Vasko Lipovac
Hayatı

Vasko Lipovac, 14 Haziran 1931'de Karadağ'da Kotor yakınlarındaki küçük bir sahil yerleşimi olan Škaljari'de doğdu. Müreffeh bir tüccar ve denizcilik acentesi sahibi Spasoje Lipovac ile saygın bir toprak sahibi olan Maksimilijan Lui'nin kızı Antica Lui'nin çok uyumlu ailesindeki beş çocuğun en küçüğüydü. Işıldayan, parlak renkler kullanımıyla öğrencilerine ilham veren Ressam Mato Đuranović'in (1895-1973) öğretmenlik yaptığı, Kotor'daki Gerçek Gramer Okulu'na katıldı.
Liseyi bitirdikten sonra 1950'de Hırvatistan'ın Zagreb şehrine taşındı ve Uygulamalı Sanatlar Akademisi'ne girdi. 1950'lerin başlarındaki bu dönemde, Zlatko Bourek, Jagoda Buić, Ante Sony Jakić, Zvonimir Lončarić, Mladen Pejaković, Ordan Petlevski ve Pavao Štalter gibi döneminin önde gelen birçok sanatçı da Zagreb Uygulamalı Sanatlar Akademisi'nde eğitim görmekteydi. Lipovac başlangıçta Kosta Angeli Radovani'nin sınıfında heykel eğitimi almaya karar verdi, ancak ikinci yılında (1951/1952) resim bölümüne geçmeye karar verdi ve Željko Hegedušić kendisine danışmanlık yapmaya başladı. Akademideki son yılında, ilk dikkate değer eseri olan "Kedili Kadın" vitrayini tamamladı, Bu vitray, günümüzde Sanat ve El Sanatları Müzesi koleksiyonunun bir parçasıdır.
Lipovac mezun olduktan sonra, 1955'ten 1959'a kadar profesör Krsto Hegedušić'in Master Atölyesine devam etti. Burada verilen lisansüstü eğitimi, Miroslav Šutej ve Marina Abramović gibi birbirinden farklı alanlarda yetenekli birçok genç görsel sanatçıya sanatsal duyarlılıklarını keşfetme ve kullanma konusunda çok ihtiyaç duydukları özgürlük ve fırsatı vermekteydi. Atölyeye katıldıktan kısa bir süre sonra Lipovac, insan figürlerini ve çevrelerini, sonraki yıllarda çalışmalarının ayırt edici özelliği olacak basit geometrik şekillere soyutlamaya başladı. Radikal stilizasyona yönelik sürekli adımları, onu geometrik soyutlamaya yönelik kısa ama çok başarılı bir bölüme doğru yönlendirdi. Lipovac'ın lisansüstü eğitiminin sonlarına doğru Atölye'yi, eserlerinden birini satın alacak olan Peggy Guggenheim ziyaret etti. Bu dönemini 1950'lerin sonunda City of York Art Gallery'de Ordan Petlevski ile birlikte gerçekleştiği bir sergiyle tamamladı. Küratörlüğünü Hans Hess'in yaptığı sergi, Herbert Read'den olumlu eleştiriler aldı.
1959'da Milena Matas ile evlendi ve bu evliliklerinden üç oğlu oldu. 1960 yılında askere gitti ve o yılın büyük bir bölümünü orduda geçirdi; Zagreb'e döndükten sonra bir yılını (1964-1966) o zamana kadar sahip olduğu tek tam zamanlı iş olan "Endüstride Kimya" dergisinde sanat editör yardımcısı olarak geçirdi. 1965 yılında Split Güzel Sanatlar Müzesi'nde ilk kişisel sergisini açtı; serginin küratörlüğü, Lipovac'ın takip edecek olan yirmi yılda yakın işbirliği kurduğu ve çok sayıda proje ve sergiyi kendisi ile birlikte tamamladığı Kruno Prijatelj tarafından yapıldı.
1967'den sonra Vasko Lipovac, şiirsel vizyonunu geliştiren ve sayısız eser yaratmasına olanak sağlayan Akdeniz ikliminin kendisine ilham verdiği Hırvatistan'ın Split şehrinde yaşadı ve çalıştı. Lipovac'ın eserlerinde Akdeniz, spor, sakral ve erotik olmak üzere dört tematik birim tespit edilmiştir.
Aktif yaşamı boyunca kendi içinde Boka Kotorska'nın doğal manzarasının ve memleketinin zengin kültürel mirasının görüntülerini taşırken, Zagreb'deki eğitimi ona özellikle Kosta Angeli Radovani sayesinde modernizmin ve figüratif özerkliğin temel deneyimlerine erişim sağladı. Bu nedenle, çalışmalarında, erken soyut evre dışında, çağdaş antropomorfik ve çağrışımsal heykel ve figüratif resmi olumlamaya çalıştı ve belirgin bir şekilde Akdeniz kökenli figürleri ve ambiyansları çağrıştırmayı başardı. Ne kadar stilize edilmiş olursa olsun, figürleri hayat doluydu, tıpkı çalışan, düşünen, hisseden bir insan gibi.
Sanatı mimariyle bütünleştirme fikri ve özellikle sanatın çalışma alanıyla bütünleştirilmesi fikri ilgisini çekti, bu yüzden çok sayıda mimarla işbirliği yaptı. En öne çıkanları arasında Bernardo Bernardi (hr), Julije De Luca (hr), Ante Rožić (hr), Vjekoslav Ivanišević, Dinko Kovačić (hr), Lovro Perković (hr), Jerko Rošin (hr), and Ivan Vulić.
Lipovac, Dünya Sergisi için ulusal pavyonları tasarlayan ve tasarlayan mimar Branko Silađin liderliğindeki ekibin en önemli parçalarından birisiydi. Lizbon'daki Expo '98 pavyonunun girişini çevreleyen resimler yaptı, Hannover'deki Expo 2000 pavyonun dışını kendine has minimalist tarzında tasarladı. Her iki pavyon da kendi Expo'larında en iyiler arasında kabul edildi; Hanover Expo pavyonu, Londra Mimarlık Festivali'nde 2010 yılında Peyzaj Olarak Mimarlık: Çağdaş Hırvat Mimarisinin Bir Morfolojisi sergisine dahil edildi.
Çeşitli tekniklerle son derece üretken ve eşit şekilde becerikliydi; heykeller, kabartmalar ve mobil heykeller oluşturmak için, yüksek cilalı metal, polikromöz ahşap, emaye, pişmiş toprak ya da polyester geniş bir yelpazede malzemeler kullandı ve çalışmaları (çizim, resim, heykel, özgün baskı, tasarım, resim gibi set ve kostüm tasarımı) birçok farklı sanat formunu kapsadı. Sonuç olarak, yaşamı boyunca Hırvatistan'da ve yurt dışında 100'e yakın kişisel sergi açtı ve 200'ün üzerinde kişisel-dışı önemli sergilerin katılımcısıydı. Halk arasında yüksek saygınlık kazandı ve profesyonel eleştirmenler tarafından yüksek itibar gördü. Heykelleri, resimleri, grafikleri, illüstrasyonları ve kamu anıtları ile yirmiden fazla ödül ve onur ödülü aldı. Mayıs 2006'da “Slobodna Dalmacija” ona ömür boyu başarı ödülü verdi.
Vasko Lipovac 4 Temmuz 2006'da öldü.
2015 yılında Split Üniversitesi'nin sanat galerisinin adı "Vasko Lipovac" Üniversite Galerisi olarak değiştirildi.