stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Muiz (Fâtımî halifesi)
Yaşamı > Hükümdarlıktan önce

Doğumda ismi "Me'ad" olarak, künyesi "Ebu Tamım" ve son ismi "El-Muizz Li-din'allah (Allah'ın Dininin Güçlendiricisi)" olarak verilmiştir. 
26 Eylül 931 (Hicri:319)'da Fatimi Devleti'nin o zamanki başkenti olan Mahdiye'de El-Mansur Nasrillah'ın oğlu olarak doğdu. Doğumunda ilk Fatimiler Devleti halifesi olan ve büyük dedesi olan Ubeydullâh el-Mehdî daha yaşamakta ve hüküm sürmekte idi. Ubeydullah Mehdi  yeni doğan büyük torunu Mead (Muizz)'in  çok muhteşem bir geleceği olacağı kahanetini yaptığı belirtilmektedir. Daha çocukken gayet zeki olduğu anlaşılmıştı. Fatimiler tarihi yazarlarından olan fakih Kadı Ebu Numan (ölümü:. 974) Muizz'in epeyce yaşlandığı zaman bile büyük dedesi İmam Ubeydullah Mehdi ile bir karşılaşmasını hatırladığını şöyle bildirmektedir:
Ben küçük bir çocuk olduğum günleri hatırlayıp anmaktaydım. Onun (İmam Mehdi'nin) huzuruna çıkarıldığım zaman meme sütü ile beslenmekten daha yeni kesilmiştim. Ama etrafımda ne olup ne bittiğini iyi anlatmaktaydım ve şimdi bile hatırlamaktayım. Mehdi eğilip beni öptü ve sonra kucağına alıp beni cübbesi içine sardı. Sonra yanına oturttu ve hizmetlisinden yiyecek bir şeyler getirmesini istedi. Altın ve gümüş işlemeli bir tabak içinde elma, üzüm gibi meyveler getirildi. Mehdi bu tabağı benim önüme koydu. Ama ben bu meyveleri hiç yemek istemedim. Bunun üzerine Mehdi meyve dolu tabağı eline alıp bana uzattı. "Al tabağı hadi git; tabaktaki meyveleri ye bitir ve boş tabağı da şu şu adlı hizmetliye geri ver. Ben ona cevap olarak "Ben tabağı kendime saklarım. meyveleri o hizmetli yesin." dedim. İmam Mehdi buna çok güldü ve benim kıymetli tabağı kendim için alıp saklama isteğim onu düşündürmüştü. Benim için hayırlı dualar etti ve bana "Senin geleceğin çok muhteşem olacak." dedi.
Muizz çocukluğunda ve gençliğinde özel öğretmenlerden ders alarak gayet iyi bir Müslüman eğitimi aldı. Felsefe, fen bilgileri ve astrolojiye büyük ilgisi vardı. Arap edebiyatını gayet iyice öğrenmişti ve şiirler yazmaya başlamıştı. Klasik Müslüman eğitim dilleri olan Arapça ve Farsça yanında diğer lehçe dilleri öğrenmişti. Berberi ve Sudan'da konuşulan dil ve lehçeleri iyice bilmekteydi. Antik Yunan eserlerini orijinal dilde okuyabilecek kadar öğrenmiş idi.
Muizz 953'te babası halife El-Mansur Nasrillah ölmesi ile 22 yaşında Fatimiler Devleti tahtına çıkarak 4 Fatimi halifesi ve 14. İsmailiyye imamı olarak hüküm etmeye başladı.
Yaşamı > Halifelik dönemi > Diğer gelişmeler ve ölümü

El-Muizz Li-Dinillah 21 Aralık 975' (Hicri:14 Rabiasani 365) de 44 yaşında iken Kahire'de öldü. 23 yıl 3 süren bir dönemde Halifelik ve İsmailiyye İmamı olarak hüküm sürmüştür. Bu hükûmet döneminin 20 yılı sadece İfrikiyye ve Mağrıp'de ve 3.5 yılı Mısır ve Suriye dahil Mağrıb'de olmuştur. Yerine oğlu El-Aziz Billah 15. İsmailiyye "imamı" ve 5. Fatimiler Devleti halifesi oldu.
Değerlendirme

20. yüzyıl başında gayet büyük kapsamlı bir Mısır tarihi yazan İngiliz tarihçi Stanley Lane Poole onu şöyle değerlendirmiştir:
Dördüncü Fatimiler Devleti halifesi olan El-Muizz Mısır'ı fethetmesi ile Fatimi Devleti yeni bir çağa atladı. Muizz siyasal bakımdan  doğuştan yetenekli gayet iyi bir yönetici idi ve başarı kazanmak için kendi lehinde olan her türlü gelişmeyi yakalayıp siyasal olarak kendi yönetimini yüceltmeyi başarmıştır. Gayet yüksek derecede eğitim görmüştü ve devamlı olarak yeni şeyler öğrenmek peşinde idi. Arapça edebiyatına gayet düşkündü ve kendisi iyi Arapça ile şiirler yazmakta idi. Bunun yanında Yunanca da öğrenmişti ve Berberi ve Sudanı lehçelerini de iyi bilmekte idi. Doğu Avrupa asıllı köleleri ile konuşabilip anlaşabilmek için İslav dilini de öğrenmişti. Konuşması ve belagatı o kadar güzeldi ki onu dinleyenler ağlamakla olmaktaydılar. Bu sağgörülü yüksek siyasetçiliği yanında gayet eli açıklığı, adalet sevgisi, adil uygulamaları ve asıl vasıfları ile nam almıştı.
20 yüzyıl Arap tarihi ve gelişmeler üzerinde ismi tanınmis olan P.K.Hitti ise 4. Fatimiler Devleti halifesi Muizz'i şöyle değerlendirmektedir:
Mısır'da hüküm süren ilk İslam halifesinin hükûmet döneminde Kahire o zamana kadar İslam Abbasiler'in merkezi olan Bağdad şehrine sadece rekabet etmekle kalmadı ve askeri, siyasal ve kültürel bakımdan daha üstün olmaya başladı. Fatimiler Devleti Doğu Akdeniz bölgesinin başta giden İslam devleti oldu.
Dış kaynaklar

Houtsma, M. Th. ve Arnold, T.W. (ed.) (2006) Biographical Encyclopaedia of Islam Cilt.3, Cosmo Publications, ISBN 9788130703879 (İngilizce)
Julien, Charles-André (1931 yeni bas. 1994) Histoire de l'afrique du Nord, des origines à 1830, Yeni.bas.:Paris:Fayot ISBN 978-2-228-88789-2 (Fransızca)
Hatem, Jad (2013) Le Traité christologique du Calife al-Mu‘izz, le druzisme et le nusayrisme, Paris: Éditions du Cygne ISBN 978-2849243176 (Fransızca)
Kamuran Ali Bedirhan

Kamuran Ali Bedirhan (Kürtçe: Kamiran Alî Bedirxan  21 Ağustos 1895, İstanbul; 6 Aralık 1978, Paris), Kürt milliyetçisi, avukat, yazar ve siyasetçi. Lise öğrenimini Galatasaray Lisesinde gördü. Bir süre İstanbul'dan ayrıldıktan sonra tekrar geri dönüp İstanbul Üniversitesinde Hukuk okudu. Kürdistan Teali Cemiyetinin kurucuları arasındadır.
Geçmiş

Kamuran Ali Bedirhan 1895 de İstanbul'da dünyaya geldi. Bedirhan Bey'in torunu Kürt aydınlarından Emir Ali Bedirhan'ın oğlu ve Celadet Ali Bedirhan'ın kardeşidir. 30 Aralık 1918 de Kürdistan Teali Cemiyetinin kurulmasında büyük rol oynadı.  Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılmasından sonra Kürt aşiretlerinin birliğini sağlamak için kardeşi Celadet Ali Bedirhan ile birlikte çaba gösterdi, fakat başarılı olmadı. Daha sonra 1922 yılında Celadet Ali Bedirhan ile birlikte Almanya'ya gitti. Daha sonra onun Polonyalı prenses Nathalie d'Ossovetzky ile evlendi.
Siyasi hayatı

Ailesi ile 1918 yılında Kürdistan Teali Cemiyetine üye oldu. Kamuran Kemalizm karşıtıydı ve 1923 te Cumhuriyetin İlanından sonra kardeşi ile beraber Almanya'ya gitti. Ailesi ile birlikte Münih'te yaşadı. Daha sonra Münih Ludwig Maximilian Üniversitesinde  hukuk bitirdi ve ardından eğitimini mezun olduğu  Leipzig Üniversitesi'nde sürdürdü. Bir süre sonra Suriye'ye yerleşti ve Beyrut'ta avukat olarak çalışmaya başladı. Ondan sonraki süreçte Kardeşinin kurmuş olduğu Hoybun örgütüne katıldı ve kardeşinin çıkardığı Hawar Dergisinin yayımlanmasına yardım etti. 1942-1946 yılları arasında Beyrut'ta Kürtçe ve Fransızca yayınlanan Roja Nû (Yeni Gün) dergisinin yayımlanmasında önemli rol üstlendi. 1946 Suriye'nin Bağımsızlığından sonra Dergideki işini kaybetti ve Suriye'de siyasi hayatı sekteye uğradı. Bundan dolayı Paris'e taşındı ve 1948 de Doğu Dilleri ve Medeniyetleri Enstitüsünde (Paris) öğretim görevlisi olarak devam etti. 1960'tan itibaren Mustafa Barzani liderliğindeki Irak Kürtlerinin Avrupa sözcüsü oldu. Ve Kürtler ile İsrail arasında önemli ilişkiler kurdu.
Siyasi hayatı > Eserleri

Dilê qurên min. Ji giyanê bavê min - Kürt şiiri, 1923 Şam
Işık Karı - şiir, 1935 Berlin
Xwendina Kurdî, 1935, Şam
Der Adler von Kürdistan, 1937, Berlin
Kürtlerin durumuna ilişkin muhtıra, 1948 Paris
Le Kurde Sans Peine'in ders kitabı, 1953 Paris
Langue kurde, 2 cilt, 1953 Paris
GAZ-12 ZİM

Başlığın diğer anlamları için Zim (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| GAZ-12 ZİM |
| --- | --- |
GAZ-12 ZİM
Genel Bakış
Üretici:  GAZ
Üretim yıl(lar)ı: 1950-1960
Montaj: Gorki, Sovyetler Birliği
Selefi: GAZ-M1
Halefi: GAZ Çayka
Gövde ve Şasi
Sınıf: Üst sınıf
Gövde tipi: 4 kapılı sedan
Düzen: Önden motorlu, önden çekişli
Teknik Özellikler
Motor: 3.5 L GAZ-12 I6
Şanzıman: 3 ileri manuel
Dingil mesafesi: 3.200 mm
Uzunluk: 5.530 mm
Genişlik: 1.900 mm
Yükseklik: 1.660 mm
Ağırlık: 1.700–1.900 kg
GAZ-12 ZİM (Rusça: ЗИМ-12), GAZ tarafından 1950-1960 yılları arasında üretilen bir üst sınıf otomobil modelidir. Araç, GAZ'ın ürettiği ilk üst sınıf araçtı ve ünlü zıplayan ceylan kaput süslemesine sahip ilk otomobildi. Araba, yüksek ve orta dereceli Sovyet nomenklaturasına hizmet etmek için üretildi, ancak aynı zamanda taksi ve ambulans olarak da kullandı. Ardıllarının aksine ZİM, aslında özel mülkiyete sunulan tek Sovyet üst sınıf otomobildi. Toplam 21.527 adet üretildi.
Abdülaziz bin Şuayb

| Abdülaziz bin Şuayb> 10. Girit Emiri |
| --- | --- |
Görev süresi yak. 949 - yak. 961
Yerine geldiği: Ali bin Ahmed
Yerine gelen: Girit Bizans tarafından alındı
Abdülaziz bin Şuayb bin Ömer el-Kurtubi el-Ballūṭī, Bizans kaynaklarında Kouroupas olarak bilinir, 949'dan 961'de Bizans'ın adanın fethine kadar hüküm süren onuncu ve son Girit Emiri idi.
Girit'in saltanatı ve kaybı

Girit Emirliği'nin kendi tarihi ve hükümdarları hakkında hayatta kalan kayıtlar çok parçalıdır. George C. Miles'ın nümismatik kanıtların yardımıyla yaptığı çalışmaların ardından, saltanatı tahmini olarak y. 940–943 arasında yöneten ve sekizinci emir Şuayb bin Ahmed'in oğlu olarak tanımlanır, kendisi de Girit fatihi ve Girit Emirliği'nin kurucusu Ebu Hafs Ömer el-İkritişi'nin büyük-büyük torunudur. Saltanatının başlangıcı, amcası Ali'nin ardından 949'da başlar. Bizans vakanüvisleri tarafından, görünüşe göre ailenin aslen geldiği "Kordobalı", Arapça el-Kurtubi soyadından dolayı "Kouroupas" olarak anılır.
14. yüzyıl Mısır tarihçisi Nüveyrî, Bizans imparatoru II. Romanos'un, Abdülaziz'e yıllık bir meblağ ödenmesi karşılığında bir barış antlaşması imzalamak amacıyla adaya üç büyükelçilik gönderdiğini ve bunu gizlemek amacıyla yazdığını bildirdi. adayı kurtarmak için bir kampanya için devam eden hazırlıklar. Bu rapor çoğunlukla modern bilim adamları tarafından efsane olarak kabul edilir. Nikiforos Fokas, büyük bir donanma ve ordunun başında Haziran veya Temmuz 960'ta denize açıldı, adaya çıktı ve ilk Müslüman direnişini bozguna uğrattı. Bunu, kış boyunca 961'e kadar süren, emirliğin başkenti Chandax'ın uzun bir kuşatması izledi. Şehir nihayet 6 Mart 961'de basıldı. Bu sırada, Diyakoz Theodosios tarafından küçük, solgun, kel ve çok hasta, ancak güzel konuşan ve pohpohlayıcı bir konuşmacı olarak tanımlanıyor. Emir boşuna, İfrikiye'deki Fâtımîlere ve İspanya'daki Kurtuba Halifeliğine yardım gönderdi; Müslüman yöneticiler ona elçiler gönderdiler, ancak Bizans'ın gücünden etkilenerek müdahale etmekten kaçındılar.
Daha sonra yaşam

Chandax'ın ele geçirilmesinden sonra Abdülaziz, ailesiyle birlikte ikiforos Fokasın zafer alayında geçit töreni yaptıkları Konstantinopolis'e esir alındı. Daha sonra onlara zengin hediyeler ve II. Romanos tarafından yerleşmeleri için bir mülk verildi. Bizans kaynakları, imparatorun Abdülaziz'i senatör yapmayı düşündüğünü, ancak Abdülaziz'in Hristiyanlığa geçmeyi reddettiğini bildirmektedir. Oğullarından biri, el-Nu'man veya Yunanca Anemas, 971'de Dorostolon Kuşatması'nda öldürülene kadar din değiştirdi ve Bizans hizmetine girdi. Bazı modern araştırmacılar, aynı adı taşıyan daha sonraki Bizans aristokrat ailesinin onun soyundan geldiğini düşünmektedir.
Madrid Skilicis'ten Chandax kuşatmasının tasviri
Liorhyssus hyalinus

Liorhyssus hyalinus, Liorhyssus cinsine bağlı bir bçcek türüdür.
Özellikler

Yaklaşık 6,5-7,5 milimetre (0,26-0,30 in) uzunluğundadır.
Dağılım ve habitat

Genel olarak Avrupa, Afrika, Avustralya, Asya ve Amerika'da dağılım gösterir.
Konuyla ilgili yayınlar

Fabricius, J.C. (1794) In Entomologia systematica emendata et aucta secundum classes, ordines, genera, species adjectis synonymis, locis, observationibus, descriptionibus. Proft, Hafniae. Vol. 4, i-v, 1–472
Zeytinburnu Deniz Muharebesi

Zeytinburnu Deniz Muharebesi, 1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.
Mezamorta Hüseyin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması Eylül 1695'te Venedik donanmasını Midilli'nin Zeytinburnu açıklarında ağır bir yenilgiye uğrattı.
Muharebe öncesi

Mezamorta Hüseyin Paşa 1695 Şubat'ında Venedik donanmasını Koyun Adaları Muharebesi'nde mağlup edip Venedik işgalindeki Sakız kurtarmaya muvaffak olduktan sonra 6 Mayıs 1695'te Vezirlik rütbesiyle birlikte Kaptan-ı deryalığa getirildi. Ardından ise keza Venedik işgalindeki Mora'nın geri alınması için Mısırlızade İbrahim Paşa seraskerliğinde planlanan sefere denizden yardımcı olması istendi.
18 Haziran 1695’te İstanbul’dan hareketle yeniden Ege Denizi'ne açılan Osmanlı donanmasına, Foça limanında Garp ocakları (Cezayir, Tunus ve Trablusgarp'tan) gemileri de katıldı. Ardından ise Mısır eyalet askerlerini Rodos'tan getiren kalyonlar da donanmaya iltihak etti.
34 çektiri, 6 mavna ve 33 kalyondan oluşan 73 parçalı Venedik donanmasının Andıra adası civarında olduğunun öğrenilmesi üzerine, Mezamorta Hüseyin Paşa da donanmayla İpsara civarına ilerledi. Venedik donanmasının Sisam civarına gelmesi üzerine ise Osmanlı donanması 12 Eylül'de yeniden Batı Anadolu kıyılarına yöneldi ve 15 Eylül'de Sakız'ın güneyinde iki donanma karşılaştı. Karşılıklı top atışları sonrasında Venedik donanmasının Koyunadaları Boğazından çıkarak Midilli'ye çekilmesini sağlayan Osmanlı donanması Karaburun'a demir attı. Bu çatışmada taraflar gemi kaybetmezken, Venedik donanması 39 ölü ve 88 yaralı verdi.
Muharebe

Mezamorta Hüseyin Paşa Venedik donanması üzerine taarruza karar vererek 33 kalyonla Midilli açıklarına geldi. 4 kalyonu Venediklilerin çektiri filosunun üzerine gönderdi. Diğerlerini de üçe ayırarak başına kapudane, patrona ve riyale kapudanlarını vererek Venedik donanmasının üzerine doğru ilerledi. Venedik donanması ilk aşamada muhabereden kaçınarak Midilli'nin Gera Körfezi civarında Zeytinburnu açıklarına çekildi. Buna rağmen, 18 Eylül'de iki donanma karşı karşıya geldi.
Muharebenin başlangıcında Venedik donanması kuvvetli bir direniş gösterse de, akşam 5.00 civarında Battista Piccolo adlı kapudane kalyonunun cephanesinin isabet alması sonucu yanarak 231 mürettebatı ve askeriyle birlikte batması muharebenin gidişatını değiştirdi. Batan gemideki yangının sıçradığı Redentore kalyonunun da muharebe dışı kalmasıyla Venedik donanmasında ortaya çıkan kargaşadan istifade eden Mezamorta Hüseyin Paşa hücumunun şiddetini artırdı. Venedik donanmasının 10 kalyonu ağır hasara uğrayıp muharebe dışı kalırken, 3 gemisi de (1 kalyon ve çektiri) Osmanlı donanmasında savaşan Cezayir ve Trablusgarp filolarınca ele geçirildi (bu gemiler sonradan İstanbul'a getirildi). Büyük kayba uğrayan Venedik donanması aralarında İkinci Amiral Girolamo Michele ve eski Amirallerden Giovanni Zeno'nun da bulunduğu 5.000 askerlik zayiata uğradı.
Venedik donanması çektirileriyle birlikte Midilli'den Anadolu kıyısındaki Bademli'ye çekilirken, hasar almış olan üç kalyonu battı, bir bölümü de 19-20 Eylül'de kopan fırtınaya yakalanarak dağıldı.
Muharebe sonrası

Venedik donanması Bozbaba ve İskiri'de toplanmaya çalıştı. Lord Contarini de 27 Eylül'de İskiri'ye ulaşabildi. 28 Eylül'de buradan ayrılan Venedik donanması 1 ilâ 4 Ekim'de Mora'daki ana üssü Anabolu'da toplandı.
Osmanlı donanması ise İstanbul'a dönerken Mezamorta Hüseyin Paşa bir süre daha çektirilerle Çanakkale Boğazı'nda kaldıktan sonra 22 Ekim'de başkente ulaştı ve Padişah II. Mustafa tarafından tebrik edildi.
Mezamorta Hüseyin Paşa
Venedik donanmasının Mora'da ana üs olarak kullandığı Anabolu
Anadolu Yakası (albüm)

Anadolu Yakası, Türk rock müzisyeni Cansu Koç'un Sindoma Müzik'ten 1999 yılında yayımladığı ilk müzik albümü.
Şarkı listesi

"Kendim Ettim Kendim Buldum" (4:14)
"Kahpe Felek" (4:01)
"Gözündeki Yaşlarına" (3:07)
"Boşu Boşuna" (2:52)
"Allam Allam" (3:27)
"Gurbet" (3:15)
"Atabarı" (3:22)
"Senden Midir? Benden Midir?" (4:21)
"Çemberimde Gül Oya" (3:17)
"Gaşgabah" (2:38)
Künye

Düzenleme: Ahmet Koç, Ali Koç
Bağlama: Ahmet Koç, Güray Hafiftaş
Bas: İsmail Soyberk
Klarnet: Göksun Çavdar
Davul: Volkan Öktem
Elektronik [Elektro Saz]: Ahmet Koç
Mühendis [Tonmaister]: Kamil Yerge, Meriç (3), Mustafa Arapoğlu
Grafik: Sibel & Özgür Arcan
Gitar: Tuncer Tunceli
Klavyeler: Ali Koç
Müzik Direktörü: Ahmet Koç
Ney, Zurna: Eyüp Hamiş
Perküsyon: İzzet Kızıl
Fotoğraf: Serdar Tural
Yapımcı: Cengiz Kurtoğlu, Hasan Topaloğlu
Vokal: Ahmet Koç, Ali Koç, Nilgün Karasulu, Onur Akın, Tolga Babür Derin
2300 Jackson Street (şarkı)

| "2300 Jackson Street"> 2300 Jackson Street albümünden The Jackson 5 şarkısı |
| --- | --- |
Yayımlanma: 16 Nisan 1989
Tarz: Pop
Süre: 5:05
Yazar: The Jackson 5
Yapımcı: The Jackson 5 Teddy Riley
2300 Jackson Street ", The Jacksons tarafından aynı isimli albümlerinden çıkan teklidir. Albümde Michael ve Marlon Jackson'ın yer aldığı tek şarkı olma özelliğini taşır. Şarkı ayrıca Jackson ailesinin iki kız kardeşini içerir: Rebbie ve Janet. "2300 Jackson Street" Jackson ailesinin Indiana, Gary'deki çocukluk eviyle ilgilidir.
Müzik Videosu

Videoda Jackson ailesi üyelerinin çoğu yer alıyor. La Toya, müzik videosunda veya şarkıda yer almıyor. Video Mart 1989'da çekilmiştir.
Kliptekiler

Brandi Jackson
Jackie Jackson
Janet Jackson
Jermanie Jackson
Joseph Jackson
Katherine Jackson
Michael Jackson
Randy Jackson
Rebbie Jackson
Tito Jackson
Taj Jackson
TJ Jackson
Taryll Jackson
Anna (Go to Him)

Anna (Go to Him), The Beatles'ın Please Please Me albümünün üçüncü şarkısıdır. Vokalde John Lennon vardır. Bu şarkı Lennon'ın 50'li yıllar R&B müziğine olan ilgisinin göstergesidir. Sözler Arthur Alexander'a aittir.
| g t The Beatles |
| --- | --- |
John Lennon ·  Paul McCartney ·  George Harrison ·  Ringo Starr Stuart Sutcliffe ·  Pete Best
Albümleri: Please Please Me (1963) ·  With The Beatles (1963) ·  A Hard Day's Night (1964) ·  Beatles for Sale (1964) ·  Help! (1965) ·  Rubber Soul (1965) ·  Revolver (1966) ·  Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (1967) ·  Magical Mystery Tour (1967) ·  The Beatles (1968) ·  Yellow Submarine (1969) ·  Abbey Road (1969) ·  Let It Be (1970)
Dağılma sonrası albümleri: The Beatles at the Hollywood Bowl (1977) ·  Live at the BBC (1994) ·  Anthology 1 (1995) ·  Anthology 2 (1996) ·  Anthology 3 (1996) ·  Let It Be… Naked (2003) ·  Love (2006)
EP'ler:  Twist and Shout  The Beatles' Hits  The Beatles (No. 1)  All My Loving  Souvenir of Their Visit to America  Four by the Beatles  Long Tall Sally  Extracts from the Film A Hard Day's Night  Extracts from the Album A Hard Day's Night  4-by the Beatles  Beatles for Sale  Beatles for Sale (No. 2)  The Beatles' Million Sellers  Yesterday  Nowhere Man  Magical Mystery Tour 
Bağlantılı kişiler:  Neil Aspinall ·  Jane Asher ·  Tony Barrow ·  Pattie Boyd ·  Peter Brown ·  Eric Clapton ·  Dave Dexter, Jr. ·  Lee Eastman ·  Geoff Emerick ·  Brian Epstein ·  Mal Evans ·  Horst Fascher ·  Olivia Harrison ·  Dick James ·  Astrid Kirchherr ·  Allen Klein ·  Cynthia Lennon ·  Jeff Lynne ·  Magic Alex ·  Ken Mansfield ·  George Martin ·  Giles Martin ·  Linda McCartney ·  Jimmy Nicol ·  Harry Nilsson ·  Yoko Ono ·  Michael Jackson ·  Billy Preston ·  Ken Scott ·  Tony Sheridan ·  Peter Shotton ·  Norman Smith ·  Phil Spector ·  Maureen Starkey ·  Rory Storm ·  Alistair Taylor ·  Derek Taylor ·  Chris Thomas ·  Klaus Voormann ·  Andy White ·  Allan Williams ·  Pete Best ·  Stuart Sutcliffe
Aseton

Aseton, propanon ya da dimetil keton, (CH3)2CO formüllü organik kimyasal bileşiktir.
Keskin, yanıcı, zehirli olmayan renksiz bir sıvıdır. Çözücü olarak çokça kullanılır. Kapalı formülü C3H6O olarak gösterilir. Su, etanol ve dietil eterle her oranda karışır. Odunun kuru kuruya damıtılmasından, asetat tuzlarının ısıtılmasından ve teknikte izopropil alkolün bakır katalizörlerinden 250 °C'de dehidrojenasyonundan elde edilir. Yağ, boya, kauçuk ve diğer maddelerin çözücüsü olarak kullanılır. Ayrıca izopropil alkol, izopren, kloroform, bromoform, iyodoform ve poli(metil metakrilat) (PMMA) gibi ürünlerin elde edilişinde öncü madde olarak kullanılır. İnsan vücudunda, normal metabolizma ürünü olarak yüksek miktarlarda üretilip atılır.
İsimlendirme

Organik kimya terminolojisindeki gelişmelerden önce, asetona 17. yüzyıldan itibaren birçok farklı isim verildi. İsimler, bir kurşun bileşiği olduğu sanıldığında verilen Satürn ruhu ve daha sonra piro-asetik ruh ve piro-asetik esteri içerir.
Antoine Bussy tarafından verilen "aseton" adından önce, metil alkolün mesit ve etil alkolden oluştuğunu iddia eden Carl Reichenbach tarafından "mesit" (Yunanca μεσίτης, arabulucu anlamına gelir) olarak adlandırılmıştır. Mesit'ten türetilen isimler, ilk olarak asetondan sentezlenen mesitilen ve mesitil oksiti içerir.
Tarihçe

Aseton ilk olarak Andreas Libavius tarafından 1606'da kurşun(II) asetatın damıtılmasından elde edilmiştir.
1832'de Fransız kimyager Jean-Baptiste Dumas ve Alman kimyager Justus von Liebig, asetonun ampirik formülünü belirlediler. 1833'te Fransız kimyagerler Antoine Bussy ve Michel Chevreul, benzer şekilde hazırlanmış bir ürünün daha sonra margarik asitten "margaron" adının verilmesi gibi, ilgili asidin (yani asetik asit) köküne -on ekini ekleyerek asetonu adlandırmaya karar verdiler. 1852 yılında, İngiliz kimyager Alexander William Williamson asetonun metil asetil olduğunu fark etmiştir. 1865 yılında, Alman kimyager August Kekulé asetonun modern yapısal formülünü yayınladı.
Üretim > Şu anki yöntem

Aseton dolaylı ya da doğrudan propilenden üretilir. Asetonun %83'ü kümen yöntemiyle üretilir, sonuçta aseton üretimi fenol üretimine bağlıdır. Kümen işleminde, fenol ve aseton üretmek için hava ile oksitlenen kümeni üretmek için benzen propilen ile alkillenir:
Diğer işlemler, propilenin doğrudan oksidasyonunu (Wacker-Hoechst işlemi) veya asetona oksitlenen (hidrojeni giderilen) 2-propanol verecek şekilde propilenin hidrasyonunu içerir.
Üretim > Eski yöntemler

Geçmişte aseton, örneğin ketonik dekarboksilasyonda kalsiyum asetat gibi asetatların kuru damıtılmasıyla üretiliyordu.
O zamandan sonra Birinci Dünya Savaşı sırasında, Chaim Weizmann (daha sonra İsrail'in ilk başkanı) tarafından geliştirilen Clostridium acetobutylicum bakterisi ile aseton-bütanol-etanol fermantasyonu kullanılarak aseton üretildi. Bu aseton-bütanol-etanol fermantasyonu, daha iyi verime sahip daha yeni yöntemler bulunduğunda sonunda terk edildi.
Kullanım alanları > Endüstriyel

Aseton kullanımının büyük bir kısmı çözücü olarak, diğer bir kısmı ise endüstride metil metakrilatın üretiminde kullanılan aseton siyanohidrinin üretimi için kullanılır.
Kullanım alanları > Çözücü

Aseton, birçok plastik ve bazı sentetik elyaflar için iyi bir çözücüdür. Poliester reçinenin inceltilmesinde, bu malzemeyle kullanılan aletlerin temizlenmesinde, iki bileşenli epoksi ve süper yapıştırıcıların sertleşmeden önce çözülmesinde kullanılır. Bazı boya ve verniklerin uçucu bileşenlerinden biri olarak kullanılır. Ağır bir yağ sökücü olarak, boyama veya lehimlemeden önce metalin hazırlanmasında ve lehimlemeden sonra rosin akışının giderilmesinde yararlıdır, ancak polistiren kapasitörler gibi bazı elektronik bileşenlere ciddi zarar verebilir.
Kullanım alanları > Asetilen taşıyıcısı

Aseton, kendisi yanıcı olmasına rağmen, saf hâlde basınçlı olarak saklanamayan asetilenin taşınmasında çözücü olarak kullanılır. Gözenekli bir malzeme içeren kaplar önce asetonla, ardından aseton içinde çözünen asetilenle doldurulur. Bir litre aseton, 10 bar (1,0 MPa) basınçta yaklaşık 250 litre asetileni çözebilir.
Kullanım alanları > Kimyasal ara madde

Aseton, metil metakrilat sentezlemek için kullanılır. Bu işlem ilk olarak Hidrojen siyanür (HCN) ile reaksiyon yoluyla asetonun, aseton siyanohidrine dönüşümü ile başlar:
Sonraki adımda oluşan bu nitril, esterlenen doymamış bir amide hidrolize edilir:
Asetonun üçüncü ana kullanımı (yaklaşık %20), bisfenol A sentezidir. Bisfenol A, polikarbonatlar, poliüretanlar ve epoksi reçineler gibi birçok polimerin bir bileşenidir. Sentez, asetonun fenol ile yoğunlaşmasını içerir:
Metil izobütil alkol ve metil izobütil keton çözücülerinin üretiminde milyonlarca kilogram aseton tüketilir. Bu ürünler, diaseton alkol vermek için bir ilk aldol yoğunlaşması yoluyla ortaya çıkar.
Asetilen ile yoğunlaştırma, sentetik terpenler ve terpenoidlerin öncülü olan 2-metilbüt-3-in-2-olü verir.