Gürcistan Krallığı
Tarih > Türkmen istilaları

Timur'un yıkıcı istilaları ve ardından Gürcistan Krallığı'nın zayıflamasından sonra yeni bir dış tehdit ortaya çıktı. Timur'un 1405'teki ölümü, yalnızca tabi tutulan halkların korkusu ve kanıyla bir arada duran imparatorluğunun sonunun başlangıcını işaret ediyordu. Türkmenler, özellikle Karakoyunlular, İran ve Maveraünnehir'in çoğunu yöneten Şahruh'a ilk isyan edenler arasındaydı. Karakoyunlu hükümdarı Kara Yusuf, Şahruh'u mağlup etti, Bağdat'ı ele geçirdi ve Timurluları Batı İran'dan püskürttü. Kendilerini Orta Doğu'daki yeni lider güç olarak ilan ettikten sonra Gürcistan'ın geçici zayıflığından yararlandılar ve saldırılar başlattılar, görünüşe göre Kral VII. Giorgi bu savaşlarda öldürüldü. I. Konstantine, daha fazla gelecek saldırılardan endişelenerek Türkmen ilerlemesine karşı koymak için Şirvanşah hükümdarı I. İbrahim ile ittifak kurdu ve müttefiklerin mağlup edildiği ve esir alındığı Çalağan Muharebesi'ne katıldı. Esaret altındayken Konstantine gururla davrandı, bu da Kara Yusuf'u o kadar çileden çıkardı ki, üvey kardeşi Davit'in ve 300 Gürcü soylunun infazını emretti ve Konstantine'yi öldürdü.
Gerileme döneminde olan krallığını güçlendirmek isteyen Gürcistan Kralı I. Aleksandre, Karakoyunlu Türkmenlerinin sürekli istilalarıyla karşı karşıya kaldı. Aleksandre, 1431'de Gürcü sınırlarının güvenliğini sağlamada büyük önem taşıyan Lori'yi Türkmenler'den geri aldı. Aleksandre, 1434/5 civarı, Ermeni prensi II. Beşken Orbelian'ı Syunik'deki Kara Koyunlulara saldırmaya teşvik etti ve zaferi için ona kendisine tabi olmak koşuluyla Lori'yi verdi. 1440 yılında Aleksandre, Kara Koyunlu Cihan Şah'a haraç ödemeyi reddetti. Mart ayında Cihan Şah 20.000 askerle Gürcistan'a akın etti, Samşvilde şehrini harap etti ve başkent Tiflis'i yağmaladı. Binlerce Hristiyanı katletti, Gürcistan'a ağır tazminat ödetti ve Tebriz'e döndü. Ayrıca 1444'te Gürcistan'a karşı ikinci bir askeri sefer düzenledi Aleksandre'nin halefi Kral IV. Vahtang'ın kuvvetleri ile Ahaltsihe'de karşılaştı ama savaş sonuçsuz kaldı ve Cihan Şah bir kez daha Tebriz'e döndü.
Dış ve iç mücadelelerin bir sonucu olarak, birleşik Gürcistan Krallığı 1466'dan sonra dağıldı ve birkaç politik birliğe bölündü. Kara Koyunlu boylar konfederasyonu, birçok yönden selefine benzeyen başka bir konfederasyon oluşturan akraba boyları Akkoyunlular tarafından yıkıldı. Akkoyunlu Türkmenleri doğal olarak Gürcülerin parçalanmasından yararlandı. Akkoyunlu Şehzadesi Uzun Hasan Gürcistan üzerine iki sefer yaptı. O dönemde Gürcistan'ın büyük bir kısmının geçici hükümdarı olan Gürcistan Kralı VI. Bagrat, Tiflis'i Akkoyunlulara bırakmak şartıyla işgalcilerle barışmak zorunda kaldı. Gürcüler başkentlerini ancak Uzun Hasan'ın ölümünden (1478) sonra geri alabildiler. 1488 kışında Halil Bey önderliğindeki Ak Koyunlu Türkmenleri, 1489 Şubatında Gürcistan'ın başkenti Tiflis'e saldırarak, uzun süren kuşatmanın ardından şehri ele geçirdiler. Tahtın bir diğer taliplerinden İmereti Kralı II. Aleksandre Türkmenlerin Kartli'yi işgal etmesinden yararlandı ve İmereti'nin kontrolünü ele geçirdi. Başkentin işgali uzun sürmedi ve Gürcistan Kralı II. Konstantine istilacıları geri püskürtmeyi başardı; ancak yine de bu Gürcülere pahalıya mal oldu. Safevi Hanedanı'nın kurucusu Şah İsmail, 1502'de Gürcülerle ittifak kurdu ve aynı yıl müttefikler Ak Koyunluları kararlı bir şekilde mağlup ederek devletlerini yıktı ve bu istilalarının sonu oldu.