Krasiński Sarayı
Tarihi ve mimarisi

Tylman van Gameren'in tasarımına göre saray, Płock Voyvodası Jan Dobrogost Krasiński için 1677-83'te inşa edildi . Ślepowron ve Korwin Polonya klanlarının efsanevi "atasının" çizimleri, Romalı komutan Manius Valerius Maximus Corvinus Messalla'nın (MÖ 263) zaferini gösteren alınlık kabartmaları ve tamamı Andreas Schlüter'e ait heykel çalışmaları ile dekore edilmiştir.
Aynı zamanda kraliyet katibi (Referendarz  olarak da görev yapan Jan Dobrogost Krasiński, eski Mazovya soylularının soyundan geliyordu ve büyük bir servetin varisiydi. Babasının ölümünden sonra, aşırı siyasi hırslarını yerine getirmek ve ailesinin antik kökeni ve sözde kraliyet bağlantıları hakkında 16. yüzyıla ait bir efsaneyle bağlantısını göstermek ve gururunu okşamak için başkentte muhteşem bir konut inşa etmek istedi.
Krasiński, Fransız kültürü ve mimarisini iyi biliyordu. İşi yapacak nitelikli ve ünlü Fransız sanatçıları ve mimarları işe almaya başladı. İnşaattaki ilerlemeyi sistematik olarak kaydettiği ayrıntılı bir muhasebe defteri tuttu. Tüm fikir, Tylman van Gameren'in tasarımına göre gerçekleştirildi. Hollandalıydı, İtalya'da eğitim gördü ve Lubomirski ailesi tarafından Polonya'ya getirildi. Lubomirskis, Kraliyet Ailesi ve bazı soylu ailelerin temsilcileri ve Katolik Kilisesi için çok sayıda çeşitli tasarımlar yaptı. Bazı Varşova mimarları da sarayı inşa etmek için inşaat müteahhitleri, malzeme tedarikçileri olarak veya usta zanaatkarları, duvarcıları veya zanaatkarları kontrol etmek için istihdam edildi. Bu insanlar Joseph Bellotti, Jacob Solari, Izydor Affaita ve Maderni idi. Sarayın dekorasyonunda asıl rolü, daha önce Tylman ile işbirliği yapmış olan Alman heykeltıraş Andreas Schlüter oynadı.
Birinci kat porte-fenêtre (dikey Fransız kapı ve pencere), Jan Krasiński adına JK tuğrasını taşıyan iki melek tarafından desteklenen bir kartuşla taçlandırıldı. Freskler John III Sobieski'nin saray ressamı Michelangelo Palloni tarafından yapılmıştır. Saraydaki dikkate değer eserleri arasında en çok anılmaya değer olan, plafond ve fresklerdir. Antrede ve kısmen merdiven boşluğunda kalan pervazlar, sıvadan yapılmış dış cephelerdeki pilasterlerin veya festoların başları ve bahçe tarafındaki cephenin arma kartuşu, Joseph Belloti'nin gözetiminde kimliği belirsiz sanatçılar tarafından yapılmıştır. İkinci Dünya Savaşı sırasında yıkılan girişteki kayıp resimler Michael Palloni tarafından yapılmıştır. İç kısımlar kısmen 1699'da tamamlandı. Albrecht Dürer, Antonio da Correggio, Rembrandt ve Peter Paul Rubens'in diğer resimleri artık mevcut değildir.
Saray-bahçe kompleksi, Krasiński'ye ait küçük bahçeli eski malikanenin yerine Długa ve Świętojerska Sokakları arasındaki geniş bir arazide oluşturuldu. Krasiński, bahçeleri genişletmek için çevredeki bazı arazileri satın aldı. Gameren'in anlayışına göre saray, cour d'honneur, iki simetrik ek bina, üç radyal sokaklı parterre bahçesi (à la française) ile Fransız tarzı bir saray entre cour et jardin (giriş avlusu ile bahçe arasında) olarak tasarlandı. Eksenin merkezinde yer alan saray hiçbir zaman tam olarak gerçekleştirilemedi.
1765'te saray Rzeczpospolita (Commonwealth; Polonya Devleti) tarafından satın alındı ve Hazine Komisyonu'nun merkezi oldu. 1783 yılındaki bir yangından sonra Domenico Merlini'nin tasarımına göre yeniden modellenmiştir. Savaşlar arası dönemde, saray Polonya Yüksek Mahkemesine ev sahipliği yaptı.
Saray, 2. Dünya Savaşı sırasında Almanlar tarafından yakıldı ve kısmen yıkıldı. Ama dış kabuk büyük ölçüde sağlam kaldı. Bugün Polonya Ulusal Kütüphanesi'nin Załuski Kütüphanesi'ndeki Özel Koleksiyonlar Bölümü'nün (el yazmaları ve eski baskılarda uzmanlaşmış) bir parçasıdır (eski koleksiyonun yalnızca %5'i sarayda kalmıştır, geri kalanı Almanlar tarafından kasten yok edilmiştir. Ekim 1944'te Varşova Ayaklanması'nın çöküşü olayında).