stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
LEN Kadınlar Challenger Kupası

| --- | --- |
Spor: Sutopu
Ülke: LEN üyeleri
İlk sezon: 2023-2024
Kıta: Avrupa
En başarılı takım:  İzmir Büyükşehir Belediyespor
Son şampiyon:  İzmir Büyükşehir Belediyespor
Resmî site: 
LEN Kadınlar Challenger Kupası, Avrupa Yüzme Ligi (LEN) tarafından düzenlenen bir sutopu kulüp yarışmasıdır. LEN Kadınlar Şampiyonlar Ligi ve LEN Kadınlar Avrupa Kupası'nın altında üçüncü seviyede yer alır. İlk sezonu 2023-24 yılında başladı. 26 Kasım 2023 tarihinde Zagreb'de oynanan finalde Kızılyıldız'ı 10-9 skorla yenen İzmir Büyükşehir Belediyespor kupanın ilk sahibi olmuştur. Türkiye adına sutopu dalında ilk Avrupa kupasıdır. Finalde Kübra Kuş 4, Dilara Buralı 3, Selina Çolak, Duru Kaleağası, Madeleine Kate Steere 1'er gol atmıştır. İzmir Büyükşehir Belediyespor turnuva boyunca çıktığı 6  maçı da kazanarak namağlup şampiyonluk yaşamıştır.
Başlangıç

Kadınlar Challenger Kupası ilk olarak 7 Şubat'ta Stavroula Kozompoli tarafından bahsedildi. LEN Kadınlar Challenger Kupası, 2 Haziran 2023'te LEN tarafından resmi olarak kuruldu. Erkekler LEN Challenger Kupasına benzer şekilde, bu yarışma, daha küçük sutopu ülkelerine gelişme fırsatları yaratmak amacıyla başlatıldı.
Yıllara göre şampiyonlar

| Sezon | Kazanan | Skor | İkinci |
| --- | --- | --- | --- |
| 2023-24 |  İzmir Büyükşehir Belediyespor | 10-9 |  VK Kızılyıldız |
Kulüplere göre şampiyonluklar

| Sıra | Takım | Zafer | Yıllar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 |  İzmir Büyükşehir Belediyespor | 1 | 2023-2024 |
Ülkelere göre şampiyonluklar

| Sıra | Ülke | Kazanan | İkinci | Toplam final |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Türkiye | 1 | - | 1 |
| 2 |  Sırbistan | - | 1 | 1 |
Desmond Mason

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi:  11 Ekim 1977 (47 yaşında)
Doğum yeri:  Waxahachie, Teksas, ABD
Boyu:  6 ft 5 in (1,96 m)
Kariyer bilgileri
Lise:  Waxahachie
Kolej:  Oklahoma State Üniversitesi
 NBA seçmeleri:  2000  / Tur: 1 / Sıra: 17.
 Seattle SuperSonics tarafından seçildi
Pozisyonu:  Şutör gard / Kısa forvet
Profesyonel kariyeri
Yıllar:  Takım
2000-2003:  Seattle SuperSonics
2003-2005; 2007-2008:  Milwaukee Bucks
2005-2007:  New Orleans/Oklahoma City Hornets
2008-2009:  Oklahoma City Thunder
2009-2010:  Sacramento Kings
 NBA.com'daki istatistikleri 
 Basketball-Reference.com'daki istatistikleri 

Desmond Tremaine Mason (d. 11 Ekim 1977; Waxahachie, Teksas), Amerikalı basketbolcu. 9 yıllık NBA kariyerinin ardından şu anda free agent durumundadır. Şutör gard veya kısa forvet pozisyonunda oynamaktadır.
Kariyer

Mason, Oklahoma State Üniversitesi çıkışlı olup 2000 NBA Draftı'nda Seattle SuperSonics tarafından 1. tur 17. sıradan seçilmiştir. 2001 yılında NBA Smaç Yarışması'nı kazanmış ve SuperSonics kulüp tarihinde bu ödüle layık görülen ilk isim olmuştur. 2003'te Gary Payton'la beraber Ray Allen ve Ronald "Flip" Murray karşılığında Milwaukee Bucks'a takas olmuştur. 26 Ekim 2005'te ise 2006 NBA Draftı ilk tur hakkıyla birlikte Jamaal Magloire karşılığında New Orleans/Oklahoma City Hornets'e takas edilmiştir. Desmond 23 Temmuz 2007'de iki yıllık aranın ardından tekrar Bucks'la sözleşme imzalamıştır. Başlangıçta, onu 2005'te takas eden Bucks genel menajeri Larry Harris'e kızgın olsa da Mason, tekrar Milwaukee'de olmasından dolayı duyduğu mutluluğu ifade etmiştir. 13 Ağustos 2008'de Desmond Mason, draft takımı Oklahoma City Thunder (eski Seattle SuperSonics)'a 3 takım ve 6 oyuncunun içinde olduğu takasta geri dönmüştür. Bu takasta Milwaukee'den Mo Williams Cleveland'a, Mason ve Cleveland'dan Joe Smith Oklahoma City'ye, Cleveland'dan Damon Jones ile Oklahoma City'den Luke Ridnour ve Adrian Griffin ise Milwaukee'ye gitmiştir.
NBA kariyer istatistikleri

| Lejant |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   OM | Oynadığı maç |   BM  | İlk 5 başlama |  MBD  | Maç baş. dk |
|  A%  | Atış yüz. |  3S%  | 3 sayı yüz. |  SA%  | Serbest atış yüz. |
|  MBR  | Maç baş. rib. |  MBA  | Maç baş. asist |  MBTÇ  | Maç baş. top çal. |
|  MBB  | Maç baş. blok |  MBS  | Maç baş. sayı |  Kalın yazılar  | Kariyer rekoru |
NBA kariyer istatistikleri > Normal sezon

| Yıl | Takım | OM | BM | MBD | A% | 3S% | SA% | MBR | MBA | MBTÇ | MBB | MBS |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2000-01 | Seattle | 78 | 14 | 19.5 | .431 | .269 | .736 | 3.2 | .8 | .5 | .3 | 5.9 |
| 2001-02 | Seattle | 75 | 20 | 32.3 | .464 | .271 | .848 | 4.7 | 1.4 | .9 | .4 | 12.4 |
| 2002-03 | Seattle | 52 | 15 | 34.8 | .436 | .291 | .740 | 6.4 | 1.8 | .9 | .4 | 14.1 |
| 2002-03 | Milwaukee | 28 | 25 | 34.0 | .474 | .294 | .765 | 6.7 | 2.4 | .7 | .4 | 14.8 |
| 2003-04 | Milwaukee | 82 | 31 | 30.9 | .472 | .231 | .769 | 4.4 | 1.9 | .7 | .3 | 14.4 |
| 2004-05 | Milwaukee | 80 | 71 | 36.2 | .443 | .125 | .802 | 3.9 | 2.7 | .7 | .3 | 17.2 |
| 2005-06 | NO/Oklahoma City | 70 | 55 | 30.0 | .399 | .167 | .682 | 4.3 | .9 | .6 | .2 | 10.8 |
| 2006-07 | NO/Oklahoma City | 75 | 75 | 34.3 | .452 | .000 | .663 | 4.6 | 1.5 | .7 | .3 | 13.7 |
| 2007-08 | Milwaukee | 59 | 56 | 28.8 | .482 | .000 | .659 | 4.3 | 2.1 | .7 | .5 | 9.7 |
| 2008-09 | Oklahoma City | 39 | 19 | 27.3 | .435 | .000 | .541 | 4.0 | 1.2 | .4 | .8 | 7.5 |
| 2009-10 | Sacramento | 5 | 4 | 13.2 | .417 | .000 | .750 | 2.6 | .4 | .2 | .2 | 2.6 |
| Career |  | 643 | 385 | 30.5 | .449 | .260 | .740 | 4.5 | 1.6 | .7 | .3 | 12.1 |
NBA kariyer istatistikleri > Playofflar

| Yıl | Takım | OM | BM | MBD | A% | 3S% | SA% | MBR | MBA | MBTÇ | MBB | MBS |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2001-02 | Seattle | 5 | 5 | 41.0 | .421 | .333 | .588 | 6.2 | 1.8 | .8 | .4 | 11.8 |
| 2002-03 | Milwaukee | 6 | 6 | 34.0 | .509 | .000 | .710 | 7.0 | .8 | 1.0 | .7 | 13.0 |
| 2003-04 | Milwaukee | 5 | 5 | 39.6 | .338 | .000 | .846 | 4.8 | 2.4 | .8 | .4 | 14.4 |
| Kariyer |  | 16 | 16 | 37.9 | .414 | .111 | .730 | 6.1 | 1.6 | .9 | .5 | 13.1 |
Ultraman

| Ultraman |
| --- | --- |
Ultraman logosu
Yaratıcı:  Eiji Tsuburaya  Tetsuo Kinjo  Tohl Narita  Kazuho Mitsuta 
Sahibi: Tsuburaya Productions
Orijin: Ultra Q (1966)
Ultraman (Japonca: ウルトラシリーズ, romanize: Urutora Shirīzu), Tsuburaya Productions'ın sahibi olduğu ve yapımcılığını üstlendiği bir Japon bilimkurgu medya imtiyazıdır. 1966'da Ultra Q televizyon dizisiyle başlayan ve uluslararası bir popüler kültür fenomeni haline gelen seri, birçok televizyon şovuna, filme, çizgi romana ve diğer medya yayınlarına yayılarak Japon tokusatsu ve kaiju türlerinde en önemli yapımlardan biri haline geldi ve Kyodai Hero alt türüne öncülük etti. Ultraman serisi, genellikle kaiju veya diğer uzaylılarla savaşan kurgusal bir süper kahraman ırkına odaklanmaktadır.
Japonya'da, Ultraman 1966'dan 1987'ye kadar 7,4 milyar ABD doları tutarında ticari gelir elde etti ve onu tüm zamanların en yüksek hasılat yapan medya imtiyazlarından biri yapmaktadır. Ultraman, büyük ölçüde Asya'daki popülaritesi nedeniyle 1980'lerde dünyanın en çok satan üçüncü lisanslı karakteriydi. Ultraman serisine yapılan göndermeler, Batı kültüründe Superman serisine yapılan göndermeler gibi, Japon popüler kültüründe de bol miktarda bulunur.
Televizyon dizileri

Ultra Q (1966)
Ultraman (1966-1967)
Ultraseven (1967-1968)
Return of Ultraman (1971-1972)
Ultraman Ace (1972-1973)
Ultraman Taro (1973-1974)
Ultraman Leo (1974-1975)
The Ultraman (1979-1980)
Ultraman 80 (1980-1981)
Ultraman: Towards the Future (1992)
Ultraman: The Ultimate Hero (1995)
Ultraman Tiga (1996-1997)
Ultraman Dyna (1997-1998)
Ultraman Gaia (1998-1999)
Ultraman Neos (2000-2001)
Ultraman Cosmos (2001-2002)
Ultraman Nexus (2004-2005)
Ultraman Max (2005-2006)
Ultraman Mebius (2006-2007)
Ultraseven X (2007)
Ultra Galaxy Mega Monster Battle (2007-2008)
Ultra Galaxy Mega Monster Battle: Never Ending Odyssey (2008-2009)
Ultraman Ginga (2013)
Ultraman Ginga S (2014)
Ultraman X (2015)
Ultraman Orb (2016)
Ultraman Geed (2017)
Ultraman R/B (2018)
Ultraman Taiga (2019)
Ultraman Z (2020)
Ultraman Trigger: New Generation Tiga (2021-2022)
Ultraman Decker (2022-2023)
Ultraman Blazar (2023-2024)
Ultraman Arc (2024-2025)
Ultraman Omega (2025)
Filmler

Ultraman: Monster Movie Feature (1967)
Ultraman, Ultraseven: Great Violent Monster Fight (1969)
Return of Ultraman (1971)
Return of Ultraman: Fear of the Tornado Monsters (1971)
Return of Ultraman: Jiro-Kun Rides a Monster (1972)
Ultraman Taro (1973)
Ultraman Taro: Burn On! The Six Ultra Brothers (1973)
The 6 Ultra Brothers vs. the Monster Army (1974)
Ultraman Taro: The Blood-Sucking Flower Is a Young Girl's Spirit (1974)
Ultraman (1979)
Ultraman: Great Monster Decisive Battle (1979)
Ultraman Zoffy: Ultra Warriors vs. the Giant Monster Army (1984)
Ultraman Story (1984)
Ultraman: The Adventure Begins (1987)
Ultraman: Terror on Route 87 (1989)
Ultraman Ace: Giant Ant Terrible-Monster vs. Ultra Brothers (1989)
Ultraman Kids (1989)
Ultra Q The Movie: Legend of the Stars (1990)
Revive! Ultraman (1996)
Ultraman Company: This is the Ultraman (Wacky) Investigation Team (1996)
Ultraman Zearth (1996)
Ultraman Zearth 2: Superman Big Battle - Light and Shadow (1997)
Ultraman Tiga & Ultraman Dyna: Warriors of the Star of Light (1998)
Ultraman Gaia: The Battle in Hyperspace (1999)
Ultraman Tiga: The Final Odyssey (2000)
Ultraman Cosmos: The First Contact (2001)
Ultraman Cosmos 2: The Blue Planet (2002)
Ultraman Cosmos vs. Ultraman Justice: The Final Battle (2003)
Ultraman: The Next (2004)
Ultraman Mebius & Ultraman Brothers (2006)
Superior Ultraman 8 Brothers (2008)
Mega Monster Battle: Ultra Galaxy Legends (2009)
Ultraman Zero: The Revenge of Belial (2010)
Ultraman Saga (2012)
Ultraman Ginga S The Movie (2015)
Ultraman X The Movie (2016)
Ultraman Orb The Movie (2017)
Ultraman Geed The Movie (2018)
Ultraman R/B The Movie (2019)
Ultraman Taiga The Movie (2020)
Ultraman Trigger: Episode Z (2022)
Shin Ultraman (2022)
Ultraman Decker Finale: Journey to Beyond (2023)
Ultraman Blazar The Movie: Tokyo Kaiju Showdown (2024)
Ultraman: Rising (2024)
Ultraman Arc The Movie: The Clash of Light and Evil (2025)
Filmler > Özel

Ultraman Kids' M78 Movie (1984)
Ultraman Kids' Proverb Stories (1986)
Ultraman Kids: 30 Million Light-Years In Search of Mother (1991-1992)
Ultraman vs. Kamen Rider (1993)
Ultraseven - Operation: Solar Energy (1994)
Ultraseven - The Ground of the Earthlings (1994)
Ultraman Graffiti (1990)
Ultraman: Super Fighter Legend (1996)
Heisei Ultraseven (1994-2002)
Ultraseven 30th Anniversary Trilogy (1998)
Ultraseven 1999 The Final Chapters Hexalogy (1999)
Ultraseven 35th Anniversary Evolution Pentalogy (2002)
Heisei Ultraman side stories (2001)
Ultraman Tiga Side Story: The Giant Resurrected in the Ancient Past (2001)
Ultraman Dyna: Return of Hanejiro (2001)
Ultraman Gaia: Gaia Again (2001)
Ultra Q: Dark Fantasy (2004)
Ultraman Max: Super Battle! (2005)
Ultraman Mebius Side Story: Hikari Saga (2006-2007)
Ultraman Mebius Side Story: Armored Darkness (2008)
Ultraman Mebius Side Story: Ghost Reverse (2009)
Ultra Galaxy Legend Side Story: Ultraman Zero vs. Darklops Zero (2010)
Ultraman Retsuden (2011-2016)
Ultraman Zero Side Story: Killer the Beatstar (2011)
Neo Ultra Q (2013)
Ultraman Zero: The Chronicle (2017)
Ultraman Orb: The Chronicle (2018)
Ultraman New Generation Chronicle ( 2019)
Ultraman Chronicle Zero & Geed (2020)
Ultraman Chronicle Z: Heroes' Odyssey (2021)
Ultraman Chronicle D (2022)
Ultraman New Generation Stars (2023, 2024)
Filmler > Mini seriler

Ultra Fight (1970)
Ultra Super Legend: Andro Melos (1983)
Ultra Super Fight (1994)
Ultraman Zearth: Parody Chapter (1996)
Ultraman Nice (1999)
Ultraman Boy's Ultra Coliseum (2003)
Ultra Zone (2011)
Ultra Zero Fight (2012)
Ultra Fight Victory (2015)
Ultraman Orb: The Origin Saga (2016-2017)
Ultra Fight Orb (2017)
Ultra Galaxy Fight: New Generation Heroes (2019)
Ultra Galaxy Fight: The Absolute Conspiracy (2020-2021)
Sevenger Fight (2021)
Ultra Galaxy Fight: The Destined Crossroad (2022-2023)
Ultraman Regulos (2023)
Ultraman Regulos: First Mission (2023)
Biyografi

Tsuburaya Productions, (Ed.) (1982). 不滅のヒーローウルトラマン白書. First. Asahi Sonorama. Magazine Code：6789780.
Ragone, August (2007). Eiji Tsuburaya: Master of Monsters. Chronicle Books. ISBN 9780811860789.
Kodifikasyon

1588 Tarihli Litvanya Dükalığı'na ait Kodifikasyon'un Lehçe çevirisi
Kodifikasyon, yayımlanan mevzuatın derlenip toplanması ve mevzuatta yapılan değişikliklerin ilgili ana mevzuata işlenmesi faaliyetidir. Kodifikasyon ile vatandaşlar güncel ve tek metin halindeki mevzuata kolayca ulaşır.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4031459-5  HDS: 009605  LCCN: sh99005160  NKC: ph121691  NLI: 987012440944305171
Onur Akbay

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Onur Akbay
Doğum tarihi:  13 Ağustos 1986 (38 yaşında)
Doğum yeri:  Erbaa, Tokat, Türkiye
Mevkii:  Defans
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Karşıyaka
Numarası:  -
Altyapı kariyeri
1999-2003:  Erbaaspor
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2003-2009 |  Çorumspor |  95 |  (5) |
| 2009-2011 |  Konya Şekerspor |  66 |  (3) |
| 2011-2012 |  Adanaspor |  19 |  (0) |
| 2012-2016 |  Şanlıurfaspor |  87 |  (2) |
| 2012-2013 |  → Karşıyaka (kiralık) |  15 |  (0) |
| 2016-2017 |  Adana Demirspor |  36 |  (4) |
| 2017-2019 |  Adanaspor |  47 |  (2) |
| 2019-2021 |  Bandırmaspor |  39 |  (1) |
| 2021-2023 |  BB Bodrumspor |  62 |  (1) |
| 2023-2024 |  Esenler Erokspor |  26 |  (0) |
| 2024- |  Karşıyaka |  4 |  (0) |
| Toplam |   |  496 |  (18) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 3 Aralık 2024 
Onur Akbay (d. 13 Ağustos 1986, Tokat), Türk futbolcudur. 3. Lig ekiplerinden Karşıyaka'da forma giymektedir.
Futbolculuk kariyeri > Kulüp takımları kariyeri

Futbola Erbaaspor altyapısında başladı ve 2003 senesinde Çorumspor'la profesyonelliğe geçiş sözleşmesi imzalayarak buraya transfer oldu. Çorumspor için ilk resmî karşılaşmasına 9 Mayıs 2004 tarihinde Merzifonspor'a karşı oynanan 3. Lig karşılaşmasında çıktı. Altı sezon burada oynadı ve 2009-10 sezonunda Konya Şekerspor transfer oldu. Burada sözleşmesinin süresi olan iki sezon görev aldı ve 2011-12 sezonu için Adanaspor teknik direktörü Levent Eriş'in isteği doğrultusunda Adanaspor'a transfer oldu. 2012-13 sezonu başında Karşıyaka'ya transfer oldu. 2012-13 sezonunun devre arasında Bursaspor ile anlaştı. Buradan Bursaspor'da hiç forma giymeden Şanlıurfaspor'a kiralık olarak verildi.
İstatistikleri > Kulüp takım istatistikleri

| Profesyonel kariyeri> Sezon | Profesyonel kariyeri> Kulüp | Ulusal Ligler> Lig kademesi | Ulusal Ligler> Maçlar | Ulusal Ligler> Goller | Türkiye Kupası> Maçlar | Türkiye Kupası> Goller | Uluslararası ligler> Lig kademesi | Uluslararası ligler> Maçlar | Uluslararası ligler> Goller | Toplam> Maçlar | Toplam> Goller |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2003-04 | Çorumspor |  3. Lig | 2 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 2 | 0 |
| 2004-05 | Çorumspor |  3. Lig | 4 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 4 | 0 |
| 2005-06 | Çorumspor |  3. Lig | 26 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 26 | 0 |
| 2006-07 | Çorumspor |  3. Lig | 24 | 1 | - | - |  Avrupa | - | - | 24 | 1 |
| 2007-08 | Çorumspor |  3. Lig | 26 | 2 | - | - |  Avrupa | - | - | 26 | 2 |
| 2008-09 | Çorumspor |  2. Lig | 13 | 2 | - | - |  Avrupa | - | - | 13 | 2 |
| Toplam | Toplam | - | 95 | 5 | - | - | - | - | - | 95 | 5 |
| 2008-09 | Konya Şekerspor |  2. Lig | 13 | 1 | - | - |  Avrupa | - | - | 13 | 1 |
| 2009-10 | Konya Şekerspor |  2. Lig | 23 | 1 | 6 | 0 |  Avrupa | - | - | 30 | 1 |
| 2010-11 | Konya Şekerspor |  2. Lig | 30 | 1 | 6 | 0 |  Avrupa | - | - | 36 | 1 |
| Toplam | Toplam | - | 66 | 3 | 12 | 0 | - | - | - | 78 | 3 |
| 2011-12 | Adanaspor |  1. Lig | - | - | - | - |  Avrupa | - | - | - | - |
| Toplam | Toplam | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
Güncelleme 8 Haziran 2011
Manganez

Elektrolizle arıtılmış (%99,99) saflıkta mangan parçaları ve karşılaştırma için yüksek saflıkta (%99,99 = 4N) 1 cm³ hacminde mangan küpü.
Bir manganez filizi olan manganez oksidi
Mangan veya Manganez kimyasal bir elementtir. Simgesi Mn ve atom numarası 25'tir.
Sert, kırılgan, gümüşi bir metaldir ve genellikle doğada minerallerde demirle birlikte bulunur.
Manganez ilk kez 1774'te manganez dioksit bileşiğinden karbonun indirgenmesi neticesinde elde edilmiştir.
Manganez, özellikle paslanmaz çeliklerde çok yönlü endüstriyel alaşım kullanımına sahip bir geçiş metalidir. Mukavemeti, işlenebilirliği ve aşınma direncini artırır. Çeliğin dayanımını geliştiren bir alaşım elementidir. Bu özelliği içinde bulunan karbon miktarına bağlıdır. Yüksek karbonlu çeliklerde manganın etkisi sertlik ve dayanımı artırır. Çelikteki aşınma ve paslanmanın önlenmesinde kullanılır.
Manganez oksit, oksitleyici madde olarak kullanılır. Kauçuk katkı maddesi olarak, cam yapımında, gübrelerde ve seramikte kullanılır. Manganez sülfat fungisit olarak kullanılabilir.
Manganez aynı zamanda makro besin metabolizmasında, kemik oluşumunda ve serbest radikal savunma sistemlerinde önemli temel bir insan beslenme elementidir. Düzinelerce protein ve enzimin kritik bileşenidir. Çoğunlukla kemiklerde, aynı zamanda karaciğer, böbrekler ve beyinde de bulunur. İnsan beyninde manganez, manganez metaloproteinlerine, özellikle de astrositlerdeki glutamin sentetazına bağlanır.
Laboratuvarda koyu menekşe tuzu potasyum permanganat formunda tanıdıktır. Bazı enzimlerin aktif bölgelerinde meydana gelir. Özellikle ilgi çekici olan, bitkiler tarafından oksijen üretiminde oksijen geliştiren kompleks olan Mn-O kümesinin kullanılmasıdır. Manganez iyonları çok çeşitli enzimlerde ve fotosentetik bitkilerde yer alabilir. Yüksek seviyelerde manganez memelilerde zehirlenme etkisi yapar.
Periyodik tablonun 7-B grubundadır. Elementler için kullanılan periyodik yapı A B olarak adlandırılmıştır.
Manganez adını Yunanistan'ın magnezya bölgesinden almıştır.
Endüstride oksitlenme aşamasına göre birçok farklı renk alabilen element renklendirici olarak da kullanılmaktadır.
Çinko karbon ve alkalinli pillerin üretiminde kullanılan önemli bir elementtir.
Özellikler > Fiziksel özellikler

Manganez demire benzeyen gümüşi gri bir metaldir. Sert ve çok kırılgandır, kaynaşması zordur, ancak oksitlenmesi kolaydır. Manganez metali ve ortak iyonları paramanyetiktir. Manganez havada yavaşça kararır ve çözünmüş oksijen içeren sudaki demir gibi oksitlenir ("paslanır").
Özellikler > İzotoplar

Doğal olarak oluşan manganez, 55Mn adlı kararlı bir izotoptan oluşur.
Atom ağırlığı 46 u ile (46Mn) 72 u (72Mn) arasında değişen çeşitli radyoizotoplar izole edilmiş ve açıklanmıştır. En kararlı olanları 3,7 milyon yıllık yarılanma ömrüne sahip 53Mn, 312,2 günlük yarılanma ömrüne sahip 54Mn ve 5.591 günlük yarılanma ömrüne sahip 52Mn'dir. Geriye kalan tüm radyoaktif izotopların yarılanma ömürleri üç saatten kısa, çoğunluğu ise bir dakikadan azdır.
En bol bulunan kararlı izotop olan 55Mn'den daha hafif olan izotoplardaki birincil bozunma modu, elektron yakalamadır ve daha ağır izotoplardaki birincil bozunma modu, beta bozunmasıdır. Manganezin ayrıca üç meta durumu vardır.
Manganez, süpernova patlamasından kısa süre önce büyük yıldızlarda sentezlendiği düşünülen demir element grubunun bir parçasıdır.
53Mn, 3,7 milyon yıllık yarılanma ömrüyle 53Cr'ye bozunur. Nispeten kısa yarılanma ömrü nedeniyle, 53Mn nispeten nadirdir ve kozmik ışınların demire çarpmasıyla üretilir. Manganez izotop içerikleri tipik olarak krom izotop içerikleriyle birleştirilir ve izotop jeolojisi ve radyometrik tarihlemede uygulama alanı bulmuştur.
Mn-Cr izotop oranları, Güneş Sisteminin erken tarihi için 26Al ve 107Pd'den elde edilen kanıtları güçlendirmektedir. Çeşitli meteoritlerden 53Cr/52Cr ve Mn/Cr oranlarındaki değişiklikler, başlangıçta 53Mn/55Mn oranını akla getirir; bu da Mn-Cr izotopik bileşiminin, farklılaşmış gezegen cisimlerindeki 53Mn'nin in situ bozunmasından kaynaklanması gerektiğini gösterir. Dolayısıyla 53Mn, Güneş Sisteminin birleşmesinden hemen önceki nükleosentetik süreçlere ilişkin ek kanıtlar sağlar.
Özellikler > Allotroplar

| --- | --- |
Bir α-Mn kristalinin birim hücresi: Bir β-Mn kristalinin birim hücresi
Katı manganezin art arda daha yüksek sıcaklıklarda oluşan α, β, γ ve δ olarak etiketlenmiş dört allotropu (yapısal form) bilinmektedir. Hepsi metalik, standart basınçta kararlı ve kübik kristal kafese sahiptir, ancak atom yapıları bakımından çok farklıdırlar.
Alfa manganez (α-Mn) oda sıcaklığında denge fazıdır. Vücut merkezli kübik bir kafese sahiptir ve dört farklı tipte hücre başına 58 atom (ilkel birim hücre başına 29 atom) içeren çok karmaşık bir birim hücreye sahip olması nedeniyle element metalleri arasında alışılmadık bir durumdur. Oda sıcaklığında paramanyetiktir ve 95 K (-178 °C; -288,4 °F) altındaki sıcaklıklarda antiferromanyetiktir.
Beta manganez (β-Mn), 973 K (700 °C; 1292 °F) geçiş sıcaklığının üzerine ısıtıldığında oluşur. İki tip bölgede birim hücre başına 20 atomlu ilkel kübik yapılı olması diğer element metalleri kadar karmaşıktır. Hızlı söndürme ile oda sıcaklığında kolayca yarı kararlı bir faz olarak elde edilir. Ölçülen en düşük sıcaklığa (1.1 K) kadar paramanyetik kalarak manyetik sıralama göstermez.
Vücut metabolizmasına etkileri

Vücutta protein sentezlenmesinde, sindirimde ve besinlerden enerji üretilmesinde görev alan önemli minerallerin içinde bulunan etkili bir elementtir. Eksikliğinde sürekli yorgunluk, hafıza problemleri, kısırlık, kilo kaybı, özellikle çocuklarda ve bebeklerde büyüme geriliği gibi belirtiler görülür. Mangan bitkiler için de çok önemli bir elementtir ve günümüz modern tarım sektöründe vazgeçilmez bir gübre içeriğidir.
Uygulamalar

Manganez, metalurjideki ana uygulamalarında memnuin edici bir yerine geçen malzeme yoktur. Küçük uygulamalarda (örneğin, manganez fosfatlama) ise çinko ve bazen de vanadyum uygun ikamelerdir.
Uygulamalar > Çelik

Dövülebilirliğini geliştirmek için fazla çözünmüş oksijen, kükürt ve fosforu uzaklaştırmak için ilk olarak 1856'da çeliğe manganı Spiegeleisen şeklinde katan İngiliz metalurji uzmanı Robert Forester Mushet (1811-1891) tarafından tanınan Manganez, kükürtü sabitleme, oksitsizleştirme ve alaşımlama özellikleri nedeniyle demir ve çelik üretiminde gereklidir.
Çelik üretimi, demir üretim bileşeni dahil, manganez talebinin çoğunu karşılar ki halen toplam talebin %85 ila %90'ı aralığındadır. Manganez, az maliyetli paslanmaz çeliğin önemli bir bileşenidir. Çoğunlukla ferromanganez (genellikle yaklaşık %80 manganez) modern proseslerde ara maddedir.
Az miktarlarda manganez, yüksek sıcaklıkta eriyen sülfür oluşturarak ve tanecik sınırlarında sıvı demir sülfür oluşumunu önleyerek çeliğin yüksek sıcaklıkta işlenebilirliğini artırır. Manganez içeriği %4'e ulaşırsa, çeliğin gevrekleşmesi baskın özellik haline gelir. Gevreklik, daha yüksek mangan konsantrasyonlarında azalır ve %8'de kabul edilebilir bir düzeye ulaşır.
%8 ila %15 manganez içeren çeliğin 863 MPa'ya kadar yüksek çekme mukavemeti vardır. %12 manganlı çelik 1882'de Robert Hadfield tarafından keşfedildi ve hala Hadfield çeliği (mangalloy) olarak bilinir. İngiliz ordusu için çelik kaskların yapımında ve daha sonra ABD ordusunca kullanıldı.