stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Meryem'in Bir Melek Tarafından Beslenmesi (Kariye Camii)

Ortada Meryem'in tapınağa takdimi, sol aşağıda Meryem'in İlk Yedi Adımı, sol yukarıda Zekeriya'nın değnekler önüne dua etmesi, sağ aşağıda Meryem'in Bir Melek Tarafından Beslenmesi sahnesi görülüyor.
Meryem'in bir melek tarafından beslenmesi, günümüzde Kariye Camii olarak kullanılan Azize Kurtarıcı Hora Manastır kilisesinde iç nartekse açılan güney kemerinde bulunan bir mozaik sahnedir.
Bu sahnede bir melek, Meryem'e ekmek verirken gösterilmektedir. Meryem, dört sütunlu kiborion (sunak) içerisinde tahta oturmaktadır. Uçmakta olan melek, bir elinde iktidar asası tutar, bir eliyle ekmek uzatır. Sahnenin üst kısmında "Theotokos (Tanrının Anası) Melekten Ekmek Alıyor" yazısı bulunur. Sunağın önünde bir hizmetkar oturur vaziyette görülür.
Meryanec

| Meryanec مریانج |
| --- | --- |
Ülke:  İran
Eyalet: Hamedan Eyaleti
Şehristan: Hamedan şehristanı
Rakım: 1735 m
Nüfus (2006)
 • Toplam: 7.758
Zaman dilimi: UTC+03.30 (IRST)
 • Yaz (YSU): UTC+04.30 (IRST)
Alan kodu: 0812
Meryanec (Farsça: مریانج), İran'ın Hamedan şehristanı'nde şehir.
Nüfusun çoğunluğu Azeri'dir.
Gerhardia

Gerhardia, Bythitinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Glomeris monostriata

Glomeris monostriata, Glomeris cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Glomeris mauriesi

Glomeris mauriesi, Glomeris cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Gerhard Schulenburg

Gerhard Schulenburg (11 Ekim 1926 - 26 Mart 2013) Alman emekli futbolcu ve futbol hakemidir.
Bundesliga'da Hamburger SV ile 165 maça çıkmış ve 1974 FIFA Dünya Kupası'nda orta ve yan hakem olarak görev yapmıştır.
Glomeris marginata

Glomeris marginata, Glomeris cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Meryem'in Takdis Edilmesi (Kariye Camii)

En üstte Meryem'in Takdis edilmesi, aşağıda Meryem'in Yusuf'a Verilmesi, sol altta Zekeriya'nın Duası, sağ altta Yusuf'un Meryem'i Eve Götürmesi sahneleri
Meryem'in takdis edilmesi mozaiği, günümüzde Kariye Camii olarak kullanılan Azize Kurtarıcı Hora Manastır kilisesinde iç narteks (esonarteks) bölümünün bulunan bir mozaik sahnedir.
İç narteksin ikinci kısmındaki kubbe tonozunda bulunan iki sahneden biridir ve tonozun batı yarısındadır. Meryem'in birinci yaş günü için düzenlenen şölende bir masa etrafında toplanmış rahipler resmedilmiştir. Meryem'in birinci yaş günü için babası Yehoiakim'in düzenlediği törende önce evde alt rahipler tarafından, sonra yüksek rahipler tarafından kutsanmış ve böylece Meryem'in kutsallığının kabul edildiği bir dinî tören gerçekleşmiştir. Sahnede, Meryem'in yüksek rahipler tarafından  kutsanışı resmedilmiştir.
Yehoiakim sahnenin solunda kucağında mavi giyimli çocuk Meryem'i tutar ve altın sarısı bir seki üzerinde oturan üç yüksek rahip, elleri ile kutsama işareti yaparak ona bakar. Kadınlar tapınağa kabul edilmediği için karısı Hanne, Yehoiakim'in yanında yer almaz. Rahiplerin arkasında iki sütunun olduğu bir geçit vardır. Tasvirin üst kısmında "Ruhbanların Takdisi"  yazısı bulunur. Yehoiakim'in ellerinin elbisesinin kıvrımları ile örtülü olması dikkat çekicidir.
Tonuzun diğer yarısında Yehoiakim ve eşi Hanne, Meryem'i seviyor durumda gösterilmiştir. Ortadaki yuvarlak bir madalyon ile gökyüzü iki sahneyi birbirinden ayırır.
George Friedman

| George Friedman |
| --- | --- |
Friedman, 2017'de.
Doğum: Friedman György 01 Şubat 1949 (75 yaşında) Budapeşte, Macaristan
Milliyet: Amerikalı
Tanınma nedeni: Geopolitical Futures'ın kurucusu ve (2015'ten beri) başkanı, Stratfor'un kurucusu ve (1996-2015) yılları arasında başkanı
Evlilik: Meredith Friedman (evlilik öncesi soyadı: LeBard)
Çocuk(lar): 4

Akademik geçmişi
Eğitim: New York Şehir Koleji
Alma mater: Cornell Üniversitesi
Tez: The Political Philosophy of the Frankfurt School (1977)
  
Akademik çalışmaları
Disiplin: Siyaset bilimci
Kurumları: Dickinson College
 

George Friedman (d. 1 Şubat 1949, Macaristan), Amerikalı jeopolitik bir tahminci ve uluslararası ilişkiler stratejistidir. Küresel olayların gidişatını analiz eden ve çevrimiçi bir yayın olan Geopolitical Futures'ın kurucusu ve başkanıdır. Geopolitical Futures'ı kurmadan önce, 1996 yılında kurduğu, gizli bilgi yayıncılığı yapan ve bir danışmanlık firması olan Stratfor'un başkanıydı.
İlk yılları ve eğitimi

Friedman, Holokost'tan sağ kalan Yahudi bir ailenin çocuğu olarak Macaristan'ın Budapeşte kentinde doğdu. Ailesi, o çocukken Komünist rejimden kaçmak için mülteci olarak Macaristan'a gitti, önce Avusturya'dan çıkartılmış kişilerin bulunduğu bir kampa yerleşti ve daha sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. Friedman, ailesinin hikâyesini "Amerika'da yeni bir hayat kuran mültecilerin çok klasik bir hikâyesi" olarak tanımlıyor. New York Şehir Koleji'de siyaset bilimi dalında lisans derecesini, Cornell Üniversitesi'nde ise hükûmet alanında doktora derecesini tamamladı.
Kariyeri

Friedman, özel sektöre katılmadan önce, düzenli olarak silahlı hizmetlerdeki üst düzey komutanlara ve ayrıca Ağ Değerlendirmeleri Ofisi'ne (Office of Net Assessments), Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargâhı Teknik Merkezi'ne, ABD Ordu Savaş Enstitü'ne, Ulusal Savunma Üniversitesi'ne ve RAND Corporation'a güvenlik ve millî savunma konularında bilgi verdi.[kaynak belirtilmeli]
Sovyetler Birliği'nin çökmesinden sonra, Japonya ile ABD arasında çatışma çıkma ihtimali üzerine çalıştı ve 1991'de eşi ile birlikte The Coming War With Japan adlı kitabı yayımladı.
1996 yılında Friedman, özel bir istihbarat ve tahmin şirketi olan Stratfor'u kurdu ve şirketin CEO'su ve aynı zamanda Baş İstihbarat Sorumlusu olarak görev yaptı. Stratfor'un merkez ofisi Austin, Teksas'tadır. Stratfor'dan Mayıs 2015'te istifa etti.[kaynak belirtilmeli]
Friedman'ın jeopolitik olayların habercisi olarak ünü, The New York Times dergisinin onun hakkında "George Friedman'ın yanındayken, onu sihirli bir Magic 8-Ball gibi düşünün" yorumunu yapmasıyla birlikte arttı.
The Next Decade'de (Gelecek On Yıl) Friedman, 2010'lardaki ABD yönetiminin, sorunlu olan bazı bölgelerde bölgesel güç dengeleri yaratması gerektiğini yazdı. Friedman, ABD'nin dünya ilişkilerindeki başarılı yönetimini, diğer direkt olarak ülkeleri zorlayarak değil, dünyanın farklı bölgelerinde birbirlerini dengeleyen rakip ilişkiler kurduğunu söylemektedir. Örnek olarak, geçmişte Irak'ın İran'ı dengede tuttuğunu ve şu anda Japonya, Çin'i dengelediğini belirtti. Friedman, ABD'nin gücünü ve dengesini yönetmek için olgunlaşması gerektiği düşündü.
Friedman'ın son kitabı, Doubleday şirketi tarafından 2020'de yayımlandı. Kitap, ilk olarak Ocak 2018'de yayımlanması planlanmıştı, ancak yayımlanmadan önce altı kez ertelendi. Kitabın adı, The New American Century: Crisis, Endurance and the Future of the United States olarak belirlenmişti, ancak daha sonra The Storm Before the Calm: America's Discord, the Coming Crisis of the 2020s ve the Triumph Beyond olarak değiştirildi.
Kişisel hayatı

Friedman, Meredith Friedman (evlilik öncesi soyadı LeBard) ile evlendi ve dört çocuğu oldu. Ailesi Austin, Teksas'ta yaşamaktadır. Eşiyle birlikte The Coming War with Japan dâhil olmak üzere birçok kitap yazdı.
Kitapları

| --- | --- |
 Friedman ve Meredith LeBard ile birlikte The Coming War with Japan kitabı hakkında yapılan bir röportaj, 9 Haziran 1991, C-SPAN
 Friedman'in America's Secret War konulu sunumu, 10 Kasım 2004, C-SPAN
 Friedman'in The Next 100 Years konulu sunumu, 28 Ocak 2009, C-SPAN
 Friedman'in The Next 100 Years konulu sunumu, 26 Ocak 2010, C-SPAN
 'Friedman ile yapılan The Next Decade konulu röportaj, 12 Şubat 2011, C-SPAN
 Friedman tarafından yapılan Flashpoints konulu sunum, 28 Ocak 2015, C-SPAN
The Political Philosophy of the Frankfurt School (1981). Cornell University Press, 0-8014-1279-X.
The Coming War With Japan, Meredith LeBard ile birlikte yazdı (1991). St Martins Press. Yeniden basılan baskı, 1992, 0-312-07677-0.
The Future of War: Power, Technology and American World Dominance in the Twenty-First Century, Meredith Friedman ile birlikte yazdı (1996). Crown Publishers, 1. baskı, 0-517-70403-X. St. Martin's Griffin, 1998, 0-312-18100-0.
The Intelligence Edge: How to Profit in the Information Age, Meredith Friedman, Colin Chapman ve John Baker ile birlikte yazdı (1997). Crown, 1. baskı, 0-609-60075-3.
America's Secret War: Inside the Hidden Worldwide Struggle Between the United States and Its Enemies (2004). Doubleday, 1. baskı, 0-385-51245-7 . Broadway, Yeniden basılan baskı (2005). 0-7679-1785-5.
Gelecek 100 Yıl: 21. Yüzyıl İçin Bir Tahmin (The Next 100 Years: A Forecast for the 21st Century) (2009). Doubleday, 0-385-51705-X.
The Next Decade: What the World Will Look Like (2011). 0-385-53294-6.
Flashpoints: The Emerging Crisis in Europe (2015). Doubleday, 0-385-53633-X.
The Storm Before the Calm: America's Discord, the Coming Crisis of the 2020s, and the Triumph Beyond (2020). Doubleday, 9780385540490.
Glomeris marmorea

Glomeris marmorea, Glomeris cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Glomeris malmivaga

Glomeris malmivaga, Glomeris cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Gideon Adlon

| Gideon Adlon |
| --- | --- |
Gideon Adlon (2018)
Doğum: 30 Mart 1997 (27 yaşında)  Los Angeles, Kaliforniya, ABD
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 2011 — Günümüz
Boy: 1,63 m (5 ft 4 in)

Gideon Adlon (d. 30 Mart 1997, Los Angeles, Kaliforniya), Amerikalı oyuncu.
Biyografi

Los Angeles'ta doğdu ve babası aracılığıyla hem Amerikalı hem de Alman vatandaşlığına sahip. Yönetmen Felix O. Adlon ve oyuncu Pamela Adlon'un en büyük kızı. Tam zamanlı oyunculuk yapmaya karar vermeden önce bir yıl Columbia College Chicago'da Fotoğrafçılık okudu.
Filmografi > Film

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2018 | Blockers | Sam Lockwood |  |
| 2019 | The Mustang | Martha Coleman |  |
| 2020 | The Craft: Legacy | Frankie |  |
| 2021 | Witch Hunt | Claire Goode |  |
| 2022 | Sick | Parker Mason |  |
| 2023 | Legion of Super-Heroes | Phantom Girl | Ses rolü |
| 2023 | Batman: The Doom That Came to Gotham | Oracle / Barbara Gordon, Poison Ivy | Ses rolü |
Filmografi > Televizyon

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2011 | Louie | Amy | Bölüm: "Niece" |
| 2016 | Girl Meets World | Felicity | Bölüm: "Girl Meets Triangle" |
| 2016 | Better Things | Gina | Bölüm: "Alarms" |
| 2017 | When We Rise | Teenaged Annie Jones | Mini dizi |
| 2017 | Criminal Minds | Katie Hammond | Bölüm: "Hell's Kitchen" |
| 2017 | American Crime | Tracy | 2 Bölüm |
| 2019 | The Society | Becca Gelb | Ana rol |
| 2020 | Day by Day | Jacqueline | Bölüm: "Carry Me Home" |
| 2020 | Solar Opposites | Lydia | Ses rolü; Bölüm: "The Matter Transfer Array" |
| 2021–2022 | Pacific Rim: The Black | Hayley Travis | Ana ses rolü |
| 2022 | The Thing About Pam | Mariah Day | Ana rol |
| 2022 | Battle Kitty | ZaZa Royale | Ana ses rolü |
| 2022 | Slippin' Jimmy | Dawn Marie | 2 bölüm |
| 2023-present | Shape Island | Circle | Ana ses rolü |
| 2023 | Moon Girl and Devil Dinosaur | Lara, Laura, and Laurel | Konuk ses rolü; Bölüm: "Today, I Am a Woman" |
Dış Bağlantılar

IMDb'de Gideon Adlon
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 1274992583  LCCN: no2019002151  VIAF: 19154739791652990065   WorldCat (LCCN): no2019-002151
Félix Ziem

| Félix Ziem |
| --- | --- |
Félix Ziem atölyesinde
Genel bilgiler
Doğum adı: Félix-Francois Georges Philibert Ziem
Doğum: 26 Şubat 1821(1821-02-26) Beaune, Côte-d'Or, Burgonya, Fransa
Ölüm: Ekim 1911 (1899-1900 yaşlarında) Paris, Fransa
Uyruk: Fransız
Evlilik(ler)i: Mademoiselle Treilles
Alanı: Resim
Sanat eğitimi: École nationale supérieure d'art de Dijon
Katıldığı akımlar: Barbizon ekolü; Oryantalizm
Etkilendikleri: Rembrandt

Ödüller
Commandeur de la Légion d'honneur‎ (1905)
İmzası
 
Félix Ziem  (d. 26 Şubat 1821, Beaune, Côte-d'Or, Burgonya, Fransa- ö. 10 Kasım 1911, Paris), Fransız ressam, gezgin.
Kariyeri

Barbizon ekolünden bir peyzaj ressamıdır. Venedik, Marsilya, Rodos, İstanbul, İzmir, İskenderiye, Şam ve Beyrut gibi şehirlere yaptığı gezilerden edindiği izlenimleri tablolarına yansıtmıştır. Meslek yaşamı boyunca en az 10 bin desen, 6 bin yağlı boya yaptığı düşünülür. Özellikle Venedik ve İstanbul tabloları ile tanınmıştır. İzlenimciliğin gelişini önceden haber veren, önizlenimci bir ressam olarak kabul edilir.
1910'da koleksiyoner Alfred Couchard'ın mirasen bağışı sonucu bazı tablolarının Louvre Müzesi'ne girmesiyle ressam, sağ iken eserleri Louvre'a kabul edilen ilk sanatçı oldu.
Ziem, yaşadığı dönemden bugüne kadar koleksiyonerler tarafından ilgiyle takip edilmiş; mesleğinde ticari anlamda da büyük başarı kazanarak 19. yüzyıl Fransası'nın en zengin ressamlarından birisi olmuştur.
Hayatı

1821'de Fransa'nın Côte-d'Or şehrinde dünyaya geldi. Dijon'da mimarlık eğitimi gördü. 1839'da Marsilya'da resim dersleri aldı; resim merakı 1841'de yaptığı İtalya seyahatinde profesyonel bir ilgiye dönüştü. Disiplin sorunları yüzünden bursu kesilince bunu bahane ederek okuldan ayrılmış olan Ziem, yayan olarak gerçekleştirdiği uzun bir yolculuk ile önce Roma'ya gitmiş; ardından  Napoli'ye ve Venedik'e devam etmişti. Ziem bu yolculukta devamlı çizim yaptı ve çizimlerini satarak masraflarını karşıladı. Venedik'ten çok etkilendi.
Sanatçı on yıl boyunca Marsilya ve Nice kentleri arasında gidip gelerek yaşadı. Marsilya'da bir okul açıp aristokratlara suluboya ve çizim dersleri verdi. 1845'te yeniden Venedik'e gidip üç yıl kaldı. Bir tekne kiralayıp atölye olarak kulandı. Dönüşte üç yağlı boya ve üç suluboya eserini Paris'te 1849 salonu'nda sergiledi.
1849 Salonu'nda eserlerden birisi "Boğaziçi'nde Manzara" idi. Fotoğraflardan esinlenerek çizdiği düşünülen bu tablo ile ilgi çekti ve bir madalya kazandı. 1850'ler ve 1860'lar boyunca Paris Salonu'nda eserlerini sergilemeye ve madalyalar kazanmaya devam etti. Tablolarından üçü 1855 Paris Evrensel Sergisi'nde sergilendi ve bu başarısından ötürü Légion d’honneur madalyası ile ödüllendirildi.
Yeni esin kaynakları bulmak için bir Doğu gezisine çıkmak isteyen Ziem, bu tasarısını 1856'da gerçekleştirebildi. 18 Temmuz-18 Eylül 1856 tarihleri arasında İstanbul'da, çoğunlukla Pera bölgesindeki tepelerde yaşadı ve çok sayıda desen yaptı. Beş ay süren Doğu Akdeniz yolculuğunda İstanbul'dan sonra sırasıyla İzmir'e, Rodos'a, Beyrut'a, Şam'a, İskenderiye'ye, Kahire'ye, Mısır'a ve İskenderiye'ye gitti. Son olarak Yunanistan ve Sicilya üstünden Fransa'ya döndü.
1860'tan itibaren kışları Montmartre'da, yazları Nice'te geçiren Ziem'in ünü çok artmıştı. Öyle ki 1864 yılında, geleceğin Büyük Britanya Kraliçesi olacak Prenses Viktorya'ya resim öğretmeni olarak görevlendirildi.
1910'da  koleksiyoner Alfred Couchard'ın mirasen bağışı sonucu bazı tabloları Louvre Müzesi'ne giren Ziem böylece sağ iken eserleri Louvre'a kabul edilen  ilk sanatçı olmuştur.
10 Kasım 1911'de Paris'te, Lepic Sokağındaki atölyesinde öldü. Sanatçı, Père Lachaise Mezarlığı'ndaki, Victor Ségoffin'in yonttuğu anıtsal mezarında, yatarken betimlenmiştir, altında da Venedik aslanı görülür.
Hayatı > Galeri

Büyük Kanal, Venedik
 (São Paulo Sanat Müzesi).
Fransa cumhurbaşkanı Émile Loubet'in Tolulon'daki İtalyan ve Fransız Süvari takımlarını ziyareti (1901)
İstanbul Manzarası, 1850
İstanbul'daki Mağribi kürekçiler, (Rijks Müzesi, Amsterdam)
İstanbul Manzarası
 (Suna ve İnan Kıraç Vakfı Oryantalist Resim koleksiyonu, Pera Müzesi, İstanbul)
Père Lachaise Mezarlığı'ndaki anıt mezarı
Gerland

Gerland şu anlamlara gelmektedir:
Yerleşim yerleri

Gerland, Lyon: Lyon'da yer alan mahalle.
Gerland, Côte-d'Or: Côte-d'Or ilinde yer alan komün.
Parc de Gerland olarak bilinen Parc Henry-Chabert: Lyon'da yer alan park.
Kişiler

Georg Gerland (1833–1919), Alman antropolog ve jeofizikçi
Gunilla Gerland (doğum 1963), İsveçli yazar ve aktivist
Hermann Gerland (doğum 1954), Alman futbolcu ve teknik direktör
Karl Gerland (1905–1945), Nazi lider
Gerlando di Agrigento (1030/1040-1100), İtalyan piskopos
Diğer

Gerland Stadyumu
Glacier Cumhuriyeti

Glacier Cumhuriyeti, 5 Mart 2014 tarihinde Şili'de Greenpeace tarafından reklam bilinci kampanyası olarak oluşturulan kurgusal bir mikro ulustur. Glacier Cumhuriyeti'nin kurgulanmasının amacı buzulların yakınlarına veya üzerlerine inşa edilen madencilik şirketleri ve yarattıkları hasarları protesto etmektir. Aktivistlere göre, Şili ve Arjantin sınırları arasında yer alan bölgelerde yasalardaki boşluklar ve buzulların hakimiyet ve egemenliği konularındaki global olarak yer alan yasal boşluklardan kaynaklı buzullar üzerine  bir cumhuriyet kurulmasına yasal olarak imkan sağlanmış oldu. Şili, Güney Amerika buzullarının %82'sini barındırıyor; ancak günümüz Şili anayasasında buzulları korumak üzerine herhangi bir yasa yer almamakta.
Aktivistler, Şili'nin anayasa da yapılacak düzenlemeler ve getirilecek kanunlarla buzullarının bütünlüğünü, güvenliğini ve korunmasını sağlayacak ve garanti edecek uygun zeminin oluşmasının ardından ardından, "Glacier Cumhuriyeti ve vatandaşlarının buzulları Şili Devletine geri vereceğini ve Glacier Cumhuriyeti'nin varlığını sona erdireceğini" söylüyorlar. Bu nedenle, Cumhuriyetin kurulma amacı uzun ömürlü bir ülke yaratmak değil, Şili hükûmetini buzulları korumaya zorlamaktır. "Bağımsızlığın" ilk on gününde, dünya çapında 40 ülkede, 40.000'den fazla kişi Cumhuriyeti desteklemek için "vatandaş" olmak için kaydoldu.
Hukuki durum

Greenpeace'in açıklaması, buzulların yasal statüsünü yöneten görünür bir yokluk anomisi veya yasal kuralı ortaya çıkarmaktır. Şili Medeni Kanunu'nun 593. maddesinin 2. fıkrası "'karasularının ana hatlarının içindeki sular, devletin iç sularının bir parçasını oluşturur" ve 595. Maddede "Bütün sular ulusal kamu malıdır" demekte. Öte yandan, 19300. Temel Çevre kanunu 36. maddede, koruma alanlarının bir bölümü olarak "çevresi içinde yer alan çok sayıda deniz, sahil arazisi, deniz kumsalları, göller, göletler, buzullar, rezervuarlar, akarsular, bataklıklar ve diğer sulak alanların" olduğunu belirtir.
Glomeris mohamedanica

Glomeris mohamedanica, Glomeris cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Gerhard Weisenberger

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- |
Doğumu: 30 Ocak 1952 Kleinostheim, Bavyera, Almanya
Ölümü: 29 Nisan 2024 (72 yaşında)
Boy: 1,64 m (5 ft 5 in)
Spor
Ülke: Almanya  Almanya
Spor: Güreş
Yarışma(lar): Yaz Olimpiyatları
Gerhard Weisenberger (30 Ocak 1952 – 29 Nisan 2024), Alman profesyonel güreşçi.
Hayatı

Weisenberger, 30 Ocak 1952'de Kleinostheim, Bavyera, Almanya'da doğdu. Ülkesi Almanya'yı temsilen 1972 ve 1976 Yaz Olimpiyatları'nda mücadele etti. Weisenberger, 29 Ocak 2024 tarihinde 72 yaşında hayata veda etti.
Macaristan cumhurbaşkanı

| Macaristan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Macarca: Magyarország köztársasági elnöke |
| --- | --- |
Cumhurbaşkanlığı forsu
Görevdeki Tamás Sulyok 5 Mart 2024 tarihinden beri
Resmî ikamet: Sándor Sarayı Budapeşte, Macaristan
Atayan: Ulusal Meclis
Görev süresi: Beş yıl, bir kez yenilenebilir
Oluşum: 11 Ocak 1919 (1.)1 Şubat 1946 (2.)23 Ekim 1989 (günümüz)
İlk sahibi: Mihály Károlyi (1919)Zoltán Tildy (1946)Mátyás Szűrös (1989)
Kaldırılma: 29 Şubat 1920 (1.)20 Ağustos 1949 (2.)
Ardılı: Macaristan Kral Naibi (1.)Macaristan Başkanlık Konseyi (2.)
Maaş: Yıllık 36.000.000 Ft
Websitesi: Resmî site
Macaristan cumhurbaşkanı, resmi olarak cumhuriyet başkanı (Macarca: Magyarország köztársasági elnöke, államelnök veya államfő), Macaristan'ın devlet başkanıdır. Makamın büyük ölçüde törensel (sembolik başkan) bir rolü vardır, ancak aynı zamanda yasaları veto edebilir veya yasayı gözden geçirilmek üzere Anayasa Mahkemesine gönderebilir. Hükûmet bakanlarını seçmek ve yasama girişimlerine öncülük etmek gibi diğer yürütme yetkilerinin çoğu, onun yerine başbakanlık makamına verilmiştir.
Eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Tamás Sulyok, 10 Şubat 2024 tarihinde istifa eden Katalin Novák'ın yerine 26 Şubat 2024 tarihinde, Parlamentonun 2024 Bahar Oturumunun ilk gününde başkan olarak seçildi.
Cumhurbaşkanlığı seçimi

Macaristan Anayasası, Ulusal Meclisin (Országgyűlés) Macaristan cumhurbaşkanını beş yıllık bir süre için seçmesini sağlar. Cumhurbaşkanlarının görev süresi iki dönemdir.
Cumhurbaşkanlığı seçimi > Fonksiyonun bağımsızlığı

Anayasa'nın 12 (2) maddesine göre, cumhurbaşkanı görevlerini yerine getirirken "kamusal, siyasi, ekonomik veya sosyal bir işlev veya misyon" yerine getiremez. Başka bir ücretli mesleki faaliyette bulunamazlar ve telif hakkına tabi faaliyetler dışında herhangi bir faaliyet için ücret alamazlar.
Cumhurbaşkanlığı seçimi > Adaylık şartı

Madde 10 (2)'ye göre, en az 35 yaşında olan herhangi bir Macar vatandaşı cumhurbaşkanı seçilebilir.
Cumhurbaşkanlığı seçimi > Seçim süreci

Ulusal Meclis başkanı tarafından çağrılan cumhurbaşkanlığı seçimi, görevdeki cumhurbaşkanının görev süresinin bitiminden 30 ile 60 gün önce veya görevin boşalması halinde 30 gün içinde yapılmalıdır.
Anayasa, adaylıkların "Ulusal Meclis üyelerinin en az beşte biri tarafından yazılı olarak önerilmesi" gerektiğini belirtir. Oylamadan önce adaylar Ulusal Meclis başkanına sunulurlar. Bir Ulusal Meclis üyesi sadece bir aday gösterebilir.
Gizli oylama en geç iki gün içinde tamamlanmalıdır. İlk turda, adaylardan biri Ulusal Meclis üyelerinin oylarının 2/3'ünden fazlasını alırsa, aday seçilir.
Hiçbir adayın gerekli çoğunluğu sağlayamaması durumunda ikinci tur, ilk turda en çok oyu alan iki aday arasında yapılır. İkinci turda kullanılan oyların çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilir. İkinci tur başarısız olursa, yeni adaylar sunulduktan sonra yeni bir seçim yapılmalıdır.
Cumhurbaşkanlığı seçimi > Göreve başlarken yapılan yemin

Madde 11 (6)'ya göre, cumhurbaşkanının Ulusal Meclis önünde yemin etmesi gerekir.
Yemin şöyledir:
Én, [kişinin adı] fogadom, hogy Magyarországhoz és annak Alaptörvényéhez hű leszek, jogszabályait megtartom és másokkal is megtartatom; köztársasági elnöki tisztségemet a magyar nemzet javára gyakorolom. [Ve yemin edenin kanaatine göre] Isten engem úgy segéljen!
Ben [kişinin adı], Macaristan'a ve Temel Kanun'a sadık kalacağıma, yasalarına saygı göstereceğime ve başkaları tarafından uygulanacağına yemin ederim; Macar ulusunun iyiliği için Cumhurbaşkanı olarak görevimi yerine getireceğim. [Ve yemin edenin kanaatine göre] Tanrı yardımcım olsun!
Yetkinlikler ve ayrıcalıklar

Temel Kanun'a göre, "Macaristan devlet başkanı, ulusun birliğini ifade eden ve devlet kurumlarının demokratik işleyişini denetleyen Cumhurbaşkanıdır". Macaristan Savunma Kuvvetleri Başkomutanıdır, "Macaristan'ı temsil eder", "Ulusal Meclis oturumlarına katılabilir ve söz alabilir", "yasaları başlatabilir" veya ulusal bir referandum yapabilir. Seçim tarihini belirler, "belirli hukuk hallerine" (savaş hali, olağanüstü hal...) ilişkin kararlara katılır, seçimlerden sonra Ulusal Meclisi toplantıya çağırır, feshedebilir, Anayasa Mahkemesi tarafından bir kanunun uygunluğunu denetleyebilir.
Devlet başkanı, "Başbakan, Curia Başkanı, Başsavcı ve Temel Haklar Komiseri, yargıçların tek adayı ve Bütçe Konseyi Başkanı'nın isimlerini önerir." Bir hükûmet üyesinin imzasıyla devlet başkanı; bakanları, Merkez Bankası başkanını, bağımsız düzenleyici kurumların başkanlarını, üniversite profesörlerini, generalleri, vekalet büyükelçilerini ve üniversite rektörlerini, ödül nişanlarını, ödüllerini ve unvanlarını atar. Ancak cumhurbaşkanı, "yasal koşullar yerine getirilmezse veya haklı bir nedenle devlet kurumlarının demokratik işleyişine ciddi bir rahatsızlık olacağı sonucuna varırsa" bu atamaları yapmayı reddedebilir.
Ayrıca hükûmetin mutabakatı ile devlet başkanı "bireysel af hakkını kullanır", "toprak düzenine ilişkin konularda" ve "vatandaşlığın kazanılması ve yoksun bırakılmasına ilişkin davalarda" karar verir.