stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Türk edebiyatı
Türk edebiyatında mizah

Daha fazla bilgi: Mizah
Türk edebiyatında gerçek anlamda ilk mizah ürünleri masallar, fıkralar ve seyirlik oyunlardır. Divan edebiyatında da sık rastlanmamakla birlikte mizah yer almıştır. Tanzimat devrinde Türk mizahının çehresi geniş ölçüde değişti. Teodor Kasap ve Direktör Ali Bey'in Fransız edebiyatının etkisiyle yazdıkları tiyatro eserleri önem kazandı. İbrahim Şinâsî'nin Şair Evlenmesi, Ziya Paşa'nın Zafername Şerhi, Namık Kemal'in imzasız fıkra ve yergileri bu tiyatro eserlerini izledi. II. Meşrutiyet'le birlikte Türk mizah edebiyatı büyük gelişme gösterdi. Bahâ Tevfik, Peyami Safa, Ömer Seyfettin, Yusuf Ziya Ortaç ve Orhan Seyfi Orhon gibi birçok yazar mizah yazılarıyla ünlendi.
Cumhuriyetle birlikte Türk mizahı yeni bir kimlik kazandı. Bu devir yazarları geçmişi eleştiren, yeni devri savunan bir tutum benimsedi. Çok partili devirle birlikte mizah kapsam ve konu bakamından büyük zenginlik kazandı. Aziz Nesin, Sabahattin Ali, Rıfat Ilgaz, Orhan Kemal, Bedii Faik, Haldun Taner, Muzaffer İzgü, Çetin Altan gibi yazarlar bu devrin önemli isimleridir. 1940'larda Nesin ve Ilgaz'ın Markopaşa dergisindeki çalışmaları halk tarafından benimsenmiş ve derginin tirajını yükseltmiştir.
1990'larda özellikle Leman, Hıbır gibi karikatür dergilerinde güncel ve hiciv ağırlıklı mizah içeren köşe yazıları ön plana çıktı. Bu yazarlardan bazıları daha sonra yazılarını toplama eserlerde yayınlama imkânı buldular. Bunlara örnek olarak Atilla Atalay ve Metin Üstündağ verilebilir. Zaten Türkiye'de oldukça kuvvetli bir karikatür mizah geleneği bulunmaktadır. Akbaba ve Markopaşa'dan Gırgır, Hıbır ve Leman'a; bunlardan 2000'li yılların L-Manyak Penguen Uykusuz dergilerine, özellikle taşlama içerikli, mizahi karikatür ve köşe yazıları yaygın bir türdür. Bunlara ek olarak günümüzde Ferhan Şensoy gerek oyunları, gerekse düz yazıları ile kendine has mizah anlayışını göstermektedir.
Sarıca, Eğil

| Sarıca |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Diyarbakır
Koordinatlar: 38°10′08″N 40°14′49″E﻿ / ﻿38.169°K 40.247°D﻿ / 38.169; 40.247
Ülke:  Türkiye
İl: Diyarbakır
İlçe: Eğil
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 770 m
Nüfus (2018): 2.195
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0412
Posta kodu: 21470
Sarıca, Diyarbakır ilinin Eğil ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı Sarıcek'tir. 1819 öncesi Seyyid Muhammed köye gelmeden önce Şah Süvari Arabi, Beyzadeler ve değişik Arap kabileleri mahalleye çadır kurup yayla olarak kullanırlardı. Seyyid Muhammed Bırifkani, babası Seyyid Ebubekir ile beraber Bırifkan'dan gelip Ahlat'a yerleştiler. Daha sonra Seyyid Muhammed Ahlat'tan Terkan bölgesine gelip (1819'dan kaç yıl önce) bu köyü kurdu. Seyyid Muhammed'in bir evi Saricek'te bir evi de Diyarbakır'da idi. Bu köy üç defa yıkılmıştır. Bu yıkımlardan biri Osmanlı arşivlerinde de geçmektedir.
Bu köy Osmanlı döneminde Meadin-i Humayun'a (Maden) bağlıydı. Daha sonra Diyarbakır'a bağlanmıştır. Eğil'in ilçe olması ile birlikte Eğil'e bağlandı.
Seyyid Mahmut Bırifkani 'Bırifkan Seyyidleri' adlı kitabında bu mahalle ile ilgili çok geniş bilgiye yer vermiştir.
Coğrafya

Diyarbakır il merkezine 40 km, Eğil ilçesine 28 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2018: 2195
2007: 1994    
1997: 1817
Hekimbaşı Yalısı

| --- | --- |
Kanlıca'daki Hekimbaşı Salih Efendi Yalısı

Diğer ad(lar): Hekimbaşı Salih Efendi Yalısı
Genel bilgiler
Durum: Konut amaçlı kullanılıyor
Tür: Yalı
Konum: Beykoz Anadoluhisarı ile Kanlıca arasında
Şehir: Beykoz, İstanbul
Ülke:  Türkiye
Koordinatlar: 41°05′27″K 29°03′59″D﻿ / ﻿41.09083°K 29.06639°D﻿ / 41.09083; 29.06639
Mevcut kullanan: Hekimbaşı Ailesi
Adını aldığı: Abdülmecid dönemi hekimbaşılarından Hekimbaşı Salih Efendi'den
Teknik ayrıntılar
Malzeme: Ahşap
Zemin alanı: 1.330 m2

Hekimbaşı Yalısı, Anadolu Hisarı, Beykoz ilçesinde bulunan yalıdır. 1697 yılında Amcazade Hüseyin Paşa tarafından yaptırıldığı düşünülmektedir. İsmini, 1850li yıllarda yalıyı satın alan, I. Abdülmecid dönemi hekimbaşılarından Hekimbaşı Salih Efendi'den almıştır. Hekimbaşı Salih Efendi tarafından satın alındıktan sonra genişletilmiştir.
Salih Efendi, 1843 yılında Türkiye'nin ilk tıp okulundan mezun olmuştur. Üç sultanın doktorluğunu yapmış ve kentteki bütün tıbbi kuruluşları denetlemiştir. Salih Efendi'nin 1865'te yayımlanan "İlm-i Hayvânât ve Nebâtât" isimli bir de çevirisi vardır. 1872 yılında yapılan 2. baskısında eserin ismi "Usul-i Menekıb-ı Tabiiyat" olarak geçer. Botanik meraklısı olduğundan bir güle onun adı verilmiş (Hekimbaşı Gülü).
Hekimbaşı ailesinden gelenler hâlâ bu yalıda yaşamaktadırlar.
Kuzey kısmı selamlık, güney kısmı harem olan yalının selamlık bölümü 20.yüzyılın başlarında yıktırılarak bahçe haline getirilmiştir. Harem kısmı ise ahşap çatılı, 3 katlı, 2 katlı ve tek katlı 3 yapılardan meydana gelmektedir. Yalı'nın mimari üslubu, ahşap – bağdadi tarzıdır. Yüzölçümü olarak arsası 1.330m²'dir.
1978 yılında yalının çürüyen ön cephesi Taç Vakfı teknik gözetiminde yenilenmiştir. 1980li yıllarda ise denize doğru kayma gösterdiği için yalının önüne boydan boya bir rıhtım yapılmıştır. 7 Nisan 2018'de yaşanan gemi kazası sonucu büyük ölçüde hasar görmüştür.
Başören, Altınyayla

| Başören |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Sivas
Koordinatlar: 39°18′41″N 36°52′42″E﻿ / ﻿39.31145°K 36.878277°D﻿ / 39.31145; 36.878277
Ülke:  Türkiye
İl: Sivas
İlçe: Altınyayla
Coğrafi bölge: İç Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 378
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0346
İl plaka kodu: 58
Posta kodu: 58470
Resmî site 
Başören, Sivas ilinin Altınyayla ilçesi Deliilyas beldesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Köyün adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında bilgi olmamakla birlikte Cumhuriyet tarihinin ilk yıllarındaki (1923-1950 arası) Tapu, senet ve benzeri kayıtlarda köyün ismi Başviran (bazen de "Başveren") olarak geçmektedir. Yaygın bir rivayete göre Başören Köyünün yeri daha önceleri birkaç defa yerleşim yeri olarak kullanıldığı için bu ismi aldığı söylenir.
Sarissa antik kenti

Başören köyünün yerleşim birimi olarak kullanılması Hititlere kadar dayanır. "Sarissa", şimdiki yöresel ismiyle "Kuşaklı" olarak bilinen yerleşim alanı, Hititlerin  başkenti olan Hattuşaş'tan sonra gelen ikinci büyük şehirdir. Hitit Kralı Sarissa'ya geldiğinde Sarissa'nın güneyinde bulunan Kormaç Dağı zirvesindeki (Kulmaç Dağı) Suppitassu gölünde adak adarmış. Burası, köyün güneyindeki Kormaç Dağının zirvesinde yer alan yapay bir göldür. Gölün rakımı ortalama 1900 metredir.
Coğrafya

Sivas iline 67 km, Altınyayla ilçesine 19 km uzaklıktadır.
Nüfus

Köyde yaşayanların çoğu Deliilyas Kasabasından göçenlerden oluşur.
| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 378    
1997: 361
Balabancı, Eşme

| Balabancı |
| --- | --- |
Köy

 Uşak'ın Türkiye'deki konumu
BalabancıBalabancı'nın Uşak'taki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Uşak
İlçe: Eşme
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 764 m
Nüfus (2019)
 • Toplam: 218
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0276
İl plaka kodu: 64
Posta kodu: 64602
Balabancı, Uşak ilinin Eşme ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

1530 tarih ve 166 Numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Anadolu Defterinde Alaşehir Kazası'na bağlı olarak görülen Balabanlu köyünün günümüz yerleşimi olması muhtemeldir. Yerleşimin Balabanlı ismini de, Osmanlı döneminde aynı adla anılan cemaatten almış olduğu düşünülmektedir.  1890 yılı Aydın Vilâyet Salnâmesinde, Balabancı adıyla Saruhan Sancağının Eşme kazasına bağlı 236 nüfuslu bir köy olarak bahsedilmiştir.
Coğrafya

Köy; Uşak il merkezine 70 km, Eşme ilçe merkezine 16 km, Yeleğen kasabasına 4 km dir.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2019: 218
2018: 226
2017: 227
2016: 241
2015: 243
2014: 248
2013: 245
2012: 251
2011: 259
2010: 270
2009: 279
2008: 284
2007: 287
2000: 315
1990: 404
1985: 482
Akören, Aşkale

| Akören |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
AkörenAkören'in Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 39°45′53″N 40°35′46″E﻿ / ﻿39.7647°K 40.5961°D﻿ / 39.7647; 40.5961
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Aşkale
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 2044 m
Nüfus (2021): 86
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25502
Akören, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir dış mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1522 ve 1928 yılı kayıtlarında Akviran ya da Ağviran olarak geçmektedir. Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Aşkale Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 86 km, Aşkale ilçe merkezine 33 km uzaklıktadır. Mahalle, Aşkale'nin güneybatısında olup, D.100/ numaralı Erzincan-Erzurum (Tercan-Aşkale) devlet/uluslararası yoluna Çiftlik ve Yeniköy Halitpaşa mahalleleri üzerinden 20,9 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 86
2020: 94
2019: 92
2018: 107
2017: 124
2016: 118
2015: 120
2014: 134
2013: 127
2012: 138
2011: 127
2010: 127
2009: 132
2008: 136
2007: 120
2000: 121
1990: 148
1985: 173
1965: 175
Yıldız Kenter

| Yıldız Kenter |
| --- | --- |

Doğum: 11 Ekim 1928(1928-10-11) İstanbul, Türkiye
Ölüm: 17 Kasım 2019 (91 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Aşiyan Mezarlığı, İstanbul
Milliyet: Türk
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1949-2019
Evlilik: Nihat Akçan (e. 1951; b. 1958) Şükran Güngör (e. 1965; ö. 2002)
Çocuk(lar): Leyla Tepedelen
Akraba(lar): Müşfik Kenter (kardeşi)
Ödüller: Tüm Liste

Yıldız Kenter, tam adıyla Ayşe Yıldız Kenter Güngör (11 Ekim 1928, İstanbul - 17 Kasım 2019, İstanbul), Türk oyuncudur. Aynı zamanda Devlet Sanatçısı ve UNICEF Türkiye İyi Niyet Elçisi'dir.
Yaşamı

11 Ekim 1928 tarihinde İstanbul'un Çamlıca semtinde doğdu. Annesi İngiliz asıllı Olga Cynthia (Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığını aldıktan sonra adı Nadide Kenter olarak değişmiştir), babası ise Meclis-i Âyan üyesi Mehmet Galip Bey'in oğlu diplomat Ahmet Naci Kenter'dir. Ankara Devlet Konservatuvarı Yüksek Bölümünü sınıf atlayarak bitirdi. On bir yıl Ankara Devlet Tiyatrosunda çalıştı. "Rockefeller" bursu kazanarak, American Theatre Wing, Neighbourhood Play House ve Actor’s Studio’da oyunculuk ve oyunculuk öğretiminde yeni teknikler üzerine çalışmalar yaptı. Ankara Devlet Konservatuvarı'na hoca olarak atandı.
1959'da Devlet Tiyatrosu’ndan ayrıldı. Muhsin Ertuğrul ile bir yıl çalıştı. Kardeşi Müşfik Kenter ve eşi Şükran Güngör ile Kent Oyuncuları Topluluğunu kurdu. Daha sonraki yıllarda sürekli olarak Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'ta "Değişen Eğitim Metotları" ve "Oyunculuk Metotları" üzerine çalışmalar yaptı.
1962'de tiyatro hizmetlerinden ötürü “Yılın Kadını” seçildi ve Behzat Butak ile birlikte "İlhan İskender Tiyatro Ödülü"nü kazandı. 1968’de İstanbul’da Kenter Tiyatrosunun binasının inşaatını tamamladı. Sinema oyuncusu olarak üç kez “Altın Portakal” ödülüne layık görüldü. Sovyetler Birliği, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Almanya, Hollanda, Danimarka, Kanada, Yugoslavya ve Kıbrıs'ta İngilizce ve Türkçe oyunlar sergiledi.
100'ün üstünde oyun oynadı. 100'e yakın oyun sergiledi. Shakespeare, Çehov, Bertolt Brecht, Eugène Ionesco, Harold Pinter, Edward Albee, Tennessee Williams, Alan Ayckbourn, Arthur Miller, Tom Stoppard, Brian Friel, Neil Simon, David Mamet, Athol Fugard, Sergey Kokovkin gibi pek çok yazarların yanı sıra Melih Cevdet Anday, Oktay Rıfat, Necati Cumalı, Güner Sümer, Adalet Ağaoğlu, Zeki Özturanlı, Güngör Dilmen, Muzaffer İzgü gibi pek çok Türk yazarının oyunlarını da sahneye koydu, oynadı.
Otuz yedi yıl sahne hocalığı yaptı.
Finlandiya Dünya Kadın Kuruluşu tarafından yüzyılın en başarılı yüz kadınından biri olarak onurlandırıldı.
19 Mayıs 1997'de Uluslararası İstanbul Festivali tarafından ömür boyu Tiyatro Sanatına katkısından dolayı verilen onur ödülü kendisine Dame Diana Rigg tarafından takdim edildi.
2019'da uzun zamandır mücadele ettiği akciğer rahatsızlığı sebebi ile İstanbul`da hastaneye kaldırılan Yıldız Kenter, yaşa bağlı solunum yetmezliği sebebiyle 17 Kasım 2019 tarihinde hayatını kaybetmiştir. Cenazesi Kenter Tiyatrosu'nda yapılan törenin ardından getirildiği Levent Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Aşiyan Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Sanatı > Filmografisi

1951: Vatan İçin (Büyükanne)
1964: Ağaçlar Ayakta Ölür (Büyükanne)
1965: İsyancılar
1966: Pembe Kadın (Pembe)
1967: Yaşlı Gözler (Ümran)
1971: Anneler ve Kızları (Fatma)
1971: Elmacı Kadın (Fatma/Gündoğdu bacı)
1972: Fatma Bacı (Fatma bacı)
1973: Ablam
1974: Bir Ana Bir Kız (Zeynep)
1974: Kartal Yuvası (Makbule)
1974: Kızım Ayşe (Huriye Bacı)
1974: Bir Ana Bir Kız (zeynep)
1983: Zulüm (Ayşe)
1987-1991: Uğurlugiller
1988: Hanım (Olcay Hanım)
1999: Güle Güle (Zarife)
2001: Büyük Adam Küçük Aşk (Müzeyyen Hanım)
2002: Aşk ve Gurur
2005: Saklambaç
2005: Sen Ne Dilersen (Dadı Mimi)
2007: Beyaz Melek (Melek)
2008: Mevlana Aşkı Dansı (ses.)
Ödülleri

xxxx: Finlandiya Dünya Kadın Kuruluşu tarafından yüz yılın en başarılı yüz kadınından biri olarak onurlandırıldı
xxxx: İki kez Ulvi Uraz "En İyi Kadın Oyuncu" Ödülü
1962: İlhan İskender Armağanı - İlhan İskender Tiyatro Ödülü
1964: 1. Altın Portakal Film Festivali - "Ağaçlar Ayakta Ölür" filmi ile En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu
1966: 3. Altın Portakal Film Festivali - "İsyancılar" filmi ile "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu"
1974: 11. Altın Portakal Film Festivali - "Kızım Ayşe" filmi ile "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu"
1981: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvanı
1984: Roma'daki İtalyan Kültür Birliğince "Adalaide Ristori" ödülü
1989: Korsika - Bastia Film Festivalinde "Hanım" filmindeki rolüyle "En İyi Kadın Oyuncu" ödülü
1991: Uluslararası Lions Kulübü The Melvin Jones Ödülü
1993: Avni Dilligil Ödülleri - "Konken Partisi/Olağanüstü Yorum Ödülü"
1994: "Konken Partisi" oyunundaki Fonsla rolü ile "Olağanüstü Yorum" ödülünü aldı
1995: "Mevlana Kardeşlik ve Barış" ödülü verildi
1995: Kültür Bakanlığı, Tiyatro Sanatına katkılarından ötürü Onur ödülüne layık gördü
1996: Magazin Gazetecileri Derneği tarafından Ramiz ile Jülide'deki Jülide rolü için "En İyi Kadın Oyuncu" ödülü
1997: Uluslararası İstanbul Festivali tarafından ömür boyu Tiyatro Sanatına katkısından dolayı ödülü
1998: 2. Afife Tiyatro Ödülleri - Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü
1998: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü
1998: Avni Dilligil Ödülleri - "Yaşam Boyu Başarı Ödülü"
1998: Ankara Sanat Kurumu "Yılın Kadın Sanatçısı" ödülü
1999: "Martı" adlı oyunda Madam Arcadina rolüyle ve "Maria Callas" adlı oyundaki rolüyle 4. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri - En Başarılı Kadın Oyuncu
1999: "Martı" adlı oyunda Madam Arcadina rolüyle 3. Afife Tiyatro Ödülleri - Yılın En Başarılı Kadın Oyuncusu
2000: "Nükte" adlı oyundaki rolüyle 4. Afife Tiyatro Ödülleri - Yılın En Başarılı Kadın Oyuncusu
2010: "Kraliçe Lear" adlı oyundaki rolüyle 15. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri - Yılın En İyi Kadın Oyuncusu
2010: 47. Altın Portakal Film Festivali - Yıldırım Önal Anı Ödülü
2012: Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2. Medya Ödülleri'nde Onur ödülünü aldı
Aşiyan Mezarlığı'ndaki kabri
Akşar, Suşehri

| Akşar |
| --- | --- |
Köy

Köyden bir görünüm
 Sivas'ın Türkiye'deki konumu
AkşarAkşar'ın Sivas'taki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Sivas
İlçe: Suşehri
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1276 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 165
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0346
İl plaka kodu: 58
Posta kodu: 58602
Akşar, Sivas ilinin Suşehri ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Ağşarova, 1922 yılı kayıtlarında ise Akşehirabad olarak geçmektedir.
Akşar'ın (Akşar-Abat) bilhassa orta çağda önemli bir merkez olduğu, Suşehri ve civarının idari açıdan buraya bağlı olduğu, Suşehri Ovasının 'Akşar Ovası' olarak anıldığı tespit edilmiştir. Eski bir yerleşim merkezi olan Akşar köyü eski tarihinde, Erzincan Akşehir'i veya Kemah Akşehir'i olarak bilinmiştir. Bilhassa Selçuklu döneminde önem kazanan bu bölgede Mevlana'nın bir müddet kaldığı tarihi kaynaklarda belirtilir.
Coğrafya

Köy, Sivas il merkezine 158 km, Suşehri ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Köy, 58.11 numaralı Suşehri-İmranlı il yolu kenarındadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 165
2020: 187
2019: 175
2018: 206
2017: 168
2016: 165
2015: 177
2014: 197
2013: 205
2012: 209
2011: 225
2010: 238
2009: 255
2008: 271
2007: 296
2000: 520
1990: 490
1985: 555
1965: 672
Üyük, Şarkışla

| Üyük |
| --- | --- |
Köy

Köyün girişindeki tabela
 Sivas'ın Türkiye'deki konumu
ÜyükÜyük'ün Sivas'taki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Sivas
İlçe: Şarkışla
Coğrafi bölge: İç Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1276 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 150
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0346
İl plaka kodu: 58
Posta kodu: 58402
Üyük, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Eski adı Merkezhüyük olan köy, 1907 yılı kayıtlarında Öyük olarak geçmektedir. TÜİK kayıtlarına göre 1965-2008 yılları arasında Hüyük olan köyün adı, bu tarihten sonra bugünkü adını almıştır. Şarkışla'nın iki "hüyük" isimli köyü vardır. Bu köy, Şarkışla'nın merkezine yakın olan köydür. Diğeri ise eski bucak olan  Akçakışla köyü ve Emlek yöresinde bulunan Hüyükköy'dür.
Coğrafya

Köy, Sivas il merkezine 92 km, Şarkışla ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır. Köy, TCDD Kayseri-Sivas tren hattı ve D.260 numaralı Kayseri-Sivas devlet yolu kenarındadır.
Kişiler > Âşık Esme

Asıl adı Esme Şahin olan kadın ozanın ağıtları dikkate değerdir. 1914 yılında doğmuştur. Aynı köyden Bekir Şahin ile evlenmiştir. Ancak Bekir o dönemlerde dört yıl süren askerlik vazifesini tamamlayıp döndükten kısa bir süre sonra vefat edince ikinci kez evlenmiştir. Kendisinde derin üzüntülere neden olan her konuda ağıt yakmıştır.
Hüyük'ün ovası bir büyük yazı

Yüreğimden gitmez bir ince sızı

Mevlâ'nın aşkına ayırman bizi

Arzumanım kaldı-gitti anada
Kişiler > Seyfeddin Soysal

Ana madde: Seyfeddin Soysal
1966 Şarkışla doğumlu ressam ve heykeltraş. 1988 yılında Hollanda'ya taşınarak orada yaşamını sürdürdü. Türkiye'ye dönerek memleketi olan Merkez Hüyük köyü'ne yerleşti ve yılın yarısını Hollanda'da yarısını ise Türkiye'de köyünde geçirerek atölye çalışmalarını burada sürdürdü. Ancak 2 Şubat 2012 tarihinde evindeki şömineden çıkan karbonmonoksit gazından zehirlenerek hastaneye kaldırıldı, 2 gün sonra 4 Şubat 2012 gününde 46 yaşında öldü.
Merkez Hüyük köyündeki, içinde atölyesinin de bulunduğu evin, müze haline dönüştürülmesi planlanmaktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 150
2020: 147
2019: 169
2018: 159
2017: 167
2016: 161
2015: 159
2014: 167
2013: 182
2012: 174
2011: 176
2010: 180
2009: 182
2008: 191
2007: 188
2000: 150
1990: 228
1985: 233
1965: 333
Fotoğraflar

Merkez Hüyük köy yolu (Seyfeddin Soysal, yağlıboya tablo)
Merkez Hüyük Köprüsü (Şarkışla çıkışı, sağ tarafta yaklaşık 1 km. sonra Merkez Hüyük köyü vardır)
Seyfeddin Soysal - Kendi heykeli
Seyfeddin Soysal - Sofra (yağlıboya tablo)
Seyfeddin Soysal - Toprak küpler (yağlıboya tablo)
Merkez Hüyük İlkokulu
Seyfeddin Soysal'ın Evi - Müzeye dönüştürülmesi planlanmaktadır.
| g t Şarkışla belde ve köyleri |
| --- | --- |
Beldeler:  Cemel  Gürçayır 
Köyler:  Abdallı  Ahmetli  Akçakışla  Akçasu  Alaçayır  Alaman  Alıkören  Arıklar  Bağlararası  Bahçealan  Baltalar  Başağaç  Başören  Benlihasan  Beyyurdu  Bozkurt  Burnukara  Büyüktopaç  Büyükyüreğil  Canabdal  Çamlıca  Çanakçı  Çatalyol  Çekem  Çiçekliyurt  Demirboğa  Demirköprü  Dikili  Dökmetaş  Döllük  Elmalı  Emlakkaracaören  Fakılı  Faraşderesi  Gaziköy  Gücük  Gülören  Gümüştepe  Hardal  Harunköy  Hocabey  Hüyükköy  İğdecik  İğdeliören  İğecik  İlyashacı  Kahvepınar  Kalecik  Kaleköy  Kapaklıpınar  Karacaören  Karakuz  Kavakköy  Kayapınar  Kaymak  Kazancık  Kevenlik  Kılıççı  Kışlaköy  Kızılcakışla  Konakyazı  Konalga  Kömürkaya  Küçüktopaç  Küçükyüreğil  Kümbet  Maksutlu  Mengensofular  Mescitli  Mezraa  Oluktaş  Ortaköy  Ortatopaç  Osmanpınarı  Otluk  Örtülü  Polatpaşa  Samankaya  Saraç  Sarıçiçek  Sarıkavak  Sarıkaya  Sarıtekke  Sivrialan  Sultan  Tavladere  Temecik  Uçuk  Üyük  Yahyalı  Yalanı  Yapracık  Yeniyapan  Yunusören  Yükselen
Selefkî İmparatorluğu

Seleukos İmparatorluğu, Türkçe kullanımlar ile Selefkos veya Selevkos, İskender'in ölümünden sonra Makedonya İmparatorluğu'nun parçalanmasıyla İskender'in generallerinden I. Seleukos tarafından kurulan Helenistik imparatorluk. Başkentleri önce Seleukia, sonraları ise Antakya'ydı. Doğu Akdeniz'de, Irak'ta, İran'da, Türkmenistan'da, Pamir'de ve Hindistan'ın batısında bulunan topraklarda (bugün Pakistan) egemenliklerini sürdürmüşlerdir. Toprakları Roma İmparatorluğu tarafından ele geçirilinceye kadar Doğu Akdeniz'in hâkimiydiler. Seleukosların geniş toprakları 25 civarında eyalete bölünmüştü. “Strategos” veya “satrap” unvanlı valilerce yönetilen bu eyaletler Pers zamanındaki satraplıklardan daha küçüktü.
Seleukoslar devlet idaresinde Ahamenişleri örnek almışlar, merkezi gücü ellerinde tutarak özerk yapıyı devam ettirmişlerdir. Kaynaklardan Sekeukoslar Dönemi'nde Yunan kentleri kurulduğu öğrenilmektedir. Yalnız I. Seleukos’un 16 tane Antiokheia, 5 tane Laodikeia, 9 tane Seleukeia, 3 tane Apameia ve 3 tane Stratonikeia isimli kent kurduğu bilinmektedir. Seleukos kralları toprakları üzerinde Yunan kentleri kurup onlara bağımsız idare ve otonomi vererek, bu yeni kurulan kentlere batıdan gelip yerleşen Yunanların ekonomik durumu canlandırmalarını, kralı geliri arttırmalarını ve hanedanları için destek olmalarını sağlamışlardır. Yunan yöneticiler kendi dillerini Yunanca yazıp konuşuyor, yerli halk kendi dillerinde konuşuyordu. Ayrıca Seleukoslar çok tanrılı bir dine inanmakla birlikte yerel dinlerin uygulama ve inançlarına da karışmadılar. İsteyenler kendi dinini korumakla birlikte Yunan tanrılarına tapabiliyordu. Yunan olmayan biri Yunan kent-devleti vatandaşı olabiliyordu.
İskender İmparatorluğu'ndan Ayrılış (MÖ 323- MÖ 281)

Büyük İskender, Pers İmparatorluğu'nu yıktıktan çok kısa bir süre sonra, arkasından varis bırakamadan öldü. Bu yüzden devlet, generalleri tarafından paylaşıldı. Bu generallerin genel adı olan diadokilerden biri olan Seleukos, Balkanlar'dan Hindistan'a kadar olan bölümü aldı.
Seleukos'un Yükselişi

Büyük İskender'in generalleri birbirlerine üstünlük sağlamak için sürekli savaşıyorlardı ve Ptolemaios, Büyük İskender'in generallerinden biri ve Mısır bölgesinin kralı, ilk kez Perdikkas'ın ölümüne yol açan bu savaşlara karşı çıkmıştır. Bu karşı çıkış sonucu İskender İmparatorluğu yeni bir bölünme yaşamıştır. MÖ 320 yılında yapılan bu bölünmeye Triparadisus Bölünmesi denir. Ama Perdikkas'ın altında MÖ 323 yılına kadar "Kamp Kumandanı" olan Seleukos, Perdikkas'tan sonra gelen hükümdarın öldürülmesine yardım etmiş, Babil'in elde tutulmasını sağlamış ve hükümdarlığını zalimce genişletmiştir. Seleukos, Hükümdarlığını resmen MÖ 312 yılında Babil'de ilan etmiştir. Bu tarih, aynı zamanda Seleukos Devleti'nin kuruluş tarihi olarak geçer. Seleukos, sadece Babil'i değil, İskender'in Makedon İmparatorluğu'nun doğu tarafının büyük kısmını da yönetmiştir. Tarihçi Appian kaynaklarında Seleukos hakkında, "Frig Ülkesi'nden İndus Nehri'ne kadar olan bölgenin hükümdarı olmuştur. " cümlesini kullanmıştır. Seleukos'un, Hindistan'a kadar gidip Çandragupta Maurya adlı Hint kralıyla bir anlaşma imzalayıp devletinin doğu topraklarını 500 fil karşılığında Hintlere vermesiyle Seleukos Devleti, Hindistan üzerindeki hakimiyetini bir daha kazanamamak üzere kaybetti; fakat aldığı filler İpsus Savaşı'nı kazanmasında büyük rol oynadı.