Şah kartal
Tanım

Şah kartal, büyük bir kartaldır, ancak boyutu Aquila cinsinin büyük kartallarının ortalamasına yakındır. Yetişkin şah kartal, 68–90 cm uzunluğa ve 1,76-2,2 m kanat açıklığına sahiptir. Küçük bir örneklemden elde edilen verilere göre ortalama kanat açıklığı dişilerde 2,07 m iken; erkeklerde 1,95 m kadardı. Dış görünüşleri benzer olsa da çoğu yırtıcı kuşta olduğu gibi erkeklerin, genelde dişilerden ufak olduğu ters bir eşeysel dimorfizm gösterirler. Şah kartallarda, kimi durumlarda dişiler %10 daha uzun  ve %40 daha ağırdır. Şah kartalların ağırlığını inceleyen bir araştırmada beş erkek bireyin 2,45 ila 2,72 kg ağırlığındayken; beş dişinin de 3,26 ila 4,54 kg ağırlığında olduğu tespit edilmiştir. Bu şah kartal örnekleminin ortalama ağırlığının erkeklerde 2,62 kg ve dişilerde ise 3,9 kg olduğu bildirilmiştir. Büyüklüğü bilinmeyen bir örneklemde erkeklerin ortalama 2,88 kg ağırlığında olduğu görülürken; dişilerin ortalama 3,9 kg geldiği bilinmektedir. Başka iki yetişkin dişinin ortalama 3,56 kg ağırlığa sahip olduğu belirlendi. Standart ölçümlere göre, erkeklerin kanat kiriş uzunluğu 540 ila 622 mm, kuyruk uzunluğu 260 ila 308 mm ve tarsus uzunluğu 91 ila 98 mm arasında değişebilir. Bu çerçevede, dişilerin kanat kirişi uzunluğu 565 ila 665 mm, kuyruk uzunluğu 270 ila 330 mm ve tarsus uzunluğu 97 ila 107 mm arasında değişebilir. Şah kartallardan oluşan bir örneklemde toplam gaga uzunluğunun 65,7 ila 76,5 mm arasında değiştiği belirlendi.
Şah kartal, genel olarak, taksonomik grubundaki diğer türlerle karşılaştırıldığında, görece uzun ve kalın bir boyuna, büyük bir başa ve gagaya (gözün ortası hizasında bir yarık çizgisine sahip), uzunca kare uçlu bir kuyruğa, biraz uzun ve iyi tüylü bacaklara ve güçlü ayaklara sahiptir. Bu tür, genellikle epey dik bir pozisyonda, çoğunlukla çıplak ağaç dalları, alçak höyük, kaya, samanlık vb uygun yerlerde tüneme eğilimindedir. Aquila cinsi bir kartal için, insanların varlığında görece daha az utangaç ve daha cesur görünmektedir. Yetişkin tüyleri çoğunlukla katran gibi siyahımsı kahverengidir; ancak tepesi, boyun arkası ve boyun yanlarında iyi sınırlanmış ve çokça kontrast oluşturan krem renginden altın rengine kadar değişen bir renk vardır. Ayrıca yetişkinlerin omuz kuşaklarında, tüneyen kuşlarda oldukça belirgin olan, kalın beyaz "apoletler" bulunur. Erişkinlerin kuyruğu boz renkli bir zemin üzerinde dar biçimde koyu çizgilidir ve geniş bir siyah subterminal banda sahiptir; yeni tüy dökmüş erişkinlerde ise bazen beyaz bir kuyruk ucu görülür. Kuyruk altı örtüleri kimi zaman belirsiz bir şekilde daha soluktur, pas renginden krem rengine kadar değişir ve boz renkli kuyruk tabanı ile birleşerek arka uca daha soluk bir görünüm verir. Dinlenme halinde kanat uçları kuyruk ucuna ulaşma eğilimindedir. Genç şah kartal, çoğunlukla açık kahverengiden kumlu sarıya kadar değişen renklerde olup, boğazdan göğse, sırta, kürek kemiklerine ve ön kanat örtülerine kadar hayli koyu kahverengi çizgilere sahiptir. Yavru kuşun kürek kemikleri ve ön kanat örtü tüyleri de bazen belirgin beyaz uçlu tüylere sahipken, ortadaki örtü tüyleri belirgin şekilde daha kahverengidir ve büyük örtü tüyleri siyahımsıdır; her ikisinin de geniş krem-sarı uçları belirgin kanat çizgileri oluşturur. Yavruların uçuş tüyleri ve kuyruğu genellikle siyahımsıdır ve uçları beyazımsıdır, ancak sırtın alt bölümünden kuyruk örtüsüne kadar olan beyaz kısımlar sadece ortada hafifçe çizgilidir ve tünediğinde genellikle görünmez. Yavrunun çizgili göğsünün altında kalan alt kısımları düz soluk bej rengindedir. İkinci yaşında, alt taraftaki kahverengi çizgiler daha sade kum rengi bir tona dönüşür ve kanatlardaki soluk şeritler de silikleşmeye başlar. Özellikle 2. yılın sonlarına doğru, 3. yılın başlarında, bazı genç şah kartalların alt kısımlarında siyahımsı kahverengi tüylerden oluşan düzensiz lekelenmeler görülür. 4. yaşlarına gelindiğinde, kuşlar yarı yetişkin tüylerine bürünürken, kartalın ön yüzünde genellikle kumlu ve daha koyu yetişkin benzeri tüylerin epey düzensiz bir karışımı görülür. Yıllık tüy dökümü sırasında, koyu renkli tüyler başlangıçta boğazdan ve üst göğüsten dışarı doğru genişler. Yarı yetişkin evrenin sonlarına doğru, kuşlarda soluk bir taç ve ense oluşmaya başlar, ancak genellikle gövdenin arkası, kuyruk ve kanat tüyleri başka türlü koyulaşmasına rağmen soluk kalça çevresi ve crissum örneklerindeki gibi hala daha gençlere benzer. Tam yetişkin tüyleri 5-6 yaşında elde edilir; ancak bazı yarı yetişkinler bundan önce üremeye başlar.
Uçuş sırasında, şah kartal, bir Aquila için hayli çıkıntılı bir boyuna ve “kocaman” bir kafayla gagaya sahip olan büyük bir yırtıcı kuş türüdür. Uzun kanatlar, diğer daha küçük yırtıcı kuşlarla karşılaştırıldığında epey geniş görünebilir, ancak Aquila cinsindeki diğer kartallarla karşılaştırıldığında görece dar ve eşit paralel kenarlara sahiptir. Uçuş stilleri nispeten ağır olsa da istikrarlıdır, ayrıca kanat çırpışları derin ve güçlüdür, ancak ilk kalkışta hiç de azımsanmayacak ölçüde sakardırlar. Öne doğru basık ama oldukça düz kanatlarla havalanma eğilimindedirler, dış kanat tüyleri bazen yukarı doğru kıvrılabilir, ancak genel olarak diğer bazı Aquila'larda olduğu gibi V şeklinde uçmazlar. Ayrıca bu tür, süzülürken kanatlarını düz tutabilir, ancak hızlandıkça kanatlarını geriye doğru bükebilirler. Uçarken, yukarıdan bakıldığında yetişkin birey, küçük beyaz şeritlerle birlikte koyu kahverengi gözükür ve ince koyu şeritleri olan grimsi bir kuyruk ve çok geniş, siyahımsı bir subterminal bant gösterir. Yetişkin kuşa aşağıdan bakıldığındaysa temelde tamamen koyu renklidir; yalnızca ön kanatlardaki çok koyu gri uçuş tüyleri (siyah kanat uçlarının tersine), gri bir crissum ve ince çizgili gri kuyruk tabanı koyu rengi hafifletir. Ancak bu özellikler yalnızca iyi ışıkta ve makul mesafelerde belirgin olabilir. Uçarken yavrunun tüyleri çoğunlukla soluk bej rengindedir ve kahverengi çizgileri vardır. Sırtın alt tarafı, kuyruk sokumu, kuyruk örtü tüyleri ve bacak tüylerinin tümü beyazımsı krem rengindedir ve bu, beyaz uçlu siyahımsı büyük örtü tüyleri, birincil örtü tüyleri ve teleklerle belirgin bir tezat oluşturur. Yavruların sırt örtülerinde üstte iki beyaz kanat çizgisi ve dar, beyazımsı bir alt arka kenar bulunur. Bu arada, yavruların iç primer tüyleri diğer uçuş tüylerine göre çok daha soluk kremsi kahverengidir. Genç kuşların koyu kahverengi kanat astarları, yetişkinlerin daha koyu tüyleriyle karşılaştırıldığında daha geniş ve kaba desenlere sahiptir. Bazı kuşlar 2. ila 3. yıllarına geldiklerinde uçuş tüylerinde o kadar aşınma olur ki neredeyse hiç çizgisi olmayan kum rengi gibi görünürler; 3. yıldan itibaren ise çeşitli düzensiz varyasyonlarla alttan daha koyu renkli tüyler belirmeye başlar.