stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ardahan'da 2018 Türkiye cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri
Genel seçim

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Toplam seçmen sayısı | Toplam seçmen sayısı | Toplam seçmen sayısı | Toplam seçmen sayısı | Toplam seçmen sayısı | Toplam seçmen sayısı | Toplam sandık sayısı | Toplam sandık sayısı | Toplam sandık sayısı | Toplam sandık sayısı | Toplam sandık sayısı | Toplam sandık sayısı |
| 69.405 | 69.405 | 69.405 | 69.405 | 69.405 | 69.405 | 335 | 335 | 335 | 335 | 335 | 335 |

Sonuçlar
| İttifak | Kıs. | Kıs. | Parti | Çevre oyu | Gümrük oyu | İttifakın oyu | Toplam | Oy oranı | MV Sayısı | Adaylar | İttifakın  toplam oyu |
| Cumhur   İttifakı |  | AK Parti | Adalet ve Kalkınma Partisi | 20.796 | 908 | 433 | 21.704 | %37,1 | 1  |    1.Orhan Atalay Y 2.Halil İbrahim Dursunoğlu  | 25.661 (%43,9) |
| Cumhur   İttifakı |  | MHP | Milliyetçi Hareket Partisi | 3.816 | 141 | 433 | 3.957 | %6,77 |  |    1.Sevim Köseliören 2.Mütalip Akcı>  | 25.661 (%43,9) |
| Millet   İttifakı |  | CHP | Cumhuriyet Halk Partisi | 14.804 | 311 | 141 | 15.115 | %25,8 | 1  |    1.Öztürk Yılmaz Y 2.Yunus Dündar  | 18.694 (%31,9) |
| Millet   İttifakı |  | İYİPARTİ | İYİ Parti | 2.923 | 71 | 141 | 2.994 | %5,12 |  |    1.Levent Pehlivan 2.Çelik Demir  | 18.694 (%31,9) |
| Millet   İttifakı |  | SP | Saadet Partisi | 572 | 13 | 141 | 585 | %1,00 |  |    1.Hakan Çapan 2.Mehmet Şimşek  | 18.694 (%31,9) |
| — |  | HDP | Halkların Demokratik Partisi | 13.358 | 304 | — | 13.662 | %23,3 |  |    1.Taşkın Aktaş 2.Öztürk Polat  | — |
| — |  | VP | Vatan Partisi | 202 | 5 | — | 207 | %0,35 |  |    1.Erdal Uygur 2.Perihan Tekin  | — |
| — |  | HÜDAPAR | Hür Dava Partisi | 203 | 2 | — | 205 | %0,35 |  |    1.Erol Mağlay 2.Süleyman Demir  | — |
| Toplam | Toplam | Toplam | Toplam | 56.674 | 1.755 | 574 | 58.429 | %100 | 2  |  | 44.355 |
| Geçersiz ya da boş | Geçersiz ya da boş | Geçersiz ya da boş | Geçersiz ya da boş | Geçersiz ya da boş | Geçersiz ya da boş | 2.189 | 2.189 | 2.189 | 2.189 | 2.189 | 2.189 |
| Katılım oranı | Katılım oranı | Katılım oranı | Katılım oranı | Katılım oranı | Katılım oranı | %84,60  | %84,60  | %84,60  | %84,60  | %84,60  | %84,60  |
Kaynak: YSK[ölü/kırık bağlantı]
Genel seçim > Seçilen milletvekilleri

24 Haziran Pazar günü yapılan seçimlerin ardından seçilen 27. dönem Ardahan milletvekilleri:
| Vekil | Parti |
| --- | --- |
Orhan Atalay: Adalet ve Kalkınma Partisi
Öztürk Yılmaz: Cumhuriyet Halk Partisi
Genel seçim > İlçe bazlı sonuçlar

| Partiler | Ardahan | Çıldır | Damal | Göle | Hanak | Posof | Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| AKP | 6.723 | 2.300 | 315 | 6.731 | 1.656 | 2.701 | 20.426 |
| CHP | 4.767 | 1.874 | 2.515 | 1.821 | 2.763 | 904 | 14.644 |
| HDP | 6.821 | 203 | 1.020 | 4.345 | 698 | 176 | 13.263 |
| MHP | 1.625 | 671 | 106 | 531 | 389 | 415 | 3.737 |
| İYİ Parti | 1.746 | 367 | 107 | 252 | 209 | 210 | 2.891 |
| SP | 152 | 45 | 17 | 263 | 42 | 41 | 560 |
| HÜDAPAR | 80 | 31 | 11 | 51 | 20 | 10 | 203 |
| VP | 84 | 35 | 10 | 36 | 20 | 17 | 202 |
| Cumhur İt. | 159 | 64 | 7 | 99 | 31 | 73 | 433 |
| Millet İt. | 56 | 19 | 22 | 15 | 26 | 3 | 141 |
Cumhurbaşkanlığı seçimi

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Toplam seçmen sayısı | Toplam seçmen sayısı | Toplam seçmen sayısı | Toplam sandık sayısı | Toplam sandık sayısı | Toplam sandık sayısı | Toplam sandık sayısı | Toplam sandık sayısı | Toplam sandık sayısı | Toplam sandık sayısı |
| 69.405 | 69.405 | 69.405 | 335 | 335 | 335 | 335 | 335 | 335 | 335 |

| Adaylık | Adaylık | Adaylık | Adaylık | Sonuçlar | Sonuçlar | Sonuçlar | Sonuçlar | Sonuçlar | Sonuçlar |
| Kıs. | Kıs. | Parti | Aday | Oy sayısı | Oy oranı |  |  |  |  |
|  | AK Parti | Adalet ve Kalkınma Partisi | Recep Tayyip Erdoğan | 24.056 | %42,3 |  |  |  |  |
|  | CHP | Cumhuriyet Halk Partisi | Muharrem İnce | 20.790 | %36,8 |  |  |  |  |
|  | HDP | Halkların Demokratik Partisi | Selahattin Demirtaş | 8.834 | %15,6 |  |  |  |  |
|  | İYİ Parti | İYİ Parti | Meral Akşener | 2.298 | %4,02 |  |  |  |  |
|  | SP | Saadet Partisi | Temel Karamollaoğlu | 376 | %0,64 |  |  |  |  |
|  | VP | Vatan Partisi | Doğu Perinçek | 150 | %0,26 |  |  |  |  |
| Toplam | Toplam | Toplam | Toplam | 56.504 | %100 |  |  |  |  |
| Geçersiz ya da boş | Geçersiz ya da boş | Geçersiz ya da boş | Geçersiz ya da boş | 2.381 | 2.381 | 2.381 | 2.381 | 2.381 |  |
| Katılım oranı | Katılım oranı | Katılım oranı | Katılım oranı | %84,84 | %84,84 | %84,84 | %84,84 | %84,84 |  |
Kaynak: YSK SSPS9 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Cumhurbaşkanlığı seçimi > İlçe bazlı sonuçlar

| Partiler | Ardahan | Çıldır | Damal | Göle | Hanak | Posof | Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Erdoğan | 8.562 | 2.901 | 377 | 7.079 | 1.984 | 3.142 | 24.045 |
| İnce | 7.054 | 2.198 | 3.411 | 3.592 | 3.387 | 1.085 | 20.727 |
| Demirtaş | 5.309 | 73 | 185 | 2.957 | 167 | 85 | 8.776 |
| Akşener | 1.109 | 362 | 92 | 266 | 253 | 187 | 2.269 |
| Karamollaoğlu | 113 | 24 | 11 | 155 | 29 | 34 | 366 |
| Perinçek | 39 | 32 | 12 | 35 | 12 | 20 | 150 |
Kimek-Kıpçak Konfederasyonu

Kimek-Kıpçak Konfederasyonu, Obi ve İrtiş nehirleri arasındaki bölgede Kimek ve Kıpçakların oluşturduğu bir Orta Çağ Türk devletidir. 9. yüzyılın sonlarından 13. yüzyılın başlarındaki Moğol istilasına dek hüküm sürmüştür.
Köken

Kimek Konfederasyonu, yedi boy veya klanın bir boylar birliği olarak ortaya çıktı. Bu boyların kökeni Doğu Orta Asya'nın bozkırlarına dayanmaktadır. Boyların çoğu Uygur Kağanlığı'nın yıkılmasından sonra (840) bugünkü Kazakistan'a göç etmişti. Kimek devleti, 9. yüzyılın sonunda ve 10. yüzyılın başında, kendisine bağlı liderler arasında en üstün olan bir kağan tarafından yönetilen obaların birleşmesi ile kuruldu.
Kültür

Kimekler, Göktürk Alfabesini kullandılar. Ebu Dulaf (y. 940) ve İbn el-Fakih, Kimek Kağanlığı hakkında şöyle yazmışlardır: "Onların, yazı yazdıkları kamışları vardır". Arkeologlar, Tarbagatay Dağlarında ve İrtiş bölgesindeki Urjar yakınlarında 10. ila 11. yüzyıla ait üzerinde yazıtlar bulunan bronz aynalar buldular. L. Kimball, okuryazar Kimeklerin hukuk, din, tarih ve epik şiir üzerine eserlere sahip olduğunu ve bunların hiçbirinin günümüze ulaşamadığını öne sürmektedir. Kimek Kağanlığı'nın bakır paraları olmasına rağmen, ticaretin çoğu takas yoluyla yapılıyordu.
Avcılık, Kimek yaşamının önemli bir parçasıydı. Büyük grup avları aynı zamanda bir savaş eğitimiydi. Avcılıkta doğan, şahin, altın kartalı, av köpeklerinin kullanımı ve günümüzde soyu tükenmiş Hazar kaplanı ve kar leoparı da dahil olmak üzere yırtıcı hayvanların takibi gurur, prestij ve liderlik ile ilişkilendirilirdi.
Kimek Hanları altın taçlar ve altından yapılmış giysiler giyerlerdi. El İdrisi, Kimeklerin altını cıva ile çıkardığını ve gübre içinde yüzdürdüğünü aktardı.
Kimek kasabaları, yerel ağırlıklı olarak Türk Kimek halkının, önceden var olan otokton kültürün ve Orta Asya'nın başka yerlerinden gelen insanların oluşturduğu bir kültürel mozaikti. Tüm kasabaların karakteristik özelliği iyi bir şekilde tahkim edilmiş olmaları ve her birinde bir beyin bir garnizonun başında bulunmasıdır. Kasabalar göl kıyılarında, nehir kıyılarında, sınır bölgelerinde ve zaptedilemez dağlık alanlarda bulunuyordu. Demir kapılı müstahkem bir duvar, aristokratların da yaşadığı Hakan'ın en büyük başkenti Tamim'i çevrelemekteydi. Tepelerde hendeklerle çevrili kale-hisarlar bulunmaktaydı.
Seyhun bozkırının Kimekleri koyun ticareti yapmaktaydı. Volga'daki Kimek varlığı, yerel ana ticaret yollarını kullanmalarını ve Bizans ve Viking coğrafyaları ile temas kurmalarını sağladı.
Kimekler, bazıları muhtemelen cinsel kuvvet için damıtılmış fermente kısrak sütünden peynir ve içecekler ve bunun yanı sıra pirinç, darı, arpa ve baldan içecekler yapmaktaydı.
Din

Kimekler diğer Türk boylarının çoğunluğu ile aynı inanca sahiptiler. Türkler Baykal'dan Tuna'ya kadar olan bozkırlarda Tengri'ye inanıyorlardı. Müslüman topraklarına daha yakın olan Kırgızların batı komşuları (Kimekler, Kıpçaklar, Kumanlar, Oğuzlar, Peçenekler, Karluklar vb.), 9. yüzyılda hala Tengrizmi savunuyorlardı. Kimeklerin atalara karşı saygı geleneği vardı. Uygur sınırındaki Kimekler Maniheizmi benimsedi. Kimekler ayrıca üzerinde çizimler (görünüşe göre antik petroglifler) bulunan kayalara ve insan ayaklarının çizimlerine tapıyorlardı. El İdrisi çeşitli ruhlara olan inançtan ve Maniheizm ve İslam'ın bazı Kimekler tarafından kabul edildiğinden bahsetti. Görünüşe göre, son iki din 10. yüzyılda Kimekler arasında yayılmaya başladı ancak bu çok sonraları ve sadece orta İrtiş ve Balkaş bölgelerinde geniş çapta kabul gördü.
Din > Han-Şamanlar

Kimek hanları da dahil olmak üzere Türk hanlarının Baş Şaman ve kahin olarak özel bir rolü vardı. Şabib El-Karani, böyle bir ritüelin muhtemelen çarpıtılmış bir tanımını kaydetti :
Türklerin Hakanı'nın büyük bir şenlik ateşi yaktıkları belirli bir günü vardır. Hakan ateşe gizemli bir cümle söyler. Sonra dikkatle ateşe bakar ve ateşten uzaklaşır. Yüzü sararırsa, doğurganlığın ve güzelliğin işaretidir, beyaz olursa hasat başarısız olur, yeşile dönerse hastalık ve salgın anlamına gelir ve siyah olursa, Hakanın ölümünü veya uzak bir yolculuğu gösterir. İkincisi gerçekleştiğinde, Hakan bir yolculuğa veya baskına gitmek için acele eder. Kimek şamanlarında ihtiyaç duyulduğunda yağmur yağdırmak için kullanılan yada denen "yağmur taşları" vardı.
Bilinen liderleri

Alip Kara Uran
Alip Derek
İnalçuk
Abarhan
Konuyla ilgili yayınlar

Ahinjanov S.M. "Kipchaks in history of medieval Kazakhstan", Alma-Ata, 1989, 5-628-00146-5
Faizrakhmanov G., "Ancient Turks in Sibiria and Central Asia" Kazan, 'Master Lain', 2000, 5-93139-069-3
Gumilev L.N., "Ancient Turks", Moscow, 'Science', 1967
Kimball L., "The Vanished Kimak Empire", Western Washington U., 1994
Kumenkov B. E., "Kimak State if the 9-11th centuries according to Arabic sources", Alma-Ata, 'Science', 1972
Pletneva S.A., "Kipchaks", Moscow, 1990, 5-02-009542-7
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: n2016060572  VIAF: 9318147907519379210007   WorldCat (LCCN): n2016-060572 
Dnipro'da Kıpçak balbalı
Kuzey Amerika Ulusal Kürt Kongresi

Kuzey Amerika Ulusal Kürt Kongresi (Kurdish National Congress of North America) ABD'de faaliyet gösteren Kürt kongresidir. 1988 yılında kurulmuştur. Dr. Asad Khailany, Dr. İbrahim Salih, Dr. Asfandiar Shukri, Dr. Ahmed Utman, Jalal Shaban, Prof Wafa Khorshid ve Abdul Hakem Mustafa tarafından kongre ilk etkinliğini ABD'nin Michigan eyaletinde yaptı.
Asad Khailany, Najmalden Karim, Fuoad Darweesh, Hikmet Fırat gibi kişiler kongrenin başkanlığını yaptılar. Najmalden Karim, günümüzde Washington Kürt Enstitüsü'nün başkanlığını yapmakta ve Paris Kürt Enstitüsü'nünde Yönetim Kurulu üyesi olarak yer almaktadır.
Atıf Esenbel

Atıf Esenbel
Mehmet Atıf Esenbel (d. 1887, İstanbul - ö. 31 Aralık 1951), Türk asker ve siyasetçi.
Harbiye Mektebi mezunudur. İstanbul Süvari Tatbikat Mektebi Muallimliği, 13. Süvari Alayı Komutanlığı, Lozan Barış Konferansı Murahhaslar Heyeti azalığı, Süvari Binicilik ve Tatbikat Mektebi Muallimliği, Başvekalet Seryaverliği, Yarış ve Islah Encümeni Umumi Katipliği, TBMM VI., VII.dönem Sivas ve VIII.dönem Malatya milletvekillikleri yapmıştır. 1942 yılında Fatma Hatice (1898-1979) Hanım'la evlendi. Çocuğu yoktur.
Arba, Friuli-Venezia Giulia

| Arba, Friuli-Venezia Giulia |
| --- | --- |

Ülke:  İtalya
Bölge: Friuli-Venezia Giulia
İl: Pordenone ili
Nüfus (31.12.2019)
 • Toplam: 1.318
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
Arba, Friuli-Venezia Giulia, İtalya'nın Friuli-Venezia Giulia bölgesinde bulunan Pordenone iline bağlı bir komündür. Trieste'nin 100 km kuzeybatısında, Pordenone'nin ise 25 km kuzeybatısında bulunur. Komünün nüfusu 31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla 1.318 kişidir.
Arthur

| Arthur |
| --- | --- |
Albrecht Dürer tarafından tasarlanan ve Yaşlı Peter Vischer tarafından yapılan Kral Arthur heykeli
Söyleniş: /ˈɑːrθər/ Almanca telaffuz: [ˈaʁtʊʁ] Felemenkçe telaffuz: [ˈɑrtyːr]
Cinsiyet: Erkek
Dil(ler): Galce, Eski Briton
Vikisözlük'te  ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
Arthur, Briton kökenli yaygın bir erkek adıdır. Popülerliği, efsanevi kahraman Kral Arthur'un adı olmasından kaynaklanmaktadır. Adın etimolojisi tartışmalıdır. "Ayı" anlamına gelen Keltçedeki Artos'tan türemiş olabilir. Daha yaygın olarak inanılan bir başka teoriye göre ise adın yüzyıllar boyunca Roma Britanyasında yaşayan Roma klanı Artorius'tan türemiştir.
Birçok Slav, Latin ve Cermen dilinde kullanılan yaygın bir yazım çeşidi Artur'dur. İspanyolca ve İtalyancada şekli ise Arturo'dur.
Arthur adındaki kişiler ve karakterler > Kral ve prensler > Efsanevi

Kral Arthur, Arthur efsanesindeki Britanya kralı
Arthur adındaki kişiler ve karakterler > Kral ve prensler > Britanya

Arthur I, Brittany Dükü (1187-1203), amcası kral John Lackland tarafından öldürüldü
Arthur II, Brittany Dükü (1261-1312)
Arthur III, Brittany Dükü (1393-1458)
Arthur adındaki kişiler ve karakterler > Kral ve prensler > Büyük Britanya

Arthur, Galler Prensi (1486-1502), VII. Henry'nin büyük oğlu
Prens Arthur, Connaught ve Strathearn Dükü (1850-1942), Kraliçe Victoria'nın yedinci çocuğu ve üçüncü oğlu
Connaught Prensi Arthur (1883-1938), Connaught ve Strathearn Dükü Prens Arthur'un oğlu
Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması

| --- | --- |
Anlaşmayı imzalayan ülkeler
Tür: Serbest ticaret anlaşması
İmzalanma: 1 Ocak 1994
Yer: Washington, DC
Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (İngilizce: North American Free Trade Agreement, NAFTA; İspanyolca: Tratado de Libre Comercio de América del Norte, TLCAN; Fransızca: Accord de libre-échange nord-américain, ALÉNA), Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Meksika tarafından imzalanan serbest ticaret anlaşması. 1 Ocak 1994'te yürürlüğe giren NAFTA kapsamında, söz konusu üç ülke arasındaki ticaret ve yatırımlar liberalize edilmiş, ilk kez yabancı şirketlere, anlaşma ülkelerini uluslararası tahkim kurullarında tek taraflı olarak dava etme hakkı tanınmıştır. Kuruluş amacı üye devletler arasında serbest ticaret bölgesi oluşturmaktır.
1994-2001 yıllarında yatırımcıların ABD, Kanada ve Meksika hükûmetlerine karşı açtığı yüzlerce tahkim davası bulunmakta olup; bu davaların hemen hepsinde yatırımcılar kazanmış, devletler ise kaybetmiştir.
NAFTA Antlaşması ABD, Kanada ve Meksika devlet başkanları Bush, Mulroney ve Salinas tarafından 12 Ağustos 1992'de Washington'da imzalanmıştır. Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA), ABD, Meksika ve Kanada arasında dört yılı aşkın müzakereler sonucunda imzalanarak 1 Ocak 1994 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 5115385-3  LCCN: n92099941  NDL: 00577373  NKC: kn20010711300  VIAF: 131292072   WorldCat (LCCN): n92-099941
Atıf Efendi Kütüphanesi

| --- | --- |
Atıf Efendi Kütüphanesi'nin dış kapısı

Genel bilgiler
Durum: Kütüphane olarak kullanılıyor
Konum: Vefa, Fatih
Adres: Hacı Kadın, Vefa Cd. No:44, 34134 Fatih/İstanbul
Şehir: İstanbul
Ülke:  Türkiye
Koordinatlar: 41°01′02″K 28°57′36″D﻿ / ﻿41.01722°K 28.96000°D﻿ / 41.01722; 28.96000
Adını aldığı: Atıf Mustafa Efendi
Tamamlanma: 1741
Teknik ayrıntılar
Malzeme: Kesme taş
Resmî site
http://www.suleymaniye.yek.gov.tr/
Atıf Efendi Kütüphanesi, İstanbul'un Fatih ilçesinin Vefa semtinde, Vefa Caddesi'nde Başdefterdar ve divan sahibi bir şair olan Atıf Mustafa Efendi'nin 1741 yılında yaptırmış olduğu bağımsız binası olan bir kütüphanedir. Osmanlı devletinde bağımsız bir binaya sahip olan ikinci kütüphanedir.   Birinci kütüphane ise 1678 yılında Köprülü Fazıl Ahmet Paşa tarafından yaptırılan Köprülü Kütüphanesi'dir.
3.000 elyazmasıyla birlikte eski ve yeni basma eserleri 30.000 civarındadır. En önemli hibesi, Mehmet Zeki Pakalın koleksiyonudur. Kütüphanede bulunan yazma eserlerin tamamı dijital ortama aktarılmıştır.
Avlulu, bahçeli kütüphanenin anakapısı üzerindeki mermer kitabede şöyle yazar: Darül kütübi Atıf 1289. Kapıdan girdikten sonra uzunca bir dehlizden geçilir. Duvarları yüksek, tuğla ve kesmetaştan yapılmadır. Altında bir Bizans sarnıcı bulunmaktadır. Etrafı beş küçük eyvanla çevrili kare okuma salonu vardır.
Kuzey Amerika futbolu

| --- | --- |

Birlik: IFAF
İlk oynanış: 1861, Toronto, Kanada
Çeşitleri: Amerikan futbolu Arena futbolu Kanada futbolu
Özellikleri
Temas: Var
Kategori: Takım sporu, top sporu
Ekipman: Top Kask
Alan: Futbol sahası
Olimpiyatlar: 1904 ve 1932'de oynandı (Amerikan futbolu adıyla)
Kuzey Amerika futbolu (ABD ve Kanada'da futbol, diğer bölgelerde korumalı futbol olarak da bilinir), dikdörtgen bir sahada oval bir topu saha sonuna taşıyarak sayı yapmayı amaçlayan iki takım arasında, on beşer dakikalık dört çeyrekten oluşan maçlarda oynanan bir takım sporudur. Başta açık alanda oynanan Amerikan futbolu ve Kanada futbolu olmakla birlikte spor salonlarında oynanan arena futbolu gibi çeşitleri de bulunmaktadır.
Anavatanı olan Kuzey Amerika'da futbol adıyla bilinen Kuzey Amerika futbolu, başta Avrupa ve Orta Amerika olmak üzere dünyanın diğer bölgelerinde de oynansa da bu bölgelerde Kuzey Amerika'daki popülerliğine ulaşamamıştır.
Kuzey Amerika futbolunun başlıca ligleri ABD'de faaliyet gösteren NFL ve Kanada'nın ulusal ligi olan CFL'dir. Sporun uluslararası yönetim teşkilatı görevi IFAF tarafından yürütülmektedir.
Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi

Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi
Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi (Rusça: Се́веро-Кавка́зский федера́льный о́круг / Severo-Kavkazskiy federalnıy okrug), Rusya'nın 8 federal bölgesinden biridir. Yüzölçümü 170.700 km², 2002 sayımına göre nüfusu 8.933.889'dir.
İdari yapılanması

Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi, 7 federal birimden oluşur:
| # | Bayrak | Arma | Federal bölge | Başkent |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  |  | Dağıstan Cumhuriyeti | Mahaçkale |
| 2 |  |  | İnguşetya Cumhuriyeti | Magas |
| 3 |  |  | Kabardino-Balkar Cumhuriyeti | Nalçik |
| 4 |  |  | Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti | Çerkessk |
| 5 |  |  | Kuzey Osetya-Alanya Cumhuriyeti | Vladikavkaz |
| 6 |  |  | Stavropol Krayı | Stavropol |
| 7 |  |  | Çeçen Cumhuriyeti | Grozni |
| g t Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi |
| --- | --- | --- |
: Çeçenistan • Dağıstan • İnguşetya • Kabardino-Balkarya • Karaçay-Çerkesya • Kuzey Osetya-Alanya • Stavropol Krayı
| g t Rusya'nın federal bölgeleri |
| --- | --- |
 Merkez  Güney  Kuzeybatı  Uzak Doğu  Sibirya  Ural  Volga  Kuzey Kafkasya
Kuleşov Etkisi

Kuleşov etkisi (Rusça. Эффект Кулешова; İng. Kuleshov Effect), Sovyet film yapımcısı Lev Kuleşov tarafından 1910'lu yıllarda keşfedilen bir olgudur. İzleyicinin, birbirini takip eden iki çekimlik bir sekanstan, tek bir çekime oranla daha fazla anlam çıkardığını kanıtlayan zihinsel bir fenomene işaret eder.
Özellikleri

Kuleşov, Çarlık döneminin ikon aktörlerinden Ivan Mosjoukine'in yüzünün ifadesiz bir çekimini, bir tabak çorba, tabuttaki bir kız ve divanda uzanan bir kadın gibi farklı çekimlerle montajlayarak bir kısa film üretti. Filmi gören izleyiciler her seferinde Mosjoukine'in yüzündeki ifadenin değiştiğini düşündüler. Mosjoukine'in, çorba tabağına bakarken acıktığını, tabuttaki kıza bakarken yas tuttuğunu, divanda uzanan kadına bakarken ise şehvet duyduğunu iddia ettiler. Oysa Kuleşov her montajda, Mosjoukine'in aynı ifadesiz yüz çekimini kullanmıştı.
Sonradan Kuleşov ile birlikte bu deneyin ortak yaratıcısı olduğunu iddia eden Vsevolod Pudovkin 1929'da, seyircinin tepkisini şöyle tarif etmişti: "(Mosjoukine'in) oyunculuk yeteneğini yere göğe koyamadılar... Bırakılmış çorbaya bakarkenki düşünceli halinden etkilendiler, ölü çocuğa bakarken duyduğu derin hüzünden duygulandılar ve kadına bakarkenki şehvetinin altını çizdiler. Halbuki biz her üç montajda da aynı yüz ifadesini kullanmıştık."
Deneyin sonunda, izleyicilerin bir imge dizisine, kendi duygusal tepkilerini kattıkları ve hatta üzerlerinde oluşan etkiyi aktörün yeteneğine bağladıkları ortaya çıkıyordu. Kuleşov, bu deneyden film montajının faydasını ve etkisini anlatmak için yararlandı. Bu keşfin bağımsız bir sanat biçimi olarak sinemanın temeli olması gerektiğine inanıyordu. Sinema, parçalardan ve gerçekte birbirinden çok farklı olan bu parçaların birbirine bağlanmasından oluşur. Bu nedenle, Kuleşov'a göre, filmdeki görüntülerin içeriği değil, bunların bileşimi önemlidir.
Kuleşov, hayatının son yıllarında verdiği bir röportajda, Kuleşov Etkisinin keşfedişini, kişisel bir başarı olarak tarif etmektense, alçakgönüllülükle, Jacques Monod'un Rastlantı ve Zorunluluk teorisine atıf yaparak açıklar: "Evet, bir rastlantı sonucu ortaya çıktı. Ama aynı zamanda bu bir zorunluluktu. Çünkü sinemanın artık dört başı mamur bir sanat formu olarak ortaya çıkmasının zamanı gelmişti. Talihin bir cilvesi, bana kısmet oldu."
Sinemaya Etkisi

Kuleşov etkisi, modern film yapımcıları arasında iyi bilinmektedir. Alfred Hitchcock, François Truffaut ile yaptığı nehir söyleşide, aktör James Stewart'ı örnek vererek Kuleşov etkisine değinmiştir.
Hitchcock, CBC'deki Telescope programında yer alan ünlü "Mutluluğun Tanımı" söyleşisinde de, Fletcher Markle'a, birçok montaj biçimini ayrıntılı olarak açıklar. “Saf montaj” adını verdiği son biçimi, Kuleşov etkisini kullanarak anlatır. İlk örnekte Hitchcock gözlerini kısar ve izleyiciye bebekli bir kadın gösterilir. Kamera daha sonra, bu kez gülümseyerek bakan Hitchcock'un yüzüne döner, kibar bir yaşlı adamla karşılaşırız. İkinci örnekte, bebekli kadın, bikinili bir kadınla değiştirilir. Bunun üzerine ortaya çıkan etkiyle ilgili olarak Hitchcock şöyle der: "Peki, şimdi ne oldu? Pislik bir ihtiyar!"
Kuleşov'un 1910'ların sonlarında ve 1920'lerin başında yaptığı montaj deneyleri Sovyet montaj sinemasının teorik temelini oluşturdu. 1920'lerin sonlarında ünlü yönetmenler Sergei Eisenstein, Vsevolod Pudovkin ve Dziga Vertov'un elinde doruğa ulaştı. O dönemin önemli filmleri arasında, Potemkin Zırhlısı, Ekim, Ana, Petersburg'un Sonu ve Kameralı Adam sayılabilir.
Araştırmalar

Kuleşov etkisi psikologlar tarafından ancak son yıllarda incelenebilmiştir. Prince ve Hensley (1992) orijinal deneyi yeniden yaptılar ancak iddia edilen etkiye ulaşamadılar. Çalışma 137 katılımcıyla gerçekleştirilmişti, ancak veri kirliliği yaratabilen denekler-arası desen metodu kullanılmıştı. Mobbs et al. (2006) denek-içi bir fMRI testi yaptı ve negatif, pozitif veya nötr değerler elde etti. Nötr bir yüz ifadesi, hüzünlü bir ifadenin arkasından gösterildiğinde hüzünlü, mutlu bir yüzün arkasından gösterildiğinde mutlu bulunmuştu. Daha yakın zamanlarda Barratt, Rédei, Innes-Ker ve Van De Weijer (2016), 24 film sekansı kullanarak 36 katılımcıyı beş duygusal (mutluluk, üzüntü, açlık, korku ve arzu) ve bir nötr koşulda teste tabi tuttular. Nötr ifadelerin uyarıcı materyalin niteliğine göre derecelendiğini göstererek Mobbs et al.'ın bulgularını doğrulamış oldular.
Sonuç olarak, Kuleşov etkisini deneysel olarak test etmede başlangıçta sorunlarla karşılaşılmış olsa da, araştırmacılar artık bir yüzün gösterildiği bağlamın, yüzün nasıl algılandığı üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu konusunda hemfikirler.
Kuleşov etkisinin sesle harekete geçirilip geçirilemeyeceğini araştıran Baranowski ve Hecht, farklı yüz kliplerini mutlu müzik, hüzünlü müzik veya müziksiz sahnelerle montajladılar. Müziğin, katılımcıların, yüz ifadeleriyle ilgili duygusal yargılarını önemli ölçüde etkilediği sonucuna ulaştılar.
Son planı değiştirilmiş bir Kuleşov sekansı örneği