stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Büyük Kavga (film)

| --- | --- |
The Big Brawl

Yönetmen: Robert Clouse
Yapımcı: Raymond Chow Fred Weintraub
Yazar: Robert Clouse
Oyuncular: Jackie Chan José Ferrer Kristine DeBell Mako David Sheiner Rosalind Chao
Müzik: Lalo Schifrin
Görüntü yönetmeni: Robert C. Jessup
Kurgu: George Grenville
Dağıtıcı: Hong Kong: Golden Harvest United States: Warner Bros.
Çıkış tarih(ler)i: Amerika Birleşik Devletleri: 10 Eylül 1980 (1980-09-10) Hong Kong: 16 Ekim 1980 (1980-10-16)
Süre: 95 dakika
Ülke: Hong Kong Amerika Birleşik Devletleri
Dil: İngilizce
Hasılat: Amerika Birleşik Devletleri: US $8,527,743 Hong Kong: HK $5,776,530
Büyük Kavga  (Çince: 殺手壕; (İngilizce: The Big Brawl) diğer adıyla Battle Creek Brawl, 1980 yapımı dövüş sanatları filmi. Aynı zamanda Jackie Chan'ın Amerikan film pazarına ilk girişimi olan dövüş sanatları filmidir. Hong Kong ve Amerikan ortak yapımı olan bu film Robert Clouse tarafından yönetildi ve Enter the Dragon ekibinin çoğunu içeriyordu.
Film, 1930'larda Illinois, Chicago'da (Teksas'ta çekilmiş olmasına rağmen) geçiyor ve Mafya'yı tek başına ele aldığı için Çinli bir dövüş sanatçısı olan Chan'ın karakterini takip ediyor.
Film, Kuzey Amerika ve Hong Kong'da ılımlı bir başarı elde ederken, beklentilerin altında gerçekleştiği için hayal kırıklığı yarattı. Buna rağmen, film diğer Asya ve Avrupa pazarlarında daha başarılı oldu. Ancak filmin Kuzey Amerika'daki hayal kırıklığı yaratan performansı, Chan'ın Cannonball Run'daki Japon yarış arabası şoförü gibi rolleri desteklemesini tavsiye etmesine yol açtı. Chan daha sonra bu filmle aynı kaderi paylaşan 1985 yapımı The Protector ile Amerikan pazarına girmeye çalışmıştır.
Oyuncu kadrosu

Jackie Chan - Jerry Kwan
José Ferrer - Dominici
Kristine DeBell - Nancy
Mako - Herbert
Ron Max - Leggetti
David Sheiner - Morgan
Rosalind Chao - Mae
Lenny Montana - John
Peter Marc - Jug
Carlos Lehder

| Carlos Lehder |
| --- | --- |

Doğum: Carlos Enrique Lehder Rivas 7 Eylül 1949 (75 yaşında) Armenia, Kolombiya
Mahkûmiyet: Cinayet, adam kaçırma, uyuşturucu kaçakçılığı
Ceza: Ömür boyu hapis cezası artı 135 yıl
Mahkûmiyet durumu: 16 Haziran 2020 tarihinde serbest bırakıldı.
Çocuklar: Mónica Lehder García (1983)
Milliyeti: Kolombiyalı, Alman
Meslek: Medellín Karteli'nin uyuşturucu kaçakçısı (eskiden)
Carlos Enrique Lehder Rivas (d. 7 Eylül 1949, Armenia), Medellín Karteli'in kurucu ortaklarından Alman-Kolombiyalı uyuşturucu baronu. ABD'de bulunduğu hapishaneden 16 Haziran 2020 tarihinde serbest bırakıldı. Armenia, Quindío'da doğan Lehder, Bahamalar'ın merkezindeki Florida sahilinin 340 km kuzeyindeki Norman's Cay adasında bir kokain ve nakliye imparatorluğuna öncülük etti.
Lehder, odak noktası kartel üyelerinin ve ailelerinin gerillalar tarafından kaçırılmasına karşı koymak için kurulan paramiliter bir grup olan Muerte a Secuestradores'in ("MAS") kurucu üyelerinden biriydi. 19 Kasım 1981'de Lehder, gerillalar tarafından bacağından vurulmasına rağmen kaçmayı başardı. MAS ve Medellin Karteli'nin önemli adamlarından biriydi ve ABD'de yargılanan en önemli Kolombiyalı uyuşturucu krallarından biri olarak kabul ediliyor.
Buna ek olarak, Lehder, Kolombiya'nın ABD ile yaptığı suçluları iade anlaşmasını kaldırmaya zorladığı söylenen Ulusal Neo Hareketi'ni "bir neo-Nazi siyasi partisi" kurdu.
Popüler kültürdeki yeri

Uyuşturucu kralı Pablo Escobar'ın yanı sıra Medellín Karteli'ni konu alan Netflix dizisi Narcos'ta (2015) Lehder, Juan Riedinger tarafından canlandırıldı.
2017 yılı Amerikan yapımı Barry Seal: Kaçakçı filminde Fredy Yate Escobar tarafından canlandırıldı.
Ceratophyllus pullatus

Ceratophyllus pullatus, Ceratophyllus cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Ceratophyllus picatilis

Ceratophyllus picatilis, Ceratophyllus cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Celal Öncel

| Mahmut Celal Öncel |
| --- | --- |
Doğum: 1919 Şanlıurfa
Ölüm: 18 Aralık 1986 (66-67 yaşlarında)
Milliyet: Türk
Eğitim: Ankara Hukuk Fakültesi
Meslek: Milletvekili
Çocuk(lar): 3

Mahmut Celal Öncel (1919, Şanlıurfa - 18 Aralık 1986), Türk siyasetçidir.
Ankara Hukuk Fakültesi mezunudur. Kurtalan Savcı Yardımcılığı, Mihalıççık Cumhuriyet Savcı Yardımcılığı, Serbest Avukatlık, TBMM IX., X. ve 1. (XII) Dönem Şanlıurfa Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Cesur Zebra

| --- | --- |
Khumba
Yönetmen: Anthony Silverston
Yapımcı:  Stuart Forrest  Mike Buckland  Jean-Michel Koenig  James Middleton  Anthony Silverston 
Yazar:  Raffaella Delle Donne  Anthony Silverston 
Hikâye (eser): Anthony Silverston
Oyuncular:  Jake T. Austin  Steve Buscemi  Loretta Devine  Laurence Fishburne  Richard E. Grant  AnnaSophia Robb  Catherine Tate  Liam Neeson 
Müzik: Bruce Retief
Kurgu: Luke MacKay
Stüdyo:  Triggerfish Animation Studios  Spier Films 
Dağıtıcı: Millennium Entertainment (US) Cinema Management Group (Güney Afrika) Indigenous Film Distribution (Uluslararası)
Çıkış tarih(ler)i: 8 Eylül 2013 (2013-09-08) (TIFF) 25 Ekim 2013 (2013-10-25) (Güney Afrika)
Süre: 85 dakika
Ülke: Güney Afrika
Dil: İngilizce
Bütçe: $20 milyon
Hasılat: $28.42 milyon
Cesur Zebra, Anthony Silverston'un yönettiği ve ortak yapımcılığını üstlendiği Güney Afrika bilgisayar animasyon filmidir. Filmde Jake T. Austin, Steve Buscemi, Loretta Devine, Laurence Fishburne, Richard E. Grant, AnnaSophia Robb, Catherine Tate ve Liam Neeson'un sesleri yer alıyor.
Capone (futbolcu)

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Carlos Alberto de Oliveira
Doğum tarihi:  23 Mayıs 1972 (52 yaşında)
Doğum yeri:  Campinas, Brezilya
Boyu:  1,80 m (5 ft 11 in)
Mevkii:  Defans
Altyapı kariyeri
:  Ponte Preta
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1990 |  Ponte Preta |   |   |
| 1991-1996 |  Mogi Mirim |   |   |
| 1996 |  São Paulo |  13 |  (0) |
| 1997 |  Kyoto Purple Sanga |  10 |  (0) |
| 1998-1999 |  Juventude |  23 |  (2) |
| 1999-2002 |  Galatasaray |  67 |  (4) |
| 2002 |  Kocaelispor |  4 |  (0) |
| 2003 |  Corinthians |  0 |  (0) |
| 2003 |  Atlético Paranaense |  14 |  (0) |
| 2004 |  Beitar Jerusalem |   |   |
| 2004 |  Grêmio |  8 |  (0) |
| 2006 |  Portuguesa Santista |   |   |
| 2007 |  Londrina |   |   |
| 2008 |  Portuguesa Santista |   |   |
| 2010 |  Sorriso |   |   |
| 2010 |  Matsubara |   |   |
| Toplam |   |  139 |  (6) |
Teknik direktörlük kariyeri
2009:  Força (yardımcı antrenör)
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Carlos Alberto de Oliveira, takma ya da kısaltılmış adıyla Capone (23 Mayıs 1972, Brezilya) Brezilyalı eski futbolcu, antrenör.
Kariyeri > Kulüp kariyeri

Futbola Brezilya'nın Ponte Preta kulübünde başladı. Sonra Mogi Mirim takımına transfer oldu ve orada 1996 yılına kadar forma giydi. 1996 yılında São Paulo'ya transfer oldu. Orada tutunamadıktan sonra Japonya'nın Kyoto Purple Sanga takımına transfer oldu. Bir senelik bir Japonya macerasından sonra tekrar Brezilya'ya Juventude'ye döndü. 1999-2001 yılları arasında Süper Lig'de Galatasaray forması giydi. Mircea Lucescu döneminde eskisi kadar fazla forma şansı bulamayınca Kocaelispor'a transfer olan Capone, 4 maç oynadıktan sonra ülkesinin takımlarından Corinthians'a gitti. Sık sık takım değiştirmeye devam eden Capone, 2003-2004 sezonunda yine ülkesinden ayrıldı ve İsrail ekibi Beitar Jerusalem'e transfer oldu. Bir senelik İsrail macerasından sonra ülkesine döndü ve 2004 yılında Grêmio forması altında 32 yaşındayken profesyonel futbol yaşamına nokta koydu.
2009 yılında Força kulübünde kısa bir teknik direktörlük deneyimi yaşayan Capone, daha sonra futbolculuğa geri dönerek 2010'da ülkesinin Sorriso takımı ile anlaşmıştır. Daha sonra yine Brezilya'nın Matsubara takımına transfer olup anlaşma imzalamış ve aynı sezon futbolu tekrar bırakma kararı almıştır.
Başarıları

Campeonato Paulista Série A2: 1995
Campeonato Gaúcho: 1998
Copa do Brasil: 1999
Süper Lig (2): 1999-2000, 2001-2002
UEFA Kupası: 2000
UEFA Süper Kupası: 2000
Campeonato Paulista: 2003
Barsgan

| Barsgan Барскоон |
| --- | --- |
kasaba
 Barsgan'nın Kırgızstan'daki konumu
Ülke:  Kırgızistan
İller: Issık-Göl İli
Rakım: 1753 m
Zaman dilimi: +5
 • Yaz (YSU): UTC
Barskon, Barskoon veya Barskaun, eski adı Barsgan, Barskhan ya da Barsqan (Arapça: يرسغان; Rusça: Барскон; Kırgızca: Барскоон) bugünkü Kırgızistan'nın Issık-Göl ili sınırları içinde Issık Gölünün güney kıyısında küçük bir kasabadır.
İsim kökeni

Divân-ı Lügati't-Türk'te; "يرسغان Barsgan" "Afrasyab’ın oğlunun adıdır. Barsgan şehrini bu yaptırmıştır. Bu şehir Mahmud'un babasının şehridir. Bir takımları şöyle söylerler: Uygur Hakanının Barsgan adında bir at bakıcısı varmış. Havası güzel olduğu için atları burada yetiştirirmiş. Sonra Barsgan adı buraya ad olarak verilmiş." şeklinde tanımlanır.
Konumu

Barsgan kasabası, denizden 1753 metre yükseklikte konumlanır. Eski kervan yolu üzerinde bulunan Barsgan'da, kervanların buradan doğuya (Çin'e) ve güneye (Hindistan'a) geçtikleri bölgede bulunan harabe bir kervansaraydan anlaşılmaktadır.
Barsgan'ın güneyinden, Barsgan vadisinden geçen (A364) karayolu -İpek yolu güzergahlarından birisi olan bu tarihi yol- Bedel Geçiti (Divân-ı Lügati't-Türk'te; Badal art: Uç ile Barsgan arasında sarp bir yer şeklinde tanımladığı) üzerinden (4284 m) Çine ulaşır.
Tarih

Diğer verilen isimler: Barskoon, Barskon ve Barskaun.
Kaşgarlı Mahmud'un babası, Hüseyin Čaghrī Téğin 1056 - 1057 yıllarından önce Barsgan emiri Arslan ilig idi.
Ayrıca Kaşgarlı, bu dörtlükte;
"Kuşun kötüsü saksağan, ağacın kötüsü kuşburnu (yaban gülü), Yerin kötüsü bataklıklı olan yer, halkın kötüsü Barsgan'lılardır." Barsganı böyle tanımlar.
Tamim bin Bahr al-Muttawwi;
"Kervanla yukarı Nūshajān (Baskhan) ve al-Shash (Taşkent) arasında Tarāz üzeri mesafe kırk (marhala) uzaklıktadır, fakat at sırtında ('alā dābba) yolculuk bir ay sürer."
30 Temmuz 1916 yılında Urkun isyanında söylendiğine göre Rus güçlerinden kaçıp Bedel Geçiti üzerinden Çin'e geçmek isteyen 100,000 Kırgız ölmüştür. Rus kaynakları ise isyanda, 3,000 insanın yaşamlarını yitirdiklerini iddia ederler.
Doğal yapısı > Dağlar

It-Tiş dağı (27.9 km)
Maydadır dağları (11.5 km)
Uzun-Gır dağları(16 km)
Doğal yapısı > Akarsular

Barskaun (5.5 km)
Çon-Dzhargılçak (5.9 km)
Tayralçan (6.1 km)
Sarı-Bulak (9.2 km)
Dzhargılçak (10.1 km)
Çegedek (11.5 km)
Kırga (15.6 km)
Doğal yapısı > Geçitler

Dağ geçitleri
Barskon (34.4 km)
Dungrume (34.8 km)
Tosor (35.9 km)
Rodnik Al'ça-Bulak (25.3 km)
Bülent Ortaçgil diskografisi

| Bülent Ortaçgil diskografisi |
| --- | --- |

Stüdyo albümleri: 8
Konser albümleri: 3
Single'ları: 2
1974'te ilk albümü Benimle Oynar Mısın?'ı çıkarmış şarkı yazarı Bülent Ortaçgil'in diskografisidir.
Stüdyo albümleri

| Yıl | Albüm | Plak şirketi |
| --- | --- | --- |
| 1974 | Benimle Oynar Mısın? | 1 Numara Plak |
| 1990 | 2. Perde | Kaynak Müzik |
| 1991 | Oyuna Devam | Göksoy Plakçılık |
| 1994 | Bu Şarkılar Adam Olmaz | Piccatura |
| 1998 | Light | Ada Müzik |
| 2003 | Gece Yalanları | Ada Müzik |
| 2010 | Sen | Ada Müzik |
| 2022 | Elli Buçuk | Ada Müzik |
Tekliler

| Yıl | Albüm | Plak şirketi |
| --- | --- | --- |
| 1970 | Anlamsız / Yüzünü Dökme Küçük Kız | Disko Plak |
| 1975 | Olmalı Mı Olmamalı Mı / Şık Latife | 1 Numara Plak |
Diğer albümler

| Yıl | Albüm | Plak şirketi | Tarzı |
| --- | --- | --- | --- |
| 1976 | 3 Masal | 1 Numara Plak | Masal albümü |
| 1984 | Rüzgâra Söylenen Şarkılar | Çekirdek Sanatevi | Erkan Oğur ve Yaz Baltacıgil ile, konser |
| 1985 | Biz Şarkılarımızı.. | Çekirdek Sanatevi | Fikret Kızılok ile, konser |
| 1987 | Pencere Önü Çiçeği | Çekirdek Sanatevi | Fikret Kızılok ile |
| 1999 | Eski Defterler | Ada Müzik | Eski şarkıların yeni kayıtları |
| 2007 | Konser | Avrupa Müzik | Teoman ile, konser |
| 2007 | Büyükler İçin Çocuk Şarkıları | Klik Müzik | Fikret Kızılok ile, çocuk şarkıları albümü |
| 2017 | Senfonik Ortaçgil | Ada Müzik | Konser albümü |
Katkıda bulunduğu albümler

| Yıl | Albüm | Sanatçı | Plak şirketi | Katkı |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1979 | Sevgili Çocuklara | Nükhet Duru | 1 Numara Plak | Masal Müzikleri ve Düzenlemeler |
| 1986 | Sırdaş Türküsü | İsmail Hakkı Demircioğlu | Çekirdek Sanatevi | Gitar |
| 1988 | Keşke Arabesk Söyleseydin | Gülbeniz Şentay | Çekirdek Sanatevi | Yapımcı, düzenleme |
| 1988 | Bu Kalp Seni Unutur Mu? | Sibel Sezer | Çekirdek Sanatevi | Akustik gitar, aranje |
| 1990 | Vira Vira | Yeni Türkü | Göksoy Plak | Beklemek ve Anne'nin sözleri |
| 1991 | The Other Side of Turkey | Toplama albüm | Feuer und Eis | Erkan Oğur ile beş şarkı |
| 1993 | Fretless | Erkan Oğur | Feuer und Eis | Gitar |
| 1996 | Fahir Atakoğlu 2 | Fahir Atakoğlu | Tempa & Foneks | Onlar'da vokal |
| 1998 | Bas Şarkıları "İki" | Gürol Ağırbaş | Bay Müzik | Eylül'de gitar, 108de vokal |
| 1998 | Kar'a | Banu Kanıbelli | Ada Müzik | Müzikal direktör ve gitar |
| 2000 | Bir Ömürlük Misafir | Erkan Oğur | Kalan Müzik | Gitar |
| 2000 | Deliveren | Sezen Aksu | Post Müzik | Gidiyorum Bu Şehirden'in aranjesi |
| 2000 | Aşkla | Levent Yüksel | Doğan Müzik Company | Gül Kurusu ve Sonbahar'ın sözleri |
| 2001 | Başucu Şarkıları | Zuhal Olcay | Ada Müzik | Müzikal direktör, gitar |
| 2003 | Savaşa Hiç Gerek Yok | Athena, Aylin Aslım, Bülent Ortaçgil, Feridun Düzağaç, Koray Candemir, Mor ve Ötesi, Nejat Yavaşoğulları, Vega | Ada Müzik | Vokal |
| 2004 | Söz Vermiş Şarkılar | Murathan Mungan saygı albümü | Ada Müzik | Zuhal Olcay'ın seslendirdiği Sesler Yüzler Sokaklar'da gitar |
| 2005 | Başucu Şarkıları 2 | Zuhal Olcay | Ada Müzik | Sus Duymasın'da vokal |
| 2006 | 41 Kere Maşallah | Ali Kocatepe saygı albümü | 1 Numara Müzik | Hayat Umutla Başlar şarkısı |
| 2006 | Çeyrek | Ezginin Günlüğü saygı albümü | Seyhan Müzik | Teninle Konuşmak şarkısı |
| 2006 | Solo | Hüsnü Arkan | Ada Müzik | Hoş Geldin'de gitar |
| 2006 | Başka Dünya Yok | Banu Kanıbelli | Ada Müzik | Müzikal direktör ve gitar |
| 2009 | Aşk'ın Halleri | Zuhal Olcay | Ada Müzik | Müzikal direktör |
| 2011 | Göğe Selam | Kurtalan Ekspres | Poll Production | Unutamadım'da vokal |
| 2013 | İkinci Cihan | Birsen Tezer | Ada Müzik | Kendi Kendime (Eylül)'de söz ve gitar |
| 2013 | Bu Rüzgâr | Banu Kanıbelli | Ada Müzik | Gitar |
| 2014 | Göğe Selam 2 | Kurtalan Ekspres | Arpej Yapım | Sakız Hanım Mahur Bey'de vokal |
| 2014 | ...bir eksiğiz | Ahmet Kaya saygı albümü | Gam Müzik | Mahur şarkısı |
| g t Bülent Ortaçgil |
| --- | --- |
* Diskografi
Stüdyo albümleri:  Benimle Oynar Mısın?  2. Perde  Oyuna Devam  Bu Şarkılar Adam Olmaz  Light  Gece Yalanları  Sen 
Fikret Kızılok ile:  Biz Şarkılarımızı..  Pencere Önü Çiçeği  Büyükler İçin Çocuk Şarkıları 
Konser albümleri:  Rüzgara Söylenen Şarkılar  Bülent Ortaçgil - Teoman Konser  Senfonik Ortaçgil 
Diğer albümler:  3 Masal  Eski Defterler  Elli Buçuk 
45'likleri:  "Anlamsız / Yüzünü Dökme Küçük Kız"  "Olmalı Mı Olmamalı Mı / Şık Latife" 
Saygı albümü:  Şarkılar Bir Oyundur
Celal Şener

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- |
Doğumu: 10 Eylül 1973 (51 yaşında)
Spor
Ülke:  Türkiye
Spor: Kayaklı koşu
Celal Şener (d. 10 Eylül 1973), Türk eski kayaklı koşucu. 1992 Kış Olimpiyatları'nda erkekler 10 km klasik etkinliğinde yarıştı.
Cesuras

| Cesuras Concello de Cesuras |
| --- | --- |
Concello de Cesuras

  Arma 
 Cesuras'ın Haritadaki konumu
Ülke: İspanya
Özerk Bölge: Galiçya
İdare
 • Tür: Başkanlık
Yüzölçümü
 • Toplam: 794 km²
Nüfus
 • Toplam: 2.323
 • Yoğunluk: 2926/km²
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAYS)
Cesuras, İspanya'nın otonom bölgelerinden biri olan Galiçya'nın kuzeybatısında bulunan A Coruña eyaletine bağlı eski bir belediyedir. 6 Haziran 2013'te alınan kararla Oza dos Ríos ile birleştirilerek Oza-Cesuras belediyesi kuruldu.
| g t A Coruña'nın belediyeleri |
| --- | --- | --- |
|  Abegondo  Ames  Aranga  Ares  Arteixo  Arzúa  A Baña  Bergondo  Betanzos  Boimorto  Boiro  Boqueixón  Brión  Cabana de Bergantiños  Cabanas  Camariñas  Cambre  A Capela  Carballo  Cariño  Carnota  Carral  Cedeira  Cee  Cerceda  Cerdido  Coirós  Corcubión  Coristanco  A Coruña  Culleredo  Curtis  Dodro  Dumbría  Fene  Ferrol  Fisterra  Frades  Irixoa  A Laracha  Laxe  Lousame  Malpica de Bergantiños  Mañón  Mazaricos  Melide  Mesía  Miño  Moeche  Monfero  Mugardos  Muros  Muxía  Narón  Neda  Negreira  Noia  Oleiros  Ordes ·  Oroso  Ortigueira ·  Outes  Oza-Cesuras  Paderne  Padrón  O Pino  A Pobra do Caramiñal  Ponteceso  Pontedeume  As Pontes de García Rodríguez  Porto do Son  Rianxo  Ribeira  Rois  Sada  San Sadurniño  Santa Comba  Santiago de Compostela  Santiso  Sobrado  As Somozas  Teo  Toques  Tordoia  Touro  Trazo  Val do Dubra  Valdoviño  Vedra  Vilarmaior  Vilasantar  Vimianzo  Zas  |  Abegondo  Ames  Aranga  Ares  Arteixo  Arzúa  A Baña  Bergondo  Betanzos  Boimorto  Boiro  Boqueixón  Brión  Cabana de Bergantiños  Cabanas  Camariñas  Cambre  A Capela  Carballo  Cariño  Carnota  Carral  Cedeira  Cee  Cerceda  Cerdido  Coirós  Corcubión  Coristanco  A Coruña  Culleredo  Curtis  Dodro  Dumbría  Fene  Ferrol  Fisterra  Frades  Irixoa  A Laracha  Laxe  Lousame  Malpica de Bergantiños  Mañón  Mazaricos  Melide  Mesía  Miño  Moeche  Monfero  Mugardos  Muros  Muxía  Narón  Neda  Negreira  Noia  Oleiros  Ordes ·  Oroso  Ortigueira ·  Outes  Oza-Cesuras  Paderne  Padrón  O Pino  A Pobra do Caramiñal  Ponteceso  Pontedeume  As Pontes de García Rodríguez  Porto do Son  Rianxo  Ribeira  Rois  Sada  San Sadurniño  Santa Comba  Santiago de Compostela  Santiso  Sobrado  As Somozas  Teo  Toques  Tordoia  Touro  Trazo  Val do Dubra  Valdoviño  Vedra  Vilarmaior  Vilasantar  Vimianzo  Zas  |  |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: n84166992  NLI: 987007555191105171  VIAF: 127895480   WorldCat (LCCN): n84-166992
Camponotus tameri

Camponotus tameri, Camponotus cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Ayda Dünya

| --- | --- |
 Joseph Haydn portresi Ressam:Thomas Hardy (1791)
Özgün isim: Il mondo della luna
Müzik: Joseph Haydn
Libretto: Carlo Goldoni
Gala: 3 Ağustos, 1777
İlk gösterim yeri: Eszterháza Sarayı, modern Macaristan
Oyuncular:  Ecclitico, Sahte müneccim, tenör   Ernesto, Bir şövalye, kontralto kastrato  Buonafede, Venedikli bir tüccar, bas  Clarice, Buonafede'nin kızı, soprano  Flaminia, Buonafede'nin bir diğer kızı, soprano  Lisetta, Buonafede'nin oda hizmetçisi, mezzo-soprano  Cecco, Ernesto'nun uşağı, tenör 
Ayda Dünya Hob. dizini: 28-7 (İtalyanca: İl mondo della luna; İngilizce:The World on the Moon), libretto'su 1750'de Carlo Goldoni tarafından İtalyanca  yazılmış; besteci Joseph Haydn tarafından hazırlanmış "opera buffa"  janrında bir 3 perdelik operadır. İlk temsili 3 Ağustos 1777'de modern Macaristan'da Eszterháza'da yapılmıştır.
Hazırlanma ve temsiller

Haydn'in 1777de hazırladığı "Ayda Dünya" opera eserinden önce Goldoni tarafından hazırlanmış olan libretto yine aynı adlı  opera eseri olarak 7 diğer besteci tarafından bestelenmiştir. Bunlardan ilki Baldassare Galuppi tarafından bestelenmiş ve 1750'de Venedik Karnaval sezonunda ilk temsilleri başarılı olarak yapımlanmıştır. Bundan sonra aynı Goldoni librettosu "Florian Leopold Gassmann" (1761), Niccolò Piccinni (1762), "Pietro Antonio Avondano" (1765), Giovanni Paisiello  (1774, 1777, 1783, 1792) ve "Gennaro Astarıta" (1774) tarafından opera eserleri olarak bestelenmiş ve yapımlanmıştır.
Goldoni'nin hazırladığı librettoyu kullanan Haydn 1777'de patronu olan Prens Niklaus Esterhazy'nin küçük oğlu olan Kont Nikolaus Esterhazy ile Kontes Maria Anna Wissenhoff'un evlenme töreni şenlikleri için "Ayda Dünya" operasını hazırlamış ve bu eser 3 Ağustos 1777'de Esterhazy Şatosunda Heydn'in patronu ve yeni evliler önünde Haydn'in orkestra şefliği altında ilk defa icra edilmiştir.
Bu eser bazen Almanca adı olan "Die Welt auf dem Monde" ile bir "singspiel" janrında eser olarak, özellikle Alman operaevlerinde temsil edilmektedir.
Günümüzde Haydn'in "Ayda Dünya" operası, diğer Haydn operaları gibi, dünya operaevlerinin normal repertuvarlarında fazla izlenmeyen bir opera eseridir. Dünya opera temsillerini izleyen en inanılır kaynak olan "Operabase" veri bankası ve websitesine göre 2005-2010 döneminde Haydn'ın "Ayda Dünya" operası dünya operaevlerinde yapımlanma sayısı sıralanmasına göre 156. sırayı almaktadır. Fakat aynı dönemde Avusturya opera yapımlarına göre sıralanmada 23. olarak bulunmakta ve tüm Haydn operaları arasında yapılan sıralanmada 20 adet yapımlanma ile başı çekmektedir.
Roller

| Rol | Ses tipi | Prömiyerde roller, 3 Agustos 1777 (Orkestra şefi:Joseph Haydn) |
| --- | --- | --- |
| Ecclitico, Sahte münnecim | tenör | Guglielmo Jermoli |
| Ernesto, Bir şövalye | kontralto kastrato | Pietro Gherardi |
| Buonafede, Venedikli bir tüccar | bas | Benedetto Bianchi |
| Clarice, Buonafede'nin kızı | soprano | Catarina Poschwa |
| Flaminia, Buonafede'nin bir diğer kızı | soprano | Marianna Puttler |
| Lisetta, Buonafede'nin oda hizmetçisi  | mezzo-soprano |  |
| Cecco,  Ernesto'nun uşağı | tenor | Leopold Dichtler |
Dört alim, asilzadeler
Konu özeti > Perde II

Ecclitico'nun bahçesi. Bahçenin ay yüzeyinde olduğunu Buanofede'yi inandırmak için bahçe acayip şekilde güya ayın yüzeyine benzeyen bir dekorla kaplanmış:
Eccliticio ve Ernesto bir aldatmaca mizansen hazırlayarak Buonafade uykusundan uyanınca kendisinin gerçekten  ayda olduğuna inanması için bir gizli oyun planı hazırlamışlardır ve bu planın gelişmesini aralarda görüşmektedir. Buonafade uyandığında güya ay aristokratları gibi gayet zarif giysiler giymiş bale mensuplarının sundugu bir bale dansı ile eğlendirilmeye başlanır. Güya ay geleneklerine uyarak kadınlar çok uysal davranmaktadırlar. Ecclitico ona kendi kızları ve onların oda hizmetçisi tarafından ağırlanacağını bildirir. Cecco Ay İmparatoru gibi giyinip rol yapmaya başlar ve Ernesto ise Hesperagus yıldızı rolü yapmaktadır. Buonafede aydaki bu türlü yaşayışı çok beğenmiştir. Bale mensupları onu ağırlamak niyetiyle yeni bir bale temsiline başlarlar. Lisetta sahneye girdiğinde bu gizli tertipten haberdar değildir. Buonafede onunla flört etmeye başlar. Cecca ona kendiyle evlenip Ay İmparatoriçe olmasını teklif eder. Bu Lisetta'yı şaşırtır. İki kızı Flamınia ve Clarice sahneye gelirler ve imparator Cecca'ya acayip bir seremoni ile biat ettiklerini gösterirler. Cecca Lisetta'nın imparatoriçe olarak taç giymesi seremonisine hazırlık yaptığını bildirir. Flamınia Ernesto ile Clarice'de Ecclitico evlenmek için seremonilere katılacaklardır. Bu maskaralık sırasında Buonafede üç yeni çiftin evlenmesini kabul ettiğini anlar. Fakat bu sonuçlar için kendisinin kandırıldığını ve bu gerçeği anlayıp aklının başına gelmesi epeyce zaman almıştır.
Konu özeti > Perde III

Ecclitico'nun evinde bir oda:
Buonafede'yi aldatmak için ona karşı oyun yapanlar günlük elbiselerini giyip sahneye  gelmişlerdir. Buonafede'yi kendi evinden çıkmasını önleyerek sanki onu evinden hapis tutmaktadırlar. Buonafede'nin bundan kurtulama çaresini ona bildirirler. Kızlarından onlara karşı aksi disiplinci davranışlarından dolayı onu affetmelerini istemesi gerekmektedir. Ayrıca da her iki kızına da daha iyi  bir evlilik yapabilmeleri için epeyce drahoma  vermeye söz vermesi gerekmektedir. Sonunda Buonafede bu şartlara razı olur.
Yıldızlarla dolu bir gök ve ışıl ışıl tam ay:
Clarice ve Ecclitico birbirlerine karşı olan aşkları konulu bir araya söylerler. Bu aryada açıklanan askdan  etkilenen Buonafede iki gencin düzenledikleri oyunu hoş gördüğünü açıklar  ve onlara karşı daha önceki sıkı disiplinli kontrolcü davranışından pişman olduğunu onlara bildirir. Herkes artık mutlu olmuştur ve bu mutlulukların herkesin sevinçle katıldığı sanki bayrammış gibi eğlence ile karşılarlar.
Orkestradaki çalgılar

Haydn, bu eserin partitur notalarında şu küçük orkestrayı öngörmüştür:
2 flüt, 2 obua, 2 fagot
2 korno, 2 trompet
yaylı çalgılar
1 timpani
1 klavsen, resitatifler için
Eserdeki müziksel parçalar

Uvertür