stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Süleyman Üstün
Hayatı

1927 yılında Tekirdağ'ın Saray ilçesinin Karlı köyünde bir çiftçi çocuğu olarak dünyaya gelir. O dönemde köy okullarına öğretmen hazırlamak amacıyla Köy Enstitüleri açılmıştır. Süleyman Üstün, bu okullardan Kepirtepe Köy Enstitüsü'ne yazılır. 5 yıl eğitimin ardından orada bir yıl mecburi hizmette bulunur. Ardından Çerkezköy'ün Yanıkağıl Köyü'ne atanır. İlerleyen yıllarda İstanbul'a tayini çıkar ve sendikal yaşamı başlar.
TÖS'ün kuruluşunda yer alır. 1965 yılında Türkiye İşçi Partisi'nin Tekirdağ milletvekili adayı olur. 1979 yılında İlerici Kadınlar Derneği başkanı Beria Onger’in ara seçimlere bağımsız senatör adayı olarak girmesiyle birlikte seçim çalışmalarının konuşmacısı olarak seçilmesi için çalışmıştır. Milletvekili olduğu yıllarda Lastik-İş sendikasında işçilere eğitim vermeye başlar. Disk'in eğitim dairesi sorumluluğunu üstlenir. 1980 darbesi ile göçmen olarak yurt dışına çıkar. Orada Arının Balı adında köşe yazıları yayınlar. Türkiye'ye döndükten sonra Birleşik Metal İş, Harb-İş ve Petrol-İş sendikalarında eğitimci olarak çalışır. 28 Ocak 2007'de Ürün Sosyalist Dergi'nin düzenlediği TKP'liler Buluşuyor 15'leri Anma Gecesi'nde İsmail Kaplan ile birlikte konuşma yapmıştır. 19 Mayıs 2007'de hayatını kaybettiği ana kadar işçi eğitimciliğine devam eder.
Yukarıpazarcı

| Yukarıpazarcı |
| --- | --- |
Mahalle

 YukarıpazarcıYukarıpazarcı'nın Antalya'daki konumu 
 Mahallenin haritadaki yeri
 Antalya ilinin Türkiye'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Antalya
İlçe: Manavgat
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 6.206
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 242
İl plaka kodu: 07
Posta kodu: 07600
Yukarıpazarcı, Antalya ilinin Manavgat ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2023 | 6.206 |  |
| 2022 | 6.391 |  |
| 2021 | 6.319 |  |
| 2020 | 6.336 |  |
| 2019 | 6.206 |  |
| 2018 | 5.994 |  |
| 2017 | 6.013 |  |
| 2016 | 5.953 |  |
| 2015 | 5.657 |  |
| 2014 | 5.694 |  |
| 2013 | 5.603 |  |
| 2012 | 5.407 |  |
| 2011 | 5.248 |  |
| 2010 | 5.026 |  |
| 2009 | 4.755 |  |
| 2008 | 4.591 |  |
| 2007 | 4.560 |  |
VI. Ramses

Şu anda Mısır Müzesi'nde bulunan Karnak'tan bir heykel, VI. Ramses'i bağlı bir Libyalı tutsağı tutarken gösteriyor.
VI. Ramses Nebmaatre-Meryamun (bazen Ramesses veya Rameses olarak yazılır, aynı zamanda diğer adı Amenherkhepshef C  olarak da bilinir) Mısır'ın Yirminci Hanedanlığının beşinci hükümdarıydı. MÖ 12. yüzyılın ortalarından sonlarına kadar yaklaşık sekiz yıl hüküm sürdü ve III. Ramses ile kraliçe Iset Ta-Hemdjert'in oğluydu. Bir prens olarak, Ramses Amunherkhepeshef olarak biliniyordu ve kraliyet katibi ve süvari generali unvanlarını elinde tutuyordu. Yerine, VII. Ramses Itamun geçti.
İktidardaki firavun ve VI. Ramses'in büyük abisi olan V. Ramses'in ölümünden sonra tahta çıktı. Taç giyme töreninden sonraki geçen ilk iki yılda Libyalı veya Mısırlı yağmacıların baskınlarını durdurdu. VI. Ramses, Krallar Vadisi'nde V. Ramses için planlanmış bir mezar olan KV9'u gasbetti ve kendisi için genişletip yeniden dekore ettirdi. VI. Ramses, Kraliçeler Vadisi'nde bugün hiçbiri bilinmeyen altı mezar daha planlamış ve yaptırmış olabilir.
Mısır, VI. Ramses döneminde Kenan'daki son kalelerinin kontrolünü kaybetti. Nubia'daki Mısır işgali devam etmesine rağmen, Asya topraklarının kaybı Mısır'ın ekonomisini zorladı ve fiyatları artırdı. İnşaat projelerini finanse etmek giderek zorlaşırken, VI. Ramses atalarının anıtlarını gasbetti. Kendi kült heykellerine düşkündü. Mısırbilimci Amin Amer, VI. Ramses'i "huzursuzluk ve çöküş çağında büyük bir firavun gibi görünmek isteyen bir kral" olarak nitelendiriyor.
Firavunun gücü, VI. Ramses'in yönetimi sırasında Yukarı Mısır'da azaldı. VI. Ramses, kırk yaşlarında, hükümdarlığının sekizinci veya dokuzuncu yılında öldü. Yağmacılar mezara zarar vermeden önce mumyası 20 yıldan az bir süre mezarında el değmeden yattı. Vücut Pinedjem I döneminde KV35'e taşındı ve 1898'de Victor Loret tarafından keşfedildi.
Not listesi

↑  The "C" in this name is not part of Ramesses VI's original Egyptian name, rather it is a denomination added in modern Egyptology to distinguish him from other people of the same name: Amenherkhepshef A, a son of Ramesses II, Amenherkhepshef B, a son of Ramesses III, and Amenherkhepshef D a son of Ramesses VI.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb11944862d (data)  GND: 11859818X  ISNI: 0000 0004 4887 2641  LCCN: n83226630  NLI: 987007275729305171  VIAF: 20473038   WorldCat (LCCN): n83-226630
Hui (Jin)

| Hui |
| --- | --- |

Jin Hanedanı İmparatoru
Hüküm süresi: 16 Mayıs MS 290-3 Şubat MS 301
Önce gelen: Sima Yan
Sonra gelen: Sima Lun
Hüküm süresi: 1 Haziran MS 301-8 Ocak MS 307
Önce gelen: Sima Lun
Sonra gelen: Huai

Doğum: MS 259
Ölüm: 8 Ocak MS 307
Hanedan: Jin Hanedanı
Hui (Çince: 晉惠帝; pinyin: Jìn Huì Dì; MS 259-8 Şubat MS 307), Çin'de Jin Hanedanı'nın ikinci imparatorudur. Saltanatı başlangıçta MS 290'dan MS 301 yılına ve daha sonra MS 301'den MS 307 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
İmparator Hui, gelişimsel olarak engelli bir hükümdardı ve saltanatı boyunca, naipler, imparatorluk prensleri ve karısı İmparatoriçe Jia Nanfeng arasında onu kontrol etme hakkı için sürekli bir çatışma içerisindeydi. Batı Jin Hanedanı, bu istikrarsızlık sonucunda Jin'in kuzeyini ve Orta Çin'i kaybetmesine ve rakip On Altı Krallığın kurulmasına yol açan Beş Barbar'ın isyanlarına yol açtı. MS 301'de tahtı bizzat gasbeden büyük amcası Sima Lun tarafından kısa bir süre görevden alındıysa da üç yıl sonra tahta geri getirildi ve muhtemelen naip Sima Yue tarafından zehirlendiği MS 307'ye kadar imparator olmaya devam etti.
Konuyla ilgili yayınlar

Fang, Xuanling (648). Jin Kitabı (Jin Shu).
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

Hui (Jin) Jin Hanedanı
Resmî unvanlar

| Önce gelen: Sima Yan | Çin imparatoru MS 290 - MS 301 | Sonra gelen: Sima Lun |

| Önce gelen: Sima Lun | Çin imparatoru MS 301 - MS 304 | Sonra gelen: Huai |
Hüseyin Pektaş

| Hüseyin Pektaş |
| --- | --- |
Doğum: 1884 Rumelihisarı, Sarıyer, İstanbul
Ölüm: 13 Kasım 1970 İstanbul
Defin yeri: Aşiyan Mezarlığı
Meslek: Eğitimci

Hüseyin Pektaş (d. 1884, Rumelihisarı, Sarıyer, İstanbul) - (ö. 13 Kasım 1970, İstanbul), Türk eğitimci.
Yeniköy Belediyesi Vergi Katibi Yusuf Bey ile Şehitlik Dergahı Şeyhi Nafi Baba'nın kızı Hayriye Hanım'ın en büyük oğludur. Robert Kolej'i 1903 yılında bitirmiştir. Mezun olan ilk Türk öğrencilerinden biridir. Sorbonne Üniversitesi tarih bölümünde üç yıl okumuştur. 1905 yılında Robert Kolej'e dönerek Tarih, Türkçe ve Edebiyat; Yüksek Ticaret ve Mülkiye mekteplerinde ise İngilizce öğretmenlikleri yapmıştır. Tevfik Fikret'den edebiyat, Arapça ve Farsça dersleri almış ve onun hastalanıp gelemediği günler Robert Kolej'de yerine derslerine girmişir. TBMM V., VI. ve VII. Dönem Malatya Milletvekilliği yapmış Mihri Pektaş ile 1927 yılında evlenmiştir. Necla (1918) ve Süveyda (1919) adlı iki kız babasıdır. Kızları, Atatürk'ün genel sekreteri ve TBMM V. Dönem Burdur Milletvekilliği yapmış Hasan Rıza Soyak'ın oğulları (Enver ve Sungu Soyak) ile evlenmişlerdir. Lozan Barış Konferansı her iki döneminde, Türk Heyeti'ne tercüman katip sıfatı ile katılmıştır.
Mehmet Emin Aga

Mehmet Emin Ağa (Yunanca: Mechmet Emin Aga, 1932 - 9 Eylül 2006), İskeçe müftüsü.
Babası Mustafa Hilmi'nin 1990 yılında vefatından sonra İskeçe Müftülüğü'nde naiplik görevi yaptı. Ağa, aynı yıl Atina'nın İskeçe Müftülüğü'ne Mehmet Şinikoğlu'nu atamasının ardından, 18 Ağustos 1990 tarihinde İskeçe Türk halkı tarafından yapılan oylamayla müftü seçildi.
Ancak Yunan hükûmeti, Ağa'yı "resmî makamı gasbetme" suçlamasıyla aleyhinde davalar açıldı. Defalarca fanatik grupların saldırısına uğrayan Ağa, yüzlerce ay hapis cezasına mahkûm edildi. Larisa cezaevinde 6 ay kaldıktan sonra Ağa, sağlık sorunları nedeniyle salıverildi.
Karaciğer yetmezliği nedeniyle Türkiye'de ve Yunanistan'da bir süre tedavi gören Mehmet Emin Ağa 9 Eylül 2006 günü sabah saat 06.00'da evinde hayatını kaybetti.
4 Mayıs

| --- | --- |
: 4 Mayıs günü gerçekleşen en önemli olayları Tarihte Bugün sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
4 Mayıs, Miladi takvime göre yılın 124. (artık yıllarda 125.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 241 gün vardır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Nisan – Mayıs – Haziran

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |   |   |   |
Olaylar

1814 - I. Napolyon, Elba Adasının Portoferraio kasabasına vardı ve sürgün hayatı başladı.
1865 - Abraham Lincoln suikast sonucu öldürülmesinden üç hafta sonra, Springfield, Illinois'da toprağa verildi.
1904 - ABD tarafından Panama Kanalı'nın inşasına başlandı.
1904 - Almanya'nın futbol kulübü olan FC Schalke 04 kuruldu.
1912 - İtalya Krallığı, Rodos'u işgal etti.
1919 - Çin Cumhuriyeti'nde yabancı malların boykot edilmesini savunan öğrenci ayaklanması.
1924 - 1924 Yaz Olimpiyatları Paris'te başladı.
1926 - Birleşik Krallık'ta yaklaşık 1,2 milyon madencinin katıldığı genel grev başladı.
1930 - Mahatma Gandi, İngilizler tarafından tutuklandı.
1931 - Mustafa Kemal Atatürk, üçüncü kez Cumhurbaşkanı seçildi.
1932 - Al Capone, vergi kaçırma suçundan Atlanta'da hapse girdi.
1942 - II. Dünya Savaşı: Port Moresby'ye doğru ilerleyen Japon kuvvetlerinin püskürtülmesiyle sonuçlanan Mercan Denizi Muharebesi başladı.
1949 - İstiklal Mahkemeleri'ne ilişkin yasa yürürlükten kaldırıldı.
1953 - Ernest Hemingway, Yaşlı Adam ve Deniz adlı romanıyla Pulitzer Ödülü aldı.
1970 - ABD'de, Ohio Kent Üniversitesi'nde, ABD'nin Kamboçya'yı işgalini protesto eden öğrencilere müdahale eden güvenlik güçleri; dört öğrenciyi öldürdü, dokuzunu yaraladı.
1979 - Margaret Thatcher, İngiltere Başbakanı olarak göreve başladı. Thatcher, İngiltere tarihinin ilk kadın Başbakanı oldu.
1994 - Filistin Kurtuluş Örgütü ile İsrail, Batı Şeria ve Gazze'de yaşayan Filistinlilere özerklik verilmesini öngören antlaşmaya imza attı.
1997 - Eurovision Şarkı Yarışması'nda, Şebnem Paker'in seslendirdiği Dinle adlı şarkı üçüncü oldu.
1997 - Irak'tan Avrupa ülkelerine gitmek isteyen 25 kişiyi taşıyan iki tekne, Ege Denizi'nde battı. 17 kişi boğuldu, yedi kişi kayboldu.
2002 - Nijerya'da bir yolcu uçağı kalkıştan hemen sonra düştü: 148 kişi öldü.
2009 - Bilge Köyü Katliamı: Mardin'in Mazıdağı ilçesine bağlı Bilge köyünde yapılan bir düğün sırasında, düğündekilere ve aynı aileden olan insanlara ateş açıldı. Saldırıda; 3'ü hamile kadın ve 6'sı çocuk olmak üzere, toplamda 44 kişi öldü.
Tatiller ve özel günler

1979 - Star Wars Günü
Fırtına: Çiçek Fırtınası
| g t Yılın ay ve günleri |
| --- | --- |
Bugün: 22 Ocak 2025 [yenile]
Ocak: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 
Şubat: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 
Mart: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 
Nisan: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Mayıs: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Haziran: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Temmuz: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Ağustos: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Eylül: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Ekim: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Kasım: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Aralık: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Standart olmayan tarihler
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Elektrik deşarj makinası

Bir elektrik deşarj makinesi
Elektrikli deşarjlı işleme (EDM), dalma erozyon ve tel erozyon elektriksel deşarj (kıvılcım) kullanılarak istenilen şeklin elde edildiği bir metal işlemedir. .
İşlenecek malzeme dielektrik sıvı ile ayrılmış ve elektrik gerilim'ine maruz kalan iki elektrot arasında hızla tekrarlanan bir dizi akım boşalmasıyla şekillenerek iş parçasına dönüşür. Elektrotlardan birine takım elektrodu denirken diğerine iş parçası elektrodu veya işparçası denir. İşlem, alet ve iş parçasının fiziksel temasta olmamasına bağlıdır.
İki elektrot arasındaki voltaj arttığında elektrotlar arası hacimdeki elektrik alan yoğunluğu artar ve sıvının yalıtkanlığının bozulmasına neden olur ve elektrik arkı üretilir. Sonuçta malzeme elektrotlardan uzaklaştırılır. Akım durunca (veya jeneratörün tipine bağlı olarak durdurulduğunda) elektrotlar arası hacme yeni yalıtkan sıvı iletilir, böylece katı parçacıkların (artık) taşınmasını ve yalıtkan sıvının yalıtım özelliklerinin eski haline getirilmesini sağlar. Elektrotlar arası hacme yeni yalıtkan sıvı eklenmesine flushing (boşlukları temizleme) denilir. Akım geçtikten sonra elektrotlar arasındaki voltaj yalıtkanlığın bozulmasından önceki eski durumuna geri döner, böylece çevrimi tekrarlamak için yeni bir yalıtkan sıvı bozulması yapılabilir.
Tarihçe

Elektrik boşalmanın aşındırıcı etkisi ilk olarak 1770 yılında İngiliz fizikçi Joseph Priestley tarafından yazıldı.
Tarihçe > Dalma erozyon

İki Rus bilim adamı, B. R. Lazarenko ve N. I. Lazarenko, 1943'te kıvılcım nedeniyle wolfram elektrik kontaklarının aşınmasını önlemenin yollarını araştırmakla görevlendirildi. Bu görevi başaramadılar ancak elektrotlar bir yalıtkan sıvıya daldırıldığında erozyonun daha hassas şekilde kontrol edildiğini buldular. Bu, onları wolfram gibi işlenmesi zor malzemeleri işlemek için kullanılan bir EDM makinesi icat etmeye yöneltti. Lazarenkos'un makinesi, elektrotları şarj etmek için kullanılan direnç-kapasitör devresi (RC devresi)'nden sonra R-C tipi bir makine olarak bilinir. Aynı anda ama bağımsız olarak Harold Stark, Victor Harding ve Jack Beaver'dan oluşan bir Amerikan ekibi alüminyum dökümlerden kırık matkap uçlarını ve kılavuzları çıkarmak için bir EDM makinesi geliştirdi. Başlangıçta makineleri az güçlü elektrikli aşındırma araçları ile yaptılar ve başarılı olamadılar. Ancak daha güçlü kıvılcım birimleri, otomatik kıvılcım tekrarlama ve elektromanyetik kesici düzenlemesi ile sıvı yenile birleştiğinde pratik makineler üretildi. Stark, Harding ve Beaver'ın makineleri saniyede 60 kıvılcım üretebiliyordu. Daha sonraki makineler tasarımlarına dayalı olarak saniyede binlerce kıvılcım üretebilen vakum tüpü devrelerini kullandı ve kesme hızı çok arttı.
Tarihçe > Tel erozyonla kesim

Tel kesme tipi makine 1960'larda sertleştirilmiş çelikten aletler (kesme kalıpları) yapmak için ortaya çıktı. Tel EDM'deki alet elektrotu sadece bir teldir. Telin kopmasına neden olan aşınmayı önlemek için tel iki makara arasına sarılır, böylece telin aktif kısmı sürekli değişir. En eski sayısal kontrollü (NC) makineler, delikli bantlı dikey freze makinelerinin dönüşümleriydi. Tel erozyon kesim EDM makinesi olarak üretilen ilk ticari NC makinesi 1967'de SSCB'de üretildi. Bir ana çizimdeki çizgileri optik olarak takip edebilen makineler, 1960'larda Andrew Engineering Company'de David H. Dulebohn'un grubu tarafından freze ve taşlama makineleri için geliştirildi. Ana çizimler daha sonra daha çok hassasiyet için bilgisayar sayısal kontrollü (CNC) çiziciler tarafından çizildi. 1974'te CNC çizim çizici (ing: plotter) ve optik çizgi izleyen teknikleri kullanan tel erozyon makinesi yapıldı. Dulebohn daha sonra EDM makinesini doğrudan kumanda etmek için aynı çizici CNC programını kullandı ve 1976'da ilk CNC Elektrikli Deşarj Makinesi (EDM) yapıldı.
Ticari tel EDM kapasitesi ve kullanımı son yıllarda çok gelişti. İlerleme hızları arttı ve yüzey kalitesi hassas şekilde kontrol edilebilmektedir.
Comentiolus

| Comentiolus |
| --- | --- |
Bağlılığı: Bizans İmparatorluğu
Rütbesi: magister militum praesentalis
Çatışma/savaşları: Mauricius'un Balkan seferleri, Bizans-Sasani Savaşı (572-591)

Comentiolus (Yunanca: Κομεντίολος, Komentiolos; ö.602) 6. yüzyılın sonlarında İmparator Mauricius (h. 582-602) döneminde önde gelen bir Doğu Roma (Bizans) generaliydi. Mauricius'un Balkan seferlerinde önemli bir rol oynadı ve ayrıca Doğu'da Sasani Perslerine karşı savaştı. Comentiolus, Bizans ordusunun Mauricius'a isyan etmesi ve İmparator Phocas'ın (h. 602-610) tahtı gasbetmesinden sonra 602'de idam edildi.
Yablonovo Dağları

| --- | --- |
Yablonovo Dağları'nı diğer sıra dağlar arasında gösteren Rusya'nın topografik çizimi.

En yüksek noktası
Yükseklik: 2505M ile Bolshoy Sokhondo ve 2404M ile Maly Sokhondo
Koordinatlar: 52°03′00″K 113°35′00″D﻿ / ﻿52.05000°K 113.58333°D﻿ / 52.05000; 113.58333
Yablonovo Dağları (Rusça: Яблоновый хребет) Sibirya'da bir sıradağdır. Rusya, Transbaykal'dadır (çoğunlukla Çita Oblast'ında).
Yer

Bu sıradağ Moğolistan'ın kuzey doğusundadır ve Baykal Gölü'nün hemen doğusundan geçer. Stanovoi Dağları'na katılmadan önce Yablonovo Dağları yaklaşık 1600 kilometre uzanır. Sıradağ, Arktik Okyanusu'na boşalan nehirler ile Pasifik Okyanusu'na boşalan nehirler arasındaki bölünmüş çizgiyi oluşturur. Sıradağ, bilhassa yüksek ve cüsseli değil ama uzun ve incedir. En uzun tepeler deniz seviyesinden 2505M ile Bolshoy Sokhondo ve 2404M ile Maly Sokhondo'dır.
Yapı

Granit, kristal kayrak ve kumtaşından oluşmuştur.
Flora

Yablonovo Dağları'nın yamaçları, kara ağaç ve zaman zaman göknar ve gümüş göknar tayga ile kaplıdır. Çam ormanları aralığın güney yamacında oldukça yaygındır. 1.200 - 1.400 metre yükseklikteki tepeler dağlık tundra bitki örtüsüyle kaplıdır.
Ekonomi

İzole sıradağlarda seyrek olarak bulunan yerleşim birimleri madencilikle uğraşır. Alan özellikle kalay bakımından zengindir. Trans Sibirya Demiryolu, dağları geçmek için tünele girene kadar, sıradağlara paralel devam eder. Trans Sibirya Demiryolu, Çita'da dağları geçer.
Trans Sibirya Demiryolu
Aetios (hadım)

Aetios ya da Aetius (Grekçe: Ἀέτιος) Bizanslı hadım bürokrat ve Bizans İmparatoriçesi Atinalı İrini'nin (h. 797-802) en güvendiği danışmanlarından biridir. İrini mutlak hükümdar olunca, Aetios, hadım başbakan Stavrakios ile yoğun bir rekabete girmiştir. Stavrakios'un ölümünden sonra, devletin en önemli adamı olmuştur. Kardeşi Leon adına tahtı gasbedecek bir komplo kurmuştur fakat 802 yılında İrini tahttan indirilince gücünü kaybetmiştir.
Hayatı > Erken dönem ve Stavrakios ile rekabeti

Aetios, bir protospatharios, Bizans ana imparatoriçesi ve İmparator VI. Konstantinos'un naibesi İrini'nin sırdaşı olarak, ilk defa 790 yılında kayıtlarda görülür. O yılın sonbaharında, İrini oğlunu gözden düşürüp, Bizans İmparatorluğu üzerinde tüm kontrolü ele almayı denedi. Ancak bu orduda genç imparator lehine isyana neden oldu. Konstantinos mutlak hükümdar oldu, İrini, Konstantinopolis'te bir saraya kapatıldı ve Aetios dahil hadım maiyeti sürgün edildi.
İrini, 792 yılında ortak hükümdar olarak çağrıldığında, Aetios dahil hadımlar ile birlikte eski görevine geri geldi. Ağustos 797 tarihinde, İrini ve onun güçlü hadım bakanı Stavrakios Konstantinos'u tahttan indirip, kör ettiler (ve muhtemelen öldürdüler) böylece devletin yönetimini aldılar. Fakat tahttan indirilen imparatorun amcaları, İmparator V. Konstantinos'un yaşayan küçük oğulları, geçmişte İrini'ye karşı komplolara karıştıkları için hala potansiyel tehdittiler. Destekçileri tarafından Ayasofya katedraline sığınmaya ikna edildiler, başkent halkı onlardan birini imparator ilan etmek istiyordu. Ancak bu destek gerçekleşemeden, Aetios onları ele geçirmeyi başardı ve İrini'nin memleketi Atina'ya sürgün edildiler.
İrini tercihini eskiden beri baş bakan olan Stavrakios ile Aetios arasında bölüştürdü. Bu ikisi ile destekçileri arasında yoğun bir rekabet döneminin başlamasına neden oldu, İrini'nin ölümünden sonra Bizans İmparatorluğu'nun kontrolünü güvence altına almak için her ikisi de akrabalarını güçlü pozisyonlara getirmek için yarıştılar. Bu rekabet 797/798 yılında ileri gitti ve İrini ciddi şekilde hastalanınca Mayıs 799 tarihinde yoğunlaştı. Aetios, Scholai muhafızları komutanı Niketas Triphyllios'un desteğini kazandı, Stavrakios'u tahtı gasbetmek için komplo kurmakla suçladı. İrini gereken şekilde Hieria Sarayında bir kurul toplamış ve gözde bakanını şiddetli bir şekilde azarlamış fakat Stavrakios bir özürle kurtulmayı başarmıştır.
Bu sefer Stavrakios Scholai ve Excubitores alaylarının asker ve düşük rütbeli subaylarına rüşvet dağıtarak nihai Coup d'état için desteklerini kazanmayı denemiştir. Aetios tekrar İrini'ye gitmiş, oda Şubat 800 tarihinde ordudan kimsenin Stavrakios ile temas etmesini yasaklamıştır. Aetios'un güçlü Anatolikon Thema'sı strategos makamına atanarak iki kamp arasındaki istikrarsız dengeyi düzeltmiştir. Kısa bir süre sonra Stavrakios çok hasta olmuş fakat Aetios'a karşı komplolarına devam etmiş, öldüğü Haziran 800 tarihinden önce Kapadokya'da Aetios aleyhine bir isyanı kışkırtmıştır.
Hayatı > Aetios güç sahibi oluşu ve düşüşü

İsyan hemen ve acımasızca bastırılmış, rakibini ölümüyle, Aetios, İrini'nin sarayının başına geçmiştir. Anatolikon Thema'sının kontrolünü elinde tutarken Stavrakios gibi Logothetis tu dromu olmuştur. 800 yılında Abbasilere karşı zafer kazanmış ancak ertesi yıl mağlup olmuştur. 801/802 yılında, kardeşi Leo'yu Bizans ordusunun üçte birine tekabül eden Trakya ve Makedonya themaları monostrategos'u olarak atamıştır. Böylece Konstantinopolis'e en yakın orduların kontrolünü sağlamış, Leon'u imparator yapmak için iyi yer tutmuştur. Vakanüvis Günah Çıkartıcı Theofanis'in kelimeleriyle, O "[İrini'nin] yanında hüküm sürmüş ve kardeşi adına tahtı gasbetmeye başlamıştır". Netice itibarıyla 802 yılında, İrini'nin çok ciddi olarak düşündüğü Şarlman'ın evlilik teklifinin ret edilmesinde etkin olmuştur.
Aetios'un kardeşini yükseltme planları etkisine kızan ve onlara hakaret eder gibi muamele eden diğer saray mensuplarının muhalefeti ile kesildi. Onların başı Nikiforos, İrini'nin maliye bakanı (logothetis tu geniku), onun yanında ayrıca Niketas Triphyllios, Aetios'un eski müttefiki ve Leon Sarantapechos, Bizans İmparatoriçesinin akrabası, vardı. Aetios'un ani Coup d'état yapmasından çekinen komplocular 31 Ekim 802 sabahı Büyük Saray'a girdiler ve Nikiforos'u imparator ilan ettiler. İrini tahttan indirildi ve manastıra kapatıldı.
Bundan sonra Aetios'a ne olduğu hakkında bilgi yoktur. Çok muhtemel Nikiforos'un tahta geçmesi ile gücünü kaybetmiştir fakat Bulgarlara karşı 26 Temmuz 811 tarihinde gerçekleşen Pliska Muharebesi'nde Nikiforos ile birlikte öldürülen patrikios Aetios o olabilir.
İmparatoriçe İrini'nin mutlak hükümdar döneminde basılmış altın sikke (h. 797-802).