stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
I. Gıyâseddin Keyhüsrev

Keyhüsrev’i sarayında ağırlamış olan Bizans imparatoru III. Aleksios
İznik İmparatoru I. Theodoros Laskaris ile savaşırken öldürüldü
Mezarı, Konya'daki Alâeddin Camii'ndedir
I. Gıyaseddin Keyhüsrev (Arap alfabesiyle: غياث الدين كيخسرو بن قلج ارسلان (Gīyās el-Dīn Keyhüsrev bin Kılıç Arslān)) (ö. 1211) Türkiye Selçuklu Sultanı ve II. Kılıç Arslan'ın oğludur. İki değişik dönemde tahta çıktı.
1192'de çıktığı Anadolu Selçuklu tahtını dört yıl sonra II. Süleyman Şah'a terk etmek zorunda kalmış; dokuz yıl maceralı bir hayat sürdükten sonra Süleyman Şah'ın ölümü üzerine geri dönüp tekrar tahtı ele geçirmiştir. Saltanatı sırasında Antalya'yı fethederek Anadolu'yu milletlerarası ticaret yollarının merkezi haline getirdi. Kayseri'de kızkardeşi adına yaptırdığı Gevher Nesibe Dârüşşifâsı ve Tıp Medresesi İslami dönemde Anadolu'da yaptırılan en eski hastane ve dünyanın ilk tıp fakültelerindendir.
Yaşamı

Babası Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıçarslan, annesi Bizanslı bir prensestir. II. Kılıçarslan'ın on bir oğlundan en küçüğüydü.
1186'da ülkesini oğulları arasında paylaştıran babası ona melik sıfatıyla Borgulu ve Kütahya yörelerinin yönetimini verdi. Meliklik döneminde idaresi altındaki uç bölgesinde oturan Türkmenler ve ağabeyleri Muhyiddin Mesud ve Kutbüddin Melikşah ile birlikte Bizans İmparatorluğu'na, Alman İmparatoru Friedrich Barbarossa kumandasındaki Haçlı ordularına ağır kayıplar verdirdi.
Yaşamı > Birinci saltanatı

II. Kılıç Arslan hayattayken oğulları arasında veliahtlık mücadelesi başladı. Sivas Meliki Kutbüddin Melikşah Konya'da kendisini zorla veliaht ilân ettirince Borgulu'ya giden II. Kılıçarslan, Keyhüsrev'i veliaht ilan etti. Birlikte Konya'ya yürüyüp şehre hakim oldular. Aksaray'a kaçan Kutbeddin'in peşinden giden Gıyaseddin Keyhüsrev babası ile birlikte şehri kuşattı. Kuşatma sırasında II. Kılıçarslan hastalanıp ölmesi üzerine Gıyaseddin Keyhüsrev Konya'da tahta çıktı (1192).
I. Gıyaseddin Keyhüsrev, 1196'ya kadar sürecek ilk saltanatı döneminde Menderes nehrine kadar uzanan Bizans topraklarını fethetmiş; bu sırada özellikle Karia ve Tantalus halkından esir aldığı Hristiyan halkı nüfuzu azalmış olan Akşehir bölgesine yerleştirmiştir. Kendilerine toprak, ziraat aletleri ve tohumluk verip beş yıl vergiden muaf tuttuğu esirler; Bizans'la anlaşma sağlandığında ülkelerine dönmediği gibi kimi Bizans şehirlerinin Hristiyan halkı da kitleler halinde Selçuklu ülkesine göç etti.
Bu dönemde kardeşlerinden Tokat Meliki Rükneddin Süleyman Şah, onu devirip hükümdar olmak için hazırlıklar yapmaktaydı. Süleyman Şah, Keyhüsrev'in babasını zehirlediği iddiası ile onu yıpratmaya ve hükümdar olduğunda kardeşlerini yerlerinde bırakacağına söz vererek onları kendi yanına çekmeye çalıştı; Sonunda Konya üzerine yürüyerek şehri kuşattı. Dört aylık kuşatmadan sonra Gıyaseddin Keyhüsrev, Konya halkının çektiği sıkıntıyı bizzat yaşadığı için şehri terk edeceğini bildirdi, iki taraf arasında anlaşmanın imzalanmasından sonra şehri terk etti.
Yaşamı > İki saltanat arasındaki dönem

Konya'dan ayrıldıktan sonra dokuz yıl sürecek gurbet hayatına başlayan Gıyaseddin Keyhürev, tahtı yeniden elde etmek ümidiyle diğer kardeşlerini çevredeki hükümdarları ziyaret etti. Önce Selçuklulara tâbi Kilikya Ermeni Kralı I. Levon'un prenslik merkezi Sis'te, ardından kardeşleri Tuğrul Şah ve Kayser Şah'ın yanında Elbistan ve Malatya'da kaldıktan sonra Eyyûbîlerin Suriye sultanı el-Melikü’l-Âdil'in yanına Halep'e gitti. Bir süre de Âmid'de ve Ahlatşahlar'dan Balaban'ın yanında kaldı.
Ziyaret ettiği hükümdarlardan umduğu desteği bulamayınca Trabzon'a geçerek oradan bir gemiyle İstanbul'a gidip Bizans'a sığındı. İmparator III. Aleksios, onu Bizans'ın ileri gelen devlet adamlarından Manuel Mavrozomes'in kızı ile evlendirdi. Keyhusrev, Haçlıların İstanbul'u işgali üzerine (Şubat 1204) kayınpederinin malikanesine  gitmek zorunda kaldı.
Sembol

"Simge" buraya yönlendirilmektedir. Diğer kullanımlar için Simge (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Kırmızı sekizgen sembolü, Dünya genelinde "dur" anlamına gelir.
Sembol veya simge, kavramın uzlaşımsal olarak betimlendiği gösterge türü. Bir düşüncenin, nesnenin, niteliğin, niceliğin vb. ruhbilimsel ve düşünbilimsel açıdan betimlenmesi simgesel anlam taşıyan yapay bir belirtidir. Tüm simgeler doğaları itibarıyla kavramsal olup, sözel, görsel ya da sayısal olabilirler.
Dizgel (sistemik) görüngeden, örneğin haritalardaki kullanımları ile, simgeler ayrıca iletişim görevini de yerine getirmektedir: çizgisel, yazılı veya somut bir nesne olarak bir diğer, daha karmaşık, somut veya soyut nesneyi veya onun özelliğinin betimlemesi olabilirler. Bunun dışında, ayrıca mecazi ifadelerde de kullanılırlar.
Simgelerin başlıca uygulama alanları diller, matematik ve bilişsel bilimlerdir. Örneğin konuşulan dil, simgesel kavramları (sözcükleri) betimlemek için kullanılan işitsel belirtilerden oluşmaktadır.
Sözcük kökeni

Simgenin Latince karşılığı olan "symbolum" sözcüğünün Grekçe'deki kökeni, συν- (sin) yani "birlikte" ve βολή (voli) yani "atış" köklerinden türemiş olup, anlamı "birlikte atmak" anlamına gelen Yunanca σύμβολον (simvolon) sözcüğü ya da “bir araya getirmek, birleştirmek, birlikte tartışmak, birlikte birleştirmek, bütün haline getirmek, bir arada toparlayıp bağlamak, birbiriyle karşılaştırmak, açıklamak" anlamlarına gelen "syn" ve "ballein" sözcüklerinden oluşan sumbalein (symballein) fiilinden türetilmiş sumbolon sözcüğüdür. Sumbolon, bir nesnenin kırık iki parçası idi. Bu kırık parçaların mükemmelen bir araya getirilmesi kökenlerinin ortak olduğunun ispatlanmasını gösteriyordu ki, bu da “çok emin bir şekilde bilmenin işareti” demekti. Yazılı olarak ilk kullanımına Homeros'un Hermes adına yazdığı ilahide rastlanmaktadır. Tam olarak, Hermes'in kaplumbağaya rastladığında "συμβολον ηδη μοι" yani "bana bir sevinç simgesi" dediğinden söz eder.
Simgelerin doğası

Bir simgenin doğası ve onun simgeleşme süreci, sinir dizgemiz ile ileri derecede bağıntılıdır. Bu dizgenin bilinç, düşünce ve öznellik ile olan bağı henüz tam olarak anlaşılamamış olmakla birlikte, bölümsel açıklamalar sunan kuramlar geliştirilmiştir.
Örneğin bir hükümdar asası, krallık simgesidir. Elle tutulan somut bir nesnedir, ancak simgesel amacına ancak bir hükümdar tarafından kullanıldığında ulaşır.
Nesneler, doğabilimsel ve kimyasal özelliklere sahiptirler. Bu durumda, bir asanın özellikleri nedir? Uygulama açısından, süslemeli bir değnektir; fakat asa olarak kabul görmüş herhangi bir şey bu amaçla kullanılabilir.
Leslie White'a göre: ekinsel bir nesnenin özü, simgeleşme sürecinde olan bir belirti olmasıdır. Dolayısı ile, simgeleri, simgeleşme sürecinin ürünleri olarak tanımlamıştır. Bu durumda, asanın krallık simgesi olması, simgeleşme sürecinin sonucudur; halbuki bu süreç öncesinde bu anlamından yoksundu.
Simgeleşme, asayı bir nesne olarak, önceden sahip olmadığı bir "güç" ile donatmaktadır. Alışılmış bir değneğin olağan insanlara herhangi bir etkisi yokken, bir asa için aynı şey söylenemez. Ancak bu "güç" sadece asada değil, onun konumunda, söz konusu hükümdarda ve insanlarda olmak üzere bölünmüştür.
Özetle, insanoğlu simgeleri içerisinde yaşadığı dünyada yer alan güçleri tanımlamak ve kendi amacı doğrultusunda kullanmak için yaratmaktadır.
Dinsel sembollere örnekler

Çeşitli dinlerde çeşitli biçimler, resimler, sayılar ve objeler sembol olarak kullanılmıştır. Ayrıca bazı tarikatlarda ve ezoterik ekollerde sembollerle öğretimin yapıldığı bilinmektedir. Yanda çeşitli dinlere ait bazı biçimsel semboller görünmektedir.
Bilimsel sembollere örnekler

α, β, γ… açı
v…….... hacim, volt
t………. zaman
V …….....hız
m ……...metre
R........direnç, çap
I.....akım şiddeti
P -> güç
r..... yarıçap
d -> özkütle
m -> kütle
a -> ivme
F -> kuvvet
x -> konum
h ->  zaman, yükseklik
Rumex obtusifolius

Yabani labada (Rumex obtusifolius), kuzukulağıgiller familyasından, Avrasya ve Kuzey Afrika'da yetişen, 20-50 cm boyunda, çok yıllık bir labada türü. Tarımda mücadele edilmesi gereken yabancı ot muamelesi görür.
Adlandırma

Ekşi (asitli) olmayan Rumex türleri, Türkçede labada olarak adlandırıldığı için yabani labada adını alsa da kaynaklarda yabani kuzukulağı adı da geçer. Küt yapraklı labada ile geniş yapraklı labada adları da kullanılır. Halk arasında diğer labada türleri gibi bu da evelik adıyla bilinir. Van'da yabani pazı adı kullanılır.
Habitat

Türkiye'de dere kıyıları, gölgelik ve yaş yerlerde yayılım gösterir. Kuzey İrlanda'da yol kenarları, hendekler ve dere kıyılarında silaj alanları oluşturur.
Dağılımı

Türkiye'de özellikle Batı ve Kuzey Anadolu'da görülürler.
Alt türleri

Rumex obtusifolius subsp. obtusifolius : Batı Avrupa'da İrlanda, Büyük Britanya, Fransa, İspanya, İtalya
Rumex obtusifolius subsp. sylvestris : Doğu Avrupa'da, Polonya, Baltık Ülkeleri
Rumex obtusifolius subsp. subalpinus : Türkiye ve Kafkaslar
Rumex obtusifolius subsp. transiens : İskandinavya, Orta Avrupa, Balkan yarımadası
Besin olarak kullanımı

Türkiye'de diğer labada türleri gibi bunun da yaprakları «efelik sarması» ya da «labada sarması» olarak yemeği yapılır. Kars'ta sapı soyulup yenir.
Tıbbi kullanımı > Halk tıbbında kullanımı

Yapılan çeşitli etnobotanik çalışmalara göre halk tıbbında ısırgan dalamasına karşı yaprakları panzehir olarak kullanılır ve labadanın taze yapraklarıyla yanan bölge ovuşturulur; müshil olarak kullanılır; yaprakları yara, kabarcık, yanık ve urlarda kullanılır.
Tıbbi kullanımı > Farmakolojik kullanımı ve etkinliği

Kuzey İrlanda'da yabani labada yapraklarının n-hekzan, diklorometan (DCM) ve metanollü (MeOH) ekstrelerinin antimikrobiyal biyoaktivitesinin araştırıldığı farmakolojik bir çalışmada n-hekzan ekstresi herhangi bir antibakteriyel aktivite göstermemiş, diklorometanlı ekstre ise yalnızca Escherichia coli bakterisine karşı aktif olmuştur. Buna karşın, metanollü ekstre bütün bakteri suşlarına karşı önemli bir antibakteriyel inhibitör aktivite göstermiştir.
Boyarmadde olarak kullanımı

Yün boyası için kullanılır.
Yabancı ot olarak tarıma zararı

Dünya çapında mücadele edilmesi gereken yabancı ot türlerindendir. Türkiye'de fındık bahçelerinde mücadele edilmesi gereken yaban ot muamelesi görür. Eskişehir'de yonca tarlalarında yayılım gösteren yabancı otlardandır.
Yakma yöntemi ya da alevleme, özellikle toprak yüzeyine yeni çıkmış yabancı otların büyüme noktalarına ısı uygulaması ile zararlandırılması esasına dayanan bir yöntemdir ve Rumex obtusifolius alevlemeye dayanıklı yabancı ot türleri arasında yer alır. Çukurova bölgesi tarım ve tarım dışı alanlarda saptanmış olan yabancı ot türleri arasında yer alır ve doğal düşmanı Puccinia cinsinden pas mantarıdır. Türkiye'de önemli durumda bulunan yabancı ot türleri arasında yer alır ve dünyada üzerinde çalışılan potansiyel mikoherbisit olarak Uromyces rumices mantarı gösterilir.
Hayvanlarca kullanımı

Büyükbakır (Lycaena dispar) adlı kelebek tırtılının besin bitkisidir. Bu kelebek yumurtalarını asitsiz Rumex türleri üzerine bırakır. Türkiye'de, tırtılların ana besin bitkisi Rumex crispus olarak kaydedilmiş olsa da, diğer türleri de kullanıldığı bilinmektedir. İstanbul ve Bursa'da Rumex hydrolapathum; Karadeniz kıyı bölgelerinde Rumex obtusifolius subalpinus ve yine Bursa'da Rumex olympicus labadaları tırtıl besin bitkisi olarak kaydedilmiştir.
Kaynaklar

1 2  Prof. Dr. Turhan Baytop (1997), Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, TDK yayınları: 578, Ankara, 1997
1 2  Diane Harshaw, Lutfun Nahar, Brahmachari Vadla, Gadria M. Saif-e-Naser & Satyajit D. Sarker (2010), Bioactivity of Rumex obtusifolius (Polygonaceae), Arch. Biol. Sci., Belgrade, 62 (2), 387-392, 2010
↑  Yard. Doç. Dr. Fevzi Özgökçe, 
Kars ve civarında 2006 yılında bulunan faydalı bitkiler 26 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Van 100. Yıl Üniversitesi
↑  Dr. Duke's Phytochemical and Ethnobotanical Databases[ölü/kırık bağlantı]
↑  Tülay Gülümser & N. Seventekin (1988), Yabani labada (Rumex obtusifolius L.) bitkisi ile yün liflerinin boyanması. Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Tekstil Bölümü, Tekstil ve Teknik, Nisan, 128
↑  Atsuko Miyagi, Kentaro Takahara, Hideyuki Takahashi, Maki Kawai-Yamada and Hirofumi Uchimiya (2010), Targeted metabolomics in an intrusive weed, Rumex obtusifolius L., grown under different environmental conditions reveals alterations of organ related metabolite pathway[ölü/kırık bağlantı], Metabolomics, Volume 6, Number 4 (2010), 497-510
↑  A. Gürcan (1979), Küt Yapraklı Labada (Rumex obtusifolius L.) ' nın Biyolojisi, Fındık Bahçelerinde Mücadele İmkanları Üzerinde Araştırmalar. Ata.Ü.Zir.Fak. Yay. No: 251, 166 s.
↑  Cengiz Türe & Yavuz Bülent Köse (2000), Eskisehir ve Çevresindeki Bazı Tarım Alanlarında Yayılış Gösteren Yabancı Ot Florası Üzerine Bir Arastırma 8 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., TÜBİTAK Turk J Agric For 24 (2000) 327–331
↑  Y. E. Kitiş (2010), Yabancı Ot Mücadelesinde Yeni Bir Yöntem: “Alevleme” 26 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Tarım Türk Dergisi, Sayı : 24, 52-54 s
1 2  F. Nezihi Uygur (2002), Yabancı otlar ve biyolojik mücadele 17 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Türkiye 5. Biyolojik Mücadele Kongresi, 4-7 Eylül 2002, ERZURUM
↑  Schubiger, F.X., G. Defago, H.Kern, L. Sedlar, 1986. Damage to Rumex crispus L. and Rumex obtusifolius L. caused by the rust fungus Uromyces rumicis (Schum.) Wint. Weed Research 26:347-350.
↑  "TRAKEL Türkiye'nin Anonim Kelebekleri". 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2012.
Yabani Labada yaprağı üstten görünüşü
1707 Birlik Yasaları

ile ilgili metin bulabilirsiniz.
1707 Birlik Yasaları (İngilizce: Acts of Union 1707), İngiltere Parlamentosu'nda kabul edilen 1706 İskoçya ile Birlik Yasası (İngilizce: Union with Scotland Act 1706) ile İskoçya Parlamentosu'nda kabul edilen 1707 İngiltere ile Birlik Yasası (İngilizce: Union with Scotland Act 1706) olmak üzere iki farklı yasadır. Aynı hükümdara bağlı olmalarına karşın farklı devletler olan ve farklı yasama organlarına sahip İngiltere Krallığı ile İskoçya Krallığı'nın birleşmesi amacıyla 22 Temmuz 1706'da imzalanan Birlik Antlaşması, bu yasalarla yürürlüğe girmiştir.
İskoç Parlamentosu antlaşmayı, yalnızca bazı küçük değişikliklerle Ocak 1707'de kabul etti, hemen ardından da İngiliz Parlamentosu antlaşmayı onayladı. 6 Mart'taki krallık onayından sonra birleşme 1 Mayıs 1707'de yürürlüğe girdi.
Birleşme Kanunları (İngilizce: The Acts of Union, İskoç dili: Achd on Aonaidh) iki farklı parlamentonun kabul etmiş olduğu kanunlardır: İngiltere Parlamentosu’nun kabul ettiği 1706 tarihli İskoçya ile Birleşme Kanunu ve İskoçya Parlamentosu'nun kabul ettiği 1707 tarihli İngiltere ile Birleşme Kanunu. Geçirilen bu kanunlarla, parlamento temsilcileri arasında görüşülen ve iki ülkenin 22 Haziran 1706 tarihinde kabul etmiş oldukları Birleşme Antlaşması'nın (İngilizce: Treaty of Union) hükümlerini yürürlüğe konmuş oldu. Hükümler uyarınca İngiltere Krallığı ve İskoçya Krallığı, öncesinde aynı monark tarafından yönetilen fakat farklı yasaları olan iki ayrı krallık, Büyük Britanya adı altında tek bir krallık oluşturdular.
İki ülke 1603 tarihinde kabul edilen Tahtların Birleşmesi ile, İskoçya Kralı VI. James’in İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth sonrasında İngiltere'nin başına geçmesi, aynı monark tarafından yönetilmeye başlandı. Antlaşmanın tahtların birleşmesi olarak adlandırılmasına ve VI. James tarafından kabul edilmesine rağmen İngiltere ve İskoçya 1707 tarihinde tek bir krallıkta birleşmelerine kadar resmi olarak iki ayrı ülke olarak kaldılar. Birleşme Kanunları kabulünden önce iki ülkeyi parlamento kararları ile birleştirmek için üç girişimde bulunuldu (1606, 1667, 1689) fakat 18.yüzyıl başlarına kadar farklı nedenler dolayısıyla iki ülke bu kararlara sıcak bakmadı.
Kanun 1 Mayıs 1707'de yürürlüğe girdi. Bu tarihte, İskoç Parlamentosu ve İngiliz Parlamentosu Londra’daki Westminster Sarayı’nda, İngiliz Parlamentosu'nun toplanma yeri, Büyük Britanya Parlamentosu'nu oluşturmak için birleştiler. Gerçekleştirilen bu birleşme, İskoçya'da “ Parlamentoların Birleşmesi (İngilizce: Union of the Parliaments)” olarak da bilinir.
Rıza Ilıman

Rıza Ilıman, (d. 1934, ö.18 Mayıs 2014 Çorum), Türk siyaset adamı.
Akpınar Köy Enstitüsü ve Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü mezunudur. Çorum Merkez Köyleri İlkokulu Öğretmenliği, Suşehri Lisesi, Çorum Ortaokulu, Merzifon Ticaret Lisesi Öğretmenlikleri, Sungurlu Lisesi Müdürlüğü, Çorum Gazetesi Sahibi ve Yazarlığı, TBMM XVIII. Dönem Çorum Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Çorum'da ilk kez sarı basın kartı taşıyan gazetecidir. TÖS, TÖB-DER, Çorum Gazeteciler Cemiyeti, İnsan Hakları Derneği, Halkevleri, Çağdaş Gazeteciler Derneği, Ulusal Eğitim Derneği, Çorum Eğitim Kültür ve Sağlık Vakfı, Halkevleri Vakfı'nı kurdu ve başkanlıklarında bulunmuştur.
Juan Sebastián Elcano

Juan Sebastián Elcano
Juan Sebastián Elcano heykeli Getaria (İspanya)
Juan Sebastián del Cano, sonra Elcano (d. Getaria, İspanya 1486/1487 - ö. 4 Ağustos 1526 Pasifik Okyanusu) İspanyol kâşif ve denizci.
Macellan seferine katılan gemilerden Concepcion'a kumanda etti. Sefere katılan son gemiyi 1522 yılında Avrupa'ya ulaştırdı. Dünya turunu yapan ilk Avrupalı denizcidir. V.Karl tarafından, Valladolid'de büyük saygı gösterisiyle karşılandı. Üzerinde bir Dünya resmi ve Primus Circumdedisti me yazısı bulunan armalar, imparator tarafından kendisine verildi.
Hükûmdarın dostluğunu kazanarak 1525'te Malaka Adaları'na doğru ikinci bir keşif yolculuğuna çıkmakla görevlendirildi. 26 Mayıs 1526'da Macellan Boğazı'nı geçti. Ama Büyük Okyanus'u ikinci kez geçerken öldü.
Magellan-Elcano seferi
Yöneylem araştırması

Gelişmiş tasarım yönetimi tasviri
Yöneylem araştırması (Amerikan İngilizcesiː operations research, İngiliz İngilizcesiː operational research), belirli kısıtların olduğu bir durumda, belirli bir amaca yönelik en uygun çözümün bulunması için geliştirilmiş bir yöntem.
Yöneylem araştırması; bir organizasyon içinde operasyonların koordinasyonu ve yürütmesi ile ilgili dünyanın gerçek karmaşık sorunları için fikir üretmede matematiksel modelleme, istatistik ve algoritma gibi bilimsel yöntemleri kullanan disiplinlerarası bir bilimdir. Organizasyonun doğası maddi değildir. Soruna bilimsel olarak en uygun çözümü sağlamak için bu bilimi kullandıktan sonraki hedef organizasyonun performansını iyileştirmek ve optimize etmektir.
Yöneylem araştırmasının İngilizce adındaki "operation" kavramı II. Dünya Savaşı sırasındaki askerî operasyonları anlatmak için kullanılmıştır. 1969 yılına kadar Harekât Araştırması olarak Türkiye'de öncelikle askerî kurumlarda, daha sonra üniversiteler ile kamu kurumlarında kullanılmıştır. Yöneylem Araştırması Derneği'nin (YAD) kurucuları arasında da yer alan Halim Doğrusöz'ün önerisi ile bu disiplinlerarası bilim dalı Yöneylem Araştırması olarak tanınır hale gelmiştir.
Kavramsal açıdan Yöneylem Araştırması ile Yönetim Bilimi (Management Science) modern bilim açısından aynı anlamdadır. Yönetim Bilimi (ya da Yöneylem Araştırması), işletmecilik alanındaki örgütsel çalışmaları ele alan Yönetim Bilimleri ile birbirlerinden kuramsal olarak ayrılan dallar olarak ele alınmaktadır.
Yöneylem araştırması endüstri mühendisliği ile yakından ilişkilidir. Endüstri mühendisliği mühendis bakış açısıyla yöneylem araştırması tekniklerini başlıca araç olarak düşünürler.
Yöneylem araştırmacıları tarafından kullanılan öncelikli araçlar istatistik, optimizasyon, rassallık, kuyruk kuramı, oyun kuramı, çizge kuramı, karar analizi ve simülasyondur. Bu alanların sayısal niteliğinden dolayı yöneylem araştırması bilgisayar bilimleri ile de ilgilidir. Dolayısıyla yöneylem araştırmacıları özel olarak yazılmış ya da hazır yazılımları kullanırlar.
Yöneylem araştırması, spesifik elemanlara yönelmektense sistem genelini ele alarak bütünüyle geliştirme yeteneğiyle diğerlerinden ayrılır. Yeni bir problemle karşılaşan yöneylem araştırmacısının hangi tekniklerin sistemin doğasına, geliştirme hedeflerine, zaman ve hesap gücü kısıtlarına en yatkın olduğuna karar vermesi beklenir. Bu ve diğer nedenlerden ötürü insan etkeni yöneylem araştırması için yaşamsaldır. Öteki herhangi araçlar gibi yöneylem araştırması teknikleri problemleri kendi başlarına çözemezler.
Yöneylem araştırmasının kapsamı

Yöneylem araştırmasının kullanıldığı birkaç uygulama örneği:
Verimli bir madde akışı için fabrikanın yerleşim planını tasarlarken
Belirli bağlantılar çok meşgul ya da hasarlı ise QoS ya da QuE'yi garanti ederek telekomünikasyon ağını kurarken
Yol trafiği yönetiminde
Araç sayısını mümkün olduğunca indirebilmek için toplu taşıma araçlarının güzergahını belirlerken
Bilgisayar çipinin üretim zamanını ve maliyetini azaltmak için tasarımını değiştirirken
Tedarik zincirinde bitmiş ürünler için belirsiz talep söz konusu olduğunda hammadde ve ürün akışını yönetirken
Müşteriyle verimli bir iletişim ve geri bildirim için
İnsanla yönetilen süreçlerin robotlaştırılması ve otomasyonunda
Ucuz madde, işgücü, yer ve diğer üretkenlik girdilerinde avantaj sağlamak için operasyon süreçlerini küreselleştirirken
Nakliyat ve taşıma yönetiminde
Çizelgelemede:
Personel görevlendirirken
İmalat adımlarında
Proje yönetiminde
Ağ veri trafiğinde: bunlar kuyruk modeli olarak da bilinir.
Spor olayları ve bunların televizyon sunumlarında
Petrol rafinerilerinde hammaddeleri karıştırırken
Yöneylem araştırması devletler tarafından da geniş ölçüde kullanılmaktadır.
Tarihçe

Yöneylem araştırmasının modern alanı II. Dünya Savaşı sırasında ortaya çıktı. İngiltere'de (Patrick Blackett, Cecil Gordon, C. H. Waddington, Owen Wansbrough-Jones ve Frank Yates de aralarındaydı) ve ABD'deki (George Dantzig) bilimciler lojistik ve talim çizelgelerinde daha iyi kararlar verebilmek için yollar aramaya başladılar. Savaştan sonra endüstrideki benzer problemlere uygulanmaya başladı.