Çinko oksit
Uygulamalar > İlaç

Çinko oksitin %0.5 demir (III) oksit (Fe2O3) ile karışımı kalamin olarak adlandırılır ve kalamin losyonu olarak kullanılır. İki mineral, zinsit ve Hemimorfit, tarihte kalamin olarak adlandırılmıştır. Öjenol, bir ligand ile karıştırıldığında, diş hekimliğinde restoratif ve protez olarak uygulamaları olan çinko oksit öjenol oluşur.
ZnO'nun temel özelliklerini yansıtan, oksidin ince parçacıkları koku giderici ve antibakteriyel özelliklere sahiptir ve bu nedenle pamuklu kumaş, kauçuk, ağız bakım ürünleri, ve gıda ambalajı gibi malzemelere eklenir. Dökme malzemeye kıyasla ince parçacıkların geliştirilmiş antibakteriyel etkisi ZnO'ya özel değildir ve gümüş gibi diğer malzemeler için gözlenir. Bu özellik, ince parçacıkların artan yüzey alanından kaynaklanır.
Çinko oksit, dermatit, egzamaya bağlı kaşıntı, bebek bezi döküntüsü ve akne gibi çeşitli cilt durumlarını tedavi etmek için yaygın olarak kullanılır.
Bebek bezi döküntülerini tedavi etmek için, kalamin kremi, kepek önleyici şampuanlar, antiseptik merhemler, bebek pudrası ve bariyer kremleri gibi ürünlerde kullanılır. Ayrıca sporcular tarafından egzersiz sırasında yumuşak doku hasarını önlemek için bandaj olarak kullanılan banttaki ("çinko oksit bant" olarak adlandırılır) bir bileşendir.
Çinko oksit, güneş yanığı ve ultraviyole ışığın ciltte neden olduğu diğer zararlara karşı kullanılan merhemler, kremler ve losyonlarda kullanılabilir. En geniş spektrumlu UVA ve UVB emicidir. ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), güneşten tam koruyucu olarak kullanım için onaylanmıştır ve ışığa karşı stabildir (fotostabil). Güneş koruyucu madde olarak kullanıldığında, çinko oksit hem UVA (320-400 nm) hem UVB (280-320 nm) ultraviyole ışık ışınlarını bloke eder. Çinko oksit ve diğer en yaygın fiziksel güneş koruyucu titanyum dioksit, tahriş edici olmayan, alerjik olmayan ve komedojenik olmayan olarak kabul edilir. Bununla birlikte, çinko oksitten gelen çinko cilde hafifçe emilir.
Pek çok güneş koruyucu, çinko oksit nanoparçacıkları kullanır (titanyum dioksit nanoparçacıkları ile birlikte), çünkü bu tür küçük parçacıklar ışığı saçmaz ve bu nedenle beyaz görünmez. Cilt tarafından emilebilecekleri endişesi olmuştur. 2010 yılında yayınlanan bir çalışmada, 5 gün boyunca insan cildine uygulanan ZnO nanoparçacıklarından kaynaklı, venöz kan örneklerinde %0.23 ile %1.31 (ortalama %0.42) kan çinko seviyesinin arttığı görülmüştür, ayrıca idrar örneklerinde de izlerin bulunduğu saptanmıştır. Buna müteakip, 2011'deki tıbbi literatürün kapsamlı bir derlemesi, literatürde sistemik absorpsiyon kanıtı bulunamadığını belirtmektedir.
Çinko oksit nanoparçacıkları, siprofloksasinin antibakteriyel aktivitesini artırabilir. Ortalama büyüklüğü 20 nm ve 45 nm arasında değişen nano ZnO, siprofloksasinin in vitro olarak Staphylococcus aureus ve Escherichia coli'ye karşı antibakteriyel aktivitesini artırabilir. Bu nanomalzemenin arttırıcı etkisi, tüm test türlerine karşı konsantrasyona bağlıdır. Bu etkinin iki nedeni olabilir. Birincisi, çinko oksit nanoparçacıkları, bakterilerde direnç sağlamak için geliştirilen ve bir hücreden hidrofilik florokinolonların akmasına aracılık eden pompalama aktivitesine sahip olan NorA proteinine müdahale edebilir. İkincisi, çinko oksit nanoparçacıkları, kinolon antibiyotiklerin hücreye nüfuz etmesinden sorumlu olan Omf proteinine müdahale edebilir.