stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hizmetteki uçak gemileri listesi
Yapım aşamasında olan gemiler

| Ülke | Sınıf | Adı (borda numarası) | Uzunluk | Tonaj | Tahrik | Tip | Hizmete giriş | Durumu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Çin | Type 075 | TBD | 232 232 m (761 ft) | 040000 35,000 t | Konvansiyonel | VTOL | 2026 (planned) | Under construction |
|  Çin | Type 076 | Sichuan | 252 2.523 m (8.278 ft) | 048000 50,000 t | Konvansiyonel | CATOBAR | 2027 (planned) | Under construction |
|  Rusya | Project 23900 | Ivan Rogov  | 333 220 m (720 ft) | 14000 40,000 t | Konvansiyonel | VTOL | 2028 (planlanan) | Yapım aşamasında |
|  Rusya | Project 23900 | Mitrofan Moskalenko  | 333 220 m (720 ft) | 14000 40,000 t | Konvansiyonel | VTOL | 2029 (planlanan) | Yapım aşamasında |
|  Türkiye | MUGEM sınıfı uçak gemisi | TBD | 285 m (935 ft) | 050000 60,000 t | Konvansiyonel | STOBAR | 2032 (planlanan) | Yapım aşamasında |
|  ABD | Gerald R. Ford | Enterprise (CVN-80) | 333 333 m (1.093 ft) | 100000 100,000 t | Nükleer | CATOBAR | 2027 (planlanan) | Yapım aşamasında  |
|  ABD | Gerald R. Ford | Doris Miller (CVN-81) | 333 333 m (1.093 ft) | 100000 100,000 t | Nükleer | CATOBAR | 2030 (planlanan) | Yapım aşamasında  |
|  ABD | America | Bougainville (LHA-8) | 244 257 m (843 ft) | 045693 45,000 t | Konvansiyonel | STOVL | 2024 (planlanan) | Yapım aşamasında |
|  ABD | America | Fallujah (LHA-9) | 244 257 m (843 ft) | 045693 45,000 t | Konvansiyonel | STOVL | 2028 (planlanan) | Yapım aşamasında |
Sipariş edilen gemiler

| Ülke | Sınıf | Adı (borda numarası) | Uzunluk | Tonaj | Tahrik | Tip | Hizmete giriş | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  ABD | Gerald R. Ford | TBD (CVN-82) | 333 333 m (1.093 ft) | 100000 100,000 t | Nükleer | CATOBAR | 2034 (planlanan) |    |
|  ABD | America | Fallujah (LHA-9) | 244 257 m (843 ft) | 045693 45,000 t | Konvansiyonel | STOVL |  |  |
Modernize edilen gemiler

| Ülke | Sınıf | Adı (borda numarası) | Tahrik | Hizmete giriş | Tersane | Başlangıç tarihi | Bitiş tarihi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Rusya | Admiral Kuznetsov | Admiral Kuznetsov (063) | Konvansiyonel | 21 Ocak 1991 (21 Ocak 1991) | Murmansk | 2017 | TBD |
|  ABD | Nimitz | John C. Stennis (CVN-74) | Nükleer | 9 Aralık 1995 | Newport News | Mayıs 2021 | Ekim 2026 (planlanan) |
|  ABD | Nimitz | Harry S. Truman (CVN-75) | Nükleer | 25 Temmuz 1998 | Newport News | TBD | Haziran 2026 (planlanan) |
Bibliyografya

International Institute for Strategic Studies (3 Şubat 2010).  Hackett, James (Ed.). The Military Balance 2010. Londra: Routledge. ISBN 978-1-85743-557-3.
| g t Hizmetteki uçak gemileri sınıfları |
| --- | --- |
CATOBAR:  Charles de Gaulle  Gerald R. Ford  Nimitz 
STOBAR:  Kiev  Admiral Kuznetsov  Vikrant 
STOVL:  Cavour  Chakri Naruebet  Giuseppe Garibaldi  Juan Carlos I  Queen Elizabeth
Hisar sınıfı açık deniz karakol gemisi

| --- | --- |
 Hisar sınıfının tasarımında kullanılan Ada sınıfı korvetlerden TCG Heybeliada
Gemi sınıfı

Adı:: Hisar sınıfı
İnşa eden:: ASFAT
Kullanıcılar:: Türk Deniz Kuvvetleri
İnşa edilme:: 2022–günümüz
Planlanmış:: 2+8
Görevde:: 0
Omurgası serilmiş:: 2
Genel karakteristik
Tipi:  Açık Deniz Karakol Gemisi
Deplasman:  2.300 ton
Uzunluk:  99,56 m (326 ft 8 in)
Genişlik:  14,42 m (47 ft 4 in)
Su çekimi:  3,90 m (12 ft 10 in)
İtme gücü:  CODLOD 4 × dizel, 2 × elektrik motoru
Hız:  Azami: 24 kn (44 km/sa; 28 mph) Ekonomi: 12 kn (22 km/sa; 14 mph)
Menzil:  4.500 deniz mili (8.300 km)
Dayanıklılık:  21 gün
Tekne ve iniş gemi taşıtı:  2 x Sert gövdeli şişme bot
Kişi kapasitesi:  104 kişiye kadar konaklama imkânı
Sensörler ve işleme sistemleri:  Savaş Yönetim Sistemi: GENESİS ADVENT
Silah donanımı:  Top: 1 × 76mm MKE deniz topu  1 × Aselsan GÖKDENİZ Yakın Hava Savunma Sistemi  8 × HİSAR (hava savunma sistemi)  8 × Atmaca (füze)  4 × UMTAS  2 × DSH (roket) (Denizaltı Savunma Harbi)  2 × ASELSAN STAMP
Uçak mevcudu:  Hangar ve platform: 10 tonluk helikopter  İnsansız hava araçları (İHA)
Hisar sınıfı Açık Deniz Karakol Gemisi, MİLGEM projesi kapsamında Türk Deniz Kuvvetleri için geliştirilen karakol gemisi sınıfıdır. Türk Deniz Kuvvetleri için 10 adet üretilmesi planlanmaktadır.
Tasarım

Hisar sınıfı karakol gemileri, Ada sınıfı korvetlerin tasarımı baz alınarak geliştirilmiştir. Benzer tonaj ve boya sahip olan bu gemiler farklı yerlerde, istihbarat, gözetleme, keşif, deniz haydutluğuyla mücadele, deniz kaynaklarının korunması, deniz güvenliğinin tesisi, doğal afetlerde insani yardım, arama ve kurtarma görevlerinde özellikle ekonomik ve etkin görev icra edebilecek şekilde tasarlanmıştır.
Sınıftaki gemiler

| Kod | İsim | İsim Kökeni | İnşa Eden | İlk Sac Kesimi | Kızağa Konulma | Denize İndirilme | Hizmete Girme | Durum |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| P-1220 | TCG Akhisar | Manisa'nın ilçesi Akhisar | ASFAT | 15 Ağustos 2021 | 25 Kasım 2022 | 23 Eylül 2023 |  | Denize indirildi. |
| P-1221 | TCG Koçhisar | Ankara'nın ilçesi Şereflikoçhisar | ASFAT | 25 Kasım 2022 | 10 Aralık 2022 | 23 Eylül 2023 |  | Denize indirildi. |
Salatalık

Salatalık veya hıyar (Cucumis sativus), kabakgiller (Cucurbitaceae) familyasından bir bitki türü ve meyvesine verilen ad. Ana yurdunun Kuzey Hindistan olduğu sanılan bitkinin tarımı çok eski dönemlerden beri yaygın olarak yapılmaktadır.
Etimoloji

İtalyanca salata kelimesi "tuzlanmış sebze, turşu" anlamına gelmekte olup, Türkçeye de bu dilden girmiştir. İtalyanca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen herba salata deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Latince  "tuzlamak" anlamına gelen salare fiilinden +()t° ekiyle türetilmiştir. Salata kelimesi turşu anlamını kaybederek modern anlamına evrilmiş, ancak  "turşuluk hıyar" manasında ki salatalık formu Türkçede orijinal anlamını korumuştur. Fransızca salade ile İngilizce salad kelimeleri de nihai olarak İtalyancadan ödünçlemedir.
Türkçede yer alan hıyar kelimesi Farsça aynı anlama gelen خيار (χiyār) sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Arapça "seçme, tercih" manasındaki χiyār kelimesinden alıntı olabilir; ancak bu bağlantının kesin olmadığı belirtilmiştir. Bir Türk dilinde kelimenin ilk kaydı Codex Cumanicus'da χear şekliyle yer almaktadır. Eski Anadolu Türkçesinde ki ilk kayıt Süheyl ü Nevbahâr adlı Farsça mesnevinin Türkçe çevirisinde görülür.
Morfolojik özellikleri

Hıyarın, sarılgan özellikteki ince yapılı ve boğumlu gövdesi, beş köşeli ya da 3-5 loplu tüylü yaprakları ve yaprakların koltuğundan çıkan tek eşeyli sarı çiçekleri vardır. Kimi zaman dikenli, parlak yeşil renkli bir kabukla örtülü ince uzun ve silindirimsi meyvelerinin içinde çok sayıda tohum bulunur.
Bu bitki her türlü iklimde yetişir fakat tundrada yetişemez. Bol su seven bu bitki kurak yerlerde yetişmez. İç anadoluda tarımı yaygındır. Gübre kullanımı ile verim artırılır. Zirai ilaç kullanılması doğa ve bitki için zararlıdır ve tavsiye edilmez.
Kullanımı

Besin değeri düşük bir meyve olan hıyar genelde kahvaltıda, salatalarda ve turşularda kullanılır. Bazik özellikteki özsuyu çeşitli kozmetik ürünlerinin bileşimine girer.
Besin değerleri

100 g taze hıyarın içerdiği besin değerleri şunlardır: 15 kalori; 0,9 g protein; 3,4 g karbonhidrat; 0 kolesterol; 0,1 g yağ; 0,5 g lif; 27 mg fosfor; 25 mg kalsiyum; 1,1 mg demir; 6 mg sodyum; 160 mg potasyum; 11 mg magnezyum; 250 IU A vitamini; 0,03 mg B1 vitamini; 0,04 mg B2 vitamini; 0,2 mg B3 vitamini; 0,042 mg B6 vitamini; 67 µg folik asit ve 11 mg C vitamini.
Üretimi

Ana madde: Salatalık üretimine göre ülkeler listesi
| Salatalık ve kornişon üretimi, 2019> Ülke | Salatalık ve kornişon üretimi, 2019> (milyon ton) |
| --- | --- |
 Çin: 70.3
 Türkiye: 1.9
 Rusya: 1.6
 Ukrayna: 1.0
 İran: 0.9
World: 87.8
Kaynak: Birleşmiş Milletler'in FAOSTAT'ı
2019 yılında dünya salatalık ve kornişon üretimi 88 milyon ton idi ve toplamın %80'i ile Çin üretimde liderdi.
Çiçeklerin (hem erkek hem de dişi), yaprakların ve dairelerin olağan düzenine sahip bir salatalık dalını görebilirsiniz. Salatalık çiçeklerinin her birinin sahip olduğu yapılar da gözlenmektedir.
Kimmerler

Kimmerler (Grekçe: Κιμμέριοι Kimmérioi) MÖ 8. yüzyılın ilk yarısına kadar Kimmerya olarak da tabir edilen İdil Nehri'inden Karadeniz'in kuzeyine doğru uzanan geniş bir alanda yaşamış büyük olasılıkla Hint-Avrupa kökenli oldukları varsayılan göçebe ve savaşçı bir ulustur.
Tutarlı Yunan ve yazılı Asur kaynaklarına göre Kimmerler MÖ 8. yüzyılın sonlarından itibaren Kafkasya üzerinden Anadolu'ya taşındılar ve burada Frigya-Muşki Krallığının parçalanmasına sebep oldular ve onyıllar boyunca Küçük Asya'nın Yunan şehir devletleri, Lidya Krallığı ve Asur İmparatorluğu için bir tehdit oluşturdular.
Arkeolojik araştırmalar

Kimmerler arkeolojik olarak Orta Asya ve Sibirya'nın doğusundan (bilhassa özel olarak Karasuk, Arjaan ve Altay kültürlerinden) ve gelişimine katkıda bulunmuş olan Kafkasya'nın Kuban kültüründen kaynaklı güçlü etkileri içeren, Batı Avrasya bozkırlarının Erken Demir Çağı Çernogorovka-Novoçerkassk kültürleri ile ilişkilendirilirler.
Diğer bir başka görüş ise Kimmerlerin maddî olarak erken (Kelermes-Evresi) İskit kültürüne ait oldukları yönündedir.
Arkeolojik araştırmalar > Çernogorovka

MÖ 9 ve 8. yüzyılların başlarına tarihlenmektedir. Adını Çernogorovka köyü yakınlarındaki bir buluntu alanından almıştır. (Bahmut yakınlarındaki Siwersk kasabası) Tipik olarak, mezar tümülüsleri altında, bazen merkezi bir yeraltı dehlizi boyunca uzanan nişlerin içinde doğu-batı yönlü bodur tipi definli mezarlar bulunur. Erkek mezarların da bronzdan ok uçları, at koşum takımı ve bronz saplı demir hançerler defin kültü gereğince mezar donatıları olarak mevcuttur. Çernogorovka kültürünün metalürjisi muhtemelen Kuzey Kafkasya Kuban kültüründen etkilenmiştir.
Arkeolojik araştırmalar > Novoçerkassk

Novoçerkassk kültürü Tunç Çağı'nın Kiriş mezar kültüründen türemiş olup MÖ 8 ve 7. yüzyıllara tarihlenir. Tuna ve Volga arasındaki bölgede yayılım gösterir. Alçak mezar höyükleri (Kurgan) altında, batı-doğu yönelimli mezarlar tipiktir ve daha eski höyüklerde sonrası dönemlere ait yeni mezarlar da mevcuttur. Erkek mezar eşyaları, genelde savaş gereçleri olan bileşik yaylar, elmas biçimli ağızlı ok uçlarının yanı sıra demir mızraklar, kılıçlar, hançerler, topuz taş uçlu sopalar, bileği taşları ve bronz ve kemik aksesuarlı koşum takımlarından oluşur. At mezarları ise nadirdir. Kadın mezarları çoğunlukla seramik eşyaları içerir. Bireysel mezarlar, sosyal farklılıkları gösteren altın takılar da dahil olmak üzere çok zengin bir şekilde donatılmıştır. Novoçerkassk kültürüne ait bir istif yığını Gürcistan'daki Surmuşi'de bulunmaktadır. Novoçerkassk kültürü MÖ 7. yüzyılda aniden sona erdi ve ardı sıra İskitlere atfedilen buluntular geldi. Bu, Herodot'un İskitlerin Kimmer topraklarını işgali hakkındaki açıklamalarını destekleyebilir.
Kuban bölgesindeki buluntular Asur ile olan temas ve bağlantılarını kanıtlamaktadır. Kislovodsk yakınlarındaki Klin-Yar III'teki bodur tipi definli mezarlar da Asur kralları Sanherib veya Asurbanipal zamanından kalma birkaç Asur'a özgü sivri başlı koni biçimli pirinç döküm miğfer, Novoçerkassk tipi at koşumlarıyla birlikte bulundu. Paralı askerlerin mezarları veya elde edilmiş ganimetler olabilirler. Ancak Askold, sacdan perçinlendiklerine ve Yakındoğu parçaları gibi döküm yapılmadıklarına dikkati çeker ve bunların yerel üretimler olduğunu belirtir. Urartu kralı I. Argişti'nin yazıtlı bir döküm bronz miğferi, Kuzey Osetya'daki Verhnyaya Ruça'da bulunur.
Ukrayna Ulusal Bilimler Akademisi'nin üyelerinden Alman arkeolog Renate Rolle (1977), Rusya'nın güney kesimlerinde Kimmerlerin varlığını arkeolojik kanıtlar ile henüz hiç kimsenin kanıtlayamadığını savunmuştur.
Arkeolojik araştırmalar > Anadolu ve Kelermes evresi

Tarih Profesörü Askold İ. İvançik, Kimmerlere ait buluntuları net bir şekilde belirlemek için kuzey Anadolu'da Antik Yunan yazarlarına göre Kimmerlerin yerleştiği ve İskitlerin ise bulunmadığı bölgeleri inceledi. Norşuntepe Höyüğü'nden iki gömütü ve (Vuslat Ünal tarafından İskitlere veya Sarmatlara atfedilen Amasya'nın İmirler köyü ve yakınlarındaki iki gömütü'de (tam menşeini belirtmeden) Kimmerlere atfeder. Norşuntepe Akropolü'ndeki gömütler içinde bulunan çanak çömlekler sayesinde, MÖ 7. yüzyılın ortalarına tarihlenen bir yapı ile örtülüdür ve Gömüt III'te Urartu kralı II. Argišti'ye ait yazıtlar, birkaç Urartuya özgü dizgin gem ağzı ve Kelermes evresine özgü bir yırtıcı kafalı dizgin gem ağızlığı bulunmaktadır. Amasya'daki Kimmer buluntuları İmirler köyünden bir gömütü içermektedir ve gömüt tipik olarak Erken (Kelermes) dönemi İskit tipi silahlar ve (dizgin-gem ile at koşumlarını barındırmaktadır. İmirler'in yaklaşık 100 km doğusunda ve Samsun'a 50 km uzaklıkta bulunan bir diğer Kimmer gömütü 250 adet İskit tipi ok ucu içermektedir.
Buluntularda tipik olarak çanak-çömlek eksiktir, fakat Askold İvançik'e göre bu zaten beklenilen bir şey değildir ve atlı göçebeler tarafından yapılan yağma ve hırsızlıkların... çoğu zaman "sadece arkeolojik yöntemler ile tanımlanması zor olan yetersiz izler bıraktığını" ifade eder ve Avrupa'daki Hun ve Macar istilaları ile olan benzerliklerine dikkat çeker.
Sardis'teki görünür vaziyetteki tahribatlı bir alan Kimmerlere atfedilir, ancak az sayıda Kimmer buluntusunu içerir ve (Kelermes) İskit biçimine özgü olan kıvrılmış çift kuş başlı bezemeli halka şeklindeki kemikten bir kın ağızlığı, MÖ 7. yüzyılın Proto-Korinth seramiklerine de yol açan bir katmandan gelir.Efes'ten gelen ok uçları bazen Kimmerlere atfedilir. Ancak bunların gerçekte Kimmeryalı savaşçılardan geldikleride kanıtlanamaz. Üç kanatlı bronz'dan ok uçları Sardis, Norşuntepe gömüt-II), Nuşiyan, Boǧazköy,Ayanis Kalesi, Bastam kalesi (İran), Kayalıdere ve Samarya tapınaklarının cellalarından da bilinmektedir ve ayrıca MÖ 5. yüzyıla kadar ortaya çıktıkları da bilinir.
Nimrud'da (II. Aşurnasirpal MÖ 884-858) bulunan kabartmalardaki atlı biniciler, bazen Kimmerler veya İskitler olarak da yorumlanır, ancak Askold'a (2001) göre tipik olarak Yakın Doğu tarzında at binerler ve bu nedenle de göçebe at binicisi halkların üyeleri olarak tanımlanmamalıdırlar.
Arkeogenetik

Ekim 2018'de Science Advances'te yayımlanan genetik bir çalışma, MÖ 1000 ila 800 yılları arasında gömülü olan üç Kimmer'in kalıntılarını inceledi. Elde edilen iki Y-DNA örneği R1b1a ve Q1a1 haplogruplarına ait iken, üç mtDNA örneği H9a, C5c ve R haplogruplarına aitti.
Temmuz 2019'da Current Biology bilim dergisinde yayımlanan başka bir genetik çalışmada, üç ayrı Kimmerlinin kalıntıları incelendi ve çıkarılan iki Y-DNA örneği R1a-Z645 ve R1a2c-B111 haplogruplarına sahipti, üç mtDNA örneği ise H35, U5a1b1 ve U2e2 haplogruplarına aitti.
İncil'de

Ayrıca bakınız: Ye'cüc ve Me'cüc
Kitâb-ı Mukaddes'te gecenin yarısı uzak (kuzey) dünyanın uçlarından gelen bir halk olan Gomer'den bahsedilir. 
(İbranice:גֹּמֶר‎ Gōmer) Gomer genelde Kimmerler ile eş tutulur. Yaratılış bölüm 10:2'deki Ulusların Tablosu Gomer'i Yâfes'in çocukları arasında listeler. Yâfes'in diğer soyundan gelenler ise Māgog, Medâi (Medler), Yavan (Yunan), Tubāl (Anadolu'daki Tabal), Meşek (Muşki-Frig) ve Tīrās'tır. Gomer, Orta Çağ ve Erken Modern Çağ'da Cimbriler olarak da yorumlandı ve böylece örneğin İngiliz ve İsveçlilerin'de atası oldu. Gomer'in çocukları arasında Rifat ve Tōgarmā'nın yanı sıra İskitler/Aşguzai) ile eş tutulan Aškənāz'da vardır.
Hezekiel 38:6)'da Gomer, (Tōgarmā (Tilgarimmu?) topluluğu ile birlikte, Māgog ülkesinin başı Gog'un müttefikleri arasında, Tubāl ve Meşek'in hükümdarı (39:2) olarak adlandırılır ve ülkenin üzerine at sırtında büyük bir kalabalıkla tüm ülkeyi (İsraili) kaplayacak olan tek bir bulut gibi geleceklerine dair kehanette bulunulur. (Hez.38.16) Ama Rab (YHWH) onu salgın, kan, ateş ve kükürt yağmuruyla yok edecek ve yayını elinden alacak. Peygamber Hezekiel; İsrailoğulları'nın Māgog ve Gomer'in kalkanlarını, yaylarını, oklarını, sopalarını ve mızraklarını yaktıklarını ve böylece yedi yıl boyunca yakacak oduna ihtiyaç duymadıklarını anlatır. (39.10) Ordunun kalıntıları, Lut Gölü'nün doğusundaki Avarim veya Hamon-Gog Vadisine gömülmüştür. Yeşaya (5.26-28 LUT) Gomer'in yaylarını, atlarını ve savaş arabalarını betimler.
Dilbilim ve etnonim

Kimmerler kendileri hakkında hiçbir yazılı kayıt bırakmadılar ve onlar hakkındaki bilgilerin çoğunluğu büyük ölçüde MÖ 8 ila 7. yüzyıllara ait Asur kayıtlarından ve MÖ 5. yüzyıl ve sonrasındaki Greko-Romen yazarlarından gelmektedir.
Kimmerlerin dili hakkındaki veriler, etnik adlarının etnonimi ve krallarının üç ismi ile sınırlıdır; ve tahminlere dayalı olmakla birlikte, bütün bu isimler için İranî dillerde kökenbilim önerilmiştir ve bunların hiçbirisi tartışılmaz değildir. Kimmerlerin ve İskitlerin yazılı kaynaklardaki ve arkeolojik verilerdeki kültürel yakınlıkları göz önüne alındığında, genel olarak dillerinin İranî dil grubunun (Doğu İran dilleri) bir parçası olduğu da bu nedenle varsayılmaktadır. Başka bir varsayımsal versiyona göre ise Kimmerler köken olarak Traklardı ve Friedrich Lehmann-Haupt'a göre, Kimmerlerin dili Trak ve İran dilleri arasında "kayıp bir halka" olabilirdi. Slavoloji uzmanı Georg Holzer ise Kimmerler ile özdeşleştirdiği apayrı bir Hint-Avrupa dil dalının olası varlığınıda varsayar.
Dilbilim ve etnonim > Etnonim

Kimmer adı Asur yazıtlarında (Akadca: 𒆳𒄀𒂇𒊏𒀀𒀀 mat Gimirrāya şeklinde kaydedilmiş olup Latince Cimmerii ise kendisinden önceki Eski Yunanca Kimmérioi'den (Κιμμεριοι) türetilerek gelmiştir ve ismin kökeni kesin olarak belirsiz olup bunun için çeşitli önerilerde bulunulmuştur:
Dilbilimci János Harmatta'ya göre; "klanlar veya kabileler birliği" anlamına gelen Eski İran dillerindeki *Gayamira'dan türetilmiştir.
Sergey Toktasev ve İgor Dyakonov: Eski İranca'da (seyyar birlik) anlamında olan *Gāmīra veya *Gmīra'dan türetir.
Askold İvançik'e göre; Kimmerler adlarını, anlamı belirsiz özgün bir biçimden *Gimĕr veya *Gimĭr'den alır.
Dilbilim ve etnonim > Dilbilim/Onomastik

Macar dilbilimci János Harmatta ve Dağıstan (Lak) asıllı Sovyet tarihçi Muhammed Dandamayev'e göre; Kimmerler İran dillerinin İskit dilleri öbeğine ait bir lehçe konuşuyorlardı ve tercümanlara ihtiyaç duymadan İskitlerle düzgün bir şekilde iletişim kurabiliyorlardı. İranolog Ľubomír Novák ise Kimmerceyi (/d/ sesinin /l/ ya evrilişi gibi) İskitçe ile benzer özellikler sergileyen İskit dillerinin bir akrabası olarak görür.
Kimmerler'den geriye kalan sadece birkaç kişisel (Teušpā, Dugdammē ve Sandakšatru) krallarının isimleridir ve bu isimler sadece Asur yazıtlarından günümüze ulaşmıştır. Kimmerlerin kayıtlı kişisel isimleri ya kökenlerini yansıtan belki İranî ya da Anadolu'ya göç etmelerinden sonra Anadolu'nun yerli halklarının kültürel etkisini yansıtan Anadolu özellikliydi.
Teušpā Akadca: Teušpa ve Akadca: Teušpā
János Harmatta; (Askold İvançik tarafından bu öneri sesbilgisel gerekçeler ile eleştirilmesine rağmen), "güçle kabaran" anlamına gelen Eski İranca *Tavispaya 'ya kadar geri döndürür.
Askold İvançik bunun yerine Teušpa'nın Eski İranî kökeni için üç eşil şekildeki öneriyi ileri sürer
*Taiu-aspa "at kaçıran"
*Taiu-spā "kaçıran köpek"
*Daiva-spā "kutsal köpek"
Tugdammē veya Dugdammē (Akadca: veya Akadca: Tugdammi ) Antik Yunan kaynakları tarafından Lugdamis (Λυγδαμις) veya Dugdamis (Δυγδαμις) olarak kaydedildi.
János Harmatta'ya göre, Eski İranca *Duyda-maya "mutluluk vermek" anlamına kadar uzanır.
Japon tarihçi Edwin M. Yamauchi; Osetçedeki "güçle hükmetmek" anlamına gelen Тух-домӕг (Tux-domæg) sözcüğüyle bağdaştırır ve ismi İranî olarak yorumlar, ancak bu öneri eleştirilmiştir çünkü Tux-domæg sözcüğü Osetçe'nin çağdaş sesbilgisini temsil eder ve Kimmerlerin yaşadığı Eski İranî dönemindeki biçimi ise (*Tavaʰ-dam-ak) olurdu.
Askold İvançik, Dugdammê/Lugdamis isminin bir Anadolu dilinden, dahası özgün olarak Luvice'den ödünç alınmış bir kelime olduğunu ve aynı zamanda Hurri tanrısı Teyśəba/Tešub adının bir değişkesinden de eşil bir şekilde türetmenin olasılığını da kabul ettiğini öne sürer.
Ľubomír Novák, bu ismin Akadca'da Dugdammê ve Tugdammê ve Yunanca'da Lugdamis ve Dugdamis biçimlerinde tasdik edilmesinin, ilk ünsüzünün İskit dillerinde de tasdik olunan sesbilgisi değişiklikleri ile de tutarlı olan (/d/ sesinin /l/ ya evrilişi gibi) aynı benzeri şekildeki değişimi yaşadığını ve de gösterdiğini belirtir.
Sandakšatru Akadca: veya Sandakuru : Bu, ismin İranî bir okumasıdır ve dilbilimci Manfred Mayrhofer (1981) ismin Sandakurru olarak da okunabileceğine dikkat çeker.
János Harmatta'ya göre, Eski İrancadaki Sandakuru "Görkemli Oğul" anlamına kadar uzanır.
Askold İvançik'e göre; Sandakšatru adı Anadolu halklarının tanrısının adı olan Šanta ve İran terimi -xšaθra'dan oluşan bileşik bir terimden türemiştir.
Dilbilim ve etnonim > Kimmerler ve Kırım

Kimmerlerin adının Kırım Yarımadası'nın isminin belirlenmesinde korunduğu söylenir. Isaac Asimov, çeşitli yer adlarını Kimmer kökenlerine kadar izlemeye çalıştı ve Cimmerium'un Türk toponimi olan "Kırım" ismine yol açtığını öne sürdü. Bununla birlikte, Kimmerlerin adını kullanmak zorunda kalmadan Kırım Tatarcası (Къырым, Qırım "tepem" anlamına kadar uzanabilir ve antik çağlarda bu yarımada genellikle (Ταυρικῆ) Taurica veya İskit Hersonisos'u veya sadece Hersonisos olarak da anılırdı.
Zaman çizelgesi

M.Ö. 721-715 - II. Sargon Urartu ülkesinin yakınlarında Gamirr adlı bir toplumdan bahseder.
714 - Urartu kralı I. Rusa hem Asurlulara hem de Kimmerlilere karşı yenildiği için intihar eder.
705 - II. Sargon Kulummulara karşı savaşırken ölür.
695 - Kimmerler Frigyayı yok ederler. Kral Midas intihar eder veya öldürülür.
679/678 - Gimirri Teuspa komutası altında Asur topraklarını istila eder. Asur kralı Esarhaddon savaşı kazanır ve Teuspa'yı öldürür.
676-674 - Kimmerler Frigyayı istila eder ve Paflagonya'ya ulaşırlar.
654 or 652 - Lidyalı Gigis Kimmerlerle savaşırken öldürülür.
644 - Kimmerler Sardis'i işgal eder ancak sonrasında çekilirler
637-626 - Kimmerler Alyattes'e karşı yenilirler
Bkz: MÖ 8. yüzyıl ve MÖ 7. yüzyıl
Popüler kültür

Amerikalı yazar Robert Ervin Howard tarafından yaratılmış fantastik bir çizgi roman kahramanı olan Barbar Kimmeryalı Conan'ın serüvenleri tüm dünyada yayınlanmış ve insanlarda Kimmerler hakkında merak ve ilgi uyandırmıştır.
(1307-Kimmerya) Asteroit kuşağı'nın iç bölgelerinden gelen ve yaklaşık 10 kilometre çapında taşlı bir asteroittir. 17 Ekim 1930'da Kırım yarımadasındaki Simeiz Gözlemevi'nde Sovyet astronom Grigory Neujmin tarafından keşfedildi ve daha sonra adını Kırım'ın eski halkı olan Kimmerler'den aldı.
İlgili maddeler

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Dugdamme  İskitler  Cimbriler  İran halkları  Kuban kültürü |  Traklar  Yamnaya kültürü  Meotlar  Fin-Ugor kavimleri  Manna Krallığı |  Tauri  Kimmer Bosporos  Yenisey dilleri ve Yenisey halkları  Ön Türkler |
Kimmer atlı savaşçılarını betimleyen bir Asur kabartması
Bir Antik Yunan vazosundan yeniden üretilmiş Kimmer atlı okçularının tasviri
Kimmerlere özgü bir hançer (Ukrayna Müzesi
"Trako-Kimmer" arkeolojik buluntularının dağılımı
Bir Antik Yunan vazosundaki Kimmer okçusunun tasvirinin yeniden çizimi
Güney Kafkasya, Anadolu ve Ortadoğu da Kimmerlerin göç yolları ve yerleştikleri bölgeler
Fenerbahçe SK
Tarihçe > 1907-1923 > Kuruluş amacı

Kulübün amacı, kuruluş tüzüğünün 2. ve 3. maddelerinde şu şekilde belirtilmiştir:
Kulübün takip ettiği amaç: Memlekette bedenî ve fikrî terbiyenin yayılmasını sağlamak. Vatan gençlerini vatanın korunmasına, zorluklara ve askerî seferberliklere hazırlamaktır.

Kulüp, özellikle askerî beden eğitimlerinin yapılması, millî oyunların yaygınlaştırılması ve disiplinli bir hâlde geliştirilmesiyle uğraşacak. Kaybolan tecrübelerin kazanılmasına uygun amatör şubeler kurulması ve açılmasına çalışacaktır.