Kur'ancılık
Eleştiriler > Hadis Tarihi

Peygamber'in hadislerin yazımını yasakladığı ve izin verdiği farklı sahih rivayetler bulunmaktadır. Alimler bu rivayetleri inceledikten sonra Peygamber'in, hadislerin Kur'an ayetleri ile karışmasından korktuğu için başta yasakladığını, nübüvvetin sonraki dönemlerinde ise yazıma izin vermiş, rivayet etme hususunda ise belli kurallar koymuş olduğu sonucuna varmışlardır.
Nakledilen haberlerin araştırılarak kabul edilmesi
Peygamber'den yapılan nakillerde titiz davranılması
Rivayetlerin Kur'an ile karışmaması konusunda ihtiyatlı olmak
Sahabeler bu kaidelere uyarak hadisleri rivayet etmişlerdir.
Farklı kitaplarda farklı tariklerle geçmekle birlikte yazımı yasaklayan tek "sahih" rivayet şudur:
“Benden yazmayınız. Kim benden Kur‟ân‟dan başka bir şey yazdıysa onu [derhal] imha etsin. Benden hadis nakledebilirsiniz. Bunda herhangi bir sakınca yoktur. Ama her kim benim üzerimden kasten yalan söylerse cehennemdeki yerini hazırlasın. (Müslim)
Hatib El-Bağdadi yazma yasağının sebebi ile ilgili şu açıklamayı yapmaktadır:
"İslam'ın ilk devirlerinde hadislerin yazılması yasaktı; zira Kur'an ile diğer metinleri ayırt edebilecek seviyede olanların sayısı azdı. Arapların çoğu dini ileri seviyede anlayabilecek durumda değillerdi ve bu kimselerle uzun süre birlikte bulunmamışlardı. Bu durumda böylesi hadislerin sahifelerde yazılı olarak Kur'an ile karıştırıp Allah'ın kelamı zannetmelerinden emin olunamazdı.
Yazıma izin veren bazı güvenilir hadisler ise şunlardır:
“Resulullah’dan duyduğum her şeyi ezberlemek maksadıyla yazıyordum. Kureyş beni bundan nehyetti ve ‘Resulullah kızgınlık ve sükûnet hallerinde konuşan bir insan iken, sen ondan duyduğun her şeyi nasıl yazarsın?’ dediler. Bunun üzerine yazmaktan vazgeçtim. Sonra durumu Resulullah’a arzettim. Eliyle ağzına işaret ederek; ‘Yaz, canım kudret elinde olan Allah’a yemin ederim ki buradan haktan başka bir şey çıkmaz.’ buyurdu.” (Ebu Davud)
“Resulullah’ın ashabı içinde Abdullah bin Amr hariç, benden daha fazla hadis rivayet eden kimse yoktur, Abdullah yazar, ben yazmazdım.”(Buharî)
“Ensar'dan bir adam vardı, Resûlullah  ile birlikte oturur, Peygamber'in hadislerini dinler, onlara hayran kalır, fakat onları hatırlayamazdı. Bunun üzerine Allah Resûlü'ne şikâyette bulunarak şöyle dedi: 'Ey Allah'ın Resûlü! Ben senin hadislerini dinleyerek hayran kalıyorum ama onları hatırlayamıyorum' Bunun üzerine Resûlullah : Kendine sağ elin vasıtasıyla yardım et' dedi ve eliyle yazıyormuş gibi yaptı.” (Tirmizi)
Ebu Şah için (hadisi) yaz! (Buhari,Müslim,Tirmizi)
Bu hadislerin dışında hadis rivayetine dikkat çeken hadisler de bulunmaktadır:
“Allah, bizden bir söz işitip onu muhafaza edenin ve sonra da bir başkasına onu ulaştıranın yüzünü ak etsin.” (Tirmizi)
“Benden bir söz işitip, onu tebliğ etmek için (başkalarına ulaştırmak için) ezberleyen kişinin Allah yüzünü ak etsin. Zira kendisine ulaştırılan öyleleri vardır ki bizzat işitenden daha iyi anlarlar.” (Ahmed b. Hanbel)
Bu gibi hadislere dayanarak sahabelerden bazıları hadisleri yazmış, bazıları ise rivayet etmiştir. En çok hadis rivayet eden sahabeler şunlardır:
Ebu Hüreyre (H. 58): 5374-3848 hadis.
Abdullah İbn Ömer (H. 74): 2619-2019 hadis.
Enes b. Mâlik (H. 93): 2286-2178 hadis.
Hz. Aişe (H. 58): 2210 hadis.
Abdullah İbn Abbas (H. 68): 1660-1696 hadis.
Cabir İbn Abdullah (H. 78): 1540-1206 hadis.
Ebu Saîd el-Hudrî (H. 74): 1170-958 hadis.
Abdullah İbn Mesud (H. 32): 848-892 hadis.
Abdullah İbn Amr (H. 63): 700-722 hadis.
Muhammed Mustafa Azami'ye göre 52 sahabe hadis yazmıştır. Bu sahifelerden günümüze ulaşanı ise  Ebû Hüreyre'nin, talebesi Hemmâm b. Münebbih'e yazdırdığı es-Sahifet'us Sahiha'dır. Kitapta Allah’ın sıfatları, sünnetin önemi, namaz, oruç, cihad, tövbe, ahlâk, geçmiş ümmetler, peygamberler, cennet, cehennem gibi konularda 139 hadis bulunmaktadır.