stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Viski
İskoç Viskileri > İskoç viski üretimi > Damıtma (Distillation)

Damıtma işlemi damıtımhanede (Stillhouse) yapılır. Ön damıtım imbiği (wash still) ve son damıtım imbiği (spirit still) kullanılır. Prensip olarak birbirlerine benzeyen imbiklerdir fakat ön damıtım imbiği daha büyük olur. Bu imbikler malt viski damıtımevlerinde yoğun olarak "pot still" tipi kuğu şeklinde boyna sahip bakır imbiklerdir. Coeffey imbiği özellikle malt viski üreticileri tarafından tercih edilmez. İlk önce işlem ön damıtım imbiğinde (wash still) yapılır. İmbik ısıtılır ve eriyiğin kaynaması sağlanır. 5.5 saat süren damıtma sonunda 35% alkol içeren madde (Low Wine) elde edilir. Geri kalan malzeme artık kullanılmaz. "Low wine" daha sonra son damıtım imbiğinde (spirit still) ilk destilasyon işlemine tabi tutulur ve bu işlem 45 dakika sürer. Sonra ikinci destilasyon yapılır ve 75-80 derece civarında alkol elde edilir. Son damıtım imbiğinde iki kere damıtım yapılmasını İskoç viskisinin özelliğidir. İrlanda viskisinde 3 kere damıtılma yapılır.
İskoç Viskileri > İskoç viski üretimi > Yaşlandırma (Maturation)

Viskiler meşe fıçılara doldurulur ve burada bekletilir. Bu esnada viski sahip olduğu tadların bir kısmını alır. Bu kullanılan fıçıları türleri ve daha önce kullanım şekilleriyle sağlanır. Örneğin daha önce şarap yapımında kullanılmış fıçılar ile farklı tadlar sağlanır.
İskoç Viskileri > İskoç viski üretimi > Yaşlandırma (Maturation) > Fıçılar (Cask ya da Barrel)

Viski sadece meşe fıçılarda yaşlandırılır ve bu fıçılar daha önceleri başka tip içkilerin imalinde de kullanılmış olabilir. Örneğin daha önce burbon, viski, şarap, sherry (tatlı ispanyol şarabı), madeira (Madeira adasına özgü şarap), port (porto şarabı), rom, calvados (elmadan yapılan Fransız Brendi’si) vs yapılmış fıçılar viski imalatında kullanılabilirler. Bu fıçıların hâlen damarlarında bulunan bu içkiler viskiye değişik lezzetler katar.
Viski eğer tüm yaşlandırma işlemini tek bir fıçıda alırsa (aged) ya da (matured) denir. Örneğin 8 sene daha önce Sherry yapılmış fıçıda bekletilen viskiye “sherry aged" denir. Eğer viski yaşlandırma işleminin sonunda kısa bir süre başka bir fıçıya konulduysa “Port finished ya da sherry finished” denir. Viski için 6 aylık bir süre bile yeni aromalar alabilmesi için yeterli bir süredir.
Viski fıçılarda bekletilirken her yıl içindeki alkol %1.5-2 civarında buharlaşır. Bu buharlaşan kısma "Meleklerin Payı" (angel's share) denir. Bu oran sıcak iklime sahip ülkelerde daha çoktur. Yaşlanmış viskileri bu denli pahalı yapan en nemli unsurlardan biri Meleklerin Payıdır.
İrlanda Viskileri

İrlanda'da viskiye "Whisky" denmez. İrlandalılar, Amerikalılar gibi "Whiskey" sözcüğünü kullanırlar. İki kelimenin arasında anlamsal bir fark yoktur.
İskoç viskilerindeki torf (turba) ve is kokusunu sevmeyenler İrlanda viskilerini tercih ederler. İrlanda viskileri genelde sek ya da seyrek olarak çok az su katılarak içilir.
İrlanda viskileri, İskoç viskileri gibi 3 türde üretilir. Single malt viski, tahıl viskisi ve harmanlanmış viski. Üretim aşamaları İskoç viskisiyle büyük benzerlik gösterir. En temel farklılıklar arpanın çimlendikten sonra sac üzerinde kurutulması ve 3 kere damıtılmasıdır. Sac üzerinde kurutulduğu için İrlanda viskisinde İskoç viskilerindeki is kokusu olmaz ayrıca 3 kere damıtılması İrlanda viskisini daha yumuşak içimli yapar.
Viski üretiminde İrlanda'yı İskoçya'dan ayıran bir diğer özellik de İrlanda'da "Single pot still whiskey" denilen bir viskinin üretilmesidir. Bu viski çimlendirilmeden mayalanan arpa ile, çimlendirip mayalanmayan arpanın karışımıyla yapılır.
Jameson, Bushmills, Kilbeggan ve Tullamore dünyaca tanınmış İrlanda viskileridir.
İrlanda Viskileri > (Single) Malt viski markaları

Brogan's Legacy Irish Single Malt, A Drop of the Irish, Bushmills Single Malt, Cadenhead's Peated Single Malt, Clonmel Single Malt, Clontarf, Connemara, Erin Go Bragh, Inish Beg Turk Single Malt, Knappogue Castle, Locke's Single Malt, Merry's Single Malt, Michael Collins Single Malt, Preston Millennium Malt, Shanahans, Shannon Grain Single Malt, Slaney Malt, Suir Peated Malt, The Irishman Single Malt, The Wild Geese Single Malt Irish Whiskey, Tullamore Dew Single Malt, Tyrconnell
İrlanda Viskileri > Single Pot still viski markaları

Old Comber, Daly's of Tullamore, Dungourney 1964, Dunville's VR, Dunville's Three Crowns, Green Spot, Jameson 15 Year Old Pot Still, Midleton, Redbreast, Willie Napier 1945
İrlanda Viskileri > (Single) Tahıl viskisi markaları

Greenore, Teeling
İrlanda Viskileri > Harmanlanmış viski markaları

Avoca, Ballygeary, Brennans, Bushmills, Cassidy's, Clontarf 1014, Coleraine, Concannon, Crested Ten, Dunphys, Erin's Isle, Feckin Irish Whiskey, Finian's Five Provinces, Golden Irish, Grace, Hewitts, Inishowen, Jameson Irish Whiskey, John L. Sullivan Irish Whiskey, Kilbeggan, Locke's, Michael Collins Blend, Midleton Very Rare, Millars, Murphy's, Old Kilkenny, O'Briens, O'Neills, Old Dublin, Paddy, Powers Gold Label, Red Breast Blend, Slane Castle, Strangford Gold, Tullamore Dew, Writers Tears
Amerikan Viskileri

Amerikan viskileri, her yönüyle İskoç Viskilerinden çok farklı viskiler. Üretimlerinde arpa maltı yerine mısır, çavdar, buğday ve maltlanmamış arpa kullanılıyor. Yıllandırılma ise içleri yakılmış beyaz meşe fıçılarda yapılıyor. Yasalara göre bu fıçılar sadece bir kez kullanılabiliyor. Amerikan viskilerinin en önemli kategorisi ise Bourbon viskiler.
Amerikan Viskileri > Bourbon Viskiler

Bourbon viskiler içleri yakılmış beyaz meşe fıçılarda iki yıl bekletildikten sonra şişeleniyor. Kendine özgü vanilya kokusu ve tadını, bu içi yakılmış fıçılar veriyor Bourbon'a. Yine bundan dolayı Bourbon'ların rengi İskoç viskilerinden daha koyu ve kırmızımtrak oluyor. Bir viskiye Bourbon denilebilmesi için damıtıma giren viskinin en az yüzde 51 oranında mısırdan yapılmış olması gerekiyor.
Amerikan Viskileri > Tennessee Viskileri

Aslında Tennessee viskileri de Bourbon viskiler olarak tanınırlar. Aradaki tek fark bu viskilerin damıtıldıktan sonra fıçılara konulmadan kömürden süzülmesidir. Jack Daniel’s bu tür viski üretmektedir.
Diğer viski türleri > Kanada viskileri

Kanada, dünyanın dördüncü büyük viski üreticisidir. Kanada'da ilk lisanslı damıtımevi 1769'da rom üretimi için kurulmuş, zamanla viski üretimine de geçmiştir. 1920-1933 yılları arasında Amerika'da yasaklanan içki üretimi Kanada viski endüstrisini canlandırmış ve hızla büyümesini sağlamıştır. Kanada viskileri sek içilmekten çok sodayla ya da kokteyllerde tercih ediliyorlar. Bol buzla içilen yaz viskisi imajına sahip Kanada viskileri hakkıyla damıtılmış kendine özgü bir tadı olan saf çavdar viskileridir. Kanada viskilerinden bazıları, LOT 40, J.P. Wisers, Pike Creek ve Canadian Club'dır.
Diğer viski türleri > Japon viskileri

Bazıları; Hibiki, Yamazaki, The Chita, The Kurayoshi, Nikka Coffey Grain Whisky'dır.
Diğer viski türleri > Türk viskileri

Türkiye'de viski üretmek amacıyla ilk fabrika 1963 yılında, TEKEL bünyesinde kurulmuştur. Atatürk Orman Çiftliği arazisi üzerinde yer alan Ankara Bira Fabrikası'nın bir bölümü viski üretimine ayrılmış, burada yaklaşık 50 yıl boyunca Ankara Viskisi adı altında ülkenin ilkyapılıp piyasaya sürülmüştür. Önce yerli bir şirket olan Mey İçki'ye, sonrasında ise dünyanın en büyük alkollü içki üreticisi Diageo'ya satılan Ankara Viskisi'nin üretimine 2011 yılında son verilmiştir. Türkiye'de Tekel 1963 yılında Ankara viskisi markasıyla viski üretimine başlamıştır. Yıllık 200.000 litre üretilen bu viski çok uzun yıllar Tekel tarafından piyasaya sürülmüştür. 5 yıl bekletilerek olgunlaştırılan bu viskinin üretim ve pazarlaması Tekel'nin Mey içki'ye özelleştirilmesi sonrası Mey içki tarafından durdurulmuştur.
İskoçya'daki viski üretim bölgeleri
Jura Single Malt Whisky
Glenfiddich mash tun
Ön damıtım imbiği (wash still)
Kilchoman viski fıçıları, 2006
Sakk-ı Şer’î

Şer’îyye Sicilleri'ndeki her çeşit yazılı kayıtlar belli bir usûle göre düzenlenmekte ve sicile kaydedilmektedir ki, bu usûle: sakk-ı şer'î usulü denmektedir. Sakk kavramı Farsça, çek kelimesinin Arapçalaştırılmış hâlidir ve sözlükte berat, hüccet, temessük, tapu tezkeresi ve kısaca yazılı belge anlamlarına gelir. Terim olarak ise; şer'î mahkemelerin sicile kaydettiği veya yazılı olarak tarafların eline verdiği her çeşit belgenin düzenlenmesinde ve yazılmasında takip edilen yazım usûlüne veya bu çeşit yazılı belgelere Sakk-ı Şer'î denmektedir.
Başta ilâm ve hüccetler olmak üzere bütün kayıtların tanzim ve yazım şekillerini açıklayan örnekler yazılarak, sakk kitapları te'lîf edilmiş ve şer’iyye sicillerindeki kayıtların tanzimi meselesi, düzenli ve sağlam bir şekilde ortaya konmuştur. Düstûr'da yirmi ikinci maddede:” Cerîde-i muharrer sûret-i dâva esas tutularak i’lâm müsveddesi usûl-i sakk üzere kaleme alınır. Hîn-i tesviyede sûret-i zabtın bazı ibarelerinde kâide-i sakk üzere mahv ve isbât câiz ise de esas mes’elece
tağyîr olmak şarttır...”.denilerek takip edilecek yazım usûlünün “sakk usûlü” olduğu
belirtilmiştir.
PS

PS bir kısaltmadır.
ps

.ps,
Peştuca, ISO 639 dil adlarının iki harften oluşan kısaltmalarla kod sistemi
picosecond
ps (Unix)
Pferdestärke
Ps

Peta saniye
Pozitronyum
PS

Professional Surveyor
Paddle steamer
Palau, FIPS PUB 10-4 territory code
Palestinian territories, ISO 3166 country code
Parametric Stereo
Pferdestärke,
Police Sergeant,
PS, PostScript' in kısaltması, bir sayfa tanımlama dili
Professional services,
Proton Synchrotron
Public school
Ukraine International Airlines, IATA airline designator
PS, Plastik sektöründe polistiren'in kısaltması
Porous silicon
Pulmonary Stenosis
Power steering
Power supply
Phosphatidylserine,
Plastic surgery
PS > Bilgisayarda

ps (Unix),
Adobe Photoshop,
PS, PostScript' in kısaltması, bir sayfa tanımlama dili
Program stream,
PS > Eğlence, müzik ve edebiyatta

Priory of Sion, Prieuré de Sion,
PS Classics,
P.S., 2004 film
P.S. (A Toad Retrospective),
P.S. (albüm),
"PS,"
PS > Siyasi partiler

Parti Socialiste (anlam ayrımı)
Partido Socialista,
Partido Socialista de Chile,
Partidul Socialist [din România],
PS > Şirketler

PeopleSupport,
PS > Video games

PS, PlayStation'un kısaltması
Ayrıca bakınız:
PSone
PlayStation 2
PlayStation 3
Phantasy Star,
Teoman Alpay

Başlığın diğer anlamları için Alpay sayfasına bakınız.
Ali Teoman Alpay (d. 29 Temmuz 1933, Çanakkale - ö. 11 Şubat 2005, Çanakkale), Türk ses sanatçısı, şarkı sözü yazarı.
Ankara Radyosu’nun açtığı ud sınavını kazanarak, radyonun saz sanatçıları arasına katılmış ve kendi dalında aşama kaydederek, Türkiye’nin en genç Türk müziği yayınları şefliğine kadar yükselmiş olan ve Erzurum Radyosu müdürlüğü yapan Türk müziği bestekârıdır.
Hayatı

Ali Teoman Alpay, 1933 yılında dava vekili Ahmet ve Zehra Alpay'ın ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Sanatçının seslendirdiği Nasıl Geçti Habersiz isimli eseri 1972 yılının şarkısı seçilirken, sonraki yıllarda Gökyüzünde Yalnız Gezen Yıldızlar, Buruk Acı, Sarmaşık Gülleri eserleri yine derecelere girmiştir. 1997'de İstanbul FM dinleyicileri tarafından besteci Teoman Alpay’ın Kalbimi Kıra Kıra isimli eseri en beğenilen eser seçilmiş ve Atatürk Kültür Merkezi'nde altın plaket ödülü almıştır.
İlk evliliğini Ankara Devlet Konservatuarı Kompozisyon Bölümü’nde okuyup Basın Yayın ve Turizm Genel Müdürlüğü Radyo Dairesi'nde çalışırken Sabahat Bora ile yaptı. 1957 yılında oğlu Bora, 1958 yılında kızı Zerrin dünyaya geldi.
Biga’da yayınlanan “Birlik” gazetesi sahibi M. Cahit Renda'nın büyük kızı gazeteci Ruhsar Renda ile 1981 Mayıs'ında evlendi.
2003 yılında oğlu Bora'yı kaybetti.
2005 yılında bacağı şeker hastalığına bağlı kangren oldu.
11 Şubat 2005 gecesi Çanakkale SSK Hastanesi'nde şeker hastalığına bağlı kangrenden yoğun bakımda solunum yetmezliğinden hayata gözlerini kapadı. 14 Şubat Sevgililer Günü'nde Türk bayrağına sarılı tabutu Çanakkale halkının sevgi ve saygılarıyla belediye hoparlöründen okunan “Samanyolu” bestesi eşliğinde Şehir Mezarlığı'nda defnedildi. Alpay'ın vasiyeti gereği, mezarı başında klarnet çalındı.
Teoman Alpay'ın kızı Zerrin Alpay 2015 yılında vefat etmiştir.
Ünseli, Muradiye

| Ünseli |
| --- | --- |
Mahalle
 Van
Ülke:  Türkiye
İl: Van
İlçe: Muradiye
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 11,29 km²
Nüfus (2019): 2.835
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl plaka kodu: 65
Posta kodu: 65510
Resmî site YerelNet
Ünseli, Van'ın Muradiye ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Günümüz yerleşimi sınırları içerisinde eski dönemlere kadar uzanan yaşam izleri görülmektedir. 1935 yılında ilk buluntular ve 1962 yılında da arkeolojik kazılar sonucu köyde Evditepe ve Alacahan olmak üzere iki adet nekropol alanı bulunmuş olup söz konusu nekropollerde Tunç Çağı'nın sonlarından başlayarak Demir Çağı'nın erken dönemi ile Urartular döneminin izleri görülmektedir. Yerleşimin güneydoğusundaki Varsak Tepe üzerinde kalıntıları görülebilen Alacahan kalesinin Demir Çağ'da inşa edildiği düşünülmektedir.
1514 yılı dolaylarında Osmanlı hakimiyetine yerleşimden, 1556 yılı tahrir kayıtlarında "Arnis" adıyla Van Eyaleti'nin Adilcevaz sancağının Ahlat nahiyesine bağlı bir köy olarak bahsedilmiştir. 1836 tarihinde yapılan sayımda, o dönemki Van kaza merkezine bağlı köyde 30 hane 63 erkek nüfus bulunmaktaydı.
1915 yılı Mayıs'ında Ruslarca ele geçirilen yerleşim, 1917 yılında yaşanan Ekim Devrimi sonucu yeni kurulan Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti ile imzalanan Brest Litovsk Barış Antlaşması uyarınca Rus güçlerinin çekilmesiyle 4 Nisan 1918'de yeniden Osmanlı hakimiyetine girdi.
1935 yılı nüfus sayımında yerleşim Arnis adıyla Muradiye kaza merkezinin bir köyü olarak görülmektedir. Cumhuriyet döneminde son Köy enstitüsü 18 Kasım 1948'de Ünseli'de açılmış olup bu enstitü 27 Ocak 1954'te çıkarılan kanun uyarınca kapatılarak öğretmen okuluna dönüştürülmüştür. İlerleyen yıllarda yerleşimden Ernis adıyla bahsedilmekle birlikte 1968 yılına gelindiğinde Ünseli adını almıştır. 2 Haziran 1989 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.
Yaşar Kemal'in ebeveynleri 1915'e kadar bu köyde yaşamışlar ve Van'ın işgali üzerine Çukurova’ya göç etmişlerdir.
Coğrafya

Erciş ilçesinin hemen sınırında, Van Gölü'nün kıyısında bulunmaktadır. Türkiye'deki en eski öğretmen okullarından Alpaslan Öğretmen Lisesi ile adını duyurmuştur. Fevzi Çakmak mahallesi ve Bey mahallesi olmak üzere 2 mahalleden oluşmaktadır. Erciş ve Muradiye ilçelerine eşit uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre belde nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 3.856
2000: 3.946  
1990: 2.842
Dedektif

Parmak izi üzerinde çalışan bir dedektif, 1924
Dedektif veya Hafiye, suçları soruşturmak ve suçluları yakalamakla görevli polislere denir. Bazı ülkelerde devlet görevlisi olmayan özel dedektifler de vardır. Öykülerde ve romanlardaki dedektifler genellikle bu türden özel görevlilerdir.
Dedektif, bulundukları ülkenin, yasaları el verdiği ölçüde, kendilerinden talep edilen konular hakkında araştırmalar yapan ve buldukları verileri, raporlar halinde ilgili kişilere sunan, profesyonel araştırmacılardır. Bu kişiler resmi olmadıkları için özel dedektif diye anılırlar.
Dedektif becerikli ve sabırlı olmalıdır, çünkü soruşturduğu konuda yalnızca bir ipucu bulmak için bile aylarca çalışmak zorunda kalabilir. Günümüzde kanıtlar bulmada bilimsel yöntemler büyük kolaylık sağlar, ama dedektif gene de büyük ölçüde soru sorma yöntemiyle çalışır.
Güvenilebilir bir ortak olarak nitelendirilen dedektifler, resmî kurumlara bağlı olmadan kişinin gayri-resmî işlerinden haberdar olup suç teşkil edilmedikçe olayları üçüncü kişilerle paylaşmaz, bu nedenle özel dedektiflik halk tarafından talep gören bir meslek haline gelmiştir, öyle ki; araştırmaların çoğunda taleplerin kanunî olması ve özel mülk haklarına saygı gösterilmesi ile temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilmemesi özel dedektiflerin ilkesi olduğu söylenmektedir. Bu nedenle kolluk kuvvetlerinin ihtimalleri araştırmadığının göz önünde bulundurulması söz konusuyken, olayları aydınlatmada tüm veriyi inceleyen özel dedektifler sonuca daha kolay ulaşabilirler.
Roman ve öykülerde dedektifler

Batı ülkelerinde polis örgütünün güçlenmesi, 19. yüzyılda dedektif öyküleri biçiminde edebiyata da yansıdı. Bir edebiyat yapıtında yaratılan ilk dedektif, Edgar Allan Poe'nun Morg Sokağı Cinayeti (Murders in the Rue Morg; 1841) romanındaki Auguste Dupin'dir. İngiliz yazar Wilkie Collins'in Aytaşı'ndaki (Moonstone; 1868) dedektifi Çavuş Cuff, sessiz ama cana yakın biri olarak dikkati çeker. Aynı yüzyılın sonlarında Arthur Conan Doyle'un Sherlock Holmes'u, edebiyat tarihinde benzeri görülmeyen bir ilgi uyandırmıştır. Conan Doyle'un dedektifi, alışılmışın dışında alışkanlıkları olan, özel bir soruşturmacıdır. Cinayetleri çözümlemede kendine özgü yöntemler kullanır. Sherlock Holmes göre, olanaksız olanın dışındaki her şey gerçektir.
Çağdaş polisiye romanlarının ünlü dedektifleri arasında Agatha Christie'nin kel, yumurta kafalı, pos bıyıklı, ufak tefek Belçikalı Hercule Poirot'su ile bir İngiliz köyünde yaşayan evde kalmış Bayan Marple'ı, Dorothy L. Sayers'in Lord Peter Wimsey'i sayılabilir. İngiliz yazar G. K. Chesterton'un yarattığı ufak tefek Peder Brown'u, Sherlock Holmes ile kıyaslanabilecek kadar parlak düşünceleri olan bir dedektiftir.
ABD'de, Sherlock Holmes kadar başarılı dedektif, hemen her konuda uzmanlaşmış Philo Vance'dir. Belçikalı yazar Georges Simenon'un yarattığı Müfettiş Maigret da profesyonel dedektifler arasında sayılır.
Dedektiflik bürosu

Dedektiflik Bürosu özel dedektiflik hizmeti veren, profesyonel dedektiflerin, güvenilir olduklarını gösteren, insanlara hizmet etmeleri için kurulan bürolardır.
Sherlock Holmes'un illüstrasyonlarından
İpek, Kosova

| İpek |
| --- | --- |
Şehir

İpekİpek’in Kosova'daki konumu
Ülke/Bölge/UNMIK:  Kosova (de facto)  Kosova ve Metohiya (de jure)  UNMIK (de jure)
İl/Okrug/District:  İpek  Pećki  District of Pec
Belediye: İpek
İdare
 • Belediye Başkanı: Gazmend Muhaxheri
Yüzölçümü
 • Toplam: 602 km²
Rakım: 550 m
Nüfus(2011)
 • Toplam: 95.723
 • Yoğunluk: 158.8/km²
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAYS)
Alan kodu: +383
Plaka kodu: 03
Resmî site İpek Belediyesi
İpek (Arnavutça: Peja veya Pejë; Boşnakça: Peć; Sırpça: Peć / Пећ; Osmanlı Türkçesi: ايپك), Kosova'nın kuzeybatısında bir şehir ve belediye merkezi. Kosova'nın büyük yerleşim birimlerinden birisidir.
De facto olarak Kosova'nın İpek ilinde; de jure olarak Sırbistan'a bağlı Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi'nin Pećki ilinde yer alır. Ayrıca de jure olarak Birleşmiş Milletler Kosova Geçici Yönetim Misyonu'nun İpek Bölgesi'nde (District of Pec) bulunur.
Tarih

İpek, 1219 yılında Sırp Ortodoks Kilisesi'nin patrikhanesinin kurulduğu yer olması bakımından Sırp tarihinde özel bir önem taşır. 6. ve 7. yüzyıllarda başlayan Sırp göçleri ile Slavlaştırılmaya başlanan bölge, 1200'lü yıllarda Ortodoksluk bakımından hatırı sayılır bir konuma ulaşmıştır. Sırplar, bölgenin o zamanki hâkimleri olan Bizans'la mücadeleleri neticesinde kurmaya muvaffak oldukları devletlerinin temelinde patrikhanelerin önemli yeri olmuştur.
Osmanlı Devleti'nin 1389 senesindeki 1. Kosova Savaşı sonrasında iyice genişleyen ve kökleşen hâkimiyetiyle beraber İpek ve havalisinin Türkleşme ve Müslümanlaşması da başladı denebilir. Bölgede, Osmanlı idaresi öncesinde de (genelde Müslüman olmayan) Türk öbeklerinin bulunduğunu, çeşitli Macar ve Doğu Roma kaynaklı göstermektedir. Dolayısıyla, 1. Kosova Savaşı ile beraber sözü edilen Türkleşme, Oğuz Türkleri ağırlıklı Müslüman Türk yapılanmasının yoğunlaşmasıdır.
Türk şair Mehmet Âkif Ersoy'un babası İpekli Tahir Efendi, burada doğup büyümüş, daha sonra İstanbul'a gelmiş ve Fatih Medresesi'nde uzun yıllar müderrislik yapmıştır. Tahir Efendi'nin doğup büyüdüğü yıllarda Osmanlı Devleti sınırları içinde yer alan İpek, Balkan Savaşı'ndan sonra, 22 Mart 1913 Londra Sefirler Toplantısı sonucu Sırbistan sınırları dâhilinde kaldı.
Coğrafya

Kosova'nın kuzeybatısında yer alır. Sırbistan'ın Müslüman nüfusunun en yoğun olduğu bölgelerden Sancak bölgesi (Sırbistan) ile komşudur. Ayrıca, batısıyla da Karadağ'a yakın bir konumdadır.
Kültürel Yapı

Priştine'den sonra gelen Prizren, Yakova, Ferizovik, Gilan ve Mitroviça gibi, Kosova'nın büyük şehirlerinden biri olan İpek, ülkenin mamur yerleri içinde yer alır. Türkçede İpek olarak adlandırılan şehrin özgün adının da İpek/Peja/Peć şekillerinden hangisine dayandığı konusu kesinlik kazanmamıştır. Üç şekil de birbirinin varyantı gibi durmaktadır.
Nüfus

2011 yılında Kosova genelinde yapılan nüfus sayımında İpek'in nüfusu 95.723 çıkmıştır.
Kardeş Şehirler

Kale, Türkiye
İpek sokaklarından görünüm
Bayraklı Camii ve önü
Lockheed C-130 Hercules

| C-130 Hercules |
| --- | --- |

Türü: Stratejik Orta Düzeyli Nakliye
Ulusal köken:  ABD
Üretici: Lockheed Martin
İlk uçuş: 23 Ağustos 1954
Hizmete giriş: 23 Ağustos 1957
Durumu: Etkin hizmette
Ana kullanıcı: ABD Hava Kuvvetleri
Üretim sayısı: +2.500 (2015)
Birim maliyeti: US$62,000,000
Değişimleri: Lockheed Martin C-130J Super Hercules
C-130 Hercules, Amerikalı Lockheed (şu an Lockheed Martin) firması tarafından geliştirilen orta sınıf bir taktik nakliye uçağıdır. Havacılık tarihinin en başarılı nakliye uçaklarından biri olarak kabul edilmektedir. Dünya genelinde 50'den fazla ülke için 2,500'den fazla C-130 Hercules üretilmiştir ve bu uçaklar 22 milyon uçuş saatini aşmıştır.
Geliştirilmesi

1950 yılında başlayan Kore Savaşı'nda C-119 Flying Boxcars, C-46 Commandos ve C-47 Skytrains gibi II. Dünya Savaşı nakliye platformlarının o gününün muharebe sahası ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kaldığını gören ABD Hava Kuvvetleri, 1951 yılında Boeing, Douglas, Fairchild, Lockheed, Martin, Chase Aircraft, North American, Northrop ve Airlifts firmalarına bir Genel Harekât İhtiyacı (GOR) bildirisi yayınlayarak yeni bir nakliye uçağı ihtiyacı olduğunu belirtti.
Bu yeni nakliye uçağının acele ile hazırlanmış ham pistlerden hareket edebilmesi, 92 yolcu / 72 tam teşekküllü asker / 64 paraşütçü kapasiteli olması, asgari 2,000 km uçuş menziline sahip olması ve bir motoru dursa dahi uçuşa devam edebilmesi istenmekteydi.
Üretici firmaların ABD Hava Kuvvetlerine sunduğu on farklı tasarımdan Lockheed firmasının Model 82 tasarımı kabul edildi ve 2 Temmuz 1951 tarihinde firma ile geliştirme sözleşmesi imzalandı. Willis M. Hawkins ve Clarence "Kelly" Johnson'ın liderliğindeki Lockheed ekibi tarafından ortaya konan ilk prototip YC-130 (#53-3397 seri numaralı) 23 Ağustos 1954 tarihinde ilk test uçuşunu gerçekleştirdi. Stanley Beltz ve Roy Wimmer'ın pilotajında Kaliforniya'daki Lockheed tesisleri ile Edwards Hava Üssü arasında gerçekleşen ve 61 dakika süren bu başarılı uçuşa Kelly Johnson da bir P2V Neptune uçağı ile eşlik etti.
Gelecek vadeden bir tasarım olan ve üretilen ilk prototipleri beklenenin üstünde başarı gösteren bu yeni nakliye uçağına Yunan mitolojisinde doğaüstü bir kuvvete sahip olan Herkül'e ithafen "Hercules" adı verildi ve ABD Hava Kuvvetleri tarafından 219 adetlik ilk sipariş verildi. İlk seri üretim C-130A Hercules 7 Nisan 1955 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirdi ve uçaklar Aralık 1956'dan itibaren ABD Hava Kuvvetleri Taktik Hava Komutanlığında servise girmeye başladı.