Moskova

| Moskova  eskiden Türkçe: Moskof   Rusça: Москва,  İngilizce: Moscow   Almanca: Moskau  İspanyolca: Moscú |
| --- | --- |
Başkent ve Federal şehir
Kızıl Meydan; solda Spasskaya Kulesi, sağda Aziz Vasil Katedrali ve arka planda Ostankino Kulesi ile birlikteKurtarıcı İsa KatedraliMoskova Uluslararası İş Merkezi ve Üçüncü Çevre YoluGorki ParkBolşoy TiyatrosuMoskova Nehri
  Moskova bayrağı Moskova arması 
Marşlar: Benim Moskovam   
Moskova
Koordinatlar: 55°45′2″K 37°37′3″D﻿ / ﻿55.75056°K 37.61750°D﻿ / 55.75056; 37.61750
Ülke:  Rusya
Federal Okrug: Merkez
Ekonomik Rayon: Merkez
Kaynaklarda ilk değinilişi: 1147
İdare
 • İdari organ: Moskova Şehri Duması
 • Belediye Başkanı: Sergey Sobyanin  (ЕР)
Yüzölçümü
 • Toplam: 2561,5 km²
Rakım: 118—255 m
Nüfus (2024)
 • Toplam: 13.149,803
 • Yoğunluk: 5133,63/km²
Demonim: Moskovalı
Zaman dilimi: UTC+03.00 (MSK)
Posta kodu: 14-530
Alan kodu: +48 55
ISO 3166 kodu: RU-MOW
Plaka kodu: 77, 177, 777; 97, 197, 797; 99, 199, 799, 977
OKTMO numarası: 45000000
GSYİH: Toplam: 28,51 trilyon ₽ (387,06 milyar $) (2022)   Kişi başı: 2,18 milyon ₽ (29.638,33 milyar $) (2022)
İklim: Dfb
Havalimanları: SVO ·  DME ·  VKO ·  ZIA ·  OFS
Ödülleri:  Kahraman Şehir    Lenin Nişanı    Lenin Nişanı    Ekim Devrimi Nişanı
Resmî site http://www.mos.ru/
Moskova (Rusça: Москва, romanize: Moskva), Rusya'nın başkenti ve en kalabalık şehridir. Şehir Merkezi Rusya'da bulunan Moskova Nehri üzerine kurulmuştur ve 2023 itibarıyla sınırları dahiline yaklaşık 13,1 milyon kişiye, şehir alanı dahilinde yaklaşık 18,8 milyon kişiye, metropolitan alanı dahilinde yaklaşık 21 milyon kişiye ev sahipliği yapmaktadır.[kaynak belirtilmeli] Şehir sınırları 2.511 km2'den ibaretken, şehir alanı  5.891 km2[kaynak belirtilmeli], metropolitan alan 26.000 km²'den fazla yüzölçümüne sahiptir. Dünya'nın en kalabalık şehirlerinden biri ve Avrupa'nın en kalabalık ve şehir ve metropolitan alan itibarıyla en büyük şehridir.
Moskova Doğu Avrupa'nın önemli bir politik, ekonomik, kültürel ve bilim merkezidir. Topraklarının tamamı Avrupa'da yer alan en büyük şehirdir, İstanbul'un ardından Avrupa'nın 2. en büyük şehridir Ayrıca Dünya'nın en büyük 18. kentsel alanına sahiptir. Forbes'in 2013 yılı araştırmasına göre Moskova Dünya'nın en pahalı 9. şehri seçilmiştir. Aynı zamanda Dünya'nın sayılı büyük kentsel ekonomisine sahip olan Moskova, "Global şehir" kabul edilir. Turizm konusunda dünya çapında en hızlı büyüyen şehirler arasında yer alan Moskova, aynı zamanda yeryüzündeki en kuzeyde yer alan Metropol unvanına sahiptir. Avrupa'nın en uzun tek başına duran yapısı olan Ostankino Kulesi'ne, yine Avrupa'nın en yüksek gökdeleni unvanına sahip Federation Tower'a ev sahipliği yapar. 1 Temmuz 2012'deki bölgesel genişlemenin ardından yüzölçümü 2 kat artmış olup, 233.000 kişi ise nüfusa eklenmiştir. Avrupa Rusya'sında yer alan şehir, Moskova Nehri'nin üzerinde yer alır. Denize kıyısı olmayan en büyük şehirdir. Şehir aralarında Aziz Vasil Katedrali'nin de bulunduğu birçok tarihi bina ile zengin bir mimariye sahiptir. Kapladığı alanın %40'ını ormanlar ve yeşil alanlar oluşturması, Moskova'yı Dünya'nın en yeşil şehirlerinden biri yapar. Şehir sırasıyla Moskova Knezliği, Rusya Çarlığı, Rus İmparatorluğu, Sovyetler Birliği ve son olarak şu anki Rusya devletine başkentlik yapmıştır. Moskova Rus kültürünün merkezi konumundadır ve içerisinde barındırdığı birçok müze, tiyatro ve akademik kurumlardan dolayı sayısız bilim insanı ve sanatçıya ev sahipliği yapar.
Rusya Hükümeti'nin merkezidir. Şu anda Rusya devlet başkanı'nın çalışma yeri olan Moskova Kremlini de şehirdeki önemli yapılardan biridir. Moskova Kremlini Orta Çağ kalesi olarak inşa edilmiştir. Kremlin ile birlikte Kızıl Meydan da Dünya Mirası listesine giren yerlerdendir. Rus Parlamentosu'nun iki birimi (Devlet Duması ve Federasyon Konseyi) de Moskova'da bulunmaktadır.
Şehir yaygın bir transit ulaşım ağına sahiptir. 4 uluslararası havaalanı, 9 demiryolu istasyonu, sayısız tramvay, monorail sistemi ve en önemlisi Dünya'nın en derin yer altı hızlı taşıma sistemine sahip olan Moskova Metrosu metropolün yaşamında önemli bir yere sahiptir. Ayrıca Moskova Metrosu zengin mimarisi ve 200'ü aşkın istasyonu ile şehrin simgesel noktalarından biri haline gelmiştir.
Rusya'nın iki federe şehrinden biridir. 1917 Ekim Devrimi'nden sonra Mart 1918'de başkent olmuştur. Moskova Nehri'nin içinden geçtiği bu şehir Dünya'nın en yoğun işleyen metro sistemine sahiptir. 1980 yaz olimpiyatlarına ev sahipliği yapmıştır. Moskova'da yaşayan milyarder sayısı diğer dünya şehirlerden fazladır, bu da en çok milyarderin yaşadığı şehir unvanını getirmiştir. 2007 yılı istatistiklerine göre dünyanın en pahalı şehirleri listesinde 1. sıraya yerleşmiştir. Ayrıca Eurovision 2009'a ev sahipliği yapmıştır. Kızıl Meydan, Lenin Mozolesi, Tarih Müzesi, Bolşoy Tiyatrosu şehirdeki önemli mekanlardır.
Moskova'nın çeşitli lakapları vardır ve bunların çoğu şehrin büyüklüğüne veya Rus ulusu için önemine atıfta bulunur. Üçüncü Roma (Третий Рим), Beyaz Taşlı (Белокаменная), İlk Taç (Первопрестольная) ve Kahraman Şehir (город-герой). Moskovalı için kullanılan demonim erkekler için "москвич" (moskviç) kadınlar için ise "москвичка" (moskviçka). İngilizceye Muscovite olarak geçmiştir.