stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Malurus leucopterus
Taksonomi > Evrimsel tarihçe

Her iki ada ırkı da birbirlerinden çok genetik olarak anakara ırkına daha yakındır. Dirk Hartog Adası karadan 2 km uzaklıkta iken Barrow Adası 56 km uzaklıktadır. Popülasyonlar arasında gen alışverişi Buzul Çağı'nın ardından 8 ila 10 bin yıl önce deniz seviyesi günümüzden daha aşağıda ve adalar anakaraya bağlı iken yapılmıştır.
Bu üç ırkın nasıl evrimleştiğine dair üç ayrı teori bulunmaktadır. Bunların ilki kara ve beyaz tüylerin atalardan geldiğini ve üç popülasyonun ayrılması sonucu anakara ırkında mavi-beyaz tüylerin evrimleştiğini söyler. İkinci teori kara ve beyaz tüylerin iki adada birbirinden bağımsız olarak evrimleştiğini söyler. Üçüncü teori de kara ve beyaz tüylerin ataların mavi ve beyaz tüylerinden ürediğini, daha sonra anakara ırkında mavi tüylerin tekrar evrimleştiğini söyler.
Üç çift renkli türün günümüzdeki dağılımı, bunların atalarının deniz seviyesinin daha düşük olduğu ve Yeni Gine ile Avustralya arasında bir kara köprüsü olduğu dönemde burada yaşadığını göstermektedir. Deniz seviyesi yükseldikçe popülasyonlar birbirlerinden ayrılmış ve Yeni Gine ırkı Malurus alboscapulatus türüne evrimleşirken Avustralya ırkı Malurus melanocephalus ile çorak toprağa uyum sağlamış Malurus leucopterus türlerine evrimleşmiştir.
Fiziksel özellikleri

Boyu 11 ila 13,5 cm arasında olan Malurus leucopterus, Malurus cinsi içinde en küçük iki türden biridir. Erkekler 7,2 ila 10,9 g ağırlığında iken dişiler 6,8 ila 11 g ağırlığındadır. Görece uzun, dar ve tabanda geniş olan gaganın  erkeklerde ortalama uzunluğu 8,5 mm, dişilerde ise 8,4 mm'dir. yüksek olduğundan çok geniş olan gaga diğer böcekçil kuşların gagalarına benzer ancak bu türün gagası daha ince ve sivridir.
Erişkinler eşeysel dimorfizm özelliği gösterir ve erkekler hem dişilerden iridir hem de tüyleri farklılık gösterir. Erişkin dişinin tüyleri kum ve kahverengidir; kuyruğu çok açık mavi renklidir ve gagası pembe-ten rengidir. Üreme döneminde erkek kuşun gagası kara, sırtı ve kanatları beyazdır ve ırka göre gövdesi ya tamamen kobalt mavisidir ya da kara renklidir. Kontrast yapan bu beyaz renkli tüyler özellikle uçarken ve yerde yapılan gösterilerde belirgin olarak görülür. Eklips tüyleri le erkek dişiye benzer ama daha koyu gagası ile ayırt edilebilir. Hem erkeğin hem de dişinin uzun, ince kuyruğu gövdelerinden yukarı doğru dik bir açı ile durur. Yaklaşık 6,25 cm boyunda olan kuyrukların çevresi beyazdır ama aşınınca bu beyazlıklar gider.
Yavrular ve gençler kahverengi tüylere ve pembe-kahverengi gagalara sahiptir. Kuyrukları erişkin kuşlardan daha kısadır. Yaz sonu ve sonbahar başında genç erkeklerin kuyrukları mavi ve gagaları koyu renkli olurken dişilerin açık mavi olur. Takip eden ilkbaharda erkekler tam erişkinliğe gelir.
İkinci ya da üçüncü yaşına giren erkekler üreme döneminde mavi ve beyaz lekeli tüylere bürünebilir. Dördüncü yılın sonunda ise erkekler tam gerdek tüylerine kavuşur. Skapüler, ikincil kanat örtüleri ve ikincil uçuş tüyleri beyazdır geri kalan tüyler ise parlak kobalt mavisi rengindedir. Tüm erişkin erkekler kış ya da ilkbaharda üreme döneminden önce ve sonbaharda olmak üzere yılda iki kere tüy değiştirirler ama nadiren doğrudan üreme tüylerinden üreme tüylerine geçebilirler. Erkeklerin üreme dönemi mavi tüyleri, özellikle kulak örtüleri oldukça parlaktır. Bu parlaklığın nedeni tüy üzerinde bulunan dalcıkların düzleşmiş ve kıvrılmış yapısıdır. Mavi tüyler morötesi ışığı da oldukça kuvvetli yansıtır ve morötesi ışığı da görebilen aynı cins içindeki diğer türler için bu mavi daha da parlak görünür.
Fiziksel özellikleri > Kuş sesleri

1980 yılında Tideman Malurus leucopterus leuconotus ırkı içinde beş farklı şakıma tespit etti ve ada ırkları üzerinde aynı şakımlar Pruett ve Jones tarafından tespit edildi. Ana şakıma, hem erkek hem de dişi tarafından bölge tespiti ve grubu birleştirmek için kullanılır. İlk olarak 3-5 nota ile başlayan yükselen ve alçalan notalardan oluşan uzun bir şarkıdır. Az ses çıkmasına karşın çalılıkların ötesine kadar taşınır. Sert bir trit sesi anne ve yavruları arasında iletişim için kullanılır ve aynı zamanda alarm çığlığıdır. Frekansı ve yoğunluğu değişen yüksek ve ani şakımalarla ayırt edilir. Daha uzakta olan kuşlarla temas kurmak için erişkin kuşlar ana şakıma ile birlikte yüksek tizli çağrılar kullanabilir. Yavrular yuva içinde ve çevresinde tiz ve kısa seslerle bağırırlar. Erişkin bir dişi bu çığlıkları kullandığında kulağı tırmalayan şakımayla karışıktır. Yavrular beslenirken yutkunma sesi çıkarabilir. Yardımcı kuşlar da bu sesi çıkarabilir.
Dağılımı ve yaşam alanı

Malurus leucopterus kuru iklimlere iyi adapte olmuştur ve leuconotus ırkı 19 ila 32. Güney enlemleri arasında Avustralya anakarasında çorak ve yarı çorak alanlarda yaşar. Batı Avustralya'da Perth'in güneyinde Port Hedland'tan Queensland'a, New South Wales'e, Victoria'nın kuzeybatı köşesine ve Eyre Yarımadası'na kadar olan bölgede yaşar. Özellikle M. lamberti assimilis ırkı ile aynı yerlerde bulunur. Atriplex çalıları, Maireana cinsi çalılar, Triodia ve Zygochloa cinsi otlar ile Muehlenbeckia florulenta bulunan genelde ağaçsız çalılıkları ve fundalıkları tercih eder. M. l. leucopterus Dirk Hartog Adası'nda ve M. l. edouardi Barrow Adası'nda benzer yaşam alanlarında bulunur. Malurus leucopterus dağılım alanının kuzeyinde Malurus melanocephalus bu türün yerine geçer.
Davranış

Normal hareket şekli iki ayağın da aynı anda yerden kesilip tekrar yere bastığı hoplayarak ilerlemedir ama koştukları da görülebilir. Dengesini oldukça uzun kuyruğuyla sağlar. Kuyrukları yukarı doğru dik durur ve nadiren hareketsiz kalır. Kısa, yuvarlak kanatlar ilk kalkışın iyi olmasını sağlar ve kısa uçuşlar için yararlıdır ancak uzun uçuşlarda yarar sağlamaz.
Malurus leucopterus karmaşık sosyal gruplar hâlinde yaşar. Klanlar genellikle bir kahverengi ya da kısmen mavi tüylü erkek ile dişiden olmak üzere 2 ila 4 kuştan oluşur. Yardımcı kuşlar palazlandıktan sonra ailenin içinde bir yıl boyunca kalıp yeni yavruları yetiştirmeye yardımcı olan kuşlardır. Bunlar kahverengi tüylerini koruyan erkek ya da dişi kuşlar olabilir. Grupta bulunan kuşlar bir arada tüneyip birbirlerinin tüylerini temizlerler. Bir bölgede birkaç alt grup yaşar ve başlarında üreme tüyleri olan bir erkeğin olduğu bir klan bulunur. Üreme tüyleri olan bu erkek kuş klanda baskın ise de yalnızca bir dişi ile çiftleşir ve yalnızca kendi yavrularını büyütür. Bölgesinde bulunan diğer yuvalardaki yavruların babası olup olmadığı belirsizdir.
Her klanın savunduğu ve içinde besin aradığı kendilerine ait bir bölgeleri vardır. Bölgelerin büyüklüğü genellikle 4-6 hektar arasındadır ve kaynakların bulunma oranına göre büyüklükleri belirlenir. Daha çok böceğin bulunabildiği yerlerde bölge daha küçük olur. Ayrıca kış aylarında bütün klan olarak besin arayan bu kuşların  beslenme bölgesi daha geniş olur. Bu tür diğerlerinden daha büyük alanlara sahiptir.
“Kanat çırpma” davranışı, dişilerin kur esnasında erkeklere cevaben yaptığı bir davranış olduğu gibi, yavruların besin isterken yaptığı, yardımcıların daha yaşlı kuşlara yaptığı bir davranıştır. Kuş başını ve kuyruğunu eğer, kanatlarını yanlara doğru açar ve gagasını ses çıkarmadan açık tutar.
Hem erkek hem de dişi erişkin kuşlar, tehlike karşısında yavru kuşların olduğu yuvadan uzaklaşmak için koşarak avcıları kendilerine çeker. Koşu sırasında baş, boyun ve kuyruk aşağı iniktir, kanatlar açık tutulur ve tüyler kabartılır. Kuş bu sırada durmadan koşarken aynı sırada alarm çağrısı yapar.
Davranış > Beslenme

Malurus leucopterus asıl olarak böcekçildir ve küçük böcek, güve, peygamberdevesi, tırtıl ve örümcek ile beslenir. Daha büyük böcekler yavrulara yedirilir. Erişkin ve gençler, çalılıkların tabanından sıçrayarak besin ararlar ve kısmen tohum ile meyvelerle de beslenebilirler. İlkbahar ve yaz aylarında kuşlar gün içinde dönem dönem aktif olur ve besin arayışında şakımaları duyulur. Günün sıcaklığında grup bir arada saklanarak dinlenir. Kışın besin bulmak zorlaştığı için tüm gün besin ararlar.
Davranış > Kur ve üreme

Malurus cinsi kuşlar eşler dışı çiftleşmenin en fazla örneğini gösteren kuşlardır ve çoğunlukla yavruları büyüten erkek babaları olmamaktadır. Ancak Malurus leucopterus arasında kur yöntemleri çok açık değildir. Mavi tüylü erkekler kendi bölgelerinin dışında, bazen de pembe ve mor taç yaprakları taşırken gözlemlenmiştir. Buna karşın kara tüylü erkekler mavi taç yaprakları taşır. Klan bölgesi dışında taç yaprağı taşıma davranışı diğer dişilerle çiftleşmenin oluştuğuna işaret etse de daha çok genetik analiz yapılmalıdır.
Bir başka kur davranışında ise erkek dişinin karşısına geçer ve yere kadar eğilerek gagasını değdirir tüylerini yatay konuma gelene kadar kabartır ve yaklaşık 20 saniye bu pozisyonda kalır. Bu pozisyonda beyaz tüyler daha koyu tüylerin arasında belirgin bir beyaz bant olarak göze çarpar.
Dişiler yuvayı ilkbaharda yapmaya başlar ve örümcek ağları ile otlardan oluşan kubbe şeklinde yuva kurarlar. Yuvalar genellikle 6–14 cm boyunda ve 3–5 mm kalınlığında olur. Yanında küçük bir girişi olan yuva yere yakın olarak yoğun bitki örtüsünün içine yerleştirilir. Eylül ile Ocak arasında dişi 3 ila 4 yumurta yumurtlar ve 14 günlüğüne kuluçkaya yatar. Kuluçkaya yalnızca dişi yatar ama yavruların beslenmesine grupta bulunan bütün kuşlar yardım eder. Yumurtadan yeni çıkan yavrular çiğ kırmızı renkte, tüysüz ve gözleri kapalıdır; beslenmeye ihtiyaçları vardır. Üçüncü ve dördüncü günlerde yavruların gözleri açılır. Yavrular 10-11 gün yuvada kalır ve palazlanan yavrular 3-4 hafta boyunca beslenmeye devam eder. Daha sonra bu palazlar yardımcı kuş olarak grupta kalır ya da komşu bölgelere gider.
Avcılar ve tehditler

Yuvalara saldıran başlıca avcılar arasında Avustralya saksağanı (Cracticus tibicen), diğer Cracticus cinsi kuşlar, Dacelo novaeguineae, Strepera  cinsi kuşlar, kargalar ve kuzgunlar  (Corvus cinsi kuşlar), Colluricincla cinsi kuşlar ile kızıl tilki (Vulpes vulpes), kedi ve Rattus rattus gibi memeliler bulunur.
Erkek leuconotus ırkı kısmen üreme tüyleriyle.
Beyaz kanatlı peri çalıkuşu (Malurus leucopterus) Avustralya'nın büyük bir kısmında yaşar.
Uxmal

| UNESCO Dünya Mirası |
| --- | --- |

Konum:  Meksika
Kriter: Kültürel: i, ii, iii
Referans: 791
Tescil: 1996 (20. oturum)
Bölge: Latin Amerika ve Karayipler
Koordinatlar: 20°21′34″K 89°46′17″B﻿ / ﻿20.35944°K 89.77139°B﻿ / 20.35944; -89.77139
Uxmal (ya da okunuşuyla Uş mal) Maya uygarlığının Kolomb-öncesi kentlerinden biri olup, Mérida'nın 78 km. güneyinde yer alır. Adının anlamı Maya dillerinden Yukateco dilinde «üç kez»dir. Günümüzde Meksika’nın Yucatan eyaletinde yer alan, Dünya Mirası listesi kapsamına alınmış sit alanı, meskunlarınca 1200 yıllarında terk edilmiştir. Mimarisi Puuc adı verilen dağ zincirindeki kentlerin karakteristik özelliklerini taşır. Örneğin yapıların cephelerinde alt kısımlar sade, üst kısımlar işlenmiş halde olur.
Sit alanındaki başlıca yapılar şunlardır:
Yönetici sarayı
Kahin (Majisyen) Tapınağı denilen piramit (Devin Piramidi).Günümüzde yüksekliği 35 m., genişliği 53,5 m.'dir.
Büyük Piramit
«Dört kenarlı  rahibeler manastırı » (İsim İspanyollarca konmuştur)
Chac (okunuşuyla Çak) adlı şimşek ve yağmur ilahına adanan Kağlumbağalar Evi
Tepeköy, Bergama

| Tepeköy |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 İzmir'in Türkiye'deki konumu
TepeköyTepeköy'ün İzmir 'deki konumu
Koordinatlar: 39°05′17″N 27°06′29″E﻿ / ﻿39.088°K 27.108°D﻿ / 39.088; 27.108
Ülke:  Türkiye
İl: İzmir
İlçe: Bergama
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 10,53 km²
Rakım: 16 m
Nüfus (2023): 1.199
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0232
İl plaka kodu: 35
Posta kodu: 35700
Tepeköy, İzmir ilinin Bergama ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı, 1911 yılı kayıtlarında Karadere olarak geçmektedir.
1984 yılında Büyükşehir olan İzmir'de, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köy ve beldelerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Bergama Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, İzmir il merkezine 89 km, Bergama ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
Mahalle, Bergama'nın güneybatısında olup, D.550/ numaralı Çanakkale-İzmir (Aliağa-Ayvalık) devlet/uluslararası yolu ile D.240 numaralı Aliağa-Bergama-Soma devlet yolunun birleştiği yerin kuzeyindedir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2023: 1.199
2022: 1.210
2021: 1.197
2020: 1.197
2019: 1.209
2018: 1.182
2017: 1.160
2016: 1.151
2015: 1.137
2014: 1.141
2013: 1.129
2012: 1.129
2011: 1.118
2010: 1.134
2009: 1.134
2008: 1.130
2007: 1.122
2000: 1.018
1990: 846
1985: 821
1965: 489
Rumeli Hisarı Konserleri

Konserlerin gerçekleştirildiği alan
Rumeli Hisarı Konserleri 1989 yılından 2008'e kadar Rumeli Hisarı'nda düzenlenmiş geleneksel konser zinciri. Genelde Temmuz ve Ağustos aylarına denk gelen zaman zarfında düzenlenmekteydi. Amfi tiyatro şeklindeki konser alanının koltuk sayısı 1.800'dü. 2006 yılında durdurulan ve 2007 yılında da hiç yapılmayan konserler, 2008 yılında son kez düzenlenmiştir. Son seride sahne alan ünlüler konser serilerinin kapanışını yapmıştır. Son serinin açılışını Nilüfer kapanışını Nez yapmıştır.
İstanbul 3 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 7 Ekim 2009'da tarihi konser alanındaki mescidin minaresinin, duvar ve sarnıç kalıntılarının mevcut durumları ile muhafaza edilmesine karar verirken, mescit 1. grup kültür varlığı olarak tescil edildi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ise hisardaki yıkık mescidin ihyası için bir proje başlattı. Koruma Bölge Kurulu projeyi onaylarken mülkiyeti İBB'de bulunan mescidin yapımı için 28 Mayıs 2013 tarihinde ruhsat alındı. Açıkhava tiyatrosu ve konser mekanı olarak kullanılan alana yapılan Boğazkesen Fetih Mescidi'nin inşası 2015 yılında tamamlandı.
Rumeli Hisarı Konserleri 2008 Afişi
Türkiye'den katılan müzisyen ve gruplar

Tarkan
Sezen Aksu
Ajda Pekkan
Aşkın Nur Yengi
Ayna
Nilüfer
Meyra
Yeşim Salkım
Nükhet Duru
Zerrin Özer
Sertab Erener
İzel
Burçin
Nez
İlhan İrem
Funda Arar
Hande Yener
Mustafa Sandal
Oya-Bora
Ferhat Göçer
Rafet El Roman
Kayahan
Yıldız Tilbe
Ebru Gündeş
Gülben Ergen
Demet Akalın
Sibel Can
Yalın
Deniz Seki
Petek Dinçöz
Kibariye
Serdar Ortaç
İbrahim Tatlıses
Muazzez Ersoy
Emre Altuğ
Kenan Doğulu
Kıraç
Teoman
Şebnem Ferah
Hülya Avşar
Sertab Erener
Levent Yüksel
Diğer ülkelerden katılan sanatçılar

Enrique Iglesias
Ray Charles
Natalie Cole
Vanessa Mae
Diana Krall
Eiffel 65
Melanie C
Enrico Macias
İkta

İkta (Arapça: إقطاع‎, ikṭā), özel mülkiyette olmayıp hükümdarın mülkü olan topraklara ait vergilerin veya daha genel anlamda gelirlerin, asker veya sivil erkâna, devlete hizmetlerinin karşılığı olarak, yani maaşlarına karşılık verilmesi olarak tanımlanır. Erken İslam hukukçuları açısından, eqṭāʿ, qaṭāye (tekil. qaṭīʿa) olarak bilinen hibelerin bir gelişmiş biçimidir.
İslam devletlerinde mülkiyeti devlete, kullanım hakkı ikta sahibi denilen şahıslara ait olan toprak grubudur. Devlete askeri ve mali alanda büyük güç kazandırmıştır. İkta olarak verilen toprakta ikta sahibi devlet adına bölgeden vergi toplar. İkta sahibi vergi ile kendi maaşını karşılar. Savaş halinde bölgeden toplanan eli silah tutan atlı birlikler oluşturularak orduya katılır ve bu askerlerin tüm ihtiyaçlarını ikta sahibi karşılar. İkta sahibi aynı zamanda sorumlu olduğu bölgenin güvenliğini ve bu bölgedeki tarımsal üretimin devamlılığını sağlar.
Halifeler döneminde ikta

İktânın kökeni, Dört Halife Dönemi'nde, hukuksal durumuna göre değişen vergilerini ödemek şartı ile miri toprakların veya maktu bir hazine gelirini temin ettikten sonra bir yere ait sadece vergilerin, yahut da sonradan ve bilhassa Selçuklu Hanedanından itibaren, muayyen gelirlerinin, hizmet ve maaşlarına karşılık olarak kumandan, asker ve sivil ricâle, menşûr, tevkî ve daha başka isimler alan vesikalar ile terk ve tahsisi anlamına gelen bir kavramdır.
Büveyh Hanedanında ikta

Büveyhoğulları döneminde, topraklar iktâ olarak büyük emirlere ve askerlere verilmiştir. Bu dönemde iktâ adı altında tahsis edilen şey toprağın mülkiyetinden ziyade devletin toprak üzerindeki vergi gibi bir takım haklarıydı. Bu şekilde askerlerin maaşları merkezi ödeme sistemi yerine toprak tahsisi ile sağlanmıştır. Bu dönemde iktâ sistemini denetiminden "Divanü'l-Ceyş" sorumluydu.
İlhanlılarda ikta sistemi

İkta sistemi İlhanlılarda "çeriğ yurd" usulü olarak adlandırılmış ve Mahmud Gazan Han bu usulü geniş ölçüde tatbik etmiştir. "Çeriğ yurd usulü, muayyen nahiye ve sancakların gelirini bölük, ming ve tümenlerin iaşesine tahsis etmek demektir. Teamüle göre, çeriğ; yani ordu, at, cephane, silah, erzak, çadır ve saireyi buradan tedarik ederdi. Yurd sahasından alınacak irad, devletin bütçe defterlerinde kaydedilen vergilerden ibaretti.
Reşiddin, Mahmud Gazan Han'ın, ordunun iletişim yolu üzerinde yer alan, yaylak (yaz otlağı) ve kışlak (kış otlağı) bulunan illeri, ikta olarak askerlere vermeye kararlaştırdığını ve Moğol olmayan (tāzīk) askerlere de ikta verildiğinden söz eder. Bir bitekçi, (gelir memuru) ikta sistemi  içinde tarımın durumunu araştırmak için yılda gönderilen biridir.
İkta sistemini önce Büyük Selçuklular ve Anadolu Selçuklularında uygulanmış, bu uygulama Osmanlı devletinde tımar sistemi olarak devam etmiştir. Ancak Büyük Selçuklularda büyük iktalara müsaade edilirken, Anadolu Selçuklularında ve Osmanlılarda toprak aristokrasisini engellemek ve feodalite benzeri oluşumlara meydan vermemek için büyük iktalara müsaade edilmemiştir.
Selçuklularda ve Osmanlılarda ikta sistemi

İslam Dünyası’nda genel ikta uygulaması idari ikta tarzıdır, askeri ikta ender olarak uygulanmıştır. Askeri iktayı ilk düzenleyenin Büyük Selçuklu Devleti’nin ünlü veziri Nizam-ül Mülk olduğu kabul edilir. Bazı araştırmacılara göre Orta Asya geleneğinden izler taşıyan bir düzenlemedir. Büyük Selçuklular’dan sonra gelen diğer Müslüman Türk devletlerinde de uygulanmış “toprağa bağlı ordu” düzenidir. Bu şekilde askerlere maaş ödenmesi için önce vergi toplanması külfetinden kurtulunmaktadır. Nizam-ül Mülk'ün belirlediği prensiplerin çok büyük ölçüde Büyük Selçuklu'da uygulandığı belirtilmektedir. Bu prensiplerde, ikta edilenin (mukta) mülkiyeti sultana ait olan Miri arazi'nin üzerinde yaşayan reaya üzerinde herhangi bir tasarruf hakkının olmadığı, bunun aksine hareket ederek reayaya zulm edenlerin cezalandırıldığı, ikta gelirlerinin önceden belirlenip kayda alındığı, ikta verilen arazinin mukta tarafından bir başkasına devredilemediği, asker beslemesi şartı varsa ölenlerin ya da bir nedenle ayrılanların bildirilmesi gerektiği, bir şikayet durumunda kovuşturma yapılacağı, iki yıl süre ile tahsis edileceği belirtilmektedir. Bu son prensip uygulamada aksamış ve bir süre sonra babadan oğula devredilmeye başlanmıştır. Arazi kullanımının askeri iktayla sarayın kontrolüne alınması, üstelik ikta sahiplerinin bu arazi ve üzerinde yaşayan reaya konusundaki yetki ve tasarrufunun sınırlandırılması, Orta Çağ İslam devletlerine özgü bir payitaht düzeni, merkeziyetçi bir devlet düzeni yönünden önemli olmuştur.
Selçuklularda ve Osmanlılarda toprakların büyük kısmı devlete aitti ve tarım yapılan topraklar ikta denilen bölümlere ayrılırdı. İktalar hizmet veya maaş karşılığı belirli süreler için askerlere, komutanlara ve devlet adamlarına verilirdi. İkta sahipleri ise toprakları işleme karşılığında belli sayıda askerin ihtiyacını karşılar ve savaş zamanlarında askerlerle birlikte orduya katılırdı. Bunun yanında bazı vergileri toplayan ikta sahipleri bulundukları yerin de güvenliğini sağlardı. Böylece devlete hem ikta sahiplerine maaş vermek zorunda kalmaz hem de ordunun ihtiyacı olan askeri yetiştirmiş olurdu. Türk ve İslam devletlerinin birçoğunda toprak yönetimi bu şekildeydi. Selçuklular gibi bu sistemi geliştirerek uygulayan devletlerden biri de Osmanlı Devleti'ydi.
Yararlanılan kaynaklar

Ismail Küpeli: iqta als 'islamischer Feudalismus'?. München, 2006, ISBN 3-638-74966-5
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  NDL: 00576331  TDVİA: ikta
Suyun Öte Yanı

| --- | --- |
Yönetmen: Tomris Giritlioğlu
Yapımcı: Meral Babacan
Senarist: Feride Çiçekoğlu
Oyuncular: Nur Sürer Halil Ergün
Müzik: Yeni Türkü
Görüntü yönetmeni: Orhan Oğuz
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram, Politik
Yapım yılı: 1991, Türkiye
Çıkış tarih(ler)i: 1991
Suyun Öte Yanı, 1991 yılında çevrilen Tomris Giritlioğlu'nun yönetmenliğini üstlendiği dramatik ve politik Türk filmi.
Feride Çiçekoğlu'nun aynı adlı romanı 1992 yılında Can Yayınları tarafından çıkarıldı. 8 Mayıs 2008 tarihinde film 11. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali'nde tekrar gösterilmiştir.
Filmde 1980'li yıllarda tutuksuz yargılanan öğretim üyesi Ertan ve sevdiği Nihal'ın Cunda Adası'ndaki öyküsünü anlatmaktadır.
Ödüller

4. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi 2. Film Ödülü
4. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi Kadın Oyuncu Ödülü (Meral Çetinkaya)
11. Uluslararası İstanbul Film Festivali - En İyi Yönetmen Ödülü
11. Uluslararası İstanbul Film Festivali - Jüri Özel Ödülü
Oyuncular

Nur Sürer,
Halil Ergün,
Selçuk Yöntem
Oktay Kaynarca,
Rahmi Dilligil,
Meral Çetinkaya,
Pıtırcık Akerman
Uğur Polat
Cüneyt Uzunlar
Gülenay Kalkan
Çayhane (oyun)

Çayhane oyununun afişi
Çayhane, Vern Sneider tarafından yazılmış seyirlik bir oyundur.
Konusu

Yaşanmış bir olayın kahramanı olan Vern Sneider, önce Çinlilerin, sonra Japonların ve en sonunda Amerikalıların işgal ettiği Okinawa Adası'nda işgalci ordunun bir subayıdır. Gülmece türünde yazılan eser; yine aynı ordudan başka bir subay olan John Patrick tarafından oyunlaştırılmış olup, komedi türünün, rahatsız edici olmayan mesajlar veren bir örneğidir.
“The Teahouse of The August Moon” adıyla 1956'da sinema filmi olarak çekilen eserin başrollerinde Marlon Brando ve Glenn Ford gibi isimler yer aldı. Çayhane, Türkiye'de ilk kez 1955 yılında Küçük Sahne'de oynandı. Mücap Ofluoğlu, Kamran Yüce, Agah Hün, Münir Özkul ve Sadri Alışık’ın rol aldığı oyun, 1987’de Adana’da ve 1997’de İzmir’de sahnelendi. Ara dahil üç saat süren yapıt; eleştirmenler tarafından İnsanlık ve demokrasi dersi ve, "Amerika'nın işgal mantığı ve bu mantığın "öngörülemeyen" sonuçları" şeklinde yorumlanmaktadır. Çayhane, Broadway'de Lovely Ladies, Kind Gentlemen adıyla müzikal olarak sahnelenmiştir.
1945 yılında, II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru, işgal altındaki Okinawa Adası'nda bir köyde görevlendirilen Amerikalı yüzbaşı Fisby, aldığı emir gereği, Amerikan hükûmetinin yapılmasını planladığı Pentagon biçimindeki askeri okul için çaba gösterirken, ada sakinleri okul yerine bir "çayhane" yapılmasını isterler. Olaylar karışırken yüzbaşıya bir geyşa kızı (Ayumi Takano) hediye edilince Pentagon'un planları epey değişikliğe uğrar ve durum beklenmedik bir şekilde gelişir.
Ödülleri

2005 9. Afife Tiyatro Ödülleri, Yılın En Başarılı Prodüksiyonu
2005 9. Afife Tiyatro Ödülleri, Yılın En Başarılı Yönetmeni, Şakir Gürzumar
2005 9. Afife Tiyatro Ödülleri, Yılın En Başarılı Erkek Oyuncusu, Bülent Emin Yarar
2005 9. Afife Tiyatro Ödülleri, Yılın En Başarılı Sahne Tasarımcısı, Ali Cem Köroğlu
2005 9. Afife Tiyatro Ödülleri, Yılın En Başarılı Işık Tasarımcısı, İzzet Önder Arık
2005 yılı, 5. Lions Tiyatro Ödülleri, En Başarılı Erkek Oyuncu, Bülent Emin Yarar
2005 yılı, 5. Lions Tiyatro Ödülleri, En Başarılı Sahne Tasarımı
2005 yılı, 5. Lions Tiyatro Ödülleri, En Başarılı Kostüm Tasarımı
Kadro > Teknik

Yazan: Vern Sneider
Uyarlayan: John Patrick
Türkçesi: Ayşe Sarıalp
Reji: Şakir Gürzumar
Dekor: Ali Cem Köroğlu
Kostüm: Gülhan Kırçova
Işık: Önder Arık
Dans Düzeni: Nil Berkan
Reji Asistanları: Mutlu Güney, Fikret Urucu, Elif Erdal, Ezgi Coşkun, Ünal Bostancı
Dramaturg: Selen Korad Birkiye
Oyuncular

Sakini: Bülent Emin Yarar
Yüzbaşı Fisby: Hakkı Ergök
Albay Purdy: Ali Düşenkalkar
Yüzbaşı Mc Lean: Atilla Şendil
Higa Jiga: Gılman K. Peremeci
Çavuş Gregoviç: İşdar Gökseven
Omura: Özgür Atkın
Hokaida: Fikret Urucu
İhtiyar Kadın: Seval Gökçe
Keora: Cem Gürleyen
Lotus Blossom: Ayumi Takano
Seiko: Tunç Günbay
İhtiyar Adam: Rezzak Aklar
Oşira: Metin Beyen
İhtiyar Kadının Kızı: Ayşegül Taştan
Sumata: Orhan Tetikcan