stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2024 Suriyeli muhaliflerin taarruzu
Taarruz

27 Kasım 2024 tarihinde HTŞ, Halep Valiliği'nin batısındaki hükûmet yanlısı güçlere yönelik “Saldırganlığın Caydırılması” adlı bir saldırı başlattığını duyurdu. Saldırı, Beşşar Esad Suriye Hükûmeti'nin isyancıların elindeki İdlib'e yönelik son topçu atışlarına bir yanıt niteliğindeydi ve en az 30 sivilin ölümüne neden oldu.
Taarruz > İlk saldırılar

Saldırının ilk 10 saatinde HTŞ, aralarında Urm el-Kubra, Anjara, Urm el-Suğra, Şeyh Akil, Bara, Ajil, Avijil, el-Havtah, Tel el-Dabaa, Hayr Darkal, Kubtan el-Jabal, el-Salum, el-Kasimiye, Kafr Bisin, Havr, Aznaz ve Basratun kasabalarının da bulunduğu 20 kasaba ve köyü hükûmet yanlısı güçlerden ele geçirdi. Ayrıca hükûmet güçlerine ait 46. Alay üssü HTŞ tarafından kuşatıldı ve birkaç saat sonra ele geçirildi. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi çatışmalarda 37 Suriye hükûmet askeri ve müttefik milis ile muhalif güçlerden 60 savaşçının öldüğünü bildirdi. Bir Rus özel kuvvetleri birimi isyancılar tarafından pusuya düşürüldü ve daha sonra ölen bir Rus askerinin ve ele geçirilen teçhizatın fotoğraflarını yayınladılar. Buna karşılık Suriye ve Rus güçleri isyancı grupların kontrolündeki bölgelere hava saldırıları başlattı. Rus savaş uçakları ayrıca Atarib, Darat İzze ve çevresindeki köylerde hava saldırıları düzenlerken hükûmet güçleri isyancıların kontrolündeki İdlib, Ariha, Sarmada ve güney İdlib vilayeti'ndeki diğer bölgeleri bombaladı.
28 Kasım'da HTŞ İdlib'in doğu kırsalında bir saldırı başlatarak Dadikh, Kafr Batikh ve Şeyh Ali köylerinin yanı sıra Serakib kentindeki bir mahalleyi ele geçirdi. Bu ilerleme onları 2020'de hükûmet yanlısı güçler tarafından güvence altına alınan stratejik bir güzergâh olan M5 otoyolu'nun 2 kilometre yakınına getirdi. HTŞ ayrıca İran destekli militanların varlık gösterdiği Halep'in doğusundaki el-Nayrab havaalanına da saldırdı. HTŞ günün ikinci yarısında batı Halep kırsalındaki Kafr Basin, Arnaz ve ElZarba köylerini ele geçirdi ve M5 otoyolunu kesti. Suriyeli isyancılar gün sonuna kadar toplamda yaklaşık 40 kasaba ve köyü ele geçirdi.
Bir Rus hava saldırısı Halep'in batı kırsalındaki Atarib'de on beş sivili öldürdü. Diğer dört kişi de Darat Izza'daki Suriye ya da Rus hava saldırısında öldürüldü. İran devlet medyası, Suriye'de üst düzey askerî danışman olarak görev yapan İslam Devrim Muhafızları (IRGC) Tuğgeneral Kiyumars Purhaşemi'nin Halep'te isyancılar tarafından öldürüldüğünü bildirdi. Rakka Valiliği'nin kuzeyinde bir SDG savaşçısı Türk insansız hava aracının saldırısı sonucu öldürüldü.
HTŞ, 29 Kasım'da İdlib kırsalındaki Tel Karatabeen, Ebu Kansa ve El-Talhiya köyleri ile Halep kırsalındaki El-Mansura, Cebel Kaş ve El-Bavabiya köylerini ele geçirdi. Serakib kasabası çevresindeki şiddetli çatışmalar devam etti. Bu noktada, Ajnad el-Kavkaz ve Liva el-Muhacirin vel-Ensar dâhil olmak üzere diğer İdlib merkezli İslamcı gruplar HTŞ'nin ilerlemesini destekliyordu. Halep'in El Hamdaniye mahallesinde HTŞ'nin bombardımanı sonucu dört sivil öldü, ikisi sivil yaralandı. SDG tarafından El-Bab yakınlarında düzenlenen saldırıda 15 SDG savaşçısı öldü. Máré'deki SNA askerî karargâhına düzenlenen bir Rus hava saldırısında yedi SNA savaşçısı öldürüldü. İdlib'deki ayrı Rus hava saldırılarında da dört sivil öldürüldü.
Taarruz > Halep Muharebesi

Ana madde: Halep Muharebesi (2024)
29 Kasım'da muhalif güçler Halep şehrinin Hamdaniye ve Yeni Halep semtlerine girerek bomba yüklü iki araçla çifte intihar saldırısı düzenledi. Günün ikinci yarısında, Muhalif güçler Halep şehrinin El-Hamdaniye, Yeni Halep, 3000 Daire, El-Camiliye ve Selahaddin olmak üzere beş bölgesini ele geçirdi. Şehrin merkezi de dahil olmak üzere başka yerlerinde de çatışmalar rapor edildi. hükûmet yanlısı güçlerin savunma hatlarının çökmesi üzerine stratejik Serakib şehri de dahil olmak üzere yirmi kasaba ve köy daha muhalif güçler tarafından ele geçirildi. Muhalif güçler tarafından ele geçirilen diğer kasabalar arasında İdlib kırsalındaki Han el-Sebil, Et-Talihiyye, Et-Tarnabe ve Cubas ile Halep kırsalındaki Han Tuman, Şağidele, Halasa, El-Hadir, El-Karasi, Barna, El-Eis, Telhadiya, Zitan, El-Mansoura ve El-Buabiyye kasabaları yer aldı.
29 Kasım'ın sonlarına doğru muhalif güçler Halep şehrinin Es-Sukariyye, El-Furkan, El-Azamiyye ve Seyf ed-Devle semtlerinin bir kısmını ele geçirmiş ve ana meydanın kontrolünü ele geçirdiklerini iddia etmişlerdi.
İsyancı güçler 30 Kasım'ın erken saatlerinde şehirdeki hükûmet merkezi olan Halep Kalesi'ni ve “Halep şehrinin yarısından fazlasını” ele geçirdi. Sabah saatlerinde isyancı güçler Halep'in büyük bölümünün kontrolünü ele geçirerek hükûmet yanlısı birlikleri as-Safirah'a doğru geri çekilmeye zorladı.
Suriye'nin başka yerlerinde isyancılar Ebu'z-Zuhur kasabası da dahil olmak üzere 39 kasaba ve köyü ele geçirdi. Hükûmet yanlısı güçler Ma'arretü'n-Nu'man, Han Şeyhun ve Kafranbel hariç olmak üzere İdlib Valiliği'nin çoğundan geri çekildi. Halep bölgesinde, hükûmet yanlısı güçler Halep Havalimanı, Meskene, Es-Sefire ve Han Asir yoluna çekildi. Öğleden sonra, muhalif güçler Maarratü'n-Nu‘man'ı ele geçirdi ve gün içinde isyancı güçlerin eline geçen kasaba ve köy sayısı 50'den fazla oldu.
Rus menşeli olduğu bildirilen bir hava saldırısında Halep kentinde 16 sivil öldü, 20 kişi de yaralandı.
Taarruz > Hükûmetin çekilmesi ve SDG'nin ilerlemesi

30 Kasım 2024'te, Kuzeybatı Suriye'deki hükûmet yanlısı güçlerin çöküşünün ortasında, Kürt çoğunluklu Suriye Demokratik Güçleri (SDG), Dayr Hafir, Tel Aran, Tel Hasel kasabalarına ve Halep şehrinin Şeyh Neccar bölgesine girerek hükûmet yanlısı güçlerden devraldı. Öğleden sonra, SDG, hükûmet yanlısı güçlerin çekilmesinin ardından Halep Uluslararası Havalimanı ile Nubl ve El-Zehra kasabalarını ele geçirdi. Rakka Valiliği'nin kuzeyindeki Tel Abyad bölgesinde Türkiye destekli isyancılar ile SDG arasında çatışmalar rapor edildi.
Eş zamanlı olarak 30 Kasım'da Kuzey Suriye'nin Fırat Kalkanı bölgesinde bulunan Türkiye destekli Suriye Ulusal Ordusu, SDG'nin ikmal ağlarını kesmek ve El-Bab'ı Tel Rıf'at'a bağlayan bir koridor oluşturmak amacıyla “'Özgürlük Şafağı Operasyonu” başlattığını duyurdu. SNA güçleri, ilerleyişleri sırasında Tadef kasabasını hükûmet yanlısı güçlerden ele geçirirken hükûmet yanlısı güçler de bölgeden çekilmeye başladı.
Taarruz > Hama'nın düşüşü

3 Aralık'ta muhalif güçler Hama bölgesinde hükûmet yanlısı güçlere karşı ilerleyişlerini sürdürerek Taybat el-İmam, Halfaya, Soran ve Maardis kasabalarını ele geçirdi. Halep'in doğu kırsalında, Hanasır'da SNA ile hükûmet yanlısı güçler arasında şiddetli çatışmalar yaşanmış, SNA kasabayı yeniden ele geçirmeye çalışmıştır. Akşam saatlerinde muhalifler ve hükûmet yanlısı güçler arasında çatışmalar şiddetlendi, İsyancılar 10'dan fazla kasabanın kontrolünü ele geçirerek Hama'nın dış mahallelerine ulaştı. Hama'nın kuzeyindeki çatışmalarda en az 17 SAA askeri ve 8 HTŞ savaşçısı öldürüldü. Şehirde HTŞ bombardımanı sonucu iki sivil de hayatını kaybetti.
4 Aralık'ta hükûmet yanlısı güçler Hama'nın kuzey eteklerine bir karşı saldırı başlatarak Kefra ve Maar Şuhur köylerini geri aldı. Batı Hama kırsalında, Muhalif gruplar, Alevi nüfusunun çoğunluğunun yaşadığı Suriye'nin kıyı bölgesine açılan bir kapı görevi gören Ghab Ovası'nda bir saldırı başlattı. Hükûmet yanlısı güçler El-Kerim'i başarıyla savunurken, muhalif güçler El-Gab el-Avsat köyünü ele geçirdi. DPA için çalışan bir fotoğrafçı Anas Alkharboutli, Hama yakınlarındaki Morek'te düzenlenen bir hava saldırısında öldü.
Akşam saatlerinde muhalif güçler Hama'yı Rakka ve Halep'e bağlayan yolları kesmiş ve Hama'nın doğu kırsalındaki birkaç köyün kontrolünü ele geçirmişti. Şiddetli çatışmalar gece boyunca devam etti ve isyancılar Hitab ve Mübarekat kasabalarını ele geçirdi, Cebel Zeynel Abidin'de ise çatışmalar devam etti.
5 Aralık'ta muhalif güçler, Hama'nın doğu yakasında hükûmet yanlısı hava saldırılarının ortasında şehrin kuzeydoğu kesimine girdi ve öğleden sonra, hükûmet yanlısı güçler geri çekilirken HTŞ liderliğindeki isyancılar şehirde tam kontrol sağladı. Suriye Hükûmeti yaptığı açıklamada Hama kentinden çekilme gerekçesini “sivillerin hayatını korumak” olarak açıkladı.
Hama'nın düşmesinin ardından Hizbullah, hükûmet güçlerini desteklemek üzere sınır ötesine Hama ve Humus'a savaşçı gönderdiğini duyurdu.
Taarruz > Humus'a doğru ilerleyiş

Ana madde: 2024 Humus Taarruzu
5 Aralık 2024'te hükûmet yanlısı güçler, isyancıların eski şehirlerin dış mahallelerine yaklaşmasıyla Hama'dan çekilmelerinden saatler sonra Selamiye ve Telbise şehirlerinden Humus şehrine doğru çekildi. Akşam, Muhalif güçler şehrin ileri gelenleri ve dini İsmaili konseyi ile anlaşmaya vardıktan sonra savaşmadan Selemiye'ye girdi. Akşam saatlerinde muhalif güçler Er-Resten'in dış mahallelerine ulaşmış ve kuzeyindeki hükûmet yanlısı bir askeri üssü ele geçirmişti. Muhaliflerin ilerleyişiyle eş zamanlı olarak Rus uçakları, isyancıların ilerleyişini yavaşlatmak amacıyla Humus ve Hama'yı birbirine bağlayan ana köprüyü bombaladı.
6 Aralık 2024'te muhalif güçler beş kasabayı ele geçirdi ve hükûmet yanlısı güçler daha fazla bölgeden çekilirken Humus'un dış mahallelerine yaklaştı. Doğuda Deyrizor bölgesi, hükûmet yanlıları güçlerini Deyrizor, El Meyadin, El-Kuriye ve Ebu Kemal kasabalarından başkent Şam'a doğru çekmeye başladı. Öğleden sonra, hükûmet yanlısı güçlerin Humus'tan Lazkiye şehrine doğru tamamen çekildiği ve şehrin Şii çoğunluklu mahallelerinde sadece yerel hükûmet yanlısı silahlı kişilerin kaldığı bildirildi. Suriye Savunma Bakanlığı, Humus şehrinin tamamen boşaltılması emrini verdiği yönündeki haberleri yalanladı.
İran, 6 Aralık'ın erken saatlerinde personelini Suriye'den çekmeye başladı ve İslam Devrimi Muhafızları Ordusu'nun Kudüs Gücü'nün üst düzey komutanlarını geri çekti ve Şam'daki İran Büyükelçiliği ile Suriye'deki Devrim Muhafızları üslerinde tahliye emri verdi. Tahliye edilen İranlılar Lübnan ve Irak'a yöneldi.
Taarruz > Dera, Süveyda, Deyr ez-Zor ve Palmira'nın ele geçirilmesi

Ana maddeler: Güney Suriye Taarruzu (2024), Deyrizor Taarruzu (2024) ve Palmira Taarruzu (2024)
6 Aralık 2024 akşamı muhalif güçler, hükûmet yanlısı güçlerin şehirden çekilmesinin ardından Suriye'nin güneyindeki bölgesel başkent Süveyda'yı ele geçirdi. Eş zamanlı olarak, SDG, Deyrizor vilayet başkentini hükûmet yanlısı güçlerden ele geçirdi ve Humus bölgesinin merkezindeki Palmira kasabasını da terk etti. Gece yarısına kadar, Güneydeki Dera İli'ndeki muhalif güçler başkent Dera'nın yanı sıra vilayetin %90'ını ele geçirirken hükûmet yanlısı güçler başkent Şam'a doğru çekildi.
7 Aralık 2024'te hükûmet yanlısı güçler, İsrail işgali altındaki Golan Tepeleri ile sınırı olan Kuneytire bölgesi'nden çekildi.
Taarruz > Şam'ın düşüşü

Ana madde: Şam'ın düşüşü
7 Aralık 2024'te Suriyeli muhalif güçler güneyden Rif Şam bölgesine girdi ve başkent Şam'ın 20 km yakınına geldi. Şam'a doğru ilerlemeyle eş zamanlı olarak, kuzeydeki muhalif güçler Humus şehrine bir saldırı başlattı. Rif Şam bölgesinde, hükûmet yanlısı güçler Assal el-Verd, Yebrud, Flite, En-Nasiriye ve Artuz kasabalarından çekilirken, muhalifler Şam'ın 10 km yakınına kadar geldiler. Muhalif güçlerin daha sonra Şam'ın banliyölerine ulaştığı bildirildi.
Kuzeydeki muhalif gruplar 8 Aralık 2024'ün erken saatlerinde Humus'u ele geçirdi ve Şam'a doğru ilerlemeye başladı. İsyancıların Şam'ın Barzeh mahallesine girmeyi başardığı da bildirildi. O gün, Suriye Ordusu komutanlığı subaylarına Esad Hükûmeti'nin sona erdiğini bildirdi ve Başbakan Muhammed Gazi el-Celali “halkın seçeceği herhangi bir liderlikle işbirliği yapmaya” hazır olduğunu açıkladı.
Taarruz > Son taarruzlar

Şam'ın Güney Operasyonları Odası tarafından ele geçirilmesinden sonra Lazkiye ve Tartus, Suriye Arap Cumhuriyeti'nin elinde kalan son iki bölgesel başkent oldu. Lazkiye'de ve daha sonra Tartus'ta rejim karşıtı protestolar patlak verdi ve göstericiler Hafız Esad'ın posterlerini yırtmaya ve heykellerini devirmeye başladı. 8 Aralık'ta, HTŞ her iki şehre doğru ilerlemeye başladı ve şehirleri savaşmadan ele geçirdi.
28 Kasım'da Suriye'nin kuzeybatısındaki durum
Taarruz haritası
Fatih Akyel

Başlığın diğer anlamları için Fatih sayfasına bakınız.
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Fatih Akyel
Doğum tarihi:  26 Aralık 1977 (47 yaşında)
Doğum yeri:  Karagümrük, Fatih, İstanbul, Türkiye
Boyu:  1,78 m (5 ft 10 in)
Mevkii:  Sağ bek
Altyapı kariyeri
1994-1996:  Altınayspor
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1996-1997 |  Bakırköyspor |  29 |  (0) |
| 1997-2001 |  Galatasaray |  105 |  (8) |
| 2001 |  Mallorca |  4 |  (0) |
| 2001-2005 |  Fenerbahçe |  107 |  (9) |
| 2005-2006 |  Bochum |  2 |  (0) |
| 2006-2007 |  PAOK |  6 |  (0) |
| 2007-2008 |  Trabzonspor |  26 |  (0) |
| 2008 |  Gençlerbirliği |  0 |  (0) |
| 2008 |  Ankaragücü |  0 |  (0) |
| 2008-2010 |  Kasımpaşaspor |  36 |  (0) |
| 2010 |  → Kocaelispor (kiralık) |  0 |  (0) |
| 2010 |  Tepecikspor |  1 |  (0) |
| Toplam |   |  316 |  (17) |
Millî takım kariyeri‡
| 1995-1996 |   Türkiye U-18 |  9 |  (0) |
| 1996-1997 |   Türkiye U-21 |  1 |  (0) |
| 1997 |   Türkiye Olimpik |  5 |  (0) |
| 1997-2004 |   Türkiye |  64 |  (0) |
Teknik direktörlük kariyeri
2015-2016:  Gümüşhanespor
2016-2017:  Kocaeli Birlik SK
2017:  Nazilli Belediyespor
2018:  Zonguldak Kömürspor
2018-2019:  İnegölspor
2019-2020:  Gümüşhanespor
2020:  Adanaspor
2021:  Arnavutköy Belediyespor
2021:  Adıyaman
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Fatih Akyel (d. 26 Aralık 1977, İstanbul), Türk eski Millî futbolcu ve teknik direktör.
Kulüp kariyeri

Futbola Karagümrük semtinin takımı Altınay'da başladı ve oradan Galatasaray altyapısına transfer oldu. 1996-97 sezonunda Galatasaray'da A takım kadrosuna yükseldi. Galatasaray'da ilk golünü Sion karşısında atan Fatih Akyel, ilk iki sezonunda hem savunmadaki performansı hem de attığı sürpriz gollerle teknik direktör Fatih Terim'in gözdelerinden biri oldu.
2000-01 UEFA Şampiyonlar Ligi çeyrek final ilk maçında Real Madrid karşısında Galatasaray'ın 2 asistini yaparak Avrupa'da sesini duyurdu. Türkiye millî futbol takımının 2002 FIFA Dünya Kupası'nda 3. olan kadrosunda yer alan Akyel, aynı zamanda şampiyona süresince tüm maçlarda 90 dakika oynayarak bir ilke de imza atmıştır. Kariyeri boyunca Galatasaray, Fenerbahçe, Mallorca, PAOK ve Trabzonspor formalarını giydi.
64 defa millî formayı giyen oyuncu defansın sağında görev yapmaktadır.
Trabzonspor'da Teknik Direktör Ziya Doğan ile anlaşmazlığa düşerek kadro dışı bırakılan Fatih Akyel, 2007 Ocak ayında Gençlerbirliği'ne transfer oldu. 2007-2008 sezonunda Kasımpaşa ile anlaştı. 2008-2009 sezonu ara transferde Kocaelispor ile anlaştı. 31 0cak 2010'da Türkiye 2. Lig ekiplerinden Tepecikspor ile 2 yıllık sözleşme imzalayarak bu kulübe transfer olmuştur.
Kulüp kariyeri > Fenerbahçe

2002 yılında Galatasaray'a dönmesi beklenirken sürpriz bir şekilde Fenerbahçe'ye transfer olmuştur.Çocukluğundan beri Fenerbahçe taraftarı olduğunu söylemiştir.Geldiği sezondan itibaren düzenli şekilde forma giyen Fatih, Fenerbahçe formasıyla 2004 ve 2005 sezonlarında toplam 2 şampiyonluk görmüştür.Christoph Daum'un vazgeçilmezleri arasında olan Fatih,Sağ bek ve nadiren de stoper olarak görev almıştır. Fenerbahçe formasıyla çıktığı 107 maçta 9 kez fileleri havalandırmıştır.Fenerbahçe'den ayrıldıktan 3 yıl sonra 21 Mart 2008 tarihinde oynanan Kasımpaşa maçından önce Fenerbahçe tribünlerine gidip ''6'' işareti yapmıştır.Bu hareketiyle bir kez daha Fenerbahçe taraftarının gönlünü fethetmiştir.
Millî takım kariyeri

Türkiye 21 yaş altı millî futbol takımı ile 1997 yılında oynanan Akdeniz Oyunları katıldı ve final müsabakasında İtalya Olimpik millî futbol takımına yenilerek ikincilik kazanan kadroda bulundu.
Teknik direktörlük kariyeri

2015-16 sezonu için Gümüşhanespor ile anlaştı.
27.09.2018'de TFF 1. Lig ekiplerinden İnegölspor'a imza atmıştır.
13 Ekim 2022 tarihinde Lüleburgazspor'da sportif direktörlük görevine getirildi.
Teknik direktörlük kariyeri > Millî takım istatistikleri

| No>  | Tarih | Millî takım | Maç sayısı | Gol sayısı |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 1995-1996 |  Türkiye U-18 | 9 | 0 |  |  |  |  |  |  |  |
| 3. | 1997-1997 |  Türkiye U-21 | 1 | 0 |  |  |  |  |  |  |  |
| 3. | 1997 |  Türkiye Olimpik | 5 | 0 |  |  |  |  |  |  |  |
| 4. | 1997 |  Türkiye | 3 | 0 |  |  |  |  |  |  |  |
| 4. | 1998 |  Türkiye | 5 | 0 |  |  |  |  |  |  |  |
| 4. | 1999 |  Türkiye | 5 | 0 |  |  |  |  |  |  |  |
| 4. | 2000 |  Türkiye | 10 | 2 |  |  |  |  |  |  |  |
| 4. | 2001 |  Türkiye | 9 | 1 |  |  |  |  |  |  |  |
| 4. | 2002 |  Türkiye | 16 | 1 |  |  |  |  |  |  |  |
| 4. | 2003 |  Türkiye | 12 | 3 |  |  |  |  |  |  |  |
| 4. | 2004 |  Türkiye | 4 | 0 |  |  |  |  |  |  |  |
| 4. |  A Millî Toplam |  Türkiye | 64 | 0 |  |  |  |  |  |  |  |
| Toplam | Toplam | Toplam | 79 | 0 |  |  |  |  |  |  |  |
Güncelleme 23 Kasım 2011
Şike soruşturması

24 Mart 2010'da şike soruşturması nedeniyle gözaltına alınmıştır, tutuklama talebiyle mahkemeye sevkedilerek tutuklandı fakat daha sonra hapisten çıktı.
Futbolcu dönemindeki başarıları > Millî  takım

Akdeniz Oyunları:
İkincilik (1): 1997 (Türkiye 21 yaş altı millî futbol takımı)
Üçüncülük (1): 2002 FIFA Dünya Kupası (Türkiye millî futbol takımı)
Ömer

Başlığın diğer anlamları için Ömer (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
"Hz. Ömer" buraya yönlendirilmektedir. Aynı isimli dizi için Hz. Ömer (dizi) sayfasına bakınız.
Ömer bin Hattab (Arapça: عمر ابن الخطاب; y. 583 / 584 – Kasım 644), İslâm peygamberi Muhammed'in sahâbesi ve İslâm Devleti'nin Ebû Bekir'den sonraki ikinci halifesidir. Ehl-i Sünnet, Ömer bin Hattab'ı zaman zaman "Ömer'ul-Farûk" (عمر الفاروق) diye anarlar. Şiiler ise Ömer'in hâlifeliğini tanımazlar. 23 Ağustos 634 tarihinde Râşidîn Halifeliği'nin ikinci hâlifesi oldu ve bu görevi, öldürüldüğü yıl olan 644'e kadar sürdürdü.
Ömer başlangıçta, Kureyşli uzak bir akrabası olan Muhammed'in mesajının en amansız karşıtlarından biriydi. Sonra, biraz da ani bir şekilde (616 yılında) Müslüman oldu. Müslüman olduktan sonra Kâbe'de açıkça namaz kıldı. Ömer daha sonraları, kendisine el-Fârûk (ayırıcı) ünvanını veren İslâm peygamberi Muhammed'in yönetimindeki neredeyse tüm savaşlara ve seferlere katıldı. Haziran 632'de, Muhammed'in ölümünden sonra Ömer, ilk halife olarak Ebû Bekir'e biat etti. Ebû Bekir, 23 Ağustos 634'te ölmeden önce Ömer'i halefi olarak aday göstermişti. Ömer, Ağustos 634 tarihinde ikinci İslam hâlifesi olarak seçildi.
Ömer döneminde İslam Halifeliği, Sâsânî ve Bizans ordularını mağlup ederek sınırlarını benzeri görülmemiş bir oranda genişletti. Sasani İmparatorluğu'na yönelik saldırıları, iki yıldan kısa bir süre içinde (642-644) İran'ın fethiyle sonuçlandı. Ayrıca döneminde Mısır, Suriye, Lübnan, Filistin, Irak ve İran gibi önemli bölgeler devletin topraklarına dahil edildi. Yahudi geleneğine göre Ömer, Yahudiler üzerindeki Hristiyan yasağını kaldırdı ve onların Kudüs'e girmelerine ve ibadet etmelerine izin verdi. Ömer, "Dört Halife Dönemi"nde İslam Devleti'nin topraklarını en çok genişleten hâlife oldu.
Ömer, 644 yılında Fars bir köle olan Ebu Lü'lüe Firuz tarafından suikastle öldürüldü. Tarihçiler tarafından Ömer, genellikle tarihteki en güçlü ve en etkili Müslüman liderlerden biri olarak görülür. Ehl-i Sünnet geleneğinde büyük ve adil bir hükümdar ve İslami erdemlerin mükemmel bir örneği olarak saygı görür ve bazı hadisler onu, Ebû Bekir'den sonra sahâbenin ikinci en büyüğü olarak tanımlar. İsnâaşeriyye Şîa geleneğinde olumsuz görülmektedir.
İlk yılları

Ömer, Mekke'de Benî Adi kabilesinde, 583 veya 584 yılında doğdu. Babası Hattab bin Nüfeyl ve annesi Hanteme bint Haşim, Benî Mahzum adlı bir kabiledendi. Ailesi orta sınıfa mensuptu. Babası tüccardı ve kabilesinde zekâsıyla meşhurdu. Babası aynı zamanda bir putperest idi.
Ömer, çocukluğundan itibaren deve çobanlığı yapmaya başladı. Ömer, "Babam çok acımasızdı. Develeri güderken, dinlenmek için işi bıraktığımda beni döverdi." demiştir. İslâm öncesi Arabistan'da okuryazarlık çok nadir olmasına rağmen, Ömer gençliğinde okuma ve yazmayı öğrendi. Ayrıca Arap edebiyatı ve Arap şiiriyle de ilgilendi. Ergenlik döneminde ata binme, dövüş sporları ve güreş öğrendi. Uzun boyu ve fiziksel üstünlüğü ile iyi bir güreşçi olduğu rivayet edilir. Aynı zamanda iyi bir hatip olduğundan, çoğu vakitler babasının yanında kabileler arası anlaşmazlıklarda hakemlik yaptı.
Ömer, ilerleyen zamanlarda bir tüccar oldu. Tüccarlık yaptığı sırada Suriye, Irak ve Mısır gibi Rum ve Pers şehirlerine gittiği, buralarda çeşitli bilginlerle tanıştığı, Kureyş kabilesi adına elçilik yaptığı aktarılır.
Erken Askerî Dönem > İslam'a Muhalefet oluşu

613 civarında Muhammed, İslâm dinini Mekkeliler'e açıkça tebliğ etmeye başladı. Ancak Mekke'deki pek çok kişi gibi Ömer de İslam'a karşı çıktı ve hatta Muhammed'i öldürmekle tehdit etti. Arabistan'ın geleneksel çok tanrılı paganizm inancını savunmaya karar verdi. Muhammed'e karşı çıkmakta kararlı ve acımasızdı. Müslümanlara zulmetmek konusunda da Mekke'nin en önde gelenlerden biriydi. Ömer, Kureyş'in birliğine kesin olarak inandı ve yeni İslâm dinini ayrılık ve nifak sebebi olarak gördü.
Artan baskılar nedeniyle Muhammed, 615 yılında bazı takipçilerine Habeşistan'a göç etmelerini emretti. Küçük bir Müslüman grubu göç ettiğinde Ömer, Kureyş'in gelecekteki birliği konusunda endişelendi. Mekkeli paganlar bu durumu konuşmak için meclislerinde toplandılar. Görüşmeye katılanlar arasında Ömer de vardı. Toplantının nihayetinde Ömer, Muhammed'i öldürmeye karar verdi ve bunu üstlendi.