stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Varlık Vergisi (Türkiye)
Dipnotlar

↑  A. Başer Kafaoğlu - Varlık Vergisi Gerçeği s.28
1 2  Ahmad, Feroz (2010). The making of modern Turkey. Making of the Middle East series. London New York: Routledge. ss. 70-71. ISBN 978-0-203-41804-8.
↑  Siyasi Anılar 1939-1954, Faik Ahmet Barutçu, Milliyet Yayınları, s.263, (Varlık Vergisi ve Türkleştirme Politikaları, Ayhan Aktar, İletişim Yayınları).
↑  Aşkale Yolcuları Varlık Vergisi ve Çalışma Kampları[ölü/kırık bağlantı], Rıdvan Akar, Mephisto Yayınları, 2006, (21 Ocak 1943 tarihli Cumhuriyet gazetesinden alıntı).
↑  Faik Ökte, Varlık Vergisi Faciası, Nebioğlu Y. İstanbul 1951, s. 47 vd.
↑  http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/5255.pdf 2 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Madde 12 - ...Talik tarihinden itibaren bir ay zarfında borçlarını ödemiyen mükellefler borçlarını tamamen ödeyinceye kadar memleketin herhangi bir yerinde bedeni kabiliyetlerine göre askerî mahiyeti haiz olmıyan umumî hizmetlerde veya belediye hizmetlerinde çalıştırılırlar.
↑  Ökte, A.g.e. tablo.
↑  Aktar, a.g.e., s. 204.
↑  Örneğin Zaven Biberyan, Babam Aşkale'ye Gitmedi, Aras Yayıncılık 2000.
↑  http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/5255.pdf 2 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Madde 12 - ...Bu fıkra hükmüne göre çalıştırılanlara verilecek ücretin yarısı borçlarına mahsup olunur.
↑  Yorgo Hacıdimitriadis’in Aşkale - Erzurum Günlüğü (1943), Ayhan Aktar, İletişim Yayınları, İstanbul, 2011.
↑  Corry Guttstadt, Turkey, the Jews, and the Holocaust. Cambridge University Press, 2013, s. 75
↑  Andrew G. Bostom, The 
Legacy of Islamic Antisemitism: From Sacred Texts to Solemn History. Prometheus Books; Reprint edition, 2008, s. 124
↑  Nergis Erturk, Grammatology and Literary Modernity in Turkey. Oxford University Press, 2011, s. 141
↑  http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/5255.pdf 2 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Madde 2B - Büyük çiftçiler (Büyük çiftçiden maksat, işinin idaresine ve vüsatine halel getirmeksizin bu mükellefiyeti ifa edebilecekleri bu kanunda yazılı komisyonlarca tespit edilenlerdir)' . Madde 6 - ... İkinci maddenin (B) fıkrasında yazılı çiftçilerin mükellefiyetleri de varlıklarının yüzde beşini geçemez.
↑  "Resmi Gazete, Sayı: 7173, 1942 Bütçe Yılı Kesin Hesap Kanunu" (PDF). 5 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Nisan 2024.
↑  "TBMM Tutanakları, 1942 Bütçe Yılı Kesin Hesap Kanunu" (PDF). 5 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Nisan 2024.
↑  "Yervant Özuzun'un bir makalesi nedeniyle yargılanması". 30 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2010.
↑  "Arşivlenmiş kopya". 19 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2014.
↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2021.
↑  "Arşivlenmiş kopya". 11 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2021.
↑  "Arşivlenmiş kopya". 11 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2021.
Flatiron Binası

Başlığın diğer anlamları için Flatiron sayfasına bakınız.
| --- | --- |


Genel bilgiler
Tür: İş Merkezi
Konum: Manhattan, New York
Koordinatlar: 40°44′28″K 73°59′23″B﻿ / ﻿40.74111°K 73.98972°B﻿ / 40.74111; -73.98972
Açılış: 1902
Yükseklik
En üst kat: 86.868 m.
Teknik ayrıntılar
Kat sayısı: 22
Zemin alanı: 9.000 m²
Tasarım ve inşaat
Mimar(lar): Daniel Burnham Frederick Dinkelberg
Yüklenici: D.H. Burnham & Co.

Flatiron Binası (İngilizce: Flatiron Building), Amerika Birleşik Devletleri'nde New York Manhattan'da yer almaktadır ve yapıldığı tarihte çığır açmış bir bina olarak kabul edilir. 1902 yılında tamamlanmasının ardından, 14'üncü sokağın kuzeyinde bulunan ve şehrin en yüksek yapılarından birisi oldu. Bina Broadway ile doğu 22 ve 23 ncü sokakların birleştiği alanda, üçgen bir yapıdır. Ütüye benzediği için, İngilizcede bu anlama gelen Flatiron olarak adlandırılmıştır.
Binanın yapımının ardından 1966 yılında New York'un simgesi seçildi. Bina 1979 yılında Ulusal Tarihi Yapılar Listesine eklendi, 1989 yılında ise Ulusal Tarihi Öneme Sahip Eser ilan edildi.
Binanın tarihi

Binanın bulunduğu alan 1857 yılında Amos Eno tarafından 30.000 ABD Doları civarında bir bedelle satın alınmıştır. Eno ömrü boyunca burayı satın almak isteyenlere karşı direndi. Fakat 1899 yılında ölümünün ardından varlıkları tasfiye edildi ve pek çoğu satışa çıktı. Yapılan açık arttırmada Amos'un oğlu William Eno tarafından 690.000 ABD Doları karşılığında satın alındı. Bu olaydan üç hafta sonra William 801.000 ABD Doları karşılığında Mort Newhouse şirketinin sahibi Samuel Newhouse'a sattı. Samuel buraya on iki katlı perakende mağazaları ve dairelerin olduğu bir bina yapmak istemiş ve planlarını hazırlamıştır. Ancak iki yıl sonra şirket burayı Harry S. Black tarafından oluşturulan Fuller Company yatırım ortaklığına iki milyon dolardan biraz daha fazla para karşılığında sattı. Fuller şirketi genel yüklenici olarak gökdelen inşaatında uzmanlaşmıştı.
Mimari

Flatiron binası zamanında gerici bir stil olarak değerlendirilmekteydi. Binanın cephesine Gotik ve rönesans motiflerinin karışımı olan motifler yansımıştır. Bu akım Woolworth binası ve ardından Flatiron binasının yapımı ile birlikte 19'uncu yüzyılın sonlarına kadar devam etmiştir. Bina geleneksel olmayan tasarımı sayesinde, düzensiz yerleşim yerine göre oldukça başarılı olarak değerlendirilmektedir. Binanın ön tarafı olan ve üçgen piramidin sokağa bakan kısmı yuvarlaklaştırılmıştı. Ayrıca binanın son katı olan yirmiikinci kat, yunan sütunu şeklinde üç bölümden oluşmaktadır.
Flatiron binası, yapım tarihinde çelik iskelet kullanılarak yapılan ilk binadır. Çelik o yıllarda köprü yapımında kullanılıyordu. Çeliğin bu binada kullanılmasındaki uzmanlık ise yerden itibaren tepeye doğru 25 derecelik bir açı ile daralmasıdır.
Günümüzde

Binanın yer aldığı aldığı bölge binanın kendi adıyla, Flatiron-fuller bölgesi olarak anılır. Flatiron binası, bugün bölgeye gelen pek çok insan için turistik fotoğrafların çekildiği bir obje konumundadır. 2005 yılında yapılan restorasyon sonrasında binanın bir cephesinin 15 katı kaplayan bölümüne dikey reklam eklendi. Ancak bu durum binada reklam istemeyen New York City sakinlerinin protestolarına neden oldu.
Galeri

İnşaat aşamaları
I. Dünya Savaşı sırasında Amerikan Deniz Kuvvetlerinin geçişi
(19 Nisan 1917)
Yandan görünüşü
Arkadan görünüşü
Son kat sütunları
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 1086936507  LCCN: sh96004237  NLI: 987007291296905171  VIAF: 316594577 
Arka Cepheden Yapım Aşaması
Binadaki işyeri penceresinden bir görünüm
Yaşar Turna

| Yaşar Turna |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: 1931
Ölüm: 12 Ekim 1990
Meslekler: Müzisyen
Çalgılar: Karadeniz kemençesi

Yaşar Turna (1931; Arhavi - 1990), Laz kemençeci.
İlk ve ortaöğrenimini Arhavi'de tamamladı. Rizeli bir kemençeciye olan hayranlığı sonunda kemençeye merak saldı. Kemençe çalmaya çok küçük yaşta başlamasına rağmen kısa sürede ustalaştı. Kendi kendine bir kemençe yapıp çalmaya başlayan Yaşar Turna, 18 yaşına geldiğinde artık bir kemençe ustasıydı. “Kemençeci Yaşar” namıyla ünlendi ve bu namı onun asıl adını geride bıraktı. 1970'li yıllardan itibaren “Kemençeci Yaşar” ve “Arkaburi Yaşari (Arhavili Yaşar)” namlarıyla tanındı. Arhavi’de kurduğu Folklor Derneği bünyesinde gençleri halk oyunları konusunda yetiştirdi. Çeşitli halk oyunları ekiplerine Laz horonlarını çalıştırdı. Söylediği geleneksel Laz ezgileri Doğu Karadeniz bölgesinde popüler hale geldi. Türkiye’de “ilk Lazca plağı” çıkartarak (1968) Laz müziğinin tanınmasına büyük katkı sağladı. Derlediği Lazca türküleri, kendisine özgü tavrı ile yorumlayarak o ezgilerin bugüne kadar gelmesini sağladı. Türkiye ve dünyada çok sayıda festivalde horon ekiplerine kemençesi ile eşlik etti. Kemençeci Yaşar, aynı zamanda kemençe yapım ustası idi. Yapım tekniğinde kemençenin klavye kısmını uzun tutarak yaygın olanın aksine melodik yapısını genişletti ve horonun yanı sıra şarkı ve türkülere de eşlik edebilir hale getirdi. 1970'li yılların ortalarından itibaren dönemin Karadeniz müziği yaptığını iddia eden kişilere çok sayıda beste ve Laz müziği derlemelerini verdi. Ancak kayıtlarda hiçbir şekilde Yaşar Turna adı geçmedi. Yaptığı kemençelerle Amerikalı kimi sanatçıların ilgisini çekerek birçok sipariş aldı ve bu sayede kemençenin dünya çapında tanınmasına katkıda bulundu. Birçok ödül, onur belgesi, plaket sahibi olan Kemençeci Yaşar 12 Ekim 1990 tarihinde Arhavi'de öldü. Evli ve beş çocuk babası idi.
Banin

| Ümmülbanu Şemsikızı Esedullayeva |
| --- | --- |

Doğum: 18 Aralık 1905(1905-12-18) Bakü, Rus İmparatorluğu (şimdiki Azerbaycan)
Ölüm: 23 Ekim 1992 (86 yaşında) Paris, Fransa
Takma ad: Baninv
Meslek: Yazar
Milliyet: Azerbaycanlı
Vatandaşlık: Fransa
Önemli eser: Kafkasya Günleri

Kız kardeşleri ile birlikte bir fotoğrafı
Ümmülbanu Şemsikızı Esedullayeva  (18 Aralık 1905 - 23 Ekim 1992), Azerbaycan kökenli Fransız yazar, Azerbaycanlı milyoner Musa Nagiyev'in torunu; Azerbaycanlı iş adamı ve siyasetçi Mirza Esedullayev'in kızıdır. Yazıtlarını Banin adı altında yazmıştır.
Ölümünden önce Banin, Azerbaycan’daki durum hakkında birkaç makale yayınlamıştır. Ekim 1992'de ölmüştür. Ölümü Le Figaro gazetesinde, "Bir asırdan geçen ve zamanın tüm tekil şahsiyetlerini taşıyan bir mıknatıs taşı gibi çeken La vie romanesk kişiliklerinden biri." olarak nitelendirildi.
Hayatı

Ünlü Azerbaycan milyonerleri Şemsi Esedullayev ve Musa Nagıyev'in torunu, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin bakanlarından biri olan milyoner Mirze Esedullayev'in kızı Ümmülbanu, 18 Aralık 1905 tarihinde dünyaya geldi. Kendi otobiyografisinde şöyle yazar:
"Ben öz annemi tanımıyordum. 1905 yılında devrimci gerginliği ortadan kaldırmak isteyen hükümet, Kafkasya'da milletlerarası çatışmaları körükledi. Babam, annemi bu zulüm ve yağmadan korumak ve doğum yapması için doğup büyüdüğümüz Bakü’den uzak bir köye gönderdi. Doğum çok zor geçti, yakında doktor olmadığı için annem hayatını kaybetti, ben ise sağ kaldım."
Bu olaydan sonra annesinin şerefine ona Ümmülbanu adı verildi. Banin, babasını hapisten kurtarmak, yurt dışı pasaportu alarak Türkiye’ye kaçmak için istemediği, ancak nüfuzlu bir adamla evlenmek zorunda kaldı. 19 yaşında Türkiye’de kocasından (Balabey Kocayev) ayrılarak Paris’e, akrabalarının yanına gitti. Üvey annesiyle olan gergin ilişkisi Banin’i evden ayrılmaya ve bağımsız bir hayat kurmaya mecbur etti. İş aramaya başladı. Kaynaklara göre bir süre model, mağazada satıcı, ofiste sekreter ve tercüman olarak çalıştı.
Elinden gelen tüm meslekleri öğrenen Banin, Fransız dostlarının önerisiyle anılarını yazmaya başladı.
Kitapları

Paris Günleri (1942)
Nani (1943)
Kafkasya Günleri (1943)
İvan Buni’nin Son İnadı (1949)
Ernst Jünger ile Toplantılar (Rencontres avec Ernst Jünger)
J'ai choisi l'opium
Après
La France étrangère
L'appel de la dernière chance
Portrait d'Ernst Jünger : lettres, textes, rencontres
Ernst Jünger aux faces multiples
Ce que Marie m’a raconté : le dit de la Servante Marie
Taner Baybars

| Taner Baybars |
| --- | --- |
Doğum: 18 Haziran 1936 Lefkoşa, Kıbrıs
Ölüm: 20 Ocak 2010 Fransa
Meslek: Şair, yazar
Vatandaşlık: Birleşik Krallık
Resmî site
http://timotheebayliss.skyrock.com/
Taner Baybars, (d. 18 Haziran 1936, Lefkoşa, Kıbrıs – ö. 20 Ocak 2010, Béziers, Fransa), Kıbrıs Türkü şair, yazar. Tam ismi Taner Halil Fikret Baybars'tır.
Lefkoşa'daki İngiliz Askeri Kütüphanesi ile British Council'de çalıştı. 1956 yılında İngiltere'ye yerleşerek emekli oluncaya kadar kütüphaneciliği sürdürdü.
Yunus Emre, Nâzım Hikmet, Orhan Veli gibi şairlerin etkisinde şiire başlayan Baybars, kısa sürede bu etkiden kurtularak, kendi şiir anlayışını oluşturmayı bildi. Yeditepe ve Hisar dergilerinde öyküleri yayımlandı.
Ayrıldıktan sonra bir daha Kıbrıs'a dönmeyen şair; 1960'lı yıllarda Nâzım Hikmet'in eserlerini (Selected Poems, 1967), The Moscow Symphony (1970), The Day Before Tomorrow (1971), 1990'larda ise Kıbrıslı Türk şair Mehmet Yaşın'ın (Don't Go Back to Kyrenia, 2001) eserimi İngilizceye çevirdi.
İngiltere'den sonra Kıbrıslı Levanten toplumunun eski merkezi, güney Fransa'daki Lusignan bölgesine yerleşti. İngilizce şiirlerinde Türk, İngiliz, Elen, Latin şiir gelenek ve dillerini iç içe kullandı. Fransızca ve yıllar sonra yeniden bazıları ''kitap-lık''ta da yayımlanan, Türkçe şiirler de yazdı.
Şiirleri Almanca, Lehçe, Arapça, Macarca, Sırpça ve daha başka dillere çevrilen Baybars, ölümüne dek yaşamını bağcılıkla uğraşarak, soyut peyzaj resim yaparak, sergiler açıp, sone ve denemeler yazarak geçirdi.
Fransa'da kanser tedavisi gördüğü sırada, 20 Ocak 2010 tarihinde, 73 yaşında öldü ve yakıldı.
Çocukluğu

Tam ismi Taner Halil Fikret Baybars olan yazar Kıbrıs'ın Lefkoşa kazasında dünyaya gelmiştir. Annesi ve babası öğretmendir.
Ebeveynlerinin mesleği nedeniyle Kıbrıs'ın Vasilya ve Minareliköy başta olmak üzere çeşitli köylerde çocukluğu geçmiştir.
Eğitim Hayatı

İlköğretim hayatına Kıbrıs'ın Minareliköy köyünde başlayan Taner Baybars orta ve lise öğrenimini Lefkoşa Türk Lisesi'nde tamamlamıştır.
Çalışma Hayatı

Lise öğrenimini tamamladıktan sonra Lefkoşa Havaalanı'ndaki Royal Air Force İngiliz askerî kitaplığında (1954-55) çalıştıktan sonra İngiltere'ye gitti. Londra'da 1956 yılından itibaren British Counsil kitaplığında çalıştı. Kitap asistanı, kitap sergi asistanı, süreli yayınlar asistanı, yurt dışı dergilerin planlamasından sorumlu başkan (1972-81), tasarım yapımı ve baskı bölümü memuru (1981-82) ve kitap tanıtım memuru (1938-88) olarak çalıştıktan sonra emekliye ayrılarak Fransa'ya yerleşti.
Ölümü

20 Ocak 2010'da kanserden Bezier'de öldü. Vasiyeti gereği yakılarak külleri denize bırakıldı.
Kitapları

Mendilin Ucundakiler, 1954, şiir.
To Catch a Falling Man, 1963, şiir.
A Trap for the Burglar, 1965, roman.
Plucked in a Far-Off Land: Images in Self Biography, 1970, anı.
Susila in the Autumn Woods, 1974, şiir.
Narcissus in a Dry pool, 1978, şiir.
Pregnant Shadows, 1981, şiir.
Seçme Şiirler / Selected Poems: 1947-1997, 1997, şiir, çev: Mehmet Yaşın.
Uzak Ülke: Bir Kıbrıs Çocukluğu, 1997, anı, çev: Bahar Öcal Düzgören.
Tilki ile Çobanaldatan, Toplu Şiirler (1951-2001), 2007, şiir, çev: Gürgenç Korkmazel
Talışların Sürgünü

Talışların Sürgünü, Stalin'in Talış nüfusunu İran sınırındaki bölgelerden etnik temizlik amacıyla sürgün etmesi belirli bölgelerin etnik bileşiminde iç değişiklikler yapılması amacıyla yapılan sürgünlerdir.
Başlangıç

1936 yılında SSCB'nin yeni Anayasası kabul edilerek Transkafkasya Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti tasfiye edildi ve halklara karşı tutum değişti, birçok ulusal azınlığın aynı kişiler lehine asimilasyonu ve etnik adlarının yasaklanması politikasının uygulanma dönemi başladı.
Azerbaycan Komünist Partisi'nin XIII. Kongresi arifesinde 6 Haziran 1937'de yapılan ve diğerlerinin yanı sıra Merkez Komite'nin kongreye sunacağı raporun içeriği konusunun tartışıldığı Merkez Komite genel kurulundan sonra Azerbaycan dilinin Farsça, Arapça ve Osmanlıca katmanlarından temizlenmesi meselesi gündeme getirildi. Tartışma katılımcılarından biri “Tat dilinin temizlenmesi” gerektiğinden bahsetti. Mircafer Bağırov ise "Tat, Kürtçe, Talış dillerinden Azerbaycan diline geçmenin zamanı geldiğini düşünüyorum. Halk Eğitim Komiserliği inisiyatif almalıdır, onların hepsi Azerbaycanlıdır." ifadelerini kullandı.
Bu genel kurul sonrasında diğer dillerde eğitimin durdurularak Azerbaycan diline geçilmesi kararı alındı, Talış dilindeki okullar kapatıldı, süreli yayınlar durduruldu ve Talış bilim adamları ve tanınmış kişiler (Ahmedzade Z., Nasırlı M., Mirsalaev B. ve diğerleri) baskıya maruz kaldılar.
Dalga-parçacık ikiliği

Dalga-parçacık ikililiği teorisi tüm maddelerin
yalnızca kütlesi olan bir parçacık değil aynı zamanda da enerji transferi yapan
bir dalga olduğunu gösterir. Kuantum mekaniğinin temel konsepti, kuantum
düzeyindeki objelerin davranışlarında ‘’parçaçık’’ ve ‘’dalga’' gibi klasik
konseptlerin yetersiz kalmasından dolayı bu teoriyi işaret eder. Standart
kuantum yorumları bu paradoksu evrenin temel özelliği olarak açıklarken,
alternatif yorumlar bu ikililiği gelişmekte olan, gözlemci üzerinde bulunan
çeşitli sınırlamalardan dolayı kaynaklanan ikinci dereceden bir sonuç olarak
açıklar. Bu yargı sıkça kullanılan, dalga-parçacık ikililiğinin
tamamlayıcılık görüşüne hizmet ettiğini, birinin bu fenomeni bir veya başka bir
yoldan görebileceğini ama ikisinin de aynı anda olamayacağını söyleyen Kopenhag yorumu ile açıklamayı hedefler.
Teorinin kökeni

İkililik fikrinin temeli 17. Yüzyılda Christiaan
Huygens ve Isaac Newton arasında ışık ve maddenin doğası hakkındaki ışım hem dalgadan(Huygens)
hem de parçacıktan(Newton) oluşur tartışmalarına dayanır. Max Planck, Albert
Einstein, Louis de Broglie, Arthur Compton, Neils Bohr ve diğer birçok bilim
insanının çalışmaları sayesinde şu andaki bilimsel teori olan ışığın hem parçacık
hem de dalga (ya da tam tersi) olduğu teorisi geçerli. Bu olgu yalnız orta
boyuttaki parçacıklar için değil ayrıca atom ve moleküllerin temel bileşenleri
içinde geçerlidir. Gözle görülebilir parçacıklar için ise aşırı derecede kısa
dalga boylarından dolayı dalga özelliği saptanamıyor.
20. yüzyılın bitmesiyle birlikte gelen paradigma değişimi > Elektrik parçacıkları

19. yüzyılın bitiminde, fizik yoluyla atomun
doğasına ve kimyasal reaksiyonların işleyişine karar vermek atom teorisinde
indirgemeciliğin atomun kendi içine ilerlemesini sağladı. İlk başta akışkan
sanan elektrik daha sonradan elektron ismi verilen parçacıklardan oluştuğu
anlaşıldı. İlk defa J. J. Thomson tarafından 1897 yılında katot ışın tüpü
kullanarak vakumlu ortamda elektrik yüklerinin hareketi gözlemlendi. Vakum
elektrik akışkanına hareket için ortam sağlamadığından dolayı bu buluş sadece
negatif yüklü parçacığın vakumlu ortamda hareketi sayesinde açıklanabilir.
Elektronlar yıllardır elektriği akışkan olarak gören klasik elektrodinamikle
karşı karşıya geldi. Daha da önemlisi, elektrik yükü ve elektromanyetizma
arasındaki yakın ilişki Michiael Faraday ve James Clerk Maxwell tarafından
belgelenmiş oldu. Elektromanyetizmanın değişen bir elektrik veya manyetik alan
tarafından oluşturulan bir dalga olarak bilinmesinden beri elektrik ve yükün
atomik/parçacık tanımı yersizdi. Dahası, klasik elektrodinamik tamamlanmayan
tek klasik teori değildi.
20. yüzyılın bitmesiyle birlikte gelen paradigma değişimi > Fotoelektrik olay aydınlanması

Planck'ın morötesi felaketini atom ve kuantize
elektromanyetik alan kullanılarak çözmesinden sonra çoğu fizikçi çabukça
Plank'ın ‘’ışık kuantumu’' teorisinin kaçınılmaz açıkları olduğunu fark etti.
Kara-cisim ışıması için daha tamamlayıcı bilgi kuantizasyonsuz
tamamen sürekli, tamamen dalgasal elektromanyetik alan kullanılarak
oluşturuldu. 1905 yılında Albert Einstein Planck'ın kara-cisim modelini
kullanarak o zamanın çözülemeyen sorularından biri olan, enerji alan atomların
elektron yaymasıyla oluşan fotoelektrik olaya çözüm buldu.
1902 yılında Philipp Lenard atomdan çıkan
elektronların enerjisinin ışın yoğunluğu yerine frekansına bağlı olduğunu
buldu. Böylece bir atoma düşük frekanslı az parlaklıkta bir ışık tutulmasıyla
yine aynı frekanstaki parlak bir ışığın tutalmasında kopan elektronun enerjisi
eşik olduğu görüldü. Daha yüksek enerjiye sahip elektronlar için daha yüksek
frekanslı ışık tutulmalıdır. Ne kadar fazla ışık olursa o kadar elektron
koparılmış olur. Kara-cisim ışımasında olduğu gibi ışıma ve madde arasındaki
enerji transferinin başlaması teoride şanstı. Ancak maddenin kuantum mekaniği
doğasına rağmen hâlâ ışığın klasilik tanımı kullanılarak açıklanabilir.
Planck'ın kuantum enerjisini kullanan ve verilen
frekansta elektromanyetik radyasyon isteyen, sadece kuantum hv sinin tam
katları kadar enerjiyi maddeye transfer edebilir. Bundan sonra fotoelektrik etki
daha kolay açıklanabilir. Düşük frekanstaki ışık yalnızca düşük enerjili
elektronları koparır çünkü her bir elektron fotonların emilimiyle uyarılır.
Düşük frekanslı ışığın yoğunluğunun arttırılması, enerjileri yerine yalnızca
uyarılan atomların sayısını arttırır çünkü her bir fotonun enerjisi yine aynı
kalır. Yalnızca ışığın frekansı arttırılarak ve böylece fotonların enerjisini yükselterek
daha yüksek enerjili elektron koparılabilir. Planck sabiti h I kullanarak
fotonların frekansına bağlı olarak enerjisi bulunabilir, ayrıca koparılan
atomun enerjisi de frekansa bağlı olarak lineer artış gösterir; doğrunun eğimi
ise Planck sabitini gösterir. Bu sonuçlar Robert Andrews Milikan'ın 1915'te
elektron yükünü Einstein'ın tahminlerinin deneysel sonuçlarını kullanarak
bulmasına kadar onaylanmadı. Koparılan elektronun enerjisinin Planck sabitini
göstermesine rağmen fotonların varlığı foton antigruplaşması efektinin
bulunmasına kadar kesinleşmemişti. Bu fenomen yalnızca fotonlarla
açıklanabilirdi. Einstein 1921 yılında Nobel Ödülünü aldığında özel ve genel
görelelik teorisi matematiksel olarak zor olmamasına rağmen tamamen devrimci ve
ışığın kuantizasyonundan bahsediyordu. Einstein'ın ışık kuantası 1925 yılına
kadar foton olarak isimlendirilmedi ancak 1905'te bile mükemmel bir şekilde
dalga-parçacık ikililiğini örnekler nitelikteydi. Elektro manyetik ışımı linear
dalga denklemleri sağlamaktadır ancak yalnızca soyuk elementler tarafından
yayılabilir ya da emilebilir böylece hem dalga hem de parçacık özelliği gösterir.
Kilometre taşlarındaki değişim > Huygens ve Newton

İlk kapsamlı ışık teorilerinden biri ışığın dalga
teorisini öne sürüp dalgaların nasıl düzgün bir hat üzerinde girişim yaptığını
gösteren Christiaan Huygens'ten gelmişti. Ancak bu teori Isaac Newton'un ışığın
parçacık teorisi ile birlikte geride bırakılmış oldu. Newton bu teorisinde
ışığın ufak parçacıklardan oluştuğunu öne sürerek yansıma olgusunu kolayca
açıklayabilmişti. Oldukça zor olsa da ayrıca ışığın lensten kırılmasını ve güneş
ışığından gökkuşağı oluşumunu da açıklamıştı. Newton'un parçacı görüşüne
yüzyıldan uzun süre kimse meydan okuyamadı.
Kilometre taşlarındaki değişim > Young, Fresnel ve Maxwell

19.yüzyılın başlarında Young ve Fresnel'in çift
yarık deneyi Huygens'in dalga teorisi için kaynak sağlar nitelikteydi. Çift
yarık deneyinde sisteme gönderilen ışıktan su dalgalarındakine benzer gibi
karakteristik bir girişim kalıbı gözlendi ve dalga boyu bu kalıplar
kullanılarak ölçüldü. Dalga görüşü parçacık ve ışın görüşlerinin yerini hemen
alamamasına rağmen 19. yüzyılın ortalarına doğru polarizasyon olgusuyla birlikte
bilimsel düşüncelerde baskınlık kurmaya başladı.
19.yüzyılın sonlarına doğru James Clerk Maxwell,
Maxwell denklemlerine göre ışığın elektromanyetik dalga yayılması olduğunu
açıkladı. Bu denklemler 1887'de Heinrich Hertz'in denklemleri tarafından
doğrulandı ve dalga teorisi Kabul edilmeye başlandı.
Kilometre taşlarındaki değişim > Planck’ın kara-cisim ışıması formülü

1901 yılında Max Planck parlayan bir cismin yaydığı
ışığın gözlemlenen spektrumlarını yeniden oluşturmayı başaran analizini
yayınladı. Bunu başarmak için Plank radyasyon yayılımı yapan osilatörün
kuantize enerjisini ad hoc matematiksel varsayımını kullanarak buldu. Einstein
daha sonradan elektromanyetik radyasyonun kendisinin kuantize olduğunu ve
yayılan atomların enerjisi olmadığını öne sürdü.