stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kazakistan ekonomisi
Makro-ekonomik eğilim > Veri

Aşağıdaki tablo 1980-2017 yılları arasındaki temel ekonomik verileri göstermektedir. %5'in altındaki enflasyon yeşil renktedir.
| Yıl | GSYİH (milyar ABD doları, SAGP) | Kişi başına GSYİH (ABD doları, SAGP) | GSYİH artışı (reel) | Enflasyon oranı (Yüzde olarak) | İşsizlik  (Yüzde olarak) | Devlet borcu (GSYİH'nin yüzdesi olarak) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1992 | 122.7 | 7,196 | n/a | n/a | n/a | n/a |
| 1993 | 114.0 | 6,748 | %−9.2 | ▲%1,662.3 | n/a | n/a |
| 1994 | 101.8 | 6,444 | %−12.6 | ▲%1,402.0 | %10,1 | n/a |
| 1995 | %95,4 | 6,087 | %−8,2 | ▲%176,3 | ▲%11,0 | n/a |
| 1996 | 97.7 | 6,308 | %0,5 | ▲%39,1 | ▲%13,0 | n/a |
| 1997 | 101.0 | 6,651 | %1,7 | ▲%17,4 | %13,0 | n/a |
| 1998 | 100.2 | 6,698 | %-1,9 | ▲%7,3 | ▲%13,1 | n/a |
| 1999 | 104.4 | 7,009 | %2,7 | ▲%8,4 | ▲%13,5 | n/a |
| 2000 | 117.3 | 7,890 | %9,8 | ▲%13,3 | ▲%12,8 | n/a |
| 2001 | 136.2 | 9,168 | %13,5 | ▲%8,4 | ▼%10,4 | n/a |
| 2002 | 151.8 | 10,211 | %9,8 | ▲%5,9 | ▼%9,3 | %17,6 |
| 2003 | 169.2 | 11,318 | %9,3 | ▲%6,5 | ▼%8,8 | ▼%15,0 |
| 2004 | 190.6 | 12,642 | %9,6 | ▲%6,9 | ▼%8,4 | ▼%11,4 |
| 2005 | 215.8 | 14,178 | %9,7 | ▲%7,5 | ▼%8,1 | ▼%8,1 |
| 2006 | 246.2 | 15,991 | %10,7 | ▲%8,6 | ▼%7,8 | ▼%6,7 |
| 2007 | 275.3 | 17,677 | %8,9 | ▲%10,8 | ▼%7,3 | ▼%5,9 |
| 2008 | 289.9 | 18,140 | %3,3 | ▲%17,1 | ▼%6,6 | ▲%6,8 |
| 2009 | 295.6 | 18,245 | %1,2 | ▲%7,3 | %6,6 | ▲%10,2 |
| 2010 | 321.1 | 19,530 | %7,3 | ▲%7,1 | ▼%5,8 | ▲%10,7 |
| 2011 | 352.3 | 21,129 | %7,5 | ▲%8,3 | ▼%5,4 | ▼%10,1 |
| 2012 | 376.7 | 22,278 | %5,0 | ▲%5,1 | ▼%5,3 | ▲%12,1 |
| 2013 | 405.8 | 23,644 | %6,0 | ▲%5,8 | ▼%5,2 | ▲%12,6 |
| 2014 | 430.8 | 24,734 | %4,3 | ▲%6,7 | ▼%5,0 | ▲%14,5 |
| 2015 | 440.7 | 24,940 | %1,2 | ▲%6,7 | %5,0 | ▲%21,9 |
| 2016 | 451.2 | 25,167 | %1,1 | ▲%14,6 | %5,0 | ▼%21,0 |
| 2017 | 477.6 | 26,252 | %4,0 | ▲%7,4 | %5,0 | ▲%21,2 |
Ekonomik büyüme ve GSYİH

Kazakistan'ın GSYİH'sı Ocak-Eylül 2014 döneminde reel olarak %4,1 oranında büyüdü.
Kazakistan'ın reel GSYİH büyümesinin 2014 yılında %4,3'e ulaşacağı tahmin edilmektedir, 2014 yılında Kazakistan'da ekonominin temel itici gücü, tüketici sektörü; Kazakistan'da tüketim ağırlıklı perakende kredi ile arttırılır.
Kazakistan Cumhuriyeti İstatistik Kurumuna göre 2014 yılının ilk çeyreğinde Kazakistan'ın GSYİH büyümesi %3,8 idi.
Kazakistan Hükûmeti, 1 Mayıs 2014 tarihinde IBRD, IFC, MIGA ile Ortaklık Çerçevesi Anlaşması imzaladı; bu anlaşma uyarınca Dünya Bankası, ekonominin çeşitlendirilmesi için, Kazakistan'a 2.5 milyar dolar tahsis edecektir ve sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlayacaktır.
2015 yılı itibarıyla Dünya Bankası, yaklaşık 10.500 dolar kişi başına düşen GSYİH ile bir üst-orta gelirli bir ülke olarak Kazakistan'ı sınıflandırmıştır.
Ekonomi sektörleri > Birincil > Enerji

Kazakistan, küresel üretimin %35 ile, uranyum üretimi hacimlerinde dünyanın en önde gelen ülkesidir, ve Avustralya'nın ardından dünyanın en büyük ikinci uranyum rezervlerine sahiptir.
Ekonomi sektörleri > Birincil > Petrol ve Gaz

Ayrıca bakınız: Kazakistan enerji politikası
Petrol ve gaz önde gelen ekonomik sektördür. 2000 yılında Kazakistan, petrol üretimi 352.52.000 metrik ton (günde 700.000 varil) ve 1999 yılında %17,4 artışla 30.025.000 tonun üzerinde bir üretimde bulundu. 1999 yılında 20.813.000 ton ile %38,8 oranında, 2000 yılında 28,883,000 ton petrol ihraç etti. 2001 yılında petrol üretimi 40.100.000 ton (günde 800.000 varil) hükûmetin tahminlerini karşılamak için hedef üzerine kabaca %20 artmıştır. 2000 yılında, 1999 yılındaki 8.2 km³'e karşılık gelen doğal gaz üretimi 11.5 km³'e ulaştı.
Kazakistan orta vadede dünya çapında bir petrol ihracatçısı olma potansiyeline sahiptir. Kazakistan'da dönüm noktası olan yabancı yatırımlardan, Tengizchevroil ortak girişimi, Rusya'dan %5'le LukArco, ChevronTexaco tarafından %50, ExxonMobil tarafından %25, Kazakistan KazMunayGaz ise %20 pay sahibidir. Karaçağanak doğal gaz ve gaz kondensat alanı BG, Agip, ChevronTexaco ve Lukoil tarafından geliştirilmektedir. Agip liderliğindeki Açıkdeniz Kazakistan Konsorsiyumu Hazar'ın içinde potansiyel olarak büyük Kashagan petrol sahasını keşfetti. Kazakistan'ın ekonomik geleceği petrol ve gaz geliştirme ile bağlantılıdır. GSYİH artışı petrol fiyatlarındaki artış yanı sıra yeni mevduat geliştirmeleri yeteneğine bağlı olacaktır.
Ekonomi sektörleri > Birincil > Madencilik

Kazakistan tuz, uranyum, ferrokrom, titanyum süngeri, kadmiyum, magnezyum, renyum, bakır, boksit, galyum ve çinko dahil olmak üzere birçok mineralin lider üreticisidir.
Ekonomi sektörleri > Sanayi > Oto Sanayi

Haziran 2014 itibarıyla Toyota Fortuner CKD (Complete Knock-Down) montajı Kostanay, Kazakistan'da başlatıldı. Ayda 250 taşıt: beklenen yıllık üretim ise 3.000 otomobil civarındadır.
Kazakistan'ın otomobil endüstrisinin yıllık ürünleri 2 milyar dolar değerinde üretimle 2014 yılında hızla gelişmektedir. 2018 yılında Kazakistan'da otomobil sanayisinin yılda 190.000 otomobile ulaşması bekleniyor.
Ekonomi sektörleri > Hizmetler > Teknoloji

22 Aralık 2014'te Dünya Bankası teknoloji (Uygulayımbilim), ticari ve sosyal açıdan yenilikleri kolaylaştırmak için Kazakistan'ın çabalarını destekleyecek bir 88 milyon dolarlık krediyi onayladı. Teşvik, Üretken Yenilikçilik Projesi'ni teşvik ve teknolojik yenilikleri desteklemek, mümkün olan alanlarda ülkeyi geliştirmeyi amaçlamaktadır.
Dış ticaret ve yatırım > Ticaret

Sherin Suzhikova, Kazakistan'ın Ticaret ve Sanayi Odası ve Chao yon-Chuan Müşaviri, Tayvan Dış Ticareti Geliştirme Konseyi Genel Sekreteri, piyasa bilgileri ve ticaret uzmanları tarafından ziyaretler, "borsalar yoluyla ekonomik ilişkileri geliştirmek" için 13 Ekim 2006 tarihinde Taipei'de bir anlaşma imzalandı. TAITRA'nın Almatı, Kazakistan bir bürosu vardır.
2006 yılında, Kuzey Dakota'da o zaman Vali Jack Dalrymple Kazakistan, Ukrayna ve Rusya gezisi ile yedi Kuzey Dakota şirketi ve Dickinson State Üniversitesi'ni temsilen Kuzey Dakota Ticaret Ofisi'nin 18 kişilik bir heyeti ziyaret etti. Kuzey Dakota Kazakistan'a çoğunlukla makine satımı, Kuzey Dakota ihracat için en büyük sekizinci hedef olarak; makine ihracatı 2000 ve 2005 yılları arasında 25 milyon dolar ile 22.000 dolara yükseldi.
Çin Kazakistan'ın önemli bir ticaret ortağıdır. Mart 2015 yılı geç dönemi iki ülke 23.6 milyar dolar değerinde 33 anlaşma imzaladı. Çeşitli fırsatlar, petrol arıtma, otomobil, çelik gibi farklı sektörleri kapsamaktadır.
20 Temmuz 2015 günü basın toplantısında, Kazakistan Yatırım ve Kalkınma Bakanı şunları söyledi: "Bugün itibarıyla biz yaklaşık 850 çeşit mal ihracatı gerçekleştiriyoruz. Kazakistan küresel top-50 en iyi ihracatçı ülkeler arasında yer alıyor ve 49. sırada bulunuyor.
Dış ticaret ve yatırım > Doğrudan yabancı yatırım

Haziran 2014 yılında Kazakistan'ın Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev, kurumlar vergisinden 10 yıllık muafiyet, emlak vergisinden 8 yıllık muafiyet ve diğer birçok vergilere ilişkin 10 yıllık bir dondurma dâhil olmak üzere yabancı yatırımı teşvik etmek için hukuki ve vergi imtiyazları için bir anlaşma imzaladı. Bir üretim tesisi çalışırken bir kere diğer tedbirlerde yüzde 30'a varan sermaye yatırımlarının iadesi bulunmaktadır. Doğrudan yabancı yatırımı (FDI - Foreign Direct Investment) çekmek için, Kazakistan yabancı yatırımcılar için vergi yükünü indirdi. Kurumlar vergisi oranı %30'dan %20'ye düştü. Hükûmet ayrıca kademeli olarak  KDV formunu 2009 yılında %12, 2006 yılında %16 oranında azalttı.
30 Eylül 2014 tarihi itibarıyla, Kazakistan'da toplam yabancı yatırım, 211.5 milyar dolara ulaşmıştır. Bu toplam net Doğrudan yabancı yatırım (DYY) portföyü kalan 82.2 milyar dolar oluşan diğer yatırımlar ile 129.3 milyar dolara ulaşmıştır.
Temmuz 2015 itibarıyla Kazakistan, önceki beş yıl içinde 2,5 kat daha fazla yabancı sermaye ve son beş yılda, imalat sanayinde 16 milyar dolar üzerinde yatırım çekti. Kazakistan devreye giren otomobil sanayi, demiryolu mühendisliği, temel kimyasal ürünlerin imalatı, uranyum sanayi, nadir toprak metalleri gibi sanayi olarak dört yüz yeni ürün ortaya koydu. Yeni işletmelerin hacmi 580 milyar tenge olarak gerçekleşti.
2016 yılı başı itibarıyla, Dünya Bankası 1992 yılından bu yana Kazakistan'a 6.8 milyar doların üzerinde yatırım yaptı. Bu fonlarla KOBİ'lerin rekabet edebilirliği, eğitim, sağlık, çevre koruma, artan yollar ve sosyal altyapının geliştirilmesi vb. yatırım yapıldı.
Dış ticaret ve yatırım > Fikri mülkiyet

Kazakistan kanun yapıcı bir şekilde Yasal Fikri Mülkiyet Yönetmeliği, patent yasası ve telif hakkı koruması konularını ele almıştır.
Kamu politikası > Yeni Ekonomik Politika "Nurlu Yol"

Geleceğe Giden Yol (Nurly Zhol - Nurlu Yol) Nursultan Nazarbayev 2015'te ulusa yaptığı konuşmada 11 Kasım 2014 tarihinde Kazakistan'ın Yeni İktisat Politikası'nı ilan etti. Yeni ekonomi politikası önümüzdeki birkaç yıl içinde altyapıda büyük devlet yatırımı anlamına gelmektedir. Kısa vadede, program, "Nurlu Yol" Küresel ekonomideki türbülansın üstesinden gelmek için krize karşı önlemler uygulamak olacaktır. Altyapı geliştirme devlet programı, uzun vadeli önlemlerin yeni büyümelerde güçlü bir platform oluşturmak için yardımcı olacaktır.
Küçük ve orta ölçekli işletmeler

Küçük işletmeleri desteklemek için yeni bir program Şubat 2015 yılında Kazakistan'da başlatıldı. 2015'in programın pilot dönemi olması bekleniyor. Bu dönemde inisiyatif üç büyük alanlar üzerinde durulacaktır, özellikle tarım, makine, inşaat ve inşaat malzemeleri üretimi ve daha fazla diğer sanayi dallarına genişletilebilir olacaktır.
2014 ve 2015 gelişmeler

Ülke düşen petrol fiyatları ve Ukrayna krizinin etkilerinin tetiklediği 2014 yılında ekonomik büyümede bir yavaşlama yaşadı. Ülke varlığı Şubat 2014 yılında %19 oranında değer yitirdi. Başka bir %22'lik deflasyon Ağustos 2015 yılında meydana geldi.
Diğer bilgiler

Son yıllarda Kazakistan ve ABD arasında bir ticaret yolu kurulmuştur. Şimdi hacimce dünyanın tuz ithalat ve ihracatını, %54 (yılda 350.000 ton) oranında, oluşturur.
Kazakistan ihracatının orantılı bir temsili.
Kazak ihracat hedefleri, 2006.
Westerdale

| Westerdale |
| --- | --- |
Kent
WesterdaleWesterdale'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: North Yorkshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Westerdale, İngiltere'nin North Yorkshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
West Rounton

| West Rounton |
| --- | --- |
Kent
West RountonWest Rounton'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: North Yorkshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
West Rounton, İngiltere'nin North Yorkshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Jung Jin-young

| Jung Jin-young |
| --- | --- |
2011 yılından
Doğum: 16 Ekim 1964 (60 yaşında) Seul Güney Kore
Eğitim: Seul Ulusal Üniversitesi - Kore Dili ve Edebiyatı
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1988-günümüz
Evlilik: evli (tarih bilinmiyor)
Resmî site: FNC Entertainment

Jung Jin-young (Korece: 정진영; d. 16 Ekim 1964) Güney Koreli oyuncu. Onun başrol olarak bulunduğu fimler Hi! Dharma!, Bunt, ve The Case of Itaewon Homicidedir. Ancak Jung'un en iyi rolleri Once Upon a Time in a Battlefield ve Battlefield Heroes, The Happy Life, Sunny, ve Kral Yeonsan olarak bulunduğu King and the Clown filmlerindedir.
Jung ayrıca The Kingdom of The Winds, Sarayın İncisi, Brain, ve Love Rain gibi dizilerde de bulundu.
Kişisel hayatı

Jung Jin-young evli ve bir oğlu vardır.
Filmografi > Film

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1992 | Opening the Closed School Gates |  |  |
| 1994 | 로자를 위하여 |  | Kısa film |
| 1995 | Terrorist |  |  |
| 1997 | Green Fish | 3.kardeş | Ayrıca yardımcı yönetmen |
| 1997 | Partner |  |  |
| 1998 | A Promise | Eom Gi-tak |  |
| 1999 | The Ring Virus | Choi Yeol |  |
| 2000 | Bichunmoo |  |  |
| 2001 | Prison World Cup |  |  |
| 2001 | Guns & Talks |  |  |
| 2001 | Hi! Dharma! | Cheong-myeong |  |
| 2003 | Wild Card | Oh Young-dal |  |
| 2003 | Once Upon a Time in a Battlefield |  |  |
| 2004 | Hi! Dharma 2: Showdown in Seoul | Keşiş Jeong-myeong |  |
| 2004 | Chul-soo and Young-hee | Öğretmen | Cameo |
| 2005 | King and the Clown | Kral Yeonsan |  |
| 2006 | Love Phobia | Dr. Chu | Cameo |
| 2006 | If You Were Me 3 |  | "An Ephemeral Life" |
| 2007 | Bunt | Heo Jin-gyoo |  |
| 2007 | For Eternal Hearts | Profesör Soo-yeong | Cameo |
| 2007 | The Happy Life |  |  |
| 2008 | Sunny | Kim Jeong-man |  |
| 2009 | The Case of Itaewon Homicide | Savcı Park |  |
| 2011 | Battlefield Heroes | Kim Yoo-sin |  |
| 2011 | S.I.U. | Hwang Doo-soo |  |
| 2012 | Love 911 | Dedektif Oh | Cameo |
| 2013 | Miracle in Cell No. 7 | Jang Min-hwan | Özel görünüm |
| 2014 | Another Promise | Yargıç |  |
| 2014 | Tabloid Truth | Başkan Park |  |
| 2014 | Sözün Değeri | Deok-soo'nun babası |  |
| 2015 | Gangnam Blues | Gil-soo |  |
| 2015 | Geçmişin İzinde | Polis şefi Kang |  |
| 2016 | Pandora | Pyeong-seok |  |
| 2016 | Grandfather | Kim Yang-don |  |
| 2017 | Claire's Camera | Yönetmen So Wan-soo |  |
| 2017 | A Taxi Driver | Muhabir Lee | Özel görünüm |
| 2017 | Man of Will | Go Jin-sa |  |
| 2017 | The Swindlers | Hwang Yoo-seok | Özel görünüm |
| 2018 | Heung-boo: The Revolutionist | Jo Hang-ri |  |
| 2018 | Grass | Kyung-soo |  |
| 2018 | Ode to the Goose | Hancı |  |
| 2019 | Svaha: The Sixth Finger | Hwang |  |
| 2021 | The Book of Fish | Kral Jeongjo | Cameo |
Filmografi > Drama

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Yıl | Korece başlık | Başlık | Rol | Kanal | Notlar | Birlikte |
| 2007 | 거침없이 하이킥 | Unstoppable High Kick!  | Kendisi | MBC | konuk (108.bölüm) | tek |
| 2008 | 바람의 나라 | The Kingdom of The Winds | King Yuri | KBS2 | Ana üye | tek |
| 2010 | 동이 | Sarayın İncisi | Seo Yong-gi | MBC | Ana üye | tek |
| 2011 | 영도다리를 건너다 | Crossing the Yengdo Bridge | Baek Ik-duk | KBS2 | Başrol | Jung Eun-chae |
| 2011-2012 | 브레인 | Brain | Kim Sang-chul | KBS2 | Ana üye | tek |
| 2012 | 사랑비 | Love Rain | Seo In-ha | KBS2 | Ana üye | Lee Mi-sook |
| 2012-2013 | 전우치 | Jeon Woo-chi | Jeon Woo-chi's Teacher | KBS2 | Cameo (1. ve 6.bölüm) | tek |
| 2014 | 엔젤 아이즈 | Angel Eyes | Yoon Jae-bum | SBS | Ana üye | tek |
| 2015-2016 | 화려한 유혹 | Glamorous Temptation | Kang Suk-hyun | MBC | Ana üye | tek |
| 2018 | 스케치 | Sketch | Jang Tae-joon | JTBC |  |  |
| 2019 | 보좌관 | Chief of Staff | Lee Seong-min | JTBC |  |  |
| 2020 | (아는 건 별로 없지만) 가족입니다 | My Unfamiliar Family | Kim Sang-sik | tvN |  |  |
| 2022 |  | Starfish |  | tvN |  |  |
| 2022 |  | Beyond the Memory | Dr.K |  |  |  |
Filmografi > Variyete gösterileri

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Yıl | Korece adı | Başlık | Rol | Kanal | Notlar |
| 2002-2006 | 그것이 알고 싶다 | I Want to Know | kendisini/MC | SBS | Ana sunucu |
| 2011 | 다큐스페셜 | MBC Documentary Special | kendisini/yarışmacı | MBC | Yarışmacı |
| 2011 | 휴먼 서바이벌 도전자 | Human Survival Challenger in Hawaii | Kendisini/MC | KBS2 | Ana sunucu |
|  |  | I Am a Singer 2 | Kendisini/MC | MBC | Ana sunucu |
|  | 런닝맨 | Running Man | Kendisini | SBS | Konuk (ep. 26) |
Kitap

꼬마삼총사 하롱하롱 탐험대 (1990)
Ödülleri

1998 19th Blue Dragon Film Awards: Best Supporting Actor (A Promise)
1999 36th Grand Bell Awards: Best Supporting Actor (A Promise)
2008 31st Golden Cinematography Awards: Most Popular Actor (Sunny)
2008 KBS Drama Awards: Excellence Award, Actor in a Miniseries (The Kingdom of The Winds)
2011 33rd Golden Cinematography Awards: Best Actor (Battlefield Heroes)
2011 KBS Drama Awards: Excellence Award, Actor in a Miniseries (Brain)
2015 MBC Drama Awards: Top Excellence Award, Actor in a Longseries (Glamorous Temptation)
Wath (near Ripon)

| Wath (near Ripon) |
| --- | --- |
Kent
Wath (near Ripon)Wath (near Ripon)'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: North Yorkshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Wath (near Ripon), İngiltere'nin North Yorkshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
West Harlsey

| West Harlsey |
| --- | --- |
Kent
West HarlseyWest Harlsey'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: North Yorkshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
West Harlsey, İngiltere'nin North Yorkshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
West Scrafton

| West Scrafton |
| --- | --- |
Kent
West ScraftonWest Scrafton'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: North Yorkshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
West Scrafton, İngiltere'nin North Yorkshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Welbury

| Welbury |
| --- | --- |
Kent
WelburyWelbury'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: North Yorkshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Welbury, İngiltere'nin North Yorkshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Weaverthorpe

| Weaverthorpe |
| --- | --- |
Kent
WeaverthorpeWeaverthorpe'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: North Yorkshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Weaverthorpe, İngiltere'nin North Yorkshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Walden Stubbs

| Walden Stubbs |
| --- | --- |
Kent
Walden StubbsWalden Stubbs'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: North Yorkshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Walden Stubbs, İngiltere'nin North Yorkshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
West Haddlesey

| West Haddlesey |
| --- | --- |
Kent
West HaddleseyWest Haddlesey'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: North Yorkshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
West Haddlesey, İngiltere'nin North Yorkshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
West Ayton

| West Ayton |
| --- | --- |
Kent
West AytonWest Ayton'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: North Yorkshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
West Ayton, İngiltere'nin North Yorkshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Wensley, North Yorkshire

| Wensley, North Yorkshire |
| --- | --- |
Kent
Wensley, North YorkshireWensley, North Yorkshire'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: North Yorkshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Wensley, North Yorkshire, İngiltere'nin North Yorkshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Warsill

| Warsill |
| --- | --- |
Kent
WarsillWarsill'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: North Yorkshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Warsill, İngiltere'nin North Yorkshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Somali-Türkiye ilişkileri

| --- | --- |



 Somali:  Türkiye
 
Somali-Türkiye ilişkileri, Somali ile Türkiye arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir.
Somali ve Türkiye arasındaki ilişkiler Orta Çağ'da Adal Sultanlığı ile Osmanlı İmparatorluğu dönemine uzanan bir geçmişe sahip olup iki devlette Habeşistan-Adal Savaşı'nda müttefiktiler. Türkiye'nin Somali Büyükelçiliği 1979 yılında açılmış olup Somali İç Savaşı nedeniyle 1991 yılında kapatılmıştır.
2011 yılında Somali'de yaşanan kuraklık sebebiyle Türkiye 201 milyon Amerikan doları yardım yapmıştır. 1 Kasım 2011 tarihinde Mogadişu Büyükelçiliği yeniden açılmış olup iç savaştan sonra ülkede açılan ilk büyükelçiliklerden biridir. Günümüzde iki ülke arasında ilişkiler oldukça gelişmiş olup Türkiye Somali hükûmetinin iş birliği ile ülkede altyapı ve yardım projeleri gerçekleştirmektedir.
Başlangıç dönemi

Türkiye ile Somali'nin ilişkileri Orta Çağ'a kadar dayanmaktadır. Ajura İmparatorluğu ve Adal Sultanlığı, Osmanlı İmparatorluğu ile ticari ve askeri ilişkilerde bulunmuşlardır. Özellikle Ajura İmparatorluğu askeri anlamda Osmanlı İmparatorluğu ile ilişkilerini üst seviyede sürdürmüştür, Ajura İmparatorluğu'nun Portekiz İmparatorluğu ile yaptığı savaşlarda Osmanlı İmparatorluğu, Ajura İmparatorluğu ile aynı safta bulunmuştur. Ajura İmparatorluğu ile Portekiz İmparatorluğu arasındaki savaşlar 16. yüzyılın başında başlamış ve aynı yüzyıl içinde devam etmiştir. Ajura-Osmanlı iş birliği sayesinde Portekiz'in atağı durdurulmuş, ünlü Portekizli denizci João de Sepúvelda öldürülmüştür. Bunların yanında, Türk denizci Ali Beğ'in Somali filosu ile iş birliği yapmasıyla 1580'li yıllarda ilişkiler zirveyi görmüştür. Ali Beğ, Somali filosu ile birlikte Portekiz İmparatorluğu'nun Güneydoğu Afrika'da tuttuğu topraklara saldırılara katılmıştır. Bu saldırılar neticesinde Mombasa, Kilwa Kisiwani ve Pate gibi önemli bölgeler Portekiz İmparatorluğu'nun elinden çıkmıştır. 16. ve 17. yüzyıllarda da varlığını sürdüren Ajura İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu'nun sikke modeline benzer bir sikke modeli kullanarak Portekiz İmparatorluğu'nun Hint Okyanusu'nda kurmuş olduğu ekonomik güce meydan okumuştur bu sayede Portekiz İmparatorluğu'na karşı ekonomik bağımsızlığını ilan etmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu Adal Sultanlığı ile de çok yakın ilişkiler geliştirmiş, Habeşistan-Adal Savaşı sırasında Adal Sultanlığı'na yardımda bulunmuştur.
İkili anlaşmalar

Mayıs 2010'da Türkiye ile Somali arasında yapılan anlaşmayla birlikte Türk ordusunun Somali ordusunu eğitmesi kararlaştırıldı, 2012 yılında anlaşma hayata geçti. Somali ordusunun Eş-Şebab örgütüne karşı ayakta kalabilmesi ve direnebilmesi için saha eğitimleri dahil olmak üzere Somali ordusu eğitilmeye başlandı. 2013 yılında Mogadişu Limanı, 20 yıllık süreyle Türk bir şirkete kiralandı. 2014 yılında liman tamamen Türk şirketlerin kontrolüne bırakıldı. Limandan elde edilen gelirin %55'i Somali'nin hazinesine gidecekken %45'ini Türk şirketin alması kararlaştırıldı. 2010 yılında varılan askeri anlaşma 2014 yılında geliştirildi. Somalili askerlerin Türkiye'de eğitim görmesi, Türkiye'nin Somali'de askeri üs kurması gibi kararlar alındı. 2015 yılında Dışişleri Bakanlıkları nezaretinde yeni kalkınma projeleri imzalandı. Yeni askeri, idari ve ticari anlaşmalar içeren bu anlaşmayla birlikte Türkiye-Somali ilişkileri zirve noktalarına ulaştı.
Eylül 2017'de Türk Silahlı Kuvvetleri, yapılan anlaşmalardan sonra Somali'nin başkentinde TURKSOM Askerî Eğitim Üssü'nü kurmuştur. Üste bulunan Anadolu Kışlası 550 bin metrekare alana kurulu olup, Türkiye'nin yurt dışındaki en büyük askeri üssüdür. Kışla'da Somali'nin askeri kuvvetleri eğitim görmektedirler.
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, 8 Şubat 2024 tarihinde imzalanan Türkiye ile Somali arasında Savunma ve Ekonomik İş Birliği Çerçeve Anlaşması'nın 21 Şubat 2024 tarihinde Somali Meclisi tarafından onaylandığını duyurdu. Anlaşma gereği Türkiye, Somali sularını güvenliğini önümüzdeki 10 yıl boyunca koruyacak. Bu 10 yıl içinde Türkiye aynı zamanda Somali'nin deniz kaynaklarının geliştirmesine yardımcı olacak. Bu 10 yıl sonrasında Somali, kendi sularını koruyabilecek düzeye gelecek. Türkiye ise bölgede petrol ve gaz arama-çıkarma hakkını elde etti. Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Oruç Reis'in Eylül sonu, Ekim başı bölgeye gönderileceğini ifade etti.
Türkiye'nin Mogadişu büyükelçileri

Mehmet Sıtkı Coşkun (1 Ocak 1981-1 Haziran 1984)
Nejat Taylan (1 Haziran 1984-31 Aralık 1987)
Hikmet Şengeç (1 Ocak 1988-31 Aralık 1992)
Cemalettin Kani Torun (4 Hazrian 2012-1 Eylül 2014)
Olgan Bekar (1 Eylül 2014-1 Aralık 2018)
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Somali'nin başkenti Mogadişu'ya ziyarette bulunan Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı karşılıyor, 25 Ocak 2015