stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Rutkay Aziz
Tiyatro oyunları > Rol aldığı oyunlar

1970: Nafile Dünya (Oktay Arayıcı) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1970: Sait Hop Sait : (Aziz Nesin) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1971: Hitler Rejiminin Korku ve Sefaleti : (Bertolt Brecht) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1972: 403. Kilometre : (İsmet Küntay) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1972: El Kapısı : (Bilgesu Erenus) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1972: Evler Evler : (İsmet Küntay) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1974: Ana : (Maksim Gorki) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1974: Dimitrof : Hedda Zinner - Ankara Sanat Tiyatrosu
1976: Komün Günleri : (Bertolt Brecht) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1977: Sakıncalı Piyade : (Uğur Mumcu) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1978: Tak-Tik : (Bertolt Brecht) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1979: Ferhat ile Şirin : (Nazım Hikmet) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1979: Oyun Nasıl Oynanmalı : (Vasıf Öngören) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1980: Hikâye i Mahmut Bedrettin : (Mehmet Akan) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1981: Rumuz Goncagül : (Oktay Arayıcı) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1983: Galilei'nin Yaşamı : (Bertolt Brecht) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1983: Güneyli Bayan : (Bilgesu Erenus) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1985: Bir Halk Düşmanı : (Henrik İbsen) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1985: Rumuz Goncagül : Oktay Arayıcı - Ankara Sanat Tiyatrosu
1987: Silahşörün Gölgesi : (Sean O'Casey) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1990: Ayaktakımı Arasında : Maksim Gorki - Ankara Sanat Tiyatrosu
2012: Adalet Sizsiniz : Ümit Denizer - Perdeci Oyuncular / Aysa Prodüksiyon Tiyatrosu
2018: 1984- Büyük Gözaltı: George Orwell- Perdeci Oyuncular/ Aysa Prodüksiyon Tiyatrosu
2020: Güneyli Bayan- Bilgesu Erenus- Perdeci Oyuncular/ Aysa Prodüksiyon Tiyatrosu
2021: Memleketimden İnsan Manzaraları- Nazım Hikmet- Perdeci Oyuncular/ Aysa Prodüksiyon Tiyatrosu
2023: Bir Halk Düşmanı: Henrik İbsen- Perdeci Oyuncular/ Aysa Prodüksiyon Tiyatrosu
Filmografisi

| Yıl | Yapım | Rol | Yönetmen |
| --- | --- | --- | --- |
| 1987 | Yer Demir Gök Bakır | Taşbaş | Zülfü Livaneli |
| 1988 | Sis | Ali Fırat | Zülfü Livaneli |
| 1988 | Ada | Eser'in Eşi | Süreyya Duru |
| 1989 | Ölü Bir Deniz | Ragıp | Atıf Yılmaz |
| 1990 | Gizli Yüz | Saatçi | Ömer Kavur |
| 1992 | Piano Piano Bacaksız | Kerim | Tunç Başaran |
| 1994 | Kurtuluş | Mustafa Kemal Atatürk | Ziya Öztan |
| 1998 | Cumhuriyet | Mustafa Kemal Atatürk | Ziya Öztan |
| 1999 | Duruşma | Avukat Rafet | Yalçın Yelence |
| 2002 | Gülüm | Salim | Zeki Ökten |
| 2004 | Halk Düşmanı | Serdar | Erkavim Yıldırım |
| 2007 | Hicran Sokağı | Hakkı Bey | Safa Önal |
| 2008 | Vesaire Vesaire | Arda | Tunç Başaran |
| 2010 | Takiye: Allah'ın Yolunda | Hüseyin | Ben Verbong |
| 2017 | Yol Ayrımı | Altan | Yavuz Turgul |
TV yapımları

| Dizinin adı | Karakter | Yönetmen | Yıl |
| --- | --- | --- | --- |
| Cahide |  | Ziya Öztan | 1989 |
| Geçmiş Bahar Mimozaları |  | Okan Uysaler | 1989 |
| İçimizden Biri: Yunus Emre | Yunus Emre | Arslan Kaçar | 1989 |
| Yazlıkçılar | Ferit | Yalçın Yelence | 1997 |
| Tutku |  | Faruk Turgut | 1996 |
| Gözlerinde Son Gece |  | Faruk Turgut | 1996 |
| Kara Melek |  | Mahinur Ergun | 2002 |
| Bizimkiler | Cenap | Yalçın Yelence, Erkavim Yıldırım | 1997-2002 |
| Savunma |  | Yücel Uçanoğlu | 2000 |
| Her Şey Aşk İçin |  | Cankat Ergin | 2002 |
| Yaz Gülü | Fuat | Temel Gürsu | 2002 |
| Hayat Bilgisi | Tekin | Tarkan Karlıdağ | 2003 |
| İstanbul Şahidimdir | Cemal | Türkan Derya | 2004 |
| Aşkın Mucizeleri | Sunucu |  | 2004 |
| Avrupa Yakası | Bülent Onaran | Jale Atabey Özberk, Hakan Algül | 2006-2009 |
| Halk Düşmanı | Serdar | Erkavim Yıldırım | 2004 |
| Şölen | Cumhur | Cemal Kavsar | 2007 |
| Gurbet Kuşları |  |  | 2008 |
| Sırat | Galip Sancaktar | Hatice Memiş | 2011 |
| Yalan Dünya | Timur Alsancak | Jale Atabey | 2013-2014 |
Ödülleri

1972: Sanat Sevenler Derneği - Övgüye Değer Görülenler - Gol Kralı Sait ve 3. Reich'in Korku ve Sefaleti
1972: En İyi Erkek Oyuncu ödülü - Evler Evler (oyun)
1978: Sanat Sevenler Derneği - En İyi Yönetmen - Sakıncalı Piyade ve Zengin Mutfağı
1983: Sanat Kurumu - En İyi Yönetmen - Yaz Misafirleri
1990: 23. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri - En İyi Erkek Oyuncu - Sis
2011: 48. Altın Portakal Film Festivali - Sanatta Sosyal Sorumluluk Ödülü
2020: 27. Adana Altın Koza Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
2023 - ADD Yılın Atatürkçüsü Ödülü (Sanat dalında)
Yvonne Strahovski

| Yvonne Strahovski |
| --- | --- |
Strahovski (2014)
Doğum: Yvonne Jacqueline Strzechowski 30 Temmuz 1982 (42 yaşında) Werrington Downs, New South Wales, Avustralya
Diğer ad(lar)ı: Yvonne Strahovski
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 2004-günümüz
Boy: 1,76 m (5 ft 9 in)
Evlilik: Tim Loden (e. 2017)
Çocuk(lar): 3
Resmî site: http://yvonnestrahovski.net/

Yvonne Jaqueline Strahovski (d. 30 Temmuz 1982), Avustralyalı oyuncu. Sidney'in banliyösü Maroubra'da 30 Temmuz 1982 tarihinde doğan Yvonne Strzechowski, gerçek adının farklı bir fonetik söylenişi olan "Yvonne Strahovski"yi sahne adı olarak benimsedi. Western Sydney Üniversitesinin "Theatre Nepean" bölümünden tiyatro derecesiyle mezun oldu. Avustralya'da çeşitli filmlerde ve dizilerde rol almıştır. Televizyon dizilerinde oyunculuk yapan Yvonne, Chuck dizisindeki Sarah (2007-2012), Dexter'daki Hannah McKay (2012-2013) ve 24: Live Another Day dizisindeki CIA ajanı Kate Morgan (2014) rolleriyle büyük bir üne kavuşmuştur. Günümüzde ise The Handmaid's Tale dizisinde Serena Joy Waterford'u canlandırmaktadır.
Akıcı şekilde Lehçe konuşan Strahovski, bu özelliğini Chuck isimli dizinin "Chuck Versus The Wookiee" bölümünde ortaya koymuştur. Chuck isimli dizide bir Amerikalıyı canlandıran oyuncu, "Chuck Versus The Ex" isimli bölümde gerçek Avustralya aksanını çok kısa da olsa kullanmaktadır.
Ayrıca EA Games'in oyunu olan Mass Effect 2'de Miranda'yı canlandırmıştır. Square Enix oyunu olan The 3rd Birthday'de baş karakter olan Aya Brea'nın seslendirmesini yapmıştır. Bununla beraber animasyon filmi olan Batman: Bad Blood'da (2016) Batwoman'ı seslendirmiştir.
2 Temmuz 2021 tarihinde Amazon Prime'da prömiyeri yapılan, bilimkurgu-aksiyon filmi The Tomorrow War'da Chris Pratt ile başrolü paylaşmıştır.
İlk Yılları

Yvonne, Sidney'in banliyösü Werrington Downs'ta Piotr Strzechowski ve Bożena'nın kızı olarak dünyaya gelmiştir. Ailesi, Polonya'dan Avustralya'ya göç etmiştir. Babası elektrik mühendisi, annesi ise laboratuvar teknisyenidir. 12 yaşında oyunculuk dersleri almaya başlayan Yvonne, lise yıllarını Santa Sabina College'da geçirmiştir. Western Sydney Üniversitesinden 2003 yılında mezun olmuştur.
Filmografi > Film

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 | Gone | Sondra |  |
| 2008 | The Plex | Sarah |  |
| 2009 | Persons of Interest | Lara | Kısa film |
| 2009 | The Canyon | Lori Conway |  |
| 2010 | I Love You Too | Alice |  |
| 2010 | Matching Jack | Veronica |  |
| 2010 | Lego: The Adventures of Clutch Powers | Peg Mooring | Seslendirme |
| 2011 | Killer Elite | Anne Frazier |  |
| 2012 | The Outback | Miranda | Seslendirme |
| 2012 | The Guilt Trip | Jessica |  |
| 2014 | Frankenstein: Ölümsüzlerin Savaşı | Terra Wade |  |
| 2015 | Edge | Beth |  |
| 2016 | Batman: Bad Blood | Kate Kane/Batwoman | Seslendirme |
| 2016 | Manhattan Night | Caroline Crowley |  |
| 2016 | All I See Is You | Karen |  |
| 2018 | He's Out There | Laura |  |
| 2018 | The Predator | Emily McKenna |  |
| 2019 | Angel of Mine | Claire |  |
| 2021 | Yarının Savaşı | Albay Muri Forester |  |
Filmografi > Televizyon

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2004 | Double the Fist | Suzie | Bölüm: "Fear Factory" |
| 2005–2006 | headLand | Freya Lewis | 26 bölüm |
| 2007 | Sea Patrol | Agent Martina Royce | 1 bölüm: "Cometh the Hour" |
| 2007 – 2012 | Chuck | Ajan Sarah Walker | 5. sezonda bitti. en iyi genç kadın oyuncu ödülü – Aksiyon en iyi kadın oyuncu ödülü en iyi çift ödülü (Zachary Levi ile birlikte) Aday—en iyi genç kadın oyuncu – Aksiyon |
| 2012 | Dexter | Hannah McKay | 7 ve 8. Sezon |
| 2014 | Louie | Blake | 4. sezon, 2. bölüm "Model" |
| 2014 | 24: Live Another Day | Kate Morgan | 12 bölüm |
| 2015 | The Astronaut Wives Club | Rene Carpenter | 10 bölüm |
| 2015 | Edge | Beth | Pilot bölüm |
Filmografi > Video oyunları

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2009 | Mass Effect Galaxy | Miranda Lawson | ses ve yüz görünüşü |
| 2010 | Mass Effect 2 | Miranda Lawson | ses ve yüz görünüşü |
| 2011 | The 3rd Birthday | Aya Brea | ses (İngilizce sürüm) |
| 2012 | Mass Effect 3 | Miranda Lawson | ses ve yüz görünüşü |
Filmografi > İnternet

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2011 | Three Pop Stars, One Song | Katy Perry, Lady Gaga, Ke$ha ve Justin Bieber | CollegeHumor YouTube videosu |
| 2015 | Princess Rap Battle | Daenerys Targaryen | YouTube video serisi; 1 bölüm |
Plazma ekran

Plazma ekran panelinin bileşimi
Plazma ekranların tememlini içinde iyonize gazlar bulunan elektrik yüklü hücreler oluşturur.
Plazma ekranların çalışma prensibi floresan lambaların çalışmasına çok benzer. Görüntü hücreleri içindeki iyonize gaz sisteme enerji verildiğinde tıpkı floresan lambadaki gibi dönüşüme uğrar ve görüntü parçaçıklarını meydana getirir.
Plazma ekran bir görüntüleme paneli türüdür. 30 inç (76 cm) ve daha yukarı boyuttaki ekranlar için tercih edilir. Genel yapılarını  içlerinde sıkıştırılmış iyonize gaz bulunan elektrik yüklü görüntü hücreler oluşturur.
Plazma ekranların avantajları ve dezavantajları > Avantajları

Görsel kalitesi çok iyidir.
Hareketli görüntüler akıcıdır çerçeve kaybı yoktur.
İzleme açısı 175 dereceye kadar ulaşır.
Görüntü üzerinde bulanıklar ya da pikseller üzerinde yansıma kayıpları meydana gelmez.
Sınırsız izleme açısı vardır. Yan açılardan dahi mükemmel netlikte izleme imkânı sunar.
LCD ve LED ekranlarda olmayan, gerçek kontrast oranına sahiptir.
Gerçek siyah renkler, çok detaylı görüntü gibi.
LCD ve LED ekranlardan daha fazla renk sayısına sahiptir.
Plazma ekranların avantajları ve dezavantajları > Dezavantajları

Sabit bir görüntü üzerinde piksel yanması meydana gelebilir. Bu durum uzun süre ekranda görünen şeklin gölgesinin ya da daha cansız bir halinin hücreler üzerinde yaşamına devam ettirmesi anlamına gelir.
Görüntü üzerinde titreşimler meydana gelebilmektedir.
Gürültü sorunu yaşanabilmektedir. Bu soruna soğutucular ve görüntü şiddetini ayarlayan yansıtıcılarda neden olabilir.
37 inçten daha küçük boyuttaki ekranlarda görüntü kalitesi bozulmaktadır.
2006 yılı öncesine ait üretimlerde plazma ekranların ömrü daha da kısadır.
Basınç farklılıklarının hissedildiği yerlerde plazma ekranlardan uğultu şeklinde gürültüler yükselebilir.
Enerji kullanımı yüksektir.
Neoplazma ekranlar

Plazma ekran konusunda etkili çalışmaları ile dikkat çeken Panasonic firması son yıllarda neoplazma teknolojisine sahip yeni ürünlerini piyasaya sürmeye başlamıştır. Neoplazma ekranlar plazma ekranlara göre farklılıklar göstermekte ve daha uzun ömürlü olmaları ile dikkat çekmektedir. Temel olarak aynı mantıkla üretilen neoplazmalar plazma ekranlara göre daha ileri bir düzeyde geliştirilmiştir.
Neoplazma ekranlar > Neoplazma-Plazma ekran arasındaki farklılıklar

Neoplazma ekranlarda piksel yanması meydana gelmez bunun nedeni piksel noktacıklarının belirli zamanlarda serbest olarak hareket etmesidir. Bu hareketlenme sabit yanmaya sahip (ekranda sabit duran görüntü) hücre içindeki ışık şiddetinin azalıp çoğaltılması şeklinde yapılırken normal şartlarda insan gözü bunu seçemez.
Neoplazma ekranlarda iyonize gazın ömrü daha yüksektir ve ortalama 5-8 yıl daha fazladır.
Neoplazma ekranlarda basınç farkı etkisini azaltmak için yalıtıcı bloklar eklenmiştir. Bu nedenle basınç farkı nedeniyle oluşabilecek uğultular en aza indirilmiştir.
Soğutma ve yansıma şiddeti gürültüsü yoktur.
Titreşim sorunu ortadan kaldırılmıştır.
Siyah görüntüde elektrik tasarrufu maksimum seviyeye yükseltilmiştir.
Yüksek çözünürlüklü görüntülerin (HDTV,HD Video vs.) akıcılığı daha iyidir.
Plazma ekran çözünürlükleri

Plazma ekran çözünürlükleri için 1080p ve 720p standartları kullanılabilmektedir. Yapılan testlerde 720p altı çözünürlüklerde görüntü kalitesinde bozulmalar meydana geldiği belirlenmiştir.
Plazma ekran çözünürlükleri > Gelişmiş çözünürlüklü plazma televizyon

Gelişmiş çözünürlüklü televizyon teknolojisini desteklediği plazma ekranlardır. Bu konuda en ideal piksel sayısı 853 × 480 çözünürlüğüdür.
Plazma ekran çözünürlükleri > Gelişmiş çözünürlüklü plazma televizyon > ED Çözünürlükleri

Gelişmiş çözünürlüklü plazma televizyon teknolojisine ilave olarak geliştirilen çözünürlüklerdir.
840×480
853×480
Plazma ekran çözünürlükleri > Yüksek çözünürlüklü plazma televizyon

Günümüzde kullanılan en yüksek çözünürlüklü plazma televizyon standartıdır. HDTV teknolojisinin kullanıldığı bu sistem ilk olarak 1024x1024 piksel olarak Fujitsu ve Hitachi tarafından tasarlanmıştır.
Modern HDTV plazma TV'lerde genellikle 1024x768 veya 1920x1024 piksel kullanımı yaygınlaşmaya başlamıştır. En iyi TV yayınlarının 1024P 50 hz olması nedeniyle en yaygın Plazma TV çözünürlükleri 1024x768 pikseldir.
Plazma ekran çözünürlükleri > Yüksek çözünürlüklü plazma televizyon > HD çözünürlükleri

1024×1024 (kullanılmıyor)
1024×768
1280×768
1366×768
1280×1080
1920×1080
Plazma ekran nasıl çalışır

Plazma ekran, eşit sayıda ve homojen olarak dağılmış, birbirlerinden bağımsız elektron ve pozitif iyon yüklü hücrelerden meydana gelir. Elektriksel olarak nötralize edilmiş, yüksek iyonize özelliğine sahip gaz karışımının değişkenlik göstermesi sonucu meydana gelen hücresel yansımalar Neon-xenon gazı enjekte edilmiş iki panel arasında görüntü sinyalini oluştururlar.
Plazma teknolojisinde her pikselde, içerisinde neon-xenon gazı bulunan alçak basınç değerine sahip kapalı cam hücreler vardır. Bu hücre bölmelerinin arkasında kırmızı, mavi ve yeşilden oluşan 3 renkli fosforlar bulunur. Sistem çalışmaya başladığında bu hücrelerin içindeki neon-xenon gazı, maddenin plazma haline dönüşür ve UV ışını yaymaya başlar. Bu ışın kırmızı, mavi ve yeşil fosfor katmanına çarparak renklenir ve görüntünün son halini oluşturur.
Kontrast oranı

Kontrast oranı belirli bir anda ölçülen bir görüntünün en parlak ve en koyu kısımları arasındaki farktır. Genellikle, daha yüksek kontrast oranı, daha gerçekçi görüntü anlamına gelir. Plazma ekranlar kontrast oranları yüksek olarak üretilirler. Bununla birlikte plazma ekranlarda kontrast oranının yoğunluğu enerji sarfiyatı ile doğru orantılıdır.
Ekran yanması

Ekran yanması aynı görüntünün uzun süre aynı ekran üzerinde kalması sonucu meydana gelir. Ekran üzerindeki görüntünün değişmemesi sonucu renk fosforları normale göre daha fazla ısınır ve görüntü hücreleri üzerinde gölgelenme yapar. Bu gölgelenme değişen resimler üzerinde eski resmin gölgesi ya da lekesi olarak varlığını devam ettirir.
Neo plazma ekranlarda hücre içindeki ışık şiddeti belirli aralıklarla azalıp çoğalmakta (yer değiştirmekte) ve bu sayede renk fosforlarının gereğinden fazla ısınıp hücre üzerinde leke bırakması engellenmektedir.
Çevresel etkiler

Plazma ekranlar LCD ve LED ekranlara göre daha fazla ısı yaymakta ve bu durum daha fazla radyasyon oluşumuna neden olmaktadır. Neoplazma TV'lerde ise bu etki yarı yarıya azaltılmıştır.
Tarihçe

Plazma ekran prensibi ilk olarak 1936 yılında Macar mühendis Kálmán Tihanyi tarafından ortaya atılmıştır. İlk monogrom Plazma ekran 1964 yılında üretilmiş ve bilgisayar monitörlerinde kullanılmıştır. Düz ekran özelliğine sahip bu ekran 1970'li yıllarda çok tercih edilmiş ancak çözünürlük teknolojisindeki gelişmeler nedeniyle popülaritesini çabuk yitirmiştir. Çünkü ilk Plazma ekranlar 15-17 inç boyutlarında olduğu için yeterli görüntü kalitesi sağlanamamıştır.
İyon gazlı plazma ekranlar ise ilk olarak 1970'li yılların başında üretilmeye başlanmıştır.
Tarihçe > 1983

1983 yılında IBM tarafından 19 inç (48 cm) boyutundaki ilk plazma ekranın üretimi yapılmıştır.
Tarihçe > 1992

1992 yılında Fujitsu şirketi dünyanın ilk 21inch (53 cm) tam donanımlı plazma ekranını üretmiştir.
Tarihçe > 1994

1994 yılında Panasonic firması plazma ekran üretimleri ile ilgili çalışmalara başlamıştır.
Tarihçe > 1997

1997 yılında Fujitsu firması ilk 42 inç (107 cm) plazma ekranını üretti. Bu ekran 852x480 piksel çözünürlüğe sahipti. Aynı yıl Philips yine bir 42 inç (107 cm) 852x480 piksel çözünürlüğe sahip plazma ekran üretmiştir. Üretilen bu plazmalar teşhir ürünü özelliği taşıyordu ve fiyatları 15 bin dolardı.
Tarihçe > 2006–günümüz

2000 yılının sonunda TV üreticileri çoğunlukla LCD teknolojisinin üzerinde çalışmaya başladılar. Çünkü plazma teknolojisi geniş ekran üretimine daha elverişliydi. Oysa TV yayınları ve video formatları düşük çözünürlükteydi. 2000-2006 arası yapılan çalışmalarda Plazma ekranlarında önemli gelişmeler yaşandı ve görüntü kalitesi yükseltildi.
2006 yılından itibaren özellikle Panasonic firması ciddi atılımlara girdi ve plazma ekran üretiminde zirveye çıktı. Etkili arge çalışmaları ve yan teknolojik üretimler plazma ekran gelişimini hızlandırırken 2010 yılında Panasonic neoplazma teknolojisini devreye sokarak rakiplerinin önemli ölçüde önüne geçti.
Önemli plazma ekran üreticileri

Panasonic
Pioneer
Samsung
LG
Gradiente
Lanix
ProScan
Sanyo
Funai
Magnavox
Panasonic tarafından üretilen bir neoplazma TV
Plazma ekran genel yapısı
Plazma ekranda meydana gelen çok sayıda piksel yanmalarına bir örnek
İlk plazma ekran modeli
2006-2011 yılları arasında plazma tv'ler incelmiştir.
Berlin Duvarı

| --- | --- |
Yıkılmadan önce Berlin Duvarı, 1986

Genel bilgiler
Tür: Duvar
Şehir: Berlin
Ülke: Almanya
Koordinatlar: 52°30′16″K 13°26′28″D﻿ / ﻿52.50444°K 13.44111°D﻿ / 52.50444; 13.44111
Açılış: 13 Ağustos 1961
Yıkılma: 9 Kasım 1989
Yükseklik: 3,60 metre
Ölçüler
Genişlik: 155 kilometre
Teknik ayrıntılar
Malzeme: Betonarme
Resmî site
https://www.berlin.de/mauer/
Berlin Duvarı (Almanca: Berliner Mauer), Doğu Almanya vatandaşlarının Batı Almanya'ya kaçmalarını önlemek için Doğu Alman meclisinin kararı ile 13 Ağustos 1961 tarihinde Berlin'de yapımına başlanan 46 km uzunluğundaki duvar. Demokratik Almanya Cumhuriyeti açısından resmî adı Antifaschistischer Schutzwall (Anti-Faşist Savunma İstihkâmı) şeklindeydi.
Batı'da yıllarca "Utanç duvarı" (Schandmauer) olarak da anılan ve Batı Berlin'i abluka altına alan bu betondan sınır, 9 Kasım 1989'da Doğu Almanya'nın, isteyen vatandaşların Batı'ya gidebileceğini açıklamasının ardından tüm tesisleriyle birlikte yıkıldı.
Yıkılmasının sebepleri

Doğu Alman hükûmeti son dönemine kadar bu duvarı, sosyalist Doğu'yu kapitalist Batı'ya karşı koruyan bir kalkan olarak göstermiştir. 1989 yılı başlarında Alman Demokratik Cumhuriyeti Hükûmeti, isteyen Doğu Almanya vatandaşlarının Sovyetler Birliği dahilindeki diğer Doğu Bloğu ülkelerine geçiş yapabilmesine izin verdi. Bu iznin çıkmasıyla beraber binlerce Doğu Alman vatandaşı Polonya, Çekoslovakya, Macaristan, Yugoslavya SFC gibi ülkelerin başkentlerine akın etti.
Doğu Alman hükûmeti, duvarın kaldırılmasına onay vermişti. 9 Kasım 1989'da bu kararı halka açıklamak üzere bir basın toplantısı düzenlendi. Karar açıklandığı andan itibaren duvarın iki tarafında yüz binlerce insan birikmeye başladı. Gece yarısına doğru hükûmet ilk olarak Brandenburg Kapısı'ndan başlayarak barikatları ve geçiş önlemlerini kaldırdı. Her iki Almanya tarafından yaklaşan insanlar duvarın üzerinde buluştular. İnsan seli bir saat içinde yüz binlere ulaştı. Duvarın yıkımına resmi olarak 13 Haziran 1990'da, daha önce de burada adı geçen Bernauer Straße'de 300 Doğu Alman sınır askeri tarafından başlandı. Alman Demokratik Cumhuriyeti de duvarın yıkımından sonra çok fazla dayanamamış, 3 Ekim 1990´da resmen sona ermiştir. Duvarın şehrin içinden geçen kısmı aynı yılın Kasım ayına kadar neredeyse tamamen ortadan kaldırıldı. Nitekim Berlinliler onlarca yıl bölünmüşlüğün yara izlerini bir an önce bertaraf etmek istiyordu.
İlgili filmler

'Der Himmel Über Berlin' (Berlin Üzerinde Gökyüzü), (1987)
'Der Tunnel' (Tünel), (2001)
'Good Bye Lenin!' (Hoşçakal Lenin), (2003)
'Das Leben der Anderen' (Ötekilerin Yaşamı), (2006)
'Die Frau vom Checkpoint Charlie' (Checkpoint Charlie'deki Kadın), (2007)
'Das Wunder von' (Berlin Mucizesi), (2008)
'Bridge of Spies' (Casuslar Köprüsü), (2015)
Ayrıca 1985 yapımı Gotcha! (ABD), 1988 yapımı Polizei (Türkiye/B.Almanya) ve 2009 yapımı Hilde (Almanya) filmlerinde Berlin Duvarı'ndan özgün görüntüler yer alır.
Berlin'in işgal güçlerince paylaşımı
Batı ve Doğu Berlin Haritası, sınır kapılarında, metro ağlarının (İnteraktif haritada)
Berlin Duvarı (1980)
Bernauer Straße
Checkpoint Charlieden yürüyerek Batı Berlin'e geçen Doğu Almanya vatandaşları (10 Kasım 1989)
9 Kasım 1989 tarihinde Doğu Almanya ile Batı Almanya arasındaki sınırlar açıldıktan sonra Berlin Duvarı'nın üzerinde hokkabazlık yapan jonglör (16 Kasım 1989)
Berlin Duvarı'nın yıkılışı (9 Kasım 1989)
Trabant ile Checkpoint Charlieyi geçerek Batı Berlin'e giren Doğu Almanyalı bir çift ve onları alkışlayarak karşılayan Batı Almanyalı çocuklar (14 Kasım 1989)
Alman askerlerince Berlin Duvarı yıkılırken (1990)
Londra'daki Savaş Müzesi'nin bahçesinde Berlin Duvarı'ndan bir parça
Anı olarak satışa sunulan, şilt haline getirilmiş Berlin Duvarı'ndan bir parça
Bugün Berlin Duvarı'nın bulunduğu hat işaretlenmiştir ve kenti ziyaret eden turistler tarafından ilgi görmektedir.
Atom (meze)

| Atom |
| --- | --- |
Ülke(ler): Türkiye
Türü: Meze
Servis şekli: Soğuk
Ana malzemeler: Yoğurt (süzme), sivribiber, sarımsak, toz biber, zeytinyağı, tereyağı
Atom, özellikle Ege Bölgesi'nde çoğunlukla İzmir yöresinde yapılan yoğurt ve biberle yapılan bir meze türüdür. Soğuk olarak servis edildiği için genellikle balık restoranlarında servis edilir.[kaynak belirtilmeli]
Atom kavramı, meze dışında çeşitli yiyecek ve içecekler için de kullanılmaktadır. Meze çeşidi olarak atomun pek çok restoranda atom meze olarak değil; yalnızca atom adıyla kullanıldığı belirtilir. Yine atom kavramının esas anlamından farklı bir anlam kazandığı, arama motorlarında yapılan aramalarda karşılaşılan sonuçların bir kısmının meze olan atomu gösterdiği söylenir.
Süzme yoğurt, tuz ve dövülmüş olan sarımsak bir kapta birleştirilir ve pürüzsüz bir kıvama gelecek şekle gelene kadar karıştırılır. Daha sonra sivribiber (bazı tariflerde Arnavut biberi veya kırmızı biber) zeytinyağı ile birlikte bir tavaya konarak kısık ateşte pişirilir. Daha sonra sivribiberin bulunduğu tavaya tereyağı ve kırmızı toz biber eklenerek tereyağı eriyene kadar karıştırılır. Elde edilen acılı sos yoğurdun üzerine dökülerek servis edilir.
Eurovision Şarkı Yarışması tarihi

Eurovision Şarkı Yarışması (Fransızca: Concours Eurovision de la chanson) İlk olarak 1956 yılında, başlangıçta ulusötesi televizyon yayıncılığında bir deney olarak tasarlanmıştı. 1954'te bir dizi değişim yayınından sonra Avrupa Yayın Birliği (EBU), Sergio Pugliese ve Marcel Bezençon tarafından geliştirilen ve başlangıçta İtalyan Sanremo Müzik Festivali'nden esinlenen bir fikirden yola çıkarak uluslararası bir şarkı yarışması başlattı.
İlk yarışmadan bu yana toplam 68 yarışma düzenlendi ve 2024 itibarıyla Eurovision sahnesinde 52 ülkeyi temsil eden 1.717 şarkı seslendirildi. Yarışma, başlangıcından bu yana pek çok değişikliğe uğradı; örneğin, 1990'larda küme düşme sistemi getirildi ve daha sonra, 2000'lerde, katılımcı sayısının artmasıyla birlikte yarı finaller getirildi. Yarışmanın kuralları da yıllar içinde birçok değişikliğe uğradı; oylama sistemi ve dil kriterleri birkaç kez değiştirildi. Eurovision Şarkı Yarışması, Guinness Dünya Rekorları tarafından belirlendiği üzere dünyanın en uzun süredir devam eden yıllık uluslararası televizyon müzik yarışması olarak tanımlandı ve artık her yıl düzenli olarak yaklaşık 40 ülke katılıyor. Kuruluşundan bu yana geçen yıllarda birkaç başka yarışma da Eurovision'dan ilham aldı ve EBU ayrıca müzik ve kültürün diğer yönlerine odaklanan bir dizi tamamlayıcı yarışma oluşturdu. 2020 yılındaki yarışma, COVID-19 pandemisi nedeniyle hiçbir rekabetçi etkinliğin gerçekleştirilememesi nedeniyle iptal edilen ilk yarışma oldu.