Zihler
Tarih, gelenekler ve yaşamları

Zihler korsanlıkla uğraşıyordu ve bunun için özel gemileri vardı. Aynı zamanda arkeolojik araştırmalar Zih kabilelerinin yerleşik tarım ve meyve çiftçiliği yaptığını göstermiştir. Subtropikal kıyı iklimi buna çok uygundu. Buna ek olarak, hayvancılık onların yaşamlarında önemli bir rol oynuyordu ve dağ sakinlerinin çoğu, karlı kış aylarında sığır sürüleriyle birlikte daha alçak rakımlara, dağ eteklerinde yaşayanların bir kısmı da yaz ortasında dağlara taşınıyordu. Arkeolojik olarak incelenen at mezarlarının da önerdiği gibi, aynı zamanda at yetiştiricileriydiler. Gürcü kaynakları defalarca Zih savaşçılarının kendi saflarında atlı elit savaşçılar olarak göründüğünü bildiriyor. Strabon ayrıca Karadeniz'de yoğun balıkçılığın yanı sıra korsanlığın da olduğunu bildirmiştir. Ayrıca bir çatışma durumunda esirlerin fidye için alınması geleneğini de anlatıyor.
Küçük bir gemi inşa endüstrisi vardı - yaklaşık 25 kişi kapasiteli küçük, dar ve hafif gemiler inşa etme konusunda uzmanlaştılar. Tacitus, bu gemileri, üretimi için ne bakır ne de demir bağlantı elemanlarının kullanılmadığı, örgü havlamalarında geniş göğüslü, alçak göğüslü olarak tanımlar. Fırtına sırasında yanların üzerine bir tür çatı oluşturacak şekilde kalaslar yerleştirilir ve bu şekilde korunan kaplar kolayca manevra yapılır. Manevra yaparken bir diğer avantaj, camara'nın her iki ucunda da fiyonkları olması ve küreklerin istenildiği gibi farklı yönlere kaydırılabilmesiydi, böylece gemi dönmeden rotasını değiştirebiliyordu. Korsanlıkları, baskınları ve deniz soygunları sayesinde tarihlerinin uzun bir döneminde Boğaz kentleri için başlıca köle tedarikçileriydiler.
Zih ülkesinin arazisi ve doğal koşullarının üstesinden gelmek oldukça karmaşık ve zordu, bu nedenle MÖ birinci yüzyılda Pontus'tan Boğaz'a sürgün edilen Mithridates Eupator, ciddiyeti ve vahşeti nedeniyle Zihya'dan geçmeyi reddetmek zorunda kaldı, ancak büyük zorluklarla kıyı boyunca ilerlemeyi başardı. Tarihi Zihya topraklarından en eski göç akımları, Zihler'in bir kısmının Trabzon'a göçleriydi.
2. yüzyıl Antik Yunan tarihçisi Flavius Arrianus, Zihlerden bahseder ve Zih kralının Stahemfak olduğunu belirtir. 6. yüzyıl Bizans tarihçisi Prokopius, geçmişte Zihya halkının Roma İmparatoru tarafından atanan bir kralı olduğunu, ancak bağımsız hale geldiklerini kaydeder. Rum Ortodoks Patrikhanesi'nin Notitiae Episcopatuum belgelerinde 7. yüzyıldan itibaren otosefal bir Zihya başpiskoposluğu kaydedilmektedir.
Akdeniz köle pazarı, Roma antik çağından beri serbest bırakılmamış mahkûmlarla besleniyordu. Bu gelenek Büyük Kafkasya'dan 19. yüzyılın başına kadar defalarca aktarıldı. Ayrıca Kimmer Boğazı çevresindeki komşu şehirlerdeki Zih tüccarları ve kasaba halkı da İmparator VII. Konstantin tarafından anlatılmaktadır. İmparator, Zichia'daki ticaret şehri Nikopsis'ten bahseder.
Siyasi olarak Zih kabileleri başlangıçta bağımsız kabile kralları veya şefleri tarafından yönetiliyordu. Bilinmeyen bir tarihte, belki de MS 7. yüzyıl gibi erken bir tarihte, Bizans İmparatorluğu kıyının kontrolünü ele geçirmek için çaba sarf etti. İmparator I. Manuel ayrıca "Zihya, Hazarya ve Gotya İmparatoru" unvanını da taşıyordu. Ancak bunun doğrudan yönetim mi, gevşek hükümdarlık mı yoksa sadece boş bir iddia mı olduğu belli değildir.
Onuncu yüzyılda Yahudi-Hazar yazışmaları, Hazar Kağanlığı ile savaş halindeki ülkeler ve halklar arasında Zihya ve Kassogya'dan bahseder.
1220'de Cengiz Han, komutanları Subutay ve Jebe'yi "11 ülke ve halka" gitmeleri emrini verdi. Bunların içinde "Kıbçaut" (Kıpçak Türkleri), "Orosut" (Kiev Knezliği), "Serkesut" (Çerkesya), "Asut" (Alanya Krallığı), "Sessut" (Çeçenistan) vardı. İlk başta Kuzey Kafkasya çoğunlukla işgal edildi, neredeyse tüm önemli yerleşim alanları yok edildi. Ancak daha sonra direniş dağlara çekildi ve Moğol istilacılara karşı bir karşı saldırı planlayarak kendilerini yeniden örgütlediler; bir gerilla savaşı yürüttüler.
13. yüzyılda Zihya, Macar ve İtalyan gezginler tarafından ziyaret edilmiştir. Bu gezginler Matrica'yı (Tmutarakan) Zihya içinde bulmuşlardır. Dördüncü Haçlı Seferi'nden sonra 13./14. yüzyıllarda Bizans etkisi azalmış ve yerini Ceneviz kolonilerinin etkisine bırakmış, bu da 14. ve 15. yüzyıllardaki Osmanlı yayılmasına denk gelmiştir. Güneydeki Gürcü etkisi, 15. yüzyılın ikinci yarısında birleşik Gürcistan'ın nihai parçalanmasıyla sona erdi. "Zih" tabiri daha sonra yerini "Çerkes" tabirine bırakmıştır.