stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Godsmack
Tarihçe > Faceless Albümü (2003)

2003'te baterists Tommy Stewart kişisel farklılar nedeniyle tekrar gruptan ayrıldı. Yerine halen mevcutta da grubun bateristi olan Shannon Larkin gruba katıldı.
Yeni bateristleriyle Faceless adını verecekleri albüm kaydına başladılar. 2003 yılında çıkan  Faceless, ilk haftasında 269.000 kopya satarak , Billboard 200 listesine bir numaradan giriş yaptı  ve albüm, Amerika Birleşik Devletleri'nde bir milyondan fazla kopya satmaya devam etti. Faceless ayrıca En İyi Kanada Albümleri'nde dokuzuncu, En İyi İnternet Albümleri'nde bir numaradan çıkış yaptı ve iki hafta boyunca bu konumda kaldı. Metallica'nın alt grubu olarak Metallica ile turne fırsatı elde ettiler.
Albümdeki " Straight Out of Line " parçası ile, "En İyi Hard Rock Performansı" dalında Grammy Ödülü'ne aday gösterildi. Ancak ödül, Evanescence'in " Bring Me to Life " single'ına gitti.
Albüm, ABD'de 1.5 milyon olmak üzere dünya çapında 2 milyondan fazla sattı.
Tarihçe > The Other Side: Akustik EP (Alice in Chains'i taklit eleştirisi) (2004)

16 Mart 2004'te grup, 7 akustik parça barındıran The Other Side EP albümünü yayınlandı. Albüm, Billboard 200 listesine beş numaradan giriş yaptı; bu bir akustik EP için nispeten yüksek bir pozisyondu. Akustik versiyonlar olarak yeniden kaydedilen önceden yayınlanmış birkaç şarkının yanı sıra üç yeni akustik parça içeriyordu. "Touché " adlı yeni bir şarkı Godsmack'in ilk gitaristi Lee Richards beraber kayıt ettikleri eski parçalardan biridir
Grup bu albümde, Alice in Chains'in Sap ve Jar of Flies EP'lerinde yaptığı gibi metal havadan akustik havaya geçiş yaptığı için, Alice in Chains'i taklit etmekle eleştirildi
2004'te Godsmack, Metallica'nın " Madly in Anger with the World turnesi "  için açılış grubu oldu.
Albüm ABD'de 500 bin sattı.
Tarihçe > IV Albümü  (2005)

Grup, 2005 yılı boyunca stüdyoda yeni albüm hazırlıklarına başladı. 25 Nisan 2006'da , IV adlı dördüncü stüdyo albümünü çıkardı ve ardından Ağustos 2007'ye kadar devam edecek olan "The IV tour" adlı bir turneye çıktı. Albüm Erna tarafından üretildi ve mühendisliği Led Zeppelin'den Led Zeppelin IV ile tanınan tanınmış yapımcı ve mühendis Andy Johns tarafından yapıldı. Albümün ilk single'ı " Speak " Şubat 2006'da yayınlandı. Albüm Billboard 200 listesine bir numaradan girdi ve ilk haftasında 211.000 kopya sattı.
IV yayınlanmasından itibaren günümüze kadar  altın sertifikasına sahiptir. Grup albüm için kırktan fazla şarkı yazmıştı, ancak son parça listesinde on bir parça yer aldı, Baterist Larkin bu durum için şunları dedi; "Bu Sully'nin grubu ve vizyonu ile ilgilidir. Şarkı seçme zamanı geldiğinde her şey Sully karar verir". Albümün minimalist adı "IV", yalnızca grubun dördüncü stüdyo albümü olmasından değil, aynı zamanda Larkin ve Erna'nın bir röportajda aktardığı gibi, kulis mizahından da kaynaklanmaktadır.
Albüm otoritelerce çok beğeni alıp listelerde zirveyi elde etmesine rağmen, dijitalleşme ile gelen korsan yayınlar nedeniyle 500 bin satmıştır.
Tarihçe > The Greatest Hits: Godsmack'in 10. yılı (2007)

Godsmack, bir grup olarak onuncu yıllarını kutlamak için 2007 yılında Good Times, Bad Times adında en iyi hitler albümünü çıkardı.
Eski parçalardan oluşan derleme bir albüm olmasına rağmen albüm Billboard 200 listesine otuz beş numaradan giriş yaptı ve piyasaya sürüldüğü ilk hafta 40.000 kopya sattı.
Bu albümde Led Zeppelin şarkısı " Good Times Bad Times " ın cover'ının yanı sıra Godsmack'in House of Blues'da Las Vegas'taki akustik performansının bir DVD'sini içeriyor."
Tarihçe > The Oracle Albümü (2008-2010)

2008 albüm hazırlıklarına başlayan grup, ilk defa bir albüm hazırlığına uzun süre verip 2010 Mayısta The Oracle adını vedikleri albümlerini yayınladılar.
The Oracle ile de büyük toplayan Godsmack'in bu albümü de 1 numarada çıkış yapan üçüncü tam uzunlukta stüdyo albümlerş oldu  ilk haftada 117.000 satılarak  radyo ve TV rock listelerinde 1 numaraya yükseldi
Erna, albüm yayınlanmadan önce şunu söylemişti: "Gerçekten çok ağır olacak. Demek istediğim, çok agresif. Şu anda bu yaz Crüe Fest için bir parçayı bitirdik. Bunda "Voodoo" ya da "Serenity" gibi parçalar olacağını sanmıyorum. Topları dışarı çıkarmaya karar verdik! " .
Albüm globalde 500 binden fazla satış elde etmiştir.
Tarihçe > Live & Inspired: Cover ve Canlı Performans Albümü (2012-2013)

Godsmack, daha sonra Staind ve Disturbed ile birlikte turun esas grubu olacağı bir turneye çıktı  Grup Ocak 2012'de canlı bir albüm miksajı yapmak ve yaklaşan bir sürüm için birkaç cover kaydetmek üzere stüdyoya girdiı. Cover şarkılardan oluşan bir EP üzerinde çalışmayı tamamladı. Godsmack, yeni canlı albümleri Live & Inspired'ı 15 Mayıs 2012'de yayınladı.
Albümde; 2 CD'de oluşuyordu. 1. CD'de grubun canlı performans sergilediği parçalar bulunurken, 2.CD'de Joe Walsh, The Beatles, Pink Floyd ve Metallica'ya ait 4 cover yer alıyordu.
Tarihçe > Grubun 1 yıllık ara vermesi (2013-2014)

2013 Şubat ayında Sully bir röportajında Godsmack'in 2013'te ara vereceğini söyledi. Loudwire ile yaptığı röportajda "Şimdi biraz zaman ayıracağız çünkü iki yıl boyunca yoğun bir konser turu yaşadık" açıklamasını yaptı.
Tarihçe > 1000hp Albümü (2014–2016)

Şubat 2014'te Erna, grubun bir sonraki stüdyo albümü için şarkı yazma sürecinde ilerleme kaydettiğini Twitter'dan bildirdi. Ayrıca grubun yeni albüm için 11 şarkıyı iki haftada bitirdiğinden bahsetti. Mayıs ayında Erna, albümün adı 1000hp (1000 Beygir gücü) olacağını duyurdu. Albümün başlık parçası ertesi ay single olarak yayınlandı. Albüm 5 Ağustos 2014'te yayınlandı ve Billboard 200 listesinde 3. sıraya yerleşmek için Amerika Birleşik Devletleri'nde piyasaya sürüldüğü ilk haftada yaklaşık 58.000 kopya sattı.
Albüm globalde 200 binden fazla satış elde etti.
Tarihçe > When Legends Rise Albümü (2017–2020)

Grup, 2017'de yedinci bir stüdyo albümü üzerinde çalışmaya başladı. When Legends Rise albümü 27 Nisan 2018'de yayınlandı.
17 Ekim 2018'de grubun, Tony Rombola'nın oğlunun ölümünün ardından 2018 sonbaharındaki Avrupa turnesini ertelediği ve 2019'un başlarında yeniden planlamayı düşündüklerini açıkladı.
25 Temmuz 2019'da " Under Your Scars " şarkısı Billboard'da ilk on arasında iki hafta boyunca 1 numarada kaldı.
Albümden "Unforgettable" parçasına video klip çekildi. Şarkı 5 hafta boyunca listelerin en üstünde yer aldı ve grubun uzun süre 1 numarada kalan şarkısı olarak rekor kırdı
Tarihçe > Yaklaşan Sekizinci Stüdyo Albümü (2021-günümüz)

Godsmack solisti Sully Erna, 2022'ye kadar turnesi ve yeni albümü olacağını açıkladı.
Müzikal tarz ve etkileşim

Godsmack, nu metal, heavy metal, post-grunge, hard rock, ve alternative metal .  türünde müzik icra etmektedir.
Erna, Larkin ve Rombola'ya göre grubun başlıca etkileri arasında Aerosmith, Alice in Chains, Black Sabbath, Led Zeppelin, Metallica, Pantera ve Rush yer alıyor.
Erna, Layne Staley'i birincil etkisi olarak gösterdi.
Grubun ilk iki albümünün genel sesi Alice in Chains'in Dirt albümünün sounduna benzer. Ancak Erna, Matt Ashare ile yaptığı bir röportajda, "Alice in Chains ile Godsmack kıyaslandığında, Alice in Chains'i müziğimizde gerçekten hiç duymadım." açıklamasını yaptı.
Erna'nın şarkı söyleme tarzı hakkında "James Hetfield'ın hırıltısı" olarak belirtilmiş ve grubun tarzını "Alice in Chains'e çok benzeyen karanlık armoniden oluştuğunu.."açıklamıştır.
Grup Üyeleri > Mevcut Üyeler

Sully Erna – Vokaller, Ritim Gitar, (1995–günümüz); Bateri (1996–2003)
Robbie Merrill – Bas Gitar, Geri Vokal (1995–günümüz)
Tony Rombola – Solo Gitar, Geri Vokal (1996–günümüz)
Shannon Larkin – Bateri (2002–günümüz)
Grup Üyeleri > Eski Üyeler

Lee Richards - solo gitar, geri vokal (1995–1996)
Joe D'Arco - davul, perküsyon (1996-1998)
Tommy Stewart - davul, perküsyon (1995–1996, 1998–2002)
Diskografi

All wound up (1998)
Godsmack (albüm) (1998)
Awake (albüm) (2000)
Faceless (2003)
The other side (2004)
IV (albüm) (2006)
The Oracle (albüm) (2010)
Live & Inspred (2012)
1000hp (2014)
When Legends Rise (2018)
Lighting Up the Sky (2023)
Ödül adaylıkları

| Yıl | Ödül | Kategori/Şarkı |
| --- | --- | --- |
| 2002 | Grammy Ödülü | Best Rock Instrumental Performance - "Vampires" |
| 2003 | Grammy Ödülü | Best Rock Song - "I Stand Alone" |
| 2003 | Grammy Ödülü | Best Hard Rock Performance - "I Stand Alone" |

Sully Erna, 2006'da Godsmack'in IV Turu sırasında performans sergiliyor.
Godsmack 2015'te performans sergiliyor
II. Túpac Amaru

José Gabriel Condorcanqui (y. 1742 - 18 Mayıs 1781) – II. Túpac Amaru olarak bilinen – Peru'da İspanyollara karşı büyük bir And isyanına önderlik eden yerli bir kasike idi. Kendini yeni bir İnka İmparatorluğu'nun Sapa İnkası olarak ilan etti. Daha sonra Peru'nun bağımsızlık mücadelesinde ve yerli hakları hareketinde efsanevi bir kişi ve İspanyol Amerika ve ötesindeki sayısız davaya ilham kaynağı oldu.
Tupac Amaru II
Derviş Korkut

Saraybosna Agadası
Derviş Korkut (Boşnakça: Derviš Korkut; d. 5 Mayıs 1888, ö. 28 Ağustos 1969), Bosnalı Müslüman âlim, kütüphaneci, öğretmen, hümanist ve doğubilimci. Kur'an'ı Boşnakçaya çevirmiş Besim Korkut'un kardeşi.
Bosna-Hersek Ulusal Müzesi'nin küratörü olarak görevde bulunmuş Derviş Korkut, İkinci Dünya Savaşı sırasında Saraybosna Agadası'nı Nazi ordusundan kurtardı. Ayrıca bir Yahudi kızı olan Mira Papo'yu kendi ailesinin içine alıp ve onun gerçek kimliğini gizleyip hayatını kurtardı. Savaş boyunca faşist örgüte üye olmayı reddetmiş Korkut, savaşın ardından Komünist Parti'ye üye olmayı da reddetti ve bundan dolayı sekiz sene hapis cezasına çarptırıldı. Zenica Hapishanesi [en]'nde hapiste tutulmuş Korkut, cezasının altıncı senesini tamamladıktan sonra serbest bırakıldı, lâkin Korkut kendi sivil haklarından hariç tutulmaya devam etti. Serbest bırakılmasından hayatının sonuna kadar Saraybosna Şehir Müzesi'nin küratörü olarak çalıştı. 28 Ağustos 1969 tarihinde öldü. 1999 yılında eşi Serveta Ljuž ile beraber Yad Vaşem tarafından Uluslararası Dürüstler unvanıyla onurlandı.
Dokuz Hatun

Hülagû ile Dokuz Hatun
Dokuz Hatun(ö. 16 Haziran 1265),  13. yüzyılda yaşamış ve Moğol hükümdar Hülagû ile evli olan bir Kerait prensesiydi. Hülagü ile evlenmeden önce Hülâgû'nun babası Tuluy'un karısıdır. Tuluy'un 1232 yılında ölümüyle birlikte Hülagü ile evlenmiştir. Oğulları Abaka Hülagü'nün ölümünden sonra tahta geçmiştir. Hülagû'nun Bağdat'ı alışı sırasında Müslüman halk katliama uğrarken Hristiyanlar Dokuz'un nüfuzu sayesinde zarar görmemiştir.
Dokuz Hatun Nesturi Hristiyandı. Dönem tarihçileri tarafından sıklıkla Hristiyan inancına büyük yararı dokunmuş bir kimse olarak anılır. Kocası Hülagû ile aynı yıl 1265'te ölmüştür.
Prolog

Başlığın diğer anlamları için Öndeyiş sayfasına bakınız.
Prolog, yapay zekâ uygulamalarında kullanılan dördüncü nesil bilgisayar dili ailesinden olan bir mantık programlama dilidir.
1970'li yılların başlarında Fransa'nın Aix-Marseille Üniversitesi'nde Alain Colmerauer ve çalışma grubu tarafından icat edilmiştir. Fransızca "Programmation en Logique" kelimesinden gelmektir. Mantığın doğrudan doğruya bir bilgisayar dili olarak kullanılabilmesini sağlamak amacıyla yapılan çalışmalar da 1980 yıllarının başlarında da yoğunluk kazanmıştır. 1981 yılında Japonlar beşinci nesil bilgisayar projesini açıklamalarıyla da konuya olan ilgi büyük bir ölçüde artmıştır. Prolog üzerine çeşitli amaç ve seviyelerde birçok kitap yayınlanmış ve dilin bir standardı oluşmuştur.
Bilgisayarın belirli bir problemi çözebilmesi için kendisine problemle ve çözüm yoluyla ilgili bilgi verilmesi gereklidir. Programlama dilleri aracılığıyla insan bilgisayarlarla iletişim kurabilir. Prolog mantıksal ve sembolik düşünmeye uygun yapısıyla, problemin tanımlanması ve çözümü için gerekli yöntemlerin geliştirilmesi aşamalarında insanoğluna yardımcı olan bir araçtır.
Bir örnek verilecek olursa Sokrates bir insandır ve Tüm insanlar ölümlüdür cümlelerinden, Sokrates ölümlüdür sonucuna varılır. Bu basit mantık probleminin bir prolog programı olarak şöyle ifade edilebilebilir: Problem önce dilin iki öğesi olan, gerçekler ve kurallar aracılığıyla tanımlanır. Gerçekler, matematiksel aksiyomlar gibi, bir veya daha fazla nesne arasında bulunan bir ilişkiyi veya bir nesneyle ilgili bir özelliği, deklare etmek için yazılan Prolog tümceleridir. Prolog tümceleri mantıktaki Horn cümlelerini ifade eder.
Alexander Volkanovski

Alexander Volkanovski
Alexander Volkanovski (29 Eylül 1988) Avustralyalı profesyonel karma dövüş sanatçısıdır. Şu anda eski UFC Tüy Sıklet Şampiyonu olduğu Ultimate Fighting Championship'in (UFC) Tüy Sıklet bölümünde yarışmaktadır. Ayrıca eski bir Avustralya Dövüş Şampiyonası (AFC) Tüy Sıklet şampiyonudur. Volkanovski, UFC'deki ilk çıkışından önce 2015 yılında profesyonel boksör olarak yarışmıştır. 20 Şubat 2024 itibarıyla UFC tüy sıklet sıralamasında 1 numaradır ve 30 Temmuz 2024 itibarıyla UFC erkekler pound-for-pound sıralamasında 8 numaradır.
Mario Božić

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 2008'de Božić
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Mario Božić
Doğum tarihi:  25 Mayıs 1983(1983-05-25)
Doğum yeri:  Tuzla, Bosna Hersek, Yugoslavya
Ölüm tarihi:  3 Nisan 2023 (39 yaşında)
Boyu:  1,80 m (5 ft 11 in)
Mevkii:  Orta saha
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2001-2002 |  Loznica |  34 |  (3) |
| 2003 |  Radnički Stobex |  12 |  (2) |
| – |  Beograd |  27 |  (1) |
| 2004-2007 |  Videoton Fehérvár |  86 |  (11) |
| 2008-2009 |  Újpest |  40 |  (4) |
| 2009-2011 |  Slovan Bratislava |  50 |  (3) |
| 2011 |  Ashdod |  0 |  (0) |
| 2012 |  Borac Čačak |  0 |  (0) |
| 2012 |  Shanghai Shenhua |  13 |  (0) |
| 2012-2013 |  Simurq |  25 |  (6) |
| 2013 |  Panachaiki |  10 |  (3) |
| 2014 |  Voždovac |  11 |  (1) |
| 2014-2015 |  Borac Čačak |  15 |  (1) |
| 2015-2016 |  Loznica |  13 |  (0) |
Millî takım kariyeri‡
| 2007-2008 |   Bosna-Hersek |  2 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Mario Božić (Sırpça: Марио Божић, okunuşu:[mâːrio bǒːʒitɕ]; 25 Mayıs 1983 - 3 Nisan 2023), orta saha bölgesinde görev yapmış Bosnalı millî futbolcudur.
Yaşamı ve kariyeri

Božić, 25 Mayıs 1983'te Tuzla, Bosna Hersek, Yugoslavya'da doğdu. Aktif futbol kariyerini 2001-2016 yılları arasında Avrupa, Orta Doğu ve Asya'daki çeşitli ülke kulüplerinde sürdürdü.
Bosna Hersek millî futbol takımıyla 2007-2008 yılları arasında iki maçta kadroda yer aldı. Futbolu bıraktıktan sonra 9 Şubat 2017'de eski takımı Loznica bünyesinde sportif direktör olarak görev aldı.
Ölümü

Božić, 3 Nisan 2023'te 39 yaşında öldü.
Başarıları

Magyar Kupa: 2005-06
Slovak Süper Ligi: 2010-11
Slovenský pohár: 2009-10, 2010-11
Slovenský superpohár: 2009
Harput

| --- | --- |
Խարբերդ Kharpert
Harput Kalesi HarputTürkiye'deki konumu
Konum: Elazığ
Bölge: -Asya Eyaleti, Roma -Mamuret-ül-Aziz Vilayeti, Osmanlı
Rakım: 1.250 m (4.101 ft)
Tür: Yerleşim
Tarihçe
Devir(ler): Antik Çağ ve Orta Çağ
Kültür(ler): Roma, Bizans, Selçuklu, Artuklu, Osmanlı
Sit ayrıntıları
Kamusal erişim: Açık
Harput'un eski bir resmi. Kalenin güney yamacındaki bu yerleşim yerleri günümüzde yok olmuştur.
Harput'un eski bir resmiHarput'ta bir Ermeni düğünü.
Harput (Ermenice: Խարբերդ Harpert), Elazığ'da bulunan bir antik kenttir. MÖ 20. yüzyıldan beri yerleşimin bulunduğu Harput, tarih ve kültürüyle adeta Yukarı Fırat bölgesini temsil eder. İslam hakimiyeti öncesi ve sonrasında pek çok medeniyete ev sahipliği yapan şehir bu medeniyetlerden günümüze ulaşan eserleriyle açık hava müzesi gibidir ve önemli bir turizm merkezidir.
Girişimci Burak Soylu'nun geliştirdiği GoArt Metaverse platformunda yer alan Elazığ'ın küresel simgesi Harput, GoArt evreninde, metaverse literatüründe dünyanın ilk meta kenti olduğu kabul edilmektedir.
Coğrafya

Harput, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'nde Elazığ şehir merkezinin 8. km. kuzeyinde bir plato üzerinde yer alır. Güney cephesi yalçın kayalıklarla kesilmiş denizden 1450 metre yükseklikteki Harput'un kurulduğu platonun batısında Kuzova, doğusunda Uluova, güneyinde Elazığ Ovası ve kuzeyinde ise bugün büyük bir kısmı Keban Baraj Gölü'nün altında kalan Murat Nehri Vadisi bulunmaktadır. Harput, bu konumu ve yakınındaki su kaynakları sayesinde asırlarca önemli bir ticaret merkezi olmuştur.
Tarihçe > Etimoloji

Surguroğlu; Harput adının kökeninin "Har-pu-ta-va-nas" veya "Har-pu-ta-aş" kelimelerinden türediğini, bu kelimelerin ise "Ga-ar-ba-ta" veya "Har-pu-ta-aş" adlı bir tanrı/tanrıça veya lider adından gelme olabileceğini belirtirse de, bu isimlerin nerede yer aldığını ve hangi kültüre ait olduğunu belirtmez. Bütün bu açıklamaların aksine Nurettin Ardıçoğlu, Harput'un en eski adının "Carcathiocerta" olduğunu belirtirken; "Carcath=şehir", "Certa=kale" anlamlarını koyarak, Carcathiocerta/Karkathiokerta adının "Şehir kale" anlamına geldiğini söylemektedir.
Net ve bilimsel olmayan bu isim kökeni açıklamaları ile birlikte, tarihsel gelişim sürecinde Harput kenti; çeşitli kaynaklarda Hartabert/Hartabird/Khartabirf, Haratparat, Hısn-ı Ziyad/Hisn Ziyad/Hısn Zait/Hesna de Ziyad, Zaid/Zait, Ziata Castellum, Karkathioker-ta/Carcathiocerta, Hasan Ziyad, Kharpot/ Kharpote/ Kharpeta/ Karpata", Quartapiert/Quart-Piere, Harputaş, Kharpert/ Kharberd/ Karbed/ Harberd/ Garpert/ Harbert/ Hoiberd, Harpote, Kharput/Karput, Hayr al-buyut, Harputauanas, Harpurt/Harpurd, Hartpirt/ Hargirt/ Harbit/ Harbirt/ Harbid/ Harbut, Herburt/ Herbrut/ Herput/ Herprut, Handzit/Hinzit, Ilüsnüziyad gibi adlarla anılmıştı.
Bu isimlerin pek çoğu birbirine benzer. Özellikle "Har", "Her" veya "Khar" kökenli isimler, tek grupta bir araya gelebilir. Hatta biraz zorlamayla "Quar" köklü isimleri de bu gruba eklemek mümkündür. "Hısn-ı Ziyat/ziyad" ve "Ziata Castellum" isimlerindeki "Ziyat/ziyad/ziata" kelimeleri, "kale" anlamına gelen "Castellum" ve "Hısn" kelimeleri ile birleşerek, "Ziyad kalesi" anlamında kullanılmıştır. Üç kaynakta rastlanılan "Hasan Ziyad" ismi ise, olasılıkla "Hısn-ı ziyad" dan bozularak kullanılmış olmalıdır.
Bütün bu isimler dışında olup, en farklı isimleri oluşturan "Carcathiocerta / karkathiokerta", Sophane bölgesinde bir kent adı olarak anılsa da"; bunu kanıtlayacak verilerimiz yoktur. "Hayr al-buyut" ve "Handzît/Hinzit" isimlerinin kökeni anlaşılamamıştır. "Hüsnü ziyad" adı ise, Muaviye Döneminde Harput'ta valilik yapan "İbni Ziyad"a bağlanmaktaysa da, konuya ilişkin net bilgi bulunmamaktadır.
Tarihçe > Türk hakimiyeti öncesi

Ayrıca bakınız: Sophene Krallığı
Harput, 'Uluova' denilen Elâzığ Ovası'na hakim noktada, savunmaya elverişli ve işlek yollar üzerinde, güneyi yalçın kayalıklarla kesilmiş bir tepe üzerinde bulunmaktadır.
Tarihçi Hakob Manandian, Harput'un Tunç Çağı Hayasa-Azzi konfederasyonunun ana kalesi olan Ura'nın yeri olduğuna inanıyordu.
Buraya yerleşen bilinen ilk medeniyet MÖ 2000 yıllarında Hurriler olmuştur. Hurriler, İran'ın batısından Doğu Akdeniz'e kadar olan bölge içinde yayılmışlar, MÖ 2. bin yılda ise en güçlü zamanlarına ulaşmışlardır.
Hurriler'den sonra bölge Hitit hakimiyeti altına girmiştir. Hititler'in 'İşuva' adını verdiği bölge içinde Harput, Hitit tabletlerinde 'Karpata' olarak geçer. Çok uzun sürmeyen Hitit hakimiyetinden sonra MÖ 9. yüzyıldan itibaren Harput, Doğu Anadolu Bölgesi'nde hakimiyet kurmaya çalışan Urartular ve Asurlular arasında birkaç kez el değiştirmiş, nihayetinde üstün gelen Urartular 'Supani' adını verdikleri Harput'ta uzun süre hüküm sürmüştür. Harput Kalesi'nin Urartuların hakimiyeti zamanında yapıldığı bilinmektedir.
MÖ 7. yüzyıldan itibaren İran üzerinden gelen Medler ve İskitler tarafından yönetilen kale, MÖ 3. yüzyılda Roma hakimiyetine girer. Roma İmparatorluğunun bir sınır kalesi olan Harput, birkaç kez Partlar'ın eline geçse de Roma hakimiyeti bu devletin yıkıldığı 395 yılına kadar sürmüştür. Harput Roma'nın parçalanmasından sonra Bizans devletinin eline geçmiş, Ziata adını verdikleri kale 518 yılına kadar Bizans ile Sasani devleti arasında sürekli el değiştirmiştir.
Klasik dönemde Harput; Sophene Krallığı'nın, daha sonra da Ermenistan Krallığı'nın Sophene Eyaletinin bir parçasıydı. Bazı bilim adamları buranın Sophene Krallığı'nın ilk başkenti olan Carcathiocerta bölgesi olduğunu düşünüyor.
640 yılında, Halife Ömer döneminin sonlarında Müslüman Araplar'ın Şam ordusu tarafından alınan kaledeki Arap hakimiyeti 11. yüzyıla kadar sürmüştür.
Tarihçe > Türk hakimiyeti

Harput ve çevresine ilk Türk akınları, 1071 yılındaki Malazgirt Muharebesi'nden önce başlamıştır. Fakat bölge üzerinde üstünlüğünü korumaya çalışan Bizans devletinin zayıflaması 1071'den sonra olmuştur. Bizans'ın çekildiği bölgedeki otorite zayıflığından faydalanan bir Türk beyi olan Çubuk Bey 1085 yılında Çubukoğulları Beyliği'ni kurmuştur.
Selçukluların emrinde bir Türkmen beyi olan Artuk Bey, 1102 yılında Diyarbakır çevresinde Artuklu Beyliği'ni kurmuştur. 1113 yılında torunu Balak Gazi, Palu üzerine yürüyerek burayı merkez yaparak Harput'u Çubukoğulları'nın elinden aldı. Hakimiyet alanını kuzeyde Erzincan'a kadar genişleten Balak Gazi, güneyde bir yandan da Haçlı seferlerinden sonra Urfa yöresinde kurulan Hristiyan kontluğuyla da mücadele etmiştir. Haçlılarla mücadeleden sonra Halep'e kadar ilerleyen Balak Gazi 1124 yılında savaşta ölünce Harput, 1184 yılına kadar Artuklu beylerinin yönetiminde kaldı. Ulu Cami bu dönemde inşa edilen en önemli Artuklu eseridir. Artuklu beylerinin Eyyübiler'le ittifak etmesinden rahatsız olan Alaeddin Keykubat, 1234 yılında Harput'u kuşatarak aldı. 1244 yılında ise şehir Moğol istilalarında harap oldu. 14. yüzyılın ortalarına kadar İlhanlı devletinin hakimiyetinde kalan Harput, daha sonra Dulkadiroğulları'nın, Akkoyunlular'ın, Safeviler'in eline geçmiştir.
Safevilerin, Osmanlı'nın doğu sınırlarına yaptığı akınlar ve Şiileştirme faaliyetleri nedeniyle Yavuz Sultan Selim 1514 yılında doğu sınırı üzerine sefere çıkmıştır. 23 Ağustos 1514 yılında yapılan Çaldıran Muharebesi'ni kazanan Osmanlı ordusu doğu sınırlarını güvenceye aldı. Bu muharebeden sonra Osmanlı ordusu, 26 Mart 1516 Harput Kalesi'ni kuşattı ve kale Osmanlı hakimiyetine girdi.
Harput, bu tarihten sonra 19. yüzyıla kadar Diyarbekir Eyaleti'ne bağlı bir sancak merkezi olarak kaldı. 1834'te ıslah hareketleri için gönderilen Mehmed Reşid Paşa, eskisine göre önemini kaybetmiş sancak merkezini ovada yeni kurulan 'Mezre' isimli yerleşim yerine taşımıştır. Mezre adı daha sonra dönemim padişahı Abdülaziz'e ithafen Mamüratü'l Aziz, daha sonra söylenişi kolay olduğu için Elaziz, Cumhuriyetten sonra da Elâzığ olarak değiştirilmiştir.
Harput Ermenileri

Ana madde: Harput Ermenileri
Osmanlı Ermeni halkları 19. ve 20. yüzyılları arasında Harput ve çevresinde yaşamlarını sürdürmüştür. Kentin mimarisine birçok katkıda bulunmuşlardır. Kurtuluş savaşı ve akabinde cumhuriyetin ilanından sonra bu çevrede önemli ölçüde göç olmuştur.
İklim

Harput' da karasal iklim egemen olup, kışlar soğuk ve yağışlı, yazlar ise sıcak ve kurak geçmektedir. Rakımı (1250m) sebebiyle, ovada bulunan Elâzığ merkezine nispeten daha soğuktur.[kaynak belirtilmeli]
Ulaşım

Harput'a karayolu ile her yerden rahat ulaşım sağlanır. Elâzığ Belediyesi saat başı otobüs seferleri düzenlemektedir. Demiryolu ulaşımı da mevcuttur. Yöreye en yakın havalimanı Elâzığ Havalimanıdır. Elazığ - Diyarbakır Karayolu 12. km'sinde yer almaktadır. Ulaşım Havaş Servisleri ile özel taksilerle sağlanmaktadır.