Çiçek aşısı
Tarihçe > Üretimdeki gelişmeler

19. yüzyılın sonuna kadar aşılama ya doğrudan buzağı derisi üzerinde üretilen aşı ile ya da özellikle İngiltere'de buzağıdan elde edilen ancak daha sonra koldan kola transfer yoluyla muhafaza edilen aşı ile gerçekleştirilmiştir. Başlangıçta her iki durumda da aşı kısa süreli saklama veya taşıma için fildişi uçlar üzerinde kurutulabilirken yüzyılın sonuna doğru bu amaçla cam kılcal tüplerin kullanımı artmıştır. Bu dönemde aşının güvenliğini değerlendirmek için yeterli yöntemler yoktu ve kontamine aşının erizipel, tetanos, septisemi ve tüberküloz gibi enfeksiyonları bulaştırdığı vakalar vardı. Koldan kola transfer durumunda frengi bulaşma riski de vardı. Bu durum zaman zaman meydana gelse de (100 milyon aşılamada 750 vaka olarak tahmin edilmektedir), Charles Creighton gibi bazı aşılama eleştirmenleri, kontamine olmamış aşının kendisinin frenginin bir nedeni olduğuna inanmaktaydı. Çiçek aşısı bu dönemde mevcut olan tek aşıydı ve bu nedenle ona yönelik kararlı muhalefet, diğer aşılara ve 21. yüzyıla yayılan bir dizi aşı tartışmasını başlattı.[kaynak belirtilmeli]
Çiçek aşısıyla ilgilenen İngiliz Hükûmeti bakteriyoloğu Sydney Arthur Monckton Copeman, gliserin de dahil olmak üzere çeşitli uygulamaların aşıdaki bakteriler üzerindeki etkilerini araştırdı. Gliserin bazen bazı kıtasal aşı üreticileri tarafından sadece seyreltici olarak kullanılıyordu. Ancak Copeman, %50 oranında kimyasal olarak saf gliserin içinde süspanse edilen ve kontrollü koşullar altında saklanan aşının çok az sayıda "yabancı" bakteri içerdiğini ve tatmin edici aşılar ürettiğini tespit etti. Daha sonra gliserinin, aşıya "önemli miktarda" eklendiğinde erizipel ve tüberküloza neden olan organizmaları öldürdüğünü ve yönteminin kıtada yaygın olarak kullanıldığını bildirdi. 1896'da Copeman'dan geleceğin VIII. Edward'ını aşılamak için "ekstra iyi buzağı aşısı" tedarik etmesi istendi.
Copeman'ın yöntemiyle üretilen aşı, 1899'dan itibaren İngiliz Hükûmeti Aşı Kuruluşu tarafından kamu aşıcılarına ücretsiz olarak verilen tek türdü. Aynı zamanda 1898 Aşı Yasası koldan kola aşılamayı yasaklamış, böylece frenginin bu aşıyla bulaşması engellenmiştir. Bununla birlikte, özel pratisyenler ticari üreticilerden aşı satın almak zorundaydı.
Gliserinin doğru kullanımı bakteriyel kontaminasyonu önemli ölçüde azaltmış olsa da enfekte buzağıların derisinden kazınan ham başlangıç materyali her zaman yoğun şekilde kontamine olmuş ve hiçbir aşı tamamen bakterilerden arındırılamamıştır. 1900'de aşılar üzerinde yapılan bir araştırma, bakteriyel kontaminasyonda büyük farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. Devlet Aşı Kurumu tarafından üretilen aşılar gram başına 5.000 bakteri içerirken, ticari aşılar gram başına 100.000'e kadar bakteri içeriyordu.
Bakteriyel kontaminasyon seviyesi, 1925 tarihli Terapötik Maddeler Yasası gram başına 5.000'lik bir üst sınır belirleyene ve erizipel veya yara enfeksiyonlarına neden olan organizmaları içerdiği tespit edilen herhangi bir aşı partisini reddedene kadar düzenlenmeden kaldı. Ne yazık ki gliserollü aşı kısa süre içinde ortam sıcaklığında etkisini kaybederek tropikal iklimlerde kullanımını kısıtlamıştır. Bununla birlikte, tatmin edici bir soğuk zincirin mevcut olduğu 1970'lere kadar kullanımda kalmıştır.
Hayvanlar çiçek hastalığı eradikasyon kampanyası sırasında aşı üreticileri tarafından yaygın olarak kullanılmaya devam etmiştir. Bazıları birden fazla aşı kaynağı kullanan 59 üreticiyle yapılan bir DSÖ anketi, 39'unun buzağı, 12'sinin koyun ve 6'sının manda kullandığını, sadece 3'ünün hücre kültüründe ve 3'ünün embriyonlu tavuk yumurtasında aşı yaptığını ortaya koymuştur. Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz aşısı zaman zaman koyunlarda üretilmiş, ancak 1946'dan itibaren sadece koyun kullanılmıştır.
1940'ların sonu ve 1950'lerin başında, Lister Önleyici Tıp Enstitüsünde çalışan İngiliz mikrobiyolog Leslie Collier, toz halinde ısıya dayanıklı dondurularak kurutulmuş bir aşı üretmek için bir yöntem geliştirdi. Collier, bakteriyel kontaminantların sayısını azaltmak için aşıya %0,5 fenol ekledi ancak kilit aşama, ampullere dağıtılmadan önce sıvı aşıya %5 pepton eklemekti. Bu, dondurarak kurutma işlemi sırasında virüsü korumuştur. Kurutma işleminden sonra ampuller nitrojen altında kapatıldı. Diğer aşılar gibi, sulandırıldıktan sonra ortam sıcaklığında 1-2 gün sonra etkisiz hale geldi. Ancak kurutulmuş aşı 37 °C'de (99 °F) 6 ay saklandıktan sonra sulandırıldığında %100 etkili oluyordu ve bu da uzak tropik bölgelere taşınmasına ve buralarda saklanmasına olanak tanıyordu. Collier'in yöntemi giderek daha fazla kullanıldı ve küçük değişikliklerle, 1967'de küresel çiçek hastalığı eradikasyon kampanyasını başlattığında DSÖ Çiçek Hastalığı Eradikasyon Birimi tarafından benimsenen aşı üretimi standardı haline geldi; o sırada 59 üreticiden 23'ü Lister suşunu kullanıyordu.
Çiçek aşısı tarihindeki dönüm noktalarıyla ilgili olarak Derrick Baxby tarafından yazılan ve alıntılanan bir mektupta, 1967'den 1977'ye kadar Çiçek Eradikasyon Biriminin şefi olan Donald Henderson şunları yazmıştır: "Copeman ve Collier, bana göre hiçbir zaman hak ettikleri değeri görmedikleri muazzam bir katkıda bulunmuşlardır".
Çiçek aşısı derinin yüzeysel katmanlarına çizikler atılarak aşılanırdı ve bunu başarmak için çok çeşitli aletler kullanılırdı. Bunlar basit iğnelerden, bu amaç için özel olarak tasarlanmış çok uçlu ve çok kanatlı yaylı aletlere kadar uzanıyordu.
Çiçek aşısına en büyük katkı 1960'larda Wyeth Laboratuvarları için çalışan Amerikalı mikrobiyolog Benjamin Rubin tarafından yapılmıştır. Rubin, gözleri enine yarıya kadar kesilmiş tekstil iğneleriyle yaptığı ilk testlere dayanarak çatallı iğneyi geliştirdi. Bu, bir doz sulandırılmış dondurularak kurutulmuş aşıyı kılcallık yoluyla tutmak için tasarlanmış keskinleştirilmiş iki uçlu bir çataldı. Minimum eğitimle kullanımı kolay, üretimi ucuz (1000'de 5 dolar), diğer yöntemlerin dörtte biri kadar aşı kullanan ve alevle sterilizasyondan sonra tekrar tekrar kullanılabilen bu iğne, 1968'den itibaren DSÖ Çiçek Hastalığını Yok Etme Kampanyası'nda dünya çapında kullanıldı. Rubin, kampanyanın son yıllarında yılda 200 milyon aşılama yapıldığını tahmin ediyor. Kampanyayla yakından ilgilenenlere "Çatallı İğne Nişanı" verildi. Donald Henderson'ın kişisel bir girişimi olan bu nişan, kızı tarafından tasarlanıp yapılan ve "O" şeklini alan iğneden oluşan bir yaka rozetiydi. Bu, kampanyanın amacı olan "Hedef Sıfır "ı temsil ediyordu.