Memel Ayaklanması
Ayaklanma > Tepki ve sonrası

Uluslararası baskıya rağmen, Litvanya ayaklanmaya herhangi bir katılımını reddetti. Fransa, Litvanya'nın eylemlerini protesto etti ve statükonun restorasyonunu talep eden doğrudan askeri tehditler dile getirdi. İngiltere protesto etti ama tehdit etmekten kaçındı. Litvanya'nın Sovyet desteğine sahip olduğuna dair bir korku vardı, bu da Fransa veya Polonya askeri bir tepki başlatırsa Sovyet Rusya'nın müdahale edeceği ve bunun başka bir savaşa yol açabileceği anlamına geliyordu. Polonya da protesto etti, ancak sonuçlarından da korktu. Fransız ve İngiliz müdahalesi durumunda askeri yardım teklif etti. 17 Ocak 1923'te İtilaf Devletleri Büyükelçileri Konseyi, Frankman Georges Klinshant başkanlığında özel bir komisyon göndermeye karar verdi. Komisyon, bir avuç müttefik birlik ile 26 Ocak'ta geldi ve neredeyse hemen isyancıların bölgeden çekilmesini talep ederek güç kullanmakla tehdit etti, ancak isyancılar hızla geri çekildi. 29 Ocak'ta Müttefikler, ayaklanmayı bastırmak için asker gönderme teklifini reddetti. Fransa yönetimini yeniden kurmak istedi, ancak İngiltere ve İtalya bölgenin Litvanya'ya devredilmesini destekledi. 2 Şubat'ta müttefikler, bölgedeki tüm isyancıların geri çekilmesini, herhangi bir silahlı grubun, Steponaitis Müdürlüğü'nün ve Litvanya Küçük Kurtuluş Yüksek Komitesi'nin dağıtılmasını talep eden bir ültimatom yayınladılar.
Aynı zamanda, Milletler Cemiyeti, Polonya ile Litvanya arasındaki Vilnius Bölgesi üzerindeki toprak anlaşmazlığına ilişkin nihai kararını verdi. 3 Şubat'ta Birlik, Kasım 1920'deki Zeligovsky isyanından sonra kurulan 6 km genişliğindeki tarafsız bölgeyi tasfiye etmeye karar verdi. Litvanya protestolarına rağmen, insansız toprakların tasfiyesi 15 Şubat'ta başladı. Bu koşullar altında, Milletler Cemiyeti resmi olmayan bir değiş tokuş önerdi: Litvanya, kayıp Vilnius Bölgesi için Klaipeda bölgesini tazminat olarak alacaktı. Zaten 4 Şubat'ta ültimatom, Klaipeda bölgesinin transferinin baskı altında değil organize edilmesi talebiyle diplomatik bir nota ile değiştirildi. 11 Şubat'ta müttefikler, krizin barışçıl çözümü için Litvanya'ya bile teşekkür ettiler. Milletler Cemiyeti'ni daha da yatıştırmak için Klaipeda Bölge Müdürlüğü 15 Şubat'ta dağıtıldı. Viktoras Gailius, ikisi Alman ve üçü Prusyalı Litvanyalı olmak üzere beş üyeden oluşan geçici bir müdürlük kurdu. 17 Şubat'ta İtilaf Devletleri Konseyi, Litvanya'da daha sonra Klaipeda Sözleşmesi'nde formüle edilecek olan çeşitli koşullar altında çalışmaya başladı: bölgeye özerklik verilecek, Litvanya müttefiklerin yönetimi sürdürme masraflarını tazmin edecek ve tazminat ödeyecekti. Almanlar, Neman Nehri'nin Almanya ve Litvanya'yı sınırlayan kısmı genel kullanıma sahip olacaktı. Litvanya bu koşulları kabul etti ve diğer devletlerde ayaklanmayı meşru kabul etti. Fransız ve İngiliz gemileri 19 Şubat'ta Klaipeda limanından ayrıldı.
Klaipeda Sözleşmesi'nin başlangıçta önerilen versiyonu, Polonya'ya Klaipeda limanına erişme, bu limanı kullanma ve yönetme konusunda geniş haklar verdi. Bu, savaş ve Vilnius Bölgesi üzerindeki anlaşmazlık nedeniyle Polonya ile tüm diplomatik ilişkilerini durduran Litvanya için kesinlikle kabul edilemezdi. Duran müzakerelerden sonra, meseleye karar verme hakkı Milletler Cemiyeti'ne verildi. 8 Mayıs 1924'te Paris'te İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya ve Litvanya tarafından imzalanan sözleşmenin son metnini Amerikalı Norman Davis başkanlığındaki üç üyeli bir komisyon hazırladı. Klaipeda bölgesi, Litvanya egemenliğinde özerk bir bölge haline geldi. Bölgeye kapsamlı yasama, yargı, idari ve mali özerkliğin yanı sıra kendi yerel parlamentosu verildi. Klaipeda limanı uluslararası hale getirildi. Sözleşme, yalnızca Polonya'ya ayrılmış tek bir hak içermediği için önemli bir Litvanya diplomatik zaferi olarak kabul edildi. Ancak Litvanyalılara bölgede tam hakimiyet sağlayacak hiçbir koşul da yoktu. Sözleşme, merkezi ve yerel yönetimler arasındaki ilişki hakkında sık sık tartışmalara neden olan Litvanya hükûmetinin yetkilerini ciddi şekilde sınırlandırdı. 1920'lerde Litvanya ve Almanya arasındaki ilişkiler iyi gelişti. Adolf Hitler'in iktidara gelmesiyle tansiyon yükselmeye başladı. Litvanyalılar için sözleşmenin zayıf yanları, bölgeyi Alman kontrolüne döndürmeye çalışırken Nazi Almanyası tarafından kullanıldı ve bu da 1939'da Litvanya'ya bir ültimatom verilmesine yol açtı.
Litvanca ve Almanca olarak basılmış Küçük Litvanya'nın Kurtuluşu Yüksek Komitesi Manifestosu
Litvanyalı isyancılar
Memel ayaklanmasına katılanlara verilen Litvanya Klaipeda Kurtuluş Madalyası
Klaipeda'da Wilhelm I. 1923