II. Kiros
Kyros’sun Doğumu > Mirası > Siyaset ve yönetim

Kiros, imparatorluğu Pasargad, Babil, Susa ve Ekbatan olmak üzere dört başkent tarafından yönetilen çok eyaletli bir yapı olarak kurmuştur. Her eyalete satraplık sistemi şeklinde belli bir oranda bölgesel özerklik tanınmıştır. Satraplık, genellikle coğrafi bir temele göre örgütlenmiş bir idari birimdi. Bölgeyi yöneten vasal kral 'satrap' (vali) idi; askeri alımları denetleyen ve düzeni sağlayan 'general' vardı ve resmi kayıtları tutan 'devlet sekreteri' de vardı. General ve eyalet sekreteri doğrudan satraplığa ve merkezî hükümete karşı sorumluydular.
Kiros, hükümdarlığı sırasında fethedilen krallıkların geniş bir bölgesi üzerinde kontrolü elinde tutmuş; bunu da satraplıkları devam ettirerek ve genişleterek başarmıştır. Yeni fethedilen toprakların satraplar tarafından yönetilen eyaletler halinde örgütlenmesi, Kiros'un halefi Büyük Darius tarafından da sürdürülmüştür. Kiros, krallığının birçok yerinden gelen haraç ve askere alma üzerine imparatorluk kurmuştur.
Kiros, askeri zekası sayesinde, 10.000 yüksek eğitimli askerden oluşan Ölümsüzler birimini de içeren düzenli bir ordu yaratmıştır. Ayrıca imparatorluk genelinde Chapar Khaneh adı verilen birçok aktarma istasyonuna dayalı yenilikçi bir posta sistemi kurmuştur.
Kiros'un fetihleri, imparatorluk kurma çağında,  onlarca ülke, ırk, din ve dilden oluşan merkezi bir hükümetin önderliğinde geniş bir süper devletin yönetim altında yönetildiği yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Bu sistem yüzyıllarca sürmüş ve hem Persleri kontrol eden istilacı Selefkî hanedanı tarafından, hem de Partlar ve Sasaniler de dahil olmak üzere daha sonraki İran hanedanları tarafından korunmuştur.
Kiros, inşaat projelerinde yaptığı yeniliklerle tanınıyordu; fethettiği kültürlerde bulduğu teknolojileri daha da geliştirerek Pasargad sarayların inşasında kullanmıştı. Bahçelere olan düşkünlüğüyle de ünlüydü; Pasargad'da günümüzde yapılan kazılar, Pers Bahçesi'nin ve bir sulama kanalları ağının varlığı ortaya çıkarılmıştır. Pasargad, görkemli bir kraliyet parkı ve geniş bahçelerle çevrili iki muhteşem sarayın bulunduğu bir yerdi; bunların arasında, her 16 metrede bir küçük havuzları dolduracak şekilde ve çeşitli yabani ve evcil bitki türlerini sulamak için tasarlanmış kireç taşından yapılmış 1000 metreden uzun kanallara sahip, dört çeyrek duvarlı "Paradisia" bahçeleri de vardır. Paradisia'nın tasarımı ve konsepti olağanüstüydü ve o zamandan beri birçok eski ve yeni park için bir model olarak kullanılmıştır.
İngiliz hekim ve filozof Sir Thomas Browne, 1658 yılında Kiros'un, Cromwell Protektorası'nın Britanya'yı yönettiği dönemde arketipal bir bilge hükümdar olarak tasvir edildiği The Garden of Cyrus adlı bir söylev kaleme almıştır. Ancak Kiros, söylevin adında yer almasına rağmen Browne'un çalışmasının ana odak noktası değildi.
"Ormanlarda ve Dağlarda yetişen yaşlı Kiros, zaman ve güç olanak verdiğinde, eğitiminin gereklerini yerine getirmiş ve sahasının hazinelerini kural ve sınırlama altına almıştır. Babil'in Asma Bahçelerini o kadar asil bir şekilde güzelleştirmiştir ki, aynı zamanda onun yazarı olduğu da düşünülmüştür."
"Kutsal bir tünek" üzerine oturtulmuş altın bir kartal olarak tanımlanan Kiros'un sancağı, Ahamenişlerin resmi sancağı olarak kalmıştır.