Meshiler
Tarih > Türk Hâkimiyeti ve Ahıska Paşalığı

16. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti Samtshe-Saatabago'nun batı kısmını 1578'de ise doğu kısmını fethetti. 1579 yılında Sultan'ın emriyle Samtskhe-Saatabago'nun farklı zamanlarda fethedilen toprakları birleştirildi ve Ahıska Paşalığı kuruldu. IV. Kvarkvare ( 1574 - 1581 ) ve kardeşi II. Manuçar, Sultan'ın politikasına şiddetle karşı çıktı ancak sonuç alamadı. Manuçar İslam'a geçmek zorunda kaldı. Ona Mustafa adı verildi ve Sultan onu Ahıska Paşası olarak atadı. Fatihler bu tarafı kolonileştirmeye başladı. II. Manuçar, Kartli Kralı I. Simon ile gizli bir ittifak kurarak Osmanlılara karşı mücadelede ona yardım etti.
1582 Mesheti'de Manuçar önderliğinde büyük bir isyan başladı. Gürcüler Ahaltsihe ve çevre yerleşkelerini kurtardı. Manuçar İslam'ı reddetti ve keşiş oldu. 1587 Osmanlılar Mesheti'deki isyanı bastırıp Ahaltsihe'yi yeniden ele geçirmeyi başardılar. 1595 yılında Osmanlı hükümeti Mesheti'de nüfus sayımı yaptı Gürcistan Vilayeti'nin tahrir defteri yazıldı. 1607'de İranlılar, Gürcülerin aktif yardımıyla Osmanlıları Ahaltsihe'den kovdu. Şah Abbas, II. Manuçar'ın 15 yaşındaki oğlu III. Manuçar'ı Ahaltsihe'ye vali olarak atadı ancak 1608'de Osmanlılar Ahaltsihe'yi yeniden ele geçirdi. 1612 yılında İran-Osmanlı barışı ile Ahaltsihe Osmanlılara bırakıldı. Osmanlılar, III. Manuçar'ın din değiştirmiş Meshi feodal beylerine karşı çıktı ve bu Cakeli hanedanının üyeleri arasında bir anlaşmazlığa neden oldu. 1625 Sultan, III. Manuçar'ın amcası III. Beka'yı (Sefer Paşa) Ahıska Beylerbeyi olarak atadı. O andan itibaren Mesheti Prensliği siyasi olarak sona erdi.
Ahıska Paşalığı'nın siyasi teşkilatı diğer Osmanlı vilayetlerinden farklı birçok özelliğini korusa da Osmanlı esasına göre örgütlenmiştir. Ahıska Paşası sıradan bir Osmanlı yetkilisi tarafından değil Cakeli ailesinin Müslümanlaştırılmış bir temsilcisi tarafından yönetiliyordu. Ahıska Paşalığı eski Samtshe-Saatabago (Mesheti) bölgesini tamamen kapsamıyordu. Bir kısmı (İspir, Tortum , Küçük Artaan , Nameravan) Osmanlılar tarafından başka eyaletlere dahil edilmiştir. Osmanlılar Sefer Paşa döneminde Ahıska Paşalığı'nı yeniden tanımladılar Osmanlı toprak mülkiyeti ve arazi kullanımı kurallarını, vergi sistemini getirdiler ama yine de Gürcü kurallarını tamamen ortadan kaldıramadılar.
Ahıska Paşalığı'nın dört sancağı valilere (İslam'a geçen beyler) miras yoluyla sahip olunan "Yurtluk" ve "Ojaklık" tarzında özel mülk olarak verildi. Bu sancaklar "Davtar"da birleşmemişlerdi, Osmanlı vergi sistemine tabi değillerdi ve gelirleri beylere aitti; sancak beyleri ise idari bağımsızlığa ve yargı hakkına sahipti.
Mesheti'de Osmanlılar İslam'ı yaymaya başladı. Gürcü feodal beylerin bir kısmı din değiştirdi. Yalnızca köylülük Hristiyan inancını, ana dilini, ahlakını ve ulusal geleneklerini uzun süre korudu. Ahıska Kalesi, Osmanlılar için bir yandan Batı Gürcistan'ı gözetlemek, diğer yandan Kartli-Kaheti'ye karşı Kafkasya'nın dağlık bölgelerine ulaşabilmek için uygun bir sıçrama tahtasıydı. Ahıska Paşalığı, köle satın alma merkezi ve dağ soyguncuları için bir saklanma yeri haline geldi haydut çeteleri buradan iki yüzyıl boyunca Batı ve Doğu Gürcistan'ın nüfusuna sürekli saldırıp onları soydu.