stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gadelşa Şelalesi

| Gadelsha Şelalesi |
| --- | --- |
Şelalenin alt kısımları

Genel bilgiler
Konum: Başkurdistan, Rusya
Koordinatlar: 52°45′27″K 58°22′20″D﻿ / ﻿52.75750°K 58.37222°D﻿ / 52.75750; 58.37222
Yükseklik: 15 m (49 ft)
Özellikler: 10 kademe
Wikimedia Commons
Gadelşa ŞelalesiRusya Başkurdistan haritasında gösterGadelşa ŞelalesiRusya haritasında göster
Gadelsha Şelalesi (Rusça: Гадельша, Başkurtça Ғәҙелша, "Ибраһим"), Rusya'da yer alan 15 m yüksekliğindeki basamaklı bir şelale. Başkurdistan Cumhuriyeti'nin Baymak ili'ndeki Khudolas Nehri üzerinde yer almaktadır. Khudolas Nehri, Yaman Taş Dağı'nın yakınında bir pınardan kaynar ve Irenyk tepelerinin doğu yamacı boyunca akar. Şelaleden Sibay şehrine olan mesafe 15 km'dir. Gadelsha Şelalesi Başkurdistan'ın en yüksek şelalesidir ve 1965'ten beri doğal bir anıt statüsündedir. Devlet tarafından eşsiz bir doğa anıtı olarak korunmaktadır. Birkaç farklı adı bulunmaktadır: Ibragimovsky, Tuyalas, Khudolas. Ama yine de en yaygın olanı, aynı adı taşıyan yakındaki bir köyün de adı olan Gadelsha'dır.
Şelale üç aşamalıdır, toplam yükseklik 15 m'den fazladır. Üst basamak 1.2 m yüksekliğe sahiptir, ikinci ve üçüncü basamakların her biri yaklaşık 7 m yüksekliğindedir. Şelalenin su akış hızı yağış miktarına bağlı olarak değişir. Yaz aylarında, kurak zamanlarda sadece 10 l/s'dir, ancak ilkbaharda şelale görkemli bir akış sergiler. Şelaleyi ziyaret etmek için en iyi zaman çok fazla su olduğunda ilkbahar aylarıdır. Şelale alanında, değerli süs taşları olarak büyük ilgi gören çeşitli jasper türleri yaygın olarak bulunmaktadır.
Üst kısım
Şelalenin çevresinde nadir bulunan kaybolan bitkiler bulunmaktadır. Alan turistlerin ziyaret edebileceği en gözde yerlerden biridir.
Beyazgöz Şelalesi

| Beyazgöz Şelalesi  Lazca: Tolikçet Şelalesi |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Konum: Ardeşen, Rize, Türkiye
Koordinatlar: 41°06′03″K 41°02′33″D﻿ / ﻿41.10083°K 41.04250°D﻿ / 41.10083; 41.04250
Akarsu: Karmeteruba Deresi
Yükseklik: 10 m (33 ft)
Beyazgöz ŞelalesiTürkiye haritasında gösterBeyazgöz ŞelalesiTürkiye Karadeniz Bölgesi haritasında gösterBeyazgöz ŞelalesiRize haritasında göster
Beyazgöz Şelalesi (Lazca: Tolikçet Şelalesi), Rize ilinin Ardeşen ilçesinde bulunan bir şelaledir. Fırtına Deresi'ne karışan Karmeteruba Deresi'nin (Değirmen Suyu Deresi) üzerinde konumlanmıştır.
Apidima Mağarası

| --- | --- |
Konumu: Batı Mani Yarımadası, batı Areopoli, güney Yunanistan
Koordinatlar: 36°40′01″K 22°21′42″D﻿ / ﻿36.66694°K 22.36167°D﻿ / 36.66694; 22.36167
Jeoloji: kireç taşı yamaçta karst mağara
Girişleri: 4
Girişlerinin listesi: A, B, C, D
Web sitesi: www1.fhw.gr/chronos/01/en/pl/housing/apidima.html
Apidima Mağarası (Yunanca: Σπήλαιο Απήδημα, Spilaio Apidima), Güney Yunanistan'da, Mani Yarımadası'nın batı kıyısında yer alan ve dört küçük mağaradan oluşan bir komplekstir. Mağaranın sistematik olarak incelenmesi sonucunda Paleolitik çağa ait Neandertal ve Homo sapiens fosilleri ortaya çıkarıldı.
Apidima 1adı verilen bir kafatası fosili, modern ve ilkel insanlara ait özelliklerin bir karışımını sergilemektedir. 210.000 yıldan daha eski bir tarihe tarihlenen ve aynı mağarada bulunan bir diğer Neandertal kafatasından ("Apidima 2") daha yaşlı olduğu kanıtlanmıştır. Bazı açıklamalara göre Apidima 1'in bulunduğu bu mağara Afrika dışında yaşayan Homo sapiens türüne dair kanıtların bulunduğu en eski mağaıdır. Apidima'yı takip eden en yaşlı buluntulara ev sahipliği yapan mağara olan Misliya mağarası, İsrail'deki Kermil Dağı'nda yer almaktadır ve bu mağarada bulunan kafatası kemiği yaklaşık 190.000 yılöncesine tarihlenmektedir. Apidima 1, Avrupa'da kendisinden önce bulunan en yaşlı H. sapiens'ten 150.000 yıldan daha yaşlıdır.
Açıklama

Apidima Mağarası kompleksi, Yunanistan'ın güneyindeki Mani Yarımadası'nın batı kıyısındaki kalker kayalıklarda oluşan karstik mağaralardan oluşur. Mağaralar büyük bir deniz yamacına açılmaktadır ve yalnızca tekneyle erişilebilir. Buzul Çağı sırasında deniz seviyesi günümüzdeki seviyesinden 100 m (330 ft)'den daha aşağıda yer almaktaydı. Bu, günümüzde bir deniz yamacına açılan bu mağaraların aslında önünde daha geniş bir alan olduğunu ortaya koymaktadır. Zamanla yükselen su seviyesi mağarayı kara yolu ile ulaşılmaz bir hale getirmiştir.
Kompleks, "A", "B", "C" ve "D" olarak adlandırılan dört küçük mağaradan oluşmaktadır. Deniz seviyesinden 4–24 m (13–79 ft) yükseklikte, 20 m (66 ft) derinlikte dikey bir bölgede, 500 m (1.600 ft) derinlikte Orta Triyas-Geç Eosen kireçtaşı içinde erozyon sonucu ile oluşmuştur. Mağaraların gelişimi, kalkerin dikey olarak erimesinden, yatay gelişimi ise deniz etkisinden kaynaklanmaktadır.
Arkeoloji > Araştırma programı

Apidima'daki bilimsel araştırma programı 1978'de başladı. Araştırma programı Yunanistan Ulusal Arkeoloji Müzesi tarafından Atina Üniversitesi Tarihsel Jeoloji-Paleontoloji Laboratuvarı, Jeoloji ve Maden Çıkarma Enstitüsü ve Selanik Aristoteles Üniversitesi ile işbirliği içinde yürütülmektedir.
Arkeoloji > Buluntular

Theodore Pitsios ve ekibi tarafından 1978'den beri sürdürülen kazılar sonucunda bu bölgeden çeşitli faunalara ait yaklaşık 20.000 kemik, kemik parçası ve diş toplanmıştır. Muhtemel kasaplık eylemine dair izlere sahip birkaç hayvan örneği de buluntular arasında yer almaktadır  İki Homo fosili, deniz seviyesinden 4 m (13 ft) yükseklikte kalın ve yapışkan breş içinden ortaya çıkarılmıştır.
Arkeoloji > Fosillerin bulunması

Araştırmacılar, 1978 yılında Apidima Mağarası "A"'da iki önemli fosil ortaya çıkardılar. İki fosil Apidima 1 ve Apidima 2 olarak adlandırıldı. Dört mağarada taş aletler de bulunmuştur. Temmuz 2019'da yayınlanan bir araştırmaya göre, LAO 1/S2 olarak adlandırılanApidima 2 kafatası parçasının Neandertal morfolojisine sahip olduğu ve uranyum-toryum tarihlemesine göre en az 170.000 yaşında olduğu ortaya çıkarılmıştır. LAO 1/S1 olarak adlandırılan Apidima 1 kafatası fosilinin aynı yöntemle gerçekleştirilen yaş tarihlendirilmesinin sonucuna göre Apidima 1 günümüzden en az 210.000 öncesine tarihlendirilmiştir.
Arkeoloji > Homo sapiens hipotezi

2019 yılında gerçekleştirilen çalışmaları sırasında bir araştırma ekibi, bu Hominidlerin modern ve ilkel insan özelliklerin bir karışımını sunduğunu öne süren bir hipotez yayımladı. Bu hipoteze göre Apidima 1, Afrika dışındaki en eski Homo sapiens idi, Apidima 1, kendisinden önce Avrupa bulunmuş en eski H. sapiens'ten en az 150.000 yıl daha yaşlıydı. Baş araştırmacı Katerina Harvati, "Sonuçlarımız, Orta Pleistosen'de şu anda Yunanistan'ın güneyinde kalan bölgede en az iki grup insanın yaşadığını gösteriyor: Erken bir Homo sapiens popülasyonu, ardından bir Neandertal popülasyonu." Harvati, ekibin fosillerden antik DNA çıkarmaya çalışacağını, ancak herhangi bir şey bulma konusunda iyimser olmadıklarını ifade etti. Yeterli örnek elde edilebilirse, fosiller üzerinde eski proteinlerin paleoproteomik analizinin yapılabilmesi de mümkündü.
Arkeoloji > Homo erectus hipotezi

2020 yılında araştırmalar yapan başka bir araştırma grubu, araştırmalarının sonucunun yayımlandığı yayında her iki kafatasının anatomik özellikleri, Sima de los Huesos, Swanscombe, Biache-Saint-Vaast ve Lazaret'in kafataslarına benzer bazı erken Neandertal özelliklerine sahip, evrimleşmiş Avrupa Homo erectus homininleri grubuna atfedilebileceklerini, ancak klasik Neandertallerden ayırt edilebileceklerini öne sürmüştür.
Senavat Şelalesi

| Senavat Şelalesi |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Konum: Yukarıdurak, Ardeşen, Rize, Türkiye
Koordinatlar: 41°05′13″K 41°05′29″D﻿ / ﻿41.08694°K 41.09139°D﻿ / 41.08694; 41.09139
Akarsu: Senavat Deresi
Yükseklik: 17 m (56 ft)
Senavat ŞelalesiTürkiye haritasında gösterSenavat ŞelalesiTürkiye Karadeniz Bölgesi haritasında gösterSenavat ŞelalesiRize haritasında göster
Senavat Şelalesi, Rize ilinin Ardeşen ilçesinde bulunan bir şelaledir. Durak Dere'ye karışan  Senavat Deresi'nin üzerinde konumlanmıştır.
Bebedes Şelalesi

| Bebedes Şelalesi |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Konum: Çamlıhemşin, Rize, Türkiye
Koordinatlar: 40°56′28″K 41°04′39″D﻿ / ﻿40.94111°K 41.07750°D﻿ / 40.94111; 41.07750
Akarsu: Bebedes Deresi
Bebedes ŞelalesiTürkiye haritasında gösterBebedes ŞelalesiTürkiye Karadeniz Bölgesi haritasında gösterBebedes ŞelalesiRize haritasında göster
Bebedes Şelalesi, Rize ilinin Çamlıhemşin ilçesinde bulunan bir şelaledir. Bebedes Deresi'nin üzerinde konumlanmıştır.
Mathilde (Belçika kraliçesi)

| Mathilde |
| --- | --- |
Mathilde, 2024
Belçika konsort kraliçesi
Hüküm süresi: 21 Temmuz 2013 – günümüz

Doğum: 20 Ocak 1973 (52 yaşında) Brüksel, Belçika
Eş(ler)i: Belçika kralı Philippe (e. 1999)
Çocuk(lar)ı:  Brabant Düşesi Prenses Elisabeth  Prens Gabriel  Prens Emmanuel  Prenses Eléonore 
Hanedan: d'Udekem d'Acoz
Babası: Patrick d'Udekem d'Acoz
Annesi: Anna Maria Komorowska
Belçika Kraliçesi Mathilde (née Mathilde d'Udekem d'Acoz; d. 20 Ocak 1973), babası Kral II. Albert'in 21 Temmuz 2013'teki feragatının ardından tahta çıkan Kral Philippe'nin eşi. Belçika doğumlu ilk Belçika Kraliçesi'dir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb167104653 (data)  GND: 138592225  ISNI: 0000 0001 1467 8339  LCCN: nb2003031256  NTA: 326354298  VIAF: 11816878   WorldCat (LCCN): nb2003-031256
Gürgendibi Şelalesi

| Gürgendibi Şelalesi |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Konum: Çamlıhemşin, Rize, Türkiye
Koordinatlar: 40°58′05″K 41°04′47″D﻿ / ﻿40.96806°K 41.07972°D﻿ / 40.96806; 41.07972
Akarsu: Pohbaduf Deresi
Yükseklik: 8 m (26 ft)
Özellikler: 2 kademe
Gürgendibi ŞelalesiTürkiye haritasında gösterGürgendibi ŞelalesiTürkiye Karadeniz Bölgesi haritasında gösterGürgendibi ŞelalesiRize haritasında göster
Gürgendibi Şelalesi, Rize ilinin Çamlıhemşin ilçesinde bulunan bir şelaledir. Pohbaduf Deresi'nin üzerinde konumlanmıştır.
Ağlayansu Şelalesi

| Ağlayansu Şelalesi |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Konum: Çamlıhemşin, Rize, Türkiye
Koordinatlar: 40°57′27″K 41°08′16″D﻿ / ﻿40.95750°K 41.13778°D﻿ / 40.95750; 41.13778
Akarsu (gelen): Avusor deresi, Didiruba deresi
Ağlayansu ŞelalesiTürkiye haritasında gösterAğlayansu ŞelalesiTürkiye Karadeniz Bölgesi haritasında gösterAğlayansu ŞelalesiRize haritasında göster
Ağlayansu Şelalesi, Rize ilinin Çamlıhemşin ilçesinde bulunan bir şelaledir. Avusor ve Didiruba derelerinin kesişim yerinde konumlanmıştır.
Lakubar Şelalesi

| Lakubar Şelalesi |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Konum: Çamlıhemşin, Rize, Türkiye
Koordinatlar: 40°51′58″K 40°59′04″D﻿ / ﻿40.86611°K 40.98444°D﻿ / 40.86611; 40.98444
Yükseklik: 17 m (56 ft)
Lakubar ŞelalesiTürkiye haritasında gösterLakubar ŞelalesiTürkiye Karadeniz Bölgesi haritasında gösterLakubar ŞelalesiRize haritasında göster
Lakubar Şelalesi, Rize ilinin Çamlıhemşin ilçesinde bulunan bir şelaledir. Denizden 1628 metre yükseklikte konumlanmış olan şelalenin Çamlıhemşin ilçe merkezine uzaklığı 33 kilometredir. Yeşilliklerden dolayı şelalenin kaynağı olan dere görünmemektedir.
Şehitler Hiyabanı

Şehitler Hiyabanı'ndan bir görünüm
Şehitler Hiyabanı (Azerice: Şəhidlər Xiyabanı), 1918 yılında Bakü Muharebesinde öldürülmüş Azerbaycan ve Türkiye askerlerinin defnedildiği yer. 1924-1990 yılları arasında Hiyaban adı değiştirilmiş ve bolşevikler burada eğlence kompleksleri yaparak adını Dağüstü Park olarak değiştirmişlerdi. 1990 yılında Kara Ocak denilen olaydan sonra bu alan yine "Şehitler Hiyabanı" adını almıştır.
"Şehitler Hiyabanı" adının verilmesi

1990 yılında isim değişikliği için resmi izni Bakü Büyükşehir Belediyesi ve ilgili kurumlar vermesi gerekiyordu. Bakü'de olağanüstü hâl ilan edilmişti. Resmi devlet kurumlarının yetkilerini şehir komutanlığı almıştı. İdare ve kurumların kapısı mühürlenmişti. O dönemde Azer Nebiyev həmin 26 Bakı Komissarı İl Parti Komitesinin birinci katibi Veli Memmedov ve il Belediye kurulunun başkanı Ali Memmedov'un yardımı ile bu konuyu halletmişti. Yukarıda sözü edilen kurumlar askerlerin kontrolüne geçmiş, ofis kapıları mühürlenmişti. Azer Nebiyev boş bir blank bulmuş ve aynı blankta çatışmada ölenlerin Dağüstü Parka gömülmesi için izin verildiğini açıklamıştı.
Çatışmada ölenlerin gömülmesi

20-21 Ocak'ta mezarlar kazıldı. 120'den fazla mezar hazırlandı. 21 Ocak'ta Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti'nin toplantısı yapıldı. Toplantı çok gergin ortamda, tartışmalarla geçti. Sabah saatlerine kadar süren toplantı sonrasında saat 12.00'de çatışmada ölenlerin cenazeleri insanların omuzlarında Azatlık Meydanı'ndan, başkent sokaklarından büyük izdihamla geçti ve "Şehitler Hiyabanı"na getirildi.
Cenaze töreni 5 saat sürdü. 22 Ocak'ta 51 kişi defnedildi. Bunlardan 3'ü 1918 yılı Mart Olaylarında öldürülenler idi.
1992
1992
1992
2005
Akyamaç Şelalesi

| Akyamaç Şelalesi |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Konum: Hemşin, Rize, Türkiye
Koordinatlar: 41°02′40″K 40°54′33″D﻿ / ﻿41.04444°K 40.90917°D﻿ / 41.04444; 40.90917
Akarsu: Tecina Deresi
Yükseklik: 8 m (26 ft)
Akyamaç ŞelalesiTürkiye haritasında gösterAkyamaç ŞelalesiTürkiye Karadeniz Bölgesi haritasında gösterAkyamaç ŞelalesiRize haritasında göster
Akyamaç Şelalesi veya Tecina Şelalesi, Rize ilinin Hemşin ilçesine 4 kilometre uzaklıkta konumlanmış bir şelaledir. 414 metre rakımlı şelalenin kaynağı Tecina Deresi'dir.
Network Access Protection

Network Access Protection (NAP) veya Türkçesiyle Ağ Erişim Koruması; Windows Server 2008 ile gelen, Windows Vista ve Windows Xp Sp3 ile kullanılabilen yeni bir güvenlik teknolojisi ve kontrol mekanizmasıdır.
Rüzgarlı Şelalesi

| Rüzgarlı Şelalesi |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Konum: İkizdere, Rize, Türkiye
Koordinatlar: 40°44′35″K 40°31′52″D﻿ / ﻿40.74306°K 40.53111°D﻿ / 40.74306; 40.53111
Akarsu: Daim deresi
Yükseklik: 12 m (39 ft)
Rüzgarlı ŞelalesiTürkiye haritasında gösterRüzgarlı ŞelalesiTürkiye Karadeniz Bölgesi haritasında gösterRüzgarlı ŞelalesiRize haritasında göster
Rüzgarlı Şelalesi, Rize ilinin İkizdere ilçesinde bulunan bir şelaledir. İlçe merkezine 9 kilometre uzaklıkta olan şelaleden akan sular Daim Deresi'ne akmaktadır.
Vrba-Wetzler raporu

| Vrba–Wetzler raporu |
| --- | --- |
Tarih: 25 Nisan 1944
Konum: Žilina, Slovakya
Katılanlar: Alfréd Wetzler,   Rudolf Vrba
Sonuç: Rapor, Macaristan'daki Yahudilerin Auschwitz'e kitlesel olarak sürgün edilmesine son verilmesini ve yaklaşık 200.000 kişinin hayatının kurtarılmasını sağladı.
Resmî site: https://vrbawetzler.eu/img/static/Prilohy/The-Auschwitz-Protocol.pdf
Vrba-Wetzler raporu, Auschwitz Protokolleri olarak bilinen, diğer adıyla Auschwitz Raporu veya Auschwitz Defteri olarak da bilinen belgeleri içeren üç belgeden biridir. Holokost sırasında Alman işgali altındaki Polonya'da bulunan Auschwitz toplama kampına dair 33 sayfalık bir görgü tanığı anlatımıdır.
10 Nisan 1944'te Auschwitz'den kaçan iki Slovak Yahudisi olan Rudolf Vrba ve Alfréd Wetzler, 25-27 Nisan tarihleri arasında Slovakya'nın Žilina kentinde raporu Slovakça elle yazdılar veya yazdırdılar. Slovak Yahudi Konseyi’nden Oscar Krasniansky raporu yazdı ve aynı zamanda Almancaya çevirdi.
Müttefikler, Yahudilerin Auschwitz'de toplu halde öldürüldüğünü Kasım 1942'den beri biliyorlardı. Vrba-Wetzler raporu, o zamana kadarki gaz odalarının sayısını tahmin etme ve en ayrıntılı açıklamayı yapma yönündeki erken bir girişimdi. Raporun bazı bölümlerinin Haziran 1944'te yayımlanmasının, Macar naibi Miklós Horthy'yi, Mayıs 1944'ten beri günde 12.000 Yahudinin Auschwitz'e sürgün edilmesinin durdurulması yönünde ikna etmeye yardımcı olduğu kabul edilmektedir. Raporun ilk tam İngilizce çevirisi Kasım 1944'te Amerika Birleşik Devletleri Savaş Mültecileri Kurulu tarafından yayımlandı.
Galeri

Rapordan taslak: solda, DAW, Siemens ve Krupp fabrikalarını gösteren Auschwitz I sağda, dört gaz odasını ve krematoryumları gösteren Auschwitz II.
Rapordan krematoryumun kabataslak düzenini gösteren bir çizim
Şelale

Başlığın diğer anlamları için şelale (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
"Çağlayan" buraya yönlendirilmektedir. Diğer kullanımlar için Çağlayan (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Yosemite Şelaleleri, Kaliforniya, ABD
Şelale, çavlan ya da çağlayan, akarsu yatağının, dike yakın bir biçimde âniden düştüğü, suların yüksekten dökülerek aktığı kısmına şelale denir. Çağlayan terimi daha çok küçük akarsuyun yüksek olmayan yerden dökülmesiyle oluşur, küçük şelale de denilir. Bazı kaynaklar su miktarı ve yüksekliğe bakmadan çağlayanı şelale ile eş anlamlı kullanmaktadır. Su miktarı fazla olması durumunda şelale veya çavlan denilir.
Şelale  türleri

Şelaleler yatak biçimleri ve düşme şekillerine göre Plumb'a göre 8 tür oluşturur. The World Waterfalls Database  bunlara dört tür daha eklemiştir.
Dalma (Plunge): Suyun dikey olarak düştüğü, ana kaya ile su kütlesinin temasının kesildiği şelalelerdir. Direkt zemine düştüklerinden genellikle dev kazanı oluştururlar.
At  kuyruğu (Horsetail): Akarsu şelaleden dik veya dike yakın akmasına rağmen kaya yüzeyi ile teması kesilmez.
Yelpaze (Fan): Yüksekten düşen suyun yanlara dağılımın fazla olduğu, at kuyruğu görünümünün ortaya çıktığı şelale türüdür.
Blok (Block): Akarsuyun geniş bir eğim kırıklığından, kırık alanın tamamını kullanarak akması durumudur.
Katmanlı (Tiered): belli bir açıdan bakıldığında fark edilen, suyun en az iki basamaktan aktığı şelalelerdir.
Kokteyl (Punchbowl): Dar vadiden gelip, dev kazanı veya havuza düşen şelale tipidir.
Dilimli (Segmented) şelale: En az iki kanaldan akarak dökülen şelalelerdir.
Kaskat (Cascade): Genişliği küçük olmasına rağmen yüksekten dökülen şelaledir. Sular dik kayalıktan zemine düşer.
Katarakt (Cataract): Düşüş yüksekliği az, genişliği fazla olan şelaledir. Türkçe karşılığı sudüştü, suindi, suuçtu'dur. Manavgat Şelalesi örnektir.
İkiz (Paralel/Twin): Kırık alanından tek seferde, sürekli iki ayrı koldan, paralel düşen sulardır.
Oluklu (Slot): Anahtar deliği benzeri uzun ve dar yiv-setten gelen, düşme alanı hariç kaya ile temasta olan, düşme yamacı boyunca büklümler yapan şelaledir.
Tül şekilli (Veil): Eğimli dağ yamacı boyunca ince su tabakası oluşturan, yüzey şekillerine uyarak yatağı ile teması kesmeyen, yamaç aşağı gelin duvağı gibi inen şelaledir.
Dünya'nın en yüksek şelaleleri

| Şelale adı | Bulunduğu ülke | Yüksekliği |
| --- | --- | --- |
| Angel Şelalesi | Venezuela | 979 m |
| Tugela Şelâlesi | Güney Afrika Cumhuriyeti | 948 m |
| Mtarazi Şelâlesi | Zimbabve | 762 m |
| Yosemite Şelaleleri | ABD | 739 m |
| Sutherland Şelâlesi | Yeni Zelanda | 580 m |
| Gavarnie Şelâlesi | Fransa | 422 m |
| Serio Şelâlesi | İtalya | 315 m |
| Reichenbach Şelâlesi | İsviçre | 190 m |
| Niagara Şelaleleri | Kanada-ABD | 51 m |
Iguazú Şelalesi (Arjantin)
Jean Ping

Jean Ping (French pronunciation: [ʒɑ PIN] ; 24 Kasım 1942'de Omboué'de doğdu), 2008'den 2012'ye kadar Afrika Birliği Komisyonu Başkanı olarak görev yapan Gabonlu bir diplomat ve politikacıdır. Çinli bir baba ve Gabonlu bir anneden dünyaya gelen Jean Ping, Afrika Birliği'nin yürütme organına liderlik eden Çin asıllı ilk kişidir.
1999'dan 2008'e kadar Gabon Cumhuriyeti Devlet Bakanı ve Dışişleri, İşbirliği ve Frankofoni Bakanı olarak görev yaptı ve 2004'ten 2005'e kadar Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Başkanıydı. 2016 Gabon cumhurbaşkanlığı seçimlerinde cumhurbaşkanı Ali Bongo'ya karşı adaylığını koydu.
Biyografi > Kişisel hayat

Ping, Port-Gentil'in güneyinde, Fernan Vaz lagünündeki küçük bir kasaba olan Omboué'de doğdu. Gabonlular tarafından Wang Ping olarak adlandırılan babası Cheng Zhiping, 1920'lerde işçi olarak işe alınan ve kereste hasatçısı olan Wenzhou, Zhejiang'dan bir Çinli idi. Kongo doğumlu bir kabile reisinin Gabonlu kızı Germaine Anina ile evlenen Cheng, oğlunu Gabon hükûmetinin bursuyla Fransa'da okumaya teşvik etti.
Ping, 1975'te René Passet altında aldığı Paris 1 Panthéon-Sorbonne Üniversitesi'nden ekonomi bilimi doktorasına sahiptir.
Daha önce iki çocuğu olan cumhurbaşkanı Omar Bongo'nun kızı Pascaline Bongo ile ilişkisi olan Ping'in Marie-Madeleine Liane'den de çocukları vardır. Ancak, o her zaman İtalyan-Fildişi kökenli olan Jeanne-Thérèse ile evli kalmıştır. Sekiz çocuk babasıdır.
Biyografi > Uluslararası pozisyonlar

1972'de Ping, Paris'teki UNESCO'da uluslararası bir memur olarak çalışmaya başladı. Ülkesinin siyasetine karışmadan önce 1978'den 1984'e kadar Gabon'un UNESCO Daimi Temsilcisi olarak görev yaptı. Gabon'un üye olduğu 1993 yılında OPEC'in başkanıydı.
2004 yılında Ping, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 59. Başkanı olarak seçildi.
Ping, 2008'deki ilk turda Afrika Birliği Komisyonu Başkanı seçildi 2012 yılında rolü bıraktı.
Ping, Gabon'u çok sayıda uluslararası konferansta birkaç kez temsil etti: UNESCO, Afrika Birliği Örgütü (şimdi AU olarak bilinir), Bağlantısızlar Hareketi, İslam İşbirliği Örgütü (OIC), Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), Dünya Bankası, Frankofoni Zirveleri, Fransa–Afrika, Afrika–Karayipler–Pasifik–Avrupa Birliği, Çin–Afrika Forumları, Tokyo Uluslararası Afrika Kalkınma Konferansı (TICAD) ve Afrika Büyüme ve Fırsat Yasası (AGOA) ile ilgili olarak düzenlenen ABD–Afrika Konferansları.
Ping, Başkan Omar Bongo tarafından orta Afrika'da barış ve istikrarı yeniden sağlamak için başlatılan çeşitli arabuluculuklara katkıda bulundu: DRC, Kongo Cumhuriyeti, Çad, Orta Afrika Cumhuriyeti ve São Tomé ve Principe. 17 Aralık 2010'da Afrika Birliği tarafından Fildişi Sahili'ndeki krize bir çözüm bulmaya çalışması istendi. O zamanlar ülke, 28 Kasım 2010 cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turundan bu yana, Laurent Gbagbo ve Alassane Ouattara'nın kendilerini galip ilan etmesiyle devam eden bir güç mücadelesiyle sarsılmıştı.
Ping, Fransa'nın 2011'de Libya'ya askeri müdahalesini eleştirdi, bu da kendi görüşüne göre ülkeyi harap etti ve bölgeyi istikrarsızlaştırdı. Politikayı, Bernard-Henri Lévy ve Nicolas Sarkozy'nin geleneksel Fransız politikasını reddetme ve "savaşa gitme, silahlar alev alev ve düşmanlıklara cepheden önderlik etme" kararının müdahaleciliği tarafından temsil edilen "neo-sömürge" olarak nitelendirdi. BM bayrağının örtüsü altında ve ABD ile NATO'nun askeri şemsiyesi altında," O, "düşüncelere üstün gelen temel duygular ve tutkular tarafından yönlendirilen" Batı politikasını kınadı.
Biyografi > Siyasi kariyer

1972'de Ping, UNESCO'da Dış İlişkiler ve İşbirliği Sektöründe uluslararası bir memur olarak çalışmaya başladı. 1978'de Fransa'daki Gabon büyükelçiliğinin danışmanı oldu ve ardından 1984'e kadar görev yaptığı Gabon'un UNESCO Daimi Temsilcisi oldu.
1984 yılında Gabon'a dönen Ping, siyasi kariyerine Gabon Cumhuriyeti Devlet Başkanı Omar Bongo'nun kurmay başkanı olarak başladı.
Biyografi > Siyasi kariyer > Bakanlık kariyeri

26 Şubat 1990'da Ping, Parlamento ilişkileri ve hükûmet sözcüsünden sorumlu Bilgi, Posta Hizmetleri, Telekomünikasyon, Turizm, Boş Zaman ve Parastatal Sektör Reformu Bakanı olarak atandı. 29 Nisan 1990'dan Haziran 1991'e kadar Maden, Enerji ve Hidrolik Kaynaklar Bakanlığı başkanlığına geçmeden önce kısa bir süre, daha sonra 28 Ağustos 1992'den 24 Mart 1994'e kadar on dokuz ay boyunca görev yaptı.
25 Mart 1994'te Ping'e, 30 Ekim'de Maliye, Ekonomi, Bütçe ve Özelleştirme Bakan Yardımcısı olmadan önce, ilk kez Dışişleri ve İşbirliği Bakanlığı'nın sorumluluğu verildi.
Ping, Aralık 1996 parlamento seçimlerinde, Aralık 2001 parlamento seçimlerinde ve Aralık 2006 parlamento seçimlerinde Omboué'den Ulusal Meclise seçildi.
Ping, 27 Ocak 1997'den 25 Ocak 1999'a kadar iki yıl boyunca Planlama, Çevre ve Turizm Bakanı olarak görev yaptı, ardından tekrar Dışişleri ve İşbirliği Bakanlığı'nın sorumluluğunu üstlendi, bu kez Frankofoni portföyü ve Devlet Bakanı unvanıyla katıldı. 6 Şubat 2008'de Afrika Birliği Komisyonu Başkanlığına seçilene kadar orada kaldı ve bu görevi 15 Ekim 2012'ye kadar sürdürdü. Bu son dokuz yıllık bakanlık döneminde 2004-2005 yıllarında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Başkanı olarak görev yaptı.
1 Şubat 2014'te Ping, iktidardaki Gabon Demokrat Partisi'nden (PDG) duyduğu hayal kırıklığını açıkladı ve 19 Şubat 2014'te istifa etti. O zamandan beri Başkan Ali Bongo ile açık bir çatışma içinde ve muhalefet güçlerini Front uni de l'opposition pour l'alternance (FUOPA) adlı bir yapı içinde birleştirmeye odaklandı.