Köprülü Mehmed Paşa
Hayatı

Mehmed Paşa, 1578'de Arnavutluk'un Berat sancağının Roshnik köyünde doğmuştur. Gençliğinde İstanbul'a getirilerek saraya alınmıştır. Has odalı Hüsrev Ağa'ya bağlanarak büyük odalı zümresine dahil olmuştur. Sonrasında Hazine-i Amire'de görev almıştır. Kemankeş Kara Mustafa Paşa'nın zamanında mirahorluk rütbesini almıştır. Daha sonra Beylerbeyliği ile Şam'a vali tayin edilmiştir. 1650'de Kubbealtı veziri olmuştur. Aynı sene içerisinde on yedi gün Anadolu eyaleti valiliği yapmıştır. Sadrazamlığında kendisine rakip olabilecek devlet adamlarının rütbelerini alıp kendini güvene alan Sadrazam Gürcü Mehmed Paşa'nın kararıyla birlikte rütbesi alınarak Köstendil'e sürgün edilmiştir.
İbşir Mustafa Paşa'nın himayesi ile Trablus'a vali tayin edilmiştir. Eskişehir'de karşılaştığı Boynuyaralı Mehmed Paşa ile birlikte İstanbul'a dönmüştür.
İstanbul'a döndüğü dönemde yakın dostları  Mimar Koca Kasım Ağa, şair ve müzisyen Solakzade Mehmet Hemdemi ve Evliya Çelebi ile pek çok kez etkileşimde bulunmuş,  devlet idaresi hakkındaki fikirlerini açıklamıştır. Mütevazı, mevki ve makamda gözü bulunmayan biri olarak tanınan Köprülü Mehmed Paşa, devletin içerisinde olduğu durumdan ızdırap duyuyor ve yakın arkadaşlarına devletin kurtarılması için yapılması gerektiğini düşündüğü şeyleri anlatıyordu.
Hatice Turhan Sultan'ın müşavirlerinden olan Mimar Koca Kasım Ağa, Köprülü'nün fikirlerini Valide Sultan'a anlatmış ve Köprülü'yü sadrazam olarak tavsiye etmiştir.
Valide Sultan, bu konuşmanın ardından Köprülü Mehmed Paşa  ile görüştü ve onu sadrazam yapmak istediğini bildirdi. Bu olay yaşandığında esnada 78 yaşında olan Köprülü, kendisine geniş yetkiler verildiği ve aleyhine çalışanların sözlerine itibar edilmeyeceğine söz verildiği takdirde sadâret makamını kabul edeceğini bildirmiştir. İsteklerinin yerine getirilmesi üzerine 15 Eylül 1656'da sadrazamlığı kabul etmiştir.
Köprülü Mehmed Paşa, idareyi ele alır almaz derhal iç karışıklıkları bastırma yoluna gitmiş ve suçluları yakalatıp cezalandırmıştır. Tıpkı IV. Murad gibi Köprülü Mehmed Paşa da ordunun nizama sokulmadan devletin kargaşadan kurtarılamayacağına ve huzurun temin edilemeyeceğine inanmış, orduda nizamı bozanları da bu düşünceleriyle tasfiye ederek disiplini temin etmiştir.
İstanbul'daki karışıklıklarda, yeniçeri kıyafetine soktuğu Hristiyanlar vasıtası ile Müslüman ahaliyi zarara uğratan Rum patriğini idam ettirmiştir.
İstanbul'daki ulema sınıfı arasındaki kargaşayı önlemiş ve bu sınıfın huzurla hizmet görür hale gelmesini sağlamıştır.
Devlet bünyesinde asayişi muhafaza edip huzur ve intizamı temin ettikten sonra orduyu toplayarak sefere çıkmıştır. Çanakkale Boğazı'nı kapatmış olan Venediklilerin üzerine yürümüştür. Çanakkale Boğazı'ndaki Venedik ablukasını kaldırmıştır.
Kaptan Topal Mehmed Paşa'nın denizden, kendisinin ise karadan yaptığı taarruz neticesinde 19 Temmuz 1657'de kazanılan Çanakkale zaferiyle Venedik donanmasının Çanakkale Boğazı ablukasını kırmış ve Venedik işgali altındaki Bozcaada ve Limni adalarını geri almıştır.
1658'de Osmanlılara tâbi olmasına rağmen bağımsız hareket etmeye başlamış Erdel Prensliği'ne yönelmiş ve 1662'ye dek sürecek askerî harekâtlar sonucunda bu devlet üzerindeki Osmanlı hâkimiyetini pekiştirmiştir. Köprülü Mehmed Paşa 1658 yılında bizzat Osmanlı ordusunun başında sefere çıkarak Yanova'yı 1 Eylül 1658'de fethedip  Osmanlı topraklarına katmayı başarmıştır.
1659 yılında  Anadolu'daki Abaza Hasan Paşa İsyanı'nı bastırmış ve Anadolu'da huzuru temin etmiştir.
1661'de Edirne'de vefat eden Köprülü Mehmed Paşa, İstanbul'a getirilerek Divanyolu'ndaki türbesine defnedildi.
Kendisinden sonra oğulları Köprülü Fazıl Ahmed Paşa (1661-1676) ve Köprülü Fazıl Mustafa Paşa (1689-1691) sadrazam olarak devlete hizmet etmişlerdir.