stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tarihyazımı
20. Yüzyıl > Macaulay ve Whig tarihi

Whig tarihi terimi, Herbert Butterfield tarafından 1931 yılında Tarihin Whig Yorumu adlı kısa kitabında ilk kez kullanıldığı şekliyle, tarihyazımının geçmişin daha büyük aydınlanmalara ve özgürlüklere doğru kaçınılmaz gelişiminin, liberal demokrasi ve anayasal monarşinin modern şekillerinde sonuçlanacağı yaklaşımını ifade eder. Genel olarak Whig tarihçiler anayasal hükûmet, bireysel özgürlükler ve bilimsel ilerleme düşüncelerinin yükselişini savundular. Terim Britanya tarihi dışında (örneğin bilim tarihi) diğer tarih dallarına her türlü erkbilimsel (ya da hedef amaçlı), kahraman temelli ve dönem tarihçiliği anlatılarına tepki olarak geniş biçimde uygulanmıştır.
Paul Rapin de Thoyras'ın İngiltere Tarihi (1723), 18. yüzyılın ilk yarısı için "klasik bir whig tarihi" olmuştur. Daha sonra geniş kitlelerce okunacak olan David Hume'un İngiltere Tarihi'nin gölgesinde kalacaktır. Whig tarihçileri 1688 yılındaki Muhteşem Devrim'in kazanımlarını vurgulamışlardır. Bunlar James Mackintosh'un İngiltere'de 1688 Devriminin Tarihi, William Blackstone'un İngiliz Kanunları Üzerine Yorumlar'ı ve Henry Hallam'ın İngiltere'nin Anayasal Tarihi'dir.
"Whigcilik"in en meşhur kişisi Thomas Babington Macaulay'dı, İkinci James'in Hükümdarlığından itibaren İngiltere Tarihi'nin 1848'de ilk cildini yayımlamıştı. Hızlı bir başarı gösterdi ve Hume'un tarihini geride bırakarak yeni bir otorite hâline geldi. Onun 'Whig kanaatleri' ilk bölümde şöyle dillendiriliyor:
Bu mutabakat I. Dünya Savaşından sonra Avrupa tarihinin yeniden şekillenmesi sürecinde devamlı baltalanmıştır ve Butterfield'ın eleştirileri bu eğilimi kanıtlar niteliktedir. Düşünürler artık dünyanın sürekli daha iyiye yol aldığına inanmıyorlardı. Yeni akademik nesiller de benzer şekilde Whig tarihini geçmişi bugünün koşullarına yakınsayarak yorumladıkları ve tarihin bir çeşit emele doğru ilerlediği yönündeki nedenselci açıklamaları nedeniyle reddetmişlerdir. Diğerleri "Whig" varsayımlarını Britanya sistemini siyasi ilerlemenin zirvesi olarak gördükleri, geçmiş siyasilerin de bugünkü politik düşünceleri paylaştıklarını farz ettikleri (anakronizm), Britanya tarihini kaçınılmaz sonuçları ile bir ilerici yürüyüş olarak kabul ettikleri ve siyasi ilerlemenin sebepleri ya da acımasızlığı nedeniyle ilerleyen ve onun kaçınılmaz zaferine engel olmaya çalışan eskinin politik figürlerini kahramanca gösterdikleri için eleştirmişlerdir. J. Hart der ki "[Tarihin] Whig yorumu, bir kahramanlık ve acımasızlık hikâyesi olmalıdır."
20. Yüzyıl > Sovyet tarihyazımı

Sovyet tarihyazımı, Sovyetler Birliğindeki (SSCB) tarihçilerin tarih çalışmaları metodolojisidir. SSCB'de tarih çalışmaları, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin dayattığı sınırlamalar çerçevesinde yapılmaktaydı. "Sovyet tarihyazımı" konusunun kendisi de modern çalışmaların başlı başına bir konusudur.
Teorik yaklaşımlar
George M. Enteen, Sovyet tarihyazımı çalışmasına yönelik iki yaklaşım belirlemiştir. Bunlardan biri Batı'nın Sovyetler Birliği'ni, Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi tarafından kontrol edilen totaliter bir toplum olarak değerlendirdiği analizle özdeşleşmiş totaliter bir yaklaşım. Bu ekole göre "huzursuzluk işaretleri nadiren yukarıdan gelen emirlerin yanlış okuması olarak temsil edilir."363 Enteen'e göre Sovyet tarihyazımı üzerine diğer ekol, "alandaki baskın güçlere aykırı olarak tarihçilerin aldığı önemli inisiyatif"e dikkat çeken sosyal tarih ekolüdür.363
Markwick'e göre, öncelleri 1920'ler ve 1930'larda olan çok sayıda savaş sonrası tarihyazımı hareketi mevcuttur. Şaşırtıcı olarak bunlar kültür ve psikoloji odaklı tarihlerdir. Geç 1920'lerde Stalinistler tarihe bireysel yaklaşımı sınırlamaya başladılar. Bu süreç Sovyet Komünist Partisi "Kısa" Tarihi'nin (1938) yayınlanmasıyla zirveye ulaşmıştır. Bu piatichlenka veya bayağı materyal diyalektike göre tarihin beş kabuledilebilir anının, - ilkel komünizm, kölelik, derebeylik, kapitalizm ve sosyalizm, - kristalize olmasıdır.284 Kısa tarihin yayınlanmasından sonra 14 Kasım 1938'de Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi özel bir bildiri yayınlayarak kitap ve "Tüm Rusya Komünist Partisi'nin (Bolşevikler) ve Marksizm-Lenizmin temel tarihsel konularında başka keyfi yoruma izin vermeksizin Merkez Komitesi'nin resmi ve onaylı yorumunu" içeren "Diyalektik ve tarihsel materyalizm" bölümünün "Marksizm-Leninizm alanının felsefi bilgi ansiklopedisi" olduğunu duyurmuştur.
Stalinist tarihin zaferi empoze edilse de farklı tarih tarzları oluşmaya başlamıştır. Bunlar B. A. Romanov'un Antik Rus'ta Halk ve Ahlak (1947) ve Zhdanovshchina'nın zirvesinde bir mentalités çalışması içerir. Ancak Komünist Parti'nin 20. Kongresi'ne kadar, Stalinist dayatmadan kurtulan farklı tarih ekolleri oluşmamıştır. İlk olarak, Stalinist diyalektik materyalizme etkin sadakatte bir karşı çıkış olarak Leninist materyalizm içinde "yeni bir yön" oluştu. Sonrasında Leninist psikoloji okumasıyla oluşan bir psikolojik tarih bunu takip etti. "Kültürolojik" bir yönelim de ayrıca bu dönemde oluşmuştur.284–285
20. Yüzyıl > Biyografi

Biyografi, Plutarch'ın büyük Romalı ve Yunan yöneticilerin paralel yaşamlarını yazdığı günlerden beri tarihyazımının önemli tarzlarından biri olmuştur. Özellikle akademik olmayan tarihçilerin ve önemli kişilerin eşlerinin ve çocuklarının, sahip oldukları eşsiz mektup ve belge hazinesi sayesinde, ilgi duydukları bir alandır. Akademik tarihçilerse biyografiyi geniş toplumsal, kültürel, siyasi ve iktisadi odaklara çok az yer verdiği ve belki de popüler psikolojiyi çok fazla önemsediği gerekçesiyle önemsememektedir. Britanya'daki "Büyük Adam" geleneği Dictionary of National Biography (Ulusal Biyografi Sözlüğü; 1882'de başlamış ve yeni baskıları güncellenerek 1970'e dek sürmüştür) külliyatına kaynaklık etmiş, yeni hâli Oxford Dictionary of National Biography (Oxford Ulusal Biyografi Sözlüğü) olarak bugüne kadar gelmiştir. Birleşik Devletler'de, Dictionary of American Biography (Amerikan Biyografi Sözlüğü) geç 1920'lerde planlanmış ve 1980'lere dek çeşitli eklentilerle basılmaya devam etmiştir. Şimdilerde American National Biography (Amerikan Ulusal Biyografisi) olarak değiştirilmiş ve Büyük Şahsiyetler hakkında daha doğru bilgiler veren küçük tarih ansiklopedileri de basılmıştır. Kitapçılar, postyapısalcı, kültürel, ırksal veya cinsiyet tarihi çalışmalarına dayanan azınlık monografilerinden daha fazla satan biyografiler üzerine büyüyen bir iş dünyası inşa etmişlerdir. Michael Holroyd geçen kırk yıl için "biyografinin altın çağı olarak değerlendirilebilir" demiş; ancak yine de biyografiyi "tarihin sığlaşan sonu" olarak adlandırmıştır. Nicolas Barker bu konuda "daha ve daha fazla biyografi daha geniş bir okuyucu kitlesi aramakta" iddiasında bulunmuştur, biyografilerin "çağımızın ruhunu yansıttığı" fikrini savunduğu gibi.
20. Yüzyıl > Amerikan yaklaşımları

Birleşik Devletler'deki tarihyazımında 20. yüzyılda bir dizi büyük yaklaşım doğmuştur. 2009-2012 arasında, Birleşik Devletler'de her yıl ortalama 16.000 yeni akademik tarih kitabı basılmıştır.
20. Yüzyıl > Amerikan yaklaşımları > İlerlemeci tarihçiler

1910'dan 1940'a kadar "İlerlemeci" tarihyazımı, özellikle siyasi çalışmalarda, baskındı. Yaklaşım, Amerikan tarihinde sınıf çatışmasının merkezi önemini vurgulamıştır. Önemli liderleri Vernon L. Parrington, Carl L. Becker, Arthur M. Schlesinger, Sr., John Hicks ve C. Vann Woodward'dır. Hareket Curtis Nettels, William Hesseltine, Merle Curti, Howard K. Beale, Merrill Jensen, Fred Harvey Harrington (sonrasında üniversite rektörü oldu), William Appleman Williams ve misafir yüksek lisans öğrencileri ile Wisconsin Üniversitesi Tarih Bölümünde güçlü bir temel inşa etti. Aralarından Charles A. Beard, kendi "Beardcı" yaklaşımıyla hem tarihçilere hem de halka ulaşabilmiş göz önünde bir temsilci olmuştur.
İç Savaş'ı irdelerken, Charles ve Mary Beard milliyetçiliği, birlikçiliği, eyaletler hukukunu, köleliği, savaşan askerlerin güdülerini ve lağvını incelemeyi gereksiz buldular. Bunun yerine, savaş için:
Arthur Schlesinger, Jr. Jackson Çağı'nı (1945), bu yaklaşımın son büyük yapıtlarından birini yazmıştır. Schlesinger, Jackson'ı Second Bank of the United States'e yaptığı başarılı saldırıları sonucu bir kahraman olarak yansıtmıştır. Kendi düşüncesi yeterince açıktı: "Tipik olarak kişisel ve sınıfsal, nadiren toplumsal, düşüncelerle hareket etmiş olan iş cemiyeti ulusal meseleleri değişmeyecek biçimde krize soktu ve halkın geri kalanını kızdırıp rahatsızlığa sürükleyerek devrimin eşiğine getirmiştir."
20. Yüzyıl > Amerikan yaklaşımları > Uzlaşımcı tarih

Uzlaşımcı tarih temel olarak Amerikan değerlerinin birliğini savunur ve çatışmaları göz ardı ederek yüzeyselleştirir. Özellikle 1950'ler ve 1960'larda ilgi görmüştür. Richard Hofstadter, Louis Hartz, Daniel Boorstin, Allan Nevins, Clinton Rossiter, Edmund Morgan ve David M. Potter önde gelen isimlerdir. 1948'de Hofstadter Amerikan siyaset geleneğinin uzlaşmacı modeli üzerine çarpıcı bir açıklama yapmıştır:
20. Yüzyıl > Amerikan yaklaşımları > Yeni Sol tarihçiliği

Uzlaşımcı tarih, 1960'ların köktenci genç nesil tarihçilerin toplandığı Yeni Sol düşünürlerince reddedilmiştir. Onlara göre çatışma esastır ve sınıf, ırk ve cinsiyet rolleri merkezi öneme sahiptir. Muhalif olmak, azınlıkların deneyimleri ve ezilen sınıflar Yeni Sol tarihçilerinin oluşturduğu tarih anlatısının odağıdır.
20. Yüzyıl > Amerikan yaklaşımları > Yeni toplumsal ve siyasi tarih

Toplumsal tarih, diğer adıyla yeni toplumsal tarih, tarihteki sıradan insanların deneyimlerini araştıran geniş bir daldır. "Altın Çağı"nda, 1960'lar ve 1970'lerde büyüyen bir alandı; hâlen tarih bölümlerinin prestijli kürsülerindendir. Ancak, 1980'den sonra "kültürel dönüş" yeni nesli farklı konulara yönlendirdi. 1975'ten 1995'e, Amerikan üniversitelerindeki toplumsal tarihle ilgilenen tarih profesörlerinin oranı %31'den %41'e yükselirken siyasi tarihle ilgilenenlerin oranı %40'tan %30'a düşmüştür. Bu büyüme sosyal bilimler, bilgisayar, istatistik, bireysel sayım gibi yeni veri kaynakları ve Newberry Library ve Michigan Üniversitesi'ndeki yaz çalışmaları programlarının etkisiyle olmuştur. Yeni Siyaset Tarihi toplumsal tarih yöntemlerinin siyasete uygulanmış hâli olarak odağını siyasiler ve yasalardan seçmenlere ve seçimlere kaydırmış bir yaklaşımdır.
20. Yüzyıl > Kültürel Dönüş

1980'ler ve 1990'ların "kültürel dönüş"ü tarihin pek çok alanından araştırmacıyı etkiledi. Özellikle antropolojiden esinlenerek yöneticiler, sıradan insanlar ve bilinen olaylardan toplumun değişen değerlerini yansıtmada dilin ve kültürel sembollerin kullanımına yönelmişlerdir.
Britanyalı tarihçi Peter Burke, kültür çalışmalarının sayısız yan ürünü olduğunu veya güçlü biçimde etkilendiği tartışmalı konuların varlığını vurgulamıştır. En önemli alanları cinsiyet çalışmaları, postkolonyalizm, anı çalışmaları ve film çalışmaları'dır.
Diplomasi tarihçisi Melvyn P. Leffler "kültürel dönüş" hakkında kültür kavramının çok geniş olduğunu ve geniş yorumlara imkân vereceğini bir sorun olarak belirtmiş, bunu da:
20. Yüzyıl > Anı çalışmaları

Anı çalışmaları milletlerin, toplumsal kesimlerin (ve tarihçilerin) mevcut değer ve inançları hakkında düşünce belirtmek amacıyla ana özellikleri yüceltmek veya küçümsemek için nasıl geçmişe dair anılarını seçip kurguladıklarını çalışan yeni bir alandır. Tarihçiler geçmiş anıların şekillenmesinde popüler tarih kitaplarında ve ders kitaplarında yayılmış olan çalışmaları neticesinde önemli bir rol oynadılar. Fransız sosyolog Maurice Halbwachs, bu alandaki çalışmaları La mémoire collective (Kollektif Hafıza; Paris: 1950) ile başlatmıştır.
Çoğu tarihçi anının nasıl kurgulandığını, bellendiğini ve çarpıtıldığını çalışmaktadır. Ayrıca efsanelerin nasıl yaratıldığını da incelemektedirler. Örneğin, II. Dünya Savaşı sırasında yaşanan mezalim hakkında, özellikle Avrupa'daki Holokost ve Asya'daki Japonların tutumu, sayısız anı çalışması vardır. Britanyalı tarihçi Heather Jones, I. Dünya Savaşı tarihyazımı hakkında kültürel dönüş sayesinde yeni bir canlanma olduğunu savunmuştur. Bilim insanları askeri işgaller, siyasilerin köktenleşmesi, ırk ve erkek bedeni konularında pek çok yeni soru geliştirdiler.
"Dynamics of Memory and Identity in Contemporary Europe" (Günümüz Avrupa'sında Anı ve Kimliğin Dinamikleri)  çağdaş çalışmaların temsilcisi niteliğinde bir derlemedir. SAGE yayıncılık 2008'den beri Memory Studies (Anı Çalışmaları) adlı akdemik dergiyi yayınlamakta, aynı isimli kitap serisi ise Palgrave Macmillian tarafından 2010'dan beri her yıl 5-10 başlıkla çıkmaktadır.
20. Yüzyıl > İnsanlık tarihi

İnsanlık tarihi, ayrı bir tarih dalı olarak 1980'lerde oluşmaya başladı. İnsanlık tarihi küresel bir bakış açısıyla yaklaşmayı ve tüm kültürler arasında yaygın olan kültür örüntülerine odaklanmayı amaçlamaktadır. Bu alanın temel tematik yaklaşımı şu iki odak noktasını incelemek üzerinedir: senkretizm (nasıl insanlık tarihinin akışı tüm insanlığı bir araya getirmiştir?) ve farklılık (nasıl insanlık tarihi insanlar arasındaki farklılığı ortaya çıkarmıştır?)
Arnold J. Toynbee'nin on ciltlik A Study of History (Tarih Bilinci) eseri (1933-1954) gelişmekte olan saha için önemli bir etkiye sahiptir.26 ayrı uygarlık üzerinde karşılaştırmalı konu analizi yapmış ve bunların doğuş, büyüme ve çöküş dönemleri arasında çarpıcı benzerlikler bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu uygarlıkların her birine hepsinin geçtiği aşamaları belirleyerek evrensel bir model uygulamıştır: doğuş, büyüme, çalkantılar, evrensel yönetim ve dağılma. Sayısız yazısı, makaleleri, konuşmaları ve sunumlarıyla, ayrıca pek çok farklı dile çevrilmiş kitaplarıyla Toynbee belki de 1940'lar ve 1950'lerde dünyanın en çok okunan ve tartışılan araştırmacısıydı. Lakin Toynbee'nin çalışmaları 1960'larda, eserlerinin çoğuna nüfuz eden dini ve ruhani hava nedeniyle hem toplum kesiminden hem de akademik çevrelerden sahip olduğu ilgiyi kaybetti. Son yıllarda çalışmaları nadiren okunmakta ve atıf yapılmaktadır.
Chicago tarihçisi William H. McNeill The Rise of the West (Batı'nın Yükselişi) adlı eserini (1965) Toynbee'nin çalışmaları üzerine koyarak Avrasya'nın ayrı uygarlıklarının nasıl tarihin başlangıcından beri birbirleriyle iletişime geçerek, birbirlerinden önemli yetenekleri devşirerek ve böylece geleneksel olanla gerekli bilgi ve beceriyi birbirlerine denk kılmak için değişimi hızlandırdıklarını göstermek için yazmıştır. Sonrasında geçen 500 yıl içinde Batı uygarlığının diğer kültürler üzerine olan belirgin etkisini anlatır. McNeill, küresel çaplı insan ilişkilerini esas alan bir yaklaşım sergilemiştir. Bu ilişkiler günümüze yaklaştıkça daha fazla, daha devamlı ve sürdürülebilir olmuştur. 1500 öncesinde, kültürler arası iletişim ağı Avrasya'yla sınırlıydı. Bu iletişim alanları için kullanılan ifade bir tarihçiden diğerine değişmekte, "dünya sistemi"nden "ecumene"e farklı adlar almaktadır. McNeill'in kültürel kaynaşmalara dair düşünceleri tarih kuramı üzerinde büyük etkiye sahiptir.
Akademik dergiler

Akademik tarihçilerin fikir alışverişinde bulundukları ve yeni bulunan bilgileri yayımladıkları bir mecra olan tarih araştırmalarına dair dergiler 19. yüzyılda ortaya çıktı. İlk dergiler fen bilimlerine ait dergilere benzerlik göstermekteydi ve tarihin daha profesyonel hâle getirilmesi için yayımlanmaya başlanmıştı. Dergiler ayrıca tarihçilerin farklı tarihyazımı yaklaşımlarını tanımalarına da olanak sağlıyordu. Bunların en bilinen örneği Fransa'daki Annales Okulu'nun bir yayını olan Annales. Économies. Sociétés. Civilisations'dı. Günümüz dergileri tipik olarak bir veya daha fazla editör, editör yardımcıları, yazı kurulu ve makaleleri güvenilirlik değerlendirmesine tabi tutulmuş olan akademisyenler topluluğundan oluşmaktadır. Editörler, tanınmış araştırmacılara 500 ile 1000 sözcük arasında değişen eleştiri yazıları yazmaları için kitaplar gönderirler. İnceleme ve yayımlama süreci aylar sürebilir. Saygın bir dergide (gönderilen makalelerin %10 veya daha azını yayımlayan) makale yayımlatmak bir araştırmacının kariyeri için bulunmaz bir nimettir. Bu yayın, yazarın akademik camianın erbabı olduğunu gösterir. Sayfa başı ücret ve fiyatlandırma tarih yayınları için nadirdir. Dergiler üniversitelerce, tarih cemiyetlerince, akademik derneklerce desteklenmekte ya da kütüphaneler ve akademisyenlerin ödedikleri abonelik ücretleri sayesinde mali imkân sağlamaktadırlar. Çevrimiçi sürümlerinin genel abonelik ile akademik kurumlara ulaştırıldığı kütüphane ağları artarak yaygınlaşmaktadır. Çoğu kütüphane, belirli makalelere erişim sağlayan kütüphanelerarası ödünç alma sistemine bağlıdır.
Akademik dergiler > Bazı büyük tarih dergileri

1840 Historisk tidsskrift (Danimarka)
1859 Historische Zeitschrift (Almanya)
1866 Archivum historicum, sonrasında Historiallinen arkisto (Finlandiya, Fince yayımlandı)
1867 Századok (Macaristan)
1869 Časopis Matice moravské (Çek Cumhuriyeti – sonrasında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'ın bir parçası)
1871 Historisk tidsskrift (Norveç)
1876 Revue Historique (Fransa)
1880 Historisk tidskrift (İsveç)
1886 English Historical Review (İngiltere)
1892 William and Mary Quarterly (ABD)
1894 Ons Hémecht (Lüksemburg)
1895 American Historical Review (ABD)
1895 Český časopis historický (Çek Cumhuriyeti – sonrasında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'ın bir parçası)
1914 Mississippi Valley Historical Review (1964'te isim değişikliğiyle Journal of American History) (ABD)
1916 The Journal of Negro History (ABD)
1916 Historisk Tidskrift för Finland (Finlandiya, İsveççe yayımlandı)
1918 Hispanic American Historical Review (ABD)
1922 Slavonic and East European Review (SEER), (İngiltere)
1928 Scandia (İsveç)
1929 Annales d'histoire économique et sociale (Fransa)
1935 Journal of Southern History (ABD)
1941 The Journal of Economic History (ABD)
1952 Past & present: a journal of historical studies (İngiltere)
1953 Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte (Almanya)
1956 Journal of the Historical Society of Nigeria (Nijerya)
1957 Victorian Studies (ABD)
1960 Journal of African History (İngiltere)
1960 Technology and culture: the international quarterly of the Society for the History of Technology (ABD)
1967 Indian Church History Review (Hindistan) (önceden Bulletin of Church History Association of India adıyla)
1967 The Journal of Social History (ABD)
1969 Journal of Interdisciplinary History (ABD)
1975 Geschichte und Gesellschaft. Zeitschrift für historische Sozialwissenschaft (Almanya)
1976 Journal of Family History (ABD)
1978 The Public Historian (ABD)
1982 Storia della Storiografia — History of Historiography — Histoire de l'Historiographie — Geschichte der Geschichtsschreibung
1982 Subaltern Studies (Oxford University Press, Oxford Üniversitesi Yayınları)
1986 Zeitschrift für Sozialgeschichte des 20. und 21. Jahrhunderts, 2003'ten sonraki adı: Sozial.Geschichte. Zeitschrift für historische Analyse des 20. und 21. Jahrhunderts 28 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanya)
1990 Gender and History (ABD)
1990 Journal of World History (ABD)
1990 L'Homme. Zeitschrift für feministische Geschichtswissenschaft (Avusturya)
1990 Österreichische Zeitschrift für Geschichtswissenschaften (ÖZG)
1992 Women's History Review
Anlatı

Lawrence Stone'a göre anlatı, tarihçiler tarafından geleneksel olarak kullanılagelmiş bir retorik araçtır. 1979'da, Toplumsal Tarih çalışmaları sosyal bilimlere özgü bir araştırma modeli arayışındayken Stone, anlatı yöntemine yaklaşmıştır. Stone anlatıyı şöyle tarif etmiştir: kronolojik olarak kurulur, tek bir tutarlı olaya odaklanır, analitik değil tanımlayıcıdır, soyut koşullarla değil insanlarla ilgilenir, tümel ve istatistiksel olanla değil belirli ve özgün olanla uğraşır. Anlatı üzerine bir eserinde: "Şimdilerde daha ve daha fazla 'yeni tarihçi' eski insanların kafalarının içinde neler olup bittiğini keşfetmeye çalışıyor, geçmişte yaşamanın nasıl olduğu ve anlatının kullanımına uzanan kaçınılmaz sorularla."
Tarihçiler sosyal bilim yaklaşımına bağlandılar ancak anlatının sığlığını, analiz yerine hikâyenin yeğlenmesini ve istatistiksel olarak doğrulanmış deneysel ilkeler yerine akılcı örnekler sunmasını eleştirdiler.
Araştırma konuları

Tarihyazımının belli başlı araştırma konuları şunlardır:
Kullanılan kaynakların yazarlık, yazara duyulan itibar, metnin özgünlüğü ya da sahteliği açısından güvenilirliği. (Ayrıca bakınız kaynak eleştirisi).
Kullanılan çerçevenin tarihyazımındaki geleneği. Her tarihçi bir (veya daha fazla) gelenek kullanır; örneğin Marksist, Annales, "total tarih" veya siyasi tarih.
Ahlaki konular, suçlama veya övgü.
Revizyonist-Ortodoks yorumlar.
Tarihsel üstanlatı.
Yaklaşımlar

Bir tarihçinin tarihi olaylara nasıl yaklaşacağı tarihyazımındaki önemli kararlardan biridir. Tarihçilerce kabul edildiği üzere, olaylardaki adlar, tarihler ve mekanlarla ilgilenen tekil tarihi gerçeklikler önemsizdir. Bu tarihî gerçeklikler ancak diğer tarihî gerçekliklerle birleştirildiğinde anlam kazanır ve bu birleştirme süreci de ayrı bir tarihyazımı yaklaşımı olarak kabul edilir.
En bilindik tarihyazımı yaklaşımları şunlardır:
Çalışma tarihi
Karşılaştırmalı tarih
Kültür tarihi
Diplomatik tarih
Ekonomi tarihi
Çevre tarihi, görece yeni bir alan
Etnotarih
Soy bilimi
Feminist tarih
Dinler tarihi; dinbilim tarihi genellikle Dinbilim içerisinde incelenir
Entelektüel tarih ve Düşünce tarihi
Emek tarihi
Latin Amerika tarihi
Yerel tarih ve Mikrotarih
Marksist tarihyazımı ve Tarihsel materyalizm
Askeri tarih, deniz ve hava dahil
Sözlü tarih
Siyasi tarih
Kamusal tarih, özellikle müzeler ve tarihsel koruma alanında
Nicel tarih, Kliometri (Ekonomi tarihinde); Prosopografi, biyografileri çalışmak için istatistiki veriler kullanma
Ortak tarih yazarlığı
Toplumsal tarih ve Aşağıdan tarih; Fransız Annales Okulu ve Alman Bielefeld Okulu ile beraber
Kadın tarihi ve Cinsiyet tarihi
İnsanlık tarihi ve Evrensel tarih
Akademisyenler belirli bir alanda veya bölgede uzmanlaşırlar. Örneğin:
Karanlık Çağlar
Tarihsel revizyonizm
Britanya İmparatorluğu tarihyazımı
Çin tarihyazımı
Soğuk Savaş tarihyazımı
Haçlı Seferleri tarihyazımı
Erken Dönem Hristiyanlık tarihyazımı
Feodalizm tarihyazımı
Fransız Devrimi tarihyazımı
Alman tarihyazımının "özel yol"u (Sonderweg)
Erken Dönem İslam tarihyazımı
Kore milliyetçi tarihyazımı
Babür Devletinin Düşüşü tarihi
Milliyetçiliğin tarihi
Bilim tarihi
İsviçre tarihi
Birleşik Devletler tarihyazımı
I. Dünya Savaşı tarihyazımı
II. Dünya Savaşı tarihyazımı
Roma tarihyazımı
Sovyetler Birliği tarihyazımı
Whig tarihi, kaçınılmaz gelişmeyi vurgular
Yaklaşımlar > İlgili alanlar

Önemli ilgili alanlar:
Antikacılık
Soy bilimi
Nümismatik
Paleografya
Tarih felsefesi
Psödotarih, sahte tarih