stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Benim Gibi

Benim Gibi, Öztürk'ün 22 Aralık 2011'de yayınladığı dördüncü stüdyo albümü. Kayıt ve düzenlemelerini Can Güngör ve Emre Malikler'in yaptığı albümün, yapım süreci altı ay sürdü. Öztürk'ün albüm vokal kayıtlarını iki haftada tamamladığı albüm Pasaj Müzik etiketiyle yayınlandı.
Şarkılar

| Benim Gibi> No. | Benim Gibi> Başlık | Benim Gibi> Söz yazar(ları)ı | Benim Gibi> Besteci(ler) | Benim Gibi> Süre |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Sonbahar"   | Öztürk İlmaz | Öztürk İlmaz | 03.39 |
| 2. | "Kader"   | Öztürk İlmaz | Öztürk İlmaz | 04.25 |
| 3. | "Benim Gibi"   | Öztürk İlmaz | Öztürk İlmaz | 03.45 |
| 4. | "Bu Elveda"   | Öztürk İlmaz | Öztürk İlmaz | 04.14 |
| 5. | "Kim Sever"   | Öztürk İlmaz | Öztürk İlmaz | 03.35 |
| 6. | "Sar"   | Öztürk İlmaz | Öztürk İlmaz | 04.11 |
| 7. | "Gel"   | Ersin Özel | Öztürk İlmaz | 03.54 |
| 8. | "Gitme (Akustik)"   | Öztürk İlmaz | Öztürk İlmaz | 03.44 |
| 9. | "Doğumgünü"   | Can Güngör | Can Güngör | 04.36 |
| 10. | "Yeter ki Sen İste"   | Öztürk İlmaz | Öztürk İlmaz | 04.53 |
| Toplam süre: | Toplam süre: | Toplam süre: | Toplam süre: | ' |
Survivor (Fırıldak Ailesi)

| "Survivor" |
| --- | --- |
Fırıldak Ailesi bölümü

Bölüm no.: 1. sezon 10. bölüm
Yönetmen: Haluk Can Dizdaroğlu
Senarist: Haluk Can Dizdaroğlu
Yayın tarihi: 15 Nisan 2013 (2013-04-15)
Bölüm kronolojisi
← Önceki "İşsiz Adam" Sonraki → "Hayalet Avcıları"
Fırıldak Ailesi bölümleri
"Survivor", Türk animasyon televizyon dizisi Fırıldak Ailesi'nin birinci sezonunun 10. bölümüdür. Star TV kanalında 15 Nisan 2013 tarihinde yayınlandı. Bölüme Türk sunucu ve yapımcı Acun Ilıcalı konuk olmuştur. Acun Ilıcalı konuk yıldız olarak yer aldığı bölümde kendi çizgi karakterini seslendirmiştir. Bölüm, Haluk Can Dizdaroğlu tarafından yazıldı ve Haluk Can Dizdaroğlu tarafından yönetildi.
Bölüm

Ailemiz bu bölümde büyük beğeniyle izlenen Survivor'a katılır.
Fırıldaklar'ı adaya götüren uçak düşünce Sabri ve Tosun ile diğer aile fertleri başka başka adalara çıkarlar. Aşırı motive olan ve kendini çok kaptıran Sabri kendini yarışmada zannetse de yarışma aslında diğer fertlerin bulunduğu adadadır. Sürprizler bununla sınırlı kalmaz elbette.
Peki ailemiz adadaki zorlu şartlara ayak uydurabilecek mi? 
Büyük mücadelelerin ve olağanüstü karşılaşmaların sonucunda kazanan kim olacak?
Yapım

İlk kez "Survivor" bölümünde diziye bir ünlü kendi sesi ile konuk olmuştur. Nisan ayının ilk haftasında seslendirmeleri yapılan bölümde Acun Ilıcalı konuk yıldız olarak yer aldığı bölümde kendi çizgi karakterini seslendirmiştir. Bunun yanı sıra bölümde birçok  yeni karakter yer almıştır. Zeki karakterinin taktığı bandanada "Müslüm Baba" yazısı yer almıştır. Böylelikle Müslüm Gürses anılmıştır. Ayrıca Nihat Doğan, Nihat ve Doğan adında iki farklı karakter olarak Survivor adasında yer almıştır.
Karşılama

"Survivor" 15 Nisan 2013'te Star TV'de gece kuşağında yayınlanmıştır. Bölüm reyting sıralamasında Total'de 2,02 reytingle 30., AB grubunda ise 2,39 reyting ile 19. olmuştur. Bölümün yayınlandığı günkü rakipleri arasında Kanal D'de Galip Derviş, atv'de Kim Milyoner Olmak İster?, Show TV'de Herşey Yolunda Merkez ve FOX'da Yer Gök Aşk bulunuyordu.
Bölüm televizyon eleştirmenlerinden değişik geri dönüşler aldı. Twitter'da Trent Topic oldu.
Eleştiriler

Mesut Yar Survivor bölümü için : "Fırıldak Ailesi kamuoyunca aşina olunan sesleri kullanarak dublaj üzerinden yarattığı çekim merkezini bu haftaki bölümde Acun Ilıcalı'yı konuk ederek resmen ikiye katladı..
Amerika'da animasyonları ünlülerin seslendirdiğini ve neredeyse oyunculuk kaşesi aldığını biliyoruz. Bizde bu işler şimdilik hatır gönülle yürüyor..
Ama bakın, önümüzdeki günlerde ciddi bir pazar oluşacak. Duruma erken uyanan "Fırıldak Ailesi" konuk seslerle o sektörün kapısını aralıyor. Sektöre yeni bir ekmek teknesi giriyor yani. Hayırlısı olsun.."  demiştir.
Medyatava sitesi : "Büyükler için ilk animasyon dizisi olan "Fırıldak Ailesi" dün gece ekrana gelen #öylehirsliyimki hashtag'i ile Twitter'da Trend Topic oldu. Acun Ilıcalı'nın da  ilk kez seslendirme yaparak katıldığı Star TV dizisinde Fırıldak Ailesi Survivor’a katıldı. Adadaki zor şartlarla uğraşan Acun bunlar yetmezmiş gibi bir de Fırıldak Ailesiyle uğraşmak zorunda kaldı."  demiştir."
Televizyon Eleştirmeni Yüksel Aytuğ : "Acun'nun etinden, sütünden, yününden faydalananlar kervanına bu hafta Star TV'nin animasyon dizisi "Fırıldak Ailesi" de katıldı. Fırıldaklar, Survivor'a katılınca; Acun Ilıcalı da hem çizgi karakteriyle hem de sesiyle diziye dahil olmak zorunda kaldı.
Evet, Fırıldak Ailesi 23.00 sularında yayına giren 'büyükler için' bir çizgi dizi. Ama işin içine animasyon girince, çocukları ekrandan uzaklaştırmakta kolay olmuyor. Ebeveynlerin koyduğu yasakları delen ya da bir şekilde o saatte televizyon izleme şansını (ya da şanssızlığını) elde eden çocuklar bu çizgi dizi içindeki 'zararlı' unsurlar ile 'göz göze' geliyorlar.
Kabul ediyorum; bu kanalın ya da yapımcının suçu değil ama ortada bir realite var: Çocuğu çizgi diziden uzak tutmak zor. Bu hafta bırakın çocukları, beni bile rahatsız eden bir-iki sahne vardı Fırıldak Ailesi'nde. Sokakta yaşayan bir karakterin pantolonunu indirip cinsel organını gösterdiği ve Kadıköy Altınyol'daki meşhur boğa heykelinin arkasına geçtiği sahneler buzlama efektlerine rağmen beni son derece rahatsız etti."  demiştir.
Dürdane Çektir Survivor'da yarışırken.
Zeki'nin bandanasındaki "Müslüm Baba" yazısı.
Acun Ilıcalı'nın animasyon karakteri.
İsa'nın göğe yükselişi

İsa'nın göğe yükselişi, Benvenuto Tisi, 1520
İsa'nın göğe yükselişi ya da İsa'nın miracı (Latince: Ascensio Domini, İsviçre ve Lichtenştayn'da Auffahrt), Hristiyanlıkta İsa'nın Tanrı'nın yanına geri çekilmesi olayıdır. Paskalya'dan 39 gün sonra, Paskalya orucundan ise 40 gün sonra kutlanır. Bu yüzden bayram daima perşembe gününe denk gelir. Bu şekilde en erken 30 Nisan'da, en geç 3 Temmuz'da kutlanır.
Hristiyan öğretisindeki miraç günlerinden biridir. İsa'nın öldükten 3 gün sonra dirildiğine ve birçok insana görüldükten sonra, 40. günde havarilere görünüp, göğe, Tanrı'nın yanına yükseldiğine inanılır.
İsa'nın Göğe Yükselişi Bayramı'nın tatil günü olmadığı ülkelerde, bayram hemen ardından gelen pazar günü kutlanır.
Tarihi

Hacı Egeria'nın anlatımına göre, dördüncü yüzyılın sonunda Yeruşalim'de yaşayan Hristiyanlar, Paskalya Devresi'nin son gününde hala İsa'nın Göğe Yükselişi Bayramını ve Pentekost (Kutsal Ruh'un gönderilmesi) Bayramını birlikte kutluyorlardı.
Dördüncü yüzyılda, özel bir günde İsa'nın Göğe Yükselişi Bayramı'nın kutlandığı görülmeye başlanır. Seçilen gün, Paskalya'dan tam olarak 40 gün sonraydı. 40 “kutsal” sayısının temel saygınlığına ek olarak; Hristiyan'ın Paskalya'dan 40 gün sonra İsa'nın Göğe Yükselişi Bayramı'nı kutlamayı seçmesinin nedeni Elçilerin İşleri Kitabı'nda 1. bölümün 3. ayetinde bulunur: "İsa, ölüm acısını çektikten sonra birçok inandırıcı kanıtlarla elçilere dirilmiş olduğunu gösterdi. Kırk gün süreyle onlara görünerek Tanrı’nın Egemenliği hakkında konuştu."
Katolik Litürjisinde

Katolik Litürjisinde, İsa'nın Göğe Yükselişi Bayramı'nın anlamı hem İsa'nın dönüşünü hem de Hristiyan cemaatindeki kalıcı varlığını vurgular. İsa'nın cennete yükselişi, hem insanların hem de İsa'nın yüceltilmesi olarak görülür.
William F. Lamb

| William Frederick Lamb> Kişisel bilgiler |
| --- | --- |
Doğum: 21 Kasım 1883(1883-11-21) New York, ABD
Ölüm: 8 Eylül 1952 (68 yaşında) New York, ABD
Vatandaşlık:  ABD
Çalışma ve başarıları
Ünlü yapıtları: Empire State Binası, 40 Wall Street
William Frederick Lamb (d. 21 Kasım 1883, New York - ö. 8 Eylül 1952, New York) Empire State Binası'nın tasarlayan mimarlardan birisidir.
William Frederick Lamb New York şehrinin Brooklyn bölgesinde dünyaya geldi. Sırasıyla Williams College, Columbia Üniversitesi Mimarlık Fakültesi ve Paris'te yer alan École des Beaux-Arts'da eğitim gördü. Carrere & Hastings firmasına 1911 yılında katıldı. Firmanın ismi 1920 yılında Carrère and Hastings Shreve & Lamb, 1925 yılında Shreve & Lamb ve 1929 yılında Shreve, Lamb and Harmon olarak değişti.
Bu firmalar bünyesinde tasarladığı binalar arasında 521 Fifth Avenue, Forbes Magazine Building, Standard Oil Building ve H. Craig Severence ile tasarladığı 40 Wall Street bulunmaktadır.
William Frederick Lamb 8 Eylül 1952 tarihinde New York'ta öldü.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 119035731  ISNI: 0000 0004 5289 8529  SNAC: w6xw4hrr  SUDOC: 179972057  ULAN: 500005350  VIAF: 4144814226939043143
Charmed

| Charmed |
| --- | --- |
Dizinin 5. sezonunun DVD'si
Ülke: ABD
Dili: İngilizce
Sezon sayısı: 8
Bölüm sayısı: 178
Yapım
Gösterim süresi: 40–45 dakika
Yayın bilgileri
Kanal: The WB
Yayın tarihi: 7 Ekim 1998 - 21 Mayıs 2006


Charmed, yayın hayatına 1998'de ABD'de The WB kanalında başlamıştır ve ilk bölümü The WB kanalının Smallville dizisinden önce en çok rating aldığı program olmuştur. Dizi 8 yıl boyunca sürmüş ve geçtiğimiz Mayıs 2006'da 178. bölümüyle yayın hayatına veda etmiştir. Dizi, ABD'nin dizi imparatoru Aaron Spelling'in prodüksüyonluğunda başlamıştır. Türkiye'de Dizimax kanalında 8. sezonu yayınlanmaktadır. Başrollerini kadınların paylaştığı en uzun süren dizidir.
Oyuncular

Alyssa Milano - Phoebe Halliwell (1998-2006)
Shannen Doherty - Prudence "Prue" Halliwell (1998-2001)
Holly Marie Combs - Piper Sterley Halliwell (1998-2006)
Rose McGowan - Paige Matthews (2001-2006)
Brian Krause - Leo Wyatt (1998-2005-8x21/22)
Jennifer Rhodes- Penelope "Penny" Halliwell (Grams)
Julian McMahon - Cole Turner (2000-2003-7x16)
Drew Fuller - Chris Perry (2003-2004-7x07-8x22)
Kaley Cuoco - Billie Jenkins (2005-2006)
Ivan Sergei - Henry Mitchell (2005-2006)
Marnette Patterson - Christy Jenkins (2006)
James Read - Victor Bennett (2000-2006)
Dorian Gregory - Darryl Morris (1998-2005)
T.W. King - Andrew "Andy" Trudeau (1998-1999)
Greg Vaughan- Dan Gordon (1999-2000)
Gildart Jackson - Gideon (2003-2004-6x14-6x23)
Dizinin konusu

Prue, Piper ve Phoebe kardeşlerin tavan arasında buldukları "Gölgeler Kitabı" adlı kitap kaderlerini değiştirir. Phoebe, kitaptaki büyülü sözleri okuyunca üç kız kardeşin atalarından miras kalan cadılık güçleri açığa çıkar.
Her birinin farklı doğaüstü yetenekleri vardır:
Prue, telekinezi gücüyle objeleri hareket ettirebilmektedir, daha sonra ise astral projeksiyon gerçekleştirebilme (geçici olarak kendini bedeninin dışına ışınlayabilme) yeteneğini kazanacaktır.
Piper objelerin moleküllerini yavaşlatabilmektedir. Daha sonra bu gücü gelişince objelerin moleküllerini hızlandırabilmeye başlayacaktır. Objelerin molekülleri yavaşladığında zaman yavaşlayıp durmuş gibi olmaktadır. Hızlandığında ise obje patlamaktadır.
Phoebe ise gelecekten veya geçmişten imgeler görme gücüne sahip olur, sonra ise havalanma gücünü kazanır. 6.sezondan 7.sezonun ortasına kadar duygudaşlık diye adlandırılan, karşısındakinin duygularını hissedibilme yeteneği kazanmıştır.
Duygudaşlık dışındaki bütün güçler iyi cadılara ve yüksek dereceli bazı iblislere işlememektedir.Halliwell kardeşler şeytani varlıklara karşı savaşabilmek için kullandıkları bu yeteneklerini birleştirdiklerinde ise yenilmez sihirli bir güç yaratırlar.Bu eşi olmayan üçlünün gücüdür. Yüksek dereceli bazı iblisleri yok etmek için üçlünün gücü gerekmektedir. Kardeşler üçlünün gücünü oluşturmadıklarında, yani tek başlarına sıradan birer cadıdır ve bu yüksek dereceli iblisleri tek başlarına yok edemezler.
3. sezon finalinde Prue'nun ölümünün ardından anneleri Patty'nin Beyaz Işıklı'sından (Samuel) olan bir kardeşleri olduğunu öğrenen Piper ve Phoebe, Paige'i yani kayıp kız kardeşlerini bir cadı olduğu konusunda ikna ettikten sonra Üçlü'nün Gücü yeniden oluşmuş olur.
Paige baba tarafından yarı beyaz ışıklı olduğu için objeleri hareket ettirebilme gücü, beyaz ışıklar içinde ışınlama olarak işlemektedir. Yine aynı nedenden ötürü Paige kendini ve başkalarını da istediği yere belirtebilmektedir. Yarı beyaz ışıklı olması dolayısıyla, normal beyaz ışıklılar gibi ona da korumak, yardım etmek ve yol göstermekle görevli olduğu insanlar verilir. Aynı zamanda Paige bilinen ilk yarı beyaz ışıklı olan cadıdır.Beyaz ışıklı olduğundan iyi insanları ve cadıları herhangi bir nedenden çıkan yaraları iyileştirebilmektedir.
Hikâye/Senaryo

'Charmed' Constance M. Burge' tarafından yaratılmış bir dizi olup; her bölümde senaristi değişmektedir.
Hikâye/Senaryo > Yapımcılar

Aaron Spelling
Brad Kern
Holly Marie Combs
Alyssa Milano
Sheryl J. Anderson
Daniel Cerone
Henry Alonso Myers
Laurie Parres
Jon Paré
Krista Vernoff
Rob Wright
Yeni Nesil Ajan

| --- | --- |
Yönetmen: Rob Cohen
Yapımcı: Neal H. Moritz
Senarist: Rich Wilkes
Oyuncular: Vin Diesel Samuel L. Jackson Asia Argento Marton Csokas Joe Bucaro Danny Trejo Eve Michael Roof Thomas Ian Griffith Leila Arcieri William Hope David Asman Chris Gann Mat Hoffman Brian Deegan Rob Cohen F. Valentino Morales Rich Wilkes Scott Waugh Tony Hawk Tanner Gill Carey Hart TeeJay Boyce Rob Wells Esteban Cueto
Müzik: Randy Edelman
Görüntü yönetmeni: Dean Semler
Kurgu: Paul Rubell
Dağıtıcı: Sony Pictures Entertainment
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Bilimkurgu
Renk: Renkli
Yapım yılı: 2002
Çıkış tarih(ler)i: 13 Eylül 2002
Süre: 124 dk.
Ülke: ABD, Çek Cumhuriyeti
Dil: İngilizce
Bütçe: $85,000,000
Hasılat: $135,400,000
Devam filmi: Yeni Nesil Ajan 2
Diğer adları: XXX
xXx - Yeni Nesil Ajan, 2002 ABD yapımı aksiyon, macera, gerilim filmi. Filmin senaryosunu Rich Wilkes yazmış ve filmi Rob Cohen yönetmiştir. Film 13 Eylül 2002 tarihinde gösterime girmiştir.
Filmdeki ana konu tehlikeli sporlar konusunda uzman olan xXx lakaplı Xander Cage'in Vin Diesel NSA ajanı Gibbons Samuel L. Jackson aracılığıyla devlet için gizli bir göreve zorlanmasıdır.
Hikâye

xXx, kazancını müthiş heyecan yaratan maceralarının video kayıtlarını internette satarak sağlamaktadır. Mesela 250 metrelik bir köprüden aşağı uçan çalıntı bir arabadan paraşütle atlamak gibi...
Tabii ki Xander'in Vin Diesel ölüme meydan okuyan bu davranışlarının azımsanmayacak bir hayran kitlesi de vardır. Ancak yasalarla girdiği sayısız dalaşmanın ardından, yaşamı en aşırı uçta olana doğru kayacaktır…
Xander'in bilmediği ise Ulusal Güvenlik Ajansı'na bağlı deneyimli ve eski bir ajan olan Augustus Gibbons Samuel L. Jackson tarafından izlendiğidir.
Ajan Gibbons sert tavrı ve yaralı yüzüyle Amerika'nın yorgun ama kararlı savaşcısı görüntüsünü vermektedir. Gibbons ve Ulusal Güvenlik uzaklarda, Prag'da umutsuz bir durumla karşı karşıyadır. Ajansın yeraltındaki gizli ajanı, kendilerine Anarşi 99 adını veren ve eski Rus ordusunda subaylık yapan zalim Yorgi ve güzel ama sert sevgilisi Yelena tarafından yönetilen bir grup acımasız hayduttan oluşan çete tarafından öldürülmüştür.
Gibbons'ın Prag'a gidecek ve yeraltına inerek Anarşi 99 ile kendi kurallarına göre oynayacak, kuralların olmadığı yerde de dünyayı yok etmelerini engelleyecek ve oyunlarının aslında ne kadar tehlikeli olduğunu keşfetmesine yardımcı olacak yeni bir ajana ihtiyacı vardır. Ancak bu yeni ajan eskisi gibi onlardan biri olmamalıdır. Daha fazla onlardan biri ve ölüme meydan okuyabilecek biri olmalıdır. Bu durumda, Xander hayret verici, olağandışı fiziksel ve atletik yetenekleri ayrıca kayıtsız yapısıyla gerçekleşmesi mümkün görünmese de mükemmel ve aynı zamanda tamamen isteksiz bir ajan adayıdır.
Gibbons, Xander'ın işe uygun adam olup olmadığını anlamak için her yolu deneyecek ve bu amaçla da onu akla hayale gelmeyecek en zorlu “testlere” sokmayı dahi göze alacaktır. Bu sınavlar her ne kadar Xander'ı kızdırsada sonunda Xander bütün testleri geçecek ve ajan olacaktır.
Augustus Gibbons, “X” gibi yetenekli ama bir o kadar da ümitsiz bir adamın bile değişebileceğine inandığı için, Xander yeni bir iş sahibi olmaya ve bu işe uygun da bir kimliğe bürünmeye zorlanır : Ajan Xander Cage.
Xander artık xXx olmuştur ve Prag'a gider. Orada Anarşi 99 adlı grubun içine sızar ve onların arasında aslında kötü olmayan Yelena ile tanışır. Yelena'da Xander gibi bir ajandır ama ajansın yeniden toplanması sonucunda onu bu görevde unutmuşlardır. O da hayatta kalmak için bu gruba girmiştir. Xander, Yelena sayesinde bu grubun Sessiz Gece adlı ve kitleleri derinden yıkıp milyonları öldürecek bir silahın varlığından haberdar olur. Bu silahı Yelena ile birlikte büyük zorlukları aştıktan sonra etkisiz hale getirir ve Gibbons'tan uzun zamandır hayalini kurduğu Bora Bora tatilini ister. Ve Yelena ile birlikte Bora Bora Adalarında uzun bir tatile çıkar, çok uzun...
Oyuncu kadrosu

Xander Cage rolünde Vin Diesel
Aksiyon ve sıra dışı spor tutkunu, zorla ajanlığa zorlanıyor.
Augustus Gibbons rolünde Samuel L. Jackson
NSA ajansında zeki, eski ve deneyimli bir asker, Xander'ı ajanlığa zorluyor.
Yelena rolünde Asia Argento
Xander'ın Anarşi 99'u çökertme planında yardım eden en önemli kişi.
Ajan Toby Lee Shavers rolünde Michael Roof
NSA teknoloji bölümünde çalışan bir uzman. Xander'a yardım edenlerden biri.
Sodyum nitrat

Portekizin Algarve bölgesindeki bir köy duvarında Şili'den ithal edilmiş sodyum nitrat gübresine ait bir reklam
Sodyum nitrat formülü NaNO3 olan kimyasal bileşiktir. Güherçile'den ayırmak için Şili güherçilesi (bu ülkede büyük miktarda yığınlar halinde bulunması nedeniyle bu ad verilmiştir) adı da verilen bu beyaz renkli kristal tuz, potasyum nitrata oranla suda çok fazla çözünmektedir. Havadan nem çeker.
Sodyum nitrat gıda katkısı ve gübrelerde, piroteknik malzeme olarak, sis bombasının içeriğinde, katı roket itici yakıtı olarak kullanıldığı gibi, cam ve seramik sektöründe de kullanılır. Bileşik bu amaçlar için kullanılmak için Şili'de bulunan geniş güherçile yataklarından çok miktarda çıkarılmaktadır.
Tarihçe

Şili güherçilesinin Avrupa'ya ilk sevkiyatı 1820 ya da 1825 yılında İngiltere'ye gerçekleşse de herhangi bir alıcı bulunamadığından dolayı gümrük ücretini ödememek için denize döküldü. Ancak zamanla, Güney Amerika güherçile madenciliği karlı bir iş haline geldi (1859 yılında, sadece İngiltere 47,000 metrik ton tüketti). Şili, Pasifik Savaşında Peru ve Bolivya müttefik kuvvetlerine karşı savaştı ve bütün zengin maden yataklarını aldı. 1919 yılında, Ralph Walter Graystone Wyckoff X ışını kristalografisini kullanarak sodyum nitratın kristal yapısını belirledi.
Oluşumu

Doğal olarak oluşan sodyum nitratın en büyük birikimleri, nitrat tuzlarının kaliş cevheri adı verilen tuz yataklarına bağlandığı Şili ve Peru'da bulunur.  Nitratlar, denizden gelen sis yağışı ve deniz serpintisinin yükseltgenip kurumasıyla ve ardından havada taşınan NaNO3, KNO3, NaCl, Na2SO4 ve I'un yerçekimine uyarak kuru çöl atmosferinde karada çökmesi sonucu birikirler. El Niño/La Niña aşırı kuraklık / şiddetli yağmur döngüleri, hem kuraklık hem de su çözeltisi / yeniden taşınma / yamaçlara ve havzalara taşınması yoluyla nitrat birikimini destekler; kılcal çözelti hareketi nitrat katmanları oluşturur; saf nitrat nadir damarlar oluşturur. 20. yüzyılın dönümünde, Alman kimyagerler Fritz Haber ve Carl Bosch, endüstriyel ölçekte atmosferden amonyak üretmek için bir süreç (bkz. Haber işlemi) geliştirene kadar, bileşiğin dünya arzı yüzyılı aşkın bir süre boyunca neredeyse tamamen Kuzey Şili‘deki Atacama Çölünden karşılandı. I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla Almanya, Amonyak'ı bu süreç yardımıyla barut ve diğer mühimmat üretiminde doğal bileşik kadar pratik olan, sentetik Şili güherçilesine dönüştürmeye başladı. 1940'lara gelindiğinde, bu dönüşüm süreci doğal kaynaklardan tedarik edilen sodyum nitrat talebinde çarpıcı bir düşüşe neden oldu.
Şili, Pedro de Valdivia, María Elena ve Pampa Blanca gibi yerlerdeki aktif maden ocaklarıyla hâlâ en büyük kaliş rezervine sahiptir. Oralarda eskiden kaliş madenine beyaz altın adı veriliyordu. Sodyum nitrat, potasyum nitrat, sodyum sülfat ve iyot kalişin işlenmesi ile elde edilir. Humberstone ve Santa Laura'nın eski Şili güherçilesi madenleri halkının yaşadığı yerler 2005 yılında Unesco Dünya Mirası alanları olarak ilan edildi.
Sentezi

Sodyum nitrat, ayrıca nitrik asitin sodyum karbonat veya sodyum bikarbonat ile nötürleştirilmesiyle:
veya, ayrıca sodyum hidroksit ile nötralize ederek (ancak bu reaksiyon çok ekzotermiktir):
veyahut stokiyometrik miktarlarda amonyum nitrat ve sodyum hidroksit, sodyum bikarbonat ya da sodyum karbonat karıştırılarak endüstiyel olarak sentezlenir:
Kullanımı

Sodyum nitrat, damıtma yoluyla, nitrik asit üretmek için sülfürik asit ile birleştirilebilir. Daha az ayrışma için ihtiyaç duyulan düşük sıcaklık, damıtmada daha düşük basınç uygulanarak sağlanır. 1 mol sülfürik asit başına teorik olarak 2 mol nitrik asit verimi, çok yüksek bir reaksiyon bitiş sıcaklığı, fazla bozunma ve uzaklaştırılması zor bir katı nötr sülfat eldesi ile sonuçlanır. Bu reaksiyon endüstriyel olarak önemli olduğundan, imbikten erimiş halde dökülen çoğunlukla bisülfat ürünü üzerinde aşırı sülfürik asit ile çalışmak yaygın bir uygulamadır.
Amatör altın arıtıcıları, altın ve diğer metalleri çözen hibrit bir kral suyu yapmak için sodyum nitrat kullanır.
Daha az yaygın olan uygulamalar arasında havai fişeklerde oksitleyici, karabarutta yaygın olarak kullanılan potasyum nitratın yerine ve ani soğuk paketlerde bileşen olarak bulunur.
Sodyum nitrat, ısı depolama ve daha yakın zamanda güneş enerjisi santrallerinde ısı aktarımı için potasyum nitrat ve kalsiyum nitrat ile birlikte kullanılır. Andasol Güneş Enerjili Elektrik Santrali ve Arşimet projesi gibi prototip tesislerde enerji depolama malzemesi olarak sodyum nitrat, kalsiyum nitrat ve potasyum nitrat karışımı kullanılır.
Atık su endüstrisinde fakültatif mikroorganizma solunumu için de kullanılır. Bir mikroorganizma cinsi olan Nitrosomonas, oksijen yerine nitrat tüketerek arıtılacak atık suda daha hızlı büyümesini sağlar.
Sodyum nitrat bazen karbon dozajlama tekniklerini kullanan deniz akvaryumcuları tarafından da kullanılır. Sudaki nitrat seviyelerini artırmak ve bakteri üremesini teşvik etmek için kullanılır.
Kullanımı > Gıda

Sodyum nitrat ayrıca tütsülenmiş et ve kümes hayvanlarında koruyucu ve renk sabitleyici olarak kullanılan bir gıda katkısıdır; INS numarası 251 veya E numarası E251 olarak listelenmiştir. Kullanımı için AB, ABD ile Avustralya ve Yeni Zelanda'da onay almıştır. Sodyum nitrat, örneğin salam gibi yemeye hazır şarküteri etlerinde kullanılan yaygın bir gıda katkı maddesi ve koruyucu olan sodyum nitrit ile karıştırılmamalıdır.
Sağlık sorunları

Çalışmalar, nitrat seviyelerinin artması ve Alzheimer hastalığı, şeker hastalığı, mide kanseri ve Parkinson hastalığı da dahil olmak üzere belirli hastalıklardan kaynaklanan ölümlerin artması arasında bir bağlantı olduğunu göstermiştir: ancak nitrozaminlerin DNA üzerindeki olası zararlı etkisi sayesinde, epidemiyolojik sonuçlardaki diğer olası nedenleri kontrol etmek için çok az şey yapılır. Sodyum nitrat ve nitrit içeren tütsülenmiş etlerde oluşan nitrozaminler, mide kanseri ve yemek borusu kanserine bağlanmıştır. Sodyum nitrat ve nitrit daha yüksek olarak kalın bağırsak kanseri riski ile ilişkilidir.
İşlenmiş etin kolon kanseri riskini artırmasının nedenlerinden biri, nitrat içeriğidir. Koruyucu olarak ete ilave edilen az miktarda nitrat, ilave edilebilecek herhangi bir nitrite ek olarak nitrite dönüşür. Nitrit daha sonra kanserojen NOCs (nitrozo bileşikleri) üretmek için protein açısından zengin gıdalarla (et gibi) reaksiyona girer. Nitrozo bileşikleri, et tütsülendirildiğinde veya et sindirildikçe vücutta oluşturulabilir.
Ancak bazı şeyler, "gıdadaki nitratların kanser riskinizi artırdığı" önermesini bozar. İşlenmiş etlerde lif, vitamin veya fitokimyasal antioksidanlar bulunmaz, sodyum oranı yüksektir, yüksek yağ içerebilir ve genellikle proteini nitrozaminlere indirgemeye yetecek bir sıcaklıkta kızartılır veya pişirilir. Nitratlar, tüm memelilerin hayatta kalması için gerekli olan birincil damar sistemi sinyallemesinde anahtar ara maddeler ve efektörlerdir.