stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2024 Fransa Açık - Tek erkekler

Ana madde: 2024 Fransa Açık
Carlos Alcaraz finalde Alexander Zverev'i 6-3, 2-6, 5-7, 6-1, 6-2 mağlup ederek 2024 Fransa Açık'ta tek erkekler tenis şampiyonluğunu kazandı. Bu onun üçüncü majör şampiyonluğu oldu. Alcaraz (21 yaşında), 2022 ABD Açık'ı sert kortlarda ve 2023 Wimbledon Şampiyonası'nı çim'de kazanarak üç farklı zeminde büyük şampiyonluk kazanan en genç oyuncu oldu. Zverev, 1996'da Michael Stich'ten beri finale çıkan ilk Alman oldu.
Novak Đoković son şampiyondu, ancak diz sakatlığı nedeniyle çeyrek finallerden çekildi. Dördüncü turda Francisco Cerúndolo karşısında aldığı galibiyetle Djokovic 370. büyük galibiyetini kaydetti ve 59. büyük çeyrek finaline ulaşarak Roger Federer'in tüm zamanlardaki rekorları'nın her ikisini de geride bıraktı. Lorenzo Musetti ile oynadığı üçüncü tur maçı yerel saatle 03:07'de sona ererek turnuva tarihinin en geç biten maçı oldu. Djokovic'in çekilmesi, 2004'ten bu yana Üç Büyükler üyesi olmayan tenisçilerin ilk Fransa Açık finalinde şampiyon olmalarını garantiledi.
Djokovic'in turnuvadan çekilmesi nedeniyle Jannik Sinner turnuva sonunda ATP Dünya 1 numarası tekler sıralamasını elde ederek erkekler tenisinde zirveye yerleşen ilk İtalyan tekler oyuncusu oldu.
Grigor Dimitrov tüm büyük ve Masters turnuvalarında çeyrek final kariyer setini tamamladı. Alex de Minaur 2004 yılında Lleyton Hewitt'ten bu yana Fransa Açık'ta çeyrek finale yükselen ilk Avustralyalı oldu.
Bu, 2005 Avustralya Açık'tan bu yana Rafael Nadal'ın bir büyük turnuvada ilk kez seri başı olmadığı ve Fransa Açık'ta ilk kez seri başı olmadığı turnuvaydı. Nadal turnuvaya katılmak için sakatlık korunmuş sıralama kullandı. İlk turda Zverev'e kaybederek Nadal'ın Fransa Açık'ta ilk kez açılış maçını kaybetmesine neden oldu. 2008 İtalya Açık'tan bu yana toprak kort turnuvasında ikinci kez açılış maçını kaybetti.
Afacan Küçük Serseri

| --- | --- |

Yönetmen: Ülkü Erakalın
Yapımcı: Ümit Utku
Senarist: Ülkü Erakalın
Oyuncular: Sadri Alışık Menderes Utku Bahar Erdeniz Fikret Hakan Nebahat Çehre Aliye Rona Kuzey Vargın
Görüntü yönetmeni: Kaya Ererez, Enver Burçkin
Stüdyo: Kervan Film
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram, Komedi
Yapım yılı: 1971
Çıkış tarih(ler)i: 3 Ocak 1972 (1972-01-03)
Süre: 84 dakika
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Afacan Küçük Serseri, yönetmenliğini ve senaristliğini Ülkü Erakalın'ın yaptığı, başrollerinde Sadri Alışık, Menderes Utku ve Bahar Erdeniz'in yer aldığı 1971 tarihli sinema filmi.
Oyuncular

Sadri Alışık
Menderes Utku
Bahar Erdeniz (ses. Jeyan Mahfi Tözüm)
Fikret Hakan
Nebahat Çehre
Aliye Rona
Kuzey Vargın
Arzu Okay
Güzin Özipek
Engin Çağlar - Konuk Oyuncu
Cihangir Gaffari - Konuk Oyuncu (ses. Vala Önengüt)
Ödüller

8. Altın Portakal Film Festivali (1971)
Sadri Alışık - En iyi Yardımcı Erkek Oyuncu
Menderes Utku - En İyi Çocuk Oyuncu
Milano Çocuk Filmleri Festivali (1971)
Birincilik Ödülü
Filim Bitti

| --- | --- |

Yönetmen: Yavuz Özkan
Yapımcı: Sabahattin Çetin Yavuz Özkan
Senarist: Yavuz Özkan
Oyuncular: Kadir İnanır Zeliha Berksoy Halil Ergün Meral Oğuz Kutay Köktürk Levent Dönmez Aycan Çetin
Görüntü yönetmeni: Ertunç Şenkay
Sanat yönetmeni: Murat Morova
Kurgu: İsmail Kalkan
Stüdyo: Şafak Film
Dağıtıcı: Z Film Belge Film
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram, Psikolojik
Renk: Renkli, 35 mm
Yapım yılı: 1989
Çıkış tarih(ler)i: Aralık 1989
Süre: 98 dakika
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Önceki film: Umut Yarına Kaldı
Devam filmi: Büyük Yalnızlık
Filim Bitti, senaristliğini ve yönetmenliğini Yavuz Özkan'ın yaptığı başrollerini Kadir İnanır, Zeliha Berksoy, Halil Ergün ve Meral Oğuz'un oynadığı 1989 yapımı Türk sinema filmi. Ressam Komet'in konuk oyuncu olarak yer aldığı film kadın erkek ilişkilerine odaklanır.
Oyuncular

Kadir İnanır
Zeliha Berksoy - Zeliha
Halil Ergün
Meral Oğuz - Meral
Kutay Köktürk
Levent Dönmez
Aycan Çetin
Aylin Eren
Komet
Sinopsis

Gerçek hayatta evli ama boşanmak üzere olan iki ünlü film yıldızı son bir kez aynı filmde oynamayı kabul eder. Filmde gerçek yaşamlarının tersine birbirine tutkuyla âşık olan bir çifti canlandıracaklardır. Set arasında sürekli kavga eden çift çekim esnasında tutkuyla birbirine bağlanmak zorundadır.
Ödüller

26. Antalya Altın Portakal Film Festivali, 1989, "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" (Meral Oğuz)
26. Antalya Altın Portakal Film Festivali, 1989, "En İyi Kurgu" (İsmail Kalkan)
26. Antalya Altın Portakal Film Festivali, 1989, "En İyi Laboratuvar" (Şafak Film)
3. Ankara Film Festivali, 1990, "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu" (Halil Ergün)
3. Ankara Film Festivali, 1990, "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" (Meral Oğuz)
3. Ankara Film Festivali, 1990, "En İyi Üçüncü Film"
Ağrı Dağı Efsanesi (film)

| --- | --- |

Yönetmen: Memduh Ün
Yapımcı: Memduh Ün
Senarist: Lütfi Ömer Akad, Duygu Sağıroğlu, Memduh Ün
Hikâye (eser): Yaşar Kemal
Oyuncular: Hakan Balamir Fatma Girik Hayati Hamzaoğlu Yavuz Selekman Reha Yurdakul Hüseyin Peyda İhsan Yüce
Müzik: Yalçın Tura
Görüntü yönetmeni: Gani Turanlı
Stüdyo: Uğur Film
Türü: Dram
Renk: Renkli
Yapım yılı: 1975
Çıkış tarih(ler)i: 1975
Süre: 87 dakika
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Ağrı Dağı Efsanesi, Yaşar Kemal'in aynı adlı romanından uyarlanan, Memduh Ün'ün yönettiği 1975 yapımı sinema filmi.
Oyuncular

Hakan Balamir - Ahmet (ses. Kamran Usluer)
Fatma Girik - Gülbahar
Hayati Hamzaoğlu - Mahmut Han (ses. Timuçin Caymaz)
Yavuz Selekman - Memo (ses. Esen Günay)
Reha Yurdakul - Demirci (ses. Haldun Ergüvenç)
Hüseyin Peyda - Bilge (ses. Agah Hün)
İhsan Yüce - Vezir (ses. Türker Tekin)
Nuran Aksoy - Mahmut Han'ın Kızı (ses. Gülen Kıpçak)
Atıf Kaptan - Sufi (ses. Rıza Tüzün)
Hikmet Taşdemir - Molla Kerim
Coşkun Göğen - Mahmut Han'ın oğlu (ses. Pekcan Koşar)
Yadigar Ejder
Baki Tamer
Kadir Kök - Asker
Mehmet Yüksel - Köylü
Abdi Algül - Saray Askeri
Erdoğan Seren - Saray Askeri
Mehmet Ali Güngör - Saray Askeri
Kenan Karagöz - Saray Askeri
Ödüller

1976 Antalya Altın Portakal Film Festivali
En İyi Görüntü Yönetmeni - Gani Turanlı
Paranın Esiri

| --- | --- |
Filmin özgün sinema afişi
Yönetmen: Orhan Elmas
Yapımcı: Berker İnanoğlu, Erol Şenbecerir
Senarist: Erdoğan Tünaş
Oyuncular: Cüneyt Arkın Hülya Avşar Kenan Kalav Kadir Savun Zümrüt Cansel
Görüntü yönetmeni: Sedat Ülker
Kurgu: Sedat Karadeniz
Stüdyo: Sezer Film, Beyoğlu Film
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram
Renk: Renkli
Yapım yılı: 1985
Süre: 86 dakika
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Paranın Esiri, Orhan Elmas'ın yönettiği, Erdoğan Tünaş'ın senaryosunu yazdığı 1985 yapımı Türk filmidir. Filmin yapımcısı Berker İnanoğlu'nun filmdir.
Oyuncular

Hülya Avşar
Cüneyt Arkın
Kenan Kalav
Zümrüt Cansel
Kadir Savun
Nevzat Okçugil
Hüseyin Peyda
İsmail Hakkı Şen
Gülten Ceylan
Emin Alkut
Seda Yıldız
Tevhid Bilge
Orhan Çoban
İbrahim Kurt
Kadir Kök
Çetin Başaran
Memduh Ün
Zeki Sezer
Müziği

"Paranın Esiri" filminde Kenan Kalav'ın söylediği şarkıları aslında Ferdi Özbeğen seslendirmişti. Özbeğen filmin müzik ekibinin de başındaydı.
Mert Ulutaş

| No>  13 - Kocaeli BŞB Kağıtspor |
| --- | --- | --- | --- |
Pozisyon:  Forvet
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi:  01 Ocak 1997 (28 yaşında)
Doğum yeri:  Gaziemir, İzmir
Boyu:  1,96 m (6 ft 5 in)
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Kocaeli BŞB Kağıtspor
Numarası:  13
Profesyonel kariyeri
Yıllar:  Takım
2017-2018:  Bornova Belediyespor
2018-2019:  Boluspor
2019-2020:  Manisa BŞB SK

Mert Ulutaş (d. 01 Ocak 1997 Gaziemir, İzmir) Bornova Belediyespor alt yapısından yetişmiş olan ve forvet pozisyonunda oynayan Türk basketbolcudur. Boyu 1.96 cm'dir. 2017-2018 sezonu Bornova Belediyespor, 2018-2019 Boluspor, 2019-2020 sezonu Manisa BŞB SK'de forma giymiştir. 2021 yılında Kocaeli BŞB Kağıtspor'a transfer olmuştur ve günümüzde halen aynı takımda forma giymektedir.
Seni Seviyorum (film, 1983)

| --- | --- |

Yönetmen: Atıf Yılmaz
Yapımcı: Atıf Yılmaz Ömer Kavur
Senarist: Macit Koper
Oyuncular: Türkan Şoray Cihan Ünal Bülent Bilgiç Sevda Ferdağ Erdal Özyağcılar Orhan Çağman Turgut Savaş
Müzik: Cahit Berkay
Görüntü yönetmeni: Çetin Tunca
Stüdyo: Delta Film Yeşilçam Film
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram
Renk: Renkli, 35 mm
Yapım yılı: 1983
Çıkış tarih(ler)i: Ocak 1984, Türkiye
Süre: 84 dakika
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Seni Seviyorum, yönetmenliğini Atıf Yılmaz'ın yaptığı, başrollerinde Türkân Şoray ve Cihan Ünal'ın yer aldığı sinema filmi.
Oyuncular

Türkan Şoray - Aygül / Selma
Cihan Ünal - Murat
Bülent Bilgiç - Tunç
Sevda Ferdağ
Erdal Özyağcılar - Şehmus
Orhan Çağman - Dayı Bey
Turgut Savaş - Kadir
Tuluğ Çizgen - Serap
Serra Yılmaz - Belkıs
Türkar Tümay
Cengiz Tümay
Tanju Şarman - Selim
Erhan Dilligil - Yazar
Ferda Ferdağ - Sarı Gönül
Fehmi Yaşar - Fotoğrafçı
Orhan Alkaya - Pavyon Görevlisi
Erdal Tosun - Otel görevlisi
Martine David

| Martine David |
| --- | --- |

Fransa Ulusal Meclisi Üyesi
Görev süresi 29 Temmuz 1988 - 19 Haziran 2007
Yerine geldiği: Jean Poperen
Yerine gelen: Philippe Meunier
Seçim bölgesi: Rhône 13. Bölge
Saint-Priest Belediye Başkanı
Görev süresi 29 Kasım 2003 - 30 Mart 2014
Yerine geldiği: Bruno Polga
Yerine gelen: Gilles Gascon
Kişisel bilgiler
Doğum: Martine Yvette Fouchier 19 Aralık 1952(1952-12-19) Loches, Fransa
Ölüm: 16 Şubat 2025 (72 yaşında) Saint-Priest, Fransa
Partisi: Sosyalist Parti (PS)
Mesleği: Siyasetçi
Ödülleri: Légion d'honneur Nişanı  (2013)
Martine Yvette David (kızlık soyadı: "Fouchier"; 19 Aralık 1952 – 16 Şubat 2025), Fransız kadın siyasetçi.
Hayatı

David, 19 Aralık 1952'de Loches, Fransa'da doğdu. 1971'de Sosyalist Parti Genel Sekreteri oldu. Aynı zamanda Sosyalist Parti bünyesinde 1988-2007 yılları arasında Rhône 13. Bölge'yi temsilen Fransa Ulusal Meclisi'nde delege ve 2003-2014 yılları arasında  Saint-Priest Belediye Başkanı olarak görev aldı. Hizmetleriyle 2013'te  Légion d'honneur Nişanı'nı aldı.
David, 16 Şubat 2025'te Saint-Priest, Fransa'da kanser nedeniyle 72 yaşında öldü.
Baş Belası (film, 1976)

| --- | --- |

Yönetmen: Atıf Yılmaz
Yapımcı: Zlavko Kunkera, Türker İnanoğlu
Senarist: Fuat Özlüer, Erdoğan Tünaş
Oyuncular: Gülşen Bubikoğlu Robert Widmark Sadri Alışık Humayun Tebrizyan Baki Tamer Turgut Özatay Oktar Durukan
Görüntü yönetmeni: Çetin Gürtop
Stüdyo: Erler Film
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram, Komedi, Macera
Renk: Renkli
Yapım yılı: 1976
Çıkış tarih(ler)i: Kasım 1976
Süre: 85 dakika
Ülke: Türkiye Italya
Dil: Türkçe
Baş Belası, 1976 yapımı macera-komedi filmi.
Oyuncular

Gülşen Bubikoğlu - Ayşe (ses. Tijen Par)
Robert Widmark - Piç Rıza (ses. Pekcan Koşar)
Sadri Alışık - Baba
Humayun Tebrizyan - Ayı Mehmet (ses. Haldun Ergüvenç)
Baki Tamer - Gazinocu Apo (ses. Ünal Gürel)
İlhan Hemşeri - Komiser (ses. Dinçer Çekmez)
Turgut Özatay - Bekir (ses. Metin Serezli)
Süheyl Eğriboz - Bayram
Oktar Durukan - Babanın Adamı
Yadigar Ejder - Babanın Adamı
Hakkı Kıvanç - Babanın Adamı
Yusuf Sezer - Babanın Adamı
İhsan Gedik - Babanın Adamı
Cihan Alp - Babanın Adamı
Ata Saka - Babanın Adamı
Abdi Algül - Babanın Adamı
Yusuf Çetin - Babanın Adamı
Yılmaz Kurt - Babanın Adamı
Osman Han - Babanın Adamı
Niyazi Gökdere - Babanın Adamı
Kudret Karadağ - Babanın Adamı
Mehmet Ali Güngör - Babanın Adamı
Kamer Sadık - Balıkçı
Bülent Avcı - Kumarbaz
Erdoğan Seren - Kumarbaz
Tevfik Şen - Kumarbaz
Serpil Baykun
Canan Candan
Yonca Yücel
Necla Fide
Ödüller

1977 Antalya Altın Portakal Film Festivali
En İyi Görüntü Yönetmeni - Çetin Gürtop
Albert Einstein
Yaşamı

Alman İmparatorluğu'nun Ulm kentinde, Aşkenazi Yahudi bir ailede dünyaya gelen Einstein, yaşamının ilk yıllarını Münih'te geçirdi. Lise eğitimini ve yüksek eğitimini İsviçre'de tamamladı; fakat bir üniversitede iş bulmada yaşadığı zorluklar nedeniyle bir patent ofisinde müfettiş olarak çalışmaya başladı. 1905 yılı Einstein için bir mucize yıl oldu ve o dönemde kuramları hemen benimsenmemiş olsa da ileride fizikte devrim yaratacak olan dört makale yayımladı. 1914 yılında Max Planck'ın kişisel ricası ile Almanya'ya geri döndü. 1921 yılında fotoelektrik etki üzerine çalışmaları nedeniyle Nobel Fizik Ödülü'ne layık görüldü. Nazi Partisi'nin iktidara yükselişi nedeniyle 1933'te Almanya'yı terk etti ve Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşti. Ömrünün geri kalanını geçirdiği New Jersey eyaletinin Princeton ilçesinde ölmüştür.
Albert Einstein, özel görelilik ve genel görelilik kuramları ile iki yüzyıldır Newton mekaniğinin hakim olduğu uzay anlayışında bir devrim yaratmıştır. Sadece matematik hesaplamalar ve denklemler ile oluşturduğu kuramları sonradan deneysel olarak defalarca doğrulanmıştır. E = mc2 denklemi ile formüle ettiği kütle-enerji eşdeğerliği yıldızların nasıl enerji oluşturduğuna açıklama getirmiş ve nükleer teknolojinin önünü açmıştır. Fotoelektrik etki ve Brown hareketine getirdiği matematiksel açıklamalar, modern fiziğe diğer katkıları arasındadır. Ömrünün büyük bir kısmını bütün kuramları birleştiren bir birleşik alan kuramı yaratmaya çalışarak geçirmiş ama bu çabaları sonuçsuz kalmıştır. Einstein kuantum mekaniğinin bazı sonuçlarına, özellikle belirsizlik ilkesine oldukça şüpheci yaklaşmış fakat bu yaklaşımlar ileride geniş kabul görmüştür.
Einstein, Nazilerin nükleer bomba geliştirmesi endişesiyle ABD başkanı Franklin D. Roosevelt'e bir mektup göndermiş, ABD'nin nükleer çalışmalara başlamasını tavsiye etmiştir. Holokost sonrası Yahudilerin kendi ülkelerine sahip olması gerektiği fikrini savunmuş, İsrail'in kuruluşuna destek vermiştir. Çeşitli söyleşilerinde Yahudilik dinine ve diğer kutsal kitaplara inanmadığını belirtmiş, sosyalizme sempati duyan bir makale yayımlamıştır. Bertrand Russell ile birlikte nükleer silahlara karşı bir manifesto da yayımlamıştır.
1999'un sonlarında 100 ileri gelen fizikçiyle gerçekleştirilen milenyum oylamasında Einstein, tüm zamanların en iyi fizikçileri arasında 1. sırayı almıştır.
Einstein, hayatı boyunca 300'den fazla bilimsel makale yayımlamıştır, ayrıca 150'den fazla bilim dışı çalışmaları da olmuştur. Başarıları ve eserleri nedeniyle Einstein sözcüğü, “dâhi” ile eş anlamlı olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Yaşamı > Bern Patent ofisi

Mezun olduktan sonra Einstein iki yılını sıkıntılı bir şekilde bir öğretmen işi bulmak için harcadı. Eski bir sınıf arkadaşının babası kendine Bern’de bir patent ofisinde, asistan müfettiş olarak iş buldu. Elektromanyetik cihazlar için patent başvurularını inceledi.
Patent ofisinde işinin büyük kısmı elektrik sinyallerinin aktarımı ve elektriksel-mekanik zaman eşgüdümü ile ilgili sorular hakkındaydı. İki teknik soru hakkında yaptığı düşünce deneyleri, Einstein’ın ışığın doğası ile zaman, uzay ve zamanın ilişkisi hakkında kökten sonuçlara varmasını sağlamıştır.
Bern’de tanıştığı birkaç arkadaşı ile adını mizahi bir şekilde “The Olympia Academy” koydukları küçük bir tartışma grubu oluşturmuş, bilim ve felsefe hakkında tartışmak için düzenli olarak buluşuyorlardı.[kaynak belirtilmeli] Okudukları arasında Henri Poincare, Ernst Mach ve David Hume vardı; bu adlar kendinin bilimsel ve düşünsel bakış açısını oldukça etkilemişlerdir.[kaynak belirtilmeli]
1909'da patent ofisindeki işinden ayrılmış ve Zürih Üniversitesi'nde kuramsal fizik profesörü olmuştur.
Yaşamı > Mileva Maric ile evliliği

Politeknik'ten sınıf arkadaşı Mileva, hamile olduğu için eğitimini yarım bırakmak zorunda kalmış ve 1902'de Novi Sad'a ailesinin yanına giderek bir kız çocuğu dünyaya getirmişti. Lieserl adı verilen kızlarının akıbeti meçhuldür; hastalanarak ölmüş veya evlatlık verilmiş olabilir. Albert Einstein Bern Patent ofisinde çalışmaya başladığı sırada Mileva yanına geldi ve çift evlendi (1903). Bu evlilikten Hans Albert (d. 1905) ve Eduard (d.1909) adlarında iki oğlu dünyaya geldi. Einstein'in 1912'de teyzesinin kızı Elsa Loewenthal ile yaşamaya başladığı ilişki üzerine Mileva ile evliliği bozuldu; 1914'te ayrı yaşamaya başlayan eşinden 1919'da boşandı.
Yaşamı > Annus Mirabillis

1905, Einstein'ın hayatının en verimli yılı olmuştur ve bu yıla "annus mirabillis" (Latince: "mucizevi yıl") denmektedir. Bir yıl içerisinde Annalen der Physik (Fizik Yıllıkları) dergisinde yayımladığı dört makale, modern fizik anlayışında devrim yaratmıştır. Bu makaleler:
| Yayın Tarihi | Almanca | Türkçe | Konu | Önemi |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 9 Haziran | Über Einen die Erzeugung und Verwandlung des Lichtes betreffenden heuristischen Gesichtspunkt | Işığın Oluşumu ve Dönüşümü Üzerine Bir Görüş | Fotoelektrik etki | Planck'ın "Kara Cisim Işıması" çıkmazına çözüm olarak önerdiği, radyasyonun kuantalardan oluştuğu tezinin ışık için de geçerli olduğunu önerdi ve böylece kuantum kuramının temellerinin atılmasına önemli bir katkı sağladı. |
| 17 Temmuz | Über die von der molekularkinetichen Theorie der Wärme geoforderte Bewegung von ruhenden Flüssigkeiten suspendierten Teilchen | Durağan Bir Sıvı İçindeki Asıltı Parçacıklarının Moleküler Kinetik Kuramı Çerçevesindeki Hareketleri Üzerine | Brown hareketi | Atomların varlığına bir kanıt sundu ve istatistik fizik alanına destek sağladı. |
| 26 Eylül | Zur Elektrodynamik bewegter Körper | Hareketli Cisimlerin Elektrodinamiği | Özel görelilik | Maxwell'in elektromanyetik denklemleri ile mekanik yasalarını bağdaştırdı, ışık hızının her referansa göre sabit olduğunu önerdi, esirin varlığını reddetti. |
| 21 Kasım | Ist die Trägheit eines Körpers von seinem Energieinhalt abhängig? | Bir Cismin Eylemsizliği Enerji İçeriğine Bağlı mıdır? | Kütle-enerji eşitliği | Kütle enerji eşitliği adlı ünlü formülünü ortaya koydu. |
Yaşamı > Akademik kariyeri

1908'de artık oldukça tanınmış, büyük bir bilim insanı olarak tanınıyordu ve Bern Üniversitesine öğretim üyesi olarak atanmıştı. Sonraki sene patent ofisindeki işinden ve öğretim üyeliğinden ayrıldı ve Zürih Üniversitesinde fizik doçentliğine başladı. 1911 yılında Prag'da Karl-Ferdinand Üniversitesinde (günümüzde Prag Üniversitesi) profesörlük unvanı aldı. 1914 yılında Almanya'ya döndü, Kaiser Willhelm Fizik Enstitüsü'nde yönetici, Berlin Humboldt Üniversitesinde profesör oldu. Bu işlerindeki sözleşmelerinde öğretmenlik görevlerini oldukça azaltan maddeler vardı.
Prusya Bilim Akademisinin bir üyesi olmuştur. 1916 yılında Einstein Deutsche Physikalische Gesellschaft (Alman Fizik Derneği)'ın başkanı olmuştur (1916-1918).
1911 yılında, yeni genel görelilik kuramına göre, başka bir yıldızın ışığının güneş tarafından kırılacağını hesaplamıştır. Bu tahmini sonradan Arthur Stanley Eddington'un 1919'daki güneş tutulması gözleminde doğrulanmıştır. Bu olayın uluslararası basında haberleşmesi, Einstein'ı dünyaca ünlü yapmıştır.
1921 yılında Einstein Nobel Fizik Ödülü'ne layık görülmüştür. O dönemde görelilik hâlâ tartışmalı görüldüğü için, ödül fotoelektrik etkisini açıklaması nedeniyle verilmiştir. 1925 yılında da Royal Society tarafından Copley Medal almıştır.
Yaşamı > Elsa Einstein ile evliliği

Mileva Maric ile evliliği sırasında kuzeni Elsa ile bir aşk ilişkisi yaşayan Einstein, 1919'da Mileva'dan boşandıktan birkaç ay sonra onunla evlendi. Çiftin çocukları olmadı ama Einstein Elsa'nın önceki evliliğinden olma Ilse ve Margot adlı iki kızını kendi kızları olarak benimsedi. Aile, ABD'ye göçene kadar Berlin'de yaşadı; yazları ise Potsdam yakınındaki yazlıklarında geçirdi.
Yaşamı > Amerikan vatandaşlığı ve Princeton, New Jersey

Einstein, Nisan 1933'te Amerikan üniversitelerini ziyaret ederken, Alman hükûmetinin Yahudileri üniversitelerde öğretmenlik dahil bütün resmi konumlardan men ettiğini öğrendi. Bir ay sonra Naziler kitap yakma kampanyalarına başladı ve Einstein'ın eserleri de yakılanlar arasındaydı. Einstein bu gezisinde Almanya'ya bir daha geri dönmeyeceğini söyledi.
Mart 1933'te Avrupa'ya döndüğünde birkaç ay Belçika'da kaldı, sonrasında geçici olarak İngiltere'ye geçti. Aynı yıl ABD'ye göç etmeye karar verdi. Princeton, New Jersey'de, Institute for Advanced Study'de görev aldı ve 1955'te ölümüne kadar burada kaldı. Burada kendi bir birleşik alan kuramı geliştirmeye ve kuantum fiziğinin kabul edilmiş yorumlarını çürütmeye çalıştı. Bu iki girişimi de başarısız oldu.
Yaşamı > Amerikan vatandaşlığı ve Princeton, New Jersey > Manhattan Projesi

1939 yılında, fizikçi Leo Szilard dahil bir grup Macar bilim insanı Nazilerin atom bombası araştırmaları konusunda Washington'u uyardı. Grubun uyarısı ciddiye alınmadı. 1939 yazında, Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı başlamadan birkaç ay önce, Einstein prestijini kullanarak Leo Szilard ile birlikte, Başkan Roosevelt'e, Nazi Almanya'sının atom bombası tehlikesine karşı uyarı mektubu gönderdi. Aynı mektupta Amerikan hükûmetinin uranyum araştırmaları ve zincir reaksiyonları ile ilgili araştırma yapması tavsiye ediliyordu. Einstein ve diğer mülteci arkadaşları “Alman bilim adamlarının atom bombası yarışını kazanabileceği ve Hitler'in bu silahı kullanmak için oldukça istekli olacağı” konusunda uyarıyordu.
Mektubun ABD hükûmetinin savaş öncesi nükleer silahlar hakkında yoğun araştırma yapmasının önemli bir tetikleyicisi olduğu düşünülmektedir. Başkan Roosevelt, Hitler'in önce atom bombasına sahip olması riskini üstlenemezdi. Einstein'ın mektubu ve buluşmaları sonucu ABD bombayı geliştirme yarışına girdi. Savaş sırasında ABD bombayı geliştirebilen tek ülke oldu.
1954 yılında, ölümünden bir yıl önce, bu konuda arkadaşı Linus Pauling'e şunları söylemiştir. “Hayatımda tek bir büyük hata yaptım. Başkan Roosevelt’e atom bombası tavsiyesini yapmak. Ama yine de bir nedeni vardı. Almanların daha önce yapması tehlikesi”.
Yaşamı > Ölümü ve beyninin çalınması

18 Nisan 1955'te, Albert Einstein iç kanama geçirdi. İsrail'in kuruluşunun yedinci yıl dönümü nedeniyle bir televizyon konuşmasının taslağını hazırlıyordu ama bu çalışmasını bitiremeden öldü. Einstein ameliyatı şu sözlerle reddetti, “İstediğim zaman gitmek istiyorum. Hayatı yapay bir şekilde uzatmak tatsız. Ben payımı kullandım, şimdi gitme zamanı ve bunu zarif bir şekilde yapmak istiyorum”. 76 yaşında, Princeton Hastanesi'nde gece saat 01.55'te öldü.
Otopsisi sırasında Princeton Hastanesi patolojisti Thomas Stoltz Harvey o gece nöbetteydi ve Einstein'ın ölüm nedenini belirlemesi gerekiyordu. Beyni kafatasından çıkardıktan sonra kendi kendine "Bu dünyamız hakkında her şeyi değiştiren beyindir" demiştir. Einstein öldükten sonra vücudunun putlaştırılarak tapılmasını istemiyordu. Fikirlerine ve bilime olan katkısına odaklanması gerektiğine inanıyordu. Bunun için ailesi tarafından öldükten sonra yakılması fikri ortaya atıldı. Harvey bedeni yakılması için hazırladı. Beyni ise kendi sefer tasına koydu ve evine götürdü. Böylece Einstein'ın beyni çalınmış oldu.
Beyni çalınan Einstein'ın ailesi şoktaydı. Hükûmet yetkileri ve Harvey'in meslektaşları ise çileden çıkmıştı. Herkes beynin iade edilmesini istiyordu ancak Harvey bunu kabul etmedi. Bu nedenle de işinden oldu. Ancak Harvey beyni bilimsel araştırmalarda kullanılacağına yemin edince, ailesi bu isteğinden vazgeçti. Daha sonra Einstein'ın kalıntıları ailesi tarafından yaktırıldı ve külleri bilinmeyen bir yere serpildi. Beyni ise Harvey tarafından 1985 yılına kadar hayatının anlamı oldu ve bu yılda beynin bir kısmını o yıllarda beyinle uğraşan bir uzmana gönderdi. Gönderdiği uzman tarafından bulunanlar ise basında bir sansasyona neden oldu. Çalışmalar Einstein'ın beyninde bulunan ve beyin nöronlarını besleyen glial hücrelere odaklanmıştı. Einstein'ın beyninde normal bir insana nazaran daha fazla glial hücre bulunuyordu. Fakat bu konuda bilim adamları farklı fikirler ortaya attılar.
Einstein'ın beyni 53 yıl sonunda çalındığı Princeton Hastanesi'ne geri döndü. Harvey bundan 3 yıl sonra hayatını yitirdi.