stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
MATLAB
Grafik ve grafiksel kullanıcı arayüzü programlama

MATLAB, geliştirme uygulamalarıyla beraber grafiksel kullanıcı arayüzü özelliklerini de destekler.
Ayrıca graph-plotting özellikleri de sıkıca entegre edilmiştir. Örneğin plot fonksiyonunda 2 vektör ile grafik üretilebilir. x ve y. Kod:
x = 0:pi/100:2*pi;
y = sin(x);
plot(x,y)
Ardından sinüs fonksiyonu ile şekiller üretilebilir:
MATLAB programı 3 boyutlu grafikler oluşturmak için surf, plot3 ya da mesh fonksiyonlarını kullanır.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| [X,Y] = meshgrid(-10:0.25:10,-10:0.25:10); f = sinc(sqrt((X/pi).^2+(Y/pi).^2)); mesh(X,Y,f); axis([-10 10 -10 10 -0.3 1]) xlabel('{\bfx}') ylabel('{\bfy}') zlabel('{\bfsinc} ({\bfR})') hidden off  |     | [X,Y] = meshgrid(-10:0.25:10,-10:0.25:10); f = sinc(sqrt((X/pi).^2+(Y/pi).^2)); surf(X,Y,f); axis([-10 10 -10 10 -0.3 1]) xlabel('{\bfx}') ylabel('{\bfy}') zlabel('{\bfsinc} ({\bfR})')  |
| Bu kod sinüs fonksiyonu ile normalleştirilmemiş 2 boyutlu 3D wireframe grafiğini üretir: |     | Bu kod sinüs fonksiyonu ile normalleştirilmemiş 2 boyutlu 3D surface grafiğini üretir: |
|  |     |  |
MATLAB'da GUI tasarım araçlarıyla (GUIDE) grafiksel kullanıcı arayüzleri oluşturulabilir.
Nesne yönelimli programlama

MATLAB'ın nesne yönelimli programlama için desteklediği sınıflar, inheritance, virtual dispatch, paketler, pass-by-value semantikleri ve pass-by-reference semantikleridir.
classdef merhaba
    methods
        function doit(this)
            disp('Merhaba!')
        end
    end
end
merhaba.m adlı bir dosyanın içine koyduğunuzda, aşağıdaki komutlarla çalışacaktır:
>> x = merhaba;
>> x.doit;
Merhaba!
Diğer dillerle etkileşim

MATLAB ile C programlama dili ya da Fortran'daki fonksiyonlar çağırılabilir ve altprogramlar yazılabilir. Çevirici bir fonksiyon MATLAB veri tiplerini geçişli ve devamlı olarak oluşturabilir. Bu şekilde derlenen fonksiyonlar tarafından oluşturulan dinamiksel yüklenebilir nesne dosyaları, "MEX-files" (MATLAB executable) olarak adlandırılır.
Java, ActiveX ya da .NET ile yazılan kütüphaneler, direkt olarak MATLAB'dan çağrılabilir ve birçok MATLAB kütüphanesi (örneğin XML ya da SQL desteği), Java veya ActiveX kütüphaneleri çerçevesinde wrapper olarak uygulanabilir. MATLAB'da, Java'dan çağrışım yapmak çok karmaşıktır, fakat MATLAB ile genişletilebilir, MathWorks tarafından ayrı olarak satılır ya da JMI adlı belgelenmemiş bir mekanizma kullanılır (Java-to-MATLAB Interface), JMI, Java Metadata Interface ile karıştırılmamalıdır.
Alternatif olarak, MathWorks'un geliştirdiği, MuPAD tabanlı Symbolic Math Toolbox (Sembolik Matematik Araç Seti) kullanılabilir, MATLAB Maple ya da Mathematica ile bağlantı kurabilir.
MathML giriş ve çıkışları için kütüphanelerin bulunması gerekmektedir.
Lisans

MATLAB, MathWorks şirketinin tescilli bir üründür, bu yüzden kullanıcılar satıcıya bağlıdır. MATLAB Builder kütüphane dosyalarıyla MATLAB fonksiyonları dağıtılıp, .NET veya Java uygulaması oluşturulabiliyor olmasına rağmen, ileriki gelişimi MATLAB diline bağlı olacaktır.
Her araç kutusu ayrı olarak satın alınmaktadır. Eğer değerlendirme lisansı talep edilirse, MATLAB değerlendirmesi için MathWorks satış departmanı proje hakkında detaylı bilgi talep eder. Bir lisans edinmenin tüm süreçleri, para ve zaman şartlarından dolayı çok pahalıdır[kaynak belirtilmeli]. Değerlendirme lisansı 2 veya 4 hafta içinde değerlendirilip verilir. MATLAB'ın öğrenci versiyonu da mevcuttur.
Şikayet eden AB antitröst düzenleyicileri Mathworks'ün rakip lisansları satmayı reddedip reddetmediğini araştırıyor.
Alternatifler

Ayrıca bakınız: Sayısal analiz
Alternatif olarak MATLAB'ın rakibi olan firmalar var. Ticari rakipleri de dahil olmak üzere, Mathematica, Maple, NAG, ITT Visual Information Solutions tarafından geliştirilen IDL, masaüstü alternatifi olarak ise Metlynx ve GNU Octave Xoctave13 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. vardır.
Ayrıca diğer alternatif yazılımlar ücretsiz ve açık kaynakdır, özellikle GNU Octave, FreeMat ve Scilab MATLAB dili ile son derece uyumlu olarak tasarlanmıştır.
NCLab16 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Octave'nin bulut arayüzü olmasını sağlar, kullanıcıların web tarayıcısında MATLAB dosyalarını kaydetmesine ve çalıştırmasına izin verir. NCLab, kişisel, ticari amaç ile kullanmayan kullanıcılar için ücretsizdir ve hemen hemen hiçbir kısıtlama yoktur. Kurumlar ise sembolik bir abonelik ücretini öderler.
Diğer diller arasında basit olarak davranan diziler(dizi programlama dilleri), APL ve J, Fortran 90'dan daha yüksektir, istatistiksel bir dil olan S kadar iyidir (S'in ana uygulamaları S-PLUS ve popüler açık kaynak olan R).
Ayrıca, IT++ için C++, Perl Data Language için Perl, ScalaLab için Scala ve SciPy ile birlikte NumPy ve Matplotlib için Python gibi mevcut dillerdeki çeşitli kütüphanelere benzer fonksiyonlar eklenebilir.
Sürüm geçmişi

| Sürüm! Sürüm adı | Sürüm numarası | Bundled JVM | Yıl | Sürüm tarihi | Sürüm notu |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| MATLAB 1.0 |  |  |  | 1984 |  |  |
| MATLAB  2 |  |  |  | 1986 |  |  |
| MATLAB  3 |  |  |  | 1987 |  |  |
| MATLAB  3.5 |  |  |  | 1990 |  | MS-DOS üzerinde çalışır fakat en az 386 işlemcisi gerekmektedir. 3.5m sürümü olan bir matematik işlemcisi gereklidir. |
| MATLAB  4 |  |  |  | 1992 |  |  |
| MATLAB  4.2c | R7 |  |  | 1994 |  | Windows 3.1 üzerinde çalışır. Matematik işlemcisi gereklidir. |
| MATLAB 5.0 | R8 |  |  | 1996 | Aralık, 1996 |  |
| MATLAB 5.1 | R9 |  |  | 1997 | Mayıs, 1997 |  |
| MATLAB 5.1.1 | R9.1 |  |  | 1997 |  |  |
| MATLAB 5.2 | R10 |  |  | 1998 | Mart, 1998 |  |
| MATLAB 5.2.1 | R10.1 |  |  | 1998 |  |  |
| MATLAB 5.3 | R11 |  |  | 1999 | Ocak, 1999 |  |
| MATLAB 5.3.1 | R11.1 |  |  | 1999 | Kasım, 1999 |  |
| MATLAB 6.0 | R12 | 12 | 1.1.8 | 2000 | Kasım, 2000 | Bundled Java machine(JVM)'nin ilk sürümü. |
| MATLAB 6.1 | R12.1 | 12 |  | 2001 | Haziran, 2001 |  |
| MATLAB 6.5 | R13 | 13 |  | 2002 | Temmuz, 2002 |  |
| MATLAB 6.5.1 | R13SP1 | 13 |  | 2003 |  |  |
| MATLAB 6.5.2 | R13SP2 | 13 |  | 2003 |  |  |
| MATLAB 7 | R14 | 14 | 1.4.2 | 2004 | Haziran, 2004 |  |
| MATLAB 7.0.1 | R14SP1 | 14 |  | 2004 | Ekim, 2004 |  |
| MATLAB 7.0.4 | R14SP2 | 14 | 1.5.0 | 2005 | 7 Mart, 2005 |  |
| MATLAB 7.1 | R14SP3 | 14 | 1.5.0 | 2005 | 1 Eylül, 2005 |  |
| MATLAB 7.2 | R2006a | 15 | 1.5.0 | 2006 | 1 Mart, 2006 |  |
| MATLAB 7.3 | R2006b | 16 | 1.5.0 | 2006 | 1 Eylül, 2006 | HDF5 tabanlı MAT dosya desteği |
| MATLAB 7.4 | R2007a | 17 | 1.5.0_07 | 2007 | 1 Mart, 2007 |  |
| MATLAB 7.5 | R2007b | 18 | 1.6.0 | 2007 | 1 Eylül, 2007 | PowerPC, Mac ve Windows 2000 için son sürüm. Windows Vista için lisans server desteği |
| MATLAB 7.6 | R2008a | 19 | 1.6.0 | 2008 | 1 Mart, 2008 |  |
| MATLAB 7.7 | R2008b | 20 | 1.6.0_04 | 2008 | 9 Ekim, 2008 |  |
| MATLAB 7.8 | R2009a | 21 | 1.6.0_04 | 2009 | 6 Mart, 2009 | 32-bit ve 64-bit Microsoft Windows 7 için ilk sürüm. |
| MATLAB 7.9 | R2009b | 22 | 1.6.0_12 | 2009 | 4 Eylül, 2009 | Intel 64-bit Mac için ilk sürüm. SPARC ve Solaris için son sürüm. |
| MATLAB 7.9.1 | R2009bSP1 | 22 | 1.6.0_12 | 2010 | 1 Nisan, 2010 |  |
| MATLAB 7.10 | R2010a | 23 | 1.6.0_12 | 2010 | 5 Mart, 2010 | Intel 32-bit Mac için son sürüm. |
| MATLAB 7.11 | R2010b | 24 | 1.6.0_17 | 2010 | 3 Eylül, 2010 |  |
| MATLAB 7.11.1 | R2010bSP1 | 24 | 1.6.0_17 | 2011 | 17 Mart, 2011 |  |
| MATLAB 7.12 | R2011a | 25 | 1.6.0_17 | 2011 | 8 Nisan, 2011 |  |
| MATLAB 7.13 | R2011b | 26 | 1.6.0_17 | 2011 | 1 Eylül, 2011 |  |
| MATLAB 7.14 | R2012a | 27 |  | 2012 | 1 Mart, 2012 |  |
| MATLAB 8 | R2012b | 28 |  | 2012 | 11 Eylül, 2012 |  |
Sürüm numarası, Concurrent License Manager programı olan FlexLM tarafından bildirilen sürümdür.
Dosya uzantıları > Üçüncü parti

Vikikitap
Fatih-110

| Fatih-110 |
| --- | --- |
Çeşidi: Kısa menzilli balistik füze
Uyruğu:  İran
Hizmet geçmişi
Hizmet: 2002-günümüze
Kullanıcılar: İran, Suriye, Kuzey Kore
Kullanıldığı savaşlar: Suriye İç Savaşı
Üretim tarihi
Üretici: İran Havacılık Endüstrileri Örgütü
Özellikler
Ağırlık: 3,450 kg
Uzunluk: 8,86 m
Namlu Çapı: 0,61 m

Motor: Katı yakıt 
Harekat menzili: 300 km
Azami hızı: 3.5 mach
Kılavuz sistemi: Atalet, küresel uydu seyrüsefer sistemi ve elektro optik terminal
Fatih-110 (Farsça: فاتح-۱۱۰), İran yapımı bir kısa menzilli balistik füzedir. Füze, 1990'larda Zilzal-2 füzesi temelinde geliştirilmiştir. Füzenin geliştirilmiş modelleri ile birlikte yaklaşık 200–300 km menzili bulunmaktadır.
6 Kasım 2024'te Hizbullah Fatih 110 füzesini ortaya çıkardı.
Teknik Veriler

Tip:  	Kısa menzilli balistik füze
Üretici: İran / İran Savunma Bakanlığı
Uzunluğu: 8,86 m
Genişliği: 0,61 m
Motor: katı yakıt
Hızı: 4,5 Mach
Azami Menzil: 300 km
Yoshizumi Ogawa

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Yoshizumi Ogawa
Doğum tarihi:  25 Ağustos 1984 (40 yaşında)
Doğum yeri:  Tokyo, Japonya
Boyu:  1,73 m (5 ft 8 in)
Mevkii:  Orta saha
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2007- |  Nagoya Grampus |   |   |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Yoshizumi Ogawa (d. 25 Ağustos 1984), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2007 yılında Nagoya Grampus kulübünde başladı. 7 Ocak 2017'de Sagan Tosu'ya bedelsiz olarak transfer oldu. 8 ay sonra yine Japon ekiplerinden Albirex Niigata'ya kiralandı. 31 Ocak 2018'de Sagan Tosu'ya geri döndü. 1 Şubat 2018'de bedelsiz olarak Albirex Niigata'ya transfer oldu ve kariyerini burada 1 Şubat 2020'de kariyerini sonlandırdı.
Orta saha sağ kanat mevkiinde oynayan oyuncu kariyeri boyunca toplam 423 maça çıkan oyuncu 55 gol 51 asist ile kariyerini tamamlamıştır.
Magnolia grandiflora

Büyük çiçekli manolya (Magnolia grandiflora), bir Manolya türüdür. Peyzaj amaçlı sıklıkla kullanılır. Büyük ve kokulu çiçeklere sahiptir. Herdem yeşildir.Kuzey Amerika'ya özgü bir ağaçtır. 37 metreye kadar boylanabilir. Tanzimat döneminden sonra İstanbul'da yalılar ve kasırların bahçesine sıklıkla dikilmiştir.
Şükrü Koçak

| Şükrü Koçak |
| --- | --- |

Türkiye Ulaştırma Bakanı
Görev süresi 7 Ağustos 1946 - 10 Haziran 1948
Başbakan: Recep Peker Hasan Saka
Yerine geldiği: Ali Fuat Cebesoy
Yerine gelen: Kasım Gülek
Türkiye Büyük Millet Meclisi 5., 6., 7. ve 8. Dönem Milletvekili
Görev süresi 1 Mart 1935 - 24 Mart 1950
Seçim bölgesi: 1935 – Erzurum 1939 – Erzurum 1943 – Erzurum 1946 – Erzurum
Kişisel bilgiler
Doğum: 1886 Elazığ, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 16 Eylül 1961 (75 yaşında) İstanbul, Türkiye
Partisi: Cumhuriyet Halk Partisi
Şükrü Koçak (1886, Elazığ - 16 Eylül 1961), Türk siyasetçidir.
Harp Akademisi'ni bitirdi. 1939-1947 yılları arasında Türk Hava Kurumu'nun Genel Başkanlığını yürütmüştür. 1 Kasım - 7 Aralık 1944 tarihleri arasında Chicago'da düzenlenen Uluslararası Sivil Havacılık Konferansı'nda Türkiye'yi temsil eden heyette yer almıştır.
V., VI., VII. ve VIII. Dönem Erzurum Milletvekilliği ile Ulaştırma Bakanlığı yaptı. Evli ve iki çocuk babasıydı.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı
Belirtiler

KOAH'ın en belirgin belirtisi balgam üretimi, nefes darlığı ve sık öksürmelerdir. Bu belirtiler, uzun sürelere yayılmış bir şekilde görülür ve tipik olarak zamanla kötüleşir. KOAH'ın farklı tiplerinin olup olmadığı kesinleştirilmiş değildir. Önceden amfizem ve kronik bronşit olarak ayrılan hastalıkta, amfizem aslında bir hastalıktan ziyade akciğerdeki değişimleri belirtmek adına kullanılır. Kronik bronşit ise, KOAH hastalığına eşlik edip etmeyeceği kesin olmayan, sadece bazı belirtileri açıklayan bir terimdir.
Belirtiler > Öksürme

Kronik öksürmeler gözlenebilen ilk belirtilerdir. İki yıldan uzun bir sürede, yılda üç aydan fazla süren ve balgam üretiminin eşlik ettiği durum, fazladan herhangi bir açıklama yapılmadığı sürece kronik bronşit tanımına dahil olur. Bu durum, KOAH tamamen başlamadan önce de görülebilir. Üretilen balgam miktarı, saatler veya günler arasında farklılık gösterebilir. Bazı durumlarda, öksürük görülmeyebilir ve sıklıkla gözlenmeyen bir biçimde rastlanılabilir. Bazı insanlar bu belirtileri sigaraya atfederler. Balgam, toplumsal ve kültürel koşullara göre yutulup tükürülebilir. Kuvvetli öksürmeler  kaburga kırılması veya kısa süreli bilinç kaybına sebebiyet verebilir. KOAH tanısı konulan insanların genelde uzun süren "nezle" geçmişleri vardır.
Belirtiler > Nefes kesilmesi

Nefes darlığı hastaların en çok şikayet ettiği belirtidir. Bu durum sıklıkla şöyle tanımlanır: "zorlukla nefes alıyorum", "nefesim kesiliyor" veya "yeterince hava alamıyorum". Ancak farklı terimler farklı kültürlerde kullanılabilir. Tipik olarak nefes darlığı, uzun süreli güç harcama durumlarında daha kötü bir hal alır ve zamanla kötüleşir. İleri vakalarda dinlenme sırasında da gözlenebilir ve sürekli gözlenebilir. Bu durum, KOAH hastalarının endişe duyduğu ve hayat kalitesini düşüren en başlıca belirtidir. Daha ileri düzey KOAH hastaları büzülmüş dudaklarından nefes alır ve bu bazı durumlarda nefes darlığını iyileştirebilir.
Belirtiler > Diğer belirtiler

KOAH hastalarında nefes vermek nefes almaktan uzun sürebilir Göğüs sıkışması görülebilir, ancak çok yaygın değildir ve başka bir durumdan dolayı kaynaklanabilir. Nefes yolları engellenmiş hastalar hırıldayabilir veya nefes alırken stetoskoba daha az ses verebilir. Fıçı göğüs de KOAH hastalığının karakteristik belirtisidir ancak görece daha az rastlanır. Tripod pozisyonu hastalık kötüleştikçe gözlenebilir.
İleri düzey KOAH, akciğer arterlerinde yüksek basınca neden olabilir ve bu nedenle kalbin sağ karıncığına baskı uygulayabilir. Cor pulmonale olarak adlandırılan bu durum, bacak şişmesine ve şişen boyun damarına neden olabilir. KOAH, diğer bütün akciğer hastalıklarından daha büyük bir cor pulmonale tetikleyicisidir. Ancak, cor pulmonale, oksijen tedavisinin kullanımından beri daha az yaygındır.
KOAH, daha çok paylaşılan risk faktörleri nedeniyle, diğer bazı durumlarla beraber gerçekleşir. Bunlar arasında koroner arter hastalığı, yüksek kan basıncı, diyabet, kas yıkımı, osteoporoz, akciğer kanseri, anksiyete bozukluğu ve depresyon yer alır. Ciddi hastalıkları olan insanlarda hâlsizlik yaygın görülür. Çomak parmak, KOAH'ya özgü değildir ve altta yatan bir akciğer kanseri için araştırmaları tetiklemelidir.
Belirtiler > Alevlenme

Akut alevlenme, KOAH hastası bireylerde görülen, artan nefes kesilmeleri, artan balgam üretimi, balgamın temizden yeşil/sarı renge dönmesi, öksürüklerin artması olarak tanımlanabilir. Bu durum, yükselen soluk almanın bulgularına da eşlik edebilir: hızlı nefes alma, yüksek kalp hızı, terleme, etkin solunum kası kullanımı, derinin mavileşmesi, konfüzyon veya ciddi alevlenmelerde görülen hırçın davranışlar. Stetoskopla yapılan incelemelerde akciğer üstünden ral duyulabilir.
Nedenleri

KOAH'ın en temel nedeni tütün kullanımıdır. Bunun yanında, bazı ülkelerde mesleki nedenlerle beliren maruz kalmalar ve hava kirliliği de sebep olarak gösterilmektedir. Tipik olarak bu semptomların oluşabilmesi için, maruz kalmanın birkaç on-yıl öncesinde olmuş olması gerekir. İnsanların genetik yatkınlığı da hastalığa katkıda bulunabilir.
Nedenleri > Tütün kullanımı

1990'lar sonu ve 2000'ler başında tütün kullanan kadınların yüzdesi
1990'lar sonu ve 2000'ler başında tütün kullanan erkeklerin yüzdesi. Kadınlar ve erkekler için kullanılan ölçeğin farklı olduğuna dikkat ediniz.
Küresel olarak KOAH'ın bir numaralı risk faktörü tütün kullanımıdır. Tütün ürünlerinin içeriğinde 43'ü kanserojen olan 4000 kimyasal madde vardır. Bu maddeler kanser ve kanser-dışı çok sayıda hastalıklara neden olur. Kanser-dışı hastalıklar arasında KOAH ilk sırada yer alır; tütün kullanan insanların %20'si KOAH hastalığına yakalanır. Ancak hayat boyu tütün kullananlar için bu oran %50'lere yükselir. ABD ve İngiltere'de, KOAH hastalarının %80-95 kadarı ya tütün kullanıcısıdır ya da hayatlarının bir kısmında tütün kullanmıştır. Hastalığa yakalanma riski toplam tütün kullanım süresiyle doğru orantılı olarak artmaktadır. Ek olarak, kadınlar erkeklere oranla tütünün zararlarına karşı daha büyük hassasiyet gösterirler. Tütün kullanmayanlarda pasif içiciler durumların %20'sini oluştururlar. Marihuana, puro, nargile  gibi diğer benzer kullanımlar da risk barındırır. Hamilelik sırasında tütün kullanan kadınlar çocuklarındaki KOAH riskini arttırabilirler.
Solunum yollarına giren tütün dumanı (aktif/pasif) öncelikle akciğerlerde dokuları savunmak için bulunan polimorf lökositlerden ve makrofajlardan yoğun bir elastaze (elastik lifleri eriten enzim) deşarjına neden olurken, serbest oksijen radikallerinin oluşmasını tetikler. Serbest oksijen radikalleri, elastaze enzimini bloke eden α1-antitripsin (α1-AT) aktivitesini engeller. Bu etki KOAH hastalığının başlangıcıdır.
Tütün nedenli kanserler: Akciğer, mesane, pankreas, larinks, uterus serviksi.
Tütün nedenli kanser-dışı hastalıklar: KOAH, ateroskleroz, iskemik kalp hastalıkları, hipertansiyon, gastrit, endarteritis obliterans (Bürger hastalığı).
Nedenleri > Hava kirliliği

Kömür veya odun ve tezek gibi biyoyakıtlarla yakılan pişirme ateşleri kötü havalandırıldığında bölge havasının kalitesi düşer. Bu durum gelişmekte olan ülkelerde KOAH'ın en temel sebeplerinden biridir. Bu tip ateşler, neredeyse 3 milyar insan için pişirme ve ısınma kaynağı olup maruz kalma oranları daha yüksek olduğu için özellikle kadınlar için risk oluşturur. Bu kullanım, Hindistan, Çin ve Sahraaltı Afrika'daki evlerin %80'inin enerji kaynağıdır.
Şehirlerde yaşayan insanların, kırsal alanlarda yaşayan insanlara oranla KOAH'a yakalanma oranı daha yüksektir. Kentsel hava kirliliği alevlenmeler için katkı sağlayan bir faktör olup hastalığa neden olmadaki rolü kesinlik kazanmamıştır. Egzoz gazı kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere, kötü hava kalitesi olan yerlerde KOAH oranları daha yüksektir. Tüm bunlara rağmen bu faktörlerin, tütün kullanımına oranla daha düşük risk taşıdığına inanılmaktadır.
Nedenleri > Meslek hastalığı

İş yeri kaynaklı tozlar, kimyasallar ve dumanlara yoğun ve uzun süre maruz kalmak, tütün kullanan veya kullanmayan herkes için KOAH riskini yükseltir. Mesleksel etkilenmelerin toplam vakaların %10-20'sine neden olduğuna inanılmaktadır. ABD'de bu şartların tütün kullanmamış KOAH hastalarının %30'undan fazlasına neden olduğu, yeterli yasaların olmadığı ülkelerde bunun daha da yükseldiği belirtilmektedir.
Bazı sanayiler ve kaynakların hastalıkla bağlantılı olduğu gösterilmiştir: kömür madeni tozu, altın madenciliği, pamuk tekstil sanayi, kadmiyum ve izosiyanat içeren uğraşlar, kaynak dumanları vb. Tarımla ilgili işler de risk taşır. Bazı mesleklerin sahip olduğu risk, yarım ila iki paket sigara tüketiminin verdiği riskle eşdeğer gösterilir. Silika tozuna maruz kalmak da, silikozis riskinden bağımsız olarak KOAH ile sonuçlanabilr. Toz ve sigaradan etkilenmenin olumsuz etkileri aditif veya muhtemelen aditiften de fazladır.
Nedenleri > Genetik

KOAH gelişiminde genetiğin rolü vardır. Akrabalarından KOAH hastası olan tütün kullanıcılarının, olmayan tütün kullanıcılarına göre hastalığa yakalanma riski daha yüksektir. Şimdilik, açık bir şekilde kalıtsal olarak aktarılan risk faktörü AAT'dir. Bu risk, AAT kusurlu olan ve tütün kullanan bireylerde daha da yüksektir. Bu, tüm vakaların %1–5'inin nedenidir ve durum 10.000 kişiden 3-4 kişide görülür. Diğer genetik faktörler araştırılmaktadır ve çok olduğu öngörülmektedir.
Nedenleri > Diğer

Bazı diğer etmenler, KOAH ile daha yakından alakalıdır. Risk, yoksul insanlar için daha yüksektir. Ancak bunun doğrudan yoksullukla mı, yoksa yoksulluğun yol açtığı diğer etmenlerle (hava kirliliği, yetersiz beslenme) mi ilgili olduğu kesin değildir. Astım veya solunum yolu hiperaktivitesi olan insanlarda yükselen KOAH oranları olduğuna dair bulgular bulunmaktadır. Düşük doğum ağırlığı gibi doğumsal etmenler, KOAH ve bazı enfeksiyon hastalıklarına yakalanma riskini arttırır. Zatürre gibi solunum enfeksiyonlarının, en azından yetişkinler için, KOAH ile yakından bir ilişkisi olmadığı görülmektedir.
Nedenleri > Alevlenme

Akut alevlenme (semptomların aniden kötüleşmesi), sıklıkla enfeksiyonlar, çevresel kirleticiler ve hatta yanlış ilaç kullanımıyla tetiklenebilir. Vakaların %50 ila 75'inin enfeksiyonlarla tetiklendiği görülmektedir (bakterili olanlar %25, viral olanlar %25, ikisi birden %25). Çevresel kirleticiler arasında kötü iç veya dış hava kalitesi yer alır. Kişisel veya pasif olarak tütün dumanı da riski arttırır. Alevlenme dönemlerinin daha çok kışın olduğu düşünüldüğünde soğuk havanın da tetikleyebileceği görülmektedir. Altta yatan ağır hastalıklara sahip hastalar, alevlenmeyi daha sık yaşar: hafif hastalıklarda yılda 1,8 kez, orta derecedeki hastalıklarda yılda 2 ila 3 kez ve ağır hastalıklarda yılda 3,4 kez. Sık alevlenme yaşayanlarda akciğer işlevi daha hızlı oranlarda kayba uğrar. Pulmoner emboli (akciğerdeki kan pıhtıları) KOAH sahibi hastaların durumunu daha da kötüleştirir.
Patofizyoloji

KOAH, kronik olarak havanın kesintili olarak iletildiği (solunum yolu sınırlanımı) ve tamamen nefes vermenin mümkün olmadığı (hava kapanı) bir obstrüktif akciğer hastalığıdır. Zayıf hava akışı, akciğer dokusunda beliren yıkım (amfizem) ve obstrüktif bronşiyolit olarak bilinen küçük solunum yolu hastalığından kaynaklanmaktadır. Bu etmenlerin hastalığa katkısı kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Küçük solunum yolundaki ciddi yıkımlar, akciğer dokusunun yerine büyük hava ceplerinin—bül olarak bilinir— oluşumuna neden olabilir. Hastalığın bu tipi büllöz veya kabarcıklı amfizem olarak adlandırılır.
KOAH, ciğere çekilen tahriş ediciler sonucu kronik yangısal bir hastalık olarak gelişir. Kronik bakteriyel enfeksiyonlar da bu yangısal duruma eklenebilir. Yangısal hücreler, beyaz kan hücrelerinden ikisi olan nötrofil granülositler ve makrofajlar içerebilir. Tütün kullanan hastalarda Tc1 lenfosit görülebilirken, bazı hastalarda astımdakine benzer bir şekilde eozinofile rastlanabilir. Bu hücresel yanıtların bir kısmı yangısal mediyatörler kemotaktik etmenler nedeniyle tetiklenir. Akciğer yıkımıyla ilintili diğer süreçler arasında, tütün kullanımından kaynaklanan yüksek yoğunlukta serbest radikallerin yol açtığı oksidatif stres ve akciğerlerdeki bağ dokunun proteaz inhibitörleri tarafından yetersizce durdurulan proteazlar tarafından yıkımı yer alır. Bağ dokunun yıkımı, amfizeme sebep olan sebeptir ve bu durum zayıf hava akışına ve en sonunda solunum gazlarının zayıf olarak emilip serbest bırakılmasına katkıda bulunur. Hastalıkta gerçekleşen kas yıkımı, akciğerler tarafından kana salınan yangısal mediyatörler sebebiyle gerçekleşebilir.
Solunum kanallarının daralması, yangı ve ülser oluşumu sebebiyle gerçekleşir. Bu durum tamamen nefes verememeyle sonuçlanır. Hava akışı sırasında en büyük akış düşüşü, nefes verme sırasında gerçekleşir. Bunun sebebi, nefes verme sırasında göğüste oluşan basıncın hava yollarını baskılamasıdır. Akciğerde önceki nefes verilmeden yeni nefes alınması, akciğerlerin toplamda daha büyük hacimde hava barındırmasına yol açar. Bu durum hiperenflasyon veya hava kapanı olarak adlandırılır. Egzersiz sırasındaki hiperenflasyon KOAH'taki nefes kesilmesiyle ilişkilidir çünkü akciğerlerde halen bir miktar hava varken daha fazla hava almaya çalışmak rahatsızlık verir. Bazı hastalarda, astıma benzer bir şekilde, tahriş edicilere karşı aşırı solunum duyarlılığı görülür.
Tıkalı solunum yolundan kaynaklanan azalan havalanımdan kaynaklanan düşük oksijen düzeyi ve en sonunda kanda yükselen karbon dioksit değerleri ile hiperenflasyon ve nefes alma isteksizliği görülebilir. Alevlenmeler sırasında solunum yanıgısı da yükselir. Bu durum aynı şekilde hiperenflasyonuna ve azalan solunum gazı değiş tokuşuna yol açar. Bu durumun sebep olduğu düşük kan oksijen seviyeleri, uzun süre devam ettiği takdirde kan damarlarında daralmalara (azokonstriksiyon), amfizem ise akciğerlerdeki kılcal damarların yıkımına yol açabilir. Bu iki değişiklik de pulmoner arterde kan basıncını yükseltir ve cor pulmonale'ye neden olur.