stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kara Timurtaş Paşa
Hayatı > Askerî faaliyetleri > Yıldırım Bayezid dönemi

Kosova Muharebesi'nde I. Murad öldürüldü ve tahta oğlu Bayezid geçti. Timurtaş Paşa, Yıldırım Bayezid'in emri ile Sırbistan'a sefere gitti ve Sırpların elindeki bütün maden bölgelerini yağmalayıp büyük bir ganimetle Edirne'ye döndü. 1390 kışında padişahın Anadolu beylikleri ve Alaşehir üzerine yaptığı harekâta katıldı. Bu seferden sonra Rumeli'ye sefere çıkan padişah, onu Anadolu Beylerbeyi sıfatı ile Ankara'da bıraktı. Böylece Timurtaş Paşa, Osmanlı Devleti'nin ilk Anadolu Beylerbeyi oldu.
Timurtaş Paşa, Anadolu Beylerbeyi iken Karamanoğlu Alaeddin Ali Bey'in baskınına uğradı ve esir düşerek hapis tutuldu. Yıldırım Bayezid'in olayı öğrenip Anadolu'ya dönmesi üzerine Alaeddin Bey onu padişaha sunmak üzere hediyeler vererek serbest bıraktı.
Anadolu'daki son bağımsız Rum yerleşimi olan Alaşehirin Osmanlılarca fethinden sonra Timurtaş Paşa padişahı Konstantinapolis'in fethi için teşvik etti.  1391'de  şehir Çandarlı Ali Paşa komutasındaki kuvvetler tarafından kuşatıldı. İlk kuşatma, Macar ordusunun Osmanlı topraklarına girmesi üzerine kaldırıldı. 1394 ilkbaharında yeniden kuşatıldı, ancak Haçlı ordusunun Osmanlı topraklarına girmesiyle kaldırıldı. Önemli bir geçiş noktası ve nehir limanı olan Niğbolu Kalesi önündeki Haçlı Ordusu ile muharebe edildi. Kara Timurtaş Paşa, Birinci İstanbul kuşatmasına ve Niğbolu Muharebesi'ne katıldı.
Niğbolu Muharebesi sırasında Karamanoğlu Alaeddin Bey Ankara'ya saldırmış, kaleyi ele geçirmişti. Bu olay üzerine Yıldırım Bayezid Karaman seferine çıktı ve Konya Ovası'nda Akçay Muharebesi gerçekleşti. Kara Timurtaş Paşa, padişahın 1397'deki Karaman seferine katılmıştı. Akçay Muharebesi'nde esir düşen Alaeddin Bey, bir söylenceye göre Kara Timurtaş Paşa'ya emanet edilmiş ve onun emri ile idam edilmiştir. Yıldırım Bayezid'in bu olaya çok üzüldüğü ve Kara Timurtaş Paşa'nın bu olay üzerine gözden düştüğü, kendisine başka bir görev verilmediği kaydedilir.
Hayatı > Osmanlı idaresindeki rolü

Kara Timurtaş Paşa, askerî bir lider olmanın yanı sıra Osmanlı Devleti'nin çeşitli  siyasi, idari ve sosyal işlerinde de faaliyetlerde bulundu. Bazı kaynaklara göre Osmanlı Devleti'nde yeni bir askerî teşkilâtın oluşturulmasında önemli rolü olmuştur. Osmanlı Devleti'nde Kapıkulu süvari ordusunun kurulması ve kapıkulu askerlerine beyaz börk giydirilmesi fikrinin Kara Timurtaş Paşa'dan çıktığı söylenir. Orhan Bey zamanında beylerin ve askerî erkânın kırmızı renkli üsküf (yarısı arkaya sarkan uzun bir börk) giymesine ön ayak olduğu düşünülür. Bulgar askerlerinden seçilerek oluşturulan ve bir çeşit askerî seyis teşkilatı olarak kurulan Voynuk teşkilatının kurucusudur.
Hayatı > Ölümü

Kara Timurtaş Paşa ömrünün son yıllarını Bursa'da geçirdi.   Mart 1404'te öldü ve günümüzde adını kendisinden alan  Demirtaşpaşa mahallesindeki Kara Timurtaşpaşa Camii bahçesine gömüldü.
Oğulları

Kara Timurtaş Paşa'nın  Oruç, Umur, Ali, Yahşi ve Firuz adında oğulları vardı. Yahşi Bey,'in 1394 yılındaki İstanbul muhasarasında görev aldığı, Ankara Savaşı'na katıldığı e bu savaşta öldüğü bilinir. Umur, Oruç ve Ali beyler ise II. Murad döneminde Osmanlı divanında vezir olarak yer aldı.
Beş kişilik divanda yer alan  üç kardeş, Türk kaynaklarına göre, II. Murad'ın tahta çıkışının ardından meydana gelen Düzmece Mustafa isyanının bastırılmasında rol oynadılar. İsyanın bastırılmasından sonra vezir sayısı yeniden iki kişiye düşürüldü; Çandarlı İbrahim Paşa ile Hacı İvaz Paşa vezirlik makamında kaldı. Umur Bey Germiyanoğlu'na elçiliğe gönderildi. Oruç Bey, Anadolu beylerbeyiliğine getirildi; Ali Bey ise Saruhan sancak beyliği yaptı.
Osmanlı tarihindeki diğer Timurtaş Paşalar

Erken Osmanlı döneminde yaşamış  birbiriyle karıştıırılan dört  Timurtaş Paşa (Kara Timurtaş Paşa, Sarı Timurtaş Paşa, Baba Timurtaş paşa ve Subaşı Timurtaş Paşa) vardır. Kara Timurtaş Paşa, en fazla Sarı Timurtaş Paşa ile karıştırılır.
Sarı Timurtaş Paşa, I. Murad saltanatında Kütahya, Sandıklı ve Işıklı bölgesinin emiri idi. Kimilerine göre Bayezid döneminde merkezi Ankara olan Anadolu Beylerbeyliği kurulduğunda Anadolu Beylerbeyi olan Timurtaş Paşa Sarı Timurtaş Paşa'dır. İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Karamanoğlu Alaeddin Bey'in, esir aldığı ve daha sonra serbest bıraktığı kişinin Sarı Timurtaş Paşa olduğunu iddia etmiştir. En tartımalı konulardan birisi, Ankara Savaşı'ndaki Timurtaş Paşa'nın hangisi olduğudur. Uzunçarşılı'nın "Osmanlı Tarihi" adlı eserinde Kara Timurtaş Paşa'nın yaşlılığından dolayı 1402 yılındaki Ankara Savaşı'na katılmadığı belirtilir; Ankara Savaşı'nda esir edilen kişinin de Sarı Timurtaş Paşa olduğu bildirilir.  Kimilerine göre  Ankara Savaşı'nda esir edilen kişi Kara Timurtaş Paşa'dır; bu savaşta oğullarından Ali Bey de esir olmuş ve Yahşi Bey ise öldürülmüştür. Mehmed Süreyya'nın "Sicill-i Osmanî" adı eserinde Kara Timurtaş Paşa'nın Ankara Savaşı'nda esir düşüp kurtulduktan sonra  Fetret Devri'nde İsa Çelebi'nin yanında olduğu, 1403'te Uluabat'ta yakalanıp Çelebi Mehmet tarafından öldürüldüğü ifade edilir.  Büyük çoğunluk, Çelebi Mehmet tarafından öldürülenin Sarı Timurtaş olduğunu ifade eder.
Baba Timurtaş Paşa, II. Murad devrinde yaşamış bir kişidir. 1441 tarihinde öldü ve Edirne'deki mescidinin haziresine defnedildi. Sıklıkla, Karaağaç'taki Timurtaş Camisi'nin banisi Subaşı Timurtaş Paşa ile karıştırılır.
Subaşı (Muinüddin)Timurtaş Paşa, Veziriazam Çandarlı Ali Paşa'nın kölesi idi. I. Murad saltanatında Sivrihisar, Sakarya bölgesinin muhafızlığını yaptı. Beyaz Timurtaş Paşa veya Gazi Timurtaş olarak da bilinir. İsa Çelebi'ye destekleyip 1403'te öldürülenin Gazi Timurtaş olduğu da ifade edilir.
Damat Mahmud Celâleddin Paşa (1853-1903)

| Mahmut Celaleddin Paşa |
| --- | --- |

Doğum: 1853 İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 17 Aralık 1903 Brüksel, Belçika
Milliyet: Osmanlı
Meslek: Devlet adamı, Şair, Yazar
Evlilik: İffet Hanım Seniha Sultan (28 Aralık 1876)
Çocuk(lar): Rıfat, Fuat ve Ali Bidar (İffet Hanım ile evliliğinden)  Prens Sabahattin ve Lütfullah Bey (Seniha Sultan ile evliliğinden)
Aile: Damat Gürcü Halil Rifat Paşa (baba) İsmet Hanım (anne)

Damad Mahmud Celâleddin Paşa veya Mahmut Celaleddin Âsaf  (1853, İstanbul - 17 Aralık 1903, Brüksel), Osmanlı devlet adamı, şair ve yazardır.
Kaptan-ı Derya Gürcü Halil Rifat Paşa'nın oğlu, Sultan Abdülmecid'in damadı ve Prens Sabahattin'in babasıdır.
Hayatı

1853 yılında İstanbul'da doğdu. Babası, Osmanlı Devleti'nde dört defa kaptan-ı deryâlık yapmış Damat Gürcü Halil Rifat Paşa, annesi onun ikinci eşi olan İsmet Hanım idi. Babasını, küçük yaşta kaybetti. Özel öğrenim görerek yetiştikten sonra çeşitli devlet memurluklarında bulundu. Paris konsolosluğunda iki yıl görev yaparak Fransızcasını geliştirdi.
İlk evliliğini İffet Hanım'la gerçekleştiren paşa bu evliliğinden Rıfat, Fuat ve Ali Bidar adında üç çocuk sahibi oldu. 28 Aralık 1876'da Sultan Abdülaziz'in padişahlığı sırasında Osmanlı Sultanı Abdülmecid'in kızı Seniha Sultan'la evlendirilerek Osmanlı Hanedanı'na damat oldu. Bu evlilikten oğlu Prens Sabahattin ve Lütfullah Bey Dünya'ya gelmiştir.
Hayatı > Adliye nazırlığı

Abdülaziz'in devrilmesi ve tartışmalı ölümünün ardından II. Abdülhamid'in tahta geçince yeni padişahın en yakınları arasına katıldı, 30 Mart 1877'de vezirlik rütbesi aldı. 18 Nisan 1878'de Adliye Nazırı olarak Mehmet Sadık Paşa kabinesinde görev aldı.
Damat Mahmud Celâleddin Paşa, nazırlığı sırasında Adliye nezaretinde yeni düzenlemeler yaptı. Padişahın cülusu nedeniyle çıkarılan genel affın kapsamını genişletti; cinayet suçundan müebbet hapse mahkûm olanların cezasının geçici kürek cezasına çevrilmesini ve cezasının üçte birini tamamlayanların tahliye edilmesini sağladı. Nezaretin memur açığını kapadı. Yeni bir muhakeme usul kanunu onun nazırlığı döneminde düzenlendi ancak uygulamaya konulamadı.
Hayatı > Görevden alınması

Abdülhamid'i tahttan indirmek üzere örgütlenmiş Skelyeri-Aziz Bey komitesi ile ilişkisi olduğu gerekçesi ile birkaç ay sonra adliye nazırlığı görevinden alındı. Daha sonra bu komite ile bağlantısı olmadığı ortaya çıkınca kendisine Evkaf Nazırlığı ve Şura-yı Devlet üyeliği teklif edildi, ancak bu görevleri kabul etmedi.
Mahmut Celâleddin Paşa, resmî bir görev almadığı bu dönemde konağını bir şiir encümeni hâline getirmiştir. Âsaf mahlasıyla şiirler yazan paşa, zamanının bir bölümünü oğullarının eğitimine ayırdı. Devrin önde gelen isimlerini oğulları için hoca olarak görevlendirdi. Bir yandan da siyasetin gidişatını yakından takip edip padişaha aktarmak üzere eleştiri ve önerilerini kaleme aldı. Bağdat Demiryolu ihalesinin İngilizlerin ortak olduğu bir şirkete verilmesi için aracılık etmek istedi; imtiyazın Almanlar'a verilmesi öfke ve kırgınlığını artırdı.
Hayatı > Avrupa'ya kaçışı

1899 yılında II. Abdülhamid'e olan muhalefeti nedeniyle iki oğlu Prens Sabahattin ve Prens Lütfullah ile birlikte Avrupa'ya kaçtı. Marsilya'ya, oradan, Paris'e gitti. II. Abdülhamid yönetimine düşmanlık besleyen Jön Türkler tarafından ilgiyle karşılandı. Bazı Jön Türkler'in hükûmetle anlaşıp yurda dönmesinden sonra geride kalanlar arasında lider gibi görülmeye başladı. 1 Ocak 1900'de Meşveret'te yayımlanan ve gazetenin sahibi Ahmet Rıza Bey'e hitaben yazılmış Fransızca bir mektup göndererek Jön Türkleri yüksek takdir hisleriyle karşıladığını belirtti. Çeşitli gazetelerde padişaha yazdığı mektubu yayımlattı. Mektupta padişahı ve çevresindekileri ağır bir dille eleştirdi.
Cenevre'de çıkarılan Osmanlı gazetesinin durumu ile ilgilenmek üzere oğulları ile Cenevre'ye gitti. İshak Sükûti, ona gazetenin bütün hak ve sorumlarını teslim etti. Paşa, 1 Nisan 1900'de Osmanlı gazetesinde Abdülhamid'e hitaben yazdığı bayram tebriğinde çok ağır bir dille saraydaki bayram merasimini eleştirdi. Prens Sabahaddin ve Lütfullah Beyler de sert ifadeli ikinci bir mektup yayımladılar. Saray, damadını yurda döndürmek için her yolu denedi ve sonunda paşanın mallarının zapt edildiğine dair haberler duyuldu. Paşa, bunu önemsemedi.
Masraflarını üstlendiği Osmanlı gazetesini Londra'da çıkarmak için oğulları ile 29 Mayıs 1900'de İngiltere'ye gitti ve 1 Temmuz 1900'den itibaren gazeteyi Londra'da yayımladı. İstanbul'a dönmesini talep eden saray ile arasında gittikçe sertleşen pazarlık ve yazışmalar gerçekleşti.
Hayatı > Mısır'a geçişi

Paşa ve oğulları İstanbul hükûmetinin baskıları sonucu Londra'dan da ayrıldı ve Mısır Hıdivi Abbas Hilmi Paşa'nın davetiyle Mısır'a gitti. Orada, Hoca Kadri Efendi'nin idare ettiği, Kânûn-i 'Esâsî gazetesinin çıkarılmasına yardım etti. Asâf mahlasıyla yazdığı şiirlerini toplayan Divanı 'yla, Tezkire-i ulemâ adlı eserini Kahire'de bastırdı. Saray, paşayı geri döndürme çabalarına devam etti. Hidiv de paşa ve oğullarını İstanbul'a dönme konusunda ikna etmeye çalıştı.
Hayatı > Son yılları ve I. Jön Türk Kongresi

Ana madde: I. Jön Türk Kongresi
Mısır Hidivi ile arası bozulunca Mısır'dan ayrılarak Paris'e döndü. Paris havasına intibak edemediği için Korfu Adası'na gitmesi Yunan-Osmanlı ilişkilerinin gerginleşmesine sebep oldu. Paşa Korfu'da rahatsızlandı ve adadan ayrıldı. Bütün Jön Türk gruplarını içine alan bir kongre düzenlemeye çalışan oğullarına destek verdi. I. Jön Türk Kongresi, 4 Şubat 1902'de Fransa'da gerçekleşti. Mahmud Paşa, kongrenin fahri önderi oldu.
Hayatı > Ölümü

Paşa, bazı kaynaklara göre albüminüriden, kimilerine göre üremiden muzdarip idi. Kışı geçirmesi için getirildiği Brüksel'de 17 Aralık 1903 yılında öldü. II. Abdülhamid, cenazesinin İstanbul'a getirilmesini istese de oğulları ülkede Meşrutiyet rejimi ilan edilmedikçe onu geri vermeyeceklerini söyledi. Paşa'nın cenazesi Fransa'da Père Lachaise Mezarlığı'ndaki Türk kabristanına defnedildi. Cenaze merasimi Jön Türkler'in mitingine dönüşmüş; mezarın başında okunan ateşli konuşma metinleri Osmanlı gazetesinde yayımlanmıştır. 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanı üzerine naaşı büyük bir törenle İstanbul'a getirildi; Eyüpsultan'da babasının mezarının da bulunduğu aile türbesine defnedildi.
Eserleri

“Âsaf” mahlası ile şiirler yazmış, dönemin çeşitli dergilerinde yazı ve şiirleri yayımlanmıştır. Basılmış bir Divanı, ayrıca “Tezkir-i Ulema”, “Ulemay-ı Arabın Hilafet Hakkında Şer-i Mübin ve Ahbar-ı Sahiha”, “Damat Mahmud Paşa’dan Sultan Abdülhamid Han-ı Sani'ye Mektuplar” adlı basılmış risaleleri vardır.
Popüler kültürdeki yeri

TRT 1'de 2017'de yayımlanan  Payitaht: Abdülhamid dizisinde Hakan Boyav tarafından canlandırılmıştır.
Birinci Jön Türk Kongresi, 1902
Péter Szappanos

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Péter Szappanos
Doğum tarihi:  14 Kasım 1990 (34 yaşında)
Doğum yeri:  Jászberény, Macaristan
Boyu:  1,94 m (6 ft 4+1⁄2 in)
Mevkii:  Kaleci
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Paksi
Numarası:  1
Altyapı kariyeri
2003-2005:  Jászberény
2005-2009:  Szent István
2008:  → Ferencváros
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2009-2014 |  Dunaharaszti |  112 |  (0) |
| 2012-2013 |  → Tatabánya (kiralık) |  2 |  (0) |
| 2014-2018 |  Zalaegerszeg |  110 |  (0) |
| 2018-2021 |  Mezőkövesd |  86 |  (0) |
| 2021-2023 |  Budapest Honvéd |  53 |  (0) |
| 2023– |  Paksi |  1 |  (0) |
Millî takım kariyeri‡
| 2021– |   Macaristan |  1 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 9 Ağustos 2023 
Péter Szappanos (d. 14 Kasım 1990), Paksi takımında kaleci pozisyonunda görev yapan Macar millî futbolcudur.
Profesyonel kariyerine 2009 yılında Dunaharaszti kulübünde başladı.
Barnabás Varga

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi:  25 Ekim 1994 (30 yaşında)
Doğum yeri:  Szombathely, Macaristan
Boyu:  1,81 m (5 ft 11+1⁄2 in)
Mevkii:  Santrfor
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Ferencváros
Numarası:  19
Altyapı kariyeri
2009-2010:  Szombathelyi Haladás
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2010-2016 |  SV Eberau |   |   |
| 2016-2019 |  SV Mattersburg II |  57 |  (51) |
| 2016-2019 |  SV Mattersburg |  16 |  (1) |
| 2019-2020 |  SV Lafnitz |  29 |  (11) |
| 2020-2022 |  Gyirmót |  58 |  (26) |
| 2022-2023 |  Paksi |  31 |  (26) |
| 2023- |  Ferencváros |  24 |  (20) |
| Toplam |   |  215 |  (135) |
Millî takım kariyeri‡
| 2023- |   Macaristan |  12 |  (7) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 15 Haziran 2024 (2024-06-15) 
Barnabás Varga (d. 25 Ekim 1994), santrfor mevkiinde görev alan Macar millî futbolcudur. NB I. ekibi Ferencváros forması giymektedir.
İstatistikleri > Kulüp takım istatistikleri

| g t Nemzeti Bajnokság I gol kralları |
| --- | --- |
 1901-1902: Manno  1903: Károly  1904: Pokorny  1905: Károly  1907: Kelemen  1908: Vangel  1909-1910-1911-1912-1913-1914-1917: Schlosser  1918-1919: Schaffer  1920-1921-1922: Orth  1923: Priboj  1924: Jeszmás  1925: G. Molnár  1926: Takács  1927: Horváth  1928-1929-1930: Takács  1931: Vincze  1932: Takács  1933: Jávor  1934: Toldi  1935: Cseh  1936: Sárosi  1937: Cseh  1938-1939: Zsengellér  1940-1941: Sárosi  1942: Kalmár  1943: Jenőfi & Zsengellér  1944-1945: Zsengellér  1946-1947: Deák  1948: Puskás  1949: Deák  1950 (1)-1950 (2): Puskás  1951-1952: Kocsis  1953: Puskás  1954: Kocsis  1955: Czibor & Machos  1957: Szilágyi  1958: Friedmanszky & J. Molnár  1959: Kisuczky, Monostori & Tichy  1960: Albert  1961: Albert & Tichy  1962: Tichy  1963 (1): Bene  1963 (2)-1964: Tichy  1965: Albert  1966: Farkas  1967-1968: Dunai  1969: Bene  1970: Dunai  1971: Kozma  1972-1973: Bene  1974: Kozma  1975: Bene & Kozma  1976: Fazekas  1977: Várady  1978: Fazekas  1979: Fekete  1980: Fazekas  1981: Nyilasi  1982: Hannich  1983: Dobány  1984: Szabó  1985: Détári & Kiprich  1986-1987: Détári  1988: Melis  1989: Petres  1990: Dzurják  1991: Gregor  1992: Fischer & Orosz  1993: Répási  1994: Illés  1995: Preisinger  1996: Niçenko  1997: Illés  1998: Tiber  1999: Illés  2000: Tököli  2001: Kabát  2002: Tököli  2003: Kenesei  2004: Tóth  2005: Medveď  2006: Rajczi  2007: Bajzát  2008: Waltner  2009: Bajzát  2010: Nikolics  2011: Alves  2012-2013: Coulibaly  2014: Nikolics & Simon  2015: Nikolics  2016: Böde  2017: Eppel  2018: Lanzafame  2019: Holender & Lanzafame  2020: Radó  2021: Hahn  2022: Ádám  2023: Varga 
| g t Macaristan kadrosu  -  2024 Avrupa Futbol Şampiyonası |
| --- | --- | --- |
|  1 Gulácsi  2 Lang  3 Balogh  4 Szalai  5 Fiola  6 Orbán  7 Négo  8 Á. Nagy  9 Ádám  10 Szoboszlai (k)  11 Kerkez  12 Dibusz  13 Schäfer  14 Bolla  15 Kleinheisler  16 Gazdag  17 Styles  18 Zs. Nagy  19 Varga  20 Sallai  21 Botka  22 Szappanos  23 Csoboth  24 Dárdai  25 Horváth  26 Kata  Teknik direktör: Rossi  |  1 Gulácsi  2 Lang  3 Balogh  4 Szalai  5 Fiola  6 Orbán  7 Négo  8 Á. Nagy  9 Ádám  10 Szoboszlai (k)  11 Kerkez  12 Dibusz  13 Schäfer  14 Bolla  15 Kleinheisler  16 Gazdag  17 Styles  18 Zs. Nagy  19 Varga  20 Sallai  21 Botka  22 Szappanos  23 Csoboth  24 Dárdai  25 Horváth  26 Kata  Teknik direktör: Rossi  |  |
Chrysometa

Chrysometa, Tetragnathidae familyasına bağlı bir cinstir.
Sodom ve Gomora

Başlığın diğer anlamları için Sodom ve Gomore (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Documentary: Buried Secrets of the Bible with Albert Lin, 2019
Sodom ve Gomora'nın yok oluşu, John Martin, 1852
Sodom ve Gomora, Eski Ahit'in Tekvin Kitabı'nda sözü edilen günâhkâr oldukları için Tanrı'nın gazabıyla yok edilen kentler. İsrail'de, Lut Gölü'nün güneydoğusundaki el-Lisan Yarımadasının güneyinde sığ suların altında kaldıkları tahmin edilmektedir. Admah, Tseboim ve Tsoar ile birlikte Kitabı Mukaddes'te adı geçen beş ova kentini oluştururlar.
Sodom kentinin adı, denizin güneybatı ucundaki Sodom Dağından gelir.
"Sodom ve Gomora yanıyor" Daniel van Heil, 1650
Tekvin'de "işledikleri günahlardan ötürü gökyüzünden yağan ateşle yok edildiği" anlatılan (19:24) bu iki kentin, daha önceleri İsrail'deki Şeria Irmağından Doğu Afrika'da Zambezi Irmağına uzanan Büyük Rift Vadisinde MÖ y. 1900'de meydana gelen bir depremle yok olduğu sanılmaktaydı. Ancak 2000'ler sonrası yapılan araştırmaların derlenmesi sonucunda büyük olan bir parçasının Lut Gölüne, nispeten daha küçük olan diğer parçanın Sodom şehrinin tam üzerine düşen iki parçalı bir asteroid tarafından tümüyle yok edildiği tespit edildi.
Çarpışmasının kanıtlarında Lut gölüne çarpan asteroid'in gölden kaldırdığı ve tüm çevreye saçtığı tuzların tüm bölgeyi 700 yıl kadar verimsiz bıraktığına dair arkeolojik izler bulundu. Şehrin üzerine düşen asteroid parçası ise Sodom Sarayın hemen güney batı tarafındaki yamaçta bıraktığı uydudan fark edilen kraterin incelenmesi sonucu ancak büyük bir asteroid çarpması ile, güneş yüzeyinden bile daha yüksek sıcaklıklarda ancak oluşabilecek kristalleşme ve erimelerin tespit edilmesiyle ortaya çıktı.
Ayrıca güneybatı yönünden gelen ve saray yakınında patlayan bir asteroidin bırakacağı etkiyle uyumlu olarak şehrin sarayındaki binaların ve yapıların kuzeydoğu tarafına doğru püskürtüldüğü tespit edildi.
Asteoroidin çarpması sonrası Rift vadisinde doğu-batı yönünde 30 km, kuzey-güney yönünde 60 km kadar bir alandaki yıkıcı ve yakıcı etki kutsal kitaplarda anlatılan önce aniden şehri yok eden çok şiddetli olayın ardından tüm bölgenin uzun süre boyunca yanması ile uyumlu görünmektedir.
Arkeolojik bulgular bölgenin Orta Tunç Çağında (MÖ y. 2000-1500) ekilebilir olduğunu, tarım yapmaya yeterli tatlı su kaynaklarının da bulunduğunu göstermektedir. Bu nedenle İbrahim peygamberin yeğeni ve ona inanan ilk kişi olan Lut, Sodom ve Gomora'nın yer aldığı Siddim Vadisini (Lut Gölü) hayvanları için otlak yeri olarak seçmiş olmalıdır. Kitabı Mukaddes'te sözü edilen kükürt ve ateşin, Asteroid çarpması sonucu oluşan binlerce derecelik ısıyla ve bölgede var olan kükürt rezervlerinin tutuşması ile uyumlu olduğuna dair tespitler yapılmıştır.
Şahzoda

| Şahzoda |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: Zilola Bahodirovna Musayeva 28 Temmuz 1979 (45 yaşında) Fergana, Özbekistan SSC 
Tarzlar: Pop müzik
Meslekler: Şarkıcı, Oyuncu
Etkin yıllar: 1998-günümüz
Müzik şirketi: Tarona Records, GALA Records, RDS Records, RizaNova
İlişkili hareketler: Sinan Akçıl, Ravshan Sobirov, Aziza, en:Shohruh, Dj Smash, Akcent, Deepside Deejays, Timati, Costi Ioniță, Shohruhxon, en:Jasur Gaipov, Ulugbek Rahmatullayev, de:DJ Piligrim, Jahongir Foziljonov, TWO
Resmî site: shahzodamusic.com
Çocukları: Halit ile Salih

Şahzoda (Zilola Bahodirovna Musayeva; d. 28 Temmuz 1979 Fergana), Özbek   bir şarkıcı. Adının anlamı Şehzade. Özbekçe dışında Rusça, Türkçe, İngilizce, Kazakça ve Tacikçe şarkılar söylüyor ve bu dillerin konuşulduğu ülkelerde de biliniyor.
Kariyeri

Müzik kariyerine öncelikle 1998'de Jonim adlı grupla başladı. "Qarama ko'zlarimga" ilk çıkış parçalarıydı. Ancak 2 sene sonra grup dağıldı ve Şahzoda'yla Aziza ikisi de solo olarak başarılı çalışmalarına başladılar. Shahzoda ilk olarak Bor Ekan adlı şarkısı ile Özbekistan'da büyük bir çıkış yakaladı. Bunu 2002'de çıkardığı aynı isimli albümü izledi. 2003'te ise "Baxt bo'ladi" adlı ikinci albümünü çıkardı. Hemen ertesi sene 2004'te "Keragimsan" bunu izledi. Bu albümden "Baxtliman", "Sevgi" ve "Tamannozi" adlı parçalar büyük beğeni topladı. Yine albümden "Qayt" adlı şarkısına Özbek rapçi en:Shohruh'la birlikte düet yaptı. Aynı yıl kendisinin de başrolde oynadığı "Fotima va Zuhra" adlı filmin müziği "Hayot ayt" da beğeni topladı.
2005'te dördüncü albümü Baxtliman'ı (bahtlıyım, şanslıyım anlamında) çıkardı. Bu albümden "Keragimsan", "Baxtliman", "Faqat sen", "Layli va Majnun" parçaları art arda büyük başarı kazandı. Shahzoda ayrıca Tacikçe "Naghz mebinam" ve "Manu tanho" adlı şarkıları seslendirdi, bu ona Tacikistan'dan çok sayıda hayran kazandırdı. Rusça olarak da "1000 i Odna Noch" ve "Mezhdu Nebom I Zemley" adlı şarkıları Rusya'dan ona hayranlar kazandırdı.
2007'de bir başka Özbek filmi Zumrad va Qimmat'da başrol oynadı. Filmin müziği Orzular'la da beğeni topladı.
"Zeynep Dizdar" — "Zehir Gibi" 2005  Yapımcı Ozan Çolakoğlu
"Emina Sandal" — "Nije vise tvoja stvar" (Daha çok senin) (2006)
"Şahzoda" — "Kechalar" (Geceler) (2006) Yapımcı Cesur Şametov
Aldığı ödüller

1. «Tarona Taqdimoti — 2003» merasiminde — «Yılın en iyi sahne performansı» ve «Yılın en iyi kadın şarkıcısı» 

2. «Tarona Taqdimoti — 2004» merasiminde — «Yılın en iyi albümü»

3. «Tarona Taqdimoti — 2004» merasiminde — «Yilin şarkısı»
Diskografi

| Yıl | Albüm |
| --- | --- |
2002: Bor ekan
2003: Baxt boʻladi
2004: Keragimsan
2005: Baxtliman
2007: Assalomu alaykum
2009: Sevgi bor
2009: Unutmadim
2010: Tilayman
2011: Qora koʻzlaring
2013: Bu muhabbat
2014: Sen menga kerak
Filmografi

| Sinema> Yıl | Sinema> Başlık | Sinema> Rolü | Sinema>  |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 | Tohir va Zuhra yangi talqin | Zuhra |  |

| 2004 | Sevinch | Nargiz (Nergis) |  |
| 2004 | Sarvinoz | Sarvinoz (Başrol) |  |
| 2004 | Xavfli burilish | Şahzoda Cameo görüntü |  |

| 2006 | Voy dod sumalak | Zilola Cameo görüntü |  |
| 2006 | Fotima va Zuhra | Zuhra (Başrol) |  |
| 2007 | Zumrad va Qimmat | Zumrad (Başrol) |  |

| 2010 | Majruh | Sevara (Başrol) |  |
| 2011 | Nafs | Şahzoda Cameo görüntü, Uluğbek Qodirov |  |
| 2012 | O Maryam, Maryam | Maryam (Başrol) |  |
| 2016 | Sharofatxonning kelinlari yoxud navro′z muborak | Şahzoda Cameo görüntü |  |