Kaktüsgiller
Üreme ekolojisi

Kaktüs çiçekleri böcekler, kuşlar ve yarasalar tarafından tozlaşır. Hiçbirinin rüzgarla tozlaştığı bilinmemektedir ve kendi kendine tozlaşma sadece çok az sayıda türde olur; örneğin bazı Frailea türlerinin çiçekleri açılmaz (cleistogamy).
Tozlayıcıları çekme ihtiyacı, "özel bir hayvan grubunun tozlayıcı olarak çekilmesi ve kullanılmasıyla ilişkili ödüller de dahil olmak üzere çiçek özellik" grupları olarak tanımlanan tozlaşma sendromlarının evrimine yol açmıştır.
Arılar kaktüslerin en yaygın tozlayıcılarıdır; Arı tozlaşmasının ilk evrimleşen tozlaşma türü olduğu düşünülmektedir.
Gündüz uçan kelebekler ve gececi güveler farklı tozlaşma sendromlarıyla ilişkilendirilmektedir. Kelebek tozlaşmasıyla oluşan çiçekler genellikle parlak renklidir ve gün boyunca açılırken, güve tozlaşmasıyla oluşan çiçekler genellikle beyaz veya soluk renklidir ve yalnızca akşamları ve geceleri açılır. Örneğin, Lophocereus schottii belirli bir güve türü olan Upiga virescens tarafından tozlaştırılır. Bu güve ayrıca yumurtalarını tırtıllarının daha sonra tüketeceği gelişmekte olan tohumların arasına bırakır. Bu kaktüsün çiçekleri huni şeklinde, beyazdan koyu pembeye, 4 cm uzunluğa kadardır ve geceleri açılır.
Sinek kuşları kaktüslerin önemli tozlaştırıcılarıdır. Tipik sinek kuşu tozlaşma sendromunu gösteren türler, spektrumun kırmızı ucuna yakın renklere sahip çiçeklere, çiçekten dışarı doğru çıkıntı yapan anterlere ve stamenlere ve aşağıya doğru kıvrılan alt dudağa sahip radyal olarak simetrik olmayan bir şekle sahiptir; nispeten az şeker içerikli büyük miktarda nektar üretirler. S. truncata gibi Schlumbergera türlerinin çiçekleri bu sendroma yakından karşılık gelir. Sinek kuşu tozlaşması yapılan diğer cinsler arasında Cleistocactus ve Disocactus.
Yarasa tozlaşması çiçekli bitkilerde nispeten nadirdir, ancak kaktüs cinslerinin yaklaşık dörtte birinin yarasalar tarafından tozlaştığı bilinmektedir - alışılmadık derecede yüksek bir oran, iki çenekliler arasında yalnızca iki aile tarafından aşılmıştır, her ikisinin de çok az cinsi vardır. Yarı çöl alanlarında yetişen sütunlu kaktüsler, yarasa tozlaşması olma olasılığı en yüksek olanlar arasındadır; bunun nedeni yarasaların önemli mesafeler kat edebilmeleri ve bu nedenle birbirlerinden çok uzakta büyüyen bitkilerin etkili polinatörleri olmaları olabilir. Yarasalarla ilişkilendirilen polinasyon sendromu, yarasaların aktif olduğu akşam ve gece saatlerinde çiçeklerin açılma eğilimini içerir. Diğer özellikler arasında nispeten donuk bir renk, genellikle beyaz veya yeşil; radyal olarak simetrik bir şekil, genellikle tüp şeklinde; "küflü" olarak tanımlanan bir koku; ve büyük miktarda şeker açısından zengin nektar üretimi bulunur. Carnegiea gigantea, Pachycereus ve Pilosocereus'un birçok türü gibi yarasa tarafından tozlaştırılan kaktüs örneğidir.
Kaktüslerin çiçekleri döllendikten sonra ürettiği meyveler önemli ölçüde değişir; birçoğu etlidir, ancak bazıları kurudur. Hepsi çok sayıda tohum içerir. Etli, renkli ve tatlı tadı olan meyveler kuşlar tarafından tohum dağıtımıyla ilişkilidir. Tohumlar sindirim sistemlerinden geçer ve dışkılarına bırakılır. Yere düşen meyveler diğer hayvanlar tarafından yenebilir; dev kaplumbağaların Galápagos Adaları'nda Opuntia tohumlarını dağıttığı bildirilmiştir. Karıncalar Blossfeldia gibi birkaç cinsin tohumlarını dağıtır gibi görünmektedir. Daha kuru dikenli meyveler memelilerin kürküne yapışabilir veya rüzgarla hareket ettirilebilir.