir köprü tasarlaması için bir talep alır. Papa II. Julius'un kötü muamelesinden dolayı hayal kırıklığına uğrayan ve kabul görmeyen bir tasarım yapan yaşlı Leonardo da Vinci ile rekabet duygusuyla motive olan Michelangelo bu teklifi kabul eder. Michelangelo ilk başta bu görevden bunalır ve Ali Paşa ile sultan tarafından sağlanan ressam ve mühendisleri görmezden gelir. Sanatçı günlerini, Ali Paşa'nın himaye ettiği bir şair olan Priştineli Mesihi'nin eşliğinde şehir etrafında yürüyüşler yaparak geçirir.
Sanatçı yavaş yavaş Mesihi ile derin bir dostluk geliştirir. Mesihi, duygularını hisseden ama karşılık vermeyen Michelangelo'ya karşı güçlü bir romantik ilgi duyar. Michelangelo da birlikte iki gece geçirdiği Endülüslü bir dansçıya ilgi duymaya başlar. Sultanın sarayından gelen baskı, mali kaygılar ve İtalya'ya dönme arzusuyla hareket eden Michelangelo, sonunda sultanın kabul ettiği köprü için bir taslak hazırlar. Ancak, köprü üzerinde önemli miktarda çalışma tamamlanana kadar ödeme alamayacağını öğrenir ve bu karar Michelangelo'yı öfkelendirir. Sultan, söz verdiği ücretten de fazla bir şekilde bir köyün gelirlerini hediye olarak sanatçıya verir, ancak Michelangelo tapuyu Mesihi'ye verir.
Michelangelo, Vaftizci Yahya'nın Doğuşu kutlamalarının ardından, Endülüslü dansçı eşliğinde kaldığı yere doğru yola çıkar. Mesihi, Michelangelo'nun hayatına karşı kurulan bir komplonun bilgisi karşılığında köyün tapusunu takas eder. Osmanlı sarayının üyeleri, bir kâfir tarafından tasarlanan köprünün inşasını engellemek için onu öldürmeye karar vermiştir. Komplocular Endülüslü'yü Michelangelo uyurken öldürmeye zorlarlar. Ancak bu eylemi yapamadan Mesihi dansçı kadını öldürür. Michelangelo, Mesihi'nin kıskançlık yüzünden böyle davrandığını düşünür ve ikisi kavga ederken birbirlerini yaralarlar. Michelangelo sonunda Mesihi'yi bir daha görmeden Konstantinopolis'ten ayrılır.
Daha sonra 1509 Konstantinopolis depremi tamamlanamayan köprüyü yıkar. Mesihi, hamisini kaybettikten sonra kendi canına kıyar. Michelangelo, Sistina Şapeli tavanı ve Aziz Petrus Bazilikası da dahil olmak üzere İtalya'da bir dizi eser tamamlar ve Konstantinopolis'ten ayrıldıktan yaklaşık altmış yıl sonra Roma'da ölür.
Karşılama

Le Monde için yazan Julie Étienne, romanın "aynı anda hem ciddi hem de zarif olduğunu [...] her ne kadar kıymetli şeylerden sıyrılsa da, biraz katı lirizm ve sembolizmden her zaman kaçınmadığını" yazdı. The New Yorker için yazan Julian Lucas, romanı İngilizceye çeviren Charlotte Mandell'in çevirisinin kalitesini övdü. The Wall Street Journal tarafından yayınlanan bir incelemede Sam Sacks da çeviriyi övdü.
Edebiyat eleştirisi toplayıcısı Book Marks'a göre, romanın İngilizce çevirisi çoğunlukla olumlu eleştiriler aldı.
Leonardo da Vinci tarafından Haliç için tasarlanan köprünün bir modeli.
Türkiye 17 yaş altı kadın millî futbol takımı

Türkiye 17 yaş altı kadın millî futbol takımı, Türkiye Futbol Federasyonu tarafından kontrol edilen, 17 yaş ve altı kadın futbolcuların dâhil edildiği bir millî futbol takımıdır. 2016 yılında kurulmuştur.
Geçerli kadro

(7 Ekim 2016 (2016-10-07) itibarıyla).
Teknik direktör:  Necla Güngör Kırağası
Antrenör: Begüm Üresin
Kaleci antrenörü: Alper Boğuşlu
| № | Mevki | Futbolcu | Doğum tarihi (yaş) | Maç | Gol | Kulüp |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1KL | Bedriye Cam | 23 Ocak 2000 (25 yaşında) | 11 | 0 |  Şanlıurfa Gençlik Spor |
| 12 | 1KL | Senem Pınar Özer | 31 Ocak 2001 (24 yaşında) | 0 | 0 |  Beşiktaş JK |
| 2 | 2DF | Neslihan Diken | 24 Ekim 2000 (24 yaşında) | 6 | 0 |  MSV Duisburg |
| 3 | 2DF | Dilara Sarıca | 23 Kasım 2000 (24 yaşında) | 6 | 0 |  FC Speyer 09 |
| 4 | 2DF | Melis Özarslan | 15 Haziran 2000 (24 yaşında) | 6 | 0 |  VfL Bochum |
| 6 | 2DF | Banu Ayşe Gül Sarı | 22 Mayıs 2000 (24 yaşında) | 3 | 0 |  FC Bergheim |
| 13 | 2DF | Fatma Sağra Öztürk | 05 Temmuz 2000 (24 yaşında) | 7 | 1 |  Kocaeli Harb-İş Spor |
| 14 | 2DF | Ceren Akkaya | 05 Eylül 2000 (24 yaşında) | 8 | 0 |  Kdz. Ereğlispor |
| 15 | 2DF | Eda Döndü Derin | 16 Nisan 2000 (24 yaşında) | 1 | 0 |  Fomget GS |
| 7 | 3OS | İrem Eren | 17 Ağustos 2000 (24 yaşında) | 3 | 0 |  Galatasaray SK |
| 8 | 3OS | Rabia Nur Yılmaz | 12 Nisan 2001 (23 yaşında) | 6 | 0 |  Fomget GS |
| 9 | 3OS | Sedanur İncik | 06 Ekim 2000 (24 yaşında) | 8 | 1 |  1207 Antalyaspor |
| 16 | 3OS | Setenay Sırım | 05 Ağustos 2000 (24 yaşında) | 5 | 0 |  İlkadım Spor |
| 17 | 3OS | Melisa Demir | 28 Haziran 2000 (24 yaşında) | 1 | 0 |  Dudulluspor |
| 5 | 4FV | İrem Yılmaz | 16 Mart 2001 (23 yaşında) | 4 | 0 |  Gülizar Hasan Yılmaz SL GS |
| 10 | 4FV | Birgül Sadıkoğlu (C) | 23 Mart 2000 (24 yaşında) | 15 | 3 |  Eskişehirspor |
| 11 | 4FV | Aybüke Aykul | 16 Ocak 2000 (25 yaşında) | 5 | 0 |  Fomget GS |
| 18 | 4FV | Melike Öztürk | 01 Nisan 2001 (23 yaşında) | 4 | 0 |  Pamukkale Üniversitesi SK |
Dahte

Geçit yapan Türk askerleri
Dövizle Askerlik Hizmetine Tabi Erler (DAHTE), günümüzdeki adıyla Dövizle Askerlik, 20 yaş ve üzeri erkek Türk vatandaşlarından yurt dışında en az 3 yıl çalışmış olanların belli bir döviz miktarı karşılığında askerlik hizmetinden muaf tutulduğu bir uygulamadır.
Oturma veya çalışma iznine sahip olarak; işçi, işveren sıfatıyla veya bir meslek ya da sanatı icra ederek, Türkiye'de geçirdikleri günler hariç en az üç yıl (365*3=1095 gün) yabancı ülkelerde (veya yabancı gemilerde) bulunan TC vatandaşları, askerlik bedelini (182.609,04 TL peşin ödeyerek) dövizle öder ve askerlik eğitimi görmeden terhis olur. Bu hak aynı zamanda yurtdışında en az 3 sene ikamet etmiş olan çift vatandaşlığa sahip T.C. vatandaşlarına da tanınır.
| Askerlik Hizmeti | Hizmet Süresi | Devlete Ödenen Ücret (TL) |
| --- | --- | --- |
| Yedek subay ve yedek astsubaylar | 12 ay | Yok |
| Er ve erbaşlar | 6 ay | Yok |
| Bedelli Askerlik (2018 ve sonrası) | 1 ay | 182.608,00 TL (2024) |
| Kışlasız Bedelli Askerlik (2011 ve 2014) | Yok | 30.000 TL (2011) / 18.000 TL (2014) |
| Dövizle Askerlik | Yok | 182.608,00 TL (2024) |
Dövizle askerlik şartları

Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren sıfatıyla veya bir meslek ya da sanatı icra ederek, en az üç yıl süre ile fiilen (365*3=1095 gün) yabancı ülkelerde bulunan vatandaşlarımızın, durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte bağlı bulundukları Türk Konsoloslukları aracılığıyla Askerlik Şubesine başvurmaları,
38 yaş sınırı içinde bulunanların 6.112 Euro veya karşılığı yabancı ülke parasını, başvuru tarihinden itibaren 38 yaşlarını doldurdukları yılın sonuna kadar peşin veya en çok dört eşit taksitte ödemeleri,
38 yaş sınırını aşanların (38 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvurmayanlar ile başvurdukları halde, ödemelerini ya da temel askerlik eğitimini yapmadıkları için kapsamdan çıkartılanların), 7.668 Euro veya karşılığı yabancı ülke parasını başvuru esnasında peşin olarak ödemeleri gerekir.
Alpullu

| Alpullu |
| --- | --- |
Belde

 Kırklareli
Ülke: Türkiye
İl: Kırklareli
İlçe: Babaeski
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Belediye başkanı: Orhan Saltık (CHP)
Rakım: 37 m
Nüfus (2000)
 • Toplam: 2.321
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0288 523
Posta kodu: 39570
Resmî site http://www.alpullu.bel.tr/index.asp
Alpullu, Türkiye'nin Kırklareli ilinin Babaeski ilçesine bağlı bir kasabadır. Kasabada İstanbul – Pythion demiryolu üzerinde yer alan TCDD'ye ait Alpullu Tren İstasyonu bulunmaktadır.
Kasaba, temeli 25 Aralık 1925 tarihinde atılmış, 26 Kasım 1926 tarihinde işletmeye açılarak Türkiye'de ilk şeker üretimi yapmış olan Alpullu Şeker Fabrikası ile birlikte gelişmiştir. 1964 yılında belediye statüsüne geçmiştir. Alpullu Şeker Fabrikası'na bağlı lojmanların bulunduğu tesis içinde Mustafa Kemal Atatürk'ün kaldığı Atatürk Köşkü ve Müzesi bulunmaktadır. Yine bu alan içerisinde tenis kortu, yüzme havuzu ve halı saha bulunmaktadır.
| g t Babaeski belde ve köyleri |
| --- | --- |
Beldeler:  Alpullu  Büyükmandıra  Karahalil 
Köyler:  Ağayeri  Çavuşköy  Çengerli  Çiğdemli  Düğüncülü  Erikleryurdu  Ertuğrulköy  Hazinedar  Kadıköy  Karabayır  Karacaoğlan  Karamesutlu  Katranca  Kuleli  Kumrular  Kuzuçardağı  Minnetler  Mutlu  Müsellim  Nacak  Nadırlı  Oruçlu  Osmaniye  Pancarköy  Sinanlı  Sofuhalil  Taşağıl  Taşköprü  Terzili  Yeniköy  Yenimahalle
Gürbulak Sınır Kapısı

Başlığın diğer anlamları için Gürbulak sayfasına bakınız.
Gürbulak Sınır Kapısı, Türkiye'yi İran'a bağlayan en önemli sınır kapısıdır. Gürbulak'ta yer alır. Erzurum ve Dilucu buraya bağlı diğer kapılardır.
Türkiye'yi İran ve Orta Asya'ya bağlayan ve Tarihi İpek Yolu'nun üzerinde bulunan Gürbulak Sınır Kapısı 1937 yılında Mustafa Kemal Atatürk'ün emri ile yaptırılmıştır. Ancak aradan geçen yıllar içerisinde bakımsız kalan ve Türkiye'nin "Yeniden Canlanan İpek Yolu" üzerinde gelişen ticaretine yanıt veremez hale gelen sınır kapısı, yap-işlet-devret modeliyle Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) ile Gümrük Müsteşarlığı arasında imzalanan bir sözleşme ile yenilenmiştir.
UND ve üyeleri tarafından 1 yıl gibi kısa bir sürede yeniden inşa ettirilen, sıkıntılı şartlardan kurtarılarak modern ve ileri teknolojilerin kullanıldığı bir sınır kapısı haline getirilen Gürbulak Sınır Kapısı, 30 Mayıs 2003 tarihinde hizmete açılmıştır.
Türkiye'nin en düşük gelir seviyesine sahip ilinde inşa edilen bu modern sınır kapısı, 160 dönüm alana kurulu tesisleri, 75.000m²'lik yol ve park alanı, 16.000m² kapalı alanı ile 11 milyon dolarlık bir yatırıma sahne olmuş; yöre sakinleri için ekonomik hareketlilik ve refah artışının önünü açmıştır.
Modern İpek Yolu ticaretinin kolaylaştırılmasına yönelik en önemli projelerden biri olan Gürbulak Sınır Kapısı'nın Modernizasyonu Projesi, UND' nin uluslararası eşya taşımacılığı ve lojistik sektörü adına üstlendiği gurur projelerinin en büyükleri arasındadır.
Her yıl ortalama 80.000'in üzerinde ihracat ve 30.000'den fazla ithalat taşımasının yanı sıra 50.000'in üzerinde transit taşımanın, ayrıca yılda 800.000 civarında yolcu giriş-çıkışının gerçekleştiği Gürbulak Sınır Kapısı, önümüzdeki 25 yıl boyunca Doğu ile Batı arasında 1 trilyon doları aşması öngörülen uluslararası ticaretin en önemli geçiş noktalarından biri olarak UND Gürbulak Gümrük ve Yatırım Hizmetleri A.Ş. tarafından işletilmektedir.
Ayrıca

Bazargan
| g t  Türkiye'nin kara ve demiryolu sınır kapıları |
| --- | --- |
Azerbaycan :  Dilucu 
Bulgaristan :  Dereköy  Hamzabeyli  Kapıkule (Kara ve Demiryolu) 
Ermenistan :  Akyaka (Kara ve Demiryolu)  Alican 
Gürcistan :  Aktaş  Türkgözü  Sarp 
Irak :  Habur  Derecik  Üzümlü  Gülyazı 
İran :  Esendere  Kapıköy (Demiryolu)  Gürbulak  Borualan 
Suriye :  Yayladağı  Cilvegözü  İslahiye (Demiryolu)  Çobanbey (Kara ve Demiryolu)  Karkamış  Öncüpınar  Akçakale  Ceylanpınar  Mürşitpınar  Şenyurt  Nusaybin (Kara ve Demiryolu) 
Yunanistan :  Uzunköprü (Demiryolu)  İpsala  Pazarkule 
 İtalik: Kapalı sınır kapısı
Gambiya

Bu madde ülke hakkındadır.Nehir için Gambiya Nehri sayfasına bakınız.
Gambiya (İngilizce: The Gambia), resmî adı ile Gambiya Cumhuriyeti, Batı Afrika'da bir ülkedir. Yüzölçümü bakımından Afrika anakarasının en küçük ülkesidir. İsmini aldığı Gambiya Nehri'nin her iki kıyısı boyunca kurulmuş olan ülke Atlas Okyanusu kıyısı hariç, tamamen Senegal ile çevrilmiştir. Yüzölçümü 10.689 km² ve nüfusu 2013 verilerine göre 1.857.181 kişidir. Başkenti Atlas Okyanusu kıyısında bir ada üzerine kurulu olan Banjul'dur. En büyük şehirleri ise Serekunda ve Brikama'dır.
Gambiya'yı ilk sömürgeleştiren Portekizlilerdir. Bu dönemde ülke A Gâmbia ismiyle biliniyordu. Portekizlilerin Gambiya Nehri üzerinde sömürge kurmalarının en önemli sebebi köle ticaretiydi. Bu anlamda Gambiya diğer Batı Afrika ülkeleriyle aynı tarihsel kökenlere sahiptir. 1765'te bölge Britanya İmparatorluğu'nun kontrolüne girerek Gambiya Kolonisi ve Protektorası adını aldı. 1965'te Dawda Jawara önderliğinde bağımsızlığını kazanan Gambiya, Yahya Jammeh'in iktidarı ele geçirdiği 1994 darbesine dek Jawara tarafından yönetildi. 2016 seçimlerinde Jammeh'i yenen Adama Barrow 2017'de Gambiya'nın üçüncü başkanı oldu. Jammeh başta seçim sonuçlarını kabul etti, ancak sonra yaşanan usulsüzlükler nedeniyle sonuçları tanımayacağını söyledi. Bu durum ülkede anayasal bir krize yol açtı. Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) ülkeleri Gambiya'ya askeri müdahalede bulunarak Jammeh'i görevden ayrılmaya zorladı. 21 Ocak'ta Jammeh ülkeyi terk etti.
Gambiya ekonomisi tarım, balıkçılık ve turizme dayanır. 2015'te nüfusun %48,6'sı yoksulluk içinde yaşamaktaydı. Bu oran kırsal bölgelerde %70'lere ulaşmaktadır.
İdari yapılanma

Ayrıca bakınız: Gambiya'nın bölgeleri
Ayrıca bakınız: Gambiya'daki şehirler listesi
Ülke kendi içerisinde beş bölgeye ve Büyük Banjul bölgesinde bulunan iki şehir belediyesi olan Banjul ve Kanifing belediyelerine ayrılmış durumdadır.
| Bölge | Kısaltma | Bölge merkezi | Yüzölçümü  km² | Nüfus |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Büyük Banjul Bölgesi | GBA | Banjul | 88 | 460.906 |
| Aşağı Nehir Bölgesi | LRR | Mansa Konko | 1618 | 75.595 |
| Merkez Nehir Bölgesi | CRR | Janjanbureh | 2895 | 205.342 |
| Kuzey Kıyı Bölgesi | NBR | Farafenni | 2256 | 181.228 |
| Yukarı Nehir Bölgesi | URR | Basse Santa Su | 2070 | 202.546 |
| Batı Sahil Bölgesi | WCR | Brikama | 1764 | 574.967 |
| Toplam |  |  | 10.691 | 1.700.584 |
Ülkenin başkenti Banjul, bir ada üzerine kurulu olduğu için daha fazla genişleme imkânı bulunmamaktadır. Bu sebepten dolayı ülkenin ticari ve kültür açısından en önemli ve aynı zamanda nüfus bakımından da en kalabalık şehri Serekunda'dır.
Ülke genelinde 2012 nüfus verilerine göre en yoğun nüfusa sahip altı şehir şu şekilde sıralanmaktadır:
Serekunda (415.962), Brikama (101.119), Bakau (72.039), Lamin (39.112), Nema Kunku (36.069) ve Banjul (31.834)
Siyaset

Ülke cumhuriyet rejimi ile yönetilmektedir. Ülkeyi devlet başkanı sıfatı ile yöneten kişiler halk tarafından beş yıllık görev süresi ile bu makama seçilmektedir. 1970 yılından bu yana ülkede başbakanlık makamı bulunmamaktadır. Ülkede çok partili bir siyaset sistemi olsa da Alliance for Patriotic Reorientation and Construction ülke yönetiminin başında bulunmaktadır. Muhalefet partilerinin hemen hemen hiçbir hakimiyeti olmadığı Gambiya'da bu sebeplerden dolayı Haziran 2005 tarihinde tüm muhalefet partileri National Alliance for Democracy and Development (NADD) partisi çatısı altında toplanarak güçlerini birleştirmişlerdir. 1981 ve 1994 yıllarında gerçekleştirilen askerî darbeler fazla can kaybı olmadan atlatılmış, Yahya Jammeh 1994 yılında gerçekleştirilen darbenin başında bulunan kişi olarak yönetimi ele almış ve 2017'ye kadar görevde kalmıştır.
Devlet başkanı Jammeh, Aralık 2015'te yaptığı açıklama ile ülkesinin bundan sonra İslam Devleti olduğunu açıklamıştır. 4 Ocak 2016 tarihinde Başkan Yahya Jammeh, işyerlerinde çalışan kadınların saçının açık olmasını yasaklayarak "kadınlar saçlarını toplamalı ve düzgünce örtmeli" ifadesinin yer aldığı bir kararname imzaladı. Jammeh daha önce de kadınların iç çamaşırı ve dar kot pantolon giymelerine karşı savaş açmıştı. Yeni devlet başkanı Adama Barrow ise, 2017'nin başında ülkenin adından "İslam" ifadesini kaldırdı.
Coğrafya

Gambiya konum olarak Afrika kıtasının batı yakasında, Atlantik Okyanusu kıyısında yer almaktadır. Ülke 11.295 km² yüzey alanı ile Afrika kıtasının anakara kısmında yer alan en küçük devleti konumundadır. Ülkenin toplamda var olan 740 km'lik sınırının uzunluğu 480 km, genişliği ise Gambiya Nehri'ne bağlı olarak 10 ila 50 km arasında değişmektedir. Atlantik Okyanusu kıyısı hariç ülke tamamen kendisinden yüzölçümü olarak yirmi kat daha büyük olan Senegal tarafından çevrilidir. Ülke yanlış bir düşünce olarak Enclave, tamamı yabancı topraklarla çevrilmiş bir bölge olarak tanımlanmaktadır ancak bu terimin anlamını bire bir vermektedir. Ülkenin dünya üzerindeki devletler arasında bakıldığında ilginç bir sınır hattı vardır. Bu sınırın oluşmasının gerçek sebebi, İngilizlerin bu bölgeye işgal nedeni ile geldiklerinde, Gambiya Nehri'nin gemi ile ilerleyebildikleri bölgelerde, gemilerinden attıkları topların gittiği en son mesafesine göre sınır hattının belirlenmiş olmasıdır.
Gambiya 80 km'lik bir kıyı kesimine sahiptir. Ülke genelinin %11,5'lik bir alanına denk gelen 1.300 km² bir alanı sulak alan konumundadır. Ülkenin tam ortasında geçen ve ülkeye ismini veren Gambiya Nehri'de tüm kolları ile birlikte sulak alanlar içerisinde çoğunluğu oluşturmaktadır.
Coğrafya > İklim

Ülke genelinde tropikal iklim hakim olup, belirgin yağmur ve kuraklık zamanları mevcuttur. Kuraklık dönemi kuzeydoğu bölgesinden, Sahra Çölü'nden esen kuru Harmattan rüzgarlarının da etkisi ile Kasım ayı ile Mayıs ayı arasında yaşamakta olup, hava sıcaklıkları bu dönemlerde belli günlerde 40 °C ile en yüksek sıcaklık değerlerine ulaşsada, ortalama olarak 21 ila 27 °C arası ölçülmektedir.
Ekonomi > Altyapı

Ülke genelinde özellikle Portekizlilerin gelmesi ile birlikte deniz ulaşımı önemli bir yer edinmiştir. İlk dönemlerinde tüccarların ürünlerini taşımasında kullanılan nehir, 20. yüzyıl sonlarından itibaren insan taşımacılığında da önem kazanmış ve kullanılmıştır. Ancak ülkenin iç kesimlerine ulaşmakta etkin bir rol oynayan deniz ulaşımı günümüzde neredeyse tamamen önemini yitirmiştir. Gambiya nehrinin ülke içerisinden geçtiği bölümler deniz ulaşımına hemen hemen tamamen müsait olsa da halk arasında bu yolun tercih edilmesi çok az görülmektedir.
Ülkenin Büyük Britanya'dan bağımsızlığını kazanmasından bir yıl sonra trafikte var olan soldan akışı kaldırarak, sağdan akan bir trafik konumuna getirilmiştir. 2003 verilerine göre ülke genelinde 723 km'si asfaltlanmış, 3.742 km uzunluğunda karayolu bulunmaktadır. Ülkenin tamamını ikiye bölen Gambiya nehrinin üst bölümünde ve alt bölümünde bulunan iki devlet yolu, ülkenin batı bölgelerini doğu bölgeleri ile birleştirmektedir. Yakın geçmişe kadar yollarda bulunmayan trafik lambaları son yıllarda trafik sistemine dahil edilmiştir. 2009 yılı içerisinde ülke genelinde toplam altı adet trafik lambası bulunmaktaydı. Toplu insan taşımacılığında dolmuşlar büyük önem taşımaktadır. Şehirler ve yerleşim yerleri arasında taşımacılık yapan dolmuşlar, güzergâh boyu binmek isteyen insanları toplayarak varış merkezine götürmektedir.
Gambiya günümüzde demiryoluna sahip olmayan ve aktif olarak demiryolu işletmeyen bir ülke konumundadır. 1930'lu yıllarda Brikama'da var olan 12 km uzunluğundaki demiryolu ise kapatılmıştır.
Başkent Banjul'un dış bölgesinde ülkenin tek havaalanı olan Banjul Uluslararası Havalimanı (Banjul International Airport) bulunmaktadır. Aslında havalimanı Serekunda'da bulunur.
Nüfus

Ülke içerisinde birçok etnik grup yaşamakta olup, bu gruplar içerisinde çoğunluğu ülke nüfusunun neredeyse %40'ını oluşturan Mandinka etnik grubu oluşturmaktadır. Mandinka etnik grubunu %19'a yakın bir oran ile Fulbe etnik grubu, %15'e yakın bir oran ile de Volof etnik grubu takip etmektedir.
| --- | --- |
Oran: Etnik grup
 
%39,5: Mandinka
%18,8: Fulbe
%14,6: Voloflar
%10,6: Diola
%8,9: Serahuli
%2,8: Serer
%1,8: Aku
%0,8: Manjago
%0,7: Bambara
%1,5: Diğer etnik gruplar
Burada belirtilen veriler 1993 yılına aittir.
Gambiya genç bir nüfusa sahip olup, 2021 tahmini verilerine göre %55,27'si 0-24 yaş aralığındadır. Ülkenin sadece %3,81'i 65 yaş ve üzerindedir.
0-14 yaş: %35.15 (erkek 391,993/kadın 388,816) 

15-24 yaş: %20.12 (erkek 221,519/kadın 225,414) 

25-54 yaş: %36.39 (erkek 396,261/kadın 412,122) 

55-64 yaş: %4.53 (erkek 48,032/kadın 52,538) 

65 yaş ve üzeri: %3.81 (erkek 38,805/kadın 45,801)
Şehirde yaşayanların oranı 2022 verilerine göre %63,90 olan ülkede, nüfusun yıllık artış oranı 2022 tahmini verilerine göre %2,29 düzeyindedir.
Nüfus > Dil

Ülkenin Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazanmasından sonra ülkenin resmi dili İngilizce olarak kalmıştır. Özellikle kıyı kesimlerinde halk arasında İngilizce konuşma ve anlaşma oranı oldukça yüksek düzeydedir. Ülkenin iç kesimlerinde İngilizce kullanımı yaygın olmasa da karşılıklı olarak anlaşma için yeterli düzeyde konuşulmaktadır. Ülkede var olan birçok etnik grup nedeniyle, her etnik grubun kendine özgü dili vardır. Bu diller her bir etnik grubun bireyleri arasında anadili olarak konuşulmaktadır. Diğer etnik gruplarla da anlaşabilmek adına başka etnik dillerinde öğrenilmesi birçok Gambiya vatandaşını birçok dilde konuşabilecek çok dil bilen (Polyglott) konumuna getirmektedir. Afrika'nın bu küçük ülkesinde güncel olarak 20 farklı dil konuşulmaktadır.
Nüfus > Din

Ülke nüfusunun %90'ı İslam inancına göre yaşamaktadır. Hristiyan dinine mensup nüfusun oranı %9 dolaylarındayken geri kalan %1'lik bölüm yerel Afrika dinlerine inanmaktadır.
Dinler arası hoşgörü üst düzeydedir. Ülke genelinde Müslüman cemaatler imam önderliğinde, Hristiyan cemaat ise papaz önderliğinde halka açık ortamlarda toplu ibadet yapabilmektedirler. Ülkenin siyasi hayatına bir etkisi bulunmayan dinler, toplum arasında da birçok Afrika ülkesinde görülebilecek bir soruna neden olmamaktadır.
Özellikle yerel Afrika dinleri arasında timsah mitolojik anlamda kutsal bir varlık ve verimliliğin sembolü olarak görülmektedir. Ülke genelinde turizme de açık olan üç büyük timsah yetiştirme merkezi mevcuttur. Bu merkezleri ziyaret eden turistler timsahlara şans ve bolluk getirmesi adına dokunmaktadırlar. Ayrıca timsahın önemi ülkede mevcut olan madeni paraların üzerinde gösterilmesi ile de ifade edilmektedir.
Nüfus > Eğitim

2003 verilerine göre ülke genelinde okuma yazma bilenlerin oranı %40 düzeyindedir. Bu oran erkek toplumu arasında %47,8 düzeyinde iken, kadın toplumu arasında %32,8 civarındadır. Okul sistemi tamamen İngiliz okul sistemi model alınarak oluşturulan ülkede, sadece Greater Bajul Area bölgesinde okula gitme zorunluluğu bulunmaktadır.
Ülkenin tek devlet üniversitesi olan Gambiya Üniversitesi 1998 kurulmuş ve 1999 yılında eğitim ve öğretim yılına başlamıştır. Üniversite kurulmadan önce üniversite özellikle tıp ve tarım alanlarında öğrenim görmek isteyen öğrenciler tercihlerini yurt dışında okumaktan yana kullanmaktaydılar.
James adası ve Gambiya kalesi haritası
18. yüzyıl bölgeden bir harita
1994 Gambiya darbesi anıtı
Gambiya'da devletyolu
Gambiya'da bir cami
Kutsal timsahların bulunduğu merkezden bir görünüm
Roman

Başlığın diğer anlamları için Roman (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
17.yüzyıldan kalma bir resim: "Murasaki Shikibu, 11. yüzyılın başlarında Genji'nin Hikayesi'ni yazıyor."
Cervantes'in yazdığı Don Quijote'nin 1605'teki ilk baskısı
Roman, genellikle düzyazı biçiminde yazılan, kurgusal, görece uzun, insanın (ya da insan özellikleri atfedilen varlıkların) deneyimlerini bir olay örgüsü içinde aktaran ve genellikle kitap halinde basılan bir edebî tür. Uluslararası ve akademik platformlarda beşinci sanat olarak kabul gören edebiyatın bir alt türüdür.