stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Aydınlar Partisi
Merkez

Aydınlar Partisi Genel Merkezi, Nasimi Rayonu, Azatlık caddesi 70 adresinde yer almaktadır.
Ilıca, Çeşme

| Ilıca |
| --- | --- |
Mahalle
Ilıca plajı
Mahallenin haritadaki yeri
 İzmir'in Türkiye'deki konumu
IlıcaIlıca'nın İzmir 'deki konumu
Koordinatlar: 38°18′31″N 26°21′22″E﻿ / ﻿38.3086°K 26.3561°D﻿ / 38.3086; 26.3561
Ülke:  Türkiye
İl: İzmir
İlçe: Çeşme
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
Sınır komşuları: Alaçatı, Altınyunus, Celal Bayar, Çakabey 
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 23 m
Nüfus (2024) : 1.173
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0232
İl plaka kodu: 35
Posta kodu: 35930
Ilıca, İzmir ilinin Çeşme ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin en eski adı Yunanca Kyssos ya da Kasystês'dir. 1528 yılında bugünkü adını almışken 1890 yılı kayıtlarında Lica olarak geçmektedir. Eski çağlardan beri Çeşme'nin başlıca atraksiyonu ve varlık sebebi olan sıcak su kaynağıdır. Yalnızca Ilıca Koyu'nda 250'nin üzerinde sıcak su kaynağı belirlenmiştir. Mübadeleyle beraber Selanikli ve Makedonyalı Türkler de bu bölgeye yerleştirilmiştir.
Coğrafya

Mahalle, İzmir il merkezine 80 km, Çeşme ilçe merkezine 5,1 km uzaklıktadır.
Mahalle, İlçenin luzeyinde, Ilıca Koyu'na sahili olan bir mahalledir. Batısında Altınyunus ve Çakabey mahalleleri, doğusunda Celal Bayar ve Alaçatı mahalleleri, güneyinde de Alaçatı Mahallesi vardır. D.300 Çeşme-İzmir devlet yolu mahallenin içinden geçer.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2024: 1.173
2023: 1.224
2022: 1.189
2021: 1.143
2020: 1.082
2019: 1.118
2018: 1.144
2017: 1.126
2016: 1.125
2015: 1.096
2014: 1.172
2013: 1.049
2012: 981
2011: 1.008
2010: 990
2009: 1.013
2008: 1.067
2007: 935
Tütek

Azerbaycan'da bir Tütek
Tütek; üflemeliler grubunun Azerbaycan ve Kafkasya müziğinde en çok rastlanan sazlardandır. Çürümeye yüz tutmuş göl kamışından yapılanları tercih edilir. Erik ve yaban elması ağaçlarından yapılır. Sesi tiz olduğu için genelde solo seslerde kullanılır.
Hüseyinağa Sadıkov'un gençliği
Garmon gibi el tezgâhlarında büyük özen gösterilerek yapılır.
Kavalın ucunda düdük bulunan çeşididir.
La-Si-Do- ve Mi  bemol' tonlara ilişkin, ses aralıkları, boru iç çapları ile ses perdelerine ait Türk Patent Enstitüsünce BULUŞ (Patent) hakkı sahibi olan Burhan Tarlabaşı tarafından keşfedilen çalgıdır. Bu buluşu nedeniyle, kendisi İ.T.Ü. Senatosunca.. 03.06.1988 tarihinde Uluslararası Bilimsel Yayınları Teşvik ödülüne layık görüldü.
Carol Parkı

Cantacuzino Fıskiyesi
Carol Parkı (Rumence: Parcul Carol), Romanya, Bükreş'te Kral I.Carol adına yapılan, halka açık parktır. Komünist rejim sırasında, Özgürlük Parkı (Parcul Libertatii) olarak adlandırılmıştır.
1900 yılında Fransız peyzaj sanatçısı Edouard Redont tarafından, Filaret Tepesi üzerinde tasarlandı ve 1906 yılında açıldı. İlk olarak, ortasında 20,000m² havuz olmak üzere, toplamda  360,000m² alana sahipti. Resmî olarak tarihi anıt kapsamına alınarak, kanunla korunmaktadır. Parkın yönetimi, normalde anıtların yönetimi Kültür ve Din İşleri Bakanlığı'na aitken, Bükreş Özel İdaresi tarafından yapılmaktadır.
Turistik Mekanlar

Güzel bitki örtüsü ve panoramik manzarası yanında, Meçhul Asker Anıtı ve 1989 Devrimi'ne kadar birçok ünlü komünist liderin gömüldüğü mozolenin de içinde yer aldığı birçok anıta da ev sahipliği yapmaktadır. Diğer mekanlar ise, Cantacuzino Fıskiyesi, Dev Heykelleri, Zodiac Çeşmesi, 1909'da açılan Teknik Müze, barışıklık göstergesi olarak 1923 yılında yapılan küçük bir cami şeklinde bir anıt, açık Roma Arenası ve Rumen Akademisi'ne ait Astronomi Enstitüsü'dür.
Bir zamanlar Ioan Lahovari ve Constantin İstrati'nin de büstleri bulunmaktayken, bugün yerlerinde yoklar. 1948'den sonra, Constantin Baraschi tarafından yapılan George Coşbuc, Alexandru Sahia, Nicolae Bălcescu büstleri ve E. Mereanu tarafından yapılan Theodor Neculuţă büstü hala yerlerindedir.
2006'da, Meçhul Asker Anıtı tekrar 1923'teki yerine, ama bu sefer eski Komünist Mozolesi'ne daha yakın bir yere, götürüldü.
Tartışma

2003 yılında, Romanya Hükûmeti'nin 52,700 m²'lik bir alanı Romanya Ortodoks Kilisesi'ne "Milli Kurtuluş Katedrali" Projesi için tahsis etmesi, parkın yine gündemde genişçe yer almasına neden oldu. Katedralin halk arasında popüler olması ve hükûmetçe desteklenmesine rağmen, mozolenin alanına inşa edilecek olması büyük bir eleştiri aldı. Sembolik olarak, katedralin bu mozolenin yerine yapılması, diğer komünist sembollerin kaldırılması gibi, acı hatıraların yok edilmesi olarak algılanmıştı. Diğer yandan, onun Romanya'nın demokrasi mücadelesinin sembolü olduğu savunuldu. Ek olarak, bina mimari bir anıt olarak görüldü ve yerini alması planlanan katedral projesi Romen Mimarlar'ın protestosunu çekti. Sonrasında katedral alanı, Parlamento Sarayı'nın yanına alındı. Ancak halen bu katedral binası fiziksel olarak başlamamıştır. Ekonomik sorunlar ve Avrupa Topluluğu'nun baskıları, bu inşaata hala engel olmuştur.
"Bir Dev", Frederic Storck'un heykeli
Tony Todd

| Tony Todd |
| --- | --- |
Todd, 2023
Doğum: Anthony Tiran Todd 4 Aralık 1954(1954-12-04) Washington, DC, ABD
Ölüm: 6 Kasım 2024 (69 yaşında) Los Angeles, Kaliforniya, ABD
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1980-2024
Evlilik: Fatima Cortez-Todd
Çocuk(lar): 2

Anthony T. "Tony" Todd (4 Aralık 1954 - 6 Kasım 2024), Amerikalı oyuncu. Candyman adlı korku filmi ve aynı adlı film serisinde canlandırdığı Candyman karakteriyle tanınır. Ayrıca Final Destination serisindeki William Bludworth karakteri ile de bilinmektedir.
İlk yılları

Washington'da doğan Todd, Hartford, Connecticut'ta büyüdü ve buradaki okullara gitti. Connecticut Üniversitesi'nde ve Eugene O'Neill Ulusal Tiyatro Enstitüsü'nde (Eugene O'Neill National Theatre Institute) okudu.
Kariyeri > Film

100'den fazla sinema ve TV filminde yer aldı ve seslendirme yaptı. Yer aldığı sinema filmleri arasında; Platoon (1986), Yaşayan Ölülerin Gecesi (1990), Candyman (1992), The Crow (1994), The Rock (1996), Wishmaster (1997), the Final Destination serisi (2000-2006) ve Minotaur (2006) filmleri sayılabilir. Ayrıca Transformers: Revenge of the Fallen filminde The Fallen karakterini seslendirdi. Bunlara ek olarak çekimleri bahar 2010 tarihinde Philadelphia'da yapılacak bir Rel Dowdell filmi olan "Changing the Game"'de ve Ocak 2010'da Edgar Allan Poe hakkındaki "Poe" adlı korku filminde yer alacaktır.
Kariyeri > Broadway, televizyon ve ölümü

Broadway ve televizyonda da rol alan Todd, özellikle popüler bilimkurgu/fantasi dizilerindeki rol aldı. Star Trek serisinin Star Trek: The Next Generation ve Star Trek: Deep Space Nine adlı dizilerinde Worf'un kardeşi Kurn'u canlandırdı. Ayrıca Star Trek: Voyager'in bir bölümünde Alpha Hirogen olarak ve The Visitor'un Deep Space Nine adlı bölümünde yetişkin Jake Sisko olarak konuk oyuncu oldu. Rol aldığı diğer televizyon dizilerinin bazıları şunlardır: Boston Public, Law & Order, Homicide: Life on the Street, Hercules: The Legendary Journeys, Xena Warrior Princess, The X-Files, Smallville, Angel, 24, Charmed, Stargate SG-1, Andromeda, Criminal Minds ve Chuck.
24 adlı dizide iki farklı karakteri canlandıran birkaç kişiden biridir. 3. sezonda Detektif Michael Norris ve dört yıl sonra da hem 24: Redemption hem de 7. sezonda General Benjamin Juma karakterini canlandırdı.
Fatima Cortez-Todd ile evli iki çocuk babası olan Todd, 6 Kasım 2024'te Los Angeles, Kaliforniya'da kanser nedeniyle 69 yaşında ölmüştür.
Filmografi > TV dizileri

Simon & Simon (1987) - Troy Tolliver
21 Jump Street (1987) - Aaron Jackson
Kate & Allie (1989)
Night Court (1989) - Mr. Crumine
MacGyver (1989) - Zimba
Matlock (1990) - Billy Pierce
Cop Rock (1990) - Omar
Father Dowling Mysteries (1991)
Jake and the Fatman (1991) - Jordan Lee
Star Trek: The Next Generation (1990-1991) - Kurn
Law & Order (1994) - Reverend Ott
The X Files (1994) - Augustus Cole
Homicide: Life on the Street (1994) - Matt Rhodes
Star Trek: Deep Space Nine (1995) - Adult Jake Sisko
Star Trek: Deep Space Nine (1996) - Kurn
Murder, She Wrote (1996) - National Security Agt. Nathan Mitchell
New York Undercover (1996) - Andrew Bryant
Beverly Hills, 90210 (1996) - Dr. Julius Tate
NYPD Blue (1997) - Det. Eddie Hazell
Xena: Warrior Princess (1997) - Cecrops
Soldier of Fortune, Inc. (1997) - Joseph Karenga
Star Trek: Voyager (1998) - Alpha Hirogen
Hercules: The Legendary Journeys (1998) - Gladius; Gilgamesh
Angel (2000) - Vyasa
UC: Undercover (2001) - Cephus
Smallville (2001) - Earl Jenkins
Crossing Jordan (2002) - Coach Jim Evans
Andromeda (2002) - Capt. Fehdman Metis
Charmed (2002) - Avatar of Force
CSI: Miami (2002) - Sergeant Marcus Cawdrey
Boston Public (2002) - Lester Lipschultz
24 (2004) - Detective Norris
Night Stalker (2005) - Detective
Criminal Minds (2005) - Eric Miller
Stargate SG-1 (2005-2006) - Lord Haikon
Masters of Horror (2006) - The Beast
Boston Legal (2007) - Detective Walter Berenson
Without a Trace (2007) - Dr. Carl Williams
Chuck (2007 - 2008) - CIA Director Graham
24 (2008 - 2009) - General Benjamin Juma
Batman: The Brave and the Bold (2009) - Astaroth
Psych (2009) - Det. Moses Johnson
Scooby-Doo: Mystery, Inc.
Avengers: Earth's Mightest Heroes'
Filmografi > Video oyunları

Star Trek: Elite Force II (2003) - Korban (ses)
Half-Life 2: Episode Two (2007) - Vortigaunt (ses)
DC Universe Online (2010) - Darkseid (ses)
Taze şarap

Beaujolais Nouveau şarapları tanınmış primör şaraplarından biridir.
Taze şarap veya Primör şarap (Fransızca: Vin (de) primeur: İlk şarap veya Vin nouveau: Yeni şarap) hasat edildiği yılda satılabilen şaraptır. "En primeur" kelimesi şarap üretiminin ilk aylarını ifade etse de "vin de primeur" ifadesi birbirinden çok farklı iki anlama sahiptir.
En çok ihraç edilen taze şarap, genellikle üzümlerin hasat edilmesinden birkaç hafta sonra, Kasım ayının üçüncü perşembesi piyasaya sürülen Fransız şarabı Beaujolais nouveau'dur.
Taze şaraplar genellikle çok kısa (veya hiç olmayan) maserasyon periyodunu takip eden benzer şekilde kısa bir fermantasyon nedeniyle hafif gövdeli ve daha açık renklidir. Şaraplar büyük ihtimalle piyasaya sürülmeden önce herhangi bir meşe fıçıda veya uzun süreli olgunlaştırmaya maruz kalmayacaktır  Primör şaraplar karakteristik olarak meyvemsidir ve biraz kalıntı şeker içerebilir. İlk yıl içinde en yüksek içilebilirliklerine ulaşırlar. 2005 itibarıyla Fransa'da primör şarap üretmesine izin verilen 55 AOC bulunmaktadır.
Vins de primeur, en primeur şarap alım satımı uygulamasıyla karıştırılmamalıdır.
İtalya'da taze şaraplara "Vino Novello" denir.
Tarihçe

Antik Yunan'da sarışın ve yılan kuyruklu asma perileri yılın başında taze şarabı kutlarlardı. Yunan şarap yetiştiricileri amforaların mühürlerini Dionysos onuruna düzenlenen bir çiçek festivali olan Anthestéries sırasında açarlardı.
Antik Roma'da şarap üreticileri Vinum preliganeum'u üretti. Yeşil üzümlerden yapılan bu şarap hasat sırasında içilirdi. Bu asitli içecek vin gruff veya piquette'e daha yakındı. Gallia Narbonensis'in en önemli şehirlerinden biri olan Dea Augusta Vocontiorum (Die, Drôme) şehrinde Yaşlı Pliny, Voconces'in şarabını övgüyle bahseder. Ancak ikisini birbirinden ayırıyor: vinum dulce ve aigleucos; bu taze şarap tüketilmeden önce dolia (Latince: Fıçı)'nın soğuk suya daldırılmasıyla fermantasyonu durduruldu.
Georges Dubœuf, Louis Orizet ile birlikte "Beaujolais Nouveau geldi" sloganını geniş çapta başlatan ilk kişi oldu. Şirketinde 105personelin çalıştığı bu tüccar-üretici, toplam Beaujolais üretiminin %15'ini, yani 18 milyon şişeyi pazarlıyor ve bunların onda dokuzu 90 ülkeye ihraç ediliyor. Ticari başarısını, kendi markası altında şişelediği ve üreticisinin adını etiketine bildirerek belirlediği en iyi şarapları satın alarak inşa etti. Lyon veya Saint-Etienne'den gelen bir müşteriye ayrılan küçük bir tezgah şarabı olan Beaujolais Nouveau, Thames veya Hudson kıyılarına ulaşmadan önce Paris'te beğenildi, ardından Japonya'da bir beğeni kitlesi oluşturdu.
Genç veya yeni şarap

Primör şarap, hasattan hemen sonra, genellikle iki ay sonra, fermantasyon gerçekleşir gerçekleşmez satışa sunulan bir şaraptır. Aynı zamanda “yeni şarap”, “genç şarap” veya “yılın şarabı” olarak da adlandırılır. Yıllandırılan şarabın tam tersidir. Pek çok şarap yetiştiricisi ilk şaraplarını elde etmek için karbonik maserasyon yöntemini kullanır; bunun en iyi bilinen örneği Beaujolais Nouveau'dur; bunun başarısı diğer bölgeleri bu tür şarapları üretmeye teşvik etmiştir.
Taze şaraplar Fransa ve Avrupa'da pazarlanır; kırmızı, pembe ve beyaz olarak üretilir. İspanya vinos jovénes'ini, İtalya ise vini romanli'sini sunuyor. AOC'nin primör şarapları (Beaujolais, Touraine, Gaillac, Côtes-du-Rhône, vb.) Kasım ayının üçüncü Perşembe gününden itibaren piyasaya çıkıyor. Erkenci ülke şarapları için pazarlama tarihi kesin değildir, bu da bazılarının Ekim sonundan itibaren pazarlanmasına olanak tanır.
Taze kırmızı şarap elde etme tekniği gelişmiştir. Bu, tüm üzüm hasadının maksimum üç gün boyunca kısa bir maserasyonunu içerir. Bu onların parlak yakut renkleri ile açık bir renk elde etmelerini sağlar. Bu şaraplar yarı karbonik maserasyon tekniği kullanılarak yapıldığında, burunda çiçek notalarıyla birlikte küçük kırmızı meyvelerin (frenk üzümü, kiraz, ahududu, çilek, yaban mersini) yoğun meyveli aromasını açığa çıkarırlar  Ağızda İngiliz bonbon şekeri tadı ve keskin bir tazelik ile karakterize edilirler.
Hachette Şarap Rehberi (Guide Hachette des Vins)'ne göre, "ekonomik olarak birinci sınıf şarapların üretimi, üreticilerin yıllandırma ve depolama maliyetlerinden kaçınmasına olanak tanır. Şarap yetiştiricileri için bir değer, ancak ters etkileri de olabilir: Beaujolais Nouveau'nun yoğun pazarlama sayesinde elde ettiği ticari başarı, bölgenin diğer üretimlerini, özellikle de şarap bağlarını (brouilly, Moulin -vent, chenas, vb.) gölgede bırakmıştır".
Fransa

Fransa'daki geleneksel üretim yöntemi, bir Beaujolais nouveau şişesinde bulunan tüm şarabın, yalnızca Gamay üzümleri kullanılarak yukarıda açıklanan yöntemle üretilmesini gerektirir.
Şarap, Kasım ayının üçüncü perşembe gününden itibaren ticari ağa sunulabilecektir.
İtalya

"Taze şarap" terimi İtalya'da 6 Ekim 1989 tarihli Bakanlık Kararnamesi ile düzenlenmiştir ve daha sonra 13 Ağustos 2012 tarihli Bakanlık Kararnamesi ile değiştirilmiştir. İtalyan mevzuatı, elde edilen şarabın taze olarak tanımlanması için üzümlerin %40'ı karbonik maserasyon işlemine tabi tutulurken, geri kalan %60'lık kısım klasik fermantasyon teknikleriyle işlenebilir. Üreticilere tanınan geniş takdir yetkisi, piyasada karbonik maserasyondan elde edilen %40 ila %100 arasında çok değişken bir şarap yüzdesine sahip taze şaraplar bulmayı mümkün kılmaktadır. Ayrıca İtalya ile Fransa arasında üç önemli fark daha vardır:
İtalya'da bu teknik için kullanılan 60 asma vardır ve bunlardan 7'si uluslararası olarak adlandırılmaktadır;
İtalya'da pazarlama dönemi, kullanılan üzümlerin üretim yılı olan 30 Ekim 00.01'den 31 Aralık'a kadardır.
Minimum alkol içeriği hacimce %11 olmalıdır.
Türkiye

Türkiye'de Kavaklıdere firması, Kavaklıdere Primeur adıyla bu stilde şaraplar üretmektedir. Beaujolais Nouveau, Gamay üzümünden üretilse de, Kavaklıdere bu stili kırmızı şarapta Öküzgözü, beyaz şarapta ise Sultaniye üzümü ile gerçekleştirmektedir.
İlk satın alınan şarap (En primeur)

Bir şarabı "en primeur" olarak satın almak, hâlâ şaraplaşma sürecinde olmasına rağmen onu hasattan kısa bir süre sonra bağcıdan satın almaktan ibarettir. Şarabın alıcıya teslim edileceği tarih tamamen iki taraf arasında kurulan sözleşme veya anlaşmaya bağlıdır. Örneğin bir alıcı, bir bağcıdan 2008 hasadının 2.000 litresini "en primeur" olarak satın alabilir veya yalnızca 2011 yılında elde edilen tüm şarabı alabilir. Bu durumda bu 2011 şarabının (2008 vintage) bahsedilen anlamda primeur şarapla hiçbir ilgisi olmayacaktır.
Yılan kuyruklu sarışın asma perileri taze şarabı kutluyorlar. MÖ 510 civarına tarihlenen Attika siyah figürlü bir tavan süslemesi.
"Primör şarap geldi" afişi.
Veneto ve Toskana'dan İtalyan kırmızı "vino novello" primör şarap.
Klanlar (video oyunu)

| --- | --- |

Klanlar.org ana sayfasından bir görüntü
Sahip: InnoGames
URL: Klanlar
Site türü: İnternet tarayıcısı oyunu
Kayıt: Oynayabilmek için gerekli
Kullanılabilir dil(ler): Türkçe
Geçerli durum: Aktif
Klanlar, internet tarayıcısı üzerinden oynanan ve Orta Çağda geçen bir oyundur. Her oyuncu; şan, şöhret ve güç kazanmasını sağlayabilecek küçük bir köyün sahibi olarak oyuna başlar, oyun strateji ve zeka üzerine kuruludur, sürekli online olmayı gerektiren aktif bir oyundur. Oyunda köylerindeki belli alanları geliştiren kullanıcılar misyoner elde ederler, misyoner diğer boş köylere veya diğer kullanıcıların köylerine askerler içerideki askerleri tamamen temizledikten sonra girip köyün sadakatini düşürürler, her misyonerin köye girişi sadakati %20-35 arasında düşürür, sadakat "0" veya - ye düştüğünde köy son misyoneri gönderenin olur ve misyoner ölür. Oyundaki amaç yeni köyler almak ve köyleri geliştirmek üzerine kuruludur, oyuncular saldırılarını genellikle geceleri yaparlar, diğer oyuncunun online olmadığı varsayılarak ve saldırılan oyuncu başka yerlerden yardım alamayacağını düşünürler, saldırı veya savunmayı tek kişi yapabildiği gibi sınırsız sayıda oyuncu aynı köye köylere saldırı ve savunma askeri gönderebilir. Oyunun ismi yani klanlar her oyuncuların bir klana yani gruba girmesi gerekir, her klanın dostları, ateşkes yaptıkları ve düşmanları vardır, bunlar harita üzerinde değişik renklerde işaretlidir.
Geçmişi

Aynı oyun daha önce InnoGames lisansıyla www.klansavaslari.net(kuruluş 2003) adresinde yayınlanmıştı. 1 Mart 2009 tarihinde www.klanlar.org adresinde yeni yapımcısı tarafından yayınlanmaya başlamıştır. Şu anda, farklı özellik ve farklı tarihlerde açılmış 97 oyun dünyası bulunmaktadır. 67. Dünya Eylül 2021 tarihinde açılmıştır ve ek olarak Classic, Casual ve Speed dünyalar vardır.
↑  "Dünya Ayarları". Klanlar. 26 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2024.
Vehbi Koç

| Vehbi Koç |
| --- | --- |
Vehbi Koç
Doğum: Ahmet Vehbi 20 Temmuz 1901(1901-07-20) Çoraklık, Ankara, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 25 Şubat 1996 (94 yaşında) Antalya, Türkiye
Ölüm sebebi: Kalp yetmezliği
Defin yeri: Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul
Milliyet: Türk
Vatandaşlık: Türkiye
Meslek: İş insanı, sanayici
Organizasyon: Koç Holding
Siyasi parti: Cumhuriyet Halk Partisi (1923-1960)
Evlilik: Sadberk Koç (e. 1926; ö. 1973)
Çocuk(lar): Semahat Arsel Rahmi Koç Sevgi Gönül Suna Kıraç
Ödüller:  "Yılın İş Adamı" (1987)  "Aile Planlama Ödülü" (1994) 
Resmî site: koc.com.tr/hakkinda/tarihce/kurucu-vehbi-koc

Vikisöz'de  ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.
Ahmet Vehbi Koç (20 Temmuz 1901, Ankara - 25 Şubat 1996, Antalya), Türk sanayici ve iş insanı, Koç Holding'in kurucusu.
Doğumu ve ailesi

Hacı Bayram-ı Veli soyundan Koçzade Hacı Mustafa Efendi (1874-1928) ile Kütükçüzade Fatma Hanım'ın (ö. 28 Ekim 1963) tek erkek çocuğu olan Vehbi Koç, 1901 yılında ailenin Ankara Keçiören'de Çoraklık semtinde bulunan yazlık evinde doğdu. Baba tarafından üç, anne tarafından Hacı Bayram-ı Veli sülalesine dayanan altı asırlık bir aileden geliyordu.
Ankara İdadisinde okudu. 1917 yılında iş hayatına atıldı. Doğduğu günü hiç bilmedi. Annesi "üzüme alaca düştüğü günlerde" deyince, sonradan çocuklarıyla birlikte 20 Temmuz'u doğum günü kabul etti. 1925 yılı sonlarına gelindiğinde anne ve babası artık zamanının geldiğini düşünerek onu Nadire teyzesinin kızı Sadberk'le (Aktar) evlendirmeye karar verdiklerini açıkladılar. Çiftin nikâh ve düğün töreni 1926 yılının ilk haftasında gerçekleşti.
Öğrenim hayatı

10 yaşında mahalle mektebine başladı. Hacı Bayram Camii'nin yanındaki "Topal Hoca’nın Mektebi"nde ilk dersini aldı. Mahalle mektebinden sonra yine Hacı Bayram Camii’nin yanında kiralık bir evde ders görülen ilkokula başladı. Bu okulu birincilikle bitirdi. Daha sonra, bugün Tıp Fakültesinin (İhtisas Hastanesi) bulunduğu yerde olan "Taş Mektep" denilen Ankara İdadisine (lise) gitti. Ancak idadi hayatı uzun sürmedi.
Ticaret hayatı

Vehbi Koç çalışma hayatına, 1917 yılında babasının onun için açtığı küçük bakkal dükkânında ayakkabı lastiği, şeker, kaşar peyniri, zeytin, makarna gibi mallar satarak başladı. Koçzade Ahmet Vehbi adlı ilk firma Ankara Ticaret Odasına 1926 yılında tescil edilmiştir. Ticaret ile uğraşırken, 1928 yılında Ford Motor Company ve Standard Oil'in (şu anda Mobil) Başkentray yerel temsilcisi oldu. Ankara başkent olunca, ortaya çıkan yapılaşma ihtiyacını görerek, yapı malzemeleri işine girdi. İstanbul'da ve Eskişehir'de (1938) şubeler açtı, Koç şirketlerini Koç Ticaret A.Ş.'nin altında topladı.
General Electric ile 1948 yılında yapılan anlaşma ile 1952 yılında açılan ampul fabrikasını yaptı. Koç 1950 yılında çok büyük bir adım atarak otomobil, ev aletleri, radyatör, elektronik cihazlar, tekstil üretimine başladı. Bozkurt Mensucat, Arçelik (1955), Demir Döküm (1954), Türkay, Aygaz (1962), Siemens ile ortak kablo fabrikası, Gazal, Türk Elektrik Endüstrisi gibi işletmeler kuruldu. Ayrıca traktör üretimine Fiat lisans altında başladı. Otomotiv sektöründeki bu ilk girişim Koç tarafından tam ölçekli bir sanayiye dönüştürüldü. Ford Motor Company ile yapılan anlaşmadan sonra 1959 yılında kamyon montajına başlandı ve bugünün önde gelen otomotiv şirketi Otosan'ın kurulmasını sağladı. İlk yerel seri üretim araba Anadol 1966 yılında üretildikten sonra Türkiye'de ekonomik faaliyetlerini iyileştirilmek üzere Vehbi Koç Fiat ile anlaşarak Tofaş’ı kurdu ve ikinci yerli araç olan Murat’ı 1971 yılında üretti.
Vehbi Koç 1963 yılında tüm Koç şirketlerini Koç Holding çatısı altında toplayarak Türkiye'nin ekonomik hayatında önemli bir adım daha attı. Türkiye’de Holding dönemi Vehbi Koç’un attığı bu adımla başladı ve çok sayıda iş insanı bunu takip etti. Grubun ayrıca, Fiat, Ford Motor Company, Yamaha ve Allianz gibi tanınmış şirketler ile uluslararası ortaklıkları bulunmaktadır.
76 yıllık kariyerinde 108 şirketten fazlası Koç Grup altında oluşturulmuştur. Gıda, perakende, finans, enerji, otomotiv, turizm ve teknoloji gibi farklı sektörlerde birçok şirket kurulmuştur. Koç Topluluğu yaklaşık 80 bin çalışan, 40 milyar $ ciro, 900 milyon $ ihracat ve yıllık 500-600 milyon $ yatırım ile bugün, dünyanın en büyük 200 işletmesinden biridir.
Vehbi Koç sosyal faaliyetlere daha fazla zaman ayırabilmek için 1984 yılında emekli oldu. Oğlu Rahmi Koç, Koç Topluluğu şirketlerinin liderliğini devraldı.
Siyasi hayatı

Vehbi Koç, işadamı kimliğinin yanı sıra siyasete olan ilgisiyle de bilinirdi. Siyasi yaşamı, henüz 19 yaşındayken, Ankara’da Müdafa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti üyeliği ile başlamıştı. Bu ilişki, Cemiyet’in Cumhuriyet Halk Partisi’ne dönüşmesinden sonra da devam etti. Belediye Meclisi ve Parti İl Yönetim Kurulu üyeliklerinde bulundu. 1943’te İsmet İnönü tarafından Ankara milletvekilliği teklif edilmesine karşın, işlerinin çokluğu nedeniyle bu teklifi kabul etmedi. Fakat ticaret ve iş hayatıyla ilgili çeşitli konularda İnönü’ye yardım etmeyi sürdürdü.
Demokrat Parti 1950 yılında iktidara gelince, CHP üyesi olduğu için baskı altına alındı ve Ankara Ticaret Odası Başkanlığından uzaklaştırıldı; hesapları incelemeye alındı. İşleriyle ilgili konularda kendisine zorluklar çıkarılırken, bir yandan da CHP’den istifa edip DP’ye katılması yönünde baskılara maruz kaldı. Bu öneriye “Hayır” demesine rağmen, 10 Mart 1960'ta CHP üyeliğinden istifa etti.
Ödülleri

1987 yılında, Uluslararası Ticaret Odası Vehbi Koç'u "Yılın İş insanı" seçti ve plaketini Yeni Delhi'de dönemin Hindistan başbakanı Rajiv Gandhi'nin elinden aldı.
1994'te Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Boutros Boutros-Ghali kendisine, yaptığı katkılardan dolayı "Dünya Aile Planlama Ödülü" verdi.
Kitapları

Hayat Hikayem, 1973
Hatıralarım, Görüşlerim, Öğütlerim, 1987
Bu iki kitaptan, daha sonra "Vehbi Koç Anlatıyor" adında bir derleme kitap türetilmiştir.
Hakkında yazılan kitaplar

Özel Arşivinden Belgeler ve Anılarıyla Vehbi Koç, Can Dündar, Doğan Kitapçılık 2006 ISBN 975-293-444-7
Özel Arşivinden Belgeler ve Anılarıyla Vehbi Koç 1961-1976 2. Cilt, Can Dündar, Yapı Kredi Yayınları 2008 ISBN 9750813832
İmparator, Erol Toy, May Yayınları 1973
Anılarımla Patronum Vehbi Koç, Can Kıraç, Doğan Kitapçılık, Eylül 1995