II. Abdülhamid dönemi Osmanlı tarihi (1903-1909)
Osmanlı'nın İran topraklarını işgali

Ana madde: Osmanlı-Kaçar Savaşı 1906-1907
Kotur ve çevresinin Berlin Antlaşması ile İran'a verilmesi sonrası İran'la olan sınır meseleleri bitmese de 1905 yılına kadar Kürt aşiretlerin saldırıları ve ufak sınır çatışmaları ve geçici sınır köyü işgalleri haricinde Osmanlı ile İran arasında önemli büyük çatışmalara neden olacak bir sorun olmadı. Bu sorunlarla ilgili ise Lahican ve Urmiye'de 1892-1895 arası kurulan komisyonlar ve görüşmelerden bir çözüm elde edilemedi.
1905 ve sonrasında İran ile Osmanlı arasında yeni sorunlar patlak verdi. Rusya, 1905 itibarıyla Güney Azerbaycan'da gerek siyasi gerek askeri anlamda nüfuzlanma faaliyeti içine girişti. Fakat 1906'da İran'da özellikle Muzaffereddin Şah döneminde, ciddi bir sorun oluşturan bütçe açığını kapatmak için siyasal ödünler karşılığında Rusya'dan borç alma yoluna gitmesi, aldığı borçları 1900-1905 arasında yaptığı üç Avrupa gezisinde harcaması ve Rusya'nın İran'daki özellikle Güney Azerbaycan topraklarındaki nüfuzunu giderek arttırması onun yönetimine karşı güçlü bir muhalefetin doğmasına yol açtı. Sonuç olarak meşrutiyet yanlısı bir ayaklanma İran'da patlak verdi ve İran Meşrutiyet Devrimi 1906 Anayasası ile ilan edildi. 40 gün sonra ise Şah, kalp krizi geçirerek öldü yerine oğlu meşrutiyetten hiç hazetmeyen Muhammed Ali Şah geçti. O ise ülkenin bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve sınırlarını güvence altına alma karşılığında büyük devletlerden Rusya ve İngiltere'ye sığınıp İran'ın kuzey ve orta kesimini Rusların, güneydoğu kesimini de İngilizlerin denetimine bırakan antlaşmalar peşine düştü.
İran topraklarını üç bölgeye ayırarak paylaşmayı esas alan ve İran'ın bağımsızlığını yok sayan İngiltere-Rusya Anlaşması imzalanmıştı. Anlaşmaya göre, İran'ın kuzeydeki toprakları Rus nüfuzuna; güneyde Fars Körfezi'nden Tahran'a kadar olan topraklar ise İngiliz nüfuzuna bırakıldı. Şah 1908'de meclisi kapatıp top ateşine tuttu ancak çıkan ve Garegin Njdeh gibi Ermenilerin de iştirak ettiği iç savaşa dönen ayaklanma neticesi tahtı oğlu Ahmed Şah Kaçar'a bırakıp ülkeden kaçtı. İşte bu iç karışıklıklarda Rusya'nın Güney Azerbaycan'daki nüfuzunu arttırma faaliyetleri Osmanlı'nın bölgedeki çıkarlarını tehlikeye düşürmesi yanında İran'daki meşrutiyet ilanı, o sırada iyice güçlenen meşrutiyeti geri getirme peşindeki İttihat ve Terakki Cemiyetinin (İTC) süre gelen faaliyetleri sebebiyle II. Abdülhamid'in mutlakiyetçi rejimini tehdit etmekteydi. Oluşan durum aynı zamanda, II. Abdülhamid'de İTC'nin bu çevrede de yer edip faaliyette bulunacağı endişesinin hasıl olmasına neden olmuştu.
Osmanlı Devleti 6.000 kişilik asker ve topçu alayı ile İran topraklarına girip Lahican üzerine Ferik Mehmet Paşa komutasındaki bir ordu ile girmiştir. Muhammed Ali Şah, sınır saldırısını önlemesi için Azerbaycan Valisi Ferman Ferma'yı görevlendirdi. Çatışmalarda Bane, Serdeşt, Rumiye, Vezne, Selmas, Hoy, Bukan ve Savucbulak bölgeleri Osmanlı Devleti'nin eline geçti. Ferman Ferma kuvvetleri ile karşılaşan Osmanlı Ordusu onun komutasındaki İran Ordu birliklerini yendi. İran bunun üzerine Osmanlı'nın Beyazıd Sancağı'na bağlı Kazlıgöl ve Dambat arazilerine saldırdı. Osmanlı askerleri ise İran sınırından içerilere doğru ilerleyerek Baran, Enzeli, Reşt, Somay, Mergever ve Bıradost'a bağlı olan birçok köyü ele geçirdi. Ancak Muhammed Ali Şah'ın İran ordusuna gerekli destek birliklerini eksik göndermesi veya zamanında göndermemesi, II. Abdülhamid'in İran'daki meşrutiyet hareketlerine karşı olduğu ve hatta Muhammed Ali Şah'ı bu saldırılar dolayısıyla destekler mahiyette hareket ettiği düşünülürse İran şahının İran'daki hürriyetçiler nedeniyle ilan etmek zorunda kaldığı meclisi kötü gösterip gücünü geri kazanma; buna karşın Abdülhamid'in ise İTC'nin bölge üstlenmesini engelleme peşinde olduğu da iddia edilmektedir. Mustafa Armağan ise bunu İran'dan intikam alma, Osmanlı'nın Rusya ve büyük güçler karşısında topraklarını koruma amaçlı günümüzdeki Fırat Kalkanı Harekatı gibi bir tampon bölge oluşturma peşinde olduğu iddiasındadır.
İki taraf arasında görüşmeler sürdü. İran Devleti, Osmanlı kuvvetlerinin Urmiye'nin deniz kenarı olan Kulince bölgesine kadar ilerlemesi üzerine bu durumun sınır görüşmelerini zedelemekte olduğunu Bab-ı Ali'ye bildirdi. İran Devleti Osmanlı kuvvetlerinin İran topraklarındaki bu ilerleyişi karşısında Osmanlı Devleti'ne sitemde bulundu. Osmanlı'nın İran topraklarına saldırmış olmasına rağmen İranlıların, Osmanlı topraklarına saldırdıklarına dair Osmanlı'nın şikayet etmekte olduğunu belirtti. İran Devleti, Osmanlı kuvvetlerinin derhal İran topraklarından çekilmesini istedi. İki devlet arasında sınır ile ilgili görüşmelerden bir netice alınamayınca 1910'a kadar görüşmelere ara verildi. Bu geçen zaman zarfında da II. Abdülhamid tahttan indirildi.
Bununla birlikte II. Abdülhamid sonrası Sultan Reşad ve İttihat ve Terakki döneminde de Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Urmiye ve civarı için büyük bir rekabet çıktı. 1911'de bölgedeki Kürtlerin saldırıları ve mezhep kavgalarının çıkması üzerine Ruslar Ermenileri destekleyerek bölgenin daha fazla karışmasına sebep oldu. İran'ın her iki ülkenin de askerlerini çekmesini istemesi üzerine Osmanlı Devleti, Rusların öncelikle terk etmelerini şart koştu. Rusya çekilmeyince durum aynı kaldı.
Eski Merağa Hakimi Samed Han, Rus Azerbaycan kumandanı Çernoziyev ile birleşerek Osmanlı Devleti'ne cephe almıştı. Osmanlı Devleti Samed Han'a Ruslarla değil kendileri ile işbirliği yapması gerektiği kendilerinin İslam'ı temsil ettiğini bildirmesine rağmen bu talep Samed Han tarafından reddedildi. İki taraf Miyanduab civarında 1912'de savaştı ve savaşı Osmanlı kazandı. 1913'te İngilizlerin arabuluculuğunda İran, Osmanlı ve Rusya bir araya gelip 17 Kasım 1913 tarihinde İstanbul'da Tahdid-i Sınır Protokolü'nü imzaladılar. Osmanlı tarafından Hariciye Nazırı Prens Said Halim Paşa, İran tarafından olağanüstü yetkilerle donatılmış olan Büyükelçi Mirza Mahmut Han Kaçar İhtişamü's-saltana, İngiltere'den Büyükelçi Louis Mallet ve Rusya'dan Büyükelçi Mosyö de Michel de Giers anlaşmayı imzaladı. Osmanlı protokole göre askerlerini çekmeye başlasa da patlak veren I. Dünya Savaşı sebebiyle bu anlaşma uygulanamadı. Rusya ve İngiltere karşısında Osmanlı, doğu sınırının tehdidi karşısında İran'da da savaşmak zorunda kaldı. İngilizlere karşı başarılar kazanıp Tebriz'e kadar ilerlese de Mondros Mütarekesi sonrası bölgeden çekildi.