stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Doğan Altınkaya
İstatistikleri > Kulüp takım istatistikleri

| Profesyonel kariyeri> Sezon | Profesyonel kariyeri> Kulüp | Ulusal ligler> Lig kademesi | Ulusal ligler> Maçlar | Ulusal ligler> Goller | Türkiye Kupası> Maçlar | Türkiye Kupası> Goller | Uluslararası ligler> Lig kademesi | Uluslararası ligler> Maçlar | Uluslararası ligler> Goller | Toplam> Maçlar | Toplam> Goller |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2004-05 | Gaziantepspor |  Süper Lig | 1 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 1 | 0 |
| Toplam | Toplam | - | 1 | 0 | - | - | - | - | - | 1 | 0 |
| 2005-06 | → Kırşehirspor (kiralık) |  2. Lig | 11 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 11 | 0 |
| Toplam | Toplam | - | 11 | 0 | - | - | - | - | - | 11 | 0 |
| 2005-06 | → GASKİ (kiralık) |  3. Lig | 11 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 11 | 0 |
| Toplam | Toplam | - | 11 | 0 | - | - | - | - | - | 11 | 0 |
| 2006-07 | → Şanlıurfaspor (kiralık) |  Süper Lig | 6 | 2 | - | - |  Avrupa | - | - | 6 | 2 |
| 2007-08 | → Şanlıurfaspor (kiralık) |  2. Lig | 27 | 1 | 6 | 0 |  Avrupa | - | - | 33 | 1 |
| Toplam | Toplam | - | 33 | 3 | 6 | 0 | - | - | - | 39 | 3 |
| 2008-09 | Türk Telekom |  2. Lig | 29 | 2 | - | - |  Avrupa | - | - | 29 | 2 |
| 2006-07 | Türk Telekom |  1. Lig | 35 | 5 | - | - |  Avrupa | - | - | 35 | 5 |
| Toplam | Toplam | - | 64 | 7 | - | - | - | - | - | 64 | 7 |
| 2010-11 | Boluspor |  1. Lig | 4 | 0 | 2 | 0 |  Avrupa | - | - | 6 | 0 |
| Toplam | Toplam | - | 4 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | 6 | 0 |
| 2010-11 | → Konya Şekerspor (kiralık) |  2. Lig | 15 | 0 | 1 | 0 |  Avrupa | - | - | 16 | 0 |
| Toplam | Toplam | - | 15 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | 6 | 0 |
| 2011-12 | Boluspor |  1. Lig | 4 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 2 | 0 |
| Toplam | Toplam | - | 2 | 0 | - | - | - | - | - | 2 | 0 |
Güncelleme 26 Eylül 2011
Elazığ Meryem Ana Kilisesi

Elazığ Meryem Ana Kilisesi, Elazığ'ın Harput mahallesinde bulunan 2. yüzyıla ait tarihi yapı.
179 yılında inşa edilen kilise, tarihi Harput şehrindeki kalenin doğusunda ve kalenin üzerine kurulduğu kaya bloğunun altına yapılmıştır. Kaynaklarda Kızıl Kilise, Yakubi Kilisesi ve Süryani Kilisesi olarak geçer.
Kilise, ilk Hristiyan topluluklarından Süryaniler tarafından kurulmuştur. Hristiyanlık öncesi Süryaniler, putperesttirler ve kökenleri Aramilerden gelmektedir. Aramiler, Süryani ismini Hristiyanlığı kabullerinden sonra kendilerini putperest ırkdaşlarından ayırmak için kullanmışlardır. Tarihi kayıtlar Aramilerin MÖ 14. yüzyılda Suriye’nin doğusunda görünmeye başladıklarını yazar. Aramileri, Sami kavimlerin bir kolu sayıp, Mezopotamya’ya Arap Yarımadası’ndan geldiklerini tahmin edenler varsa da, bunların Mezopotamya’nın kuzeyindeki dağlık bölgelerin halkı olduğunu ileri sürenler de vardır.
1134 yılında Harput bölgesinin ileri gelen din adamları ve ayanı, Artuklu hükümdarı Fahreddin Karaarslan'dan kilisenin onarımı için izin almışlar ve kilisenin tamiri yapılmıştır. Buna dair Süryanice bir kitabe mevcutsa da kitabenin o tarihte yazıldığı kesin değildir. Buna dayanarak daha önce kilisenin şimdiki halinden daha basit bir yapıya sahip olduğu, hali hazırdaki yapının 8. ila 12. yüzyıllar arasına inşa edildiğine yönelik tez vardır.
1310 (1892/1893) Elazı Salnamesinde Süryanice kilise kitabesi şu şekildedir:
Harput Kalesi’nin altında kadim Süryani milletine mahsus olarak miladi hazreti İsa’dan 179 sene sonra yapılmış ve halen mamur bulunan 1500 senelik bir kilise vardır ki, Kızıl Kilise derler. İşte bu kilisedeki bir taşta “milattan 179 sene
sonra Hartepert’te Süryani’den Meryem Ana kilisesi bina olundu ve 1134 de Tatarların Yunan diyarını mülklerine
kattıkları esnada ve gönderilen padişahın hükümeti ahdinde
Süryanilerin piskoposları, reisleri belirtilen melikin yanına
varıp aldıkları emir üzerine gerek bu kiliseyi ve gerek bunun
güney doğusunda çay kıyısında bulunan Marteşmun isimli
kilise ile Sinabut ve Hüseynik kiliselerini tamir ettiler” ibaresi
Süryani lisanıyla yazılmıştır.
Drassodes saccatus

Drassodes saccatus, Drassodes cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Egemen Devletler Birliği

Egemen Devletler Birliği referandum cevapları
Egemen Devletler Birliği (Rusça: Союз Суверенных Государств (ССГ) Soyuz Suverennih Gosudarstv (SSG)), Sovyetler Birliği'nin yeni bir konfederasyon altında yeniden örgütlenmesinin önerilen adıydı. Sovyetler Birliği devlet başkanı Mikhail Gorbaçov tarafından başlangıçta Yeni Birlik Antlaşması (Новый союзный договор Novi soyuzni dogovor) olarak 1922 Sovyetler Birliği Kuruluş Antlaşması'nın yerini alması planlandığı öneri, Sovyetler Birliği'ni kurtarmak ve reform yapmak için bir girişimiydi.
17 Mart 1991 tarihinde Rusya, Ukrayna, Belarus, Kazakistan, Azerbaycan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Tacikistan olmak üzere antlaşmanın hazırlanmasına katılan dokuz cumhuriyette referandum düzenlendi. Referandumda seçmenlerin %76'sı, dokuz cumhuriyetin çoğunluğu da dahil olmak üzere Sovyetler Birliği'nin federal sisteminin sürdürülmesini destekledi. Referandum, Estonya, Letonya, Litvanya, Moldova, Gürcistan ve Ermenistan olmak üzere diğer altı cumhuriyette boykot edildi.
Öneri, 1991'deki Ağustos Darbesi sonrasında asla uygulanmadı ve sonuçta aynı yıl 26 Aralık'ta Sovyetler Birliği'nin dağılması gerçekleşti. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra öneri, Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) adıyla bir konfederasyon yerine bölgesel bir örgüt olarak yeniden dirildi.
Gabon

Gabon ya da resmî adıyla Gabon Cumhuriyeti (Fransızca: République Gabonaise), Afrika kıtasının orta bölümünde yer alan bir ülkedir. Ülkenin sınır komşularını kuzeyde Kamerun, kuzeybatıda Ekvator Ginesi ile güney ve doğuda ise Kongo Cumhuriyeti oluşturmaktadır. Ülkenin batı bölümünde sınırı ise Gine Körfezi'ni de içine alacak şekilde Atlas Okyanusu oluşturmaktadır. Ekvator çizgisi üzerinde yer alan ülkenin başkenti ise Libreville'dir.
Ülke ismi

Ülkenin ismi Portekizce bir kelime olan gabão (Türkçe: Şapka) kelimesinden gelmektedir. Bu bölgelere ilk defa gelen Portekizli denizciler gördükleri ilk nehir olan Mbe Nehrinin şekli itibarıyla bu bölgeye verdikleri bu isim yıllar içerisinde tüm ülke için kullanılmıştır.
Coğrafya

Konum olarak Afrika kıtasının orta kesiminde batı Atlas Okyanusu kıyılarından doğuya doğru Kongo Havzası'na kadar uzanan bir bölgede yer alan Gabon, toplamda 267.667 km²'lik bir yüz ölçümüne sahiptir. Ülkenin toplamda sahip olduğu 2.251 km'lik kara sınırından 298 km'si Kamerun, 350 km'si Ekvator Ginesi ve 1.903 km'si ise Kongo Cumhuriyeti ile oluşurken, ülkenin ayrıca Atlas Okyanusu'na da 885 km'lik sahil şeridi bulunmaktadır. Batı bölgelerindeki sahil kısımlarında alçak vadilere sahip olan ülke iç kesimlere doğru ilerledikçe 200 km'nin sonunda kademeli olarak yükselerek doğu kesimlerinde yüksek rakımlara ulaşmaktadır.
Ülkenin en büyük nehri konumunda olan Ogowe toplamda 1.200 km'lik bir uzunluğa sahiptir. Kongo Cumhuriyeti'nde kaynağından çıkan ve Gabon'a doğru akan nehir ülkenin batısında Gine Körfezi'nde Atlas Okyanusu ile birleştiği noktada delta oluşturmaktadır. Günümüzde Gabon'un en yüksek noktası hakkında kaynaklar arasında 500 m'ye kadar farklılıklar içeren değişik veriler mevcuttur. Genel olarak 1.575 m yüksekliğe sahip olan Iboundji Dağı ülkenin en yüksek noktası olarak kabul görmektedir. Ülkenin kuzeydoğu ve güney bölgelerinde yer alan önemli yükseltiler ise deniz seviyesinden 1.000 m yüksekliktedir.
Gabon'un farklı bölgelerinde günümüzden yaklaşık olarak iki milyar yıl öncesi olan Proterozoik Devir dönemlerine kadar uzanan eski dönemlere ait kayalar bulunmaktadır. Bu kayalarda yine çok eski dönemlere ait fosiller ve içerisinde en meşhuru oklo olan doğal nükleer reaktörler bulunmuştur.
Coğrafya > İklim

Ülke genelinde nemli tropikal iklim şartları hakimdir. Ocak ayı en sıcak ay olurken, Libreville'de bu dönemde ortalama 31 °C sıcaklık değerleri ölçülürken, en düşük sıcaklıklar ise ortalama 23 °C düzeyindedir. Temmuz ayında ortalama sıcaklık değerleri en yüksek 28 °C, en düşük 20 °C değerlerindedir. Haziran-Eylül dönemlerinde ülke en kurak ve yağışsız dönemlerini yaşamakta olup, bu dönemde nem değerleri yüksek oranlarda seyretmektedir. Gabon genelinde yağışların en yoğun yaşandığı dönem Aralık ve Ocak aylarında gerçekleşmektedir. Ülke genelinde yıllık yağış ortalaması 2.540 mm seviyesinde olup, bu oran özellikle kıyıya yakın kuzey kesimlerde 3.810 mm'ye kadar çıkabilmektedir.
Coğrafya > Doğal kaynaklar

Gabon'da doğal yeraltı zenginlikler açısından petrolün yanı sıra doğalgaz, elmas, niyobyum, manganez, uranyum, altın, kereste ve demir bulunurken, hidrolik enerji üretiminde de önemli bir konumdadır.
Nüfus

Gabon, Afrika kıtasında nüfus yoğunluğunun çok az olduğu ülkelerden biri konumundadır. Ülke nüfusunun neredeyse yarısı ülkenin üç büyük şehrinde yaşamakta olup, diğer yarısı da geri kalan bölgelerde ikamet etmektedir. Ülkenin özellikle iç kesimleri ile kuzey bölgeleri neredeyse insansız bölge konumundadır.
Gabon genç bir nüfusa sahip olup, 2018 tahmini verilerine göre %59,53'ü 0-24 yaş aralığındadır. Ülkenin sadece %3,91'i 65 yaş ve üzerindedir.
0-14 yaş: %37.45 (erkek 405,676/kadın 387,900) 

15-24 yaş: %22.08 (erkek 245,490/kadın 222,343) 

25-54 yaş: %31.6 (erkek 355,348/kadın 314,344) 

55-64 yaş: %4.96 (erkek 54,679/kadın 50,356) 

65 yaş ve üzeri: %3.91 (erkek 40,721/kadın 42,179)
Şehirde yaşayanların oranı 2019 verilerine göre %89,7 olan ülkede, nüfusun geri kalan %10,3 düzeyindeki düşük bir kesimi ülkenin geri kalan büyük bölümünde yaşamaktadır. Ülkede nüfusun yıllık artış oranı 2018 tahmini verilerine göre %2,73 düzeyindedir.
Nüfus > Etnik gruplar

Gabon'da günümüzde 40 farklı etnik grup yaşamaktadır. Bu etnik gruplar içerisinde çoğunluğu Bantu etnik grupları oluşturmakta olup, Bantu grupları içerisinde de en büyüğü ve siyasi açıdan en etkili grubu ise Mpongwe-Fang grubudur. Ülke nüfusunun üçte birini oluşturan grupta üyelerin %31'i Mpongwe, %7'si ise Fang olarak kendini ifade etmektedir. Bu grubun haricinde ülkede bulunan diğer etnik gruplar ise Mbete (%15,5), Bapunu (%15), Tsabatis (%14), Batazis (%9,5), Bateke (%4) ve %1,5 ile ülkenin ve bölgenin en eski toplulukları olarak Pigmelerdir. Bu grupların haricinde ülkede çoğunluğunu Fransızların (~60.000) oluşturduğu ve büyük şehirlerde yaşayan Avrupalılar yaşamaktadır.
| Etnik Grup | Oran |
| --- | --- |
Mpongwe-Fang: %38
Mbete: %15,5
Bapunu: %15
Tsabatis: %14
Batazis: %9,5
Bateke: %4
Pigmeler: %1,5
Nüfus > Dil

Ülkenin resmi dili Fransızcadır. Bunun dışında Gabon genelinde Bantu dillerinin hakimiyeti gözlenebilmektedir. Ülkede 42 farklı dil konuşulmakta olup, bu diller son yıllarda birçok Gabonlu'nun Fransızcayı tercih etmesi ile tehdit altında bulunmaktadır. Gabon eğitim sisteminde sadece Fransızca ile eğitim verilmekte olup, diğer diller kullanımı yasaklanmıştır. Gabon nüfusunun %32'lik bir kesimi ise Fang dilini anadil olarak kullanmaktadır. Bu dilin haricinde Punu, Mbere, Teke ve Njebi dilleri de yerel olarak yoğun olarak kullanılan diller arasındadır.
Nüfus > Din

Ülke genelinde nüfusun %80'i Hristiyan dinine mensuptur. Burada Katolik mezhebine göre inancını yaşayanların oranı %60 olarak ifade edilirken, Protestan mezhebine inananların oranı %20 düzeyindedir. İslamiyet dinine inananlar Gabon'da azınlıkta bulunmakta olup, çoğunluğunu yabancı nüfusun oluşturduğu sadece %10'u İslam inancına sahiptir. Bu azınlıktan Ali Bongo Ondimba Devlet Başkanlığı görevinde bulunmuştur. 26 Ağustos 2023 tarihinde yapılan genel seçimleri %64.27 oranında oy alarak yeniden devlet başkanı seçilen Ali Bongo Ondimba, 30 Ağustos 2023'te askeri darbe sonucu devrildi. Gabon'da nüfusun geri kalan kısmı da başta Bwiti olmak üzere Afrika yerel dinlerine inanmaktadır. Ayrıca hem Hristiyan dininin hem de yerel dinlerin gereksinimlerini bir arada yapan nüfus da bulunmaktadır.
Sosyal durum > Sağlık

Ülkede temiz su kaynaklarına ulaşabilen nüfusun oranı genel Afrika ortalamasına göre yüksek düzeyde olup 2012 tahmini verilerine göre nüfusun %92,2'si temiz kaynaklardan su temin edebilmektedir. Tam teçhizatlı sağlık hizmetlerinden yararlanma oranının düşük olduğu ülkede, nüfusun %41,4'ü bu yönde bir hizmet alabilirken %58,6'sı ilkel şartlarda sağlık hizmeti alabilmektedir. Ülke içerisinde ishal, hepatit, tifo, sıtma, humma ve kuduz çok sık görülen hastalıklar arasındadır. AIDS, Afrika kıtasının genelinin aksine düşük oranda görülmekte olup, bu oran 2013 tahmini verilerine göre %3,9 düzeyindedir.
Sosyal durum > Eğitim

Ülke genelinde 15 yaş ve üzerinde okuma yazma bilenlerin oranı 2015 verilerine göre %83,2 düzeyindedir. Bu oran erkeklerde %85,3 iken, kadınlarda %81 seviyesindedir. Gabon genelinde yasal olarak on yıl okuma gitme zorunluluğu bulunmaktadır. Ülkede bulunan okulların neredeyse yarısı mezhepsel ya da özel denetime tabi okullar konumundadır.
Gabon'da üç adet üniversite bulunmaktadır. Université Omar Bongo hukuki, ekonomik ve beşeri bilimler alanında, Université des Sciences de la Santé tıp ve tıbbi konular alanında ve Université des Sciences et Techniques de Masuku de doğa bilimleri ve teknik konularda eğitim vermektedir.
Tarih > Erken tarih

Gabon sınırları içerisinde gerçekleştirilen arkeolojik kazı çalışmalarında MÖ 5. yüzyıla uzanan kalıntılar ve eserler bulunmuştur. Bu bölgede gerçekleştirilen kazı çalışmalarında demirin MÖ 4. - 1. yüzyıl arasında işlendiği Radyokarbon tarihleme yöntemi ile ortaya çıkarılmıştır.
Bölgede yer alan diğer ülkelerde de olduğu gibi Gabon'un ilk yerleşimcilerinin pigmeler olduğu tahmin edilmektedir. Avcı ve toplayıcı olarak yaşamlarını sürdüren pigmeler yaklaşık 1000 yıl önce bölgeye gelen Bantu toplulukları tarafından yerlerinden edilerek bölgeden sürülmüşlerdir. O dönem bölgeye yerleşen Bantu topluluklarının bugünkü Mpongwe etnik grubunun ataları olduğu düşünülmektedir. Bunların haricinde 19. yüzyıl sonlarında Fang etnik grubuna mensup kişiler kuzey bölgelerden gelerek günümüzdeki Gabon sınırları içerisine yerleşmişlerdir.
Erken tarih dönemlerinde de ülkenin büyük bir kısmı sık yağmur ormanları ile kaplı olması nedeniyle bölgede büyük devlet kurulamamış, sadece Loanga Krallığı'nın en uç kuzey kesimleri günümüzdeki Gabon toprakları içerisinde devlet yapısı olarak yer almıştır.
Tarih > Avrupalılar ile ilk temas (1472-1839)

Bölgeyi ilk keşfeden Avrupalı olan Portekizli denizci Lopo Gonçalves 1472 yılında Gabon kıyılarına gelmiştir. Lopo Gonçalves, Portekiz kralı V. Alfons'dan 600 km'lik sahil şeridinde keşif yapabilme yetkisi alan iş insanı Fernão Gomes adına Afrika kıyılarında masrafları kendi tarafından karşılanmak üzere keşfe çıkmış ve bunun sonucunda da 1472 yılında karaya ayak basmıştır.
Gabon sahilleri ilerleyen yıllarda Portekiz denizcilerin haricinde Hollanda, İngiltere ve Fransa'dan gelen tüccarların da uğradığı bir bölge haline gelmiştir. Avrupalı tüccarlar bu bölgelerde köle, abanoz ve fildişi ticareti yapmışlar, köleleri de sahilde yaşayan ve kendilerinin de iç kesimlerden köle olarak aldığı kişilerden almışlardır. Günümüzde Gabon'un merkezinde kalan, Ogowe Nehrinin kuzey bölgelerinde o dönem için Portekizli tüccarlara diğer Avrupalı tüccarlara nazaran belli ticari öncelikler verilmiş ancak bu işlem bölgede sömürge düzenine dayalı bir baskı oluşturmamıştır. Bu haklardan 1777 ve 1778 yıllarında imzalanan Ildefonso ve Pardo anlaşmaları ile Portekiz sahip olduğu tüm haklardan İspanya lehine çekilmiş olmasına rağmen İspanya 1850 yılına kadar bölgede aktif bir rol oynamamıştır.
Tarih > Fransa sömürge dönemi başlangıcı (1839-1914)

Gabon kıyılarında daimi olarak yerleşen ilk Avrupalı güç Fransa olmuştur. 9 Şubat 1839 tarihinde Fransız amiral Louis Edouard Bouet-Willaumez ile Mpongwe liderlerinden Denis Rapontchombo ile anlaşmalar imzalamış, bu anlaşmayı kıyı şeridinde bulunan diğer topluluk liderleri de imzalayarak Prapontchombo'yu takip etmişlerdir. Fransa imzalanan bu anlaşmalar kapsamında bölgede koruyucu güç konumuna gelmiş ve elde ettiği haklar neticesinde de bölgede sistematik bir şekilde güçlenmiştir. Fransa 1843 yılında Komo Nehrinin denize döküldüğü noktada Fort Aumale adı ile kurulan ilk deniz üssünü kurmuş, 1849 yılında da ilerleyen yıllarda Gabon'un başkenti olacak olan bölgede serbest bırakılan köleler için yerleşim yeri oluşturulmuş, bu yerleşim yerine de Sierra Leone'de bulunan Freetown şehrinden esinlenerek Libreville ismi verilmiştir.
Fransa, oluşturduğu sömürge düzenini ilk yıllarda pek önemsememek ile birlikte 1886 yılında idaresi altında bulunan Ekvator Afrikası bölgesini daha küçük bir alana sahip olan İngiliz idaresindeki Gambiya ile değiştirme düşüncesini taşımaktaydı. 1886 ile 1887 yılları arasında ülkenin iç kesimlerini ilk defa keşfe çıkan Fransa, Franceville'de bir istasyon kurarak kendi açısından Gabon'un keşfini tamamlamış ve idaresi altına alınmış olarak kabul etmiştir. 1886 yılında açıklanan kararname ile Gabon'un resmen Fransa sömürgesi olduğu ilan edilmiştir. 1900 yılında Paris Antlaşması ile de komşu sömürge bölgelerinin sınırları cetvel ile çizilerek Gabon'un İspanya idaresindeki İspanyol Ginesi ile Almanya idaresindeki Kamerun arasındaki sınırlar belirlenmiştir.
1903 yılına kadar Libreville, Gabon haricinde günümüzde Kongo Cumhuriyeti'ni de içerisinde barındıran Fransız Kongosunun başkenti konumundaydı. 1903 yılında yapılan açıklama ile bölgenin başkenti Brazzaville olarak değiştirilmiş, Gabon ise 1910 yılından itibaren Fransız Ekvatoral Afrikası'nın bir parçası haline getirilmiştir.
Tarih > Bağımsızlık > M'ba döneminde Gabon (1960-1967)

Gabon'un bağımsızlığını elde etmesi sonucu gerçekleştirilen ilk bağımsız seçimlerde ülkede bulunan iki büyük partiden hiçbiri yeterli çoğunluğu elde edememiştir. Bunun üzerine başbakan M'ba tüm partileri birlikte çalışmaya davet etmiş ve bu çağrıya partiler olumlu yaklaşmışlardır. Bu süreçte M'ba tarafından ortaya konan anayasada Gabon'un De Gaulle'ün Fransa'sındaki gibi başkanlık sistemi ile yönetilen bir yapıya büründürülmesini içeren maddeleri barındırması, meclisin muhalif bir tutum sergilemesine neden olmuştur. Bu yaşananlar neticesinde olağanüstü hâl ilan eden M'ba, parlamentoyu feshederek, parti içerisinde en büyük rakibi olarak yer alan ve mecliste ortaya çıkan muhalif durumun öncülerinden olan Gondjout'u tutuklatarak iki yıl cezaevine göndermiştir. Başkanlık sistemi ile ilgili düşüncelerini kabul eden UDSG lideri Aubaume ile 1961 yılında yeni seçimlerin yapılması konusunda anlaşmaya varan M'ba, yeni kurulan hükûmette de Aubaume'yi dış işleri bakanı olarak görevlendirmiştir.
M'ba 1964 yılının başlarında iktidarını sağlamlaştırmak için demokratik yollardan ilerlemiş, BDG ile UDSG partilerinin zorunlu olarak birleşmesini istemiştir. Bu şekilde tek parti düzenini sağlamayı amaçlayan M'ba, iktidarını sağlamlaştırmayı hedeflemiştir. 1964 yılının 17 Şubat'ı 18 Şubat'a bağlayan gecesi 400 kişilik bir isyancı ordu mensubu darbe gerçekleştirerek M'ba'yı görevden uzaklaştırmış, birçok siyasiyi tutuklamıştır. Darbeci ordu mensupları içerisinde Aubame ve Gondjout'un bulunduğu sivil bir hükûmeti görev başına getirmişlerdir. Ülkede yaşanan darbeden sadece bir gün sonra başbakan yardımcısını çağrısı üzerine Senegal'de konuşlanan Fransız askerleri paraşütler ile Libreville'ye inerek M'ba'ya görevini yeniden iade etmişlerdir. Bu yaşananlardan sonra 150 M'ba karşıtı muhalif tutuklanarak cezaevine gönderilmiş, Aubame ise 20 yıl cezaya çarptırılmıştır. Fransa hükûmeti darbe ile uzaklaştırılan M'ba'ya bu yardımı 17 Ağustos 1960 tarihinde bağımsızlık esnasında Gabon ile varılan koruma anlaşmasına istinaden gerçekleştirdiğini beyan etmiştir. Fransa sağlamış olduğu desteği imzalanan anlaşmaya bağlamış olsa da, Gabon'un bağımsız bir ülke olarak Fransa'ya ne kadar bağımlı olduğunu da ortaya çıkaran bir gelişme olarak değerlendirilmiştir.
M'ba daha sonra gerçekleştirilen seçimleri de kazanarak iktidarını devam ettirmiş, bu seçimlerde muhalefet partileri her ne kadar meclisin üçte birine sahip olmuş olsa da, seçimlerden kısa bir süre birçok muhalif milletvekilinin iktidar sıralarına geçmesi ile mecliste herhangi bir önem arz edememiştir.
1966 yılında M'ba tarafından kabul edilen yasa ile devlet başkanının hayatını kaybetmesi durumunda yerine otomatik olarak vekilinin getirileceği onaylanmıştır. M'ba'nın bu yasanın kabulünden bir yıl sonra 1967 yılında hayatını kaybetmesi ile yerine yasa gereği vekili Omar Bongo getirilmiştir.
Siyaset

Gabon Cumhuriyeti anayasa ile yönetilen bir cumhuriyettir. Günümüzde yürürlükte olan anayasa 28 Mart 1991 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe konmuştur. Ülke çok partili bir siyasi sisteme sahip olup başkanlık sistemi ile yönetilmektedir. Ülkenin devlet başkanı yedi yıllık bir süre için seçilmektedir. 2003 yılında yapılan yasa değişikliği ile devlet başkanlığı makamına sınırsız sayıda aday olunabilmektedir. Hükûmetin başında yer alan başbakan, devlet başkanı tarafından atanmaktadır.
Gabon parlamentosu iki kanattan oluşmakta olup bunlar ulusal meclis ve senato konumundadır. Ulusal mecliste bulunan 120 sandalyenin üyeleri beş yıllık süre için seçilirken, 91 üyesi bulunan senatonun üyeleri altı yıllık süre için seçilmektedir.
Siyaset > Dış siyaset

Gabon birçok uluslararası organizasyonlarda üye olarak bulunmaktadır. Birleşmiş Milletler, Afrika Birliği, Uluslararası Para Fonu ve Uluslararası Kakao Örgütü ülkenin üyeliğinin bulunduğu organizasyonlardan birkaç tanesidir. Gabon, Haziran 2022'de İngiliz Milletler Topluluğu'na üye olmuştur.
Ülke, 2010-2011 döneminde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde geçici üye olarak bulunmuştur.
İdari yapılanma

Gabon toplamda dokuz ile bölünmüş durumdadır. Bu iller ise kendi içerisinde ayrıca 37 adet ilçeye ayrılmış konumdadır.
| Nr>  | İl | Yüzölçümü km² | Nüfus 2005 | Merkez şehir |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Estuaire | 20.740 | 638.219 | Libreville |
| 2 | Haut-Ogooué | 36.547 | 143.715 | Masuku (Franceville) |
| 3 | Moyen-Ogooué | 18.535 | 58.307 | Lambaréné |
| 4 | Ngounié | 37.750 | 107.173 | Mouila |
| 5 | Nyanga | 21.285 | 54.330 | Tchibanga |
| 6 | Ogooué-Ivindo | 46.075 | 67.326 | Makokou |
| 7 | Ogooué-Lolo | 25.380 | 60.510 | Koulamoutou |
| 8 | Ogooué-Maritime | 22.890 | 134.913 | Port-Gentil |
| 9 | Woleu-Ntem | 38.465 | 134.028 | Oyem |
|  | Toplam | 267.667 | 1.398.521 | Libreville |
İdari yapılanma > Şehir

Ülke içerisinde kalabalığın en yoğun olduğu şehir başkent Libreville'dir. 2005 verilerine göre ülkenin en büyük beş şehri şu şekildedir:
| Nr>  | Şehir | Nüfus |
| --- | --- | --- |
| 1 | Libreville | 578.156 |
| 2 | Port-Gentil | 109.163 |
| 3 | Franceville | 42.967 |
| 4 | Oyem | 30.870 |
| 5 | Moanda | 30.151 |
Ekonomi

Ülke sahip olduğu yer altı zenginliklerinin yanı sıra uyguladığı liberal ekonomi politikaları sayesinde dünyanın gelişen ekonomilerinden birini oluşturmaktadır. Gabon 2013 verilerine göre sahip olduğu $12.302 kişi başına gelir ile Sahra Altı Afrika'sının en zengin ülkelerinde biri konumundadır. Tüm bu verilere rağmen ülke nüfusunun %80'i yoksulluk sınırının altında yaşamını sürdürmektedir. Nüfusun üçte biri ise açlık sınırının altında yaşamaktadır.
Gabon, Afrika kıtasının yer altı madenleri açısından en zengin ülkelerinden biri konumundadır. Gabon kıyılarında var olan petrol rezervleri ülkeyi en önemli petrol ve petrol ürünleri ihraç eden ülkelerden biri yapmaktadır. İhracat gelirlerinin %82'si bu alandan elde edilmektedir. Ülkenin iç kesimlerinde mangan, uranyum, demir cevheri ve altın çıkartılmaktadır. Özellikle mangan ülkenin petrol ve keresteden sonra en çok ihraç ettiği üçüncü ürün konumundadır.
Ülke Afrika'nın tropikal ormanlardan elde edilen kerestelerin ihraç edilmesi noktasında önemli bir noktada bulunmaktadır. Ülke topraklarının üçte ikisinin tropikal yağmur ormanları ile kaplı olması bu alanda gerçekleştirilen büyük ihracatın başlıca nedeni olarak görülmektedir.
Gabon'da gerçekleştirilen tarımsal faaliyetlerin büyük çoğunluğu kişisel tüketimi karşılamak için gerçekleştirilen faaliyetleri kapsamaktadır. Bu şekilde elde edilen ürünler çoğunlukla ihtiyacı karşılayamamaktadır. Kahve, kakao, kauçuk, palmiye ağacı yağı ve şeker ülke genelinde ihracatı yapılabilmesi için ekimi gerçekleştirilen önemli ürünler arasında olup, elde edilen şekerin büyük bir oranı iç pazarda satışa sunulmaktadır.