stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tanzimat edebiyatı
Edebî özellikler > Gazete

Türk edebiyatına gazete ilk olarak Tanzimat döneminde girmiştir. Tanzimat dönemi sanatçıları halka ulaşabilmek ve bir şeylere farkındalık yaratabilmek için gazeteyi bir araç olarak görmüşlerdir. Tanzimat ile birlikte gazetenin Türk edebiyatına girmesi birçok şeyin tetikleyicisi olmuştur. Gazete ile aydınlar ve sanatçılar makalelerini paylaşmışlardır, ayrıca roman, hikâye, tiyatro gibi türlerin gelişmesinde de gazetenin etkisi olmuştur. Tanzimat edebiyatının önemli sanatçılarından Ali Suavi gazete için: “Anlıyor musunuz, gazete ne güzel mekteptir ve orada okuyanlar nasıl da uyanıyorlar!” ifadelerini kullanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nda çıkarılan ilk gazete 1831 tarihli Takvim-i Vekayi'dir Takvim-i Vekayi gazetesi haftalık olarak Türkçe basılmış olup bunun yanı sıra Arapça, Ermenice, Farsça, Fransızca ve Rumca gibi dillerde de baskıları yapılmıştır. Bunların dışında Takvim-i Vekayi  gazetesi ilk resmi gazete sayılmaktadır ve genel olarak bu gazetenin içeriği resmi duyurular ve kabul edilen yasa metinleri olmuştur. Tanzimat döneminin ilk yarı resmi gazetesi ise William Churchill tarafından çıkarılan 1840 tarihli Ceride-i Havadis gazetesidir. Bu gazete daha çok haber içerikli yayınlar yapmıştır fakat halk tarafından ilgi görmemiştir, ilk üç sayısı ise ücretsiz olarak dağıtılmıştır. Tanzimat döneminin en önemli gazetelerinden birisi de İbrahim Şinasi ile Agah Efendi'nin birlikte çıkardıkları Tercüman-ı Ahvâl gazetesi olmuştur. Bu gazete Osmanlı İmparatorluğu'nda ilk edebi ve özel gazete olup Tanzimat edebiyatının başlangıcı sayılmaktadır. İlk başlarda pazar günleri çıkan bu gazete daha sonra haftada üç kez çıkmıştır. İlerleyen dönemlerde gazete Ceride-i Havadis ile rekabet edebilmek için haftada beş kez çıkarılmıştır. Gazetede daha çok Şinasi, Ahmet Vefik Paşa ve Ziya Paşa gibi isimler görev yapmıştır. Türk edebiyatında ilk tiyatro yapıtı olan ve görücü usulü evlenmeyi yeren İbrahim Şinasi'ye ait Şair Evlenmesi adlı çalışma ilk olarak bu gazetede yayınlanmıştır. İbrahim Şinasi gazetenin 24'üncü sayısında ayrılmıştır. Tercüman-ı Ahval gazetesinde eğitim sistemini eleştiren bir makale yayınlanınca gazete iki haftalığına kapatılmıştır. Bu olay Türk basın tarihinde yayın durdurmanın ilk örneği olmuştur. Gazete 792 sayı yayınlanmış ardından da 11 Mart 1866 yılında kapatılmıştır. Bu dönemde çıkarılan diğer gazetelerden birisi de Tasvir-i Efkâr gazetesi olmuştur. Tasvir-i Efkâr gazetesi İbrahim Şinasi tarafından çıkarılmış ardında gazetenin başına Namık Kemal getirilmiştir. Bu dönemde çıkarılmış kayda değer gazetelere örnek olarak: Ali Suavi'nin çıkardığı Muhbir, Ahmed Midhat Efendi'nin çıkardığı İbret ve Tercüman-ı Hakikat gazeteleri verilebilir.
Tanzimat edebiyatı dönemleri

Tanzimat edebiyatı birinci ve ikinci dönem olmak üzere iki başlıkta incelenir. Tanzimat edebiyatının bu şekilde dönemlere ayrılmasında temel etken sanatçılar arasındaki edebi görüş ayrılıklarıdır. Genel olarak bakıldığında birinci dönemde sanatçıları halktan yana eserler verirken ikinci dönem sanatçıları daha çok sanatsal kaygı güdüp sanat için sanat eğilimine yönelmişlerdir.
Tanzimat edebiyatı dönemleri > Birinci dönem Tanzimat edebiyatı

Bu dönem sanatçılarına göre edebiyat, halk eğitiminde bir araçtır. Edebiyatta hak, adalet, özgürlük, eşitlik gibi kavramlar ilk kez birinci dönem sanatçılarında görülmüştür. Roman, öykü, makale, fıkra, eleştiri ve tiyatro gibi türleri ilk olarak birinci dönem sanatçıları vermiştir. Bu dönem sanatçıları toplum için sanat anlayışını benimsemiş ve romantizm akımının etkisinde kalmışlardır. Bu dönemde Divan edebiyatı eleştirilmiş hece ölçüsüne sahip çıkılmak istenmişse de  bunlar sadece teoride kalmıştır. Dönem sanatçıları içeriğe önem vermişlerdir. Bu dönem sanatçılarından İbrahim Şinasi Türk edebiyatında noktalama işaretlerini ilk kullanan kişidir. Sanatçılar aruz ağırlıklı eserler vermiş az da olsa hece ölçüsü denenmiştir. Genel olarak yeni konular eski biçimlerle verilmiştir. Tanzimat edebiyatının genelinde de görülen Fransız edebiyatı etkisi bu dönemde de görülmüştür. Bu dönemin sanatçıları yeni türlerde ilk eserleri verdikleri için teknik bakımdan mükemmel değillerdir. Ortaya koyulan yapıtlar genellikle çeviri ve taklittir. Bu dönem sanatçıları İbrahim Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Ahmet Mithat Efendi, Ahmet Vefik Paşa, Şemsettin Sami, Ahmet Cevdet Paşa, Ali Suavi ve Sadullah Paşa'dır. Bu sanatçılardan İbrahim Şinasi Türk edebiyatında yeniliğin öncüsü olarak bilinir. Türk edebiyatında ilk makaleyi ve ilk tiyatroyu o yazmıştır. İbrahim Şinasi aynı zamanda gazetecilik de yapmıştır. Namık Kemal ise Türk edebiyatında vatan ve hürriyet şairi olarak bilinir. Namık Kemal yapıtları ve düşünceleriyle modern Türkiye'nin kurucusu olan Mustafa Kemal Atatürk'ü de etkilemiştir. Atatürk Namık Kemal için "Vatanın kurtuluşu ve istiklâli için ölmeyi bugünkü nesle Namık Kemal öğretti. Harbiye senelerinde siyaset fikirleri baş gösterdi… Namık Kemal’den gelen sesin büyüsüne kapılmıştık. Bu ses ruhumuzu şimşek gibi sarsıyor, bu ses şimdiye dek okuduğum şiirlerdeki hiçbir sese benzemiyordu. Namık Kemal’in yiğit sesi, önümde bambaşka bir ufkun açılmasına yol açıyordu.” ifadelerini kullanmıştır.  Dönemin en önemli sanatçılarından diğeri ise Türk edebiyatında 300'den fazla eser vermiş olan ve bu sebepten "yazı makinesi"  diye anılan Ahmet Mithat Efendi'dir. Ahmet Mithat Efendi daha çok öykü alanında eserler vermiştir. Dönem sanatçılarından Ahmet Vefik Paşa ise Bursa valiliği yapmış ve Bursa'da bir tiyatro binası yaptırmıştır.
Tanzimat edebiyatı dönemleri > İkinci dönem Tanzimat edebiyatı

Bu dönem sanatçıları birinci dönemin aksine sanat için sanat anlayışına dönmüştür. Dönem sanatçıları daha çok bireysel konulara yönelmiştir. Dilde tekrar bir ağırlaşma olmuş, sadeleşme fikri başarılı olamamıştır. Güzel olan her şey sanatın konusu olabilir anlayışı ikinci dönem sanatçılarınca kabul görmüştür. Bu dönemde aruz vezni tekrar ağır basmıştır. Şiirin konusu bu dönemde daha da genişlemiştir. Bu dönem sanatçıları daha çok realizm, romantizm ve natüralizm, akımlarını benimsemişlerdir. Dönemin roman ve öykü tekniği ilk döneme göre daha da gelişmiştir. Yazılan tiyatro eserleri sanat için sanat anlayışı doğrultusunda oynanmak için değil okumak için yazılmıştır. İkinci dönem sanatçıları: Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit Tarhan, Samipaşazade Sezai, Nabızade Nazım, Muallim Naci, Ahmet Cevdet Paşa ve Direktör Ali Bey'dir
İbrahim Şinası
Namık Kemal
Ahmed Vefik Paşa
Recaizade Mahmut Ekrem
Tercüman-ı Ahvâl gazetesinden bir görünüm.
Ziya Paşa
Samipaşazade Sezai
Varsayalım İsmail

Varsayalım İsmail, 1991 yılında TRT 1'de yayınlanmış olan, yönetmenliğini Ferhan Şensoy'un üstlendiği ve senaryosunu yazdığı komedi türündeki Türk televizyon dizisidir.
Bundan önce, 1986 yılında TRT'nin 2. kanalı olan TV2 test yayını yaptığı sırada yayınlanmıştır.
Oyuncu kadrosu ve karakterler

Orhan Edip Ertürk
Ferhan Şensoy (İsmail)
Zuhal Olcay
Rasim Öztekin
Derya Baykal
Bülent Kayabaş
Özcan Özgür
Parkan Özturan
Ertaç Özden
Tarık Papuççuoğlu
İlki Güneş
Resul Okan
Nurseli İdiz (Sektirmez Hanım)
Demet Akbağ
Münir Özkul
Erol Günaydın
Baykal Kent
Celal Belgil
Bican Günalan (Ilgar)
Canan Mutluer
Oya İnci
Mert Baykal
Caner Alkaya
Figen Tosun
Yunus Özsomer
Şükran Dedeman
Serap Günaydın
Mübeccel Vardar
Neslihan Yargıcı (Konuk oyuncu)
Suzan Akay
Faruk Güncan
Neslihan Kılıç
Nahide Şen
Dilek Sarıkaya
Musa Şahin
Pınar Doğan
Michal Šanda

Michal Šanda
Michal Šanda (d. 10 Aralık 1965 Prag), Çek şair.
Yapıtları

stoa, (1994)
Ošklivé příběhy z krásných slov, ISBN 80-85940-20-5, (1996)
Metro, ISBN 80-85940-48-5, (1998, 2005)
Dvacet deka ovaru, ISBN 80-86240-05-3, (1998)
Blues 1890-1940, ISBN 80-7227-067-2, (2000)
Obecní radní Stoklasné Lhoty vydraživší za 37 Kč vycpaného jezevce pro potřeby školního kabinetu", ISBN 80-7227-110-5, (2001)
Sudamerická romance, ISBN 80-7227-164-4, (2003)
Španělské ptáčky, ISSN 1213-7022, (2006)
Kecanice, ISBN 80-85940-75-2, (2006)
Býkárna, ISBN 80-7227-252-7 ve Milan Ohnisko ve Ivan Wernisch, (2006)
Merekvice, ISBN 978-80-86862-53-8, (2008)
Remington pod kredencí, ISBN 978-80-7386-050-9, (2009)
Dopisy, ISBN 978-80-86862-85-9 ve Karel Havlíček Borovský, (2009)
Sorento, ISBN 978-80-7443-048-0, (2011)
Sebrané spí si, ISBN 978-80-87563-04-5, (2012)
Špacírkou přes čenich!, ISBN 978-80-7432-296-9, (2013)
MUDr. PhDr. Jarmila Beichtenová: Kazuistika pacientů Michala Šandy a Jakuba Šofara – literární anamnéza, ISBN 978-80-87683-28-6, (2014)
Oskarovy rybářské trofeje, ISBN 978-80-87683-38-5, (2014)
Jakápak prdel, ISBN 978-80-903065-9-2 ve ISBN 978-80-7227-364-5 ve Ivan Wernisch, (2015)
Rabování samozvaného generála Rona Zacapy v hostinci U Hrocha, ISBN 978-80-7465-155-7, (2015)
Autorské poznámky k divadelní grotesce Sráči, ISBN 978-80-87563-35-9, (2015)
Masná kuchařka mistra řezníka z Nelahozevsi Antonína Dvořáka, ISBN 978-80-7438-152-2, (2016)
Údolí, ISBN 978-80-7438-469-1 ve ISBN 978-80-7438-472-1, (2017)
Hemingwayův býk, ISBN 978-80-87688-79-3, (2018)
Dr. Moul, ISBN 978-80-270-3653-0, (2018)
Kosáku, co to máš v zobáku?, ISBN 978-80-7558-105-1, (2019)
Rukulíbám, ISBN 978-80-7558-133-4, (2020)
Umyvadlo plné vajglů, ISBN 978-80-7438-227-7, (2020)
Tibbles, ISBN 978-80-7558-165-5, (2021)
Viktor & Віктор, ISBN 978-80-7558-177-8, (2022)
Generál v umyvadle plném blues, ISBN 978-80-7443-467-9, (2022)
Lední medvěd Rio zachraňuje prales, ISBN 978-80-7558-223-2, (2023)
Kruh, ISBN 978-80-7558-239-3, (2023)
Mozek z blázna, ISBN 978-80-7530-450-6, (2023)
Hravě o dopravě, ISBN 978-80-7558-264-5, (2024)
Čtverec, ISBN 978-80-7558-267-6, (2024)
Grotesky, ISBN 978-80-7530-541-1, (2024)
Deco

Anderson Luís de Souza (d. 27 Ağustos 1977) ya da bilinen adıyla Deco (Portekizce telaffuz: [ˈdɛku]), orta saha oyuncusu olarak oynamış Brezilya doğumlu Portekizli profesyonel eski futbolcudur.
Kariyeri

Brezilya'nın, São Bernardo do Campo kentinde doğdu. Futbol kariyerine Sau Paulo şehrinin Nacional Atlético Clube takımında başladı. Burada Corinthians takımı tarafından beğenilen oyuncu kariyerine bu takımda devam etti. 1997 senesinde Portekiz'e gelen futbolcu Benfica tarafından transfer edildi ve FC Alverca'ya 1 seneliğine kiraya verildi. Burada futbolu ile beğeni toplayan yıldız 1998 - 1999 sezonunda SC Salgueiros'a takas edildi. Sezon sonunda artan performansı ile FC Porto'ya transfer oldu.
Teknik Direktörü Jose Mourinho'nun da desteğiyle yeteneklerini geliştirdi ve 2004'e kadar kaldığı bu kulüpte kendini Avrupa'ya tanıtma imkânı buldu. Euro 2004 Finallerinden sonra 6 Temmuz 2004'te Barcelona ile 12 milyon Euro'ya anlaştı. Ardından Chelsea 'ye transfer olan Deco 2 sezon oynadıktan sonra 2010-2011 yaz transfer döneminde Fluminense'ye transfer oldu.
Deco; 2 Şampiyonlar ligi kupası, 1 UEFA kupası kaldırdı. 2010 FIFA Dünya Kupası'ndan sonra millî takımı bırakmıştır.
Deco; 26 Ağustos 2013'te Fluminense kulübünde futbolu bırakmıştır.
Başarıları

Chelsea ile:
FA Cup 2008-2009,
Barcelona ile:
UEFA Şampiyonlar Ligi 2005-06, 

La Liga 2005-06, 

Supercopa de España 2005-06, 

La Liga 2004-05
Porto
UEFA Şampiyonlar Ligi 2003-04, 

Portekiz Ligi 2003-04, 

UEFA Kupası 2002-03, 

Portekiz Ligi 2002-03, 

Portekiz Kupası 2002-03, 

Portekiz Süper Kupası 2002-03, 

Portekiz Kupası 2000-01, 

Portekiz Süper Kupası 2000-01, 

Portekiz Kupası 1999-00, 

Portekiz Ligi 1998-99, 

Portekiz Süper Kupası 1998-99
Portekiz millî futbol takımı ile:
Euro 2004 Finalist
Euro 2008 Çeyrek Final
Kişisel Ödüller:
2003-04 Gümüş Top 

UEFA Şampiyonlar Ligi MVP 2003-04, 

UEFA Şampiyonlar Ligi En İyi Orta Saha 2003-04

UEFA Şampiyonlar Ligi asist krallığı: 2003-04 (Jérôme Rothen ile birlikte)
Ricardo Carvalho

Ricardo Alberto Silveira de Carvalho (d. 18 Mayıs 1978), Portekizli eski millî futbolcudur.
2006 FIFA Dünya Kupası'nda yarı finale çıkan Portekiz millî futbol takımında yer alan Carvalho, 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda finale çıkan Portekiz'in kadrosunda bulunuyordu.
Kulüp kariyeri > FC Porto (1997-2004)

Ricardo Carvalho 1996-1997 sezonunda Porto takımına katıldı. Gelecek sezon Leça takımına kiralandı ve profesyonel kariyerindeki ilk çıkışı burada yaptı. 1999-2001 yılları arasında Vitória de Setúbal ve FC Alverca takımlarına kiralandı. 2001-02 sezonunda Jorge Costa ve Jorge Andrade'dan sonra üçüncü seçenek olarak Porto'ya geri döndü, ancak ilk 11 başlangıcında hızla bir yer kazandı ve savunma merkezinde Andrade ile müthiş bir ortaklık kurdu. Bu da Jorge'nin kaptanlığına zarar verdi. Jorge, Nisan 2002'de beş aylığına Charlton Athletic'e kiralandı. 
Carvalho o sezon Portekiz liginde 25 maçta forma şansı buldu. 
Sonraki sezonda Jorge Costa Porto'ya döndü ve Jorge Andrade İspanya takımı Deportivo de La Coruña'ya kiralandı. José Mourinho'nun takımın başında olduğu için Carvalho, Costa ve Pedro Emanuel'in arkasındaki üçüncü seçenek olarak maçlara çıktı, ancak daha sonra mükemmel formu onu ilk 11'e yükseltti. UEFA Kupası yarı finalleri, SS Lazio ile UEFA Kupası finali de dahil olmak üzere Porto'nun uzatmalarda Celtic'i 3-2'yi yendiği maçta oynadı. Carvalho bu sezon sonunda Portekiz Yılın Futbolcusu ve Porto Yılın Futbolcusu seçildi.
Portekiz millî takımı adına 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası kadrosu için seçildi ve turnuvada UEFA Euro Turnuva Takımı'na da aday gösterildi. Sezonun sonunda Carvalho, Internazionale, Barcelona, Real Madrid ve Manchester United gibi en iyi Avrupa kulüpleri tarafından izlendi. Real Madrid, Carvalho için 8.2 (7 £) milyon €  teklif etti, ancak Porto, İspanyol ekibinin çok düşük bir teklif yaptığını, savunmacı için 23.5 milyon €'dan daha düşük bir fiyatı kabul etmeyeceklerini bildirdi. Birkaç gün sonra, İngiliz kulübü Chelsea, Portekiz takımının kabul ettiği teklife binaen 30 € (25.5 £) milyon teklif etti.
Kulüp kariyeri > Chelsea

O dönem 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası'ün en iyi merkezi defans oyuncularından biri olarak kabul edilen Carvalho, Stamford Bridge'de eski koçu José Mourinho ve eski takım arkadaşı Paulo Ferreira'nın bulunduğu İngiliz kulübü ile üç yıllık bir sözleşme imzaladı. Carvalho, 30 milyon € (o sırada 20 milyon £) bir ücretle imzaladı ve Chelsea ile ilk sezonunda 50 yıl sonra ilk kez Premier League şampiyonluğunu ve Lig Kupasını kazanmasında önemli rol oynayarak son derece iyi performans gösterdi. Chelsea formasıyla ilk golünü Norwich City FC karşısında 3-1 galibiyet alınan maçta attı. Merkezi savunmada kaptan John Terry ile olan uyumu, Chelsea'nin iki Premier Lig şampiyonluğunun ardında önemli bir faktör olarak tanımlandı.
Carvalho, 2005-06 sezonunun başında, seçim politikası hakkında yorum yaptıktan sonra Mourinho ile açıkça tartıştığı için kadro dışı bırakıldı. Carvalho, Chelsea teknik direktörünün sezonun ilk oyunu için onu kadro dışı bırakma kararının "anlaşılmaz" olduğunu söyledi, ancak Mourinho, "Carvalho, bazı şeyleri anlamakta sorun yaşıyor gibi görünüyor, belki bir IQ testi yaptırmalı" diye cevap verdi. Daha sonra yine de kararlar lehine döndü ve Eylül ayından itibaren neredeyse düzenli forma şansı buldu. 19 Ekim 2005'te sezonun ilk golünü UEFA Şampiyonlar Ligi grup aşamasında Real Betis'e karşı 4-0 iç galibiyet aldıkları maçta attı. Carvalho, 23 Kasım'da Chelsea'nin RSC Anderlecht karşısında deplasmanda oynadığı 2-0 deplasman galibiyetiyle sezonun ikinci golünü atarak Avrupa'daki gollerine devam etti. Ocak ayında, Charlton Athletic'e karşı 1-1 berabere kalınan Premier League maçında Carvalho, Chelsea kariyerindeki ilk kırmızı kartını aldı.
Kulüp kariyeri > Real Madrid (2010-2013)

10 Ağustos 2010'da Real Madrid, Carvalho'yı iki yıllık bir sözleşme için 7.9 € (6.7 £) milyonluk bir ücret karşılığında kadrosuna kattı. İlk maçına 13 Ağustos 2010'da Real Madrid'in 0-0 berabere bitmesi üzerine penaltılarla 4-2 kazanılan Bayern Münih maçında çıktı. 19 Ekim 2010'da Milan'a karşı bir UEFA Şampiyonlar Ligi zaferinde Carvalho, İspanyol gazetesi Marca tarafından maçın adamı seçildi. Carvalho, 19 Şubat 2011'de Levante UD'ye karşı üçüncü ve son sezon golünü 2-0 ligde kazandıkları maçta attı.
2012-13 sezonunda Real Madrid ile geleceği hakkında önemli gelişmeler vardı, yönetici José Mourinho 29 Ağustos 2012'de kulübün "onun hizmetlerine artık ihtiyaç duyulmadığını" açıkça belirtti. Ancak Carvalho, sözleşmesinin sonuna kadar kulüpte kalmayı seçti.
Kulüp kariyeri > Monaco (2013-2016)

28 Mayıs 2013'te AS Monaco, web sitelerinde Portekizli savunucuyu Real Madrid'den istediklerini doğruladı. Real Madrid sözleşmesi 1 Temmuz'da sona erdiğinde Ligue 1 kulübüne ücretsiz olarak transfer oldu. Carvalho, Monako ile bir yıllık sözleşme imzaladı.
10 Ağustos 2014 tarihinde Monako sezona kendi sahasında FC Lorient karşısında 2-1 mağlubiyetle başladı, Carvalho bu maçta sarı kart gördü. 14 Nisan 2015'te Monako'nun Şampiyonlar Ligi'nin çeyrek finallerinin ilk ayağında Juventus'a 1-0 kaybettiği maçta Álvaro Morata'ya faul yaptı. Temmuz 2015'te, Temmuz 2016'ya kadar uzatılan yeni bir yıllık anlaşma imzaladı.
10 Ağustos 2016 tarihinde Ligue 1 kulübü Monako ile üç yıllık bir sezondan sonra sözleşmesini yenilemeyeceğini açıklandı.
Kulüp kariyeri > Shanghai SIPG (2017-2018)

9 Ocak 2017'de Carvalho, Çin Süper Ligi'nde André Villas-Boas yönetimindeki Şangay SIPG'siyle anlaştığını duyurdu. 15 Şubat 2017'de resmen Shanghai SIPG'ye katıldı. Carvalho, 6 Ekim 2017'de İspanya'da vergi kaçakçılığı nedeniyle yedi ay hapis cezasına çarptırıldı.
Başarıları

FC Porto
UEFA Kupası (2003)
Superliga (2003, 2004)
Portekiz Kupası (2003)
UEFA Şampiyonlar Ligi (2004)
Chelsea
Premier League (2005, 2006, 2010)
FA Cup (2007, 2009, 2010)
EFL Cup (2005, 2007)
FA Community Shield (2005, 2009)
Real Madrid
La Liga (2012)
Copa del Rey (2011)
Supercopa de España (2012)
Ricardo Carvalho 2007'de Chelsea ile turneye çıktı.
Carvalho, AS Monaco için oynarken, 2015.
Çevik öğrenme

Çevik öğrenme, eğitim ve öğrenme süreçlerine esnek, uyarlanabilir ve geri bildirime dayalı bir yaklaşım getiren bir konsepttir. Agile yazılım geliştirme metodolojisinden ilham alınarak özellikle scrum yönteminin uyarlanmasını baz alan bu öğrenme yöntemi, bireylerin ya da ekiplerin öğrenme süreçlerini daha esnek, dinamik ve kişisel ihtiyaçlara uygun hale getirmeyi hedefler. Çevik öğrenme, yinelemeli ve adım adım ilerleyerek, öğrenme ve uygulama aşamaları arasında dönüşümlü bir süreç izler. Amacı, öğrenme sürecini bireyin hızına ve öğrenme stiline uygun hale getirerek, daha etkili ve verimli öğrenme sağlamaktır.
Çevik Öğrenme Döngüsü
Arka plan

Scrum, özellikle yazılım geliştirme alanında kullanılan, ancak daha geniş bir çerçevede proje ve ürün yönetimi için geliştirilmiş bir çevik metodolojidir. Karmaşık projelerde tüm gereksinimlerin baştan oluşturulmasının zor olması nedeniyle ortaya çıkan bu yaklaşım, projelerin daha küçük ve yönetilebilir parçalara bölünmesiyle işlerin yinelemeli ve esnek bir şekilde ilerlemesini sağlar. Scrum yönteminde projeler, belirli zaman dilimlerine yayılan sprintler halinde yürütülür. Oluşturulan bu sprintler boyunca ekipler, kısa günlük toplantılarla ilerlemeyi gözden geçirir ve sprintin sonunda elde edilen sonuçlar değerlendirilir. Bu yinelemeli süreç, öğrenme süreçlerine uyarlanarak öğrencilerin ya da çalışanların gelişimini daha esnek ve kontrollü bir hale getirir.
Şirketlerde > Gereksinimler

Scrum çerçevesi, şirketlerin dinamik, işyeriyle entegre yetkinlik geliştirme ihtiyaçlarına ve çalışanların kendilerini daha fazla eğitmeleri ve yeni beceriler kazanmaları gereken sıklık ve yoğunluğa iyi bir şekilde uyarlanabilir. Özellikle hızla yeni beceriler kazanılması, çözülmesi karmaşık olan problemlerin çözülmesi ve mevcut yetkinliklerini geliştirmesi gereken durumlarda, çevik öğrenme yaklaşımı oldukça etkili olur. İç ve dış uzmanlaşmadaki karmaşıklık ve dinamiklerin artmasıyla birlikte eğitim ve yetkinlik geliştirme ihtiyacı bu doğrultuda artar. Yetkinlik geliştirme açısından, organizasyonların klasik nitelik kazandırma biçimleri (örneğin seminerler, sürekli eğitim kursları) tarafından iyi karşılanmayan somut ihtiyaçları vardır, bunlar:
"Çalışanların işlerini en verimli ve en etkili şekilde yapabilmeleri için gerekli yetkinlikleri kazanma süresinin kısaltılması";
"Gelişen problem karşısında gerçek dünyaya hızla yanıt vererek öğrenme bağlamının hızla değiştirilmesi";
"Bir organizasyon içinde bilgi paylaşımının kolaylaştırılması";
"Gerçek dünyada etkisi olmayan bir hata ortamı sağlayarak, ölçülü risk almayı teşvik etmek ve bu sayede gerçek dünyada yüksek düzeyde cilalı performansa odaklanmayı desteklemek."
Bilgi ve içerik yönetiminin, iş birliği teknolojileriyle entegrasyonuna ve geleceğin üretim iş gücünü eğitmek ve inşa etmek için yeni bir (çevrimiçi) üretim eğitim metodolojisi geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Bu tür öğrenme ortamları ve öğrenme süreçleri şu gereksinimlere sahiptir:
Yüksek ölçeklenebilirlik, birkaç saatten yüzlerce saate kadar nitelik kazandırma önlemlerini mümkün kılmak için;
İçerik uyarlanabilirliği, yeni öğrenilen konuları olabildiğince hızlı bir şekilde dahil edebilmek için;
Mevcut organizasyon yapıları ve yazılım altyapısına sahip olmak, minimum çaba ile başarılı bir şekilde başlamak için.
Ancak, yukarıda sıralanan bu gereksinimlere şu ana kadar uygun ve sürekli eğitim formatları neredeyse yoktur. Bu duruma yanıt olarak, çevik öğrenme yaklaşımı, yukarıda bahsedilen bu üç ihtiyaca esneklik sağlayarak etkili bir çözüm sunar. Scrum'a ve hedeflere etkin bir şekilde ulaşmak için belirlenmiş psikolojik bulgulara uygun olarak, çevik öğrenme, genel öğrenme sürecini daha yönetilebilir ve odaklanmış aşamalara ayırarak öğrenme süreçlerini daha etkili bir şekilde yönetmelerine olanak tanır. Bu yaklaşım, geniş kapsamlı ve karmaşık öğrenme hedeflerini daha küçük, sindirilebilir adımlara bölerek, her bir aşamanın bireysel olarak üzerinde durulmasını ve güçlendirilmesini sağlar. Ayrıca öğrenen bireyler hem kendi hızlarına göre iletebilir hem de her aşamayı başarıyla tamamladıklarında geri bildirim alarak bir sonraki adıma daha iyi hazırlanabilirler. Burada da Scrum'un üç temel ilkesi olan şeffaflık, doğrulama ve adaptasyon geçerlidir.
Şirketlerde > Temel unsurlar

Şirketlerde çevik öğrenmenin temel unsurları şunlardır:
Benzer gelişim hedefleri olan ve farklı deneyimlere sahip bireylerden oluşan ekipler,
Öğrenme sürecini desteklemek ve kontrol etmek için iç veya dış koçlar,
Bir sponsor ("Scrum'da ürün sahibi") tarafından temsil edilen şirket paydaşları (yönetim, insan kaynakları departmanı),
Ekipte, her bir üyenin bireysel öğrenme hedeflerine yönelik ayrılan öğrenme hedefleri,
Gerçek iş ortamından alınan görevler üzerinde çalışma,
Alt hedeflere/milestone’lara ulaşmak için sprintler. Bu süreç koçlar tarafından yakından yönlendirilecektir.
Tamamlandıktan sonra, elde edilen sonuçlar proje sahibine sunulacak ve onlar tarafından değerlendirilip, doğrulanacaktır.[3]
Şirketlerde > Çevik öğrenmedeki roller

Scrum'a paralel olarak, çevik öğrenme ile üç rol tanımlanabilir ve bu rollerin görevleri biraz farklıdır:
Şirketlerde > Çevik öğrenmedeki roller > Sponsor ("Ürün sahibi")

Öğrenme alanını tanımlar ve alana uygun bir proje belirler.
Organizasyonel çerçeveyi oluşturur.
Organizasyonla bağlantı kuran kişidir.
Teknik öğrenme süreçlerinin izlenmesini ve değerlendirilmesini sağlar.
Şirketlerde > Çevik öğrenmedeki roller > Koç ("Scrum master")

Teknik, öğretici ve metodik destek sağlar.
Süreci moderatör olarak yöneterek iletişim sağlar ve yansıtmayı yönlendirir.
Öğrenme hedeflerinin işlenmesinde destek olur.
Bu rol, belirli konular veya sorunlarla ilgili uzmanlar tarafından tamamlanabilir.
Şirketlerde > Çevik öğrenmedeki roller > Ekip

Sprintlerde bireysel öğrenme hedefleri belirler.
Dijital olarak desteklenen iş birliği ile birlikte çalışır.
Öğrenme süreci hakkında düzenli olarak birlikte yansıma yapar.
Kişisel, sosyal ve profesyonel gelişim sağlar.