Varistör
Varistör

Uçlarına uygulanan voltaj değerine bağlı olarak, direnci değişen elemandır.
İngilizce; “Voltage Dependent Resistor” sözcüklerinin baş harflerinden oluşan VDR olarak tanımlandığı gibi, aynı anlamda “Voltaja Duyarlı Direnç” olarak da anılmaktadır.
Yapısı, esasta, silikon karpit veya titanyum oksit gibi maddelerin, çoğunlukta disk biçiminde preslenlemesi suretiyle elde edilir. Bağlantı terminalleri, diske bağlanarak, dışı plastik malzeme ile kaplanır. Diski oluşturan maddenin kristalleri arasındaki kontak direncinin, voltajdan etkilenmesi, varistöre, voltaja duyarlı olma özelliği kazandırır.
Aşağıda üç tip varistör görülmektedir.
Tip 1: Katalog numarası üzerinde yazılıdır. Varistör kataloglarından ilgili numara seçilerek, elektriksel ve fiziksel değerler elde edilir.
Tip 2: Üzerinde renkli bantlar vardır. Direnç renk kod'unda olduğu gibi her renk bir rakamı gösterir.
Örneğin: Turuncu = 3, Kahve = 1, Siyah = 0'dır.
Bant renkleri yukarıdan aşağıya; turuncu, kahve ve siyah ise, bu varistör ilgili kataloglardan 310 tipi olarak bulunarak, elektriksel ve fiziksel özellikleri elde edilir.
Yukarıdaki iki tip varistör, devreye, iki yönde de bağlanabilir. Diğer bir ifade ile her iki yönde aynı elektriksel özellikleri gösterir.
Tip 3: Üzerinde iki renkli bant ve bir beyaz nokta vardır. Renkli bantlar, Tip2′de açıklandığı şekilde değerlendirilir.
Bu tip varistörlerde, bir yöndeki elektriksel değerler, diğer yönden farklıdır ve bu nedenle “asimetrik tip” olarak tanımlanırlar. Şekilde de görüldüğü gibi, söz konusu durumu belirlemek üzere. Katot (K) terminalinin bağlı olduğu ayak, “beyaz nokta” ile işaretlenmiştir.
Varistör, yapısına bağlı olarak belli voltaj değeri ve bunun üstündeki voltaj değerlerini algılıyarak aktif duruma geçer. Voltaj arttıkça iletkenliği artar (direnci azalır), voltaj azaldıkça iletkenliği azalır (direnci artar).
Böylece uçlarına uygulanan voltajdaki aşırılıkların etkileri, alıcılara yansımaz.
Besleme voltajı, algılama değerinin altında olduğu sürece, varistör yüksek direnç değerindedir (teorik olarak yalıtkan) ve gelen voltaj aynen alıcılara yansır.
Varistör, enerji sistemlerinde, AC voltaj kaynağı ile, voltaja duyarlı alıcı devreler arasına paralel bağlanarak kullanılır.
DC güç kaynağını besleyen şebeke voltajında, ani bir yükselme olduğu anda, varistör iletime geçer ve aşırı voltaj süresince oluşacak fazla akımı, kendi üzerinden geçirerek, alıcıların normal akımıyla aksaksız bir biçimde çalışmasına olanak sağlar.
Şebeke voltajı normal değerine düştüğünde, varistör kesime gider ve DC güç kaynağı, normal AC voltajla beslenerek işlevini sürdürür.
| g t Elektronik devre elemanları |
| --- | --- |
Yarı iletkenler:  Avalanş diyot  Barretter  Darlington bağlantısı  DIAC  Diyot  Alan etkili transistör (FET)  Fotosel  Insulated-gate bipolar transistor (IGBT)  JFET  Light-emitting diode (LED)  Memristor  MOSFET  Pin diyot  Silikon-kontrollü doğrultucu (SCR)  Tristör  Transistör  TRIAC  UJT transistorü (UJT)  Zener diyot  Entegre devre  Organik yarı iletken  Baskılı devre kartı  Lazer Diyot 
Vakum tüpleri:  Kompaktron  Nuvistor  Pentagrid dönüştürücü  Soğuk katot 
Vakum tüpler (RF/Mikrodalga):  Arka dalga osilatörü (BWO)  Çapraz-alanlı amfi  Gyrotron  Indüktiv çıkış tüpü (IOT)  Klystron  Magnetron  Mazer  Gezen-dalga tüpü 
Ayarlanabilirler:  Humidistat  Potansiyometre  Termostat  Varaktör  Varistör  Varyabl kondansatör 
Pasif:  Direnç  Ferrit  Konnektör (Priz  • Baseband  • RF)  Sıfırlanabilir sigorta   Sigorta  Termistör  Transformatör 
Reaktif:  Frekans seçici yüzey  İndüktör  Kondansatör  Röle  Parametron  Kristal osilatör  Seramik rezonatör 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4136137-4  LCCN: sh85142336  NDL: 00560527  NLI: 987007534288605171