stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Medya Devleti
Tarihi > Mediya–Lidya savaşı

Asur devletinin çöküşünden sonra fetih savaşlarına başlayan Siyaksares, Ege Denizi kıyılarına ulaşabilmek için ciddi bir fetih faaliyetinde bulundu. İlk hedefi, artık gerileme dönemine girmiş olan antik Urartu devleti oldu. Çünkü bu devlet, Küçük Asya'ya giden yolun üzerinde yer alıyordu. Ancak, Mediya ile Urartu arasında yer alan Manna devletinin akıbeti belirsiz olarak kalmıştır. Ziya Bünyadov, Manna'nın resmi olarak Mediya'ya siyasi bağımlı durumda olabileceğini ve böylece iç yönetimde bağımsızlığını koruyabildiğini belirtmiştir. Manna, aynı zamanda savaş alanlarının dışında yer alıyordu.
Herodot'a göre, Mediya ile Lidya arasında savaşın iki nedeni vardı. Birincisi, her iki tarafın Anadolu topraklarına sahip olma isteğiydi; ikincisi ise intikamdı. Mediya'ya bağlı birkaç skif komutanı, yerli kabilelerle savaşta başarısız sonuçlarla döndü ve Siyaksares, bu yüzden onları aşağılamıştı. Aşağılama karşılığında İskitler, Siyaksares'ın oğullarından birini esir alarak Lidya'nın başkenti Sard şehrine kaçırdılar. Siyaksares, Lidya hükümdarından esirleri talep etmesine rağmen II. Aliattes İskitleri geri vermeyi reddetti. Sonuç olarak, Mediya hükümdarı Siyaksares Lidya topraklarına sefer düzenledi.
Beş yıl süren savaşın son savaşı, M.Ö. 585 yılı 28 Mayıs'ta gerçekleşti. Taraflar, günümüz Türkiye'sinin sınırları içinde, Halys (Kızılırmak) Nehri'nin kıyısında karşılaştı. Tarihe Halys Savaşı olarak geçen bu savaş sırasında çok beklenmedik bir olay yaşandı. Savaş sırasında meydana gelen güneş tutulmasından korkan ve bu olayı tanrıların öfkesi olarak gören Siyaksares ve II. Aliattes, savaşı durdurma ve barış yapma kararı aldılar. Elde edilen anlaşmaya göre, savaşın gerçekleştiği Halys Nehri, Mediya ve Lidya arasında sınır olarak belirlendi. Ayrıca, II. Aliattes'in kızı Aryenis, Siyaksares'ın oğlu Astıages ile evlendi.
Herodot bu olayla ilgili şöyle yazar:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Müharibənin altıncı ilində çay kenarındaki savaşlardan birinde aniden gündüz geceye döndü ve her yer karanlığa gömüldü. Bunun tanrıların öfkesi olduğunu anlayan her iki taraf, aralarında barış yaparak savaşa son verdiler. Barış kararı akrabalık ilişkileri ile de pekiştirildi ve Aliattes’in kızı Aryenis, Siyaksares’ın oğlu Astiağa ile evlendirildi. Bundan sonra taraflar arasında herhangi bir çatışma ya da anlaşmazlık yaşanmadı."  — Herodot, Tarih, I, 73–74 | ” |
Tarihi > Devletin çöküşü

Halis Savaşı'ndan kısa bir süre sonra Mediya'nın en güçlü hükümdarı Siyaksares vefat etti. Siyaksares'ın ölümünden sonra hükûmete oğlu Astiyages (M.Ö. 585–550) geçti. Astiyages'in uzun süreli hükümdarlığı, hakkında çeşitli efsaneler ve hikâyelerin ortaya çıkmasına neden oldu. Hükûmetinin ilk dönemlerinde ülkenin ilerlemesine, ekonomik ve sosyal durumun güçlendirilmesine büyük dikkat eden Astiyages'in hükûmet dönemi, Mediya kültürünün çeşitli alanlarının gelişim dönemi olarak da nitelendirilebilir.
Astiyages, Lidya'lı Kroisos ve Babil'li Nabukadnezar ile birlikte büyük bir imparatorluk miras almıştı. Nabukadnezar'ın eşi Astiyages'in kız kardeşi Amitis'ti ve eşi onun onuruna, antik dünyanın yedi harikasından biri olan Babil'in asma bahçelerini inşa ettirmişti.
Astiyages ise iki imparatorluk arasında yapılan anlaşmaya göre Lidya hükümdarı Kroisos'un kız kardeşi Aryenis ile evlenmişti. Astiyages'in taç giyme töreni babasının ölümünden bir yıl sonra yapılmıştı. Kızı Mandana ise Pers prensi I. Kambiz'e verilmişti.
Astiyages'in hükûmet dönemi, iki ana özelliğiyle — sürekli istikrar ve gelişim — dikkat çekmiştir. Bu dönemde, imparatorluğun doğusunda dünyanın en eski ilahi dinlerinden biri olan Zerdüştlük gelişmiş, batıda ise Kroisos tarafından tanınan filozoflar (Tales, Solon, Ezop ve diğerleri) himaye edilmiştir. Ayrıca, Nabukadnezar Babil şehrini geliştirerek antik dünyanın en büyük şehirlerinden biri haline getirmiştir.
Ancak bir süre sonra devlet işlerini bir kenara bırakıp zamanını sadece eğlence ve şenliklere ayıran Astiyages, yüksek rütbeli saray yetkilileri ve Medyalı soylularla olan ilişkilerini bozmaya başladı. Bu nedenle, hükümdar için son derece önemli olan soyluların desteğinden yoksun kaldı. İşte bu yüzden Astiyages'in hükûmetinin son yıllarında Mediya'nın iç ve dış durumu karmaşık bir hale gelmeye başladı.
Harran bölgesine ilişkin olarak Yeni Babilistan ile olan ilişkiler gerginleşmişti. Her iki devlet de Harran üzerinde hak iddia ediyordu. Astiyages, bu durumu avantaja çevirmek için Harran'a askerî birlikler gönderdi. Ancak bu fırsatı değerlendiren bazı saray yetkilileri, iç politikada Astiyages'in soyluların haklarını kısıtlamasından yararlanarak hükümdar ile soylular arasında çatışmaları daha da derinleştirdi.
Tarihi > Fars isyanı

Ana madde: Pers İsyanı
Herodot, Medya sarayında Fars yanlısı güçlerin gizlice faaliyet gösterdiğini belirtir. Bir grup soylu, özellikle Harpagus'un önderliğinde, II. Kir ile ilişkiye girerek onun iktidarı ele geçirmesine yardım etmişlerdir. Farslar, uzun süreli savaşların Medyalıların konumunu zayıflatmasından yararlanarak isyan çıkarıp kendilerini bağımsız ilan etmişler ve sonuç olarak Medya devletini parçalamışlardır.
Fars güçlerinin başında Astiyages'in torunu (kızı Mandana'nın oğlu) II. Kir bulunuyordu. Astiyages, kızı Mandana'nın doğacak çocuğunun gelecekte kendisi için tehlike oluşturacağına dair bir rüya gördükten sonra, Harpagus'u bu çocuğu doğar doğmaz öldürmesi için Anşana göndermiştir. Ancak Harpagus, hükümdar soyundan gelen bir kişinin kanını dökmek istemediği için bu emirden vazgeçmiştir.
Astiyages, Kir'in sağ olduğuna dair bilgiyi aldığında Harpagus'u öfkeyle cezalandırdı. Harpagus'un tek oğlunu kestirip, sarayda düzenlenen ziyafette bu parçaları Harpagus'un da içinde bulunduğu saray görevlilerine yedirdi. Harpagus, ziyafette bu durumu öğrendiğinde herhangi bir tepki vermeyip, oğlunun kalıntılarını masalardan topladı ve onları defnetmek için mekândan ayrıldı. Astiyages, daha sonra büyücülerle Kir'in kaderini nasıl çözeceğini tartışmaya başladı. Büyücüler, dağda oyun oynarken bulunan çocuğun kehanetinin gerçekleşip onun iktidarını elinden alabileceğini söylediler ve bu yüzden çocuğun saraydan uzak tutulması gerektiğini belirttiler. Bu tavsiyeye uyan Astiyages, Kir'i ebeveynleri I. Kambiz ve Mandana'nın yanına, Anşana'ya (şu anki Şiraz yakınlarında bulunan eski şehir) gönderdi.
Kir, M.Ö. 559 yılında babasını tahttan indirerek iktidarı devraldı ve M.Ö. 553 yılında uzun zamandır Astiyages'den intikam almak isteyen Harpagus'un tavsiyesiyle Medya hükümdarı Astiyages'e karşı isyan başlattı. Taraflar arasında çeşitli büyüklükte birkaç çatışma yaşandı. Farslar ve Medler arasındaki savaşın üçüncü yılında, Pasargad Savaşı'nda, Med ordusu hükümdarın emirlerine uymayarak dağılmış ve böylece Med sülalesi devrilmiştir. Medya devletinin varlığına son verilmiş, Kir Astiyages'in iktidarını elinden alıp onu aşağılamıştır.
Tarihi > Helenizm dönemi

Arrian, M.Ö. 330 yılında Makedonyalı İskender'in tüm Ahamenişler İmparatorluğu topraklarına sahip olmasından sonra, M.Ö. 328'de III. Darius'un komutanı, aslında Madalı olan Atropat'ın tekrar Midiya satrapı olarak atandığını belirtir. İskender tüm Fars satraplarını görevden almasına rağmen, sadece Atropat'ı sadakati karşılığında eski görevine – Midiya satraplığına tekrar atamış ve içsel bağımsızlık vermiştir. Büyük Midiya bölgesi Makedonyalı İskender'in egemenliği altına girse de, Küçük Midiya – yani Azerbaycan bölgesi, ona bağlılığını kabul ederek içsel bağımsızlığını korumuştur. Makedonyalı İskender'in ölümünden sonra, varisleri arasında çekişmeler başladığında, Küçük Midiya toprak paylaşımlarından uzak kaldı ve tüm Azerbaycan kabileleri Atropat'ın tek hakimiyeti altında birleşti.
Gaumata adının Elam dilindeki çivi yazısı ile yazılış formu bu şekilde Kamata olarak okunur.
Ancak Ekbatana ile birlikte tüm Büyük Midiya toprakları Seleukoslar hanedanından I. Antiokhos'un egemenliği altına girdi. I. Seleukos'un yönetimi döneminde (M.Ö. 310), Atropat, Küçük Midiya'nın bağımsızlığını ilan ederek büyük Midiya devletinin etnik ve kültürel mirasını sürdüren, devletçilik geleneklerini devam ettiren Atropatena devletini kurdu.
Din

M.Ö. ilk binyılın ilk yüzyıllarında Güney Azerbaycan'da ve İran Kürdistanı'nda yerleşmiş Madalıların dini görüşleri hakkında bazı bilgiler, onomastik materyallerden elde edilmiştir; bunlar öncelikle Asur metinlerinde bahsedilen hükümdarların ve tanrıların adlarıdır. Daha sonra, erken Mada topraklarında yapılan arkeolojik kazılar sonucunda ortaya çıkarılan tapınaklar da bu görüşleri destekler.
Bu bölgenin M.Ö. IX–VIII. yüzyıllara ait onomastiğinde spesifik Mazdaist anlayışlar bulunmaktadır. Bu durum, erken Mada eyaletlerinde ve ona batıdan bitişik olan bölgelerde Mazdaizm ya da bazı Mazdaist öğretilerin yaygınlaşmış olabileceği hakkında bilim insanlarına fikir verir.
Ancak uzmanlar, bu erken Mazdaizmin "Avesta"da yansıyan Zerdüştlük Mazdaizmi (daha doğrusu, Mazda-Yasna) ile ne derece uyumlu olduğunu belirlemenin zor olduğunu belirtmektedirler.
Madalıların dini inançları, Güney Azerbaycan'da (şimdi Batı İran eyaletlerinde) ortaya çıkan "Vidivdad"da yansıtılan özelliklere uygundur. "Videvdat"ın derleyicilerinin ise Mada magları olabileceği düşünülmektedir. Diogenes Laertios, "magların öğretisi" hakkında bilgi verirken, magların ateşi, toprağı ve suyu tanrı olarak kabul ettiklerini belirtir. Erken Zerdüştlük gibi, magların öğretisi de putperestlikten uzak bir anlayışa sahiptir. Maglar tanrıların tasvirlerini tanımıyorlardı.
Güney Azerbaycan'da (şimdi Batı İran eyaletlerinde), henüz M.Ö. ilk binyılın başlarında ateşe tapınılırdı. Bu bölgede bulunan ateşperestlik tapınakları, özellikle Nuşi-Cantapa'daki Mada tapınağı bunu kesin olarak doğrulamaktadır (M.Ö. VIII. yüzyıla aittir).
Madalıların manevi kültüründe dini görüşlerden ve mitolojiden başka, epik yaratım da önemli bir yer tutuyordu. Bilindiği gibi, çok eski zamanlarda Küçük Asya'da çeşitli epik eserler mevcuttu. Bu eserlerin konuları genellikle mitlerle bağlantılıydı.
Din > Politeizm

Midiyalıların dini anlayış sistemleri, onların ideolojisinin karakteristik bir unsuru olarak dikkat çeker. Din, Midya tarihinde üç ana aşama geçirmiştir. İlk aşamada, tüm Mada kabileleri için zorunlu olan tek bir dini sistem mevcut değildi. Madalılar arasında, daha sonra "Avesta"da yansıtılan ve sonraki dönemlerde "bid’atçı" öğretiler olarak devam eden çeşitli dini öğretiler yayılmıştı. Mada kabilelerinin dini, doğa güçlerine tapınmaktan türemiş olan politeizmdi.
Birinci aşama, M.Ö. VII. yüzyıldan önceki dönemi, ikinci aşama ise M.Ö. VII. yüzyıldan sonraki dönemi, M.Ö. VI – V. yüzyılları kapsar. Üçüncü aşama ise M.Ö. V. yüzyılın ikinci yarısından başlamıştır.
İlk dönemde Zerdüşt'ün dini görüşleri henüz ortaya çıkmamıştı. M.Ö. IX – VIII. yüzyıllarda, Kuzey Midya kabilelerinin – kutiler, lulubililer, kassitler – çok eski, Sümerlerin dünya görüşü ile ilgili dini anlayışları egemen durumda idi. Hatta Babil'in dini inançları da Midya kültürüne etki etmiştir.
Merkezi Midya'nın bir bölgesi, Babilistan'ın, Sümerlerden gelen, hayır, bereket ve sevgi tanrıçası olan İştar'ın adı ile ilgili olarak Bit – İştar (İştar'ın Evi) olarak adlandırılmıştı. Asurlular bu dönemde, Midya'ya saldırırken, Midya'nın gelecekteki başkenti Ekbatan'ın yakınında "Babil Kalesi"ne ve Babilistan tanrısı Marduk’un, Madaylar arasında kök salmış dini inancına rastlamışlardır. Aslen Batı Midya’dan olan hükümdarlar, çoğunlukla ilahi Sümer adları taşımaktadırlar.
Bu dönemde Babil ve Asur aracılığıyla eski Sümerlerin kültürü ve dini anlayışları Batı Medya'ya güçlü bir etki yapıyordu.
M.Ö. IX – VIII. yüzyıllarda Medya kabileleri Ahura ("hükümdar", "ruh") Mazda'nın ("çok akıllı", "hafızalı") – iyiliksever, kurtarıcı inancına tapıyor ve bunların dini politeizme, kabile tanrılarına (devalara) dayanıyordu. Ayrı ayrı kabileler ilahi, iyiliksever ruhlara tapıyordu. Medya kabilelerinin yılan totemine tapmaları, Medlerin "yılandan doğmuş" sayılmaları da bu dönemin ürünüdür. Ancak dini anlayışların ikinci döneminde artık tek tanrılı Zerdüştlük taraftarı olmuş Medler, yılan ve diğer totemlere yönelik eski inançlarının sert düşmanları haline geldiler. Bu dönemde Medya kabileleri arasında dini mitolojik öyküler şiirsel bir şekilde geniş ölçüde yayılmıştı. Bunlardan biri güneş tanrısı (Mitra – Mehr) hakkında olan şarkıdır. Zerdüşt'ün kendi dini şiirine dahil ettiği bu şarkıda Mehr, barışçıl ülkelerin aile ocaklarının koruyucusu, ülkelere ve ailelere felaket getirenlerin düşmanı olarak tasvir edilmektedir. İyilik, bereket, artış ve su tanrıçası Anahit ve ilkel toplumsal yapı kalıntısı olan çok sayıda totemistik kabile tanrılarına tapınma da bu döneme aittir.
Medya kültürü

Medlere ait olan ve sonradan Farslar tarafından benimsenen giyim biçimleri
Medya'nın kendine özgü bir kültürü vardı. Sonrasında Medler, diğer Azerbaycan kabileleriyle etnik birleşim yaşadığından, kültürleri Azerbaycan topraklarındaki diğer Türk kabilelerinin kültürüyle karışmış ve birleşik Azerbaycan kültürünü oluşturmuştur.
Kısa ömürlü olmasına rağmen, Med devleti Azerbaycan sınırlarının çok uzağındaki pek çok kabilenin ve halkın üzerinde etkili olmuş, Yakın Doğu'nun kültürel ve dini merkezine dönüşmüştü. Strabon, Medlerin Ermenilerin ve daha önce Farslarin, onların hükümdarlarının ve Asya'daki hükümdarlık geleneklerinin kurucuları olduğunu yazmıştır. Şüphesiz, Med dönemi Güney Azerbaycan kabilelerinin tarihinde önemli başarılar ve çeşitli değişiklikler yaşanan bir dönem olmuştur. Güney Azerbaycan ve şu anda İran coğrafyasında yaşayanların dini hayatında Medlerin rolü özellikle büyüktü.
Güney Azerbaycan halkının kültürü ve dini görüşleri birçok komşu halkın kültürüyle karşılıklı etkileşim içinde gelişmiştir. İran dilli kabileler bu bölgeye geldiklerinde kuşkusuz kendi kültürlerini de getirmişlerdir. Ancak, kültürel gelişim açısından yerli Türk kabileleri – Medler ve diğerleri – kadar etkili olamamışlar ve aksine Medlerden birçok kültürel unsuru benimsemişlerdir. Onlar, yerli halklardan birçok yönü, özellikle de erken Med giyimini almışlardır. Assur rölyeflerinden bildiğimiz bu giysi, Lullubilerin giysilerinden türetilmiştir. Med giysileri hakkında da benzer şeyler söylenebilir. Ancak, daha sonra Medlerde başka giysiler ortaya çıkmıştır; Medler daha sonra Farsepolis rölyeflerinde bu giysiyle tasvir edilmiştir. Görünüşe göre, eski giysi yalnızca Azerbaycan'ın Hazar kıyısındaki bölgelerde yaşayan Kaspi halklarında kalmıştı. Med giysileri ve kıyafetleri, antik dünyanın dört bir yanında ünlü olmuştu. Aristofanes'in "Kurbağalar" adlı eserinde, Med giysilerinde at-köpek, keçi-yeniçeri ve diğer fantastik hayvanların tasvir edildiği belirtilir. Med xlamidaları (pelerinleri) tüm Yakın Doğu'da yaygın olarak kullanılmıştır.
Medlerin maddi kültürü hakkında, Med kalelerinin tasvirlerinin yer aldığı Asur betimlemeleri, Med başkenti Ekbatan bölgesinde, Baba-Cantapa ve Nuşi-Cantapa'da yapılan arkeolojik kazılar sonucunda elde edilen bulgulara dayanarak değerlendirme yapılabilmiştir.
Med kültürünün daha eski anıtları Luristan'da, ünlü "Luristan bronzları" bölgesinde ortaya çıkarılmıştır. Konularının bir kısmı açıkça Avesta kökenli olan Luristan bronzları, gerçek Med kültürü ve sanatının oluşumu ve gelişiminde son derece önemli bir rol oynamıştır.
Medya kültürü > Yazı

Medya şehirlerinde arkeolojik kazılar yapılmadığından, Medya'ya ait yazılı eserler henüz bulunmamıştır. Uzun süre Farslerin bu bölgelerdeki hakimiyetinden dolayı burada bağımsız bir çalışma ve kazı yapılması mümkün olmamıştır.
Medya Fars sınırında bulunan I. Darius'un kaya üzerindeki yazılarında, eski Fars ve Elam metinleri bulunmasına rağmen, Medya yazılarına rastlanmamıştır.
Araştırmacılar, M.Ö. VII. yüzyıldan itibaren merkezi ve doğu Medya'da çivi yazısı kullanıldığını öne sürmektedirler. Assur yazıtlarına göre, M.Ö. VIII. yüzyılın sonlarında Manna hükümdarları da çivi yazısı kullanmışlardır. Bu dönemde Medya'da hiyeroglif yazıları da kullanılmıştır. Ziviyede bulunan gümüş bir kap üzerindeki yazılar bunu doğrulamaktadır.
Sanat

Medya sanatına, eski dini inançlarla birlikte Avesta ideyalarının da ciddi etkisi olmuştur. Medya dönemine ait eserlerin tasvir motifleri bu fikri doğrulamaktadır.
Medya'nın ana bölgelerinde (Güney Azerbaycan'da) arkeolojik kazılar yapılmadığından, Medya sanatı yalnızca çevre bölgelerin arkeolojik materyalleri temelinde incelenmektedir.
Fransa, ABD ve son yıllarda İran arkeologlarının Damgan yakınlarındaki Tepêhisar, Kaşan yakınlarındaki Tepêsiyalk, Nehavend yakınlarındaki Tepêgiyan, Urmiye yakınlarındaki Göytepe, Hasanlitepe'de ve Ziviya'da bulduğu eski sanat eserleri, Medya sanatı hakkında belirli bir fikir edinilmesini sağlamıştır. Bu eserlerin çoğu daha eski dönemlere ait olduğundan, Medya kavimlerinin hangi kültürel temel üzerinde oluştuğunu göstermektedir. Diğer eski yapıtlar ise M.Ö. I. binyılın başına (M.Ö. X – VIII yüzyıllara), en eski Azerbaycan devletlerinin var olduğu döneme aittir, bu nedenle Medya sanatını öğrenmeye daha fazla katkı sağlar.
Eski Manna ve Medya kavimleri her zaman yakın siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkiler içinde olmuşlardır. Manna Medya'ya tabi olduktan sonra bu kültürel yakınlık genel sanatsal gelişim ilkelerine dayalı olarak daha da güçlenmiştir. Medya sanatçıları birçok alanda Manna ustalarının sanat geleneklerini devam ettirmiş ve geliştirmişlerdir.
Medya'nın uzak bölgelerinde yapılan arkeolojik kazılar ve araştırmalar birçok sanat eserini ortaya çıkarmıştır. Araştırmacıların görüşlerine göre, bu eserlere dayanarak Medya'da seramikçilik, süsleme sanatı olarak uygulamalı sanatlar ve heykeltraşlık gelişmiştir.
Edebiyat > Antik dönemi

Herodot – "Tarih", Kitap I, s. 94-144
Ktesi - "Persika" Kitap IV – VI'dan
Beros – "Babilonika"
Şamlı Nikolai – "Genel Tarih"
II. Süleyman (Osmanlı padişahı)

Başlığın diğer anlamları için II. Süleyman (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
II. Süleyman (Osmanlı Türkçesi: سليمان ثانى, ‎ Süleymān-i sānī, d. 15 Nisan 1642, İstanbul – ö. 22 Haziran 1691, Edirne), 20. Osmanlı padişahı ve 99. İslam halifesidir.
Padişahlıktan önceki yaşamı

Şehzadeliğinde iyi bir tahsil gördü. Kardeşi Sultan IV. Mehmed zamanında sarayda hususi hocalardan ders aldı. Hayatının kırk yılını bir dairede hapis geçiren Sultan II. Süleyman, IV. Mehmed'in tahttan indirilmesi üzerine, 8 Kasım 1687'de Osmanlı sultanı oldu. II. Süleyman, Osmanlı tarihinde en uzun süre veliaht olarak bekleyen padişahtır ve tahta geçirileceği zaman buna inanmamış, öldürüleceğini zannederek muhafızlara direnmiştir.
Hükümdarlık

Osmanlılar tahta geçmeden kısa bir süre önce 1687'deki ikinci Moháç Muharebesi'nde büyük yenilgiye uğradı. 1688'de II. Süleyman, Osmanlı-Habsburg Savaşı sırasında hızla ilerleyen Avusturyalılar'a karşı Babür İmparatoru Evrengzib'den acil yardım istedi, ancak çoğu Babür güçleri Deccan Savaşları'na katıldı ve Evrengzib, Süleyman'ın çaresiz Osmanlı müttefiklerine herhangi bir resmi yardım taahhüdünde bulunma talebini görmezden geldi.
Önceki alkol yasağı (İstanbul ve Galata'da kamuoyu önünde hiçe sayılan) Süleyman'ın yönetiminde uygulamaya konuldu ve Süleyman burada birkaç içki dükkanını yıktırdı ancak bu sadece sahiplerinin daha fazla alkol getirmesine yol açtı.
II. Süleyman, 1689'da Köprülü Fazıl Mustafa Paşa'yı sadrazam olarak atadı ve bu, Belgrad'ın yeniden fethine yol açtı. Daha sonra, Osmanlılar kendilerini çeşitli Rus istilalarına karşı savunmak zorunda kalan Kırım vasallarının desteğini kaybederken diğer Avrupalı güçlerle ittifaka katılmalarıyla Rus İmparatorluğu'ndan gelen tehdit yeniden arttı. Köprülü'nün liderliğinde Osmanlılar, Avusturya'nın Sırbistan'a ilerlemesini durdurdu. Köprülü, Salankamen Muharebesi'nde Avusturya kuvvetleri tarafından öldürülene kadar Makedonya ve Bulgaristan'daki ayaklanmayı bastırdı.
Hükümdarlık > Saltanatı döneminde önemli olaylar

II. Süleyman tahta çıktıktan sonra askerlere dağıtılacak cülûs bahşişi ile ulufelerin ödenmesi konusu ilk sorunu oluşturdu. Güçlükle de olsa ödemelerin yapılabilmesiyle 22 Aralık'ta normal bir divan toplantısı gerçekleştirildi. Ancak İstanbul'da düzen bir türlü kurulamamış, sadrazamın sefer hazırlıklarına başladığı 22 Ocak 1688'de şehirde yeniden kargaşa başlamış ve sadrazam Abaza Siyavuş Paşa zorbalar tarafından azlettirildikten sonra öldürülmüştür. 1 Mart'ta bazı zorbaların Yağlıkçılar Çarşısı'nı yağmalamaya çalışması üzerine halkın da katılımıyla kalabalık bir grup saraya yürüyerek padişahtan zorbaların ortadan kaldırılması Muhammed'in sancağını çıkarmasını talep etti. Sancak vak'ası olarak bilinen bu olayda çıkarılan fermanla zorbalar ve onların bu hareketlerine destek veren devlet görevlileri uzak yerlere tayin edildi. Alınan bu önlemler sayesinde II. Süleyman'ın tahta çıkışından itibaren yaklaşık dört ay süren karışıklıklara son verilebildi.
Sultan II. Süleyman, tahta çıktığı zaman Osmanlı ordularında Viyana bozgunu ile başlayan çözülme ve toprak kaybı devam ediyordu. Venedik Mora Yarımadası'nı işgal etmiş, Avusturya ise Vişegrad, Uyvar ve Estergon'un ardından 160 yıllık Osmanlı toprağı Budin'e girmişti. Macaristan'daki Osmanlı hâkimiyeti sona ermek üzere idi. Devletin düştüğü mağlubiyetler hazine gelirleri üzerinde olumsuz tesirler yapıyor ve Anadolu'daki eşkıyalık hareketlerini körüklüyordu. Avusturya cephesi serdarı Yeğen Osman Paşa bir asi lideri gibi Rumeli'de yolsuzluk yapıyor, zorla usulsüz vergiler topluyordu. 8 Eylül 1688'de Belgrad da düştü.
Belgrad'ın düşmesi, Avusturyalılar'a Balkanlar'ın yolunu açtı. Bosna, Erdel ve Eflak toprakları Avusturyalılar tarafından işgal edildi. Bu ilerleyiş karşısında toparlanan Osmanlı kuvvetleri karşı saldırıyı başlattılar. 30 Ekim 1688'de Çelebi İbrahim Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri 1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı esnasında gerçekleşen Eğriboz Kuşatmasında Venediklileri püskürttüler. 1689 yazında Sultan II. Süleyman, Avusturya seferine çıktı.
Sadrazam Köprülü Fazıl Mustafa Paşa komutasındaki yenilenmiş Osmanlı kuvvetleri, 8 Temmuz 1690'da Kladova ve Orşova'yı geri aldılar. Kanije, 11 Temmuz 1690'da Avusturya'nın eline geçtiyse de, Osmanlı kuvvetleri, 8 Ekim 1690'da Belgrad'ı geri almayı başardılar. Böylece Tuna hattı yeniden kurulmuş oldu.
1691 yılı Haziran başında Macaristan seferine çıkacak orduya moral olması amacıyla ağır hastalığına rağmen yola çıkan padişah, 9 Haziran'da Edirne'ye ulaştı. Burada hastalığı iyice artan padişah, 22 Haziran 1691 Cuma günü öldü. Cenazesi İstanbul'a getirilerek Süleymaniye Camii yanında Kanuni Sultan Süleyman türbesine gömüldü.
Altı eşi bulunan padişahın çocuğu olmamış ya da ölümüne kadar yaşamamıştır. Ölümünden sonra yerine II. Ahmed tahta geçmiştir.
Hükümdarlık > Döneminde cereyan eden önemli hadiseler > Belgrad Kuşatması

Ana madde: Belgrad Kuşatması (1688)
1688 tarihinde Kutsal Roma Cermen İmparatoru Leopold Yeğen Osman'a bir mektup göndererek kendisine Osmanlılar'ın tarafını bırakarak Eflak karşılığında Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun tarafına geçmesini teklif etti. Yeğen Osman'ın Slavonya ile Bosna-Hersek'in tamamı talep etmesi üzerine bir antlaşma sağlanamadı. Avusturyalılar ile Yeğen Osman arasındaki mücaleleler ilerledikçe, Yeğen de neticede kendi askerlerinin sayıca az olduğunu fark ederek Semendire Sancağı'na doğru geri çekilmeye başladı. Burada iki gece geçirdikten sonra Smederevska Palanka üzerinden Niş'e geçti. Niş'ten Bâb-ı Âli'ye eğer kendisine On gün içerisinde askerî ve mâlî yardım gönderilmezse Belgrad'ın düşeceği haberini yolladı. Bu haber üzerine Bâb-ı Âli kendisine 120 çuval altın göndererek, Rumeli'de yaşayan Müslümanlar'ı Semendire Sancağı'ndaki asiler ile mücadele etmek üzere harekete geçirtti.