stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Komplo teorisi
Komploların yaşayabilirliği

Fizikçi David Robert Grimes, komplolara dahil olan kişi sayısı üzerinden komploların açığa çıkma sürelerini hesaplamıştır. Hesaplamalarında PRISM gözetim programı, Tuskegee frengi deneyi ve FBI forensik skandalı verilerini kullanmıştır. Grimes'ın hesaplarına göre:
Ay'a aslında gidilmediğine yönelik bir plan 411 bin kişinin katılımını gerektirecek ve 3.68 yıl içinde açığa çıkacak;
"küresel ısınma aldatmacası" 405 bin kişinin katılımını gerektirecek ve 3.70 yıl içinde açığa çıkacak;
"aşı komplosu" (ilaç şirketleri dahil olmadan) en az 22 bin kişinin katılımını gerektirecek ve dahil olan kişi sayısına göre en az 3.15 yılda, en fazla ise 34.78 yılda açığa çıkacak;
"kanser tedavisinin gizlendiğine" yönelik bir komplo 714 bin kişiyi gerektirecek ve 3.17 yıl içinde açığa çıkacaktır.
Siyasi kullanım

Filozof Karl Popper, Açık Toplum ve Düşmanları adlı eserinde kusurlu bulduğu toplumsal olgularla ilgili "komplocu toplum kuramı"nı ortaya atmıştır. Popper'a göre "bu görüş, tabii toplumda meydana gelen her şeyin, —özellikle savaş, işsizlik, sefalet, darlıklar gibi insanların hoşuna gitmeyen şeylerin— doğrudan doğruya bazı güçlü kişi ve grupların kasıtları sonunda ortaya çıktıklarını öne süren yanlış kuramdan ileri gelmektedir." Popper; totalitarizmin kabilecilik, şovenizm veya ırkçılığa dayanan paranoyak senaryolar tarafından yönlendirilen hayali planlardan ilham alan komplo teorilerinin üzerine kurulduğunu savunmuştur. Popper, hakiki komploların varlığını kabul etse de komplocuların nadiren hedeflerine ulaştıklarına dikkat çekmiştir.
Tarihçi Bruce Cummings de benzer şekilde tarihin komplolar tarafından yönetildiğini reddederek gerçek komploların ortaya çıktıkları yerlerde genellikle tarih üzerinde çok az etkileri olduğunu ve komplocular için öngörülemeyen sonuçlar doğurduğunu belirtmiştir. Cummings, diğer görüşün aksine, tarihin "geniş çaplı kuvvetlerle ve insan topluluklarının geniş yapılarıyla ilerlediği" sonucuna ulaşmıştır.
2009 tarihli bir makalede hukuk bilimciler Cass Sunstein ve Adrian Vermeule sansür ve vergilendirme de dahil olmak üzere komplo teorilerini karşı hükûmetçe verilebilecek bir dizi olası yanıtı göz önünde bulundurmuştur. Sunstein ve Vermeule, yetkililerin karşı yönde demeçler vermesi ve diyalog içine girmesi gerektiği sonucuna varıp bu durumu "bilişsel nüfuz" olarak adlandırmışlardır.
Baş ağrısı

| Baş ağrısı |
| --- | --- |

Baş ağrısı çeken bir hasta
Uzmanlık: Nöroloji 
Baş ağrısı, başta ve bazen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrı. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen hemen tüm insanlar değişik nedenlerle baş ağrısından muzdarip olurlar.
Baş ağrıları çoğunlukla tehlikesizdir ve kendiliğinden geçer. Ortak sebepler; stres, migren, göz yorgunluğu, dehidrasyon, düşük kan şekeri ve sinüzittir. Daha ender sebepler; menenjit, ensefalit, beyinsel anevrizmeler, aşırı yüksek tansiyon ve beyin tümörleri gibi tehlikeli hastalıklar da olabilir. Baş ağrısı, bir baş yarasından sonra olduğu zaman, baş ağrısının sebebi genellikle bellidir. Baş ağrıları daha çok kadınlarda görülmekte olup âdetli yıllarda vücutlarında östrojen düzeyinin değişmesinden dolayı ve menstrüasyonun orta stajından önce veya staj süresince olmaktadır.
Selim bir baş ağrısının tedâvisi Aspirin, Parasetamol veya İbuprofen gibi satın alınabilen ağrı kesicilerle yapılabilir. Fakat bazı baş ağrı türleri (örneğin migren) diğer, daha uygun olan tedavilere ihtiyaç duyar. Bir baş ağrısının, diğer sebeplerden ötürü (örneğin stres veya bazı yiyecekler) kuvvetlenmesi mümkündür.
Nedenler

200'den fazla baş ağrısı türü vardır. Bazıları zararsızdır, bazıları ise hayati tehlike oluşturur. Baş ağrısının tanımı ve nörolojik muayene bulguları, ek testlerin gerekli olup olmadığını ve hangi tedavinin en iyi olduğunu belirler.
Baş ağrıları genel olarak "birincil" veya "ikincil" olarak sınıflandırılır. Birincil baş ağrıları, altta yatan hastalık veya yapısal sorunlardan kaynaklanmayan, iyi huylu, tekrarlayan baş ağrılarıdır. Örneğin migren bir tür birincil baş ağrısıdır. Birincil baş ağrıları günlük hayatta ciddi ağrılara ve sakatlığa neden olsa da fizyolojik açıdan tehlikeli değildir. İkincil baş ağrıları enfeksiyon, kafa travması, damar bozuklukları, beyin kanaması, mide tahrişi veya tümörler gibi altta yatan bir hastalıktan kaynaklanır. İkincil baş ağrıları tehlikeli olabilir. Bazı "kırmızı bayraklar" veya uyarı işaretleri, ikincil bir baş ağrısının tehlikeli olabileceğini gösterir.
Nedenler > Birincil

Tüm baş ağrılarının yüzde doksanı birincil baş ağrılarıdır. Birincil baş ağrıları genellikle ilk olarak insanlar 20 ila 40 yaşları arasında başlar. Birincil baş ağrılarının en sık görülen türleri migren ve gerilim tipi baş ağrılarıdır. Farklı özellikleri vardır. Migren tipik olarak nabız gibi atan baş ağrısı, mide bulantısı, fotofobi (ışığa duyarlılık) ve fonofobi (ses duyarlılığı) ile kendini gösterir. Gerilim tipi baş ağrıları genellikle başın her iki tarafında nabız atmayan "bant benzeri" basınçla ortaya çıkar ve buna başka semptomlar eşlik etmez. Bu tür baş ağrıları ayrıca epizodik ve kronik gerilim tipi baş ağrıları olarak da sınıflandırılabilir. Diğer çok nadir görülen birincil baş ağrıları şunlardır:
küme tipi baş ağrısı: Her gün aynı saatte olan, otonomik semptomlarla (göz yaşarması, kırmızı göz, burun tıkanıklığı) birlikte, genellikle tek göz çevresinde, kısa süreli (15-180 dakika) şiddetli ağrıdır. Küme baş ağrıları triptanlarla tedavi edilebilir ve prednizon, ergotamin veya lityum ile önlenebilir.
trigeminal nevralji veya oksipital nevralji: Yüzde şiddetli ağrıdır.
hemicrania continua: Şiddetli ağrı ataklarıyla birlikte sürekli tek taraflı bir ağrıdır. Hemicrania continua ağrısı indometazin ilacıyla hafifletilebilir.
birincil bıçaklanma baş ağrısı: otonomik semptomlar (göz yaşarması, kırmızı göz, burun tıkanıklığı) olmaksızın 1 saniyeden birkaç dakikaya kadar tekrarlayan bıçaklama "buz kıracağı ağrısı" veya "dürtme ve sarsıntı" ataklarıdır. Bu baş ağrıları indometasin ile tedavi edilebilir.
birincil öksürük baş ağrısı: aniden başlar ve öksürdükten, hapşırdıktan veya ıkındıktan (kafa içi basıncı artırabilecek herhangi bir şey) sonra birkaç dakika sürer. "İyi huylu" birincil öksürük baş ağrısı tanısı konmadan önce ciddi nedenlerin (ikincil baş ağrıları kırmızı bayrak bölümüne bakın) dışlanması gerekir.
birincil egzersiz baş ağrısı: Egzersiz sırasında veya sonrasında başlayan, 5 dakika ila 24 saat süren zonklayıcı ağrıdır. Bu baş ağrılarının ardındaki mekanizma belirsizdir; muhtemelen kafadaki damarların genişlemesine neden olan ve ağrıya neden olan zorlanma nedeniyledir. Bu baş ağrıları çok fazla egzersiz yapılmamasıyla önlenebilir ve indometasin gibi ilaçlarla tedavi edilebilir.
birincil seks baş ağrısı: cinsel aktivite sırasında başlayan ve orgazm sırasında çok daha kötüleşen donuk, iki taraflı baş ağrısıdır. Bu baş ağrılarının seks sırasında kafadaki basıncın azalmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Orgazm sırasında başlayan baş ağrılarının subaraknoid kanamaya bağlı olabileceğinin anlaşılması önemlidir, bu nedenle öncelikle ciddi nedenlerin dışlanması gerekir. Bu baş ağrıları, kişiye baş ağrısı gelişmesi durumunda cinselliği durdurması tavsiye edilerek tedavi edilir. Propranolol ve diltiazem gibi ilaçlar da yararlı olabilir.
hipnik baş ağrısı: uykuya daldıktan birkaç saat sonra başlayan ve 15-30 dakika süren orta-şiddetli bir baş ağrısıdır. Baş ağrısı gece boyunca birkaç kez tekrarlayabilir. Hipnik baş ağrıları genellikle yaşlı kadınlarda görülür. Lityum ile tedavi edilebilirler.
Nedenler > İkincil

Baş ağrıları başın veya boynun başka yerlerindeki sorunlardan kaynaklanabilir. Bunlardan servikojenik baş ağrısı (boyun kaslarından kaynaklanan ağrı) gibi bazıları zararlı değildir. Ağrı kesicilerin aşırı kullanımı paradoksal olarak ağrı kesici baş ağrılarının kötüleşmesine neden olabilir.
İkincil baş ağrılarının daha ciddi nedenleri şunlardır:
menenjit: ateş ve menenjit veya boyun sertliği ile kendini gösteren meninkslerin iltihabı
iskemik felç veya aynı durumun önceki aşaması
hemorajik felç veya aynı şeyin önceki aşaması
beyin kanaması herhangi bir nedenden dolayı
subaraknoid kanama (akut, şiddetli baş ağrısı, ateşsiz ense sertliği ile birliktedir) herhangi bir kökenden dolayı olabilir
intraparenkimal kanama (yalnızca baş ağrısıyla birlikte) herhangi bir kökenden dolayı
rüptüre anevrizma veya anevrizma
beyin tümörü (bir kanser türü): mide bulantısı ve kusmanın eşlik ettiği, eforla ve pozisyon değişikliğiyle daha da kötüleşen hafif baş ağrısıdır. Çoğu zaman kişi, baş ağrısı başlamadan haftalar önce bulantı ve kusma yaşar.
dev hücreli arterit: ateş, baş ağrısı, kilo kaybı, çene kladikasyonu, şakaklardaki hassas damarlar, polimiyalji romatika ile birlikte yaşlılarda (ortalama yaş 70) sık görülen arterlerin inflamatuar hastalığı
akut kapalı açılı glokom (göz küresinde artan basınç): göz ağrısı, bulanık görme, bulantı ve kusmayla birlikte başlayan bir baş ağrısı. Fizik muayenede kişinin gözleri kırmızı ve gözbebeği sabit, orta derecede genişlemiştir.
Arteriovenöz malformasyon
İktal sonrası baş ağrıları: nöbet sonrası dönemin bir parçası olarak, bir konvülsiyon veya başka tür bir nöbet sonrasında ortaya çıkan baş ağrıları
Mide-bağırsak bozuklukları, Helicobacter pylori enfeksiyonu, çölyak hastalığı, çölyak dışı gluten duyarlılığı, İrritabl bağırsak sendromu, bağırsak iltihabı, gastroparezi ve hepatobiliyer bozukluklar dahil olmak üzere baş ağrılarına neden olabilir. Mide-bağırsak bozuklukların tedavisi baş ağrısının azalmasına veya iyileşmesine yol açabilir.
Migren baş ağrıları aynı zamanda Döngüsel Kusma Sendromu (CVS) ile de ilişkilidir. CVS, şiddetli kusma ataklarıyla karakterizedir ve sıklıkla migren baş ağrılarına benzer semptomların (fotofobi, karın ağrısı vb.) yanında ortaya çıkar.
Patofizyoloji

Beyin, ağrılara nosiseptörleri olmadığından duyarlı değildir. Başın birçok bölümü, örneğin derisi, yüz, ağız ve boğazdaki sinirler acıyabilir. Meninjler ve kan damarları ağrılara duyarlıdır. Baş ağrılarının olması ekseriyetle meninjlerde ve kan damarlarında olan traksiyonlar veya iritasyonlardır. Beyin ve omuriliğin etrâfındaki membran (dura mater), nosiseptörlerle doludur. Bu nosiseptörlerin stimülasyonuyla baş ağrılarının olduğu düşünülmektedir. Aynı şekilde, baştaki kaslar ağrılara duyarlı olabilir.
Mesane kanseri

| Mesane kanseri |
| --- | --- |

Uzmanlık: Onkoloji, Üroloji 
Mesane kanseri, mesanede oluşan anormal büyümelere denir. Mesane, vücutta idrarın biriktiği organdır.
Belirtileri

Sidikte gözle görülür şekilde ağrısız pıhtılı kan gelmesidir. Ancak bu belirtiler diğer ürolojiyle ilgili hastalıklarda da görülebileceğinden ancak bir uzman tarafından teşhis edilmelidir.[kaynak belirtilmeli]
Sebepleri

Sigara tüketimi mesane kanserinin tetikleyici sebepleri arasında gösterilmektedir.
Distoni

| Distoni |
| --- | --- |

Distoni sorunu yaşayan bir kişi
Uzmanlık: Nöroloji 
Distoni, vücudun tamamında ya da bir kısmında gerçekleşen istemsiz kasılmalara ve seğirmelere sebep olan nörolojik hareket bozukluğu. Beyinden kaynaklanan işlevsel bir sorundur. Doğum sırasında oluşan beyin hasarı, ilaç kullanımı veya genetik hata gibi sebepleri olabilir.
Difteri

| Difteri |
| --- | --- |

Difteri, boynun şişmesine neden olur.
Uzmanlık: Enfeksiyon hastalıkları 
Corynebacterium diphtheriae
Difteri, halk arasında kuşpalazı olarak da bilinen, corynebacterium diphtheriae isimli mikroorganizmanın boğaz, burun, göz ve derideki yaralarda yerleşmesiyle ortaya çıkan bulaşıcı bir hastalık.
Bebeklerin 2-4 ve 6. aylarında tatbik edilen DBT karma aşısı içinde yer alan ve difteri mikrobunun toksininin zayıflatılmasıyla yapılan difteri aşısının yaygın olarak kullanılması sebebiyle, günümüzde aşılanmayanlarda tek tük ortaya çıkan bir hastalıktır.
Difteri basili, düz veya hafif bükük silindir şeklindedir. Kalınlık ve boyları değişiktir. 34-95 derecede ürerken toksinini (zehrini) salgılar. Toksin, insan ve bütün hayvanlar için oldukça tehlikelidir. Dokularda harabiyet ve sinirlerde felç yapar.
Difteri oldukça yaygın bir hastalıktır. Soğuk mevsimlerde daha fazla görülür. İki yaşından önce sadece burun ve yara difterisi şeklinde raslanır. Çocuğa annesinden geçen antikorlar onu bir süre hastalıklardan korur. Kuşpalazı tablosunu yapan tipik difteri özel bir anjin türüdür. Tipik hastalığını yapabilmesi için boğazın lenf dokusunda ve özellikle bademciklerde tutunması gerekir. Bademcikler ancak iki yaşından sonra olgunlaştıklarından ancak bu yaşlarda hastalığa duyarlık başlar. Daha sonra çocuk dış çevre ile temasa geçer. Oyun yaşında devamlı olarak sıcak-soğuk ve dış ortam etkilerine maruz kalır. Boğazda adi bakteri iltihapları olur, doku direnci kırılır. Bu arada difteri basili de girerse, hastalığın özel tablosu meydana gelir. Bir şahıs erişkin yaşlarına kadar difteri basili ile temas etmemiş ise her yaşta hastalığa yakalanabilir. Büyüklerin hastalığı çocukların hastalığına göre daha hafif geçmektedir.
Difterinin bulaşmasında hastalar ve taşıyıcılar rol oynamaktadır. Portör denilen taşıyıcılar hastalığı bulaştırabilme özelliğinde olan ancak kendileri hastalık belirtilerini gösteremeyen kişilerdir. Bunlar boğaz salgıları ile devamlı olarak difteri basilini yayarlar. Hastanın kullandığı çamaşır, havlu, yemek takımları, oyuncaklar, vasıtasıyla bulaşabilir.
Difterinin kuluçka dönemi ortalama 2 ila 4 gün arasında değişir.
Hastalık belirtileri

Difteri mikrobu, yerleşmiş olduğu organa göre değişik belirtiler yapar. Tek başına difteri denince boğaz difterisi anlaşılır. Ayrıca gırtlak difterisi (kro), burun difterisi vardır.
Hastalık belirtileri > Boğaz difterisi

Sinsi olarak başlar. Hastalarda neşesizlik, halsizlik, iştahsızlık olur. Bazen titreme ile 39-40 °C'ye çıkan ateş, baş ağrısı ve kusma ile başlayabilir. Toksinin kana karışmasının ilk günlerinde nabız hızlanır. Hastanın rengi soluk sarıdır.
Difteri basili genellikle bademcikler üzerinde, bazen de yutak üzerinde yerleşmiştir. Bademcikler kızarmıştır, hafif şiştir. İlk 24 saat sonunda, bademcikler üzerinde sarı-gri renkte bir-iki nokta belirir, sonra bunlar genişleyerek bir gün içinde bütün bademcik yüzeyini kaplayan yalancı bir zar yapar. Bu zar giderek çevreye yayılır. Hastanın ağzı fena kokar. Çevre dokular şişmiştir. Yutak daralır, yutmayı imkânsız bir hale getirir. Yalancı zar, gırtlağa doğru da ilerleyerek, nefes almayı da zorlaştırır. Yalancı zar, altındaki mukoza (örtüye) sıkıca yapışmıştır. Zorlanarak kaldırılırsa, altındaki mukoza kanar. Zarı kaldırılmış mukoza üzerine ertesi gün bakılırsa yeniden zar meydana geldiği görülür.
Difteride boyundaki lenf bezeleri şişer, bu bezeler basmakla ağrılıdır. Hastalığın başlangıcında görülen baş ağrısı, solukluk, halsizlik, hızlı nabız, idrarda protein bulunması mikrobun zehrinin kana geçmesi ile ilgili belirtilerdir. Her geçen gün bunlar biraz daha ilerler. Kaslar iyice gevşer, hasta çok halsiz ve sıkıntı içindedir. Bazen şuur bozuklukları ve havale görülebilir. Şiddetli durumlar koma ile sonuçlanır. En mühim belirtiler dolaşım sisteminde görülür. Önce nabız sayısı artar. Hastalığın ikinci haftasında tansiyonu oldukça düşen hastanın uçuk olan rengine morarma da eklenir. Kalp sesleri giderek zayıflar, nabız sayısı azalır, kalp yetmezliğe girer. Çünkü zehir, kalp kasına da etki eder. Ağır vakalar ve zamanında tedaviye alınmayanlar, genellikle ikinci haftanın sonunda ölürler. Hiç idrar yapamama hali, ölümün yakın olduğunun habercisidir. Zehirlenmenin çok fazla olduğu vakalarda ağız ve burun kanamaları olur ki bunlar da ölümle sonuçlanır.
Difteri en çok anjinle karışır. Hekimin bunu nazarı dikkate alması gerekir.
Hastalık belirtileri > Gırtlak difterisi (Kro)

Genellikle 1 ila 5 yaşları arasında bulunan çocukların tehlikeli bir hastalığıdır. Hastalığın 3 dönemi vardır.
Gırtlak difterisi, ya burun difterisinden sonra veya boğaz difterisinin yayılması ile olur.
Hastalık belirtileri > Solunum yolları dışı mukoza difterileri

Kulak difterisi nadirdir. Burunda veya boğazda bulunan difteri mikroplarının östaki borusu aracılığı ile orta kulağa geçmesinden olur. Ateş, kulak ağrısıyla başlar. Zar delinebilir. Cerahatli bir akıntı vardır.
Göz difterisi de nadirdir. Genellikle boğaz, burun difterisi bulunanların mikrobu, gözlere bulaştırması sonucu meydana gelir. Tedavi edilmezse körlükle neticelenir.
Hastalık belirtileri > Dölyolu difterisi

Daha çok yaralanmalarda ve cinai düşüklerde veya nadir olarak operasyonlar (ameliyatlar) sonucunda görülmektedir. Mikrop, tozlarla yara üzerine gelir veya taşıyıcı kişilerden bulaşır. Değişik büyüklükte yuvarlak, oval veya düzensiz sınırlı, gri-sarımtrak renkte deri gibi kalın bir cerahat örtüsü yapar. Had vakalar kısa sürede, müzmin olanlar ise birkaç ayda kendiliğinden iyi olur.
Difteri felçleri

3 ila 7 hafta içinde meydana gelirler. Felçlerin en çok görüldüğü yerler yumuşak damak, göz, kalp, yutak, gırtlak, diyafram adalesi, çevresel sinirler ve bacaktır. Bu felçler, mikrobun zehrine bağlı olarak hasıl olur. Felç olan organların vazifelerini yapamamalarına bağlı olarak değişik belirtileri ortaya çıkar. Mesela yumuşak damak felç olursa, hastanın içtiği su, burundan gelir ve hım hım konuşur. Hasta iyiliğe dönerse, bu felçler de yavaş yavaş iyileşir.
Difteri teşhisinde kullanılan Schick Testi, hastalarda çok defa pozitiftir. Hastanın kanında toksine (zehire karşı) savunma cisimciklerinin (antitoksin) bulunmadığını gösterir.
Tedavi

Hasta yatak istirahatine alınır (1.5-2 ay). Özel tedavi antitoksik serumla yapılır. Bu serum kandaki difteri zehrini, etkisiz hale getirir. Ayrıca difteri zehri, böbrek üstü bezini de etkilediğinden bu hastalara kortizon ihtiva eden ilaçlar iyi gelir. Direkt olarak difteri basilini öldürmesi için de yüksek doz antibiyotik gerekir. Hastaya serum takılır. Ağızdan da uygun sulu besinler verilir.
Gırtlak difterisinin nefes darlığı döneminde hayat kurtarıcı olarak, çok kere boğazı dışarıdan delip, havanın buradan kolay giriş-çıkışını sağlamak gerekebilir ki, bu işleme, trakeostomi ismi verilir.
Difteriden korunma

Bunu sağlamak için:
Hastalar, tecrit edilmelidir.
Difteri mikrobunu taşıyan şahıslar testlerle tespit edilip tedaviye alınmalıdır.
Her çocuğa okul öncesi yaşlarında difteri aşısı yapmalıdır. Okullarda ve sağlık ocaklarında bu aşı, karma aşılar içerisinde uygulanmaktadır.
Tarihçe

1826'da Pierre Bretonneau tarafından klinik bulgular tarif edilerek Difteri adı verilmiştir. Bretonneau membranöz kruplu bir hastada kızıldan difteriyi ayırarak tarif etmiştir. 1923'te hastalığın emin ve etkili aşısı bulunarak uygulamaya konmuştur. 1883'te difteri basili Edwin Klebs tarafından tarif edilmiş ve Friedrich Loeffler tarafından kültürü yapılmıştır ve bu nedenle de 1884'ten itibaren Klebs-Loeffler basili adı verilen bu basilin hastalığın etyolojisinden sorumlu olduğu kabul edilmiştir. 1888'de Emile Roux ve Alexandre Yersin basilin imal ettiği ekzotoksini tarif ederek myokardit ve nöritin nedenlerini açıklamışlardır. 1893'te Behring toksinin antitoksin tarafından nötralize edilerek insan ve hayvanlarda immunite sağladığını göstermiştir. 1924'te Ramon toksini formalinle birleştirerek toksoid yapmış ve immünizan ajan olarak kullanmıştır.
Hâlsizlik

| Hâlsizlik |
| --- | --- |

Uzmanlık: Primary care 
Hâlsizlik ya da bitkinlik, aşırı yorgunluktan, baş ağrısından, sırt ağrılarından, hazımsızlıktan, sinüzitten veya huzursuzluk sonucu ortaya çıkan duruma denir.
Çeşitleri > Fiziksel

Kasların yorulması sonucu oluşan hâlsizlik, kişinin fiziksel olarak bir işi yapabilmesi için güçsüz kalmasıdır.
Çeşitleri > Zihinsel

Dikkat eksikliği, unutkanlık olarak görülen zihinsel hâlsizlik, beynin algılama seviyesinin düşmesine denir.
| g t Nezle |
| --- | --- |
Virüsler:  Adenovirüs  Koronavirüs  Enterovirüs  Rinovirüs 
Belirtiler:  Öksürük  Ateş  Baş ağrısı  İştah kaybı  Hâlsizlik  Miyalji  Burun tıkanıklığı  Rinore  Hapşırma  Boğaz ağrısı 
Komplikasyonlar:  Akut bronşit  Bronşiyolit  Krup  Orta kulak iltihabı  Farenjit  Sinüzit  Streptokokal farenjit  Zatürre 
İlaçlar:  Antiviral ilaçlar  Pleconaril (deneysel) 
| g t Zihinsel süreçler |
| --- | --- |
Biliş: Anlama ·  Bilinç ·  Bilişsel çelişki ·  Farkındalık ·  Hayal gücü ·  Sezgi
Algı: Algının sayısal değeri ·  Amodal algı ·  Derinlik algısı ·  Yorum olarak algı ·  Görme ·  Haptik algı ·  Harmonik algı ·  Konuşma algısı ·  Perde algısı ·  Renk algısı ·  Sosyal algı ·  Biçim algısı
Bellek: Bellek konsolidasyonu ·  Depolama ·  Hatırlama ·  Kodlama
Diğer: Dikkat ·  Düşünme ·  Zihinsel yorgunluk ·  İrade ·  Kasıt ·  Öğrenme ·  Set
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNE: XX526958  BNF: cb11967926z (data)  LCCN: sh85047465  NDL: 00563254  NKC: ph128340  NLI: 987007567941305171 
| --- | --- |
Sınıflandırma: DICD-10: R ICD-9-CM: 780.7 MeSH: D005221 DiseasesDB: 30079
Dış kaynaklar: MedlinePlus: 003088
Kinetozis

| Kinetozis |
| --- | --- |
Uzmanlık: Acil tıp, nöroloji, kulak burun boğaz 
Kinetozis, kinetosis veya taşıt tutması, gözlerden iletilen harici verilerle iç kulaktaki denge merkezinde üretilen dahili verilerin uyuşmaması sonucu oluşan rahatsızlık. Rahatsızlığın nedenine bağlı olarak hareket hastalığı, deniz tutması, uçak tutması gibi isimlerle anılır. Örneğin, gemi veya uçak seyahati esnasında iç kulak taşıtın salınımını algılarken, gözler sabit bir görüntü alır. Bu durum stres hormonlarını harekete geçirir ve mide kaslarındaki kasılmaları artırır. Bunun sonucu olarak baş dönmesi, benizin solması, soğuk terleme, mide bulantısı ve hatta kusma gerçekleşebilir.
Dünyadaki her üç kişiden birini hafif koşullarda dahi (sakin bir gölde teknede bulunmak vb.) taşıt tutar. Her üç kişiden ikisi ise şiddetli koşullarda gerçekleşen (fırtınalı deniz, türbülanslı uçuş vb.) kinetozisden muzdariptir. Vestibüler sistemi olmayan canlılarda kinetozis görülmez.
Nedeni

Kinetozisin nedeni ile ilgili en yaygın hipotez, "vücutta nörotoksinlerle mücadele eden savunma sisteminin faaliyete geçmesi"dir. Beyindeki postrema bölgesi vücutta zehirlenme meydana geldiğinde kusmanın başlatılmasından ve görüntü-denge uyuşmazlıklarını çözmekten sorumludur. Vücudun algıladığı bir hareket gözler tarafından doğrulanmadığında (taşıt içine bakmak, hareket halinde kitap okumak vb.) beyin, görme veya denge sistemlerinden birinin halüsinasyon geçirdiği sonucuna varır ve muhtemel bir zehirlenmeyi önlemek için kusmayı tetikler.
Tedavi

Hareketin süratinin veya istikamet değişim oranının azalması (alçalış, tırmanış veya dönüşün yavaşlaması) kinetozise bağlı oluşan rahatsızlıkları azaltabilir. Bunun yanı sıra geriye yaslanıp gevşemek, başı sabit tutmak, gözleri kapatmak veya uzak nesnelere odaklanmak da faydalı olabilir. Ayrıca bilekteki akupunktur noktasına bastırılmasının bazı vakalarda faydalı olduğu görülmüştür. Kinetozisin önlenmesi veya giderilmesi için çeşitli ilaçlar mevcuttur ancak bunların yan etkileri olabilir.
Keratokonjonktivit

| Keratokonjonktivit |
| --- | --- |

Keçide görülen keratokonjonktivit
Uzmanlık: Oftalmoloji 
Keratokonjoktivit, kornea ve konjonktiva'nın enflamasyonu için kullanılan tıbbi bir terimdir. Yalnızca kornea iltihaplandığında keratit ve yalnızca konjonktiva iltihaplandığında konjonktivit terimleri kullanılır.
| --- | --- |
Sınıflandırma: DICD-9-CM: 370.40 MeSH: D007637
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb12107133j (data)  LCCN: sh85072037  NLI: 987007543439205171