stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Celal Üster
Yaşamı

1947 yılında İstanbul'da doğdu. İlkokul eğitimini Şişli Terakki Lisesinde geçirmiştir. Sonraları İngiliz Erkek Lisesi, Robert Academy ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde İngiliz Dili ve Edebiyatı görmüştür. İlk çevirilerini 1968'de Yeni Dergi'de yayımlamıştır.
1980'lerde Aydınlık Yayınları için bir çok çeviri yapan Üster; Marx, Engels, Lenin, Stalin ve Mao Zedung’un birçok yapıtının çevrilmesinde önemli rol oynamıştır. Halkın Sesi dergisi ile Aydınlık gazetesinin sanat ve kültür sayfalarında görev yapmıştır. George Thomson’ın "Tarih öncesi Ege" adlı yapıtının çevirisiyle 1983’te Yazko Çeviri dergisinin Azra Erhat Çeviri Ödülü’ne değer görülmüştür.
1982-1993 ve 2008-2014 arasında Cumhuriyet gazetesi kültür editörlüğü yapmıştır. Kendisine ithafen Celal Üster İçin / Çeviri Uğraşında 50. Yıl isimli bir eser yayımlanmıştır.
Kendisi ayrıca Bir Çevirgenin Notları adında bir kitap yayımlamıştır.
Cüneyt Gökçer

| Prof>  Dr. Mehmed Cüneyt Gökçer |
| --- | --- |

Doğum: Mehmed Cüneyt Gökçer 2 Şubat 1920 Malatya, Türkiye
Ölüm: 23 Aralık 2009 (89 yaşında) Ankara, Türkiye
Ölüm sebebi: Solunum yetmezliği
Defin yeri: Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul
Evlilik: Mediha Gökçer (e. 1944; b. 1964) Ayten Gökçer (e. 1964; ö. 2009)
Çocuk(lar): Deniz Gökçer Aslı Gökçer Oba
Ödüller:  Devlet Sanatçısı (1981) *Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü *Yunanistan Krallığı'nın I. Georges nişanının 'Oficcier' rütbesi (1963) *İtalya Cumhurbaşkanlığı Commandatore nişanı (1970) *Polonya Kültür Nişanı 

Opera Sahnesi önündeki Cüneyt Gökçer anıtı
Cüneyt Gökçer (2 Şubat 1920, Malatya - 23 Aralık 2009, Ankara), Türk sinema ve tiyatro oyuncusu.
Devlet Tiyatroları genel müdürlüğü, Ankara Devlet Konservatuvarı müdürlüğü, Bilkent Üniversitesi Tiyatro Bölümü başkanlığı gibi görevlerde bulundu. Gökçer, yaklaşık 20 operanın rejisini yapmıştır. 1959 ile 1997 yılları arasında, Richard Strauss’un Salome'sinden başlayarak Çetin Işıközlü’nün Dudaktan Kalbe adlı operasına kadar yönettiği operalarla bu alanda başarılar kazanmıştır.
Ünlü sanatçı Ayten Gökçer'in eşi olan Gökçer, yurt içinde aldığı sayısız ödülün yanı sıra 1981 yılında Devlet Sanatçısı unvanını da almıştır. Yurt dışında ise, 1963'te Yunanistan Krallığı'nın I. George Nişanının 'Oficcier' rütbesiyle, 1970'te İtalya Cumhurbaşkanlığı tarafında Commendatore nişanıyla ve daha sonra Polonia Kültür Nişanı ile ödüllendirildi.
Cüneyt Gökçer 23 Aralık 2009 tarihinde Ankara'da tedavi gördüğü hastanede solunum yetmezliği nedeniyle ölmüştür. Cenazesi İstanbul Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Tiyatro oyunları > Yönettiği oyunlar

Şamdancı: Alfred de Musset - Ankara Devlet Tiyatrosu (1947)
Hekimliğin Zaferi (Knock): Jules Romains - Ankara Devlet Tiyatrosu (1949)
Miras: Ruth Goetz / Augustus Goetz - Ankara Devlet Tiyatrosu (1951)
Deriz Mavi Deniz: Terence Rattigan - Ankara Devlet Tiyatrosu (1953)
Gelin (Thérèse Raquin): Emile Zola / Marcelle Maurette - Ankara Devlet Tiyatrosu (1953)
Maria Stuart: Friedrich Schiller - Ankara Devlet Tiyatrosu (1953) (Yönetmen Yardımcısı)
Haydutlar: Friedrich Schiller - Ankara Devlet Tiyatrosu (1954)
Keçiler Adası Cinayeti: Ugo Betti - Ankara Devlet Tiyatrosu (1954)
Onikinci Gece: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu (1954)
Tanrılar ve İnsanlar (Gılgameş): Orhan Asena - Ankara Devlet Tiyatrosu (1954)
Tilki (Volpone): Ben Johnson / Jules Romains / Stefan Zweig - Ankara Devlet Tiyatrosu (1954)
IV. Henri: Luigi Pirandello - Ankara Devlet Tiyatrosu (1955)
Trafik Cezası: Paolo Levi - Ankara Devlet Tiyatrosu (1955)
Bir Yastıkta: Jan de Hartog - Ankara Devlet Tiyatrosu (1956)
Çöpçatan: Thornton Wilder - Ankara Devlet Tiyatrosu (1956)
Su Kızı: Jean Giraudoux - Ankara Devlet Tiyatrosu (1956)
Tahta Çanaklar: Edmund Morris - Ankara Devlet Tiyatrosu (1956)
Hatıra Defteri: Frances Goodrich / Albert Hackett - Ankara Devlet Tiyatrosu (1957)
Onikinci Gece: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu (1957)
Cadı Kazanı: Arthur Miller - Ankara Devlet Tiyatrosu (1958)
Kral Lear: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu (1958)
Cephede Piknik: Fernando Arrabal - Ankara Devlet Tiyatrosu (1960)
Gergedan: Eugène Ionesco - Ankara Devlet Tiyatrosu (1960)
Hamlet: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu (1961)
Andorra: Max Frisch - Ankara Devlet Tiyatrosu (1962)
Julius Caesar: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu (1963)
Onikinci Gece: William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu (1963)
Kireçli Bahçe: Enid Bagnold - Ankara Devlet Tiyatrosu (1965)
Küskünler Kahvesi: Carson McCullers / Edward Albee - Ankara Devlet Tiyatrosu (1966)
Cadı Kazanı: Arthur Miller - Ankara Devlet Tiyatrosu (1969)
Andorra: Max Frisch - Ankara Devlet Tiyatrosu (1972)
Bağdat Hatun: Güngör Dilmen - Ankara Devlet Tiyatrosu (1973)
Küheylan: Peter Shaffer - Ankara Devlet Tiyatrosu (1974)
Tarla Kuşuydu Juliet: Ephraim Kishon - Ankara Devlet Tiyatrosu (1975)
Bağdat Hatun : Güngör Dilmen - Ankara Devlet Tiyatrosu (1980)
Kim Korkar Hain Kurttan?: Edward Albee - Ankara Devlet Tiyatrosu (1986)
Yedi Kocalı Hürmüz: Sadık Şendil - İstanbul Devlet Tiyatrosu (1987)
Damdaki Kemancı (Anatevka): Sholom Aleichem / Joseph Stein - İstanbul Devlet Tiyatrosu (1988)
Cadı Kazanı: Arthur Miller - İstanbul Devlet Tiyatrosu (1994)
Ustalar Sınıfı (Maria Callas): Terrence McNally - Ankara Devlet Tiyatrosu (1997)
Filmografisi

1951: Barbaros Hayrettin Paşa
1951: Lale Devri
1951: Vatan ve Namık Kemal
1953: Balıkçı Güzeli (Binikinci Gece)
1953: Kaldırım Çiçeği
1953: Kara Davut
1954: Nilgün
1956: Büyük Sır
1964: Dağlar Bizimdir
1966: İbrahim Ethem İlahi Davet
1967: 501 Numaralı Hücre
1967: Hacı Bektaş Veli - Hacı Bektaş Veli
1967: Merhamet
1967: Yaprak Dökümü - Ali Rıza, baba
1967: Yaşlı Gözler
1972: Damdaki Kemancı
1972: Süreyya
1973: Hazreti Ömer'in Adaleti
1973: Mevlâna - Mevlânâ Celaleddin-i Rumi
1973: Yedi Evlat İki Damat
1981: IV. Murat (TV Dizisi)
1982: William Shakespeare - Kral Lear
1991: Issızlığın Ortası
1998: Mektup
Ödüller

1965: Sanat Sevenler Derneği Ödülleri - En İyi Erkek Oyuncu - Onikinci Gece
1967: Sanat Sevenler Derneği Ödülleri - En İyi Sahneye Koyucu - Küskünler Kahvesi
1970: Sanat Sevenler Derneği Ödülleri - En İyi Sahneye Koyucu - Cadı Kazanı'ndaki reji çalışması en dikkate değer bulunmuşsa da aynı ödülü üç yıl önce aldığından Ödül Yönetmeliği'ne göre bu çalışması ödülle değerlendirilememiştir
1970: Sanat Sevenler Derneği Ödülleri - En İyi Erkek Oyuncu - Damdaki Kemancı
1975: Sanat Sevenler Derneği Ödülleri - En İyi Sahneye Koyucu - Küheylan
1981: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvanı
Opera Sahnesi önündeki Cüneyt Gökçer anıtının farklı açıdan görüntüsü
Zincirlikuyu Mezarlığı'ndaki kabri
Filozofların takma adları listesi

Bazı filozoflar, yaygın olarak kullanılan lakaplara sahiptir. Bu listedeki tüm lakapların kullanımlarını kanıtlayan kaynaklar vardır.
Takma adlar

Sanatçının filozofu: Arthur Schopenhauer
Arıcı filozof: Richard Taylor
Varoluşçuluğun Babası: Søren Kierkegaard
Mantığın Babası: Aristoteles
Yahudi Luther: Moses Mendelssohn
Gülen filozof: Demokritos
Liman işçisi filozof: Eric Hoffer
Feminizmin Annesi: Mary Wollstonecraft
Faşizmin filozofu: Giovanni Gentile
Platon: Ariston'un oğlu Aristokles, ama bkz. Platon#Adı
Filozof: Aristoteles
Ağlayan filozof: Herakleitos
Şişelenmiş Eşek Arısı (diğer adıyla Şişedeki Eşek Arısı): Charles Sanders Peirce
Amerikalı Aristoteles: Charles Sanders Peirce
Joseph Avn

| Ekselansları Joseph Avn جوزيف خليل عون |
| --- | --- |

Avn, 2025
14. Lübnan cumhurbaşkanı
Görevde
Makama geliş  9 Ocak 2025
Başbakan: Necip Mikati Nevvaf Selam
Yerine geldiği: Mişel Avn
Lübnan Silahlı KuvvetleriGenelkurmay Başkanı
Görev süresi 8 Mart 2017 - 9 Ocak 2025
Yerine geldiği: Jean Kahwaji
Başbakan: Necip Mikati
Kişisel bilgiler
Doğum: Joseph Halil Avn 10 Ocak 1964 (61 yaşında) Sin el Fil, Cebel-i Lübnan, Lübnan
Evlilik(ler): Nehmat Nehmeh
Bitirdiği okul: Lübnan Amerikan Üniversitesi Lübnan Askerî Akademisi
Askerî hizmeti
Bağlılığı:  Lübnan
Branşı: Lübnan Kara Kuvvetleri
Hizmet yılları: 1983-günümüz
Rütbesi:  General
Çatışma/savaşları: Lübnan İç Savaşı
Joseph Halil Avn (Arapça: جوزيف خليل عون ) (d. 10 Ocak 1964), Orta Doğu ülkesi Lübnan'da 9 Ocak 2025'ten bu yana 14. cumhurbaşkanı olarak görev yapan Lübnanlı general ve siyasetçidir. Ayrıca 2017 yılından bu yana Lübnan Silahlı Kuvvetleri'nin 14. komutanı olarak görev yapmaktadır.
Erken yaşam ve eğitim

Avn, 10 Ocak 1964'te Beyrut'un Sin el-Fil banliyösünde, Metn Bölgesi'nde Hoda İbrahim Makhlouta ve Halil Avn'un çocuğu olarak doğdu. Ortaokulu Collège des Frères Mont La Salle'de tamamladı. Ailesi aslen Lübnan'ın güneyinde yer alan El-Aişiye kasabasındandır.
Avn, 2007 yılında siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler alanında lisans derecesi almak için Lübnan Amerikan Üniversitesi'ne kaydoldu. Ayrıca Lübnan Kara Kuvvetleri Askerî Akademisi'nden askerî bilimler alanında lisans derecesine sahiptir.
Kişisel yaşam

Avn, Nehmat Nehmeh ile evlidir. Halil ve Nur adında iki çocukları var. Arapça, Fransızca ve İngilizce'yi akıcı bir şekilde konuşmaktadır. Lübnan cumhurbaşkanı ve Lübnan Silahlı Kuvvetleri Komutanı olarak selefi olan Mişel Avn ile herhangi bir akrabalığı yoktur, her ikisi de ülkedeki Maruni azınlığının üyeleridir (Ulusal Pakt uyarınca, cumhurbaşkanı ve Lübnan Silahlı Kuvvetleri Komutanı her zaman Maruni topluluğundan seçilir).
Askerî kariyer

Avn, 1983 yılında Lübnan ordusuna katıldı. Yurt dışında, özellikle ABD ve Suriye'de eğitim aldı. 2008 yılında ABD'de, 2013 yılında ise Lübnan'da terörle mücadele eğitimi aldı. 2015 yılından bu yana ordunun 9. Piyade Tugayı'na komuta ediyor.
Askerî kariyer > Lübnan İç Savaşı

Avn, 1990 yılında Maghaweer lideri Bassam Gergi'nin komutası altında Adma kışlasında teğmen olarak görev yaptı. Eliminasyon Savaşı'ndaki Adma Muharebesi sırasında Gergi öldürüldü ve Avn, Maghawir grubu içinde liderliği devraldı.
Askerî kariyer > Lübnan Silahlı Kuvvetleri Komutanı

Avn, 2015 yılında İsrail sınırında konuşlu 9. Tugay'ın komutanlığına atandı. Lübnan hükûmeti, 8 Mart 2017'de Jean Kahwaji'nin yerine onu Lübnan Silahlı Kuvvetleri'nin (LAF) başkomutanı olarak atadı.
Avn, Suriye sınırında yüzlerce İslam Devleti ve El Nusra Cephesi militanının konuşlandığı doğu Lübnan'da İslam Devleti'ne karşı savaşlara öncülük etti. 19 Ağustos 2017'de militanları kalelerinden çıkarmak için başarılı bir saldırı olan Jroud Şafak Harekâtı'na komuta etti.
Lübnan'daki protestolar ve siyasi çıkmazın ardından General Avn, 8 Mart 2021'de yaptığı konuşmada Lübnan'daki likidite krizini ve bunun ordu üzerindeki etkisini kınadı. Konuşması sosyal medyada viral oldu.
Lübnan parlamentosu, 15 Aralık 2023'te Avn'ın görev süresinin bir yıl uzatılması yönünde oy kullandı ve bu karar esas olarak Lübnan muhalefeti, Emel Hareketi ve İlerici Sosyalist Parti tarafından desteklendi. Bu süre zarfında, 2024'te İsrail'in Lübnan'ı işgali sırasında LAF'a liderlik etti. 28 Kasım 2024'te parlamento, görev süresini ikinci kez uzatmaya oy verdi.
Askerî kariyer > Cumhurbaşkanlığı

Avn'ın olası adaylığı ilk olarak Temmuz 2022'de Lübnan Kuvvetleri lideri Samir Geagea tarafından, onun Mişel Avn'a iyi bir halef olabileceğini öne sürerek gündeme getirilmişti. Katar, yetkililerin orduya malî ve askerî yardımda bulunma sözü vererek adaylığına destek verdiğini açıkladı, ABD de destek verdi. Doha elçisi tarafından, ABD, Fransa, Suudi Arabistan ve Mısır'ın da aralarında bulunduğu beş ülkeden oluşan bir grup oluşturuldu ve görüşmeler yapıldı ve Lübnan'daki cumhurbaşkanlığı boşluğunu çözmek için çoğu ülke Avn'un seçilmesine destek verdi. Velid Canbolat, liderliğini yaptığı Demokrat Parti Grubu'nun kendisini seçeceğini duyuran ilk kişiydi.
Cumhurbaşkanlığı

9 Ocak 2025'te Avn, seçim oturumunun ikinci turunda 86 oyla ülkenin 14. cumhurbaşkanı seçildi. Yemin törenindeki konuşmasında Hizbullah'a silah bıraktırmak için çalışacağına, mafyalara, uyuşturucu kaçakçılığına ve adalet sistemine müdahaleye karşı mücadele edeceğinden bahsetti.
Pholcipes

Pholcipes, Tetragnathidae familyasına bağlı bir cinstir.
Spagetti alle vongole

Spagetti alle vongole (İtalyanca: [spaˈɡetti alle ˈvoŋɡole]; lit. 'istiridyeli spagetti'), güney İtalya'nın kıyı bölgelerinden, özellikle de Campania'daki Napoli kentinden gelen, taze istiridye ile pişirilen spagettiden oluşan bir makarna yemeğidir. Hazırlık tipik olarak sarımsak, maydanoz, zeytinyağı ve ara sıra beyaz şarap içerir. Palourde veya halı kabuklu istiridyeler (İtalyanca: vongole veraci; pl.), küçük Akdeniz kama kabuğuyla (Donax trunculus, aynı zamanda Tellina veya "fasulye istiridyesi" olarak da bilinir) birlikte yaygın olarak kullanılır. Yemeğin çok sayıda bölgesel varyasyonu var.
Pickardinella

Pickardinella, Tetragnathidae familyasına bağlı bir cinstir.
Tony Boskovic

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

Kişisel bilgileri
| Doğum tarihi | 27 Ocak 1933(1933-01-27) |  |
| Ölüm tarihi | 16 Haziran 2022 (89 yaşında) |  |
Mesleği: Futbol hakemi
Hakemlik görevi
| Yıl | Turnuva | Görevi |

Anton "Tony" Boskovic (27 Ocak 1933 – 16 Haziran 2022), Eski futbol hakemidir. 1974 ve 1982'de olmak üzere iki defa Dünya Kupası'nda görev yapmıştır.
Felsefe

Ünlü Antik Yunan filozofların bir arada resmedildiği Atina Okulu isimli fresk (Rafaello, 1509-1511)
Doğu Asya felsefesinin üç büyük figürünün; Buda, Konfüçyüs ve Laozi'nin bir arada resmedildiği sirke tadanlar temalı eser (Kanō Isen'in, 1802-1816)
Felsefe veya düşünbilim; varlık, bilgi, değerler, gerçek, doğruluk, zihin ve dil gibi konularla ilgili soyut, genel ve temel problemlere ilişkin yapılan sistematik çalışmalardır. Felsefe ile uğraşan kişilere filozof denir.
Felsefe sorular bakımından evrensel, cevaplar bakımından ise öznel olan; kesinliği bulunmayan, bireysel ve toplumsal birçok işleve sahip, sistemli, tutarlı ve refleksif bir uğraşlar bütünüdür.
Tarihe bakıldığında felsefenin; fizik, psikoloji, dilbilim gibi günümüzde kendinden ayrı olarak ele alınan çoğu disiplini kapsadığı görülebilir. Örneğin, Newton'ın günümüzde fizik kitabı olarak sınıflandırılan 1687 tarihli eserinin ismi, Doğa Felsefesinin Matematiksel İlkeleri'dir; fakat 19. yüzyılda araştırma üniversitelerinin büyümesi ve uzmanlaşmanın artmasıyla birlikte, öncesinde geleneksel olarak felsefenin birer parçası olan tüm bu araştırma alanları, felsefeden koparak ayrı birer akademik disiplin haline gelmiştir.
Günümüzde akademik felsefesinin ana dalları arasında; varlığın ve gerçekliğin doğasını en temel seviyede inceleyen metafizik, bilginin ve inancın doğasını inceleyen epistemoloji, ahlakı inceleyen etik ve doğru akıl yürütmenin kurallarını inceleyen mantık bulunur. Felsefenin diğer başlıca alt dallarına; bilim felsefesi, din felsefesi, dil felsefesi, estetik, siyaset felsefesi ve zihin felsefesi örnek gösterilebilir.
Etimolojisi

Felsefe sözcüğü Türkçeye; Arapça "Rumi bilgelik geleneği" anlamına gelen falsafa (فلسفة) sözcüğünden geçmiştir. Arapçaya ise Eski Yunancadaki "bilgelik sevgisi" anlamına gelen philosophía (φίλος, phílos: "sevmek"; ve σοφία, sophía: "bilgelik") sözcüğünden geçmiştir. Bu sözcük ise Eski Yunanca "bilgeliği seven" anlamına gelen philósophos (φίλος, phílos: "sevmek"; ve σοφός, sophós: "bilge") sözcüğünden türemiştir. Philosophía sözcüğünü "hikmet arayışı" olarak çeviren kaynaklar da bulunmaktadır.
Kendine filozof diyen ilk kişinin Pisagor (MÖ y. 570 - y. 495) olduğu kabul edilmektedir. Bu bilginin kaynağı, Herakleides Pontikos'tur. Herakleides Pontikos'un güvenilir bir kaynak olmadığını, filozof sözcüğünü ilk kullanan kişinin Efesli Herakleitos olduğunu öne sürenler de bulunmaktadır.
Tarihçe

Ana madde: Felsefe tarihi
Tarihteki çoğu okuryazar toplum, "nasıl iyi bir yaşam sürebilirim?", "gerçeklik nedir?", "nasıl doğruyu bilebilirim?" gibi, felsefenin konusu dâhilinde olan pek çok sorunun arayışı içinde olmuştur. Bu durum farklı coğrafyalarda felsefenin ortaya çıkmasına neden olmuş, bir dünya felsefe tarihinden söz edilmesini olanaklı kılmıştır.
Tarihçe > Batı felsefesi

Ana madde: Batı felsefesi
Batı felsefesi, Batı dünyasındaki felsefe geleneğidir. Tarihi MÖ 6. yüzyılda Milet'te yaşamış Thales'e kadar uzanır. Batı felsefesi tarihi; Yunan-Roma kültürünün hakim olduğu Antik Çağ felsefesi, Hristiyanlığın hakim olduğu Orta Çağ felsefesi ve Modern felsefe şeklinde kabaca üç döneme ayrılabilir.
Tarihçe > Batı felsefesi > Antik Çağ felsefesi

Antik Çağ felsefesi, MÖ 6. yüzyılda "her şeyin ilkesi nedir" sorusuna cevap arayan Miletli Thales ile başlamıştır. Thales'ten sonra; Anaksimandros, Anaksimenes, Herakleitos, Parmenides ve Empedokles gibi birçok filozof, aynı Thales gibi, varlığa ve doğaya ilişkin sorular sormuşlardır. Felsefede bu dönem, Sokrates öncesi felsefe olarak anılır.
Sokrates ile birlikte Batı felsefesi, etik ile tanışmıştır. Hiçbir yazılı eser kaleme almayan ve sokak, pazar gibi halka açık yerlerde sıradan insanlarla felsefi tartışmalar yapmaktan hoşlanan Sokrates, başta öğrencisi Platon olmak üzere, Batı filozoflarını derinden etkilemiştir. Sokrates'in bazı öğrencileri; Kinizm, Kirene ve Megara gibi felsefe okulları kurmuşlardır. Felsefede bu dönem, Klasik Yunan felsefesi olarak anılır.
Sokrates ve Platon ile birlikte Antik Çağ felsefesinin üç büyük figüründen bir diğeri olan Aristoteles'in öğrencisi Büyük İskender'in, yaptığı fetihler sonucu arkasında büyük bir imparatorluk bırakarak ölmesiyle, Helenistik dönem başlamıştır. Bu dönemde Stoacılık, Epikürcülük ve Pyrrhonculuk gibi felsefe okulları kurulmuştur.
Roma döneminde, Cicero ve Seneca gibi filozofları içinde barındıran Roma felsefesi başlamıştır. Boethius'un ölümüyle birlikte Antik Çağ felsefesinin son bulduğunu düşünülür.
Tarihçe > Batı felsefesi > Orta Çağ felsefesi

Orta Çağ felsefesi, Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılışı sonucu başlayan Orta Çağ döneminde yapılan felsefedir. Yahudi-Hristiyan teolojisi ve Yunan-Roma düşüncesinin etkileri vardır. Bu dönemde tartışılan konular arasında; Tanrı'nın varlığı, iman ve aklın doğası, kötülük problemi ve tümeller problemi bulunur. Skolastisizm gibi felsefe okulları bu dönemde ortaya çıkmıştır. Başlıca Orta Çağ filozofları arasında; Augustinus, Thomas Aquinas, Boethius, Anselmus ve Roger Bacon vardır. Rönesans döneminde, hümanizm odak merkezi haline gelmiştir.
Tarihçe > Batı felsefesi > Modern felsefe

Ana madde: Modern felsefe
Erken modern felsefe, 17. yüzyılda Thomas Hobbes ve René Descartes gibi filozoflarla başlamıştır. Doğa bilimlerinin yükselişini takiben, modern filozoflar bilgi için seküler ve rasyonel bir temel geliştirmekle ilgilenmiş; din, skolastik düşünce ve Kilise gibi geleneksel otorite yapılarından uzaklaşmıştır. Başlıca modern filozoflar arasında; Spinoza, Leibniz, Locke, Berkeley, Hume ve Kant bulunur.
19. yüzyıl felsefesi veya geç modern felsefe, 18. yüzyıldaki "Aydınlanma" olarak adlandırılan hareketten fazlasıyla etkilenmiştir. 19. yüzyılda yaşamış önemli filozoflar arasında; Alman idealizminde önemli bir yeri olan Hegel, varoluşçuluğun temellerini atan Kierkegaard, ünlü bir Hristiyanlık karşıtı olan Nietzsche, faydacılığın savunucusu olan John Stuart Mill, bilimsel sosyalizmin kurucusu Karl Marx ve bir başka faydacılık savunucusu olan William James bulunur.
20. yüzyılda felsefede; analitik felsefe ve kıta felsefesi şeklinde bir ayrım gerçekleşmiş; fenomenoloji, varoluşçuluk ve mantıksal pozitivizm gibi pek çok felsefi gelenek ortaya çıkmıştır (bkz. Çağdaş felsefe).
Tarihçe > Orta Doğu felsefesi

Ana madde: Orta Doğu felsefesi
Tarihçe > Orta Doğu felsefesi > İslam felsefesi dışında

Bereketli Hilal'de, bilgelerin deneyim ve öğütlerini paylaştığı; hikâyeler ve atasözleri yoluyla insanlara ahlaklı davranış, pratik yaşam ve erdem konusunda tavsiyeler vermeye çalıştığı bilgelik edebiyatı diye bir tür vardı. Antik Mısır felsefesini anlamamızın merkezinde yer alan bu türe ait metinler, Antik Mısır'da sebayt ("öğretiler") olarak biliniyordu. Bu metinlerin en bilineni Ptahhotep'in Özdeyişleri'dir.
Asurolog Marc Van de Mieroop'a göre; Babil felsefesi, bilgiye benzersiz bir şekilde yaklaşan ve yazım, sözlükbilim, kehanet ve hukuk merkezli son derece gelişmiş bir düşünce sistemiydi. Aynı zamanda Sümerce ve Akadca'ya dayanan çok dilli bir entelektüel kültürdü.
İslam öncesi İran felsefesi; tek tanrıcılığın ve iyi-kötü ikiliğinin ilk destekçilerinden biri olan Zerdüşt ile başlamıştır. Zerdüşt; İran'da Maniheizm, Mazdekizm ve Zurvanizm gibi düşüncelerin gelişmesinde etkili olmuştur.
Yahudi felsefesi ve Hristiyan felsefesi; hem Orta Doğu'da hem de Avrupa'da gelişen felsefi geleneklerdir. Her ikisi de Tanah gibi belirli erken dönem Yahudi metinlerini temel alan ve tek tanrı inancını paylaşan geleneklerdir. Geç dönem Yahudi felsefesi, Batı düşüncesinin etkisi altına girmiş ve içerisinden; Haskala (Yahudi Aydınlanması), Yahudi varoluşçuluğu ve Reform Yahudiliği gibi hareketler ortaya çıkarmıştır.
Bahâîlik'in kurucusu Bahâullah'ın oğlu ve halefi Abdülbahâ, Bahâî felsefesini açıklayan Bazı Sorulara Cevaplar isminde bir eser kaleme almıştır.
Tarihçe > Orta Doğu felsefesi > İslam felsefesi

Ana madde: İslam felsefesi
İslam felsefesi, İslam medeniyetindeki felsefe geleneğidir. İslam dininden ve Yunan, Hint ve İran felsefelerinden etkilenmiştir. Gelişiminde Yunanca-Arapça tercüme hareketi etkili olmuştur. İslam felsefesiyle sadece Müslüman filozoflar değil, İslam medeniyetinde yaşamış İbn Meymûn gibi Yahudi, Huneyn bin İshak gibi Hristiyan, İbnü'r Râvendî gibi ateist filozoflar da ilgilenmiştir. Bu yüzden kimi felsefe tarihçileri İslam felsefesi terimi yerine, Arapça yazan tüm filozofları kapsayan Arapça felsefe veya Arap felsefesi terimlerini kullanmayı tercih etmektedir.
Erken dönem İslam felsefesinin, İslam teolojisine odaklanan kelâm ve Yeni Platonculuk ve Aristotelesçilik yorumlarına dayanan falsafa olmak üzere iki ana dalı vardır. Aristoteles'in eserleri; Kindî, İbn Sina ve İbn Rüşd gibi filozofları derinden etkilemiştir. Gazzâlî gibi bazı filozoflar, Aristotelesçi İslam filozoflarının yöntemlerini fazlasıyla eleştirmiş, metafiziksel görüşlerini sapkınlık olarak değerlendirmiştir. İbn Heysem ve Bîrûnî gibi birçok İslam düşünürü; aynı zamanda bilimsel yöntem, deneysel tıp ve optik gibi alanlara katkılar yapmışlardır.
İslam felsefesi, özellikle İbn Rüşd'ün Aristoteles üzerine olan yorumları başta olmak üzere, Batı dünyasındaki entelektüel gelişimleri fazlasıyla etkilemiştir. İslam felsefesinin zirve dönemini yaşadığı Altın Çağ'ın, geleneksel olarak 13. yüzyılda Bağdat'ın yağmalanması ile sona erdiği kabul edilmektedir. Bununla birlikte Altın Çağ'dan sonra, aşkın teosofi gibi yeni felsefe akımları geliştirilmeye devam edilmiştir.
19. ve 20. yüzyıllarda Arap dünyasında, çağdaş İslam felsefesini büyük ölçüde etkileyen, Arap rönesansı olarak da bilinen Nahda (kelime anlamı olarak "Uyanış") hareketi gerçekleşmiştir.
Tarihçe > Doğu felsefesi

Ana madde: Doğu felsefesi