Dobson teleskobu
Köken ve tasarım > Dobson'ın tasarım yenilikleri

Dobson'ın tasarımı, asgari becerilere sahip bir kişinin bile sıradan eşyalardan çok büyük bir teleskop yapmasına olanak tanımaktadır. Dobson, tasarımı yıldız kümeleri, bulutsular ve galaksiler (amatör astronomların derin uzay nesneleri olarak adlandırdıkları) gibi soluk nesnelerin gözlemlenmesi için optimize etti. Bu loş nesneler, büyük miktarda ışık toplayabilen büyük bir objektif ayna gerektirir. " Derin uzay " gözlemi genellikle şehir ışıklarından uzaktaki karanlık yerlere seyahat etmeyi gerektirir yansıtıcı büyük açıklıklı Newton teleskoplarındaki sorun ise bir Kırılmalı teleskop veya katadioptik teleskop gibi taşınamamaları ve Alman Ekvatoryal kundağının çıkardığı sorunlardır. Bu tasarım ise, tipik olarak büyük Alman ekvatoryal kundağı kullanan geçmiş zamanların standart büyük Newton teleskoplarından daha kompakt, taşınabilir ve sağlam olmasından yararlanır. John Dobson'ın teleskopları, bu kriterleri karşılamak için aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli yenilikleri birleştirdi:
Geleneksel olmayan alt-azimut montajı : Eksenel yataklar kullanan standart bir montaj yerine, Dobson, inşası basit olan ve büyük ve ağır teleskoplarla kullanıldığında daha az mekanik sınırlaması olan çok kararlı bir tasarım seçti. Klasik çatal montajını, teleskobu yedi ayrı destek noktasında sabit tutan ve büyük ve ağır bir teleskobun kolay ve güvenli bir şekilde yeniden konumlandırılmasına izin veren bağımsız üç parçalı bir yapıya dönüştürdü.
Klasik Dobson montajı (Şekil 1'e bakın) üzerine yedi desteğin üçünün (Şek.1, alt sarı) bağlı olduğu düz bir yatay "yer tahtası" platformundan (Şek.1, siyah) oluşur. Bu üç desteğin üzerinde "rocker box" (Şek.1, lacivert) adı verilen bir kutu konstrüksiyonu bulunur. Gevşek bir merkez cıvatası (Şek.1, koyu yeşil), külbütör kutusunu merkezde tutar ve zemin tahtasının üzerinde dönmesine izin verir. Salıncak kutusunun karşı taraflarında, her bir duvarın üst kenarından yarım daire biçimli girintiler kesilir (sallanan kutu üstte ve arkada açıktır). Her girinti, kesime monte edilmiş geniş aralıklı bir çift desteğe sahiptir (Şek.1, üst sarı). Teleskop optik tüp düzeneği (OTA, Şekil 1, açık mavi), sol ve sağ taraflara sabitlenmiş iki büyük yuvarlak muyluya (veya daha büyük teleskoplar için yay şekilli raylara) sahiptir (Şek.1, kırmızı). Ortak eksenleri, OTA teleskobunun ağırlık merkeziyle kesişir. Muylular (genellikle irtifa yatakları olarak bilinir), külbütör kutusunun üst oyuklarında yukarıda bahsedilen dört desteğin üzerinde durur. Teleskobu (rakımı) yükseltmek için, sadece boruyu kaldırın ve muylular dört desteğin üzerinden kayacaktır. Teleskobu sola veya sağa (azimut) hareket ettirmek için, OTA'nın üst kenarını (bazılarının özel bir kolu vardır) itin veya çekin, böylece döner külbütör, zemin tahtasının üç desteği üzerinde kayar. Şekil.1 Dob montaj şemaları
Klasik Dobson montaj parçaları tipik olarak kontrplaktan ve yapıştırılmış, vidalanmış ve hatta birbirine çivilenmiş diğer ucuz malzemelerden yapılır. Diğer teleskop montaj tiplerinin aksine, hassas işlenmiş mekanik parçalar gerekli değildir. Düzgün kayma hareketleri için yedi destek için küçük Teflon (PTFE) blokları kullanılır. Yüzey boyutları, belirli OTA ağırlığı için kesin olarak hesaplanabilir. Pürüzsüzlüğü ve sabit konum tutmayı geliştirmek için, külbütör kutusunun altı tipik olarak mikro dokulu Formica ile kaplanır. Rakım muyluları genellikle büyük bir çapa sahiptir ve dokulu malzeme ile de kaplanabilir. Daha büyük teleskoplar için yuvarlak muylular yerine yarım daire biçimli ahşap parçalar veya yay biçimli raylar kullanılabilir.
Teflon'un dokulu malzeme üzerinde kullanılması, yerçekimi tarafından üretilen kama kuvvetleriyle birleşerek benzersiz bir pürüzsüz hareket yaratır, kaya sabitinden pürüzsüz harekete ve geriye doğru geçiş yapar. Bu nedenle, diğer teleskop bağlantılarının çoğundan farklı olarak, teleskobun istem dışı hareketini önlemek için bir kelepçe mekanizmasına gerek yoktur. Klasik Dobsonian'ın kararlılığı benzersizdir, çünkü teleskop aslında diğer yuvalar gibi iki eksen üzerinde dönmez, bunun yerine yedi katı blok üzerinde statik olarak durur (yeni bir konuma itilene kadar). Sadece daha sonra icat edilen Ball-Scope montajı, bir Dobsonian'ın sabit pürüzsüzlüğüne rakip olabilir.
İnce aynalar : Standart 1:6 kalınlık oranlarına sahip pahalı Pyrex (1 her 6 cm kalınlığında cm çapında) kendi ağırlıkları altında esnememeleri ve şekillerinden sarkmamaları için Dobson, genellikle 1.16 kalınlık oranlarında fazla gemi lomboz kapaklarından camdan yapılmış aynalar kullanmıştır. Teleskop tasarımının alt-azimut yuvası olduğundan, aynanın yalnızca çok daha ince olan aynanın ağırlığını eşit olarak desteklemek için iç/dış mekan halısı ile basit bir hücrede desteklenmesi gerekir.
İnşaat boruları : Dobson, geleneksel alüminyum veya fiberglas teleskop boruyu, beton kolonları dökmek için inşaatta kullanılan kalın sıkıştırılmış kağıt borularla değiştirdi. Dobson tarafından kullanılan lider marka olan "Sonotubeler", piyasada bulunan teleskop tüplerinden daha ucuzdur ve çok çeşitli boyutlarda mevcuttur. Neme karşı koruma için tüpler genellikle boyanır veya plastikle kaplanır. Sonotüplerin, nakliye sırasında darbelerden dolayı çökebilen veya parçalanabilen alüminyum veya fiberglas borulardan daha sağlam olduğu iddia edilmektedir. Tüp tertibatının taşınmasından kaynaklanan ışık yolundaki istenmeyen konveksiyon akımlarını en aza indiren termal olarak kararlı ve iletken olmama ek avantajına sahiptirler.
Kare bir "ayna kutusu" : Dobson, Sonotube'nin yerleştirildiği boru tabanı ve ayna muhafazası için genellikle bir kontrplak kutu kullandı. Bu, ayna desteklerini tutturmak için sert bir düz yüzey sağladı ve muyluların takılmasını kolaylaştırdı.
Dobsonian teleskopların tasarım yıllar içinde gelişti (bkz § Türev tasarımlar), ancak çoğu ticari veya amatör olarak yapılmış "Dobsonian" teleskoplar, yukarıda listelenen tasarım konseptlerinin ve özelliklerinin çoğunu veya çoğunu takip eder.