Prusya mavisi
Tarihçe

Prusya mavisi pigmenti, Mısır mavisinin sentezine ilişkin bilgi kaybının ardından yaygın olarak kullanılan ilk kararlı ve nispeten ışığa dayanıklı mavi pigment olması nedeniyle önemlidir. Avrupalı ressamlar daha önce çivit boyası, smalt ve Sur moru gibi bir dizi pigment ve Lapis lazuliden yapılan son derece pahalı ultramarin kullanmıştı. Aynı şekilde Japon ressamlar ve tahta baskı sanatçıları Avrupa'dan Prusya mavisi ithal etmeye başlayana kadar uzun ömürlü mavi pigmente erişemediler.
Prusya mavisi Fe7(CN)18 (ayrıca (Fe4[Fe(CN)6]3·xH2O) muhtemelen ilk kez 1706 civarında Berlin'deki boya üreticisi Diesbach tarafından sentezlendi. Çoğu tarihsel kaynak, Diesbach'ın ilk adından bahsetmez. Yalnızca Berger ondan Johann Jacob Diesbach olarak söz eder. Pigmentin, Diesbach'ın kana bulanmış potasları kırmızı cochineal boya yapmak için kullandığında kazara oluştuğuna inanılır. Asıl boya potas, ferrik sülfat ve kurutulmuş kokineal gerektiriyordu. Bunun yerine kan, potas ve demir sülfat istenen kırmızı pigmentin aksine çok belirgin mavi renkli demir ferrosiyanür olarak bilinen bir bileşik oluşturmak için reaksiyona girdi.
1709'da ilk tüccarı tarafından Almanca: Preußisch blau ve Almanca: Berlinisch Blau olarak adlandırıldı.
Pigment, pahalı Lapis lazulinin yerini aldı ve Johann Leonhard Frisch ile Prusya Bilimler Akademisi başkanı Gottfried Leibniz arasında 1708 ile 1716 yılları arasında yazılan mektuplarda önemli bir konuydu.
İlk kez 31 Mart 1708'de Frisch tarafından Leibniz'e yazılan bir mektupta bahsedilir. 1708'den sonra Frisch, pigmenti Avrupa'da tanıtmaya ve satmaya başladı. Ağustos 1709'da pigmente Preussisch blau adı verildi; Kasım 1709'da Almanca Berlinisch Blau adı ilk kez Frisch tarafından kullanıldı.
Frisch'in kendisi, mektuplarından anlaşılabileceği gibi, 1710'da Notitia Coerulei Berolinensis nuper inventi gazetesinde Prusya mavisinin bilinen ilk yayınının yazarıdır. Diesbach, yaklaşık 1701'den beri Frisch için çalışıyordu.
Bugüne kadar, Pieter van der Werff (Resim Galerisi, Sanssouci, Potsdam) tarafından 1709 tarihli Mesih'in Mezarı, Prusya mavisinin kullanıldığı bilinen en eski tablodur. 1710 civarında, Prusya sarayındaki ressamlar zaten pigment kullanıyordu. Aynı sıralarda, Prusya mavisi, Antoine Watteau ve daha sonra halefleri Nicolas Lancret ve Jean-Baptiste Pater'in resimlerinde kullandığı Paris'e geldi. François Boucher, pigmenti hem maviler hem de yeşiller için yoğun bir şekilde kullandı.
1731'de Georg Ernst Stahl, Prusya mavisinin ilk sentezini yayınladı. Hikâye sadece Diesbach'ı değil, aynı zamanda Johann Konrad Dippel'i de içerir.
Diesbach, cochineal'den kırmızı göl pigmenti yaratmaya çalışıyordu ancak kullandığı kirli potas nedeniyle bunun yerine maviyi elde etti. Potas'ı hayvansal yağ üretmek için kullanan Dippel'den ödünç aldı. Bilinen başka hiçbir tarihsel kaynak bu bağlamda Dippel'den bahsetmez. Bu nedenle bugün bu hikâyenin güvenilirliğini yargılamak zordur. 1724'te tarif nihayet John Woodward tarafından yayınlandı.
1752'de Fransız kimyager Pierre J. Macquer, Prusya mavisinin demir tuzunu ve boyayı sulandırmak için kullanılabilecek yeni bir aside indirgenebileceğini göstermek için önemli bir adım attı. İlk olarak Prusya mavisinden saf biçimde yalıtılan ve 1782'de İsveçli kimyager Carl Wilhelm Scheele tarafından tanımlanan yeni asite [[hidrojen siyanür|Almanca: Blausäure]] (Kelimesi kelimesine "mavi asit" demektir) adı verildi. Prusya mavisinden türetilmesi nedeniyle Prusik asit denildi.
Prusya mavisi yapma sürecinde oluşan renksiz anyon siyanür adını Yunanca lacivert kelimesinden almıştır.
1800'lerin sonlarında Radzin'nin Hasidik Rebbesi Haham Gershon Henoch Leiner, bunun gerçek techeiles boyası olduğuna inanarak tzitziyotu sepyadan yapılmış Prusya mavisi ile boyadı. Bazıları yapay üretimi nedeniyle techeiles kimliğini sorgulamış ve Haham Leiner'ın bunun farkında olsaydı boyasının techeiles olduğu pozisyonundan geri çekileceğini iddia ettiler, diğerleri ise buna itiraz etti ve Haham Leiner'in geri çekilmeyeceğini iddia etti.
18. yüzyılın başından itibaren Prusya mavisi, Prusya Ordusu'nun piyade ve topçu alaylarının giydiği baskın tek tip ceket rengiydi. Almanca: Dunkelblau (koyu mavi), bu gölge ton sembolik önem kazandı ve Alman askerlerince, 1. Dünya savaşı bitene kadar törenlerde ve görev dışı durumlarda yeşilimsi gri sahra grisi (Almanca: Feldgrau) yerini alana kadar giyildi.