Manhattan Projesi

| Manhattan Projesi |
| --- | --- |
Manhattan Projesi'nin ürettiği ilk nükleer bomba ile nükleer deneme yapılırken.
Etkin: 1942–1946
Dağılması: 15 Ağustos 1947
Ülke:  ABD  Birleşik Krallık  Kanada
Bağlılık: Amerika Birleşik Devletleri Ordusu Mühendisler Birliği
Karargâh: Oak Ridge, Tennessee, ABD
Yıl dönümleri: 13 Ağustos 1942
Süslemeler: Müttefiklerin İtalya'yı işgali Müttefiklerin Fransa'yı işgali Müttefiklerin Almanya'yı işgali Hiroşima ve Nagasaki'ye atom bombası saldırısı Müttefiklerin Japonya'yı ele geçirmesi
Komutanlar
Ünlü komutanları: James C. Marshall Kenneth Nichols
Nişanlar
Manhattan Bölgesi omuz kol amblemi: 
Manhattan Projesi amblemi (resmi değil): 
Manhattan Projesi, II. Dünya Savaşı sırasında ilk nükleer silahların üretimini gerçekleştirmek için yürütülmüş bir araştırma ve geliştirme projesiydi. Proje, Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere Birleşik Krallık ve Kanada'nın da desteği ile hayata geçirildi. 1942'den 1946'ya kadar ABD Ordusu Mühendisler Birliği'nden Tümgeneral Leslie Groves projenin yöneticiliğini yaptı. Nükleer fizikçi Robert Oppenheimer da bombaları tasarlayan Los Alamos Laboratuvarı'nın yöneticisiydi. Projenin ismi, ilk karargah Manhattan'da olduğu için Manhattan Bölgesi olarak belirlendi; bu ad yavaş yavaş projenin resmi kod adı olan "Development of Substitute Materials"ın yerini aldı. Proje daha sonra İngilizlerin nükleer silah geliştirme projesi olan Tube Alloys'u da bünyesine kattı ve programı Office of Scientific Research and Development'den devraldı. Manhattan Projesi, en yoğun döneminde yaklaşık 130.000 kişiye istihdam sağladı ve yaklaşık 2 milyar ABD dolarına mal oldu (2023 yılı için 28 milyar ABD dolarına eşdeğer). Bunun yüzde 80'inden fazlası fisil malzemeyi üreten tesisleri inşa etmek ve işletmek içindi. Araştırmalar ve bombanın üretimi, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Kanada'daki otuzdan fazla tesiste gerçekleştirildi.
Proje, savaş sırasında eşzamanlı olarak geliştirilen iki tür atom bombasıyla sonuçlandı: biri nispeten basit bir silah tipi fisyon silahı ve daha karmaşık bir tasarıma sahip olan çökertme tipi bir nükleer silah. Thin Man olarak adlandırılan silah tipi tasarımın plütonyum ile kullanımının çok da pratik olmadığı anlaşıldıktan sonra uranyum-235 kullanan Little Boy adlı daha basit bir silah tipi tasarım geliştirildi. Uranyumu zenginleştirmek için üç yöntem kullanıldı: elektromanyetik, gaz difüzyonu ve termal yöntemler. Uranyum üzerinde yapılan çalışmalara paralel olarak plütonyum üretme çabaları da devam etti. Dünyanın ilk yapay nükleer reaktörü olan Chicago Pile-1'in 1942'de Chicago Üniversitesi'ndeki Metalurji Laboratuvarı'nda uygulanabilirliğinin gösterilmesinin ardından, proje X-10 Grafit Reaktörü'nü ve Hanford Sahası'ndaki üretim reaktörlerini tasarladı; bu reaktörlerde uranyuma ışın gönderilerek plütonyuma dönüştürme işlemi gerçekleştirildi. "Fat Man" plütonyum implozyon tipi silahi, Los Alamos Laboratuvarı'nın yoğun tasarım ve geliştirme çalışmalarıyla geliştirildi.
Proje bir diğer görevlerinden biri de Alman nükleer silah projesi hakkında istihbarat toplamaktı. Alsos Operasyonu aracılığıyla, Manhattan Projesi personeli Avrupa'da, bazen de düşman hatlarının gerisinde görev yaptı ve nükleer malzemeleri, belgeleri ve Alman bilim insanlarını topladılar. Buna karşın Manhattan Projesi'nin sıkı güvenliğine rağmen, Sovyet atom casusları programa başarılı bir şekilde sızdı.
Şimdiye kadar patlatılan ilk nükleer cihaz, 16 Temmuz 1945'te New Mexico'daki Alamogordo Bombalama ve Topçu Menzili'nde yapılan Trinity testi sırasında çökertme silahı tipi bir bombaydı. Little Boy ve Fat Man bombaları, bir ay sonra sırasıyla Hiroşima ve Nagasaki'ye yapılan atom bombası saldırılarında kullanıldı ve Manhattan Projesi personeli, bombaların bırakıldığı uçaklarda bomba montaj teknisyenleri ve silah ustaları olarak görev yaptı. Savaştan hemen sonraki yıllarda Manhattan Projesi, Crossroads Harekâtı'nın bir parçası olarak Bikini Atolü'nde silah testleri gerçekleştirdi, yeni silahlar geliştirdi, ulusal laboratuvarlar ağının gelişimini destekledi, radyoloji alanında tıbbi araştırmaları destekledi ve nükleer donanmanın temellerini attı. Ocak 1947'de Amerika Birleşik Devletleri Atom Enerjisi Komisyonu'nun kurulmasına kadar Amerikan atom silahları araştırma ve üretimi üzerindeki kontrolünü sürdürdü.