stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Âtıf Benderlioğlu

| Mehmet Atıf Benderlioğlu |
| --- | --- |

Türkiye Millî Eğitim Bakanı
Görev süresi 9 Aralık 1959 - 27 Mayıs 1960
Başbakan: Adnan Menderes
Yerine geldiği: Ahmet Tevfik İleri
Yerine gelen: Fehmi Yavuz
Türkiye Büyük Millet Meclisi 10. ve 11. Dönem Milletvekili
Görev süresi 14 Mayıs 1954 - 25 Mayıs 1960
Seçim bölgesi: 1954 – Ankara 1957 – Yozgat
Kişisel bilgiler
Doğum: 1910 Akdağmadeni, Yozgat, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 27 Nisan 1992 (82 yaşında) İstanbul, Türkiye
Partisi: Demokrat Parti
Bitirdiği okul: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Mehmet Atıf Benderlioğlu (1910, Yozgat - 27 Nisan 1992, Ankara), Türk siyasetçidir.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi. Sümerbank Müşavir Avukatlığı, Serbest Avukatlık, Ankara Belediye Başkanlığı, X. Dönem Ankara, XI. Dönem Yozgat Milletvekilliği ile Millî Eğitim Bakanlığı yaptı. 27 Mayıs Darbesi‘nden sonra Yassıadada 10 yıl hapse mahkûm edildi. 1964 yılında aftan faydalandı. Sonra Cumhuriyet Senatosu Ankara Üyeliği (12 Ekim 1975 - 12 Eylül 1980) yaptı. Mehmet Atıf Benderlioğlu tiyatro ve sinema sanatçısı Emir Benderlioğlu'nun dedesidir. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Eserleri

İktisadi Devlet Teşekkülleri Hukuku (1944)
Tevfik Sırrı Gür

Tevfik Sırrı Gür (1892, İstanbul - 28 Şubat 1959, Ankara), 1931-1947 yılları arasında çeşitli illerde valilik yapan idareci, devlet adamı.
Mülkiye tahsilinden (1911) sonra, çeşitli ilçelerde kaymakamlık yapmıştır. Millî Mücadele'de Ankara'ya gelerek T.B.M.M. Hükûmeti'nin emrinde idari görevlerde çalışmıştır. İçel (1931), Elazığ (1933), Muş (1937), İçel (1943) ve Kastamonu (1947) valiliklerine atanmıştır. 1950'de valilikten emekliye ayrıldıktan sonra, 1952'ye kadar Kastamonu belediye başkanlığı görevinde bulunmuştur.
1931 ve 1947 yıllarında iki kez valilik yaptığı Mersin'de önemli etkinlikleri olmuştur. Anısına, Mersin'de bir stadyuma ve anadolu lisesine adı verilmiştir.
Yaban Hayatını Araştırma ve Rehabilitasyon Derneği

YARD logosu
Yaban Hayatını Araştırma ve Rehabilitasyon Derneği (YARD), Türkiye'deki yaban hayvanları ve yaban hayatı ile ilgili araştırmalar yapmak, hasta, yaralı ve bakıma muhtaç her türlü yaban hayvanının bakımı, iyileştirilmesi, rehabilitasyonu ve tekrar doğaya kazandırılması yönünde çalışan dernek.
Faaliyet alanları

Dernek, faaliyetleri ile yaban hayvanları ile ilgili hayvan refahı, hayvan sağlığı ve bu konularla bağlantılı halk sağlığı hususunda çalışmaları gerçekleştirmek, toplumsal açıdan bilgilendirici, eğitici faaliyetlerde bulunuyor ve yaban hayatını koruma faaliyetlerine destek veriyor.
YARD, yaban hayatı rehabilitasyonu ile ilgili çalışmalarını, dernek üyeleri, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nden gönüllü öğrenciler, öğretim üyeleri ve araştırma görevlileri ile birlikte sürdürüyor.
Perspektifi

Derneğin geleceğe yönelik perspektifleri arasında yaban hayatı veteriner hekimliğini kurmak, yaban hayatı hayvan hastaneleri ve rehabilitasyon merkezleri açmak, yaban hayatı konusunda eğitimli veteriner hekim ve rehabilitasyon uzmanları yetiştirmek için eğitim seminerleri ve çalıştaylar düzenlemek, bölgesel dernekleri ve rehabilitasyon merkezlerini altyapısını oluşturmak gibi konular yer alıyor.
Dernek, bir "Yaban Hayatı Merkezi" olarak çalışmalarını sürdürürken ve henüz kuruluş çalışmaları aşamasında, "Hellenic Wildlife Hospital" (Atina-Yunanistan), International Wildlife Rehabilitation Council (IWRC) (Kaliforniya-ABD), Green Balkans (Stara Zagora-Bulgaristan), Drustvo Za Zastitu Dıvljıh Ptica Jugoslavije (Belgrad-Yugoslavya) gibi kuruluşlarla ortak çalışmalarda bulunmayı sürdürüyor.
Hasan Ferit Alnar

| Hasan Ferit Alnar |
| --- | --- |
Doğum: 11 Mart 1906 İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 26 Temmuz 1978 (72 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Karşıyaka Mezarlığı, Ankara
Milliyet: Türk
Eğitim: Viyana Devlet Müzik Akademisi
Meslek: Besteci, orkestra şefi
İşveren: Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası, Ankara Devlet Konsevatuvarı, Ankara Devlet Operası
Tanınma nedeni: Klasik Türk müziği öğeleriyle Batı müziği tekniklerini bağdaştıran besteleri

Hasan Ferit Alnar (11 Mart 1906 - 26 Temmuz 1978), Türk bestecidir. Türk Beşleri arasında yer alır.
Çok Sesli Türk müziği girişiminin ürünü öncü beş Türk bestecisinden birisidir. Klasik Türk müziği ögeleriyle Batı müziği tekniklerini bağdaştırma çalışmalarıyla tanınır. Kanun ve Yaylı Sazlar Orkestrası İçin Konçerto, Viyolonsel Konçertosu en önemli eserlerindendir.
1946- 1952 yıllarında Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası şefi, 1955-1960 yılları arasında Devlet Tiyatroları bünyesindeki Ankara Operası'nın Genel Müzik Müdürü olarak görev yaptı. 1961 yılında emekli olduktan sonra bir süre Viyana'da yaşayan ve Orta Avrupa kentlerinde konserler yöneten Alnar, 1964'te Ankara'ya dönerek 1978'deki ölümüne kadar Ankara Devlet Konservatuvarı'nda armoni, form bilgisi ve orkestralama dersleri vermiştir.
Besteciliği

Türk Beşleri'nin içinde yer alan Alnar, teksesli Türk Müziğinden yetişmiş olmasıyla ayrı bir yere sahiptir.
Yapıtlarında Klasik Türk müziği bilgisinden büyük ölçüde yararlanan Alnar'ın bu açıdan en çok dikkati çeken yapıtı, 1944-1951 yılları arasında bestelediği Kanun ve Yaylı Sazlar Orkestrası İçin Konçerto'dur. İlk kez 1958'de yaylı sazlar dörtlüsü eşliğinde Ferit Alnar tarafından Ankara'da seslendirilen yapıt, daha sonra Cem Mansur yönetimindeki orkestra eşliğinde Ruhi Ayangil tarafından uzunçalara kaydedildi. Bu konçertoyla, Türkiye'de ilk kez geleneksel bir çalgıyı "solo" olarak değerlendirmiştir.
Türk halk müziğine de ilgi gösteren Hasan Ferit Alnar, halk müziği gereçlerini örneğin “Prelüd ve iki Dans” adlı orkestra yapıtında kullanmıştır. Bestecinin en çok seslendirilen yapıtlarından bir başkası da "Viyolonsel Konçertosu"dur. Sanatçı, Türkiye'de çekilen tümüyle renkli ilk film olan Halıcı Kız'ın müziğini de bestelemiş ve kanunu kendisi seslendirmiştir. Klasik Türk müziği alanındaki besteleri ise son dönemde sık sık seslendirilmeye başlamış ve kayıtları yayınlanmıştır.
Ferid Alnar daha önce tasarladığı bu konçertoyu 1946 yılında Roma'da bulunduğu sıralarda yazmaya başlamış ve ertesi yıl Ankara'da tamamlamıştır. Kanun Konçertosu, ilk defa 1951 yılında Viyana Radyosu'nda Viyana Filarmoni Orkestrası eşliğinde icra edilmiş ve yayınlanmıştır. Alnar, daha sonraları konçertonun üçüncü bölümünü beğenmeyerek bu bölümü yeniden yazmıştır.
Eserin ilk bölümünün teması Giriftzen Asım Bey'in "Rast Peşrev"inden esintilidir. Kadansta kanun taksimi sergilendikten sonra, ana temanın tekrarlanmasıyla bu bölüm biter. İkinci bölüm, kanun ve orkestranın diyaloğunu saba makamının etkisinde mistik bir hava ile sürdürür. Hareketli üçüncü bölümde, ana tema kanun ve orkestra tarafından birlikte işlenerek Rast Peşrevi'ne ulaşan çizgilerle sona erer.
Eser bestecisinin dışında Ruhi Ayangil (1988, Ankara) ve Tahir Aydoğdu (1997, İstanbul, İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası veya 20-21 Kasım 1998, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası) tarafından seslendirilmiştir. 7 Aralık 1998'de, SCA Vakfı'nın düzenlediği ödül töreni ile 1998 yılının en değerli ödülü, Cumhurbaşkanımız tarafından Hasan Ferit Alnar'a verilmiş, bu ödül töreni sonrası konçerto, Anadolu Yaylı Çalgılar Dörtlüsü ve Tahir Aydoğdu tarafından tekrar seslendirilmiştir. Tahir Aydoğdu'nun solistliğinde, konçerto, diğerleri yanında, 26-27 Şubat 1999'da İzmir Devlet Senfoni Orkestrası ile ve 12 Haziran 2009'da Bilkent Senfoni Orkestrası ile yeniden icra edilmiştir. Kanun Konçertosu 8 Nisan 2015 University of Texas at Austin'deki Bates Konser Salonu'nda Tahir Aydoğdu tarafından Amerika'da ilk kez seslendirildi.
Eserleri > Oda ve sahne müzikleri

Trio, “Fantezi”, 1920
“Süit”, keman ve piyano için, 1930.
Yaylılar Kuarteti, 1933.
“Yalova Türküsü”, 1932.
“Sarı Zeybek”, 1932.
“Goethe'nin meso'Faust”u üzerine müzik, 1944.
Eserleri > Film ve geleneksel müzik eserleri

“İstanbul Sokakları”, 1931. (Film Müziği)
“Namık Kemal”, 1949. (Film Müziği)
“Halıcı kız”, 1953. (Film Müziği)
“Kelebek Zabit”, tek sesli operet, 1922.
“On Saz Semaisi”, 1926.
“Bayati Araban Peşrev”, 1927.
“Bayati Araban Saz Semaisi”, 1927.
“'Segah Peşrev”, 1927.
“Sözsüz Romans”…
Stalinizm

Başlığın diğer anlamları için Stalin (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Troçki (ortada) 1940 yılında
Stalinizm veya Stalincilik, Marksist-Leninist ideolojinin 1928-1953 yılları arasında Sovyetler Birliği’ni yöneten Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri Josef Stalin’in uyguladığı siyasi sistemde kullanılan teori ve pratiğine verilen addır.
Kullanım

Terimin kullanımı özellikle 1930’lu yıllarda uluslararası kamuoyunda Stalin ile Lev Troçki arasındaki siyasi kavga sırasında yaygınlaşmıştır. Terim ilk kez olumlu anlamda Lazar Kaganoviç tarafından dile getirilmiş fakat Stalin tarafından reddedilmiştir. Sosyalist siyasi hareketler içinde Stalin'i sahiplenen Vladimir Lenin ve Mao Zedong taraftarları kendilerini Stalinist olarak tanımlamazlar. Bu kesimler kendilerini "Marksist-Leninist" sıfatıyla anmayı tercih ederler.
Stalinist uygulamalar

Stalinizm bir ideolojiden çok bir yönetim şeklini tanımlar. Stalin ideoloji olarak Marksizm-Leninizmi benimsemiştir. Bu açıdan Stalinizm, Marx ve Lenin'in fikirlerinin bir yorumu, toplumun değişen ihtiyaçları karşısında yeni uygulamalara gidilmesi olarak tanımlanabilir. Bu görüşün karşıtları ise Stalinizmin Marx ve Lenin'in fikirlerinin devamı değil, çarpıtılması olduğunu öne sürmektedirler. Özellikle Stalin karşıtı olan Troçkistler, Stalinizmin iktidarı ele geçirmek için Marksist söylemi kullanan bir karşı-devrimci hareket olduğunu iddia ederler.
Rusya'da Ekim Devrimi’ni izleyen dönemde, 1917-1924 yılları arasında Lenin, Troçki ve Stalin sürekli olarak birlikte görünseler de aralarında hep fikir ayrılıkları olmuştur. Lenin ile gerek Troçki gerekse Stalin arasındaki fikir ayrılıklarının yanında, Stalin ile Troçki arasındaki ayrılıklar, Stalin tarafından Troçki'nin sanayileşmiş ülkelerdeki işçi sınıfına aşırı önem verdiğinin ileri sürülmesi gibi "parti içi" görüş ayrılıklarından, Lenin'in ölümünün ardından ortaya çıkan bir iktidar kavgası ortamında birbirlerini "karşı-devrimci" olarak ilan edecek noktalara varmıştır.
Stalin tarafından komünist teoriye yapılan katkılar şöyle sıralanabilir:
Stalin'in 1913 yılında yazdığı Marksizm ve Ulusal Sorun adlı eser
"Tek ülkede sosyalizm" teorisi
Sosyalizm geliştikçe sınıf savaşımının şiddetinin artması tezi
Stalinist uygulamalar > Tek ülkede sosyalizm

Lenin'in 1924'teki ölümünden sonra Sovyet yönetimi bir ikilemle karşı karşıya kaldı:
Troçki ve yandaşları sosyalizmin tüm dünyaya yayılması için özellikle sanayileşmiş Batı toplumlarında devrimin teşvik edilmesi gerektiğini savunuyor, bunu siyasetlerinin önceliği olarak görüyorlardı. Aksi takdirde, SSCB'nin sosyalist bir devlet olarak var olamayacağını, kapitalist devletlerin baskısı karşısında yıkılacağını ileri sürüyorlardı.
Bu görüşe karşı, Stalin ve yandaşları sosyalizmin önce sadece SSCB'de sağlam bir şekilde kurulmasının mümkün ve gerekli olduğunu savunuyorlardı. Bunun yerine "devrim ihracı" gibi yola girilmesinin gerek söz konusu ülkelerde işçi sınıfının sosyalizm mücadelesine gerekse SSCB'de işçi sınıfının sosyalizmi kurma çabalarına ters düşen, yanlış ve tehlikeli bir politika olup ancak karşı-devrime hizmet edeceğini ileri sürüyorlardı.
Troçkistler ise, Stalin'in bu politikasını dünya çapında devrim fırsatını kaçıran büyük bir hata ve Marksizme ihanet olarak yorumladılar.
Bir dünya devrimi olasılığına odaklanmak yerine elde olanla yetinmek şeklindeki daha az riskli yolu tercih eden Stalin'in tek ülkede sosyalizm politikası sonucunda Sovyet iktidarı konumunu pekiştirerek ülkenin sanayileşmesi ve askeri olarak güçlenmesi için önemli adımlar attı. Bu politikalar sonucunda SSCB dünyanın en önemli güçlerinden biri haline geldi. Troçkistler ise, tahminlerinin aksine SSCB'nin tek başına kendi rejimiyle var olabilmesini, bu rejimin gerçek bir sosyalist rejim olmayıp, Stalinizmin karşı-devrim, SSCB'nin ise bürokratik yozlaşmaya uğramış bir işçi devleti olduğunu söyleyerek açıkladılar.
Stalinist uygulamalar > Sınıf savaşımının şiddetlenmesi

Stalin'in ikinci önemli katkısı sosyalizmin gelişmesi sonucu sınıf savaşının şiddetlenmesi görüşüdür. Stalin bir ülke sosyalizm yolunda ilerledikçe, geçmişteki sömürücü sınıfların kalıntılarının daha şiddetli bir mücadeleye gireceğini iddia eder. Stalin'e göre, bu mücadelede işçi sınıfının düşmanları komünist partiye bile sızabilir. Bu bağlamda, muhalefetle şiddetli mücadele, tutuklama ve öldürme gibi yöntemleri de içerir. Bu sınıf savaşımının artması tezinin sonucu olarak uygulanan terör rejiminden dolayı, Stalinizm bir totaliter veya tiranlık rejimi olarak değerlendirilir.
Stalinist ekonomi

1920'li yılların sonlarında Stalin önderliğindeki Bolşevikler, Lenin döneminde Rus İç Savaşı'nın yol açtığı yıkımdan çıkmak için yürürlüğe koyulan, özel mülkiyete ve girişimciliğe alan açan NEP (Yeni Ekonomik Politika) uygulamalarına son vermişlerdir. Lenin tarafından ileri sürülüp 1921 yılındaki Bolşevik Parti 10. Kongresinde kabul edilerek uygulamaya konulan NEP, yedi yıl boyunca süren savaşlar (1914-1917 I. Dünya Savaşı ve 1917-1921 Rus İç Savaşı) yüzünden harap olmuş ülke ekonomisinin ayağa kaldırılmasını amaçlamıştır. Buna rağmen, Rusya hala Batı'daki sanayileşmiş ülkelerle karşılaştırıldığında geri konumdadır. Bu dönemde Batılı sanayileşmiş ülkelerle aradaki mesafenin kapanması için tek yolun sanayileşmenin bir şekilde hızlandırılması olduğu şeklinde bir Stalinist ekonomi politikası ortaya çıkmıştır. Bunun sonuçları ise tartışmalıdır.
Örneğin, Fredric Jameson Sovyetler Birliği'nin modernleşmesini, köylü toplumundan sanayileşmiş bir topluma geçilmesini, okuryazarlık seviyesinin yükseltilmesini ve görkemli bir bilimsel altyapı oluşturulmasını sağladığı için Stalinizmi sosyal, ekonomik ve tarihsel bakımdan başarılı olarak değerlendirir. Öte yandan, Robert Conquest ise, bu yoruma karşı zaten I. Dünya Savaşı öncesinde Rusya'nın dünyanın en gelişmiş beş ekonomisi içinde olduğunu hatırlatıp zorunlu kolektivizasyon, kıtlık ve şiddet yöntemleri olmadan da ülkenin ilerleyebileceğini belirtir. Ayrıca, bilimsel gelişmelerin abartıldığını ve sistemin yeniliklere kapalı olduğunu iddia eder.
Stalinizm eleştirileri

Stalin'in 1953 yılında ölmesinin ardından Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri olan Nikita Kruşçev 1956 yılında Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresi'nde yaptığı Gizli Söylev'de Stalin'in uyguladığı politikaları eleştirerek destalinizasyon olarak adlandırılan süreci başlatmıştır. Sovyetler Birliği'ndeki mevcut siyasi yapı değişmeden yapılan bu değişim hamleleri sonucu, görece bir liberalizasyon yaşanmıştır. Uluslararası alanda ise II. Dünya Savaşı sonrasında topraklarında Kızılordu bulunan ve Sovyet tarzı bir sistemle komünist partilerce yönetilen Doğu Bloku ülkelerinde de Stalin döneminde izlenen Stalinist politikalar Kruşçev döneminde terk edilmeye başlamıştır.
Ancak Kruşçev reformları sosyalist ülkelerin ve komünist partilerin tamamı tarafından benimsenmemiştir. Bu istisnaların başlıcaları, Mao Zedung liderliğindeki Çin, Enver Hoca liderliğindeki Arnavutluk ve Kim Il-Sung önderliğindeki Kuzey Kore ile Endonezya Komünist Partisi gibi iktidarda olmayan birkaç komünist partidir. Kruşçev liderliğindeki SBKP'nin yeni siyasi hattını benimseyen birçok komünist partide ise muhalif hareketler doğmuştur.
Mao liderliğindeki Çin Komünist Partisinde yeni Sovyet yönetimi revizyonist olarak adlandırılarak 1960 yılında Çin-Sovyet Ayrılığı gerçekleşmiştir. Bunun sonucunda Sovyetler Birliği'nden farklı bir ideolojik-politik çizgi olarak Maoizm ortaya çıkmıştır. Arnavutluk ise, Çin-Sovyet ayrılığında Çin'in tarafını tutsa da Çin'den mesafeli şekilde kendi özgün siyasi hattını izlemiştir. Yine kendi özgün çizgisine sahip olarak Sovyetler ile mesafeli bir şekilde ilişkilerini sürdüren Kuzey Kore'de ise, Kim Il-Sung destalinizasyon yanlılarını partiden tasfiye ederek sürgüne yollamıştır.
Kruşçev'in 1964 yılında görevden alınması Stalinist restorasyon olarak adlandırılmıştır. 1985 yılında Mihail Gorbaçov'un başa geçmesinin ardından ilan ettiği glasnost ve perestroyka politikalarının uygulanmasına dek süren Brejnev Doktrini Stalinist olarak değerlendirilmiştir.
Öte yandan, Troçki'ye göre, Stalinist Sovyetler Birliği sosyalist bir ülke değil, yozlaşmış bir işçi devletidir. Kapitalist olmayan bu devlet tarzında işçi sınıfının içinden çıkan bir yönetici kast, üretim araçlarına sahip olmamasına ve ayrı bir sosyal sınıf oluşturmamasına rağmen, işçi sınıfını bir bütün olarak sömürmektedir. Tony Cliff, Stalinizmi devlet kapitalizmi olarak değerlendirerek burada devletin sermayenin yerine geçtiğini ileri sürmüştür. Milovan Cilas, Stalinizmin iktidarında yeni bir sınıfın doğduğunu savunmuştur.
Aleksandr Soljenitsin, Stalinizm teriminin 1956 yılından sonra Batılı aydınlarca komünizmin kötü yanlarının saklanması için türetildiğini ileri sürmüştür. Fakat bu terim ilk olarak 1937 yılında Troçki tarafından Stalinizm ve Bolşevizm adlı eseri ile kullanıma girmiştir.
Leninizm ile ilişkisi

Edvard Radzinsky, Stalin'in kendi kendisini tanımladığı gibi Lenin'in gerçek bir izleyicisi olduğunu savunmuştur. Buna göre, iç savaş sırasında uygulanan Kızıl Terör gibi baskı uygulamaları ve parti içindeki otokratik yapı Lenin zamanında gerçekleştirilmiştir. Richard Pipes da bu değerlendirmenin benzerini yapmıştır. Bu görüşü savunanlar Stalinizmin Leninizmden kaynaklandığına bir dayanak olarak 1921 yılında 10. Parti Kongresinde alınan hiziplerin yasaklanması kararını göstermişlerdir. Bu karar sayesinde Stalin'in parti içindeki muhalefeti tasfiye ettiği savunulmuştur.
Troçki ise Stalin'in Lenin'in vârisi olarak görülmesine karşı çıkarak Lenin'in partiye yazdığı vasiyetine atıf yapmıştır. Lenin bu vasiyetinde Stalin başta olmak üzere Troçki, Zinoviev, Kamenev, Buharin ve Pyatakov’u olumlu ve olumsuz yanlarını belirterek eleştirmiş, ayrıca Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin zorla Sovyetler Birliği'ne katılmasından sorumlu tutarak "Büyük Rus şovenizmi" yapmakla suçladığı ve çok kaba bulduğu Stalin'in genel sekreterlik görevinden alınması gerektiğini savunmuştur.
Konuyla ilgili yazılan eserler

Edward Hallett Carr, Lenin'den Stalin'e Rus Devrimi (1917-1929), Yordam, 2013, ISBN 9786055541217
Gün Zileli, Stalinizm: Bir İdeolojinin İflası, Özgür Üniversite, 2010, ISBN 9789758449668
Lev Troçki, Stalin, Yazın, 2006, ISBN 9789757178484
Muhammed Esad, Diktatör Joseph Stalin, İlgi, 2020, ISBN 9786057703569
Simon Sebag Montefiore, Stalin: Kızıl Çar'ın Sarayı, İthaki, 2013, ISBN 9786053753155
Stephen Kotkin, Stalin, İletişim, 2018, ISBN 9789750524684
Stephen Kotkin, Stalin: İktidar Paradoksları (1878-1928), İletişim, 2018, ISBN 9789750524684
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb119478744 (data)  GND: 4056883-0  NKC: ph126016  SUDOC: 027437094
Mehmet Ulusoy (yönetmen)

| Mehmet Ulusoy |
| --- | --- |

Doğum: 30 Mart 1942(1942-03-30) İzmir, Türkiye
Ölüm: 7 Haziran 2005 (63 yaşında) Paris, Fransa
Defin yeri: Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul
Milliyet: Türk
Meslek: Oyuncu, Yönetmen
Evlilik: Fatoş Sezer (e. 1986; b. 1994)

Mehmet Ulusoy (30 Mart 1942, İzmir - 7 Haziran 2005, Paris), Türk tiyatro yönetmeni, tiyatro ve sinema oyuncusudur.
Yönettiği tiyatro oyunları

2004 Topor-Party - Roland Topor - Antalya Devlet Tiyatrosu
2003 Şeytanlar - John Whiting - Ankara Devlet Tiyatrosu
2001 Benerci Kendini Niçin Öldürdü? - Nâzım Hikmet - İstanbul Devlet Tiyatrosu
2000 Topor-Party : Roland Topor
1998 Güz Bitiminde Moliére Ya da Kibarlık Budalası - Molière / Turgay Nar - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1998 RRR : Jordan Plevnes
1996 Simyacı : Paulo Coelho - Dostlar Tiyatrosu
1996 İnsanlar Köpek Balığı Olsaydı - Bertolt Brecht
1995 İçimdeki Çığlık - Genco Erkal - Dostlar Tiyatrosu
1995 Cambaz Ekvator - Aimé Césaire
1991 Ortadirek - Yaşar Kemal
1991 Sevdalı Bulut : Nâzım Hikmet / Mehmet Ulusoy - Dostlar Tiyatrosu
1989 Kongo'da Bir Sezon - Aimé Césaire
1987 Memleketimden İnsan Manzaraları - Nâzım Hikmet
1986 Prometeus - Aiskilos
1985 Yaşlı Adam ve Deniz - Ernest Hemingway
1983 Ölü Canlar - Nicolas Gogol
1982 Oyunlarla Yaşayanlar - Oğuz Atay
1981 Pantagruel - Alain Enjary
1980 Benerji Kendini Niçin Öldürdü? - Nâzım Hikmet
1979 Kafkas Tebeşir Dairesi : Bertolt Brecht - Dostlar Tiyatrosu
1979 Patronun Ölümü - Dario Fo
1977 Macbeth - William Shakespeare
1976 Bencil hesapların Buzlu Sularında - Karl Marx'ın Das Kapital'inden uyarlama
1975 Kafkas Tebeşir Dairesi - Bertolt Brecht
1974 Sevdalı Bulut - Nâzım Hikmet
1972 Gelecekten Destanlar - Nâzım Hikmet
Filmografisi

2001, Odmazda / Osveta (Jan Hintjens)
1999, Comme un poisson hors de l'eau (Hervé Hadmar)
1999, Şükran Büfe (TV dizisi)
1996, Les Cordier, juge et flic (TV dizisi)
1993, Kız Kulesi Aşıkları (İrfan Tözüm)
1991, Uzun İnce Bir Yol (Tunç Başaran)
1985, Hôtel de police (TV dizisi)
1983, Le Marginal (Jacques Deray)
1976, Gloria Mundi / Tortura / In Hell (Nikos Papatakis)
MEB 100 temel eser listesi (ilköğretim)

İlköğretim Okullarında Okutulacak 100 Temel Eser, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığının ilköğretim kurumlarındaki öğrencilere hem Türkçe dersi müfredatı ile ilişkilendirilerek okutulması hem de boş zamanlarını değerlendirmek üzere öncelikle başvurabilecekleri kaynak eserler olarak tavsiye edilmesi için 2005 yılında yayımladığı bir edebi eser listesidir.
Yaklaşık bir yılda hazırlanan bu liste, Millî Eğitim Bakanı Doç. Dr. Hüseyin Çelik tarafından 15 Temmuz 2005'te kamuya açıklanmış, 4 Ağustos 2005'te yayımlanan bir genelgeyle de 81 ilin valiliklerine duyurulmuştur.
Esasen 5, 6, 7 ve 8. sınıflara yönelik olarak ve "Türk edebiyatı", "Hazırlatılacak eserler" ve "Dünya edebiyatı" başlıkları altında derlenmiş olan kitapların seçiminde, aynı bakanlığın ortaöğretim için yapmış ve 19 Ağustos 2004'te bir genelgeyle kamuya duyurmuş olduğu 100 Temel Eser çalışmasında olduğu gibi, tartışma konusu olmaması için "Türk Edebiyatı" başlığı altında yaşayan yazarların eserlerine yer verilmemiştir. Ayrıca, kamuya ilk açıklanan listede sonradan değişikliğe gidilmiştir.* "Dünya Edebiyatı" kitapları arasında yer alan, Antoine de Saint-Exupery'nin Küçük Prens ve "Türk Edebiyatı" kitapları arasında yer alan ve İbrahim Zeki Burdurlu'nun listede yer alan iki eserinden biri olan Anılardan Öyküler çıkarılmıştır. Çıkarılanların yerine, "Mehmet Âkif Ersoy’dan Seçmeler" ve "Necip Fazıl Kısakürek’ten Seçmeler" adlı eserler eklenmiştir.
"Türk Edebiyatı" kitapları arasında yer alan Barbaros Hayreddin Geliyor adlı kitap, 2012 yılında bir Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenin başvurusu değerlendirilerek "müstehcen ifadelerin yer aldığı, çocukları şiddete özendirdiği" gerekçesiyle 2012'de listeden çıkarılmıştır.* "Türk Edebiyatı" kitapları arasında yer alan Yonca Kız adlı kitap, Edirne Roman Eğitim Gönüllüleri Derneğinin de içinde yer aldığı Sivil Toplum Kamu Diyalog grubunun girişimleriyle, içeriğinde öğrenci seviyesine uygun olmayan davranış ve olumsuz ifadelerin yer aldığı gerekçesiyle listeden çıkarılmıştır.
Tartışmalar

MEB'in ücretsiz dağıtmayacağı ve piyasadan temin edilecek olan İlköğretim Okullarında Okutulacak 100 Temel Eser'in kamuya açıklanmasının ardından, eserlerin listeye dahil edilme kriterleri, dahil edilen ve ilköğretime yönelik olarak hazırlanan (çeviri vb.) eserlerin nitelikleri vb. konularda çeşitli tartışmalar yaşanmış ve yaşanmaktadır. Bunlar şöyle özetlenebilir:
Listedeki eserleri çok sayıda yayınevinin hazırlaması ve piyasaya sürmesiyle birlikte, standart olmayan içeriğe sahip çok sayıda sürümün ortaya çıkması ve bunlardan
çeviri eserlerde eksiltme, indirgeme ya da ideolojik uyarlama ve/veya söylem bulunabiliyor.::* bilmece, deyim ve mâni içerenlerde ise küfür ve argo kullanılabiliyor olması:* Listenin hazırlanması sırasında, bu çalışma için oluşturulmuş olan kurula MEB tarafında baskı yapıldığına yönelik iddiaların ortaya çıkması:* Listede, "polemik konusu olmaması için", "Türk Edebiyatı" başlığı altında yaşayan yazarların eserlerine yer verilmemesi
Bu tartışmalara MEB, basın açıklama ve duyurularıyla katılmıştır.