stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Şamahı (uyezd)
Nüfus

1897 nüfus sayımına göre Şamahı Uyezd'de 121.842 kişi yaşıyordu ve bunların 20.007'si Şamahı şehrinde yaşıyordu. Nüfus sayımına göre bölgede, anadili Azerice olan 89.840 kişi, Ermenice olan 14.283 kişi ve Rusça olan 11.362 kişi bulunuyordu. Nüfus 1926'da 91.185'e düştü. 
1917 tarihli Kafkas Takvimine göre bölgenin alanı 7.553,64 km kare nüfusu ise 133.800 kişiydi. Bunlardan 132.362'si yerli, 1.438'i geçici ikamet eden, 71.848'i erkek ve 61.952'si kadındı. Halkın 97 bin kişisini Azeriler oluşturuyordu. Çarlık Rusyasının yeniden yerleşim politikasının bir sonucu olarak, bölgeye 17.656 Rus, 1.511 Doğu Ortodoksu ve 16.145 sektant  17.542 Ermeni-Gregoryen yerleştirildi.
Nüfus > 1897 tarihinde etnik gruplar

| Uyezd | Azeriler   | Ermeniler | Ruslar | Tatlar | Museviler |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Şamahı | % 73,7 | % 11,7 | % 9,3 | % 3,7 | % 0.9 |
Selahaddin el-Bitar

| Selahaddin el-Bitar Arapça: صلاح الدين البيطار |
| --- | --- |

47. & 50. Suriye Başbakanı
Görev süresi 1 Ocak 1966 - 23 Şubat 1966
Cumhurbaşkanı: Emin el-Hafız
Yerine geldiği: Yusuf Zuayyin
Yerine gelen: Yusuf Zuayyin
Görev süresi 13 Mayıs 1964 - 3 Ekim 1964
Cumhurbaşkanı: Emin el-Hafız
Yerine geldiği: Emin el-Hafız
Yerine gelen: Emin el-Hafız
Görev süresi 9 Mart 1963 - 11 Kasım 1963
Cumhurbaşkanı: Luay el-Etâsî Emin el-Hafız
Yerine geldiği: Halid el-Azm
Yerine gelen: Emin el-Hafız
Arap Sosyalist Baas Partisi Ulusal Komutanlığı üyesi
Görev süresi 6 Nisan 1947 - 1 Eylül 1959
Kişisel bilgiler
Doğum: 1 Ocak 1912 Şam, Osmanlı Suriyesi, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 21 Temmuz 1980 (68 yaşında) Paris, Fransa
Partisi: Arap Sosyalist Baas Partisinin Suriye Bölgesel Branşı
Selahaddin el-Bitar (Arapça: صلاح الدين البيطار) (1 Ocak 1912 - 21 Temmuz 1980), 1940'ların başında Mişel Eflak ile birlikte Arap Baas Partisini kuran Suriyeli politikacı. 1930'ların başında Paris'te Eflak ile birlikte öğrenci olarak, ikisi milliyetçilik ve sosyalizmin yönlerini birleştiren bir doktrin formüle etti. Bitar daha sonra Suriye'deki birkaç Baasçı hükûmette başbakan olarak görev yaptı, ancak parti daha radikal hale geldikçe partiden yabancılaştı. 1966'da ülkeden kaçtı, çoğunlukla Avrupa'da yaşadı ve 1980'de suikaste uğrayana kadar siyasi olarak aktif kaldı.
İlk yılları

Tarihçi Hanna Batatu'ya göre Bitar, 1912'de Şam'ın Meydan bölgesinde doğdu; oldukça varlıklı bir Sünni Müslüman tahıl tüccarının oğluydu. Ailesi dindardı ve son zamanlardaki atalarının çoğu ilçe camilerinde ulema ve vaizdi. Bitar muhafazakar bir aile ortamında büyüdü ve orta öğrenimini Mekteb Enbarda almadan önce Müslüman bir ilkokuluna gitti. Meydan, 1925'teki Büyük Suriye Devrimi'nde Fransa'ya - o zamanlar Suriye'nin mandatörüydü -  karşı öncü bir rol oynadığı için zamanın siyasi iniş çıkışlarına maruz kaldı. İlçe ağır bombardımana tutuldu, ciddi can kaybı ve maddi hasar meydana geldi.
Bitar, 1929'da Sorbonne'da okumak için Fransa'ya gitti. Orada Hristiyan Ortodoks bir aileden gelen ve Meydanlı bir tahıl tüccarının oğlu Mişel Eflak ile tanıştı. Her ikisi de dönemin siyasi ve entelektüel hareketleriyle ilgilendiler ve milliyetçi ve Marksist fikirleri anavatanlarının durumuna uygulamaya başladılar. Bitar, 1934'te Suriye'ye döndü ve Eflak'ın zaten bir öğretmen olduğu Tajhiz al-Ula'da fizik ve matematik öğretmenliği işine girdi.[kaynak belirtilmeli]
Baas siyaseti > Erken siyasi yaşamı

Sonraki iki yıl boyunca Bitar, Eflak ve diğer ortaklar, al-Tali'a (öncü) başlıklı bir derleme yayınladı. Batatu'ya göre, bu yayın ulusal sorunlardan çok toplumsal sorunlarla ilgilendi. Bitar ve Eflak'ın siyasi duruşu, Şam'daki diğer siyasi gruplardan çok Suriye Komünist Partisine yakındı. Fransa'da Halk Cephesi hükûmetinin iktidara gelmesinden sonra 1936'da Komünistlerle birlikte hayal kırıklığına uğradılar. Fransız Komünist Partisi artık hükûmetin bir parçası olmasına rağmen, Fransa'nın sömürgelerine yaklaşımı neredeyse hiç değişmedi. Bitar ve Eflak, Suriye partisinin bu koşullardaki duruşundan memnun değildi.[kaynak belirtilmeli]
1939'da Eflak ve Bitar, küçük bir öğrenci takipçisi topladılar ve 1941'de el-iḥyâʾü'l-ʿarabî - "Arap Dirilişi" - başlığını kullanarak Fransız yönetimine karşı kışkırtıcı broşürler yayınladılar. Aynı anlama gelen el-baʿs̱ü'l-ʿarabî adının ilk kullanımları bir süre sonra geldi; Suriye'nin kuzeybatısındaki İskanderun vilayetinden, memleketinin Türkiye tarafından ilhak edilmesinin ardından Şam'a gelen milliyetçi bir aktivist olan Zeki el-Arsuzi tarafından zaten kabul edilmişti.[kaynak belirtilmeli]
24 Ekim 1942'de hem Bitar hem de Eflak, tam zamanlı siyaset yapmak için öğretim görevlerinden istifa ettiler. Yavaş yavaş taraftar kazandılar ve 1945'te Arap Baas Hareketinin ilk seçilmiş bürosu, her ikisi de dahil olmak üzere kuruldu. Ertesi yıl, Vahib el-Ganim liderliğindeki Arsuzi'nin eski destekçilerinin çoğunun katılmasıyla örgüt birçok yeni üye kazandı.
Baas siyaseti > Baas Partisi liderliği

1947'de Şam'da yapılan birinci parti kongresinde; Bitar genel sekreter seçildi. Eflak bazen 'duayen' olarak da tercüme edilen pozisyonu aldı; bu da onu kongrede kabul edilen anayasaya göre örgüt içinde geniş yetkilere sahip partinin etkin lideri yaptı. 1952'de Suriye'nin askeri lideri Edib Çiçekli tüm siyasi partileri yasakladı. Bitar ve Eflak, komşu ülke Lübnan'a sığınarak, yakın zamanda Arap Sosyalist Partisini kuran ve Suriye'nin merkezindeki Hama bölgesinin köylüleri arasında hatırı sayılır bir takipçi kitlesi olan deneyimli bir politikacı olan Ekrem el-Havrani ile temasa geçtiler. Üç politikacı, partilerini birleştirmeye karar verdiler ve 1954'te Çiçekli'nin devrilmesinde işbirliği yaptılar. Ardından yapılan bir kongrede iki partinin Arap Sosyalist Baas Partisi adı altında birleşmesini onaylandı. Bitar ve Eflak'ın partisinin kuralları ve anayasası değişmeden kabul edildi. Üçü de partinin yeni Ulusal Komutanlığına seçildi ve Hevrani'nin bir destekçisi oldu.
Baas siyaseti > Güç politikası: 1954-1958

Çiçekli'nin devrilmesinin ardından Suriye'de, beş yıl sonra ilk demokratik seçimler yapıldı. Bitar, Baas'ın en amansız ideolojik düşmanlarından biri olan Suriye Sosyal Milliyetçi Partisinin genel sekreterini yenerek Şam'dan milletvekili seçildi. 1956'da dışişleri bakanı oldu ve 1958'e kadar bu görevde kaldı. Diğer Baasçılarla birlikte Suriye'nin Nasır'ın Mısır'ı ile birleştirilmesinden yana hareket etti.
Baas siyaseti > Birleşik Arap Cumhuriyeti ve fetret dönemi: 1958-1963

Bitar'ın Birleşik Arap Cumhuriyeti (BAC) Başkan Yardımcısı olarak atanması bekleniyordu, ancak onun yerine Arap İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı ve daha sonra Kültür ve Ulusal Rehberlik Bakanı olarak atandı. Başlangıçta Bitar, merkez kabinedeki tek Suriyeliydi. O ve BAC liderliğindeki diğer Suriyeliler, Nasır'ın BAC'yi yönetmede Mısırlılara verdiği baskın rol karşısında dehşete düştüler. Nasır, Mısırlılar ve Suriyelilerden oluşan ortak bir liderlik konseyinin kurulmasına karşı çıkmıştı.
23-24 Aralık 1959'da Bitar ve Havrani (BAC Başkan Yardımcısı ve merkezi Adalet Bakanı), Mustafa Hamdun (Suriye bölgesel Tarım ve Tarım Reformu Bakanı) ve Abdulgani Kannut (Suriye bölgesel sosyal işler ve çalışma bakanı) ve BAC bürokrasisi içinde çalışan Baas Partisi Suriye Bölgesel Şubesi'nin tüm eski üyeleri görevlerinden istifa ettiler. İstifa kamuoyuna duyuruldu ve aralık ayında kabul edildi. Beşinci Suriye bölge bakanı, Ekonomi Bakanı ve Suriye Yürütme Konseyi (Suriye bölgesel hükûmeti) üyesi Halil el-Hallas Ocak 1960'ta istifa etti. Suriyeliler toplu halde istifa etmeye başladılar ve Ağustos 1960'a kadar, BAC'nin resmi karar alma organlarında sadece üç Suriyeli kaldı. Suriye'nin katılımının olmaması, Eylül ayında beş yeni Suriye kabine üyesinin atanmasıyla "düzeltildi", ancak her Suriye merkezi kabine üyesi için iki Mısırlı oranı 1961'e kadar tutuldu. Aralık 1959'dan itibaren Bitar ve Baas Partisi, BAC'ye ve onun siyasi yapısına karşı çıkmaya başladı. Bitar, Mısır ve Suriye arasında fiili bir birlik olarak BAC'yi fesheden 28 Eylül 1961 darbesini destekledi.
2 Ekim 1961 tarihinde Bitar, Hevrani ve 14 diğer politikacı — çoğunlukla muhafazakarlar — bir manifesto imzaladı. İki ay sonra Bitar benzer bir belgeyi olan Ayrılıkçı Rejim Ulusal Şartı'nı imzaladı. Bu belgelerin her ikisini de imzalaması, 1963'te Mısır, Irak ve Suriye arasındaki Birlik Müzakerelerinde, Arap yanlısı milliyetçi referanslardan yoksun olduğunun kanıtı olarak aleyhine kullanıldı. Bitar'ın el yazısıyla kaleme aldığı manifesto, Nasır'ın "Arap milliyetçiliği fikrini" çarpıttığını ve onu Suriye'deki "siyasi ve demokratik hayatı" boğmakla suçladığını belirtti. Daha sonra popüler eleştirilere maruz kalan Bitar, 2 Ekim bildirgesinden imzasını geri çekti, ancak hasarı önlemek için çok geçti. Birkaç üye, vahşi oportünizmini öne sürerek, Bitar'ı partiden atması için Eflak'a çağrıda bulundu. BAC'nin dağılmasından sonra Bitar, 8 Mart 1963 Suriye darbesine kadar Baas Partisinin yeniden yapılandırılmış Suriye Bölge Şubesine katılmadı. Bu nedenle Eflak, Baas Partisi'nin tartışmasız lideri oldu.
Başbakan olarak dönemleri > İlk dönem > Üçüncü kabine: 4 Ağustos - 11 Kasım 1963

İkinci kabinesinin aksine, Nasırcılarla olası bir yeniden konaklama için boş portföy bırakılmadı. Kabine, hükûmete geniş halk desteğini göstermek için getirilen Baasçılar ve sendikacı bağımsızlardan oluşuyordu.  Hafız kabineden ayrıldı ve Nureddin el-Attasi tarafından içişleri bakanı oldu. Bitar'ın üçüncü kabinesi, Baasçıların hükûmeti kontrol ettiği ilk kabineydi.
Ancak işler Bitar'ın ve Eflak'ın planına göre gitmiyordu. Yeniden oluşturulan parti, politika konularında farklılık gösteren birçok hiziplere bölündü, ancak bunların çoğu Eflak'ın Ulusal Komutanlık Genel Sekreteri olarak görevden alınmasını destekledi. Darbe girişiminden hemen sonra, Eflak ve Bitar temel örgütsel işleri, Suriye Bölgesel Şubesi'nin nihai Bölge Sekreteri olan Hammud eş-Şufi'ye yeniden havale ettiler. Bunu yaparak rakiplerine ivme kazandırıyorlardı. İlk başta bir Eflak destekçisi olduğuna inanılan Şufi, radikal bir Marksistti. Suriye Bölge Komutanlığını kontrol eden Şufi'nin grubu, Eflak ve Bitar'ı devirme mücadelesinde Askeri Komite'nin müttefiki oldu. Eflak ve Bitar, Iraklılardan Ulusal Komutanlık desteğine güvenemezdi; Irak Bölge Şubesi, Ali Salih es-Sadi önderliğinde ani bir radikalleşme yaşamıştı.  Irak Bölgesel Şubesi içinde Talib eş-Şibib ve Hazim Cevad tarafından yönetilen ılımlı bir grup, Ulusal Komutanlığı hâlâ destekliyordu.
1. Bölge Kongresi (5 Eylül'de) ve 6. Ulusal Kongre'de (5-23 Ekim 1963), Eflak ve Bitar'ın etkisinin erozyonu belirginleşti.  Oldukça örgütlenmemiş Mart Bölge Kongresi'nden farklı olarak, 1. Bölge Kongresi partinin "İç Tüzüğünü" takip etti. 1. Bölge Kongresi seçimleri, Eflak karşıtı sivil gruplar ve Askeri Komite destekçileri lehine yapıldı. 1. Bölge Kongresi'nin doktriner ve siyasi kararları, Eflak karşıtı bir söylemi yansıtıyordu. Bitar, Suriye Bölge Komutanlığına seçilmedi; sekiz koltuğun tamamı, Bölge Sekreteri olarak atanan Şufi'nin destekçilerine gitti. 1. Bölge Kongresi'nde seçilen Suriye delegelerinin çoğunluğu, Eflak karşıtı veya radikal Baasçılardan oluşuyordu.
Bitar ve Eflak da 6. Ulusal Kongre'de seçilemedi. Bitar, Ulusal Komutanlığa seçilmedi ve Suriye ile Irak Bölgesel Şubelerine tahsis edilen dokuz sandalyeden sadece üçü ılımlılar tarafından kazanıldı. Çıkış Noktaları, Baasçı düşüncede radikal bir değişikliği işaret eden kongre tarafından onaylandı. Arap birliği, partinin birincil ideolojik odak noktası olarak, sosyalizmin Arap yolu olarak adlandırılan Marksist esinli bir sosyalizm tanımıyla değiştirildi. 1. Bölge Kongresi'nde gördüğü küçük düşmesinin ardından Başbakanlık görevinden istifa ettiği bildirilen Bitar, istifasını 6. Ulusal Kongre sonrasına ertelemek zorunda kaldı. Bitar'ın üçüncü kabinesi 11 Kasım'da feshedildi ve Hafız 12 Kasım'da başbakan oldu.
Başbakan olarak dönemleri > İkinci dönem: 1964

Bitar, 1964 Hama İsyanı'nın ardından yeniden başbakan olarak atandı, ancak buna rağmen, Eflakçılar ile Askeri Komite-Bölgesel ittifak arasındaki güç dengesi değişmedi. John Devlin'e göre, Hafız başbakanlıktan istifa etti çünkü Askeri Komite "halkın gözünün önünde olmamasının daha iyi olduğuna" inanıyordu, Devlin bunun Bitar'ın kabinesinde önde gelen Askeri Komite müdavimleri veya Bölgeciler içermemesinin nedeni olduğunu söyledi. Kabine üyelerinin çoğunluğu, enformasyon bakanı olarak parti ideologu Abdullah Abduldaim ve içişleri bakanı olarak Fahmi Aşuri de dahil olmak üzere Eflakçılardı.
24 Nisan'da Suriye için geçici bir anayasa sunuldu. Asıl yürütme yetkisinin yeni kurulan Cumhurbaşkanlığı Konseyi'ne verileceği belirtildi. Başkanlık Konseyi'nin oluşumuna, Devlin'in "UDKK'nin başka bir adı olduğunu" söylediği Ulusal Devrim Konseyi (UDK) karar verecekti. UDK teoride devletin en üst yürütme ve yasama organıyken UDK, yetkilerinin çoğunu Başkanlık Konseyine devretti. Mayıs 1964'te Başkanlık Konseyi, Başkan olarak Hafız,Başkan Yardımcısı olarak Umram; Bitar, Nureddin el-Attassi ve Mansur el-Atraş'tan oluşuyordu. Başkanlık Konseyi'nin bileşimi, üç büyük grup arasındaki güç dengesini Bitar'ın kabinesinden daha doğru bir şekilde gösterdi. Hafız, Ümran ve Nureddin el-Attasi Askeri Komite-Bölgeci müdavimleriyken; Bitar ve Atraş eski Eflakçılardı.  Bitar, Başkanlık Konseyi'nin Ulusal Komutanlık veya Suriye Bölge Komutanlığı üyesi olmayan tek üyesiydi.
Bitar'ın kabinesi — Başkanlık Konseyi tarafından kendisine verilen sınırlar dahilinde — halkın Baas Partisi'ne olan güvenini yeniden kazanmaya çalıştı. Hükûmetinin politikalarının bir özetinde Bitar, bunun "özgürlük, güvenlik, eşit fırsatlar sağlayacağını ve bireysel özgürlükler ile kamu özgürlüklerine saygıyı koruyacağını" söyledi. 27 Mayıs'ta Başkanlık Konseyi, Bitar'ın politikalarına desteğini açıkladı ve Suriye toplumundaki gerici ve istenmeyen unsurları eğiterek ifade özgürlüğünü sağlamaya çalışacağını söyledi. Bitar, kamusal ortamı biraz yumuşattı; hükûmeti Haziran ayında 180 siyasi tutukluyu serbest bıraktı. Söylenene göre[kimin tarafından?] siyasi tutukluları serbest bırakmaya karar verenin Bitar değil, Hafız'dı. Sendikaların devletten bağımsızlığını sağlayan Geçici Anayasa, hükûmetin otoriter yapısını değiştirmedi; Kabine, Suriye Bölge Komutanlığı veya Askeri Komite, Halid el-Hakim'i Sendikalar Genel Federasyonu'nun (SGF) başkanlığı görevinden alan bir kararname yayınladı. Hakim, Şufi ve Sadi'yi destekleyen radikal Baasçıların SGF'de toplanıp toplantılar düzenlemesine izin verdiği için görevden alındı.
Bitar, 3 Ekim'de görevden istifa etti çünkü Devlin'e göre "bir anayasa yayınlamanın, gerilimleri azaltmanın ve görevde kalmanın ötesinde pek çok şey başaramadı." İstifadan kısa bir süre sonra Bitar ve Atraş Başkanlık Konseyi koltuklarını da kaybetti. Koltukları Askeri Komite - Rejyonalist müdavimleri Salah Cedid ve Hafız ile değiştirildi. Ulusal Komutanlık, ordunun devlet üzerindeki egemenliğinden memnun değildi ve üyeleri, kendi kendini sürgüne gönderen Eflak'ı Suriye'ye dönmeye ikna etti.
Sürgün ve ölüm

Partinin diğer kesimlerinin üyeleri kaçtı; Bitar ve partinin tarihi liderliğinin diğer üyeleri yakalanarak bir hükûmet misafirhanesinde gözaltına alındı. Yeni hükûmet o yılın ağustos ayında bir tasfiye başlattığında, Bitar kurtuldu ve Beyrut'a kaçtı.
Bitar, 1970 yılında iktidara gelen Devlet Başkanı Hafız Esad tarafından 1978 yılında affedildi. Bitar kısa süreliğine Şam'a döndü fakat Esad'la uzlaşamadı. Esad'la olan görüşmesi anlaşma olmadan sona erdikten kısa bir süre sonra Bitar, Paris'teki sürgününden Suriye hükûmetine karşı bir basın kampanyası başlattı. Al-Ihiyyaa al-Arabi adını verdiği yeni bir dergide kendisi ve Eflak'ın neredeyse kırk yıl önce benimsedikleri ismin yankısıyla Esad'a saldırdı. Ayrıca Bağdat'taki Suriyeli muhalif isimlerle de temas halinde olduğu söylendi.
21 Temmuz 1980'de Bitar Paris'te vurularak öldürüldü. O sabah, al-Ihiyyaa al-Arabi'nin Avenue Hoche'deki ofisinden bir gazeteciyle görüşmek için bir telefon aldı. Ofisine girmek için asansörden çıkarken, suikastçı kafasının arkasına iki el ateş etti. Katilin kimliği hiçbir zaman keşfedilmedi, ancak suikast emrini Esad'ın verdiği rapor edildi. O sıralarda Bitar, Fransa'daki yerel makamlara posta ve telefon yoluyla ölüm tehditleri aldığını bildirmişti. Hareketlerini kısıtlayarak kişisel önlemler almıştı.[kaynak belirtilmeli]
Suikast sırasında Bitar, Güney Yemen tarafından verilen diplomatik bir pasaport taşıyordu.
Kitapları

Yazıları şunlardır:
Al-Siyasah al-Arabiyah bayn al-Mabda wa al-Tatbiq (İlke ve Uygulamada Arap Politikası). Beyrut: Dar al-Taliah, 1960.
Nida el-Baas (Baas Mücadelesi). Beyrut: Dar al-Taliah, 1963-1965. Cilt 1-4 konuya göre öğeler içerir.
Nasır 1958'de Şam'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nın kapısında. Nasır, BAC'nin Suriye ve Mısır kabine üyeleriyle birlikte duruyordu. Soldan sağa; Başkan Yardımcısı Havrani, Başkan Yardımcısı Abdüllatif el-Bağdadi, ardından Nasır, Suriye Valisi olan Mareşal Abdülhakim Amir ve Başkan Yardımcısı Sabri el-Aseli. Ardından Ekonomi Bakanı Fahir el-Kayyali geliyor. En sağda duran Bitar. Orta sırada, soldan ikinci, İçişleri Bakanı Abdülhamid Serrac.
Suriye ve Mısır heyetleri arasında bir toplantı. Soldan sağa: Başbakan Bitar, devlet başkanı Attasi, Mısır Devlet Başkanı Nasır ve Baas Partisi lideri Eflak.
Hafız, Ağustos 1963'te Kahire Havalimanı'nda Nasır tarafından karşılanırken. Bitar en sağda duruyor
Kokaral bendi

Kuzey Aral Denizi'nin Dike Kokaral inşaatından önce (aşağıda) ve sonra (yukarıda) karşılaştırılması
Kuzey Aral Denizi'nin 2000 ve 2011 yıllarında karşılaştırılması
Kokaral bendi, Kuzey Aral Denizi'ni ("Küçük Deniz" olarak da anılır) çok daha büyük Güney Aral Denizi'nden ("Büyük Deniz") ayıran, Aral Denizi'nin dar bir bölümünde 12 km uzunluğunda bir barajdır. Kanal, Seyhun Nehrinin azalan sularını korumakta ve daha büyük Güney Aral'ın kaderini belirleme pahasına Kuzey Aral Denizi'nin hasarlı ekolojisini sürdürmektedir. Barajın inşası, Dünya Bankası'nın yardımıyla Ağustos 2005'te tamamlandı. Baraj adını, onu Aral Denizi'nin diğer kıyısına bağlayacak ve kuzeyi güney denizlerinden ayıracak olan Kokaral yarımadasından (1960'lara kadar bir ada) almıştır.
Tarihi

Aral'a katkıda bulunan nehirlerin suları aşamalı olarak sulama için yönlendirildikçe, Aral'daki su seviyeleri düştü, kıyı geriledi ve su kalitesi aniden düştü. Kanal, yerel kumdan geçmişte iki kez inşa edilmişti, ancak Kuzey Aral Denizi'ndeki su seviyesi (ve dolayısıyla setin baskısı) yükselmeye başladığında güçlendirmek için gerekli olan finansman eksikliği nedeniyle 1992 ve 1998'de set yıkandı. Bununla birlikte, setin durduğu kısa süre için, olumlu değişiklikler çoktan fark edildi, iklim daha ılıman hale geldi ve fauna kısmen restore edildi. Kanal yıkandığında, suyun çoğu Güney Aral Denizi'ne döküldüğü için su seviyesi tekrar düştü. Bazı yerlerde Kuzey Aral kıyı şeridi birkaç yüz metre kadar geri çekildi.
Kuzey Aral'ın deniz seviyesi

Kuzey Aral'ın su seviyesi yükseldi ve tuzluluğu azaldı. 2006 yılı itibarıyla, deniz seviyesinde bir miktar iyileşme, beklenenden daha erken kaydedildi. "Baraj, küçük Aral'ın deniz seviyesinin hızlı bir şekilde 30 metreden daha düşük bir seviyeden 38 metreye yükselmesine neden oldu ve 42 metre canlılık seviyesi olarak kabul edildi."[3] Ekonomik açıdan önemli balık stokları geri döndü ve Kuzey Aral Denizi'ni bir çevre felaketi olarak kaydeden gözlemciler, 2006 yılında geri dönen sularının kısmen balıkçılık endüstrisini canlandırdığını ve Ukrayna'ya kadar ihracat için bir av ürettiğini söyleyen raporlar karşısında şaşırdılar. Bildirildiğine göre restorasyon, uzun süredir yok olan yağmur bulutlarına ve olası mikro iklim değişikliklerine yol açarak, bölgesel bir çöp kovası tarafından yutulan bir tarım sektörüne geçici umut ve küçülmüş denizde bir miktar genişleme getirdi. Liman kenti Aral'ın neredeyse 100 kilometre güneyinde geri çekilen deniz, 2015 yılı itibarıyla sadece 12 kilometre uzaklıkta.
Pencâb Muharebesi

Pencab Muharebesi Gazneli Mahmud'un Hint seferlerindeki Muharebelerinden birisidir.
Muharebe

Gazneli Mahmud, İlig han'ın Maveraünnehir'i İşgal etmeye çalışması üzerine Türkistan meselesi ile meşgul idi. Gazneli Mahmud tarafından Halkına rezil edilip Kaldıramayan ve İntihar eden Jaypala'nın Oğlu Anandpal Sultan Türkistan Gazaları İle Meşgul Kuzey Hindistanda Yükselen Türk-İslam Hareketinin arttığını gördü. Hind seferinde 5 Racalık İslam tehlikesini önlemek için toplandı. Gazneli Mahmud Bu Hareketi Anladı Ve Kış Ayında Sefere çıktı.(ûceyn, Kâlincar, Gvâlior, Aemer, Kanavc, Hokar.) Yaklaşık 200.000 lik bir ordu topladılar ve Savunma savaşı yapmak üzere pencab da yer aldılar, Savaş Çok zor Geçmişti Gazneli Mahmud Filler dolayısı ile 
ve Hindistanın en büyük askerleri olan Kaykarlar tarafından çembere alınmış idi Fakat Ani Manevraları savaşı lehine çevirmişti ani bir hücum ile tüm Hint ordusunu dağıtmıştı ve savaşın sonucunda tüm racalar ezildi. Arta kalan orduyu Nagarkod kalesine kadar kovaladı 3 gün zor bir kuşatma sonrası alındı. Gazneli Mahmud'un ünü Tüm hindistan'a yayıldı
John William Draper

| John William Draper |
| --- | --- |

Doğum: 5 Mayıs 1811(1811-05-05) Lancashire, İngiltere, Birleşik Krallık
Ölüm: 4 Ocak 1882 (70 yaşında) Hastings-on-Hudson, New York, Amerika Birleşik Devletleri
Milliyet:  İngiliz
Eğitim: University College London Perelman School of Medicine

Kariyeri
Dalı: Kimya
 
İmza

John William Draper (d. 5 Mayıs 1811, St Helens, Merseyside, İngiltere - ö. 4 Ocak 1882, Westchester County, New York, ABD), Amerikalı bilim insanı, filozof, hekim, tarihçi, kimyager ve fotoğrafçı. New York Üniversitesi Tıp Okulu'nun (New York University Medical School) kurucularındandır. 1876 ile 1877 yılları arasında Amerikan Kimya Topluluğu'nun (American Chemical Society) ilk başkanı olarak görev yapmıştır.
Fotokimya dalında önemli araştırmalara imza atmış olan Draper, Louis Daguerre'nin işlemlerine yaptığı katkılar ve geliştirmeler (1839) sonucu portre fotoğrafçılığını olanaklı kılmıştır. Çeşitli eserler de yazan Draper, Kimya (1846), Doğa Felsefesi (1847), Fizyoloji (1866) üzerine ders kitapları yazmış, radyant enerji üzerine Bilimsel Hatıralar (1878) yayımlamıştır. Ayrıca astrofotoğrafçılık (astrofotoğrafi) dalının da öncüsüdür; 1840 Ay'ın çeşitli özelliklerini gösteren ilk Ay fotoğrafını çekmiştir. Daha sonra 1843'te görülebilir spektrumdaki yeni Ay özellikleri gösteren dagerreyotipiler üretti. 1850 yılında ise foto-mikrograflar yapmaktaydı ki bunların üretimiyle oğlu Henry'yi de ilişkilendirmiştir.
1842'de sadece emilen ışık ışınlarının kimyasal değişime sebep olabileceğini öne sürmüştür. Bu fikri daha önce 1817 yılında öne sürmüş fakat pek bilinmeyen bir bir başka isim de Theodor Grotthuss'tu ki daha sonra bu önerme Grotthuss-Draper kanunu adıyla anılmıştır.
İbn Huzeyme

| İbn Huzeyme   Arapça: ابن خزيمة |
| --- | --- |
İbn Huzeyme
Doğum: Ebû Bekir Muhammed bin İshâk bin Huzeyme es-Sülemî Ocak 838 Nişabur
Ölüm: 11 Şubat 924 Nişabur
Tanınma nedeni: Sahih ibni Huzeymâ
Etkilendikleri: İshak bin Rahuyah, Buhârî, Müslim bin Haccâc

İbn Huzeyme (Arapça: ابن خزيمة) ya da tam adıyla Ebû Bekir Muhammed bin İshâk bin Huzeyme es-Sülemî (Arapça: أبو بكر محمد بن إسحاق بن خزيمة; d. M. Ocak 838/H. 223 – ö. M. 11 Şubat 924/H. 311), Sahih ibni Huzeymâ ile tanınan, hadis ve Şafii mezhebi Fıkıh alimi.
Taberî'den bir yıl önce Nişabur'da doğmuştur ve ondan bir sene fazla yaşamıştır. Horasan muhaddisi İshak bin Rahvey (ö. H 282) dahil, Nişabur alimleri tarafından yetiştirilmiştir.
Çalışmaları

Ebu Abdullah el-Hakim, İbn Huzeyme'nin 140'dan fazla kitap yazdığını nakletmiştir. Yazdıkları arasından bugüne ulaşanın sayısı azdır:
Sahih ibni Huzeymâ: Mukhtaṣar el-Mukhtaṣar min el-musnad el-Ṣaḥīḥ (صحيح بن خزيمة: مختصر المختصر من المسند الصحيح), kitabın sadece 1/4'ü korunmuştur.
Kitāb al-Tawḥīd wa-ithbāt ṣifāt al-Rabb ʻazza wa-jall (کتاب التوحيد وإثبات صفات الرب عز وجل): "The Book of the Affirmation of Divine Unity and the Affirmation of the Attributes of the Lord"
Shaʼn al-duʻāʼ wa-tafsīr al-adʻīyah al-maʼthūrah (شأن الدعاء وتفسير الأدعية المأثورة)