stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ruhsal kriz
Mistik okullarda ruhsal kriz > Şamanizmde

Stanislav Grof ve Christina Grof en eski dinsel biçimlerden olan Şamanlarda şamanik hastalığın bir ruhsal kriz biçimi olduğuna dikkati çekmişlerdir.
Dinler tarihçisi Mircea Eliade Şaman adayının nöbetler geçirip, sanrılar ve rüyalar gördüğü bir tür "hastalık" halinden bahseder. Hatta bazı vakalarda şaman adayı aç ve susuz şekilde 3 veya 7 gün ölü gibi yatar ve bu süreçte tüm varlığının parçalara ayrıldığı ve sonrasında yeniden birleştirildiği bir tür astral deneyimin yaşandığını aktarır ve bunun bir tür metaforik ölüm ve diriltilme olduğunu belirtir.
Eliade'nin genel olarak çizdiği hastalık tablosu Türk Şamanlığı için de geçerlidir ve hastalık ve ruhi sancılar çekmek şaman olmanın şartları arasında görülür. Araştırmacı Fuzuli Bayat şamanlığa geçiş aşamasının merhalelerini şu şekilde sıralar:
Çağrı
Hastalık
Toplumdan kenarlaştırma (Toplumdan uzaklaşma)
Fiziksel sınav
Zihinsel açılma
Eğitim
Yeni varlığa transformasyon
Topluma dönüş
Mistik okullarda ruhsal kriz > Hinduizmde

Hindu ruhsal geleneğinde kuyruk sokumunda yer alan pasif bir enerji olarak düşünülen Kundalini enerjisi veya Kundalini Şakti'nin ruhsal pratiklerle aktive edildiği ancak kimi durumlarda bu enerjinin kontrol dışına çıkarak kişinin beden ve zihin sağlığını etkileyebildiği düşünülür. Kundalini kuyruk sokumundan dikey doğrultuda yükseldiğinde nadi denilen ve bedeni boydan boya kat ettiği düşünülen kanallarda rahatça akması gerektiği ancak bir tıkanıklık durumunda olumsuz neticelere yol açabildiği savunulur.
Kundalini sendromu da denilen bu durum gerçekleştiğinde kişide görülebilecek belirtilerden bazıları şunlardır: yorgunluk, ciltte kaşıntılar, depresyon, huzursuzluk, halisülasyon, paranoya, sanrılar, kişilik kaybı (depersonalization), manik geçişler, uykusuzluk, oryantasyon bozukluğu, aşırı cinsel arzu, bedenin çeşitli noktalarında titreşimler, seyrler, aşırı ısınma vb.
Kundalini Şakti'nin kısmen yükselmesi ve yanlış kanallara girmesi ve sonra gerisin geriye hangi çakraya çekilirse o çakranın bulunduğu bölgede soruna yol açacağı iddia edilir. Swami Narayanananda Kundaliniyle ilgili eserinde bir bölümü Kundali'nin yanlış şekilde işlemesi durumunda oluşabilecek fiziksel rahatsızlıklara ayırmıştır.
Hinduizmde ruhsal kriz ile ilgili bir başka açıklama Vedik Astroloji ile ilgilidir. Buna göre kişi Satürn'ün (Shani) olumsuz etkileri sebebiyle ruhsal kriz yaşar ancak bu kriz karmik bedellerin ödenmesini sağladığı için sonunda olumlu bir gelişme olarak görülür.
Mistik okullarda ruhsal kriz > Gonstiklerde

Gnostik inanışlarda kendilerine yönetici, efendi (Rab) anlamına gelen Arkonlar adı verilen ve sayıları 7 ile 12 olup yedi gezegen ve on iki burçla ilişkilendirilen doğaüstü varlıkların insanları maddi dünyaya zincirleyerek ruhsal alana geçmesini engellediğine inanılmaktaydı.
Mistik okullarda ruhsal kriz > Kabalada (Musevi Mistisizmi)

Kabalacılar mistik diyarı temsil eden Pardes'e veya mistik bahçeye adım atacak kişileri karşı karşıya kaldıkları fizik ve psişik tehlikelere karşı uyarırlar ve bu tehlikeyi bir hikâye ile öğrencinin hafızasına kazırlar. Bu Pardes'e yola çıkan dört büyük bilgenin yani Ben Azai, Ben Zoma, Ben Abuyah ve Rabbi Akiva'nın hikâyesidir:
"Efsane'ye göre dördü de "Pardes'e girdi", yani mistik yaşamla kucaklaştı. İçlerinden en yaşlısı ve en hazırlıklı olanı, Rabbi Akiva, bilinçüstü düzeyine ilk ulaşan kişi oldu. Fakat uyanıklılık bilincine "dönüş"ünde, diğer üç kişi-yi, dönüş yolunda zihinlerinin yaratacağı hayali görüntülere yenilmemeleri ve teslim olmamaları için uyardı....
Aziz Rabbi Ben Azai "gözünü dikti ve öldü", çünkü ruhu, kaynağına ulaşmayı o kadar çok istiyordu ki, ışığı görür görmez hemen fiziksel bedenini üzerinden sıyırıp attı. 
Bilgi karmaşasından yeterince çıkamamış olan Ben Abuyah gözünü dikti ve bir yerine iki Tanrı görerek anında kafir oldu. Ben Zoma baktı ve aklını kaçırdı, çünkü olağan yaşamla, hayali deneyimi uzlaştıramadı.Yalnızca mükemmel uyumlu Rabbi Akiva, barış içinde girdi ve çıktı."
Elliot Wilson, Zohar'daki peygamber İbrahim'in (Abraham) Mısır'a "inişiyle" ilgili yorumun daha sonra Musevi mistik sistemlerinde geçen "yükselmek için iniş" (yeridah tachlit aliyah) doktrini üzerine etkili olduğu yorumunu yapar. Buna göre İbrahim ve halkı olgunlaşmak için Mısır'a "inip" o sıkıntıları çekerek arınmak zorundaydı. Tıpkı İbrahim'in Mısır'da "arınmış" (tzeruf) olması gibi İsrail halkı da ondan sonra Musa zamanında Mısır'daki kölelikle arınmışlar, cüruflarından temizlenip kutsal düzeye yükselmişlerdi.
Mistik okullarda ruhsal kriz > Taoizmde

Yaklaşık 1300 yıllarına tarihlenen İçsel simya alanına ait "Jindan zhengyan" adlı metinde Taocu meditasyon sırasında ortaya çıkabilecek bazıları hoş, bazıları nahoş, travmatik hatta tehlikeli olabilecek durumlardan söz edilir.
Sekiz bölüme ayrılan metinde ilk bölümünde kişinin ruhsal egzersizlerin başlangıç döneminde karakterinde tevazunun eşlik ettiği içsel bir uyum ve neşe halini tadacağı, daha sonra bedeninde bir takım duyumları hissedeceği, tüm bedeninde uyumlu bir çi (qi) akışının olacağı ve hoş kokular duyabileceği, dilinin altından tatlı bir akışkan sıvı üretimi olabilecği, yeme-içme ve uykudan kendisini çekebileceği, bazı doğa üstü vizyonlar görebileceği belirtilir. Ancak metinde 6. bölümden 8.bölüme kadar tanımlanan fenomenler oldukça sorunlu hatta tehlikeli görülür.
Bu bülümlerde kişinin depresif duygu değişimlerinin kendisine eşlik ettiği manik haller, tutarsız, garip davranışlar sergileyebileceği ve kendisindeki bilgeliği sergileyen bir gösterişçilik durumuna girebileceği ancak bu "bilgeliğin" cinlerin (demons) etkisiyle oluşmuş mutlak bir yanılsama olduğu ve kişinin tüm önceki kazanımlarını yok edebilecek bir şey olduğu vurgulanır ve devamında da akıl sağlığının tümden yitirilebileceği uyarısı yapılır. Metinde sadece zihinsel/duygusal sorunlardan söz edilmekle kalmayıp bazı fizik sorunların da yaşanabileceğini belirtilir.
Dünyada yaygınlaşan bir Taocu/Budist pratik olan Çigong'da ortaya çıkabilen ve kısaca Çigong sapması olarak tarif edilen Zouhuorumo da ruhsal krizin bir türevidir.
Mistik okullarda ruhsal kriz > Budizmde

Zen ustası Hakuin Ekaku (1686–1769) meditasyon yaparken ortaya çıkan rahatsızlıklara zenbyō adını vermekte ve bunları ruhsal yolcuya rahatsızlık veren hırsızlara benzetmektedir.
Hakuin aynı zamanda meditasyon yapan kişilerde çi enerjisinde tıkanıkların ortaya çıkabileceğini  bunun da bedendeki enerjiyi tüketip çeşitli rahatsızlıklara yol açabileceğini yazmıştır.
Tüm dünyada olumlu yönleri vurgulanan bir Budist meditasyon yöntemi olan mindfulness'ın Batı'da bazı uygulayıcılarda görülen yan etkilerine ancak çok yakın zamanlarda dikkat çekilmeye başlanmış olsa da Budist manastır topluluklarında konunun bilindiği çünkü bizzat Buddha zamanında bile bazı Budist çalışmaların olumsuz durumlarının ortaya çıkmış hatta Buddha'ya atfedilen kimi kutsal metinlerde Buddha'nın uygulayıcıların karşılaşabileceği olumsuz durumlardan söz ettiği aktarılmıştır. 
Buddha Śūraṃgama-sūtra'de öğrencilerine yaptığı uzun konuşmanın bir bölümünde meditasyonda karşılaşılabilecek olumsuz durumlarla ilgili şunları demiştir:
"Şimdi size hakiki eğitim ve uygulama yöntemlerini vaaz ettim. Ancak śamatha ve vipaśyanā'yı geliştirdiğinizde ortaya çıkabilecek incelikli şeytani olayların hâlâ farkında değilsiniz. Önünüzde şeytani olaylar tezahür edecek, ancak siz onları doğru bir şekilde ayırt edemeyeceksiniz. Bu varlıklar aklınızı şaşırtıp sizi dengesiz görüşlere düşürecekler." Konuşmasının devamında Buddha ruhsal yoldaki kişinin Dhyana durumuna erişip Samadhi'ye yaklaşırken tüm doğaüstü varlıkların meditasyon yapan kişi üzerindeki etkilerini yitireceklerinden endişe ederek her türlü olumsuzluğa sevk etmek için ona saldıracaklarını söyler.
Mistik okullarda ruhsal kriz > Hristiyanlıkta

Hristiyan geleneğinde bunun en bilinen örneği Haçlı Yuhanna'nın kaleme aldığı Ruhun Karanlık Gecesi adlı eserdir.
Bu eserinde Haçlı Yuhanna kişinin mistik yolculukta ilkin ışıkla yüz yüze gelineceğinden ancak sonra kendisini çeşitli karanlıklar içinde bulacağından söz etmiştir. Bir başka Hristiyan aziz Evagrius da keşiş olmak için çöle gidenlere ve meditasyon yapanlara musallat olan ve onları kibre sürükleyen, korku salan, uyku veren çeşitli iblisler hakkında bir yazı kaleme almıştır.
Mistik okullarda ruhsal kriz > Tasavvufta (İslam Mistisizmi)

Seyr-i Süluk da denilen tasavvufi yolculukta kişinin hal denilen farklı ruhsal/hissi durumlar içine girip çıkacağı düşünülür. Bu hallerden bazıları kişiye hoş duygular yaşatırken bazıları onda sıkıntı, bunaltı durumları yaşatabilmektedir. Sıkıntılı haller insanlardaki dünyevi eğilimlerin yok olmasına yöneliktir.
Ancak ruhsal yoldaki kişinin bir  rehberden mahrum olması durumunda bazı sıkıntıların üstesinden gelinemeyebileceği uyarısında bulunulur.
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî Mesnevi adlı eserinde bu durumu şekilde ifade eder: 
"Pîri bul ki bu yolculuk, Pîrsiz pek tehlikeli, pek korkuludur, âfetlerle doludur./Bildiğin ve defalarca gittiğin yolda bile kılavuz olmazsa şaşırırsın./Kendine gel! Hiç görmediğin o yola yalnız gitme, sakın yol göstericiden baş çevirme!/Ey nobran! Pîrin gölgesi olmazsa gulyabani sesi, seni sersemleştirir, yolunu şaşırtır. /Gulyabani, sana zarar verir, yolundan alıkor. Bu yolda nice senden daha dâhi kişiler kaybolup gittiler./Yolcuların yollarını şaşırdıklarını, kötü ruhlu İblis’in onlara neler yaptığını Kur’an’dan işit!/Onları ana yoldan yüzbinlerce yıl uzak olan yola götürdü, felakete uğrattı, çırılçıplak bıraktı."
Sufiler tasavvuf yolundaki kişinin yaşadığı kedere, hüzne, içe dönüklük ve bunaltı haline kabz terimiyle işaret ederler. Kabz durumda kişinin intihara bile sürüklenebileceğini düşünen sufiler tasavvuf pratikleriyle kişinin kabz hali içine girebileceğini ve sufi rehberinin bu noktada ancak kişiyi teselli eden bir sosyal ve psikolojik destek olduğunu kabul ederler.
Kabz'ın dışında sufiler ruhsal yoldaki kişinin hüzn,korku anlamına gelen havf ve anksiyete, bunaltı, tahammülsüzlük anlamlarına gelen kalak ve dehşet gibi haller, hisler yaşayacaklarını öngörmüşler hatta bunları ruhsal yolda duraklar olarak adlandırmışlardır.
Kalak düzeyindeki dervişin hali ruhsal kriz durumunda toplumdan ister istemez soyutlanan kişilerin halini andırır çünkü bu durumdaki kişinin çevresindeki insanlara karşı tahammülünün azalacağı belirtilir.
Yaşadığı bazı ruhsal halleri yazıya döken az sayıda sufiden biri olan Necmeddîn-i Kübrâ'nın ruhsal deneyimi ise ruhsal krizin kişi için ölüm veya akıl hastalığı boyutunda bir dehşet üretebileceğini göstermektedir:
"Halvette zikrederken, şiddetli bir baş ağrısı ile beraber, buna benzer sesler duydum. Hâlbuki ben, bu hususta sadık ve samimi idim, o
huzurdaki ayakların toprağına kendimi feda etmiştim. Bu ses ve sıkıntıları şeyhime anlattım:
“Ölmeden ve aklını oynatmadan önce hemen halvetten çık, zikri bırak”, dedi."
Bir başka sufi Niyazi Mısri de ruhsal yolda bunalıma girdiğini ve çektiği ıstırap sebebiyle ruh durumunda savrulmalar yaşadığını ve kendisini yüksek bir yerden atma hissiyle dolduğunu yazar. Mısri nefsin emmâre, levvâme, mülhimme, mutmainne, râziye, merziyye ve safiye gibi aşamalarını sıralar ve bu aşamalardan ilk dördündeki sıkıntıları şu benzetmelerle tarif etmektedir: "Sâlik olan ilk dördünde şiddetli bir karanlıkta, korku dolu çöllerde ve eziyet veren haşereler ve yırtıcı hayvan türleri barındıran kalelerde sülûk eder."
Sanal ve popüler dünyada ruhsal kriz

Stanislav Grof ve Christina Grof'un da dikkat çektiği gibi dünya genelinde farklı ruhsal uygulamalara yönelik artan ilgi ve merakın mistik bir takım uygulamalara kalkışanların ve neticesinde de ruhsal kriz yaşayan insanların sayısında bir patlamaya yol açmıştır.
Bu durumun bir sonucu olarak ruhsal krize klasik mistik okulların, transpersonel psikogların yaklaşımları dışında bir de modern dönemde artan İnternet kullanımıyla yaygınlaşan bir bilgi paylaşımı ve içerikler öne çıkmıştır. Bu çerçevede internette çeşitli platformlarda (Youtube, Facebook, Quora vb) konuyla ilgili paylaşımların sürekli arttığı ve ruhsal krizle karşılaşan çok sayıda insanın bu platformlarda cevaplar aradığı görülmektedir. İsimsiz veya takma isimli paylaşımların yanı sıra kendi krizleriyle mücadele edip bu krizi anlattığını söyleyen çeşitli isimler de yine bu platformlarda paylaşımlar yapmaya devam etmektedir.
Bu paylaşımlarda genel olarak üç yaklaşım farkı olduğu görülmektedir. Bunlardan ilki ruhsal krizlerin zihnin bir ürünü olduğu dolayısıyla da hiçbir şekilde önemsenmemesi gerektiği yönündedir. Özellikle Neo-advaitist çevrelerde hâkim olan bu yaklaşımda yaşanan fiziksel sorunları ya önemsememek ya da modern tıp yöntemleriyle gidermeye çalışmak ve psikolojik altüst oluşu ise düşünme biçimlerini degistirerek gidermek önerilir. Diğer yaklaşım bu sorunların ciddiyetini kabul etmekte ve beslenme, hareket ve uyku düzeni değişimi ve gevşeme çalışmaları, oto-telkin, hipnoz, aile dizimi dahil çeşitli yöntemlerle krizin etkisini en azından dayanılır düzeye çekmeye çalışmaktadırlar. Daha küçük bir kesim ise klasik mistik okulların önerilerinin izlenmesi gerektiğini düşünmekte ve çeşitli klasik mistik çalışmaların yapılmasını önermektedirler.
Ruhsal kriz konusundan modern zamanlarda klasik mistik okullar veya neo-advaitist çevrelerde bahsedilmemesi hatta bu konularda kaleme alınan eserlerde de mistisizmin salt olumlu bilinç durumlarının öne çıkarılması yaşanılan ruhsal krizler hakkında bilgi için yeni kaynakların üretilmesini zorunlu kılmıştır. Konu hakkında kişilerin yeterince bilgilendirilmeyişi Ed Muzika tarafından da eserinde "Things Gurus Don’t Tell You" (Guruların Size Söylemediği Şeyler) başlıklı yazısında dile getirilmiştir.
Ruhsal kriz durumunda ise başvurulacak uzman kişilerin kimler olacağı yönünde de bir belirsizlik söz konusudur. Bu noktada kişi eğer herhangi bir mistik okul veya grupla temas halinde değilse ilk olarak psikiyatrist ve psikologlara başvurulabilmekte ve durumunun ağırlığına göre psikiyatristlerden ilaç alabilmekte ve beraberinde terapi görebilmektedir. ABD'de ruhsal kriz alanında uzman olan psikiyatrist ve psikologları bünyesinde bulunduran bazı (Örneğin Spiritual Emergency Network) yardım platformları bulunabilse de çoğunlukla anaakım psikiyatri prosedürüne sadık kalarak tedavi sunan uzmanlarla sağaltım sağlanmaya çalışılmaktadır. Daha hafif durumlarda ise kişiler konuyla ilgili yazılan kitaplardan ve youtube videolarından ve web sayfalarındaki önerilerden yararlanma yoluna gitmektedirler.
Bibliyografya > Kitaplar

Stanislav Grof ve Christina Grof, Manevi Kriz: Kişisel Dönüşüm Buhranlarına Bir Bakış, çev. Ahu Ayan, Kaknüs Yayınları, 2011
Stanislav Grof-Christina Grof, The Stormy Search for The Self, Los Angeles:Jeremy P. Tarcher, 1990.
Bonnie Lee Hood, Spiritual Emergencies: Understanding Transpersonal Crises (Doktora Tezi), University of Massachusetts, 1986.
R.D.Laing, The Politics of Experience, New York:Pantheon Books, 1967 (R.D.Laing, Yaşantının Politikası, çev. Kemal Sayar, Vadi Yayınları, 1993)
Arthur Deikman, GAP Report on Mysticism (A Review)
Andrew Newberg, The Spiritual Brain:Science and Religious Experiences, The Great Courses, 2012.
Mircea Eliade, Şamanizm: İlkel Esrime Teknikleri, çev.İsmet Birkan, İstanbul: İmge Kitabevi, 1999
Swami Narayanananda, The Primal Power in Man or The Kundalini Shakti, Gylling, Denmark: N.U.Yoga Trust & Ashrama, 1979.
Kundalini Syndrome Explored: Your Guide to Spiritual Emergencies
John White (Ed.), Kundalini, Evolution and Enlightenment, Paragon House, 1990 (482 sayfa) (Bu eser Türkçeye belirli bölümleri seçilerek şu şekilde çevrilmiştir: John White (Ed), Kundalini Deneyimleri, çev.Aslı Bâki, Satori Yayınevi, 2020 -128 sayfa-)
Bibliyografya > Videolar

Stanislav Grof, Spiritual Crisis
Stanislav Grof, Spiritual Emergency
Stanislav Grof - Spiritual Emergency-Sesli Kitap
Stanislav Grof, Propsal for a Radical Revision of Psychiatry, Psychology , Psychotherapy
Understanding Spiritual Crisis (Dr.David Lukoff)
Dr.Willoughby Britton, The Hidden Risks of Meditation
Dr.Tim Read, The Difference Between Spiritual Crisis and Psychosis
Phil Borges, Psychosis or Spiritual Awakening
Lisa Miller, Depression and Spiritual Awakening
Stanislav Grof, Healing Potential of Non-Ordinary States of Consciousness
Ken Wilber, Psychosis or Mystical State
Dr.Tim Read, Dealing with Spiritual Emergency
Andrea Pennington, Recognizing Spiritual Emergency, Kundalini Awakening, HPPD
Nicky Sutton, Spiritual Emergency
Bibliyografya > Videolar > Türkçe videolar

Cevat Ünal - Kundalini Uyanışı Yaşıyorsan
Kundalini Uyanışı - Kitap Tanıtımı
Beyin anatomisi
Limbik Sistemin anatomik kısımları
Buryat toplumundan bir Şaman
çakralar ve Kundalinin akış yolu olan Nadiler
Çi'nin(Qi) bedende aktığı meridyenler
Çigong çalışması olan Ba Duan Jin
Hua Hong Kong
Aziz Francis'i meditasyon halinde resmeden bir tablo
Bir sufi zikir ayini
Vedat Demiröz

| Vedat Demiröz |
| --- | --- |
Doğum: 1 Mart 1956 (69 yaşında) Bitlis
Milliyet: Türkiye
Vatandaşlık: Türkiye
Eğitim: Marmara Üniversitesi  İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Meslek: Yeminli Mali Müşavir ve Sorumlu Baş Denetçi
Etkin yıllar: 1976-
Tanınma nedeni: Milletvekili (2011-2023) Cumhurbaşkanı başdanışmanı (2025-)
Memleket: Bitlis
Siyasi parti: Adalet ve Kalkınma Partisi
Kurul üyeliği: Emlak Konut A.Ş.
Çocuk(lar): 3

Vedat Demiröz (d. 1 Mart 1956, Bitlis), Türk siyasetçi.
İlköğretimi Yükseliş İlkokulunda, orta ve liseyi ise Bitlis Lisesinde 1972 yılında tamamladı. Daha sonra 1976 yılında Marmara Üniversitesi İşletme bölümünden mezun oldu. 35 yıllık mesleki hayatında özel sektörde Yeminli Mali Müşavir ve Sorumlu Baş Denetçi olarak faaliyette bulundu. Bunun yanında Türkiye Kalkınma Bankası’nda murakıplık, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı şirketlere ve İstanbul Ticaret Odası başkanlığına mali danışmanlık ile TOKİ iştiraki Emlak Konut A.Ş.’nde başkan vekilliği ve yönetim kurulu üyeliği ve Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi mütevelli heyet başkan yardımcılığı görevinde bulundu. Ayrıca mesleki konularda ulusal ve uluslararası sempozyumlara katılarak bildiriler sunmuş ve çeşitli dergilerde makaleleri yayınlanmış olup evli ve üç çocuk babasıdır. 2011 milletvekili genel seçimlerinde Bitlis milletvekili olarak meclise girdi. Bu süreçte TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Katiplik ve Komisyon Sözcülüğü görevlerini yürüttü. 7 Haziran 2015 tarihinde yapılan Haziran 2015 Türkiye genel seçimlerinde  yine Bitlis'ten AK Parti 1. sıra milletvekili adayı olup seçildi. 13 Eylül 2015 tarihi itibarıyla Adalet ve Kalkınma Partisi'nin Mali ve İdari İşlerden sorumlu Genel Başkan yardımcısı oldu. 1 Kasım 2015 Genel Seçimlerinde  Bitlis Milletvekili olarak Meclise girdi. Halen Milletvekili olup, Genel  Başkan Yardımcılığı ve Mali ve İdari İşler Başkanlığı görevini yürütmektedir. 28 Şubat 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2025/65 sayılı karar ile Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanlığına atanmıştır.
BSC Young Boys

BSC Young Boys İsviçre'nin başkenti Bern'in futbol kulübüdür.
Başarıları

Super League:
Şampiyonluk (17): 1902-03, 1908-09, 1909-10, 1910-11, 1919-20, 1928-29, 1956-57, 1957-58, 1958-59, 1959-60, 1985-86, 2017-18, 2018-19, 2019-20, 2020-21, 2022-23, 2023-24
Schweizer Cup:
Şampiyonluk (8): 1929-30, 1944-45, 1952-53, 1957-58, 1976-77, 1986-87, 2019-20, 2022-23
UEFA Kupa Galipleri Kupası:
Çeyrek final (1): 1986
Coppa delle Alpi
Şampiyonluk (1): 1974
Takım kadrosu

Not: Uyruk bilgisi futbolcuların FIFA uygunluk kurallarınca oynayabileceği millî takımı gösterir. FIFA kuralları haricinde başkaca uyruğa da sahip olabilirler.
Menajerler

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Williams Reynolds (1913-18)   Jimmy Hogan (1918-20)  Berth Smith (1920-24)  Sandy Higgens (1924-28)  Ernst Meyer (1928-29)  Izidor Kürschner (1929-31)  Viktor Hierländer (1931-32)  Hans Wüthrich (1932-35)   Hans Pulver (1935-42)  Béla Volentik (1942-46)  William Baumgartner (1947-48)  Fritz Gschweidl (1948-49)   Eric Jones (1949-50)   Albert Sing (1951-64)   Heinz Bigler (Nisan 1964-Temmuz 64)   Hans Merkle (1964-68)  René Häfeli (Ocak 1968-Temmuz 68)   Albert Brülls (1968-70) |   Walter Eich (Ocak 1970-Temmuz 70)   Henri Skiba (Temmuz 1970-Kasım 70)   Heinz Schneiter &  Walter Eich (1970-72)  Otto Peters (1972-73)   Kurt Linder (1973-77)   René Hüssy (1977-78)   Friedhelm Konietzka (1978-80)  Lambert Theunissen (1980-83)   Kurt Linder (Temmuz 1983-Ekim 83)   Walter Eich (1983-84)   Aleksander Mandziara (1984-88)   Tord Grip (1988-90)  Pál Csernai (1990)   Martin Trümpler (1990-94)   Bernard Challandes (1994-95)  Jean-Marie Conz (1995-97)   Tord Grip (Nisan 1997-Temmuz 97)   Roland Andersson &  Thomas Sjöberg (1997-98) |  Robert Schober &  Admir Smajić (Ocak 1998-Temmuz 98)   Claude Ryf (1998-99)   Martin Weber (Mayıs 1999-Temmuz 99)  Roger Läubli (Temmuz 1999)  Richard Wey &  Admir Smajić (Temmuz 1999)  Richard Wey (Ağustos 1999)   Marco Schällibaum (Eylül 1999-Haziran 03)   Hans-Peter Zaugg (Temmuz 2003-Ekim 05)   Gernot Rohr (Ekim 2005-Eylül 06)   Erminio Piserchia (geçici) (Eylül 2006-Ekim 06)   Martin Andermatt (Ekim 2006-Temmuz 08)   Erminio Piserchia (geçici) (Temmuz 2008-Ağustos 08)   Vladimir Petković (Ağustos 2008-Mayıs 11)   Erminio Piserchia (geçici) (Mayıs 2011-Haziran 11)   Christian Gross (Temmuz 2011-Nisan 12)   Erminio Piserchia (geçici) (Nisan 2012-1?)   Martin Rueda (Temmuz 2012-Nisan 13)   Uli Forte (1 Temmuz 2013 – Eylül 2015)   Adi Hütter (Eylül 2015 – 1 Haziran 2018)   Gerardo Seoane (1 Temmuz 2018 – 30 Haziran 2021)   David Wagner (1 Temmuz 2021 – 7 Mart 2022)   Matteo Vanetta (ɡeçici) (7 Mart 2022 – 1 Haziran 2022)   Raphaël Wicky (2 Haziran 2022 – 4 Mart 2024)   Joël Magnin (4 Mart 2024 – 1 Haziran 2024) (ɡeçici)   Patrick Rahmen (1 Haziran 2024 – 8 Ekim 2024)   Joël Magnin (8 Ekim 2024 – günümüz) (ɡeçici) |
Max Hoelz

Max Hoelz eşi ile, 1928.
Max Hoelz (14 Ekim [1889, Moritz, Riesa - 15 Eylül 1933, Gorki, Sovyetler Birliği), anarşist eğilimleri ağır basan Alman komünist.
İşçilerle birlikte birçok mülkiyete el koyma eyleminde bulunmuş, bu yüzden de 'Kızıl Robin Hood' adıyla ün salmıştır.