Guangzhou

| Guangzhou 广州市 |
| --- | --- |
Eyalet altı şehir
Guangzhou şehri
Üstten saat yönünde: Zhujiang New Town, Kanton Kulesi ve İnci Nehri'nin havadan görünümü; Kanton Fuarı Kompleksi; Kutsal Kalp Katedrali; Sun Yat-sen Anıt Salonu; Yuexiu Tepesindeki Zhenhai Kulesi; Çiçekli Pagoda; Altı Banyan Ağacı Tapınağı; Guangzhou Kütüphanesi ve Beş Koçlu Heykel
Takma adlar: Koçlar Şehri, Çiçekler Şehri, Pirinç Başağı Şehri
 Guangzhou Şehri yetki alanının Guangdong'daki konumu
GuangzhouGuangzhou'nun Çin'deki konumu
Ülke:  Çin
Eyalet: Guangdong
İdare
 • Belediye başkanı: Sun Zhiyang (ÇKP)
 • ÇHSSK Başkan: Li Yiwei
Yüzölçümü
 • Eyalet altı şehir: 7434.4 km²
 • Kent: 2.256,4 km² (8.712 mil²)
 • Metropol: 20.144,1 km² (77.776 mil²)
Rakım: 21 m
Nüfus (2020)
 • Eyalet altı şehir: 18.676,605
 • Yoğunluk: 1600/km²
 • Kent: 26,940,000
 • Metropol: 32,623,413
Demonim: Kantonca
Zaman dilimi: UTC+08.00 (CST)
Alan kodu: (0)20
ISO 3166 kodu: CN-GD-01
Plaka önekleri: Çince: 粤A
Resmî site www.gz.gov.cn
Guangzhou ya da Guanco (Çince (basitleştirilmiş): 广州; Çince (geleneksel): 廣州; pinyin: Guǎngzhōu), Çin'in güneyindeki Guangdong Eyaleti'nin merkezi ve en büyük şehridir. Çin Hanedanı'na kadar dayanan 2,200 yıllık tarihi vardır; tarihi boyunca da Güney Çin'in siyasi, askerî, ekonomik, kültürel, bilim ve eğitim merkezi olarak işlev göstermiştir. Günümüz Guangzhou şehri, Çin'in birinci kademe şehirlerinden biridir. Lingnan kültürünün doğduğu ve geliştiği yer olup Modern Çağ'da devrimlere patlak verildiği bir yer olmuştur ve günümüzde çağdaş Çin kültürünün önemli bir beşiğidir. Guangzhou belediye dairesi, 1921 yılında Çin anakarasındaki ilk belediye yönetimi olarak açıldı. 2010 Yılı Çin Ulusal Nüfus Sayımı verilerine göre Guangzhou şehrinin 10,641,400 kişilik nüfusu vardı. Komşu şehir Foshan ile beraber sayıldığında nüfus açısından Çin'in en büyük ikinci ve Dünya'nın en büyük 10. metropol alanını teşkil eder.
Guangzhou, Foshan, Dongguan, Zhongshan, Shenzhen ve Jiangmen, Huizhou, Zhuhai ve Makao'nun komşu şehirlere uzanan ve İnci Nehir Deltası Ekonomik Bölgesi'nin bir parçası olup yaklaşık 65.594.622 sakiniyle, Dünya'daki en büyük kentsel yığılmayı oluşturan, Dünya'daki en kalabalık yerleşik metropol bölgesi olan Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi'nin ortasındadır.
İdari olarak şehir eyalet altı şehir statülüdür ve Çin'deki dokuz Ulusal merkez şehir'den biridir. 1990'ların sonlarında ve 2000'lerin başında, başlangıçta Orta Doğu ve Güneydoğu Asya'ya yerleşmiş olan Sahra Altı Afrika vatandaşları, 1997/98 Asya Finansal Krizi 'ne yanıt olarak eşi görülmemiş sayılarda Guangzhou'ya taşındı. Çin'in Guangzhou'daki diğer eyaletlerinden yerli göçmen nüfus 2008'de şehrin toplam nüfusunun %40'ıydı. Şanghay, Pekin ve Shenzhen ile birlikte Guangzhou, Çin'deki en pahalı emlak piyasalarından birine sahiptir. 2020 nüfus sayımına göre, şehrin geniş idari bölgesinin nüfusu 18,676,605 (2010'daki önceki nüfus sayımından %47'ye kadar fazla) idi ve 16,492,590'ı 9 kentsel bölgede (Conghua ve Zengcheng hariç) yaşıyordu.
Çin Halk Cumhuriyeti kurulduktan sonra Guangzhou, Guangdong Eyaleti'nin merkezi olarak işlev göstermeye devam etti, sonra da eyalet altı şehir, "Ulusal merkez şehir" ve "Açık Kıyı Şehri [zh]" olarak kılındı ve günümüzde ülkenin önemli bir ticaret ve ulaşım merkezidir. Guangzhou, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'na bağlı Güney Saha Komutanlığı [zh] Müşterek İşlemler Komutanlık bölümü merkezinin bulunduğu yerdir; şehir ayrıca 2010 Asya Oyunları [en]'na ev sahipliği yaptı.
Guangzhou şehrinde tarihî olarak yoğun bir su kanalı sistemi hakimdi. Bu sistemin tarihi, Venedik su kanallarınkinden daha eskidir fakat Çing Hanedanı sonrasında yer alan kentleşmeyle bu kanallar gitgide ortadan kayboldu. Guangzhou ayrıca Güney Çin'in en büyük ve tarihî en uzun olan dış ticaret limanıdır; 3. yüzyıldan beri Deniz İpek Yolu [en]'nun ana limanı olarak işlev göstermiştir. Tang ile Song hanedanlıklarında Guangzhou, Çin'in en işlek limanı ve Uzak Doğu'nun küresel olarak en çok tanınan şehirlerinden biri hâline geldi. İki bin seneden fazladır liman olarak işlev göstermiş Guangzhou, Ming ile Çing hanedanlık dönemleri boyunca Çin'in dış ticarete açık olan tek limanıydı. Kanton Fuarı da düzenli olarak Guangzhou'da düzenlenir.
Xi, Bei ile Dong [en] nehirlerinin kesiştiği noktada yer alan Guangzhou, Guangdong Eyaleti'nin güneydoğusunda, İnci Nehri Deltası'nın merkez kuzeyinde ve Güney Çin Denizi yakınlarında bulunur. Doğusunda Dongguan ile Huizhou, batısında Foshan, kuzeyinde Qingyuan ile Shaoguan ve güneyinde Zhongshan tarafından çevrelenir; Hong Kong ile Makao özel idarî bölgelerinin yakınlarında da bulunur. Coğrafî açıdan avantajlı konumda bulunan Guangzhou, İnci Nehir Deltası Ekonomik Bölgesi'nin göbeğindedir ve "Bir Kuşak, Bir Yol" projesinin önemli bir bağlantı merkezidir ayrıca Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi'nin parçasıdır. Guangzhou, bütün bu özellikleri nedeniyle Çin'in Dünya'ya açılan "Güney Kapı"sı (Çince: 南大门; pinyin: Nán Dàmén; İngilizce: Southern Gateway) olarak anılır. GaWC [en] düşünce kuruluşunun "küresel şehirler" hakkında 2018 yılında hazırladığı sıralamada Guangzhou, "Alfa" Dünya şehri olarak sınıflandırıldı; sıralamada yer alan tüm Büyük Çin şehirlerinin arasında 5. sırada, tüm Dünya şehirleri arasında ise 27. sıradaydı. Birleşmiş Milletler'in "2016 Yılı Çin Şehirlerinin Sürdürülebilir Kalkınması Raporu"na göre Guangzhou, rapordaki 35 Çin anakara şehri arasındaki en yüksek İnsani Gelişme Endeksi'ne sahiptir.