stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Napolyon Savaşları
Napolyon Savaşları > Rusya Seferi (VI. Koalisyon)

Ana maddeler: Napolyon'un Rusya Seferi ve Altıncı Koalisyon Savaşı
Rusya, V. Koalisyon'da yer almamıştır. Bu, Tilsit Antlaşması'nın sonucudur. İngiltere'nin uyguladığı deniz ablukası Rus ekonomisi için de ciddi sonuçlar yaratmaktadır. Rusya'nın Tilsit Antlaşması'nı yok sayarak taraf değiştirmesinde bu ekonomik sıkıntıların etkisi olmuştur. Rusya'nın savaşa girmesiyle savaşın seyri değişmiş, yenilmez olarak nitelendirdikleri Napolyon Orduları yenilgiye uğratılmıştır.
Napolyon'un Rusya Seferi'ne katılan ordunun mevcudu konusunda, farklı kaynaklarda, farklı rakamlar verilmektedir. Esasen, Rusya Seferi'ne çıkan Fransız ordusu, tarihin o güne kadar gördüğü en kalabalık ordudur. Yarıya yakını Fransız askerlerinden oluşmaktadır, diğerleri Fransa'ya tabi ülkelerin askerleridir.
7 Eylül 1812 günü gerçekleşen Borodino Muharebesi, Moskova'nın yaklaşık 110 km. batısında, Moskova nehri üstündeki köprübaşında yapılmıştır. Napolyon Ordularını durdurmayı başarmakla birlikte Rus Ordusu'nun kayıpları, mevzileri uzun süre elde tutabilecek durumda değildir. Kutuzov, geri çekilme kararı verir. Hiçbir askeri direnişle karşılaşmadan Moskova'ya giren Napolyon, Rus Çarı'nın bir barış antlaşmasına yanaşmaması, Rus Ordusu'nun imha edilmemiş olması ve kış şartlarında ordusunun ikmalinin neredeyse olanaksız hale gelmesi dolayısıyla Rus topraklarından geri çekilmek zorunda kalmıştır. Ordusunun büyük bir bölümünü bu geri çekilme sırasında kaybetmiştir. Rus Ordusu, onları sürekli olarak izlemiş ve yıpratmıştır.
Paris'e dönen Napolyon, ilerleyen Rus birliklerini Polonya topraklarında karşılamak için yeni bir ordu düzenlemiştir. 2 Mayıs 1813 tarihinde Lützen Savaşı'nda ve 20 Mayıs 1813 tarihinde Bautzen Savaşlarında Rus ordularının ilerleyişini durdurmayı başarmıştır.
Bu tarihlerde Koalisyon güçleri, “Trachenburg Planı” olarak bilinen bir strateji izlemeye karar vermişlerdir. Bu stratejiye göre daha küçük çaplı Fransız birlikleriyle savaşılacak, Napolyon'un yeterince yıpranması sağlanmadan onun komuta ettiği ordularla çatışmaya girmekten kaçınılacaktır.
1813 yılının Ağustos ayında Dresden Muharebesi'nde başarı kazanan Napolyon, bu başarısının sonuçlarını geliştirememiştir.
Leipzig Muharebesi, 16-19 Eylül 1813 tarihlerinde gerçekleşen, tarihte “Ulusların Savaşı” olarak da bilinen bir savaş olmuştur. Napolyon'un 195 bin kişilik ordusu, Koalisyon güçlerinin 365 bin kişilik ordusu karşısında tutunamamıştır. Napolyon, dört kolorduyu ve Alman prenslerinin desteğini yitirerek savaş alanından çekilmek zorunda kalmıştır.
Koalisyon Güçleri Paris’te

Ana madde: 1814 Paris Muharebesi
Ağırlıklı olarak Rus ve Prusya kuvvetlerinden oluşan koalisyon kuvvetleri Fransa'nın doğu sınırlarını aştıklarında, Wellington komutasındaki İngiliz kuvvetleri de Pirene Dağları'nı aşarak Fransa topraklarında ilerlemeye başlamışlardır.
6 Nisan 1814 günü tahttan çekilen Napolyon, Elba adasına sürgüne gönderildi.
Savaşın sonrası

Ana madde: Yüz Gün
Napolyon sürgünden kaçar ve 20 Mart 1815'te Paris'e geri döner. Fransa'da kendine destek toplayarak, Bourbon Hanedanı'nı tahttan indirir ve seferberlik çalışmalarını başlatır. Napolyon'un Fransa'ya döndüğünü ve seferberlik ilan ettiğini haber alan Viyana Kongresi, Napolyon'a karşı silahlanma kararı alır. Napolyon yaklaşık 200 bin, müttefikler de 150 bin asker toplar. 18 Haziran 1815'te iki ordu karşılaşır ve Napolyon ağır bir yenilgi alır (Waterloo Muharebesi). Napolyon teslim olur ve müttefikler Paris'e tekrar girer. Napolyon, Saint Helena'ya sürgün edilir ve 1821'de ölene burada kadar kalır. Fransa'daysa hanedan tekrar başa getirtilir (Bourbon Restorasyonu).
Sonuçları

Napolyon Savaşları tarihte görülmüş en büyük savaşlardan biridir. Savaşta 
~Fransa ve Müttefikleri 1.000.000 ölü,
~Rusya 400.000 ölü,
~Prusya 200.000 ölü, 
~Avusturya 300.000 ölü, 
~İspanya 300.000 ölü 
~Birleşik Krallık 311.806 ölü olmak üzere 2.511.806 asker ve toplam 1 milyon sivil de dahil edilirse 3.511.806 kişi hayatını kaybetmiştir.
I. Napolyon ve Grande Armée
Fransız birlikleri ve Avusturya birlikleri çatışma halinde
Fransız İmparatorluğu'nun 1812'de ulaştığı en geniş sınırlarının haritası
2024 Dünya Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası

| 2024 Dünya Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası |
| --- | --- |

Ev sahibi şehir: Budapeşte, Macaristan
Tarih(ler): 10-15 Aralık
Yer(ler): Duna Aréna
Katılan sporcular: 985
Etkinlikler: 45
← 2022 Melbourne 2026 → 
17. Dünya Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası, 10-15 Aralık 2024 tarihleri arasında Budapeşte, Macaristan'da Duna Aréna'da gerçekleştirildi. Şampiyonadaki yüzme etkinlikleri 25 metrelik kapalı (kısa kulvar) havuzda yapılmıştır.
Erkekler ve kadınlar için 4×50 m serbest bayrak yarışı ve 4×50 m karışık bayrak yarışı etkinlik programından çıkarıldı ve karma 4×100 m karışık bayrak yarışı eklenerek toplam 45 madalya etkinliği düzenlendi.
Toplamda 18 altın ve 39 madalya kazanarak madalya tablosunun zirvesine yerleşen ve şampiyonada 21 dünya rekoru kıran Amerika Birleşik Devletleri, en iyi takım ödülüne layık görüldü. İsviçre'den Noè Ponti en iyi erkek yüzücü, Amerika Birleşik Devletleri'nden Gretchen Walsh ise en iyi kadın yüzücü seçildi.
Elemeler

2024 Dünya Yüzme Şampiyonası için eleme dönemi 23 Temmuz 2023'ten 17 Kasım 2024'e kadar sürdü.
World Aquatics tarafından belirlenen eleme süreleri aşağıdaki gibidir:
| Etkinlik>  | Erkekler> "A" | Kadınlar> "A" | Erkekler> "B" | Kadınlar> "B" |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 50 m serbest | 21.40 | 24.44 | 22.15 | 25.30 |
| 100 m serbest | 47.23 | 53.78 | 48.88 | 55.66 |
| 200 m serbest | 1:44.08 | 1:55.60 | 1:47.72 | 1:59.65 |
| 400 m serbest | 3:42.50 | 4:06.95 | 3:50.29 | 4:15.59 |
| 800 m serbest | 7:45.02 | 8:29.17 | 8:01.30 | 8:46.99 |
| 1500 m serbest | 14:49.29 | 16:15.27 | 15:20.42 | 16:49.40 |
| 50 m sırtüstü | 23.38 | 26.54 | 24.20 | 27.47 |
| 100 m sırtüstü | 51.30 | 58.08 | 53.10 | 1:00.11 |
| 200 m sırtüstü | 1:52.66 | 2:05.54 | 1:56.60 | 2:09.93 |
| 50 m kurbağalama | 26.57 | 30.45 | 27.50 | 31.52 |
| 100 m kurbağalama | 57.63 | 1:05.28 | 59.65 | 1:07.56 |
| 200 m kurbağalama | 2:06.23 | 2:23.38 | 2:10.65 | 2:28.40 |
| 50 m kelebek | 22.53 | 25.82 | 23.32 | 26.72 |
| 100 m kelebek | 50.57 | 57.40 | 52.34 | 59.41 |
| 200 m kelebek | 1:53.61 | 2:08.85 | 1:57.59 | 2:13.36 |
| 100 m bireysel karışık | 52.98 | 59.65 | 54.83 | 1:01.74 |
| 200 m bireysel karışık | 1:55.25 | 2:10.16 | 1:59.28 | 2:14.72 |
| 400 m bireysel karışık | 4:09.19 | 4:37.54 | 4:17.91 | 4:47.25 |
Madalya özeti > Madalya tablosu

*   Ev sahibi ülke ( Macaristan)
| Sıra | Ülke | Altın | Gümüş | Bronz | Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  ABD | 18 | 13 | 8 | 39 |
| 2 |  Tarafsız Sporcular B | 6 | 4 | 0 | 10 |
| 3 |  Kanada | 4 | 5 | 6 | 15 |
| 4 |  Çin | 3 | 1 | 1 | 5 |
| 5 |   İsviçre | 3 | 0 | 0 | 3 |
| 6 |  Avustralya | 2 | 5 | 5 | 12 |
| 7 |  Macaristan* | 2 | 2 | 0 | 4 |
| 8 |  İtalya | 1 | 5 | 3 | 9 |
| 9 |  Almanya | 1 | 3 | 0 | 4 |
| 10 |  Tunus | 1 | 0 | 1 | 2 |
| 10 |  Cayman Adaları | 1 | 0 | 1 | 2 |
| 12 |  Hong Kong | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 12 |  Litvanya | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 12 |  İspanya | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 15 |  Fransa | 0 | 3 | 2 | 5 |
| 16 |  Brezilya | 0 | 2 | 1 | 3 |
| 17 |  Büyük Britanya | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 18 |  Hollanda | 0 | 1 | 1 | 2 |
| 18 |  Türkiye | 0 | 1 | 1 | 2 |
| 20 |  Avusturya | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 21 |  Polonya | 0 | 0 | 5 | 5 |
| 22 |  Tarafsız Sporcular A | 0 | 0 | 2 | 2 |
| 23 |  Estonya | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 23 |  Japonya | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 23 |  İrlanda | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 23 |  Belçika | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Toplam (26 Ülke) | Toplam (26 Ülke) | 45 | 47 | 43 | 135 |
Sonuçlar > Karma etkinlikler

| Etkinlik | Altın | Altın | Gümüş | Gümüş | Bronz | Bronz |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 4×50 m serbest bayrak yarışı ayrıntılar |  İtalya Leonardo Deplano (20.80)  Alessandro Miressi (21.01)  Silvia Di Pietro (23.35)  Sara Curtis (23.34) Lorenzo Zazzeri | 1:28.50 |  Kanada Ilya Kharun (20.80)  Yuri Kisil (20.57)  Ingrid Wilm (23.72)  Mary-Sophie Harvey (23.51) Finlay Knox Penny Oleksiak | 1:28.60 |  Polonya Piotr Ludwiczak (21.31)  Kamil Sieradzki (20.89)  Kornelia Fiedkiewicz (23.70)  Katarzyna Wasick (22.90) | 1:28.80 NR |
| 4×50 m karışık bayrak yarışı ayrıntılar |  Tarafsız Sporcular B Miron Lifintsev (22.39)  Kirill Prigoda (24.94)  Arina Surkova (24.43)   Darya Trofimova (23.60)  Pavel Samusenko  Oleg Kostin Darya Klepikova |  1:35.36 ER |  Kanada Kylie Masse (25.87)  Finlay Knox (25.53)  Ilya Kharun (20.73)   Ingrid Wilm (23.81) |  1:35.94 NR |  ABD Shaine Casas (22.85)  Michael Andrew (25.29)  Regan Smith (24.90)   Katharine Berkoff (23.16)  AJ Pouch  Alex Shackell Alex Walsh | 1:36.20 |
| 4×100 m karışık bayrak yarışı ayrıntılar |  Tarafsız Sporcular B Miron Lifintsev (48.90)  Kirill Prigoda (54.86)  Arina Surkova (55.63)   Darya Klepikova (51.08)  Pavel Samusenko  Aleksandr Jigalov Darya Trofimova | 3:30.47 |  ABD Regan Smith (54.19)  Lilly King (1:03.05)  Dare Rose (48.68)   Jack Alexy (44.63)  Shaine Casas  AJ Pouch Alex Shackell | 3:30.55 |  Kanada Ingrid Wilm (55.82)  Finlay Knox (56.39)  Ilya Kharun (48.27)   Mary-Sophie Harvey (51.49) Blake Tierney Sophie Angus Penny Oleksiak | 3:31.97 |
c  Sadece eleme serilerine katılan ve madalya alan yüzücüler.
Kırılan rekorlar

Aşağıdaki dünya ve şampiyona rekorları müsabakalar sırasında kırılmıştır:
Kırılan rekorlar > Şampiyona rekorları

| Tarih | Tur | Etkinlik | Derece | Yüzücü | Ülke |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 10 Aralık | Seri 8 | Erkekler 50 metre kelebek | 21.62 | Nyls Korstanje |  Hollanda |
| 10 Aralık | Seri 9 | Erkekler 50 metre kelebek | 21.53 | Noè Ponti |   İsviçre |
| 10 Aralık | Final | Erkekler 200 metre bireysel karışık | 1:49.51 | Shaine Casas |  ABD |
| 10 Aralık | Final | Erkekler 4 × 100 metre serbest bayrak yarışı | 45.05 | Jack Alexy |  ABD |
| 11 Aralık | Seri 9 | Erkekler 100 metre serbest | 44.95 | Jordan Crooks |  Cayman Adaları |
| 11 Aralık | Final | Kadınlar 100 metre sırtüstü | 54.55 | Regan Smith |  ABD |
| 11 Aralık | Yarı final 2 | Kadınlar 100 metre serbest | 50.49 | Gretchen Walsh |  ABD |
| 11 Aralık | Final | Kadınlar 800 metre serbest | 8:01.95 | Lani Pallister |  Avustralya |
| 12 Aralık | Final | Kadınlar 100 metre serbest | 50.31 | Gretchen Walsh |  ABD |
| 12 Aralık | Final | Erkekler 200 metre kelebek | =1:48.24 | Ilya Kharun |  Kanada |
| 12 Aralık | Final | Erkekler 100 metre kurbağalama | 55.47 | Qin Haiyang |  Çin |
| 12 Aralık | Yarı final 1 | Erkekler 100 metre bireysel karışık | 50.43 | Noè Ponti |   İsviçre |
| 13 Aralık | Final | Erkekler 100 metre bireysel karışık | 50.33 | Noè Ponti |   İsviçre |
| 14 Aralık | Seri 8 | Kadınlar 50 metre serbest | 23.02 | Gretchen Walsh |  ABD |
| 15 Aralık | Final | Erkekler 200 metre sırtüstü | 1:45.65 | Hubert Kos |  Macaristan |
Lu Ying-Chi

| Madalyalar>   Tayvan adına.Kadınlar halter.Olimpiyat Oyunları |
| --- | --- | --- |
| Bronz | 2008 Pekin | 63 kg |
Lu Ying-Chi (d. 6 Nisan 1985), Tayvanlı halterci.
Lu Ying-Chi, Dominik Cumhuriyeti 'nde düzenlenen 2006 Dünya Halter Şampiyonası 63 kg kadınlar kategorisinde toplamda 215 kg yaparak 8. oldu.
Çin'de düzenlenen 2008 Yaz Olimpiyatları 'nda ise yarıştığı 63 kg kategorisinde koparmada 104, silkmede 127 ve toplamda 231 kg kaldırarak Kazak halterci Irina Nekrassova 'nın ardından 3. olarak bronz madalyanın sahibi oldu.
Bambi Sheleg

| Bambi Sheleg |
| --- | --- |

Doğum: 1958 Şili
Ölüm: 15 Ağustos 2016 Kudüs, İsrail
Milliyet:  İsrail
Meslek: Gazeteci

Bambi Sheleg (1958, Şili - 15 Ağustos 2016, Kudüs), Şili doğumlu İsrailli gazeteci ve köşe yazarıdır.
Kudüs İbrani Üniversitesi mezunudur. Eretz Acheret adlı magazin yayınının editörü olan Sheleg ve ailesi 12 yaşında Şili'den İsrail'e gelerek yerleşmişlerdir.
15 Ağustos 2016'da Kudüs'te 58 yaşında ölmüştür.
Amra Silajdžić

| Amra Silajdžić-Džeko |
| --- | --- |
Doğum: 01 Ekim 1984 (40 yaşında) Saraybosna, Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti, Yugoslavya SFC
İkamet: Roma, İtalya
Milliyet: Bosnalı
Meslek: Model, oyuncu
Etkin yıllar: 2000-günümüz (model olarak)  2010-günümüz (oyuncu olarak)
Evlilik: Vladimir Vićentijević (2001-07; boşandı);  Edin Džeko (2014; evli)
Çocuk(lar): 3
Resmî site: amrasilajdzic.com

Amra Silajdžić-Džeko (d. 1 Ekim 1984), Bosnalı model ve oyuncu.
Kariyeri

Silajdžić, 2000 yılında 16 yaşındayken Fransız yarışması Metropolitan Top Model'i kazandı. Moda gözlemcileri tarafından fark edildi ve Elite Model'teki modellik ajansı Elite Model'e üye oldu. Silajdžić, giyim şirketi Anchor Blue'nun reklamlarında yer aldı ve Robin Jeans'in yüzü oldu. 2010'dan itibaren, birkaç Amerikan televizyon dizisi ve filminde epizodik rollerde yer aldı.
Enrique Iglesias, Chromeo, The Cataracs, Taio Cruz ve Blake Shelton gibi sanatçıların müzik videolarında rol aldı.
Silajdžić, ilk rolünü prömiyeri Ekim 2011'de İsviçre'deki Luzern Uluslararası Film Festivali'nde yapılan Amerikan filmi Gothic Assassins'te oynadı.
Kişisel hayatı

Silajdžić 2001 yılında Sırp iş insanı Vladimir Vićentijević ile evlendi. Kızları Sofya 1 Kasım 2003'te doğdu. Amra ve Vladimir daha sonra 2007'de boşandı.
2011'den beri Bosnalı futbolcu Edin Džeko ile birlikteliği vardır ve çift 2014 yılında evlenmiştir. Silajdžić'in Bosnalı politikacı Haris Silajdžić'le benzer soyadı ve hatta aynı doğum günü tarihini paylaşmasına rağmen, hiçbir şekilde kan bağı yoktur.
2 Şubat 2016'da Amra Silajdžić, Una adlı bir kız çocuğu dünyaya getirdi. 9 Eylül 2017'de Roma'da çiftin Dani adını verdikleri bir erkek çocuğu dünyaya geldi.
Filmografi

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2011 | Gothic Assassins | Scarlett Dax |  |
| 2013 | Ja sam iz Krajine, zemlje kestena | Genç Ajka |  |
| 2014 | Devet položaja samoće |  |  |
| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 | CSI: NY | Sass Dumonde |  |
| 2011 | Entourage | Vince'in eski kız arkadaşı |  |
| 2012 | Don't Trust the B---- in Apartment 23 | Svetlana |  |
| Yıl | Başlık | Sanatçı |
| --- | --- | --- |
| 2010 | Dynamite | Taio Cruz |
| 2010 | No Me Digas Que No | Enrique Iglesias |
| 2011 | Top of the World | The Cataracs |
| 2011 | Honey Bee | Blake Shelton |
| 2014 | Jealous (I Ain't with It) | Chromeo |
| 2014 | Old 45's | Chromeo |
Shawna Rochelle Kimbrell

| Shawna Rochelle Kimbrell |
| --- | --- |

Doğum: 20 Nisan 1976 (48 yaşında) Lafayette, Indiana, ABD
Bağlılığı:  ABD
Branşı:  Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri
Hizmet yılları: 1998-günümüz
Rütbesi:  Yüzbaşı
Ödülleri:  Air Medal    Meritorious Service Medal    Aerial Achievement Medal   Commendation Medal    National Defense Service Medal    Armed Forces Expeditionary Medal  Iraq Campaign Medal   Global War on Terrorism Service Medal    Korean Defense Service Medal

Shawna Rochelle Kimbrell (d. 20 Nisan 1976), Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri'nde görev yapan Amerikalı pilottur. ABD tarihindeki ilk Afrikalı Amerikalı kadın avcı uçağı pilotudur. Kuzeyden Keşif Harekâtı sırasında F-16 Fighting Falcon'la uçmuş olan Kimbrell Nellis Air Force Base'de görev yapmaktadır.
Güneyden Keşif Harekâtı için Türkiye ve Suudi Arabistan'da bulunmuştur.
Yağmur Damlası Türk Evi

Yağmur Damlası Türk Evi
Yağmur Damlası Türk Evi (İngilizce: Raindrop Foundation), 2000 yılında Houston, Teksas'ta Türkler tarafından kurulmuş, kâr amacı gütmeyen bir sosyal ve kültürel kuruluştur. Sekiz eyalette faaliyet göstermektedir: Teksas, Arkansas, Kansas, Oklahoma, Mississippi, New Mexico, Tennessee ve Louisiana.
Kuruluş, güvenli olduğu her yıl Türkiye'ye kültürlerarası geziler düzenlemektedir. Gülen Hareketi ile bağlantılıdır.
Hasan Celalyan Hanedanı

| Hasan Celalyan Hanedanı Ermenice: Հասան-Ջալալյաններ |
| --- | --- |


Ülke: Artsakh
Milliyet: Ermeni
Ana hanedan: Aranshahik Pakraduni Hanedanlığı Artsruni Arsacid Hanedanı
Kuruluş: 1214
Kurucu: Hasan Celalüddevle
Son hükümdar: Allahverdi II Hasan Celalyan
Unvan(lar):  Artsakh Kralı  Artsakh ve Baghk Kralı  Haçın Meliki  Artsakh Meliki 
Hasan Celalyan Hanedanı (Ermenice: Հասան-Ջալալյաններ), 1214'ten itibaren günümüzdeki aşağı Karabağ, Dağlık Karabağ ve Sünik'in küçük bir kısmını kapsayan Haçın (büyük Artsakh) bölgesini yöneten bir Ermeni hanedanıydı Adı Haçın'dan bir Ermeni feodal prens olan Hasan Celalüddevle'den (Հասան-Ջալալ Դոլա) 'dan gelmektedir. Hasan Celalyan ailesi, Selçuklu Türkleri, Persler ve Moğolların yanı sıra diğer Ermeni prensleri ve Haçın melikleri tarafından bölgedeki yabancı egemenliği boyunca birkaç yüzyıl boyunca özerkliğini koruyabilmişlerdir. Bölgede Ermeni bağımsızlığının son kalesini elinde tuttuklarını kabul edilir.
Hasan Celalyanlar, kiliselerin ve diğer anıtların inşasını destekleyerek, bölgede Ermeni kültürünün gelişmesine yardımcı oldular. 16. yüzyılın sonlarına gelindiğinde, Hasan Celalyan ailesi Gülistan ve Martakert'te meliklikler kurmak için dallanmıştı ve Haçın Melikliği'ndeki orijinal mülkleri, Martuni ve Dizak'ın ayrı ayrı yönetilen melikliklerinin yanı sıra, daha sonra "Karabağ meliklikleri" olarak bilinen şeyin bir parçası haline geldi.
Kökenleri

Hasan Celal Hanedanı'nın izi, bölgede Partlı Arşakların kurulmasından önce gelen bir aile olan Ermeni Aranshahik hanedanına kadar takip edilir. Rowan Üniversitesi'nde profesör ve Kafkasya tarihi konusunda uzman olan tarihçi Robert H.Hewsen'e göre Hasan-Jalal'ın soyunun "neredeyse tamamen" Ermeni olduğu şu sözlerle ifade edilir:
Erkek tarafından, (1) Sünik prensleri (daha sonra kral olacaklar). Atalarıyla evlenen çeşitli prensesler aracılığıyla Hasan Celal, (2) Ermenistan krallarından veya Ani merkezli Bagratuni Hanedanlığı'ndan; (3) Van yöresinde, Artsruni hanedanından Vaspurakan'ın Ermeni kralları; 4) Gardman'ın prensleri; (5) İran'ın Sasani hanedanı ve (6) Arnavutluk'un ikinci kraliyet hanedanı olan Arşaklar (7) eski Part krallarının bir kolu.
Hasan Celalüddevle'nin aile kökenlerinin çoğu, yeni ve eski Ermeni nakharar aileleriyle karmaşık bir dizi kraliyet evliliklerine yerleştirilir. Hasan Celal'in büyükbabası, Arşak kuzey yarısına hükmeden bir prens olan I. Hasan (Büyük Hasan olarak da bilinir) idi. 1182'de bölgenin hükümdarı olarak istifa etti ve Dadivank'taki manastır hayatına girdi ve topraklarını ikiye böldü: güney yarısı (Haçın'ın çoğunu içeren) en büyük oğlu II. Vakhtank'a (Tangik olarak da bilinir), kuzey yarısı ise en genç çocuk olan "Kara" Gregory'e bırakıldı. II. Vakhtank, kendisi de Zakarid prens soyunun atası olan Sargis Zakaryan'ın kızı olan Khorishah Zakaryan ile evlendi. Hasan Celal, Dizak-Balk Kralı Aṛanshahik'in kızı Mamkan ile evlendiğinde kayınpederinin topraklarını da miras almıştır.
1960'ların sonlarında ve 1970'lerde Hasan Celal'in kökenleri, Ermeni ve Azeri bilim adamları arasında Arşak tarihi etrafında dönen daha büyük bir tartışmanın parçası haline geldi. Neredeyse sadece Azerbaycan tarihçileri tarafından O zamanlar Arşak'ın çoğunun ağırlıkla Kafkas Albanyası etkisi altında olduğu pozisyonuna ek olarak, nüfusun ve anıtların Ermeni değil, Kafkas Albanyası kökenli olduğu da öne sürüldü (bu argüman Nahçıvan bölgesindeki Ermeni anıtlarına karşı da kullanılmıştır). Bu görüşleri açıklayan en önde gelen revizyonistler arasında Ziya Bünyadov ve Feride Memmedova da vardı. Memmedova, prens tarafından Genceser Manastırı'na oyulmuş bir yazıtın yorumuna dayanarak Hasan Celal'in Kafkasya Albanyası kökenli olduğunu iddia etti. Ermeni tarihçiler ve Hewsen gibi bölge uzmanları, Ermenilerin Kafkas Albanyası kültürünü "çaldığı" görüşünün yanı sıra, Ermenilerin Azerbaycan'daki görüşlerini de reddediyorlar.
Hasan Celalüddevle'nin hükümdarlığı > Hasan Celal'ın Ermeni Sinaksaryon'u

Genceser, azizlerin kısa yaşamlarının ve önemli dini olayların anlatımlarının bir takvim koleksiyonu olan Ermenistan'ın tamamlanmış ilk Haysmavurk'una (Sinaksaryon) ev sahipliği yaptı. Yeni, daha iyi organize olmuş bir Haysmavurk fikrine sahip olma fikri, daha sonra talebini önemli bir Orta Çağ Ermeni filozofu ve Vanakan Vardapet olarak bilinen Arsak yerlisi olan Peder İsrail'e (Ter-Israel) ileten Hasan Celal'den geldi. Haysmavurk, Kirakos Gandzaketsi tarafından daha da geliştirildi. Hasan Celal'in emrettiği Haysmavurk'ün "Ter-İsrail'in Sinaksaryon'u" olarak tanındıktan sonra; 1834'te Konstantinopolis'te toplu olarak basıldı.
Hasan Celalüddevle'nin hükümdarlığı > Moğol istilası

1236'da İlhanlı Moğol orduları Kafkasya'yı işgal etti. Haçın'a girmeden önce Hasan Celal ve halkı, İşkhanberd'e (Genceser'in hemen güneyinde yer alan; Farsça adı Khokhanaberd olarak da bilinir) sığınabildiler. Bir dağın tepesindeki müthiş konumu nedeniyle, Moğollar kaleyi kuşatmamayı seçtiler ve Hasan Celal ile müzakereler için görüşme talep ettiler: Moğol İmparatorluğu'na olan sadakatini ve askerlik hizmetini, fethettikleri Haçın'a bitişik bazı yakın topraklar karşılığında değiştirdiler. Daha sonra, 1240-1242'de Hasan Celal, Haçın'da "Karabağ" (Khokhanaberd'de) ve "Lajīn" (Havkakhaghats berd'de) darphanelerinde yaygın olarak Moğol tiplerinden sikkeler bastırmıştı.
İktidarını koruma ihtiyacı hisseden Hasan Celal, muktedir handan kendisine ve hükümdarlığı altındaki insanlara özel özerklik hakları ve ayrıcalıkları elde edebilmek amacıyla Moğol imparatorluğunun başkenti Karakurum'a iki kez gitti. Bu taleplerinin kabul edilmesine rağmen, Moğollar bölge halkının çoğunu hor gördüler ve onlara aşırı vergi uyguladılar. Dönemin bölgesel Moğol ostikanı olan Argun Han, Ermenilere o kadar çok kısıtlama getirdi ki, bu kısıtlamalar 1256'da Hasan Celal'i Katolikos Nerses'in tecavüzlerini protesto etmek için bir kez daha başkente gitmeye sevk etti. Buna yanıt olarak Batu Han, "Albanyalı Katolikos Lord Nerses'e, tüm mülkleri ve malları için özgürlüğü garanti altına alan, özgür ve vergisiz olması ve yetkisi altındaki piskoposluklarda her yere özgürce seyahat etmesine izin verilen ve hiç kimsenin söylediklerine itaatsizlik etmemesini garanti eden" bir belge düzenledi.
Hasan Celal, kızı Rhuzukan'ı bir Moğol liderinin oğlu Bora Noyan ile evlendirerek Moğollarla olan ittifaklarını güçlendirmeye de çalıştı. Ermeniler ve Moğollar arasındaki ilişkiler kötüleşmeye devam etti ve hanın verdiği belgede verdiği sözler tutulmadı.
Nihayet 1260 yılında Hasan Celal, Moğol yönetimine karşı bir ayaklanmaya önderlik eden Gürcü kralı Davit Narin'in güçleriyle ittifak kurmaya karar verdi. Moğollar tarafından defalarca yakalandı, ancak ailesi onu fidye ödeyerek kurtarabildi. Ayaklanma sonunda başarısız oldu ve Argun Han'ın emriyle Hasan Celal bir kez daha tutuklandı ve Kazvin'e (şimdi İran'da) götürüldü. Kirakos Ganzaketsi'ye göre Rhuzukan, Argun'a babasını serbest bırakması için baskı yapması için Hülâgû Han'ın karısı Dokuz Hatun'a başvurdu. Ancak Argun Han bunu öğrenince Hasan Celal'e işkence yaptı ve onu sonunda idam ettirdi. Hasan Celal'in oğlu Atabek, birkaç adamına babasının bir kuyuya atılan parçalanmış cesedini almaları için İran'a gitmelerini emretti; ceset geri getirildikten sonra, uygun bir cenaze töreni yapıldı ve Genceser Manastırı'na gömüldü.
Sonraki hükümdarlık dönemleri

Ölümünün ardından aile, Hasan Celal'in resmi unvanını daha kısa olan "Arsak Prensleri" olarak kısalttı. Atabek'e, Hülâgû tarafından babasının pozisyonunu devralması emredildi ve Atabek 1306 yılına kadar görevde kaldı. Torunları Melik Avanyan ailesi olacak olan kuzeni Vakhtank'a Dizak bölgesinin kontrolü verildi. Onun soyundan gelenler, Hasan Celal ile ilişkilerini göstermenin bir yöntemi olarak, Hasan Celal'i soyadları olarak benimsemişler ve sonuna -yan ekleyerek bir ek oluşturmuşlardır. Aile, Genceser Manastırı ve bitişiğindeki Vaftizci Yahya Kilisesi de dahil olmak üzere günümüzde ayakta kalmaya devam eden çok sayıda mimari ve kültürel projeyi finanse etti. Geç 16. yüzyılda, aile Martakert, Haçın ve Gülistan'da melikliklere dallandı.