Aişe
İlk yılları > Evlilik yaşı ile ilgili yorum ve tartışmalar

Aişe'nin evlilik yaşı ile ilgili olarak farklı kişi ve kaynaklarda birbirinden farklı ifadeler yer almaktadır. Muhammed'in kızı Fatıma ve Aişe'nin kız kardeşi Esma'ya ait rivayetler üzerinden Aişe'nin doğumu ve evlilik yaşı ile ilgili farklı rakamlar elde edilen çıkarımlar şeklinde yapılmaktadır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nde Aişe'nin 614 yılında doğduğu, 624 senesinde evlendiği ve on dört ila on sekiz yaşlarında evlendiğini söyleyen çağdaş araştırmacıların kaynaklarının sağlam olmadığı yazmaktadır. Mustafa Öztürk tartışmalar için Aişe dışında sahabeden yaklaşık 60 kişinin erken yaş evliliği yaptığı, bunun gelenekte olduğu ve Talâk Sûresi'nin 4'üncü âyetindeki "henüz âdet görmemiş olanların bekleme süresi üç aydır" ifadesinin modern çağa kadar "bir hastalıktan dolayı âdet göremeyenler" değil, "henüz ergenliğe girmeden dul kalanlar" olarak anlaşıldığını söyler. İlahiyatçı Mehmet Azimli on sekiz yaşında evlendiğini savunan görüşlerin isabetli olmadığını ve getirilen delillerin bilimsel değil, tepkisel olduğunu dile getirir. İlahiyatçı Suzan Yıldırım, Aişe'nin dokuz yaşında evlenmesinin dönemin örfüne aykırı olmadığını ve toplumun kabullendiği bir uygulama olduğunu; şimdiki zamanın değer yargılarıyla değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etmektedir. İlahiyatçı Bünyamin Erul, Aişe'nin daha geç yaşlarda evlendiğini açıkça ifade eden herhangi sarih ve sahih bir rivayetin olmadığını ve başkalarının doğum ve vefat tarihlerinden hareketle yapılan geç yaşta evlenme hesaplamalarının çeşitli faraziyelere, ihtimallere ve tahminlere dayandığını söylemektedir.
Türk İslam profesörü Yaşar Nuri Öztürk, Aişe'nin evlilik yaşının 17 ile 20 yaş aralığında olduğunu ifade etmektedir.
Türk ilahiyatçı ve eski Diyanet İşleri Başkanı Süleyman Ateş, Aişe'nin evlilik yaşı ile ilgili olarak şunları söylemektedir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Tarihçilerin ve bibliyografların tespitine göre Aişe, Peygamberimizin kızı Fatıma'dan beş yaş küçüktür. Fatıma, peygamberlikten 5 yıl önce doğmuştur. Demek ki Aişe, peygamberliğin başlangıç yılında doğmuştur. Hazreti Muhammed, peygamber olduktan sonra 13 yıl kadar Mekke'de kaldı. Peygamber hicret ettiği zaman Aişe 13 yaşında olmalıdır. Peygamber Medine'ye göçtükten iki yıl sonra Aişe ile evlendiğine göre, demek ki evlendiği zaman Aişe en az 15 yaşındaydı. Ayrıca Aişe, Peygamber ile nişanlanmadan önce Cübeyr ibn Mut‘im'e nişanlı veya sözlü idi. Bu da onun, Peygamber ile sözlenmeden önce evlenecek yaşta olduğunu göstermez mi? Bu yaş da herhâlde dokuz yaş değildir. Demek ki Peygamber istediği zaman Aişe, en azından evlenecek çağ olan 15 yaşlarındaydı.  Aişe'yi direkt olarak Peygamber istememiş; halası onu Peygamber'e önermiş, o da uygun görmüştü. Bir başka rivayete göre ise Aişe, Peygamberimizin kızı Fatıma ile yaşıttır. Fatıma'nın doğumunda babası 35 yaşındaydı. Bu durumda Aişe evlendiğinde 20 yaşlarındadır. | „ |

İlahiyatçı Ahmet Tekin ve Mustafa İslamoğlu, Arapçada 10'dan sonraki rakamların sayım biçimine istinaden, bu rakamların 16 ve 19 olarak anlaşılması gerektiğini söylemektedir.
Oxford Üniversitesinden hadis uzmanı Joshua Little, yazdığı doktora tezinde, Muhammed'in Aişe ile 9 yaşında evlendiğini belirten hadisin onun ölümünden 150 yıl sonra Irak'ta Hişam bin Urwah adındaki bir hadis aktarıcısı tarafından mezhep propagandası için aktarıldığını iddia etmiştir.
Bir başka hadise göre, Aişe Muhammed'den önce Cubeyr b. Mutim adında bir putperestle nişanlanmış, İslam yayılmaya başlayınca nişandan vazgeçilmiştir. İslam tarihine göre Muhammed'e ilk vahiy 610 yılında gelmiştir ve İslam ilk kez bu tarihten sonra yayılmaya başlamıştır. Bazı tarihçiler bu bilgiyi kaynak gösterip Aişe'nin 610 yılından sonra doğmuş olamayacağını iddia ederler.