Van Morrison
Biyografi > 1980'ler – Avrupa'ya ve maneviyata dönüş

Morrison, bir sonraki albümünde, ilham perisinin peşi sıra daha önce denenmemiş çalışmalar yaptı ve böylece ilk defa acımasız eleştirilere hedef oldu. Morrison 1980'de bir grup müzisyenle birlikte Fransız Alpleri'ndeki Super Bear stüdyosuna gitti. Eski bir manastır olan bu stüdyoda Astral Weeks'ten sonraki "en cesur ve sınıflandırılamaz" albümünü kaydetti. Common One isimli bu albüm farklı uzunluktaki altı parçadan oluşuyordu. En uzun şarkı olan Summertime in England on beş buçuk dakika sürüyordu ve "Can you feel the silence? (Sessizliği hissedebiliyor musun?)" sözleriyle bitiyordu. NME dergisinden Graham Locke albüm için "çok büyük ölçüde kendini beğenmiş ve duygusuz; bitmeyen, anlamsız, ruhaniliği ümitsiz bir egoizm ile bıçaklayan bir çalışma" yorumunu yaptı. Önceki yazılarında her zaman Morrison'ı öven Greil Marcus bile "Van olması gerektiğine inandığı gizemli şair gibi davranmaya çalışmış" dedi. Morrison, albümün ticari olmadığı konusunda ısrarlıydı. Biyografi yazarı Clinton Heylin'in ise yorumu şuydu: "Bu albümden sonra bir daha tutkulu bir şeyler yapmaya çalışmadı. Bundan böyle her türlü radikal fikir ticari düşüncelerle yumuşatıldı." Bu albümü takip eden "Summertime in England"'ın başarısı, bu albümün bir daha değerlendirilmesine sebep oldu ve bazı şarkılar canlı performanslarda söylenmeye başlandı. Lester Bangs, 1982 yılında, "Van, öyle olmadığını düşünse bile ruhani bir müzik yapıyordu ve biz rock müzik eleştirmenleri her zaman yaptığımız hataya düşüp sözlere çok önem veriyorduk." diye yazdı.
1981'de, iki sene önce İrlanda'daki bir konserinde kaydedilmiş Van Morrison in Ireland videosu yayınlandı. Bu konserde Wavelength albümünü yaptığı grupla birlikte sahne aldı. Konserde ayrıca 1979 çıkışlı albümü "Into the Music"'de birlikte çalıştığı kemanist Toni Marcus ile çaldıkları bir bölüm de vardı. Konserde "Wavelength"'ten iki parça vardı: Albüme ismini veren Wavelength ve Checking It Out. Bu iki şarkı haricindeki bütün şarkılar en az yedi sene önce kaydedilmişlerdi: "Saint Dominic's Preview" ve Morrison'ın Them'le birlikteyken kaydettiği "Don't Look Back" ve "Gloria".
Müzisyenin bir sonraki albümü Beautiful Vision 1982'de yayınlandı. Bu albümle sanatçı Belfastli köklerine geri döndü. Hem eleştirmenlerden hem de dinleyicilerden iyi eleştiriler alan bu albümün popüler parçası "Cleaning Windows" oldu. Bu şarkıda Morrison, okulu terk ettikten sonraki ilk işi olan cam siliciliğini anlatıyordu. Albümde yer alan "Vanlose Stairway", "She Gives Me Religion" ve enstrümantal "Scandinavia" parçalarında Morrison piyano çaldı. 1973 ya da 1974'te alkolü bırakmış olan şarkıcı, arkadaşlarının söylediğine göre, bu albümün çıktığı dönemde, günde galonlarca kahve tüketiyordu fakat sanatçı, seksenlerin sonunda babasını kaybettiğinde yeniden alkole dönecekti.
Seksenlerin başında Morrison Avrupa'ya geri taşındı. İlk ikametgâhı ise Londra'daki Notting Hill Gate oldu. Daha sonraları Bath'e taşınan sanatçı, orada Wool Hall Stüdyolarını satın aldı. Orada geçirdiği her günde ürettiği müzik için daha fazla çaba sarf etmeye ve kontrolü tamamen eline almaya başladı. Sanatçının 1980'ler boyunca ürettiği müziklerin temaları da ruhani ve inançla ilgili olmaya devam etti. Inarticulate Speech of the Heart isimli, 1983 yılında çıkardığı albümde scientology akımı kurucusu olan L. Ron Hubbard'a özel bir teşekkür vardı. Fakat, Morrison, 18 ay boyunca Scientology kurslarına katıldıktan sonra bu inançtan vazgeçti.
1985 yılında yeni bir albüm yayınladı: A Sense Of Wonder. Bu albümün açılış parçası "Tore Down a la Rimbaud" idi. Morrison, 1974'te yazma sıkıntısı yaşadığı günlerde Rimbaud hakkında okuduğunu açıkladı. Bu şarkıyı ise sekiz sene boyunca düşünmüş ve ancak tamamlayabilmişti. Yine 1985'te, Liam Neeson'ın başrolünü oynadığı sinema filmi "Lamb"'in müziklerini yaptı.
Morrison, 1986'da, No Guru, No Method, No Teacher isimli yeni bir albüm çıkardı. Bu albüm, sanatçının, akıl ve vücudu arasındaki ayrımı bitirmek için müziği kullanma isteğine bir kanıt gibiydi. Kayıtlar sırasında, Morrison'ın karakteristik derinden gelen hırıltılı sesi en görkemli halindeydi ve bu albüm Astral Weeks albümü günlerinden sonraki en cesur akustik düzenlemelere sahipti. Çalışmayla ilgili pek çok olumlu eleştiri geldi. Albümde, sonraları popüler bir konser şarkısı olan "In the Garden" da vardı. Bu şarkı Morrison'a göre "kendine transaldantal meditasyonu temel alan bir tür meditasyon süreci formu"ydu. Albüme ismini verirken, medyanın kendisini yerleştirdiği Scientology gibi akımlardan uzak olduğu mesajını vermek istiyordu. Observer'dan Anthony Denselow'u yaptığı röportajda, gazeteciye şu açıklamayı yaptı:
Hakkımda pek çok yalan haber çıkartıldı. Bu albümün ismiyle kendi pozisyonumu tanımlıyorum. Herhangi bir organizasyona girmedim, girmeyi planlamıyorum da. Herhangi bir gurudan etkilenmiş değilim, herhangi bir yola girmiş değilim ve gurunun ne demek olduğunu bilmeyen insanlar için açıklamak isterim ki, herhangi bir öğretmene/yol göstericiye de sahip değilim.
Mayıs 1986'da, Dublin'de, o günlerde İrlanda'da büyümekte olan işsizlik problemine dikkat çekmek için bir yardım konserine katıldı. O güne kadar İrlanda'da düzenlenmiş bu en kalabalık konsere Morrison haricinde Elvis Costello, Christy Moore ve U2 gibi otuza yakın grup ve müzisyen katıldı.
"No Guru" albümünü yayınladıktan sonra, sanatçının müziği daha az cesur bir hal aldı. Yetişkin dinleyicilere hitap eden bu müzik tarzı 1987'de çıkardığı Poetic Champions Compose albümünde de devam etti. Poetic Champions Compose, Morrison'ın seksenlerde kaydettiği en parlak albümlerden biri kabul edilir. Bu albümdeki Someone Like You isimli romantik parça pek çok sinema filminde kullanıldı. Bu filmler arasında 1995 yapımı "French Kiss" (Fransız Öpücüğü), 2001 yapımı Someone Like You ve gene 2001 yapımı Bridget Jones's Diary (Bridget Jones'un Günlüğü) sayılabilir.
1988 yılında, İrlandalı grup The Chieftains ile birlikte Irish Heartbeat isimli bir albüm çıkarttı. Dinleyiciler tarafından sevilen albüm, iyi bir satış rakamına ulaştı. Bu albümdeki şarkılarda Morrison'ın geleneksel İrlanda şarkıları üzerindeki vokal gücü fark edilebilir. 1983 yılında, Inarticulate Speech of the Heart isimli albümünde seslendirdiği "Irish Heartbeat" isimli şarkıyı bu albümde bir kez daha İrlandalı Chieftains ile söyleyince yorumu daha da güçlendi. Morrison, bu albümde bateri de çaldı.
1989 yılında, Morrison, bir önceki albümüne göre daha fazla satış rakamlarına ulaşan Avalon Sunset ismindeki albümünü çıkarttı. Albüm, müzisyenin, Cliff Richard'la yaptığı ve çok popüler olan "Whenever God Shines His Light" isimli şarkıyı ve yine bir başka hit olan parça olan "Have I Told You Lately"'i içinde barındırıyordu. "Have I Told You Lately" ile ilgili "Dünyevi aşkı tanrı için olan aşka dönüştürüyor" gibi yorumlar da yapıldı. Bu çalışma, Morrison'ın en ruhani albümü kabul edildi. Buna rağmen albümde, "Daring Night" gibi tensel mesajlar içeren bir şarkı vardı. Daring Night ile ilgili Brian Hinton "Kilise orgu ve tonundaki kibar iniş çıkışlara rağmen tamamen ateşli bir seks hakkında" yorumunu yaptı. Bu şarkı, sanatçının zihninin erotik ve dini temalarla dolu olmasına da kanıttır. Şarkının sonlarında tempoyu düşürmesi rahatça fark edilebilir. Tempodaki bu düşüş Van'in müziğin spontane olması gerektiği inancınını gösterir.