stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
CIA Direktörü

Ulusal İstihbarat Direktörü ile karıştırılmamalıdır.
| Merkezî İstihbarat Teşkilatı Direktörü Director of the Central Intelligence Agency |
| --- | --- |
CIA Bayrağı
CIA forsu
Görevdeki John Ratcliffe 23 Ocak 2025 tarihinden beri
Merkezî İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörlüğü
Kısaltma: D/CIA
Rapor verilen: Ulusal İstihbarat Direktörü
Resmî ikamet: George Bush İstihbarat Merkezi, Langley, Virginia, Fairfax County, Virginia
Atayan: Amerika Birleşik Devletleri başkanı (Amerika Birleşik Devletleri Senatosu onayı ile)
Görev süresi: Süresiz
Önceli: Merkezi İstihbarat Direktörü
Oluşum: Amerika Birleşik Devletleri Yasasının 50. Maddesi
İlk sahibi: Porter Goss
Vekil: Merkezi İstihbarat Teşkilatı Direktör Yardımcısı
Maaş: $203,700
Websitesi: https://www.cia.gov/
CIA Direktörü (İngilizce: Director of the Central Intelligence Agency lit.Merkezî İstihbarat Teşkilatı Direktörü), Amerika Birleşik Devletleri İstihbarat Topluluğu üyesi CIA'in en üst düzey yöneticisi ve yönetici ofisidir.
Amerika Birleşik Devletleri yasası 50. maddesi gereğince CIA direktörü Amerika Birleşik Devletleri başkanı tarafından senato onayı ile atanır. Görevi sırasında Ulusal İstihbarat Direktörü'ne rapor vermekle yükümlüdür.
Tarihçe > Merkezi İstihbarat Direktörü

21 nisan 2005 tarihinde önce Merkezi İstihbarat direktörü yani ''DCI'' günümüz CIA Direktörünün yerini almaktaydı. Merkezi İstihbarat direktörlüğü görevi ABD başkanı Harry S. Truman tarafından 1947 Ulusal Güvenlik Yasası ile oluşturulmuştu.
Merkezi İstihbarat Direktörü 21 Nisan 2005 tarihinden önce CIA başkanı, Merkezi İstihbarat Direktörü, Amerika Birleşik Devletleri İstihbarat Topluluğu başkanı veya direktörü olarak hizmet etti. Ayrıca bu tarih öncesinde Direktör Amerika Birleşik Devletleri başkanı ve Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Güvenlik Konseyi'nin baş istihbarat danışmanı olarak hizmet verdi.
Tarihçe > CIA Direktörü

İkinci Dünya savaşı sonrasında ABD başkanı Harry S. Truman tarafından Ulusal Güvenlik Konseyinin öncülü olarak Ulusal Güvenlik Grubu kurdu. Bir sonraki sene ise bu CIA ile Ulusal Güvenlik Konseyi 1947 Ulusal Güvenlik Yasası ile resmi olarak kuruldu. CIA'nın kurulması ise kurumun yönetici görevi 2005 yılına kadar Merkezi İstihbarat Direktörü tarafından yürütüldü.
Resmi olarak CIA direktörünün özgün makam olması ile Porter Goss Merkezi istihbarat direktörlüğünden ilk CIA direktörü oldu. 2017 yılında CIA dönemin ABD başkanı Donald Trump tarafından Amerika Birleşik Devletleri Bakanlar Kurulu içerisine alındı. Daha sonra gelen başkan Joe Biden bu kararı geri çekip CIA direktörünü Bakanlar Kurulundan çıkardı ama Temmuz 2023'te Bakanlar Kuruluna geri alındı.
CIA Direktörlüğüne vekâlet

CIA direktörünün olası bir ölüm, istifa, görevi yerine getiremeyecek hal ve durumlar veya benzeri bir durumda görevde olmaması halinde vekaleten ilk olarak CIA Direktör yardımcısı vekalet eden olası durumlarda vekalet sırası aşağıdaki gibidir:
| # | Vekiller |
| --- | --- |
1: CIA Direktör Yardımcısı
2: Baş oparesyon müdürü
3: Operasyonlardan Sorumlu CIA Direktör Yardımcısı
4: Analizden Sorumlu CIA Direktör Yardımcısı
5: Bilim ve Teknoloji'den sorumlu CIA Direktör Yardımcısı
6: Dijital İnovasyon'dan sorumlu CIA Direktör Yardımcısı
7: Destekten Sorumlu CIA Direktör Yardımcısı
8: Genel Danışman
9: Operasyonlardan Sorumlu Müdür Yardımcısı
10: Birleşik Krallık Kıdemli CIA Temsilcisi
11: Doğu Yakası Kıdemli CIA Temsilcisi
12: Batı Yakası Kıdemli CIA Temsilcisi
CIA Direktörleri

| # | Porte | Adı | Görev süresi | Görev süresi | Atayan |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | Porter Goos | 21 Nisan 2005 | 5 Mayıs 2006 | George W. Bush |
| 2 |  | Michael Hayden | 30 Mayıs 2006 | 12 Şubat 2009 | Barack Obama |



| 3 |  | Leon Panetta | 13 Şubat 2009 | 30 Haziran 2011 | Barack Obama |


| – |  | Michael Morell (Vekaleten) | 1 Temmuz 2011 | 6 Eylül 2011 | Barack Obama |
| 4 |  | David Petraeus | 6 Eylül 2011 | 9 Kasım 2012 | Barack Obama |
| – |  | Michael Morell (Vekaleten) | 9 Kasım 2012 | 8 Mart 2013 | Barack Obama |
| 5 |  | John Brennan | 8 Mart 2013 | 20 Ocak 2017 | Barack Obama |
| – |  | Meroe Park (Vekaleten) | 20 Ocak 2017 | 23 Ocak 2017 | Donald Trump |
| 6 |  | Mike Pompeo | 23 Ocak 2017 | 26 Nisan 2018 | Donald Trump |
| 7 |  | Gina Haspel | 26 Nisan 2018 | 20 Ocak 2021 | Donald Trump |
| – |  | David Cohen (Vekaleten) | 20 Ocak 2021 | 19 Mart 2021 | Joe Biden |
| 8 |  | William Joseph Burns | 19 Mart 2021 | 20 Ocak 2025 | Joe Biden |
| – |  | Tom Sylvester (Vekaleten) | 20 Ocak 2025 | 23 Ocak 2025 | Donald Trump |

| 9 |  | John Ratcliffe | 23 Ocak 2025 | Görevde | Donald Trump |
Ayrıca Bakınız

Merkezi İstihbarat Direktörü
Ulusal İstihbarat Direktörü
Federal Soruşturma Bürosu Direktörü
Dış Bağlantılar

Resmi Site 1 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Gama aminobütirik asit

| --- | --- |


Adlandırmalar
IUPAC adı4-aminobütanoik asit
Tanımlayıcılar
CAS numarası: 56-12-2 
3D model (JSmol): Etkileşimli görüntü
ChEBI: CHEBI:16865
ChemSpider: 116
DrugBank: DB02530
ECHA InfoCard: 100.000.235 
EC Numarası: 200-258-6
KEGG: D00058
MeSH: gamma-Aminobutyric+Acid
PubChem CID: 119
RTECS numarası: ES6300000
CompTox Bilgi Panosu (EPA): DTXSID6035106 
 SMILES C(CC(=O)O)CN 
Özellikler
Molekül formülü: C4H9NO2
Molekül kütlesi: 103.120 g/mol
Görünüm: Beyaz mikrokristalize toz
Yoğunluk: 1.11 g/mL
Erime noktası: 203.7
Kaynama noktası: 247.9
Çözünürlük (su içinde): 130 g/100 mL
log P: −3.17
Asitlik  (pKa): 4.23 (karboksil), 10.43 (amino)
Tehlikeler
İş sağlığı ve güvenliği (OHS/OSH):
Ana tehlikeler: Tahriş edici, Zararlı
Öldürücü doz veya konsantrasyon (LD, LC):
LD50 (medyan doz): 12,680 mg/kg (fare, oral)
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). 
Bilgi kutusu kaynakları
Gama aminobütirik asit (GABA) veya γ-aminobütirik asit veya GABA inhinitör bir nörotransmiterdir yani diğer sinir hücrelerine kimyasal mesaj alma, oluşturma veya gönderme yeteneğini azaltır. ayrıca alkollü içkiler GABA kimyasalının aktivitesini artırır ve merkezi sinir sisteminde depresan etki gösterirler. ek olarak GABA sinir sisteminde aktif rol oynayan organik bir maddedir.
Beyindeki major inhibitör nörotransmitterdır.
Bu basit amino asit bazı hayvanlarda periferik bir nöronal iletici ve insanlarda muhtemelen bir beyin ileticisidir. Etkisi her zaman inhibitördür. Etkisinin blokajı konvülsiyonlara yol açar. Glütamattan, ko-faktörü piridoksin olan bir enzim aracılığıyla, dekarboksilasyon yoluyla oluşur. Bu husus, piridoksin yetersizliğine bağlı epilepsilerle, özellikle çocukluk dönemindeki epilepsilerle ilgili olabilir. GABA-A üzerinden etki eden bazı ilaçlar anksiyolitik etki gösterirler. Bkz. Akıl hastalıklarının biokimyasal ve nörofizyolojik temelleri.
Özgür yazılım

Özgür yazılım, açık kaynakla benzerdir ve her iki terimi de kapsayan özgür ve açık kaynak kodlu yazılımın bir parçasıdır.
GNU Guix Linux dağıtımı. Bazı temsili uygulamaları çalıştıran GNU FSDG uyumlu özgür yazılım işletim sisteminin bir örneği. GNOME masaüstü ortamı, GNU Emacs metin düzenleyicisi, GIMP görüntü düzenleyicisi ve VLC medya oynatıcısı gösterilmektedir.
Özgür yazılım (İngilizce: free software), kullanıcısına yazılımı herhangi bir amaç için çalıştırma, inceleme, değiştirme ve dağıtma özgürlükleri tanıyan yazılım türüdür. Tersi, özel mülk yazılımdır.
Özgür yazılım ile kastedilen özgürlük, ücreti ile değil yazılımın kullanım hakları ile ilgilidir. Özgür yazılımlar çoğunlukla ücretsiz olsalar da ücretsiz olmaları gerekmez. İngilizce sözlükler "İngilizce: free" kelimesi için yirmiye yakın anlam sıralar. Bunlardan sadece bir tanesi "bedava" iken geri kalanları özgürlük ve sınırlamaların olmaması (İngilizce: freedom) kavramlarına atıfta bulunur. Kullanıcılar bir özgür yazılımın kopyasına sahip olmak için para ödemiş olup olmamasından bağımsız olarak her zaman için yazılımı kopyalama, değiştirme ve hatta kopyalarını satma özgürlüğüne sahiptir.
Bağlam

Özgür yazılım, aşağıdakilerden ayrılır:
Özel mülk yazılımlar; Örneğin Microsoft Office, Windows, Adobe Photoshop, Facebook. Kullanıcılar bu yazılımların kaynak kodlarını inceleyemez, değiştiremez ve paylaşamaz.
Ücretsiz yazılım yani temel kullanım için ödeme gerektirmeyen, çoğunlukla özel mülk yazılımlar. Örneğin Google Chrome, Opera (web tarayıcısı), TikTok, Skype.
Telif hakkı kapsamındaki bir yazılımın özgür olabilmesi için, kullanıcılara yazılımı herhangi bir amaç için çalıştırma, inceleme, değiştirme ve dağıtma haklarını tanıyan bir yazılım lisansına sahip olması gerekir. Ayrıca herhangi bir lisansı olmayan kamu malı yazılımlar, kaynak kodu da; kamu malı olduğu sürece ve erişilebilir olduğu sürece özgürdür.
Özel mülk yazılımlar, kısıtlayıcı bir yazılım lisansı veya EULA kullanır ve genellikle kullanıcılara kaynak kodunu sunmazlar. Bu nedenle kullanıcıların yazılımı değiştirmeleri yasal veya teknik olarak engellenir. Bu durum güncelleme, yardım ve destek sağlamak için yayıncıya güvenilmesine neden olur (ayrıca satıcıya bağımlılık ve terk edilmiş yazılım konularına da bakın). Kullanıcılar genellikle özel mülk yazılımlarda tersine mühendislik yapamaz, bunları değiştiremez veya yeniden dağıtamaz.
Telif hakkı yasası, sözleşmeler ve kaynak kodu eksikliğinin haricinde, kullanıcıların yazılım patentleri ve dijital haklar yönetimi (daha spesifik olarak tivoizasyon) gibi bir yazılım parçası üzerinde özgürlüklerini kullanmalarını engelleyen ek engeller bulunabilir.
Özgür yazılım kâr amaçlı, ticari bir faaliyet olabilir veya olmayabilir. Bazı özgür yazılımlar gönüllü bilgisayar programcıları tarafından, bazıları şirketler tarafından, bazıları ise her ikisi tarafından geliştirilmektedir.
Bağlam > Açık kaynakla adlandırma ve farklılıklar

Ana madde: Açık kaynak § "Açık", "özgür" ve "özgür ve açık"
1998'de özgür yazılım topluluğundan bir grup insan, özgür yazılım kavramındaki "özgür" kelimesinin ima ettiği felsefi ve siyasi gündem yerine özgür yazılımın iş dünyasına pragmatik terimlerle tanıtılmasın amacıyla açık kaynak kavramını ortaya koymuştur. Her iki tanım da hemen hemen eşdeğer program gruplarına atıfta bulunsa da, Özgür Yazılım Vakfı "açık kaynaklı yazılım" yerine "özgür yazılım" teriminin kullanılmasını önermektedir. Özgür Yazılım Vakfı'na göre, "Açık kaynak" ve bununla ilgili kampanya çoğunlukla kamu geliştirme modelinin teknik yönlerine ve özgür yazılımın işletmelere pazarlanmasına odaklanırken, kullanıcı haklarına ilişkin etik konuyu çok hafife almaktadır.
Özgür Yazılım Tanımı ve dört temel özgürlüğü

Özgür yazılımın ilk resmi tanımı Şubat 1986'da Özgür Yazılım Vakfı tarafından yayınlandı. Richard Stallman tarafından yazılan bu tanım bugün hala geçerliliğini koruyor ve yazılımın bir kopyasını alan kişilerin aşağıdaki dört özelliğe sahip olması durumunda yazılımın özgür yazılım olduğunu belirtiyor. Buna göre özgür yazılım kullanıcılara olmazsa olmaz 4 özgürlük sunar:
0 numaralı özgürlük: Herhangi bir amaç için, istediğiniz şekilde yazılımı çalıştırma özgürlüğü.
1 numaralı özgürlük: Her ne istiyorsanız onu yaptırmak için programın nasıl çalıştığını inceleme ve onu değiştirme özgürlüğü. Yazılımın kaynak koduna ulaşmak, bu iş için ön koşuldur.
2 numaralı özgürlük: Kopyaları dağıtma özgürlüğü, böylece başkalarına yardım edebilirsiniz.
3 numaralı özgürlük: Değiştirilmiş sürümlerinizin kopyalarını dağıtma özgürlüğü. Böylece değişikliklerinizden yararlanması için tüm topluma bir şans vermiş olursunuz. Kaynak koduna erişmek, bunun için bir ön koşuldur.
Bu özgürlüklere sahip olmak, kimseden izin almamayı ve izin için hiçbir bedel ödememeyi de içerir.
Genel kanının aksine özgür bir yazılım, ücretsiz dağıtılabileceği gibi ücretli de dağıtılabilir. Bu nedenle ticari yazılım olarak satılmasına engel yoktur. Özgür yazılımın kopyalarına sahip olmak için ücret ödemeniz gerekebilir veya kopyaları hiçbir ücret karşılığı olmadan da edinmiş olabilirsiniz. Kopyalara nasıl sahip olduğunuzdan bağımsız olarak, her zaman için yazılımın kopyalama, değiştirme ve hatta kopyalarını para karşılığında satma haklarına sahipsinizdir (özgürlük 2).
1990'ların sonlarında diğer özgür yazılım grupları neredeyse aynı yazılım setini tanımlayan kendi tanımlarını yayınladılar. Bunlardan en dikkate değer olanları 1997'de yayınlanan Debian Özgür Yazılım Yönergeleri ve 1998'de yayınlanan Açık Kaynak Tanımıdır.
Tarihçe

1950'lerden 1970'lerin başına kadar bilgisayar kullanıcılarının özgür yazılımla ilgili yazılım hürriyetlerine sahip olmaları normaldi. Yazılım genellikle fertler arasında paylaşılır, kişilerin yazılım yaparak donanımlarını daha kullanışlı yapmalarını iyi karşılayan donanım üreticileri tarafından dağıtılırdı. Yazılım değiş dokuşunu kolaylaştırmak için SHARE gibi kullanıcı ve tedarikçi organizasyonları oluşturuldu. 1970'lerin ilk yıllarında durum değişti; yazılım masrafları hızla yükselirken büyümekte olan yazılım endüstrisi, donanım üreticilerinin bilgisayar satışıyla beraber verdikleri "yazılım demetleri", kiraya verilen bilgisayarların kâr getirmeyen yazılım desteğiyle rekabet başlamıştı. Bazı müşterilerin kendi ihtiyaçlarını daha iyi karşılamasıyla "özgür" yazılım masraflarının donanım masraflarıyla bütünleşmesini istemiyordu.
17 Ocak 1969'da yayınlanan Amerika Birleşik Devletleri IBM'ye karşı yazısında hükûmet, yazılım demetlerinin rekabet engelleyici olarak sıfatlandırdı. Bazı yazılım her zaman hürken ancak ödemeyle alınabilen yazılımlar artıyordu. 1970'ler ve 1980'lerde yazılım endüstrisi, bilgisayar programlarını sadece kullanıcıların kodu incelemesi ve değiştirmesini önleyen çalıştırılabilirler şeklinde dağıtmaya başlamasıyla teknik tedbirler almaya başladı. 1980'de copyright kanununun kapsamı bilgisayar programlarını içine aldı.
Tarihçe > 1980'ler: GNU Projesinin kuruluşu

1983'te Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Yapay Zekâ Laboratuvarı'ndaki hacker topluluğunun uzun süreli üyesi Richard Stallman, bilgisayar endüstrisi ve kullanıcılarının kültürel değişiminden yıldığını açıklayarak GNU projesini îlan etti. GNU işletim sistemi için yazılım geliştirmesine Ocak 1984'te başlandı. Ekim 1985'te de Özgür Yazılım Vakfı kuruldu. Projeyi ve hedeflerini özetleyen bir makale Mart 1985'te GNU Manifestosu adıyla yayımlandı. Kendisi hür (özgür) yazılımı tanımladı ve yazılım hürriyeti garantilemek için "copyleft" kavramını ortaya çıkardı.
Tarihçe > 1990'lar: Linux çekirdeğinin piyasaya sürülmesi

Linus Torvalds tarafından başlatılan Linux çekirdeği, 1991 yılında kaynak kodu serbestçe değiştirilebilir olarak piyasaya sürüldü. İlk lisans, özel mülk bir yazılım lisansıydı. Ancak Şubat 1992'de 0.12 sürümüyle projeyi GNU Genel Kamu Lisansı kapsamında yeniden lisansladı. 1995'te Apache HTTP Sunucusu, Apache Lisansı 1.0 kapsamında yayımlandı.
İş modeli

Tüm özgür yazılım lisansları, yazılımın satışına ve ticari olarak kullanımına izin verir. Bu copyleft olan veya olmayan lisanslar için geçerlidir.
Özgür yazılım özgürce yeniden dağıtılabildiğinden, genellikle çok az bir ücret karşılığında veya hiç ücret ödemeden edinilebilir. Özgür yazılım iş modelleri genellikle özelleştirme, beraberinde donanım satışı, teknik destek, eğitim, entegrasyon ve sertifikasyon gibi katma değerlere dayanır.
Özgür Yazılım Vakfı, özgür yazılım satışını teşvik eder. Vakfın yazdığı gibi, "Özgür yazılımın dağıtılması, geliştirme için finansman sağlamak adına bir fırsattır. Bunu boşa harcamayın!"
Ekonomisi

Ayrıca bakınız: Açık kaynak § Ekonomisi
"Temel işlevleri Windows'tan Linux'a taşıdık çünkü istikrarlı ve güvenilir, bize şirket içi kontrol sağlayacak bir işletim sistemine ihtiyacımız vardı. Yani yama yapmamız, ayarlama yapmamız veya uyarlamamız gerekirse bunu yapabilirdik."
Uluslararası Uzay İstasyonu'nun (ISS) bilgisayar sistemlerini yöneten United Space Alliance'ın Mayıs 2013'te ISS bilgisayar sistemlerini Windows'tan Linux'a geçirme kararına ilişkin resmi açıklaması.
Özgür yazılım, kullanıcıların kullandıkları programları geliştirme ve iyileştirme konusunda işbirliği yapmalarına olanak tanır. Özgür yazılım, özgür yazılıma katkıda bulunan şirketlerin ticari yeniliğini artırabilir.
Özgür yazılımın ekonomik açıdan uygulanabilirliği Red Hat, IBM ve Sun Microsystems gibi büyük şirketler tarafından benimsenmiştir. Özgür yazılım genellikle ücretsiz olarak mevcuttur ve özel mülk yazılımla karşılaştırıldığında kalıcı olarak daha düşük toplam sahip olma maliyeti ile sonuçlanır. Özgür yazılımla işletmeler, yazılımı kendileri değiştirerek veya kendileri için değiştirmeleri için programcılar kiralayarak yazılımı kendi özel ihtiyaçlarına göre uyarlayabilirler. Özgür yazılımın çoğu zaman hiçbir garantisi yoktur ve daha da önemlisi genellikle kimseye yasal sorumluluk yüklemez. Ancak yazılımın ve kullanım durumuna bağlı olarak herhangi iki taraf arasında garanti verilmesine izin verilir. Böyle bir anlaşma özgür yazılım lisansından ayrı olarak yapılır. Standish Group tarafından hazırlanan bir raporda, özgür yazılımın benimsenmesinin, özel mülk yazılım endüstrisinin gelirinde yılda yaklaşık 60 milyar dolar düşüşe neden olduğunu tahmin edilmiştir.
1998'de aralarında Eric Raymond, Bruce Perens'in de bulunduğu özgür yazılım topluluğundan bir grup insan, özgür yazılım kavramındaki "özgür yazılım" teriminin iş dünyası için fazla belirsiz ve korkutucu olduğunu savunarak açık kaynak yazılım terimini iş dünyası ve kurumsal dünya için daha dostane bir alternatif olarak destekledi.
Richard Stallman, GNU Tasarısı'nın mimarı ve özgür yazılım hareketinin önemli isimlerinden biri
Özgür Yazılım Vakfı tarafından tanımlandığı şekliyle özgür ve özgür olmayan yazılım şeması. Sol: özgür yazılım, sağ: özel mülk yazılım, daire içine alınmış: ücretsiz yazılım
Bir yazılımın ve türevlerinin daima özgür kalmasını garantileme yöntemi olan Copyleft, özgür yazılım dünyasından doğmuştur.
Bigadiç

| Bigadiç |
| --- | --- |
İlçe

 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Balıkesir
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Mehmet Halis Aydın
 • Belediye başkanı: Mustafa Göksel (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam: 1007 km²
Rakım: 160 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 49.887
 • Kır: -
 • Şehir: 49.486
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 10440
İl alan kodu: 0266
İl plaka kodu: 10
Resmî site www.bigadic.bel.tr
Bigadiç, Türkiye'nin Balıkesir ilinin güneydoğusunda kalan bir ilçesidir. Türkiye'nin ve dünyanın en önemli Bor mineralleri madenlerinden birine sahiptir. Ayrıca, Selenyum ve Kükürt bulunan kaplıcalarıyla da öne çıkan ilçe, tarih boyunca çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır.
Köken bilimi

Bigadiç'in bilinen en eski adı, "Şans Tanrıçasının İkizi" anlamına gelen Didi-Moti-He'dir. Ayrıca, Bigadiç gibi isimlerin ise "Suyu bol olan yer", "Kuyusu bol olan yer", "Sulak yer", "Sulu ova, sulu yer" anlamına geldiği bilinmektedir. Bunun yanı sıra, değişik efsanelere göre Bigadiç adının Romalı bir generalden veya Bergama Kralı'nın oğlunun adından geldiği rivayet edilmektedir.
Diğer bir bakış açısına göre ise, Bigadiç'te çok boğa yetiştirilmesi nedeniyle Boğadıç denildiği ileri sürülmektedir. Halk arasında da çok yaygın olan bu söyleniş tarzının Bigadiç'te dericiliğin çok gelişmesi ile de izahı yapılmak istenmektedir.
Buna ek olarak, Bigadiç tarihi gelişimi içerisinde Achyraos, Begadia, Bigados, Bugadıç ve nihayet Bigadiç isimlerini almıştır.
Tarih > Tarih Öncesi Dönem

Bigadiç ve çevresinde tarih öncesi dönemlere ışık tutan en dikkat çekici yerleşim Babaköy civarındadır. Bahsi geçen yerleşimin 20. yüzyıl başlarında Fransız mühendis Paul Gaudin tarafından keşfedilen Kırkağaç-Gelenbe yakınındaki Yortan Mezar Kültürü'nün bir uzantısı olduğu kabul edilmektedir.
MÖ 4000-2150 arasında var olan Yortan Kültürü kendine özgü nitelikleri olan bir kültürdür. Mezar armağanları bakımından da Thermi, Troya ve Beyce Sultan keramik ve diğer buluntularla karşılaştırılabilir. Bu bakımdan Yortan Kültürü'nün çevre kültürler ile ilişki içerisinde olduğu söylenebilir.
Tarih > Anadolu Uygarlıkları ve Helenistik Dönem

Bigadiç, eski çağlarda Misya olarak anılan bölgedeki önemli şehirlerden biri olduğu bilinmektedir. Lidyalılar "Kayın Ağacı" anlamına gelen Misya, Anadolu'nun kuzey-batısında yer alıp, kuzeyden Marmara Denizi (Peropontit), batıdan Çanakkale Boğazı (Hellespon) ve Ege Denizi, güneyden Lidya ve doğudan Rindakoz (Adernaz) Çayı ile çevrilidir.
Misyalılar, MÖ 1200 yılında gerçekleşen Truva Savaşı esnasında Truva'lıların yanında Akhalar'a karşı savaşmışlar ve savaş sonunda Truva hakimiyetinin yıkılması üzerine Lidya egemenliğine girmişlerdir. MÖ 546 yılında Persler ile yaptığı savaşı kaybeden Lidyalılar devleti yıkılmış ve Bigadiç'in içinde bulunduğu Misya ve diğer batı Anadolu şehirleri MÖ 334 yılına kadar Pers İmparatorluğu hakimiyetine girmiştir.
MÖ 334 yılında Granikos (Biga Çayı) kenarında Pers kralı Darius III'ü yenilgiye uğratan Büyük İskender, MÖ 333'te İssus ve MÖ 331'de Gaugamela (Erbil) ovasında Pers ordularını iki defa daha yenerek Anadolu'yu tamamen ele geçirmiştir.
Böylece Büyük İskender'in İran seferi hattı dışında kalarak Persler ve Makedonyalılar arasındaki savaşa sahne olmaktan kurtulan Misya Bölgesi ve Bigadiç, Büyük İskender'in egemenliğine girmiş oldu.
Büyük İskender'in ölümünden sonra sırasıyla Antigonos, Lysimachos ve Selevkos hakimiyetine giren Misyalılar, Selevkosların zayıflaması ve Romalılar ile MÖ 188'de yapılan Apameia (Dinar) Barışı sonrasında Bergama Krallığı'nın bir parçası haline gelir.
Tarih > Roma ve Bizans Dönemi

Roma, önce himaye, sonra da fetih siyasetinin başlangıcı olarak batı Anadolu'daki krallıkları Selevkoslara karşı korumuştur. Bergama kralı Attalos III'ün MÖ 133'teki ölümü sonrasında vasiyetnamesi gereği krallığı Romalılar'ın eline geçti. Roma egemenliğine karşı ayaklanan Misyalılar başarılı olamayınca MÖ 129 yılında Bergama Krallığı resmen sona erdi.
395'te imparator Büyük Theodosius tarafından Doğu ve Batı Roma olarak ikiye bölünen Roma İmparatorluğu'nda, Misya'nın büyük bir kısmı Doğu Roma (Bizans)'ın Opsekium Eyaleti'ne bağlanmıştır.
Tarih > Selçuklular ve Beylikler Dönemi

1071 yılındaki Malazgirt Meydan Muharebesi ile başlayan Anadolu'daki Türk hakimiyeti, Alparslan'ın ölümü ile tahta çıkan oğlu Melikşah'ın emriyle yapılan fetihlerle devam etti. Bizans'ın içinde bulunduğu karmaşadan faydalanan Melikşah'ın komutanlarından Kutalmışoğlu Süleyman Şah, devletin sınırlarını Misya dahil olmak üzere Marmara, Karadeniz ve Akdeniz yönlerine doğru genişletti.
1097 yılında Anadolu Selçukluları ve Haçlı Ordusu arasında gerçekleşen Dorileon Savaşı sonucunda Selçuklular'ın İç Anadolu'ya çekilmesi ile Misya bölgesi yeniden Bizans hakimiyetine girdi. 1113 yılında yapılan akınlarla Apollonia (Gölyazı) yeniden Türk hakimiyetine girdi. Ardından Türk birlikleri Adramitium (Edremit) ve Poimanon (Manyas)'a kadar ilerlediler.
III. Haçlı Seferi'nde kara ordusuna komuta eden Kutsal Roma-Germen İmparatoru Friedrich Barbarossa, ilkçağdan beri kullanılan Balıkesir-Bigadiç-Sındırgı-Akhisar yolunu izlemiştir.
1243 yılındaki Kösedağ Savaşı ile Moğol İstilası altında kalan Anadolu'da Beylikler Dönemi başlamış, Danişmend ailesine mensup olan uç beylerinden Kalem Bey ile oğlu Karesi Bey, 13. yüzyıl sonlarında Misya'ya girdiler. Bigadiç'in Karesi Bey ya da Oğul Paşa tarafından 1300 başlarında fethedildiği düşünülmektedir.
Tarih > Osmanlı Devleti Dönemi

Orhan Gazi döneminde, Karesi Beyliği'nin Osmanlı Devleti'ne bağlanması ile Bigadiç'te Osmanlı hakimiyeti başlamıştır. 1890 yılında yayınlanan Hüdavendigar Vilayeti salnamesinde Bigadiç hakkında şu bilgilere rastlanmıştır:
“Bigadiç kazası Karesi sancağı merbudatından olup, şimalen ve şarkan Balıkesri kazası, Garben Kütahya Sancağı ve cenuben Sındırgı kazası ile mahdudtur. Kaza-i mezküre merbud nevahi olmayıp ancak 52 karyeyi (köy) şamildir. Kazanın nüfusu umumisi 12805 raddesindedir. Dahili kazada 2579 hane bulunur.”
1877-78 Osmanlı Rus Savaşı (93 Harbi) sonrasında Bigadiç, Rumeli'den kaçan pek çok göçmen aileye ev sahipliği yapmıştır. Bu göçmen aileler deve yatağı (bugünkü Fethibey mahallesi) yerleştirilmişlerdir. Sonraki dönemde, özellikle Balkan Savaşları sonrasında Bigadiç göç almaya devam etmiştir.