stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Troilus ve Cressida
Türkçeye çeviriler

Troilos ile Kressida. Çev. Sabahattin Eyüboğlu ve Mina (Urgan) Irgat. İstanbul: Maarif Vekâleti, 1956.
Troilos ile Kressida. Çev. Sabahattin Eyüboğlu ve Mina Urgan. İstanbul: Adam Yayınları, 1993.
Troilos ile Kressida. Çev. Can Doğan. İstanbul: Mitos-Boyut Yayınları, 2013
Troilus ve Cressida. Çev. Sabahattin Eyüboğlu ve Mina Urgan. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 1. Baskı: Şubat 2014.
Cressida (Ressam: Edward Poynter)
Trabzon Basın Tarihi Müzesi

| Trabzon Basın Tarihi  Müzesi |
| --- | --- |
Açılış: 11 Ocak 2023 (2 yıl önce) (2023-01-11)
Resmî site: trabzonortahisar.bel.tr
Ortahisar Belediyesi bünyesindeki diğer müzeler
Trabzon Basın Tarihi  Müzesi, Trabzon Gazeteciler Cemiyeti ve Ortahisar Belediyesi tarafından, Trabzon Ortahisar’taki tarihi bir binada bulunan müze.
Müze Ortahisar Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne bağlıdır. Türkiye’nin dördüncü ve ülkede 2023 yılı itibari ile en fazla materyalin bulunduğu bir müzedir.
10 Ocak 2023 yılında hizmete giren müzede 1865 yılından günümüze kadar Trabzon Basın Tarihinin kronolojik sırasına yer verilirken, basın teknolojinin geçirdiği değişiklikler, taşbaskı örnekleri, düz baskı makinesi, prova tezgâhları, eski daktilolar, teleksler, telefotolar, karanlık oda ekipmanları, fotoğraf makinesinin 150 yıllık serüveni sergilenmektedir.
Müzenin bölümleri

Basımevi bölümünde, Trabzon’da 1865 yılından günümüze kadar hizmet vermiş birçok baskı aleti ve cihazı bulunmaktadır. Frenkendal markasına ait ve günümüzde Almanya ve Rusya’da bulunan 3 baskı makinesinden biri bu müzede sergilenmektedir. Yine 1890 yılında Trabzon’da basılan Meşveret, İstikbal gibi Osmanlı dönemine ait gazeteler ve belgeler burada yer almaktadır. Bölgenin en eski matbaası olan Sonhaber yayıncılığın 100 yılı aşkın kullandığı makineler yine burada sergilenirken aynı zamanda bu matbaa da basılan Hizmet Gazetesi, Çaykara Gazetesi, Yeniyol Gazetesinin 80 yıllık nüshaları bu müzede bulunmaktadır.
“Dizgi ve baskı makineleri” bölümünde 19. yüzyıldan kalma ve kullanılabilir durumda bir cilt presi ile bir kabartma makinesi sergilenir. Ayrıca telefoto cihazlarının ilk örnekleri ve teleks cihazları, 1970’li yıllarda kullanılmaya başlayan dizgi makinesi örneği, tipo baskı için kullanılan aletler, klişe yapmakta kullanılan araç gereçler ile mürettiplerin kullandığı kavalet tezgahları yer alır.
Anı eşyaları bölümünde Trabzon basın hayatında iz bırakmış kimi gazetecilerin anı eşyaları bulunur. Müzede ayrıca İletişim Fakültesi öğrencilerinin yararlana bilecekleri “Basın Kitaplığı”  vardır.
Marmara Denizi

"Marmara" buraya yönlendirilmektedir. Diğer kullanımlar için Marmara (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Marmara Denizi |
| --- | --- |
Marmara Denizi
Havza
Şehir(ler): Şehirler listesi
Konum: Marmara Bölgesi, Türkiye
Koordinatlar: 40°45′K 28°0′D﻿ / ﻿40.750°K 28.000°D﻿ / 40.750; 28.000
Ada(lar): Adalar listesi
Yerleşim(ler) (sahil): İstanbul, Kocaeli, Yalova, Tekirdağ
Ayırdığı topraklar: Avrupa← →Asya
Genel bilgiler
Aktığı yer: Ege Denizi
Tür: İç deniz
Bağladığı sular: Ege Denizi→ ←Karadeniz
Akarsu (gelen): Simav nehri, Biga Çayı, Nilüfer Çayı
Akarsu (giden): Çanakkale Boğazı
Ortalama derinlik: 494 m
En derin noktası: 1370 m
Yüzölçümü: 11.350 km2 (4.380 sq mi)
Su hacmi: 3.378 km3 (810 cu mi)
Wikimedia Commons

Marmara Denizi ya da Klasik Antik Çağ'ında Propontis, Karadeniz'i, Ege Denizi ve Akdeniz'e bağlayan bir iç denizdir. Karadeniz'e İstanbul Boğazı, Ege Denizi'ne Çanakkale Boğazı ile bağlanır. Türkiye'nin Asya ve Avrupa kısımlarını da birbirinden ayırır. Marmara Adasında bol miktarda mermer bulunması yüzünden adaya ve denize, Yunanca mermer anlamına gelen "Marmaros" denmiştir. Denizin bir diğer eski adı da '"Propontis"'tir. Türkiye'nin en büyük şehirlerinden İstanbul  ve Kocaeli bu denizin kıyısında, diğer bir büyük şehri Bursa ise hızla deniz kıyısına doğru genişlemektedir.
Coğrafya

Yaklaşık olarak 240 km uzunluğa ve 70 km genişliğe, 11,500 km2 yüzölçümüne sahip ve en derin yeri -1.270 metre olan Marmara Denizi'nde, görülen akıntı tipi, normal deniz ve okyanuslardaki dairesel tip yerine, doğu batı yönünde bir akıntıdır. Denizin yüzeyi Karadeniz kökenli, dibi ise Ege-Akdeniz kökenli tuz, sıcaklık ve oksijen oranları bakımından farklı su kütlelerinden oluşur.
Coğrafya > Marmara'daki körfezler

İzmit Körfezi
Gemlik Körfezi
Bandırma Körfezi
Erdek Körfezi
Coğrafya > Marmara'daki adalar

Ayrıca bakınız: Marmara Denizi adaları
Marmara Denizi'ndeki adalar; İmralı Adası, Marmara Adaları ve Prens Adaları olarak gruplandırılır. Yüzölçümlerine göre en büyük üç ada şu sıradadır;
Marmara Adası
Paşalimanı Adası
Avşa Adası
Coğrafya > Marmara'ya dökülen akarsular

Ayrıca bakınız: Türkiye'deki akarsular
Marmara Denizine dökülen başlıca akarsular şunlardır.
Coğrafya > Marmara'ya dökülen akarsular > Anadolu

Susurluk Çayı, dökülen en önemli akarsu
Biga Çayı
Gönen Çayı
Coğrafya > Marmara'ya dökülen akarsular > Trakya

Bayrampaşa Deresi, tarihî İstanbul'un en önemli akarsuyu
Coğrafya > Çukurlar

Marmara Denizi'nin kuzeyinde yer alan bu derin noktalar doğudan batıya şunlardır:
Çınarcık Çukuru
Marmara Ereğlisi Çukuru
Tekirdağ Çukuru
Jeoloji > Denizin Oluşumu

Marmara Denizi, jeolojik dönemler içinde özellikle Buzul Çağ dönemlerinde göle, kimi zaman da denize dönüşerek sürekli bir değişim yaşamıştır. Örneğin Miyosen döneminde (20 milyon yıl kadar önce) Marmara Denizi; Karadeniz, Hazar denizi ve Macaristan'a kadar uzanan bir iç denizle birlikte daha büyük bir denizin parçasıdır. Denizin yakın jeolojik dönemi incelendiğinde 12 bin yıl öncesinde deniz seviyesinin -85 m olduğu ve Marmara'nın bir göl olduğu anlaşılır. Marmaranın son kez denize dönüştüğü dönem 6500-7000 yıl öncesine tarihlenir. Bu dönemde İstanbul Boğazı'nın suyla dolması sonucu oluşan Karadeniz Tufanı ile Marmara Denizi, göl olan Karadeniz'de su seviyesinin yükselmesine ve denize dönüşmesine aracılık etmiştir.
Jeoloji > Jeolojik Değişimler

Marmara Denizi'nde jeolojik olarak çok yakın döneme denk gelen başlıca değişimler şunlardır;
Kapıdağ Yarımadası: Tarihsel olarak adayken ve yüzölçümü düşünüldüğünde Marmara Denizi'nin en büyük adasıyken karayla birleşerek (Tombolo) yarımadaya dönüşmüştür.
Büyükçekmece ve Küçükçekmece Gölleri: Her iki göl, akarsuların aşındırdığı birer vadi iken deniz seviyesinin yükselmesi sonucunda koya dönüşmüştür. Zamanla koyun ağzında biriken alüvyonlar, deniz kulağı adı verilen alüvyon setleri oluşturarak koyun ağzını daraltıp ya da kapatıp koyun göle dönüşmesine neden olmuştur.
Vordonisi Adası: Battığı düşünülen Prens Adalarından biri. Günümüzde Manastır kayalıkları olarak adlandıran bölgenin, MS 1000 yılı Nizam döneminde gerçekleşen bir deprem neticesinde battığı düşünülmektedir. Yapılan dalışlarda bulunan MS 500 yılına ait manastır kalıntısı bölgenin geçmişte bir ada olduğunu kanıtlamaktadır.
Jeoloji > Faylar ve Depremler

Marmara Denizi altında Marmara fayı ya da fayları olarak da bilinen, Kuzey Anadolu Fay hatının batısında yer alan sismik olarak harketli bir fay bölgesi vardır. Tarih boyunca ürettiği depremlerle büyük yıkıma yol açan bu faylar 1509 Büyük İstanbul Depremi ve 1999 Gölcük Depremi gibi depremlerin sorumlusudur. Ayrıca günümüzde bu denizde tsunami olma riski vardır. Bunun için denize bir tsunami uyarı sistemi kurulmuştur.
Tarih

Boğazlar dışarıda bırakılırsa Marmara Denizi ile ilgili tarihsel olarak bahsedilecek ilk şey Argonotlar Seferidir. İason önderliğinde Altın Post'u aramak için Karadeniz'e doğru yol alan bu denizcilerin mitolojik öyküsünde, denizciler Marmara kıyılarınada uğrar. Helenistik dönemde boğazlar ve Marmara Denizi, balık göç yolları üzerinde olduğu için kıyı kentlerinde balıkçılık ön plana çıkar. Byzantion gibi kentlere ait sikkelerde balık motifinin kullanımı buna örnektir.
Moby Dick romanın yazarı Melville, İstanbul'da yaşamış Bizanslı tarihçi Prokopius'un MS 10. yüzyılda Marmara Denizi'nde gemilere saldıran bir balinadan söz ettiğini anlatır. Bir başka tarihî yazar Ahmet Midhat Efendi "Sayyadane Bir Cevelan" adlı kitabında, İstanbul Surları'na asılmış balina kemiklerinden bahseder. Kaldırılan kemikler nedeniyle denizin bereketi kaçınca Padişahın, kemiklerin bulunup yerine asılmasının emreden bir fetva yayınladığından bahseder.
Marmara Denizi, tarihsel batıklar açısında zengin bir denizdir. Marmaray kazıları sırasında keşfedilen Bizans'ın en büyük limanı olan Theodosius Limanı ve liman batıklarının dışında, denizin farklı bölgelerinde 6. yüzyıldan 13. yüzyıla kadar dayanan birçok başka batıkta bulunmaktadır. Bunlar dışında I. Dünya Savaşına tarihlenen Osmanlı ve yabancı ülkelere ait batıklar ise Marmara denizinde yaşanan çarpışmalarını göstermesi sebebiyle deniz tarihi açısından önemlidir.
| --- | --- |
 Osmanlı döneminde Marmara'da batan bazı askerî ve sivil deniz araçları şunlardır: AE2, Marmaraya girmeyi başaran ilk düşman denizaltısı. Avustralya kökenli bu denizaltı Türk Kruvazörü Sultan Hisarı tarafından Çanakkale Karaburun açıklarında batırılmıştır.  Barbaros Hayreddin zırhlısı, Bolayır, Gelibolu önlerinde İngiliz denizaltısı E-11 tarafından batırıldı.  Samsun Destroyer'i, 14 Ağustos 1915'te İngiliz denizaltısı E-11 tarafından batırılmıştır.  Bahrisefit Vapuru, Erdek limanında 19 Ağustos 1915'te İngiliz denizaltısı E-2 tarafından batırıldı.  Bitinye Vapuru, 2 Haziran 1915'te Akbaş önlerinde İngiliz denizaltısı E-11 tarafından batırıldı.  Nur ül Bahir (Nur-ek Bahir, Nurel Bahir) Gambotu, 1 Mayıs 1915'te İngiliz denizaltısı E-14 tarafından batırıldı. :  Seyhun Vapuru, 5 Ağustos 1915'te Akbaş önlerinde İngiliz denizaltısı E-11 tarafından batırıldı.  Peleng-i Derya, 23 Mayıs 1915'te Bakırköy önlerinde İngiliz denizaltısı E-11 tarafından batırıldı.  Rehber Vapuru  Hünkar İskelesi Vapuru, 23 Ağustos 1915'te Şarköy önlerinde İngiliz denizaltısı E-11 tarafından batırıldı.
Egemenlik

Marmara Denizi'nin ilginç bir özelliği de orta kesimlerinin kıyıdan uzaklığının 12 deniz milinden daha fazla olmasıdır. Böylece uluslararası deniz hukukuna göre bu orta kesimler Türk karasularının dışında kalmaktadır. Fakat başka herhangi bir kıyıdaş devlet bulunmadığından ve her yönde Türkiye karasuları ile kuşatılmış olduğundan dolayı Marmara Denizi'nin tamamı Türk karasuları durumundadır. Bunun esas sebebi Türkiye'nin uluslararası hukukça tanınan "kadim hak" olarak Marmara Denizi'ne iç deniz olarak sahip olmasıdır. Açık denizler için öngörülen münhasır ekonomik bölge, devletin karasularındaki tam egemenliği düşünüldüğünde Marmara Denizi için mümkün değildir.
Yerleşim

Marmara kıyısındaki idari birimler;
İstanbul
Balıkesir
Bursa
Çanakkale (il)
Kocaeli
Tekirdağ
Yalova (il)
Direy

1950'lerde İstanbul kıyılarında bile görülebilen Akdeniz fokları, denizde yaşayan durumu en kritik canlı türüdür. Tüm dünyada 600 bireyin kaldığı düşünülen bu memelilerin Marmara popülasyonu, denizinin güneyinde Kapıdağ Yarımadası ve civar adalarda yaşarlar
Caretta caretta isimli deniz kaplumbağalarının günümüzde Marmara'da, Kazanağzı mevkiinde yaşayan popülasyonunun ile ilgili yapılan çalışmalar, türü ait bireylerin tespit edilememesi ile sonuçlanmıştır. Bu da türün Marmara Denizi'nde yok olduğunu düşündürmektedir. Buna rağmen zaman zaman başka deniz kaplumbağaları denizde görülmektedir. Örneğin 1997 yılında Marmara'da ağlara takılan Deri sırtlı deniz kaplumbağası.
Bunların dışında zaman zaman yakalanan köpekbalıkları ve İstanbul kıyılarında da gözlenebilen çeşitli yunus türleri Marmara direyinin diğer parçalarıdır.
Ekonomi

Marmara denizinde antik çağlardan beri balıkçılık önemli bir uğraştır. 2010 yılında denizde avlanan balıklık, Türkiye balıkçılığın %8,36'sini oluşturur. Fakat günümüzde aşırı avlanma, kirlilik gibi kimi faktörler Marmara'daki balık stoklarını tehdit etmektedir. Ticari değere sahip olan tür sayısı ve avlanan balık miktarı düşüş eğilimindedir. TÜİK verilerine göre 2004'te Marmara'da avlanan 68 bin ton balığa karşı, 2009'da 31 bin ton balık avlanmıştır.
Madencilik konusunda Türkiye denizlerindeki ilk doğal gaz yatağı, TPAO tarafında Kuzey Marmara sahasında 1,200 m derinlikte Kuzey Marmara-1 kuyusunun 1988 yılındaki sondajı ile bulunmuştur. Saha, Silivri'nin 5 km batısında sahilden 2.5 km uzaklıkta bulunmaktadır. Kuzey Marmara sahasında doğal gaz üretimine 1997 yılında geçilmiştir.
Deniz turizm açısında Silivri, Marmaraereğlisi, Yalova kıyıları ve Avşa adası bölge içinde ön plana çıkmıştır.
Tehditler

Kirlilik, Marmara denizin başlıca sorunlarındandır. Özellikle denizin kuzeydoğusundaki İstanbul ve İzmit gibi yoğun nüfuslu şehirlerin atıkları ile İzmit Körfezi etrefındaki ağır sanayi tesisleri, denizi kirliliğin nedenleridir. Günde yaklaşık olarak 0,3 milyon metreküp sanayi, 2,1 milyon metreküp evsel atık bırakılmaktadır. Denizdeki yoğun denizanası popülasyonu  bu kirliliğin işareti olarak kabul edilir.
Küresel Isınma ile değişen deniz yapısı ve istilacı türler Marmara Denizine yönelik yeni tehditlerdir. Zehirli denizanaları ve balon balığı Marmara'daki örnek istilacı türlerdendir.
1990'lı yılların başında ilk defa görülen ve 2021'den itibaren bir çevre felaketine dönüşen Marmara Denizi deniz salyası felaketi, deniz kirliliğin nedenlerinden biri olarak görülüyor.
Denizin ilk 30 metresi hariç oksijen azlığı içerisinde olduğu açıklanmıştır. Sıcaklık, oksijensizleşme ve kirliliğin birbirini besleyen döngüler olduğu tespit edilmiştir. Mevcut şartların değişmemesi halinde, dipte biriken hidrojen sülfürlü suların yukarı doğru çıkarak ve bir koku oluşturarak kıyıya vurması beklenmektedir. Bu durumun halk sağlığı, balıkçılık ve turizm faaliyetlerine yönelik sorunlar da oluşturacağı öngörülmektedir.
Kazalar

Boğazlar dışında sadece Marmara Denizi'nde gerçekleşen ölümle ya da büyük çapta kirlilikle sonuçlanan kazalar şunlardır;
1975, 30 Ocak günü THY ait F-28-1000 Fokker Fellowship tipi Bursa isimli yolcu uçağı denize düştü. Kazada 41 kişi yaşamını yitirdi.
1979, 15 Kasım günü yaşanan Independenta tanker kazası sonrasında, 714.760 varil ham petrol 27 gün süren yangında yanmış ya da denize karışmıştır. Kazada 43 kişi öldü.
1997, 1997 TPAO tanker yangını: 13 Şubat günü TPAO isimli tanker Pendik Tersanesi'nde bakım onarım sırasında yanmıştır. Yangın sonucunda 1.500 ton fuel-oil denize yayılmıştır.
1999, 7 Kasım günü Semele ve Şipka adlı gemiler Yenikapı açıklarında çarpışmış, kaza sonucunda 10 ton fuel-oil denize yayılmıştır. Semele isimli gemi batmıştır.
1999, 29 Aralık günü Volganeft 248 isimli tanker hava muhalefeti sebebi ile Florya açıklarında ikiye ayrılmış, bu parçalardan biri de batmıştır. Kaza nedeniyle tahminen 1.500 ton fuel-oil denize yayılmıştır.
Ulaşım

İDO tarafında İstanbul, Yenikapı İskelesi en büyük merkez olmak üzere, İstanbul kıyılarına ve adalarına, Yalova, Mudanya, Bandırma ve Marmara Adalarına seferler vardır. İzmit Körfezi'nde yapılan Eskihisar-Topçular feribot seferleri ise diğer bir ulaşım türüdür. Yük taşımacılığı amaçlı Bandırma, İstanbul arası roro seferleri ise Marmara denizindeki son önemli ulaşım türüdür.
Ayrıca BUDO Bursa Büyükşehir Belediyesi Deniz Otobüsü Bursa-İstanbul arasında seferlerine başlamıştır.
Projeler

İzmit Körfez Köprüsü: İzmit Körfez Köprüsü, İzmit Körfezi üzerine yapılan asma köprü projesidir.
İzmit Kanalı: Karadeniz'i, Sakarya Nehri ve Sapanca Gölü vasıtasıyla, İzmit Körfezi'ne bağlamayı amaçlayan kanal projesidir. İlk kez Osmanlı döneminde gündeme gelen proje, İstanbul Boğazına alternatif olması için düşünülmektedir.
Kanal İstanbul: İstanbul'un batısında, Çatalca Yarımadasına açılacak bir kanal projesi olan Kanal İstanbul, öncelikle İstanbul Boğazı'ndaki gemi trafiğini rahatlatmayı amaçlar.
Alg patlaması yüzünden daha açık renk gözüken Marmara
Karadeniz Tufanı
Marmara denizi, 1785
İstanbul Surlarından Marmara Denizi
Pendik sahili, arkada Tuzla Tersanesi
Biga, Çanakkale
Gölcük Deniz Komutanlığı
Yalova sahilinden bir kare
Avşa Adası'nda Günbatımı
Bandırma İskelesinde İDO'ya ait deniz otobüsü
Como

| Como |
| --- | --- |
Città di Como

  Bayrak 
Como
Ülke:  İtalya
Bölge: Lombardiya
İl: Como
İdare
 • Belediye Başkanı: Mario Landriscina
Yüzölçümü
 • Toplam: 37,14 km²
Rakım: 201 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 84.808
 • Yoğunluk: 2,300/km²
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAYS)
Posta kodu: 22100
Alan kodu: 031
Resmî site www.comune.como.it
Como, İtalya'nın Lombardiya bölgesinde kendi adını taşıyan Como ilinin merkezi olan ve Milano şehrinin 50 km kuzeydoğusunda İsviçre sınırında yer alan küçük bir şehirdir. Adını verdiği Como Gölü ile tanınır.
Como, "Citta di Seta" (İpek Şehri) diye anılmaktadır. Çin'in ekonomik atağı öncesi dünyanın en önemli ipek üreticisi olan şehirde dünyada tek olan "Setificio" (İpek akademisi) bulunmaktadır.
Coğrafik konumu

Como Golü'nün güneydoğu dalının ucunda kurulmuştur. Milano'dan 40 km kuzeydedir. İsviçre ile sınırı olup Chiasso Vacallo ve Lugano İsviçre şehirleri ile sınır komşusudur. En yakın İtalyan şehirleri Varese ve Lecco'dur. Como belediyesi (komünü) ile komşu olan belediyeler şunlardır: 
Blevio, Brunate, Çapiago İntımiano, Casnate con Bernate, Cavallaşça, Çernobbio, Grandate, Lipomo, Maslianıco, Montano Lucino, San Fermo della Battaglıa, Senna Comasco, Tavernerio, Torno.
Como belediyesi şu mahallelere frazione bölünmüştür:
1 - Albate - Muggio' - Acquanera
2 - Lora
3 - Prestino - Camerlata - Breccia - Rebbio
4 - Camnago Volta
5 - Şehir Merkezi - Batı Como
6 - Borghi
7 - Kuzey Como - Doğut Como
8 - Monte Olimpino - Ponte Chiasso - Sağnıno - Tavernola
9 - Garzola  - Cıvığlio
Nüfus gelişimi

Como'nun belediye sınırları içinde nüfusu (3.6.2010 itibarıyla) 84.920 kişidir. 19. yüzyıl ve 20. yüzyılda Como'nun nüfusunun gelişmesi şu gösterimde izlenebilir:
Kişi
Kardeş şehirler

Como şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı kurmuştur:
Fulda, Almanya
Tōkamachi, Japonya
Nablus, Filistin
Netanya, İsrail
Trieste, İtalya
Resimler

Como Katedrali
Como Villa Olmo
Como'dan Brunate'ye funiküler
Como şehir surları
Como "Porta Torre (Kule Kapısı)"
Como San Abbonıdo basilikası
Como'nun mahalleleri

Como panoraması
Gölden Como panoraması
Belverede'den Como panoraması
Veysel Sönmez

| Veysel Sönmez |
| --- | --- |

Doğum: Veysel Sönmez 1943 Trabzon
Ölüm: 5 Ağustos 2023 Çanakkale
Eğitim: İstanbul Üniversitesi   Hacettepe Üniversitesi

Veysel Sönmez (1943, Trabzon - 5 Ağustos 2023, Çanakkale), Türk eğitimci, eğitim bilimci ve yazardır.
İlk ve ortaöğretimini Kars'ta, yükseköğretimini Ankara'da tamamladı. Cilavuz Köy Enstitüsü'nü bitirip birçok farklı ilde öğretmenlik yaptı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe bölümünü bitirdi; ardından Hacettepe Üniversitesi'nde Eğitimde Program Geliştirme alanında 1978'de yüksek lisans ve doktora yaptı. Sonrasında burada 1980-2010  yılları arasında öğretim üyesi olarak görev yapmıştır. 2010 yılında emekli olduktan sonra 2010-2019 Uluslararası Kıbrıs, Ankara, Konya Selçuk, Yıldırım Beyazıt, Necmettin Erbakan, Gülhane Sağlık Bilimleri Üniversitelerinde mastır ve doktora düzeyinde Bilim Felsefesi ve Bilimsel Araştırma dersleri verdi.
Türkiye'de ve Kuzey Kıbrıs'taki eğitim fakültelerinde verilen eğitim bilimleri ve program geliştirme derslerinin programlarının temelini atmıştır.
Sönmez, 2023 yılında Çanakkale'de hayatını kaybetmiştir.
Eserleri

Bilim Felsefesi
Sosyal Bilimlerde Ölçme Aracı Hazırlama
Hayat Bilgisi Öğretimi
Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri
Eğitsel Şiirler
Program Geliştirmede Öğretmen El Kitabı
Eğitim Felsefesi
Gelecekteki Olası Eğitim Sistemleri
Sevgi Eğitimi
Eğitim Bilimine Giriş
Örnekleriyle Eğitimde Program Değerlendirme
Demokrasi ve Özgürlükler Adası

| --- | --- |


Coğrafya
Demokrasi ve Özgürlükler Adası'nın Prens Adaları içerisindeki konumuDemokrasi ve Özgürlükler Adası'nın Prens Adaları içerisindeki konumu
Demokrasi ve Özgürlükler Adası (Yassıada)Demokrasi ve Özgürlükler Adası'nın İstanbul'daki konumu
Koordinatlar: 40°51′52″K 28°59′36″D﻿ / ﻿40.86444°K 28.99333°D﻿ / 40.86444; 28.99333
Takımadası: Prens Adaları
Denizi: Marmara Denizi
Yüzölçümü: &İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri..İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.0,052 km2
Siyasi
Adadaki ülke(ler): Türkiye

Bölge : Marmara Bölgesi 
İl : İstanbul 
İlçe : Adalar 
 
Demokrasi ve Özgürlükler Adası ya da önceki adıyla Yassıada veya Plati (Yunanca: Πλάτη Pláti), Marmara Denizi'nde İstanbul'a yakın küçük bir adadır. Biri sivri, diğeri yassı görünümlü olan, birbirine yakın iki metruk adadan yassı olanıdır. Eni 185, boyu 740 metre, yüzölçümü 18.3 hektar olan adanın arazisi düzdür, ancak sahilleri genellikle denize dik olarak iner. Sivriada'ya 0,9 deniz mili (1,66 km), Burgazada'ya 2,67 deniz mili (4,94 km) ve Kadıköy kıyısındaki Fenerbahçe Adası'na 6,27 deniz mili (11,6 km) uzaklıktadır. 27 Mayıs Darbesi döneminde burada gerçekleştirilen ve Demokrat Partililerin (DP) yargılandığı Yassıada Yargılamaları ile de tanınır. Darbenin izlerini silmek için adanın adı; 2013 yılında Kadir Topbaş'ın ikinci döneminde İBB Meclisi kararıyla Demokrasi ve Özgürlükler Adası olmuştur.
Tarihçe > Doğu Roma İmparatorluğu dönemi

Doğu Roma İmparatorluğu döneminde 4. yüzyıl'dan itibaren bir sürgün yeri olarak kullanılan Yassıada'ya, Bizans İmparatoru Theofilos (hükümdarlığı 829-842) Platea Manastırı diye bir manastır inşa ettirmiştir. 860'ta bu adada sürgün olarak kalan patrik İgnatios adanın tam ortasına bir kilise inşa ettirmiştir. Daha sonraları bu kilisenin altındaki dehlizler zindan olarak kullanıldı. 12. yüzyıl'da Latinlerin ve 15. yüzyıl'da Rusların istilasına uğradı.
Tarihçe > Osmanlı İmparatorluğu dönemi

İstanbul'un Fethi'nden sonra uzun süre adayla ilgilenen olmamıştır. 1859'da adayı satın alan Birleşik Krallık'ın İstanbul sefiri Sir Henry Bulwer, sahilde burçları olan kaleye benzer bir bina ile adanın ortasına enteresan bir mimari üslupta, şato büyüklüğünde bir köşk inşa ettirdi.
Bulwer 1837 yılında Birleşik Krallık'ın İstanbul Büyükelçiliği kâtipliğinde bulunurken önemli bir ticaret anlaşması imzalamıştır. St. Petersburg, Madrid, Washington D.C. ve Floransa'dan sonra tekrar Mayıs 1858'de İstanbul'a gönderilmiş ve 1865 yılı Ağustos ayına kadar Büyükelçi olarak kaldığı sırada, dört tarafı kayalık, ıssız yeri beğenerek Sultan Abdülmecit'in de onayını alarak Yassıada'yı satın almıştır.
Lüks eşyalar taşınarak burada küçük bir şato şeklinde, biri batı tarafında, biri ortada olmak üzere iki bina, limonluk inşa ettirir ve asma kütükleri diktirip bahçe kurdurur. Bahçıvanlardan üretimi sorarken, bir taraftan da misafirlerini karşılar. Bahar ve yaz ayları bitince, İngiliz elçisinde birden sıkıntı görülür. Bunun üzerine Londra'da Times gazetesine ilan vererek adayı satışa çıkarılır. Osmanlı Hükûmeti için bu hiç de uygun bir davranış değildi. Kendisine epeyce dil döküldükten sonra bu kararından vazgeçirilir.
Burada dikkate değer bir rivayet de şudur: inşaat yapılırken lahit içinde çok değerli mücevherler çıkar, bunun üzerine Osmanlı hükûmeti Bulwer'den adayı bir Türk'e satmasını ister. Bu kez arazi, bahçe, bağ ve binalar Mısır Hidiv'i İsmail Paşa'nın ilgisini çeker ve satın alır. Fakat o da, kısa bir süre sonra, bu şehirden uzak olan Yassıada'dan sıkılır. Tekrar birkaç bekçi ve martılardan oluşan ıssız günler başlar.