stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ardıç, Görele
Tarihçe

Köy, 1916 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Ardıç, 18 Temmuz 1940 tarihinde köy tüzel kişiliğine sahip olmuştur.
Coğrafya

Köy, Giresun il merkezine 77 km, Görele ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Köy, Görele'nin güneyinde olup, 28.04 numaralı Görele-Çanakçı il yoluna Akharmen Köyü'nde 2,5 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 173
2020: 179
2019: 163
2018: 184
2017: 174
2016: 185
2015: 190
2014: 185
2013: 188
2012: 188
2011: 187
2010: 195
2009: 200
2008: 197
2007: 202
2000: 192
1990: 251
1985: 434
1965: 1.007
Ataköy, Görele

| Ataköy |
| --- | --- |
Köy

 Giresun'un Türkiye'deki konumu
AtaköyAtaköy'ün Giresun'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Giresun
İlçe: Görele
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 295 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 108
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0454
İl plaka kodu: 28
Posta kodu: 28802
Ataköy, Giresun ilinin Görele ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, uzun zamandır aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Giresun il merkezine 66 km, Görele ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır. Köy, Görele'nin güneyinde olup, 28.04 numaralı Görele-Çanakçı il yoluna 4,6 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 108
2020: 115
2019: 117
2018: 275
2017: 102
2016: 93
2015: 91
2014: 94
2013: 125
2012: 105
2011: 87
2010: 88
2009: 100
2008: 113
2007: 55
2000: 151
1990: 135
1985: 168
Adatepe, Lapseki

| Adatepe |
| --- | --- |
Köy

 Çanakkale'nin Türkiye'deki konumu
AdatepeAdatepe'nin Çanakkale'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Çanakkale
İlçe: Lapseki
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 89 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 1.131
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0286
İl plaka kodu: 17
Posta kodu: 17802
Adatepe, Çanakkale ilinin Lapseki ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Çanakkale il merkezine 47 km, Lapseki ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 1.131
2019: 1.123
2018: 1.122
2017: 1.140
2016: 1.134
2015: 1.172
2014: 1.143
2013: 1.095
2012: 1.140
2011: 1.140
2010: 1.148
2009: 1.156
2008: 1.178
2007: 1.206
2000: 1.172
1990: 1.156
1985: 1.128
Eşelek, Gökçeada

| Eşelek |
| --- | --- |
Köy

 Çanakkale'nin Türkiye'deki konumu
EşelekEşelek'in Çanakkale'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Çanakkale
İlçe: Gökçeada
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 140 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 168
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0286
İl plaka kodu: 17
Posta kodu: 17760
Eşelek, Çanakkale ilinin Gökçeada ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

20 Haziran 1995'te köye ait imar planı 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında kabul edildi. Çanakkale Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü'nün 1996-2000 yılları arasında gerçekleştirdiği uygulama programı kapsamında köye 55 hane inşa edildi. Bakacak Barajı inşaatı ile birlikte sular altında kalan Çanakkale Biga'daki eski Eşelek köyünün 81 hanesinden 55'i, 1998 yılından itibaren bu yeni yerleşime iskan edildi. Biga Eşelek köyü, 1902 yılından beri aynı adı taşımaktaydı.
Coğrafya

Köy, Gökçeada ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 168
2019: 165
2018: 139
2017: 143
2016: 135
2015: 139
2014: 137
2013: 132
2012: 126
2011: 126
2010: 123
2009: 123
2008: 126
2007: 131
2000: 152
Akçaalan, Lapseki

| Akçaalan |
| --- | --- |
Köy

 Çanakkale'nin Türkiye'deki konumu
AkçaalanAkçaalan'ın Çanakkale'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Çanakkale
İlçe: Lapseki
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 252 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 27
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0286
İl plaka kodu: 17
Posta kodu: 17820
Akçaalan, Çanakkale ilinin Lapseki ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Çanakkale il merkezine 54 km, Lapseki ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 27
2019: 29
2018: 28
2017: 26
2016: 29
2015: 27
2014: 26
2013: 29
2012: 25
2011: 26
2010: 18
2009: 21
2008: 28
2007: 29
2000: 34
1990: 93
1985: 123
Aralıcak, Espiye

| Aralıcak |
| --- | --- |
Köy

 Giresun'un Türkiye'deki konumu
AralıcakAralıcak'ın Giresun'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Giresun
İlçe: Espiye
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 550 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 151
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0454
İl plaka kodu: 28
Posta kodu: 28602
Aralıcak, Giresun ilinin Espiye ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1876 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Giresun il merkezine 48 km, Espiye ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Köy, Espiye'nin güneybatısında olup, 28.03 numaralı Espiye-Yağlıdere il yoluna Kuruçalı Köyü üzerinden Yağlıdere'de 6,7 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 151
2020: 133
2019: 155
2018: 248
2017: 187
2016: 162
2015: 173
2014: 204
2013: 215
2012: 229
2011: 237
2010: 242
2009: 243
2008: 246
2007: 226
2000: 316
1990: 466
1985: 490
1965: 601
Güvendik, Görele

| Güvendik |
| --- | --- |
Köy

 Giresun'un Türkiye'deki konumu
GüvendikGüvendik'in Giresun'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Giresun
İlçe: Görele
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 508 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 129
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0454
İl plaka kodu: 28
Posta kodu: 28802
Güvendik, Giresun ilinin Görele ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, uzun zamandır aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Giresun il merkezine 80 km, Görele ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, Görele'nin güneydoğusunda olup, D.010/numaralı Giresun-Trabzon (Görele-Eynesil) devlet/uluslararası yoluna Çavuşlu beldesinde 16,9 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 129
2020: 144
2019: 154
2018: 307
2017: 89
2016: 94
2015: 111
2014: 125
2013: 188
2012: 105
2011: 123
2010: 119
2009: 149
2008: 221
2007: 134
2000: 185
1990: 276
Haydarlı, Görele

| Haydarlı |
| --- | --- |
Köy

 Giresun'un Türkiye'deki konumu
HaydarlıHaydarlı'nın Giresun'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Giresun
İlçe: Görele
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 292 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 133
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0454
İl plaka kodu: 28
Posta kodu: 28802
Haydarlı, Giresun ilinin Görele ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1876 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Giresun il merkezine 63 km, Görele ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır. Köy, Görele'nin güneybatısında olup, İlçe merkezine doğrudan 3,9 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 133
2020: 138
2019: 111
2018: 171
2017: 162
2016: 139
2015: 149
2014: 187
2013: 248
2012: 166
2011: 161
2010: 180
2009: 207
2008: 223
2007: 133
2000: 154
1990: 194
1985: 267
1965: 563
Karadere, Görele

| Karadere |
| --- | --- |
Köy

 Giresun'un Türkiye'deki konumu
KaradereKaradere'nin Giresun'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Giresun
İlçe: Görele
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 303 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 177
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0454
İl plaka kodu: 28
Posta kodu: 28802
Karadere, Giresun ilinin Görele ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Giresun il merkezine 68 km, Görele ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Köy, Görele'nin güneybatısında olup, İlçe merkezine doğrudan bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 177
2020: 169
2019: 127
2018: 203
2017: 180
2016: 180
2015: 184
2014: 190
2013: 213
2012: 178
2011: 183
2010: 175
2009: 188
2008: 218
2007: 192
2000: 237
1990: 351
1985: 519
1965: 697
Beypınarı, Lapseki

| Beypınarı |
| --- | --- |
Köy

 Çanakkale'nin Türkiye'deki konumu
BeypınarıBeypınarı'nın Çanakkale'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Çanakkale
İlçe: Lapseki
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 96 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 50
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0286
İl plaka kodu: 17
Posta kodu: 17802
Beypınarı, Çanakkale ilinin Lapseki ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1902 yılı kayıtlarında Tathalil Obası adıyla geçmekte olup, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Çanakkale il merkezine 75 km, Lapseki ilçe merkezine 43 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 50
2019: 54
2018: 58
2017: 57
2016: 52
2015: 55
2014: 54
2013: 63
2012: 59
2011: 54
2010: 59
2009: 71
2008: 81
2007: 64
2000: 68
1990: 74
1985: 97
Dereköy, Lapseki

| Dereköy |
| --- | --- |
Köy

 Çanakkale'nin Türkiye'deki konumu
DereköyDereköy'ün Çanakkale'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Çanakkale
İlçe: Lapseki
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 252 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 39
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0286
İl plaka kodu: 17
Posta kodu: 17802
Dereköy, Çanakkale ilinin Lapseki ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Dereoba olarak geçmektedir. Daha önceleri Alpagut köyüne bağlı Dereobası mahallesi iken, 13 Ocak 1956'da Dereköy adıyla köy statüsü kazandı.
Coğrafya

Köy, Çanakkale il merkezine 55 km, Lapseki ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 39
2020: 38
2019: 45
2018: 46
2017: 41
2016: 49
2015: 55
2014: 61
2013: 56
2012: 57
2011: 56
2010: 57
2009: 59
2008: 62
2007: 67
2000: 69
1990: 148
1985: 148
Dişbudak, Lapseki

| Dişbudak |
| --- | --- |
Köy

 Çanakkale'nin Türkiye'deki konumu
DişbudakDişbudak'ın Çanakkale'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Çanakkale
İlçe: Lapseki
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 45 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 396
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0286
İl plaka kodu: 17
Posta kodu: 17802
Dişbudak, Çanakkale ilinin Lapseki ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1902 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Çanakkale il merkezine 75 km, Lapseki ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 396
2019: 402
2018: 415
2017: 406
2016: 404
2015: 397
2014: 413
2013: 417
2012: 429
2011: 450
2010: 465
2009: 470
2008: 487
2007: 500
2000: 514
1990: 473
1985: 590
Kılcallık

Uluslararası Uzay İstasyonunda, kılcal akışın ve kılcallık olayının incelenmesi için kurulan düzenek
Kılcallık ya da Kapiler Olay, bir maddenin başka bir maddeyi kendine çekmesi olayıdır. Bir bitkinin iletim sisteminde veya pürüzlü kâğıtla kolayca gözlenebilir. Bir sıvı ile başka bir maddenin moleküler seviyedeki çekiminin, sıvının kendi molekülleri arasındaki çekim kuvvetinden daha kuvvetli olması sonucunda meydana gelir. Bu etki sıvının dik bir yüzeye dokunduğu kısımda sıvı yüzeyinin menisküs denilen içbükey bir hâl almasına sebep olur. Aynı etki sünger gibi maddelerin suyu emmesinde de görülür.
Kılcallığı gözlemlemek için en çok kullanılan deney düzeneği kılcal borulardır. Cam bir borunun, dikey vaziyette, su gibi bir sıvının içine batırılması sonucunda konkav bir menisküs oluşur. Yüzey gerilimi, sıvı kolonunu, yer çekimi ile moleküller arası kuvvetler dengeye gelene kadar yukarı çeker. Sıvı kolonunun ağırlığı borunun yarıçapının karesiyle, sıvı ve boru arasındaki temas uzaklığı borunun yarıçapıyla orantılı olduğundan dar bir boru, sıvıyı geniş bir borudan daha yukarı taşır. Örnek olarak, 0,5 mm yarıçaplı cam bir boru suyu ortalama 2,8 mm yüksekliğe ulaştırır.
Bazı madde çiftlerinde, mesela cam ve cıva ikilisinde, atomlar arasındaki kuvvetler, sıvı ile katı arasındaki çekim kuvvetinden güçlüdür. Bu yüzden konveks bir menisküs oluşur ve kılcallık tersine işler.
SI

SI birim sistemi dikkate alınarak, sıvı kolonunun yüksekliği h şu formülle bulunur:
Burada:
\scriptstyle \gamma  sıvı yüzey gerilimini (J/m² ya da N/m)
θ temas açısını
ρ sıvının yoğunluğunu (kg/m³)
g yer çekimi ivmesini (m/s²)
r tüpün yarıçapını (m)
Deniz seviyesinde, su ve cam boru kullanılarak
Bu veriler göz önüne alınarak h'yi veren formül şöyle düzenlenebilir.
Yani 2 metre çapında bir boruda su, 0,014 mm gibi fark edilmeyecek bir birimde yükselirken, 2 cm çapındaki bir boruda sonuç 1,4 mm olmakta ve 0,2 mm çapındaki bir boruda ise su 140 mm yükselmektedir.
Çavuşköy, Lapseki

| Çavuşköy |
| --- | --- |
Köy

 Çanakkale'nin Türkiye'deki konumu
ÇavuşköyÇavuşköy'ün Çanakkale'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Çanakkale
İlçe: Lapseki
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 252 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 117
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0286
İl plaka kodu: 17
Posta kodu: 17802
Çavuşköy, Çanakkale ilinin Lapseki ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

1946 yılı kayıtlarında Susamalan mahallesi olarak geçen yerleşim daha önceleri Şevketiye köyüne bağlı iken, 21 Haziran 1955'te Çavuşköy adıyla köy statüsü kazandı.
Coğrafya

Köy, Çanakkale il merkezine 56 km, Lapseki ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 117
2019: 121
2018: 123
2017: 124
2016: 125
2015: 124
2014: 129
2013: 131
2012: 145
2011: 150
2010: 150
2009: 151
2008: 159
2007: 159
2000: 158
1990: 191
1985: 204
İsmailbeyli, Görele

| İsmailbeyli |
| --- | --- |
Köy

 Giresun'un Türkiye'deki konumu
İsmailbeyliİsmailbeyli'nin Giresun'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Giresun
İlçe: Görele
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 94 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 218
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0454
İl plaka kodu: 28
Posta kodu: 28802
İsmailbeyli, Giresun ilinin Görele ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1515 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Giresun il merkezine 64 km, Görele ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır. Köy, Görele'nin batısında olup, D.010/numaralı Giresun-Trabzon (Tirebolu-Görele) devlet/uluslararası yoluna  0,8 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 218
2020: 229
2019: 208
2018: 270
2017: 209
2016: 201
2015: 209
2014: 218
2013: 218
2012: 238
2011: 245
2010: 248
2009: 295
2008: 380
2007: 195
2000: 347
1990: 369
1985: 425
1965: 685
Ecialan, Lapseki

| Ecialan |
| --- | --- |
Köy

 Çanakkale'nin Türkiye'deki konumu
EcialanEcialan'ın Çanakkale'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Çanakkale
İlçe: Lapseki
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 252 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 188
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0286
İl plaka kodu: 17
Posta kodu: 17802
Ecialan, Çanakkale ilinin Lapseki ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Çanakkale il merkezine 85 km, Lapseki ilçe merkezine 50 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 188
2019: 190
2018: 188
2017: 196
2016: 209
2015: 209
2014: 221
2013: 217
2012: 224
2011: 228
2010: 235
2009: 245
2008: 254
2007: 273
2000: 311
1990: 384
1985: 420
Wu deneyi

Wu deneyi 1956'da Washington DC Ulusal Standartlar Bürosu düşük sıcaklık laboratuvarında,  yapılmıştır. Kobalt-60, dedektörler ve alan sargısı içeren dikey vakum haznesi arka plandaki elektromıknatıs içine yerleştirilmeden önce; radyoizotopu adiyabatik demagnetizasyon ile mutlak sıfıra yakın bir seviyeye serinletecek bir termos içine konumlandırılır.
Wu deneyine adını veren Chien-Shiung Wu, deneyi tasarladı ve paritenin korunumunu test eden takıma önderlik etti.
Wu deneyi, 1956'da Çin asıllı Amerikan fizikçi Chien-Shiung Wu ile  Birleşik Devletler Ulusal Standartlar Bürosu düşük sıcaklık grubu tarafından yürütülmüş bir nükleer fizik deneyidir. Deneyin amacı önceden elektromanyetik ve güçlü etkileşimlerde korunduğu belirlenen dönüşümçarpanının (parite) zayıf etkileşmelerde de korunup korunmadığını belirlemekti (P-korunumu). Eğer P-korunumu doğru olsaydı evrenin bir ayna yansıması versiyonu da (sağın sol ve solun sağ olduğu) şimdiki evrenin ayna görüntüsü gibi davranacaktı. Eğer P-korunumu ihlal edilirse, evrenin ayna yansıması gibi davranan versiyonu ve şimdiki evrenin ayna görüntüsünü ayırt etmek mümkün olacaktı.
Deney, parite korunumunun zayıf etkileşim tarafından ihlal edildiğini (P-ihlali) belirledi. Bu sonuç, önceden pariteyi korunumlu nicelik kabul eden fizik camiası tarafından beklenmiyordu. Paritenin korunumsuz olduğu fikrini ortaya çıkaran ve deneyini öneren Tsung-Dao Lee ve Chen-Ning Yang 1957 yılında bu sonuçla Nobel Fizik Ödülü'nü kazandılar.
Tarihçe

1927'de Eugene Wigner şimdiki evren ve onun ayna görünümü biçimindeki bir başka evrenin, tek farkın sadece sağın ve solun ters çevrilmiş olduğu (örneğin; saat yönünde dönen bir saat, ayna görüntüsünü inşa ederseniz saatin tersi yönünde dönecektir), bunun dışında aynı şekilde davrandıkları parite korunumu ilkesini biçimlendirdi (P-korunumu).
Bu ilke fizikçiler tarafından yaygın biçimde kabul edildi ve P-korunumu elektromanyetik ve güçlü etkileşimlerde doğrulandı. Ancak, 1950'lerin ortaları boyunca, kaonları içeren belirli bozunmalar P-korunumunun var sayıldığı teorilerle açıklanamamıştı. İki piona ve üç piona bozunan iki tip kaon var gibi görünüyordu. Bu da τ–θ bilmecesi olarak bilinmekteydi.
Teorik fizikçiler Tsung-Dao Lee ve Chen-Ning Yang 
tüm temel etkileşimlerde parite korunumu üzerine bir literatür taraması yaptı. Zayıf etkileşim varlığında P-korunumunu kabul eden veya aksini gösteren bir deneysel verinin olmadığı sonucuna vardılar. Kısa bir süre sonra çeşitli deney fikirleriyle, beta bozunumu spektroskopisi konusunda bir uzman olan Chien-Shiung Wu ile görüştüler. Kobalt-60'ta beta bozunumunun yönelim özelliklerini test etme fikri üzerinde uzlaştılar. Daha sonra Wu, düşük sıcaklık fiziğinde geniş çapta tecrübesi olan Henry Boorse ve Mark W. Zemansky ile iletişime geçti. Boorse ve Zemansky'nin ısrarı ile Wu, deneyin Aralık 1956'da  Ulusal Standartlar Bürosu (NBS) düşük-sıcaklık laboratuvarında yapımını ayarlayacak olan ve NBS çalışanı olan Ernest Ambler ile de temas kurdu.
Wu deneyini teşvik eden Lee ve Yang, deneyin yapılışından kısa bir süre sonra 1957 yılında Nobel ödülü ile ödüllendirildi.
Deney

Deneyin kendisi, mutlak sıfıra yakın bir seviyeye soğutulan ve düzgün bir manyetik alanda hizalanan kobalt-60 atomlarını görüntülüyordu. Kobalt-60 (60Co), kobaltın beta bozunumu ile kararlı Nikel-60'a (60Ni) bozunan kararsız bir izotopudur. Bu bozunum esnasında, kobalt-60'ın çekirdeğindeki nötronlardan biri bir elektron (e−) ve elektron antinötrino (ννe) yayarak protona bozunur. Bu da kobalt-60 çekirdeğini nikel-60 çekirdeğine dönüştürür. Ancak sonuçta ortaya çıkan Nikel çekirdeği bir uyarılmış durumdur ve hemen iki gama ışını (γ) yayarak temel durumuna bozunur. Bunun sonucu olarak tüm nükleer tepkime denklemi şu hali alır:
Gama ışınları aslında fotonlardır ve Nikel-60 çekirdeklerinden salınmaları bir elektromanyetik (EM) süreçtir. Bu önem arz etmektedir çünkü EM sürecin P-korunumuna riayet ettiği bilinmekteydi. Böylece yayılan gama ışınlarının dağılımı, tıpkı kobalt-60 atomlarının tek-biçimliliğinin işaretçisi olduğu gibi, zayıf etkileşim vasıtasıyla yayılan elektronların kutuplanmasının kontrol mekanizması olarak da davranacaktır. Wu'nun deneyi gama ışınlarının dağılımını ve ters yönelimli nükleer spinli elektron yayınımını karşılaştırmaktaydı. Eğer elektronların gama ışınlarında olduğu gibi her zaman aynı yönde ve aynı oranda yayıldığı bulunsaydı, P-korunumu geçerli olacaktı. Eğer bozunumların yönlerinde bir sapma varsa, yani elektronların dağılımı gama ışınlarının dağılımını takip etmiyorsa, o zaman P-ihlali tespit edilmiş olacaktı.
Deney > Materyal ve metot

Bu deneydeki zorluk kobalt-60 çekirdeğinin olası en yüksek kutuplanmasını sağlamaktı. Elektronla karşılaştırıldığında çekirdeklerin çok küçük kalan manyetik momentleri yüzünden, sıvı helyumun kendi başına soğutmayı başarabileceğinden çok daha düşük sıcaklıklarda yüksek manyetik alanlar gerekiyordu. Düşük sıcaklıklar adiyabatik demagnetizasyon yöntemi kullanarak elde edilmişti. Radyoaktif kobalt, yüksek anizotropik Landé g-faktörüne sahip  bir paramanyetik tuz olan Seryum-Magnezyum Nitrat kristali üzerine ince yüzey katmanı olarak depolandı.
Tuz, yüksek g-faktörü ekseni boyunca manyetize edildi ve sıcaklık Helyum'u düşük basınca pompalayarak 1.2 K değerine düşürüldü. Yatay manyetik alanın kapatılamsıyla sıcaklığın 0.003 K değerine kadar düşmesiyle sonuçlandı. Kobalt çekirdeklerini yukarı veya aşağı doğru hizalayan bir dikey selenoidin de dahil edilmesini sağlayan yatay mıknatıs açıldı. Selenoidin manyetik alan yönelimi düşük g-faktörü yönünde olduğundan dolayı, selenoid mıknatıs sadece ihmal edilebilir bir seviyede sıcaklık artışına sebep oldu. İyi kutuplanmış 60Co çekirderklerinin bu şekilde elde edilişi Gorter ve Rose tarafından başlatılmıştır
Gama ışınlarının üretimi, ekvatoral ve kutupsal sayaçların kutuplanmanın bir ölçüsü olarak kullanılmasıyla görüntülendi. Gama ışını kutuplanması takip eden on beş dakika (kristalin ısınıp anizotropinin kaybolduğu) boyunca sürekli olarak görüntülendi. Aynı şekilde, beta-ışını yayınımı da bu ısınma periyodu boyunca sürekli olarak görüntülenmiştir.
Deney > Sonuçlar

Wu tarafından gerçekleştirilen deneylerde gama ışını kutuplanması yaklaşık olarak %60 değerindeydi. Yani, yaklaşık olarak gama ışınlarının %60'ı tek bir yönde, kalan %40'ı ise diğer yönde yayılıyordu. Eğer, P-korunumu beta bozunumunda geçerliyse, elektronların nükleer spine bağlı olarak tercih edecekleri bir bozunum yönü olmayacaktı. Ancak, Wu elektronların gama ışınlarının tersi istikametinde yayıldıklarını gözlemledi. Yani, elektronların çoğu nükleer spininkine ters olarak şekilde belirli bir bozunum yönünü tercih ediyordu. Daha sonradan P-korunumunun aslında en yüksek seviyede olduğu tespit edildi.
Nükleer beta bozunumunda parite ihlalini keşfetmeyi hedefleyen 1956 Wu deneyinin prensibi
Wu deneyinin şema gösterimi
İlyasköy, Lapseki

| İlyasköy |
| --- | --- |
Köy

 Çanakkale'nin Türkiye'deki konumu
İlyasköyİlyasköy'ün Çanakkale'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Çanakkale
İlçe: Lapseki
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 270 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 245
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0286
İl plaka kodu: 17
Posta kodu: 17802
İlyasköy, Çanakkale ilinin Lapseki ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Çanakkale il merkezine 40 km, Lapseki ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 245
2019: 253
2018: 250
2017: 268
2016: 287
2015: 284
2014: 285
2013: 303
2012: 318
2011: 317
2010: 322
2009: 340
2008: 344
2007: 344
2000: 364
1990: 413
1985: 382
Çalkaya, Espiye

| Çalkaya |
| --- | --- |
Köy

 Giresun'un Türkiye'deki konumu
ÇalkayaÇalkaya'nın Giresun'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Giresun
İlçe: Espiye
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 764 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 184
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0454
İl plaka kodu: 28
Posta kodu: 28602
Çalkaya, Giresun ilinin Espiye ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı 1515 ve 1928 yılı kayıtlarında, "Manastır köyü İslam mahallesi" anlamına gelen Manastır İslam olarak geçmektedir.