stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bedensel ceza

Bedensel veya fiziksel ceza, bir kişide fiziksel acıya neden olmayı amaçlayan bir cezadır. Ev ve okul ortamlarında reşit olmayanlara  şaplak atma mahkûm ve kölelere kürek çekme gibi çeşitler uygulanabilir.
Kırbaçlama, dağlama ve hatta sakatlama gibi  fiziksel cezalar, eski zamanlardan beri çoğu medeniyette uygulandı. Aydınlanma çağında insancıl ideallerin gelişmesiyle birlikte, bu tür cezalar Batı toplumunda giderek daha fazla insanlık dışı olarak görülüyor. 20. yüzyılın sonlarında, çoğu gelişmiş ülkenin yasal sistemlerinden fiziksel ceza çıkarılmıştı.
Yirminci yüzyılın sonları ve yirmi birinci yüzyılın başlarında, insan hakları hukukunun çeşitli bağlamlarda fiziksel ceza sorununa uygulandığı görüldü:
Evde bedensel ceza, yani çocukların ebeveynleri veya diğer yetişkin vasileri tarafından cezalandırılması dünyanın birçok yerinde yasaldır. 2021 itibarıyla çoğunluğu Avrupa ve Latin Amerika'da olmak üzere 63 ülke uygulamayı yasakladı.
Kanada, Kenya, Güney Afrika, Hindistan, Yeni Zelanda ve tüm Avrupa da dahil olmak üzere birçok ülkede öğretmenler veya okul yöneticileri tarafından öğrencilere dayak veya fiziksel ceza uygulanması yasaklanmıştır. Amerika Birleşik Devletleri'nin bazı eyaletleri, Afrika ve Güneydoğu Asya'daki bazı ülkelerde giderek daha az yaygın olsa da yasal olmaya devam ediyor.
Bir mahkeme tarafından verilen cezanın parçası olarak kırbaçlama veya dayak gibi adli bedensel ceza, çoğu Avrupa ülkesinde çoktan ortadan kalktı. 2021 itibarıyla, Afrika'nın bazı bölgeleri, Asya, Anglofon Karayipler ve Güney Amerika'nın çeşitli ülkelerindeki yerli topluluklarda yasal olmaya devam ediyor.
Hapishane makamları tarafından emredilen veya doğrudan ıslah memurları tarafından tutuklulara karşı gözaltındaki görevi kötüye kullanma nedeniyle uygulanan cezaevi fiziksel cezası veya disiplin amaçlı fiziksel ceza, dünya çapındaki ceza kurumlarında uzun süredir yaygın bir uygulamadır. 20. yüzyılda çoğu Batı medeniyetinde resmi olarak yasak, ancak birçok ülkede kullanılmaktadır. Kürek çekme, falaka veya farklı şekillerde kırbaçlama gibi cezalar, cezaevlerinde fiziksel cezalandırmanın yaygın yöntemleri olmuştur. Bu, Almanya'daki Nazi rejimini, Avustralya ceza kolonileri ve esir kamplarında da yaygın bir uygulamaydı.
Birkaç yargı bölgesindeki bazı ortamlarda askeri fiziksel cezaya izin veriliyordu.
Pek çok Batı ülkesinde tıp ve insan hakları örgütleri çocukların fiziksel cezalandırılmasına karşı çıkıyor. Fiziksel cezaya karşı kampanyalar, evlerde ve okullarda küçüklere karşı fiziksel cezanın kullanılmasını yasaklamak için yasal reformlar getirmeyi amaçlıyor.
Tarih > Tarih öncesi

Yazar Jared Diamond, avcı-toplayıcı toplumların aksine tarım ve sanayi toplumlarının fiziksel ceza   kullanma eğiliminin daha fazla olduğunu yazıyor. Diamond, bunu avcı-toplayıcıların değerli eşyaya sahip olmaması ile açıklıyor ve çocuğun kötü davranışlarının başkalarının mülküne zarar vermeyeceğini öne sürüyor.
Parakanã ve Ju/'hoansi yanı sıra bazı Aborjin Avustralyalılar arasında yaşamış olan araştırmacılar, bu kültürlerde çocuklara fiziksel ceza uygulanmadığını yazmışlardır.
Wilson şöyle yazıyor:
Muhtemelen ilkel kabileler arasında fiziksel cezanın kullanılmasıyla ilgili yapılabilecek tek genelleme, ortak bir prosedürün olmamasıdır [...] Pettit, ilkel toplumlar arasında fiziksel cezanın nadir olduğu sonucuna varır, bu insanların doğuştan gelen nezaketinden değil, çünkü ideal olarak belirledikleri bireysel kişilik tipini geliştirmeye aykırıdır [...] Burada belirtilmesi gereken önemli bir nokta, fiziksel cezanın, motive edici veya düzeltici bir araç olarak insanın 'doğuştan' olduğunu söyleyemeyeceğimizdir.
Tarih > Orta Çağlar

Bizans İmparatorluğu bazı suçluları ve rakip imparatorları kör etti. İmparatorun fiziksel olarak ideal olması gerektiğine olan inançları, bir şekil bozukluğunun, rakibi kavramsal olarak görevden diskalifiye ettiği anlamına geliyordu. (Yarık burunlu Justinianus'un ikinci saltanatı dikkate değer bir istisnaydı.)
Bedensel ceza, Katolik kilisesi insan vücuduna yönelik tutumları teşvik ediyor kırbaçlama okullarda bir disiplin aracı olarak görülüyordu.
Bununla birlikte,11. yüzyılda Canterbury Başpiskoposu Aziz Anselm, çocukların tedavisinde fiziksel cezanın aşırı kullanımı olarak gördüğü şeye karşı konuşuyordu.
Tarih > Modernite

16. yüzyıldan başlayarak bedensel cezalar halka açık gösterilere dönüştü. Bu arada, Roger Ascham gibi eğitim üzerine yazan ilk yazarlar, çocukların keyfi olarak cezalandırılmasından şikayet ettiler.
Peter Newell, konuyla ilgili en etkili yazarın muhtemelen, Eğitimle İlgili Bazı Düşünceler'de fiziksel cezanın eğitimdeki rolünü açıkça eleştiren İngiliz filozof John Locke olduğunu yazıyor. Polonyalı yasa koyucuları, dünyada bunu yapan ilk ülke olan 1783'te Polonya'daki okullarda fiziksel cezayı yasaklarken kendisinden etkilenmişlerdi.
19. yüzyılda Avrupa ve Kuzey Amerika'da fiziksel ceza kullanımında azalma oldu. Britanya'da, cezaya karşı popüler muhalefet iki önemli olay tarafından teşvik edildi: 1846'da askeri bir kırbaçlamadan sonra ölen Er Frederick John White'ın  ölümü ve 1860'ta okul müdürü tarafından öldürülen Reginald Cancellor'ın ölümü. İngiltere ve diğer bazı ülkelerdeki yetkililer, okullar, hapishaneler ve ıslahevleri gibi devlet kurumlarında bedensel ceza uygulanmasına ilişkin daha ayrıntılı kurallar getirdiler. Birinci Dünya Savaşı'na gelindiğinde, İngiltere'deki disiplin aşırılıkları hakkındaki şikayetler azaldı.
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki mahkemeler, 1870'lerde, bir kocanın "hata yapan karısını fiziksel olarak cezalandırma" hakkına sahip olduğu şeklindeki örf ve adet hukukunu geçersiz kıldı.
Birleşik Krallık'ta, bir kocanın karısını "görev sınırları içinde" tutmak için orta düzeyde fiziksel ceza verme konusundaki geleneksel hakkı 1891'de kaldırıldı. Daha fazla bilgi için Aile içi şiddete bakın.
Birleşik Krallık'ta, adli bedensel ceza kullanımı yirminci yüzyılın ilk yarısında azaldı ve 1948 tarihli Ceza Adalet Yasası'nda çok ciddi iç hapishane disiplini vakaları dışında kırbaçlama yasaklandı. Birçok Avrupa ülkesi daha önce bunu kaldırmıştı. Okullarda baston, kürek veya tawse kullanımı Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri'nde 1980'lere kadar yaygın olarak kaldı. Amerika Birleşik Devletleri'nin güneyindeki kırsal alanlarda ve diğer bazı ülkelerde, hala geçerlidir: bkz. Okulda fiziksel ceza .
Uluslararası anlaşmalar > İnsan hakları

20. yüzyılın sonlarında fiziksel cezayla ilgili önemli gelişmeler meydana geldi. Fiziksel cezanın yasaklanması açısından özel öneme sahip yıllar;
1950: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Konseyi. 3. Madde " insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele veya cezayı" yasaklar.
1978 : Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, uygulanmasını denetlerken, bir çocuğun yargısal olarak dövülmesinin 3. Maddeyi ihlal ettiğine karar verdi.
1985: Çocuk Adaletinin Uygulanmasına İlişkin Standart Asgari Kurallar veya Pekin Kuralları, Birleşmiş Milletler (BM ). Kural 17.3: "Küçükler fiziksel cezaya tabi tutulamaz."
1990 Ek: Özgürlüklerinden Yoksun Bırakılan Küçüklerin Korunmasına İlişkin Kurallar . Kural 67: "...zalimce, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele teşkil eden tüm disiplin cezaları, bedensel ceza da dahil olmak üzere, kesinlikle yasaklanacaktır. . ."
1990 : Çocuk Suçluluğunun Önlenmesine Yönelik Kılavuz İlkeler, Riyad İlkeleri, BM. Paragraf 21(h): eğitim sistemleri "sert disiplin önlemlerinden, özellikle fiziksel cezadan" kaçınmalıdır.
1966: Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi, BM, şu anda 167 taraf, 74 imzacı ile. Madde 7: "Hiç kimse işkenceye veya zalimce, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. . ."
1992 : İnsan Hakları Komitesi, uygulanmasını denetlerken şu yorumu yapıyor: "yasak, fiziksel cezayı da kapsamalıdır... bu bakımdan... 7. madde, özellikle çocukları, . . .
1984: İşkenceye ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Aşağılayıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme, BM, şu anda 150 taraf ve 78 imzacı ile.
1996 : İşkenceye Karşı Komite, uygulanmasını denetleyerek bedensel cezayı kınadı.
1966: Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi, BM, şu anda 160 taraf ve 70 imzacı ile. Madde 13(1): "Eğitim, insan kişiliğinin ve onur duygusunun tam gelişimine yönelik olmalıdır. . ."
1999 : Uygulanmasını denetleyen Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi şu yorumu yapıyor: "Fiziksel ceza, uluslararası insan hakları hukukunun temel yol gösterici ilkesiyle ... bireyin onuru ile tutarsızdır."
1961: Avrupa Sosyal Şartı, Avrupa Konseyi.
2001 : Avrupa Sosyal Haklar Komitesi, bunun uygulanmasını denetleyerek şu sonuca varıyor: "yetişkinler arasında herhangi bir fiziksel şiddeti yasaklayan bir toplumun, yetişkinlerin çocukları fiziksel şiddete maruz bırakmasını kabul etmesi kabul edilemez."
Uluslararası anlaşmalar > Çocuk hakları

Çocuk hakları kavramı 20. yüzyılda gelişti, ancak bedensel ceza konusu genellikle yüzyılın ortalarından önce ele alınmadı. Çocuklara yönelik fiziksel cezaların yasaklanmasında özellikle önemli olan yıllar vurgulanmıştır.
1923: Save the Children'ın kurucusu tarafından Çocuk Hakları Beyannamesi . (5 makale).
1924 Milletler Cemiyeti Dünya Çocuk Refahı Şartı olarak kabul edildi (zorla kabul ettirilemez).
1959: Çocuk Hakları Bildirgesi, (BM ) (10 madde; bağlayıcı değildir).
1989: Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, BM (54 madde; bağlayıcı anlaşma), şu anda 193 taraf ve 140 imzacı ile. Madde 19.1: "Taraf Devletler, çocuğu her türlü fiziksel veya zihinsel şiddet, yaralanma veya suistimal, ihmal veya ihmalkar muamele, kötü muamele veya sömürüden korumak için gerekli tüm yasal, idari, sosyal ve eğitimsel önlemleri alacaklardır. . . ."
2006 : Çocuk Hakları Komitesi, uygulanmasını denetlerken şu yorumu yapıyor: "Tüm Taraf Devletlerin, her türlü fiziksel cezayı yasaklamak ve ortadan kaldırmak için hızlı hareket etme yükümlülüğü var."
2011: Çocukların bireysel olarak haklarının belirli ihlallerine ilişkin şikayette bulunmalarına izin veren bir İletişim Prosedürüne ilişkin İhtiyari Protokol.
2006: Genel Sekreterlik için Bağımsız Uzman tarafından BM Genel Kuruluna sunulan Çocuğa Yönelik Şiddet Araştırması.
2007: Genel Sekreter'in çocuklara yönelik şiddetle ilgili Özel Temsilciliği görevi kuruldu.
Modern kullanım > Adli veya yarı adli ceza

Botsvana, Malezya, Singapur ve Tanzanya gibi bazı eski İngiliz toprakları da dahil olmak üzere dünyadaki yaklaşık 33 ülke hâlâ adli bedensel cezayı sürdürüyor. Singapur'da, belirli suçlar için erkekler rutin olarak hapis cezasına ek olarak dayak cezasına çarptırılır. Singapurluların sopayla vurma uygulaması, 1994 yılında Amerikalı genç Michael P. Fay vandalizm nedeniyle dört kez baston aldığında dünya çapında çok tartışıldı. Endonezya'nın Aceh Eyaletinde adli dayak ve kırbaçlama da kullanılıyor.
Suudi Arabistan, BAE, Katar, İran, Brunei, Sudan ve Nijerya'daki bazı kuzey eyaletleri gibi İslami hukuk sistemine sahip diğer bazı ülkeler, bir dizi suç için adli cezada kırbaçlama uygulamaktadır. Nisan 2020'de Suudi Yüksek Mahkemesi, mahkeme sisteminden kırbaç cezasını kaldırdı ve yerine hapis veya para cezası getirdi.
(2009 (2009) itibarıyla) Pakistan'ın bazı bölgelerinde yasa ve hükûmette bir çöküş yaşanıyor ve gayri resmi İslami mahkemeler tarafından fiziksel cezanın yeniden getirilmesine yol açıyor.
Suudi Arabistan ve İran gibi bazı İslam ülkeleri, bedensel cezanın yanı sıra, uzuv kesme veya sakatlama gibi başka türden fiziksel cezalar da kullanıyor.
Bununla birlikte, "bedensel ceza" terimi, 19. yüzyıldan beri genellikle diğer fiziksel ceza türlerinden ziyade dayak, kırbaçlama veya falaka anlamına gelmektedir.
Bazı ülkelerde, mahkûmlara falaka hala uygulanmaktadır.
Huş ağacı, Almanya, 17. yüzyıl
Oregon Eyalet Hapishanesinde kırbaçlanma tasviri, 1908
Falaka, İran, 1910'lar
Kalça huş ağacı
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bir kadın hapishanesinde bedensel ceza (yaklaşık 1890)
Reşit olmayanlara yönelik fiziksel ceza yasaları  Tamamen yasadışı  Evde yasal  Evde ve özel okullarda yasal  Evde ve okullarda (devlet ve özel) yasal  Evde, okullarda ve yargı tarafından yasal

26 Ağustos 2001'de Taliban'ın din polisinin bir üyesi Kabil'de bir Afgan kadını dövüyor.
Bursalı Ali Rıza Efendi

Bursalı Ali Rıza Efendi (1815-1905), Osmanlı döneminde Evkaf Nazırı (Vakıflar Bakanı)
Bursalı Ali Rıza Efendi 1815 yılında Bursa'da doğmuştur. Babası çeşitli sancak mutasarraflıklarında bulunmuş olan Sıdkızade Mehmet Şerif Ağa'dır. Soyu, anne tarafından Nakşibendi Şeyhi Mehmet Emin Agâh Efendi'ye dayanmaktadır. Arapça, Farsça okumuş ve hat sanatı üzerine çalışmıştır.
Memuriyete Bursa'da başlamış, 1835'te İstanbul'a gelerek merkezi hükûmette çeşitli görevler almıştır. Bu arada Sultan Abdülmecid’in 1844'te Marmara, Midilli ve Rumeli’ne seyahatlerinde maiyetinde bulunmuş, 1852’de Meclis-i Vâlâ üyeliğine atanmıştır. 1853’de Anadolu Harb Ordusu’nu teftiş için Erzurum’a gönderilmiştir. 1856’da önce Evkaf Nazırı (Vakıflar Bakanı), daha sonra bu bakanlığın adı değişince Hazine-i Hassa Nazırı olarak görev yapmıştır.
Sultan Abdülaziz döneminde de Meclis-i Vâlâ üyeliğine yeniden seçilmiş, Meclis-i Vâlâ’nın kaldırılıp Şûrâ-yı Devlet kurulduğunda Maliye Dairesi Başkanlığı’na, 1873'te Adliye Muhakemat Dairesi Başkanlığı’na, 1874'te Şûrâ-yı Devlet üyeliğine ve 1876’da Temyiz Mahkemesi üyeliğine atanmıştır. Sultan II. Abdülhamid döneminde Meclis-i Âyan üyeliğine seçilmiş ve 1896'da emekli olmuştur. 1905 yılında Üsküdar Doğancılar Yokuşu’ndaki aile evinde ölen Ali Rıza Efendi’nin cenazesi Selimiye dergâhına defnedilmiştir.
Tanınmış bir Mevlevi olan Bursalı Ali Rıza Efendi aynı zamanda iyi bir hattat olup, özellikle rık’a ve ta’lik yazılarında uzmanlaşmıştır. Ressam/hattat Murtazâ Elker ile araştırmacı eski Arşivler Genel Müdür Yardımcısı Selâhaddin Elker’in babası ve mimar Prof. Dr. Cüneyt Elker’in büyük dedesidir.
Kıratlı, Dikili

| Kıratlı |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 İzmir'in Türkiye'deki konumu
KıratlıKıratlı'nın İzmir 'deki konumu
Koordinatlar: 39°10′05″N 26°51′25″E﻿ / ﻿39.168°K 26.857°D﻿ / 39.168; 26.857
Ülke:  Türkiye
İl: İzmir
İlçe: Dikili
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 57 m
Nüfus (2024) : 684
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0232
İl plaka kodu: 35
Posta kodu: 35980
Kıratlı, İzmir ilinin Dikili ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahalle, 1891 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
1984 yılında Büyükşehir olan İzmir’de, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köy ve beldelerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Dikili Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, İzmir il merkezine 125 km, Dikili ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.
Mahalle Dikili'nin kuzeydoğusunda olup, D.550 İzmir-Çanakkale (Bergama-Ayvalık) Devlet Yolu'na 2,7 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır..
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2024: 684
2023: 700
2022: 678
2021: 689
2020: 673
2019: 670
2018: 685
2017: 699
2016: 706
2015: 689
2014: 687
2013: 690
2012: 691
2011: 724
2010: 720
2009: 716
2008: 709
2007: 661
2000: 698
1990: 573
1985: 573
1965: 620
WWE Intercontinental Championship sahipleri listesi

WWE Intercontinental Championship, WWE'nin şampiyonluk kemeridir. Kemer, ilk kez 1979 yılında World Wrestling Federation (WWF) zamanında yer almıştır. Bu kemeri ilk kez, Brezilya'nın Rio de Janeiro şehrinde düzenlenen bir turnuvada WWF North American Heavyweight Championship kemerini elinde tutan Pat Patterson almıştır.
Intercontinental Championship, şirketin ikincil kemeri olarak sayılmaktadır. WWE'de aktif olarak en uzun süredir var olan ikinci kemerdir. 2002 yılında WWF'nin World Wrestling Entertainment (WWE) olarak değiştirilmesinden sonra kemerin adı "WWE Intercontinental Championship" olarak değiştirilmiştir.
Kemeri tarih boyunca 91 farklı profesyonel güreşçi kazanmıştır. Chris Jericho, kemeri dokuz kez alarak bu kemere en çok sahip olan güreşçi olmuştur. Gunther, 4 Eylül 2023 günü yapılan RAW şovunda Chad Gable'ı yenerek The Honky Tonk Man'ın 454 günlük saltanatını geçip kemeri en uzun süre koruyan isim olmuştur ve kemeri 666 gün korumuştur. Tarih boyunca yalnızca beş kişi en az bir yıl (365 gün) kemeri korumuştur. Bu güreşçiler Pedro Morales, Don Muraco, Randy Savage, The Honky Tonk Man ve Gunther'dir.
Kemerin şu anki sahibi, bu kemeri ikinci kez kazanan Bron Breakker'dır.  21 Ekim 2024'te Philadelphia, Pensilvanya'da düzenlenen Raw programında Jey Uso'yu yenerek kemerin sahibi olmuştur.
Kemerin geçmişi > Kemerin adları

| Ad | Tarih |
| --- | --- |
WWF Intercontinental Heavyweight Championship: 1 Eylül 1979 - 5 Nisan 1992
WWF Intercontinental Championship: 5 Nisan 1992 - 10 Mayıs 2002
WWE Intercontinental Championship: 10 Mayıs 2002 - 20 Ekim 2002; 18 Mayıs 2003 - günümüz
Kemerin geçmişi > Kemeri kazananların geçmişi

13 Mart 2025 tarihine kadar.
| --- | --- |
#: Kemer saltanat sırasını göstermektedir.
Kazanma sayısı: Kemeri kaç kez kazandığını göstermektedir.
Sahip olduğu süre: Kemere sahip olduğu gün sayısını göstermektedir.
Sahip olduğu resmî süre: Kemere sahip olduğu federasyon tarafından kabul edilen gün sayısını göstermektedir.
†: Kemer değişimi resmî olarak federasyon tarafından tanınmamaktadır.
<1: Saltanatın bir günden kısa olduğunu gösterir.
+: Şu anda devam eden saltanatın gün sayısıdır.
Biston betularia

Biston betularia veya Biberli güve, gececil bir güve türüdür.  Çoğunlukla Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika'da bulunur. Biberli güve evrimi, popülasyon genetiğinin ve doğal seçilimin popüler bir örneğidir.
Biston betularia tırtılları konakladıkları dalın şekliyle beraber rengini de taklit eder. Son araştırmalar gösteriyor ki tırtıllar, dalın rengini derileriyle algılayabiliyor ve kendini avcılara karşı korumak için rengini, buna uygun olarak değiştirebiliyor.
Evrimi

Biston betularianın evrimi son iki yüzyıl boyunca detaylı bir şekilde araştırılmıştır. Araştırmanın ilk döneminde, biston betularianın ezici bir çoğunluğun açık renkli kanat desenleri vardı ve bu onları, üzerinde konakladıkları açık renkli ağaçlar ve likenler üzerinde etkili bir şekilde kamufle edebiliyordu. Ancak İngiltere'de ortaya çıkan Sanayi Devriminin yarattığı geniş çaplı kirlilik, likenlerin çoğunun ölmesine ve güvelerin üzerinde konakladığı ağaçların kurum ile kararmasına sebep oldu. Bu da açık renkli güvelerin (typica) çoğunun avcılara karşı savunmasız hale gelerek ölmesine yol açtı. Aynı anda, koyu renkli veya melanik güveler (carbonaria) yükselişe geçti çünkü kararmış ağaçlar üzerinde saklanabiliyorlardı.
O zamandan bu yana, değişen çevresel koşullar sebebiyle, açık renkliler  yeniden yaygın hale geldi ve güve popülasyonundaki bu dramatik değişim birçok çalışmaya konu oldu. Ayrıca bu olay "endüstriyel melanizm" adı verilen ve türlerin kirleticilere tepki olarak genetik temelli kararmalarını ifade eden terimin türetilmesini sağladı. Adaptasyonun nispeten basit ve kavraması kolay koşullarının bir sonucu olarak, biston betularia, doğal seçilimi, sıradan insanlara ve öğrencilere simülasyonlar aracılığyla açıklamak veya göstermek için popüler bir örnek haline geldi.
İlk carbonaria morfu 1848 yılında Edleston tarafından Manchester'de keşfedildi ve keşfi takip eden yıllarda sıklığı giderek arttı. Özellikle Bernard Kettlewell tarafından yapılan avcılık deneyleri, seçilim baskısına carbonaria morfunu avlayan kuşların sebep olduğunu ortaya çıkardı. Sonraki deneyler ve gözlemler bu olgunun ilk evrimsel açıklamasını destekledi.
Galeri

Alt tür parva (erkek)
Alt tür parva (dişi)
Alt tür Biston betularia nepalensis (erkek)
Alt tür nepalensis (dişi)
Biston betularia betularia morfa typica
Biston betularia betularia morfa carbonaria
Kıroba, Dikili

| Kıroba |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 İzmir'in Türkiye'deki konumu
KırobaKıroba'nın İzmir 'deki konumu
Koordinatlar: 39°06′54″N 26°58′01″E﻿ / ﻿39.115°K 26.967°D﻿ / 39.115; 26.967
Ülke:  Türkiye
İl: İzmir
İlçe: Dikili
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 100 m
Nüfus (2024) : 67
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0232
İl plaka kodu: 35
Posta kodu: 35980
Kıroba, İzmir ilinin Dikili ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Daha önceleri Kocaoba köyüne bağlı bir mahalle iken, 13 Ocak 1956'da yine aynı köye bağlı Demirciler mahallesi ile birleşerek köy statüsü kazandı.
Mahallenin eski adı, 1902 yılı kayıtlarında Kırba olarak geçmektedir.
1984 yılında Büyükşehir olan İzmir’de, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köy ve beldelerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Dikili Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, İzmir il merkezine 120 km, Dikili ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.
Mahalle Dikili'nin kuzeydoğusunda olup, D.550 İzmir-Çanakkale (Bergama-Ayvalık) Devlet Yolu'na Dikili kavşağı yakınlarında 6,2km.lik bir köy yoluyla bağlıdır..
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2024: 67
2023: 54
2022: 49
2021: 58
2020: 53
2019: 64
2018: 55
2017: 49
2016: 54
2015: 74
2014: 82
2013: 63
2012: 61
2011: 66
2010: 65
2009: 63
2008: 75
2007: 78
2000: 94
1990: 129
1985: 148
1965: 186
Sarık

Osmanlı'da kullanılan biçimiyle (kavuğa sarılmış) sarık, II. Selim.
Sarık, genellikle pamuklu veya ipek kumaştan yapılmış, doğrudan başa veya fes, kavuk gibi bir başlığın üzerine sarılan kumaş baş örtüsü. Sih ve Müslüman toplumlarında, genellikle Asya ülkelerinde yaygındır. Türkçede sarık dendiğinde özel olarak Osmanlı'da kullanılan, fes veya kavuk üzerine sarılan sarık türü de kastedilir.
Sarık pek çok Avrupa dilinde turban olarak anılır. Bu kelimenin kökeni Farsça dulband sözcüğüne dayanır. Türkçeye tülbent olarak geçen kelime Fransızcaya turban olarak geçmiştir. Fransızcadan Türkçeye geçen türban kelimesi ise Türkçede kadın başörtüsü anlamında kullanılır.
Kullanımı

Sarığın zamanında kuşak ile birlikte at ve deve biniciliğinin bir gereği olarak yerleşmiş, gelenekselleşmiş, daha sonra kültürel sinyal özellikleri de edinmiş bir giysi olduğu düşünülebilir, Günümüzde motosiklet kullananlar da benzer sebeplerden dar deri yelek, omur zırhı ve motosiklet kaskı gibi benzer faydaları olan giysiler kullanmaktadırlar.
Şapka Devrimi sonrasında Türkiye'de sadece din görevlileri sarık kullanabilir oldular.
Bugün özellikle Batı'da sarık kavramı Sihlerle yakından ilişkilendirilmiştir.[kaynak belirtilmeli]
Kullanımı > Sihlerde sarık

Vaftiz olmuş Sihler inanışları gereği saçlarını kesemezler. Sarık takmak zorunlu değildir ancak sarık uzun saçı toplamak için çok kullanışlıdır. Zamanla saçı uzun olmayanlar da bu geleneksel başlığı takmaya başlamışlardır. Özellikle Batı'da Sihler için sarık kimlikleriyle ilgili bir öğe haline de gelmiştir. Sihler taktıkları sarığı, daha çok, Pencapça "sarık" anlamına gelen ve daha saygın bir isim olduğu kabul edilen dastār (ਦਸਤਾਰ) olarak anarlar. Hintçe'de sarık için kullanılan sözcük pagṛī'dir.
Kullanımı > Müslüman toplumlarda sarık

Dünyanın farklı yerlerindeki Müslüman toplumlarda sarık çeşitli şekillerde kullanılır. Sarılma şekli, rengi vs. ülkeden ülkeye ve toplumdan topluma farklılık gösterebilir.
Sudan'da takılan beyaz sarık "toplumsal statü" göstergesidir.
Sarık Arap Yarımadası'nda yüzü ve başı doğrudan güneş ışığından korumak için geleneksel olarak takılır. Nitekim sarığın Arap geleneklerinde farklı bir yeri vardır. Eski Arap kültüründe bir kişinin sarığını atmak, düşürmek hakaret olarak kabul edilirdi.
Sarık Şii liderler arasında da yaygındır.
Sarık Türklerde halk arasında yaygınlaşmamıştır. Osmanlı Devleti zamanında Osmanlı sultanları ve din büyükleri tarafından takılırdı. Osmanlı padişahları da başlangıçtan II. Mahmud dönemine kadar sarık takmışlardır.
Ayrımcılık

11 Eylül saldırıları, Irak ve Afganistan'ın işgali ve sonrasında yaşananlar dünyada Müslümanlara olan önyargıyı artırmış, nefret suçu olarak tabir edilen saldırılarda büyük bir artış görülmüştür. Müslüman veya Arap olmayan ve sarık takan toplumun çoğunluğunu oluşturan Sihler ve sarık takan diğer azınlıklar da bu saldırılardan paylarını almışlardır. Bu durum Batı medyasında büyük yankı bulmuştur.
Dastar takan bir Sih erkeği.
Seyyid Muhammed Rizvi, Şii ilahiyatçı, sarıkla.