Bizans-Sasani Savaşı (602-628)
Tarihyazımı

Bu savaşın kaynakları çoğunlukla Bizans kökenlidir. Dönemin Yunan metinleri arasında en önde geleni yaklaşık 630 yılan ait kimliği belirsiz bir yazar olan Chronicon Paschale idi.
Georgios Pisidis o dönem birçok şiir ve diğer eserler yazdı. Teofilakt Simokata, Bizanslıların siyasi görünümünü veren bir tarihin yanında günümüze ulaşan mektupları da vardır, ancak bu tarih gerçekte sadece 582 ila 602 yılları arasını kapsar. Synkellos Theodorus 626 yılında Konstantinopolis Kuşatması sırasında yapılan ve bazı olaylar için yararlı bilgiler içeren günümüze ulaşmış bir konuşması vardır. O dönemde Mısır'dan gelen bazı papiruslar vardır.
Pers arşivleri kaybolmuştur, o dönem ait bu savaşın Pers kaynakları yoktur. Bununla birlikte, Taberî'nin Peygamberler ve Melikler Tarihi adlı kitabı kaybolan kaynakları kullanır ve Sasani hanedanının tarihini içerir. Yunan olmayan dönemin kaynakları, Kıptîce yazılmış ancak yalnızca Etiyopyaca çevirisi günümüze ulaşan Nikiulu İoannis'in vakainameyi ve Sebeos'a atfedilen Tarih kitabını (yazarı üzerine tartışmalar vardır) içerir. İkincisi, yalnızca çeşitli kronolojik sıralamaya göre düzenlenmiş çeşitli kaynaklardan oluşan bir Ermeni derlemesidir. Savaşın kapsamını tek taraflı verir. Dahası, İncil kehanetini ilişkilendirmek ile dönemi bir araya getirmek amacıyla, kesinlikle nesnel değildir. Dodgeon, Greatrex ve Lieu'nun çağdaş kaynakların "en önemli" olduğuna inandıkları o dönemden kalan bazı Süryani materyaller de vardır. Bunlara 640'ta Rahip Thomas düzenlenmiş 724 tarihli vakainame dahildir. Guidi vakainamesi veya Khuzistan vakainamesi, Pers topraklarında yaşayan bir Nasturi Hıristiyanının bakışını verir.
Daha sonraki Yunan bakışları Günah Çıkartıcı Theofanis vakainamesi ve Patrik I. Nikiforos Theofanis'in vakainamesi'nin Kısa Tarihi savaşın bir çerçevesinin oluşturulmasında çok yararlıdır. Genellikle 1234 tarihli vakainame ve Süryani Mihail tarafından yazılan vakainame gibi hatta daha sonra yazılan Süryanice kaynaklarla da desteklenir. Bununla birlikte, Nikiforos'un Kısa Tarihi ve Hristiyan Arap Hierapolisli Agapius haricindeki bu kaynaklar büyük olasılıkla ortak bir kaynaktan, muhtemelen 8. yüzyıl tarihçisi Edessalı Theofilos'tan bilgileri almışlardır.
Tovma Artsruni'nin 10. yüzyıl Artsrunik Hanedanının Ermeni Tarihi muhtemelen Sebeos'un derleyicisinin kullandığı kaynaklara benzer kaynaklara sahiptir. Movses Kaghankatvatsi 10. yüzyılda Ermenistan Tarihi' yazdı ve 620'lere ait tanımlanamayan kaynaklardan gelen materyale sahipti. Howard-Johnston, Movses ve Sebeos'un tarihlerinin "mevcut Gayrimüslim kaynaklardan en önemlileri" olarak değerlendirir. İskenderiya Patriği Eutychius'un tarihibirçok hatayı içermekle birlikte yararlı bir kaynaktır. Kur'an da bazı ayrıntılar sağlar, ancak ihtiyatlı yaklaşılmalıdır.
Azizler Sykeonlu Theodorus ve Pers Anastasios'un Bizans'a ait hagiografileri (azizlerin yaşamları), savaş dönemini anlamaya yardımcı oldukları kanıtlanmıştır. Khozebalı Georgios'un Hayatı, Kudüs Kuşatması sırasındaki panik hakkında bir fikir verir. Bununla birlikte, hagiografi metinlerin 8. veya 9. yüzyıl tadillerinde bozulup bozulmaması konusunda bazı şüpheler vardır. Nümismatik, paraları inceleyen çalışma sahası, tarihleme için yararlı olduğu kanıtlanmıştır. Sigiliografya, mühürleri inceleyen çalışma sahası, aynı şekilde tarihleme için kullanılmıştır. Yazıt bilimi kaynaklar veya yazıtların kullanımı sınırlıdır. Luttwak, Mauricius'un Strategikon'u "en eksiksiz Bizans el kitabı" olarak adlandırır; zamanın askeri düşünce ve uygulamalarına değerli bir bakış açısı sunar.
7. yüzyıl başında Bizans İmparatorluğu.
Son Roma-Pers Savaşı arefesinde Sasani İmparatorluğu
600 yılında Bizans ve Sasani İmparatorlukları
İmparator Phocas'ın bakır sikkesi
Geç Antik Çağ boyunca Roma-Pers sınırlarının haritası, iki imparatorluk arasındaki 591 sınırı dahil
II. Hüsrev'in altın sikkesi
611'den 624' kadar Suriye, Anadolu, Ermenistan ve Mezopotamya sefer haritası
624, 625 ve 627–628 yıllarında Herakleios'un Ermenistan, Anadolu ve Mezopotamya seferlerinin haritası
Birleşik Sasani, Avar ve Slav kuvvetlerinin yaptığı 626 yılı Konstantinopolis Kuşatmasını tasvir eden Duvar resmi, Moldovița Manastırı, Romanya
Melek ve Herakleios, II. Hüsrev'in teslimini kabul ediyorlar; Çapraz plaka (Chiltvé emaye kaplama bakır, 1160-1170, Louvre Müzesi, Paris).
Ninova Muharebesi öncesi ve sonrası manevralar
Herakleios, Gerçek Haç'ı anakronik olarak Azize Helena ile Kudüs'e geri götürüyor. 15. yüzyıl, İspanya
Davut'un silahlandırılmasını gösteren ve 629-630'da savaşın sona ermesinden sonra yapılmış gümüş tabak. Erken Bizans saray kostümlerini kullanan plaka, Bizans imparatorunun da Tâlût ve Davut gibi Tanrı tarafından seçilen bir hükümdar olduğunu öne sürmektedir.