Galen
Çalışmaları > Yayınlanmış eserleri

Galen, antik dönemdeki yazarlar arasında en fazla eser üreten kişilerden biri olabilir; eser miktarı, Hippolu Augustinus'un eserleriyle yarışacak düzeydedir. Galen'in üretkenliği o kadar fazlaydı ki, günümüze ulaşan metinler, antik Yunan'dan kalan tüm edebiyatın neredeyse yarısını oluşturmaktadır. Aktarılanlara göre, Galen, sözlerinin yazıya geçirilmesi için yirmi kâtip kullanmıştır. Galen, yaklaşık 500 risale yazmış olabilir ve bu eserlerin toplam uzunluğu yaklaşık 10 milyon kelimeye ulaşmış olabilir. Günümüze ulaşan eserleri yaklaşık 3 milyon kelimeden oluşsa da, bu, onun tüm yazılarının üçte birinden daha azını temsil etmektedir. M.S. 191 veya daha muhtemel olarak 192 yılında Templum Pacis (Türkçe: Barış tapınağı)’nda çıkan bir yangın, özellikle felsefe üzerine olan eserleri başta olmak üzere, Galen’in birçok eserini yok etmiştir. Véronique Boudon-Millot, Galen külliyatının yalnızca dörtte birinin Yunanca olarak bize ulaştığını, “geniş bölümlerin yalnızca Arapça veya Latince çevirilerde hayatta kaldığını ya da tamamen kaybolduğunu” belirtir. Günümüze ulaşan Galen'e ait metinler, Homeros’tan başlayarak 2. yüzyıla kadar gelen dönemde yazılmış tüm Yunanca metinlerin sekizde birini oluşturur.
Galen'in eserleri antik dönemde Latinceye çevrilmediği için ve Batı Roma İmparatorluğu'nun çöküşü nedeniyle, Galen’in çalışmaları ve genel olarak Yunan tıp geleneği, Erken Orta Çağ’da Batı Avrupa’da gözden düşmüştür; bu dönemde çok az sayıda Latin bilgin, Yunanca okuyabiliyordu. Ancak genel olarak Galen ve antik Yunan tıp geleneği, Doğu Roma İmparatorluğu’nda (Bizans İmparatorluğu olarak da bilinir) incelenmeye ve takip edilmeye devam etmiştir. Galen’in günümüze ulaşan tüm Yunanca el yazmaları Bizanslı bilginler tarafından kopyalanmıştır.
Abbasi döneminde (MS. 750’den sonra) Arap Müslümanlar, Yunan bilimsel ve tıbbi metinlerine ilk kez ilgi göstermeye başlamış ve Galen’in bazı metinlerini, genellikle Süryani Hristiyan bilginler tarafından Arapçaya çevirmişlerdir. Sonuç olarak, Galen’in bazı metinleri yalnızca Arapça çeviri olarak mevcuttur, bazıları ise yalnızca Arapçadan yapılan Orta Çağ Latince çevirilerinde bulunmaktadır. Bazı durumlarda, orijinali kaybolmuş metinler için, Latince veya Arapçadan tekrar Yunancaya çeviri yapmaya çalışan araştırmacılar olmuştur. Herophilos gibi bazı antik kaynaklar için Galen’in onların çalışmalarına dair verdiği bilgiler, günümüze kalan tek kayıt niteliğindedir.
Daha kendi döneminde bile, sahte metinler ve kötü niyetli düzenlemeler Galen’in eserleri için bir sorun oluşturuyordu. Bu durum, Galen’i Περὶ τῶν ἰδίων βιβλίων "De Libris Propriis" (Kendi Kitaplarım) adlı eserini yazmaya sevk etmiştir. Latince, Arapça veya Yunanca sahte eserler Rönesans'a kadar devam etmiştir. Galen'in bazı risaleleri yıllar içinde birçok farklı başlık altında yayımlanmıştır. Kaynaklar genellikle ulaşılması zor ve az bilinen dergi veya arşivlerde bulunmaktadır. Eserler Yunanca yazılmış olmasına rağmen, konvansiyon gereği Latince başlıklarla anılmaktadır ve genellikle bu başlıkların yalnızca kısaltmaları kullanılmaktadır. Galen'in çalışmalarının tek bir otoriter derlemesi bulunmamaktadır ve ona atfedilen birçok eserin otantikliği hakkında tartışmalar devam etmektedir. Bu nedenle, Galen'in çalışmaları üzerine yapılan araştırmalar genellikle zorluklarla doludur.
Galen'in geniş eser koleksiyonunu sınıflandırmak için çeşitli girişimlerde bulunulmuştur. Örneğin; John Redman Coxe(1846), bir Prolegomena (προλεγόμενον) veya giriş kitaplarıyla başlayan ve 7 kategoride sınıflandırılan eser listesini sunmuştur:
Eczacılık (10 cilt),
Etyoloji (19 cilt),
Fizyoloji (28 cilt),
Hijyen (12 cilt),
Kan Alma (4 cilt)
Semiyotik (14 cilt),
Tedavi (17 cilt).
Ayrıca, 4 özdeyiş kitabı ve sahte eserler de eklenmiştir.
Galen'in yazılarının en kapsamlı derlemesi, modern projelerden Corpus Medicorum Graecorum/Latinorum’u bile aşan, 1821 ile 1833 yılları arasında Leipzig’de Karl Gottlob Kühn tarafından derlenmiş ve çevrilmiştir. Bu koleksiyon, Yunanca orijinal metinlerden Latinceye çevrilmiş 122 Galen risalesinden oluşmaktadır (metin her iki dilde de sunulmuştur). 20.000’den fazla sayfa içeren bu derleme, 22 cilt halinde düzenlenmiştir ve 676 dizin sayfası bulunmaktadır. Ancak bu eserlerin yalnızca küçük bir kısmı günümüzde modern bir dile çevrilmiştir. Ancak, Galen’in en son keşfedilen metinlerinden biri ise 2000’li yıllarda ortaya çıkarılmıştır.
Galen’in eserlerinin birçoğu, 1972’de başlatılan dijital Yunan edebiyat kütüphanesi olan Thesaurus Linguae Graecae’ye dahildir. Bir diğer faydalı modern kaynak ise Fransız Bibliothèque interuniversitaire de médecine (BIUM) arşividir.