stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Elektriksel direnç ve kondüktans
Ohm kanunu

Voltajla ilişkili elementten geçen akımla ters orantılı olan deneysel bir formüldür.
(voltaj akımla doğru orantılıdır).Bu yasa her zaman doğru değildir. Örneğin;diyot ve bataryalar için yanlıştır. Ama teller ve dirençler için iyi bir yaklaşım olduğu doğrudur(varsayalım diğer koşullar sıcaklık içerir, sabit tutulur).
Malzemeler ve nesneler ohmik olduğu sürece Ohm kanunu geçerlidir. Aksi takdirde ohmik olmayan nesneler için ohm kanunu doğru değildir.
Özdirenç ve iletkenlik ilişkisi

Verilen bir nesnedeki direnç öncelikle iki faktöre bağlıdır: Materyalin hangi maddeden yapıldığı ve şekli.Bir materyal için direnç enine kesit alanıyla ters orantılıdır. Örneğin ;kalın bakır bir tel ince bakır tele göre daha düşük bir dirence sahiptir .Ayrıca, verilen bir materyal için direnç uzunlukla doğru orantılıdır. Örneğin ;uzun bakır tel, kısa bakır telden daha büyük bir dirence sahiptir. Kesit alanı homojen olan bir iletkenin, iletkenliği G, direnci R'dir. Bu aşağıdaki formüllerle hesaplanabilir;
İletkenin uzunluğu  \ell ’dir, [m],ile ölçülür. A iletkenin kesit alanıdır, birimi [m²]’dir, σ (sigma) materyalin elektrik iletkenliğidir ,birimisiemens  per meter (S•m−1) ve ρ ise (rho) elektriksel özdirençtir (belirli bir elektrik direnci olarak bilinir) birimi ise(Ω•m)’dur. 
Özdirenç ve  iletkenlik sabit orantılıdır .Bu yüzden ,yalnızca materyalin neden yapıldığına bağlıdır. Telin geometrisine bağlı değildir. Özdirenç ve iletkenlik birbirine karşıttır;
 \rho =1/\sigma .
Özdirenç materyalin elektrik akımına karşı koyabilme yeteneğinin ölçülmesidir. Bu formül gerçek  değildir.Akım yoğunluğunu iletkenin her yerinde eşit kabul eder. Ama bu uygulamalı durumlarda her zaman doğru değildir.Ancak ,bu formül, tel gibi uzun ince iletkenler için hala iyi bir yaklaşım sağlar. Formülün gerçek olmadığı diğer bir durum ise alternatif akımdır. Çünkü,dış yüzey etkisi iletkenin merkezi yakınlarına akım geçişine engel olur .Akım umulduğundan yüksek olduğu için ,akımın geçtiği yerde geometrik enine kesit etkili enine kesitten farklıdır. Buna benzer olarak ,eğer iki iletken birbirlerine yakınlarsa aralarında alternatif akım taşırlar ve yakınlık etkisinden dolayı dirençleri artar.karlı güç frekansında büyük akımlar taşıyan büyük iletkenler  için bu etkiler önemlidir. Elektriksel cisimdeki elektrik bağlama çubuğu ve birkaç yüz amperden daha fazla akım taşıyan büyük güç kabloları bunlara örnektir.
Direncin ölçülmesi

Direnci ölçmek için kullanılan cihaza ohm metre denir.Basit ohmmetreler   düşük dirençleri doğru olarak ölçemezler,Çünkü direncin ölçülmesi bir voltaj düşmesine sebep olur ,bu da ölçmeyle ilişkilidir.Bu nedenle,dört uç algılamalı birçok doğru cihaz kullanılır.
Direnç çeşitleri

| --- | --- |
İçerik: Direnç (Ω)
1 mm kalınlığında 1 metre bakır tel: 0.02
1 km baş güç çizgisi (typical): 0.03
AA batarya (klasik iç direnci): 0.1
Elektrik ampulü tel (klasik): 200-1000
İnsan vücudu: 1000 to 100,000
Sabit diferansiyel direnç

{{multiple image
| align     = right
| direction = horizontal
| width     = 200
| image1    = DifferentialChordalResistance.svg
| width1    = 110
| alt1      = Differential versus chordal resistance
| caption1  = The IV curve)ohmik olmayan bir cihazın IV eğrisi. A noktasındaki durağan direnç, orijine doğru olan B çizgisinin eğimine terstir. A noktasındaki diferansiyel direnç C çizgisinin tanjant eğimi ile ters orantılıdır. 
| image2    = Negative_differential_resistance.svg
| width2    = 90
| alt2      = Negative differential resistance
| caption2  = The IV curve negatif diferansiyel  dirence  uygun olan IV eğrisi, tekdüze olmayan ve kullanılmayan bir eğridir.
Ayrıca bakınız: Small-signal model
Diyot ve batarya gibi birçok elektriksel cihaz Ohm yasasına uymaz. Bunlar ohmik olmayanlar ve doğrusal olmayanlardır ve IV eğrisi orijine doğru düzgün olmayan bir çizgi tarafından tanımlanır.
Direnç ve iletken, ohmik olmayan cisimler için hala tanımlanabilmektedir. Fakat, ohmik dirençlerin aksine doğrusal olmayan dirençler sabit değildir ama cihaza giden akım ve voltajla çeşitlenebilir.İki çeşidi vardır.
Sabit(durağan) direnç (ayrıca chordal or Dc direnci olarak bilinir)Direncin genel, bilinen tanımını karşılar, voltaj akıma bölünür.
Bu eğri üzerindeki orijinden noktaya olan doğrunun eğimidir. Bir elektrik bileşimindeki güç tüketimine durağan direnç  karar verir. IV eğrisi üzerindeki noktalar 2.ve 4.bölgede yer alırlar. Bu bölgelerde Chordal'ın eğimi negatiftir ve negatif sabit dirence sabittir. Herhangi bir enerji kaynağı olmayan pasif cihazlar negatif sabit bir dirence sahip değillerdir. Aksine, transistor, ampermetreler gibi aktif cihazlar negatif sabit dirençle geri bildirimini birleştirebilirler ve bu sarmal olarak dönen bazı devrelerde de kullanılmıştır.
Diferansiyel direnç* (ayrıca, dinamik, artışlı veya küçük işaret direnci olarak bilinir).Akımla ilgili voltajın türevlenmesine, diferansiyel direnç denir. IV eğrisinin eğimi bir nokta üzerindedir.
IV eğrisi tekdüze değilse (zirveleri ve dalgalar arası çukurları varsa),Eğri bazı bölgelerde negatif bir eğime sahiptir ;bu nedenle cihazlar bu bölgelerde negatif diferansiyel dirence sahiptir. Negatif diferansiyel dirençli  cihazlar gelen bir sinyali artırabilir ve ayrıca hoparlörün ve titreşimin yapımında kullanılır. Bunlar tünel diyotları, Gun diyotları, IMPATT diyotları, manyetron tüpleri ve tek merkezli transistorlar içerir.
AC devreleri > Empedans ve giriş

Bir alternatif akım bir devreye doğru aktığında, voltaj ve akım arasındaki ilişkiye karşı olarak yalnızca büyüklüklerinin oranı değil faz farkı da devre elemanlarını tanımlar. Örneğin ;ideal bir rezistörde, voltaj maximuma ulaştığı anda akımda maximuma ulaşır (akım ve voltaj fazda salınım yaparlar).Ama kondansatör ve indüktör için maximum akım akışı meydana gelir. Sıfıra ve değişkene doğru aktığı için (akım ve voltaj faz  90°'nin dışındayken salınım yapar ve bunu sağdaki resimde görebilirsiniz).Karmaşık sayılar, voltaj ve akımın büyüklüğünün ve fazın  yolunu takip etmek için kullanıldı.
Burada;
t zaman,
V(t) ve I(t) sırasıyla voltajın zamana bağlı fonksiyonlarıdır,
V0, I0, Z ve Y karmaşık sayılardır,
Z elektriksel empedans,
Y giriş,
Re  reel kısmıgösterir,
\omega  AC devresinin açısal frekansıdır,
j={\sqrt {-1}}  sanal kısmı gösterir.
Empedans ve giriş, reel ve sanal kısımları bulunan kompleks sayılar olarak ifade edilebilir.
Burada, R ve G sırasıyla direnç ve kondüktans'tır. X;reaktans ve B süseptans'tır. İdeal dirençler için, Z ve Y sırasıyla R ve G ye indirgenir .Ama AC devresi, kapasitörü, indüktörü ve sıfır olmayan X ve B yi içerir.
 Z=1/Y yalnızca AC devreleri için,  R=1/G  DC devreleri için.
AC devreleri > Direncin frekans bağımlılığı

AC devrelerinin başka bir komplikasyonu da, direnç ve kondüktansın  frekansa bağlı olmasıdır. Bir sebebi de yukarıda belirtilen yüzey etkisidir (yakın olma etkisiyle ilgili).Diğer bir sebebi de özdirencin frekansa bağlı olmasıdır.
Enerji tüketimi ve joule ısınması

.]]
Rezistörler (dirençle birlikte diğer etmenler) akımın geçişine engel olur. Bu yüzden dirence akımı iletmek  için bir elektrik enerjisine gerek vardır .Bu enerji tüketilir ve bu aşamada rezistör ısınır ve joule ısınması olarak bilinir .Ayrıca ohmik ısınma ve direnç ısınması olarak da bilinebilir.
Elektrik enerjisinin harcanması  genellikle istenmeyen bir şeydir ve özellikle enerji çizgilerinde iletim zayıfladığında. Yüksek voltaj iletimi akımın azaltılması tarafında oluşan zararı azaltmaya yardımcı olur.
Başka bir deyişle, joule ısınması bazen kullanışlı olabilir. Örneğin; Elektrik ocaklarında  ya da başka elektrik ısıtıcılarında (direnç ısıtıcısı olarak bilinir).Diğer bir örnek ise; parlak lambalar joule ısınmasına bağlıdır. Lamba teli yüksek bir ısıyla ısıtılır .Bu ısı termal radyasyonlarla  beyaz ateş olarak kızarır (parlaklık olarak bilinir). Joule ısınmasının formülü aşağıdaki gibidir;
P enerjiyi tanımlar, termal enerjinin elektrik enerjisine dönüşmesidir.
R dirençtir.
I;dirence doğru olan akımdır.
Direncin bağlı olduğu diğer durumlar > Sıcaklık bağımlılığı

Oda sıcaklığı civarında metalin  özdirenci arttığında sıcaklık artmış demektir .Bunun aksi olarak; yarımetallerin özdirenci azaldığında sıcaklık yine artmış demektir. Yalıtkanların ve elektrolitlerin özdirencinin artması veya azalması sisteme bağlıdır. Davranışları ve açıklamaları için detay bilgilere elektriksel özdirenç ve iletkenlik konularına bakabilirsiniz.
Sonuç olarak ;bir telin, rezistörlerin ve diğer bileşik materyallerin dirençleri çoğunlukla sıcaklıkla değişir. Bu etki yüksek sıcaklıkta bir elektrik devresinde  işlev bozukluğuna neden olduğu için istenmeyebilir. Bazı durumlarda, aksine, iyi bir kullanım için yatırım yapılabilir.Bir bileşimin sıcaklık direnç bağımlılığı amaçlı olarak kullanıldığında, bileşim bir direnç termometresi  veya direnç ısıldirenci olarak bilinir (bir direnç termometresi genellikle platin gibi metallerden yapılır, bir ısıl direnç ise seramik ve polimer gibi maddelerden yapılır).Direnç termometreleri  ve ısıldirençleri genellikle iki şey için kullanılır .Bunlardan birincisi termometre olarak kullanılmasıdır. Direnci ölçerek çevre sıcaklığını tanımlayabilirler.İkincisi ise, Joule ısınmasıyla birlikte bir bileşimde kullanılmasıdır.Dirence doğru giden büyük bir akım varsa, direnç sıcaklığı artar ve direnci değişir.Bu nedenle bu bileşikler, devrelerin geri bildirimi ve birçok farklı amaç için sigorta gibi devre koruyucu rolü oynar.Genelde, ısınma çizgisel olmayan ve isterik devre elemanlarında bir dirence dönüşebilir.Daha fazla bilgi için termistör etkilerine bakınız.
Sıcaklık(T) fazla çeşitlendirilmiyorsa, genellikle doğrusal bir yaklaşım olan şu formül kullanılır.
where  \alpha  direncin sıcaklık katsayısıdır.
 T_{0} sıcaklığın sabit referans değeridir (genellikle oda sıcaklığı)
 R_{0}, T_{0} anındaki dirençtir.  \alpha ,ölçülen datadan belirlenen deneysel bir parametredir. Doğrusal yaklaşım yalnızca bir yaklaşım olduğundan,  \alpha  farklı referans sıcaklıkları için her zaman farklıdır. Bunun nedeni; son bir ekte ölçülen sıcaklığı tanımlamak kolaydır tıpkı  \alpha  ‘in referans çerçevesinde sıcaklık oranıyla ilişkisi gibi.
Oda sıcaklığındaki metaller için sıcaklık katsayısı  \alpha   genellikle +3×10−3 K−1  ile +6×10−3 K−1  eşittir. Yarı iletkenler ve yalıtkanlar için genellikle değer negatiftir.
Direncin bağlı olduğu diğer durumlar > Basınç bağımlılığı

Bir iletkenin direnci sıcaklığa bağlı olduğu gibi, iletkenin direnci basınca da bağlıdır .Basınç altında sakinleştirilen bir iletken (gerginliğin bir şekli olan basınca neden olur).İletkenin basıncı artarsa, kesit alanı azalır. Bu etkiler iletkenin buhar bölümünün direncinin artmasına katkıda bulunur.
Direncin bağlı olduğu diğer durumlar > Işık aydınlatma bağımlılığı

Belirli yarı iletkenlerden yapılan bazı dirençler fotoiletkenlik sergilerler. Bunun anlamı, ışık parladığında dirençlerinin değişmesidir .Bu nedenle fotodirençler (ışığa bağımlı dirençler)olarak bilinirler.Işık dedektörlerinin bilinen çeşitlerinden biridir.
Süperiletkenlik

Süper iletken materyaller ,tam olarak sıfır dirence ve sonsuz iletkenliğe sahiptir. Çünkü voltaj 0’dır ve akım sıfırdan farklıdır. Bu ayrıca ısınma enerjisinin olmadığı anlamına gelir ve başka bir deyişle elektrik enerjisinin harcanmadığı anlamına gelir. Kapalı bir döngünün içinde süperiletken  bir  tel olsaydı, akım her zaman döngünün etrafında akardı. Süperiletkenler ,NbSN alaşımı gibi birçok metal süperiletkenler  sıvı helyumla birlikte 4K civarındaki soğuk havayı ya da 77 K civarındaki sıvı nitrojeni  gerektirirler. Bununla beraber süperiletkenlik magnetleri içeren,birçok teknolojik uygulama vardır.
devreye doğru akan akıcı elektrik akımı ile borulara akan akıcı su hidrolik örneklemeile kıyaslanır .Soldaki boru saçla dolduğunda(sağda) ,suyun akıcılığını aynı seviyeye getirebilmek için daha büyük bir basınca sahip olur. Elektrik akımının büyük dirence doğru itilmesi, suyun saçla tıkanmış boruya doğru itilmesi gibidir: Aynı akışkanlığı yürütmek için  büyük bir itme gerektirir(electromotive force) (electric current).
Bu bir 65 Ω’luk dirençtir, elektronik renk kodları (mavi-yeşil-siyah-altın)tarafından tanımlanır.  Ohm ölçer bu ğerleri çeşitlendirmek için kullanılabilir.
Dört elektronik cihazın akım-voltaj karakteristikleri ,iki direnç ,bir diyot ve bir batarya. Yatay eksen voltaj düşmesini, dikey eksen akımı gösterir. Grafik ,orijinden geçen düz bir çizgi ise ohm kanunu geçerlidir. Bu nedenle iki direnç ohmik  ,diyot ve batarya ohmik değildir.
iki ucunda elektrik bağlantısı olan dirençli materyal.
kapasitör (yukarıda)indüktör (dipte)için voltaj (kırmızı)ve akım (mavi)’ın zamana(yatay eksen) bağlı grafiğidir. Akım ve voltajın sinüs eğrilerinin büyüklüğü aynı olduğu için indüktörün (grafiğin kullanıldığı herhangi bir birim)ve kapasitör için empedansın kesin değeri 1’dir.Başka bir deyişle, capacitor için, akım ve voltaj arasındaki faz farkı -90° ‘dır. Bu nedenle, kapasitörün empedansının komplex fazı -90°’dir. Benzer  indüktör için ,akım ve voltaj arasındaki faz farkı  +90° ‘dir. Bu nedenle; indüktörün empedansının complex fazı  da +90°’dir .
ısı üreten büyük dirence sahip metale doğru akım iletilmesi sonucu enerji açığa çıkar
Kahta 02 SK

Kahta 02 Spor, Adıyaman'nın Kâhta ilçesinde 2018 yılında kurulmuş bir spor kulübüdür.
Tarihçe

Kulüp, 2019-2020 sezonunda tarihinde ilk kez Bölgesel Amatör Lig'de mücadele etmeye başladı. İlk sezonunda BAL 2. Grup'ta 22. hafta sonunda lider iken COVID-19 pandemisi nedeniyle iptal edilen sezonda şampiyon olarak tescil edildi ve tarihinde ilk kez 3. Lig'e yükseldi.
2020-2021 3. Lig 2. Grup'ta yer alan takım, sezonu 12. sırada bitirerek, 2021-2022 yılında 3. Lig 1. Grup'ta yer aldı.
Lig mücadeleleri

3. Lig: 2020-2022
Bölgesel Amatör Lig: 2019-2020, 2022-
Amatör Lig: 2018-2019
Kupa Tarihi

| Sezon | Ulaşılan tur | Rakip | İlk maç | Rövanş maç |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 21/22 | Dördüncü tur | Göztepe | 0-5 | 0-5 |
| 20/21 | Birinci tur | Kozanspor | 1-2 | 1-2 |
| 19/20 | Birinci tur | Mardin 1969 | 1-2 | 1-2 |
Pholcoidea

Pholcoidea, 3 familya ve 1184 tür ile temsil edilen altı (Diguetidae, Pholcidae) ya da sekiz (Plectreuridae) gözlü örümcek üst familyası.
Familyaları

3 familyadan oluşur:
Diguetidae — 2 cins, 15 tür
Pholcidae — 84 cins, 1138 tür
Plectreuridae — 2  cins, 31 tür
Türkiye'deki durumu

Türkiye'de 1 familya (Pholcidae), 6 cins ve 17 tür bulunur.
Ilana Cicurel

| Ilana Cicurel |
| --- | --- |

Avrupa Parlamentosu Üyesi
Görev süresi 1 Şubat 2020 - 15 Temmuz 2024
Kişisel bilgiler
Doğum: 8 Şubat 1972 (53 yaşında) Paris, Fransa
Partisi: La République en marche !
Bitirdiği okul: Panthéon-Sorbonne Üniversitesi Harvard Law School
Mesleği: Gazeteci, Avukat
Ilana Cicurel (d. 8 Şubat 1972), Fransız avukat ve La République En Marche'ın politikacısıdır. 2020-2024 yılları arasında Avrupa Parlamentosu Üyesi olarak görev yapmıştır.
İlk yılları ve eğitimi

Ilana Cicurel, Fransız sanatçı Raymond Cicurel'in kızı ve Fransız ekonomist Michel Cicurel'in kız kardeşidir.
Cicurel, Pantheon-Sorbonne Üniversitesi'nde hukuk okudu. Harvard Law School'da Fulbright bursiyeriydi.
Erken kariyeri

2008 yılında Cicurel, ilk üç yıl boyunca eğitimden sorumlu olduğu İttifak Israélite Universelle'ye katıldı ve 2018'e kadar Genel Müdür olarak görev yaptı.
Siyasi kariyeri > Ulusal politikada kariyeri

2017 yılında Cicurel, 2017 Fransa yasama seçimlerinde çok küçük bir farkla kaybetti.
Kasım 2017'den bu yana Cicurel, partinin ardışık başkanları Christophe Castaner ve Stanislas Guerini'nin önderliğinde LREM'in yönetim kurulunda yer alıyor.
Siyasi kariyeri > Avrupa Parlamentosu Üyeliği, 2020 – 2024

2019 Avrupa seçimlerinde Cicurel, La République En Marche'in listesinde 23. sırada yer aldı. Brexit'ten sonra, Birleşik Krallık'ın üye koltuklarının diğer ülkelere devredilmesiyle Avrupa Parlamentosu'na katıldı. Parlamentoda Kültür ve Eğitim Komitesi'nde görev yapmıştır. Komite görevlerine ek olarak, parlamentonun İsrail ile ilişkiler heyetinin bir parçasıdır.
Echinococcus granulosus

Echinococcus granulosus, bağırsaklarda yaşayan bir parazit türü.
Son konak köpektir. Bu hayvanlarda ince bağırsakta yaşar. Ara konak ise koyun keçi gibi otçullardır.
Ara konaklarda kist hidatik adı verilen hastalığa neden olur. Cestoda sınıfına dahil olan bu canlılar son konak olan köpeklerde çimlenme kapsülü meydana getirerek hidatik kistini oluştururlar. Oluşan hidatik kistin bir iç (Endogen) bir de dış (ekzogen) olmak üzere 2 adet çimlenme şekli vardır. İnsanlarda en sık karaciğer daha sonra akciğere yerleşerek kist hidatik hastalığı oluşturur.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  NKC: ph136947  NLI: 987007531370305171
Papirüs

Aynı adlı dergi için Papirüs (dergi) sayfasına bakınız.
Papirüs (P. BM EA 10591 recto kolon IX, 13-17. Satırların başlangıcı)
Papirüs, eski zamanlarda yazı yüzeyi olarak kullanılan kalın kağıda benzer bir malzemedir. Sulak bir saz olan papirüs bitkisinin (Cyperus papyrus) özünden yapılmıştır. Papirüs aynı zamanda, bu tür materyallerin üzerine yazılmış, yan yana birleştirilen ve bir kitabın erken formu olan bir parşömen halinde yuvarlanan bir belgeyi de ifade edebilir.
MÖ 3. yüzyıla ait bir papirüs üzerinde resmi bir mektup
Papirüs bitkisinin, bir zamanlar Nil Deltası boyunca bol olduğu için, ilk olarak Mısır'da (en azından Birinci Hanedanlığa kadar) kullanıldığı bilinmektedir. Ayrıca tüm Akdeniz bölgesinde ve Kush Krallığı'nda da kullanıldı. Eski Mısırlılar, bir yazı malzemesinin yanı sıra, kamış tekneleri, hasırlar, ipler, sandaletler ve sepetler gibi diğer eserlerin yapımında papirüs kullandılar.
Tarih

Eski Mısırlıların yelken, bez, hasır ve yazı kağıdı olarak kullandıkları papirüs onlardan Yunanlara daha sonra Romalılara intikal etti ve MS 3. yüzyılda yerini parşömen alıncaya dek kullanımı sürdürüldü.
Türkiye, İzmir' de de neolitik dönemin sonlarında kullanılmaya başlanmıştır.
Yunanca papirüs kelimesi Kıptice’den alınmış ve neredeyse tüm batı dillerine girmiştir (İngilizce, Almanca, Fransızca Papyrus, Rusça папирус, İspanyolca, İtalyanca papiro)
Gilan eyaletinde konuşulan Gilanice papirüs kelimesi "sigara tütünü" anlamına gelir.
İngilizce paper “kâğıt” ve Türk argosunda “para” anlamına gelen “papel” kelimelerinin de orijininin bu kelime olduğu düşünülmektedir.
Konuyla ilgili yayınlar

Horst Blanck: Das Buch in der Antike. Beck, München 1992, 3-406-36686-4
Rosemarie Drenkhahn: Papyrus. In: Wolfgang Helck, Wolfhart Westendorf (eds.): Lexikon der Ägyptologie. vol. IV, Wiesbaden 1982, Spalte 667–670
David Diringer, The Book before Printing: Ancient, Medieval and Oriental, Dover Publications, New York 1982, pp. 113–169, 0-486-24243-9.
Victor Martin (Hrsg.): Ménandre. Le Dyscolos. Bibliotheca Bodmeriana, Cologny – Genève 1958
Otto Mazal: Griechisch-römische Antike. Akademische Druck- und Verlagsanstalt, Graz 1999, 3-201-01716-7 (Geschichte der Buchkultur; vol. 1)
Afrikalı Leo

| --- | --- |
Léon L'Africain
Kitabın Türkçe basım kapağı (YKY)
Yazar: Amin Maalouf
Çevirmen: Sevim Gündüz Raşa
Ülke:  Fransa
Dil: Fransızca
Konu: 15-16. yüzyıl coğrafyacısı Granadalı Hasan'ın (Leo) seyahat belgeleriyle bezenmiş gerçek yaşam öyküsü
Tür: Tarihî roman
Yayım: 1986 (özgün) 2011 (Türkçe)
Yayımcı: Yapı Kredi Yayınları (Türkçe)
Sayfa: 308
ISBN: 2253041939 (özgün) 9789753631570 (Türkçe)
Afrikalı Leo (Fransızca orijinal adı: Léon L'Africain), Lübnanlı yazar Amin Maalouf'un yazdığı 1986 yılında yayımladığı ilk romanıdır. Yayımlandığı yıl Fransız-Arap Dostluk Ödülü'nü kazanan bu roman, anı ve günlük şeklinde yazılmıştır. Kitap, 15. yüzyılın sonlarında Müslüman hakimiyetindeki Endülüs'ün Granada kentinde yaşayan Müslüman bir ailenin tek erkek çocuğu olan Hasan'ın yıl yıl yaşamış olduğu önemli olayları derleyerek anlatmaktadır. Afrikalı Leo kitabı, günümüzde de bir "klasik" olarak kabul edilmektedir.
Kitap hakkında

Eser, ara sıra, İslam ve Hristiyanlık inançlarının birbirlerine ve onlara inanan insanlar üzerinde oluşan karşılıklı etkileşimi ve benzerliklerini ortaya koymaktadır.
1489'da Granada’da Müslüman bir ailede doğan Hassan el-Wazzan (Afrikalı Leo), 1488’den 1527’ye kadar geçen her yılını oğluna, kendi yaşadıklarını, anne ve babasından dinlediklerini tarihî gelişmelerle birlikte bir anı defterine aktarmaktadır. Kitap, Hasan'ın hayatında çok önemli değişikliklerin yaşandığı dört şehrin isimleriyle dört bölümden oluşmaktadır: Granada, Fas, Kahire ve Roma.
Kitap, Afrikalı Leo'nun gezi notlarından derlenmiştir ve gezgin hakkında çok fazla kaynak olmadığı için yazar Maalouf, kitabı dönemin önemli olayları ve şahsiyetleriyle bezemiştir. Dönemin üç papası (X. Leo, VI. Hadrianus ve VII. Clemens), iki Osmanlı imparatoru (Sultan Selim ve Sultan Süleyman), son iki Memlûk hükümdarı (Kansu Gavri ve II. Tomanbay), son Gırnata hükümdarı Boabdil, İspanya kralı II. Fernando, Kastilya kraliçesi I. Isabel ve Fransa kralı I. Francis'in yanı sıra, dönemin diğer önemli siyasi ve kültürel figürlerinden de anekdotlar sunulmuştur.
| Kitap bölümü | Zaman dilimi | Hasan'ın (Leo) yaş aralığı | Önemli tarihî şahsiyetler |
| --- | --- | --- | --- |
| Granada Kitabı | 1488 - 1494 | 0 - 6 | Ebu'l Hasan Ali, Boabdil, II. Fernando, I. Isabel |
| Fas Kitabı | 1494 - 1513 | 6 - 25 |  |
| Kahire Kitabı | 1513 - 1519 | 25 - 31 | I. Selim, Kansu Gavri, Tomanbay, II. Bayezid |
| Roma Kitabı | 1519 - 1527 | 31 - 40 | X. Leo, VI. Hadrianus, VII. Clemens, I. Süleyman, Martin Luther |
Kitaptan bazı bölümler > Giriş paragrafı

"Ben, Hasan, tartıcıbaşı Muhammed’in oğlu, ben, Giovanni Leone de Medici; bir berberin sünnet ettiği, bir papanın vaftiz ettiği ben. Şimdi Afrikalı diye anılıyorum, ama Afrikalı değilim, Avrupalı da Arabistanlı da değilim. Bana Granadalı, Faslı, Zeyyatlı da derler, ama ben hiçbir ülkeden, kentten ya da boydan değilim. Yolların oğluyum ben; ülkem kervan, yaşamımsa yolculukların en beklenmedik olanı...

Benim Arapça, Türkçe, Kastilya dili, Berberi dili, İbranice, Latince, sokak İtalyancası konuştuğumu duyacaksın; çünkü bütün diller ve bütün dualar benim dillerim, benim dualarım. Fakat ben hiçbirine ait değilim. Ben yalnızca Tanrı'ya ve dünyaya aidim. Ve yakında bir gün yine onlara döneceğim."
Kitaptan bazı bölümler > Son paragraf

"Nereye gidersen git, birileri sana derinin rengini ve dualarını soracak. Onların itkilerini hoşnut etmekten uzak dur! Oğlum, çoğunluk önünde boyun eğmekten kaçın! İster Müslüman, ister Hristiyan, ister Yahudi olsunlar, seni olduğun gibi kabul etmeliler ya da seni yitirmeyi göze almalıdır. İnsanların görüşünü dar bulduğun zaman ise, kendi kendine Tanrı'nın ülkesinin çok geniş olduğunu söyle; O'nun elleri çok geniştir, O'nun yüreği de çok geniştir. Uzaklara gitmek, denizler, sınırlar, ülkeler ve inançlar aşmak fırsatı çıktığı zaman, hiç duraksama!

…Bütün sevdiklerim arasında ilk göçen ben olmak isterim. En son yere, Yaradan'ın gözünde kimsenin yabancı olmadığı ülkeye doğru…"
Sinemaya uyarlanması

Fransa'da kitap, 1987 yılında filme uyarlanmıştır. Uluslararası ses getiren filmin senaryosunu, kitabın yazarı Amin Maalouf ve Jack Jacquine yazmıştır.
Amin Maalouf, 23 Mayıs 2009
Karsspor

2006-2007 sezonunda Iğdırspor'un Karsspor'u 2-1 yendiği maç öncesi takımların görünümü.
Karsspor, Kars ilinde kurulan eski futbol ve boks şubeleri olan bir spor kulübüdür.