stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Japonya hukuku
Medeni hukuk > Sözleşmeler

Japon sözleşmeler hukuku, çoğunlukla Medeni Kanun'u temel alan, genel olarak ve bazı sözleşme türlerinde özel olarak tarafların hak ve borçlarını tanımlayan hukuktur. Kawashima'ya göre Medeni Kanun teorisi yüklenicinin işi kararlaştırılan bedel ile "tamamlaması"nı ve o zamana dek ortaya çıkan masrafların riskini üstlenmesini öngörmektedir. Fakat savaş öncesi kamu sözleşmelerinde mücbir sebep halinde  külfetin yükleniciden iş sahibine geçeceği öngörüldüğü ancak iş sahibinin bu konuda takdir hakkının bulunduğunu da eklemektedir. Kawashima, mücbir sebep halinde Kanunun 415. maddesi gereğince yüklenicinin akdi sorumluluktan kurtulacağını ve deneyimsiz birinin kanun maddesinden bunu anlayabilmesi için akademik teorinin yol göstericiliğine ihtiyaç duyabileceğini ayrıntılı şekilde açıklamamaktadır. Bununla birlikte eser sözleşmeleri (ukeoi keiyaku) de dahil olmak üzere iki taraflı sözleşmelerin tümüne uygulanan 536(1)—a maddesi gereğince iş sahibinin de ifa borcundan kurtulacağını belirtmemektedir. Bu durumda şunu da söylemek gerekir; iş sahibinin zararın bir kısmını üstlenmesine imkan tanımak için Kanun hükmünden farklı şekilde sözleşme şartı düzenlemek doktrinde "seçimlik kurallar" (任意法規, nin’i hōki) olarak adlandırılmaktadır ve geçerli kabul edilmektedir.
1990'lı yıllarda Uchida tarafından geliştirilen "bağıntısal sözleşme teorisi", çağdaş toplumsal uygulamalar ile "klasik" (kotenteki) sözleşmeler hukukunun hukuki değeri arasındaki uçurumu ortaya koymuştur. Uchida, günümüzde Japon hukuk sisteminin bireycilik ve özgürlük değerlerinin "modern" (kindaiteki) paradigmasından meydana gelen komüniter değerleri ortaya çıkardığını fakat günümüzde kabul edilebilir şekilde cazip göründüğünü ileri sürmektedir.
Uchida'nın teorisinin en son yeniden ifadesi, çağdaş sözleşmeler hukukunun iki belirgin aşamada problem yaşadığını ileri sürmektedir: sözleşme uygulamaları ya da sosyal gerçeklik  (tip sözleşmeler, yeni sözleşme türleri, vb.) ve sözleşme kuralları (özellikle içtihat hukukunda). Dworkin'i yakından takip eden Uchida, sözleşmeler hukuku prensipleri çerçevesinde hukukun "bütünlüğü"nü (seigosei) koruduğunu farzetmektedir. Daha sonrasında Medeni Kanun'un 1. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "İyiniyet ilkesi" (shingi seijitsu no gensoku) içtihatlarından kaynaklanan altı yükümlülük ortaya koymaktadır: sözleşme görüşmelerinin sonlandırılmasından doğan sorumluluk, bilgi verme yükümlülüğü, yeniden anlaşma yükümlülüğü, zararı azaltma yükümlülüğü, haklı sebep olmaksızın sözleşmesel ilişkiyi sonlandırmama yükümlülüğü ve tazminat sorumluluğunun uyarlanması. Bu ilkeler sözleşmesel ilişkilerin altında yatan, klasik ya da moden sözleşmeler hukuku ile bağdaşmayan "devamlılık ilkesi"ni ortaya koymaktadır.
Medeni hukuk > Mülkiyet

Diğer Kıta Avrupası Hukuk Sistemi ülkelerinde de olduğu gibi Japonya'da kiracının haklarına önem verilmektedir. Malik, "haklı bir sebep" olmaksızın sözleşmeyi tek taraflı olarak sona erdirme hakkına sahip değildir. Araziyi geliştirmek için binalarını yıkma kararı alan pek çok malik, kiracılarının haklarını karşılamak durumunda kalmaktadır. Bu durumun en bilinen örneği önceki kiracılara yeni binalarda özel teklifler sunulan Roppongi Hills'dir.
Kiracı haklarına verilen öneme rağmen devlet kamulaştırma yetkisine sahiptir ve makul bir tazminat ödediği sürece kamuya hizmet etmesi amacıyla taşınmazı kamulaştırabilir. Devlet söz konusu gücünü II. Dünya Savaşı döneminde ortadan kalkan soyluluk sisteminin topraklarını bölmek ve çok ucuza çiftçiye satmak için kullanmıştır. Narita Uluslararası Havalimanı da kamulaştırma gücünün kullanıldığı diğer bilinen bir örnektir.
Şirketler hukuku

Japonya'nın mevcut şirketler hukuku, 30 Aralık 2005 tarihli Ticaret Kanunu'na dayanmaktadır. Hissedarların sorumluluğu konusunda Amerikan hukuku ile benzerdir. Japon hukukunun temel şirket türleri şunlardır:
Sınırlı sorumlu ortaklıklar (yūgen sekinin jigyō kumiai)
Kabushiki kaisha (K.K.), Anglo-Amerikan sistemindeki şirkete benzemektedir.
Godo kaisha (GDK), Amerikan sistemindeki sınırlı sorumlu şirkete benzemektedir.
Gōmei kaisha (GMK), Anglo-Amerikan sistemindeki kolektif şirkete benzemektedir.
Gōshi kaisha (GSK), Anglo-Amerikan sistemindeki komandit şirkete benzemektedir.
Ceza hukuku

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Öldürme (514) | 7–10 yıl hapis cezası 3 yıl ağır çalışma 3–5 yıl hapis cezası 5–7 yıl hapis cezası Diğer hükümler | 103 (20%) 96 (19%) 94 (18%) 88 (17%) 133 (26%) |
| Saldırı (10,920) | ¥100–200,000 para cezası ¥200–300,000 para cezası ¥300–500,000 para cezası 1–2 yıl ağır çalışma 6–12 ay ağır çalışma 6–12 ay hapis cezası 1–2 yıl hapis cezası Diğer hükümler | 4130 (38%) 2084 (19%) 1161 (11%) 857 (8%) 571 (5%) 541 (5%) 512 (5%) 1064 (9%) |
| Uyuşturucu (10,766) | 1–2 yıl ağır çalışma 1–2 yıl hapis cezası 2–3 yıl hapis cezası Diğer hükümler | 3,894 (36%) 3,490 (32%) 1,791 (17%) 1591 (15%) |
Ceza hukuku > Ceza Yargısı Sisteminin Tarihi

Meiji Dönemi (1867–1912) öncesinde imparatorun aile üyeleri veya onların atadıkları yargıçlar geniş oranda takdir hakkına sahiplerdi. Bu durum yetkinin kötüye kullanılmasına yol açmaktaydı. Ceza hukuku sisteminin suçlularla esas başa çıkma yöntemi ölüm cezasıydı. Feodalizm içerisinde yetki sahipleri, politik rakiplerini alt etmek için sıklıkla ölüm cezası yoluna başvurmaktaydı. Ancak Meiji Dönemi sonrasında batı kültürünün etkisiyle hükûmet, çağdaşlaşmaya başlayan Japon toplumunu yansıtan kanunlar çıkarmaya başladı. 1907 yılında Batı ülkeleri ile uyum sağlamak amacıyla ceza kanunu ve cezaevi kanunu çıkartıldı. Bununla birlikte faillerin hakları konusunda savaş sonrası döneme dek önemli değişikliklere gidilmedi.
Yeni Anayasa'yı temel alan Ceza Yargılaması Kanunu, işgalci güçlerin kanunları yönünde önemli değişiklikler yaşadı. Bu yeni sistem içerisinde polisin, savcının ve hakimin görevlerinde değişiklikler yapıldı. Ne yazık ki büyük oranda polisin yeni sisteme uyum sağlayamaması sebebiyle çok sayıda dava adli hatalar ile sonuçlandı.
Juri sistemi 1939'da getirilmesine rağmen o dönemki ceza hukuku sisteminin katılığı sebebiyle pratikte uygulamaya geçemedi. Buna ek olarak uzman hakimler Japon toplumu içerisinde büyük bir güvene sahipti. Savaş sonrasında polisler ABD'nin tavsiyesi üzerine kılıç yerine silah taşımaya başladı.
Ceza Kanunu (1907), Çocuk Kanunu (1947) ve Cezaevi Kanunu (1907) gibi ana kanunlarda değişiklik yapılması konusunda tartışmalar sıkça yaşansa da Ceza Kanunu'na koruyucu tedbirlerin getirilmesi, çocukların cezalandırılması ya da sanıkların polis nezarethanesinde hapsedilmesi uygulamasının terk edilmesi gibi hassas konularda düzenlemeler öngörüldüğünden değişiklik planları oldukça tartışmalı olmuştur. Japon toplumu değişiklik konusunda görece daha tutucu davranmakta ve çoğunlukla karşı çıkmaktadır. Hükûmet bir dizi ek yaparak eski kanunlarda değişiklik yapmaya çalışmıştır.
Ceza hukuku > Suçlar > Suçların sınıflandırılması > Hukuki sınıflandırma

Japon Ceza Kanunu'nun üç ana suç kategorisi; devlete karşı işlenen suçlar, topluma karşı işlenen suçlar ve bireylere karşı işlenen suçlardır. Bu kanun imparatorun ve devletin gücüne önem veren eski Anayasa döneminde yürürlüğe girmiştir. Bunun sonucu olarak imparatorun ailesine ve devlete karşı işlenen suçlar üzerinde çokça durulmuştur. İmparatorun ailesine karşı işlenen suçlar İkinci Dünya Savaşı sonrasında kaldırılsa da kanunun temelinde çok az değişiklik yapılmıştır. Kanunu baştan ele alan bir değişiklik bulunmadığından görünüş olarak çağdışı kaldığı söylenebilir.
Ceza yargılaması sistemi devletin günlük hayatta bireylerin haklarını koruma görevini yansıtmaktadır. Hayata, bireye ve özgürlüğe karşı işlenen suçlar arasında insan öldürme, saldırı, yaralama, cinsel dokunulmazlığın ihlali, cinsel taciz ve kaçırma yer almaktadır. Eşyaya karşı işlenen suçlar arasında hırsızlık, dolandırıcılık, soygun, gasp ve güveni kötüye kullanma yer almaktadır. Hırsızlık suçuna çok geniş anlam verilmiş olup ev soymak, mağaza hırsızlığı ve araçtan hırsızlığı da kapsamaktadır. Suç istatistiklerine göre tren istasyonu önünden bisiklet çalmak en yaygın karşılaşılan hırsızlık türüdür. Kundaklama, hayasızca harekette bulunma ve kumar gibi toplumda husursuzluk yaratan suçlar topluma karşı suçlar kategorisinde yer almaktadır. Rüşvet, devlete karşı suç kabul edilmektedir.
Ceza hukuku > Suçlar > Suçların sınıflandırılması > Özel kanunlar

Silah ve kılıç kontrolü kanunları, toplum ahlakını etkileyen işletmelerin düzenlenmesine ilişkin kanunlar, fuhuşla mücadele kanunları, organize suçlarla mücadele kanunları ve karayolu trafiği kanunları bu kategoridedir.
Japonya'da trafik suçları yaygındır. Her yıl 11.000 kişi trafik kazalarında hayatını kaybetmektedir.
Vatandaşların birlik kurması konusunda 1992 yılındaki tartışmalardan sonra organize suçlarla mücadeleye ilişkin Boryokudan suç örgütlerinin faaliyetleri düzenleyen yeni bir yasa kabul edilmiştir.
Ceza hukuku > Suçlar > Suçların sınıflandırılması > Ceza sorumluluğu yaşı

Japonya'da 20 yaşın altındaki kişiler hukuken çocuk kabul edilmektedir. Çocuk Kanunu'na göre çocuklarla ilgili davalar aile mahkemelerinde görülmektedir. Mahkeme çocuk hakkında koruyucu önlemlere ve en faydalı tedaviye de karar vermektedir. Koruyucu önlemler arasında denetimli serbestlik memurlarının gözetimi altına alma, eğitim ya da çalışma veya bağımlı evine gönderme ve çocuk eğitim okuluna gönderme yer almaktadır. Çocuk Kanunu'na göre çocuklara ilişkin davalar kural olarak yetişkinlere ilişkin davalardan ayrı görülmektedir. Ancak ciddi bir suçun işlenmesi halinde çocuklar ceza mahkemesinde yargılanabilmektedir.
Ceza hukuku > Suçlar > Suçların sınıflandırılması > Uyuşturucu maddelere ilişkin suçlar

Kenevir, narkotik maddeler ve psikotroplar, uyarıcılar ve afyon konusunda özel kanunlar bulunmaktadır. Uyuşturucuya ilişkin düzenlemeler kullanma, ticaretini yapma, bulundurma ve üretmeyi kapsamaktadır. Birleşmiş Milletlerin standartları uyum sağlamak amacıyla 1990'lı yıllarda uyuşturucu madde konusunda yeni düzenlemelere gidilmiştir. Tolüen, tiner ve yapıştırıcı maddeler konusunda da ayrı kanun bulunmaktadır. Bu maddelerin kullanımı ucuz olması nedeniyle gençler için büyük tehdit oluşturmaktadır. Japon toplumunda en yaygın olarak kullanılan uyuşturucu madde, diğer Asya ülkelerinden yüklü miktarda ülkeye sokulan amfetaminlerdir. Organize suç çeteleri amfetaminlerin dolaşımı ve üretimini sağlamakta ve bunun sonucunda büyük miktarda gelir elde etmektedir.
Ceza hukuku > Suçlar > Suç istatistikleri

Polis, savcılık, mahkeme, ıslah ve salıverilme sonrası bakım bölümleri yıllık olarak kendi istatistiklerini yayımlamaktadır. Adalet Bakanlığı söz konusu istatistikleri toplayarak "Suçta Beyaz Sayfa" kitabını yayımlamaktadır. Birimler arası ülkesel işbirliği sayesinde Japonya'daki suç durumunun bu şekilde toplanması mümkün olabilmektedir.
Fikri mülkiyet hukuku

Bakınız: Japon telif hukuku, Japon paten hukuku ve Japon marka hukuku
Aile hukuku

Bakınız: Japonya'da aile hukuku
Hukuk mesleği

Avukat (弁護士, bengoshi)
Tescilli Yabancı hukuk avukatı (外国法事務弁護士, gaikokuhō jimu bengoshi, ya da "gaiben")
Noter (公証人, kōshōnin)
İdari katip (行政書士, gyōsei shoshi)
Adli katip (司法書士, shihō shoshi)
Yeminli mali müşavir (公認会計士, kōnin kaikeishi)
Yeminli vergi müşaviri (税理士, zeirishi)
Patent avukatı (弁理士, benrishi)
Lisanslı sosyal güvenlik ve iş danışmanı (社会保険労務士, shakai hoken rōmushi)
Eksper (土地家屋調査士, tochi kaoku chōsashi)
Japonya Ulusal Diyeti, yasama işlemleri ile görevli ulusal yasama organıdır.
Buçuktepe İsyanı

Buçuktepe İsyanı ya da Buçuktepe Vakası, II. Murat'ın (1421-1451) küçük yaştaki oğlu Mehmet'i tahta geçirmesine karşı çıkan Yeniçerilerin çıkardığı bir isyandır. II. Murat'ın tahta tekrar oturup buçuk oranında yeniçerilerin ulufelerine zam yapmasıyla son bulmuştur. Ayrıca bu isyan Osmanlı tarihinde çıkan ilk Yeniçeri isyanıdır.
O günden sonra Edirne'de isyanın gerçekleştiği tepenin ismi "Buçuktepe"; vakanın ismi ise "Buçuktepe İsyanı" olarak adlandırılmıştır. Buçuktepe İsyanı'nın, II. Mehmed'i tahttan indirmek için Çandarlı Halil Paşa tarafından düzenlendiği yönünde görüşler de bulunmaktadır.
Phil Foden

Philip Walter Foden (d. 28 Mayıs 2000), orta saha pozisyonunda oynayan İngiliz millî futbolcudur. Premier League takımlarından Manchester City'de forma giymektedir.
Foden'in profesyonel futbola adım atması, 2017 yılında İngiltere'nin 17 Yaş Altı Dünya Kupası'nda gösterdiği başarının ardından FIFA 17 Yaş Altı Dünya Kupası Altın Top ödülünü kazanmasıyla gerçekleşti. Aynı yıl City formasıyla ilk maçına çıktı ve Aralık ayında BBC Yılın Genç Sporcusu seçildi.
Manchester City formasıyla 200'den fazla maça çıkan Foden, 2022-23 sezonunda kıta üçlemesi de dahil olmak üzere on dört kupa kazandı ve 2018'de Premier League şampiyonluğu madalyası alan en genç oyuncu oldu. 2019'da ikinci Premier League şampiyonluğunu kazandı ve kulübün UEFA Şampiyonlar Ligi'ndeki en genç golcüsü oldu ve turnuvanın eleme aşamalarında hem maça başlayan hem de gol atan en genç İngiliz oyuncu oldu. 2021 ve 2022'de Premier League Sezonun Genç Oyuncusu ve PFA Yılın Genç Oyuncusu seçildi. Foden, 2024 yılında Premier League Sezonun Oyuncusu seçildi.
Foden, Eylül 2020'de üst düzey takım için ilk çıkışını yapmadan önce İngiltere'yi birçok gençlik seviyesinde temsil etti. 2020 Avrupa Futbol Şampiyonası ve 2022 FIFA Dünya Kupası için İngiltere takımlarının bir parçasıydı.
Kulüp kariyeri

Stockport, Greater Manchester'da doğan ve çocukluğundan beri Manchester City taraftarı olan Foden, Sekiz yaşındayken Manchester City'nin altyapısıyla sözleşme imzaladı. 6 Aralık 2016 tarihinde City teknik direktörü Pep Guardiola, Celtic ile yapılan Şampiyonlar Ligi maçının kadrosuna aldı. Evlerinde 1-1 berabere biten maçta yedek kulübesinde oturdu.
Genç oyuncular hakkında iyi şeyler söylemek tehlikelidir. Çünkü, bunlar hâlâ genç ve büyümek zorundalar, birçok şeyi öğrenmek zorunda kalacaklar … Ama kendisine yardımcı olmak için güvenimiz var. Çünkü onun potansiyele sahip olduğunu biliyoruz. Güçlü olmasa bile uzun boylu değil … Kesinlikle potansiyelinin iyi olduğunu düşünüyorum ve ona yardım etmek için ne yapmamız gerekiyorsa yapacağız.
Guardiola, Foden hakkında.
Temmuz 2017'de Foden, Manchester City'nin Amerika Birleşik Devletleri sezon öncesi turunda yer aldı. Manchester United'a 2-0 yenildikleri maçta oynadı. Ayrıca 4-1 kazandıkları Real Madrid maçında ilk 11'de başladı.
2017-18 sezonunda birkaç maç yedek kulübesinde başlayan oyuncu, ilk kez 21 Kasım 2017 tarihinde Şampiyonlar Ligi'nde Feyenoord'a karşı resmî maça çıktı. 75. dakika Yaya Touré'nin yerine oyuna dahil oldu. Böylelikle Şampiyonlar Ligi'nde forma giyen en genç dördüncü İngiliz futbolcu (17 yıl, 177 gün) oldu. 6 Aralık 2017 tarihinde Şahtar Donetsk'e karşı Şampiyonlar Ligi'nde ilk 11'de başladı ve böylece bir Şampiyonlar Ligi maçında ilk 11'de başlayan en genç İngiliz futbolcu (17 yıl, 192 gün) rekorunu kırdı. Premier League'deki ilk maçına ise 16 Aralık 2017 tarihinde Tottenham Hotspur karşısında çıktı. 4-1 kazandıkları maçın 83. dakikasında İlkay Gündoğan'ın yerine oyuna girdi.
Millî takım golleri

Mayıs 2017'de 2017 UEFA Avrupa 17 Yaş Altı Futbol Şampiyonası'nın finalinde İngiltere adına İspanya'ya gol attı. Maçın galibi penaltılarda İspanya oldu.
Aynı yılın ekim ayında Foden, 2017 FIFA 17 Yaş Altı Dünya Kupası'nın finalinde yine İspanya'ya karşı oynadı. İngiltere turnuvayı kazanırken, Foden turnuvanın en iyi oyuncusu seçildi.
Kariyer istatistikleri > Kulüp

| Kulüp | Sezon | Lig | Lig> Maç | Lig> Gol | FA Cup> Maç | FA Cup> Gol | EFL Cup> Maç | EFL Cup> Gol | Avrupa> Maç | Avrupa> Gol | Diğer> Maç | Diğer> Gol | Toplam> Maç | Toplam> Gol |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Manchester City | 2017-18 | Premier League | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | - | - | 3 | 0 |
| Toplam kariyer | Toplam kariyer | Toplam kariyer | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 |
↑  UEFA Şampiyonlar Ligi maçı
Başarılar

FIFA 17 Yaş Altı Dünya Kupası: 2017
UEFA Avrupa 17 Yaş Altı Futbol Şampiyonası ikinciliği: 2017
UEFA Avrupa 17 Yaş Altı Futbol Şampiyonası Turnuva Takımı: 2017
FIFA 17 Yaş Altı Dünya Kupası Altın Top: 2017
BBC Yılın Genç Sporcusu: 2017
Foden, West Ham United ile Londra Stadyumu'nda oynayacakları Premier Lig maçı öncesinde ısınıyor.
Aşağı Seyyidler

Aşağı Seyyidler (önceki adı: Seyidlər), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Zerdab ilçesinin idari bölgesel biriminde bir köydür. Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Meclisi'nin 6 Mayıs 1997 tarih ve 293-IQ sayılı Kararı ile Zerdab ilçesinin Şahhuseynli köyü idari-toprak birimi dahilindeki Seyidler köyüne Aşağı Seyidler köyü adı verilmiştir. Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Meclisi'nin 14 Temmuz 1998 tarih ve 524-IQ sayılı kararına göre Zerdab ilçesinin Şahhuseynli köyü Şaftahal köyü idari mülki birimine bağlanmıştır.
Toponimi

Köyün adı Arapçada "efendi, bey, kabilenin reisi" anlamına gelen "seyyid" kelimesinden gelmektedir. "Seyyid" başlangıçta Muhammed'in soyundan gelenlere (Kureyş kabilesinden) verilen bir onur unvanıydı ve Arabistan'daki kabilelerin temsilcilerine ve kabile liderlerine verildi. Seyid unsuru taşıyan köyler de Seyidlere bağlıdır. Seyid ismi aynı zamanda Azerbaycan boylarından Seyid kabilesine mensup olan Seyidler ile de ilişkilendirilmektedir. Seyidler Güney Azerbaycan'ın Meşkin ve Muğan bölgelerinde yaşamakta olup, büyükbaş hayvancılık ve tarımla uğraşmaktadırlar. Azerbaycan'daki Seyid ve Seyidli köylerinin adlarının Seyidlilerle ilgili olma ihtimali de vardır. Yerel bilgilere göre Seyidler buraya ilk olarak Kur'un karşı yakasındaki İmişli'nin Memmedli köyünden gelmişler. Daha sonra bazıları nehrin yukarısında, vadiden uzakta aynı adı taşıyan (Ukhari Seyidlar) yeni bir köy kurdular.
Coğrafya ve iklim

Köy, ilçe merkezinin 22 kilometre güneydoğusunda, Kura Nehri kıyısında yer almaktadır.
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

| Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi |
| --- | --- |

Slogan: İlim Kapısı
Kuruluş: 18 Mayıs 2018 (Gazi Üniversitesinden ayrılma) (6 yıl, 231 gün önce)
Tür: Devlet
Eğitim dil(ler)i: Türkçe, İngilizce
Bağlılık: Yükseköğretim Kurulu
Rektör: Prof. Dr. Naci Bostancı
Akademik personel: 1.070 (2022)
Kayıtlı: 25.935 (2021-22)
Lisans öğrencileri: 18.975 (2021-22)
Doktora öğrencileri: 2.188 (2021-22)
Mezunlar: 7662 (2022-23)
Konum: Ankara, Türkiye
Yerleşke: Merkez Yerleşke  Beşevler Kampüsü   Polatlı Kampüsü   Gölbaşı Kampüsü
Okul renkleri: Kırmızı ve beyaz   
Takma ad: AHBV, HBV
Web sitesi: http://www.hacibayram.edu.tr

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi (AHBV), 18 Mayıs 2018 tarihinde Gazi Üniversitesinden ayrılarak oluşturulan bir devlet üniversitesidir. Mevcut rektörü 2 Ağustos 2023 tarihinden beri Prof. Dr. Naci Bostancı'dır.
Tarihçe

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, kısa adıyla HBV, 18 Mayıs 2018 tarihinde Gazi Üniversitesinden ayrılarak kurulan Türkiye'deki bir devlet üniversitesidir. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Edebiyat Fakültesi gibi 7141 sayılı kanun uyarınca Gazi Üniversitesinden ayrılan bazı fakülteler yeni kurulan Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinin bir parçası haline gelmiştir.
Kampüs

Ankara, Beşevler'de konuşlanan yerleşkesi, şehir merkezinde olmakla birlikte, rektörlük kampüsüne de yaklaşık 1500 metre uzaklıktadır. Metro, belediye ve halk otobüsü, dolmuş gibi toplu taşıma araçlarıyla ulaşım mümkündür. 75 araçlık kapalı otoparkı ve yaklaşık 300 araçlık açık otoparkı bulunan fakültede, 480 oturaklı kapalı spor salonu, açık hava basketbol sahası, içinde sauna bulunan fitness salonu, seminer, sempozyum, panel ve törenlerin yapıldığı 100. Yıl Kültür Merkezi gibi yapılar bulunmaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Bünyesinde Hukuk Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ve Finansal Bilimler Fakültesi bulunan Beşevler Yerleşkesi, Türk siyasetinde aktif olan birçok ünlü ismi mezun etmiştir. Cumhuriyet Halk Partisinin eski lideri Kemal Kılıçdaroğlu ve Milliyetçi Hareket Partisinin lideri Devlet Bahçeli, söz konusu İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinden mezun olmuşlardır.
Fakülteler

Edebiyat Fakültesi
Finansal Bilimler Fakültesi
Güzel Sanatlar Fakültesi
Hukuk Fakültesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
İlahiyat Fakültesi
İletişim Fakültesi
Polatlı Fen Edebiyat Fakültesi
Sanat ve Tasarım Fakültesi
Turizm Fakültesi
Yüksekokullar (4 yıllık)

Tapu Kadastro Yüksekokulu
Yabancı Diller Yüksekokulu
Meslek Yüksek Okulları (2 yıllık)
Adalet MYO
Mutfak Sanatları MYO
Polatlı Sosyal Bilimler MYO
Polatlı Teknik Bilimler MYO
Dergiler

Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
Ekonomik Yaklaşım
Amme İdaresi Dergisi
Akademi Dergisi
Yorum Bülteni
İş ve İnsan
Safiyane
Şiş (satranç)

Satrançta şiş, aynı doğrultuda bulunan iki taş üzerine yapılan bir saldırıdır. Şiş açmazın tersidir, bu durumda daha değerli taş saldırıya uğrar ve onun arkasında daha az değerli bir taş yer alır. Rakip daha değerli taşını kaybetmemek için onu hareket ettirmek zorunda kalır, bu da arkasındaki daha az değerli taşı saldırıya açık hale getirir. Sadece doğrusal hareket eden taşlar (filler, kaleler ve vezirler) şiş yapabilir, şahlar, atlar ve piyonlar şiş yapamaz.
Detaylar

Yalnızca dolaylı bir tehdit oluşturan pasif bir eylem olan açmazın aksine şiş daha değerli taş üzerine doğrudan bir saldırıdır ve genellikle çok daha güçlü ve etkili bir taktiktir. Şişe maruz kalan taraf çoğunlukla malzeme kaybetmekten kurtulamaz; tek soru hangi malzemenin kaybedileceğidir. Şiş, gerçek oyunlarda açmazdan daha az sıklıkla meydana gelir. Ancak gerçekleştiğinde genellikle belirleyici olur.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | a | b | c | d | e | f | g | h |  |
| 8 |  |  |  |  |  |  |  |  | 8 |
| 7 |  |  |  |  |  |  |  |  | 7 |
| 6 |  |  |  |  |  |  |  |  | 6 |
| 5 |  |  |  |  |  |  |  |  | 5 |
| 4 |  |  |  |  |  |  |  |  | 4 |
| 3 |  |  |  |  |  |  |  |  | 3 |
| 2 |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 |
| 1 |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 |
|  | a | b | c | d | e | f | g | h |  |
Beyaz şah ve vezir, siyah fil tarafından şişlenmiştir.
Bu diyagramda, hamle sırası beyazda iken, beyaz şah ve vezir siyah fil tarafından şişlenmiştir. Satranç kuralları, beyazın şahı şah tehdidinden çıkarmasını zorunlu kılar (mümkünse). Beyaz, şahı oynadıktan sonra siyah fil beyaz veziri alacaktır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | a | b | c | d | e | f | g | h |  |
| 8 |  |  |  |  |  |  |  |  | 8 |
| 7 |  |  |  |  |  |  |  |  | 7 |
| 6 |  |  |  |  |  |  |  |  | 6 |
| 5 |  |  |  |  |  |  |  |  | 5 |
| 4 |  |  |  |  |  |  |  |  | 4 |
| 3 |  |  |  |  |  |  |  |  | 3 |
| 2 |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 |
| 1 |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 |
|  | a | b | c | d | e | f | g | h |  |
Siyah vezir ve kale, beyaz fil tarafından şişlenmiştir.
Bu diyagramda, hamle sırası siyahtayken, siyah vezir ve kale beyazın fili tarafından şişlenmiştir. Siyah, veziri kurtarmak için hareket ettirirse beyaz fil siyah kaleyi alabilir.
Oyunlardan örnekler

Short vs. Vaganian
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | a | b | c | d | e | f | g | h |  |
| 8 |  |  |  |  |  |  |  |  | 8 |
| 7 |  |  |  |  |  |  |  |  | 7 |
| 6 |  |  |  |  |  |  |  |  | 6 |
| 5 |  |  |  |  |  |  |  |  | 5 |
| 4 |  |  |  |  |  |  |  |  | 4 |
| 3 |  |  |  |  |  |  |  |  | 3 |
| 2 |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 |
| 1 |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 |
|  | a | b | c | d | e | f | g | h |  |
51.Be5+ hamlesinden sonraki durum
Nigel Short–Rafael Vaganian, Barcelona 1989 oyununda, Beyaz, bir şiş ile vezir kazanmak için fili feda eder. Beyaz, 51.Be5+ hamlesini yapmıştır, bu hamlede Siyah şah ve vezir şişlenmiştir. Siyah, vezir kaybını önlemek için 51...Kxe5 oynarsa, 52.Qc3+ hamlesi ile vezir başka bir şiş ile alınır. Siyah bu pozisyonda teslim olmuştur.