stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Santa Harabeleri

Santa'nın girişindeki tanıtım tabelası
Tarihi Santa madenci kasabası ve bu yerleşimden günümüze kalan Santa Harabeleri, Gümüşhane merkez ilçeye bağlı Dumanlı köyü ve mahallelerinden oluşmaktadır. Osmanlı döneminde madenci köyü yerleşmesi olan Santa (Dumanlı Köyü), Yanbolu vadisi içerisinde ve sahilden 47 km içeride ortalama 1.600 metre yükseklikte yer almaktadır.
Coğrafi özellikleri

Santa (Dumanlı) köyü; Gümüşhane ili ile Trabzon'un Arsin ve Araklı ilçeleri sınırının kesişme noktasını oluşturan Yanbolu vadisinin 1000-2600m rakımları arasında bulunmaktadır.
Etrafı Ziyaret ve Karakaban Dağları, Zincirli, Kilisesırtı ve Uzunsırt gibi 2 bin metrenin üzerinde yükseltilerle kuşatılmış olan Dumanlı(Santa) bölgesinin yıl boyu geçit veren tek girişi kuzeyde, Karadenize dökülen, Yanbolu Deresi vadisidir.
Havza, yılın en az 6 ayı ağır kış şartlarının hakim olduğu, bahar ve yaz ayları da sisli ve yağışlı geçen ve de yağışın bolluğuna bağlı çok sayıda su kaynağına sahip bir bölgedir.
Havzanın 1700–1800 m rakımına kadar olan vadi yamaçları geniş ve iğne yapraklı ormanlarla kaplıdır. Santa köy yerleşimlerinin bulunduğu 1500 m ve üzeri yamaçlar ise ağırlıklı olarak Ladin ormanları ile kaplı olup 1600-1800m den sonra ise alpin çayırlarla kaplıdır. Orman üstü bölgeler 19. yüzyıla kadar, hayvan yemi ve halkın tüketimi amacı ile tahıl (arpa, buğday, çavdar, yulaf vb) üretim amacı ile ekilen tarla alanları ile kaplı idi.
Tarih

Bölge ile ilgili çalışmalarda, ilk yerleşmelerin Orta Çağ'da madenlerin işletilmesine dayalı olarak kurulduğu belirtilen Santa yerleşiminin daha eski yerleşim olması kuvvetle muhtemeldir. 1461 - 1476 yılları arası, Fatih Sultan Mehmet döneminde tüm Trabzon ve Doğu Karadeniz illeri ile birlikte yöre fethedilerek Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. 1500-1800 döneminde önemli bir madenci yeleşimi olan bölge 1923 nüfus mübadelesi ile tamamı Ortodoks Hristiyan (Rum) olan halkın Yunanistan'a göç ettirilmesi sonrası boşalmıştır. Günümüzde sadece yaz aylarında yayla yerleşimi olarak kullanılmaktadır. Santa yerleşimi önemli bir madenen yerleşimi olmasının yanında Bayburt-Trabzon arasında mevcut tarihi ipek yolunun Taşköprü-Sümela-Maçka arasındaki güzergahını kontrol altında tutan stratejik bir konumda bulunmaktaydı.
Yerleşim ve nüfus

Birbirini kuş bakışı çok net bir şekilde görebilen, Yanbolu Deresinin doğduğu, vadilerle birbirinden ayrılmış 3 ayrı yamaç üzerine kurulmuş olan Santa'da mahalle olarak 7 yerleşim birimi bulunuyordu. Bu mahalleler ve 19. yüzyıl nüfusları şöyledir;
Merkez mahalle Piştoflu (Pistofanton: 300 hane),
Binatlı (Pinatanton: 60 hane),
İşhanlı (Ischananton: 260 hane),
Terzili (Terzanton: 200 hane),
Çakallı (Tsakalanton: 53 hane,
Zurnacılı (Zournatsanton: 120 hane)
Sincanlı?-Kozlu (Kozlaranton:60 hane, koz:ceviz)
Toplam 1053 hanede 4-5000 civarında nüfus barınmakta idi.
19. yüzyılda madenlerin kapanması sonrası ekonomik nedenler ve Padişahlık tarafından madencilere verilen imtiyazların kaybedilmesi nedeni ile Santa ve çevresindeki yerleşimlerden, başta Trabzon olmak üzere çevre yerleşimlere ve hatta Rusya'ya (Batum, Tiflis, Ermenistan ve diğer bölgeler) göçler olmuş ve nüfus hızla azalmıştır. 1923 Müslüman-Rum nüfus mübadelesi ile bölge Rumlarının tamamı Yunanistan'a göç etmiştir. Mübadel ile boşalan bölgeye, boşalan arazi ve binaları hazineden satın alan, çevre köylerin sakinleri yerleşmiştir.
Dumanlı Köyü, günümüzde, Arsin ve Araklı'ya bağlı bazı köylerin yaz aylarında yaylacılık amacı ile çıktığı, yaklaşık 300 evlik (Yayla evi) bir yayla yerleşimidir ve sadece hayvancılık amacı ile kullanılmaktadır. Köyde yıl boyunca ikamet eden sadece 1 hane mevcuttur.
Dil-dini inanışlar

1923 yılına kadar Santa yerleşimlerinde yaşayan halkın tamamı Ortodoks Hristiyan idi. Ancak halkın günlük konuşma dili, 1812 Yunan bağımsızlık hareketi ve 1828 Osmanlı Rus harbine kadar, Gorom bölgesi hariç Gümüşhane Rumlarının çoğunluğunda olduğu gibi Türkçe idi (Rumlar'a ait kaynaklara göre) Yunan milliyetçiliğinin gelişmesi ve Rum-Yunan kilisesinin baskısı ile öncelikle okullarda, sonraki dönemlerde ise tüm halkın Yunanca ya da yöresel lehçe olan Rumca konuşmaya başladığı Rum kaynaklarında mevcuttur. Yerleşim yeri ve coğrafik adlandırmaların da dini inançlara dayalı adlandırmalar hariç tamamına yakını Türkçe idi. Halkın ibadet dilinin 19. yüzyılda gelişen Yunan milliyetçiliği etkisi ile Yunancaya dönüştürülmesi (Kilisenin ve Yunanistan'da eğitim görmüş öğretmenlerin baskısı ile) ve okullarda Yunancanın öğretilmeye başlanması ile bölgede Yunanca konuşulmaya başlanmıştır. Ancak 1923 Nüfus nüfus mübadelesi ile göç eden Santa Rumlarının ana dillerinin  hâlâ Türkçe olduğu ve Yunanistan'da dahi Türkçe konuştukları bilinmektedir. 1828 Rus harbinde  bölgeden göç ederek Gürcistan'ın Tsalka bölgesi Santa köyüne göç eden Santalılar ve Gürcistan ve Rusya'nın Kafkasya ve Kırım bölgesinde yaşayan pek çok Ortodoks Hristiyan topluluk kendilerini Rum-Urum olarak adlandırmakta ve günümüzde de Türkçe konuşmaktadırlar.[kaynak belirtilmeli]
Eğitim

1900-1923 döneminde Santa'nın her mahallesinde, erkek ve kız çocukların gittiği çok sınıflı en az bir ilk okul vardı. Merkez Piştoflu mahallesinde ise 2 katlı bir orta okul bulunmakta idi (yapı günümüzde harap olarak mevcuttur). Bu okullardan mezun olanlardan bazılarının Trabzon'da bulunan Rum Lisesinde (Günümüzde Kanuni Anadolu Lisesi olan bina) öğrenim görmüştür).
Mimari yapılar

Santa çevresinde, büyük çoğunluğu 19. yüzyıla ait, sanatsal değere sahip pek çok anıtsal dini ve sivil mimari örneği yapı, bölgede bolca bulunan taş ve ahşap malzeme kullanılarak inşa edilmiştir.
Mimari yapılar > Bölgede mevcut dini yapılar

Merkez Mahalle'de (Piştoflu): Aziz (Aya) Kyriake, Aziz Panteleimonos, Aziz Christophoros kiliseleri
Zurnacılı: Aziz Georgios, Aziz Constantine, Aziz Kyriake kiliseleri
Çakallı: Zodoxu Rigis ve Aziz Georgios kiliseleri
İşhanlı: Aziz Kyriake, Aziz Georgios kiliseleri
Kozlu-sincanlı : Kutsal Apostol Petro, Apostol Pavio kiliseleri
Binatlı :Profizitic Ilion ve Aziz Georgios kilşseleri
Terzili: Aya Theodoros ve Metamorfoz kiliseleri
olmak üzere santaya bağlı 7 mahallede 13 kilise bulunmakta idi, fakat insan (hazine arayıcıları) ve doğa olaylarının tahribatı sonucu, günümüze 5 tanesi kısmen sağlam olarak gelebilmiştir. Kiliselere ek olarak günlük ibadetlerde kullanılmak üzere, günümüze ulaşmayan, pek çok şapel (Müslümanlıkta kullanılan mescit eşdeğeri küçük dini yapı) mevcut idi.
Mimari yapılar > Konutlar

Bilinçsiz kullanım ve doğa koşulları sonucu, Osmanlı-Rum taş işçiliğinin güzel örneklerini oluşturan evlerden bugüne yaklaşık 300 tanesi, büyük çoğunluğu özgünlüğünü kaybederek ulaşmıştır. Büyük çoğunluğu eğimli araziye uyumlu olarak İki katlı olarak inşa edilen evlerin alt katları iş yeri ya da ahır olarak kullanılmakta idi. Merkez mahalle olan Piştoflu'daki binaların tamamı ya da alt katları iş yeri; mağaza, demirci, terzi, kunduracı, kuyumcu, yiyecek alım satım yeri, kahvehane vb. ticari ve sosyal amaçlı birimler olarak kullanılmakta idi.
Mimari yapılar > Diğer yapılar

Bölgede kesme taş kullanılarak inşa edilen okullar, kemer köprüler, yine kesme taş kullanılarak inşa edilen kemerli çeşmeler, taş döşeme yollar, değirmenler bulunmakta idi. Bu yapılardan çeşmeler dışındaki yapılar doğal etkenler ve bakımsızlıktan yıkılmış, kalıntı olarak bulunmaktadır.
Ticari yapı

Santa köyünün kuruluş amacı ve varlığını sürdürmesi, havzada mevcut demir, kurşun ve kurşunla birlikte çıkarılan gümüş madenlerinin işletilmesine bağlı idi. Madenlerin verimli işletildiği 16.-18. yüzyıllar arası dönemde, bölge önemli derecede gelişmiş ve ekonomik refaha erişmiş idi. Madenlerin işletildiği dönemde Osmanlı Devletinin maden çalışanlarına ve madencilerin ihtiyaçlarını temin eden meslek erbabı ve ticaret erbabına sağladığı vergi ve pek çok sorumluluktan muafiyet bölgeye çevre köy ve illerden yoğun olarak Ortodoks Hristiyan (Rum) Osmanlı vatandaşının göç etmesini sağlamıştı. Bu göç ve refah madenlerin kapandığı ve sosyal ve idari sorunların yaşanmaya başlandığı 18. ve 19. yüzyıla kadar sürdü.
Santa yerleşimlerinde, bölgede çıkan madenlerin etkisi ile demircilik ve gümüşçülük önemli bir sanat dalı olmuş, usta çırak ilişkisi ile öğrenilen mesleklerini yakın köyler ve hatta Trabzon' da Kiremitçilik, taş ustalığı, demircilik, terzi, kuyumculuk yaparak sürdürmüşlerdir. Köyün meslek sahibi erkeklerinin bir kısmı Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemimdeki ekonomik çöküşüne bağlı olarak oluşan işsizlik, dini ve sosyal sorunlar nedeniyle Çarlık Rusya'sına aileleri ile kalıcı olarak ya da çalışmak amacı ile mevsimsel olarak göç etmeye başlamışlardı.
Tarım ve hayvancılık

Santa bölgesi tahıl üretimi yapılan geniş yamaç ve tepe düzlükleri yanında, sebze yetiştiriciliği yapılan teras bahçeleri ve iklime ve rakıma uyum sağlayan armut, elma, yaban mersini, kuşburnu, erik vb. meyvelerin yetiştirildiği ve geniş yayla potansiyeli ile hayvancılığın yapıldığı, içe dönük kapalı ekonomisi olan bir yerleşim birimi idi. Madenlerin kapadığı 19. yüzyıl başından itibaren bölge kapalı tarım ve hayvancılıkla geçim sağlanan bir yerleşim karakteri göstermiştir. Günümüzde bölgede sadece yaz aylarında hayvancılık yapılmaktadır.
Ulaşım

Santa Harabelerine bağlı bulunduğu Gümüşhane'den Yağmurdere-Taşköprü güzergahından ya da Karaca Mağarası, Kurum (Gorom, Krom, Kromni) Antik kenti -Cami Boğazı, Dilaver, Sarıtaş Güzergahından ulaşılabilmektedir. Trabzon'dan ise Trabzon il merkezinin doğusunda olan Arsin ve Araklı sınırları içerisindeki Yanbolu Vadisi'nden ya da Maçka, Sümela, Kürtdere yaylası, Sarıtaş üzerinden ulaşılır. Yanbolu Deresi boyunca yaklaşık 50 km olan yolun 22 km si asfalt diğer kısmı ise stabilize yoldur ve yolun iyileştirme çalışmaları devam etmektedir. Santa Yayla olarak kullanıldığı için yaz mevsiminde araç yoğunluğu fazladır. Kiralama ve her türlü araç ile ulaşılabilir, yağışlı mevsimlerde yol kalitesinin bozulacağı ve çamur olabileceği göz önüne alınmalıdır. En güzel gezi güzergahı; Trabzon-Arsin Yanbolu vadisinden başlayıp merkez Piştoflu mahallesi-İşhan Mahallesi sinden geçen ve Sarıtaş yaylası, Dilaver tesisleri, Kürtdere yaylası boğazından Sümela Manastırından geçerek Maçka dan Trabzon'a ulaşan güzergahtır. (bu güzergahları kullanacaklar önceden bilgi almadan hareket etmemeleri tavsiye olunur, yağış dönemlerinde yollar araçlara zarar verecek derecede bozuktur)
Resim galerisi

https://web.archive.org/web/20081014052835/http://www.kelkitbasinmuseums.org/gumushane/tr/santa/menu4.html
Süreyya Sadi Bilgiç

| Süreyya Sadi Bilgiç |
| --- | --- |

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili (Adalet ve Kalkınma Partisi)
Görev süresi 24 Şubat 2019 - 2 Haziran 2023
Başkan: Mustafa Şentop
Yerine geldiği: Mustafa Şentop
Yerine gelen: Bekir Bozdağ
Türkiye Büyük Millet Meclisi 23., 24., 25., 26. ve 27. Dönem Milletvekili
Görev süresi 4 Ağustos 2007 - 14 Mayıs 2023
Seçim bölgesi: 2007 – Isparta 2011 – Isparta Haziran 2015 – Isparta Kasım 2015 – Isparta 2018 – Isparta
Kişisel bilgiler
Doğum: 16 Temmuz 1961 (63 yaşında) Ankara, Türkiye
Partisi: Adalet ve Kalkınma Partisi
İlişkiler: Sadettin Bilgiç (babası) Sait Bilgiç (amcası)
Bitirdiği okul: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi
Mesleği: Siyasetçi
Süreyya Sadi Bilgiç (d. 16 Temmuz 1961, Ankara, Türkiye) Türk siyasetçi. TBMM XXIII., XXIV. ve XXV. Dönem Isparta milletvekilidir.
Tahsil ve iş hayatı

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi İktisat-İşletme-İstatistik disiplinlerinden mezun oldu. Almanya'da Goethe Enstitüsü ve Münih Üniversitesinde Almanca eğitimi aldı. 23 yıl yurt içinde ve dışında özel sektörün değişik iş kollarında yönetici yardımcısı, üst düzey yönetici ve iş sahibi olarak çalıştı. Ağırlıklı olarak Bilgi İşlem İleri Teknoloji Uygulamaları, Tekstil ve Perakende sektörlerinde görev aldı.
Siyasî hayatı

1950'den 27 Mayıs ihtilaline kadar DP Isparta milletvekilliği yapan ve Yassıada'da idamla yargılanan vekiller arasında yer alan Sait Bilgiç'in yeğenidir. 1.(XII) Dönem Isparta, 2.(XIII), 3.(XIV) 4.(XV) ve 5.(XVI) Dönem İstanbul Milletvekilliği ile Ulaştırma ve Milli Savunma Bakanlıkları yapan Sadettin Bilgiç'in oğludur.
23., 24., 25., 26. ve 27. dönem milletvekili genel seçimlerinde Ak Parti Isparta milletvekili seçilmiştir. 26. ve 27. Dönem TBMM'de Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanlığı görevini yürütmüştür. 24 Şubat 2019-2 Haziran 2023 tarihleri arasında TBMM Başkanvekilliği yapmıştır.
14 Aralık 2022 tarihinde Bilgiç başkanlığında gerçekleşen 38. birleşimde görüşülen 2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nin maddeleri, bir oturumda ara vermeden 9 saat 44 dakikalık zaman ile TBMM tarihindeki en uzun birleşim olmuştur.
Evli ve iki çocuk babasıdır.
Vahşet (film)

| --- | --- |
Evil Dead 2
Film afişi
Yönetmen: Sam Raimi
Yapımcı: Robert Tapert Alex De Benedetti Irvin Shapiro Bruce Campbell
Senarist: Sam Raimi Scott Spiegel
Oyuncular: Bruce Campbell
Müzik: Joe LoDuca
Dağıtıcı: Rosebud Pictures
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Korku, Gerilim, Fantastik
Renk: Renkli
Yapım yılı: 1987, ABD
Çıkış tarih(ler)i: 13 Mart 1987 (ABD)
Süre: 85 dakika
Dil: İngilizce
Bütçe: 3.500.000 $
Hasılat: 5.900.000 $ (Temmuz 2006)
Önceki film: The Evil Dead
Devam filmi: Army of Darkness
Diğer adları: Şeytanın Ölüsü 2 (TR) Evil Dead 2: Dead by Dawn (ABD)  the Sequel to the Ultimate Experience in Grueling Terror (ABD)
Evil Dead 2 (Türkiye'de Şeytanın Ölüsü 2 veya Vahşet olarak da bilinir), 1987 yapımı Amerikan korku komedi filmidir. 1981 yapımı The Evil Dead filminin devamı olan bu film yine Sam Raimi tarafından yönetilmiştir.
Hikâye

Filmin ilk birkaç dakikası ilk filmin özeti niteliğindedir. Ash Williams ve kız arkadaşı Linda, ormanda terk edilmiş bir kulübeye tatil yapmak üzere giderler. Ash, o kulübede daha önce kalan bir arkeoloji profesörünün kaydettiği ses bandını dinler. Ses kaydında profesör, bir arkeolojik kazı sırasında bulduğu Necronomicon (Book of The Dead – Ölülerin Kitabı) kitabından bahsetmektedir. Kayıttaki sihirli sözler kötü ruhları serbest bırakır. Kötü ruhların etkisine girip iblise dönüşen Linda, Ash tarafından öldürülür ve gömülür. Görüldüğü gibi özette, ilk filmde sadece Ash ve Linda varmış gibi anlatılmıştır.
Buradan itibaren film, öncekinin kaldığı yerden devam eder. Ash'in peşine düşen ruhlar güneşin doğmasıyla geçici olarak ortadan kaybolurlar. Ash ormandan çıkmak için yol aramaktadır. Geldikleri köprünün yıkıldığını görür. O sırada güneş bulutlar arasında yokolur ve ruhlar tekrar ortaya çıkar. Ve Ash'in peşine düşerler. Kulübeye kadar kovalarlar. Burada da Linda'nın mezardan çıkan cansız bedeni Ash'e musallat olur. Bu arada sağ eli kontrolden çıktığını için Ash, onu testere ile kesmek zorunda kalır.
Ash kulübede kötü ruhlarla mücadele ederken profesörün kızı Annie arkeolojik kazıdan Necronomicon'un diğer bölümlerini bulmuştur. Ortağı Ed ve iki rehberle beraber babasının kulübesine (Ash'in bulunduğu kulübe) doğru yol çıkarlar. Patikayı kullanarak delirmek üzere olan Ash'e ulaşırlar. Yerdeki kanlı testereyi görünce Ash'i profesörün katil zannederler ve mahzene kapatırlar. Daha sonra Ash'e inanıp tekrar dışarı çıkarırlar. Kısa süre sonra Ed, kötü ruhlarca ele geçirilir ve sonunda Ash tarafından öldürülür. Rehber Bobby Joe kaçmayı dener ama ormanda ağaçların saldırısına uğrar. Diğer rehber Jack, geri dönmeyen Bobby Joe'yu aramak için Ash ile Annie'yi silah zoruyla dışarı çıkarır. Bu arada Ash tekrar ruhların hakimiyetine girer ve Jack'i bir ağaca fırlatır. Annie koşarak kulübeye döner. Peşinden gelen Ash, kız arkadaşı Linda'nın kolyesini görünce normale döner.
Ash, Annie'nin yardımıyla motorlu testereyi modifiye edip koluna takar. Annie kötü ruhları geldikleri yere göndermek için Necronomicon'un diğer bölümlerini okumaya başlar. Bu sırada Annie, Ash'in daha önce kesmiş olduğu eli tarafından bıçaklanır. Ama ölmeden önce sihirli sözleri bitirerek her şeyi içine çeken bir zaman girdabı oluşturur. Ash ve arabası girdap tarafından yutulur.
Ash zaman içinde geriye, 13. yüzyıla gönderilir. Burada bir grup şövalye tarafından bulunur ve iblis olduğu sanılır. O sırada uçan bir iblis çıkagelir ve Ash onu tüfeğiyle öldürünce ülkeyi kurtarmaya gelen kahraman gibi selamlanır. Burada ikinci film biter.
Tarihi

Sam Raimi kahramanı Ash'i bir zaman geçidiyle Orta Çağ'a göndermek istemişti. Böylece üçüncü filmin (Army of Darkness) çekilmesine imkân sağladı.
Sam Raimi serinin ilk filmi olan “The Evil Dead” den sonra suç-komedi karışımı bir filme (Crimewave) başladı. Bu arada ilk filmin tanıtımından sorumlu Irvin Shapiro, Raimi'ye bir devam filmi yapmayı önerdi. Ama Raimi bu fikre sıcak bakmadı.
Crimewave filminin yapımı bittikten sonra Raimi ve Robert Tapert, Shapiro'nun teklifini kabul etti. Bu sırada bu ikili İtalyan film yapımcısı Dino De Laurentiis ile tanıştı. Dino Raimi'ye Stephan King'in Thinner romanının film uyarlamasını çekmeyi teklif etti. Raimi teklifi reddetti. Ama De Laurentiis genç yönetmenle ilgilenmeye devam etti.
Raimi bazı hukuki sebeplerden dolayı önceki filmin özetini anlatan kısımda ilk filmdeki görüntüleri kullanamadı. Böylece ilk filmdeki önemli sahneleri yeniden çekerek birkaç dakikalık basit bir özet görüntü hazırladı. Örneğin ilk filmde 5 arkadaş varken özet görüntüler sadece Ash ve (farklı kişi tarafından oynanan) kız arkadaşını içeriyordu. Özetten sonra ikinci film, ilk filmin tam kaldığı yerden devam ediyor.
Senaryo uzun zamandır yazılı olmasına rağmen gereken para ancak yapımdan kısa süre önce bulunabilmiştir. Crimewave filminin yapım aşamasında Evil Dead 2'nin senaryosu büyük ölçüde yazılmıştı. Raimi, Michigan'da yaptıkları Super-8 filmlerinde Campbell ve diğerleri ile çalışan eski arkadaşı Scott Spiegel ile temasa geçti. Bu filmlerin çoğu komedi türündeydi ve Spiegel, ikinci filmin birinci filmden daha az korkutucu olmasını istiyordu. Başlangıçta açılış sahnesi 5 karakteri de içeriyordu. Ama zamandan ve paradan tasarruf için Ash ve Linda hariç hepsi çıkarıldı.
Spiegel and Raimi senaryonun çoğunu Coen kardeşler, Frances McDormand, Kathy Bates ve Holly Hunter ile paylaştıkları bir evde (Silver Lake, Los Angeles, California) yazdılar. Hunter, Bobby Joe karakteri için ilham kaynağı olmuştur. Evin kalabalığından dolayı senaryonun tamamlanması fazla uzun sürdü.
Ash'in kesik eliyle olan mücadelesi Spiegel'in gençken yaptığı “Attack of the Helping Hand” filminden esinlenilmiştir. “Gülen Oda” sahnesi (tüm nesnelerin canlanıp manyakça gülmesi) Spiegel'in Temel Reis gibi gülmeyi şaka olsun diye bir masaüstü lambayla taklit etmesinden sonra oluşmuştu. Spiegel'in etkisi film boyunca görülür. Örneğin Ash kesik elinin üzerine hareket etmesin diye bir yığın kitap koyar ve en üstteki ise Silahlara Veda isimli kitaptır.
Çekimler

Senaryonun tamamlanmasıyla çekimler başlayabilirdi. Yapıma De Laurentiis'in Wilmington'daki ofisine uzak olmayan bir yerde Wadesboro, North Carolina'da başlandı. De Laurentiis filmin Wilmington stüdyosunda çekilmesi istemişti ama yapım ekibi yapımcıya çok yakın olmaktan tedirgin olduğu için 3 saat uzaklıktaki Wadesboro bölgesine taşındılar. Steven Spielberg’ün The Color Purple filminde kullandığı çiftlik evi ekibin ofisi oldu. Filmin çoğu o yakınlardaki ormanda çekildi.
Raimi, Tapert ve Campbell’ın artan tecrübeleri sayesinde filmin yapımı ilk filminki kadar düzensiz değildi. Ama yine de bazı aksilikler çıkıyordu. Sam Raimi’nin kardeşi Ted ilk filmde fake Shemp (ekipten ayrılan oyuncunun yerine) olarak ufak bir rolde oynamıştı. Bu filmde Ted’in daha büyük bir rolü vardı. Tarihçinin şeytanlarca ele geçirilmiş karısı Henrietta’yı canlandıracaktı. Vücudunu tamamen kaplayan bir lateks kostüm giymesi ve kiler görünümü verilmiş bir çukurun içinde durması gerekiyordu. Ted o kadar terlemişti ki bir sahnede gerçekten kostümden terin dışarı aktığı görülür.
Ekip filmin içinde diğer filmlere göndermeler yapıyordu. Örneğin Elm Sokağı’nda Kâbus (A Nightmare on Elm Street) serisinin katili Freddy Krueger’ınkine benzer bir eldiven vardı.
Medyada Evil Dead 2

High Fidelity filminde Jack Black Evil Dead 2 filmini övüyor.
Showbread grubunun “Dead By Dawn” isimli bir şarkısı var.
Happy Tree Friends çizgi dizisinin Remains To Be Seen adlı bölümünde Lumpy, zombi tarafından koparılan kolunun yerine bir alet takıyor. Bu Ash'in elini kesip yerine motorlu testere takması sahnesine bir gönderme olabilir.
Spaced isimli İngiliz sitcom dizisinin ana karakterlerinin oturma odasında büyük bir Evil Dead 2 posteri var. Sıkça görünüyor.
Strapping Young Lad grubunun Love isimli video klibi filmin başlangıcında ruhların Ash'i kovalamasına benzer bir görüntü ve sesle başlıyor.
| g t Şeytanın Ölüsü |
| --- | --- |
Filmler:  Şeytanın Ölüsü  Vahşet  Karanlığın Ordusu 
Diğer filmler:  Hayalet Evi  Şeytanın Dönüşü  Karanlığın Ötesi 
Karakterler:  Ash Williams  Diğer karakterler 
Video oyunları:  The Evil Dead  Hail to the King  A Fistful of Boomstick  Regeneration  Army of Darkness: Defense  Evil Dead: The Game
Süleyman Efendi (Muğla)

| Kösekadızade Hacı Süleyman Efendi> Muğla Belediye Başkanı |
| --- | --- |
Görev süresi 1871-1880
Yerine geldiği: Yoktur
Yerine gelen: Hacı Memiş Ağa
Kişisel bilgiler
Doğum: 1810 Muğla
Ölüm: 1890 Muğla
Evlilik(ler): Pembe Hanım
Kösekadızade Hacı Süleyman Efendi (1810 - 1890), Muğla'nın ilk belediye başkanı olan siyasetçi.
Muğla'nın tanınmış ailelerinden 'Kadılar' ailesinden Kadı Ömer Efendi'nin oğludur. Muğla'da tarımla uğraşmıştır. 1871 ile 1880 yılları arasında Muğla'nın ilk belediye başkanı olarak görev yapmıştır. Bu dönemde, şehircilik çalışmalarından çok yeni kurulan belediyenin yasal kuruluş çalışmalarıyla meşgul olmuştur. Masrafını bizzat çektiği Muğla Saat Kulesi'ni 1886'da yaptırarak şehre armağan etmiştir. Soğukdere suyunu Muğla'ya getirmiştir. Eski Koca Havuz çevresine meyve bahçeleri kurmuş, tarımı teşvik etmiştir. Yağcılar Hanı, Koca Han ve kıraathane de onun döneminde yapılmıştır.
Hacı Süleyman Efendi, Muğla Kütüphanesi'nin kurucusu Hoca Mustafa Efendi ile çalışmış  sağlığında mütevelliğini yapmış, kütüphanenin gelişip genişlemesi için ayrıca çaba sarf etmiştir. Eşi Pembe Hanım da Muğla'nın hayır işlerine el atmış ve Muğla Devlet Hastanesi'nin kuruluşuna önayak olarak devlet hastanesi pavyonlarının ilkini bizzat masraflarını çekerek kendisi yaptırmıştır.
Trance müzik

| Trance Müzik |
| --- | --- |
Müzikal kökenleri: Techno, Elektronik, Dance
Kültürel kökenleri: 1990'lar Batı Avrupası
Türevler: Uplifting Trance,  Vocal Trance,  Progressive Trance,  Psychedelic Trance,  Goa Trance,  Deep Trance

Trance müzik (İngilizce telaffuz: [tɹæns], çev. 'trans'), 1990'lı yıllarda popüler hâle gelmiş bir elektronik müzik türüdür. Parçalar 135-150 BPM arasında değişen beatler içerir ve synthesizer gibi aletler kullanılarak yapılır. Trance müzik, elektronik müzik, ambient müzik ve house müzik kombinasyonlarından oluşur. Trance parçaları genellikle technodan daha melodik, house müzikten ise daha sert melodi hatları içermektedir.[kaynak belirtilmeli] Yeni cihazlar ve bunların kullanımları gün geçtikçe farklılaşıp, değişim göstermektedir.
Trance müzik, parçanın gelişme bölümündeki melodiye göre oluşturulur. Diğer müzik türleri bu durum üzerine ilerlemez, eğer ilerlemişse o müzikte trance etkisi oluşturulmak istenmiştir. Önce yazılacak olan melodi yazılır ve parçanın intro ile outro kısmı buna göre şekil alır.[kaynak belirtilmeli]
Trance müziğin acid trance, Balear trance, Goa trance, hard trance, progressive trance, psychedelic trance, tech trance, uplifting trance ve vocal trance gibi alt türleri bulunmaktadır.