stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Rus emperyalizmi
Çağdaş Rus emperyalizmi > Afrika'da yeni sömürgecilik

Wagner Grubu, 2017'den bu yana Afrika'daki birçok otokratik rejime askeri destek, güvenlik ve koruma sağlayan, Rus devleti tarafından finanse edilen bir özel askeri şirket (PMC) olarak bilinir. Bunun karşılığında, Rus ve Wagner bağlantılı şirketler, bu ülkelerin doğal kaynaklarına, örneğin altın ve elmas madenleri gibi, ayrıcalıklı erişim elde ederken, Rus askeri de stratejik konumlar, hava üsleri ve limanlara erişim kazanmıştır. Bu durum, Rusya'nın mevcut rejimleri güçlendirmek ve onları koruma bağımlılığı haline getirerek ekonomik ve siyasi faydalar sağladığı, ancak yerel nüfusun fayda sağlamadığı bir neo-emperyalist ve neo-kolonyal devlet ele geçirmesi olarak tanımlanmaktadır.
Rusya, ayrıca Afrika'da seçim müdahaleleri ve pro-Rus propagandası ile anti-Batı dezenformasyonu yayarak jeopolitik etki kazanmıştır. Rus PMC'leri, Orta Afrika Cumhuriyeti, Sudan, Libya, Mali, Burkina Faso, Nijer ve Mozambik gibi ülkelerde aktif olmuştur ve sivilleri öldürme ve insan hakları ihlalleriyle suçlanmıştır. 2024'te, Wagner Grubu Afrika'daki operasyonları, Rusya Savunma Bakanlığı'nın doğrudan kontrolü altındaki yeni bir 'Afrika Korpu'na dönüştürülmüştür. Rus hükûmeti için analistler, Rusya'nın Afrika'ya yönelik politikalarının neo-kolonyal doğasını kabul etmiştir. Stephen Blank, The Hill için yazdığı bir makalede, Rusya'nın Afrika'daki eylemleri ve hedeflerinin "emperyalizmin özüdür" değerlendirmesini yapmıştır.
1533 ile 1894 yılları arasında Rusya'nın Avrasya'daki yayılması
Rusya'nın illeri 1898
Üzerinde "Bütün dünya bizim olacak!" yazan Stalinist dönem Sovyet posteri.
Sovyetler Birliği İdari Bölümleri 1989
Rusya İmparatorluğu'nun bayrağı (ortada), Rusya'nın mevcut bayrağının (sağda) ve Sovyetler Birliği bayrağının (solda) yanında, St Petersburg dışındaki Gazprom'un Lakhta Merkezi'nin önünde dalgalanıyor, 2023.
Rusya Federasyonu'nu koyu kırmızıyla ve Avrupa'daki işgal altındaki topraklarını açık kırmızıyla gösteren harita.
Ukrayna'da eski bir imparatorluk bölgesi olan "Novorossiya"nın (Yeni Rusya) yeniden yaratılmasını destekleyen 2014 mitingi. Gösterilenler, Rusya İmparatorluğu'nun siyah-sarı-beyaz bayrağı ve Ukrayna'daki Rus ayrılıkçı güçlerin bayraklarıdır.
Rusya'nın şu anki başkanı Vladimir Putin, "eski Rus topraklarını geri alma" çabasıyla kendisini Büyük Petro'ya benzetiyor.
Orta Afrika Cumhuriyeti'nde zırhlı bir aracın yanında nöbet tutan Rus paralı askerler
Kemijoki

| Kemijoki |
| --- | --- |
 Kemijoki
Konum
Ülke(ler): Finlandiya
Genel bilgiler
Kaynak: Kemihaara

Ağız: Botniya Körfezi
Uzunluk: 550 km
Debi: 556 m³/s
Sağ kolları: Tenniojoki, Vuotos
Sol kolları: Ounasjoki, Kitinen, Raudanjoki
Kemijoki'nin konumu
Kemijoki (İsveççe: Kemi älv; Kuzey Samice: Giemajohka), Finlandiya'nın Laponya bölgesinde bulunan bir nehirdir. Nehir, 550 km uzunluğu ile Finlandiya'nın en uzun nehridir. Kemihaara'dan başlayarak Kemijärvi ve Rovaniemi üzerinden Botniya Körfezi'ne dökülmektedir.
Amerika Birleşik Devletleri Hükümet Verimliliği Bakanlığı

| Amerika Birleşik Devletleri Hükümet Verimliliği Bakanlığı |
| --- | --- |
14 Kasım 2024 itibarıyla X platformunda kullanılan DOGE logosu
Kısaltma: DOGE
Kuruluş: 20 Ocak 2025
Önemli kişiler:  Elon Musk 
Resmî site: doge.gov
Hükümet Verimliliği Departmanı (DOGE), Amerika Birleşik Devletleri'nin seçilmiş başkanı Donald Trump tarafından, ikinci dönemine hazırlık döneminde duyurulan planlanmış bir danışma komisyonudur. Resmi bir devlet dairesi olarak değil, hükümet dışında faaliyet gösterecek olan bu komisyon, Elon Musk ve Vivek Ramaswamy tarafından yönetilecektir.
Musk, bu tarz komisyonun ABD federal bütçesini 2 trilyon dolar azaltabileceğine inandığını belirtti. JPMorgan Chase CEO'su Jamie Dimon da bu fikre destek verdi. Ancak bazı yorumcular, Musk'ın şirketlerinin federal hükümetle sözleşmeli olması nedeniyle DOGE'un onun için bir çıkar çatışması oluşturup oluşturmadığını sorguladı.
Kasım 2024'te Donald Trump, departmanını yönetmeleri için Elon Musk ve Vivek Ramaswamy'i seçti. DOGE, bir danışma komisyonu olduğundan (Hükümetin resmi bir bakanlığı olmadığından), liderliğinin Senato onayına ihtiyacı yoktur ve doğrudan başkanın takdirine bağlı olarak atamalarını yapacaktır.
Hatice Nakiye Hanım

Hatice Nakiye Hanım (1846-1899), Türk divan edebiyatı şairi.
1846'da ikiziyle birlikte dünyaya geldi. Müneccimbaşı Osman Saib Efendi'nin kızıdır. Annesini küçük yaşta kaybetti. Teyzesi tarafından büyütüldü.
Sıbyan mektebinde okudu. Darülmuallimat'tan mezun oldu. Yenikapı Mevlevihanesi müritleri arasına girdi. Ali Fuat Bey'in Maarif Nazırlığı döneminde Darülmuallimat'ta öğretmenliğe başladı. Farsça ve tarih öğretti.
Lügati Farısiye sözlüğünü hazırladı. Bir süre Mısır'da kaldı. Mehmet Reşat döneminde bazı şehzade ve sultanlara öğretmenlik yaptı. II. Abdülhamid tarafından Şefkat Nişanı ile ödüllendirildi. Hiç evlenmedi. 1899`da öldü. Yenikapı Mevlevihanesi Çınaraltı Kabristanı'nda toprağa verildi.
40 kadar gazel, methiye, şarkı, müstezad, tahmis, terci-i bend ve kıt'a yazdı. Döneminin kadın şairlerinden Şeref hanımın yeğeni idi. Onun divanının ikinci basımını hazırladı. Dergilerde dağınık halde olan şiirleri derlenemedi. Bir bölümü Türkçe olan bu şiirlerden bazıları kardeşi Nebil Bey'in Divan`ının sonunda, bir kısmı da Ahmet Muhtar Bey tarafından yayımlandı.
Obihiro Havalimanı

Obihiro Havalimanı (Japonca: 帯広空港, romanize: Obihiro Kūkō) veya Tokachi-Obihiro Havalimanı (とかち帯広空港, Tokachi-Obihiro Kūkō) (IATA: OBO, ICAO: RJCB), Japonya'nın Obihiro kentinde bulunan bir havalimanıdır. Havalimanı, 1972 yılında açılmış olup kent merkezinin 25 km güneyinde yer almaktadır.
2015 yılında havalimanı 605.703 yolcuya hizmet vermiştir.
Carlos Valenzuela

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Carlos Fernando Valenzuela
Doğum tarihi:  22 Nisan 1997 (27 yaşında)
Doğum yeri:  Santiago del Estero, Meksika
Boyu:  1,67 m (5 ft 5+1⁄2 in)
Mevkii:  Forvet
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Querétaro FC
Numarası:  32
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2016-2018 |  Racing Club |  0 |  (0) |
| 2016-2017 |  → CA Nueva Chicago (kiralık) |  13 |  (1) |
| 2018-2022 |  Barracas Central |  75 |  (25) |
| 2020-2021 |  → FC Famalicão (kiralık) |  24 |  (3) |
| 2023- |  Club Tijuana |  15 |  (1) |
| 2025- |  → Querétaro FC (kiralık) |  1 |  (0) |
| Toplam |   |  128 |  (30) |
Millî takım kariyeri
| 2019 |   Arjantin U-23 |  14 |  (6) |
| Toplam |   |  14 |  (6) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 20 Şubat 2025 (2025-02-20) 
Carlos Valenzuela (d. 22 Nisan 1997), Arjantinli profesyonel futbolcu. Forvet mevkiinde görev almaktadır. Liga MX ekiplerinden Querétaro FC'da forma giymektedir.
Başarıları > Barracas Central

Primera B Metropolitana: 2018–19
Başarıları > Arjantin U-23

Panamerikan Oyunları: 2019
Kevin O'Leary

| Kevin O'Leary |
| --- | --- |
2023'te O'Leary
Doğum: Terrence Thomas Kevin O'Leary 9 Temmuz 1954 (70 yaşında) Montreal, Quebec, Kanada
İkamet: Rosedale, Toronto, Kanada
Diğer ad(lar)ı: Bay Mükemmel
Vatandaşlık:  Kanada    İrlanda    Birleşik Arap Emirlikleri
Eğitim: Waterloo Üniversitesi   Western Üniversitesi
Meslek: İş insanı, yatırımcı, yazar, televizyon kişiliği
Tanınma nedeni: Reality TV sunucusu
Siyasi parti: Muhafazakâr Parti   (2004-günümüz)
Evlilik: Linda Greer (e. 1990)
Çocuk(lar): 2

Terrence Thomas Kevin O'Leary (d. 9 Temmuz 1954), lakabıyla Bay Harika, Kanadalı iş insanı, yatırımcı, televizyon kişiliği, gazeteci ve yazardır. 2004'ten 2014'e kadar, iş haber programları SqueezePlay ve The Lang and O'Leary Exchange'in yanı sıra Kanadalı reality televizyon programları Dragons' Den ve Redemption Inc. gibi çeşitli Kanadalı televizyon programlarında yer aldı. 2008'de Discovery Channel’ın Project Earth programında yer aldı. 2009’dan beri Dragons’ Den’in Amerikan versiyonu olan Shark Tank’te yer almaktadır.
O'Leary, aile eğitimi ve eğlenceye yönelik yazılımlar satan bir teknoloji şirketi olan SoftKey Software Products'ın kurucu ortaklarındandır. 1980'lerin sonları ve 1990'lar boyunca SoftKey, küresel eğitim yazılımı pazarında büyük bir konsolidatör haline geldi ve Compton's New Media, The Learning Company ve Brøderbund gibi rakip şirketleri düşmanca devralma teklifleriyle satın aldı. SoftKey daha sonra adını The Learning Company olarak değiştirdi ve 1999 yılında Mattel tarafından satın alındı. Bu satış, O'Leary'yi multimilyoner yaptı. Ancak Mattel, O'Leary'yi derhal kovdu ve bu satın alma, şirket için büyük kayıplara ve birçok hissedar davasına yol açtı.
2017 yılında Kanada Muhafazakâr Partisi'nin lideri olmak için kampanya yürüttü. Bu sürenin çoğunda anketlerde öndeydi ancak Nisan 2017'de, seçimden bir ay önce, Quebec'te destek bulamadığını gerekçe göstererek adaylıktan çekildi.
Odessa (müzisyen)

Bu madde Odessa Rose Jorgensen hakkındadır.diğer müzisyenler için Odessa (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

Odessa Rose Jorgensen, mononim olarak Odessa olarak bilinen, Kaliforniya'dan bir Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve kemancıdır.
Jorgensen, dört yaşından itibaren keman çalmayı öğrenmiş ve babası 1960'larda surf rock gruplarında çalmıştır. Kaliforniya'da doğmuş olmasına rağmen, birçok yıl Nashville'de yaşamıştır. Bir genç olarak, Carnegie Hall'da kemancı olarak sahneye çıkmış ve Versace için mankenlik yapmıştır. 2000'lerin sonlarında bluegrass grubu Bearfoot'ta keman çalmış ve şarkı söylemiştir. Bearfoot'tan ayrıldıktan sonra Old Crow Medicine Show, Abigail Washburn ve Edward Sharpe and the Magnetic Zeroes ile keman çalmıştır. Edward Sharpe and the Magnetic Zeroes ile çalışırken, Nashville'de bisikletiyle giderken bir araba tarafından ezilmiş ve bu kazada kafatası kırığı, omurga yaralanması ve birkaç dişini kaybetmiştir. Şarkı söyleyemediği bu dönemde bile kemancı olarak turneye devam etmiş ve beklenen self-titled albümü için şarkılar üzerinde çalışmıştır.
2014 yılında, Chop Shop/Republic ile anlaşma imzalayarak o yılın Eylül ayında Jacquire King tarafından üretilen bir EP yayınlamıştır; ardından 2015'te dijital olarak bir solo albüm çıkarmıştır. "I Will Be There" single'ı, Subaru reklamında kullanılmak üzere lisanslanmıştır. 2019'da, bağımsız Public Hi-Fi Records tarafından yayımlanan ve büyük ölçüde Eagle Rock, Los Angeles'ta bir inzivada yazdığı şarkılardan oluşan ikinci dijital albümü All Things'i çıkarmıştır.
Diskografi

Odessa EP (Chop Shop/Republic, 2014)
Odessa LP (Chop Shop/Republic, 2015)
All Things (Public Hi-Fi, 2019)
George Mikan
Konuyla ilgili yayınlar

Heisler, Mark (2003). Giants: The 25 Greatest Centers of All Time. Chicago: Triumph Books. ISBN 1-57243-577-1.
| g t Los Angeles Lakers |
| --- | --- |
Eski takım olan Detroit Gems Minneapolis Lakers • 1946   yılında kuruldu • Los Angeles, California
Kulüp: Kulüp • Takım Tarihi • Tüm zamanların Kadroları  • Draft tarihi • Sezonlar • Rekorlar • Baş Antrenörler • Mevcut Sezon
Salonlar: Minneapolis Auditorium • Minneapolis Armory • Los Angeles Memorial Sports Arena • The Forum • Staples Center
Baş Antrenörler: Kundla • Mikan • Castellani • Pollard • Schaus • van Breda Kolff • Mullaney • Sharman • West • McKinney • Westhead • Riley • Dunleavy • Pfund • Johnson • Harris • Rambis • Jackson • Tomjanovich • Hamblen • Jackson • Brown • D'Antoni • Scott • Walton • Vogel
G-Lig Takımı: South Bay Lakers
Yönetim Kadrosu: Dr. Jerry Buss (Büyük Hisseli Sahip) • Anschutz Entertainment Group (diğer sahip) • Magic Johnson (diğer sahip) • Mitch Kupchak (Başkan Yardımcısı & Basketbol Operasyonları Yöneticisi ) • Frank Vogel (Baş Antrenör)
Önemli Kişiler: Kareem Abdul-Jabbar • Elgin Baylor • Kobe Bryant • Dr. Jerry Buss • Wilt Chamberlain • Michael Cooper • Vlade Divac • Derek Fisher • Pau Gasol • Gail Goodrich • Chick Hearn • Robert Horry • Phil Jackson • LeBron James • Eddie Jones • Magic Johnson • John Kundla • Mitch Kupchak • Clyde Lovellette • Slater Martin • George Mikan • Vern Mikkelsen • Steve Nash • Shaquille O'Neal • Lamar Odom • Jim Pollard • Kurt Rambis • Pat Riley • Byron Scott • Nick Van Exel • Jerry West • Jamaal Wilkes • James Worthy
Emekli Numaralar: 8 • 13 • 22 • 24 • 25 • 32 • 33 • 34 • 42 • 44 • 52 • Chick Hearn (Microphone)   Minneapolis Lakers Hall of Famers (Mikan, Mikkelsen, Martin, Lovellette, Pollard, Coach Kundla)
NBA Şampiyonlukları (17): 1949 • 1950 • 1952 • 1953 • 1954 • 1972 • 1980 • 1982 • 1985 • 1987 • 1988 • 2000 • 2001 • 2002 • 2009 • 2010 • 2020
Ezeli Rakipler: Boston Celtics • Philadelphia 76ers • Detroit Pistons • Houston Rockets • Portland Trail Blazers • Sacramento Kings • Los Angeles Clippers • San Antonio Spurs • Miami Heat
Kültür ve Bilgiler: "Showtime" • Wilt the Stilt • Mr. Clutch • Magic • Jack Nicholson • Lakers vs. Celtics • Chick Hearn • Jack Kent Cooke • The Fabulous Forum • Staples Center • The Punch • Big Game James • Celebrity fans • Shaq–Kobe feud • 81 • Black Mamba • The Diesel • Lawrence Tanter • I Love L.A.
Medya: TV: Spectrum Sportsnet • Radyo: KSPN-AM • KWKW • Sunucular: Bill McDonald • Stu Lantz • John Ireland • Mychal Thompson
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  ISNI: 0000 0000 3406 3932  LCCN: n97052979  SNAC: w6vf179c  VIAF: 63292655   WorldCat (LCCN): n97-052979
Güney Kafkas dilleri

| Güney Kafkas dilleri ქართველური |
| --- | --- |
Coğrafi dağılım: Batı Güney Kafkasya Kuzeydoğu Anadolu
Sınıflandırma: Temel dil ailelerinden biri
Alt bölümler:  Svanca  Gürcüce-Zan (Karto-Zan) 
ISO 639-5: ccs
Güney Kafkas dillerinin coğrafi dağılımı
Güney Kafkas dilleri veya Kartveli dilleri (Gürcüce: ქართველური ენები / "Kartveluri enebi"), Kafkas dillerine bağlı ve Kafkas Dağları'nın güneyinde konuşulan Gürcüce, Megrelce, Lazca ve Svancadan oluşan dil ailesidir. Dünya çapında yaklaşık 5.2 milyon konuşanı vardır. Diğer hiçbir dil ailesi ile ilişkisi tespit edilemeyen Güney Kafkas dilleri, dünyanın birincil dil ailelerinden biridir. Güney Kafkas dillerinde yazılmış en eski edebi kaynak, Asomtavruli harfleriyle yazılmış Eski Gürcüce Bir el Qutt yazıtlarıdır. MS 430 yılına tarihlenen yazıt, Beytüllahim yakınlarındaki bir Gürcü manastırında bulunmuştur. Gürcücenin yanı sıra, yazı dili gelişmemiş olan diğer Güney Kafkas dilleri de Gürcü alfabesiyle yazılır. Bunun yanında Türkiye ve Avrupa'daki Lazlar için Latin alfabesinden geliştirilmiş Laz alfabesi kullanılır.
Sınıflandırma

Svanca (Svanca'da Luşnu), Gürcüstan'ın Svaneti bölgesinde yaklaşık 35-40 bin kişinin anadilidir.
Gürcüce-Zan (Karto-Zan )
Gürcüce (Gürcücede Kartuli ), 4,1 milyon kişinin anadilidir. 3.9 milyon kişi Gürcistan'da, kalanı Türkiye, İran ve Azerbaycan gibi ülkelerde yaşayan Gürcülerin anadili olarak konuştuğu tahmin edilir.
Gruzinik (Yahudi Gürcücesi; Gürcücede Kivruli) yaklaşık olarak 80 bin kişi tarafından konuşulur. Bunların 60 bini İsrail’de, yaklaşık 20 bini ise Gürcistan’da yaşar.
Zan dilleri (Kolhisce )
Megrelce (Megrelcede Margaluri), 1989 verilerine göre yaklaşık 500 bin kişinin anadilidir, asıl olarak Batı Gürcistan’da Megrelya’da ve Abhazya’nın doğu kesimindeki Gali bölgesinde konuşulur. Abhazya'yı terk etmek zorunda kalan çok sayıda Megrel mülteci bugün Tiflis’te anadili olarak bu dili konuşmaktadır.
Lazca (Lazcada Lazuri), tahminî verilere göre çoğunluğu Karadeniz kıyısında yaşayan 250 bin kişinin anadilidir. Gürcistan’da yaklaşık 30 bin kişinin anadili de Lazcadır.
Sosyal ve kültürel statü

Gürcüce, Gürcistan'ın resmi dili (nüfusun %90'ı tarafından konuşulmaktadır) ve Gürcistan'da yazım ve ticarette kullanılan ana dildir. Kendine özgün, ayırt edici bir alfabe ile yazılır. Günümüze ulaşan en eski Gürcüce edebi metin MS 5. yüzyıla tarihlenmektedir. Eski Gürcü alfabesi Yunan alfabesinden türetilmiş gibi görünüyor. Ancak bu sadece bir varsayımdır ve eski Gürcü alfabesinin Yunan alfabesinden türetildiğine dair hiçbir kanıt yoktur.
Megrelce, 1864'ten beri, özellikle Megrellerin kültürel özerkliğe sahip olduğu 1930'dan 1938'e kadar olan dönemde ve 1989'dan sonra Gürcü alfabesi ile yazılmıştır.
Lazca, esas olarak 1927 ve 1937 yılları arasında ve günümüzde de Türkiye'de Latin alfabesinden geliştirilen Laz alfabesi kullanılarak yazılmıştır. Ancak Lazca, dili konuşanların ana akım Türk toplumuyla entegre olmasıyla birlikte kaybolmaya başlamış ve günümüzde tehlike altında olan diller arasında yer almaktadır.
Kapitalizmin tarihi

Kapitalizm, üretim araçlarının özel mülkiyetine dayalı bir ekonomik sistemdir. Genellikle kârın, serbest ticaretin, sermaye birikiminin, gönüllü mübadelenin, ücretli emeğin vb. ahlaki açıdan meşru olduğu anlamına gelir. Ortaya çıkışı, gelişimi ve yayılması kapsamlı araştırma ve tartışmaların konusudur. Tartışmalar bazen temel tarihsel verilerin başlıca sorulara nasıl dayanacağı üzerine odaklanmaktadır. Temel tartışma parametreleri arasında şunlar yer almaktır: kapitalizmin ne ölçüde doğal olduğu, ne ölçüde belirli tarihsel koşullardan kaynaklandığı; kökenlerinin kentlerde ve ticarette mi yoksa kırsal mülkiyet ilişkilerinde mi yattığı; sınıf çatışmasının rolü; devletin rolü; kapitalizmin ne ölçüde Avrupa'ya özgü bir yenilik olduğu; Avrupa emperyalizme ilişkisi; teknolojik değişimin kapitalizmin itici gücü mü yoksa yalnızca ikincil bir yan ürünü mü olduğu; ve insan toplumlarını örgütlemenin en faydalı yolu olup olmadığı mı?
Tarımsal kapitalizm > 14. Yüzyıl Krizi

Bazı tarihçilere göre modern kapitalist sistem, toprak sahibi aristokrasi ile tarım üreticileri ya da serfler arasındaki bir çatışma olan "Geç Orta Çağ Krizi"nden kaynaklanmıştır. Arazi düzenlemeleri, kapitalizmin gelişimini çeşitli şekillerde engellemiştir. Serflerin, lordlar için üretim yapma yükümlülükleri vardı ve bu nedenle teknolojik yeniliklere ilgi duymuyorlardı; ayrıca kendi ailelerini geçindirmek için üretim yaptıkları için birbirleriyle işbirliği yapmaya da ilgi duymuyorlardı. Toprağın sahibi olan lordlar, yeterli gıda almalarını garanti almak için güce güveniyorlardı. Lordlar pazarda satmak için üretim yapmadıklarından, yenilik yapmaları için üzerlerinde rekabetçi bir baskı yoktu. Son olarak, lordlar güçlerini ve servetlerini askeri yollarla genişlettikleri için, servetlerini askeri ekipmanlara ya da diğer lordlarla ittifak kurmaya yardımcı olan gösterişçi tüketime harcadılar, yeni üretken teknolojiler geliştirmeye yatırım yapmak için hiçbir teşvikleri yoktu.
On dördüncü yüzyılda yaşanan demografik kriz bu düzeni altüst etmiştir. Bu krizin birkaç nedeni vardı: tarımsal üretkenlik teknolojik sınırlarına ulaştı ve büyümeyi durdurdu, kötü hava koşulları 1315-1317 Büyük Kıtlığına yol açtı ve 1348-1350 Kara Ölüm bir nüfus çöküşüne yol açtı. Bu faktörler tarımsal üretimde düşüşe yol açtı. Buna karşılık, feodal beyler savaş yoluyla hakimiyet alanlarını genişleterek tarımsal üretimi artırmaya çalıştılar; bu nedenle askeri harcamaları karşılamak için serflerinden daha fazla haraç talep ettiler. İngiltere'de birçok serf isyan etti. Bazıları şehirlere taşındı, bazıları toprak satın aldı ve bazıları da mülklerini yeniden doldurmaya ihtiyaç duyan lordlardan toprak kiralamak için uygun sözleşmeler yaptı.
Aslında feodalizm, kapitalizmin öncüsü olan merkantilizmin gelişmesi için gerekli olan bazı temelleri atmaya başlamıştır. Feodalizm, 16. yüzyıla kadar sürmüştür. Feodal malikaneler neredeyse tamamen kendilerine yeterliydi ve bu nedenle piyasanın rolünü sınırlıyordu. Bu durum, kapitalizme yönelik her türlü yeni eğilimi bastırmıştır. Ancak, özellikle tarım ve keşif alanlarında yeni teknolojilerin ve keşiflerin nispeten ani bir şekilde ortaya çıkması kapitalizmin büyümesini kolaylaştırdı. Feodalizmin sonundaki en önemli gelişme Robert Degan'ın "ücretliler ve kapitalist tüccarlar arasındaki ikilik" olarak adlandırdığı şeyin ortaya çıkmasıydı. Rekabetçi doğa her zaman kazananlar ve kaybedenler olduğu anlamına geliyordu ve feodalizm, sermaye mallarının özel veya kurumsal mülkiyeti, özel kararlar tarafından belirlenen yatırımlar ve serbest bir piyasada esas olarak rekabet tarafından belirlenen fiyatlar, üretim ve malların dağıtımı ile karakterize edilen bir ekonomik sistem olan merkantilizme dönüşürken bu durum netleşmeye başladı.
Tarımsal kapitalizm > Çitleme

Ana madde: Çitleme
16. yüzyılda İngiltere, Orta Çağ Avrupası'nın feodal düzeninin büyük kısmının ortadan kalktığı merkezi bir devletti. Bu merkezileşme, iyi bir yol sistemi ve orantısız derecede büyük bir başkent olan Londra ile güçlendirilmişti. Başkent, tüm ülke için merkezi bir pazar görevi görüyor ve Kıta'nın çoğu yerinde hüküm süren parçalanmış feodal holdinglerin aksine, mallar için büyük bir iç pazar yaratıyordu. Tarımsal sistemin ekonomik temelleri de önemli ölçüde farklılaşmaya başlamıştı; malikane sistemi bu zamana kadar çökmüş ve topraklar giderek daha büyük mülklere sahip daha az sayıda toprak ağasının elinde toplanmaya başlamıştı. Bu sistem, hem toprak ağaları hem de kiracılar üzerinde kar elde etmek için tarımsal verimliliği artırma baskısı yarattı. Aristokrasinin köylülerin üretim fazlasını alma konusundaki zorlayıcı gücünün zayıflaması, onları daha iyi yöntemler denemeye teşvik etti. Kiracılar da giderek daha rekabetçi hale gelen, işgücü piyasasında başarılı olmak için yöntemlerini iyileştirmeye teşvik edildi. Toprak kiraları, önceki durgun gelenek ve feodal yükümlülük sisteminden uzaklaşmış ve doğrudan ekonomik piyasa güçlerine tabi hale gelmişti.
Bu değişim sürecinin önemli bir yönü, daha önce köylülerin saman için çayır biçmek ve hayvan otlatmak gibi geleneksel haklara sahip olduğu açık tarla sisteminde tutulan ortak arazinin çitle çevrilmesiydi. Bir kez çitlendiğinde, arazinin bu kullanımları mal sahibiyle sınırlı hale geldi ve müşterek arazi olmaktan çıktı. Çitleme süreci, 16. yüzyılda İngiliz tarımsal peyzajının yaygın bir özelliği olmaya başlamıştır. 19. yüzyıla gelindiğinde, çitlenmemiş müşterek araziler büyük ölçüde dağlık bölgelerdeki kaba otlaklarla ve ovaların nispeten küçük bölümleriyle sınırlı hale gelmiştir.
Marksist ve neo-Marksist tarihçiler, zengin toprak sahiplerinin devlet süreçleri üzerindeki kontrollerini kullanarak kamu arazilerini kendi özel çıkarları için kullandıklarını savunmaktadır. Bu durum, İngiltere'nin kuzeyinde gelişen yeni sanayiler için gerekli işgücünü sağlayan topraksız bir işçi sınıf yarattı. Örneğin: "Tarımda 1760 ile 1820 arasındaki yıllar, köy köy ortak hakların kaybedildiği toptan çitleme yıllarıdır." "Çitleme (tüm safsatalara izin verildiğinde) yeterince açık bir sınıf soygunu vakasıydı." Antropolog Jason Hickel, bu çitleme sürecinin, aralarında Kett İsyanı ve Midland İsyanı'nın da bulunduğu, şiddetli baskı ve idamlarla sonuçlanan sayısız köylü isyanına yol açtığını belirtmektedir.
Diğer akademisyenler, Avrupa köylüsünün daha iyi durumda olan üyelerinin, geçimlik çiftçiliğin sürekli yoksulluğuna son vermek için çitlemeyi teşvik ettiğini ve çitlemeye aktif olarak katıldığını savunmaktadır. "Çok daha geniş ve karmaşık bir tarihsel değişim sürecinin sonucu olan gelişmeleri [çitlemeye] atfetmemeye dikkat etmeliyiz." "On sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıl çitlemesinin etkisi büyük ölçüde abartılmıştır..."
Tüccar kapitalizmi ve merkantilizm

Ticaret, insanlık tarihinin erken dönemlerinden beri var olsa da bu ticaret kapitalizm değildi. Uzun mesafeli kar peşinde koşan tüccarların kaydedilen en eski faaliyeti, milattan önce ikinci binyılda Mezopotamya'da faaliyet gösteren eski Asurlu tüccarlara kadar izlenebilir. Roma İmparatorluğu daha gelişmiş ticaret biçimleri geliştirdi ve benzer şekilde yaygın ağlar İslam uluslarında da vardı. Ancak kapitalizm, Avrupa'da Orta Çağ'ın sonlarında ve Rönesans'ta şekillenmiştir.
Ticaretin erken ortaya çıkışı, İtalya ve Fransa'daki manastır mülklerinde ama özellikle Floransa, Cenova ve Venedik gibi Orta Çağ'ın sonlarında bağımsız İtalyan şehir devletlerinde gerçekleşmiştir. Bu devletler, uzun mesafeli ticareti kolaylaştıran kambiyo senetleri ve bankacılık uygulamaları gibi yenilikçi finansal araçlara öncülük etmiştir. Bu şehir devletlerinin rekabetçi yapısı, yenilikçilik ve risk alma ruhunu teşvik ederek kapitalizmin temel ilkeleri olan özel mülkiyet, piyasa rekabeti ve kar amaçlı davranışa zemin hazırlamıştır. Bu dönemde İtalyan şehir devletlerinin ekonomik gücü sadece kendi refahını artırmakla kalmamış, aynı zamanda kapitalist fikir ve uygulamaların Avrupa ve ötesine yayılmasına da önemli ölçüde katkıda bulunmuştur.