Fransa-İspanya Savaşı (1635-1659)
Stratejik genel bakış

17. yüzyıl Avrupa’sına Fransa’daki Bourbonlar ile İspanya’daki Habsburg ve Kutsal Roma İmparatorluğu arasındaki mücadeleler hakimdi. 20. yüzyılın ortalarına kadar Otuz Yıl Savaşı öncelikle bir Alman dini iç çatışması olarak görülüyordu. 1938’de tarihçi C. V. Wedgwood, Otuz Yıl Savaşı’nın Habsburg-Bourbon çatışmasının merkezinde olduğu daha geniş ve devam eden bir Avrupa mücadelesinin parçası olduğunu savundu. Modern tarihçiler bazen Fransa-İspanya Savaşı’ndan, birçok farklı yer ve katılımcı ile çok daha geniş bir savaşlar zincirinin parçası olarak bahseder.
1620’lerde Fransa, ülke içinde Huguenot İsyanları tarafından ve dışardan ise İspanya Hollandası, Franche-Comté, Alsas, Roussillon ve Lorraine’deki sınırlarındaki Habsburg varlığı tarafından tehdit ediliyordu. 1635’ten önce Habsburgların rakipleri olan Hollandalıları, Kuzey İtalya’daki devletleri ve Graubünden kantonunu, Osmanlıları, Venedik Cumhuriyeti’ni, Erdel’i ve İsveç’i finanse ederek Habsburgları zayıflatmaya çalıştılar. 1635’ten sonra Portekiz, Katalonya ve Napoli’deki isyancıları desteklerken Hollanda ve İsveç ile Habsburg karşıtı ittifakları ile birlikte doğrudan mücadeleye girdiler.
Habsburglar ise Huguenotları ve Kardinal Richelieu ve ardılı Kardinal Mazarin yönetimi döneminde güç kaybına uğrayan feodal beylerin önderliğindeki sayısız komployu desteklediler. En önemlileri arasında 1632 Montmorency Komplosu, 1641 Princes des Paix Ayaklanması ve 1642’deki Cing-Mars vardı. İspanya ayrıca Fronde olarak bilinen 1648-1653 iç isyanını da finanse etti.
İspanya ve Avusturya Habsburgları arasındaki oluşabilecek daha bir geniş işbirliği, amaçları her zaman aynı olmadığından sınırlıydı. İspanya küresel bir deniz gücüydü, Avusturya ise çoğu son derece küçük olan 1,800’den fazla üyeyi içeren Kutsal Roma İmparatorluğu’na odaklanan öncelikle bir Avrupa kara gücüydü. 1400’tan beri Habsburglar arasında Kutsal Roma İmparatoru seçilmesine rağmen İmparatorluk üzerindeki kontrolleri 1555 Augsburg Barışı ile zayıfladı ve bu durum 1620’ye kadar olan dönemde devam etti. Bu durumu tam tersine çevirmek Otuz Yıl Savaşı öncesi önemli bir Habsburg hedefiydi ancak 1648’deki Vestfalya Antlaşması ile başarısızlığı kabul etmiş oldular.
Fransa da müttefikleriyle hedef farklılığı sorunuyla karşı karşıya kaldı. Savaş, Hollanda Altın Çağı olarak bilinen ekonomik üstünlük dönemine denk geldi ve 1640’a kadar birçok Hollandalı devlet adamı, Fransızların İspanya Hollandası üzerindeki emellerini bir tehdit olarak gördü. Fransa’nın aksine İsveç’in savaş amaçları Almanya ile sınırlıydı ve 1641’de Ferdinand ile ayrı bir barışı kabul ettiler.
16. yüzyılın sonlarından itibaren, İtalya, özellikle de Napoli Krallığı, İspanyol Flandre Ordusu için ana asker ve para kaynağıydı. Sonuç olarak çatışmaların çoğu, İtalya'daki İspanyol topraklarını Flandre’ye bağlayan ancak aynı zamanda Alsas gibi Fransız güvenliği için hayati olduğu düşünülen bölgelerden geçen bir kara tedarik yolu olan İspanyol Yolu üzerinde yaşandı. Bağımsız Savoy Dükalığı ve İspanyolların elindeki Milano Dükalığı, Yol için yalnızca stratejik olarak kalmadı aynı zamanda Fransa’nın hassas güney sınırlarına ve Avusturya’daki Habsburg bölgelerine erişim sağladı. Richeliue, bu bölgelerdeki İspanyol egemenliğine son vermeyi amaçladı. Bu amacı, 1642’de öldüğü zaman büyük ölçüde başarılmıştı.
19. yüzyılda demiryollarının ortaya çıkışına kadar deniz yolları, toplu taşımanın başlıca aracıydı ve seferlerde nehirlerin ve limanların kontrolüne odaklanılırdı. Ordular, kış aylarında ulaşım ve süvari baskınları için gerekli olan yük hayvanlarını beslerken yiyecek aramaya başlıyorlardı. 1630’lara gelindiğinde, kırsal bölge orduların büyüklüğünü ve operasyon yürütme yeteneklerini sınırlayan yıllarca süren sürekli savaşlar nedeniyle harap olmuştu. Hastalık, savaştan daha fazla askeri öldürüyordu. Mayıs 1635’te Flandre’yi işgal eden Fransız ordusu, hastalık ve firar nedeniyle Temmuz ayı başlarında 27,000 askerden 17,000 askerin altına düşmüştü.