Bahçe çileği
Tarihçe

İlk bahçe çileği 18. yüzyılın sonlarında Fransa'nın Bretonya kentinde yetiştirildi. Bundan önce meyvenin kaynağı yabani çilekler ve yabani çilek türlerinden yetiştirilen seçimlerdi.
Çilek meyvesinden antik Roma literatüründe tıbbi kullanımı nedeniyle bahsedilmiştir. Fransızlar hasat için 14. yüzyılda çilekleri ormandan alıp bahçelerine dikmeye başladılar. 1364'ten 1380'e kadar Fransa kralı olan V. Charles'ın kraliyet bahçesinde 1.200 çilek bitkisi vardı. 15. yüzyılın başlarında Batı Avrupalı rahipler tezhipli el yazmalarında yabani çileği kullanıyorlardı. Çilek İtalyan, Flaman ve Alman sanatında ve İngiliz minyatürlerinde bulunur. Çilek bitkisinin tamamı depresif hastalıkların tedavisinde kullanıldı.
16. yüzyıla gelindiğinde çilek yetiştiriciliğine dair referanslar daha yaygınlaştı. İnsanlar onu sözde tıbbi özellikleri nedeniyle kullanmaya başladı ve botanikçiler farklı türlere isim vermeye başladı. İngiltere'de düzenli çilek tarımına olan talep 16. yüzyılın ortalarında artmıştı.
Çilek ve krema kombinasyonu, Thomas Wolsey tarafından Kral VIII. Henry'nin sarayında yaratıldı. Çilek yetiştirme ve hasat etme talimatları 1578'de yazılı olarak ortaya çıktı. 16. yüzyılın sonuna gelindiğinde üç Avrupa türünden bahsedilmişti: F. vesca, F. moschata, and F. viridis. Bahçe çileği ormanlardan alınıp ve daha sonra bitkiler dallarından kesilerek eşeysiz olarak çoğaltıldı.
F. vesca 'nın iki alt türü tanımlandı: F. sylvestris alba ve F. sylvestris semperflorens. F. virginiana 'nın 17. yüzyılda Doğu Kuzey Amerika'dan Avrupa'ya tanıtılması tarihin önemli bir parçasıdır çünkü modern çileğin ortaya çıkmasını sağlayan iki türden biridir. Yeni türler yavaş yavaş kıtaya yayıldı ve 18. yüzyılın sonuna kadar tam anlamıyla takdir edilemedi. 1712'de Şili'ye yapılan bir Fransız gezisi, dişi çiçeklere sahip bir çilek bitkisinin tanıtılmasına ve bunun sonucunda bilindik çileğin ortaya çıkmasına yol açtı.
Şili'deki Mapuche ve Huilliche Kızılderilileri, İspanyolların ülkeyi fethetmeye geldiği 1551 yılına kadar dişi çilek türlerini yetiştirdiler. 1765 yılında Avrupalı bir kaşif, Şili çileği olan F. chiloensis 'in yetiştirildiğini kaydetti. Avrupa'ya ilk gelen bitkiler hızlı büyüdü, ancak meyve vermedi.
18. yüzyılın ortalarında Brest ve Cherbourg'daki Fransız bahçıvanlar, F. moschata ve F. virginiana 'nın F. chiloensis sıraları arasına dikildiğinde Şili çileklerinin bol ve alışılmadık derecede büyük meyveler verdiğini ilk kez fark ettiler. Kısa bir süre sonra, Antoine Nicolas Duchesne çilek yetiştirmeyi incelemeye başladı. 1766'da yayınladığı çileğin eşeyli üremesi gibi bitki yetiştirme bilimi açısından çok önemli birkaç keşifte bulundu. Duchesne, dişi F. chiloensis bitkilerinin yalnızca erkek F. moschata veya F. virginiana bitkileri tarafından tozlaşabildiğini keşfetti. Bu, Avrupalıların bitkilerin yalnızca erkek veya yalnızca dişi çiçekler üretme yeteneğine sahip olduğunun farkına vardığı zamandı.
Duchesne, F. ananassa 'nın F. chiloensis ve F. virginiana 'nın bir melezi olduğunu belirledi. İri meyveler veren F. ananassa, kokusu, tadı ve meyve şekli bakımından ananasa benzemesi nedeniyle bu ismi almıştır. İngiltere'de F. ananassa 'nın birçok çeşidi üretildi ve bunlar halen yetiştirilen ve tüketilen modern çilek çeşitlerinin temelini oluşturur. Dayanıklılığı, hastalık direncini, büyüklüğü ve tadı geliştirmek için Avrupa ve Amerika'da da daha fazla üretildi.