Joaquín Guzmán
İlk kaçışı ve ikinci tutuklanması > İkinci tutuklanma: 2014 > Suçlamalar ve hapis

Guzmán, 22 Şubat 2014'te yakalandığı gün, Federal Sosyal Yeniden Uyum Merkezi No. 1, bölge #20, Koridor #1'de hapsedildi. Yaşadığı bölge oldukça kısıtlıydı; hücreler penceresiz, mahkûmların birbirleriyle etkileşime girmesine ve aile üyeleriyle iletişim kurmasına izin verilmiyordu. Hücresi, Beltrán Leyva Örgütünün eski teğmeni José Jorge Balderas'ın (takma adı ile "El JJ") ve Los Zetas uyuşturucu kartelinin eski lideri Jaime González Durán'ın (takma adı ile "El Hummer") hücresine yakındı. Kardeşlerinden Miguel Ángel Guzmán Loera diğer birimlerden birindeydi. Guzmán hücresinde yalnızdı ve bir yatağı, bir duşu ve tek bir tuvaleti vardı. Avukatı Óscar Quirarte'ydi. Guzmán'ın aile üyelerinin dokuz günde bir sabah 9.00'dan akşam 17.00'ye kadar ziyaret etmesine izin verildi. (bir yargıç tarafından onaylanması halinde) ve kanunen kişisel hijyen ürünleri satın almak üzere her ay 638 Meksika Pesosu (yaklaşık 48 Amerikan Doları) alma hakkı kendisine verilmiştir. Bir saat açık havada maruz kalma ile 23 saat hücre hapsinde yaşadı. Sadece adli duruşmalar sırasında insanlarla konuşmasına izin verildi (hücresini koruyan hapishane gardiyanlarının onunla konuşmasına bile izin verilmedi). Diğer mahkûmların aksine Guzmán'ın spor veya kültürel faaliyetlerde bulunması yasaklandı. Bu koşullar mahkeme tarafından onaylandı ve yalnızca federal bir yargıcın bunları değiştirmeye karar vermesi durumunda değiştirilebilirdi.
24 Şubat'ta Meksika hükûmeti Guzmán'ı resmî olarak uyuşturucu kaçakçılığıyla suçladı; bu süreç onun ABD'ye olası iadesini yavaşlattı. Başlangıçta ona karşı yalnızca bir suçlamada bulunma kararı, Meksika hükûmetinin Guzmán'a karşı daha resmî suçlamalar hazırlamaya çalıştığını gösterdi ve muhtemelen 2001 yılında hapishaneden kaçmadan önce karşılaştığı suçlamalar da buna dahil. Guzmán ayrıca en az yedi ABD yargı bölgesinde suçlamalarla karşı karşıya kaldı ve ABD'li yetkililer onun iadesi için başvuruda bulundu. Guzmán'a ilk başta, Amerika Birleşik Devletleri'ne derhal iade edilmesini engelleyen bir tedbir kararı verilmişti. 25 Şubat'ta Meksikalı bir federal yargıç, uyuşturucuyla ilgili ve organize suç suçlamaları nedeniyle davayı başlattı. 4 Mart 2014'te bir Meksika federal mahkemesi, Guzmán'a organize suça karışması nedeniyle resmî bir suçlamada bulundu.
5 Mart 2014'te, Meksiko Federal Mahkemesi, ABD yetkililerinin onun Meksika'dan iadesini resmî olarak talep etmediği gerekçesiyle Guzmán'ın ABD'ye iade edilmesine karşı tedbir kararını reddetti. Mahkeme, ABD'nin gelecekte bir talepte bulunması halinde Guzmán'ın başka bir tedbir kararı için dilekçe verebileceğini söyledi. Mahkemenin ihtiyati tedbir kararının reddedildiğine ilişkin resmî bir beyanı yayınlaması için 9 Nisan 2014 tarihine kadar süre vardı ve bu arada Guzmán'ın avukatları mahkemenin kararına itiraz edebilirdi. Tedbir kararının reddedildiği gün, başka bir federal mahkeme Guzmán'a karşı resmî suçlamalarda bulundu; bu suçlamaların toplamı beş farklı Meksika federal mahkemesinde uyuşturucu kaçakçılığı ve organize suç suçlamalarından aranıyordu. Mahkeme, Guzmán'ın birçok farklı mahkemede suçlamalarla karşı karşıya olmasına rağmen, Meksika Anayasası'nın 23. maddesini ihlal etmesi nedeniyle aynı suçtan iki kez mahkûm edilemeyeceğini açıkladı.
17 Nisan 2014'te Meksika Başsavcısı Jesús Murillo Karam, resmî bir talep sunulsa bile Meksika'nın Guzmán'ı ABD'ye iade etme niyetinde olmadığını söyledi. Guzmán'ın Meksika'da suçlamalarla karşı karşıya kalmasını istediğini söyledi ve ABD'nin iade edilen Meksikalı suçlularla bilgi karşılığında cezalarını azaltarak (Vicente Zambada Niebla davasında olduğu gibi) anlaşmaları nasıl kestiğine dair anlaşmazlığını dile getirdi.
16 Temmuz 2014'te Guzmán'ın, mahkûm ve eski uyuşturucu baronu Edgar Valdez Villarreal (takma adı ile "La Barbie") ile işbirliği içinde hapishanede beş günlük bir açlık grevinin düzenlenmesine yardım ettiği bildirildi. Protestoya 1000'den fazla mahkûmun katıldığı ve hapishanenin kötü hijyen, yiyecek ve tıbbi tedavisinden şikayetçi olduğu bildirildi. Meksika hükûmeti grevin gerçekleştiğini ve tutukluların taleplerinin karşılandığını doğruladı, ancak hücre hapsindeki tutuklu statüleri göz önüne alındığında Guzmán veya Valdez Villarreal'in greve karıştığı yönündeki iddiaları reddetti.
25 Eylül 2014'te Guzmán ve eski iş ortağı Zambada García, Brooklyn'deki New York Doğu Bölgesi Amerika Birleşik Devletleri Bölge Mahkemesi tarafından suçlandı. Mahkeme belgelerine göre, her ikisi de Meksika kolluk kuvvetleri memurlarını, hükûmet yetkililerini ve Meksika Silahlı Kuvvetleri mensuplarını öldürmek için komplo kurdu. Guzmán'ın iddia edilen emri altında öldürülen kişiler arasında Meksika'nın organize suç soruşturma bölümünün şefi Roberto Velasco Bravo (2008); Başsavcılığın tutuklama bölümünün şefi Rafael Ramírez Jaime (2008); Juárez Kartelinin eski lideri Rodolfo Carrillo Fuentes (2004), Tijuana Karteli, Los Zetas, Beltrán Leyva Örgütü ve Juárez suç örgütlerinden diğer suçluların yanı sıra Guzmán'ın iddia edilen emri altında öldürülen kişiler arasında suç Guzmán'ın "cinayetler, saldırılar, adam kaçırmalar, suikastlar ve işkence eylemleri de dahil olmak üzere yüzlerce şiddet eylemini" gerçekleştirmek için profesyonel suikastçıları kullandığını iddia etti. Buna ek olarak, onun Güney Amerika'dan Orta Amerika ve Meksika üzerinden, oradan da ABD'ye çok tonlarca uyuşturucu sevkiyatı yapan bir uyuşturucu kaçakçılığı imparatorluğunu yönettiği ve ağının yolsuz kolluk kuvvetleri ve kamu görevlileri tarafından kolaylaştırıldığı iddia edildi. Ayrıca Guzmán'ın diğer bazı üst düzey uyuşturucu baronlarıyla birlikte 14 milyar Amerikan dolarından fazla uyuşturucu gelirini akladığı da iddia edildi.
11 Kasım 2014'te Sinaloa'daki bir federal mahkeme, yargıcın tutuklamanın Meksika Donanmasının bildirdiği şekilde gerçekleştirilmediğine karar vermesinin ardından Guzmán'a silah suçlamaları nedeniyle ihtiyati tedbir kararı verdi. Kolluk kuvvetlerine göre Donanma, Guzmán'ı kaldığı otelde silahlı bir kişi hakkında anonim bir ihbar aldıktan sonra tutukladı. Ancak anonim ihbara ilişkin herhangi bir kanıt sunulmadı. Hâkim ayrıca tutuklanmasına yol açan soruşturmaların mahkemeye sunulmadığını da belirledi. Kolluk kuvvetlerinin tutuklamaya ilişkin versiyonunda çeşitli usulsüzlükler bulunduğunu, çünkü Donanmanın binaya girip Guzmán'ı tutukladığında (ilk etapta anonim ihbarın konusu olmadığı halde) bir baskın emri bulunmadığını belirledi.
20 Ocak 2015'te Guzmán, avukatı Andrés Granados Flores aracılığıyla ABD'ye iadesini önlemek için başka bir tedbir talebinde bulundu. Savunması, iade edilmesi ve yabancı bir mahkemede yargılanması durumunda anayasal haklarının 1, 14 ve 16. maddelerde ifade edildiğini savundu. Meksika Anayasası'nın 17, 18 ve 20. maddeleri ihlal edilecek. Savunmasının kararı, Başsavcı Murillo Karam'ın bir basın toplantısında ABD'nin kendisinin iadesini resmî olarak talep etmek için baskı yaptığını söylemesinin ardından verildi. PGR ve Meksika Dışişleri Sekreterliği, Guzmán'ın 17 Şubat 2001'den bu yana ABD hükûmetinden suçluların iadesi amacıyla geçici olarak tutuklandığını, ancak soruşturmayı yürütenlerin talebin güncelliğini yitirdiğini düşünmeleri ve potansiyel tanıkları toplamanın zor olacağına inanmaları nedeniyle iade işlemini gerçekleştirecek resmî işlemlerin gerçekleştirilmediği belirtildi. Murillo Karam, Meksika hükûmetinin uygun gördüğü takdirde talebi işleme koyacağını söyledi. 26 Ocak'ta iadesini engelleyen ikinci bir tedbir talebinde bulundu. Meksiko federal yargıcı Fabricio Villegas, federal yetkililerden Guzmán'a karşı bekleyen bir iade talebi olup olmadığını 24 saat içinde doğrulamalarını istedi. Ertesi gün düzenlediği basın toplantısında Murillo Karam, Washington'dan bir talep beklediğini ancak suçlamalarla karşı karşıya kalana ve Meksika'da cezasını tamamlayana kadar kendisini iade etmeyeceklerini söyledi. Tüm suçlamalar toplanırsa Guzmán'ın 300 ile 400 yıl arasında hapis cezasına çarptırılması söz konusu olabilirdi.