stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Erden Kıral
Filmografisi

| Yıl | Yapım | Senaryo | Yapımcı | Yönetmen | Oyuncu | Yapım tasarımı | Yönetmen yardımcısı | Reji ekibi | Not(lar) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1966 | Kenarın Dilberi |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1966 | Düğün Gecesi |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1967 | Hindistan Cevizi |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1967 | Merhamet |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1968 | Gül ve Şeker |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1968 | Kumcu Ali Yaşar |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1978 | Kanal |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1979 | Bereketli Topraklar Üzerinde |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1982 | Hakkâri'de Bir Mevsim |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1984 | Ayna |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1984 | Neşemizi Bulalım |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1987 | Dilan |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1988 | Av Zamanı |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1993 | Mavi Sürgün |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1995 | Aşk Üzerine Söylenmemiş Her Şey |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1996 | Ay Hikâyeleri |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1997 | Avcı |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1998 | Hayalet |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1999 | Baba |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2000 | Unutulmuşlar |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2001 | Baba Evi |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2002 | Babam ve Biz |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2005 | Canım Kocacığım |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2005 | Yolda / Rüzgar Geri Getirirse |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2008 | Vicdan |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2010 | Haliç |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2012 | Kuş |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2012 | Yük |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2014 | Gece |  |  |  |  |  |  |  |  |
Ödüller

1981: 18. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen Ödülü - Bereketli Topraklar Üzerinde
1981: Sinema Yazarları Derneği Ödülleri - En İyi Yönetmen Ödülü - Bereketli Topraklar Üzerinde
1993: 30. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen Ödülü - Mavi Sürgün
1994: 8. Altın Koza Film Festivali - En İyi Yönetmen Ödülü - Mavi Sürgün
1994: Sinema Yazarları Derneği Ödülleri - En İyi Yönetmen Ödülü - Mavi Sürgün
2007: 14. Altın Koza Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
2012: 19. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali - En İyi Yönetmen Ödülü - Yük
2015: 52. Uluslararası Antalya Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
Zincirlikuyu Mezarlığı'ndaki kabri
Bütirik asit

Bütirik asit (Yunanca βουτυρος, tereyağı), sistematik adıyla butanoik asit, 4 karbonlu, renksiz, karakteristik kokulu düz zincirli bir alkil karboksilik asittir. Kimyasal formülü CH
3CH
2CH
2CO
2H olan bu asit doymuş yağ asididir. Suda çözünebilir ve odada hafif uçucudur. Bütirik asitin tuzları ve esterlerine bütiratlar ya da bütanoatlar denir. Endüstriyel kimyada yaygın olarak kullanılır. Memelilerin kolonları için önemli bir bileşendir. Bütirik asidin gliserit hâli tereyağında %3-4 oranında bulunur.
Tarihçe

Bütirik asit, ilk kez 1814 yılında Fransız kimyager Michel Eugène Chevreul tarafından saf olmayan bir biçimde keşfedilmiştir. 1818 yılında ise Chevreul, bu maddeyi yeterince saflaştırarak özelliklerini belirlemiştir. Ancak, Chevreul bu erken bulgularını yayımlamak yerine araştırmalarını Paris'teki Bilimler Akademisi'nin sekreterine yazılı olarak sunmuştur. Ayrıca Fransız kimyager Henri Braconnot da tereyağının bileşimi üzerine araştırmalar yapıyor ve yayımlıyordu. Bu da keşiflerin önceliği konusunda tartışmalara yol açmıştır. 1815 yılına kadar Chevreul, tereyağının kokusuna neden olan maddeyi bulduğunu iddia ediyordu. 1817'de, bütirik asit ile ilgili bazı bulgularını yayımlayarak bu maddeyi adlandırmıştır. Ancak, bütirik asidin özelliklerine dair detaylı çalışmasını ancak 1823'te yayımlayabilmiştir. Bütirik asidin ismi, ilk kez bulunduğu madde olan "tereyağı" anlamına gelen βούτῡρον (butyron) kelimesinden alınmıştır. Latince’deki butyrum (veya buturum) kelimesi de benzer bir anlam taşır.
Los Glaciares Millî Parkı

| Los Glaciares Ulusal Parkı> Parque Nacional Los Glaciares |
| --- | --- |

Fitz Roy ve Cerro Torre
Alan türü: Millî park
Devlet:  Arjantin
Bölge: Santa Cruz
İl: El Calafate
Koordinatları: 50°0′0″G 73°14′58″B﻿ / ﻿50.00000°G 73.24944°B﻿ / -50.00000; -73.24944
Kapladığı alan: 7,27 km2
Kuruluş tarihi: 11 Mayıs 1937
Yönetici: Administración de Parques Nacionales
Dünya Mirası: Evet 
Lago Argentino ve Perito Moreno Buzulu
 UNESCO Dünya Mirası
Konum:  Arjantin
Kriter: Doğal: vii, viii
Referans: 145
Tescil: 1981 (5. oturum)
Bölge: Latin Amerika ve Karayipler

Los Glaciares Ulusal Parkı (İspanyolca: Parque Nacional Los Glaciares) Arjantin'in Patagonya bölgesinde Santa Cruz eyaletinde bulunan ulusal parktır. 726.927 hektar (7.27 km2) bir alanı kaplamaktadır. Arjantin'in en büyük ikinci ulusal parkıdır. 11 Mayıs 1937'de kurulan park, Macellan subpolar ormanlarına ve Patagonya bozkırlarının biyoçeşitliğine sahiptir. 1981 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır.
And dağlarındaki 47 büyük buzulun beslediği Atlas Okyanusu'na akan 13 buzulu barındıran parkın adı, dev buz kabı anlamına gelir. Antarktika ve Grönland dışında en büyük buz örtüsüdür. Dünyanın diğer bölgelerinde, buzullar ortalama olarak deniz seviyesinden en az 2500 m yükseklikte başlar, ama buz örtüsünün büyüklüğü yüzünden bu buzullar 1500 metrede başlar, 200 metre aşağı kaydıktan sonra Los Glaciares Ulusal Parkı'nın sınırına dayanır ve Şili topraklarındaki Torres del Paine Ulusal Parkı'na ulaşır.
Coğrafya

Yüzde otuzu buzla kaplı olan Los Glaciares, her biri kısmen park alanı içinde kalan iki büyük göle açılan iki parçadan oluşur: Kuzeyde 1,100 km2 yüzölçümlü Viedma Gölü ve güneyde 1,466 km2 yüzölçümüyle Arjantin'in en büyüğü olan Argentino Gölü. Her iki göl de Puerto Santa Cruz'dan Atlas Okyanusu'na akan Santa Cruz Nehri'ni beslemektedir.
Kuzeyde Viedma Gölü'ne akan Viedma Buzulu ve birkaç küçük buzul ile Fitz Roy Dağı ve Cerro Torre'yi de içeren tırmanma ve trekking düşkünleri arasında çok popüler olan bir dizi dağ vardır.
Güney kısmında küçük olan bir dizi buzulun yanı sıra  Argentino Gölü'ne akan Perito Moreno Buzulu, Upsala Buzulu ve Spegazzini Buzulu bulunmaktadır. Spegazzini ve Upsala buzullarına ulaşmanın tek yolu göldeki Onelli koyudur. Tipik gezi tekneleriyle buzullar arasında seyahat edilerek koya ulaşılır.
Ekoloji

And dağları, Pasifik Okyanusu'ndan gelen nemi tutarlar, geriye kalan işe yaramaz buz gibi soğuk ile (Yıllık ortalama sıcaklık 7,5 °C) Arjantin tarafındaki kurak Patagonya bozkırını oluşturur. Bu alan nanduların, guanakoların, pumaların ve boz tilkilerin yaşam alanıdır. Sığır endüstrisinin işgalinden zarar görmekte ve yok olma tehlikesi altındadırlar. Patagonya boyunca görülen büyük ölçekli hayvancılık nedeniyle çokça otlatma yüzünden bazı türlerin sayısında dramatik bir düşüş olmuştur.[kaynak belirtilmeli] Bölgede yalnızca 100 tanesi kayıt altına alınan 1000'den fazla kuş türü bulunmaktadır (Akbaba, kartal ve diğerleri). Buz örtüsü ile Patagonya bozkırı arasında çoğunlukla Lenga ve Antarktika kayın ağaçlarından oluşan Macellan subpolar ormanları and geyiği ve torrent Ördeği'nin yaşadığı verimli bir alan oluşturmaktadır.
Turizm

Los Glaciares dış turizm için önemli bir cazibe merkezi oluşturur. Turların başlangıç noktaları, Argentino gölü kıyısında ancak park dışında yer alan El Calafate kenti ile parkın kuzey kesiminde Fitz Roy dağı eteklerinde yer alan ve aynı zamanda park yönetim merkezinin de yer aldığı El Chaltén köyüdür.
Resim galerisi

Adını Robert FitzRoy'dan alan Cerro Fitz Roy, Patagonya, Arjantin
El Chaltén
Perito Moreno Buzulu
Perito Moreno Buzulu
Upsala Buzulu
Argentino Gölü, Onelli Koyu
Viedma Buzulu
Spegazzini Buzulu
İbrahim Yavuz Yükselsin

İbrahim Yavuz Yükselsin (d. 12 Temmuz 1966, İstanbul), 1985 yılında girdiği İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Müzik Bilimleri Bölümü'nden 1990' yılında mezun oldu ve aynı kurumda önce sözleşmeli olarak (1990) daha sonra (1992) araştırma görevlisi kadrosunda göreve başladı. 1994'te "İsmail Fenni Ertuğrul'un Sözel Taksimleri" başlıklı tezi ile D.E.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü'ndeki Yüksek Lisans öğrenimini tamamladı ve aynı yıl başladığı doktora öğrenimini 2001'de "Batı Türkiye Romanlarında Kültürel Kimlik, Profesyonel Müzisyenlik ve Müziksel Yaratıcılık” başlıklı doktora tezi ile tamamladı. 2011 Haziran'ında Yardımcı Doçent, 2011 Şubat'ında Doçent Unvanlarını aldı.
Öğrenim süreci boyunca Turgut Aldemir ile kulak eğitimi ve solfej, piyano, armoni, koro; Serhat Durmaz ile Geleneksel Türk Sanat Müziği kuramı, Dağar, Akustik; Fırat Kutluk ile Uluslararası Sanat Müziği Tarihi, Yetkin Özer ile Müzikoloji ve Etnomüzikoloji kuramları ile Araştırma yöntem ve teknikleri üzerine çalıştı. Müzikoloji ve Etnomüzikoloji kuramı, Dünya Müzikleri, Çalgı Bilgisi, Müzik Analizi ve Müzik Etnografisi üzerine incelemeler yapan İbrahim Yavuz Yükselsin halen Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde öğretim üyesi olup 2013-2015 yılları arasında Müzik Bilimleri Anabilim Dalı başkanlığı ve Bölüm başkanlığı görevlerini yürüttü.
Üniversitedeki görevinin yanı sıra TRT Radyo 3'te farklı kültürlerin müzik geleneklerini tanıtan Sınırların Ötesinde Müzik [(1999-2000), (2006-2007)]; Uluslararası Sanat Müziğinin başı çeken bestecilerin yaşamından kesitler sunulan Evrensel Müziğin Ustaları [(1999-2000), (2007-2008)]; ve çalgıların tanıtıldığı Çalgılar ve Müzik (2006-2007)  programlarını hazırladı. D.E.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi  tarafından yayınlanan Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi'nde Baş Editörlük (2012-2014) ve Yayın Kurul Üyeliği (2011-2012) görevlerini yürüttü. 24 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Verdiği dersler

Lisans programı: "Müzik, Kültür ve Toplum", "Etnomüzikolojiye Giriş", "Müzik Araştırmacılığı Uygulamaları", Araştırma Tasarımı ve Projelendirme", "Dünya Müzikleri", "Müzik Laboratuvarı", "Müzik Etnografisi", "Müzik Analizi".
Yüksek Lisans programı: "Çaprazkültürel Müzik Analizi", "Kültürlerarası Dialog, Aracılık ve Müzik"
Doktora programı: "Etnomüzikolojide Yöntem ve Teknik" ve "Tınısal Müzik Analizi".
Bilimsel çalışmalar > Kitap

1996 Batı Küğü Üzerine Seçme Yazılarıyla Gültekin Oransay, DEÜ, Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları, İzmir, [Yrd. Doç. Dr. Serhat Durmaz'la birlikte hazırlanan derleme kitap].
Bilimsel çalışmalar > Kitapiçi Bölüm

2011 Yükselsin, İ. Yavuz, "İlle de Roman Olsun: Popüler Müzik ve Kültürel Kimliğin Tınısal Sunumu", İlle de Sanat Olsun, Proje Raporu, İstanbul: s:96-102.
2011 Yükselsin, İ. Yavuz, "Müzik ve Kültürel Çeşitlilik - Göç, Kimlik, Müzik: Pomaklarda Göçmen Kimliğin İfade Aracı Olarak 'Pesna' Türkiye'de Müzik Kültürü, Ankara: AKDTYK Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, s:457-462.
Bilimsel çalışmalar > Kongre

2016 Bilgihan AKBABA BOZOK & Yükselsin, İ. Yavuz,, “Göç, Mekan, Müzik: Karaağaçlı Pomak Göçmen Topluluğunda Mekanın Balkanlaştırılması”, II. Uluslararası Sanat ve Tasarım Kongresi, Narlıdere, Ekim 2016,
2010 Yükselsin, İ. Yavuz & C. Yılmaz, “Cinsiyet ve Sınırlar: Evlilik Ritüeli Bağlamında Bergamalı Roman Kadın Müzisyenler”, 21. Yüzyılın Eşiğinde Kadınlar: Değişim ve Güçlenme, Uluslararası Multidisipliner Kadın Kongresi Bildiri Kitabı, 13-16 Ekim 2009, Cilt 4, 146-156, İzmir.
2008 Berrakçay, O. & Yükselsin, İ. Yavuz,, “Müzik ve Otizm: Ritim Tekrarına Dayalı Uygulama Çalışmalarının Problem Davranış Kontrolüne Etkisi”, Proceedings Of International Conference on Educational Sciences (ICES'08), June 23-25, 291-298, East Mediterrian University, Famagusta: North Cyprus, 2008.
2006 Yükselsin, İ. Yavuz, "Göç, Kimlik, Müzik: Pomaklarda Göçmen Kimliğin İfade Aracı Olarak 'Pesna'", Tarihsel Süreç İçinde Türkiye'de Müzik Kültürü ve Müzik Müzesi Uluslararası Kongresi, 29-31 Mayıs 2006 İstanbul: Askeri Müze ve Kültür Sitesi.
2005 Yükselsin, İ. Yavuz, “İlle de Roman Olsun: Popüler Müzik ve Kültürel Kimliğin Tınısal Sunumu”, İstanbul Teknik Üniversitesi, Türk Müziği Devlet Konservatuvarı, Müzikoloji Bölümü, Müzikte Temsil ve Müziksel Temsil Uluslararası Kongresi, 6-8 Ekim, İstanbul
2003 Yükselsin, İ. Yavuz, “Popüler Müzik ve İnternet Teknolojileri”, Popüler Müzik Araştırmaları Derneği (PMAD), Popüler Müzikte Kod, Anlam ve İfade Ulusal Kongresi, 6-8 Ekim, Eskişehir.
Bilimsel çalışmalar > Sempozyum

2016 Orçun BERRAKÇAY & Yükselsin, İ. Yavuz, “Müziksel Etkinliklerin ve Müzisyenliğin Deve Güreşi Ritüellerindeki Önemi”, I. Uluslararası Selçuk-Efes Devecilik Kültürü ve Deve Güreşleri Sempozyumu, Selçuk, Kasım 2016,
2016 Bilgihan AKBABA BOZOK & Yükselsin, İ. Yavuz, “Karaağaçlı Pomak Göçmen Topluluğu'nda Balkanlı Kimliğinin İnşa Aracı Olarak Müziksel İcra”, Uluslararası Müzik Sempozyumu, Nilüfer, Ekim 2016,
2016 Uğur ASLAN & Yükselsin, İ. Yavuz, “Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi Aracı Olarak Dinsel Müzik: İzmir Işık Kilisesi'nde İyileştirme Ritüeli”, VII. ULUSLARARASI HİSARLI AHMET SEMPOZYUMU, Kütahya, Mayıs 2016,
2014 Bozok, Bilgihan A. & Yükselsin, İ. Yavuz, "Pesna Pratiğinde Dönüşüm ve Süreklilik: Breznitsa Pomak Topluluğu Örnekolayı", İzmir II. Ulusal Müzik Sempozyumu, 17-18 Kasım, İzmir.
2014 Yükselsin, İ. Yavuz, "Bir Ulus-Devletin Kültürel İnşası: Erken Cumhuriyet Dönemi Bergama'sında Müzik ve Sosyokültürel Dönüşüm", İzmir II. Ulusal Müzik Sempozyumu, 17-18 Kasım, İzmir.
2014 Yükselsin, İ. Yavuz, "Kültürel Aracılar Olarak Romanlar: Kırkpınar Yağlı Güreşleri Örnekolayı", Dünya Ses Günü Sempozyumu, 16 Nisan 2014, İzmir.
2013 Yükselsin, İ. Yavuz, "Muzaffer Sarısözen ve 'Türk Halk Müziği'nin Yeniden İnşası Sürecindeki 'Kültürel Aracılık' Rolü", Ölümünün 50. Yılında Muzaffer Sarısözen Sempozyumu, 18-20 Kasım, Sivas.
2012 Kınlı, H. Devrim & Yükselsin, İ. Yavuz, "Kültürel Aracılığın Ritüelleri: Bergamalı Profesyonel Roman Müzisyenlerin Geçiş Ritüellerindeki Aracılık Rolleri", III. Uluslararası Hisarlı Ahmet Sempozyumu, 24-26 Mayıs, Kütahya.
2012 Akkaş, Seher & Yükselsin, İ. Yavuz, "Senkretizm Bağlamında 'Karadeniz Rock' Olgusu: Grup Marsis Örneği", III. Uluslararası Hisarlı Ahmet Sempozyumu, 24-26 Mayıs, Kütahya.
2011 Kınlı, H. Devrim & Yükselsin, İ. Yavuz, "Eşikler, Müzikler ve Liminalite: Bergama Evlilik Ritüelleri Bağlamında Roman Müzisyenlerin Liminal Rolleri", II. Ulusal Hisarlı Ahmet Sempozyumu, 26-28 Mayıs, Kütahya.
2011 Yükselsin, İ. Yavuz, "Kültürel Aracılık, Romanlar ve Müzik: Bir Rumeli Ezgisinin Güreş Havasına Dönüştürülmesi Örnek Olayı, II. Ulusal Hisarlı Ahmet Sempozyumu, 26-28 Mayıs,Kütahya.
2007 Yükselsin, İ. Yavuz, “Etnomüzikoloji Penceresinden Saygun”, 4. Müzikoloji Sempozyumu, 9-10 Mart, Bursa.
2000 Yükselsin, İ. Yavuz, “Güreş Müziğinde İcra ve Yaratıcılık: Edirneli Roman Müzisyenlerin Kırkpınar Güreşlerindeki Rolü”, Müzikoloji Derneği 2. Müzikoloji Sempozyumu, 20-21 Ekim, İzmir.
1999 Yükselsin, İ. Yavuz, “Bir Grup Kimliği Olarak “Çalgıcılık”: Edirne Romanlarında Profesyonel Müzisyenliğin Grup Kimliğindeki Rolü”, Müzikoloji Derneği 1. Müzikoloji Sempozyumu, İstanbul.
1997 Yükselsin, İ. Yavuz, "Etnik-Kültürel Kimlik ve Göçmen Müziği”, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Müzik Eğitimi Sempozyumu, 28-31 Mayıs.
1992 Yükselsin, İ. Yavuz, "Gülümlü Opera Geleneği ve Rossini", Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, Müzik Bilimleri Bölümü, Rossini Semineri, İzmir Devlet Opera ve Balesi, 13-17 Nisan,
Bilimsel çalışmalar > Panel

2007 Yükselsin, İ. Yavuz, Etnisite, Meslek, Müzik: Batı Türkiye Romanlarında Müzik Yapma Üzerine Kurulu Bir Meslek Olarak Çalgıcılık, 40 Gün 40 Gece Sulukule Platformu, Umuda Giden Yol: Türkiye Roman Müziklerinden Örnekler Paneli, 20 Nisan 2007 İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Doktor Erol Üçer Müzik İleri Araştırmalar Merkezi Seminer Salonu, Maçka Yerleşkesi.
Bilimsel çalışmalar > CD/Kaset

1998 Pomak Göçmenlerde Müzik ve Pesna, Kalan Müzik, İstanbul.
Memduh Ün

| Memduh Ün |
| --- | --- |
Doğum: Arif Memduh Ün 14 Mart 1920(1920-03-14) İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 16 Ekim 2015 (95 yaşında) Bodrum, Muğla, Türkiye
Ölüm sebebi: Akciğerlerinde sıvı birikmesi, yüksek tansiyon ve yaşa bağlı organ yetmezliği
Milliyet: Türk
Vatandaşlık:  Türkiye
Eğitim: Vefa Lisesi, İstanbul
Meslek: Futbolcu, oyuncu, senarist, yapımcı, yönetmen
Etkin yıllar: 1948-2005
Evlilik: Cahide Şen (e. 1949; ö. 2015)
Partner(ler): Fatma Girik (1958-2015)
Çocuk(lar): Sevda Ün Uğur Ün
Ödüller: Tüm Liste

Memduh Ün
Arif Memduh Ün (14 Mart 1920, İstanbul - 16 Ekim 2015, Muğla), Türk futbolcu, sinema yönetmeni, oyuncu, kurgucu, senarist, yapımcı, öğretim görevlisi ve Onursal Profesör.
1947-2005 yılları arasında yapımcı olarak 124, yönetmen olarak 72, oyuncu olarak ise 48 filme imza atmıştır.
İlk yılları ve eğitimi

1920'de İstanbul Kasımpaşa'da dünyaya geldi. Babası polis Mustafa Ün, annesi bir deniz yüzbaşısının kızı olan Makbule Ün'dür.
1937'de Vefa Lisesinden mezun oldu. 1938 yılında girdiği İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki eğitimini üçüncü sınıfta bıraktı.
Ortaokulda futbolla tanışan ve Langa Genç Takımı’nda futbol oynayan Ün, 1940-1942’de BJK Beşiktaş'ta yer aldı. 1941 yazında Ankara Demirspor’da oynadı. Takımı 1942-43 sezonunda Ankara ligi şampiyonu oldu. Askerliğini 1946’da Ankara’da tamamladıktan sonra İstanbulspor takımının antrenmanlarına katıldı, ardından İETT Futbol Takımı’na geçti. Futbol hayatı devam ederken bir yandan da Eskişehir Şeker Fabrikası'nda, TCDD'de ve Elektrik İdaresinde memurluk yaptı.
1947'de amatör oyuncularla çalışmak isteyen yapımcı Hürrem Erman’ın "Damga" filminde oynaması teklifi üzerine Turhan Ün takma adıyla bu filmde oyuncu olarak yer aldı. 1949'da Cahide Şen ile evlendi. Bu evlilikten bir oğlu, bir kızı dünyaya geldi
Sahne hayatı

İETT'de memurluk yapmayı sürdüren Ün, 1949'da Karadeniz Postası filmi ile ikinci kez oyunculuk yapma fırsatı yakaladı. Ardından arkadaşı Arşavir Alyanak ile birlikte senaryosunu yazdıkları Hayat Acıları (1951) adlı filmi çekerek ilk yapımcılık deneyimini gerçekleştirdi. Arşavir ve Ün, ticari başarı sağlayan bu filmin bütün haklarını Ceylan Film'e satarak kendi yapım şirketleri olan Yakut Film'i (1951) kurdular. 1954'e kadar Yakut Film'in ve başka şirketlerin filmlerinde oyunculuk yapmaya devam eden Ün, 1954'te yönetmenliğe geçti. İlk filmi Düşman Aşıklar’ın uğradığı ticari başarısızlık ile hayal kırıklığı yaşadı. Ertesi yıl melodram kalıbına uygun temalar kullanarak yaptığı Yetim Yavrular ile başarıyı yakaladı ve 1959’a kadar koyu melodram filmleri yapmayı sürdürdü. Bu dönemdeki filmlerinin çoğunda Muhterem Nur başrol oyuncusu olarak rol aldı.
Ün, 1958'de Üç Arkadaş filmiyle melodram kalıbının dışına çıkarak sinema dilini değiştirdi. Film, Türkiye sinemasının en iyi filmlerinden biri olarak kabul edildi. Bu filmdeki başarısı sayesinde Film Dostları Derneği’ne davet edilen sanatçı, Türk sinemasının önemli yönetmenleri arasına katıldı. Bu dönemde Fatma Girik’le yaşamaya başladı ve çiftin birlikteliği hayat-boyu devam etti.
1960 yılında çektiği Ayşecik filmi ile Türkiye sinema tarihinin çocuk yıldızlar dönemini başlattı. Ayşecik’le kazandığı başarının ardından Arşavir Alyanak ile Yakut Film’de ortaklığı sona erdi ve Uğur Film'i kurdu. Gişe garantisi olan filmler üretmeye yönelen Memduh Ün, yıldız oyunculara uygun filmler üretti. Ayhan Işık ile polisiye ve komedi filmleri, Fatma Girik ile güçlü erkeksi kadın tipleri üzerinden filmlere çevirdi.
1960'ta Be-ya Film adına çektiği ve Edmond Morris'in Tahta Çanaklar adlı oyunundan uyarladığı Kırık Çanaklar, 2. Türk Film Festivali'nde "En İyi Yönetmen" ve "En İyi Film" ödüllerini aldı. Daha sonra yerli ve yabancı uyarlamalara yönelerek Orhan Kemal, Kerime Nadir, Graham Green, William Irish, Peride Celal gibi edebiyatçıların eserlerini sinemaya uyarladı. Kemal Tahir'in senaryosunu yazdığı Namusum İçin'i yönetti. Film, 3. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Yönetmen ödülünü aldı.
1970'li yıllarda yönetmenlikten çok yapımcı kimliği ile filmler üretti. Ağrı Dağı Efsanesi (1975) filmi ile 13. Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Yapımcı ödülü aldı. 1980’li yıllarda Kemal Sunal filmlerinin yapımcılığını üstlendi.
1990 yılında kendisi finanse ederek çektiği ilk film olan Bütün Kapılar Kapalıydı filmini çekerek daha önceki filmlerinde görülmeyen bir konu ve sinematografiye yöneldi. Bunu Gün Ortasında Karanlık ve pek çok ödül alan Zıkkımın Kökü filmleri izledi. Yönetmenliğini üstlendiği son film Sinema Bir Mucizedir (2005) oldu ancak rahatsızlığı nedeniyle filmi tamamlayamayıp Tunç Başaran’a devretti.
Mimar Sinan Üniversitesi Sinema-TV Bölümünde öğretim görevlisi olarak çalıştı.
Sinema sanatçısı Memduh Ün 16 Ekim 2015 tarihinde tedavi gördüğü Bodrum'da 95 yaşında öldü.
Sapık (film, 1960)

| --- | --- |
Psycho

Yönetmen: Alfred Hitchcock
Yapımcı: Alfred Hitchcock Alma Reville
Senarist: Joseph Stefano
Hikâye (eser): Robert Bloch'un  Sapık Roman'ından Uyarlanmıştır.
Oyuncular: Anthony Perkins Janet Leigh Vera Miles John Gavin Martin Balsam John McIntire
Müzik: Bernard Herrmann
Görüntü yönetmeni: John L. Russell
Kurgu: George Tomasini
Stüdyo: 1960–1968: Paramount Pictures 1968-sonra: Universal Pictures
Dağıtıcı: Paramount Pictures
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Korku/Gerilim
Renk: Siyah Beyaz
Yapım yılı: 1960, ABD
Çıkış tarih(ler)i: 16 Haziran 1960, ABD 24 Ocak 1965 Türkiye
Süre: 109 dakika
Dil: İngilizce
Bütçe: 806,950 dolar
Hasılat: 50 Milyon dolar
Devam filmi: Sapık 2
Sapık, Alfred Hitchcock tarafından çekilen, senaryosu Joseph Stefano tarafından psikozlu bir katili hakkında yazılan 1960 tarihli korku ve gerilim filmidir. Film, Robert Bloch'un Wisconsinli katil Ed Gein'nin suçlarından esinlenerek yazdığı aynı adlı romanından uyarlanmıştır. Film, bir sekreter olan Marion Crane (Janet Leigh) ve yalnız yaşayan bir motel sahibi Norman Bates (Anthony Perkins) arasındaki karşılaşmayı anlatır. Film Türkiye'de 24 Ocak 1965'te gösterime girmiştir.
"Sapık", ABD'de "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek Kongre Kütüphanesi'nin "Ulusal Film Arşivi"nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.
Konu

Marion (Janet Leigh) ve sevgilisi Sam (John Gavin), evlenmek istedikleri halde, evlilik için yeterli paraları olmadığı için evlenemezler. Marion’un patronu banka hesabına yatırması için 40 bin dolar verince, Marion parayı çalar ve Phoenix’i terk eder. O geceyi yol üzerinde bir motelde geçirecektir. Marion ile arkadaş olan motelin genç sahibi Norman Bates (Anthony Perkins), Victoria döneminden kalma büyük bir konakta, hasta ve zor bir kadın olan annesiyle birlikte yaşadığını anlatır ve Marion’u eve davet eder. Marion gece yatmadan önce duş alırken yaşlı kadın ansızın ortaya çıkar ve duştaki Marion’u bıçaklayarak öldürür. Dakikalar sonra ortaya çıkan Norman büyük bir soğukkanlılıkla yerdeki kan izlerini temizler ve Marion’un cesedini kucağına alarak, kızın arabasının bagajına yerleştirir. Sonra da arabayı yakındaki bir bataklığa doğru sürerek bataklığın cinayet kanıtlarını yutmasını izler. Kaybolan kızı izleyip, bulmayı üç kişi üstlenmiştir. Lila (Vera Miles), Sam ve parayı bulmakla görevlendirilen sigorta müfettişi Arbogast (Martin Balsam)… Arbogast’ın araştırmaları onu motele götürür. Orada Norman ile konuşur ama Norman’ın onu annesiyle tanıştırmayı kabul etmemesi kuşkularını çoğaltır ve yaşlı kadınla konuşmak için eve gizlice girer. Merdivenlerden ilk kata çıkar ama tam adımını döşemeye attığı anda bıçaklanarak öldürülür ve cesedi merdivenlerden aşağı yuvarlanır. O sırada Lila ve Sam, kasabanın şerifinden Norman Bates’in annesinin öldüğünü ve sekiz yıl önce gömüldüğünü öğrenirler. Motele giderler. Lila evi aramaya kalkışınca, ölümden zor kurtulur. Mücadele sonunda, Norman’ın çift kişilik taşıyan, şizofrenik birisi olduğu ve ölmüş annesini temsil ederken de insan öldürmeye eğilimli bir manyak olduğu açığa çıkar. Alfred Hitchcock'un başyapıtlarından biri olarak kabul edilir.
Oyuncu kadrosu

Anthony Perkins	 ... 	Norman Bates
Janet Leigh	... 	Marion Crane
Vera Miles	... 	Lila Crane
John Gavin	... 	Sam Loomis
Martin Balsam	... 	Milton Arbogast
John McIntire	... 	Şerif Al Chambers
Simon Oakland	... 	Dr. Fred Richmond
Vaughn Taylor	... 	George Lowery
Frank Albertson	... 	Tom Cassidy
Lurene Tuttle	... 	Eliza Chambers
Patricia Hitchcock	... 	Caroline
John Anderson	... 	California Charlie
Mort Mills	... 	Karayolu devriye polisi