stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Uyumluluk (fizik)
Dalga benzeri durumlara örnekler

Bu durumların ortak özellikleri davranışlarının dalga eşitlikleri tarafından veya bazı genellemeler tarafından açıklanmasıdır.
Bir halattaki dalgalar (yukarı ve aşağı)
Bir akışkanda yüzey dalgaları
Dönüşüm hatlarında elektromanyetik sinyaller
Ses
Radyo dalgaları ve mikrodalgalar
Işık dalgaları (optik)
Elektronlar, atomlar ve kuantum fiziği tarafından incelenen her türlü başka obje
Bu sistemlerin çoğunda dalga direkt olarak ölçülebilir. Sonuç olarak başka bir dalga ile bağıntısı kolayca hesaplanabilir. Ancak, elektrik alan tüm dedektörlerin zaman çözünürlüğünden çok daha hızlı titreşim yaptığından direkt olarak ölçülemez. Bunun yerine ışığın yoğunluğunu ölçeriz. Uyumluluk içeren konseptlerin çoğu optik alanında geliştirilmiş ve diğer alanlarda kullanılmıştır. Bu nedenle uyumluluğun standart ölçümü (dalganın direkt ölçülebildiği alanlarda bile)   çoğunlukla dolaylıdır.
Zamansal uyumluluk

Zamansal uyumluluk herhangi bir zaman çiftinde bir dalga ile τ kadar sonraki halinin arasındaki bağıntının ortalama değeridir. Zamansal uyumluluk bize bir kaynağın ne kadar monokromatik olduğunu söyler. Diğer bir deyişle bir dalganın kendisinin farklı zamandaki bir haliyle ne kadar iyi girişim yapabildiğini inceler. Evre veya genlik üzerindeki gecikme uyumluluk zamanı  τc olarak tanımlanmıştır. τ=0 lık bir gecikmede uyumluluk derecesi mükemmeldir; gecikme τ= τc  iken uyumluluk derecesi büyük ölçüde düşer. Uyumluluk uzunluğu LC dalganın τc  zamanında aldığı mesafedir.
Uyumluluk zamanı ile sinyal süresi; ayrıca uyumluluk uzunluğu ile uyumluluk alanı karıştırılmamalıdır.
Zamansal uyumluluk > Bant genişliği ve uyumluluk zamanı arasındaki ilişki

Büyük menzilde frekanslar içeren bir dalganın daha hızlı ilintisizleştirilebildiği gösterilebilir. Böylece burada bir takas vardır:
Usulen bu matematikteki güç spektrumunu otokorelasyon ile ilişkilendiren kıvrım teoremini takip eder.
Zamansal uyumluluk > Zamansal uyumluluk örnekleri

Zamansal eşevreliliğin 4 örneği vardır.
Tek bir frekans barındıran (monokromatik) bir dalga tüm zaman gecikmelerinde kendisi ile yukardaki ilişkiyle uyumlu olarak mükemmel bağıntılıdır. (Figür 1  e bakınız)
Aksine fazı kolayca sapma yapan bir dalga kısa uyumluluk zamanına sahip olacaktır. (Figür 2 ye bakınız)
Benzer şekilde doğal olarak geniş frekans aralığına sahip olan  dalga titreşimleri de genlik hızlı değiştiğinden kısa uyumluluk zamanına sahiptir. (Figür 3 e bakınız)
Son olarak çok geniş frekans aralığına sahip olan beyaz ışık genliği ve fazı hızlı değişen bir dalgadır. Bundan dolayı çok kısa (10 periyot civarı) uyumluluk zamanı olan beyaz ışık tutarsız/eş evresiz olarak değerlendirilir.
Monokromatik kaynaklar genellikle lazerlerdir: Böyle yüksek monokromatiklik uzun uyumluluk mesafesi anlamına gelir (100'lerce metreye kadar). Örneğin, sabit ve tek modlu helyum-neon lazeri kolayca 300 m. uyumluluk mesafesine sahip ışık üretebilir. Tüm lazerler monokromatik değildir, ancak  (örneğin kilitli modlu bir  Ti-sapphire lazer için, Δλ = 2 nm 70 nm). LEDler Δλ = 50 nm, tarafından tanımlanır ve tungsten filaman ışıkları Δλ = 600 nm görünür; yani bu kaynaklar en monokromatik lazerlerden kat kat fazla kısa eş evreliliğe sahiptir.
Holografi uzun uyumluluk zamanlı ışık gerektirir. Buna zıt olarak optik uyumluluk tomografisi kısa uyumluluk zamanlı ışık kulllanır.
Zamansal uyumluluk > Zamansal uyumluluğun ölçümü

Optikte, zamansal uyumluluk Michelson veya March-Zender interferometreleri gibi interferometrelerde ölçülür. Bu cihazlarda bir dalga τ kadar gecikmeli bir kopyası ile birleştirilir. Bir dedektör interferometreden çıkan ışık yoğunluğunun zamana göre ortalamasını ölçer. Sonuçtaki girişim görünürlüğü (Figür 4 e bakınız) τ gecikmesindeki zamansal eşevreliliği verir. Doğal ışık kaynaklarının ekserisi için uyumluluk zamanı dedektörğn zaman çözünürlüğünden çok kısa olduğu için dedektör kendi kendine zaman ortalaması alır. Firgür 3 te verilen örnekleri düşünün. Sabir bir gecikmede (burada 2 τc) ; τc  ye eşit t zamanına kadar büyük ölçüde dalgalanma yapacak olan yoğunluğu sonsuz hızda bir dedektör ölçebilir.
Uzaysal uyumluluk

Su dalgaları veya optik gibi bazı sistemlerde dalga benzeri durumlar bir veya iki boyutta uzanabilir. Uzaysal uyumluluk uzaydaki iki nokta x1 ve x2, nin (girişim yapacak bir dalga kapsamında) zaman ortalaması alındığında gücünü tanımlar. Daha açık olarak uzaysal uyumluluk bir dalga içindeki iki noktanın tüm zamanlar için çapraz bağıntısıdır. Eğer bir dalga sonsuz bir uzunluk boyunca yalnızca bir genlik değerine sahipse uzaysal eşevreliliği mükemmeldir. Büyük bir girişimin olduğu iki nokta arası uzaklık menzili uyumluluk alanı Ac olarak adlandırılır. Bu eşevreliliğin Young çift yarık interferometresi ile ilgili çeşididir. Ayrıca optik görüntüleme sistemlerinde ve özel olarak çeşitli türde astronomi teleskoplarında kullanılır. Bazen insanlar “uzaysak eşevreliliği” dalga benzeri bir yapının uzaysal olarak taşınmış kendi kopyası ile birleşimini ifade etmek için kullanabilmektedir.
Uzaysal uyumluluk > Uzaysal uyumluluk örnekleri

Mekansal uyumluluk
Figür 5: Sonsuz uyumluluk uzunluğuna sahip bir düzlem dalgası.
Figür 6: Değişken profilli ve sonsuz uyumluluk uzunluğuna sahip bir dalga.
Figür 7: Değişken profilli ve sonlu uyumluluk uzunluğuna sahip bir dalga.
Figür 8: Bir deliğe yaklaşan sonlu uyumluluk alanına sahip bir dalga. Dalga deliğin dışına doğru yayılacaktır. Delikten uzaklaştıkça oluşan küresel dalgalar neredeyse düz bir hal alır. Şimdi uyumluluk uzunluğu değişmediğinde uyumluluk alanı sonsuz olacaktır.
Figür 9: Uzaysal olarak kaymış kopyası ile birleştirilmiş sonsuz uyumluluk alanına sahip bir dalga. Girişimin bazı kısımları yapıcı bazı kısımları ise yıkıcıdır. Bu kısımların ortalaması alınarak, D uzunluğundaki bir dedektör indirgenmiş girişim görünürlüğünü ölçecektir. Örneğin March-Zehnder interferometresi bunu yapacaktır.
Tungsten bir ampul filamanını düşünelim. Filaman içinde farklı noktalar bağımsız olarak ışık yayar ve sabit faz ilişkileri yoktur. Detaylı olarak, herhangi bir zamanda yayılan ışığın profili bozulmuş olacaktır. Profil uyumluluk zamanı   boyunca rastgele değişecektir. Ampul gibi bir beyaz ışık kaynağında   küçük olacağından filaman uzaysal olarak eşevresiz bir kaynak olarak değerlendirilir. Bunun aksine bir radyo anten dizisi büyük uzaysal eşevreliliğe sahiptir çünkü zıt uçlardaki antenler sabit faz ilişkisi içinde yayım yapar. Bir lazer tarafından üretilen ışık dalgaları sıklıkla yüksek zamansal ve uzaysal eşevreliliğe sahip olur. Lazer demetlerinin uzaysal eşevreliliği ayrıca kendini nokta modelleri olarak gösterir ve gölgenin kenarlarında kırınım saçakları görünür.
Holografi zamansal ve uzaysal açıdan eşevreli ışık gerektirir. Mucidi Dennis Gabor lazerlerin icadından on yıldan fazla süre önce başarılı hologramlar üretmiştir. Uyumlu ışık üretmek için bir cıva-buhar lambasının emisyon doğrusundan gelen monokromatik ışığı bir iğne deliği uzaysal filtresinden geçirmiştir.
Şubat 2011’de mutlak sıfır/ Bose-Einstein yoğun durumu yakınlarına kadar soğutulan helyum atomlarının akabildiği ve lazerlerde oluşan uyumlu demetler gibi davranabildiği rapor edilmiştir.
Spektral uyumluluk

Farklı frekanslardaki dalgalar  (ışıkta bunlar farklı renklerdir) eğer sabit göreceli faz ilişkileri varsa bir titreşim oluşturmak için girişim yapabilir (Fourier dönüşümüne bakınız). Diğer yandan farklı frekanstaki dalgalar eşevreli değilse, birleştirildiklerinde zamanda sürekli bir dalga(örneğin beyaz ışık veya beyaz ses) oluştururlar. Titreşimin zaman aralığı  \Delta t ışığın spektral bant genişliği   \Delta f tarafından şu şekilde sınırlandırılmıştır:
Fourier Dönüşümünün özelliklerini takip eder ve Küpfmüller belirsizlik ilkesine (quantum parçacıkları için ayrıca  Heisenberg belirsizlik ilkesine sonuç verir)sonuç verir.
Eğer faz lineer olarak frekansa bağlıysa ( \theta (f)\propto f) titreşim bantgenişliği için minimum zaman aralığına sahip olacaktır.
Spektral uyumluluk > Spektral uyumluluğun ölçümü

Spektral eşevreliliğin ölçümü yoğunluk optik korelatörü, frekans çözümlü optik sinyal ayırıcı (FROG) veya direkt elektrik alan inşası için spektral faz interferometresi gibi doğrusal olmayan optik interferometre gerektirir.
Polarizasyon ve uyumluluk

Işık  elektrik alanın salınım yaptığı yönde bir polarizasyona sahiptir. Polarize olmamış ışık eşevreli olmayan ve rastgele polarizasyon  açıları olan ışık dalgalarından oluşur. Polarize olmayan ışığın elektrik alanı her yönde gezinir ve iki ışık dalgası arası uyumluluk zamanı boyunca değişir. Herhangi bir açıda dönmüş emici bir kutuplaştırıcı (polarizer) zamana göre ortalama alındığında daima gelen yoğunluğun yarısını iletir.
Eğer elektrik alan küçük ölçekte bir ışık boyunca gezinirse kısmi olarak kutuplaşma meydana gelecektir böylelikle kutuplaştırıcı yoğunluğun yarısından fazla iletim yapacaktır. Eğer bir dalga kendisinin dikey olarak polarize edilmiş ve uyumluluk zamanından az bir gecikmesi olan kopyası ile birleştirilirse kısmi polarize olmuş ışık oluşturulur.
Işık demetinin polarizasyonu Poincare küresinde bir vektör ile gösterilir. Polarize olmamış ışık için vektörün değeri sıfırken  polarize olmuş ışık için vektörün sonu kürenin yüzeyi üzerindedir. Kısmi olarak polarize olmuş ışığın vektörü kürenin içinde bulunur.
Uygulamalar > Holografi

Optik dalga alanlarının eşevreli toplamları holografiyi içerir. Hologafik objeler günlük hayatta banka defterleri ve kredi kartlarında yaygın olarak kullanılır.
Uygulamalar > Optik olmayan dalga alanları

Optik olmayan dalga alanlarında uyumluluk toplamı ile ilgili ileri uygulamalardır. Örneğin kuantum mekaniğinde dalga fonksiyonu  \psi (\mathbf {r} ) e bağlı (tercüme: olası genliğin şiddeti) bir olasılık alanı düşünelim. Burada uygulamalar kuantum hesaplamanın gelecek teknolojileri ve halihazırda mümkün olan kuantum kriptografiyi ilgilendirir. Ek olarak takip eden alt konunun da problemleri ile ilgilenir.
Houghton Conquest

| Houghton Conquest |
| --- | --- |
Kent

Houghton ConquestHoughton Conquest'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: Bedfordshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Houghton Conquest, İngiltere'nin Bedfordshire kentinde, bulunan bir sivil pariştir.
Henlow

| Henlow |
| --- | --- |
Kent

HenlowHenlow'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: Bedfordshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Henlow, İngiltere'nin Bedfordshire kentinde, bulunan bir sivil pariştir.
Kempston Rural

| Kempston Rural |
| --- | --- |
Kent

Kempston RuralKempston Rural'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: Bedfordshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Kempston Rural, İngiltere'nin Bedfordshire kentinde, bulunan bir sivil pariştir.
JuMBO (astronomi)

James Webb tarafından çekilen JuMBO'ların görüntüsü
JuMBO (İngilizce: Jupiter Mass Binary Objects, Türkçe: Jüpiter Kütleli İkili Cisimler) Avcı Takımyıldızı'nın içerisindeki Orion Bulutsusu'nun sınırları içerisinde James Webb Uzay Teleskobu tarafından keşfedilen ve kütlelerinin Jüpiter ile benzer olduğu tahmin edilen serbest olarak hareket ettikleri tespit edilen gökcisimlerinin genel adıdır. James Web ile yapılan gözlemler sonucunda bu cisimlerin en az 40 tanesinin ikili veya üçlü kümelerden oluştuğu ve sistem içerisinde en az 540 tane JuMBO'nun bulunduğu tahmin ediliyor. Bu gökcisimleri yıldız oluşum diski sınırlarında bulunsalar bile hem yıldız olmayacak kadar ufak kütleli olmaları hem de bir gezegenin sahip olduğu ana yıldız çevresinde dolanan yörüngeye sahip olmadıkları için sınıflandırmaya dahil edilemedi. Bu nedenle bu gökcisimlerine Jüpiter Kütleli İkili Cisimler anlamına gelen "JuMBO" ismi verildi.
JuMBO'ların nasıl oluştukları henüz kesinlik kazanmamıştır. Genel olarak iki hipotez üzerinde durulur. Bunlardan birincisi bu cisimlerin bulutsu içerisindeki madde yoğunluğunun yıldız oluşumuna yetmeyecek bir alanda doğmuş olması, ikincisi ise asteroit veya gezegen gibi bu cisimlerin daha önceden bir ana yıldızın etrafında bir yörüngeye sahip oldukları fakat bir etkileşimden dolayı ana yıldız tarafından yıldızlararası boşluğa itilmesidir. İkinci hipotez aynı zamanda ikili veya üçlü bir gökcismi sisteminin sahip olduğu yörüngeden atılırken birbirleriyle olan bağlarını kopartmadığı konusunda yeni tartışmalara neden oldu.
Leighton–Linslade

| Leighton–Linslade |
| --- | --- |
Kent
Leighton–LinsladeLeighton–Linslade'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: Bedfordshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Leighton–Linslade, İngiltere'nin Bedfordshire kentinde, bulunan bir sivil pariştir.
Langford, Bedfordshire

| Langford |
| --- | --- |
Kent

LangfordLangford'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: Bedfordshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Langford, İngiltere'nin Bedfordshire kentinde, bulunan bir sivil pariştir.
Maulden

| Maulden |
| --- | --- |
Kent

MauldenMaulden'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: Bedfordshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Maulden, İngiltere'nin Bedfordshire kentinde, bulunan bir sivil pariştir.
Perm

| Perm Пермь |
| --- | --- |
Şehir
Perm şehri

  Bayrak Arma 
Perm
Ülke:  Rusya
Federal bölge: Perm Krayı
Yüzölçümü
 • Toplam: 799.68 km²
Nüfus
 • Toplam: 991.162
Zaman dilimi: +5
Resmî site http://www.gorodperm.ru/
Perm (Rusça: Пермь;) Kama Nehri'nin ve yanında ve Rusya'nın Avrupa bölümünde olan, Ural Dağları'nın yanındaki bir şehirdir. Perm Krayı'nın idari merkezidir.
Rusya 2010 yılı nüfus sayımlarına göre, Perm'in nüfusu 991,162'dir. 2002 yılında bu sayı 1,001,653'di ve 1989 sayımlarına göre 1,090,944'dir. 2010 nüfus sayımına göre şehir Rusya'nın en kalabalık 13. şehridir.
1940 ve 1957 yılları arasında şehir Molotov (Rusça: Мо́лотов Rusça telaffuz: [ˈmolətəf]) olarak adlandırılmıştır.
Galeri

1910 yılında Sergey Prokudin-Gorsky tarafından çekilmiş bazı renkli fotoğraflar
Perm şehrinin genel görünüşü
Perm'in Gorodskiye Gorki tarafından çizilmiş genel görünüşü
Razgulyay, Perm şehrinin dış cephesi
Perm'deki Mary Magdalene Kilisesi
Yaz zamanı Perm şehri
Perm şehrindeki Prokudin-Gorsky — Staro-Sibirskaya Köprüsü
Köprü hala durmaktadır. Ancak yıkılıp yeniden yapılmış ve farklı renge boyanmıştır.
Ural Demiryolları kontrol noktası
Yukarı Elvar

| Yukarı Alvar  الوارعليا |
| --- | --- |
Köy
Ülke:  İran
Şehristan: Tebriz şehristanı
Eyalet: Doğu Azerbaycan Eyaleti 
Nüfus
 • Toplam: 1.390
Alan kodları: İran il alan kodları
Plaka kodları: İran il plaka kodları
Yukarı Alvar  (Farsça: الوارعليا), İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'nin Tebriz şehristanında köydür. Tebriz merkezî bahşının Acı Çay kasabasına bağlıdır.
Coğrafya ve iklim

Yukarı Alvar köyü, Sehent Dağı yakınında ve dağlık bir bölgede bulunmaktadır.
Nüfus

2006 yılın resmi nüfusu esasında bu köy nüfusu 1.390 kişidir. Bunların, 697 tanesi erkek ve 633 tanesi kadındır.
Köyde, genellikle Azerice konuşulmaktadır ve halkın çoğu İslam dininin Şia mezhebindendir.
Talidomid

| --- | --- |

Farmakokinetik veri
Biyoyararlanım: %90
Metabolizma: Hepatik
Eliminasyon yarı ömrü: 5–7.5 saat
Boşaltım: İdrar, dışkı ve meni
Tanımlayıcılar
CAS Numarası: 50-35-1
PubChem CID: 5426
DrugBank: DB01041
CompTox Bilgi Paneli (EPA): DTXSID9022524 
ECHA Bilgi Kartı: 100.000.029 
Kimyasal ve fiziksel veriler
Formül: C13H10N2O4
Contergan ve Thalomid markaları altında satılan Talidomid, bir dizi kanseri (multipl miyelom dahil), graft-versus-host hastalığını ve cüzzam komplikasyonları da dahil olmak üzere bir dizi cilt rahatsızlığını tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtı. HIV ile ilişkili birçok durumda kullanılmış olsa da, bu tür kullanım, artan virüs seviyeleri ile ilişkilidir. Oral olarak uygulanır.
Yaygın yan etkiler arasında uyku hali, kızarıklık ve baş dönmesi bulunur. Şiddetli yan etkiler arasında tümör lizis sendromu, kan pıhtıları ve periferik nöropati bulunur. Hamilelikte kullanımı, uzuvların malformasyonuyla sonuçlanması da dahil olmak üzere fetüse zarar verir. İlaç alan erkeklerde, eğer bir eş hamile kalabiliyorsa, doğum kontrolü şarttır. İmmünomodülatör bir ilaçtır ve T hücrelerini uyarmak ve TNF-a üretimini azaltmak dahil olmak üzere bir dizi mekanizma ile çalışır.
Talidomid ilk olarak 1957'de Batı Almanya'da pazarlandı. Talidomid ilk piyasaya sürüldüğünde kaygı, uyku sorunları ve gerginlik için kullanılıyordu. Başlangıçta hamilelikte güvenli olduğu düşünülürken, doğum kusurları ile ilgili endişeler, 1961'de Avrupa'da piyasadan kaldırılana kadar ortaya çıktı. Hamilelik sırasında kullanımdan etkilenen toplam embriyo sayısının 10.000 olduğu tahmin edilmektedir ve bunların yaklaşık %40'ı doğum sırasında öldü. Hayatta kalanların uzuv, göz, idrar yolu ve kalp sorunları vardı. ABD pazarına ilk girişi FDA'da bir gözden geçiren Frances Kelsey tarafından engellendi. Talidomidin neden olduğu doğum kusurları, birçok ülkede daha fazla ilaç düzenlemesinin ve izlenmesinin geliştirilmesine yol açtı.
Solenopsis africana

Solenopsis africana, Solenopsis cinsine bağlı bir karınca türüdür.
Kayak (müzik grubu)

Kayak (2018), Live in Dortmund, Marcel Singor (gitar), Bart Schwertman (dong/şarkı söyleme) ve Kristoffer Gildenlöw (bas) ile
Kayak, 1972'de Hilversum'da Ton Scherpenzeel ve Pim Koopman tarafından kurulan Hollandalı bir rock grubudur. 1973'te, üç hit single içeren ilk albümleri See See the Sun yayınlandı. Popülariteleri esas olarak Hollanda'daydı ve en iyi hitleri "Ruthless Queen" Mart 1979'da Hollanda listelerinde 6. sıraya yükseldi. Dokuz albüm çıkardıktan sonra 1982'de dağıldılar.
1999'da gruptan De Vrienden van Amstel Live adlı TV programında performans sergilemesi istendi. Bu performansın ardından reform yapmaya karar verdiler ve dokuz stüdyo albümü ve üç canlı albüm daha yayınladılar.
Moe Kiyooka

Moe Kiyooka (d. 9 Ekim 2003, Kōchi), Japon güreşçidir. Serbest stil 55 kiloda kariyerini sürdürmektedir. 2024 Dünya Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır.
Kariyeri

Arnavutluk'un Tiran kentinde düzenlenen 2024 Dünya Güreş Şampiyonası'nda kadınlar serbest 55 kiloda ikinci turda Makedon Veronika Ryabovolova'yı 7-0, çeyrek finalde Macar Ramóna Galambos'u 11-0 teknik üstünlükle, yarı finalde Bireysel Bağımsız olarak katılan Belarus İrina Kuraçkina'yı 4-0 yenerek finale çıktı. Final maçında Çinli Zhang Jin'i de 11-0 teknik üstünlükle yenerek altın madalya kazanmıştır.
Şef (aşçı)

| --- | --- |
Bir suşi şefi çalışırken
Meslek türü: Meslek erbabı
Etkin sektörler: Gıda endüstrisi
Gerekli eğitimler: Çıraklık
İlgili meslekler: Fırıncı
Ünlü şef Gordon Ramsay, yemek pişirirken
Şef, genellikle belirli bir mutfağa odaklanan, yemek hazırlamanın tüm yönlerinde uzman, eğitimli, profesyonel bir aşçı ve esnaftır. "Şef" kelimesi, bir mutfağın yöneticisi olan chef de cuisine (Fransızca telaffuz: [ʃɛf.də.kɥi.zin]), teriminden türetilmiştir. Şefler, bir kurumdan resmi eğitim almanın yanı sıra deneyimli bir şefle çıraklık yaparak da şef olabilirler.
Başlık olarak şef kelimesini kullanan ve belirli yemek hazırlama alanlarıyla ilgilenen farklı terimler vardır. Örnek olarak, bir mutfakta ikinci lider olarak hareket eden bir yardımcı şef, belirli bir üretim alanını yöneten bir şef garson sayılabilir. Mutfaktaki sistem, birçoğu unvanlarında "şef" kelimesini kullanan, kapsamlı personel çalıştıran restoran ve otellerde bulunan bir hiyerarşidir. Şeflerin komutası altında mutfak asistanları yer alır. Bir şefin standart üniforması bir şapka (toque denir), fular, kruvaze ceket, önlük ve sağlam ayakkabılar (çelik veya plastik burunlu olabilir) içerir.
Etimoloji

"Şef" kelimesi, mutfak şefi olan (Fransızca telaffuz: [ʃɛf.də.kɥi.zin]) teriminden, bir mutfağın yöneticisinden türetilmiştir ve kısaltılmıştır. İngilizcede, aşçılık mesleğindeki "şef" unvanı, 19. yüzyılın haute mutfağından gelmektedir.
Unvanlar

Profesyonel bir mutfakta çalışanlara aşağıda ayrıntıları verilen çeşitli unvanlar verilmiştir ve her biri bir tür şef için bir unvan olarak kabul edilir. Unvanların çoğu, Auguste Escoffier tarafından belgelenen mutfak hiyerarşisine dayanırken, diğerleri mutfağa bağlı olarak daha genel bir anlama sahiptir.
Unvanlar > Chef de cuisine

Ana madde: Yardımcı şef
Diğer anlamları arasında yönetici şef, şef müdür, baş şef ve usta şef olarak bilinir. Bu kişi, genellikle menü oluşturma, mutfak personelinin yönetimi, erzak siparişi ve satın alma, ham madde maliyetlerini kontrol etme ve kaplama tasarımını içeren mutfakla ilgili tüm faaliyetlerden sorumludur. Chef de cuisine, İngilizce şef kelimesinin türetildiği geleneksel bir Fransızca terimdir. Mutfak şefi genellikle bir yönetici aşçı ile aynı görevlere sahip birini belirler, ancak genellikle bir baş aşçıdan sorumlu biri vardır ve muhtemelen menünün yönünü, personel yönetimi kararlarında nihai otorite gibi daha büyük yönetici kararları verir. Bu durum, genellikle birden fazla restoranı olan yönetici şefler için geçerlidir. Hazırlandıktan sonra yemeklerin değerlendirmesinin kontrol edilmesine dahil olurlar.
Yönetici şef unvanı Birleşik Krallık'ta aynı otelde birden fazla satış noktası bulunan oteller için geçerlidir. Fakat Birleşik Krallık'taki diğer kuruluşlar "baş aşçı" unvanını kullanmaktadır.
Unvanlar > Sous-chef

Ana madde: Yardımcı şef
Sous-Chef de Cuisine (yardımcı şef), Chef de Cuisine'in ikinci adamı ve doğrudan yardımcısıdır. Yardımcı şefler, yönetici şef veya baş şefin altında çalışmaktadır. Bu kişi, mutfak personelini planlamaktan veya baş aşçı görevde olmadığında ikame etmekten sorumlu olabilir. Ayrıca, gerektiğinde hat aşçının yerini doldurur veya yardımcı olur. Yardımcı şefler, mutfağın envanterinden, temizliğinden, organizasyonundan ve tüm personelinin sürekli eğitiminden sorumludur. Bir yardımcı şefin görevleri, baş şefin direktiflerini yerine getirmeyi, hat kontrollerini yürütmeyi ve tüm gıda ürünlerinin zamanında rotasyonunu denetlemeyi de içerir. Daha küçük kurumlarda yardımcı şefe ihtiyaç bulunmazken, daha büyük işletmelerde birden fazla yardımcı şef olabilir.
Unvanlar > Chef de partie

Hat şefi veya hat aşçı olarak da bilinir ve belirli bir üretim alanından sorumludur. Büyük mutfaklarda, her hat şefi ekibinin birkaç aşçısı veya asistanı olabilir. Ancak çoğu mutfakta, hat şefi bu bölümdeki tek çalışandır. Hat şefleri genellikle, "ilk aşçı", sonra "ikinci aşçı" olarak başlayarak kendi başlarına bir hiyerarşiye sahiptir.
Unvanlar > Komi şef / Menzil şefi

Bir komi, işletmenin sorumluluklarını ve işleyişini öğrenmek için bir şefin yanında çalışan, büyük mutfaklarda ise temel bir şeftir. Bu kişi, yakın zamanda resmi mutfak eğitimini tamamlamış veya hala eğitim görmekte olan bir şef olabilir.