Attika-Delos Deniz Birliği
Pers İmparatorluğu ile çatışmalar > Eurymedon Muharebesi

Tukididis muharebeyle ilgili çok genel hatları vermektedir. Öte yandan Plutarkhos ise en güvenilir ayrıntıları vermiştir. Plutarkhos'a göre Pers filosu Köprüçay'ın denize döküldüğü sahilde demirlemişti ve Kıbrıs'tan gelecek olan 80 Fenike gemisini beklemekteydi. Pers filosundaki gemi sayısı hakkında birkaç rakam vardır. Bu konuda Tukididis'ın verdiği rakam en güvenilir kaynak olarak genel kabul görür, Tukididis'e göre Pers filosunda 200 Fenike savaş gemisi vardı. Plutarkhos'un Eforus'a dayanarak verdiği rakam 350, Phanodemus'unki ise 600'dür.
Kimon, Faselis'ten hareket ederek takviyeler ulaşmadan Pers filosuna saldırdı. Ancak çatışmaya girmekten kaçınan Pers filosu ırmağın içine doğru geri çekilmiştir. Fakat Kimon üstüne üstüne gidince muharebeyi kabul etmek zorunda kaldılar. Sayı üstünlüğüne karşın Pers savaş hattı yarıldı ve Pers gemileri ırmak kıyılarına doğru sürüldüler. Karaya oturan gemilerin mürettebatı yakınlardaki Pers ordusunun güvenliğine sığınmak için çekildiler. Bu ilk çatışmanın yorgunluğuna karşın Kimon savaşçılarını karaya çıkarmış ve Pers ordusuna karşı taarruza kaldırmıştır. Muharebenin başlarında Pers hatları durumlarını başarıyla korudular. Ancak sonunda falanks düzeninde savaşan hoplitler karşısında daha fazla dayanamayarak bozguna uğradılar. Tukididis 200 Fenike gemisinin ele geçirildiğini ya da imha edildiğini yazmıştır. Bu kayıpların görece kısa süreli bir deniz muharebesinde gerçekleşmesi pek olağan görülmemektedir. Büyük olasılıkla karaya vuran gemiler muharebeden sonra ele geçirildi ve ateşe verilmiştir. Plutarkhos, Kimon'un kara muharebesinin hemen ardından donanmayla harekete geçtiğini yazmaktadır. Kimon'un amacı Pers filosunun beklemekte olduğu 80 Fenike gemisini denizde karşılamaktı. Sürpriz bir saldırıyla bu filoyu gafil avlayıp tüm gemileri ya ele geçirdi ya da batırdı. Fakat Tukididis bu ikinci harekâttan söz etmemektedir. Dolayısıyla gerçekleşip gerçekleşmediği kuşkuludur.
Plutarkhos'a göre halen Pers Kralı olan I. Serhas, Eurymedon Muharebesi sonrasında Greklerle alçaltıcı bir barış antlaşması yapmaya razı olmuştur. Ancak diğer antik kaynaklar barış antlaşmasının bu tarihte yapıldığına karşıdır. Kıbrıs Seferi sonrasında bir barış antlaşmasının daha mantıklı bir yaklaşım olduğu ileri sürülmektedir. Plutarkhos'un açıklaması da mantıklı görülmektedir. Buna göre, Serhas yeniden bir çatışmaya girmekten çekindiği için Greklerle böylesi alçaltıcı bir barış antlaşması yapmaya yanaşmıştır. Günümüz tarihçileri tarafından barış antlaşmasının Eurymedon sonrasında yapılmış olması genellikle zayıf bir olasılık olarak görülür.
Eurymedon Muharebesi'ndeki Attik Delos Birliği zaferi, Pers İmparatorluğu'nun yeniden Yunanistan'a saldırma tehlikesini bütün bütün ortadan kaldıran önemli bir zafer olmuştur. Ayrıca en azından MÖ 451 yılına kadar Batı Anadolu'nun yeniden istilasını amaçlayan bir Pers girişiminin de önüne geçilmiştir. Ayrıca Batı Anadolu'nun daha uzak kesimlerindeki, örneğin Karya'dan kent devletlerinin Attik Delos Birliği'ne katılması Eurymedon Muharebesi'nden sonra olmuştur. Muharebenin bir diğer önemli sonucu da Pers filoları MÖ 451 yılına kadar Ege'den uzak tutulmaları olmuştur. Böylece Grek gemileri zorlanmadan Ege'de seyir yapabildiler.