stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2017 İslami Dayanışma Oyunları
Ev sahibi seçimi

24 Temmuz 2014'te Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde İslami Dayanışma Spor Federasyonu'nun (ISSF) 8. Genel Kurulu sonrası, Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Olimpiyat Komitesi Başkan Yardımcısı Cengiz Hüseyinzade, Bakü 2017 Organizasyon Komitesi CEO'su Könül Nurullayeva ve İslam Dayanışma Oyunları'nın işçi grubunun üyesi Mehman Kerimov, Bakü şehrinin tanıtımını yaptı. Ardından federasyon kurulunda oylama gerçekleşti ve oy birliğiyle organizasyonun ev sahipliğine Bakü seçildi.
Tesisler

| Tesis | Spor |
| --- | --- |
AZAL Arena: Futbol
Azerbaycan Halter Akademisi: Halter
Bakü Su Sporları Sarayı: Atlama, Yüzme
Bakü Basketbol Arenası: 3×3 Basketbol
Bakü Kristal Salon 1: Voleybol
Bakü Kristal Salon 2: Boks, Zurhane
Bakü Olimpiyat Stadyumu: Atletizm, Paralimpik atletizm, Seremoniler
Bakü Atıcılık Merkezi: Atıcılık
Bakü Spor Salonu: Karate, Tekvando, Wushu
Bakü Tenis Akademisi: Tenis
Bakü Sutopu Arenası: Sutopu
Bayil Stadyumu: Futbol
Dalga Arena: Futbol
Haydar Aliyev Arena: Judo, Görme engelliler judo, Güreş
Millî Jimnastik Arenası: Jimnastik
Serhedçi Olimpiyat Spor Merkezi: Hentbol, Masa tenisi
Tevfik Behramov Stadyumu: Futbol
Sporlar

Oyunlar takviminde 21 spor yer almıştır. Atletizm ve judo gibi bazı branşlarda paralimpik mücadeleleri de düzenlenmiştir.
Su sporları
Atlama (ayrıntılar)
Sutopu (ayrıntılar)
Yüzme (ayrıntılar)
Atıcılık (ayrıntılar)
Atletizm (ayrıntılar)
Basketbol (3x3) (ayrıntılar)
Boks (ayrıntılar)
Futbol (ayrıntılar)
Güreş (ayrıntılar)
Halter (ayrıntılar)
Hentbol (ayrıntılar)
Jimnastik (ayrıntılar )
Artistik jimnastik
Ritmik jimnastik
Judo (ayrıntılar)
Karate (ayrıntılar)
Masa tenisi (ayrıntılar)
Tekvando (ayrıntılar)
Tenis (ayrıntılar)
Voleybol (ayrıntılar)
Wushu (ayrıntılar)
Zurhane (ayrıntılar)
Ülkeler

ISSF'nin mevcut 57 üyesinden 54'ü organizasyona katılmıştır. Kalan üç üyeden Libya ile Sudan Bakü'de yer almama kararı vermiştir. Diğer üye Kuveyt'te ise Kuveyt Olimpiyat Komitesi'nin cezası sebebiyle, Kuveytli sporcuların "Bağımsız ISSF Sporcuları" olarak katılımı gündeme gelmiş ancak bu durum da gerçekleşmemiştir.
Afganistan
Arnavutluk
Azerbaycan
Bahreyn
Bangladeş
Benin
Birleşik Arap Emirlikleri
Brunei
Burkina Faso
Cezayir
Cibuti
Çad
Endonezya
Fas
Filistin
Gabon
Gambiya
Gine
Gine-Bissau
Guyana
İran
Irak
Fildişi Sahili
Kamerun
Katar
Kazakistan
Kırgızistan
Komorlar
Lübnan
Maldivler
Malezya
Mali
Mısır
Moritanya
Mozambik
Nijer
Nijerya
Özbekistan
Pakistan
Senegal
Sierra Leone
Somali
Surinam
Suriye
Suudi Arabistan
Tacikistan
Togo
Tunus
Türkiye
Türkmenistan
Uganda
Umman
Ürdün
Yemen
Madalya sıralaması

| Sıra | Ülke | Altın | Gümüş | Bronz | Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Azerbaycan | 75 | 50 | 37 | 162 |
| 2 |  Türkiye | 71 | 67 | 57 | 195 |
| 3 |  İran | 39 | 26 | 33 | 98 |
| 4 |  Özbekistan | 15 | 17 | 31 | 63 |
| 5 |  Bahreyn | 12 | 5 | 4 | 21 |
| 6 |  Cezayir | 7 | 12 | 21 | 40 |
| 7 |  Fas | 7 | 5 | 15 | 27 |
| 8 |  Endonezya | 6 | 29 | 23 | 58 |
| 9 |  Mısır | 6 | 5 | 7 | 18 |
| 10 |  Kırgızistan | 4 | 5 | 8 | 17 |
| 11 |  Suudi Arabistan | 4 | 1 | 6 | 11 |
| 12 |  Ürdün | 3 | 1 | 11 | 15 |
| 13 |  Irak | 2 | 7 | 5 | 14 |
| 14 |  Kazakistan | 2 | 5 | 12 | 19 |
| 15 |  Türkmenistan | 2 | 4 | 7 | 13 |
| 16 |  Katar | 2 | 3 | 7 | 12 |
| 17 |  Nijerya | 2 | 3 | 1 | 6 |
| 18 |  Suriye | 2 | 2 | 6 | 10 |
| 19 |  Tunus | 1 | 3 | 8 | 12 |
| 20 |  Kamerun | 1 | 2 | 6 | 9 |
| 21 |  Bangladeş | 1 | 1 | 1 | 3 |
| 21 |  Senegal | 1 | 1 | 1 | 3 |
| 23 |  Gambiya | 1 | 1 | 0 | 2 |
| 24 |  Benin | 1 | 0 | 1 | 2 |
| 24 |  Gine-Bissau | 1 | 0 | 1 | 2 |
| 24 |  Mozambik | 1 | 0 | 1 | 2 |
| 27 |  Pakistan | 0 | 3 | 9 | 12 |
| 28 |  Umman | 0 | 3 | 4 | 7 |
| 29 |  Birleşik Arap Emirlikleri | 0 | 1 | 3 | 4 |
| 30 |  Guyana | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 30 |  Surinam | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 32 |  Cibuti | 0 | 1 | 1 | 2 |
| 33 |  Mali | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 33 |  Uganda | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 35 |  Afganistan | 0 | 0 | 6 | 6 |
| 36 |  Fildişi Sahili | 0 | 0 | 4 | 4 |
| 36 |  Tacikistan | 0 | 0 | 4 | 4 |
| 38 |  Malezya | 0 | 0 | 2 | 2 |
| 38 |  Yemen | 0 | 0 | 2 | 2 |
| 40 |  Lübnan | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Toplam | Toplam | 269 | 267 | 350 | 886 |
Katılımcı ülkeler
Marc Bola

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Marc Joel Bola
Doğum tarihi:  9 Aralık 1997 (27 yaşında)
Doğum yeri:  Greenwich, England
Boyu:  607 fit (185 m)
Mevkii:  Sol bek
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Samsunspor
Altyapı kariyeri
:  Arsenal
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2016-2018 |  Arsenal |  0 |  (0) |
| 2017 |  → Notts County (kiralık) |  13 |  (0) |
| 2017-2018 |  → Bristol Rovers (kiralık) |  18 |  (0) |
| 2018-2019 |  Blackpool |  35 |  (2) |
| 2019-2023 |  Middlesbrough |  96 |  (2) |
| 2020 |  → Blackpool (kiralık) |  6 |  (0) |
| 2023- |  Samsunspor |  36 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 11.47, 1 Ocak 2025 (UTC) 
Marc Bola (9 Aralık 1997, Greenwich), kariyerini Samsunspor'da sürdürmekte olan İngiliz futbolcudur.
Erken ve kişisel yaşamı

Bola, profesyonel kariyerine taraftarı olduğu Arsenal'de başladı. Kongo asıllıdır.
Kariyeri > Arsenal

Londra'nın Greenwich ilçesinde doğan Bola, pazar ligi futbolu oynarken fark edildikten sonra 13 yaşındayken Arsenal Akademisi'ne katıldı ve 16 yaşında burs kazandı. Gösterdiği gelişim ile birlikte yedek takımda yer almaya başladı. Düzenli olarak forma giymeye başladığı yedek takımdaki ilk golünü ise 9 Mart 2016'da Fulham U23'e karşı alınan 3-3'lük maçta attı.
Bola, Nisan 2016'da Arsenal'da ilk profesyonel sözleşmesini imzaladı.
Bola, Ocak 2017'de Notts County'ye kiralık olarak gönderildi. 4 Şubat 2017'de Accrington Stanley'e karşı 2-0 mağlubiyetle biten maçla Notts County'de ilk maçına çıktı ve sezon sonunda ana kulübüne dönmeden önce takım için 13 maça çıktı.
Temmuz 2017'de Bristol Rovers ile sezonluk bir kiralık anlaşma imzaladı. Bola, Bristol Rovers'ta ilk maçını 16 Eylül 2017'de Wigan Athletic karşısında 3-0 mağlup oldukları karşılaşmada oynadı.
Kariyeri > Blackpool

2017-18 sezonunun sonunda Arsenal tarafından serbest bırakıldı. Serbest bırakılmasının ardından Blackpool ile bir yıllık sözleşme imzaladı.
Kariyeri > Middlesbrough

Bola, açıklanmayan bir ücret karşılığında 28 Temmuz 2019'da Middlesbrough'ya katıldı. Middlesbrough forması altındaki ilk maçında 13 Ağustos 2019'da Crewe Alexandra'ya karşı EFL Kupası beraberliğinde gol attı. 10 Ocak 2020'de 2019-20 sezonunun sonuna kadar kiralık olarak Blackpool'a döndü.
Kariyeri > Samsunspor

9 Temmuz 2023'te Bola, Süper Lig ekibi Samsunspor ile açıklanmayan bir ücret karşılığında üç yıllık sözleşme imzaladı.
Tartışma

Eylül 2021'de Bola, 14 yaşındayken "cinsel yönelime gönderme yapan" bir tweet attığı için FA tarafından resmi olarak "ağırlaştırılmış suistimal" ile suçlandı.
Oyun stili

Bola'nın asıl mevkisi sol bek olsa da stoper ve forvet olarak da oynayabiliyor.
Loango Krallığı

Loango Krallığı, kısaca Loango, günümüzde Kongo Cumhuriyeti'nin bulunduğu topraklarda, Atlas Okyanusu kıyısında yaklaşık 1550 yılından 1883'e kadar varlığını sürdüren sömürge öncesi bir Orta Afrika devletiydi.
Tarihçe

Krallık 14. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar varlığını sürdürmüştür. 17. yüzyılda da en etkili dönemini yaşayan krallık, kuzeydeki Mayombe'den neredeyse Kongo Nehri'nin ağzına kadar uzanıyordu. Sakinleri, Kongo İmparatorluğu'nda da konuşulan Kikongo dilinin kuzey lehçesini konuşuyordu.
1512 ile 1570 yılları arasında Fiote halkı, Kongo Nehri'nin kuzeyindeki Loango krallığıyla Kongo İmparatorluğu'ndan ayrılarak, 16. yüzyılda bağımsızlığını ilan etmiştir.
Loango ve kıyıları ilk olarak 1624'te İsviçreli doktor ve Afrika kâşifi Samuel Braun tarafından keşfedildi. Braun'a göre, bölgede Güney Amerika'dan gelen manyok bitkisi zaten ekiliyor ve hurma şarabı içiliyordu. Bir erkeğin zenginliği, tarlayı işleyen kadınların sayısıyla ölçülüyordu. Tarlaları işlemek için ne öküz ne de at vardı. Pek çok erkeğin sekiz ya da on iki karısı vardı ama bazılarının yirmi ya da daha fazla karısı vardı. Loango kralının 360 karısı ve çok sayıda kölesi vardı. Erkekler avlanma veya balık tutmanın yanı sıra rafya palmiyelerini dikip hasat etmekten sorumluydu. Ayrıca, ithal bakırı giysi yapan veya eriten ve onu demir ve parlak renkli yünlü kumaşla takas edilen yüzükler hâline getiren bazı zanaatkarlar da vardı. Kralın veya bir soylunun ölümü üzerine insan kurban edilen kanlı törenler yapılırdı.
18. yüzyılda ülke önemli bir ticaret merkezi haline geldi.
1873'te Alman Ekvator Afrika Çalışmaları Derneği, Loango krallığını keşfetmesi için Paul Güßfeldt liderliğindeki bir keşif ekibi gönderdi. Ancak bu keşif yolculuğu 14 Ocak 1873'te Freetown yakınlarında gemi kazası geçirilmesi sonucu o süreçte tamamlanamadı. Bu kazanın ardından keşif ekibi 25 Temmuz 1873'te Kongo ağzındaki Banana'ya indi. Güßfeldt, Adolf Bastian ile birlikte Tschinschotscho istasyonunu kurdu. Birkaç denemenin ardından keşif ekibi üyeleri ülkenin iç kesimlerine daha derine girmeyi başaramadı ve 7 Temmuz 1875'te tekrar gemiye binerek ayrılmak durumunda kaldı. Güßfeldt ve yol arkadaşları Julius Falkenstein ve Eduard Pechuel-Loesche, keşif gezilerinin bilimsel sonuçlarını “The Loango Expedition” adlı raporlarında sundular. Falkenstein ayrıca Verlag J'de açıklayıcı metinle birlikte Loango sahilinin 72 fotoğrafını yayınladı. F. Stiehm, Berlin 1876.
1883'te Loango, bir Fransız himayesi oldu.
Eserler

Adolf Bastian : Loango Sahili'ne Alman Seferi. Keşfedilecek ülkeler hakkında daha eski haberlerle birlikte . Olms, Hildesheim 2007 (2 cilt; Nachdr. d. çıktı Jena 1874/75)
Loángo kırsalı . 2 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. İçinde: Meyers Konuşmaları-Sözlük . 1888, Cilt 10, sayfa 856.
Julius August Ferdinand Falkenstein, Açıklayıcı metinlerle birlikte 72 orijinal fotoğrafta Loango sahili . Yayıncı J<span typeof="mw:Entity" id="mwTw">&nbsp;</span>F. Stiehm, Berlin, 1876, obl. 8°. 14. sayfa
Gerçek Acı

| --- | --- |

Yönetmen: Jesse Eisenberg
Yapımcı:  Jesse Eisenberg  Emma Stone  Dave McCary  Ali Herting  Jennifer Semler  Ewa Puszczyńska 
Yazar: Jesse Eisenberg
Oyuncular:  Jesse Eisenberg  Kieran Culkin  Jennifer Grey 
Görüntü yönetmeni: Michal Dymek
Kurgu: Robert Nassau
Stüdyo:  Topic Studios  Fruit Tree  Extreme Emotions  Rego Park 
Dağıtıcı: Searchlight Pictures
Çıkış tarih(ler)i: 20 Ocak 2024 (2024-01-20) (Sundance) 18 Ekim 2024 (2024-10-18) (ABD)
Süre: 90 dakika
Ülke:  ABD  Polonya 
Dil: İngilizce
A Real Pain, Jesse Eisenberg tarafından yazılan, yönetilen ve üretilen Emma Stone'un yapımcı olarak görev yaptığı 2024 yapımı bir komedi drama filmidir. Başrollerinde Eisenberg, Kieran Culkin ve Jennifer Grey yer almaktadır.
Dünya prömiyerini 20 Ocak 2024'te 2024 Sundance Film Festivali'nde yaptı. Filmin Amerika Birleşik Devletleri'nde 18 Ekim 2024'te gösterime girmesi planlanıyor.
Öncül

Gerçek Bir Acı, sevgili büyükannelerini onurlandırmak için Polonya 'da bir tur için yeniden bir araya gelen uyumsuz kuzenler David(Jesse Eisenberg) ve Benji'yi(Kieran Culkin) izliyor. Macera, tuhaf çiftin eski gerginliklerinin aile geçmişlerinin arka planında yeniden ortaya çıkmasıyla bir dönüş yapar.
Çayırpınar, Çay

| Çayırpınar |
| --- | --- |
Köy

 Afyonkarahisar'ın Türkiye'deki konumu
ÇayırpınarÇayırpınar'ın Afyonkarahisar'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Afyonkarahisar
İlçe: Çay
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1020 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 402
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0272
İl plaka kodu: 03
Posta kodu: 03700
Çayırpınar, Afyonkarahisar ilinin Çay ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Mandıra olarak geçmektedir.
Coğrafya

Afyonkarahisar il merkezine 50 km, Çay ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 402
2021: 424
2020: 427
2019: 447
2018: 453
2017: 457
2016: 463
2015: 474
2014: 488
2013: 489
2012: 493
2011: 498
2010: 502
2009: 517
2008: 532
2007: 543
2000: 563
1990: 566
1985: 600
Ziyaretpayamlı

| Ziyaretpayamlı |
| --- | --- |
Köy

 Adıyaman'ın Türkiye'deki konumu
ZiyaretpayamlıZiyaretpayamlı'nın Adıyaman'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Adıyaman
İlçe: Merkez
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 764 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 46
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0416
İl plaka kodu: 02
Posta kodu: 02010
Ziyaretpayamlı, Adıyaman ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Ziyaret olarak geçmektedir.
Coğrafya

Köy, Adıyaman il merkezine 5 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 46
2021: 47
2020: 44
2019: 46
2018: 46
2017: 50
2016: 54
2015: 44
2014: 48
2013: 55
2012: 74
2011: 68
2010: 63
2009: 79
2008: 92
2007: 54
2000: 99
Sadık Bey Afşar

| Sadık Bey Afşar |
| --- | --- |
Doğum: 1533 Tebriz, Safevî İmparatorluğu
Ölüm: 1610 İsfahan, Safevî İmparatorluğu
Alanı: Ressam, kütüphaneci, şair


Sadık Bey Sadıki, Safevi dönemi ressamı, şairi, biyografi yazarı, askeri ve minyatürcüsü olmuştur. 1533 yılında Tebriz'de doğdu, Kazvin'e yerleşmeden önce birkaç yılını gezgin bir derviş olarak geçirdi ve burada Şah sarayında çeşitli görevlerde bulundu. Nihayetinde 1596'da Şah kütüphanesindeki görevinden azledildi ve 1610'da İsfahan'da ölmeden önce son yıllarını kendi yazılarına odaklanarak geçirdi.
Sadık Bey Sadıki, 16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılın başlarında yaşamış, Şam'da Şah I. İsmail'in hükümdarlığına kendi rızalarıyla katılan Hudabandelü adlı Türk-Oğuz boyuna mensuptur. Sadık Bey eserinin başında Hudabandelü aşireti hakkında bilgi vermiştir.
Sadık Bey Afşar, ressam, şair, kütüphaneci ve askeri komutan olarak tanınıyordu. Babasının aşiret içindeki etkisi nedeniyle gençliğinde Hafız Sabuni'den, daha sonra da Fazai Hamadani'den şiir eğitimi almıştır. Şiirlerini Farsça'nın yanı sıra Azerice, Çağatayca ve Osmanlı Türkçesi ile yazan şairin tüm eserleri günümüze kadar ulaşmıştır. Mecma' al-Khavas, Kanun al-Suvar ve ünlü Fathnameh-yi Abbasi'nin de aralarında bulunduğu 10 eseri bulunmaktadır.
Sadık Bey aynı zamanda mükemmel bir resim eğitimi almış ve Kazvin'de resimle uğraştığı yıllarda bu sanatı öğretmiştir. İskender Bey Münşi, Tarikh-e Alam Ara-ye Abbasi adlı eserinde Sadık Bey'in hocasının ünlü ressam Muzaffer Ali olduğunu belirtmektedir. Bugüne kadar Sadık Bey'in imzalı dört portresi keşfedilmiştir.
Çalışmaları > Şair olarak

Bugün Sadık Bey Afşar'ın daha çok şair ve sanatçı nitelikleriyle anıldığı düşünülebilir. Döneminin biyografi yazarları ve tarihçileri Sadık Bey'in şairlik yeteneğinden övgüyle bahsetmişlerdir. "Mecmaul-Khawas" adlı eserinde yazdığına göre, gençliğinde Hafız Sabuni'den ve daha sonra Fazai Hamadani'den şiir eğitimi almıştır. Kuşkusuz şiir sanatındaki en önemli hocası Nişaburlu Mir Suni'dir. Hocasını derviş tabiatlı ve dindar bir kişi olarak hatırlayan Sadık Bey, Tebriz'de üç yıl boyunca ders aldığı kişinin 90'lı yaşlarında olduğundan bahseder. Bu bilgiye dayanarak Amerikalı profesör Anthony Welch, Sadıki'nin Mir Suni'den ders aldığı yılların yaklaşık olarak 1565-1568 yıllarına tekabül ettiğine inanmaktadır. Gazi Ahmad Komi de eserinde Suni'nin 1568 yılında öldüğünü belirtmektedir.
Yaşadığı dönemde gazelleri, kasideleri, rubaileri, muhammesleri, mesnevileri ve diğer şiirleri çok sevilen Sadık Bey Sadıki, hem Türkçe hem de Farsça olmak üzere üç farklı lehçede şiirler yazmıştır. Şair "Sadıki" mahlasıyla tanınmıştır. Mevlana Celaleddin Rumi'nin "Mesnevi "sinin Türkçeye çevrilmesi ile ilgili yazdığı mektup bu açıdan çok önemlidir. Mektupta Şah I. Abbas'ın kendisinden Mesnevi'yi Türkçeye çevirmesini istemesi üzerine eseri Çağatay, Azerbaycan ve Osmanlı lehçelerine uygun olarak hazırlayıp Şah'a sunduğundan bahsedilmektedir.
Sadıki'nin şairlik yeteneğini gösteren bir diğer önemli husus, görevden ayrıldıktan sonra inzivada yazdığı ve 1010/1602 yılında tamamladığı toplu eserleridir. Tebriz Milli Kütüphanesi'nde 3616 numarada muhafaza edilen mecmuanın müellif nüshası, şairin manzum ve mensur eserlerinden oluşmaktadır. Bu nüshada yer alan eserler, sonradan eklenen bir içindekiler tablosunda aşağıdaki şekilde sunulmuştur:
Kasideler (Zubtad el-kelam)
Gazeller
Çeşitli şiirler
Şairlerin tezkiresi (Majmaul-khavas)
Rubai'nin
Makaleler ve ayet hikayeleri
Şairler adına söylenen bilmeceler
"Fethname" mesnevisi
Şairlerin tezkirelerinden sonra
Türkçe yazılmış kaside ve gazeller
Feyzi şiirleri üzerine risale
"Kanunüs-suvar" - resim üzerine bir risale
"Haziyat" risalesi
Ağıt ve kompozisyon
Heydari'nin hicvi
Münşaat - Türkçe ve Farsça dillerinde
Falak'tan şikayet ve Muhammed Bey Mazagi'nin hicvi
Çeşitli hicvler
Çalışmaları > Şair olarak > Mecma-ül-Havas

Sadıkı'nın yaratıcılığının en önemli eserlerinden biri olan "Mecma-ül-Havas" adlı tezkire, edebiyat, bilim ve edebi düşünce tarihi çalışmalarında önemli bir rol oynamaktadır. Tazkira 1597-1598 yıllarında yazılmıştır. Eser, Osmanlı topraklarından günümüz İran, Azerbaycan, Orta Asya, Afganistan, Pakistan ve Hindistan'a =kadar uzanan geniş bir coğrafyanın edebi ve sosyo-politik ortamını belirli bir zaman dilimi içinde (Şah I. İsmail döneminden yazarın yaşadığı döneme kadar) yansıtmaktadır. Şairin kendisinin de belirttiği gibi, bu eser yazarın uzun seyahatlerinin ve gözlemlerinin bir sonucudur. "Mecma-ül-Havas"ın girişinde Sadık Bey, Abdurrahman Cami'nin "Baharistan", Ali Şir Nevai'nin "Mecalisü'n-Nefais", Devlatşah Semerkandi'nin "Tazkiretü'ş-Şuara" ve Sam Mirza'nın "Tohfe-i Sami" adlı tazkirelerini örnek olarak zikreder. Tezkire bir giriş, 8 bölüm (mecmualar) ve bir sonuçtan oluşur.
Sadıki Bey tarafından Azerice yazılan "Mecma-ül-Havas" adlı tezkirede Safevi döneminde faaliyet gösteren 480 şair, ressam ve hattat hakkında değerli malzemeler toplanmıştır. Eser, hem Azerbaycan hem de Fars kültür ve sanatının araştırılması için önemli bir kaynaktır. Eser yakın zamanda Farsçaya çevrilmiş ve Tahran'da yayımlanmıştır.
Çalışmaları > Şair olarak > Fathnameyi Abbasi-namidar

Bu eser Şah Abbas'ın hayatına, faaliyetlerine, seferlerine ve savaşlarına adanmıştır. Yaklaşık 2500 beyitten oluşan eser, çok değerli biyografik ve tarihi bilgiler sunmaktadır. Yazar, çeşitli tarihi olayları ve savaşları benzetmeler ve mecazlar kullanarak son derece sanatsal bir biçimde anlatır ve Şah Abbas'ın kahramanca bir imajını yaratır.
"Mecma-ül-Havas"ın yanı sıra, Sadık Bey Afşar'ın Türkçe eserleri arasında topladığı mektuplar da bulunmaktadır (18 mektubun 14'ü kendi dilindedir). Şairin Türkçe şiirleri Tebriz Milli Kütüphanesi'nde muhafaza edilen el yazmaları koleksiyonunun 888-917. sayfalarını kapsamaktadır. Ayrıca hem tezkiresinde hem de mektuplarında Türkçe şiirlere rastlamak mümkündür.
Sadık Bey Afşar'ın 478 Türkçe şiirden oluşan koleksiyonunda 5 kaside, 40 gazel, 1 saqinama, Şah Abbas'a hitaben yazılmış mesnevi formunda 1 şiir, 1 tarkibband ve 1 kıta bulunmaktadır. İlk kasidede şair, havaların soğumasını ve kışın gelişini anlatmak için alegoriden yararlanır. Bu 43 beyitlik kaside edebiyatımızdaki en başarılı kış temalı kasidelerden biridir. İkinci kaside Ali'nin övgüsüne adanmıştır. Üçüncü kasidede şairin sürgündeki durumu anlatılır. Dördüncü kasidede Şah Abbas övülmekte, beşinci kasidede ise tabiatın güzellikleri konu edilmektedir.
Çalışmaları > Sanatçı olarak

Sadıkı'nın sanat eğitimine ne zaman başladığı sorusu tarih yazımında tartışılan konulardan biridir. A. Velc'e göre Sadıki, şiir hocası Mir Suni'nin ölümünden sonra Tebriz'den Kazvin'e taşınmış ve resim eğitimine orada başlamıştır. Bu olay 1568 yılı civarında, şair 35 yaşındayken gerçekleşmiştir. Öte yandan İskender Bey Münşi, Sadıki'nin genç yaşta sanat eğitimi aldığını ve 1568'den sonra profesyonel bir ressam olduğunu yazar.
Münşi, genç Sadıki'nin Muzaffer Ali'nin öğrencilerinden biri olduğunu ve uzun süre onun gözetiminde resim yapmanın inceliklerini öğrendiğini belirtir. Babasının ölümünden sonra Sadıki, Muzaffer Ali'den ayrılarak Kalenderlere katıldı. Emir Han Musullu'nun himayesine girdikten sonra Hemedan'a taşınan Sadıki Bey, burada Mir İbrahim ve Musa Rıza'ya resim öğretti. Bu da onun 1568'den önce sanat eğitimi aldığını göstermektedir. Kaziyev de Münşi'nin görüşlerine katılarak Sadık Bey Afşar'ın genç yaştan itibaren resimle uğraştığını belirtir. Türk sanat tarihçisi Gülnihal Küpeli bu kronolojiye dayanarak alternatif bir görüş sunar. Küpeli şöyle yazmaktadır:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Sadık Bey, başkentin henüz Tebriz olduğu 1548'den önce Muzaffer Ali'den minyatür dersleri almış ve 1568'de Kazvin'deki şah kütüphanesinde eski hocasıyla çalışmaya devam etmiş olabilir. 1539-1543 yılları arasında Tebriz'de yaşadığı bilinen Muzaffer Ali gibi usta bir minyatürcünün 35 yaşındaki birini öğrenci olarak kabul etmesinin en makul açıklaması muhtemelen budur. Sadıki'nin şiir eğitimi aldığı Mir Suni'nin de Sadıki'nin minyatür sanatına dönüşünde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Mir Suni aynı zamanda bir hattattı ve boya hazırlama ve kâğıt boyama konusundaki bilgisi muhtemelen Sadıki'nin minyatür sanatına yeniden ilgi duymasına yol açtı."  | ” |
Çalışmaları > Sanatçı olarak > Kanun üs-Süver

Sadıkı'nın önemli bilimsel eserlerinden biri, görsel sanatların metodolojisi ve pratiğine adanmış 204 beyitten oluşan manzum bir risaledir. Bu risalede yazar, ressamlara kendilerinden talepkar olmalarını ve resim malzemelerini ve tasvir ettikleri nesneyi mükemmel bir şekilde anlamalarını tavsiye eder. Eser 17 kısa bölümden oluşmaktadır. Risalenin başında Sadık Bey Afşar gençlere şöyle seslenir:
"Yalnız çalış demiyorum; bir rehber ara. Eğer böyle bir üstat bulamazsanız, o zaman size her işte yardımcı olmak için yazdığım Kanun üs-Süver'den yüz çevirmeyin. O, karşılıksız ve minnetsiz yardım eden bir üstattır. Sadıki'nin onun adını ara sıra iyi niyetle anmanızdan başka bir dileği yoktur."
Risalede kalemi bağlama yöntemi üzerine özel bir bölüm vardır. Burada Sadıki Bey Afşar, her şeyden önce sanatçının kalemi nasıl bağlayacağını bilmesini ve malzemelerini anlamasını talep eder.
"Resmin Önemli Özellikleri Üzerine" başlıklı bölümde, Orta Çağ süslemeciliğinin çeşitli motif ve kompozisyonlarından bahsedilmekte ve bu alanda başarıya ulaşmada yeteneğin önemine dikkat çekilmektedir. Bir başka bölümde, yapışkan boyaların hazırlanması ele alınmaktadır. Yazar şöyle yazıyor: "Boyanızda çok az yapıştırıcı varsa, kuru toz gibi dökülür; çok fazla varsa pıhtılaşır, bu nedenle ölçüye dikkatle uyulmalıdır."
Ayrıca bu eser, modern kopyacı ressamlar ve restoratörler için fırça ve kâğıt hazırlığından minyatür kopyalamada renk seçimine kadar her konuda bilgi sağlayan paha biçilmez bir kaynaktır. Mevcut elyazmasının son bölümü lak hazırlanmasına ayrılmıştır. "Sendarus" adı verilen bitkisel bir reçinenin keten tohumu yağıyla pişirilmesiyle elde edilen bu cila, karton kalem kutuları, tabutlar ve bazı el yazmalarının kapaklarındaki resim ve süslemeleri nemden ve mekanik hasarlardan korumak için kullanılırdı.
Galeri

Gerşasp'ın Sagsar'larla Savaşı, 1573, Britanya Kütüphanesi, or12985.
II. İsmail'in Şehnamesinden tasvir, Kazvin, 1576. David Koleksiyonu, Kopenhag
Firdevsî'nin oğullarının Yemen kralı Sarv ve kızlarıyla buluşması. Firdovsi'nin Şehname'si. 1590-1600. Chester Beatty Kütüphanesi, Dublin
Rudaba, Zal için saçlarını açıyor. Firdovsi'nin Şehname'si. Gravür, 1590-1600, Chester Beatty Kütüphanesi, Dublin
Baykuşlarla kargaların savaşı. 1593 yılı. Ağa Han Müzesi
Ördekler kaplumbağayı bir köyün üzerinden geçiriyor. Enver-i Süheyli'den. 1593, Kazvin. Ağa Han Müzesi
Eşek üzerindeki süvari, 17. yüzyılın başları. Louvre Müzesi
Peri tasviri. 1609-1610.
Bir kadın tasviri, 1590
Kitap okuyan genç bir adam, 1590-1600