stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Güneş Sistemi
Keşif ve araştırma > Uzay araçları ile gözlemler

Uzay Çağı'nın başlangıcından beri önemli ölçüde araştırma, çeşitli uzay araştırma kurumları tarafından düzenlenen misyonlarda robot uzay araçları tarafından gerçekleştirildi.
Güneş Sistemi'nde bulunan tüm gezegenler Artık Dünya'dan fırlatılan uzay araçları ile ziyaret edilmiştir. İnsansız gerçekleştirilen bu misyonlarda tüm gezegenlerin yakından çekilmiş fotoğrafları elde edilmiş ve yüzeye inildiği durumlarda toprak ve atmosfer analizleri kısmen gerçekleştirilebilmiştir.
Uzaya gönderilen insan yapısı ilk nesne 1957'de fırlatılan ve bir yılı aşkın bir süre yörüngede kalan Sovyet uydusu Sputnik 1 ‘dir. Uzaydan Dünya'nın resmini ilk olarak 1959'da fırlatılan ABD uzay sondası Explorer 6 çekmiştir.
Keşif ve araştırma > Uzay araçları ile gözlemler > Alçaktan uçuşlar

Güneş Sistemi'nde bulunan gök cisimlerinin üzerinden alçaktan uçmayı başaran ilk sonda 1959 yılında Ay görevinde bulunan Luna 1 ‘dir. Aslında Ay yüzüne çarpması planlanan sonda hedefini kaçırmış ve Güneş'in çevresinde yörüngeye giren ilk insan yapısı nesne olmuştur. Mariner 2 1962 yılında Venüs'ün yakınından geçerek başka bir gezegene yaklaşan ilk sonda olmuştur. Mars yakınından yapılan ilk başarılı uçuş 1964'te Mariner 4 iledir. Merkür'ün yakınından ise 1974'te Mariner 10 ile geçilmiştir.
Dış gezegenleri inceleyen ilk sonda 1973 yılında Jüpiter'in yakınından geçen Pioneer 10 olmuştur. Satürn'ü ilk olarak 1979'da Pioneer 11 ziyaret etmiştir. Voyager programından yer alan sondalar 1977'de fırlatıldıktan sonra dış gezegenler etrafında çizdikleri büyük turlarını tamamlamıştır. Her iki sonda da Jüpiter'in yanından 1979'da, Satürn'ün yanından da 1981'de geçmiştir. Voyager 2 daha sonra 1986'da Uranüs'e ve 1989'da Neptün'e yakınlaştı. Voyager sondaları şu anda Neptün'ün ötesinde güneşkını ve gündurgun bölgelerini bulup incelemek için yoldadırlar. NASA'ya göre her iki Voyager sondası da bitiş şokuyla Güneş'ten yaklaşık 93 AB uzaklıkta karşılaşmıştır.
Bir kuyrukluyıldızın yakınından ilk olarak 1985 yılında ICE (International Cometary Explorer) sondası geçmiştir. İncelenen kuyrukluyıldız Giacobini-Zinner kuyrukluyıldızıdır. Asteroitlerin yakınından yapılan ilk uçuşlar ise Galileo uzay sondası tarafından yapılmıştır. Jüpiter'e giderken yol üzerinde 1991'de 951 Gaspra ve 1993'te 243 Ida resimlenmiştir.
Henüz hiçbir Kuiper kuşağı gök cismine uzayaracıyla ulaşılamamıştır. 19 Ocak 2006'da fırlatılan New Horizons (Yeni Ufuklar) uzay sondası bu bölgeyi araştıracak ilk insan yapımı uzay aracı olma yolunda ilerlemektedir. Bu aracın Plüton2un yanından Temmuz 2015'te geçmesi planlanmaktadır. Eğer uygun olursa misyon diğer Kuiper kuşağı gök cisimlerini gözlemlemek için uzatılabilecektir.
Keşif ve araştırma > Uzay araçları ile gözlemler > Yörünge, iniş ve gezginci robotlar

1966 yılında Ay, yörüngesinde insan yapımı bir yapay uydu bulunan (Luna 10) ilk gök cismi olmuştur. Bu uyduyu 1971 yılında, Mars gezegeninin yörüngesine giren Mariner 9, 1975 yılında Venüs'ün yörüngesine giren Venera 9, 1995'te Jüpiter'in yörüngesine giren Galileo), 2000 yılında asteroit 433 Eros'un yörüngesine giren NEAR Shoemaker ve 2004 yılında Satürn'ün yörüngesine giren Cassini–Huygens izlemiştir. MESSENGER uzay sondası 2011 yılında Merkür'ün yörüngesine girmek üzere yoldadır. 2011 yılında Vesta asteroitinin yörüngesine, 2015 yılında da cüce gezegen Ceres'in yörüngesine Dawn uzay aracı girecektir.
Bir diğer Güneş Sistemi gök cismine iniş yapan ilk sonda Sovyet yapımı Luna 2 uzay sondasıdır ve 1959 yılında Ay'a çarpmıştır. Bu tarihten sonra giderek daha da uzaktaki gezegenlere ulaşılmıştır. 1966 yılında Venüs'ün yüzeyine Venera 3, 1971'de Mars'ın yüzeyine Mars 3, 2001 yılında asteroid 433 Eros'un yüzeyine NEAR Shoemaker, 2005 yılında Satürn'ün doğal uydusu Titan yüzeyine Huygens ve kuyruklu yıldız Tempel 1'in yüzeyine Deep Impact inmiş ya da çakılmıştır. Galileo yörüngeden 1995 yılında Jüpiter'in atmosferine bir sonda göndermiştir. Jüpiter'in fiziksel bir yüzeyi olmadığı için aşağı indikçe artan sıcaklık ve basınç sonucu sonda yok olmuştur.
Günümüze kadar yalnızca Ay ve Mars üzerine gezginci robotlar indirilmiştir. Bir gök cismini gezen ilk gezginci robot 1970 yılında Ay yüzeyine inen Sovyet Lunokhod 1 ‘dir. Bir başka gezegen yüzeyine ilk inen ise 1997'de Mars'ın yüzeyinde 500 metre kadar hareket eden Sojourner gezginci robotudur. İnsan tarafından kullanılan tek gezginci araç ise NASA'nın 1971 ve 1972 yılları arasında Apollo 15, 16 ve 17 misyonlarında yer alan Ay aracıdır.
Keşif ve araştırma > İnsanlı araştırmalar

Güneş Sistemi'nin insanlı araştırılması Dünya'nın yakın çevresi ile sınırlı kalmıştır. Uzaya ulaşan ilk insan, yani yerden 100 km. yüksekliği geçen ve Dünya'nın yörüngesinde dolaşan 12 Nisan 1961'de Vostok 1 uzay aracı içinde fırlatılan Sovyet kozmonot Yuri Gagarin'dir. Bir başka Güneş Sistemi gök cisminin yüzeyinde yürüyen ilk insan ise Apollo 11 görevi sırasında 21 Temmuz 1969'da Ay üzerinde yürüyen Amerikalı Neil Armstrong'dur. ABD'nin uzay mekiği tekrar tekrar yörüngeye giren başarılı fırlatmalarda kullanılan tek uzay aracıdır. Birden fazla kişiyi barındırabilen ilk uzay istasyonu NASA'nın Skylab uzay istasyonudur. 1973 ile 1974 yılları arasında içinde üç kişi barınmıştır. Uzay'daki ilk insan yerleşimi ise 1989'dan 1999'a kadar yaklaşık on yıl boyunca açık kalan Sovyet uzay istasyonu Mir'dir. 2001 yılında görevden alınan bu istasyonun yerine Uluslararası Uzay İstasyonu geçmiştir ve o zamandan beri sürekli olarak içinde insan barındırmıştır. 2004 yılında SpaceShipOne özel olarak finanse edilen ve yörünge altı uçuşla uzaya çıkabilen ilk özel uzay aracı olmuştur.
Görsel özet

Bu bölüm Güneş Sistemi cisimlerinin, büyüklüğüne ve görüntü kalitesine göre örneklemesidir. Hacime göre sıralanmıştır. Bazı atlanmış nesneler burada yer alanlardan daha büyüktür. Özellikle Eris yüksek kalitede görüntüsünün olmamasından dolayı listede yer almamıştır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| Güneş (yıldız) | Jüpiter (gezegen) | Satürn (gezegen) | Uranüs (gezegen) | Neptün (gezegen) | Dünya (gezegen) | Venüs (gezegen) |

| Mars (gezegen) | Ganymede (Jüpiter'in uydusu) | Titan (Satürn'ün uydusu) | Merkür (gezegen) | Callisto (Jüpiter'in uydusu) | Io (Jüpiter'in uydusu) | Ay (Dünya'nın uydusu) |

| Europa (Jüpiter'in uydusu) | Triton (Neptün'ün uydusu) | Plüton (Kuiper kuşağı cismi) | Titania (Uranüs'ün uydusu) | Rhea (Satürn'ün uydusu) | Oberon (Uranüs'ün uydusu) | Iapetus (Satürn'ün uydusu) |

| Charon (Plüton'un uydusu) | Umbriel (Uranüs'ün uydusu) | Ariel (Uranüs'ün uydusu) | Dione (Satürn'ün uydusu) | Tethys (Satürn'ün uydusu) | Ceres (asteroit) | Vesta (asteroit) |

| Enceladus (Satürn'ün uydusu) | Miranda (Uranüs'ün uydusu) | Proteus (Neptün'ün uydusu) | Mimas (Satürn'ün uydusu) | Hyperion (Satürn'ün uydusu) | Phoebe (Satürn'ün uydusu) | Janus (Satürn'ün uydusu) |

| Epimetheus (Satürn'ün uydusu) | Lutetia (asteroit) | Prometheus (Satürn'ün uydusu) | Pandora (Satürn'ün uydusu) | Mathilde (asteroit) | Helene (Satürn'ün uydusu) | Ida (asteroit) |

Bu kutu: görüntüle tartış 
Clementine uzay sondasından çekilen ve Ay'ın ardından gelen günışığıyla görünen tutulum çemberi. Soldan sağa: Merkür, Mars, Satürn.
Güneş Sistemi'nde bulunan gök cisimlerinin ölçekli yörüngeleri (Sol üstten başlayarak saat yönünde)
Sanatçı gözüyle gezegen öncesi disk
Işık yılları genişliğinde, güneşin oluştuğu öncül bulutsuya benzeyen, Orion Bulutsusu'nda gezegen öncesi disklerin Hubble tarafından çekilmiş görseli
Sanatçı gözüyle Güneş'in gelecekteki evrimi. Solda anakol, ortada kızıl dev, sağda beyaz cüce.
Hertzsprung-Russell diyagramı; anakol sağ alttan sol üste kadar uzanır.
Günküresel akım katmanı
Dünya yörüngesinden gözüken güney kutup ışıkları
İç gezegenler. Soldan sağa: Merkür, Venüs, Dünya ve Mars (boyutlar ölçeklidir)
Ceres
Yukarıdan aşağıya: Neptün, Uranüs, Satürn ve Jüpiter (ölçeksiz).
Hale-Bopp kuyruklu yıldızı
Bilinen tüm Kuiper kuşağı gök cisimlerinin dört dış gezegen ile birlikte görüntüsü
Rezonant ve klasik Kuiper kuşağını gösteren diyagram
Plüton ve bilinen üç doğal uydusu
Kara: seyrek; mavi: klasik; yeşil: rezonant
Eris ve doğal uydusu Dysnomia
Voyager günkınına (heliosheath) girerken
Sanatçı gözüyle Kuiper kuşağı ve varsayımsal Oort bulutu
Sedna'nın teleskobik görseli
Güneş Sisteminin gök adamız içinde yeri
Sanatçı gözüyle Yerel Kabarcık
Isaac Newton’un teleskopunun bir kopyası
Sanatçı gözüyle Pioneer 10. 1983 yılında Plüton’un yörüngesinin ötesine geçmiş, son mesajı Ocak 2003’te 82 AB uzaklıktan alınmıştır. 35 yaşındaki bu uzay sondası 43,400 km/s hızla Güneş’ten uzaklaşmaktadır.
Voyager 1 tarafından, 6 milyar km uzaktan çekilen Dünya görseli. Işık çizgileri Güneş’ten yayılan ışınların kırınımıyla oluşmuştur.
Polyphylla fullo

Polyphylla fullo Scarabaeidae ailesine ait, Melolonthinae alt familyasından bir böcektir.
Polyphylla fullo, 38 mm'lik uzunluğuyla Melolonthinae familyasının en büyük böceğidir. Türkiye'de Haziran böceği, Erik Değdiren, Takoz, Dozdoz veya Kadı lokması olarak da bilinir. Vücudu sağlam ve rengi az sayıda kırmızımsı olmak üzere daha çok koyu kahverengi ya da siyaha yakındır. Renk içinde ayrıca nokta şekline benzer beyazlanmalar vardır. Erkeklerinin antenleri çok daha uzun ve yelpaze şeklinde bir yapıya sahiptir. Çam ağaçları yapraklarıyla beslenirler. Işığa meyillidirler. Haziran ve Temmuz aylarında, güneş batımından sonra uçmaya başlarlar. Gayet ağır ve sesli bir şekilde uçarlar.
Dağılım

Polyphylla fullo, Kuzey Afrika ve Avrupa'da bulunur. Orta ve Güney Avrupa'da daha çok görülür, fakat neredeyse her yerde nadir görülen bir böcektir. Çam ormanları, üzüm bağları ya da kumlu yerlerde yaşarlar.
Uhm Jung-hwa

| Uhm Jung-hwa |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: 17 Ağustos 1971 (53 yaşında) Jecheon, Kuzey Chungcheong Province, Güney Kore
Tarzlar:  K-pop  Dans  Electropop 
Meslekler:  Oyuncu  Şarkıcı 
Etkin yıllar: 1993–günümüz
Müzik şirketi:  Mystic89 (şarkıcılık) (2014–günümüz)  KeyEast (oyunculuk) (2015–günümüz)  Sony BMG  UMG  EMI 

| Uhm Jung-hwa |
| --- | --- |
Hangıl: 엄정화
Hanja: 嚴正化
Latin harfleriyle yazımı: Eom Jeong-hwa
McCune-Reischauer: Ŏm Chŏnghwa
Uhm Jung-hwa (Korece: 엄정화; d. 17 Ağustos 1971) Güney Koreli oyuncu ve şarkıcı.
Diskografi

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Stüdyo albümleri Sorrowful Secret (1993)  Uhm Jung Hwa 2 (1995)  Afterlove (1997)  Invitation (1998)  005.1999.06 (1999)  Queen of Charisma (2000)  Hwa (2001)  Self Control (2004)  Prestige (2006)  |  Genişletilmiş çalışmaları D.I.S.C.O (2008)  The Cloud Dream of the Nine (2016) İş birliği Best... My Songs (1998)  All Details (1999)  |  Dijital single "tvN Remix Version" (2006)  "Come 2 Me New Remix" (2006)  "D.I.S.C.O Part 2" (2008)  |
Filmografi > Dizileri

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  1990'lar "Yoon Sa-rang" (1990)  "The Wild" (1992)  Good Morning Youngdong (1993)  Sisters (1993)  "The rich people also cry" (1994)  Police (1994)  Close One Eye (1994)  Mystery Melodrama (1994)  Human Theater (1995)  Angel Inside the Mask (1995)  Remember to Love (1995)  Intimacy Between Father and Son (1996)  "Seol Yu-ri" (1997)  Star (1997)  Beautiful Sin (1997)  |  2000'ler Wife (2003)  Tropical Nights in December (2004)  Get Karl! Oh Soo-jung (2007)  He Who Can't Marry (2009)  |  2010'lar Witch's Romance (2014)  |
Varyete programları
Running man Kim Sang-kyung ile katıldı
Filmografi > Filmleri

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  1990'lar Marriage Story (1993)  On a Windy Day We Must Go to Apgujeong (1993)  Blue Seagull (1994)  How to Top My Wife (1994)  |  2000'ler Marriage Is a Crazy Thing (2002)  Singles (2003)  Mr. Handy (2004)  All for Love (2005)  Princess Aurora (2005)  For Horowitz (2006)  Seducing Mr. Perfect  (2006)  Love Now (2007)  Insadong Scandal (2009)  Haeundae (2009)  Five Senses of Eros (2009)  |  2010'lar Bestseller (2010)  Mama (2011)  Dancing Queen (2012)  In My End Is My Beginning (2013)  Montage (2013)  Venus Talk (2014)  Wonderful Nightmare (2015)  |
Dincă Schileru

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Dincă Constantin Schileru
Doğum tarihi:  1910
Doğum yeri:  Bükreş, Romanya
Mevkii:  Forvet
Altyapı kariyeri
:  Generala Bükreş
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1932-1934 |  Sportul Studențesc |   |   |
| 1934-1937 |  Unirea Tricolor București |  55 |  (29) |
| 1937-1938 |  Valenciennes |   |   |
Millî takım kariyeri
| 1935-1936 |   Romanya |  2 |  (1) |
Teknik direktörlük kariyeri
1954:  Oradea
1957:  Oradea
1958:  Politehnica Timişoara
1961-1963:  Siderurgistul Galați
1963-1964:  Progresul Bükreş
1965-1970:  Romanya U-23
1970-1971:  Boluspor
1971-1972:  Göztepe
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Dincă Schileru (1910 - ?), Rumen eski futbolcu ve teknik direktör. Forvet pozisyonunda görev aldığı futbolculuk kariyerinin ardından teknik direktörlük yapmıştır.
Başarıları > Futbolcu olarak

Cupa României ikinciliği: 1935-36
Başarıları > Teknik direktör olarak

Cupa României: 1957-58
Başbakanlık Kupası: 1970
Kim Joo-ri

| Kim Joo-ri |
| --- | --- |
Joo-ri (2009)
Genel bilgiler
Doğum: 21 Mayıs 1988 (36 yaşında) Seul, Kore
Uyruk:  Kore
Boyu: 1,72 m (5 ft 7+1⁄2 in)
Göz rengi: Kahverengi

 
Kim Joo-ri (d. 21 Mayıs 1988, Seul), Güney Koreli manken. 2009 yılında ülkesinde 'Miss Korea' seçilmiştir. 2010 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin Las Vegas kentinde düzenlenen Miss Universe güzellik yarışmasında Güney Kore'yi temsil etmiştir.
İman Bişa

| İman Bişa |
| --- | --- |
Doğum: 18 Eylül 2008 (16 yaşında) Amman, Ürdün
Tarzlar: Opera, pop
Meslekler: Şarkıcı
Etkin yıllar: 2015–...
Resmî site: emannebeasha.com

İman Bişa (Arapça: إيمان بيشة; Adigece: Бишэ ӏиман; 18 Eylül 2008 doğumlu) Ürdünlü ve Çerkes Amerikalı şarkıcı. Kökü Ürdün Çerkeslerine dayanan Bişa, Arabs Got Talent programının beşinci sezonunun galibi oldu ve America's Got Talent'ın on dördüncü sezonunu 9. sırada tamamladı.
Biyografi

Bişa, Amman'da Çerkes asıllı Ürdünlü bir babanın çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesi Amerikan vatandaşıydı. Ailesi onun yeteneğini daha iki yaşındayken Ürdün'de keşfetti. Altı yaşından itibaren İtalyanca opera söylemeye başladı.
Bişa, 2017'de sekiz yaşındayken Arabs Got Talent'ın (Yetenek Sizsiniz Arap versiyonu) 5. Sezonu seçmelerine katıldı ve Altın Zil ödülünü aldı. 20 Mayıs'ta "Veda Zamanı" şarkısının cover'ıyla finali kazandı ve 130.000$ tutarındaki para ödülünü aldı.
Bişa, galibiyetinin takdiri olarak 25 Mayıs 2017'de Bağımsızlık Günü kutlamaları sırasında Kral II. Abdullah'tan madalya alarak bu madalyayı tarihteki en genç alıcı oldu.
Bişa, 2019'da America's Got Talent'ın 14. Sezonu seçmelerine katıldı ve burada "Nessun Dorma" şarkısını söyledi. Performans olumlu karşılandı ve Simon Cowell, İman için "Kesinlikle harikasın" dedi. Jüri üyelerinden dört evet aldı.
6 Ağustos 2019'da Bişa, America's Got Talent's Judge Cuts'ın dördüncü bölümünde konuk jüri üyesi Jay Leno ile birlikte yer aldı. İtalyan pop şarkıcısı Lucio Dalla'nın opera tarzı şarkısı "Caruso"yu seslendirdi ve Leno'nun Altın Buzzer ödülünü alarak 'Got Talent' serisinin farklı global versiyonlarında zil sesi alan tek bireysel oyuncu oldu. Bu, ona çeyrek final canlı gösterilerine katılma hakkı kazandırdı.
27 Ağustos 2019'da Bişa, America's Got Talent Çeyrek Finalleri'nde La Wally operasından "Ebben? Ne andrò lontana" şarkısını söyledi. Amerika oy kullandı ve İman yarı finale yükseldi. Yarı finalde Bryan Adams'ın "(Yaptığım Her Şey) Senin İçin Yapıyorum" şarkısının İtalyanca versiyonunu seslendirdi, jüriden olumlu eleştiriler aldı ve Jürinin Seçimi'nde finale yükseldi. Finalde Umberto Giordano'nun Andrea Chénier operasından "La mamma morta"yı seslendirdi. Sonuçların açıklandığı gece piyanist Lang Lang ile birlikte Andrea Bocelli'nin "Veda Zamanı" şarkısını seslendirdi. Sonunda 9. sırada bitirdi. Bişa, 11 Mart 2020'de Tampa'da düzenlenen dünya turunun Kuzey Amerika ayağında André Rieu'ya katıldı, ancak turun geri kalanı COVID-19 salgını nedeniyle iptal edildi veya ertelendi. 21 Mayıs 2021'de Çerkes Soykırımı Yas Günü için "North Soul" stüdyosu ile İstambulaqo ağıdını söyledi. Haziran 2023 itibarıyla Bişa'nın sosyal medyada 376.000'den fazla takipçisi vardı.
Natalya Gutman

Natalia Gutmann, Dresden 1998
Natalia Grigoryevna Gutman (Rusça: Наталья Григорьевна Гутман) (d. 14 Kasım 1942  Kazan), Rus çellist.
Günümüzün en tanınmış viyolensel solistlerinden birisidir.
Igor Rabello

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Igor Rabello da Costa
Doğum tarihi:  28 Nisan 1995 (29 yaşında)
Doğum yeri:  Rio de Janeiro, Brezilya
Boyu:  1,91 m (6 ft 3 in)
Mevkii:  Defans
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Atlético Mineiro
Numarası:  16
Altyapı kariyeri
2006-2011:  Fluminense FC
2012-2015:  Botafogo FR
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2016-2018 |  Botafogo FR |  92 |  (6) |
| 2016 |  → Náutico (kiralık) |  15 |  (2) |
| 2019- |  Atlético Mineiro |  148 |  (6) |
| Toplam |   |  255 |  (14) |
Millî takım kariyeri
| 2014 |   Brezilya U-20 |  3 |  (1) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 6 Ocak 2025 (2025-01-06) 
Igor Rabello (d. 28 Nisan 1995), Brezilyalı profesyonel futbolcu. Defans mevkiinde görev almaktadır. Série A (Brezilya) ekibi Atlético Mineiro'da forma giymektedir.
Lawrence Bragg

| Lawrence Bragg  |
| --- | --- |

Doğum: William Lawrence Bragg 31 Mart 1890 Kuzey Adelaide, Güney Avustralya
Ölüm: 1 Temmuz 1971 (81 yaşında) Ipswich, Birleşik Krallık
Milliyet: Avustralyalı
Mezun olduğu okul(lar): Adelaide Üniversitesi Cambridge Üniversitesi
Ödüller: 1915 Nobel Fizik Ödülü

Kariyeri
Dalı: Fizikçi
Çalıştığı kurumlar: Victoria Üniversitesi, Manchester Cambridge Üniversitesi
Doktoradanışmanı: J. J. Thomson W.H. Bragg
Doktora öğrencileri: John Crank Ronald Wilfried Gurney
 

Nobel Ödülü alan en genç insandır. William Henry Bragg'ın oğludur.
William Lawrence Bragg (d. 31 Mart 1890 - ö. 1 Temmuz 1971), Avustralya doğumlu Britanyalı fizikçi. Bragg'in X-ray yasalarının ve X-ray kristalograferi kâşifi. 1915 yılında babası William Henry Bragg ile kristallerin yapılarını x ışınları yardımıyla analiz etmesindeki çalışmalarından dolayı Nobel ödülünü kazanmışlardır.
1941 yılında Bragg şövalye nişanı aldı. 2014 yılına kadar, Nobel Fizik Ödülü'nü 25 yaşında kazanarak en genç kişiydi.(2014 yılında Malala Yousafzai 17 yaşında Nobel ödülünü kazandı.) 1953 yılı şubat ayında Lames D. Watson ve Francis Crick DNA'nın yapısını keşfettiklerini rapor ettiklerinde, Bragg Cambridge'deki Cavendish laboratuvarının yöneticisiydi.
Biyografisi > Gençliği

Bragg Avustralya'nın doğusundaki North Adelaide de doğdu. Küçük yaşta bilime ve matematiğe ilgi göstermeye başladı. Babası, William Henry Bragg Adelaide Üniversitesinde kıdemli bir Matematik ve fizik profesörüydü. Okula başladıktan kısa bir süre sonra Lawrance üç tekerlekli bisikletinden düştü ve kolunu kırdı. Babası Röntgen'nin Avrupa'daki deneyleri hakkında yazı okumuştu ve kendi deneysel ekipmanları ile oğlunun kırık kolunu inceledi. Avustralya'da X ışınları ilk defa cerrahi amaç ile kullanılmıştı.
1905 yılında, Aziz Petrus College'da Adelaide eğitimine başladıktan sonra, 16 yaşında Bragg adelaide üniversitesine başladı. Matematik, fizik ve kimya hakkında ders almaya başladı 1908 yılında mezun oldu. Aynı sene babası Leeds Üniversitesinin fizik bölümünün başına geçirildi. Ailesini de yanında İngiltere'ye getirdi. Bragg Cambridge deki Trinity College te 1909 yılı sonbaharında matematik eğitimi almaya başladı. Pneumonia hastalığı tarafından yatağa düşmesine sınavlarını yatakta oldu. Matematikte mükemmelliğe ulaştıktan sonra, Bragg sonraki çalışmaları için fizik bölümüne aktarıldı. 1911 yılında sınıf birinciliği ile mezun oldu. 1914 yılında Bragg Trinity College üyesi oldu.
Bragg'in diğer ilgi alanı ise deniz kabuğu koleksiyonculuğuydu. Koleksiyonu beş yüz çeşit içermekteydi, hepsini kendisi güney Avustralya kıyılarından toplamıştır. Yeni bir mürekkep balığı türü keşfetmiştir ve adına Joseph Verco demiştir.
Biyografisi > Kariyer > X-ışını kristalografisi çalışmaları

Bragg kristallerin X-ışınları kırınımı ile ilgili kuralı ile ünlüdür. Bragg'in kuralı kristal yapı tarafından kırılan X-ışınıyla, kristal formdaki bir atomu pozisyonunu hesaplamayı mümkün kılmaktadır. Bu çalışmayı Cambridge'deki ilk öğrencilik yılında yani 1912'de yapmıştır. Bu fikri Leeds Üniversitesinde X-ışını spektrometresi geliştiren babasıyla görüştü. Bu cihaz birçok farklı tip kristali analiz etmeye yarıyordu.
Biyografisi > Kariyer > Ses ile Uzaklık tespit etme

Bragg'in çalışmaları Birinci ve İkinci Dünya Savaşları yüzünden sekteye uğramıştır. İki savaş esnasında da ses ile düşman silahlarının mesafesini bulmak üzerine çalışmıştır. Bu çalışması esnasında William Sansome Tucker, Harold Roper Robinson ve Henry Harold Hemming tarafından yardım almıştır. Birinci Dünya Savaşı esnasında Britanya İmparatorluk Nişanı ve Military Cross ödülü ile onurlandırılmıştır.
2 Eylül 1915 yılında kardeşi Gelibolu Çıkartması esnasında öldürülmüştür. Bundan kısa bir süre sonra, Willian Lawrence Bragg Nobel fizik ödülünü kazandığını öğrenmiştir. Bunu öğrendiğinde henüz 25 yaşındadır.
1919 ve 1937 yılları arasında Victoria University of Manchester ‘da fizik profesörü olarak çalışmıştır. 1937 yılında Teddington’da bulunan Ulusal Fizik Laboratuvarında yöneticilik yapmıştır.
İkinci Dünya Savaşından sonra Bragg Cambridge dönüp Cavendish Laboratuvarındaki araştırma gruplarını ikiye bölmüştür. Bragg ideal araştırma biriminin, altı ilâ on iki bilim adamı ve birkaç yardımcıdan oluştuğuna inanmaktadır.
Biyografisi > Kariyer > Protein üzerine çalışması

1948 yılında proteinlerin yapılarıyla ilgilenmeye başladı ve biyoloji problemlerini fizik kullanarak çözmekle kısmen sorumlu bir grup kurdu. 1953 yılında DNA yapısını keşfinde rol oynadı. Cavendish’te koruması altın çalışan Francis Crick ve James D. Watson’a destek sağladı.
Bragg DNA’nın keşfini ilk olarak Belçika ‘da 8 Nisan 1953 tarihinde yaptı, fakat basın tarafından bildirilmedi. 14 Mayıs 1953 tarihinde Londra’ki Guys Hospital Medical School’da bir konuşma yaptı. Konuşma 15 Mayıs 1953 tarihinde The News Chronicle of London gazetesine “Sen niçin sensin.Yaşamın sırlarının yakınına” şeklinde yer aldı.
Bragg kırk yıl önce geliştirdiği X-ışını yönteminin doğanın kendisinin derinliklerini anlamanın merkezi olduğunu görmekten minnettardı. Bu sırada Cavendishte Max Perutz kendisine Nobel Ödülü kazandıracak, hemoglobin yapısı üzerine olan çalışmasını yapmaktaydı. Bragg başarılı bir şekilde topladığı Crick, Watson ve Maurice Wilkins'ten oluşan grup Nobel Fizyoloji ve Tıp alanında aday oldular. Wilkins çalışmalarını King's College London'da DNA yapısının belirlenmesi üzerine çalışan araştırmacılarla paylaşıyordu. Bu araştırmacılar arasında bulunan Rosalind Franklin “photograph 51” sayesinde, Linus Pauling'in söylediğinin aksine DNA'nın üçlü sarmal yapıda değil ikili sarmal yapıda olduğunu göstermiştir. Franklin ödül verilmeden önce hayatını kaybetti ve ödül sadece yaşayan insanlara verilyordu.
Tavuk yumurtasının beyaz lisozim kristal yapısı 1965 yılında Lawrence Bragg Yönetimi altından bulunan Royal Institution'da D C Philips tarafından çözülmüştür. Bu çalışma  3_{10}  heliksinin keşfini sağlamıştır.  Tavuk yumurtasının lisozim yapısı asimetrik yapıya sahiptir ve a=b=79.1Å, c = 37.9 Å boyutları ile dörtgen alan P 4_{3} 2_{1}2  grubuna aittir.  3_{10} Heliksinin varlığı W L Bragg, J C Kendrew ve M F Perutz tarafından 1950 yılında öngörülmüştür. Bu heliks aynı zamanda Pauling 'in alpha heliksine denk gelmektedir. Görüldüğü üzere çoğu araştırmacı  3_{10}  heliksinin lisozim yapıda ne işe yaradığını kavrayamadı. Pauling yukarıda 1950 yılında bahsedilen bilgilerin bulunduğu raporu hiçbir zaman onaylamadı.
Myoglobinden farklı olarak, lisozim proteinlerin deki alpha helikslerde yüzde 40 oranda amino-asitler 4 ana gerginliğe sahiptir. Myoglobinde ise bu rakam yüzde seksenleri bulmaktadır. Bragg W L, Kendrew J C ve Perutz M F 1950 yılında ilk önerileri  3_{10} helikslerin polipeptid yapıda olduğu üzerinedir. Bu fikir helikslerin devir kristalografik. Bu yapıya göre, her üçüncü peptid bir hidrojen bağı ile birinciye bağlanmış olacaktır ve buda on atomdan oluşan bir halka olmasını sağlayacaktır.