Kırılmalı teleskop
Teknik Hususlar

19. yüzyılın ikinci yarısında büyük kırılmalı teleskoplar çok popüler olmasına rasathanelerde de yararlanılmasina rağmen, günümüzde bu teleskopların rasathanelerde kullanımı iyice azalmış ve çoğu araştırma amacıyla yerini daha büyük diyafram (odak) açıklığı sağlayan yansıtmalı teleskop (ayna sistemli teleskop) lara bırakmış ikincil üçüncül yardımcı teleskop konumuna düşmüştür.
Bunun nedenlerini görebilmek icin kırılmalı teleskopların iyi ve kötü yönlerinin bilinmesi gerekir. 
Kırılmalı teleskobun iyi yönleri:
Portatif ve taşınabilir teleskoplardandır.Bir kırılmalı teleskop hiçbir ayar gerektirmeden hemen rahatlıkla çıkarılıp kullanılabilmektedir.Bu yönden kurulumu son derece kolay ve aynalı teleskoplara nazaran hızlıdır.
Bir tüp içinde kapalı dizayn teleskoplar olduklarından tozlanmadan fazla etkilenmezler, aynalı teleskopların aksine dış etmenlerden merceği fazla etkilenmez yıllarca kullanılabilir.Darbelere karşı dayanıklidir.
Odak aralığı 80mm'ye kadar olan kırılmali teleskopların fiyatları aynalı (veya yansıtmalı) teleskoplarla neredeyse aynı hatta daha ucuz fiyattadır.
Aynalı teleskoba nazaran daha keskin ve net görüntüler elde edebilmek mümkündür.
Aynalı teleskoplardan daha iyi büyütme oranlarına ulaşan türleride vardır.
Aynalı teleskop gibi cisimleri başaşağı ters olarak göstermez ancak bir cismin aynadaki görüntüsü gibi sağ sol şekilde gösterebilmektedir. Fakat bu durum 45 derecelik prizma diagonaller ile rahatlıkla düzeltilebilmektedir.Bu avantajından ötürü astronomik olduğu kadar Maksutov teleskobu ile birlikte karasal gözlem içinde kullanılan en ideal teleskop türlerinden biri olarak bilinir.
Kırılmalı mekanizma olması yansıtmalı teleskop gibi ikincil ayna içermemesi sebebiyle ışık kaybı en alt seviyededir.
Yansıtmalı teleskoplar gibi kolimasyon yani ayarlama gerektirmezler odak merceği sabit ve tüp içerisindedir bu sebeple bakım masrafı yansitmalı teleskopların aksine son derece azdır.
Kırılmalı teleskopların kötü yönleri:
Kapalı tüp içerisinde olması nedeni ile taşınabilir kırılmalı teleskoplar soğuk havalarda buğulanmaya neden olabilmektedir. Bu sorunu çözmek için mercek kısmının ısıtılması gibi çözümler üretilmiştir.
Aynalı Newton teleskoptan biraz daha fazla büyütme yapmasına özellikle gezegen gözlemlerinde keskin görüntüler elde edebilmesine rağmen ne yazık ki bu durum aynalı teleskopların aksine sönük cisimlerin görüntülenememesine sebep olabilmekte ve bu yönden derin uzay gözlemlerinde sorun çıkarabilmektedir. Özellikle tüp uzunluğu ve odak aralığı arasındaki 1/5 oranın korunması bir gereklilik olmakla bunun üzerindeki f 1/7, 1/8 odaklar buna sebep olabilmektedir. Bu durum akromatik ve apokromatik kırıcı teleskopların bulunması ile çözülmüştür.
Ancak yukarıda saydığımız eksik yönlerin hiçbiri kırılmalı teleskopların gözlemevlerinde tercih edilmemesi sebebi değildir. Onca iyi yanına karşın kırılmalı teleskoplar yerine yansıtıcılı teleskopların rasathanelerde tercih edilmesindeki esas neden a) giderilmesi maliyetli olan  Kromatik aberasyon (Renk sapıncı) ve küresel aberasyon problemleri b) kırılmalı teleskobun ana lensinin (diyaframının) üretimindeki zorluklar c) bu türden teleskoplarda objektif merceklerinde odak açıklığı artıkça iyice artan yapım maliyeti ve d)teleskobun yapısından kaynaklı belli odak açıklığı (çapının) üzerine kolay kolay çıkılamamasıdır. Bir gözlemevi için teleskopta büyütme oranından bile çok önemli husus odak açıklığıdır. Ne kadar odak açıklığı yüksekse o kadar fazla cismi net görebilme olanağı vardır.
Kırılmalı teleskoplarda  bir lensin tüm renkleri aynı uyumda odaklayamamasından kaynaklı Kromatik aberasyon (Renk sapıncı) ve küresel aberasyon problemi görülmektedir. (Yansıtmalı teleskoplarda sorunlar vardır. Kromatik aberasyon sorunu gözükmese de kırılmalı teleskoplarda pek olmayan ayna kenarlarında bulanıklaşma ve Koma (optik) denen optik sorunlardan muzdariptirler. Fakat yansıtmalı teleskoplarda bu problemlerin giderilmesi, kırılmalı teleskoplardaki kromatik ve küresel aberasyon problemlerinin çözümünden çok daha az masraflıdır)  Bu sorunlar kırılmalı teleskoplar içinde daha kısa odak oranlarına sahip olanları uzun olanlardan daha fazla etkiler. Akromatik bile olsa 100 mm (4 inç) f/6  refraktörün önemli ölçüde renk sapıncı (genellikle parlak nesnelerin etrafında mor bir hale) göstermesi muhtemeldir. 100 mm (4 inç) f/16'da çok az renk sapıncı vardır. Öte yandan f/10, f/16 gibi odaklarda gezegen gözlemlerinde işe yarasada derin uzay gözlemlerinde sönük cisimleri görüntülemede sorun yaratacaktır.
Bu problemler birden çok lensin birleşimi olan akromatik kırıcılar ve apokromatik kırıcı teleskoplar çıkarılarak bu sorun en aza indirilmeye çalışılmıştır, akromatik kırıcılar ile bu sorun azalmış ve 3-4 elementli apokromatik kırıcılarla yok seviyesine gelmiştir ancak ne yazık ki bunun bir maliyeti vardır. Bu türden 3-4 elementin bir arada kullanılması mercek kalınlığını ve ağırlığını arttırır bu durum düşük açıklıklı teleskoplarda sorun çıkarmasada, çok geniş açıklıklarda sorun çıkarır. 
Öte yandan kırılmalı teleskoplarda çok geniş açıklıklarda, yerçekimi ile deforme olan camın bir sonucu olarak lens sarkması sorunu da görülür. Bir mercek yalnızca kenarından yerinde tutulabildiğinden, büyük bir merceğin merkezi yerçekimi nedeniyle sarkarak ürettiği görüntüleri bozar.Bu sebeple bir rasathanede durabilecek kırılmalı bir teleskoptaki en büyük pratikteki lens boyutu ancak 1 metreyi (39 inç) biraz geçebilmektedir.  Öte yandan yüksek odak açıklı kırılmalı teleskopların yapımı lensin kaplaması pürüzsüz hale getirilmesi son derece zordur ince hassas ve çok uzun zahmetli bir uğraş gerektirir. Mercek yapılırken en küçük bir çizgi izi olup olmadığına bakılması ve içinde cama şekil verilirken hava kabarcığı sıkışıp kalmamasına dikkat edilmesi gerekir. Zira ışık lensin içinden geçerek okülere gittiğinden bu hataların gözleme ağır etkileri söz konusu olabilecektir. Camın içinde sıkışmış cam kusurları, çizgiler veya küçük hava kabarcıkları gözlemi de etkiler. Buna ek olarak, cam belirli dalga boylarına karşı opaktır ve görünür ışık bile hava-cam arayüzlerini geçtiğinde ve camın kendisinden geçtiğinde yansıma ve soğurma ile karartılır. Bu problemlerin çoğu, belli dezavantajlarına karşın çok daha büyük açıklıklarda yapılabilen ve sorunlarını maliyet odak açıklığı gibi avantajlarla kapatan astronomik araştırmalar için refraktörlerin önüne geçen yansıtmalı (reflektör) teleskoplarda daha kolay şekilde önlenir veya azaltılır.
Yine bu sorunlar taşınabilir teleskop sektöründe de kendini gösterir 80 mm'ye kadar kırılmalı teleskoplar neredeyse fiyat yönünden aynalı teleskoplarla başabaş gitmekte iken bu odak aralığı sonrasında özellikle 100 mm ve sonrasında aynalı teleskoplar fiyat yönünden kırılmalı teleskoplardan çok daha ucuza mal olmaktadır. 
İlave olarak lens maliyetleri yanında tüp ağırlığı ve tüp uzunluğu da kırılmalı teleskopta artmaktadır. Taşınabilir bir kırılmalı teleskopda büyük maliyetlerle 150 mm odak açıklıklı bir teleskopa ancak erişilebilirken bunun çok daha ucuz fiyatına ve 250 hatta 300 hatta 400 mmlik bir Newton teleskopu alabilmek ve bunu kısa zamanda üretebilmek mümkündür.
Aynalı teleskop teknolojisinde çok daha ucuz kolay ve zahmetsiz maliyetlerle çok daha büyük odaklı teleskoplar yapılabilmektedir. Dünya'daki bugüne kadar yapılan en büyük kırılmalı teleskobun odak açıklığı 1 metrenin biraz üstüdür (1,25 m).1,25 m açıklığı geçebilen randımanlı çalışan bir kırılmalı teleskop bu zamana kadar yapılamamıştır. buna karşın  Dünyadaki en büyük aynalı teleskoplarda 10 metrelik odak açıklığı (ayna çapı)'na bile ulaşılabilmiştir. Diğer taraftan hem aynalı hem de kırmalı teleskobun karışımı olan yansıtmalı Cassigrain onun bir türevi olan Schmidt-Cassigrain veya Ritchey Chretien tipi katoptrik veya katadyoftrik teleskoplarda, Newton aynalı teleskobu ve kırılmalı teleskobun neredeyse yarısı kadar kısa tüp uzunluğunda çok geniş odak ve büyütme mesafelerine de ulaşılabildiğinden bu teknoloji ile sabit teleskoplar yanında 200-250mm odak açıklıkları ile bile hafif taşınabilir teleskoplar da yapılır hale gelmiştir. Bütün bu nedenlerle gözlemevlerinde yansıtmalı Newton teleskobun ve kırılmalı teleskobun melezi olan yansıtmalı katadyoftrik teleskoplar, kırılmalı teleskoplardan çok daha fazla kullanılır hale gelmiştir.
Ancak bu durumlar refraktörlerin hala büyük uzay gözlemlerinde rasathanelerde hiç kullanılmadığı anlamına da gelmemektedir. Voyager 1 / 2'deki ISS-WAC, 1970'lerin sonlarında uzaya fırlatılan 6 cm'lik (2,36") bir lens kullandı; bu, uzayda refraktör kullanımına bir örnekti.  İlaveten 2022 yılında Çin Tibet gözlemevine Dünya'nın en büyük refraktör teleskobunu yapıp koymayı planlamaktadır.