İberya'nın Hristiyanlaşması
Kraliyet ailesinin Hıristiyanlaştırılması

Kartlis Tshovreba ve Kartli'nin Dönüşümü kroniğine göre, Kapadokyalı Nino, Kraliçe Nana'yı ve daha sonra Kral III. Mirian'ı Hristiyanlığa döndürdü ve bu, tüm Kartli krallığının ve halkının Hristiyanlaşma sürecine yol açmıştır.
yrannius Rufinus, Caesarea'lı Gelasius, Cyzicus'lu Gelasius, Kirroslu Theodoretus, Sokrates Skolastikos ve Sozomenos'a göre bir kraliyet ailesi, bir "küçük kral" ve imparator I. Theodosius'un baş komutanı olan İberyalı Bacurius, Gürcülerin Hristiyanlığa geçişinin kaynaklarından biri olarak hizmet etmiştir; hepsi Gürcü geleneğine dair benzer anlatıya sahiptir, bu Greko-Romen yazarlara göre farklılık gösteren tek önemli şey, Nino'nun İberya'ya getirilen isimsiz bir Romalı esirdir. Gürcü kaynaklarına göre Nino, Kudüs'le doğrudan ama beklenmedik bir bağlantısı olan bir aile olan Zabilon ve Susana'nın kızıdır. Babasını görmek için Kudüs'e gittiğinde, İsa'nın Dikişsiz Cüppesinin nerede olduğunu bilen var mı diye sorduğunda, ona bunun "Kartli'nin [yani İberya] bir ülkesi olan doğudaki Mtsheta şehrinde" bulunduğu söylenmiştir. İberya'ya gitmeye karar verecek ve dört aylık bir yolculuğun ardından Haziran ayında Cavaheti dağlarına ulaşmıştır. Paravani Gölü'nde iki gün kalmış ve ardından kraliyet şehri Mtsheta'ya doğru yolculuğuna devam etmiştir. Başkente vardığında kendini tanrı Armazi için düzenlenen ve törene Kral Mirian'ın da katıldığı bir pagan bayramında bulmuştur. Olay karşısında şok olan Nino, dua etmeye başlamış ve bunun sonucunda "şiddetli rüzgar" pagan heykelini yok etmiştir. Daha sonra ağır bir hastalıktan muzdarip olan Kraliçe Nana'nın görevlileri ona yaklaşmış ve Kraliçeyi iyileştirmesini istemişlerdir. Kraliçe hemen iyileşmiş ve Nino, kraliçeyi İsa'ya döndürmüştür. Kraliçenin iyileştiğini duyan kral "çok şaşırdı". Başlangıçta karısının yeni dinine karşı çıkmıştır; ancak bir gün avlanırken, at sürerken ve Tkhoti dağının ormanlarında "Uplistsikhe'ye bakarken" aniden güneş tutulmasının tehdit edici karanlığıyla çevrelendiğinde bir mucizeyle karşılaşmıştır.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | და დაშთა მეფე მარტო, და იარებოდა მთათა და მაღნართა შეშინებული და შეძრწუნებული. დადგა ერთსა ადგილსა და წარეწირა სასოება ცხოვრებისა მისისა. და ვითარცა მოეგო თავსა თჳსსა ცნობასა, და განიზრახვიდა ესრეთ გულსა თჳსსა: "აჰა ესე რა, ვხადე ღმერთთა ჩემთა და არა ვპოვე ჩემ ზედა ლხინება. აწ, რომელსა იგი ქადაგებს ნინო ჯუარსა და ჯუარცმულსა და ჰყოფს კურნებასა, მისითა მოსავობითა, არამცა ძალ ედვაა ჴსნა ჩემი ამის ჭირისაგან? რამეთუ ვარ მე ცოცხლივ ჯოჯოხეთსა შინა და არა უწყი, თუ ყოვლისა ქუეყანისათჳს იქმნა დაქცევა ესე, ანუ თუ ჩემთჳს ოდენ იქმნა. აწ, თუ ოდენ ჩემთჳს არს ჭირი ესე, ღმერთო ნინოსო, განმინათლე ბნელი ესე და მიჩუენე საყოფელი ჩემი და აღვიარო სახელი შენი, და აღვმართო ძელი ჯუარისა და თაყუანისვცე მას და აღვაშენო სახლი სალოცველად ჩემდა, და ვიყო მორჩილ ნინოსა სჯულსა ზედა ჰრომთასა.  Ve kral yalnız kaldı ve tepelerin ve ormanların üzerinden korku ve dehşet içinde yürüdü. Bir yerde durdu ve hayatı konusunda umutsuzluğa kapıldı. Ve bilinci yerine geldiğinde ve yüreğine karar verdiğinde: "İşte bu, benim tanrım vardı ve hiç neşe bulamadım. Bırakın Nino'nun vaaz ettiği, haç ve çarmıha gerilen ve görkemiyle şifa veren. – beni bu beladan kurtaracak kadar güçlü değil mi? Madem cehennemin içinde yaşıyorum ve bilmiyorum, bütün dünya nasıl bu kadar yok oldu, yoksa sadece bana mı öyle geliyor. Başımı böyle belaya sokacağım, Ey Nino'nun Tanrısı, karanlığı aydınlat ve bana yerimi göster, ben de senin adını tanıyacağım, bir Haç sütunu dikeceğim ve ona saygı duyacağım ve dua etmem için bana bir ev inşa edeceğim. ve Nino'nun Roma'ya olan inancına itaat edecek. | „ |

Sonunda yardım için karısının yeni Tanrısı İsa'yı çağırdığında gün ışığı hemen geri gelmiştir. Kral attan atlamış, ellerini "doğu semasına " kaldırmış ve şöyle demiştir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | შენ ხარ ღმერთი ყოველთა ზედა ღმერთთა და უფალი ყოველთა ზედა უფალთა, ღმერთი, რომელსა ნინო იტყჳს.  Sen diğer tüm Tanrıların Tanrısısın ve diğer tüm Efendilerin Rabbisin, Nino tarafından ilan edilen Tanrısın. | „ |

Kral bunu söyledikten sonra yeni Tanrı'ya bir kez daha "bir Haç sütunu" dikeceğine söz vermiştir. Başkente güvenli bir şekilde döndüğünde, "kraliçesi ve tüm ulusu" Kartli tarafından karşılanan kral, "kurtarıcısı ve annesi, yabancı bir hanımefendi" Nino'nun nerede olduğunu "yüksek sesle bağırdı". Söylendiğinde, ordusuyla birlikte doğrudan onun yanına gitti. Nino'nun ısrarı üzerine kral, yeni inancı Hristiyanlığı anmak için bir kilisenin temellerini atmıştır. Horenli Musa'ya göre Mirian'ın din değiştirmesinden sonra Nino "gök gürültüsü tanrısı Armazi'nin imajını yok etmiştir". Kilise tamamlanınca kral, imparator I. Konstantin'e elçiler göndererek, krallıkta inancın yerleşmesine yardımcı olmak için din adamları göndermesini istemiştir. Sozomenos'a göre Konstantin, İberya'nın Hristiyanlığa geçtiği haberini duyunca, "Romalıların imparatoru sunulan her isteği yerine getirerek çok sevindi." Kartli'de Gürcü Kilisesi'nin kurulması ve yeni bir dinin yayılması büyük ölçüde kralların ve aristokrasinin faaliyetleriyle mümkün olmuştur. İsa'nın çarmıha gerilişinin görgü tanığı olan Elias adlı dindar bir Yahudi tarafından Birinci yüzyılda Kudüs'ten Mtsheta getirilen İsa'nın Dikişsiz Cüppesi ile bağlantılı olan Gürcü geleneğine göre, Kral Mirian'ın Mtsheta'daki ana kilise inşa etme faaliyeti, Svetitshoveli Katedrali'nin inşası ile sonuçlanmıştır. Kralın kendi mezar kilisesi olan Samtavro Manastırı ise şehrin dışında inşa edilmiştir. Bu, Büyük Konstantin ve ailesinin Roma Pomerium dışındaki kilise binalarının durumunu hatırlatmaktadır. Ancak ilk Hristiyan Gürcü kralının mezarı kilisenin içindedir, Konstantin hanedanı üyelerinin mezarları ise kilisenin yakınındaki kendi imparatorluk Anıt mezarında bulunmaktadır. Ayrıca Konstantin kiliseleri Hıristiyan şehitleri kültüne adanmıştı, oysa Gürcü kilisesinin tarihinin başlangıcında hiç şehit yoktur.
Monarşinin din değiştirmesi ve Hristiyanlaştırılmasından sonra Gürcüler Kutsal Topraklar ile temaslarını yoğunlaştırmışlardır. Hristiyanlık öncesi İberya'da II. Nebukadnezar'ın zamanlarına kadar uzanan bir Yahudi cemaati vardı ve İberya'nın kutsal ideolojisi ile Kudüs'ün kutsallığı arasında yakın ve derin bağlantılar vardı. İberyalıların Kudüs ve Siyon'a olan hayranlığı, büyük ölçüde Gürcistan'ın benzeri görülmemiş "Bizanslaştırıcı" Bagrationi hükümdarlarının doğrudan Kral Davud'un soyundan geldiği iddialarından önceye dayanmaktadır. İberya'nın Kudüs'le doğrudan bağlantısı olduğundan, orada zaten birçok manastır vardı. Rufinus'un Bacurius'la buluştuğu yer Kudüs'tü ve dördüncü yüzyılın sonunda burada bir Gürcü manastırı kuruldu. Gürcü kahraman kralı Vahtang Gorgasali'nin hükümdarlığı sırasında, Gürcü kilisesi Katolikos rütbesini alacak ve Antakya Kilisesi tarafından Otosefal tanınacaktı.