stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Spektroskopi
Teori

Spektroskopide ana argüman ışığın farklı dalga boylarına ve bu dalga boylarının farklı frekanslara sahip olduğudur. Spektroskopinin önemi Periyodik Tablodaki her bir element, yaydığı veya emdiği ışığın frekansları ile tanımlanan ve ışık kırıldığında elektromanyetik spektrumun aynı kısmında sürekli olarak görünen benzersiz bir ışık spektrumuna sahip olmasıdır. Bu, içinde atom bulunan her şeyle, yani tüm maddelerle ilgili bir çalışma alanı yaratmıştır. Spektroskopi, tüm maddelerin atomik özelliklerini anlamanın anahtarı olmuştur. Bu nedenle spektroskopi, henüz keşfedilmemiş birçok yeni bilim dalının önünü açmıştır. Her atomik elementin kendine özgü bir spektral imzası olduğu fikri, spektroskopinin her biri farklı spektroskopik prosedürlerle ulaşılan belirli bir hedefe sahip çok sayıda alanda kullanılmasını sağlamıştır. Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü, hassas ölçümlerle sürekli olarak güncellenen halka açık bir Atomik Spektrum Veritabanı tutmaktadır.
Spektroskopi alanının genişlemesi, elektromanyetik spektrumun herhangi bir bölümünün, kızılötesinden morötesine kadar bir numuneyi analiz etmek için kullanılabilmesi ve bilim insanlarına aynı numune hakkında farklı özellikler sunmasından kaynaklanmaktadır. Örneğin kimyasal analizde en yaygın spektroskopi türleri arasında atomik spektroskopi, kızılötesi spektroskopi, ultraviyole ve görünür spektroskopi, Raman spektroskopisi ve nükleer manyetik rezonans yer almaktadır. Nükleer manyetik rezonansta (NMR), bunun arkasındaki teori, frekansın rezonansa ve ona karşılık gelen rezonans frekansına benzer olmasıdır. Frekansa göre rezonanslar ilk olarak Galileo tarafından ünlü bir şekilde not edilen bir hareket frekansına sahip olan sarkaçlar gibi mekanik sistemlerde karakterize edilmiştir.
Sınıflandırma yöntemleri

Spektroskopi, her biri spesifik spektroskopik tekniklerin çok sayıda uygulamasını içeren birçok alt disiplinin mevcut olduğu oldukça geniş bir alandır. Çeşitli uygulamalar ve teknikler çeşitli şekillerde sınıflandırılabilir.
Sınıflandırma yöntemleri > Işınım enerjisi türleri

Spektroskopi türleri, etkileşime dahil olan ışınımsal enerjinin türüne göre ayırt edilir. Birçok uygulamada spektrum, bu enerjinin yoğunluğundaki veya frekansındaki değişiklikler ölçülerek belirlenir. İncelenen ışınımsal enerji türleri şunları içermektedir:
Elektromanyetik radyasyon, spektroskopik çalışmalar için kullanılan ilk enerji kaynağıdır. Elektromanyetik radyasyon kullanan teknikler tipik olarak spektrumun dalga boyu bölgesine göre sınıflandırılır ve mikrodalga, terahertz, kızılötesi, yakın kızılötesi, ultraviyole-görünür, x-ışını ve gama spektroskopisini içerir.
Parçacıklar, de Broglie dalgaları nedeniyle, radyatif enerji kaynağı da olabilirler. Hem elektron hem de nötron spektroskopisi yaygın olarak kullanılmaktadır. Bir parçacık için kinetik enerjisi dalga boyunu belirler.
Akustik spektroskopi yayılan basınç dalgalarını içerir.
Dinamik mekanik analiz, katı malzemelere akustik dalgalara benzer şekilde yayılan enerji vermek için kullanılabilir.
Sınıflandırma yöntemleri > Etkileşimin doğası

Spektroskopi türleri, enerji ve malzeme arasındaki etkileşimin doğasına göre de ayırt edilebilir. Bu etkileşimler şunları içerir:
Absorpsiyon spektroskopisi: Soğurma, ışınım kaynağından gelen enerji malzeme tarafından emildiğinde gerçekleşir. Absorpsiyon genellikle malzemeden geçen enerji oranının ölçülmesiyle belirlenir, absorpsiyon iletilen kısmı azaltır.
Emisyon spektroskopisi: Emisyon, radyatif enerjinin malzeme tarafından salındığını gösterir. Bir malzemenin kara cisim spektrumu, sıcaklığı tarafından belirlenen spontane bir emisyon spektrumudur. Bu özellik, atmosferik yayılan radyans interferometresi gibi aletlerle kızılötesinde ölçülebilir. Emisyon ayrıca alevler, kıvılcımlar, elektrik arkları veya floresan durumunda elektromanyetik radyasyon gibi diğer enerji kaynakları tarafından da indüklenebilir.
Elastik saçılma ve yansıma spektroskopisi, gelen radyasyonun bir malzeme tarafından nasıl yansıtıldığını veya saçıldığını belirler. Kristalografi, proteinler ve katı kristallerdeki atomların düzenini incelemek için x-ışınları ve elektronlar gibi yüksek enerjili radyasyonun saçılmasını kullanır.
Empedans spektroskopisi: Empedans, bir ortamın enerji iletimini engelleme veya yavaşlatma yeteneğidir. Optik uygulamalar için bu, kırılma indisi ile karakterize edilir.
Elastik olmayan saçılma olayları, radyasyon ile madde arasında, saçılan radyasyonun dalga boyunu kaydıran bir enerji alışverişini içerir. Bunlara Raman ve Compton saçılması dahildir.
Tutarlı veya rezonans spektroskopisi, ışıma enerjisinin, ışıma alanı tarafından sürdürülen tutarlı bir etkileşim içinde malzemenin iki kuantum durumunu birleştirdiği tekniklerdir. Tutarlılık, parçacık çarpışmaları ve enerji transferi gibi diğer etkileşimlerle bozulabilir ve bu nedenle genellikle sürdürülmesi için yüksek yoğunluklu radyasyon gerektirir. Nükleer manyetik rezonans (NMR) spektroskopisi yaygın olarak kullanılan bir rezonans yöntemidir ve kızılötesi ve görünür spektral bölgelerde ultra hızlı lazer spektroskopisi de mümkündür.
Nükleer spektroskopi, maddedeki yerel yapıyı, özellikle yoğunlaştırılmış maddeyi, sıvılardaki molekülleri veya donmuş sıvıları ve biyo-molekülleri araştırmak için belirli çekirdeklerin özelliklerini kullanan yöntemlerdir.
Kuantum mantık spektroskopisi, iyon tuzaklarında kullanılan ve lazer soğutmayı, durum manipülasyonunu ve algılamayı engelleyen iç yapılara sahip iyonların hassas spektroskopisini sağlayan genel bir tekniktir. Kuantum mantığı işlemleri, kontrol edilebilir bir iyonun karmaşık veya bilinmeyen bir elektronik yapıya sahip ortak tuzaklanmış bir iyonla bilgi alışverişinde bulunmasını sağlar.
Sınıflandırma yöntemleri > Madde tipleri

Spektroskopik çalışmalar, ışıyan enerjinin belirli madde türleriyle etkileşime girmesi amacıyla tasarlanmıştır.
Sınıflandırma yöntemleri > Madde tipleri > Atomlar

Atomik spektroskopi, geliştirilen ilk spektroskopi uygulamasıdır. Atomik absorpsiyon spektroskopisi ve atomik emisyon spektroskopisi görünür ve ultraviyole ışığı kullanmaktadır. Genellikle atomik spektral çizgiler olarak adlandırılan bu absorpsiyon ve emisyonlar, bir elektron yörüngesinden diğerine yükselip alçalan dış kabuk elektronlarının oluşturduğu elektron geçişlerinden kaynaklanır. Atomlar ayrıca, iç kabuk elektronlarının uyarılmış durumlara geçmesine atfedilebilecek farklı x-ışını spektrumlarına da sahiptir.
Farklı elementlerin atomları farklı spektrumlara sahiptir ve bu nedenle atomik spektroskopi, bir numunenin element bileşiminin tanımlanmasına ve miktarının belirlenmesine imkân sağlar. Robert Bunsen ve Gustav Kirchhoff spektroskopu icat ettikten sonra emisyon spektrumlarını gözlemleyerek yeni elementler keşfetmişlerdir. Bu atomik soğurma çizgileri güneş spektrumunda gözlemlenir ve kaşiflerinin adıyla Fraunhofer çizgileri olarak anılır. Bu spektrumun kapsamlı bir şekilde açıklanması kuantum mekaniğinin erken dönem başarılarından birini oluşturmuş ve hidrojen spektrumunda gözlemlenen Lamb kaymasını açıklayarak kuantum elektrodinamiğinin gelişmesine yol açmıştır.
Görünür ve ultraviyole geçişlerin incelenmesi için atomik spektroskopinin modern uygulamaları arasında alev emisyon spektroskopisi, indüktif olarak eşleşmiş plazma atomik emisyon spektroskopisi, parıltı deşarj spektroskopisi, mikrodalga kaynaklı plazma spektroskopisi ve kıvılcım veya ark emisyon spektroskopisi bulunmaktadır. X-ışını spektrumlarını incelemek için kullanılan teknikler arasında X-ışını spektroskopisi ve X-ışını floresansı yer almaktadır.
Sınıflandırma yöntemleri > Madde tipleri > Moleküller

Atomların moleküller halinde birleşmesi, benzersiz türde enerjik durumların ve dolayısıyla bu durumlar arasındaki geçişlerin benzersiz spektrumlarının oluşmasına yol açar. Moleküler spektrumlar elektron spin durumları (elektron paramanyetik rezonans), moleküler rotasyonlar, moleküler titreşim ve elektronik hallerden elde edilebilir. Rotasyonlar atom çekirdeklerinin kolektif hareketleridir ve tipik olarak mikrodalga ve milimetre dalga spektral bölgelerinde spektrumlara yol açar. Dönme spektroskopisi ve mikrodalga spektroskopisi eş anlamlıdır. Titreşimler atom çekirdeklerinin göreceli hareketleridir ve hem kızılötesi hem de Raman spektroskopisi ile incelenir. Elektronik uyarımlar görünür ve ultraviyole spektroskopisinin yanı sıra floresan spektroskopisi kullanılarak incelenir.
Moleküler spektroskopi alanındaki çalışmalar ilk mazerin geliştirilmesine yol açmış ve daha sonra lazerin geliştirilmesine katkıda bulunmuştur.
Sınıflandırma yöntemleri > Madde tipleri > Kristaller ve genişletilmiş malzemeler

Atomların veya moleküllerin kristaller veya diğer genişletilmiş formlar halinde birleşmesi, ilave enerjik durumların oluşmasına yol açar. Bu durumlar çok sayıdadır ve bu nedenle yüksek bir durum yoğunluğuna sahiptir. Bu yüksek yoğunluk genellikle spektrumları daha zayıf ve daha az belirgin, yani daha geniş yapar. Örneğin, kara cisim radyasyonu bir malzeme içindeki atom ve moleküllerin termal hareketlerinden kaynaklanır. Akustik ve mekanik tepkiler de kolektif hareketlerden kaynaklanır. Bununla birlikte saf kristaller farklı spektral geçişlere sahip olabilir ve kristal düzenlemesi de gözlemlenen moleküler spektrumlar üzerinde bir etkiye sahiptir. Kristallerin düzenli kafes yapısı aynı zamanda x-ışınlarını, elektronları veya nötronları saçarak kristalografik çalışmalara olanak sağlar.
Sınıflandırma yöntemleri > Madde tipleri > Atom çekirdeği

Çekirdekler ayrıca geniş ölçüde ayrılmış ve gama ışını spektrumlarına yol açan farklı enerji durumlarına sahiptir. Farklı nükleer spin durumlarının enerjileri bir manyetik alan tarafından ayrılabilir ve bu da nükleer manyetik rezonans spektroskopisine olanak sağlar.
Uygulamalar

Spektroskopinin tıp, fizik, kimya ve astronomi alanlarında çeşitli uygulamaları vardır. Absorbans ve astronomi emisyon özelliklerinden yararlanarak, spektroskopi doğanın belirli durumlarını tanımlamak için kullanılabilir. Spektroskopinin çok farklı alanlarda ve çok farklı uygulamalar için kullanılması, özel bilimsel alt alanların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bunlara örnek olarak şunlar verilebilir:
Bir numunenin atomik yapısının belirlenmesi
Güneş ve uzak galaksilerin spektral emisyon çizgilerinin incelenmesi
Uzay araştırmaları
Optik fiberler kullanarak kompozitlerin kürlenmesinin izlenmesi.
Yakın kızılötesi spektroskopisi kullanarak yıpranmış ahşabın maruz kalma sürelerinin tahmin edilmesi.
Gıda örneklerindeki farklı bileşiklerin hem görünür hem de kızılötesi spektrumda absorpsiyon spektroskopisi ile ölçülmesi.
Kan örneklerinde toksik bileşiklerin ölçümü
X-ışını floresanı ile tahribatsız element analizi.
Çeşitli spektroskoplarla elektronik yapı araştırması.
Uzaktaki bir nesnenin hızını ve süratini belirlemek için kırmızıya kayma
Bir kasın metabolik yapısının belirlenmesi
Tatlı su ve deniz ekosistemlerinde çözünmüş oksijen içeriğinin izlenmesi
Etkinliği artırmak için ilaçların yapısının değiştirilmesi
Proteinlerin karakterizasyonu
Hastanelerde solunum gazı analizi
Relativistik Doppler etkisini kullanarak uzaktaki bir yıldızın veya yakındaki bir ötegezegenin fiziksel özelliklerini bulmak.
In-ovo cinsiyetlendirme: spektroskopi, yumurtadan çıkarken yumurtanın cinsiyetinin belirlenmesini sağlar. Fransız ve Alman şirketleri tarafından geliştirilen bu yöntemle, her iki ülke de 2022 yılında çoğunlukla bir maseratör aracılığıyla yapılan civciv itlafını yasaklamaya karar vermiştir.
Pelin

Vikisözlük'te  ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
Pelin, bir kadın ismi ve soyadı, şu anlamlara gelebilir:
Kadın ismi Pelin olanlar

Pelin Karahan (d. 1984), Türk oyuncu ve sunucu
Pelin Çelik (d. 1982), Türk eski millî voleybolcu
Pelin Bilgiç (d. 1994), millî Türk basketbolcu
Pelin Akil (d. 1986), Türk sinema, dizi ve tiyatro oyuncusu
Pelin Öztekin (d. 1987), Türk oyuncu
Pelin Çift (d. 1978), Türk sunucu ve haberci
Pelin Batu (d. 1978), Türk oyuncu, şair ve tarihçi
Pelin Buzluk (d. 1984), Türk yazar
Pelin Esmer (d. 1972), Türk yönetmen, senarist ve yapımcı
Pelin Özkılıçcı (d. 1999), Türk voleybolcu
Pelin Körmükçü (d. 1970), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısı
Pelin Doğru (d. 1983), Türk aktris ve tiyatrocu
Pelin Gündeş Bakır (d. 1972), Türk inşaat mühendisi ve siyasetçi
Pelin Ceylan (d. 1992), Türk voleybolcu
Pelin Alpkökin (d. 1972), Türk ulaştırma mühendisi ve akademisyen
Soyadı Pelin olanlar

Elin Pelin (1877–1949), Bulgar yazar
Spinosaurus

Spinosaurus'un (2020) yeni fiziksel görünümü
Spinosaurus ("dikenli kertenkele"), günümüzden 99 ila 93.5 milyon yıl önce Kuzey Afrika'da yaşamış bir teropod dinozor cinsi. Alman paleontolog Ernst Stromer tarafından tanımlanan bu cins ilk olarak 1910'larda Mısır'da keşfedilen kalıntılardan bilinir. Bu kalıntılar 2. Dünya Savaşı esnasında yok edildi; ancak kafatasına ait ekstra parçalar son yıllarda gün yüzüne çıktı. Tanımlanan fosillerin bir veya iki türe ait olduğu konusu açık değildir. Fas'ta toparlanan S. marocannus potansiyel bir tür olmasına rağmen cinsin en iyi bilinen türü Mısır'daki S. aegyptiacus'tur. Bilinen en büyük etçil dinozordu.[kaynak belirtilmeli]
Spinosaurus'un omurgasından dışarıya doğru genişlemiş olan 2 metreye kadar erişebilen uzun ayırt edici çıkıntıları bulunur. Bazı yazarların bunun kaslarla kaplı kambur veya kabartı şeklinde olduğunu öne sürmesine rağmen muhtemelen yelkenli şeklindeki bu çıkıntılar deri ile birbirlerine bağlıydılar. Bu yapı için termoregülasyon ve gösteriş de dahil çok yönlü işlevler öne sürüldü.
Yapılan son tahminlere göre Spinosaurus bilinen bütün etçil dinozorlar içerisinde (Tyrannosaurus rex ve Giganotosaurus da dahil) en büyük olanıdır. Bu tahminlere göre Spinosaurus yaklaşık olarak 13.1-14.4 metre uzunluğunda ve 6.5-7 ton ağırlığındadır.
Özellikleri

Spinosaurus'un dinozor meraklıları tarafından büyüklüğü, yelkensi çıkıntısı ve uzun kafatası ile bilinmesine rağmen dinozor en çok yakın zamanda keşfedilen birkaç diş ve kafatası parçasının dışında yok edilen kalıntılarından bilinir. Buna ek olarak şimdiye kadar dinozorun sadece belkemiği ve kafatası ayrıntılı bir şekilde tanımlandı, kol ya da bacak kemikleri henüz bulunamadı. Spinosaurusun çene ve kafatası ile ilgili makale 2005'te yayımlandı. Bu makaleye göre dinozorun yaklaşık 1.75 metre olduğu tahmin edilen kafatası etçil dinozorlar içinde en uzunudur. Kafatasında testere gibi olma niteliği azalmış aralıksız konik şekilli dişlerin olduğu, çene ve burundan oluşan dar kısım vardı. Yukarı çenenin en ön kısmının her iki yanında ve üst çene kemiğinin orta ön kısmında (inter maksiller kemik) altı veya yedi diş ve onların arkasındaki çene kemiğinde on iki diş vardı. İnter maksiller kemikteki ikinci ve üçüncü diş diğerlerinden fark edilebilir bir şekilde büyüktü. Bu dişler diğer dişler ve anterior maksilladaki büyük diş arasında bir boşluk oluşturuyordu. Bu boşluk alt çenedeki büyük diş tarafından kaplanıyordu. Çene ve burundan oluşan kısmın büyük anterior dişleri tutan en uç tarafı genişti. Gözlerin hemen önünde küçük bir kabartı bulunuyordu.
Spinosaurus'un yelkeni sırt omurlarından büyüyen 1.7 metre kadar büyüyen oldukça uzun sinirsel dikenlerden oluşur. Bu dikenler büyüdükleri omurlardan yedi ya da on bir kat daha büyüktür.
Sınıflandırma

Spinosaurus, güney İngiltere'den Baryonyx, Brezilya'dan Irritator ve Angaturama (muhtemelen Irritator ile özdeş), Batı Afrika'daki Nijer'den Suchomimus ve kalıntıları parça parça bir şekilde Tayland'da bulunan Siamosaurus türlerinin de dahil olduğu Spinosauridae ailesine adını verir. Spinosaurus bunlardan en çok Irritator ile yakındır ve ikisi Spinosaurinae altailesine mensuptur. 2003'te Oliver Rauhut, Stromer'in Spinosaurus holotipinin carcharodontosaurid ailesinden Acrocanthosaurusun sırt omurlarından ve büyük bir teropod Baryonyxin mandibulasından (dentary) oluşmuş bir kimera olduğunu öne sürdü. Ancak bu analiz son raporlarla reddedildi.
Keşif

Spinosaurus'un keşfi 1910-1914 yılları arasında Ernst Freiherr Stromer von Reichenbach önderliğinde Mısır Sahra'sında eski bir akarsu sisteminin yer aldığı jeolojik tabakalarda yapılan keşif gezilerine dayanır. 1912 güzünde Bavyera Bilimler Akademisi ve Bavyeralı Paleontolog Ernst Stromer'in yönlendirmesi ve finansal desteğiyle fosil koleksiyoneri Richard Markgraf Geç Kretase'den garip bir avcı dinozorun parçalı iskeletini buldu. Bu canlı 1915'te Stromer tarafından tanımlandı ve bilimsel olarak Spinosaurus aegyptiacus adı verildi.
Paleobiyoloji

Spinosaurus her zaman çokça çalışmalara konu olmuş, bulunan fosil kayıtlarının ışığında dinozorun fiziksel ve davranışsal özellikleri sürekli değişime uğramıştır. 2014 yılında Nizar İbrahim ve ekibinin yaptığı çalışma sonucunda Spinosaurus'un fiziksel duruşu ve vücut oranları değişmiştir. Geleneksel kabulde daha masif ve uzun arka bacakları olduğu ve bel kemiğinin nispeten hayvanın dik durmasını sağladığı düşünülürken; yeni çalışma sonucu Spinosaurus güçlü kolları olan, bacakları daha kısa ve kalın bir teropod olarak düşünülmeye başlamıştır. Bu dinozor sucul yaşama daha uygun gibi görünüyordu, karada quadrupedal (dört ayak üzerinde) şekilde yürüdüğü tahmin ediliyor ve artık daha genel kabul görüyor.
2020 yılı içinde Nature dergisinde Nizar İbrahim ve arkadaşlarının yayımladığı yeni bir çalışma ışığında Spinosaurus'un kuyruk omurlarının da kuyruğunda aşağı ve yukarı yönde bir uzama gösterdiği ve kuyruğunun neredeyse sucul yaşama uyumlu amfibi canlılar gibi yüzgeç dokusu barındırdığı ileri sürülüyor. Bu yorum Spinosaurus'un sanılandan daha fazla suya adapte olduğu ve su kıyısında yaşamakla kalmayıp su habitatında avlanıp zamanını geçirebildiği anlamına geliyor.
2022'nin sonlarında Paul Sereno ve ark. tarafından yayımlanan yeni bir araştırma, Spinosaurus'un 2020 yılında belirlenen büyük oranda sucul yaşam biçimine ve 2014'te önerilen quadrupedal beden duruşuna karşı çıkıyor. Bu canlının görece içleri daha boş olan ön kol kemiklerine göre çok daha sağlam arka bacak kemikleri olması nedeniyle quadrupedal değil de 2 arka bacağı üstünde yürüdüğü (bipedal) ileri sürülüyor. Üstelik, sanıldığı gibi büyük ölçüde suda yaşamadığını tersine göl ve ırmak kıyılarında avlanan ve zaman geçiren yarı sucul bir dinozor olduğunu savunuyorlar.
Ayrıca  çalışmada Spinosaurus'ta bulunan uzun sırt ve kuyruk omurlarının günümüzde de bunlara sahip olan canlılardakiyle benzer işleve sahip olduğu ve yüzmedense gösteriş için kullanıldığı önerilmektedir. Bilgisayarlı tomografi ile yapılan Spinosaurus rekonstrüksiyonlarının ölçümlerine göre bu canlının derin suda dengesiz ve yavaş hareket eden bir suüstü yüzücüsü olduğu düşünülür.
Paleoçevre

Mayıs 2020'de Nizar İbrahim ve arkadaşları tarafından bitirilen çalışmada yepyeni bir Spinosaurus kimliği ortaya konmuştur. Zaten eskiden beri, konik dişlerle kaplı uzun ve ince çenesi ve tırpanlı pençesiyle su kenarında balık avlayan bir teropod olduğu tahmin ediliyordu. Bunun ötesinde artık sadece su kenarlarında yaşayan değil bizzat suyun içinde zaman geçiren, av peşinde koşan bir yarı sucul teropod olduğu iddia edilmektedir. Bu yönde yeni bir kanıt da yakın zamanda bulunmuştur, bilim insanları Spinosaurus ve yakın akrabası Baryonyx'in kemiklerinin oldukça yoğun olduğunu göstermişlerdir ve bu sayede onların su altında avlanmak için kolayca dalabildiklerini savunmaktadırlar.
Kafatasında burun açıklıklarının yerleşimi de ağız ucundan daha gerilere konumlanmıştır ve ona su içinde dalma açısından yerini belli etmemekte avantaj sağlamış olabilir. Normalde kuş olmayan dinozorların hemen hepsinin karasal yaşama adapte olduğu düşüncesi de bu çalışmayla sorgulanmaya başlamıştır. Geç Kretase dönemi'nde Sahra çölü ve çevresinin paleo nehirlerin kavşağı olan nemli bir bölge olduğu tabakabilimsel çalışmalarla ortaya konmuştur, bu çalışmalar Fas'ta Kem Kem formasyonu üzerinde yoğunlaşmış ve bu bölgedeki çok sayıda avcının bir arada yaşadığı; ancak bu bölgede yeter sayıda otçul dinozor bulunmadığı kayda geçmiştir. Bunun üzerine bazı türlerin farklı av tipleri üzerine yoğunlaştığı düşünülmektedir, zira dönemin nemli nehir sistemi olan bugünkü Sahra çölü'ndeki yaşam alanında çok sayıda balık türü yaşamaktaydı.
En büyük teropodların boyut karşılaştırması
Spinosaurus su altında avlanırken
Ahmet Oktay

| Ahmet Oktay Börtecene |
| --- | --- |
Doğum: 21 Ocak 1933(1933-01-21) Ankara, Türkiye
Ölüm: 3 Mart 2016 (83 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Karacaahmet Mezarlığı, İstanbul
Meslek: Şair, Yazar, Gazeteci
Milliyet: Türk
Vatandaşlık: Türkiye
Edebî akım: Mavi Hareketi, Toplumcu gerçekçilik
Önemli ödülleri: Yeditepe Şiir Armağanı (1965)  Necatigil Şiir Armağanı (1987)   TYB Yılın Şairi Ödülü (1991)  Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülü (2002)  Burhan Felek Hizmet Ödülü (2012)
Evlilik: Tülay Tura Börtecene

Ahmet Oktay asıl adı ile Ahmet Aktay Börtecene (21 Ocak 1933, Ankara - 3 Mart 2016, İstanbul) Türk şair, yazar, gazeteci.
Değişik türlerde eserler vermiş, şair yönüyle öne çıkan bir edebiyatçıdır. 1950'lerden itibaren şiirler yazan Ahmet Oktay, şairliğini ve eleştirmenliğini kuramsal nitelikteki çalışmaları ile destekledi. Felsefe ve resim sanatının olan ilgisini şiirlerine yansıttı. 1960'larda başladığı gazeteciliği otuz yıldan fazla sürdüren sanatçı, inceleme, eleştiri, deneme, edebiyat tarihi, hatıra, tiyatro oyunu türlerinde eserler vermiştir. On dördü şiir kitabı olmak üzere elliye yakın eseri vardır.
Ödülleri

1965 Yeditepe Şiir Armağanı, Her Yüz Bir Öykü Yazar ile
1987 Necatigil Şiir Armağanı, Yol Üstündeki Semender ile
1991 Türkiye Yazarlar Birliği Yılın Şairi Ödülü, Ağıtlar ve Övgüler ile
2002 Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülü, Hayalete Övgü ile
2007 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü, Kaç Kişiyiz Kendimizde ile
2012 yılında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Burhan Felek Hizmet Ödülü
Eserleri > Şiirleri

Gölgeleri Kullanmak (1963)
Her Yüz Bir Öykü Yazar (1964)
Dr. Kaligari'nin Dönüşü (1966)
Sürgün (1979), Sürdürülen Bir Şarkının Tarihi (1981)
Kara Bir Zamana Alınlık (1983)
Yol Üstündeki Semender (1987)
Ağıtlar ve Övgüler (1991)
Bir Sanrı İçin Gece Müziği (1993)
Toplu Şiirler (1995)
Gözüm Seğirdi Vakitten (1996)
Söz Acıda Sınandı (1996)
Az Kaldı Kışa (1996)
Hayalete Övgü (2001)
Eserleri > İnceleme/Araştırma

Bir Yazı'nın Arayışları (2001)
Yazın, İletişim, İdeoloji (1982)
Yazılanla Okunan (1983)
Toplumcu Gerçekçiliğin Kaynakları (1986)
Kültür ve İdeoloji (1987)
Toplumsal Değişme ve Basın (1987)
Karanfil ve Pranga (1990)
Raffaello'nun Direnişi (1990)
Zamanı Sorgulamak (1991)
Kabul ve Red (1992)
Şair ile Kurtarıcı (1992)
Sanat ve Siyaset (1993)
Cumhuriyet Dönemi Edebiyat-1923/1950 (1993)
Türkiye'de Popüler Kültür (1993)
Medya ve Hedonizm (1995)
Şiddet, Söz, Yaşam (1995)
İnsan, Yazar, Kitap (1995)
İsrafil'in Sûr'u (1997)
Şeytan, Melek, Soytarı (1998)
Siyasal İslama İtirazlar (2000)
Postmodernist Tahayyüle İtirazlar (2000)
Şairin Kanı (2001)
Romanımıza Ne Oldu? (2004)
Eserleri > Anı/Anlatı

Gizli Çekmece (1991)
Eserleri > Günlük

Gece Defteri (1998)
Eserleri > Oyun

Kurt Dişi (1971 ve 1973 yıllarında Devlet Tiyatroları'nda sahnelendi).
Ichthyosaurus

Ichthyosaurus (balık kertenkelesi), tüm ichthyosaurların en iyi bilinenlerinden biridir ve birçok örneği İngiltere ve Almanya'daki Jura kayalarında bulunmuştur.
Açıklama

Ichthyosaurus, Batı Avrupa'nın Erken Jura devri'nde yaşadı. Yaklaşık 3 metre uzunluğundaydı ve Avrupa'nın açık okyanuslarında balık ve kalamarlarla besleniyordu.
Ichthyosaurus, thunnosauria adı verilen gelişmiş ihtiyozor grubunun diğer üyeleri gibi, köpekbalığı şeklinde bir gövdeye sahipti. İnce, sivri bir burnu ve arka yüzgeçlerinin iki katı büyüklüğünde ön yüzgeçleri olan orta boy bir ihtiyozordu. Ichthyosaurus'un altı veya daha fazla parmaklı çok geniş ön yüzgeçleri vardı. Daha sonraki bazı ihtiyozorların bundan daha fazla parmağı vardı. Örneğin, Kretase'den Platypterygius, sekiz veya daha fazlasına sahipti.
Ichthyosaurus communis'in boyut karşılaştırması
Yaşam restorasyonu