II. Abdülhamid dönemi Osmanlı tarihi (1881-1897)
Yemen isyanları

Ayrıca bakınız: Osmanlı-Yemen çatışmaları
Yemen, Kanuni Sultan Süleyman döneminde fethedilmiş olsa da Yemen'de Şii Caferi mezhebine bağlı Zeydilik görüşünü benimseyen aşiretlere ait San'a'nın kuzeyindeki dağlık bölge ve çevresi fethedilememiş sadece aşağı Sünni nüfusun olduğu sahil kesimleri alınabilmişti. Bununla birlikte bu bölgenin kontrolünü hedefleyen 1630 Osmanlı Harekâtı da başarıya ulaşmadı. Sonrasında Aden'i elinde tutan Osmanlı'nın vassalı konumundaki Lahic Sultanlığı 1740'da Osmanlı'dan ayrıldı. Fakat Osmanlı İmparatorluğu Zeydi bölgeleri ele geçirme ve egemenliğini genişletme arzusuna devam etti. 1830'da küçük parçalara bölünen Zeydi sultanlıklarını Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa ile işbirliği yaparak elde etmeye çalışsa da Mehmed Ali Paşa'nın girişimlerine İngiltere ve Fransa'nın karşı çıkması neticesi Paşa kuvvetlerini geri çekti. İngilizler 1839'da Lahic Sultanlığı'na bağlı Aden'e saldırıp şehri ele geçirdiler. Burayı Hindistan yolundaki Arap Yarımadası'ndaki bir üs olarak kullanmaya başladılar.
1849'da Osmanlılar bir İmam'ın[kim?] dağlı Yemen'in Osmanlı vasalı olma arzusunu bildirmesi üzerine tekrar San'a yönüne ilerlemeye başlasalar da Zeydi direnişi sonucu tekrar geri çekildiler. 1872'de ise nihayet yerel soyluların beceriksiz Zeydi imamlar karşısında daveti üzerine Osmanlılar, Ahmed Muhtar Paşa komutasındaki ordu ile tekrar Yemen'in dağlık kısmı üzerine giderek San'a ve çevresini ele geçirip Aden ve Yemen'in en güneydeki sahil kesimi dışındaki yerlerde Yemen Vilayeti'ni kurdular.
İngilizlerin bu bölgeye ilgisi Osmanlılar tarafından engellenmeye ve bu yönde İngilizlerle müzakerelere girişilmeye çalışılsa da İngilizlerle anlaşma sağlanadı. Yemen 1872 sonrası merkezden atanan idarecilerle yönetilmeye başlandı ve bayındırlık hizmetleri de yapıldı.
Ancak merkezde atanan kişilerin karıştığı yolsuzluk olayları ve Osmanlı'nın Zeydi imamları tanımamaları San'a ve çevresinde yerel halkın hoşnutsuzluğuna sebep oldu. 1886'da adalet söylemiyle Zeydiler isyan ettiler. İsyan bastırıldı.
Diğer bir isyan da 1895 yılında gerçekleşti. İsyana önderlik eden kişi İmam Hamideddin'dir. Bu isyanı bastırmak üzere Yemen'e gönderilen Hüseyin Hilmi Paşa ve askeri tabur iki yıl boyunca isyancılarla uğraşmak durumunda kalmış ve nihayetinde hareket başarıyla sonuçlanmıştır.
Sonraki süreçte Osmanlılar Zeydi imamlarını tanımamakta devam ettiler. Sonradan bölgeye gönderilen Ahmet İzzet Paşa'nın da belirttiği gibi Zeydi imamlarının tanınması ve işbilir, dürüst yöneticilerin atanması ile bu sorun çözülebilecekken, Osmanlı'nın hataları ve İngilizlerin vs. kışkırtması ile bu iş iyice büyüyüp 1904 yılına kadar gelmiştir. 1903 sonu 1904 başında 1895 isyanının mimarı İmam Hamideddin'in oğlu Yahya Muhammed Hamideddin Zeydilerin imamı olarak kendilerince seçilir ve halkı örgütleyip çok büyük bir isyan başlatır.
İsyancıların San'a ve Taiz'e doğru hareketi üzerine bölgedeki Osmanlı valisi Mehmet Tevfik Bey merkezden yardım istedi, ancak yardım geç gönderildiğinden İmam Yahya ve adamları San'a, Taiz yolunu kesip San'a'yı kuşatma altına aldılar. Yardım için gelen Osmanlı birlikleri gerilla taktikleri ve baskınlarla geri çekilmeye mecbur bırakıldı. İmam Yahya, Osmanlı ile müzakere istese de Osmanlı yönetimi talepleri kabul etmedi. Israrlı şekilde Sana'a'yı savunuldu ama 1905 başında abluka ve erzak yetersizliği sonucu San'a'yı boşaltma kararı verildi.
İmam Yahya San'a'daki Osmanlı birliklerinin çıkmasına izin verdi ama karşılığında Osmanlı'nın ateşkesi kabul etmesini istedi. Talep kabul edildi ve San'a İmam Yahya'nın eline geçti. Fakat Osmanlı Devleti ve II. Abdülhamid bu isyanı bastırmakta ve San'a'yı geri almakta son derece kararlıydı. 40. Hamidiye Süvari Alayı, Yemen'e sevk edildi ve Ahmed Feyzi Paşa bölgeye vali olarak atandı ve ilerlemeye başlandı.
İmam Yahya ateşkesi bozdukları gerekçesi ile Osmanlılarla çarpışmaları tekrar başlattı. Osmanlı birlikleri San'a'ya isyancılarla çarpışarak tekrar girdiler. Paşa, San'a'da yanında bulunan subaylardan Ahmet İzzet Paşa'yı vekil olarak bırakıp İmam Yahya ve adamlarını yakalamak ve isyancıları yok etmek için Şehhare'ye ilerleyip orayı kuşattı. İmam Yahya'nın kuvvetleri gerilla savaşları ve vur-kaç taktikleri yanında ikincil bir isyancı kuvveti ile şehri kuşatan Osmanlı birliklerini ve Paşa'yı kuşattı. Ahmet İzzet Paşa'nın durumdan haberdar olup Şehhare'ye ek kuvvetleri yetiştirmesi ile Osmanlı birlikleri çemberden son anda kurtuldu.
İsyan büyük ölçüde bastırılmasına karşın, Osmanlı'nın asker kayıpları yüksekti. İmam Yahya ve adamları yakalanamamış ve vur-kaç saldırıları sürüyordu. Yahya yeni ittifaklar peşinde koşuyor, isyan bildirileri tüm Yemen'de dağıtılıyordu. Öte yandan Yemen'e İtalyan ve İngilizlerin ilgi göstermeye başlaması ve İmam Yahya'nın onların yanına geçme durumu II. Abdülhamid ve kurmaylarını endişelendirdi. Osmanlı ve Yahya neticede aracılar vasıtasıyla bir araya geldiler. Osmanlı İmam'ın kendi emri altında olması, adına hutbe okutması ve Osmanlı sancağının İmamlık merkezi olarak kontrolü altında Saada'da olması gibi şartlar ileri sürdü. Yahya bu şartları kabul etmedi. II. Abdülhamid müzakere heyetine Yahya'nın adamlarından 40 kişi seçip Yemen'den İstanbul'a gelmesi müzakerelerin burada yapılması için yetki vermişti. Yahya'nın da onayıyla 40 kişilik bir heyet İstanbul'a gitti. Ancak müzakereler sonuçsuz kaldı. Bununla birlikte ufak olaylara karşın hem Osmanlı hem de isyancıların lideri İmam Yahya uzun bir süre hareketsiz kaldılar. Müzakereler ise bu sürede el altından devam etse de sonuç alınamadı. 1909'da Yahya'nın gönderdiği bir heyet 31 Mart Olayı'na denk düşünce yine bir anlaşma sağlanamadı.
Osmanlı'nın Yemen isyanlarını bastırırkenki asker, malzeme ve mali kayıpları çok yüksekti. II. Abdülhamid tahttan indirildikten sonra bu kez 1909'da Yemen'de Şeyh İdrisi isyanı Asir'de patlak verdi ve İdrisi'nin İtalya'dan dış güç desteği vardı. Osmanlı bununla uğraşırken 1911'e İmam Yahya tekrar isyan etti. İmam Yahya'nın isyanı 1904-1906 İsyanı'nı bastırma görevi ve diplomatik müzakerelerde önemli rol oynayan, genelkurmay başkanlığı seviyesine kadar yükselen Ahmet İzzet Paşa'ya verildi. İzzet Paşa 1911'de Yemen'e gelerek isyanı bastırdı ve İmam Yahya ile tekrar müzakere masasına oturdu. İmam Yahya'yı Osmanlı adına Yemen dağlık bölgesi hükümdarı olarak tanıyan ayrıca Yemen dağlık bölgesine otonomi veren Da'an Antlaşması'nı imzaladılar. Osmanlı, İmam Yahya'nın hak iddia ettiği dağlık bölge toprakları kendine bırakılacak, Yahya hükümranlık bölgesinde içişlerinde serbest olacak öte yandan Şeyh İdrisi'nin yakalanması ve mücadeleye Osmanlı ile birlikte katılacak, topraklarında Osmanlı'ya karşı bir faaliyete izin vermeyecek ve isyan etmeyecekti, sembolik olarak Osmanlı birlikleri bölgede bulunacaktı, yine Yahya buna karşın müminlerin emiri ünvanından vazgeçecek kendisine her yıl 20.000 Osmanlı altını ita olunacak ve Zeydilik Osmanlı Yemeni'nin dağlık bölgesinde tanınacaktı. Yahya sözünü tuttu. Lawrence ve Arap İsyanı'na karşın I. Dünya Savaşı'nda Yemen toprakları nispeten sakindi.  Hatta Osmanlı yanında Hicaz-Yemen Cephesi'nde İngilizlere karşı saf tuttu. Ancak Osmanlı İmparatorluğu 1918 yılında Mondros Mütarekesi'ni imzalayarak Arabistan'dan çekilmesiyle İmam Yahya San'a'ya girerek bağımsızlığını ilan etti. Öte yandan hem İmam Yahya hem de İdrisi isyanlarıyla uğraşan Ahmet İzzet Paşa'nın eksikliği ve komutanın Nazım Paşa tarafından üstlenilmesi I. Balkan Savaşı'nın Osmanlı aleyhine sonuçlanmasındaki faktörlerden biri olmuştur.[kaynak belirtilmeli]