Karadeniz Baskını
Başlangıç

Daha Osmanlı Devleti Almanya ile gizli ittifak anlaşması yapmadan, hatta I. Dünya Savaşı başlamadan önce, Osmanlı genelkurmayı farklı olasılıklara göre savaş planları yapmaktaydı. 7 Haziran ve 20 Ağustos planlarının her ikisinde de "Karadeniz Baskını" yer alıyordu.
Osmanlı tarafındaki gelişmelere paralel olarak Rusya da faaliyete geçmişti. Rus donanması Ağustos başından itibaren çeşitli taciz hareketlerinde bulunmaya başladı. Bir muharebe gemisi ve bir muhrip, 3 Ağustos'ta Fener dubası yakınında bir şilebi yokladı, bir kruvazör de Osmanlı bandıralı Halep vapuruna yaklaşıp bir saldırıda bulunmadan uzaklaşmıştı. 6 Ağustos'ta Karadeniz Ereğlisi ve Şile açıklarında 2 Rus kruvazörü, Giresun açığında 5 savaş gemisi bot gösterdi. 16 Ağustos'ta Rus donanması seferber edildi, kıyı tahkimatı sağlamlaştırıldı, Kerç Boğazı'na mayın döküldü. Aynı gün Samsun açığında 4 savaş gemisi görüldü. 7 Eylül'de Sakarya-Akçakoca arasında 7 savaş gemisi, 22 Eylül'de 13 Zonguldak önünde 13 savaş gemisi, 11 Ekim'de Hopa'da 1 kruvazör ve 5 muhrip görüldü. Rusların Osmanlı'nın Karadeniz kıyılarındaki bu tür tacizleri 27 Ekim günü Osmanlı donanmasının İstanbul boğazının Karadeniz tarafında toplanmasına kadar sürdü.
Eylül ayı içerisinde Marmara Denizi'nde talim ve atışlar yapıldı, bir yandan da gemiler harbe hazırlandı. 12-13 Eylül tarihleri arasındaki hafta sonu tartışmasında Enver Paşa, Souchon'a gemilerin manevralar yapması amacıyla Karadeniz'e girişine izin verdi. Bahriye Nazırı Cemal Paşa, Souchon'un planlarını fark etti ve İstanbul Boğazı'ndan çıkmasını tamamen yasakladı. Bu esnada Başkomutanlık Vekaleti tarafından Amiral Souchon'dan Rus filosuna karşı hemen bir taarruz olanağının olup olmadığı ve Odesa bölgesine çıkartma yapılmasının başarı sağlayıp sağlamayacağına dair bir rapor istendi. 10 Eylül'de Souchon bu raporu çok gizli kaydıyla gönderdi. Osmanlı kabinesinde ilerleyen birkaç gün içinde konuyla ilgili tartışmalar çıktı ve 17 Eylül'de Enver Paşa, Souchon'a Karadeniz'de faaliyet gösterme yetkisinin "bir sonraki duyuruya kadar geri çekildiğini" söyledi. Souchon ertesi gün karaya çıkarak, "hükûmetinin inançsız ve kararsız davranışlarından" ötürü Sadrazam Said Halim Paşa'yı topa tutarak meseleyi kendisinin çözeceği ve "bir askeri subayın vicdanının belirlediği şekilde davranacağı" konusunda tehditte bulundu. Daha sonra, Enver Paşa'nın, en azından Alman hafif kruvazörünün birçok Osmanlı muhribiyle Boğaz'ın ağzında talim yapmasına izin vermesini talep etti. Burada Souchon gemilerin Rus Karadeniz Filosu'yla çatışmaya girmesini ve Osmanlı İmparatorluğu'nu savaşa sokabilmeyi umuyordu. Enver Paşa elinden geleni yapacağına söz verdi. 17 Eylül'de Ertuğrul yatıyla Prens Adaları arkasında bulunan padişahın önünde Yavuz, Midilli, Barbaros Hayreddin ve Turgut Reis ile Yâdigâr-ı Millet ve Taşoz sınıfı dörder muhribin katıldığı bir geçit töreni yapıldı, ardından filo Haydarpaşa önüne demirledi. Souchon ertesi gün sadrazamı ziyaret ederek gemilerin teker teker Karadeniz'e çıkması için izin aldı.
24 Eylül'de Souchon, Osmanlı Deniz Kuvvetleri komutan yardımcısı ve amiral yardımcısı olarak görevlendirildi. İki gün sonra Enver Paşa, danışmanlarıyla görüşmeden Çanakkale Boğazı'nın yabancı gemilere kapatılmasını emretti. Bu emir, ihracatının neredeyse yarısı boğazlardan geçen Rus ekonomisi üzerinde etkisini çok hızlı gösterdi.
9 Ekim'de Enver Paşa, Büyükelçi Wangenheim'a Dahiliye Nazırı Sadrazam Talat Paşa ile Meclis-i Mebûsan Reisi Halil Menteşe'nin sempatisini kazandığını ve Cemal Paşa'nın desteğini sağlamlaştırmaya çalıştığını söyledi. Bunun başarısızlıkla sonuçlanması durumunda kabine krizini kışkırtacak ve savaş yanlısı bir hükûmet kuracaktı. Cemal Paşa'nın desteğini kazandıktan sonra Enver, Almanlara iki milyon liralık altın aldıkları anda savaşa gireceklerini bildirdiler. Almanlar Osmanlı İmparatorluğu'nun savaşı finanse etmek için bu meblağa ihtiyaç duyduğunu biliyorlardı. Tarafsız bir ülke olan Romanya'dan gönderilen paranın son kısmı 21 Ekim'de ulaştı. Rusya'nın İstanbul Büyükelçisi Mihail Nikolayeviç Girs için çalışan muhbirler, yapılan ödemeler hakkındaki bilgileri Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Sazonov'a iletti. Sazonov, Osmanlı ve Almanların niyetlerinden şüphe etmiş ve saldırıya hazırlıklı olmak için Sivastopol'daki Rus donanma komutanlarını uyarmıştı. 21 Ekim'de, Amiral Kazimir Ketlinski dışişleri bakanını Karadeniz filosunun savaş için "tamamen hazır" olduğuna dair ikna etti.
22 Ekim 1914'te Enver Paşa, Wangenheim'a ülkeyi savaşa nasıl sokacağı konusunda bir dizi planı gizlice sundu. Almanlar, Rus deniz kuvvetlerine düzenlenen saldırıyı onayladı. Son anda Talat Paşa ve Halil Menteşe fikrini değiştirdi ve Osmanlıların altını geri vermemesi ve tarafsız kalması gerektiği sonucuna vardılar ancak Talat Paşa ardından eski pozisyonuna döndü. Enver Paşa, hükûmeti bir savaş beyannamesi yayımlaması konusunda birleştirmeye çalıştı ve Rusların savaş ilan etmesi için kışkırtılmaya ihtiyaç duyacağı sonucuna vardı. 22 Ekim'de Başkomutanlık Vekaleti'nden gelen gizli bir emirde "Karadeniz'de egemenliğin kurulması ve Rus filosunun, nerede bulunursa harp ilân edilmeksizin hücum edilerek yok edilmesi” bildiriliyordu. Almanlara 23 Ekim'de verdiği demeçte, hedeflerine ulaşmak için sadece Cemal Paşa'nın desteğine ihtiyacı olacağını söyledi. Ertesi gün Enver Paşa, Amiral Souchon'a filosunu Karadeniz'e götürmesi ve "uygun bir fırsat sunulduğunda" Rus gemilerine saldırması gerektiğini söyledi. Cemal Paşa daha sonra tüm Osmanlı deniz subaylarına Souchon'un direktiflerini "sıkı bir şekilde yerine getirmesini" emretti. 25 Ekim'de Büyükelçi Girs, muhbirlerinden birinden elde ettiği "saldırı 29 Ekim'de gerçekleşeceği" bilgisini Sazonov'a iletti.