stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Konstantinopolis İmparatorluk Kütüphanesi
Tek bir Konstantinopolis Kütüphanesinin varlığı

Klasik Roma ve İskenderiye benzeyen tek bir İmparatorluk Kütüphanesi Kütüphanesi olup olmadığı tartışmaya açıktır. Tarihçi Steven Runciman, 5.yüzyıldan sonra, pek çok kilise ve manastıra ait olmasına rağmen, Konstantinopolis'te hiçbir halk kütüphanesinin bulunmadığını kaydeder. Bilim insanlarına bunlardan en azından bir kısmına erişim verilmesi muhtemel olsa da, içeriği esas olarak teolojikdir. Bizans İmparatorluğu, Orta Çağ standartlarına göre oldukça okur-yazar bir toplumdu, fakat varlığını sürdüren kütüphaneler, özel mülkiyete ait koleksiyonlardı.
Lazika Savaşı

| g t Lazika Savaşı |
| --- | --- |
 1. Petra  Anglon  Edessa  2. Petra  3. Petra  Muhurisi  Rioni  1. Arhaiopolis  Cotais  Telephis-Ollaria  2. Arhaiopolis  Onoguris (3. Arhaiopolis)  Fasis 
| g t Pers-Roma savaşları |
| --- | --- |
Part-Roma savaşları Carrhae  Pompey-Part istilası Gülek Boğazı  Belen Geçidi  Gindarus Dağı  Marcus Antonius'un seferleri  Ermeni Savaşı (58-63)  Trajan's Parthian campaign  Lucius Verus' campaigns  2. Tizpon  Parthian war of Caracalla  Nisibis Roma-Sasani savaşları Nisibis (235)  Resaena Muharebesi  Misiche Muharebesi  Nisibis (252)  Barbalissos Muharebesi  Antakya  Dura-Europos  Edessa  Caesarea (260)  3. Tizpon  Carrhae (296)  Satala  Pers-Roma savaşları (337-367) 1. Singara  Amida  2. Singara  Julian's Persian War Pirisabora  Maiozamalcha  Tizpon  Maranga  Samarra  Bagavan Bizans-Sasani savaşları 421-422 savaşı  440 Bizans-Sasani savaşı  Anastasya Savaşı  İberya Savaşı  Lazika Savaşı  572-591 savaşı  602-628 savaşı
| g t İmparator I>  Justinianus'un Savaşları |
| --- | --- |
 İberya Savaşı Thannuris (Mindouos)  Dara  Satala  Callinicum  Martyropolis Vandallar Savaşı ve Moro Savaşları Ad Decimum  Tricamarum  Mammes ve Bourgaon  Babosis ve Zerboule  Cillium  Marta  Cato Tarlaları Gotlar Savaşı 1. Napoli  1. Roma  Treviso  Verona  Faventia  Mucellium  2. Napoli  2. Roma  3. Roma  Sena Gallica  Taginae  Mons Lactarius  Volturnus Lazika Savaşı 1. Petra  Anglon  Edessa  2. Petra  3. Petra  Muhurisi  Rioni  1. Arhaiopolis  Cotais  Telephis-Ollaria  2. Arhaiopolis  Onoguris (3. Arhaiopolis)  Fasis Diğer Spania'nın Fethi  Melantias 
Lazika Savaşı, aynı zamanda Kolhi Savaşı ya da Gürcü tarih yazımında, Egrisi'nin Büyük Savaşı (Gürcüce: ეგრისის დიდი ომი, Egrisis Didi Omi) olarak bilinir, Bizans İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında Lazika'nın antik Gürcistan bölgesinin kontrolü için yapılan mücadeledir. Lazika Savaşı, 541'den 562'ye kadar yirmi yıl boyunca, değişen başarılarla sürdü ve savaşın sona ermesi karşılığında yıllık bir haraç elde eden Persler için bir zaferle sona erdi. Lazika Savaşı, Prokopius ve Agathias'ın eserlerinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Lazika

Karadeniz'in doğu kıyısında bulunan ve Kafkasya ile Hazar Denizi arasındaki önemli dağ geçitlerini kontrol eden Lazika, her iki imparatorluk için de önemli bir stratejik öneme sahipti. Bizanslılar için, Sasanilerin İberya üzerinden Karadeniz kıyılarına kadar ilerlemesine engel teşkil ediyordu. Diğer taraftan Sasaniler denize ulaşmayı ve şimdiye kadar sıkı egemenlikleri altında olan İberya'nın tehdit edilebileceği bir bölgeyi kontrol etmeyi umuyorlardı.
Arka plan

Sasanilar Lazika'yı (Egrisi) 532 tarihli "Sürekli Barış" Antlaşması ile Roma/Bizans etki alanının bir parçası olarak tanıdılar. O zamanlar yerel monarşi üzerindeki etkisini artırmak için için Bizanslılar, Kral I. Tsate'nin din değiştirmesi konusunda ısrar ettiler: 522/3'te Konstantinopolis'te hem vaftiz oldu hem de İmparator I. Justinus'tan (I. Justinianus'un öncülü) kraliyet yetkileri aldı. Bizans garnizonları, Lazika ve komşu Abasgia'da, çoğunlukla Poti, Sebastopolis ve Pityus sahil kentlerinde konuşlandırılmıştı. Petra'da (modern Batum'un kuzeyindeki Tsihisdziri) bulunan krallığın güney girişi olan sahil yolu ile beraber, krallığın başkenti Arhaiopolis güçlendirmişti. Ancak, 536'da, Bizans'ın varlığı tam bir manda yönetimine dönüştü; zira kral, yeni magister militum per Armeniam İoannis Tzibus'a karşı çok güç kaybetti. Tzibus, Lazika tüccarlarının Bizans çıkarları lehine özgürlüğünü kısıtladığında, halkın hoşnutsuzluğu 541'de tam ölçekli bir ayaklanmaya yol açtı ve zayıflayan Kral II. Gubaz, Bizanslılara karşı Sasaniler'den gizlice yardım istedi.
Savaş

Lazika'ya girip ve Bizans ana kalesi Petra'yı ele geçiren ve ülke üzerinde bir başka manda yönetimi kuran Sasani Şahı I. Hüsrev, bu çağrılara o yıl cevap verdi.
543 yılında Anglon'da Ermenistan'ın Bizans istilası, küçük bir Sasani kuvveti tarafından engellendi. Bununla birlikte, Şah’ın ülke üzerinde doğrudan bir Sasani hakimiyeti kurma teşebbüsü ve Zerdüşt rahiplerinin misyonerlik çabası kısa bir süre sonra Hristiyan Lazika'da hoşnutsuzluğa neden oldu ve Kral Gubaz bu kez Sasanilere karşı 548’de isyan etti. II. Gubaz, İmparator I. Justinianus'tan yardım istedi ve Alanlar ve Sabirler ile bir ittifak kurdu. Justinianus, Gubaz'a yardım etmek için Dagisthaios komutasında 7.000 Bizans ve 1.000 Tzani (Lazların akrabaları) destek kuvvetleri gönderdi ve Petra kalesini kuşattı. Mihr-Mihroe yönetimindeki Pers takviyeleri, dağ geçitlerini koruyan küçük bir Bizans kuvveti yendi ve kuşatılmış Petra'yı rahatlattı. Mihr-Mihroe, kaleye 3.000 kişi bıraktı ve Lazika'yı yağmalamak için 5.000 asker bırakarak Ermenistan'a yürüdü. Bu güç, 549 yılında Fasis Nehri'nde Dagisthaios tarafından yok edildi. Bir sonraki Sasani saldırısı da, Hippis Nehri'nde komutan Chorianes'in öldürülmesiyle mutlak bir mağlubiyetle sonuçlanan bir muharebede başarısız oldu. Yeni Bizans komutanı Bessas, Abazg kabilesinin Sasani yanlısı isyanını bastırdı, Petra'yı aldı ve 551'de Arhaiopolis'te Mihr-Mihroe'yi yendi. Ancak, Mihr-Mihroe, Scymnia ve Souania yayla bölgelerine giden önemli yolları kontrol eden Cotais'i ve Uthimereos kalelerini ele geçirmeyi başardı. 555 yazında Telephis'te etkileyici bir zafer kazandı ve Bizans-Lazik kuvvetlerini Nesos'a çekilmeye zorladı.
Mihr-Mihroe'nun ölümünden sonra 555 yılında Nahoragan, Sasani kuvvetlerinin baş komutanı olarak atandı. Onoguris'teki Sasani pozisyonlarına yönelik Bizans saldırısını püskürttü ve Mihr-Mihroe'nin iki kez denediği ve alamadığı bir şehir olan Arhaiopolis'ten düşmanı uzaklaştırdı. Bu mağlubiyetler, Lazik ve Bizans generalleri arasında sert bir kan davası yarattı. Kral Gubaz, İmparator Justinianus'a Bizans general Bessas, Martinus ve Rusticus'u suçlayan bir yazı yazdı. Bessas Konstantinopolis'e geri çağrıldı; fakat Rusticus ve kardeşi İoannis nihayetinde Gubaz'ı öldürdüler. Lazlar, Gubaz'ın kardeşi II. Tsate'yi yeni kralları olarak önerdiler ve Senator Athanasius suikastı soruşturması için görevlendirildi. Rusticus ve İoannis tutuklandı, yargılandı ve idam edildi. 556 yılında 556'da, müttefikler Arhaiopolis'i yeniden aldılar ve aynı yıl Sasani general Nachoragan'ı sonuçsuz Fasis'e yapılan saldırıya yönlendirdiler. Aynı yılın sonbaharında ve kışında Bizanslılar, Misimian dağ kabileleri tarafından çıkarılan Misimian İsyanını bastırdılar ve sonunda Sasanileri ülkeden kovdular.
Sonuç

Ayrıca bakınız: Dara Antlaşması
Daha sonra, 557'de Bizanslılar ile Sasaniler arasındaki düşmanlıklar ateşkes ile son erdi ve 562 yılında "Dara (50 Yıllık Barış) Antlaşması" ile I. Hüsrev Lazika'yı yıllık bir altın ödemesi karşılığında Bizans vasalı olarak tanıdı.
Petra kalesi ve Vaftizci Yahya Kilisesi harabeleri
Arhaiopolis'in Roma tahkimatlarından kalanlar
Lazika Savaşı'ndaki Laz askerin tasviri
9K37 Buk

| 9K35 Strela-10 |
| --- | --- |
 Buk-M1-2
Çeşidi: Taşınabilir uçaksavar sistemi
Uyruğu:  Sovyetler Birliği
Hizmet geçmişi
Hizmet: 1979-günümüze
Kullanıcılar
Kullanıldığı savaşlar: Güney Osetya Savaşı Donbass Savaşı
Üretim tarihi
Tasarımcı: Almaz-Antey
Çeşitleri: 9K37 "Buk", 9K37M, 9K37M1 "Buk-M1", 9K37M1-2 "Buk-M1-2", 9K37M1-2A, 9K317 "Buk-M2", "Buk-M3" donanma: 3S90 (M-22), 3S90M, 3S90E1, 3S90M1

9K37 Buk (Rusça: 9К37 «Бук», "kayın"; NATO rapor adı: SA-11 Gadfly veya SA-17 Grizzly), bir Sovyet taşınabilir uçaksavar sistemidır. Araç, 2K12 Kub'un yerini almış olup seyir füzeleri, akıllı bombalar, uçaklar, helikopterler ve insansız hava araçlarına karşı geliştirilmiştir.
Kullanıcılar

Azerbaycan
Belarus
Cezayir
Çin
Gürcistan
Hindistan
İran
Kıbrıs Cumhuriyeti
Kuzey Kore
Mısır
Pakistan
Rusya
Sırbistan
Suriye
Ukrayna
Venezuela
9K37 Buk kullanıcıları
Zoltán

| Zoltán |
| --- | --- |
Solt, Macaristan'daki Zoltán heykeli
Macarların Büyük Prensi
Hüküm süresi: y. 907 – y. 950 (belirsiz)
Önce gelen: Árpád (?)
Sonra gelen: Fajsz (?)

Doğum: y. 880 veya y. 903
Ölüm: y. 950
Eş(ler)i: Menumorut'un adı bilinmeyen kızı (belirsiz)
Hanedan: Árpád Hanedanı
Babası: Árpád
Dini: Macar Paganizmi
Zoltán (Macarca telaffuz: [ˈzoltaːn]; y. 880 or 903 – y. 950) veya Zolta, Gesta Hungarorum'da 907 yılı civarında babası Árpád'ın yerine geçen Macarların üçüncü büyük prensi olarak anılmaktadır. Diğer vakanüvislerin onu Macar yöneticiler arasında listelememesinden ötürü modern tarihçiler, Zoltán'ın egemenliğine dair bu raporu reddetmektedir fakat Zoltán tahta asla oturmasa bile Macaristan'da 955 yılı civarlarından sonra hüküm süren tüm hükümdarların Árpád Hanedanı'na bağlı olarak Zoltán'ın soyundan geldiğine dair görüş birliği vardır.
Hayatı > Gesta Hungarorum'da Zoltán

Modern tarihçilerin Zoltán'ın yaşamının ana kaynağı, yazarı şimdi "Anonim" olarak bilinen 12. yüzyılın sonlarından kalma Gesta Hungarorum'dur. Bu kaynağa göre Zoltán, Macarların Büyük Prensi Árpád'ın tek oğluydu. Tersine,neredeyse çağdaş Bizans İmparatoru VII. Konstantinos, "Zaltas"ın Árpád'ın dördüncü çocuğu olduğunu yazmıştır. Zoltán'ın adı, Türk dilleri aracılığıyla Arapçadaki "sultan" sözcüğünden çıkmış gibi görünmektedir fakat modern akademisyenler bu etimolojiyi oy birliğiyle kabul etmemektedir.
"Anonim"e göre, Zoltán, babasının Menumorut'a karşı yaptığı ikinci seferi sırasında 903'ten sonra doğdu. Menumorut, Karpat Havzası'nın fethi sırasında Macarların muhalifleri arasında yalnızca Gesta Hungarorum'da yer alan birçok yerel yöneticiden biridir. Gesta Hungarorum'un anlatımına göre, Menumorut, teslim olmak ve kızını Zoltán ile 904 ya da 905 yılında evlendirmek zorunda kaldı. Menumorut öldüğünde Zoltán kayınpederinin Tisa nehrinin doğusundaki dükalığını miras olarak devraldı ve "Anonim" tarafından burada "Kozár denilen halklar"ın ikâmet ettiği iddia edilmektedir. Anonim ayrıca, hâlâ küçük olan Zoltán'ın 907 civarında ölen babasını yerine geçtiğini belirtmektedir. Zoltán, oğlu Taksony'nin lehine tahttan feragat etti ve "oğlunun saltanatının üçüncü yılında" öldü.
"Ve karakter olarak babasına benzeyen fakat tip olarak benzemeyen oğlu Zolta [Árpád'ın] yerine geçti. Prens Zolta; yumuşak, sarı saçlı, orta boyuyla solgun ve az peltek konuşan biriydi.; savaşçı bir dük, cesur ruhlu, konularına merhametli, tatlı dilli ancak Macaristan'ın önde gelen tüm erkek ve savaşçılarının hayret verici bir şekilde sevdiği [biri olarak] güce açtı. Bir süre sonra, Zolta on üç yaşındayken ortak danışmanları tarafından topluluğun önde gelen bütün erkeklerinin aynı isteğiyle kralın rütbenin altındaki rektörleri, geleneksel hukukun rehberliği ve davacıların ihtilafları ve davaları ile uyum sağlamak için tayin etmiştir."
Hayatı > Modern tarihçilerin görüşleri

Günümüzde tarihçiler Zoltán'ın Anonim tarafından sunulan hayatının çoğu detaylarını reddetmektedir. Örneğin, Macar tarihçi Gyula Kristó, Zoltán'ın 903 yerine 880 civarında doğduğunu söylemiştir. Romen meslektaşı Alexandru Madgearu da aynı şekilde ya Zoltán'ın 903'ten yıllar önce doğduğunu ya da evliliğinin 904'ten yıllar sonra olması gerektiğini yazmıştır.
Zoltán'ın kayınpederinin kimliği de tartışılmaktadır. Orta Çağ ilimleri uzmanı Pál Engel, Menumorut'un, Macarların kendi aleyhindeki kahramanlık savaşlarını fethetmek için Anonim tarafından icat edilen "hayali figürler"den biri olduğunu söylemiştir. Tarihçi Charles R. Bowlus, Menumorut'un kızının Zoltán ile evlenmesinin "Büyük Moravya"nın sonunu simgeleyen Moravyalı bir hükümdar olduğunu yazmıştır. Orta Çağcı Tudor Sălăgean da Menumorut'un gerçek bir insan olduğunu, 9 ve 10'uncu yüzyılın başında Rumen, Slav ve diğer birçok halkın içinde yaşadığı bir defalık dükalığı yönettiğini söylemiştir.
Anonim, Zoltán'ın büyük prens olarak babası yerine geçtiği ve hatta Zoltán'ın Macar kabilelerinin federasyonunu yönetmiş olduğu fikri sorgulanmıştır. Örneğin, tarihçi Sándor L. Tóth, Árpád'ın dört oğlu arasında en genç olan Zoltán'ın büyük kardeşleri arasında saltanat sırasında zorlukla öne çıkacağını yazmıştır. Kristó ayrıca, diğer Macar vakanüvislerin Zoltán'ın egemenliğinden bahsetmediklerini söylemiştir ve Anonim'in bütün Macar hükümdarlarının Árpád Hanedanlığından geldiğini bildiği için sadece Zoltán'ı büyük prenslerin tamamlanmamış muhafaza edilmiş listesine eklediğini belirtmiştir.
Ailesi

Aşağıda Zoltán'ın en yakın akrabalarını sunan bir aile ağacı mevcuttur:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Álmos | Álmos | Álmos | Álmos | Álmos | Álmos |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Álmos | Álmos | Álmos | Álmos | Álmos | Álmos |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Árpád | Árpád | Árpád | Árpád | Árpád | Árpád |   |   | Menumorut* | Menumorut* | Menumorut* | Menumorut* | Menumorut* | Menumorut* |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Árpád | Árpád | Árpád | Árpád | Árpád | Árpád |   |   | Menumorut* | Menumorut* | Menumorut* | Menumorut* | Menumorut* | Menumorut* |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Zoltán | Zoltán | Zoltán | Zoltán | Zoltán | Zoltán |   |   | kızı | kızı | kızı | kızı | kızı | kızı |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Zoltán | Zoltán | Zoltán | Zoltán | Zoltán | Zoltán |   |   | kızı | kızı | kızı | kızı | kızı | kızı |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Taksony | Taksony | Taksony | Taksony | Taksony | Taksony |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Taksony | Taksony | Taksony | Taksony | Taksony | Taksony |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |  |  |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Macaristan Kralları** | Macaristan Kralları** | Macaristan Kralları** | Macaristan Kralları** | Macaristan Kralları** | Macaristan Kralları** |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Macaristan Kralları** | Macaristan Kralları** | Macaristan Kralları** | Macaristan Kralları** | Macaristan Kralları** | Macaristan Kralları** |   |   |   |   |   |   |
*Menumorut'un gerçek ya da uydurma bir kişi olup olmadığı modern akademisyenler tarafından tartışılmaktadır.

**Daha sonraki tüm büyük prensler ve Macaristan kralları Taksony'nin soyundan gelmiştir.
Piti

Piti

Piti, Azerbaycan mutfağına ve Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi, özellikle Kars mutfağına özgü yemek. Bazı yörelerde, özellikle Iğdır ve çevresinde Bozbaş olarak da anılır.
Ankara'daki bir İran Azeri lokantasında sunulan piti.
Van geleneksel mutfağında bulunur. Pitinin temel malzemeleri koyun eti, nohut ve lavaştır. Yemeğin suyuna kendine özgü rengini veren ise safran baharatı.
Et ve geceden ıslanmış nohut birlikte, tencere veya güveçte pişirilir. Belli bir aşamadan sonra patates ve soğan, bazı yörelerde ayrıca yeşil fasulye ve dolmalık biber ilave olunur. Pitinin sunumu aşamasında kullanılan çömlek veya çukur tabakların altına lavaş döşenir. Üzerine sulu yemek eklenir. Bu şekilde yumuşatılmış ekmekle birlikte yenir.
Türkiye'de Yörelere Göre Çeşitleri > Iğdır Bozbaş Yemeği

Iğdır Bozbaş Yemeği 02.07.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Levent Mıstıkoğlu

| Levent Mıstıkoğlu |
| --- | --- |
Doğum: 1956 Antakya
Meslek: Milletvekili, Spor yöneticisi

Levent Mıstıkoğlu, (d. 1956, Antakya), Türk siyasetçidir.
Hayatı

Ankara Devlet Mühendislik Mimarlık Akademisi İnşaat Bölümü mezunudur. Serbest İnşaat Mühendisliği, Müteahhitlik, Çiftçilik, TBMM XX. ve XXI. Dönem Hatay Milletvekilliği, XX. ve XXI. Dönem TBMM Başkanlık Divanı Kâtip Üyeliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır. 29 Haziran 2024 tarihinde Hatayspor başkanı seçilmiştir. 25 Aralık 2024'te kulüp başkanlığından istifa etmiştir.
İOS 9

| --- | --- |

iOS 9.3.5 çalıştıran bir iPhone 6S'in varsayılan iOS uygulamalarını içeren ekran görüntüsü
Geliştirici(ler): Apple Inc.
İşletim sistemi ailesi: iOS
Kaynak türü: Kapalı kaynak (ayrıca açık kaynak bileşenler)
Lisans: Özel mülk yazılım
Çekirdek türü: Hybrid kernel (XNU) 
İlk Yayınlanma:  Versiyon 9.0  16 Eylül 2015
Son kararlı sürümü:  9.3.6 (13G37) / 22 Temmuz 2019 (5 yıl önce) (2019-07-22)
 
Platform desteği: iPhone 4S iPhone 5 iPhone 5C iPhone 5S iPhone 6 iPhone 6 Plus iPhone 6S iPhone 6S Plus iPhone SE iPod Touch (5.nesil) iPod Touch (6.nesil) iPad 2 iPad (3.nesil) iPad (4.nesil) iPad Air iPad Air 2 iPad Mini (1. nesil) iPad Mini 2 iPad Mini 3 iPad Mini 4 iPad Pro
Öncülü: iOS 8
Ardılı: iOS 10
Kullanıcı arayüzü: Cocoa Touch Multi-touch API
Web sitesi: iOS 9 resmi websitesi
iOS 9 Apple Inc. tarafından iOS 8'in ardılı olarak tasarlanan mobil işletim sisteminin 9. büyük sürümüdür. Apple'ın 8 Haziran 2015 tarihindeki WWDC konferansında ilk kez resmi olarak duyurulmuş ve 16 Eylül 2015 tarihinde yayımlanmıştır. Yeni sürüm daha fazla optimizasyon ve yeni özelliklerin yanı sıra pil iyileştirmelerine odaklanır.
21 Eylül 2015 günü, Apple iOS 9 "aktif" iOS cihazların %50'den fazla yüklenmiş olduğu duyurulmuştur. 9 Mayıs 2016 tarihi itibarıyla bu gösterge %84'e yükselmiştir.
Özellikleri

iOS 9, özellikle iPad için uygulama ve sistem fonksiyonların yüklü öncesi istikrar, hız ve pil ömrü iyileştirmeler olarak geliştirmeler içerir.
Özellikleri > Tuş takımı

iPad'de klavyede iki parmakla sürükleme ile serbestçe kürsörde geleneksel trackpad yapmakla ve daha kolay metin seçmekle hareket etmek olur.Kısayol çubuğuna geri alma ve yineleme, kesme, kopyalama, yapıştırma işlevi eklendi. iPhone 6S ve 6S Plusda klavyede bir kuvvet basma da kullanıcıya trackpad gibi imleci hareket ettirmek için izin verir. Vardiya inaktif olduğunda, önceki tüm iOS sürümlerinde tüm başlık harflerin yerine, devre dışı olmasına rağmen küçük harf görüntülenir.
Özellikleri > Haber

iOS 9 yeni Apple Haberler uygulamasını içerir. Bu uygulama Apple Kiosk (Gazete bayii) uygulamasının yerini aldı,New York Times, CNN, Wired ve ESPN gibi kaynaklardan haberleri görüntüler, kullanıcılara haberleri okuma ve haber keşfetmeye izn verir. Yayıncılar iOS kullanıcıları için makaleler oluşturmak için Apple News Format kullanır.Uygulama Flipboard popüler uygulamasına karşılaştırılır, ayrıca sosyal medya yayınları yanı sıra haberlere agrega edilir.Haber uygulamasının RSS Safari beslemelerine de destek olacağı bulunmuştur. Başlangıçta, Haber, sadece, ABD'de mevcut idi, ama iOS 9.1 sürümü olarak, uygulama aynı zamanda İngiltere ve Avustralya'da da geldi. 16 Mart 2016 tarihi itibarıyla, Apple tüm haber ajanslarına kadar Haberler platformu açtı.
Özellikleri > Haritalar

Apple Haritalar, Baltimore, Berlin, Chicago, Londra, Los Angeles, Meksiko, New York, Paris, Philadelphia, San Francisco, Şangay, Toronto ve Washington'a transit yön için destek ekler. Çin'de diğer çeşitli şehirler ile birlikte Apple Haritalar daha fazla şehir dışında genişletecektir. Haritalar uygulaması şimdi de kullanıcıların ilgileri veya günün hangi saatinde dayalı görmeli yerler, restoranlar, vb noktalarına öneriler yapar. Harita, aynı zamanda Vikipediden alınan yerler, şehirler ve metin için yer kartları görüntüler. Apple iOS tarafından bu şekilde toplanan bilgilerin şirket veya üçüncü şahıslarla paylaşılmayacak olacağını iddia etti. Ayrıca, ayrıntılarda Apple Pay desteği belirtmek için bir perakendecinin görünümünde de bir simge olacaktır. Transit özelliği iPhone 4S, iPad 2, iPad Mini (1 nesil) ve iPod Touch (5. nesil)de mevcut değildir.
Özellikleri > Çokgörevlilik

iOS 9 aynı zamanda verimliliği artırmak için iPad-a bir dizi özellik ekler.Bunlara Slide Over, Split Görünüm, PİP (Picture in Picture) ve OS X El Capitanda bulunan deneyime benzer gelişmiş çoklu görev dahildir. Slide Over  kullanıcı ekranın sağ kenarından bir tokatlamak ile ikinci bir uygulama çekmek için izin verir. Bu uygulama, ekran boyutunu %33 geniş kaplıyor ve tam ekran uygulaması içinde ekranın %66'sını alan etkileşimi devre dışı bırakır, böylece kullanıcıların hızlı görevleri gerçekleştirmek ve sonra uygulamayı tekrar kapatmak için izin verir.Kullanıcı bir sonraki Slide Over penceresi boyunca sap üzerinde tıkladırsa veya ekranın sol yönünde daha fazla uzatırsa, kullanıcı Split Görünüme girer, bu da kullanıcılara yan-yana %50 / %50 bölünmüş şekilde aynı anda iki uygulamalar ile etkileşim sağlar.Kullanıcılar Slide Over modu veya Split-Screen (Bölünmüş Ekran) görüntüsü üzerinde başka bir uygulamaya geçiş yapabilirler.Split-Screen Multitasking özelliği yalnızca iPad Air 2, iPad Mini 4 ve iPad Pro için kullanılabilir olacak.Ancak, Slide Over ve PİP (Picture in Picture) özelliği iPad Air, iPad Air 2, iPad Mini 2 ve daha yüksek model ve iPad Pro-da sunulacak.iPad 2, 3, 4. nesil ve Mini (1 Nesil) bu multitasking güncelleştirmelerden birini almayacaktır.Başka bir uygulama açmak için afiş bildirimleri tıklayanda ekranın sol üst köşesinde bir önceki uygulamayı kullanıcıya geri getiren bir geri düğmesi eklendi.Uygulama değişimi, bir atlıkarınca etkisi ile tokatlanmış olan uygulama önizlemeleri ile yeniden tasarlandı. Ayrıca iOS 8-de bulunan son temas bölümünü kaldırdı.