Nabopolassar

| Nabopolassar |
| --- | --- |
Babil Kralı Sümer ve Akad kralı Evrenin Kralı
Nabopolassar'ın kil silindiri
Yeni Babil İmparatorluğu Kralı
Hüküm süresi: MÖ 23 Kasım 626 - MÖ Temmuz 605
Önce gelen: Sîn-şar-işkun (Yeni Asur İmparatorluğu)
Sonra gelen: II. Nebukadnezar

Doğum: y. MÖ 658 Uruk (?)
Ölüm: MÖ 605 (y. 53 yaşında) Babil
Çocuk(lar)ı: II. Nebukadnezar Nabu-shum-lishir Nabu-zer-ushabshi
Babası: Kudurru (?)
Nabopolassar (Akadca: 𒀭𒉺𒀀𒉽 Nabû-apla-uṣur, "Nabu, oğlunu koru" anlamına gelir) MÖ 626'da Babil kralı olarak taç giymesinden ölümüne kadar hüküm süren Neo-Babil İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk kralıdır. MÖ 605. Başlangıçta yalnızca Babil'in bağımsızlığını yeniden sağlamayı ve güvence altına almayı amaçlasa da, Nabopolassar'ın Babil'i bir asırdan fazla yöneten Yeni Asur İmparatorluğu'na karşı ayaklanması, sonunda Asur İmparatorluğu'nun tamamen yıkılmasına ve Yeni Babil İmparatorluğu'nun yükselişine yerini almasına neden olmuştur.
Belirsiz, muhtemelen Keldani kökenli ve muhtemelen güneydeki Uruk şehrindeki güçlü bir siyasi aileyle bağlantılı olan Nabopolassar, Babil'in zaten siyasi istikrarsızlıkla boğuştuğu uygun bir zamanda Yeni Asur kralı Sîn-şar-işkun'a karşı ayaklandı. Avantaj birkaç kez önemli ölçüde değişse de Nabopolassar, yaklaşık on yıl süren mücadelenin ardından Asurluları kesin bir şekilde Babil'den çıkarmayı başarmıştır. Sonraki seferler, Asur'un Babil'e yönelik bir sefer düzenlemesini, sınırı güvence altına alarak engellemeyi amaçlıyordu; ancak, Nabupolassar'ın lehine olan Siyaksares komutasındaki Doğu Med İmparatorluğu'nun müdahalesi, savaşın hedeflerini ve olanaklarını değiştirmiştir.
MÖ 614'te Medler, Asur'un dini ve törensel kalbi olan Asur şehrini vahşice yağmaladılar ve MÖ 612'de Medler ve Babilliler Asur'un başkenti Ninova'ya saldırdılar. Daha önce Asur'da olduğu gibi Ninova da vahşice yağmalandı, çocuklar da dahil olmak üzere halkı topluca katledildi ve tüm şehir yerle bir edildi. Sîn-şar-işkun muhtemelen şehri savunurken ölmüştür. Nimrud gibi diğer Asur şehirleri de benzer şekilde saldırıya uğradı ve yağmalandı. Medlerin dinsel tapınakları bile yağmalama alışkanlıkları da dahil olmak üzere vahşeti o kadar aşırıydı ki Babillileri şok etti; Asurlulara düşman olan dönemin Babil Kronikleri, yağmalamaları üzüntü ve pişmanlıkla anmaktadır. Nabopolassar'ın Asur'a karşı tutumu belirsizdir; bazı yazıtlarda zaferini ve sonrasında yaşananları, kendisini suçlamaktan kurtarmak için ilahi bir müdahaleye bağlamaya dikkat ederken, bazılarında ise yıkımla açıkça övünür.
Yeni Babil İmparatorluğu'nun Yeni Asur İmparatorluğu'nun yerini alma iddiası, müttefiki olduğu Asurluları yeniden canlandırmak için yıllarca savaşan ve MÖ 605'te Karkamış Muharebesi'nde yenilen Firavun II. Neko önderliğindeki Mısır tarafından derhal sorgulanmştırı. Aynı yıl Nabupolassar'ın ölümünden sonra yerine oğlu II. Nebukadnezar geçmiştir. Yeni Babil İmparatorluğu'nun kurucusu olan Nabopolassar, bir asırdan az bir süre sonra imparatorluğunun çökmesinden sonra bile Babilliler tarafından uzun süre hatırlandı. Helenistik Dönem'de, birkaç yüzyıl sonra, Nabopolassar efsanesi hâlâ hatırlanıyordu; Babil yazarları onu, Babil'in baş tanrısı Marduk tarafından vatanlarının intikamını almakla görevlendirilen bir şampiyon ve Babil üzerindeki yabancı imparatorlukların egemenliğine karşı bir sembol olarak görüyorlardı.