Cui Shi
Hayatı > Zhongzhong döneminde

705 yılında Wu Zetian bir darbeyle devrildi ve daha önce imparator olan oğlu ve veliaht prensi Li Xian (İmparator Zhongzong olarak) tahta geri getirildi. Bu sıralarda Cui Shi, sivil hizmet işleri bakanlığında düşük seviyeli bir memur olan Kaogong Yuanwai Lang (考功員外郎) oldu. İmparator Zhongzong'un yeniden göreve gelmesinin ardından, başlangıçta, Wu Zetian'ı deviren ve onu yeniden tahta çıkaran darbede etkili olan beş yetkili, Zhang Jianzhi, Cui Xuanwei, Huan Yanfan, Jing Hui ve Yuan Shuji, güçlü şansölyelerdi, Ancak İmparator Zhongzong'un kuzeni (Wu Zetian'ın yeğeni) ve aynı zamanda İmparator Zhongzong'un eşi İmparatoriçe Wei'nin sevgilisi olan Dejing Prensi Wu Sansi kısa sürede İmparator Zhongzong'un güvenilir ve güçlü bir danışmanı haline geldi. Huan ve Jing, Wu Sansi'nin entrikalarından korktukları için Cui Shi'yi ortakları yapmaya ve Wu Sansi'ye göz kulak olmasını sağlamaya çalıştılar, ancak İmparator Zhongzong'un darbe liderlerine değil Wu Sansi'ye güvendiğini fark eden Cui Shi, bunun yerine darbe liderlerinin planlarını Wu Sansi'ye açıkladı. Daha sonra Wu Sansi'nin stratejisti olmuş ve Wu Sansi'nin tavsiyesi üzerine yasama bürosunda (中書省) orta düzey bir memur olan Zhongshu Sheren (中書舍人) olmuştur. Darbe liderleri, Wu Sansi'nin suçlamalarının ardından, başkent Chang'an'a dönmelerine asla izin verilmeyeceği hükmüyle 706 yılında Lingnan bölgesine sürgüne gönderildiler. Ancak Cui Shi, Wu Sansi'yi daha sonra bir şekilde başkente dönerlerse kendisi için sorun yaratacakları ve bir şekilde sürgünde öldürülmeleri gerektiği konusunda uyardı. Wu Sansi kabul etti ve Cui Shi'nin tavsiyesi üzerine Cui Shi'nin kuzeni Zhou Lizhen'i (周利貞) Lingnan bölgesini ziyaret etmesi için görevlendirdi, görünüşte bölgeyi incelemek için, ancak beş darbe liderini öldürme talimatıyla. Zhou bölgeye ulaştığında Zhang ve Cui Xuanwei çoktan ölmüştü ve Zhou Huan, Jing ve Yuan'ı acımasızca öldürttü.
Wu Sansi 707 yılında İmparator Zhongzong'un veliaht prensi Li Chongjun tarafından başarısız bir darbeyle öldürüldü ve Cui Shi kısa süre sonra İmparator Zhongzong'un güçlü cariyesi Eş Shangguan Wan'er ile yakın ilişki kurdu; geleneksel tarihçiler genellikle aralarında bir ilişki olduğuna inanıyordu. 708 yılında savunma bakan yardımcısı (兵部侍郎, Bingbu Shilang) oldu. (Babası Cui Yi o sırada ayin bakan yardımcısı olarak görev yapıyordu ve baba ve oğlun her ikisinin de yürütme bürosunun (尚書省, Shangshu Sheng) altı departmanından birinin bakan yardımcısı olarak görev yapması o dönemde görülmemiş bir şeydi). 709 yılında, onun tavsiyesi üzerine, o sırada yasama bürosunun başkan yardımcısı Zhongshu Shilang (中書侍郎) olan Cui'ye Tong Zhongshu Menxia Pingzhangshi (同中書門下平章事) unvanı verildi ve bu onu fiilen şansölye yaptı. O ve diğer şansölye Zheng Yin aynı zamanda kamu hizmeti işlerinden sorumlu bakan yardımcısı (吏部侍郎, Libu Shilang) yapılarak memurların seçiminden sorumlu hale getirildi ve hem kendisinin hem de Zheng'in kamu hizmeti yönetmeliklerini ihlal ettiği, rüşvet aldığı ve uygunsuz kişileri terfi ettirdiği söylendi. Ayrıca, babası Cui Yi de rüşvet kabul ediyor ve Cui Shi'yi etkilemeye çalışıyordu ve Cui Shi, Cui Yi'nin isteklerini yerine getirmeyi reddedince baba-oğul ilişkisi zor bir hal aldı. (Bir keresinde, Cui Yi bir yedek memurdan komisyon almak umuduyla rüşvet kabul etti ancak bunu Cui Shi'ye söylemeyi unuttu ve Cui Shi o yedek memura komisyon vermedi. Söz konusu yedek memur Cui Shi'yi görmeye gitti ve ona "Akrabanız rüşvetimi kabul etti. Neden komisyon alamadım?" diye sordu. Cui Shi öfkeyle cevap verdi: "Rüşveti kim kabul etti? Onu öldüresiye döveceğim!" Yedek memur cevap verdi, "Bunu yapma! Eğer bunu yaparsan, bir süre yas tutmak zorunda kalırsın." Cui bunu yapanın babası olduğunu anladı ve utandı). Daha sonra 709 yılında, sansür memurları Jin Heng (靳恆) ve Li Shangyin tarafından suçlandıktan ve sansür memuru Pei Cui (裴漼) tarafından soruşturulduktan sonra, Cui ve Zheng görevlerinden alındı. Cui'nin başlangıçta Jiang Eyaleti (江州, kabaca modern Jiujiang, Jiangxi) valisinin askeri danışmanı olması beklenirken, Zheng'in Ji Eyaletine (吉州, kabaca modern Ji'an, Jiangxi) sürgün edilmesi gerekiyordu. Eş Shangguan'ın yanı sıra İmparator Zhongzong'un kızı Prenses Anle Li Guo'er ve Li Guo'er'in kocası Wu Yanxiu'nun (武延秀) araya girmesinden sonra, Cui bunun yerine Xiang Eyaleti (襄州, kabaca modern Xiangfan, Hubei) valisi, Zheng ise Jiang Eyaleti valisinin askeri danışmanı yapıldı. Ancak yılın ilerleyen zamanlarında, İmparator Zhongzong Chang'an'ın güneyinde cennete ve dünyaya kurbanlar sunmaya hazırlandığında, tören sırasında kendisine katılmaları için hem Cui'yi hem de Zheng'i geri çağırdı ve Cui kısa süre sonra yürütme bürosunun genel sekreterlerinden biri olan Shangshu Zuo Cheng (尚書左丞) oldu. Bu yıllarda Cui, Lantian (藍田, Chang'an yakınlarında) ve Shang İli (商州, kabaca modern Shangluo, Shaanxi) arasında yeni bir kanal inşa edilmesini de önerdi ve İmparator Zhongzong bunu kabul ederek Cui'yi projenin başına getirdi. Kanal on binlerce askere alınmış işçiyle inşa edildi ve proje sırasında 13 ila 15 arasında işçi öldü. Cui, yeni kanalın yerini aldığı eski kanalın ciddi bir yaz fırtınasının ardından geçilemez hale gelmesiyle projeyle tanınacaktı.