Platon

| Platon veya Eflatun |
| --- | --- |
Silanion tarafından Akademi için yapılmış büstün Roma dönemi kopyası (y. MÖ 370), Capitol Müzesi
Tam adı: Platon veya Eflatun
Doğumu: Πλάτων MÖ 428/427 veya 424/423 Atina, Yunanistan
Ölümü: MÖ 348/347 (y. 80 yaşlarında) Atina, Yunanistan 
Milliyeti: Yunan
Çağı: Antik Yunan felsefesi
Bölgesi: Batı felsefesi
Okulu: Platonizm
İlgi alanları:  Metafizik  Etik  Politika  Epistemoloji  Estetik  Benlik  Aşk  Matematik  Dil  Eğitim  Kozmoloji  Eskatoloji 
Önemli fikirleri: Platonizm  Metafizik ve epistemoloji   Platonik realizm  Anima mundi  Demiurge  İyi ideası  Hyperuranion  Doğuştancılık  Peritrope  Poiesis  İdealar teorisi  Ruh teorisi  Aşkınlar  Gerçek ad  Yazılı olmayan öğretiler     Etik ve politika   Agathos kai sophos  Kardinal erdemleri  Euthyphron ikilemi  Beş rejim  İyi ideası  Filozof kral  Philotimo     Alegoriler ve metaforlar   Atlantis  Mağara  Savaş arabası  Bölünmüş çizgi  Er efsanesi  Gyges'in yüzüğü  Devlet gemisi  Güneş   
 Etkilendikleri  Sokrates  Pythagoras  Parmenides  Herakleitos  Sofistler  Elefsis Gizemleri  Orfizm  Diotima  Kratylos  Theaitetos  Theodorus  Archytas  Homeros  Hesiodos  
 Etkiledikleri  Hemen hemen sonraki tüm Batı ve Orta Doğu felsefesi ile teolojisi, özellikle Platonculuk, Aristotelesçilik dahil, Eski Akademi, Akademik kuşkuculuk, Orta Platonculuk, Neoplatonizm, Kilise Babaları ve Hristiyan Platonizmi, Keldani Kahinleri, Gnostisizm, Hermetizm, İslami Platonizm, Bizans felsefesi, Floransa Akademisi ve Rönesans Platonizmi, Cambridge Platonizmi, Modern Platonculuk, Gelenekçi Okul  
Platon veya Eflatun (Yunanca: Πλάτων Plátōn; MÖ 428/427 veya 424/423 – 348/347), Antik Yunan filozofu ve bilgesi.
Dünyada üniversite düzeyindeki ilk kurumlardan biri olan (ve bu kurumlara günümüzdeki adını veren) Akademi'nin kurucusu olan ve düşünce tarihinde bir dönüm noktası teşkil eden Platon, felsefe ve bilim tarihindeki pek çok tartışmanın temellerini atmış, Hristiyanlık ve İslam gibi pek çok dini de derinden etkilemiştir. Hocası Sokrates ve öğrencisi Aristoteles ile birlikte felsefe tarihinin en etkili ismidir ve iddialarının büyük bir kısmı bugün hâlâ önemini korumakta, tartışılmakta ve çoğu düşünceye katkıda bulunmaktadır. İngiliz matematikçi ve filozof Alfred North Whitehead "Avrupa felsefe geleneğiyle ilgili yapılabilecek en güvenilir genel nitelendirme, Platon'a ait bir dizi dipnottan oluştuğudur.", demiştir.
Çağdaşlarının aksine, eserlerinin tahminen hepsi günümüze kalabilmiş olan Platon genellikle kendi çevresinden (ya da kendi için önemli) karakterlerden oluşan, belirli bir mekanda ve zamanda geçen, bir konu etrafında insanların tartıştığı ve birbirlerine karşı argümanlar vererek iddialarını çürütmeye veya ispatlamaya çalıştığı, çeşitli şakalar ve göndermeler de içeren, tiyatro metinlerine oldukça yakın kurgusal diyaloglar yazmıştır. Çoğunun ana karakteri Sokrates olan bu diyaloglar uzunluk, konu ve işleniş açısından büyük farklılıklar göstermektedir. Bu nedenle Platon'un etik, estetik, metafizik, politika gibi farklı alanları işlediği bu metinlerde pek çok düşünceyi hayatı boyunca tekrar tekrar değerlendirdiği, düşüncelerini değiştirdiği veya yeniden ele aldığı düşünülmüş, diyalogların kronolojisi, nasıl yorumlanması gerektiği, hangi iddiaları Platon'un kendinin savunduğu ya da Platon'un diyaloglarında yazmadığı düşünceleri olup olmadığı tartışma konusu olmuştur ve olmaya devam etmektedir.
Politik felsefenin kurucusu kabul edilen Platon'un, sadece akıl aracılığıyla bilinebileceğini iddia ettiği tümel gerçekler olan "idealar" teorisi, ruhun akıl, duygular ve arzulardan oluşan üç parçası olduğu ve bu parçalar arasında aklın yönetimine dayanan bir uyum kurulması gerektiği iddiası ve bu teoriler üzerine kurduğu etik ve politik düşünceleri tarih boyunca akıl, ruh, beden, tümeller, ahlak ve devlete dair tartışmalarda oldukça etkili olmuştur. En sık okunan ve temel düşüncelerinin çoğunu açıkladığı düşünülen diyalogları Devlet, Sokrates'in Savunması, Phaidon, Şölen, Theaitetos, Menon, Parmenides, Protagoras ve Timaios olan Platon'un bunlar dışında asıl Sokrates'in bir konu hakkında konuştuğu kişinin verdiği cevapları çürüterek o insanı kendini sorgulamaya ve böylece felsefe yapmaya yönlendirme sürecini tasvir ettiği eğlenceli diyalogları tarih boyunca oldukça popüler olmuşlardır. Sokrates'in yanı sıra kendinden önce gelen Herakleitos, Parmenides, Pisagor gibi filozoflardan da etkilenen Platon'un bu filozoflara yer verdiği metinleri aynı zamanda haklarında günümüze çok az şey kalmış olan bu filozoflara tanıklık ederek kaynak oluştursa da, Platon'un metinlerinin kurgusal metinler olduğu unutulmamalıdır.
Platon'un aşk üzerine Şölen adlı bir diyaloğu ve diğer diyaloglarında bu konuda çeşitli iddiaları bulunsa da, hiçbiri günümüzdeki anlamıyla "Platonik aşka" karşılık gelmemektedir. Platon gerçek aşka bedensel hazlara yönelerek değil ruhsal bir yolla gerçeğin, güzelin, iyinin kendine dönük bir yönelimle ulaşıldığını iddia ettiği için zaman içerisinde 'Platonik aşk' terimi günümüzde 'romantik ya da cinsel bir karşılık beklenmeyen aşk' anlamı kazanmıştır, oysa Platon cinselliğe ya da romantik ilişkilere karşı çıkmamaktadır.