Murat Ertel
Yaşamı > 1980-2000

1980'lerin başında okulda Akın Evliyaoğlu, Bozkurt Bayer ve Sinan Uzel ile Dead Rats isimli bir müzik grubu kurdu. Bu grup, Milliyet Liselerarası Müzik Yarışması'na katıldı ancak doğaçlama yaptığından elendi. Alman Lisesi'nde ve birkaç kolejde konser veren grup aynı yıl dağıldı.
Ertel, 1982 yılında İstanbul'a gelen Omega isimli Macar gruba rehberlik yaptı, Bilsak Caz Festivali, İKSV ve Pozitif'in etkinliklerinde de rehberlik yaparak pek çok sanatçı ile tanıştı ve sound-checklerini izledi. Okulunun tarihindeki ikinci edebiyat şubesini arkadaşları ile açtırarak okuldan mezun oldu.
Akademinin Sinema-Televizyon Enstitüsü'ne birincilik ile girdi. Bu okulda Lütfi Akad, Süha Arın ve Duygu Sağıroğlu gibi hocalar ile iki sene okudu, laboratuvarda film yıkama ve basma bölümünde ve makine dairesinde çalıştı.
1985 yılında Akın Evliyaoğlu ile birlikte yanlarına basta Ayhan Sayıner davulda Serdar Karaoğlu ve vokalde Erdin Çeliköz'ü alarak kendi bestelerini çalmaya başladı. TIR ismini verdikleri bu grup birkaç başarılı üniversite konseri sonrası dağıldı. 1986 yılında Akın Evliyaoğlu ile birlikte ilk film müziğini yaptı. Dilek Gökçin'n yönetmenliğini yaptığı Yokuş isimli bu kısa film, Almanya'da gerçekleşen 32. Oberhausen Film Festivalinde en iyi film seçilmiştir.
Düş Sokağı Sakinleri’nden Murat Çelik vokal akustik gitar, çatı İsmail davul, Serdar Karaoğlu bas gibi müzisyenler ile Kadıköy Çatı’da beste ve doğaçlamalar yaptı. Resimli romanlar, karikatürler ve resimler çizdi. Liseden arkadaşları Kerem Kırkpınar bas, Burak Aktay gitar ve Burak Orhun davul ile isimsiz olarak çalmaya başladı. Bu arada Boğaziçi Üniversitesi İngiliz dili ve Edebiyatı bölümüne girerek yüksek öğrenimine devam etti. Bu okulda Jale Parla, Oya Başak, Ercüment Atabay ve Tomris Uyar’dan dersler aldı.
Lise arkadaşları ile kurduğu ve çalışmalarını isimsiz olarak sürdüren müzik grubu, üniversitede ZeN ismini aldı (1988). Bir kızı olsa  "Zen" adını vereceğini söyleyen bir arkadaşından duyduğu, ‘kadın’’ ve ‘‘enstrüman çalan’’ anlamlarına gelen bu kelimeyi isim olarak benimseyen grup, vokalde Merih Öztaylan’ın katılmasıyla tekrar dört kişi oldu. Kısa süre sonra davula Bozkurt Coşkunoğlu  geçti. Grup, ilk konserlerini Boğaziçi Üniversitesi Taş Oda’da verdi. Grubun Farsça olan logosu ilk defa bu konserde kullanıldı. Bu konser sonrası basa Mustafa Bahar geçti. Bir ara vokalde Mehtap Özkan da yer aldı.
Ertel bu arada Boğaziçi Üniversitesi Müzik Kulübü başkanı seçildi ve birkaç yıl başkanlığı yürüttü. 1987 yılında ilk solo albümü olan Büyük Günahlar’ı kaydetti, albüm yayınlanmadı. Gergedan (1987-1988) ve Argos dergilerinde (1988-1990) çalıştı.
ZeN grubu ile  Boğaziçi Üniversitesi'nde, klüplerde ve çeşitli mekanlarda konserler verdi. Arkadaşları ile bir tür komün hayatı yaşayan Ertel, Zen grubu ile verdiği konserlerde, sahnede doğaçlamayı merkeze aldı. Grubun vokali Mehtap Özkan’ın intihar etmesinin ardından kadro genişledi ve doğaçlamalar çoğaldı. İlk albümleri olan Uzay 1989'u bu dönemde kaydettiler. Çalarken film ve dialar da göstermeye başladılar.
Kahire'ye giden Burak Aktay'ın geri dönmesi, Ertel'in Orhan Ertürk ve Levent Akman gibi lise arkadaşlarının katılması ile grup genişledi. Tolga Acar, gitarcı olarak katıldı. Askere giden Bozkurt Aktay'ın yerini Okan Özpoyraz’ aldı. Bu kadro ile Zen Grbuunun ikinci albümü Ku ku ku (1991) yayımlandı. ZeN grubuna  Bülent Tangay (saksofon) ve Serhat Ersöz'ün (klavye) girmesinden sonra grupla 1992'de Cemal isimli konser albümünü yaptı.
1992-1993 yıllarında  Nur Akalın’ın  kısa filmlerine müzikler yaptı. Bir  animasyon firması ile birlikte birkaç stop motion reklam filmine müzik yaptı.
Murat Ertel, müzik çalışmalarının yanında Ömer Madra yönetiminde Arredamento dergisinde yazdı ve çizdi. 1992'de RR isimli resimli roman dergisinde Sarkis Paçacı, Ergün Gündüz ve İrfan Sayar ile birlikte yazı işleri müdürü olarak çalıştı. Dergi, sadece iki sayı çıkarılabildi. Pornografik bulunup dava konusu olunca yayımı sona erdi. Mayıs 1991'de yayımlanmaya başlayan ve Türkiye’nin ilk fanzinlerinden olan Mondo Trasho'da sayfa tasarladı.
Askerlik hizmetini 1993'te Burdur Askeri Bandosu'nda tamamladı. İstanbul'da Maltepe Süreyya Plajı’nda Plaj Stüdyosu adlı bir stüdyo kurdu. Bu stüdyodaki ilk kayıtları 1993'te 13 isimli bir albüm olarak yayınlandı. Kendisi dışında 12 ZeN elemanının 12 solo şarkısından oluşan ve 13 adet çoğaltılan albümün yapımcılığın Murat Ertel üstlendi.
Ertel, Stüdyo İmge dergisinde müzik yazıları yazdı. Leblebi gibi çeşitli gruplar ile prova kayıt konser yaptı. 1994'te Repertuar Köpekleri adını verdiği grupla çeşitli barlarda kısa bir süre Repertuar Köpekleri adı altında cover şarkılar çaldı, ticari başarı sağladı. Mavi Sakal, İD, Kamu Elka gibi projelerde yer aldı. İlk defa Bilsak Afrika barda dj'lik yaptı ve daha sonra çeşitli mekanlarda yılda birkaç kez dj'lik yaptı. 1992-1998 yılları arasında Mavi Sakal grubu ile mızıka, varil ve perküsyon çaldı. Grubun 1997'de Londra Wembley Arena’da verdiği konsere de  katıldı. 1993 yılında Nal Kafalar isimli grup ile Plaj Stüdyosunda bir albüm kaydı yaptı, albüm yayınlanmadı.
Tolga Acar (gitar), Adil Sadak (gitar), Remzi Coşkun Sel (darbuka,) Nazım Hikmet Richard Dikbaş (vokal) ve Burak Aktay d(gitar) kadrosunun eklendiği ZeN ile Suda Balık (1994) albümünü çıkardı. Bu albümde kendi icadı olan 5 perdeli gerisi perdesiz yapıda olan ‘az perdeli gitar’ olarak isimlendirdiği gitarı çaldı.
1995 yılında Sezen Aksu'nun Beni Al Onu Alma isimli şarkısının klibinde oynadı ve orkestrasıyla konserlere çıktı. Bir yandan  Marmara Üniversitesi Sinema Televizyon bölümünde yüksk lisans çalışması yapan Ertel, 1996'da Mavi Tren başlıklı tezi ile yüksek lisans derecesi aldı. Aynı yıl, ZeN grubu ile Derya simli albümü yaptı. Albüm Amerika Birleşik Devletleri'nde  Ectatic Peace ve Father Yod şirketleri tarafından yayımlandı. New York Times'dan Spin dergisine kadar değişik yayın organlarından çeşitli ödüller aldı. [kaynak belirtilmeli]
Hür FM isimli radyoda Ses Nefes (1993-1994), Açık Radyo'da Elektirik (1997-1998) isimli müzik programları yaptı.
1996 yılında Levent Akman ve Emre Onel ile birlikte BaBa ZuLa grubunu kurdu ve ismini verdi. Grup, Derviş Zaim'in filmine müzik yapmak istemeyen ZeN elemanlarını dinlemeyerek filme müzik yapmak isteyen üç grup elemanından oluşuyordu. İlk konserde gruba Tabutta Rövaşata filminin oyuncuları Ayşen Aydemir, Tuncel Kurtiz ve Ahmet Uğurlu'nun yanı sıra klarnette Selim Sesler ile davulda Fahrettin Aykut da eşlik etti. Grupta ilk konuk basçı Bill Macbeath idi.
Klasik Zen kadrosu ile Tanbul (1997)albümü  ile Bakırköy Akıl Hastanesi (1998 )albümlerini kaydetti. Bu konser albümü ZeN'in yayınlanmış son albümü oldu.
1998 yılında Alman grubu Embryo ile konserler verdi ve kayıtlar yaptı ve grubun İstanbul Casablanca isimli albümünde yer aldı (1999). Aynı yıl, BaBa ZuLa tiyatro oyunları için yaptıkları müzikleri içeren Üç Oyundan 17 Müzik adı albümü yayınladı. BaBa ZuLa ile birlikte ilk yurt dışı konserlerini de 1999'da Makedonya'da Kumanova Jazz Festival'de verdi. Bu konserden sonra BaBa ZuLa ile birlikte dünyanın dört bir tarafında konserler vermeye başladı ve yurt dışında verdiği konserler yurt içinde verdiği konserlerden kat be kat fazla ve etkili oldu.[kaynak belirtilmeli] Ahmet Çadırcı'nın yönetmenliğini yaptığı Renkli Türkçe isimli filme BaBa Zula grubu müzik yaptı (1999).
ZeN ve şair Küçük İskender ile birlikte Kırmızı isimli şiiri seslendirdi. Kayıt, toplama bir şiir albümünde video olarak yayınlandı. 1999'da bambaşka bir ZeN kadrosu ile Dolmabahçe'de Mengü Ertel'in son sergisinin açılışında bir konser verdi. Konseri ertesi gün mix ederek iki ay boyunca her gün sergide çalan bu yayınlanmayan albümü Büyültmeler adını verdi.