Cuba libre
Tarihçe

İçecek 1900'lerin başında Küba'da yaratıldı, ancak kökenleri kesin değildir. Şişelenmiş Coca-Cola'nın ilk kez Amerika Birleşik Devletleri'nden Küba'ya ithal edildiği 1900'den kısa bir süre sonra popüler hale geldi. Kökeni, 1898 İspanyol-Amerikan Savaşı'ndan sonra Küba'daki yoğun ABD varlığıyla ilişkilendirilir; içeceğin geleneksel adı olan "Cuba libre" (Özgür Küba), Küba bağımsızlık hareketinin sloganıydı. Cuba libre'nin bazen İspanyol-Amerikan Savaşı sırasında yaratıldığı söylenir. Ancak bu, Coca-Cola'nın 1900'de Küba'ya ilk dağıtımından öncedir. "Cuba libre" adlı bir içecek gerçekten de 1898'de biliniyordu, ancak gerçekte bu su ve esmer şeker karışımıydı.
Bacardi reklam yöneticisi Fausto Rodriguez, içki ilk kez döküldüğünde orada olduğunu iddia etti ve 1965'te bu yönde noter tasdikli bir beyanname verdi. Rodriguez'e göre bu olay, 1900 yılının Ağustos ayında, Havana'da ABD Ordusu Haberleşme Kolordusu'nun bir üyesi için çalışan 14 yaşındaki bir kurye iken gerçekleşti. Bir gün yerel bir barda, Rodriguez'in işvereni Bacardi romunu Coca-Cola ile karıştırılmış olarak sipariş etti. Bu, yakınlardaki bir grup Amerikan askerinin ilgisini çekti ve kendilerine birer tur sipariş ederek popüler yeni bir içkinin doğmasına yol açtı. Bacardi, Rodriguez'in beyannamesini 1966'da Life dergisindeki bir reklamda yayınladı. Ancak Rodriguez'in bir Bacardi yöneticisi olarak statüsü, bazı yorumcuların hikayesinin doğruluğundan şüphe etmesine yol açtı. Başka bir hikaye, içeceğin ilk olarak 1902'de Havana'daki El Floridita restoranında Küba bağımsızlığının yıldönümünü kutlamak için yaratıldığını belirtiyor.
İçecek, Küba'da temel bir içecek haline geldi ve içeriğindeki maddelerin yaygınlığı nedeniyle popülerlik kazandı. Havana, 19. yüzyılda buzlu içecekleriyle tanınıyordu çünkü daha soğuk bölgelerden bol miktarda buz gönderilen birkaç sıcak iklim şehrinden biriydi. Bacardi ve diğer Küba romları da, çok sayıda yabancı turist ve yatırımcının ülkeye gelmesiyle ve alkol ihracatı için yeni fırsatlar yaratılmasıyla birlikte patlama yaşadı. Bacardi gibi hafif romlar, iyi karıştığı düşünüldüğü için kokteyller için tercih edildi. Coca-Cola, ilk kez 1886'da şişelendiğinden beri Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygın bir karıştırıcıydı ve 1900'de ilk kez ihraç edildikten sonra birçok ülkede her yerde bulunan bir içecek haline geldi.
Rom ve Kola, Küba'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne hızla yayıldı. 20. yüzyılın başlarında kokteyl, Coca-Cola'nın kendisi gibi, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneyinde en popüler olanıydı. 1922'den 1933'e kadar süren Yasak Dönemi'nde Coca-Cola, düşük kaliteli romların ve diğer likörlerin tadını gizlemek için tercih edilen bir karıştırıcı haline geldi. 1921'de HL Mencken, şaka yollu, otomobil radyatörlerinden boşaltılan denatüre alkol ile karıştırılmış Coca-Cola'dan oluşan "jump stiddy" adlı bir Güney Carolina çeşidinden söz etti. Yasak Dönemi'nden sonra, rom ve kola kuzey ve batı ABD'de ve hem üst düzey, hem de alt düzey çevrelerde yaygınlaştı.
Cuba libre, II. Dünya Savaşı sırasında yeni bir popülerlik seviyesine ulaştı. 1940'tan başlayarak, Amerika Birleşik Devletleri, Alman Donanmasına karşı savunma yapmak için İngiliz Batı Hint Adaları'nda bir dizi karakol kurdu. Amerikan varlığı, Amerikan askerleri ve yerel halkın birbirlerinin ürünlerine karşı zevk geliştirmesiyle kültürler arası talep yarattı. Özellikle, Amerikan askerî personeli ucuzluğu nedeniyle Karayip romuna yöneldi, Coca-Cola ise şirketin onu orduyla birlikte göndermesi sayesinde adalarda özellikle yaygınlaştı. Amerika Birleşik Devletleri içinde, hükûmetin endüstriyel alkol için koyduğu kotalar, Amerikan damıtıcılarının yerli içki üretimini azalttıkça, ithal rom giderek daha popüler hale geldi.
1943'te Lord Invader'ın Calypso şarkısı "Rum and Coca-Cola", Trinidad'da bu içeceğe daha fazla ilgi çekti. Şarkı, Lionel Belasco'nun 1904 tarihli "L'Année Passée" bestesinin, Trinidad'daki Amerikan askerlerinin yerel kızlarla oynaşması ve rom ve kola içmesi hakkında yeni sözlerle uyarlanmış haliydi. Komedyen Morey Amsterdam, "Rum and Coca-Cola"yı kopyaladı ve Andrews Sisters'a kendi eseri olarak lisansladı. Andrews Sisters'ın versiyonu 1945'te büyük bir hit oldu ve özellikle orduda rom ve kola'nın popülerliğini daha da artırdı. Lord Invader ve Belasco'nun bestesinin sahipleri, Amsterdam'a şarkının hakları için dava açtılar ve başarılı oldular.
1959'daki Küba Devrimi sırasında Bacardi, Porto Riko'ya kaçtı. Ertesi yıl, ABD, Küba ürünlerinin ithalatını yasaklayan bir ambargo koydu, Küba da aynı şekilde Amerikan ürünlerinin ithalatını yasakladı. ABD'de Küba yapımı rom bulunmadığı ve Coca-Cola'nın Küba'da büyük ölçüde bulunmadığı için, her iki ülkede de geleneksel içerikleriyle rom ve kola yapmak zorlaştı.