James Monroe
Dışişleri Bakanı ve Savaş Bakanı (1811-1817)

Monroe, Virginia House of Burgesses'e döndü ve 1811'de başka bir döneme vali olarak seçildi, ancak sadece dört ay hizmet etti. Nisan 1811'de Madison, Demokratik Cumhuriyetçilerin daha radikal gruplarının desteğini desteklemek umuduyla Monroe'yu Dışişleri Bakanı olarak atadı. Madison ayrıca bir zamanlar yakın arkadaş olduğu deneyimli bir diplomat olan Monroe'nun, önceki Dışişleri Bakanı Robert Smith'in performansını iyileştireceğini umuyordu. Madison Monroe-Pinkney Antlaşması ile ilgili farklılıklarının bir yanlış anlama olduğu konusunda Monroe'ya güvence verdi ve ikisi arkadaşlıklarına devam ettiler. Monroe göreve geldiğinde, Amerikan ticaret gemilerine yapılan saldırıları sona erdirmek için İngilizler ve Fransızlarla anlaşmalar müzakere etmeyi umuyordu. Fransızlar saldırıları azaltmayı ve ele geçirilen Amerikan gemilerini serbest bırakmayı kabul ederken, İngilizler Monroe'nun taleplerine daha az açıktı. Monroe uzun zamandır İngilizlerle barış için çalışmıştı, ancak İngiltere ile savaşı desteklemeye başladı ve Temsilciler Meclisi Başkanı Henry Clay gibi "savaş şahinleri" ne katıldı. Monroe ve Clay'in desteğiyle Madison, Kongre'den İngilizlere savaş ilan etmesini istedi ve Kongre 18 Haziran 1812'de buna uyarak 1812 Savaşı'nı başlattı.
Savaş çok kötü gitti ve Madison yönetimi hızla barış istedi, ancak İngilizler tarafından reddedildi. ABD Donanması, Monroe'nun Madison'ı savaş süresince limanda kalmak yerine gemilerinin yelken açmasına izin vermeye ikna etmesinden sonra birçok başarı elde etti. Savaş Bakanı William Eustis'in istifasından sonra, Madison Monroe'dan Dışişleri Bakanı ve Savaş Bakanı olarak ikili rollerde görev yapmasını istedi, ancak Senatodan gelen muhalefet, Tuğgeneral John Armstrong Senato onayını kazanana kadar Monroe'nun Savaş Sekreteri vekili olarak görev yapmasını sınırladı. Monroe ve Armstrong, savaş politikası konusunda çatıştı ve Armstrong, Monroe'nun bir Kanada işgaline liderlik etmek için atanma umutlarını engelledi. Savaş devam ederken, İngilizler Ghent'te müzakerelere başlamayı teklif etti ve Amerika Birleşik Devletleri, John Quincy Adams liderliğindeki bir heyeti müzakereleri yürütmek üzere gönderdi. Monroe, düşmanlıkları sona erdirdiği ve Amerikan tarafsızlığını koruduğu sürece, şartların belirlenmesinde Adams'ın serbest bırakılmasına izin verdi.
İngilizler 24 Ağustos 1814'te ABD Başkenti ve Beyaz Saray'ı yaktığında, Madison Armstrong'u Savaş Bakanı olarak görevden aldı ve Monroe'yu 27 Eylül'de Savaş Bakanı olarak atadı. Monroe 1 Ekim 1814'te Dışişleri Bakanı olarak istifa etti, ancak hiçbir halef atanmadı ve bu nedenle Ekim 1814'ten 28 Şubat 1815'e kadar Monroe her iki Kabine görevini de fiilen yürüttü. Şimdi savaş çabasının komutanı olan Monroe, General Andrew Jackson'a İngilizlerin New Orleans'a olası bir saldırısına karşı savunma emri verdi ve yakın eyaletlerin valilerinden Jackson'ı güçlendirmek için milislerini göndermelerini istedi. Ayrıca Kongre'yi 100.000 kişilik bir ordu hazırlaması, askerlere verilen tazminatı artırması ve savaş çabaları için yeterli finansmanı sağlamak için yeni bir ulusal banka kurması için çağrıda bulundu. Monroe'nun Savaş Bakanı olarak göreve gelmesinden aylar sonra, savaş Ghent Antlaşması'nın imzalanmasıyla sona erdi. Antlaşma, statüko ante bellum'a geri dönüşle sonuçlandı ve Birleşik Devletler ile İngiltere arasında çözülmemiş birçok sorun kaldı. Ancak Amerikalılar, kısmen, Jackson'ın New Orleans Muharebesi'ndeki zaferinden kısa bir süre sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne ulaşan anlaşmanın haberi nedeniyle, savaşın sona ermesini büyük bir zafer olarak kutladılar. 1815'te Napolyon Savaşlarının sona ermesiyle İngilizler de izlenim uygulamasına son verdiler. Savaştan sonra Kongre, Amerika Birleşik Devletleri'nin İkinci Bankası şeklinde bir ulusal banka kurulmasına izin verdi.