stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Rus İmparatorluğu
19. Yüzyıl > Modernleşme Çabaları > Ruslaştırma Politikası

Ana madde: Ruslaştırma
Polonya'da imparatorluk yönetimine karşı direnişin kırıldığı 1863'ten sonra toprak reformuyla birlikte başlatılan Ruslaştırma politikası, Ukrayna'daki benzer uygulamaların ardından 1890'larda genel bir niteliği büründü. Gücünü daha çok bürokrasiden alan ve Ortodoksluğu dayatma çabalarıyla at başı giden bu politikanın yürütülmesinde Rus Ortodoks Kilisesi de önemli rol oynadı. Ruslaştırmanın ilk hedeflerinden biri olan Baltık bölgesinde, yerel halkların Alman toprak sahiplerine ve zenginlerine duyduğu tepki, dil, eğitim ve kültür alanında Alman etkisinin kırılmasını büyük ölçüde kolaylaştırdı. Buna karşılık Ortodoksluğu benimsetme çabaları sonuçsuz kaldı. Finlandiya ve Kafkasya'daki Ruslaştırma girişimleri etkili bir pasif direnişle karşılaştı. İmparatorluğa bağlı Müslüman halklar arasında ekonomik ve kültürel bakımdan daha gelişmiş bir düzeyde bulunan Tatarlar, yoğun bir Ruslaştırma politikasına hedef oldu. Orta Asya'da ise Rus sömürgeci yönetimi dolaylı yöntemlere dayandığından, benzer bir uygulamaya gidilmedi ve eski düzenin sürmesine izin verildi.
Ruslaştırmanın bütün şiddetiyle sürdüğü dönemde Yahudilere yönelik ayrımcı politikalar da doruğuna çıktı. Böylece imparatorluğun kışkırtmasıyla girişilen pogromlar aynı zamanda halk arasındaki hoşnutsuzluğu başka yönlere çekmede kullanıldı.
19. Yüzyıl > Modernleşme Çabaları > Dış İlişkiler

19. yüzyılda Rus dış politikasının ağırlık noktalarını Balkanlar ve Uzak Doğu oluşturdu. Bu doğrultuda yürütülen nüfuz ve yayılma mücadelesi, Rusya'yı batıda Avusturya ve Almanya, doğuda da Japonya'yla karşı karşıya getirdi.
Kırım Savaşı'nın ardından konan askerî kısıtlamaların 1871'de kaldırılmasından sonra Karadeniz donanmasını yeniden kuran Rusya, geleneksel stratejisi doğrultusunda Balkanlar'da daha ekin bir rol oynamaya başladı. Panslavizm akımının da etkisiyle 1877'de Osmanlı Devleti'ne açılan savaş (93 Harbi), Bulgaristan'ın bağımsızlığını sağlayan Ayastefanos (Yeşilköy) Antlaşması'yla (1878) noktalandı. Ama Berlin Kongresi'ni toplayarak Rus kazançlarını sınırlandıran Britanya ve Avusturya, izleyen dönemde de Balkanlar'da Rus nüfuzunu engellemeye çalıştı. Bu durumun yarattığı çatışma, Avusturya, Almanya ve İtalya'nın Üçlü İttifak'ı oluşturmasıyla daha da derinleşti. Destek için Fransa'ya dönmek zorunda kalan Rusya, 1891'de bu ülkeyle mali ilişkilerini geliştirmenin yanı sıra askerî bir ittifak kurdu.
Bu arada 1860'larda Türkistan'da başlayan Rus yayılması 1880'lerde Hazar Denizinin doğu kıyısındaki Türkmen topraklarına kadar ulaştı. Britanya'nın Hindistan'daki konumunu tehdit eden bu gelişmeler, iki ülke arasında Afganistan üzerinde başlayan çekişmeyle yeni bir boyut kazandı. Orta Asya'daki Rus-Britanya çekişmesi Eylül 1885'te nüfuz sınırının belirlenmesiyle yatıştı.
Japonya ve Çin'le bir dizi antlaşma imzalayarak Uzakdoğu'da Sahalin ve Kuril adalarıyla Amur Nehri vadisi gibi önemli köprübaşlarını ele geçiren Rusya, Kore üzerindeki Çin-Japon çekişmesinde (1894-95) Çin'in yanında yer aldı. Japonya'nın yayılmasını önlemeye yönelik bu politika, Mançurya'da ve ardından Liaodong Yarımadasında liman ve demiryolu ayrıcalıkları elde edilmesini sağladı. Boxer Ayaklanması sırasında Mançurya'ya Rus birliklerinin girmesi (1900), Japonya'yla rekabeti açık çatışmaya dönüştürdü. Çin'deki çıkarlarını korumak isteyen Britanya 1902'de Japonya'yla ittifaka girdi. Gerginliği azaltmaya yönelik görüşmeler sürerken, Japon kuvvetleri Şubat 1904'te Port Arthur'daki (Lüshun) Rus savaş gemilerine ani bir baskınla saldırdı. Böylece Rus-Japon Savaşı başladı.
İmparatorluğun Son Yılları > Savaş ve Monarşinin Çöküşü

Ayrıca bakınız: I. Dünya Savaşı, Şubat Devrimi ve Ekim Devrimi
Asya'da Japonya ve Britanya ile çatışmaya son veren Rusya, 1906'dan sonra Balkanlar üzerinde nüfuz kazanmak için Avusturya'ya karşı yoğun bir mücadeleye girdi. Balkanlar'da giderek kızışan ortam, Rusya'nın çok geçmeden Britanya ile Fransa'nın yanında I. Dünya Savaşı'na katılmasını getirdi. Bir süre sonra Osmanlı Devleti'nin Almanya ve Avusturya'nın müttefiki olarak savaşa girmesiyle Kafkasya'da yeni bir cephe açmak zorunda kalan Rusya, aynı zamanda Boğazlar'ın açık olmasına bağlı olan ikmal desteğini büyük ölçüde yitirdi. Ciddi silah ve mühimmat sıkıntısı çekmeye başlayan Rus orduları batıda birbirini izleyen ağır yenilgilere uğradı. 1915 sonbaharına gelindiğinde Rusya'nın kayıpları bir milyonu aşmış bulunuyordu.
Savaşın yol açtığı yıkımla birlikte basında ve Duma'da "halkın güvenine sahip bir hükûmet" talebi yükselmeye başladı. Ama Nikolay'ın dar bir hizbe dayanan beceriksiz yönetimi, ekonominin hızla bozulmasına ve imparatorluğa karşı tepkilerin derinleşmesine yol açtı.
1917 yılına gelindiğinde Rus ekonomisi iflas etmiş durumdaydı. Vergi sistemi karışık, bozuk ve adaletsizdi. Savaşın finansmanı ancak erimekte olan altın rezervleri ile dış borçlarla sağlanmaktaydı. Buna ek olarak Rusya'da, devlet kurulduğundan bu yana demokratik gelenek ve örgütlerin olmaması, hiçbir biçimde sesini duyuramayan Rus halkına, İmparatorluk rejimine karşı şiddetli başkaldırıdan başka bir seçenek bırakmamıştı.
Birinci Dünya Savaşı'nın bütün bu koşulları, imparatorluğu yıkmayı hedefleyen liberaller, reformcular ve Bolşevikler için bulunmaz bir fırsat oldu. Her şeyden önce, ülkede genel seferberlik ilan edildiği için, silah bu kez Rus halkının eline geçmişti.
Mart 1917'de başkentte yayılan grev ve sokak gösterileri, çarlık subaylarının emirlerini dinlemeyen askerî birliklerin de protestoları desteklemesiyle, Şubat Devrimi olarak bilinen bir ayaklanmaya dönüştü. Petrograd İşçi ve Asker Delegeleri Sovyeti ile Duma'nın vardığı anlaşma sonucunda, Prens G. Y. Lvov başkanlığında, ağırlığını Kadetler ve Oktobristlerin oluşturduğu bir Geçici Hükûmet oluşturuldu. Hükûmete bağlı birliklerce Pskov'da kuşatılan Nikolay'ın 15 Mart 1917'de tahttan çekilmesiyle imparatorluk rejimi sona erdi.
Rusya Çarlığı'nın adını resmî olarak Rus İmparatorluğu'na çeviren ve kendini de imparator ilan eden Büyük Petro.
İmparatoriçe II. Yekaterina
Aralıkçılar İsyanı
Şeyh Şamil'in yakalanması, Theodor Horschelt'in bir çalışması
93 Harbi'nde Rus kuvvetlerinin Tuna'yı geçmelerini temsil eden bir çalışma
1905 Devrimi'nden bir sahne, İlya Repin'in bir çalışması
Renault 21

| Otomobil Modeli |
| --- | --- |

Genel Bakış
Üretici: Renault
Üretim yıl(lar)ı: 1986-1995
Montaj: Renault 21
Gövde ve Şasi
Karoser: Sedan  Station Wagon  Hatchback  Liftback
Teknik Özellikler
Motor: Benzin ve Dizel
Kapasite: 2000
Güç çıkışı: 174NM
Maksimum hız: 220
Yakıt sistemi: Bosch simens
Depo hacmi: 66LT
Uzunluk: 4,52
Boş ağırlık: 1170
Renault 21 Nevada
Renault 21 HB (Symphonie)
Renault 21 Fransız otomobil üreticisi Renault tarafından 1986-1994 yılları arasında üretilen Renault 18'in halefi Renault Laguna'nın selefi olan orta sınıf bir otomobildir. Büyük aile aracı kategorisindedir.Renault 21'in tasarım mühendisi, birçok markanın tasarımını yapan ünlü İtalyan şirket Italdesign Giugiaro'dur
Aracın sedan, station wagon ve hatchback olmak üzere 3 karoseri tipi bulunmaktadır.
Renault 21, Renault'un X48 isimli projesidir.X harfinin yerine Sedan versiyonlar L48, Station Wagon versiyonlar K48, Hatchback versiyonlar ise B48 olarak projede isimlendirilmiştir.
Station Wagon versiyonu Nevada, İngiltere 'de Savanna adıyla satılmıştır. Ayrıca Renault 21'in Quadra isimli bir 4X4 modeli de vardır. Bu model dört tekerlekten çekişlidir. Baccara modeli ise en lüks olan Renault 21 modelidir. Renault 21'in Quadra 4x4, Turbo ve Baccara modelleri; diğer modellerden farklı olarak çift farlıdır; bu modellerin ön tampon, arka tampon ve kapı çıtaları farklıdır.
Renault 21, 1988'de kapsamlı bir revizyondan geçirilerek büyük ölçüde değişikliğe uğramıştır.
Renault 21, Eagle Medallion adıyla AMC tarafından Kuzey Amerika pazarına sunulmuştur. Renaul 21, Türkiye'ye 1991'de Renault-Mais tarafından ithal edilmiştir. Aracın Türkiye'de üretimi 1992 yılında Oyak-Renault tarafından Bursa'da başlatılmıştır. Türkiye'deki 3 Renault 21 modeli arasında en donanımlı Renault 21 modeli, TXE Concorde'dir. Bu modelin, Manager ve Optima modellerine göre ön süspansiyon sistemi, motoru ve iç dizaynı farklıdır.Avrupada'ki Renault 21 TXE concorde modelleri otomatik vites ABS far ayarlama özelliği ile satışa sunulmuştur.
Otomobilin üretimi Türkiye'deki Akçalar, Nilüfer'deki Oyak-Renault tesislerinde 1995 yılında Fransa'da 1994 yılında üretimi sonlanmış, Renault 21'in yerini Renault Laguna almıştır.
Modeller

Quadra
Nevada
Baccara
Manager
Optima
Concorde
Eagle Medallion AMC
HB (Symphonie)
Motor Seçenekleri > Benzinli Motorlar

TLE, Optima: 1.6 litre (1565 cc) karbüratörlü, 73 BG, Azami hız: 175 km/saat/s
GTS, TSE, Manager, HB: 1.7 litre (1721 cc) karbüratörlü, 90 BG, Azami hız: 195 km/saat/s
GTS,, TSE, HB (Symphonie): 1.7 litre (1721 cc) Yakıt Enjeksiyonu, 90 BG, Azami hız: 195 km/s
TX, RX: 2.0 litre (1995 cc) yakıt enjeksiyonu, 120 BG, Azami hız: 220 kilometre/saat/s
GTX TXE, Concorde: 2.0 litre (1995 cc) yakıt enjeksiyonu 136 BG, Azami hız: 220 km/s
TXI: 2.0 litre (1995 cc) yakıt enjeksiyonu, 140 BG, Azami hız: 260 [[kilometre|km/s
Baccara: 2.2 litre(2165 cc) yakıt enjeksiyonu, 140 BG, Azami hız: 240 km/saat/s
Turbo Quadra: 2.0 litre (1995 cc) yakıt enjeksiyonu, 175 BG, Azami hız: 260 km/saat/s
Motor Seçenekleri > Dizel Motorlar

TD{,GTD:  2.1 litre (2068 cc) yakıt enjeksiyonu, 73 BG, Azami hız: 170 km/saat/s
Turbo D:  2.1 litre (2165 cc yakıt enjeksiyonu, 90 BG, Azami hız: 200 km/s
1755 Lizbon depremi

| --- | --- |
Depremin merkezinin tahmini noktası
Yerel tarih: 1 Kasım 1755
Büyüklük: 8.5–9.0
Maks. şiddet: XI (Aşırı)
Tsunami: Tsunami, Fas'ın Atlas kıyılarını, İngiltere'nin İrlanda'nın güney kıyılarını etkiledi.
Etkilenen ülkeler/bölgeler: Portekiz Krallığı, İspanyol İmparatorluğu, Fas Sultanlığı.
Kayıplar: 10.000 ilâ 100.000 ölü
1755 Lizbon Depremi ya da Büyük Lizbon Depremi, 1 Kasım 1755 günü saat 9.40'ta Portekiz'de meydana gelen depremdir.
Tarihteki en yıkıcı depremlerden biri olan Lizbon Depremi sırasında 60.000 ile 100.000 kişi arasında tahmini ölü vardır. Depremi bir tsunami ve kentin pek çok yerinde başlayan yangınlar takip etmiş ve o dönemde Avrupa'nın en büyük dördüncü şehri olan Lizbon'un neredeyse tüm yerleşim alanları kullanılmaz hâle gelmiştir. Bu deprem sonucu Portekiz'i son derece olumsuz etkileyen bu afet, Portekiz'de politik tansiyonun yükselmesine, ekonominin çökmesine ve zaten gerileyen koloni imparatorluğunun 18. yüzyılda büyük ölçüde yıkılmasına yol açmıştır. Jeologlar günümüzde Lizbon Depremi'nin Atlas Okyanusu'nda Cabo de São Vicente'den 200 km batıda meydana gelmiş 9 Richter ölçeğinde olduğunu tahmin etmektedir.
Yıkımın boyutu

Ekonomi tarihçisi Álvaro Pereira, Lizbon'un o esnada nüfusunun yaklaşık 200 bin kişi olduğunu ve bunun 30 bin ila 40 bin civarının depremde can verdiğini hesaplamaktadır. Pereira, depremin yol açtığı bina yıkımından ayrıca, sebep olduğu yangınlar ve tsunamiden dolayı Portekiz'de, İspanya'da ve Fas'ta toplamda 50 bin civarında insanın öldüğünü tahmin etmektedir. Bununla birlikte, 2009 yılında yapılan bir çalışma, toplam ölü sayısındaki yüksekliğin sadece 1 Kasım'daki depremden kaynaklanmadığını, daha sonra meydana gelen artçı depremlerle ölü sayısının yükselmiş olduğunu göstermektedir.
Deprem'de, Lizbon'daki binaların %85'i harap oldu. Yıkılan yerlerin içerisinde, bazı köşkler ve kütüphaneler de vardır. 16. yüzyılda Portekiz'de başlayan Manuelin tarzı mimarinin örneğini teşkil eden birçok bina bu depremde yıkıldı. Depremden sağ çıkabilen bazı binalar ise ardından başlayan yangınlarla harap oldu. Lizbon'un altı ay önce hizmete açılmış olan opera binası Ópera do Tejo tamamen yanarak yerle yeksan oldu. Titian, Rubens ve Corregio'nun birçok tablosunun da dâhil olduğu birçok sanat eserini, ayrıca yaklaşık 70 bin cilt kitaptan oluşan kraliyet kütüphanesini barındıran, günümüzde Terreiro do Paço meydanının olduğu yere denk düşen, Tejo nehrinin kıyısında inşa edilmiş Ribeira Kraliyet Sarayı, depremde ve ardından gerçekleşen tsunamide yıkıldı. Vasco da Gama ve diğer coğrafi keşif öncülerinin keşif notları yok oldu. 3. Louriçal markisi Henrique de Meneses'in, içinde 18 bin cilt kitabın bulunduğu kütüphanesini barındıran sarayı depremde harap oldu. Deprem, Lizbon'daki bazı önemli kiliselere de zarar verdi. Bunlar Lizbon Katedrali, São Paulo, Santa Catarina ve São Vicente de Fora bazilikaları ve Misericórdia Kilisesi'dir. Rossio meydanında yer alan ve devrinin en büyük hastanelerinden birisi olan Bütün Azizler Kraliyet Hastanesi yangınla yok oldu. Halk kahramanı Nuno Álvares Pereira'nın mezarı kayboldu. Depremde harabeye dönen bir başka yer olan Carmo Rahibe Manastırı'nın çatısı çökmüş kalıntısı, depremi hatırlatması için korunmuş durumdadır.
Topluma ve bilime etkileri

Lizbon depremi Avrupa tarihinde hem teolojik hem felsefi hem de doğa bilimleri açısından bir dönüm noktası teşkil etmektedir; Leibniz'in iddia ettiği dünyanın yaşanılacak en güzel yer olduğu, Tanrı'nın bütün kötülüklere rağmen en iyi tanrı olduğu inancı yara almıştır. Yaşanan felaket sonrası Voltaire bu fikirleri absürd olarak gördüğünü açıklamıştır.
Deprem sonrası olayı farklı bir biçimde açıklamaya çalışan filozof ise Immanuel Kant'tı. Felaketten kısa bir süre sonra depremle alakalı mümkün olan tüm bilgileri toplayan Kant, konuya ilişkin bir metin yayımladı. Metinde dikkati çeken ise onun olayları dinî olarak açıklama kaygısından uzak, bilimsel bir temele oturtma girişimidir. Bugün Kant'ın depremlerin oluşumuna yönelik iddialarının yanlış olduğu bilinse de bu çeşit bir açıklama girişimi depremleri doğal sebeplere bağlamak yönündeki ilk girişimdir. Kant bu çalışmalarıyla dönemde yaygın olan depremlerin Tanrı tarafından gönderilen cezalar olduğu yönündeki batıl inanışa bir son hazırlamıştır.
Bu fikirler düşünce tarihini kökten değiştirdi. Eğer depremler Tanrı tarafından gönderilen cezalar değilse, onları araştırmak, incelemek ve hatta anlamak mümkün olabilirdi. Bu nedenle Lizbon depreminin araştırılması girişimi yer bilimlerinin doğuşu olarak kabul edilebilir.
Galeri

1755 Lizbon Depremi'ni ve sonrasındaki tsunamiyi tasvir eden bir bakır kabartma çizim.
Tejo nehrinin diğer kıyısından Lizbon'daki depremin görüntüsünü tasvir eden bir tablo.
João Glama Strobërle'nin bu tablosunda elinde kılıç taşıyan melekler, depremin Tanrı'nın gazabı olduğu anlamındadır.
Depremde yıkılan Bütün Azizler Kraliyet Hastanesi, 1572'de yapılmış olan bu resimde, resimdeki Rossio meydanının sağ tarafındaki büyük binadır.
Bu tabloda, yıkılmasından az önceki hâliyle Ribeira Kraliyet Sarayı tasvir edilmiştir.
1755 senesinde yapılmış bu gravürde depremden sonra Lizbon'da yaşanan kaos ve yağmacıların infazı resmedilmektedir.
Carmo Rahibe Manastırı 1755'teki depremde harâb olmuştu. Harâbe, 1755 Depremi'ni hatırlatması için korunmaktadır.
Şarhöyük

| --- | --- |
Yunanca: Δορύλαιον
Zeus Chryseos'a adanmış stel, MS 3. yüzyıl, Dorylaeum
DorlionTurkey haritasındaki konumu.
Diğer adı: Dorlion
Konum: Karaca Hisar, Eskişehir,  Türkiye
Bölge: Frigya
Koordinatlar: 39°47′59″N 30°32′09″E﻿ / ﻿39.7996°K 30.5359°D﻿ / 39.7996; 30.5359
Tür: Yerleşim yeri
Tarihçe
Kültür(ler): Osmanlı, Bizans, Roma, Hellenistik, Klâsik, Frig, Hitit ve Erken Tunç Çağı
Dorlion, Eskişehir'de bir mahalle içerisinde kalmıştır.
Şarhöyük (Yunanca: Δορύλαιον; Dorlion, Dorylaeum veya Dorylaion), Eskişehir ilinin kuzeybatısında, şehir merkezinin kuzeydoğusunda kalan antik yerleşimdir.
İlk yerleşim

Eskişehir'de bulunan en eski yerleşim birimidir. Şu anda şehrin bir mahallesinin içerisinde kalmış, mahalleye "Şarhöyük" olarak adını vermiştir.
Ortaya çıkışı

1972 - 1973 yıllarında, höyüğün 300 m doğusunda yapılan Çocuk Cezaevi temel hafriyatında Geç Roma iskanına rastlanarak çıkan mozaikler müzeye getirilmiştir. Antik Dorlion şehri olarak bilinen höyükte, Prof. Dr. A. Muhibbe Darga’nın başkanlığında 1989 yılından beri yürütülmekte olan kazıların başına 2004 yılından itibaren Prof. Dr. Taciser Tüfekçi Sivas geçmiştir. 1997 yılı kazı sezonunda gün ışığına çıkan mühür baskılı amfora kulbu parçası, antik çağda Sakarya Nehri ticaretine ışık tutması açısından önem arz etmektedir. MÖ 3. yüzyıla tarihlenebilen amfora kulbu parçasının yanı sıra, Alpu - Kocakızlar Tümülüsünde bulunan amber de, Sakarya Nehri ticaretinin anlaşılmasında; şehir devletlerinin ekonomik üstünlüklerini nerelere kadar, ne müddette uzattıklarının belirlenmesinde önemlidir.
Kazı ve araştırmalar

Şarhöyük'te bulunmuş taban mozaikleri (MS 2-3 yy.). Eskişehir Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.
Arkeolojik alanda yapılan ilk yüzey araştırmalar 1989 yılında höyük ve höyüğü çevreleyen aşağı şehirde gerçekleştirilmiş, yüzey araştırmasını takiben aynı yıl A. Muhibbe Darga'nın başkanlığında höyükte arkeolojik kazılara başlanmıştır. Çalışmalar 2005 yılından itibaren 2013 yılına kadar Taciser Sivas’ın başkanlığında devam etmiştir. Kazı çalışmalarının yoğunlaştırıldığı höyük, 17 m yüksekliğinde, 450 m çapındadır. Kazı çalışmalarında elde edilen arkeolojik bulguların ışığında yerleşmede Osmanlı, Bizans, Roma, Hellenistik, Klâsik, Frig, Hitit ve Erken Tunç Çağı kültürlerinin varlığı tespit edilmiştir. Höyüğün güney yamacında, Frig dönemine ait yapıların altında, MÖ XV-XIII. yüzyıla tarihlenen Hitit Dönemi evtemelleri, ocaklar ve ortak kullanım mutfak alanlarına sahip 3 evreli Hitit tabakası saptanmıştır. Bu tabakada ele geçirilen “Ülkenin Prensi/Kral Oğlu” ünvanlı mühür baskısı, henüz Hititçe adı saptanamamış olan Şarhöyük Hitit yerleşmesinin, başkent Hattuşa'ya bağlı, bugünkü mevcut çalışmalara dayanılarak Hitit egemenliğinin en batıucundaki bir eyalet merkezi olduğunu kanıtlamaktadır. Ayrıca kazılarında ele geçen Hitit Dönemi kemik aletleri incelenmektedir. Şarhöyük ören yeri genel olarak Höyük, Aşağı Şehir ve Nekropol alanından oluşmaktadır. Burası, Eskişehir'in 3 km kuzeydoğusunda, Porsuk Nehri ileyan kolu Sarısu arasında kalan geniş ovanın güney kenarında geniş bir alana yayılmıştır.
Tabakalanma

Höyükte farklı dönemleri ile belirlenen mimari kültür tabakaları yanında, buluntusuna ulaşılan fakat tabakasına henüz ulaşılamayan kültürel dönemler belirlenmiştir. Yedi farklı tabaka tespit edilmiştir: Erken Tunç Çağı (çanak çömlek gibi küçük buluntular), Orta Tunç Çağı (az sayıda çanak çömlek),Geç Tunç Çağı  (Hitit Devri), Demir Çağı, Helenistik Dönem, Roma Dönemi ve Bizans Dönemi.
Zaandam

| Zaandam |
| --- | --- |
Zaandam

 Zaandam Haritası.
Zaandam
Yüzölçümü
 • Toplam: 23 km²
Nüfus (2010)
 • Toplam: 72.597
 • Yoğunluk: oto/km²
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAYS)
Zaandam, Hollanda'nın Noord-Holland (Kuzey Hollanda) eyaletine bağlı bir şehirdir. 1974 yılında Zaanstad belediyesine bağlanmıştır. Nüfus açısından Zaandam bu belediyedeki en büyük şehirdir, ama alan olarak bu belediyenin en büyük şehri Assendelft'tir. Zaandam meşhur Zaan nehrinin yakınlarında yer alır. Şehrin nüfusu 72.500'dir.
Tarihçe

Zaandam 1811 yılında, Oostzaandam'ın birleşmesiyle kurulmuştur. Zaandamlıların lakabı "galgezagers"dır. Bu isim 1678 yılında, vergilerin yükseltilmesine baş kaldıranları idam etmek için kullanılan sehpalar sebebiyle verilmiştir.
Zaandam'daki işyerleri Zaan Nehrinin (nl:Zaan · en:Zaan) kıyılarında yer alır. Özellikle gıda sektöründe aktif olan firmalar burayı tercih etmektedir. Zaandam Sanayi Devrimi'nden önce, üretimde lider konumunda bir bölgeydi. Hollanda'nın Altın Çağı'nda Zaandam'da binlerce rüzgâr değirmeni vardı ve bunlar ve gemi yapımı için İskandinav ülkelerinden getirilen tomrukların kesiminde kullanılıyordu.
Zaandam Belediyesinin ambleminde, eskiden balina avına çıkan denizciler anısına şekiller yer alır.
Ekonomi

Eskiden önemli bir liman şehri olan Zaandam'da 20 Haziran 2004 tarihinde, eski liman çalışanlarının anısına dört metrelik bir heykel dikilmiştir. Bu heykel Yugoslav Slavomir Miletić tarafından yapılmış ve eski limanın karşısına konulmuştur.
Hollanda'nın en büyük süpermarket zinciri olan Albert Heijn'in genel müdürlüğü bu şehirde bulunmaktadır. 21 Ağustos 1971 tarihinde Zaandam'da Avrupa'daki ilk McDonald's şubesi açılmıştır.
Zaandam'daki bazı tarihî mekânlar

Tsaar Peterhuisje (nl:Czaar Peterhuisje · en:Czar Peter House (Netherlands)), I. Petro'nun evi.
17. yüzyıla ait iki kilise:
Oostzijder Kilisesi: Orta Çağ'da şu anki kilisenin bulunduğu yerde küçük bir kilise varmış. Bu yapı, sonradan şimdiki kilise haline getirilmiş. Kilise 1846 yılında büyük bir çalışmayla genişletilmiş. Bu inşaatta kilisenin kuzeye bakan kısmı yıkılmış. Burada şimdi kilisenin kulesi bulunuyor. Eski kilise kulesi ön tarafta bulunurmuş.
Westzijder Kilisesi (nl:Westzijderkerk (Zaandam)) ya da Bulle Kilisesinin alımlı bir ahşap çatısı vardır. Kilise orgu, kürsüsü ve vitrayları da göz alıcıdır.
Zaanse Schans, en büyük ve meşhur mesire yeridir.
(Claude Monet, 1871)
Hollanda'nın başkenti Amsterdam'ın kuzeyinde bulunan ve Noord-Holland eyaletine bağlı Zaanstad gemeente'si (temel topluluk = belediye)nin merkezi olan Zaandam 'ın görünümü. Hollanda'nın Altın Çağında Zaandam'da binlerce yel değirmeni vardı. Mayıs 1871'de Zaandam'a taşınıp yaz aylarını orada geçiren Claude Monet de yel değirmenleri motif olarak tercih etti. Günümüzde de şehrin yel değirmenleri turistlerin ilgisini çekmektedir (Gravür, yaklaşık 1889).
Zaandam'ın yel değirmenleri.
Şehzade Ahmed
Popüler kültürde

Ubisoft'un yapımcılığını yaptığı Assassin's Creed: Revelations oyununda Şehzade Ahmet önemli bir karakterdir. Oyunda Yavuz Sultan Selim ile aralarında geçen taht mücadelesi de konu edilmiştir.
Perdeler

Perdeler, rock müzik sanatçısı Şebnem Ferah'ın üçüncü özgün stüdyo albümüdür. 18 Eylül 2001'de Universal Müzik şirketi tarafından yayınlanan albümde 10 şarkı yer almaktadır. Ferah, bu albümde Apocalyptica ile çalışan ilk Türk sanatçısı unvanını aldı. Albümde hidden track (gizlenmiş parça) olarak “Yemen Türküsü” yorumu yer almaktadır. Şebnem Ferah'ın bu albümden çıkan “Sil Baştan" adlı şarkısı "Güldünya Şarkıları" adlı albümde Rojin tarafından coverlanmıştır. Aynı zamanda "Sigara" adlı şarkısı Müslüm Gürses tarafından coverlanmış, orijinali "güzel elbiselerle, makyaj yapıp dolaşmayı" olan dize Müslüm Gürses tarafından, "dünyanın her yolunda yürüyüp kaybolmayı" şeklinde değişitirilmiştir.
Albüm, 14 Şubat 2013 tarihinde Pasaj Müzik tarafından yeniden yayınlanmıştır.
Şarkı listesi

Sigara
Aşk
Sil Baştan
Nereye Kadar
Perdeler
Günaydın Sevgilim
Dünya
Saatim Çalmadan
Korkarak Yaşıyorsan
Perdeler (Apocalyptica ile birlikte)
Yemen Türküsü (Cd Gizli Bonus Track)
NOT: "Sil Baştan" adlı şarkısı "Güldünya Şarkıları" adlı albümde Rojin tarafından coverlanmıştır. Aynı zamanda "Sigara" adlı şarkısı Müslüm Gürses tarafından coverlanmış, orijinali "güzel elbiselerle, makyaj yapıp dolaşmayı" olan dize Müslüm Gürses tarafından, "dünyanın her yolunda yürüyüp kaybolmayı" şeklinde değişitirilmiştir.[kaynak belirtilmeli]
| g t Şebnem Ferah |
| --- | --- |

Albümleri: Kadın (1996) ·  Artık Kısa Cümleler Kuruyorum (1999) ·  Perdeler (2001) ·  Kelimeler Yetse (2003)  ·   Can Kırıkları (2005) ·   Benim Adım Orman (2009) ·  Od (2013) ·  Parmak İzi (2018)
DVD'leri: 10 Mart 2007 İstanbul Konseri (2007)
Bağlantı maddeler: Diskografi ·  Volvox
2008 Bursa İpekyolu Film Festivali

2008 Bursa İpekyolu Film Festivali, Bursa İpekyolu Film Festivali'nin üçüncüsüdür. 28 Kasım-4 Aralık 2008 tarihlerinde düzenlenen festivalin bünyesinde dört ayrı film yarışması gerçekleşmiştir.
Film gösterimleri

Festivalde gösterilen filmler, 10 başlık altında toplandı:
Yarışmalı Bölüm, Bir Ülke Sineması (Bosna Hersek), Bozkırın Ozanı Cengiz Aytmatov, Çocuk Filmleri, Aykırı Gerçekler (Belgeseller), Yarışma-dışı Ödüllü İlk Filmler, Panorama, Engelsiz Filmler, Özel Gösterimler, Yeşilcam Klasikleri
Film gösterimleri > Açılış filmi

Kırgız yazar Cengiz Aytmatov'un romanından uyarlanan "Ardak Amirkulov"un yönettiği 2008 yapımı "Elveda Gülsarı" filmi açılış filmi olarak gösterildi. Filmin gösterildiği açılış törenine Cengiz Aytmatov'un kız kardeşi Roza Aytmatov ile Kırgızistan Kültür Bakanı Sultan Rayev de katıldı. Hint sinemacı Priyadarshan'ın yazıp yönettiği İpek Düşler adlı 2008 yapımı film, festivalin kapanış filmi olmuştur.