Hükûmet biçimleri listesi
İktidar kaynağına göre hükûmet biçimleri > Oligarşi türleri

Oligarşi, ayrıcalıklı bir azınlık sınıfınca kontrol edilen ve düzenlenen toplumlardır ve çoğunluk tarafından herhangi bir müdahale olmaksızın yönetilirler; bu küçük seçkin grup, ortak bazı özellikleri paylaşanlar olarak tanımlanır.
De jure demokratik hükûmetler, de facto oligarşi ile, genellikle benzer çıkarları veya aile ilişkilerini paylaşan, ayrıcalıklı veya etkili bir küçük grup tarafından yönetilirler. Bu kişiler gücü yayabilir ve adayları eşit veya eşit olmayan şekilde seçebilirler. Oligarşi, çok az sayıda insanın şeyleri değiştirme şansı verilen bir gerçek demokrasiden farklıdır. Oligarşinin miras veya monarşik olması gerekmez. Oligarşide tek bir belirgin yönetici olmaz, ancak birden fazla yönetici bulunur.
Tarihsel örneklerinden bazıları, sadece soylulardan gelen erkeklerin görev için aday olabildiği ve yalnızca varlıklı erkeklerin oy kullanabildiği Roma Cumhuriyeti ve adayları seçmek için kura çekimini kullanan Atina demokrasisidir; neredeyse her zaman erkek, Yunan, eğitimli yurttaşların, belirli bir toprak, servet ve statü sahibi olmaları gerekiyordu. Kapitalizm ve/veya temsilî demokrasi eleştiren bazı kişiler, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'ı oligarşi olarak düşünürler.
Not: Bu kategoriler birbirinden bağımsız değildir.
| Terim | Açıklama |
| --- | --- |
Aristokrasi: Asilzadelerin yönetimi; siyasi gücün, toplumun geri kalanından daha yüksek doğumlu ayrıcalıklı bireylerin elinde olduğu bir yönetim sistemi.
Ergatokrasi: Ergatokrasi, proletarya, işçiler veya çalışan sınıfın yönetimi. Ergatokrasi örnekleri arasında komünist devrimciler ve isyancılar yer alır ki onlar toplumun çoğunu kontrol eder ve insanlar ve işçiler için alternatif bir ekonomi oluşturur. Proletaryanın Diktatörlüğü konusuna bakınız.
Geniokrasi: Raëlism'in kurucusu tarafından icat edilen bir terim olan "zekâ yönetimi"; yönetmek isteyenler için yaratıcılık, yenilik, zeka ve bilgelik gerektiren bir yönetim sistemi. Nookrasiye benzer.
Hamarşi: Farklı bölgelerin kendi özgünlüklerini koruyarak ortak yönetimi; birçok ayrı veya bağımsız parçadan oluşan ve birlikte yönetimde bulunan bir hükûmet sistemi.
Kraterokrasi: Güçlülerin yönetimi; fiziksel güç, sosyal manevralar veya siyasi kurnazlık aracılığıyla iktidarı ele geçirebilenlerin hükûmet sistemi.
Kritarşi: Kritarkların (hakimlerin) yönetimi; devlet ve yargı sistemlerinin geleneksel veya anayasal olarak aynı kurum olduğu, yargı kurumlarının devlet yasalarının yürütülmesi ve uyuşmazlıkların çözümünün yanı sıra yasama yetkisine sahip olduğu bir yönetim sistemidir. ("Yargı" veya "yargı sistemi" ile karıştırılmamalıdır.) Xeer geleneğiyle yönetilen Somali ve İslam Mahkemeleri Birliği gibi tarihsel örnekler bulunmaktadır.
Meritokrasi: Liyakata göre yönetim; bir yönetim sistemi where gruplar, insanların yetenekleri, belirli bir alandaki bilgileri ve topluma katkıları temel alınarak seçilir.
Netokrasi: Sosyal bağlantılara göre yönetim; Amerikan teknoloji dergisi Wired'in editoryal kurulu tarafından 1990'ların başlarında icat edilen bir terimdir. İnternet ve aristokrasi kelimelerinin birleşimi olan netokrasi, gücünü teknolojik avantaj ve ağ oluşturma yeteneklerine dayandıran algılanan küresel bir elit sınıfı ifade eder. Bu, giderek azalan öneme sahip bir burjuvazi ile kıyaslanır. Netokrasi kavramı, Richard Florida'nın yaratıcı sınıf kavramıyla karşılaştırılmıştır. Bard ve Söderqvist, netokrasiye karşıt olarak tanımladıkları bir alt sınıfı, tüketici sınıfı olarak adlandırırlar.
Nookrasi: Bilge kişilerin yönetimi; filozofların karar verme yetkisinin olduğu bir yönetim sistemidir. (Platon tarafından savunulmuştur)
Plütokrasi: Zenginlerin yönetimi; bir yönetim sistemidir ki bu sistemde yönetim, zenginlerin isteklerine bağlı, onlara bağımlı veya ağır bir şekilde etkilenir. Plütokratik etki, herhangi bir yönetim biçimini değiştirebilir. Örneğin, bir cumhuriyette, seçilmiş temsilci pozisyonlarının önemli bir kısmı zengin kaynaklardan finansal destek alıyorsa, bu bir plütokratik cumhuriyettir.
Patriarşi: Baskın bir siyasi parti (veya partiler) tarafından yönetim.
Statokrasi: Askerlik hizmetine dayalı yönetim; askeri yönetimin hakim olduğu bir yönetim sistemidir, bu sistemde devlet ve askerî güç geleneksel olarak veya anayasal olarak aynı varlık olarak kabul edilir. Zorunlu veya gönüllü askeri hizmette bulunan veya şerefle terhis olan vatandaşlar yönetme hakkına sahiptir. (Bu nedenle, stratokrasi "askeri cunta" veya "askeri diktatörlük" ile karıştırılmamalıdır.) Sparta şehir devleti tarihsel bir örnektir; sosyal sistemi ve anayasası tamamen askeri eğitim ve üstünlük üzerine odaklanmıştır. Stratokratik ideoloji genellikle şeref odaklı timokrasi ile ilişkilendirilir.
Teknokrasi: Eğitimli veya teknik uzmanlar tarafından yönetim; teknoloji alanındaki uzman kişilerin tüm karar alma süreçlerinde kontrolde olduğu bir yönetim sistemidir. Doktorlar, mühendisler, bilim insanları, profesyoneller ve teknologlar, politikacılar, iş insanları ve ekonomistler yerine kendi uzmanlık alanlarında bilgi, uzmanlık veya beceriye sahip kişiler tarafından yönetim organını oluşturur. Bir teknokraside, karar vericiler, alanlarında ne kadar bilgili ve becerikli olduklarına göre seçilir. Teknokrasi günümüzde Silikon Vadisi mühendisleri tarafından temsil edilmektedir. Bu yeni teknokrasi biçimi 'dijitokrasi' olarak adlandırılmaktadır.
Teokrasi: Dinî elit tarafından yönetim; devlet ve kilisenin geleneksel veya anayasal olarak aynı kurumlar olduğu dini kurumların oluşturduğu bir yönetim sistemidir. Vatikan, İran ve Afganistan, Hilafetler ve diğer İslam devletleri tarih boyunca teokrasiler olarak kabul edilmiştir.
Timokrasi: Onurlu kişiler tarafından yönetim; onurlu vatandaşlar ve mülk sahipleri tarafından yönetilen bir yönetim sistemidir. Sokrates, timokrasiyi toplumda sahip oldukları onur derecesine göre seçilen, onuru seven kişiler tarafından yönetilen bir hükûmet olarak tanımlar. Bu tür timokrasi, olağanüstü karaktere veya yeteneğe sahip bireylerin iktidar koltuğuna yerleştirildiği meritokrasiyle çok benzerdir.