stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Royal Rumble (2019)
Sonuçlar > Erkekler Royal Rumble maçına katılanlar ve elenenler

Brand
| # | Giren | Brand | Elenme sırası | Eleyen | Kaldığı süre | Elediği güreşçi sayısı |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Elias | Raw | 5 | Seth Rollins | 15:07 | 1 |
| 2 | Jeff Jarrett | Bağımsız | 1 | Elias | 01:19 | 0 |
| 3 | Shinsuke Nakamura | SmackDown | 8 | Mustafa Ali | 17:46 | 1 |
| 4 | Kurt Angle | Raw | 2 | Shinsuke Nakamura | 03:15 | 0 |
| 5 | Big E | SmackDown | 4 | Samoa Joe | 06:01 | 0 |
| 6 | Johnny Gargano | NXT | 9 | Dean Ambrose | 13:50 | 1 |
| 7 | Jinder Mahal | Raw | 3 | Johnny Gargano | 00:29 | 0 |
| 8 | Samoa Joe | SmackDown | 14 | Mustafa Ali | 23:43 | 3 |
| 9 | Curt Hawkins | Raw | 7 | Samoa Joe | 04:09 | 1 |
| 10 | Seth Rollins | Raw | - | Kazanan | 43:00 | 3 |
| 11 | Titus O'Neil | Raw | 6 | Curt Hawkins | 00:05 | 0 |
| 12 | Kofi Kingston | SmackDown | 11 | Drew McIntyre | 08:53 | 0 |
| 13 | Mustafa Ali | SmackDown | 23 | Nia Jax | 30:00 | 2 |
| 14 | Dean Ambrose | Raw | 13 | Aleister Black | 12:42 | 1 |
| 15 | No Way Jose | Raw | 10 | Samoa Joe | 00:02 | 0 |
| 16 | Drew McIntyre | Raw | 22 | Dolph Ziggler | 20:06 | 4 |
| 17 | Xavier Woods | SmackDown | 12 | Drew McIntyre | 00:03 | 0 |
| 18 | Pete Dunne | NXT UK | 17 | Drew McIntyre | 11:13 | 0 |
| 19 | Andrade | SmackDown | 27 | Braun Strowman | 22:31 | 1 |
| 20 | Apollo Crews | Raw | 15 | Baron Corbin | 05:47 | 0 |
| 21 | Aleister Black | NXT | 16 | Baron Corbin | 06:09 | 1 |
| 22 | Shelton Benjamin | SmackDown | 20 | Braun Strowman | 09:21 | 0 |
| 23 | Baron Corbin | Raw | 19 | Braun Strowman | 07:19 | 2 |
| 24 | Jeff Hardy | SmackDown | 21 | Drew McIntyre | 07:55 | 0 |
| 25 | Rey Mysterio | SmackDown | 25 | Randy Orton | 04:26 | 1 |
| 26 | Bobby Lashley | Raw | 18 | Seth Rollins | 00:13 | 0 |
| 27 | Braun Strowman | Raw | 29 | Seth Rollins | 14:39 | 4 |
| 28 | Dolph Ziggler | Raw | 28 | Braun Strowman | 11:34 | 1 |
| 29 | Randy Orton | SmackDown | 26 | Andrade | 05:56 | 1 |
| 30 | Nia Jax | Raw | 24 | Rey Mysterio | 03:11 | 1 |
↑  30. sıradan giren R-Truth, Nia Jax'in saldırısına uğradı. Ardından Jax onun yerine maça girdi.
Ernan McMullin

Ernan McMullin (13 Ekim 1924 - 8 Şubat 2011), en son Notre Dame Üniversitesi'nde O'Hara Fahri Felsefe Profesörü olarak görev yapan İrlandalı bir filozoftur. Kozmoloji ve İlahiyat arasındaki ilişkiden bilimi anlamada değerlerin rolüne ve Darwinizm'in Batı dini düşüncesi üzerindeki etkisine kadar uzanan çeşitli konularda kapsamlı yazılar yazan ve konferanslar veren uluslararası saygın bir bilim felsefecisiydi. ABD'deki dört büyük felsefe derneğinin başkanlığını yürüten tek kişidir Galileo'nun hayatı konusunda uzmandır.
Hayatı

McMullin, 13 Ekim 1924'te Ballybofey'de doğdu ve 8 Şubat 2011'de İrlanda'nın memleketi County Donegal'deki Letterkenny'de öldü.
Kariyeri

İrlanda'daki Maynooth College'da eğitim gördü ve burada 1945'te fizik alanında lisans derecesi ve teoloji alanında ilahiyat lisans derecesi aldı.
1949'da bir Katolik rahip atandı.
Dublin Institute for Advanced Studies'de bir bursla teorik fizik okudu.
1954 Leuven Üniversitesi'nde felsefe alanında doktora derecesi aldı.
1954 Notre Dame fakültesine felsefe yardımcı doçenti olarak katıldı
1967 profesör oldu.
1984 John Cardinal O'Hara Başkanı seçildi.
1965-1972, Notre Dame felsefe bölümünün başkanlığını yaptı.
Minnesota Üniversitesi'nde, Cape Town Üniversitesi'nde, Los Angeles Kaliforniya Üniversitesinde, Princeton Üniversitesi'nde ve Yale Üniversitesi'nde misafir profesör olarak bulundu. Eski bir Phi Beta Kappa Ulusal Öğretim Görevlisi, 1995 yılında (Flaman) Leuven Üniversitesi'nde Kardinal Mercier Öğretim Görevlisi ve 2005 yılında Baylor Üniversitesi'nde Reynolds Dersi verdi. Ayrıca dünya çapında çok sayıda bilimsel komite ve kongrede görev yaptı ve şu mesleki kuruluşların başkanı seçilen tek kişidir: American Philosophical Association (1984), the Philosophy of Science Association, the Metaphysical Society of America (1974) ve Amerikan Katolik Felsefe Derneği. AAAS Bilim Tarihi ve Felsefesi Kolu Başkanlığı, Bilim Tarihi Derneği, Felsefi Araştırmalar Konseyi ve Hristiyan Filozoflar Derneği'nin yönetim kurullarında ve çok sayıda derneğin üyesi olarak görev yaptı; bilimsel kurullar, kongreler ve panellerde bulundu. Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi, Uluslararası Bilim Tarihi Akademisi ve AAAS'ın bir üyesi olarak, Cambridge'deki St. Edmund's College'ın onursal bir üyesiydi ve Maynooth'taki İrlanda Ulusal Üniversitesi, Loyola Üniversitesi (Chicago), Stonehill Koleji ve Notre Dame Üniversitesi tarafından fahri derecelerle ödüllendirildi.
Diğer ödüllerin yanı sıra Amerikan Katolik Felsefe Derneği Aquinas Madalyası, John Carroll Üniversitesi Yüzüncü Yıl Madalyası, Amerika Metafizik Derneği Kurucu Madalyası ve iki Notre Dame fakülte ödülü kazandı.
McMullin, ünlü biyoloji filozofu Michael Ruse'un düşüncesinde etkili oldu.
McMullin, kozmoloji ve teoloji arasındaki ilişkiden bilimi anlamada değerlerin rolüne ve Darwinizm'in Batı dini düşüncesi üzerindeki etkisine kadar geniş bir yelpazede yazılar yazdı ve konferanslar verdi. Ayrıca Galileo'nun hayatı konusunda rakipsiz bir uzmandır.
John Daniel Runkle

| John Daniel Runkle |
| --- | --- |

Doğum: 11 Ekim 1822 Root, Montgomery County, New York, Amerika Birleşik Devletleri
Ölüm: 8 Temmuz 1902 (80 yaşında) Southwest Harbor, Maine, Amerika Birleşik Devletleri
Milliyet:  Amerikan
Eğitim: Harvard Üniversitesi

Kariyeri
Dalı: Matematik
Çalıştığı kurumlar: Massachusetts Teknoloji Enstitüsü
 
İmza

John Daniel Runkle (11 Ekim 1822 - 8 Temmuz 1902), Amerikalı eğitimci ve matematikçi. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde 1868-70 yılları arasında başkan vekili, 1870-78 yılları arasında ise başkan olarak görev yapmıştır.
Biyografi

Runkle, 1822'de Amerika'nın New York'ta şehrinde doğdu. Babasının çiftliğindeki yaşamı ona pek eğitim fırsatı sunmamıştı. Harvard Üniversitesi'nde yeni kurulan Lawrence Bilim Fakültesi'ne başladığı zaman 25 yaşındaydı. 1851 yılında mezun oldu, aynı zamanda yüksek akademik başarılarından dolayı Master of Arts derecesi aldı.
Hardard Üniversitesi'nde denizcilik almanağı için hesaplama çalışmaları yürüttü. 1852'de Astronomical Journal'a elementler hakkında makeleler yazdı. 1858 yılında Mathematical Monthly dergisini kurdu. Dergisi  Amerikan Bilimde İlerleme Derneği tarafından onaylandı ve teşvik aldı. Ancak uzun ömürlü bir dergi olmadı, sadece 3 cilt yayınlandı.
26 Mayıs 1857'de Akademi Üyeliğine seçildi ve 1 yıl boyunca bu görevi üstlendi.1860 yılından ölümüne kadar tüm enerjisini Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nün kurulmasına ve geliştirilmesine adadı. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nün ilk sekreteri oldu ve matematik profesörü olarak görev yaptı. Ekim 1868'de başkan William Barton Rogers'ın ciddi hastalığı nedeniyle başkan vekili oldu ve 1870'te başkan seçildi. Runke, 8 yıl boyunca başkanlık görevini üstlendi, 1878'de başkanlığından istifa etti fakat 1902 yılına kadar Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde görev yapmaya devam etti.
Yayınlar

Runkle, John Daniel (1855). New Tables for Determining the Values of the Coefficients, in the Perturbative Function of Planetary Motion, which Depend Upon the Ratio of the Mean Distances (İngilizce). Smithsonian Enstitüsü. ISBN 978-0-598-42693-2.
Runkle, John Daniel (1878). The Manual Element in Education (İngilizce). A.J. Wright.
Runkle, John Daniel (1884). Report on Industrial Education (İngilizce). W.F. Brown & Company.
Runkle, John Daniel (1887). Elements of Plane and Solid Analytic Geometry (İngilizce). Boston.
Mükemmel kuvvet

4 8 ve 9'un mükemmel kuvvet olduğunu gösteren bir tablo
Matematikte mükemmel kuvvet, bir pozitif tam sayının pozitif kuvvetinin oluşturduğu tam sayıdır. Daha açık bir ifade ile, doğal sayılarda, m > 1 ve k > 1 için mk = n eşitliğindeki n mükemmel kuvvettir. Bu durumda n, mükemmel k. kuvvet olarak adlandırılır. Eğer k = 2 veya k = 3 olursa n, sırasıyla tam kare veya küp olur. Bazen 1 de, mükemmel kuvvet olarak anılır. (Herhangi bir k için, 1k = 1'dir.)
Örnekler ve toplamlar

m ve k pozitif değerleri yinelenerek mükemmel kuvvetler dizisi oluşturulabilir. Sayısal sıraya göre ilk birkaç artan mükemmel kuvvet, (kuvvetlerin çarpımını gösterir) şunlardır:
Mükemmel kuvvetlerin çarpmaya göre terslerinin toplamı 1'dir. Şu eşitlikle gösterilir:
Şu şekilde ispat edilebilir:
Birinci mükemmel kuvvetler şunlardır:
p mükemmel kuvvetlerin çarpmaya göre terslerinin toplamı:
Burada μ(k), Möbius fonksiyonu ve ζ(k), Riemann zeta fonksiyonudur.
Euler, Goldbach'a göre p mükemmel kuvvetler kümesinde 1/(p−1) toplamı, (1 dahil, katları hariç) 1'dir:
Montel teoremi

Matematiğin bir alt dalı olan karmaşık analizde, Montel teoremi holomorf fonksiyon aileleriyle ilgili bir teoremdir. İsmini Paul Montel adlı matematikçiden almıştır ve şunu ifade etmektedir:
Karmaşık sayılardan oluşan bir açık küme üzerinde tanımlı bir holomorf fonksiyonlar ailesi ancak ve ancak bu aile yerel sınırlı ise normaldir.
Teorem, karmaşık analizin her boyutunda geçerlidir ancak dikkat edilmesi gereken normal ailenin her boyutta nasıl tanımlandığıdır. Eğer sadece karmaşık düzlem üzerindeki sonuca bakılıyorsa teorem şu şekilde de ifade edilebilir:  {\mathcal {F}} karmaşık düzlemdeki açık bir D kümesi üzerinde tanımlı, bu kümenin her noktasının civarında karmaşık türevlenebilir bir fonksiyon ailesiyse şu sonuçlar vardır:
{\mathcal {F}} 'deki her dizinin tıkız altkümelerde düzgün yakınsayan bir altdizisi vardır.
D 'deki her x noktasının bir N komşuluğu ve bir B sınırı vardır öyle ki  {\mathcal {F}} 'deki bütün fonksiyonlar N üzerine sınırlandığında bu fonksiyonların karmaşık normu en fazla B olabilir.
Her normal ailenin yerel olarak sınırlı olacağı sonucu kolaylıkla elde edilebilir: Eğer  {\mathcal {F}}, x noktasında yerel sınırlı değilse, o zaman herhangi bir n tam sayısı için x 'ten 1/n uzaklığındaki her noktada normu en az n olan bir fn fonksiyonu vardır. Her n için bulunan bu fn ler bir fonksiyonlar dizisi olarak alınırsa, o zaman bu dizinin düzgün yakınsak olan bir alt dizisi olamaz. Teoremin aslında güçlü olan yanı diğer önermesidir ve şu şekilde de anlatılabilir: Karmaşık sayılardan oluşan açık bir D kümesi üzerinde tanımlı ve yerel sınırlı olan her holomorf fonksiyonlar dizisinin bir alt dizisi vardır öyle ki bu altdizi D üzerinde tanımlı holomorf bir fonksiyona tıkız olarak yakınsar.
Teoremin kanıtının ilk başta kullandığı araçlar Cauchy integral formülü ve eşsürekliliktir. Daha sonra Arzelà–Ascoli teoremi tekrar tekrar kullanılarak tıkız yakınsaklık elde edilir.
Bu teoremin bir diğer ismi de Stieltjes–Osgood teoremidir ve bu isim de Thomas Joannes Stieltjes ve William Fogg Osgood adlı matematikçilere atıfla verilmiştir.
Susanne Neumann

Susanne 'Susi' Neumann (29 Mayıs 1959; Gelsenkirchen - 13 Ocak 2019), Alman yazar, aktivist ve sendikacıdır.
Kariyeri

Televizyon programı "Anne Will" 'de katılımcı olarak yer alarak ekranlara gelmiştir. Doğrudan yaptığı çıkışlı yoksulların hakkını savunduğu sosyal devlet eleştirisinde bulunduğu açıklamalarıyla dikkat çekmiştir. Ayrıca Alman siyasetçi ve bakan Sigmar Gabriel ile parçalanan orta sınıf hakkında görüşmüştür. 2016 yılında yaşadığı olayları ve deneyimleri anlatan bir kitap yazmıştır.
Ölümü

Susanne Neumann 13 Ocak 2019'da 59 yaşında kanserden ölmüştür.
Gallu

Eski bir Sümerce silindir mühründen alınan ve tanrı Tammuz'un Yeraltı Dünyası'nda gallalar tarafından işkence gördüğünü gösteren bir tasvir
Sümer ve Antik Mezopotamya dininde gallû veya galla (Akadca gallû < Sümerce gal.lu), Antik Mezopotamya yeraltı dünyasının büyük şeytanları ya da demonlarıdır.
Mitolojideki rolü

Gallu demonları, talihsiz mağdurları yeraltına çekmektedir. Babil teolojisinin yedi şeytanından biridirler ve sunaklarında kuzu kurban edildiğinde yatışırlar.
Tanrıça Inanna, Galatura ve Kuryara tarafından Yeraltı Dünyası'na kadar eşlik edildikten sonra gallu demonları tarafından takip edilir. Özellikle kötü bir gallu iblisi olan azman Asag, büyülü gürz Şarur'u kullanan Ninurta tarafından öldürülür.
Diğer kullanımlar

Gallu kelimesi ayrıca tehlikeli ve acımasız bir insan düşmanına atıfta bulunabilir.
Henri (Orleans prensi)

| Henri d'Orléans |
| --- | --- |
Paris Kontu, Fransa Dükü

Fransa Kralı (tartışmalı)
Hüküm süresi: 19 Haziran 1999 – 21 Ocak 2019
Önce gelen: Paris Kontu Prens Henri
Sonra gelen: Paris Kontu Prens Jean

Doğum: 14 Haziran 1933(1933-06-14) Brüksel, Belçika
Ölüm: 21 Ocak 2019 (85 yaşında) Paris, Fransa
Eş(ler)i: Württemberg Düşesi Marie Therese  Micaela Cousiño Quiñones de León
Çocuk(lar)ı: Prenses Marie Clermont Kontu Prens François Prenses Blanche Paris Kontu Prens Jean Angoulême Dükü Prens Eudes
Hanedan: Orléans
Babası: Paris Kontu Henri
Annesi: Orléans-Braganza Prensesi Isabelle
Dini: Katolik
İmza: 
Paris Kontu ve Fransa Dükü Henri (Henri Philippe Pierre Marie d'Orléans; 14 Haziran 1933 – 21 Ocak 2019), VII. Henry olarak feshedilmiş Fransız tahtına Orléans Hanedanı'ndan hak iddia eden kimseydi.
1830'dan 1848'e kadar Fransız Kralı olarak hüküm süren I. Louis-Philippe d'Orléans'ın oğlu tarafından direkt torunu olarak Orléans Hanedanı'nın başıydı. Henri emekli bir askerî subay, yazar ve ressamdı.
Ölümü

"VII Henri" adıyla günümüzde sadece sembolik olarak devam eden Fransa Tahtı kral adayı olan Orleans Prensi Henri Philippe Pierre Marie 21 Ocak 2019'da 85 yașında ölmüștür.
Dıș bağlantılar

Official website of The Count of Paris 23 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Lawsuit brought by the comte de Clermont against the duc d'Anjou (1987–89) 6 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb12145124x (data)  GND: 119007622  ISNI: 0000 0000 7978 3773  LCCN: n2001033977  RKD: 357295  SUDOC: 029929997  VIAF: 79066565   WorldCat (LCCN): n2001-033977
ASKİ Spor (futbol takımı)

| --- | --- |

Tam ad: Ankara Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Spor Kulübü (futbol takımı)
Renkler:    Mavi-Beyaz
Kuruluş: 1985 (40 yıl önce) (1985)
Feshediliş: 17 Temmuz 2002
Başkan:  Mehmet Genç
Resmî site: askispor.org.tr
ASKİ Spor Kulübü, 1985'te Ankara'daki ASKİ çatısı altında kurulan ASKİ SK'nın futbol takımıdır.
Tarihçe

ASKİspor, 1994–1995 sezonunda Türkiye 3. Lig'e yükselmiştir. 1995–1996 sezonunda ligde şampiyonluğa oynamış ve ligi 3. olarak tamamlamıştır. Aynı yıl Türkiye Kupası'na da katılmış ve 2. Tura kadar yükselmiştir. 1996–1997 sezonunda yine şampiyonluğa oynamış ve ligi 3. olarak tamamlamıştır. Aynı yıl Türkiye Kupası'nda yine 2. Turda elenmiştir. 1997–1998 sezonunda ligi 6. tamamlayan kulüp, 1998–1999 sezonunda ilk devreyi lider olarak tamamlasa da, sonradan alınan kötü sonuçlarla ligi 6. olarak tamamlamıştır. Ligi, 1999–2000 sezonunda 11. ve 2000–2001 sezonunda 12. olan kulüp, 2001–2002 sezonunu 17. olarak tamamlayınca Amatör Lig'e düştü. Bu düşüşün ardından kulübün futbol branşı 17 Temmuz 2002 tarihinde kapatıldı.
Lig mücadeleleri

2. Lig: 6 Sezon (1995-2001)
3. Lig: 1 Sezon (2001-2002)
Amatör Lig: 10 Sezon (1985-1995)
Balçova Yaşamspor

Balçova Yaşamspor veya sponsorluk anlaşması gereğince Fabrika Bakım Montaj Balçova Yaşamspor, Türkiye'nin İzmir ilinin Balçova ilçesinde kurulmuş eski spor kulübüdür. Kulüp, 2012 yılında Fahrettin Altay Spor Kulübü adlı İzmir kulübünün isim ile logo haklarını satın alarak belediye destekli bir futbol kulübü olarak ortaya çıkmıştır.
Bölgesel Amatör Lig'deki ilk senesinde grubunda şampiyon olmuş ve 2013-14 sezonunda 3. Lig'de mücadele etme hakkını elde etmiştir. 2013-2014 sezonunda 3. Lig 2. Grupta yer almaktadır. 2014-15 sezonunda 3.Lig 2.Grubu 16.bitirmiş küme düşmüştür. Balçova Yaşamspor yönetimi küme düştükten sonra Liglerden çekilme kararı almış Bölgesel Amatör Lige katılmayarak Süper Amatöre düşmüştür. İzmir Süper Amatör Lig fikstürüne katılmasına rağmen maddi sıkıntı yaşaması nedeniyle sezon öncesi ligden çekildi ve bir alt lige düştü. Mali kriz süreci yaşamaya devam eden Balçova Yaşamspor 2016-2017 sezonunda da fikstüre girmesine rağmen ligden çekilerek İzmir 2. Amatör Ligine düştü. 2017-2018 sezonuna İzmir 2. Amatör Lig 9. Grupta başlayan kulüp ligi 2 galibiyet 10 mağlubiyet ile bitirdikten sonra 2018-2019 sezonunda liglere katılmayarak maddi sıkıntılarından dolayı kapatıldı. 2018 yılından bu yana faaliyet göstermemektedir.
Kulüp 2014-15 sezonu öncesinde Balçova Belediyespor olan ismini FBM Yaşamspor olarak değiştirmiştir.
2014-15 Türkiye Kupası 3. turunda 1. Lig ekiplerinden Elazığspor'u 1-0 mağlup ederek gruplara kalmayı başarmıştır.
Lamassu

Dur-Şarrukin'deki Lamassu heykeli. Şikago Üniversitesi Doğu Enstitüsü. Alçı (?) Neo-Asur Dönemi, c. MÖ 721–705.
Lamassu (Çivi yazısı: 𒀭𒆗, an.kal; Sümerce: dlammař; Akadca: lamassu; bazen lamassus olarak bilinir), genellikle insan kafalı, boğa ya da aslan gövdeli ve kuş kanatlarına sahip Asur koruyucu tanrısıdır. Bazı yazılarda kadın bir ilahı temsil ettiği tasvir edilmiştir. Lamassu'nun eril karşılığı anlamına gelen şedu (Çivi yazısı: 𒀭𒆘, an.kal×bad; Sümerce: dalad; Akadca, šēdu; İbranice: שד) daha az kullanılan bir isimdir. Lamassu; burçları, ana yıldızları ve takımyıldızlarını temsil eder.
Kötü ruhlara ve ifritlere karşı korunmak için kullanıldı. Lamassu aynı zamanda vahşiliğiyle de biliniyordu. İnsan bebeklerinin kanıyla beslendiğine inanılıyordu ve düşüklerin ve bebek ölümlerinin nedeni olarak geniş çapta suçlanıyordu. Yeraltı nehri üzerinde teknesine bindiğine inanılıyordu ve eşeklerle ilişkilendirildi. An'ın kızı olduğuna inanılıyordu.
İkonografi

Lamassu sanatta insan kafasına sahip kanatlı boğa ya da aslan şeklinde karışık olarak betimlenmiştir. İnsan kafalı kanatlı bir hayvan motifi Yakın Doğu'da yaygındır ve ilk olarak MÖ 3000 civarında Ebla'da bulunmuştur. İlk belirgin lamassu motifi, II. Tiglath-Pileser döneminde iktidarın sembolü olarak Asur'da görülmüştür.
Asur heykelciliği tipik olarak saraylardaki girişlere belirgin lamassu çiftleri yerleştirmiştir ve bu heykeller, sokağa ve ayrıca iç avluya bakmaktadır. Köşelerde yüksek kabartma olarak "çift görünüşlü" figürler olarak temsil edilmişlerdir. Önden bakıldığında ayaktalarmış gibi durmaktalar, yandan bakıldığında yürür gibiler ve ilk versiyonlarda dolaylı bir şekilde bakıldığında beş ayağı varmış gibi gözükmektedir.
Galeri

Şanlıurfa Müzesi'nde Lamassu heykeli parçası
Uyku hijyeni

| Uyku hijyeni |
| --- | --- |
Uzmanlık: Klinik psikoloji
MeSH: D000070263
[Vikiveri'de düzenle]
Uyku hijyeni, kişinin uyku kalitesini artırmak amacıyla önerilen davranışlar ve çevresel etmenlerin tümüdür. Hafif ve orta düzey insomnia bozukluğu yaşayan insanlara yardım etmek için 1970'li yılların sonunda ortaya çıkmış bir yöntemdir ancak 2014'ten beri araştırmalar, verilen önerilerin etkili olup olmadığı konusunda yeterli kanıt olmadığı ve daha çok çalışma yapılmaya ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Klinisyenler insomnia ve depresyon gibi uyku problemi belirtisi gösteren bozukluklarda kişinin uyku hijyenini değerlendirir ve bu değerlendirmeye göre kişiye uyku kalitesini artırmak için öneriler vermektedir. Uyku hijyeninin arttırılmasına yönelik uygulamalar şunları içerir: Düzenli bir uyku vakti belirleme, gündüz uykularının vakti ve süresi konusunda dikkatli olma, uyku saatine yakın fiziksel ve zihinsel yorucu faaliyetlerden kaçınma, kaygıyı azaltma, uykudan önceki saatlerde ışığa daha az maruz kalma, uyuyamadığında yataktan kalkma, yatakta yalnızca uyku ve seks için bulunma, yatma vaktine yakın bir zamanda alkol, nikotin, kafein ve diğer uyarıcıları tüketmeme ve uyku için güvenli, rahat ve karanlık bir çevre oluşturmaktır.
Değerlendirme

Uyku hijyeni genellikle klinik görüşmeyle değerlendirilir, bunun yanında kendini değerlendirme ölçekleri ve bir veya iki haftalık uyku günlükleriyle güncel durum için veriler elde edilir. Ayrıca değerlendirme sürecinde Sleep-EVAL sistemi gibi bilgisayar destekli tanılama yöntemleri de kullanılabilmektedir. Bu sistemde, kişinin verdiği cevaplara göre soru havuzundan ona uygun sorular otomatik olarak seçilmektedir.
Kişinin uyku hijyeni uygulamalarını ve uygulamalara yönelik bilgilerini ölçmek ve değerlendirmek için Uyku Hijyeni İndeksi, Uyku Hijyeni Farkındalığı ve Uygulama Ölçeği veya Uyku Hijyeni Kendini Değerlendirme Testi uygulanabilir. Yetişkin olmayan bireylerde ise uyku hijyenini değerlendirmek için Ergen Uyku Hijyeni Ölçeği ya da Çocukların Uyku Hijyeni Ölçeği kullanılır.
Öneriler

Klinisyenler aşağıdaki önerilerden kişi için uygun olanları seçerek görüşme sırasında hastaya uyku kalitesini arttırmaya yönelik bir eğitim vermektedir.
Öneriler > Uyku zamanlaması

Bu başlık altındaki öneriler uyku süresi ve uykunun zamanlaması ile ilgilidir. Uyku hijyeninde en önemli nokta yeterli uyku süresidir. Araştırma sonuçlarına göre yetişkinlerden günde 7-8 saatten daha az uyumanın fiziksel ve zihinsel performans kayıplarıyla ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Klinisyenler ihtiyaç duyulan bu uyku süresini kısa süreli gündüz uykularıyla tamamlanması yerine kesintisiz gece uykusu şeklinde olmasını önermektedir. Gündüz uykusu uyku yoksunluğunu gidermede yardımcı olsa da  gece uykusunu negatif yönde etkileyebilmektedir. Gündüz uykusunun uyku kalitesi ve performansa yönelik negatif etkileri bu uykunun gün içerisindeki vaktine ve süresine göre değişkenlik gösterir, en az negatif etkisi olan öğle vakti, kısa süreli olandır.  Bunların dışında uyku hijyeninde dikkat edilmesi gereken diğer bir nokta her gün aynı vakitte uyumak ve uyanmayı alışkanlık haline getirmektir.
Öneriler > Aktiviteler

Egzersiz yapmanın uyku kalitesi üzerinde hem olumlu hem de olumsuz etkileri vardır; gün içerisinde egzersiz yapan insanların yapmayanlara göre daha iyi uyumaktadır ancak geç saatlerde yapılan egzersizler uykuya dalmayı güçleştirebilmektedir. Gün içerisinde doğal ve parlak ışık altında olmak ve akşam saatlerinde fazla aydınlık bir ortamda bulunmamak da uyku zamanını düzene sokmakta yardımcı olabilmektedir.
Psikolojik uyarılmayı ve bilişsel faaliyetleri düşüren aktiviteler uykuya dalmayı kolaylaştırdığı için uyku öncesinde önerilmektedir. Tam tersi olan uyku vaktine yakın saatlerde önemli işlerle uğraşmak ya da planlamalar yapmak, yatakta bunları düşünmek uykuya dalmayı zorlaştırır. Benzer şekilde, iyi bir uyku hijyeni, uyku saati öncesi endişe, kaygı uyandıracak veya kişiyi üzecek duyguları da minimum düzeyde tutmayı içerir. Uyku vaktine yakın cep telefonu kullanımı da uyku kalitesini düşürmekte; geç kalkma, yorgun uyanma ve dikkat dağınıklığına sebep olmaktadır. Başka bir çalışmada ise üniversite öğrencilerinde problemli telefon kullanımının ve fazla mesajlaşmanın uyku kalitesini düşürdüğünü ancak uyku süresine etki etmediği sonucuna ulaşılmıştır. Yataktayken sürekli uyumaya çalışmak da kişiyi olumsuz etkileyip uykuyu dalmasını engelleyebilmektedir, bu nedenle böyle bir durumla karşılaşıldığında yataktan kalkılıp bir süre farklı bir şeylerle ilgilenilmelidir.
Genel olarak, uyuma zorluğu çeken insanlar yatakta daha az zaman harcadıklarında daha derin ve sürekli bir uyku süreci geçirmektedirler. Bu nedenle klinisyenler sıklıkla yatakta uyku (ya da seks) dışındaki faaliyetler haricinde bulunmamayı önermektedir.
Öneriler > Besin ve maddeler

Uyarıcı etkileri ya da sindirime etkileriyle birçok besin ve madde uykuyu olumsuz etkilemektedir. Pek çok uyku hijyeni uzmanı yatma vaktinden birkaç saat öncesinde nikotin, kafein (kahve, enerji içecekleri, meşrubat, çay, çikolata ve bazı ağrı kesiciler) ve diğer uyarıcıları tüketmemeyi önermektedir. Bu maddeler uyanıklığı sağlayan nörobiyolojik sistemin aktive olmasını sağlamaktadır. Alkol de başlangıçta uykuyu tetiklemesine rağmen uzun dönemde uyku düzenini bozduğu ve böldüğü için sıklıkla yatma vaktinde önce tüketilmemesi önerilmektedir. Yatmadan önce tütün ürünleri kullanmak da derin uykuya dalmayı güçleştirmekte, bu sebeple uyku kalitesini düşürmektedir. Yatma vaktine yakın çok yemek yeme metabolizmayı çalışmaya zorlayacağı ve aç yatmak da uykuya dalmayı güçleştireceği için uyku kalitesini azaltmaktadır. Klinisyenler bu durumları önlemek için yatma vaktinden önce hafif atıştırmalıklar yemeği önermektedir. Son olarak, yatma vaktinden önce sıvı tüketimini azaltmak idrara çıkma sebebiyle olan uyku bölünmelerini azaltmaktadır.