stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
İkinci İntifada
Etimoloji

Mescid-i Aksa, 8. Yüzyılda inşa edilen, El Haram El Şerif ya da Yahudiler için Tapınak Tepesi olarak adlandırılan yerdeki, müslümanlar için önemli bir camiye verilen isimdir. Bu yer Yahudiler için en kutsal, Müslümanlar içinse üçüncü en kutsal alandır. “İntifada” ise arapça olup ayaklanma anlamına gelmektedir.
İkinci İntifada, 1987-1993 yılları araşındaki Birinci İntifada'dan sonra gerçekleşen ikinci Filistinli ayaklanmasıdır. İntifada bazen İsrailliler tarafından Oslo Savaşı (מלחמת אוסלו) olarak da adlandırılır. Bunun sebebi İsrail'in Oslo Anlaşmaları'nda yaptığı bazı tavizlerdi. Bazıları da Yaser Arafat'ın Savaşı olarak adlandırır. Bunun sebebi ise, ayaklanmanın Arafat tarafından organize edildiği düşüncesidir.
Arka Plan > Oslo Anlaşmaları

Oslo Anlaşmalarıyla, İsrail, Gazze Şeridi ve Batı Şeria'dan aşamalı olarak silahlı kuvvetlerini geri çekmeyi ve Filistinlilerin kendi kendilerini yönetme hakkını tanımayı, kabul etti. Böylece bu bölgelerde Filistin yönetimi kurulacaktı. Filistin tarafında ise, Filistin Halk Kurtuluş Örgütü İsrail'i tanıdı ve boşaltılacak yerlerdeki iç güvenliği sağlama sorumluluğunu üstlendi. Filistinlilerin bölgedeki yönetimi gelecek beş yıllık geçiş döneminde geçerli olacak ve bu dönemde kalıcı bir çözüm için müzakereler sürecekti. Ama realitelere bakıldığında, sonuç, iki tarafında Oslo süreciyle ilgili hayal kırıklığna uğraması oldu.
Oslo Anlaşmalarının imzalanmasını takip eden beş yılda, 405 Filistinli ve 256 İsrailli öldürüldü. İsrailliler için bu sayı geçen on beş yıldaki can kayıplarından fazla bir sayıydı (geçen on beş yıldaki can kayıplarının toplam sayısı 216 idi ve bu sayının 172 si Birinci İntifada süresinde öldü).
1995 yılında, Şimon Peres, Oslo Anlaşmalarına karşı olan Yahudi Yigal Amir tarafından öldürülen İzhak Rabin'in yerini aldı. 1996'daki seçimlerde, İsrailliler, Likud Partisi adayı Benyamin Netanyahu'nun liderliğindeki sağcı koalisyonu seçti ve Netanyahu'yu 1999 yılında İşçi Partisi'nden Ehud Barak takip etti.
Arka Plan > Camp David Zirvesi

11-25 Temmuz 2000 tarihlerinde, Camp David'deki Orta Doğu Barış Zirvesi, ABD başkanı Bill Clinton, İsrail Başbakanı Ehud Barak ve Filistin Yönetimi Başkanı Yaser Arafat arasında başladı. Konuşmalar tarafların birbirlerini suçlamasıyla sona erdi. Anlaşmalara engel dört madde vardı: sınırlar, Kudüs ve Tapınak Dağı, mülteciler ve geri dönüş hakları ve İsrail'in güvenlik endişeleri. 
13 Eylül 2000 tarihinde, Yaser Arafat ve Filistin Yasama Konseyi, Özgür Filistin Devleti'nin tek taraflı ilanını erteledi.
Zaman Çizelgesi > 2000

11-25 Temmuz 2000 Camp David Zirvesi, Birleşik Devletler Başkanı Bill Clinton, İsrail Başbakanı Ehud Barak ve Filistin Yönetimi Genel Başkanı Yaser Arafat arasında gerçekleşti. Barak ve Arafat daha sonra zirvenin başarısızlığıyla ilgili birbirlerini suçladı. Zirvede anlaşmaya varılmasını engelleyen dört esas engel vardı: sınır, Kudüs ve Tapınak Tepesi, Filistinli mülteciler ve geri dönüş hakkı ve İsrail'in güvenlik endişeleri.
Zaman Çizelgesi > İntifadanın ilk günleri

29 Eylül 2000 tarihinde, Şaron'un ziyaretinden bir gün sonra, Cuma namazı sonrası, Kudüs'ün Eski Şehir çevresinde büyük ayaklanmalar patlak verdi. Filistinlilerin Tapınak Dağı üzerinden, dua eden Yahudilerin üzerine taş atmaya başlamasından sonra, İsrail polisi dört Filistinli genci kauçuk kaplı çelik mermilerle ateş ederek öldürdü. Polis daha sonra normal mermiler kullanmaya başladı. 200 kadar Filistinli ve polis yaralandı. Eski Şehir'deki Zeytin Dağ'ında da üç Filistinli öldürüldü. Günün sonunda, 7 Filistinli öldürüldü ve 300 Filistinli de yaralandı. Çatışmalarda 70 İsrail polisi yaralandı..
Sonraki günlerde Batı Şeria ve Gazze’de protestolar başladı. İsrail polisi gerçek mermi ve kauçuk kaplı çelik mermilerle cevap verdi. İlk beş günde, 47 Filistinli öldü ve 1885'i yaralandı. Tarafların arasında arabulucu olan Fransa cumhurbaşkanı Jacques Chirac, Ehud Barak’ı protesto etti ve bir gün içerisindeki yaralanan ve ölen Filistinlilerin arasındaki oranın, başkalarını Filistinlilerin şiddetten sorumlu olduklarına inandıramayacak kadar kötü olduğunu belirtti. Ayrıca Barak’a, taş atan kişilere helikopterden ateş ederek cevap vermeleri ve uluslararası sorgulamalara izin vermemelerini, Arafat’ın üçlü müzakerelere çağrısına cevap vermemeleriyle eş tuttu. 27 Eylül'de, Gazze Şeridi yerleşim birimlerinden Netzarim’in yakınında Filistinli militanlar tarafından gerçekleştirilen bombalama sonrası bir İsrailli asker öldürüldü ve başka bir asker de hafif yaralandı. İki gün sonra, Filistin polis memuru Nail Süleyman, ortak devriye sırasında bir İsrail Sınır Polisi aracına Batı Şeria’daki Qalqiliyah şehrinde ateş etti ve Yosef Tabeja’yı öldürdü. Ayaklanmaların ilk günlerinde, İsrail Güvenlik Güçleri aşağı yukarı 1.3 milyon kurşun kullandı.
Uluslararası Af Örgütü’ne göre, ilk Filistinli can kayıpları, sadece protestolara katılanlardandı. Örgüt daha sonra ilk ay içinde öldürülen Filisitnlilerin 80% inin, İsrail güvenlik güçlerine tehlike teşkil etmedikleri yerlerde bulunduklarını belirtti. 
30 Eylül 2000 tarihinde, bir kameraman, Gazze şeridindeki bir dar sokakta, babasının arkasında saklanırken öldürülen Muhammed El-Durrah’nın ölüm anını çekti. Onu öldüren ateşin hangi taraftan geldiği hala kesin olarak bilinmemektedir.
Zaman Çizelgesi > 2000 Ekim olayları

“Ekim 2000” olayları, İsrail'deki Arap vatandaşlar ve İsrail polisi arasında birkaç gün süren kargaşa ve çarpışmalara denir. Olaylar ayrıca Arap ve Yahudilerin geniş çaplı ayaklanmalarını içerdi. 12 İsrailli Arap vatandaş ve Gazze'den bir Filistinli İsrail polisi tarafından öldürüldü.
1 Ekim'de, İsrail'in kuzeyinde birkaç gün süren genel grev ve protestolar başladı. Gösteriler zaman zaman İsrail Polisine taş atma, molotofkokteyli ve mermili ateşleri içeren çarpışmalara döndü. Polis göz yaşartıcı gaz kullandı, kauçuk kaplamalı plastik mermiler ve bazen gerçek mermilerle ateş etti. Bazen bu durum gösterileri önleme protokolünü aştı ve komisyona göre ölümlerin nedeni  de buydu. 
8 ekimde, Tel Aviv'de, binlerce Yahudi İsrailliler şiddet eylemlerine katıldı. Bazıları Araplara taş attı ve Arap mal varlıklarına zarar verdi.
Protestolardan sonra, Yahudi ve Arap vatandaşlar arasında yüksek derecede gerginlik vardı ve Arap vatandaşlarla polis arasında da büyük bir güven sorunu vardı. Yargıç Theodor Or'un başkanlığı yaptığı soruşturma komitesi, ayaklanmayı inceledi ve İsrail polisinin böyle bir ayaklanmayı kontrol etmekte hazır olmadığı kanısına vardı. Birçok yüksek rütbe polisini kötü muamelesiyle suçladı. Or Komisyonu Başbakan Ehud Barak'ı eleştirdi ve Şlomo Ben-Ami'nin Kamu Güvenliği Bakanlığı görevinden ayrılıp bir daha aynı görevi yapmamasını önerdi. Komite ayrıca Arap liderlerini ve Knesset vekillerini olanlara destek verip atmosferi etkileyerek tansiyonu yükseltmelerinden dolayı suçladı.
Zaman Çizelgesi > Ramallah’taki linç ve İsrail’in Cevabı

12 Ekimde, Filistin Yönetimi polisi, yanlışlıkla Ramallah'a giren iki İsrailli yedek askeri tutukladı. Tutuklanan askerlerin gizli bir İsrail birimine ait olduklarına dair söylentiler yayıldı ve kısa sürede Filistinli bir kalabalık karakolu bastı. İki asker dövüldü, bıçaklanarak karınları deşildi ve cesetlerden biri yakıldı. Bir İtalyan televizyonu grubu ölümleri kaydedip uluslararası yayınlara iletti. Bir İngiliz gazetecinin kamerası protestocular tarafından kırıldı. Ölümlerin nasıl gerçekleştiği İsraillileri şok etti. Bune cevaben İsrail misilleme hava saldırılarında bulundu. Saldırılarda Batı Şeria ve Gazze Şeridi'ndeki Filistin Yönetimine ait hedefler vuruldu. Ölümlerin gerçekleştiği karakollar boşaltıldı ve operasyonlar esnasında yok edildi. İsrail daha sonra ölümlerden sorumlu olan kişilerin izini sürdü ve tutukladı.
Zaman Çizelgesi > Kasım ve Aralık

İsrailli Güvenlik Güçleri ve Filistinliler arasındaki çarpışmalar 1 Kasım'da şiddetlendi. Üç İsrailli asker ve altı Filistinli öldürüldü. Dört İsrailli askerle 140 Filistinli yaralandı. Sonraki günlerde, İsrailli güçlerin düzeni tekrar sağlamaya çalışmalarıyla birlikte kayıpların sayıları arttı. Kasım ayının her gününde çatışmalar devam etti. Toplamda 122 Filistinli ve 22 İsrailli öldü. 27 Kasımda, Ramazan ayının ilk gününde İsrail Kami Geçişinden ürün ve akaryakıt geçişini hafifletti. Aynı gün, Kudüs'ün Gilo muhitinde, Beit Jala'dan Filistinliler ağır makineli silah saldırısı gerçekleştirdi. İsrail kısıtlamaları bir hafta sonra artırdı ve Filistinliler İsrail Güvenlik Güçleriyle çarpışmaya devam etti. Toplamda 51 Filistinli ve 8 İsrailli Aralık ayında öldü.
Zaman Çizelgesi > 2002

Ocak 2002'de, İsrail Güvenlik Güçleri Shayetet 13 adlı deniz komandoları, İran'dan İsrail'e doğru hareket eden Karine A adlı kargo gemisini ele geçirdi. Geminin içerisinde Filistinli militanların İsrail'e karşı kullanmaları için silahlar vardı. Soruşturmalarda, bu kargonun oluşmasında Filistin Yönetimi'nin ve Yaser Arafat'ın da payının olduğu İsrail tarafından bulundu. 
Filistinliler, İsrailli sivillere karşı intihar saldırılarına başladı. 3 Martta, Filistinli bir sniper, Ofra yakınlarındaki kontrol noktasındaki 10 İsrailli sivili öldürdü ve 4 kişiyi yaraladı. Hamad daha sonra yakalandı ve müebbet hapse mahkûm edildi. 2002 nin kanlı mart ayında, 30 sivilin ölümüne sebep olan Netanya Pesah Katliamı gerçekleşti. Mart ayında 130 dan fazla İsrailli öldürüldü. 
İsrail 2002 Savunma Kalkanı Operasyonuyla cevap verdi. Birleşmiş Milletler, 1-7 Mayıs arası İsrail operasyonlarında 497 Filistinlinin öldüğünü ve 1447 Filistinlinin yaralandığını tespit etti. Bu sayı B'Tselem'e göre 240 idi. Ölenlerin çoğu Filistinli askerlerdi. İsrail tarafında ise 30 kişi öldü ve 127 kişi yaralandı. Operasyon, Filistin Yönetimi'nin kontrolündeki yerlerin ele geçirilmesiyle doruğa ulaştı.
Zaman Çizelgesi > Jenin

2 – 11 Nisan arasında, Filistin mülteci kamplarından biri olan Jenin'de bir kuşatma ve şiddetli çatışmalar meydana geldi. Kampın hedef olmasının sebebi, İsrail'deki sivillere yönelik birçok saldırının bu kamptan çıktığına dair bulgulardı. Jenin savaşı iki taraf içinde alevlenme noktasıydı. Savaş İsrail güvenlik güçleri tarafından kazanıldı. 
İsrail Güvenlik güçlerinin operasyonu esnasında, Filistinliler, yüzlerce insanın katledildiğiyle ilgili İsrail'i suçladı. Filistin Yönetiminden bir isim, ölü sayısının 500 olduğunu belirtti. Çatışmalar esnasında İsrailli yetkililer de ölü sayısının yüzlerce olduğu görüşündeydi. İsrail konuyla ilgili, Güvenlik Konseyi'nde oybirliğiyle kabul edilmiş soruşturma kararına karşı çıktı. Birleşmiş Milletler katliam söylemlerinin aksine raporunda aşağı yukarı 52 Filistinlinin öldüğünü belirtti ve her iki tarafı da Filistinlilerin hayatlarını riske attıkları için eleştirdi. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü kendi raporlarında bazı İsrail Güvenlik Güçleri elemanlarının savaş suçları işlediklerini belirtti ama bir katliamın gerçekleşmediğini teyit ettiler. Her iki kuruluş ta soruşturmaların başlatılması gerektiğini belirtti.
Çatışmalardan sonra, her iki tarafın kaynaklarının da içinde bulunduğu kaynaklar, Filistinli can kayıplarının 52-56 olduğuna işaret ediyordu. İnsan Hakları İzleme Örgütü ölenler arasında en az 27 askerin ve 22 sivilin olduğunu belirtti. İsrail Güvenlik Güçleri ise 48 inin militan olduğunu ve 5 kişinin sivil olduğunu iletti. İnsan Hakları İzleme Örgütü'ne göre 140 bina yok edilmişti. İsrail Güvenlik Güçleri, 23 İsrailli askerin öldürüldüğünü ve 75 inin yaralandığını rapor etti.
Zaman Çizelgesi > Beytüllahim

2 nisandan 10 mayısa, Beytüllahim'deki Doğum Kilises'ini İsrail Güvenlik Güçleri askerleri çevreledi. İçeride Filistinli siviller, militanlar ve rahipler vardı. Kuşatma esnasında İsrailli sniperlar içerideki 8 militanı öldürdü ve 40'tan fazla kişiyi yaraladı. Bu çatışma, içerideki 13 teröristin Avrupa'ya gönderilmesiyle sonuçlandı.
Zaman Çizelgesi > İntifada’nın sona ermesi

İkinci İntifadanın sona ermesi, belirgin bir olayın üzerine olmaması nedeniyle bir tartışma konusudur. Sever Plocker gibi bazı görüş bildirenler, intifadanın 2004 sonuna doğru, Yaser Arafat’ın hastalanıp ölmesiyle bittiğini belirtmiştir. Filistinliler, uluslararası tanınmış liderlerini yitirdiler ve bu da intifadanın gücünü azalttı. Durum Filistinli fraksiyonların birbirleri arasındaki kavgaya dönüştü. Remzy Baroud gibi bazı kişiler ise İsrail’in tek taraflı çekilme kararının intifanın sonunu getirdiğini belirtmiştir. Filistin lideri Mahmud Abbas, Şarm el-Şeyh Zirvesi’nin intifadanın sonu olacağını işaret etmişti. Zirvede Abbas, şiddetin sona ereceğini bildirmişti ve Ariel Şaron ise 900 Filistinli tutsağın bırakılacağını ve Batı Şeria’dan çekileceğini bildirmişti. Bazı kişiler bu olanları intifadanın sonu olarak bildirler. Devamındaki saldırılar Filistin Yönetiminin izni ve desteği olmadan devam etti.
Kayıplar

İkinci İntifada ile ilgili veriler farklı kaynaklar tarafından yayınlandı ve toplam ölü sayısı hakkında genel bir anlaşma olmasına rağmen, kayıpların nasıl olduğu ve sayıldıkları hakkında belirsizlikler vardır.
B'Tselem’e göre 30 Nisan 2008’e kadar Filistinliler tarafından yapılan saldırılarda 1.053 İsrailli öldürüldü. Ağustos 2004’te Haaretz’teki yazısında, Zeev Schiff, Shin Bet’i kaynak göstererek aynı sayıyı belirtti. Yazısına göre: Bu intifada esnasında 1000 den fazla İsrailli öldürüldü. Ülkenin sadece iki diğer savaşı bu intifadadan fazla can aldı; Kurtuluş Savaşı ve Yom Kippur Savaşı. 
Filistinli ölülerin sayısıyla ilgili büyük tartışmalar yoktur. B'Tselem’ e göre, 30 Nisan 2008'e kadar 4.745 Filistinli İsrail Güvenlik Güçleri tarafından öldürüldü ve 44 Filistinli de İsrailli siviller tarafından öldürüldü. Ayrıca 577 Filistinli ise Filistinliler tarafından öldürüldü.
Eylül 2000 ve Ocak 2005 arasında, İsrailli can kayıplarının 69% u erkekti. Filistinli kayıplarının 95% inden fazlası erkekti. “Bu çocukları Hatırla” nın raporuna göre, 1 Şubat 2008 tarihinden itibaren 17 yaş ve altında 119 İsrailli çocuk öldürüldü Filistinliler tarafından. Aynı dönemde 982 Filistinli çocuk öldürüldü (17 yaş ve altı) İsrailliler tarafından.
Uluslararası Katılım

Uluslararası toplum, Filistin-İsrail savaşıyla uzun süredir ilgilenmektedir ve bu müdahaleleri İntifada esnasında artmıştır. İsrail, ABD'den yıllık 3 milyar dolarlık askeri yardım almaktadır. İsrail gelişmiş bir endüstriyel ülke olmasına rağmen, 1976'dan beri ABD'den en büyük rakamlarda dış yardım alan ülke olmuştur. ABD'den yardım alıp aldığı yardımın nasıl harcandığı takip edilmeyen tek ülke olmuştur İsrail. Filistin Yönetimi yıllık 100 milyon dolarlık askeri yardım almaktadır ABD'den, 2 milyar dolarlık global ekonomik yardım almaktadır. Ayrıca Arap Ligi'nden 526 milyon dolar, Avrupa Birliği'nden 651 milyon dolar, 300 milyon dolar ABD'den ve Dünya Bankası'ndan 238 milyon dolar almaktadır. Birleşmiş Milletlere göre, Filistinliler en büyük insani yardımlardan birini alan gruplardan biridir.
2001 ve 2002 Arap Ligi zirvelerinde, Arap ülkeleri İkinci İntifada'ya yardım etme yemininde bulundular. Aynı devletler 1980 ler sonunda Birinci İntifada'ya yardım edecekleri yeminini yapmışlardı.
Yaser Arafat
Karine Adan ele geçirilen silahlar
Artı ve eksi işaretleri

| + −> Artı ve eksi işaretleri |
| --- | --- |
Unicode gösterim: U+002B + ARTI İŞARETİ (HTML &#43;⧼dot-separator⧽ )    U+2212 − EKSI İŞARETİ (HTML &#8722;⧼dot-separator⧽ )
Farklı
Farklı: U+002D - TIRE-EKSI   U+2010 ‐ KISA ÇIZGI   (birçok)  - Çizgi
İlişkili
Ayrıca bkz.: U+00B1 ± ARTI-EKSI İŞARETİ   U+2213 ∓ EKSI-VEYA-ARTI İŞARETİ U+2052 ⁒ TICARI EKSI İŞARETİ
Artı işareti (+) ve eksi işareti (−), matematiksel semboller olarak kullanılmakta olup, pozitif ve negatif fonksiyonların gösterilmesinde sırasıyla kullanılırlar. Bunun yanı sıra, + toplama işlemi için kullanılır ki bu işlem bir toplam sonucunu üretir, − ise çıkarma işlemi için kullanılır ve bir fark sonucunu meydana getirir. Bu işaretlerin kullanımı zamanla, daha az veya daha çok benzer diğer anlamlar kazanmıştır. Plus ve minus, Latincede sırasıyla "daha fazla" ve "daha az" anlamına gelmektedir.
Dünya genelinde birçok ülkede ⟨+⟩ ve ⟨−⟩ sembolleri kullanılmaktadır. Diğer semboller arasında ⟨﬩⟩ artı ve ⟨⁒⟩ eksi işaretleri için yer almaktadır.
Tarihçe

Günümüzde alfabe veya Hint-Arap rakamları kadar aşina olduğumuz matematiksel sembollerin kökenleri eski dönemlere dayanmamaktadır. Örnek olarak, toplama işlemi için kullanılan Mısır hiyeroglif sembolü, metnin yazılış yönünde ilerleyen bir çift bacak biçiminde tasvir edilmiştir. Bu tasvir, Mısırcanın sağdan sola veya soldan sağa doğru yazılabilme özelliğine bağlı olarak değişkenlik gösterirken, bu işaretin tersi çıkarma işlemini ifade eder:
15. yüzyıl Avrupa'sında, "P" ve "M" harfleri yaygın olarak kullanılmaktaydı.
Bu simgeler (üstü çizili P, p̄, İtalyanca più (artı) anlamına gelmektedir ve üstü çizili M, m̄, İtalyanca meno (eksi) anlamına gelmektedir) ilk defa Luca Pacioli'nin matematik derleme eseri olan, 1494 yılında Venedik’te ilk baskısı yapılan Summa de arithmetica, geometria, proportioni et proportionalità adlı çalışmada ortaya çıkmıştır.
+ işareti, Latincede et kelimesinin basitleştirilmesiyle ortaya çıkmıştır (ampersand & sembolünün evrimine benzer bir süreçten geçmiştir). − işareti ise, çıkarma işlemi belirtmek için kullanılan ve üzerine tilde işareti eklenen m harfinden ya da m harfinin kısaltma biçiminden evrilmiştir.
1489 yılına ait bir risalesinde, Johannes Widmann, − ve + simgelerini sırasıyla 'minus' ve 'mer' (Modern Almanca mehr; "daha fazla") olarak adlandırmıştır: "[...] was − ist das ist minus [...] und das + das ist mer das zu addirst". Bu işaretler, risalede toplama ve çıkarma işlemleri için değil, fazlalık ve eksiklik göstermek amacıyla kullanılmıştır; bu işaretlerin modern anlamdaki kullanımı, Henricus Grammateus tarafından 1518 yılında yayımlanan bir kitaba atfedilmektedir.
Robert Recorde, eşittir işaretini tasarlayan kişi olarak, 1557 yılında The Whetstone of Witte adlı eseri ile artı ve eksi işaretlerini İngiltere'de tanıtmıştır. Recorde, eserinde şu ifadeleri kullanmıştır: "Sıklıkla kullanılan diğer iki işaret vardır; bunlardan ilki + şeklinde yapılmış olup daha fazlasını temsil eder, diğeri ise − şeklinde yapılmış olup daha azını temsil eder."
Artı işareti

Artı işareti (+), bir ikili işlemci olarak, örneğin 2 + 3 = 5 formülünde görüldüğü üzere, toplama işlemini ifade eder. Bu işaret, tekli işlemci olarak da işlev görebilir ve işlenenin değiştirilmeden kalmasını sağlar (+x ifadesi, x ile aynı anlamı taşır). Sayının pozitif olduğunu vurgulamak, özellikle negatif sayılarla karşılaştırma yapıldığında, bu gösterim tercih edilebilir (+5 ile −5 arasındaki fark).
Artı işareti, incelenen matematiksel sisteme bağlı olarak birçok farklı işlemi gösterebilir. Cebirsel yapılar içinde yer alan vektör uzayları ve matris halkaları gibi yapılar, genellikle toplama işlemine eşdeğer ya da toplama olarak adlandırılan bir işlemi içerir. Ancak, artı işaretinin yalnızca değişmeli işlemler için kullanılması yaygındır.
Eksi işareti

Eksi işareti (−), matematikte üç temel işlevde kullanılmaktadır:
Çıkarma operatörü: 5 − 3 = 2 şeklinde çıkarma işlemini göstermek için bir ikili işlemci olarak kullanılır. Çıkarma, toplamanın tersidir.
Herhangi bir reel veya karmaşık argüman için, ilgili argümanın toplamaya göre tersini temsil eden bir fonksiyon. Örneğin, x = 3 iken −x = −3 olur; ancak x = −3 iken −x = +3 olur. Aynı zamanda, −(−x) = x şeklindedir.
Sayısal bir sabitin ön eki olarak. İşaretsiz bir sayıdan hemen önce yerleştirildiğinde, bu birleşim, rakamın aksi takdirde adlandıracağı pozitif sayının tersi olarak bir negatif sayıyı adlandırır. Bu kullanımda, '−5', bir geometrik şekil adlandıran 'yarım daire' gibi bir sayı adlandırır; fakat 'yarı' terimi fonksiyon adı olarak ayrı bir kullanıma sahip değildir.
Birçok durumda, bu işaretlerin ikinci veya üçüncü kullanımları arasında ayrım yapılmasının bir önemi bulunmamaktadır; örneğin −5, her iki durumda da aynı sayıyı ifade eder. Bu işaretlerin farklı kullanımlarını belirginleştirmek gerekirse, negatif sabitler için genellikle yükseltilmiş eksi işareti (¯) kullanılır; bu kullanım ilkokul eğitimi, APL programlama dili ve bazı eski grafik hesap makineleri örneklerinde görülebilir.
Bu işaretlerin üç ana kullanımı günlük dilde genellikle "eksi" olarak adlandırılırken, ikili işlemci çoğu zaman "çıkarma" (İng. take away) olarak telaffuz edilebilir. Modern Amerikan İngilizcesinde, genellikle −5 (örneğin) "negatif beş" olarak tanımlanır; ancak 1950 öncesinde doğmuş bireyler genellikle bu ifadeyi "eksi beş" olarak kullanır. Sıcaklık değerleri eski kullanımı sürdürür; örneğin, −5° genellikle "eksi beş derece" olarak ifade edilir. Ek olarak, bazı Amerikan ders kitapları, −x ifadesinin "tam tersi x" veya "toplam tersi x" olarak okunmasını teşvik eder, böylece −x'in mutlaka negatif olmadığı vurgulanır—zira x zaten negatif olabilir.
Matematik ve çoğu programlama dilinde, işlem sırası kurallarına göre −52 ifadesinin değeri −25 olarak belirlenir: Üs alma işlemi, unary (tekli) eksi işaretinden daha öncelikli bağlanma özelliğine sahiptir, bu unary eksi işareti de çarpma veya bölme işlemlerinden daha öncelikli olarak ele alınır. Ancak, bazı programlama dillerinde (Microsoft Excel bu diller arasında öne çıkar) unary operatörler en üst düzeyde öncelikli bağlanır, bu sebeple bu tür dillerde ​−5^2​ ifadesi 25 olarak değerlendirilirken, ​0−5^2​ ifadesi −25 olarak değerlendirilir.
İlköğretimdeki kullanımı

Bazı ilköğretim öğretmenleri, sayıları çıkarma işlemi ile karıştırmamak için sayıların önüne yükseltilmiş eksi işaretleri koymayı tercih ederler. Bu uygulama, aynı zamanda bazı programlama dillerinde de benimsenmiştir. Örnek olarak, 3 sayısından −5 sayısının çıkarılması "pozitif üçten negatif beş çıkar" şeklinde ifade edilebilir ve bu işlem şu şekilde gösterilebilir:
bu ifade ayrıca şu şekillerde de okunabilir:
veya daha da açık bir şekilde
Nitelendirici olarak işlevi

Bir sayının hemen ardına konulduğunda, artı işareti genellikle sayıların belirli bir aralığını göstermek için kullanılır. Örneğin, "18+" ifadesi çoğunlukla "18 yaş ve üstü" anlamına gelen bir kısaltma olarak tercih edilir.
Değerlendirme sistemlerinde (örneğin sınav notlarında), artı işareti notun bir üst düzeyini, eksi işareti ise bir alt düzeyini ifade eder. Örneğin, B− ("B eksi") ifadesi, B notundan bir derece düşüktür. Bazı özel durumlarda, bu durum iki artı veya iki eksi işareti ile daha da belirginleştirilebilir (örneğin, A++ ifadesi, A'dan iki derece yüksektir).
Özellikle video hizmetleri olmak üzere markalama stratejilerinde, marka isimlerinin sonuna artı işareti eklemek yaygın bir eğilim haline gelmiştir; örneğin, Google+, Disney+, Paramount+ ve Apple TV+. "Plus" kelimesi, bir avantaj veya ekstra bir miktarı ifade edebileceğinden, bu tür "+" işaretleri, bir ürünün ek özellikler veya faydalar sunduğunu ima eder.
İngilizcede, pozitif ve negatif terimleri, bazen +ve ve −ve olarak kısaltılmaktadır.
Nitelendirici olarak işlevi > Matematik

Matematik alanında, tek taraflı limit kavramı x → a+ ile ifade edilir; bu, x değişkeninin a değerine sağdan (sağ taraflı limit olarak) yaklaşması anlamına gelir. Benzer şekilde, x → a− ifadesi, x değişkeninin a değerine soldan (sol taraflı limit olarak) yaklaşmasını gösterir. Örnek olarak, x → 0+ durumunda 1/x → + \infty ; fakat x → 0− durumunda 1/x → − \infty  olur.
Nitelendirici olarak işlevi > Kan

Kan grupları, Rh faktörünün varlığını veya yokluğunu belirten artı veya eksi işaretleri ile sıklıkla nitelendirilir. Örneğin, A+ ifadesi A tipi kanda Rh faktörünün mevcut olduğunu, B− ise B tipi kanın Rh faktöründen yoksun olduğunu ifade eder.
Nitelendirici olarak işlevi > Müzik

Müzik terimlerinde, arttırılmış akorlar genellikle artı işareti ile gösterilir, ancak bu yöntem evrensel değildir çünkü bu akorlar farklı yöntemlerle de ifade edilebilir. Örneğin, "C+" ifadesi "C arttırılmış akor" olarak yorumlanır. Bazı durumlarda, artı işareti üst simge şeklinde yazılır.