Thermopylae Muharebesi

Thermopylae'deki diğer muharebeler için Thermopylae Muharebesi (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Thermopylae Muharebesi ya da Termofil Muharebesi, Ahameniş İmparatorluğu'nun Yunanistan'ı ikinci kez işgali sırasında gerçekleşen üç günlük bir muharebedir. Muharebe, Sparta kralı I. Leonidas'ın komutasındaki Yunan şehir devletleri ittifakı kuvvetleri ile I. Serhas komutasındaki Pers kuvvetleri arasında cereyan etmiştir. Pers ve Yunan kuvvetleri, MÖ 480 yılının Ağustos ya da Eylül ayında, Artemision Deniz Muharebesi ile aynı günlerde, Ege Denizi sahiline yakın Termofil Geçidi'nde karşılaşmıştır.
Yunanistan'ı işgal etmeye yönelik bu girişim, I. Serhas'ın MÖ 490 yılındaki kuvvetlerinin yenilgisiyle sonuçlanan Maraton Muharebesi'ne geciken bir yanıt olmuştur. Serhas, Yunanistan'ı istila etmek için büyük bir ordu ve donanmayla harekete geçmiştir. Herodot'un Tarihler isimli kitabında Serhas'ın ordusunun öylesine büyük olduğu anlatılır ki, bir dinlenişte bir gölü kuruttukları söylenir, fakat bu anlatı Modern Tarihçiler tarafından pek ciddiye alınmaz. Perslerin karşı tarafında general Themistokles, Yunan İttifakı'na, Pers kuvvetlerini hem karada hem de denizde durdurmak için aynı anda Termofil Geçidi'ni ve Artemision Boğazı'nı tutmayı önermiştir.
Bu strateji kabul görünce, MÖ 480 yılının yazında 7.000 civarında askerden oluşan bir Yunan kuvveti kuzeye doğru yürüyüşe geçmiştir. Antik kaynaklarda bir milyondan büyük olduğu öne sürülen bir Pers ordusu Ağustos ayı sonlarında ya da Eylül başlarında Geçit'e ulaşmıştır. Ancak günümüzde bu rakam fazlasıyla abartılı bulunmaktadır. Günümüz tarihçileri, 100.000 ila 300.000 arasında değişen bir sayıyı kabul etmektedirler. Serhas, dört gün boyunca saldırıya geçmemiş, beşinci gün Geçit'e taarruz etmiştir. Yunan savunması iki gün boyunca art arda gelen Pers saldırılarını göğüsleyerek durumunu korumayı başarmıştır. İkinci günün sonunda Efialtes adında o civardan biri, Yunan hatlarının gerisine çıkan küçük bir dağ geçidini Perslere göstererek Yunanlara ihanet etmiştir. Kuvvetlerinin arkadan çevrileceğini fark eden Leonidas, 300 Spartalı, 400 Thebaili, 700 Thespiaeli ve birkaç yüz savaşçı ile birlikte Geçit'te kalmış, Yunan ordusunun büyük bir kısmını geri göndermiştir. Kral Leonidas, Pers ordusunun büyüklüğü karşısında teslim olmamış ve askerleriyle birlikte muharebe sırasında ölmüştür.
Kısa süre sonra Yunan İttifakı Donanması Komutanı Atinalı Themistokles, Termofil'deki yenilginin haberini almıştır. Themistokles'in stratejisi hem Termofil'in hem de Artemision Boğazı'nın tutulmasını gerektirdiği için ve bu arada donanmanın uğradığı kayıpları da dikkate alarak Salamis Körfezi'ne çekilme kararı alınmıştır. Pers ordusu Böotya'yı boydan boya geçerken kentleri yağmalamış ve daha önceden tahliye edilmiş olan Atina'ya girmiştir. Daha sonra Pers donanması karşısında kesin sonuç arayan Yunan İttifakı, MÖ 480 yılında Salamis Deniz Muharebesi'nde Pers donanmasını ağır bir yenilgiye uğratmıştır. Donanmasını kaybeden Serhas, Avrupa topraklarında tuzağa düşmekten çekinerek, açlık ve hastalıktan önemli bir kısmını kaybettiği ordunun büyük kısmıyla Asya'ya çekilmiştir. Geride bıraktığı kuvvetlerinin komutasına General Mardonius'u bırakmıştır. Ertesi yıl Mardonius kuvvetleri Platea Muharebesi'nde yenilgiye uğramış ve bu yenilgi, ikinci Pers istilasının sonunu getirmiştir. Mardonius da muharebe sırasında ölmüştür.