stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Keseliler

Keseliler (Latince: Marsupialia), memeliler sınıfının bir alt sınıfıdır. Eteneliler ile aralarındaki en önemli fark, yavruların henüz iyi gelişmemiş (neredeyse Embriyo) şekilde çok erken doğup annenin kesesinde gelişmeye devam etmesidir. Bugün Avustralya ve Amerika'da yaklaşık 320 keseli türü yaşamaktadır. Bunlar bütün memelilerin %6'sını oluşturur.[kaynak belirtilmeli]
Özellikleri

Keselilerde yavruyu süt ile emzirmek, kıllardan oluşan bir post, üç kemikçikten oluşan duyma mekanizması ve ses telleri gibi memeliler için tipik olan özellikler mevcuttur. Ancak doğurma şekli, keseleri ve bazı diğer özellikleri Etenelilerden farklı olduklarını gösterir.
Kafatasları ve beyinleri vücutlarına orantılı olarak dar ve küçüktür. Beyin yapısı diğer memelilerden olduğundan daha basittir. Çoğu ortak özellikleri kafataslarında ve dişlerinde bulunur. Vücut yapıları ise türden türe çok farklı olabilir. Keselilerin daima 2 adet cinsel organı vardır.. Dişilerin iki adet rahmi ve iki adet döl yolu vardır. Erkeklerde de penis ve testis torbası ikişer adet vardır.
Kese (Marsupium) çoğu türde mevcut olsa da her keseli türünde yoktur. Bazı keselilerin sabit bir kesesi varken, bazılarında sadece gebelik zamanında gelişir. Keseli sıçangiller gibi bazılarının ise kesesi yoktur ve yavrularını karınlarında bulunan bir deri buruşukluğuna veya postun arasına saklarlar. Kesenin yapısında da farklar vardır: Zıplayarak ilerleyen Kangurugiller'de kesenin girişi öndedir. Dört ayak üzerinde yürüyen veya ağaçlara tırmanan türlerde ise kesenin girişi arkadadır.
Vücut ölçüleri ve şekilleri de çok farklıdır. En büyük yaşayan keseli Kızıl dev kanguru 1,8 m boya ve 90 kg ağırlığa ulaşır. En küçük temsilcileri Yassı kafalı keseli fare 5 cm uzunluğa ve 5 gram ağırlığa ulaşır. Ancak soyu tükenmiş olan çok daha büyük keseli türleri  de tanılmaktadır (örneğin Diprotodon).
Birçok keseli türleri eteneli türlere benzemekte ve konvergen evrimin mükemmel örneklerini sunmaktadır. Örneğin soyu tükenmiş Tazmanya kurdu bildiğimiz eteneli kurda çok benzemektedir. Keseli köstebek, bildiğimiz eteneli köstebeğe benzer bir vücut yapısı ve yaşam şekli geliştirerek aynı habitatı ele geçirmiştir. Keseli sıçangiller ve Fare keseli sıçanıgiller'de yine eteneli kemirgenlere benzer vücut yapısı ile sıçan ve fare gibi habitatlara yerleşmiştir. Bir keseli familyası olan Uçar kuskusgiller'in geliştirdiği uçma membranı ve süzülme yöntemleri, eteneli bir familya olan Uçar makigiller veya Uçar sincapcıklar'da olanın aynısıdır, ama bu familyalar bunları birbirlerinden bağımsız şekilde geliştirmiştir. Kangurugillerin beslenmesi ve sindirim sistemi eteneli Çift toynaklılara benzemektedir. Birden fazla mideye sahiptirler ve hatta bazen geviş getirirler.
Yayılım ve yaşam alanı

Keseliler Avustralya civarında ve Amerika'da yaşar. Amerika'da yaşayanların çoğu Güney Amerika'da yaşar. Birkaç tür Orta Amerika'da ve sadece Opossum türü Kuzey Amerika'da yaşar.
Avustralya civarındaki keselilerin çoğu Avustralya ve Yeni gine'de yaşar. Endonezya'nın doğusunda ve Solomon Adaları'nda da keseli türleri vardır. Pasifik Okyanusu'nun diğer adalarında ve Yeni Zelanda'da keseli türler yoktur.
Keseliler farklı yaşam alanlarına uyum sağlamıştır: Ormanlı, kurak ve çalılık, dağlı ve hatta çöl bölgelerinde rastlanabilirler. Etenelilerden farklı olarak neredeyse hiç sucul yaşamaya uyum sağlamış keseli yoktur. Sadece Sucul keseli ve kısmen Kalın kuyruklu keseli sıçan sucul bir yaşam şekli sürdürmektedir. Birçok keseli türleri ağaçlarda yaşamaya uyum sağlamış ve tırmanmaya yönelik vücut yapıları ve kabiliyet geliştirmiştir.
Yaşam şekli

Keselilerin yaşam şekilleride aynı yaşam alanları kadar birbirlerinden farklıdır. Bazıları gece diğerleri gündüz aktifdir. Etenelilerde olduğu gibi iyi gelişmiş sosyal yapılar keselilerde yoktur. Bazı türler yalnız, diğerleri belli bir sosyal düzeni olmayan kısa ömürlü sürüler içinde yaşar.
Keselilerin beslenmeside familyadan familyaya çok farklıdır. Kangurugiller, Vombatlar ve Koala otçuldur. Çoğu keseliler her şey yiyicidir (omnivor) ve sırf etçil beslenen keseliler Yırtıcı keseliler ve Fare keseli sıçanıgiller familyalarında bulunur.
Üreme

Keselilerin üreme sistemi etenelilerin üreme sisteminden oldukça farklıdır. Embriyonik gelişim esnasında tüm keselilerde bir koryo-vitellin plasenta oluşur. Bandikutlarda ek olarak koryo-allantoik plasenta da oluşur ama Eutheria kladı üyelerinde bulunan koryonik villi bulunmaz. Sadece Koala'da ve birkaç diğer türde gerçek bir plasenta vardır. Keselilerde üremenin evrimi ve memelilerin üremesinin atasal durumu 19. yüzyılının sonundan beri tartışmalara neden olan bir konudur. Her iki cinsiyet de, dışarı atılmadan önce atıkların saklandığı ürogenital keseye bağlı bir kloaka sahiptir. Keselilerin mesanesi idrarı toplamak ve hem erkek hem de dişilerde ortak olan ürogenital boşluğa boşaltma işlevine sahiptir.
Keselilerde gebelik 11 - 43 gün kadar kısadır. Yavrular az gelişmiş, henüz embriyo seviyesinde dünyaya gelir. Bazılarında 1 gram (bir türde hatta 1 mg) ağırlığında olan yavrunun henüz organları bile yeterince gelişmiş değildir. Sadece kolları ve bacakları, kendi kendine annenin kesesine tırmanıp memeyi bulmaya yetecek kadar gelişmiş olur.
Her keselinin içinde memelerin bulunduğu gerçek bir kesesi yoktur. Bazı türlerde yavrular sadece memeye asılı şekilde postun arasında veya deri kırışıklıkları arasında saklı durur. Keseli yavruları yaşamlarının ilk haftalarında veya aylarında annenin memesini ağzından bırakmaz ve anne ile bir bütün olur. Keselilerde emzirme süresi etenelilerde olduğundan daha uzundur.
Üreme > Erkek üreme sistemi

Macropodidae ve keseli köstebekler dışında keseli erkeklerinin çoğunda dişilerin iki vajinasına uyacak şekilde iki kolu ve iki ucu olan çatallı bir penise sahiptirler. Penis yalnızca çiftleşme esnasında kullanılır ve boşaltım sisteminden ayrıdır. Ereksiyon hâlinde iken kavislidir ve ereksiyon hâlinde değilken S şeklinde kıvrık olarak gövdenin içinde saklanır. Ne keselilerde ne de tek deliklilerde baculum yoktur. Penis başının şekli keseli türleri arasında farklılık gösterir.
Erkek Tasmanya kaplanının çalılıklar arasında koşarken dış üreme organlarını koruyan bir kesesi vardı.
Sınıflandırma

Eski sınıflandırmalarda keseliler Marsupialia adında tek bir takım olarak kabul edilmiştir. Ancak modern bilimde keselilerin sınıflandırmasını daha ayrıntılı ele alınıp, 2 üst takıma bölünen 7 takım kabul edilmektedir.
Alt sınıf Marsupialia- Keseliler
Üst takım Ameridelphia (Amerika keselileri)
Takım Didelphimorphia - (Yenidünya keseli sıçanları)
Familya Didelphidae - Keseli sıçangiller
Takım Paucituberculata
Familya Caenolestidae - Fare keseli sıçanıgiller
Üst takım Australidelphia (Avustralya keselileri)
Takım Microbiotheria
Familya Microbiotheriidae - Chiloé keseli sıçanı
Takım Notoryctemorphia
Familya Notoryctidae - Keseli köstebekgiller
Takım Dasyuromorphia - Yırtıcı keseliler
Familya Thylacinidae - Tazmanya kaplanı soyu tükenmiş
Familya Myrmecobiidae - Keseli karıncayiyen
Familya Dasyuridae - Keseli sansargiller
Takım Peramelemorphia - Keseli porsuğumsular
Familya Thylacomyidae - Keseli tavşan (Bilbie)
Familya Chaeropodidae - Domuzayaklı keseli soyu tükenmiş
Familya Peramelidae - Keseli porsukgiller
Takım Diprotodontia - İki ön dişliler
Alt takım Vombatiformes - Vombatımsılar
Familya Phascolarctidae - Koala
Familya Vombatidae - Vombatgiller
Alt takım Phalangeriformes - Kuskusumsular
Üst familya Phalangeroidea
Familya Burramyidae - Keseli yediuyuklayangiller
Familya Phalangeridae - Kuskusgiller
Üst familya Petauroidea - (Uçan keseliler)
Familya Pseudocheiridae - Kıvrıkkuyruklu keseligiller
Familya Petauridae - Uçar kuskusgiller
Familya Tarsipedidae - Balcıl keseli
Familya Acrobatidae - Cüce uçar kuskusgiller
Alt takım Macropodiformes - Kangurumsular
Familya Hypsiprymnodontidae - Misk sıçankangurusu
Familya Potoroidae - Sıçan kangurusugiller
Familya Macropodidae - Kangurugiller
İnsanlar ve keseliler

Dünyanın diğer kıtalarında da diğer memelilerde olduğu gibi, Avustralya'da da keseliler et ve postları yüzünden Avustralya yerlileri Aborijinler tarafından avlanmıştır. Aborijinlerin hangi türleri aşırı avlamak dolayı tükettikleri kesin söylenememektedir. Eski çağlarda ortadan kaybolan keseli türleri doğal facialardan dolayı da tükenmiş olabilir.
Ancak 19. yüzyılda Avrupalıların Avustralya'ya gelmesi ile birçok keseli türü yaşam alanlarının tarlaya veya otluğa cevrilmesi, aşırı avcılık ve Avrupa'dan getirilen yabancı hayvan türleri yüzünden tükenmeye başlamıştır. Özellikle Avrupa'dan getirilen kızıl tilki ve ev kedisi Avustralya'da her yere yayılmış ve birçok keseli türlerini ortadan kaldırmıştır ve hala günümüze kadar birçok türleri tehdit etmektedir.
Annesinin kesesi içinde yeni doğmuş bir kanguru yavrusu
Kesesi içinde yeni doğmuş yavrusu ile bir kanguru

Tazmanya canavarı, Yırtıcı keseliler takımının en büyük temsilcisidir.
20. yüzyılın başında soyu tükenen Domuzayaklı keseli
Hızlandırıcı

Transkripsiyon başlama noktasının (1) gerisinde bulunan promotördeki RNA polimeraz ve genel transkripsiyon faktörlerine (2) ile, hızlandırıcı diziye bağlanmış aktivatör protein (3) etkileşerek transkripsiyon hızının artmasına neden olurlar.
Hızlandırıcı, genetikte, bir gen kümesindeki genlerin transkripsiyon hızının artmasını sağlayan, transkripsiyon faktörlerinin bağlandığı kısa bir DNA bölgesidir. Bir hızlandırıcının üzerine etki ettiği genlere özellikle yakın olması, hatta aynı kromozom üzerinde dahi olması gerekmez. Ökaryotik hücrelerde DNA'nın içinde bulunduğu kromatin kompleksi süpersarımlı bir haldedir ve bunun sonucu olarak yapısında burkulmalar vardır; öyle bir şekilde katlanmıştır ki, aralarındaki nükleotit sayısı bakımından uzak olan promotör ve onların hızlandırıcıları, geometrik anlamda birbirlerine yakın olabilirler. Bu sayede hızlandırıcı, genel transkripsiyon faktörleri ve RNA polimeraz II ile etkileşime girebilir. Bazı hızlandırıcıların kontrol ettikleri genin promotöründen birkaç yüz-bin baz çifti uzakta olduğu bulunmuştur. Hızlandırıcılar doğrudan promotöre bağlanmazlar, aktivatör proteinler tarafından bağlanırlar. Aktivatör proteinler, aracı kompleksi ile (mediator complex) ile etkileşir, bu da polimeraz II ve genel transkripsiyon faktörlerini seferber edip transkripsiyonun başlamasını sağlar.
Bir hızlandırıcı düzenlediği genin akış aşağı veya akış yukarısında yer alabilir. Doğrultuları ters çevrilse de işlevleri bozulmaz, bulundukları yerden kromozomda başka bir yere taşınsalar dahi gene gen transkripsiyonuna etki ederler. Hızlandırıcılar intronlar içinde de yer alabilir.
Teoriler

Halen hızlandırıcıların gen ifadesinin nasıl arttırdığı hakkında iki farklı teori vardır:
Enhansozomlar - çok kooperatif, koordine etkimeyle çalışırlar ve bu yüzden kendilerine bağlanan proteinlerin bağlanmasını engelleyen noktasal mutasyonlar onuları çalışmaz hale gelirler.
Esnek reklam panoları (İng. Flexible billboards)- enhansozomlardan daha az bütünleşmiştir, birden çok protein bağımsız gen ifadesini düzenler ve bunların toplam etkisi bazal transkripsiyon mekanizmasının geni okuma hızını belirler.
Yıldız Savaşları gezegenleri ve uyduları listesi

Aşağıda Yıldız Savaşları filminde yer alan bazı gezegenler ve uydular listelenmiştir.
Alderaan

Ana madde: Alderaan
Yıldız Savaşları galaksisinden bir gezegendir. Prenses Leia, Senatör Amidala'dan doğduktan sonra evlatlık edinilip bu gezegene gelmiştir. Bu gezegen cumhuriyetin son yıllarında Bail Organa tarafından temsil edilmiştir. İmparatorluğun 20. yılında Ölüm Yıldızı tarafından yok edilmiştir.
Coruscant

Ana madde: Coruscant
Coruscant, George Lucas tarafından tasarlanmış, Yıldız Savaşları (Star Wars) serisinin geçtiği kurgusal evrendeki kurgusal gezegenlerden biridir. Bir gezegen-şehir ya da ekümenopolistir. Galaktik İmparatorluk yönetimindeyken Galaktik Merkez olarak ve Yuuzhan Vong istilasında Yuuzhan'tar olarak da nitelendirilmiştir.
Naboo

Ana madde: Naboo
Naboo, Yıldız Savaşları (Star Wars) serisinde geçen kurgusal evrene ait gezegenlerden biridir. Gezegende iki ırk yaşamaktadır; Bunlar su altı şehirlerinde yaşayan Gunganlar ve yüzeydeki kolonilerde yaşayan insanlardır.Naboo jeolojik açıdan eşsiz bir dünyadır.Gezegen, sayısız mağara ve tünel ağlarıyla oyulmuş büyük kaya kütleleri kümesidir. Bu yapı, gezegen yapısının derinlerine inen bataklık göllerinin oluşmasını sağlamıştır. 1. Star Wars filminde Galaktik Ticari Federasyon ordusu tarafından işgal edilse de; Kraliçe Padme, Jedi Obi-Wan Kenobi, Jedi Qui-Gon Jinn, Gunganlar, Kraliyet korumaları, çocuk Anakin Skywalker, Jar-Jar-Binks sayesinde kurtulmuştur.
Raxus Prime

Bu gezegen, çok eski zamanlardan kalma sırları bulundurmakta.
Raxus Prime, Raxus sistemi nde çöp ve atıklarla kaplı bir gezegendir. zehirli bir yüzeye sahip olup, toksit atıklarla kaplanmıştır.
Jedi şövalyesi Ulic Qel-Droma, Büyük Sith Savaşı sırasında Cumhuriyet birlikleri ile serbest kalmış olan karanlık tarafın üzerine gitmiştir 3996 BBY. Kaderin gizemli ve açıklanamayan bir döngüsüyle karanlığın yıkıma başlamsından önce bu gezegendeki makine Ulic tarafından devre dışı bırakılmıştır.
Klon Savaşları ndan daha önce Meeknu klanı makineyi çalıştırmak amacı ile tatooine'den mekanizmayı nakletmişlerdir.
Tatooine

Ana madde: Tatooine
Tatooine, George Lucas tarafından tasarlanmış, Yıldız Savaşları (Star Wars) serisinin geçtiği kurgusal evrendeki gezegenlerden biridir. Tatooine, serinin en önemli kahramanları olan Luke Skywalker'un Anakin Skywalker'ın belli bir süre yaşadıkları gezegendir. Her ikisi de farklı gezegenlerde doğmuştur. Gezegen serinin altı filminde de geçmektedir.
Endor

Ewokların(yaklaşık 60 cm boyundaki karadeniz türkülerine benzer şekilde konuşan yaratıklar) yaşadığı gezegen olan Endor, 6. Star Wars filminde Galaktik İmparatorluğun üs olarak kullandığı Death Star yapay gezegeninin kalkan üssü bulunduğundan asiler tarafından işgal edildi. Küçük ewokların sayı üstünlüğü sayesinde asiler imparatorluğu gezegenden defetti.
Yavin 4 (Yavin gezegeninin 4. uydusu)

Ana madde: Yavin
4. Star Wars Filminde Asilerin üs olarak kullandığı uydudur. İmparatorluk, Death Star'ın lazer topu ile bu uyduyu yok etmeye çalıştı fakat son anda kurtuldu.Daha sonra bu gezegen (Uydu) Luke Skywalker tarafından jedi padawanlarını eğitmek için kullanılmıştır.
Rodia

Klon Savaşlarında gözüken bir gezegendir.
Christophsis

Klon Savaşlarının ilk sezonunda gözüken bir gezegendir.
Dathomir

Klon Savaşlarında ve Jedi: Düşmüş Düzen oyununda gözüken bir gezegendir. Gezegende tehlikeli Nightbrother ve Nightsister'lar yaşamaktadır.
Kashyyk

Bu gezegen tıpkı Naboo gibi jeolojik ve ekolojik anlamda en üst gezegenlerden biridir. Wookie'lerin ana vatanıdır.
Bogano

Jedi: Düşmüş Düzen oyununda bulunan bu gezegen uzaydan sarı gözükür ve gezegenin yüzeyinde Jedi Ustası Eno Cordava yaşamıştır.
Ilum

Jedi ve Sith'lerin ışın kılıçlarını yaptıkları bir gezegendir. Karlıdır ve gezegen donmuş buzlardan oluşan bir kar küresi olarak kategorize edilebilir. Jedi'ların Ilum gezegenini ele geçirmesinden sonra Sith'ler mor yerine kırmızı Kyber Kristalleri kullanmaya başlamışlardır.
| g t Yıldız Savaşları gezegenleri ve uyduları |
| --- | --- |
 Alderaan  Bespin  Coruscant  Dagobah  Endor  Hoth  Jakku  Kashyyyk  Naboo  Tatooine  Yavin 
Alderaan
Pierre Gassendi

| Pierre Gassendi |
| --- | --- |

Doğumu: 22 Ocak 1592(1592-01-22) Champtercier, Provence
Ölümü: 24 Ekim 1655 (63 yaşında) Paris 
Bölgesi: Batı felsefesi
Okulu: Aristotelesçilik, Epikürcülük, Atomculuk, Deneycilik, Adcılık,  Materyalizm, Corpuscularianizm, İlahi emir teorisi
Kurumu: Aix-en-Provence Üniversitesi, Collège de France
İlgi alanları: Mantık, Fizik, Etik
Önemli fikirleri: Calor vitalis (hayati ısı)
 Etkilendikleri Philibert Fesaye 
 Etkiledikleri Walter Charleton, Thomas Hobbes, John Locke, Gottfried Leibniz 
Pierre Gassendi (Fransızca telaffuz: [pjɛʁ gasɛ̃di]; ayrıca Pierre Gassend, Petrus Gassendi, Petrus Gassendus; 22 Ocak 1592 – 24 Ekim 1655), Fransız filozof, astronom matematikçi ve Katolik rahipti. Güneydoğu Fransa'daki bir kilisede görev yaparken, Paris'te de uzun süreler geçirdi ve burada özgür düşünceli entelektüellerden oluşan bir grubun lideri olarak öne çıktı. Aynı zamanda gözlemsel bir bilim insanıydı ve 1631'de Merkür gezegeninin Güneş'in önünden geçişine dair ilk gözlemlerini yayımladı. Bir Ay krateri olan Gassendi krateri onun adını almıştır.
Çok sayıda felsefi eser kaleme aldı. Üzerinde çalıştığı bazı görüşler önemli kabul edilmektedir; şüphecilik ile dogmatizm arasında bir yol bulmaya çalışması bunlardan birisidir. Richard Popkin, Gassendi'nin, ılımlı şüphecilik ve deneyciliğe dayalı modern "bilimsel bakış açısını" ilk formüle eden düşünürlerden biri olduğunu belirtir. Çağdaşı Descartes ile kesin bilgi olasılığı konusunda çatışmıştır. Gassendi'nin en tanınan entelektüel projesi, Epikürosçu atomculuğu Hristiyanlık ile uzlaştırma çalışmasıydı.
Hayatı

Kendisinden sonraki felsefi ve bilimsel spekülasyonla tavır üzerinde oldukça etkili olmuş olan Gassendi, eski ilkçağ atomculuğunu canlandırmıştır. Felsefeyi, Hellenistik dönemde Epiküros'un yaptığı gibi, mantık, fizik ve ahlak felsefesi olarak üçe ayıran Gassendi, önce Descartesçı doğuştan düşünceler anlayışına karşı çıkmış ve bilginin esas kaynağının duyular ve tümevarım olduğunu öne sürerek, deneyci bir bakış açısı benimsemiştir. Matematikçiliğinin de etkisiyle, tümdengelimden hiç vazgeçmemiş olan Gassendi, felsefi atomculuğu geleneksel maddi yorumundan sıyırmış ve onu, matematikle mekaniğin kendisine uygulanabileceği bir şekle büründürmüştür
Bibliyografya

Alberti Antonina: Sensazione e realtà. Epicuro e Gassendi Leo T. Olschki, Firenze 1988. ISBN 88-222-3608-4
Olivier Bloch: La philosophie de Gassendi. Nominalisme, matérialisme et métaphysique. Martinus Nijhoff, La Haye 1971, ISBN 90-247-5035-0
Saul Fisher: Pierre Gassendi's Philosophy and Science. Brill, Leiden/Boston 2005, ISBN 978-90-04-11996-3
Lynn Sumida Joy: Gassendi the Atomist: Advocate of History in an Age of Science. Cambridge University Press, Cambridge, UK/New York 1987, ISBN 0-521-52239-0
Antonia Lolordo: Pierre Gassendi and the Birth of Early Modern Philosophy. Cambridge University Press, Cambridge, UK/New York 2006 ISBN 978-0-521-86613-2
Marco Messeri: Causa e spiegazione. La fisica di Pierre Gassendi. Franco Angeli, Milano 1985 ISBN 88-204-4045-8
Margaret J. Osler: Divine Will and the Mechanical Philosophy: Gassendi and Descartes on Contingency and Necessity in the Created World. Cambridge University Press, Cambridge, UK/New York 1994, ISBN 0-521-46104-9
Rolf W. Puster: Britische Gassendi-Rezeption am Beispiel John Lockes. Frommann-Holzboog, Stuttgart 1991, ISBN 3-7728-1362-3
Reiner Tack: Untersuchungen zum Philosophie- und Wissenschaftsbegriff bei Pierre Gassendi: (1592 - 1655). Hain, Meisenheim (am Glan) 1974, ISBN 3-445-01103-6
Romanum calendarium
Karaca Ahmet

Başlığın diğer anlamları için Karacaahmet sayfasına bakınız.
Karacaahmet Sultan Türbesi, Üsküdar
Karaca Ahmet Sultan, Hacı Bektaş Veli’nin yanında dervişlik hizmeti yaptı. Üsküdar sınırları içinde, Gündoğumu Caddesi ile Nuhkuyusu Caddesi'nin birleştiği köşede "Karacaahmet Sultan Dergahı" ve türbesi vardır. Türbe Kanuni Sultan Süleyman'ın Bektaşi tarikatına mensup eşi Gülfem Hatun tarafından yaptırılmıştır.
İstanbul, Üsküdar'da bulunan ve Türkiye'nin en büyük mezarlığı olan Karaca Ahmet Sultan mezarlığı çok eski bir Yeniçeri ve Bektaşi mezarlığıdır. Üsküdar Nuhkuyusu Caddesi Üzerince türbesi bulunan Kartal Baba, Karaca Ahmet'e bağlı bir Bektaşi Babasıdır.
Dergahın bulunduğu bölge (Çiçekci, Bağlarbaşı, İbrahimağa) 1481 yılında Padişah II. Beyazıd tarafından Karaca Ahmet Sultan Bektaşi Vakfına bağışlanmıştır.[kaynak belirtilmeli]
Karacaahmet Sultan'a bağlı tekkeler

Üsküdar Nuhkuyusu Caddesi Üzerinde bulunan ve şu anda tadilat yapılan Kartal Baba Tekkesi ve Kısıklı Nurbaba Caddesi üzerinde bulunan Nurbaba Tekkesi'de Karacaahmet Sultan'ın himayeleri altındaki Bektaşi tekkeleridir.[kaynak belirtilmeli]
Nurbaba Tekkesi

Ana madde: Nur Baba
Üsküdar Kısıklı Nurbaba caddesi Emniyet sokak üzerinde bulunan meşhur Bektaşi Tekkesisir. 1800'lü yılların sonunda ve 1928 e kadar İstanbul'un en meşhur tekkesi idi. Yakub Kadri Karaosmanoğlu'nun Nurbaba isimli romanı bu tekkedeki hayali olaylar üzerine yazılmıştır.
Kartal Baba Tekkesi

Üsküdar, Nuhkuyusu caddesinde Askerlik şubesi binasının karşısında bulunan Bektaşi tekkesidir.1480'li yıllarda kurulan Tekke 1826 yılındaki Yeniçeri, Ahi ve Bektaşi Ocaklarının kapatılması esnasında kapatılmış ve Padişah II. Mahmud tarafından tekkeye Nakşi bir şeyh atanmıştır. Ancak II. Mahmud'un vefatıyla birlikte Tekke tekrar Bektaşilere iade edilmiştir. Günümüzde arazisi üzerine 1970'li yıllarda yapılmış Kartalbaba isimli bir cami, bir apartman ve dükkanlar bulunmaktadır.
Hünkar Hacı Bektaş-ı Velî tekkesi

Ana maddeler: Hacı Bektaş-ı Veli, Alevîler ve Bektaşilik Tarikatı
Hacı Bektaş-ı Veli Tekkesi. Üsküdar Paşalimanı'nda bulunan şimdiki Abdurrahman Ağa Camii yanında idi. Bu tekke Yeniçeri ve Levent'lerin boğazdaki önemli uğrak yerlerindendir.
Yazılıkaya

| --- | --- |

Yazılıkaya kaya tapınağı
YazılıkayaTurkey haritasındaki konumu.
Konum: Hattuşaş, Çorum  Türkiye
Koordinatlar: 40°01′30″K 34°37′58″D﻿ / ﻿40.02500°K 34.63278°D﻿ / 40.02500; 34.63278
Tür: Açık hava tapınağı
Tarihçe
Kuruluş: MÖ 16.yy
Kazı tarihleri: 1931'den günümüz
Tanrı Şarrumma ve Kral IV. Tuthaliya Kabartması (Oda B)
Kral IV. Tuthaliya Kabartması (Oda A)
Oniki Yeraltı Tanrısı (Oda B)
Başlığın diğer anlamları için Yazılıkaya (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Yazılıkaya, Çorum ilinde, Hitit başkenti Hattuşaş (Boğazköy) antik yerleşkesinin 2 km kuzeydoğusunda yer alan, doğal kayalar arasına yapılmış Hitit açık hava tapınağıdır. Kayalar arasındaki iki açıklık (A ve B odaları) Hitit tanrılarını resmeden rölyeflerle işlenmiştir ve Hitit döneminden kalan en önemli anıtsal eserlerden biridir.
Alandaki kazılar 1931'de Boğazköy ile birlikte başlayıp aralıklı olarak 21. yüzyıla kadar devam etmiştir. Bu kazılarda bir zamanlar kaya grubunun önünde bulunan ve galerilere ulaşımı kontrol eden çok odalı bir yapı grubunun temelleri de ortaya çıkarmıştır. Yazılıkaya alanı MÖ 16. yüzyıldan beri kullanılmış olmakla birlikte, MÖ 13. yüzyıl ortalarında tanrı ve kral rölyeflerinin işlenmesiyle son şeklini almış ve daha büyük bir önem kazanmıştır.
Büyük Galeri (Oda A)

Büyük galeriyi duvar gibi çevreleyen kayaların yüzeyine kabartma olarak 63 tanrı figürü işlenmiştir; bunlardan batı duvarındakiler erkek tanrıları, doğu duvarındakiler ise tanrıçaları resmeder. Yan yana dizili figürler profilden verildiği ve bütün tanrı ve tanrıçalar aynı yöne dönük resmedildiği için burada bir tören alayının canlandırıldığı akla gelir. Bu iki sıranın ortada birleştiği noktada Hitit dininin baştanrıları Fırtına Tanrısı ve Güneş Tanrıçası gösterilmiştir. Tanrı ve tanrıça kabartmalarının çoğunun yanına isimleri Luvi hiyeroglifi ile işlenmiş olmakla birlikte, aşınma ve tahribat nedeniyle bunların kimi okunamaz durumdadır. Tanrı ve tanrıça isimlerinin Hitit yerine Hurrice isimleriyle yazılmış olması, MÖ 13. yüzyılda Hurri dini etkisinin Hitit kraliyet kültü üzerindeki güçlü etkisinin bir göstergesidir. Hava Tanrısı Teşup, Hurri ve Şeri adlı iki kutsal boğasıyla birlikte dağ tanrıları Nanni ve Hazzi'nin, Tanrıça Hepat ise bir parsın üstünde canlandırılmıştır. Hepat'ın arkasında duran oğlu Tanrı Şarruma ile birlikte bu üçlü kutsal bir aile oluşturur. Büyük galerideki en büyük kabartma IV. Tuthaliya'ya aittir ve doğu duvarında yer almaktadır.