stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2024 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Kadınlar 400 metre

Resmî video
| 2024 Yaz Olimpiyatları'nda   Atletizm |
| --- | --- | --- | --- |

Elemeler
Pist etkinlikleri
| 100 m | erkekler |  | kadınlar |
| 200 m | erkekler |  | kadınlar |
| 400 m | erkekler |  | kadınlar |
| 800 m | erkekler |  | kadınlar |
| 1500 m | erkekler |  | kadınlar |
| 5000 m | erkekler |  | kadınlar |
| 10.000 m | erkekler |  | kadınlar |
| 100 m engelli |  |  | kadınlar |
| 110 m engelli | erkekler |  |  |
| 400 m engelli | erkekler |  | kadınlar |
| 3000 m su engelli | erkekler |  | kadınlar |
| 4 × 100 m bayrak yarışı | erkekler |  | kadınlar |
| 4 × 400 m bayrak yarışı | erkekler | karma | kadınlar |
Yol etkinlikleri
| Maraton | erkekler |  | kadınlar |
| 20 km yürüyüş | erkekler |  | kadınlar |
| Maraton yürüş bayrak yarışı |  | karma |  |
Saha etkinlikleri
| Yüksek atlama | erkekler |  | kadınlar |
| Sırıkla atlama | erkekler |  | kadınlar |
| Uzun atlama | erkekler |  | kadınlar |
| Üç adım atlama | erkekler |  | kadınlar |
| Gülle atma | erkekler |  | kadınlar |
| Disk atma | erkekler |  | kadınlar |
| Çekiç atma | erkekler |  | kadınlar |
| Cirit atma | erkekler |  | kadınlar |
Kombine etkinlikler
| Heptatlon |  |  | kadınlar |
| Dekatlon | erkekler |  |  |
g t 
2024 Yaz Olimpiyatları'nda kadınlar 400 metre, 5-9 Ağustos 2024 tarihleri arasında Fransa'nın Paris kentindeki Stade de France'ta dört tur üzerinden gerçekleştirildi. Bu, kadınlar 400 metre yarışının Yaz Olimpiyatları'nda on altıncı kez düzenlenişiydi. Etkinliğe katılmak için toplam 48 atlet, giriş standardını karşılayarak veya sıralama yoluyla yarışmaya hak kazandı
Özet

Tokyo şampiyonu Shaunae Miller-Uibo, unvanını savunmak için geri döndü, ancak doğumdan bir buçuk yıl sonra rekabetçi görünmesini sağlayacak güncel sonuçlara sahip değildi. Gümüş madalya sahibi Marileidy Paulino ise 2023 Dünya Şampiyonu olarak geri döndü. Bu iki sporcu 2022'de de aynı sırada bitirmişti. Bronz madalya sahibi Allyson Felix, tarihte en çok madalya kazanan sporcu olarak emekli olmuştu. 2023'te gümüş madalya kazanan Natalia Kaczmarek, yılın en iyi derecelerinden birkaçını elde etmişti. Sada Williams, 2022 ve 2023'te bronz madalya kazanmıştı. Daha da geriye gittiğimizde, 2019 Dünya Şampiyonası'nı kazanırken tüm zamanların üçüncü en hızlı derecesini elde eden ve 2017'de gümüş madalya kazanan Salwa Eid Naser, bir "nerede olduğu" uyuşturucu cezasının ardından geri döndü. Nickisha Pryce, Arkansas Üniversitesinin dikkat çekici programının bir parçası olarak Dünya Lideri olarak yarışa katıldı ve bu programa Amber Anning de dahildi. 21 yaşındaki İrlandalı yetenek, son Avrupa gümüş madalya sahibi ve eski NCAA şampiyonu Rhasidat Adeleke de yarışın önemli isimlerinden biriydi.
Miller-Uibo, eleme serilerinden çıkamadı. Uzun bir kolej sezonunun ardından Pryce, yarı finalleri geçemedi.
Finalde Naser en hızlı başlangıcı yaptı, Alexis Holmes ve Anning biraz geride kaldı. Arka düzlükte, başını sallayarak koşan Paulino, Naser'e yaklaştı, 200 metreye gelindiğinde de öne geçti. Dönüşte Rhasidat Adeleke, üçüncülüğe yerleşti. Son düzlükte Paulino, Naser'in önünde büyük bir farkla ilerliyordu ve bitiş çizgisinden 10 metre önce hızını azalttı. Adeleke, Kaczmarek dışında herkesi geride bırakmıştı. Kaczmarek son 50 metrede hızlanırken Adeleke zorlandı. Anning, Adeleke'yi çizgide geçmek için hızlandı, ancak mesafe yetmedi.
Paulino'nun 48.17'lik derecesi, Marie-José Pérec'in 28 yıllık Olimpiyat rekorunu ve kendi ulusal rekorunu kırdı. Anning de yeni bir Britanya rekoru kırdı. İlk kez, finaldeki sekiz atlet de 50 saniyenin altında bitiş yaptı.
Arka plan

Kadınlar 400 metre 1964'ten beri Olimpiyat atletizm programında yer almaktadır.
| Rekor | Sporcu (Ülke) | Derece (s) | Konum | Tarih |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dünya rekoru |  Marita Koch (GDR) | 47.60 | Canberra, Avustralya | 6 Ekim 1985 |
| Olimpiyat rekoru |  Marie-José Pérec (FRA) | 48.25 | Atlanta, Amerika Birleşik Devletleri | 29 Temmuz 1996 |
| Dünya lideri |  Nickisha Pryce (JAM) | 48.57 | Londra, Birleşik Krallık | 20 Temmuz 2024 |
| Bölge rekoru | Sporcu (Ülke) | Derece (s) |
| --- | --- | --- |
| Afrika (rekorlar) |  Falilat Ogunkoya (NGR) | 49.10 |
| Asya (rekorlar) |  Salwa Eid Naser (BHR) | 48.14 |
| Avrupa (rekorlar) |  Marita Koch (GDR) | 47.60 DR |
| Güney Amerika (rekorlar) |  Ximena Restrepo (COL) | 49.64 |
| Kuzey, Orta Amerika ve Karayipler (rekorlar) |  Shaunae Miller-Uibo (BAH) | 48.36 |
| Okyanusya (rekorlar) |  Cathy Freeman (AUS) | 48.63 |
Elemeler

Kadınlar 400 metre etkinliği için eleme dönemi 1 Temmuz 2023 ile 30 Haziran 2024 tarihleri arasında gerçekleşti. Bu etkinlik için toplamda 48 atlet, her ülke için en fazla üç atlet olmak üzere, 50.95 saniye veya daha hızlı bir derecede koşarak ya da World Athletics Rankings'e göre yarışmaya katılmaya hak kazandı.
Turlar > 1. tur

Eleme serileri 5 Ağustos günü sabah 11.55'te (UTC+2) başladı. İlk tur için eleme zamanı veya dünya sıralaması ile 48 atlet yarışmaya hak kazandı. Eleme kuralı: Her seride ilk 3 sırayı alan atletler (Q) yarı finallere yükseldi, diğerleri (DNS, DNF, DQ hariç) repesaj turuna (Re) katıldı.
Turlar > 1. tur > 1. seri

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 3 | Salwa Eid Naser |  Bahreyn | 49.91 | 0Q0 |
| 2 | 8 | Stacey-Ann Williams |  Jamaika | 50.16 | 0Q0,  |
| 3 | 4 | Andrea Miklós |  Romanya | 50.54 | 0Q0,  |
| 4 | 2 | Gabby Scott |  Porto Riko | 50.74 |  |
| 5 | 5 | Kendall Ellis |  Amerika Birleşik Devletleri | 51.16 |  |
| 6 | 6 | Sophie Becker |  İrlanda | 51.84 |  |
| 7 | 9 | Tereza Petržilková |  Çekya | 51.92 |  |
| 8 | 7 | Modesta Justė Morauskaitė |  Litvanya | 52.00 |  |
Turlar > 1. tur > 2. seri

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 8 | Nickisha Pryce |  Jamaika | 50.02 | 0Q0 |
| 2 | 7 | Laviai Nielsen |  Büyük Britanya | 50.36 | 0Q0 |
| 3 | 2 | Henriette Jæger |  Norveç | 50.39 | 0Q0 |
| 4 | 4 | Justyna Święty-Ersetic |  Polonya | 50.95 |  |
| 5 | 6 | Ellie Beer |  Avustralya | 51.47 |  |
| 6 | 5 | Lina Licona |  Kolombiya | 51.85 |  |
| 7 | 3 | Zoe Sherar |  Kanada | 51.97 |  |
Turlar > 1. tur > 3. seri

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 8 | Amber Anning |  Büyük Britanya | 49.68 | 0Q0 |
| 2 | 2 | Lieke Klaver |  Hollanda | 49.96 | 0Q0 |
| 3 | 6 | Paola Morán |  Meksika | 51.04 | 0Q0 |
| 4 | 9 | Martina Weil |  Şili | 51.15 |  |
| 5 | 7 | Alice Mangione |  İtalya | 51.60 |  |
| 6 | 3 | Ella Onojuvwevwo |  Nijerya | 51.65 |  |
| 7 | 4 | Tiffani Marinho |  Brezilya | 52.62 |  |
| 8 | 5 | Cátia Azevedo |  Portekiz | 52.73 |  |
Turlar > 1. tur > 4. seri

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 4 | Natalia Kaczmarek |  Polonya | 49.98 | 0Q0 |
| 2 | 9 | Roxana Gómez |  Küba | 50.38 | 0Q0,  |
| 3 | 5 | Sada Williams |  Barbados | 50.45 | 0Q0 |
| 4 | 6 | Victoria Ohuruogu |  Büyük Britanya | 50.93 |  |
| 5 | 3 | Gunta Vaičule |  Letonya | 51.13 |  |
| 6 | 2 | Helena Ponette |  Belçika | 51.75 |  |
| 7 | 7 | Shaunae Miller-Uibo |  Bahamalar | 2:29.29 |  |
|  | 8 | Esther Joseph |  Nijerya | 0DSQ0 | TR17.2.3 |
Turlar > 1. tur > 5. seri

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 5 | Marileidy Paulino |  Dominik Cumhuriyeti | 49.42 | 0Q0 |
| 2 | 7 | Aaliyah Butler |  Amerika Birleşik Devletleri | 50.52 | 0Q0 |
| 3 | 6 | Susanne Gogl-Walli |  Avusturya | 50.67 | 0Q0,  |
| 4 | 8 | Sharlene Mawdsley |  İrlanda | 50.71 |  |
| 5 | 4 | Aliyah Abrams |  Guyana | 51.55 |  |
| 6 | 9 | Lurdes Gloria Manuel |  Çekya | 52.20 |  |
| 7 | 2 | Kiran Pahal |  Hindistan | 52.51 |  |
| 8 | 3 | Cynthia Bolingo |  Belçika | 52.77 |  |
Turlar > 1. tur > 6. seri

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 5 | Rhasidat Adeleke |  İrlanda | 50.09 | 0Q0 |
| 2 | 7 | Alexis Holmes |  Amerika Birleşik Devletleri | 50.35 | 0Q0 |
| 3 | 8 | Junelle Bromfield |  Jamaika | 51.36 | 0Q0 |
| 4 | 2 | Miranda Coetzee |  Güney Afrika | 51.58 |  |
| 5 | 6 | Lada Vondrová |  Çekya | 51.80 |  |
| 6 | 3 | Lauren Gale |  Kanada | 53.13 |  |
| 7 | 4 | Evelis Aguilar |  Kolombiya | 53.36 |  |
|  | 9 | Nicole Caicedo |  Ekvador | 0DSQ0 | TR16.8 |
Turlar > Repesaj turu

Repesaj turu 6 Ağustos'ta sabah 11.20'de (UTC+2) başladı.
Turlar > Repesaj turu > 1. seri

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 5 | Ella Onojuvwevwo |  Nijerya | 50.59 | 0Q0 |
| 2 | 4 | Justyna Święty-Ersetic |  Polonya | 50.89 |  |
| 3 | 3 | Sharlene Mawdsley |  İrlanda | 51.18 |  |
| 4 | 7 | Tereza Petržilková |  Çekya | 51.46 |  |
| 5 | 8 | Aliyah Abrams |  Guyana | 51.84 |  |
| 6 | 6 | Kiran Pahal |  Hindistan | 52.59 |  |
Turlar > Repesaj turu > 2. seri

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 4 | Gabby Scott |  Porto Riko | 50.52 | 0Q0,  |
| 2 | 8 | Miranda Coetzee |  Güney Afrika | 50.66 | 0q0,  |
| 3 | 5 | Lurdes Gloria Manuel |  Çekya | 50.81 | 0q0 |
| 4 | 6 | Modesta Justė Morauskaitė |  Litvanya | 51.33 |  |
| 5 | 7 | Helena Ponette |  Belçika | 51.46 |  |
| 6 | 3 | Martina Weil |  Şili | 51.79 |  |
| 7 | 2 | Shaunae Miller-Uibo |  Bahamalar | 53.50 |  |
Turlar > Repesaj turu > 3. seri

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 8 | Victoria Ohuruogu |  Büyük Britanya | 50.59 | 0Q0,  |
| 2 | 2 | Gunta Vaičule |  Letonya | 50.93 |  |
| 3 | 6 | Alice Mangione |  İtalya | 51.07 |  |
| 4 | 4 | Ellie Beer |  Avustralya | 51.65 |  |
| 5 | 5 | Cátia Azevedo |  Portekiz | 52.04 |  |
| 6 | 3 | Lauren Gale |  Kanada | 52.68 |  |
| 7 | 7 | Evelis Aguilar |  Kolombiya | 52.86 |  |
Turlar > Repesaj turu > 4. seri

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 8 | Kendall Ellis |  Amerika Birleşik Devletleri | 50.44 | 0Q0 |
| 2 | 6 | Sophie Becker |  İrlanda | 51.28 |  |
| 3 | 7 | Zoe Sherar |  Kanada | 51.43 |  |
| 4 | 4 | Lina Licona |  Kolombiya | 51.90 |  |
| 5 | 5 | Lada Vondrová |  Çekya | 52.15 |  |
| 6 | 2 | Tiffani Marinho |  Brezilya | 52.32 |  |
|  | 3 | Cynthia Bolingo |  Belçika | 0DNS0 |  |
Turlar > Yarı finaller

Yarı finaller 7 Ağustos'ta akşam saat 20.45'te (UTC+2) başladı.
Turlar > Yarı finaller > 1. yarı final

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 7 | Salwa Eid Naser |  Bahreyn | 49.08 | 0Q0,  |
| 2 | 8 | Rhasidat Adeleke |  İrlanda | 49.95 | 0Q0 |
| 3 | 4 | Henriette Jæger |  Norveç | 50.17 | 0q0 |
| 4 | 6 | Lieke Klaver |  Hollanda | 50.44 |  |
| 5 | 3 | Victoria Ohuruogu |  Büyük Britanya | 51.14 |  |
| 6 | 5 | Aaliyah Butler |  Amerika Birleşik Devletleri | 51.18 |  |
| 7 | 2 | Gabby Scott |  Porto Riko | 51.22 |  |
| 8 | 9 | Junelle Bromfield |  Jamaika | 51.93 |  |
Turlar > Yarı finaller > 2. yarı final

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 6 | Marileidy Paulino |  Dominik Cumhuriyeti | 49.21 | 0Q0 |
| 2 | 5 | Alexis Holmes |  Amerika Birleşik Devletleri | 50.00 | 0Q0 |
| 3 | 7 | Laviai Nielsen |  Büyük Britanya | 50.69 |  |
| 4 | 8 | Nickisha Pryce |  Jamaika | 50.77 |  |
| 5 | 9 | Andrea Miklós |  Romanya | 50.78 |  |
| 6 | 3 | Ella Onojuvwevwo |  Nijerya | 51.05 |  |
| 7 | 4 | Susanne Gogl-Walli |  Avusturya | 51.17 |  |
| 8 | 2 | Lurdes Gloria Manuel |  Çekya | 51.42 |  |
Turlar > Yarı finaller > 3. yarı final

| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 7 | Natalia Kaczmarek |  Polonya | 49.45 | 0Q0 |
| 2 | 6 | Amber Anning |  Büyük Britanya | 49.47 | 0Q0,  |
| 3 | 4 | Sada Williams |  Barbados | 49.89 | 0q0 |
| 4 | 2 | Kendall Ellis |  Amerika Birleşik Devletleri | 50.40 |  |
| 5 | 5 | Roxana Gómez |  Küba | 50.48 |  |
| 6 | 9 | Paola Morán |  Meksika | 50.73 |  |
| 7 | 8 | Stacey-Ann Williams |  Jamaika | 50.79 |  |
| 8 | 3 | Miranda Coetzee |  Güney Afrika | 51.60 |  |
Turlar > Final

Final 9 Ağustos'ta akşam saat 20.00'de (UTC+2) başladı.
| Sıra | Kulvar | Atlet | Ülke | Derece | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 6 | Marileidy Paulino |  Dominik Cumhuriyeti | 48.17 | ,  |
|  | 8 | Salwa Eid Naser |  Bahreyn | 48.53 |  |
|  | 7 | Natalia Kaczmarek |  Polonya | 48.98 |  |
| 4 | 4 | Rhasidat Adeleke |  İrlanda | 49.28 |  |
| 5 | 5 | Amber Anning |  Büyük Britanya | 49.29 |  |
| 6 | 9 | Alexis Holmes |  Amerika Birleşik Devletleri | 49.77 |  |
| 7 | 2 | Sada Williams |  Barbados | 49.83 |  |
| 8 | 3 | Henriette Jæger |  Norveç | 49.96 |  |
Şapka

Kadın şapkası
Şapka, başın üzerine giyilen ve başın üst kısmını tamamen veya kısmen kaplayan bir giysi veya aksesuar. Genellikle kumaş, keçe, hasır, ip, yün veya plastik gibi bir malzemeden üretilir.
Başı sıcak veya soğuk havanın olumsuz etkisinden, yağıştan ve rüzgardan korumak için giyilir. Bazı şapkaların gölgelik işlevi gören çıkıntılı kenar bulunur. Şapkalar, sosyal statü göstergesi işlevi de görebilir. Şapka; polis, asker, postacı ve din adamı gibi değişik meslek gruplarının üniformalarının bir parçası olarak kişinin ne iş yaptığına işaret edebilir.   Erkekler de kadınlar da şapka kullanabilir.
Tarihçesi

M.Ö. 3000'li yıllarda Mısır'ın Thebes şehrindeki bir mezarda resmedilen bir adamın başındaki hasır şapka  bilinen ilk şapkadır. Yüksek sınıftan Mısırlılar saçlarını kazıtırdı ve saçsız başlarını serinletmek için başlık takarlardı.
Kenarlıklı bir şapka ilk defa M.Ö. 5. yüzyılda Yunanistan'da kullanılmıştır. Bu şapka modeline petasos denilirdi. Yağmurdan ve güneşten korunma sağlamak üzere tasarlanmıştı.
Roma İmparatorluğu döneminde pilos şapka denilen, kafatasına benzeyen şapkalar takılırdı. Köleleştirilmiş Yunanlar ve Romalılar Frig şapkası takardı. Frig şapkası, çok sonraları, Amerikan Devrimi ve Fransız Devrimi sırasında birer özgürlük sembolü olarak kabul edildi.
Orta Çağ'da şapkalar sosyal statü sembolü idi. Belirli sosyal grupların, o grupları tanımlayan giysi ve şapkaları giymesi gerekiyordu. Örneğin 1215'te 4. Laterano Konsili, Yahudiler için belirli şapka ve giysilerin giyilmesini mecbur kıldı.
16. yüzyılda, “kadın şapkacısı” mesleği “milliner” terimi ile ifade edilmeye başlandı. Milliner, kellime anlamı olarak, "Milanolu" demektir. Bu dönemde en iyi şapkaların yapıldığı yer Milano, İtalya idi. Milliner sözcüğü 18. yüzyılda Avrupa'ya yayıldı.
Kadınlar, 19. yüzyıla kadar, şapka kullanmak yerine, başlarını mendille örter veya gevşek boneler giyerdi. 19. yüzyılın ilk yarısında, büyük ve süslü boneler giymeye başladılar. Yüzyılın sonunda kadar bu bonelerin stilleri çeşitlendi.
Şapka türleri

Melon şapka (bowler): ABD'de derbi şapkası olarak da bilinir. Siperliği yukarı kıvrıktır ve tepesi yuvarlaktır. Sert keçeden yapılır. Tasarımını  İngiliz politikacı ve asker Edward Coke  1849 yılında, avlak bekçilerinin giymesi için yapmıştır.  Bu şapka, başa güzelce oturduğundan at sürerken rüzgarda sahibinin başından uçup gitmez ve başı dallardan korur. İngiltere, İrlanda ve ABD'de önce emekçi sınıfı, sonra orta ve üst sınıf tarafından da kabul görüp yaygınlaşmış, 20. yüzyılın popüler kültürü ikonlarından Charlie Chaplin'in simgesi olmuştur.
Stetson şapka (kovboy şapkası): Kenarları düz ve geniş olup yanlara doğru kıvrılan, tepesinde boğumlar bulunan bir şapka türüdür. "Western şapka” da denir. 1800'lü yıllarda üretildi. Tasarımcısı, John Batterson Stetson adında Amerikalı bir şapkacıdır. Koruyucu ve su geçirmez olması sebebiyle popüler olmuştur.
Sombrero şapka (Meksika şapkası): Kenarları  giyen kişinin baş, boyun ve omuz bölgesini kaplayacak kadar geniştir. Adı, İspanyolca “sombre” (gölge) kelimesinden gelir. Kimin icat ettiği bilinmemektedir. Meksika kültürünün sembollerindendir.
Fötr şapka (fedora): 1882'de tasarlandı ve adını  Victorien Sardou'nun yazdığı bir oyunun karakteri Prenses Fédora Romanoff'tan aldı. Geleneksel olarak keçeden yapılır. Rüzgardan koruması ve katlanabilir olma özelliği onu 1960'lara kadar popüler kıldı.
Silindir şapka: 1700'lü yıllarda tasarlandı. Tasarımcısı John Hetherington idi. Avrupa'da orta ve üst sınıf erkekler tarafından kullanılmıştır. 19. yüzyıl ortalarında silindir şapka Fransa'da orta ve üst sınıf erkeklerin resmî davetlerde giydikleri bir aksesuardır. ABD Başkanı Abraham Lincoln tarafından ikonik hale getirilmiştir. Uzun boylu olan Lincoln, silindir şapka sayesinde daha da uzun ve heybetli görünüyordu ve bir rivayete göre bazı önemli belgeleri şapkasının altında taşıyordu. Uzun yolculuklarda silindir şapkaların fazla hacimli olması zorluk yarattığından 1823'te, "Opera Hat" olarak adlandırılan daha kısa bir model  de yaratıldı. 19. yüzyılda orta üst sınıf erkekler silindir şapkayı resmî törenlerde giyerken, iş görüşmeleri ve yarı resmî davetlerde melon şapka, straw boater ve panama şapka kullanırlardı. Silindir şapka daha çok erkek aksesuarı olarak bilinse de, 1830'lu yıllardan itibaren kadın biniciler de silindir şapka takmıştır.
Panama şapkası: Ekvador'da üretilen, hasır dokuma şapkadır. Yumuşak, ince dokulu, açık renklidir. En klasik formunda, şapka gövdesinde siyah bir şerit vardır. 20. yüzyılın başında, Panama Kanalı'nın yapımında çalışan işçileri rüzgar ve yağmurdan  korumak üzere, Ekvador'dan bu şapkalar çok sayıda ithal edildi, kanalın açılışında ABD başkanı Roosevelt de bu şapkayı takınca tüm dünyada şapka, Panama şapkası olarak tanındı. 1925'te Kastamonu'da Şapka Devrimi'ni başlatan Atatürk'ün taktığı şapka da Panama şapkasıdır.
Galeri

Pilos şapka giymiş genç adam, MÖ 5. veya 4. yy
Frig şapkası
Panama şapkası
Klasik bir fötr şapka
Sombrero şapka
Melon şapka
Silindir şapka
Stetson şapka
Hermes'i başında petasos ile gösteren madeni para, Makedonya, MÖ 4. yy
Depolimerizasyon

Depolimerizasyon, bir
polimerin bir monomere veya monomer karışımına dönüştürülmesi işlemidir. Bu süreç, entropideki bir artışla yönlendirilir.
Polistirenin radikal eliminasyon mekanizması yoluyla depolimerizasyonu.
Tavan sıcaklığı

Polimerlerin depolimerleşme eğilimi, tavan sıcaklıkları ile gösterilir. Bu sıcaklıkta, polimerleşme entalpisi, büyük bir molekülün monomerlere dönüşmesiyle kazanılan entropiye eşitlenir. Tavan sıcaklığının üzerinde, depolimerleşme hızı, polimerleşme hızından daha yüksek olur ve bu da söz konusu polimerin oluşumunu engeller.
| Polimer | Tavan sıcaklığı (°C) | Monomer |
| --- | --- | --- |
| Polietilen | 610 | CH2=CH2 |
| Poliizobüten | 175 | CH2=CMe2 |
| Poliizopren (Doğal kauçuk) | 466 | CH2=C(Me)CH=CH2 |
| Pleksi | 198 | CH2=C(Me)CO2Me |
| Polistiren | 395 | PhCH=CH2 |
| Teflon | 1100 | CF2=CF2 |
Uygulamalar

Depolimerizasyon, yaygın olarak görülen bir süreçtir. Besinlerin sindirimi, proteinler gibi makromoleküllerin depolimerizasyonunu içerir. Polimer geri dönüşümü ile de ilgilidir. Bazen depolimerizasyon düzenli bir şekilde gerçekleşir ve temiz monomerler geri kazanılıp yeni plastik yapımında kullanılabilir. Polietilen gibi diğer durumlarda ise depolimerizasyon bir ürün karışımı verir. Bu ürünler, polietilen için etilen, propilen, izobütilen, 1-heksen ve heptandır. Bunlardan sadece etilen, polietilen üretimi için kullanılabilir, bu nedenle diğer gazlar etilene dönüştürülmeli, satılmalı veya başka bir şekilde imha edilmeli ya da diğer ürünlere dönüştürülerek bertaraf edilmelidir.
Depolimerizasyon ayrıca biyokütleden kimyasal madde ve yakıt üretimi ile de ilişkilidir. Bu durumda tipik olarak reaktifler gereklidir. Basit bir örnek, suyun etkisiyle selülozların glukoza hidrolizidir. Genellikle bu işlem bir asit katalizörü gerektirir.
Enberi boylamı

ϖ = Ω + ω ayrı düzlemlerde.
Gök mekaniğinde, yörüngedeki bir cismin enberi boylamı, aynı zamanda pericenter boylamı olarak da adlandırılır, cismin yörünge eğiminin sıfır olması durumunda enberinin (merkezi cisme en yakın yaklaşım) gerçekleşeceği boylamdır (ilkbahar ekinoksu noktasından ölçülür). Genellikle ϖ işaretiyle gösterilir.
Bir gezegenin Güneş etrafındaki hareketi için bu konuma günberi boylamı ϖ denir, bu da çıkış düğümü boylamı Ω ve enberi açısının ω toplamıdır.
Enberi boylamı bileşik bir açıdır, bir kısmı referans düzleminde ölçülürken geri kalanı yörünge düzleminde ölçülür. Aynı şekilde, enberi boylamından türetilen herhangi bir açı da (örneğin, ortalama boylam ve gerçek boylam) bileşik olacaktır.
Bazen enberi boylamı terimi, çıkış düğümü ile enberi noktası arasındaki açı olan ω'ya atıfta bulunmak için kullanılır. Terimin bu kullanımı özellikle ikili yıldızlar ve ötegezegenlerle ilgili tartışmalarda yaygındır. Bununla birlikte, ω açısı daha az belirsiz bir şekilde enberi açısı olarak bilinir.
Sabit vektörlerden hesaplanması

Enberi boylamı ϖ, tutulum düzleminde ölçülen çıkış düğümü boylamı Ω ve yörünge düzleminde ölçülen enberi açısı'nın ω toplamıdır: \varpi =\Omega +\omega bu hesaplama yörünge durum vektörlerinden türetilmektedir.
Eğimli yörüngeler için tutulum düzleminde boylam ve günberi enleminin türetilmesi

Aşağıdaki tanımlar:
i, yörünge eğikliği
ω, enberi açısı
Ω, çıkış düğümü boylamı
ε, ekliptik eğikliği (2000,0 standart ekinoksu için 23,43929111° kullanın)
ve
A = cos ω cos Ω – sin ω sin Ω cos i
B = cos ε (cos ω sin Ω + sin ω cos Ω cos i) – sin ε sin ω sin i
C = sin ε (cos ω sin Ω + sin ω cos Ω cos i) + cos ε sin ω sin i
Günberi yönünün sağ yükselişi α ve sapması δ şöyledir:
A < 0 ise esas çeyrek açısını elde etmek için α'ya 180° ilave edilmelidir.

Günberinin ekliptik boylamı ϖ ve enlemi b şöyledir:
cos(α) < 0 ise, esas çeyrek açısını elde etmek için ϖ'ye 180° ilave edilmelidir.
Örneğin, i = 30°, ω = 136,92° ve Ω = 94° olan varsayımsal Dokuzuncu Gezegen için Brown'dan (2017) alınan en güncel sayılar kullanıldığında, α = 237,38°, δ = +0,41° ve ϖ = 235,00°, b = +19,97° (Brown esas olarak ω'nin hesaplandığı i, Ω ve ϖ'yi elde edebilmeyi sağlamaktadır).
80'ler

80'ler ("seksenli yıllar" da denir), 1 Ocak 80'de başlayan ve 31 Aralık 89'da sona eren, Gregoryen takviminin içinde bulunan ve 1. yüzyıl için dokuzuncu onyıldır.
80 Yılının Başında Roma'da büyük bir yangın çıktı. Bu yangın, İmparator Titus döneminde, MS 80 baharında Roma'yı sarsan büyük felaketlerden biriydi. Yangın üç gün üç gece boyunca sürerek şehrin geniş bir kısmını kül etti.
Cassius Dio, yangının Agrippa’nın Pantheonu, Jüpiter Tapınağı, Diribitorium, Pompey Tiyatrosu’nun bazı bölümleri ve Saepta Julia gibi önemli kamu binalarını yok ettiğini kaydeder.
Yangın, MS 64'teki Büyük Roma Yangını kadar yıkıcı olmasa da önemli tarihi yapılara zarar verdi.
İmparator Titus, zarar gören bölgeler için şahsi servetinden tazminat ödedi ve yeniden inşa sürecini destekledi.
Suetonius, yangın sırasında bir veba salgınının da patlak verdiğini yazar, ancak hastalığın türü ve ölü sayısı bilinmemektedir.
Bu felaket, Titus’un kısa ama halk tarafından sevilen hükümdarlığı sırasında meydana gelen büyük krizlerden biriydi.
Dünya Nüfusu

80'lerde Dünya Nüfusu tahminen 250 Milyondu.
Doğumlar

Antoninus Pius, Roma İmparatoru
St. Pothinus, Lyon Piskoposu
Sindae, Kore İmparatoru
Ölümler

Titus, Roma İmparatoru
Antoninus Pius
Titus