stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Piyemonte
Bölge illeri

Piyemonte bölgesi şu 8 ile ayrılmıştır:
| İl adı | Yüzölçümü (km²) | Nüfus | Yoğunluk (kişi/km²) |
| --- | --- | --- | --- |
| Alessandria ili | 3.560 | 438.062 | 123,1 |
| Asti ili | 1.504 | 219.629 | 146,0 |
| Biella ili | 913 | 187.090 | 204,9 |
| Cuneo ili | 6.903 | 584.467 | 84,7 |
| Novara ili | 1.339 | 365.156 | 272,7 |
| Torino ili | 6.821 | 2.288.614 | 335,5 |
| Verbano-Cusio-Ossola ili | 2.255 | 162.618 | 72,1 |
| Vercelli ili | 2.088 | 179.164 | 85,8 |
Piyemonte bölgesindeki nüfusu 20.000'den büyük olan beldelerin listesi aşağıdadır:
| Arma | İlçe | Nüfus  (kişi) | Alan  (km²) | Yoğunluk (kişi/km²) | İl |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |

|  | Torino | 909.538 | 130,17 | 6.987 | Torino ili |
|  | Novara | 104.363 | 103,02 | 1.013 | Novara ili |
|  | Alessandria | 94.161 | 203,97 | 462 | Alessandria ili |
|  | Asti | 75.910 | 151,82 | 500 | Asti ili |
|  | Moncalieri | 58.087 | 47,63 | 1.220 | Torino ili |
|  | Cuneo | 55.464 | 119,88 | 463 | Cuneo ili |
|  | Collegno | 50.222 | 18,12 | 2.772 | Torino ili |
|  | Rivoli | 49.753 | 29,52 | 1.685 | Torino ili |
|  | Nichelino | 48.982 | 20,64 | 2.373 | Torino ili |
|  | Settimo Torinese | 47.796 | 32,37 | 1.474 | Torino ili |
|  | Vercelli | 46.967 | 79,85 | 588 | Vercelli ili |
|  | Biella | 45.845 | 46,68 | 982 | Biella ili |
|  | Grugliasco | 37.590 | 13,12 | 2.865 | Torino ili |
|  | Casale Monferrato | 35.993 | 86,32 | 417 | Alessandria ili |
|  | Chieri | 35.963 | 54,3 | 662 | Torino ili |
|  | Pinerolo | 35.938 | 50,28 | 715 | Torino ili |
|  | Venaria Reale | 34.833 | 20,29 | 1.717 | Torino ili |
|  | Alba | 31.272 | 54,01 | 579 | Cuneo ili |
|  | Verbania | 31.157 | 36,62 | 851 | Verbano-Cusio-Ossola ili |
|  | Bra | 29.796 | 59,61 | 526 | Cuneo ili |
|  | Novi Ligure | 28.687 | 54,22 | 529 | Alessandria ili |
|  | Carmagnola | 28.188 | 96,38 | 292 | Torino ili |
|  | Tortona | 27.534 | 99,29 | 277 | Alessandria ili |
|  | Chivasso | 25.981 | 51,31 | 506 | Torino ili |
|  | Fossano | 24.709 | 130,72 | 189 | Cuneo ili |
|  | Ivrea | 24.250 | 30,19 | 803 | Torino ili |
|  | Mondovì | 22.642 | 87,25 | 260 | Cuneo ili |
|  | Orbassano | 22.172 | 22,05 | 1.006 | Torino ili |
|  | Borgomanero | 21.362 | 32,36 | 660 | Novara ili |
|  | Savigliano | 20.991 | 110,73 | 190 | Cuneo ili |
|  | Acqui Terme | 20.449 | 33,42 | 612 | Alessandria ili |
|  | Valenza | 20.163 | 50,05 | 403 | Alessandria ili |
Tarihçe

Piyemonte, tarihin erken dönemlerinde Taurini ve Salassi gibi Kelt-Ligurya kabileleri tarafından iskan edilmişti. Daha sonra bu kabileler burada Augusta Taurinorum (Torino) ve Eporedia (Ivrea) dahil olmak üzere birkaç koloni kuran Romalılar (yaklaşık MÖ 220) tarafından bastırıldılar. Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra bölge sırasıyla Burgundlar, Ostrogotlar (5. yüzyıl), Doğu Romalılar, Lombardlar (6. yüzyıl) ve Franklar (773) tarafından işgal edildi.
9. – 10. yüzyıllarda Macarlar, Sarazenler ve müslüman Morolar tarafından başka saldırılar oldu. O zamanlar, Kutsal Roma İmparatorluğu içindeki İtalya Krallığı'nın parçası olan Piyemonte, birkaç marke bölgesine ve ilçeye bölünmüştü.
1046'da Savoy'lu Otto, başkenti Chambéry'i (artık Fransa sınırları içindedir) olan Piyemonte'yi Savoy ilçesine kattı. Asti ve Alessandria'nın güçlü belediyeleri ve Saluzzo ve Montferrat markizleri gibi diğer alanlar bağımsız kaldı. Savoy ilçesi 1416'da Savoy Dükalığı oldu ve Dük Emanuele Filiberto, 1563'te koltuğu Torino'ya taşıdı. 1720'de Savoy Dükü Sardinya krallığı'nı kurarak Sardinya kralı oldu ve Torino'nun bir Avrupa başkenti olarak önemini artırdı.
Alba Cumhuriyeti, 1796'da Piyemonte'de Fransaya bağlı bir cumhuriyet olarak kuruldu. Yeni bağlı cumhuriyet Piyemonte Cumhuriyeti, Avusturya ve Rus birlikleri tarafından yeniden işgal edilmeden önce 1798 ile 1799 yılları arasında hüküm sürdü.
Haziran 1800'de Piyemonte'de üçüncü bir bağlı cumhuriyet olan Subalpin Cumhuriyeti kuruldu. 1801'de tam Fransız kontrolüne girdi ve Eylül 1802'de Fransa tarafından ilhak edildi. Viyana Kongresi'nde Sardinya krallığı eski haline dönüştürüldü ve Fransa'ya karşı bir engel olarak güçlendirme için Ceneviz Cumhuriyeti'ni aldı.
Piyemonte, 1820-1821 ve 1848-1849'da Avusturya İmparatorluğu'na karşı daha önceki başarısız savaşların ardından, 1859-1861'de İtalya'nın birleşmesi nde bir sıçrama tahtasıydı. Bu sürece bazen Piyemonteleşme denilir. Ancak bu çabalar daha sonra kırsal çiftçilerin direnişiyle karşılaştı.
Savoie Hanedanı İtalya kralları oldu ve Torino kısa bir süre İtalya başkenti oldu. Ancak İtalyan başkenti Floransa'ya ve ardından Roma'ya taşındığında, Piyemonte'nin idari ve kurumsal önemi azaldı. Piyemonte'nin tarihsel rolünün tek kabulü, İtalya'nın veliaht prens'inin Piedmonte prensi olarak bilinmesiydi. İtalya'nın birleşmesinden sonraPiyemonte, ilk İtalyan sanayileşmesindeki en önemli bölgelerden biriydi.
Nichelino'daki Stupinigi Palazzina di caccia, bir UNESCO Dünya Mirası'dır.
Piyemonte'nin sembolü Sacra di San Michele'dir.
Resimler

Acqui Terme
Alba
Bra
Carmagnola
Casale Monferrato
Domodossola
Fossano
İvrea
Moncalieri
Mondovì
Nizza Monferrato
Orbassano
Pinerolo
Racconigi
Rivoli
Tortona
Varallo
Venaria Reale
Monviso manzarsı
La Morra, Novara
Casorzo, Asti
San Marzano Oliveto, Asti
Gabiano Şatosu
Acqui Terme kaplıcaları, Alessandria
Torino, Alpler manzarası
Monferrato tepesi
Superga Basilikası
San Giulio Adası - Orta Gölü
Maggiore Gölü
Barolo
Kont Cavour'un Şatosu, Alba, Novara
Crissolo Cuneo
Pian della Regina, Crissolo
Sacra di San Michele, Val di Susa, Torino
Ekonomi

Bölgenin gayri safi yurt içi hasılası (GSYİH) 2018'de 137,4 milyar avro oldu ve İtalya'nın GSYİH'sının %7,8'ini oluşturdu. Kişi başına GSYİH, satın alma gücü paritesi ile aynı yıl 31.300 avro veya AB27 ortalamasının %104'üydü. Çalışan başına GSYİH, AB ortalamasının %111'iydi.
2006'dan beri Piyemonte Yatırım, İhracat ve Turizm Ajansı dış yatırımı kolaylaştırmak için Piyemonte sanayi ve turizmini tanıtmaya başladı. Ajans, bölgeyi uluslararası düzeyde tanıtmak için önceden var olan yerel kuruluşlar tarafından yürütülen faaliyetleri birleştiren ilk İtalyan kurumuydu.
Ekonomi > Otomotiv

Bölge, en önemlisi FIAT grubunun bulunduğu Torino olmak üzere büyük sanayi merkezlerini kapsar ama artık kitlesel pazarda FIAT arabaları değil daha az miktarlı ama lüks Maserati arabaları üretilir (2020'de üretim sayısı 36.702 araçtı). Eski FIAT tesislerinin çoğu artık başka şirketlerindir: havacılık Leonardo S.p.A.'ya, turbo jet motorları General Electric'e, yüksek hızlı trenler Alstom'a, rulmanlar SKF'ye aittir. FIAT artık bağımsız bir şirket olarak yoktur. Araba üretimi Stellantis'e ait olup kamyon, otobüs, traktör, tarım ve inşaat makineleri bağımsız CNH Industrial şirketi tarafından üretilmektedir (üretim faaliyetlerinin çoğu Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılmaktadır. Piyemonte'de  yalnızca San Mauro Torinese'de New Holland ekskavatörlerinin ve Torino'da IVECO dizel motorlarının üretimi yapılmaktadır) Artık hiçbirinin merkezi Torino'da değildir ancak bazı araştırma ve geliştirme merkezleri hala çalışmaktadır.
İtalyan motorlu araç üretiminin zirvesine 1989'da 2,22 milyon adetle ulaşıldı ancak 2019'da (COVID pandemisinden önce) araç üretimi sadece 0,92 milyon adetti. Mevcut İtalyan otomobil üretimi bile artık maliyet düşürmek için Pomigliano d'Arco (2020'de 140.478), Melfi (2020'de 229.848) ve Atessa'ya (2020'de 257.026) olacak şekilde Güney İtalya'ya taşındı.
Bazı otomotiv tedarikçileri hala buradadır:
Magneti Marelli üretimleri: Venaria Reale ve Rivalta di Torino'da egzoz sistemleri, elektronik sistemler, süspansiyon sistemleri ve otomotiv aydınlatma sistemleri
Dana Graziano üretimleri: çift kavramalı şanzıman, vites kutusu, aktarma organı ve bunların mekatronik bileşenleri
SKF rulmanları
lastik üreticileri: Michelin ve Pirelli
Ekonomi > Elektronik ve Endüstriyel Ekipman

Yüksek teknoloji üretiminde bazı önemli şirketler buradadır:
Comau (endüstriyel robotlar) ve Prima Industrie (lazer ekipmanı).
Silikon wafer üretimi MEMC tarafından Novara'da yapılır.
Bir zamanlar fabrikaları Scarmagno ve Ivrea'daki büyük elektronik endüstrisi Olivetti küçük ölçekli bilgisayar hizmet şirketi olmuş artık bilgisayar üretmemektedir.
Leonardo Elettronica, Torino-Caselle'de uçak görev sistemleri ve havacılık bilgisayarları geliştirir ve üretir.
Piyemonte'de çok uzun bir zamandır makine yapımı, kazı makineleri, teleskopik yükleyiciler, endüstriyel buzdolapları, baskı makineleri, kağıt makineleri, paketleme makineleri, cam makineleri, türbinler ve yüksek hızlı tren imalatı yapılmaktadır.
Ekskavatör 
New Holland E 215B
Teleskopik Taşıyıcı Merlo Roto
Robot
Comau Aura
Yüksek hızlı tren
Alstom AGV
Ekonomi > Havacılık ve Savunma

Aslında Piyemonte'deki en önemli sektörlerden birisi askeri havacılık ve fabrikalarıdır:
Leonardo Uçak Torino-Caselle (Kuzey ve Güney), çok rollü saldırı jeti Eurofighter Typhoon'un son montajı, kara saldırı jeti AMX ve askerî nakliye uçağı C-27J Spartan
Leonardo Uçak Novara-Cameri, gizli hareket çok rollü saldırı jeti Lockheed Martin F-35 'in son montajı
Borgaretto, Torino-Sangone,Rivalta di Torino'da General Electric Avio Aero gaz türbini için mekanik şanzıman imalatı, dökümhane
Avio Torino'da Vega roketinin son montajı
Eurofighter Typhoon
Lockheed Martin F-35
Alenia C27J Spartan
AMX
Vega C
Ekonomi > Yünlü Tekstil

İtalya hala dünyanın en büyük taranmış (2018'de %71,8) ve penye (73.4% in 2018) yünlü kumaş ihracatçısıdır. Bunlar, Çin tekstil ihracatının hakim olmadığı tek iki kumaş türüdür. İtalya'da yün işleyen üç sanayi bölgesi vardır. Bunlardan biri Biella, Piyemonte'dedir.
Yün işlemenin bazı temel aşamaları kısmen aşağıda gösterilmiştir:
Ovma
Taraklama
Penye
Dokuma
Ekonomi > Mücevher

İtalya'nın dört endüstriyel mücevherat bölgesinden biri Valenza'dadır. Damiani, Bulgari ve Cartier gibi büyük mücevher şirketlerinin ve diğer birçok küçük şirketin burada fabrikaları vardır.
Valenza'daki Bulgari fabrikası
Cartier: Bismarck Safir Kolye
Cartier: Mackay zümrüt ve pırlanta kolye
Ekonomi > Gıda sektörü

2006'dan bu yana Piedmont bölgesi, Po vadisi ve kuzey İtalya'nın zengin tarımsal ve bağcılık değerini vurgulayan Slow Food hareketinin ve Terra Madre'nin başlamasından yararlandı.
Eataly yemek salonları zinciri Slow Food ile işbirliği içinde çalışır. Piyemonte, İtalya'nın önde gelen şekerleme, kahve, pirinç ve beyaz yer mantarı üreticisidir.
Kaliteli DOC ve DOCG şarapları üretiminde 1.982.718 hl ile 20 yer arasında 3. sırada, tüm türlerde ise (beyaz, kırmızı, tatlı, köpüklü) 17 DOCG şarabı vardır. 2019'da Piyemonte, İtalya'dan yapılan şarap ihracatının %16,5'ini üretti ve %36 ile Veneto'nun ardından ikinci sıradaydı.
Piyemonte'deki tipik gıda sanayileri:
Alkollü içkiler
Nebbiolo, Barbera ve Dolcetto üzümlerinden kaliteli sek kırmızı şarap üretimi
Kaliteli sek beyaz şarap üretimi
Dolcetto ve Erbaluce üzümlerinden tatlı beyaz şarap üretimi
Piyemontede icat edilen vermutun üretimi
Asti Spumante, Alta Langa, Cortese di Gavi marka köpüklü şarap üretimi
Kahve
Lavazza kahve üretimi
Bicherin kahve/çikolata likörü üretimi
Şekerleme
Geleneksel çikolata Gianduiotto üretimi
Çeşitli çikolata ve pralin üretimi
Torrone üretimi
Nutella tatlı hamur üretimi
Bisküvi üretimi
Nefis yiyecekler
Alba'dan beyaz yer mantarı ve çeşniler, bal, salam ve prosciutto gibi beyaz yer mantarlı ürünlerin üretimi
Çok kaliteli marine edilmiş sığır Gradisca veya kurutulmuş sığır eti üretimi Bresaola
Tahıllar
Kuru risotto karışımları üretimi
Barola şarabı
Vermut Martini
Asti Spumante
Coffee Lavazza
Gianduiotto çikolatası
Nutella
Alba'dan beyaz yer mantarları
Risotto ai funghi porcini
Grissini
Ekonomi > İşsizlik

İşsizlik oranı 2020'de %7,5 oldu.
| Yıl | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| İşsizlik yüzdesi | 4.1% | 4.2% | 5.1% | 6.8% | 7.5% | 7.6% | 9.2% | 10.5% | 11.3% | 10.2% | 9.3% | 9.1% | 8.2% | 7.7% | 7.5% | 7.3% |
Ekonomi > Tarım

Piyemonte ovası verimli bir tarım bölgesidir. Piyemonte'deki ana tarım ürünleri tahıllar, ulusal üretimin %10'undan fazlasını temsil eden pirinç, mısır, şarap yapımı için üzüm, meyve ve süttür. 2000 yılında 800.000'den fazla büyükbaş hayvanla, hayvancılık üretimi Piyemonte'deki toplam tarımsal üretimin yarısını oluşturur.
Piedmont, İtalya'daki en büyük bağcılık bölgelerinden biridir. 700 km2 (170.000 akre) üzüm bağının yarısından fazlası Denominazione di Origine Controllata (DOC) tescillidir. Alba yakınlarındaki Langhe'den Barolo ve Barbaresco ve Asti çevresindeki bağlardan Moscato d'Asti ve köpüklü Asti gibi prestijli şaraplar üretir. Asti şehri, Tanaro Nehir ovasında Torino'nun yaklaşık 55 km (34 mil) doğusundadır ve 22 Haziran 2014'te resmi olarak UNESCO Dünya Mirası alanı ilan edilen dünyanın en iyi bilinen İtalyan şarap bölgelerinden biri olan Montferrat'ın en önemli merkezlerinden biridir. Yerli üzüm çeşitleri arasında Nebbiolo, Barbera, Dolcetto, Freisa, Grignolino ve Brachetto bulunur.
Ekonomi > Turizm

Piyemonte'de turizm, yaklaşık 75.534 kişiyi istihdam eder ve konaklama ve yemek sektöründe faaliyet gösteren 17.367 şirketi, 1.473 otel ve diğer turistik konaklama yerlerini kapsar. Sektör, İtalya'da 80.196 milyon Euro'luk toplam tahmin edilen turizm harcamasının %3,3'ü olan 2.671 milyon Euro'luk bir ciro elde eder.
Bölge, hem yabancı ziyaretçiler hem de İtalya'nın diğer bölgelerinden gelenler arasında popülerdir. 2002'de 1.124.696'sı (%42) yabancı olmak üzere toplam 2.651.068 turist geldi.
Piyemonte'de geleneksel olarak önde gelen turizm bölgeleri, toplam gecelemelerin %32,84'ünü oluşturan Göller Bölgesi'dir ("Piyemonte rivierası") ve %26,51'ini oluşturan Torino metropol alanıdır.
Piyemonte'de 2006'da Torino 2006 Kış Olimpiyatları ve 2007'de 2007 Dünya Üniversiteler Kış Oyunları yapıldı.
Alp turizmi, Alagna Valsesia ve Sestriere gibi oldukça gelişmiş birkaç istasyonda yoğunlaşma eğilimindedir. 1980 civarında, uzun mesafe yolu Grande Traversata delle Alpi (GTA), uzak, seyrek yerleşimli vadilerin çeşitliliğine daha fazla dikkat çekmek için yapıldı.
Piyemonte'deki turizm endüstrisi içinde Kraliyet Rezidansları sisteminden de bahsedilmelidir. Herşeyden önce, 1997'den beri UNESCO Dünya Mirası Alanlarının bir parçasıdır ve ikinci olarak, İtalya'nın başka bir yerinde böyle bir ağ bulunamadığı için bölgenin bir özelliğini temsil eder. Savoy Kraliyet Evi Konutları, Piyemonte'nin tarihi ve kültürel mirasına aittir ve günümüzde turizm alanında merkezi bir rol oynar. Turizm endüstrisinin birkaç oyuncu ve paydaşın bir karışımı ile tanımlandığı gerçeklikte, Kraliyet Konutları gibi bir sistemin veya ağın oluşturulması, rekabet avantajının yanı sıra tüm bölge için ek bir faydayı temsil eder. Bu yüzden turizmin uzun vadeli değer yaratmada kilit bir faktör olduğu ve işbirlikçi bakış açısıyla çalışmanın esas olduğu düşünüldüğünde Kraliyet Konutları ağı dikkate değer bir örnektir.
Ulaşım > Kara

Fréjus ve Colle di Tenda tünelleri ve Montgenèvre Geçidi aracılığıyla komşu Fransa ile bağlantılar vardır. Piyemonte ayrıca İsviçre ile Simplon ve Büyük St Bernard geçitleriyle bağlantı kurar. İsviçre'ye İsviçre sınırı üzerinde Arona'dan başlayıp Locarno'da biten doğu Piyemonte'yi geçen normal bir yol üzerinden ulaşmak mümkündür.
Bölge, İtalyan bölgeleri arasında en uzun otoyol ağına sahiptir (yaklaşık 800 km). Torino'dan başlayarak onu bölgedeki diğer illere ve İtalya'nın diğer bölgelerine bağlar.
2001'de 1.000 kişiye düşen binek otomobil sayısı 623'tü (575 olan ulusal ortalamanın üzerindedir).
Torino–Milano hızlı treni vardır ve seyahat süresi sadece 52 dakikadır.
Ulaşım > Hava

Torino-Caselle Uluslararası Havaliman'dan iç ve dış hat uçuşları yapılır. 2019'da (COVID-19 pandemisinden önce) 3.952.158 yolcu ve 3.334 ton kargo elleçlemiştir.
Eğitim

Ayrıca bakınız: Torino Üniversitesi
Piyemonte ekonomisi, İtalya'nın önde gelen üniversitelerinden bazıları da dahil olmak üzere, yüksek öğrenime yönelik zengin bir devlet desteği geçmişine dayanır. Piyemonte, ünlü Torino Üniversitesi, Torino Politeknik Üniversitesi, Eastern Piedmont Üniversitesi ve daha yakın zamanda Birleşmiş Milletler Bölgelerarası Suç ve Adalet Araştırma Enstitüsü'ne ev sahipliği yapmaktadır.
Alıntılar

Piyemonte Maggiore Gölü, Rosa dağı ve Verbania üzerinden bir görünüm
Arka planda uzaktaki Alpler ile bir Monferrato manzarası.
Piemonte bölgesi illeri
Sardinya Krallığı, 1856.

Maserati Quattroporte
Maserati Levante
Novara ve Vercelli arasındaki pirinç tarlaları.
Torino Politeknik Üniversitekampüsü
Pnömokok

Pnömokok bakterisine karşı bilinçlendirme afişi
Pnömokok (Streptococcus pneumoniae), vücudun farklı bölgelerinde ciddi enfeksiyon hastalıklarına neden olan bir bakteri türüdür. Latince adı; Streptococcus pneumoniae şeklindedir.
Özellikle bebekler ve küçük çocuklarda ölümcül olabilen ya da kalıcı hasarlara yol açan hastalıklara neden olan pnömokok; menenjit, zatürre, orta kulak iltihabı, sinüzit ve kan iltihabı gibi hastalıklara neden olur.
Üst solunum yollarında pnömokok bulunan çocuklar, bu bakteriyi başka çocuklara da bulaştırabilir. Bulaşma genellikle; öksürük, yıkanmamış ellere dokunmak ya da öpüşmek gibi doğrudan temas gibi yollarla olur.
Ayrıca yaşlılar ve akciğer, kalp, şeker hastalığı gibi altta yatan hastalıkları olan kişilerde de pnömokok tahribatları görülmektedir.
Pnömokokların en çok neden olduğu hastalık olan zatürrenin dünyada ve Türkiye'de en sık görülen ve en fazla ölüme neden olan hastalıklardan olduğu ve Türkiye'de beşinci sıradaki ölüm nedeni olduğu belirlenmiştir. Dünyada her 30 saniyede bir çocuk, pnömokok mikrobunun yol açtığı hastalıklar nedeniyle yaşamını yitirmektedir.[kaynak belirtilmeli]
Enfeksiyon

Streptococcus pneumoniae normal üst solunum yolu florasının parçasıdır. Pek çok doğal florada olduğu gibi doğru koşullar altında, genellikle konağın bağışıklık sistemi bastırılmış olduğunda patojenik hale gelebilir. İnvasinler, örneğin pnömolizin, antifagositik kapsül, çeşitli adhezinler ve immünojenik hücre duvarı bileşenleri başlıca virulans faktörleri'dir. S. pneumoniae, akciğerlerin hava keselerini kolonize ettikten sonra vücut, tahrik tepkisini uyarıp yanıt vererek plazma, kan ve beyaz kan hücrelerinin alveolleri doldurmasına neden olur. Bu duruma zatürre (akciğer iltihaplanması) denir.
Belirtileri

Akciğerlerde iltihaplanma belirtileri olan öksürük, ateş, solunum güçlüğü, sık soluk alıp verme, aşırı yorgunluk ve halsizlik, zatürreye,
Kan dolaşımı ve merkezi sinir sistemine girişiyle ölüme kadar yol açan enfeksiyon belirtisi olarak yüksek ateş, baş ağrısı, kusma, ense sertliği (ensede hareketsizlik ve ağrı gibi), aşırı yorgunluk, huzursuzluk, iştah kaybı; bakteriyemi ve menenjite
Orta kulak enfeksiyonu yaratan; kulak ağrısı, ağlama, huzursuzluk ve ateş; işitme kaybı, sağırlık ve konuşma güçlüğüne
Yüz bölgesinde aşırı ağrı, solunum kaybı yaratan; burun akıntısı, ateş, göz ardında basınç duygusu, burundan soluk alıp verme güçlüğü; sinüzite
yol açan pnömokok belirtileridir.
Tanı ve tedavi

Pnömokok hastalıklarının tanısı, röntgen, kan testleri ve bazen bel bölgesinden su alma yoluyla yapılmaktadır.
Pnömokok enfeksiyonları; penisilin ve diğer antibiyotiklerle tedavi edilebilmektedir. Ancak mikrobun antibiyotik tedavisine karşı direncinin giderek artması nedeniyle aşılama da önem kazanmaktadır. Çocuklara uygulanan aşılama yöntemiyle, antibiyotik kullanımının azaltılması ve bağışıklık riskinin azaltılması hedeflenmektedir.
Türkiye'de Pnönokok Polisakkarid aşı (PPV23) ile, Ticari adı PREVENAR 13 olarak bilinen Pnömokok Konjuge aşı (PCV13) Türkiye'de Sağlık Bakanlığı sistemlerinde konjuge pnömokok aşı(KPA-13) olarak anılmaktadır.
Tanı ve tedavi > PREVENAR 13

6 hafta-5 yaş arası bebek ve çocukların (6. yaş gününden önceki çocuklarda) 13 farklı Streptococcus pneumoniae tipinin sebep olduğu beyin zarı iltihabı (menenjit), bakterilerin kana geçmesi sonucunda ateş ve titreme (sepsis) veya bakterilerin veya bakteri toksinlerinin kana geçmesi (bakteriyemi), akciğer iltihabı (pnömoni) ve orta kulak iltihabından korunmasına yardımcı olur. Bunun dışında, PV23 aşısının hamile kadınlardaki güvenilirliği araştırılmamıştır. Ayrıca, PPV uygulandığında alerjik tepki gösteren hastalarda PPV uygulamasına son verilir.
Öneriler

Çocuklara, sık ve düzenli aralıklarla ellerini sabun ve bol suyla yıkamalarının öğretilmesi gerekliliği
Solunum güçlüğü yaratan ortamlardan (sigara dumanı, toz, polen vb.) uzak durulması
Yenidoğanlarda anne sütüyle beslenme
Olası bakteriyel enfeksiyonun tanısal algoritması.
Eren Bülbül'ün ölümü

| Eren Bülbül |
| --- | --- |
Eren Bülbül, Temmuz 2014
Doğum: Eren Bülbül 1 Ocak 2002(2002-01-01) Maçka, Trabzon, Türkiye
Ölüm: 11 Ağustos 2017 (15 yaşında) Maçka, Trabzon, Türkiye
Ölüm sebebi: Ateşli silah
Defin yeri: Maçka, Trabzon
Milliyet: Türk
Ebeveyn(ler): Ayşe Bülbül   Hasan Bülbül

Eren Bülbül (1 Ocak 2002, Trabzon - 11 Ağustos 2017, Trabzon), Jandarma ve Emniyet Genel Müdürlüğü ile PKK militanları arasında Trabzon'daki bir kırsal alanda çıkan çatışmada, PKK militanlarının saldırısı sonucu öldürülen Türk çocuktur. Eren Bülbül, ölümünden sonra birçok kişi tarafından anıldı ve adına paylaşımlar yapıldı. Eren Bülbül'ün adını taşıyan birçok park, okul, kütüphane, su kuyusu, sosyal tesis, askerî araç ve yerleşim alanı vardır. Hayatını anlatan bir film 2022'de vizyona girmiştir.
Hayatı

Eren Bülbül, 1 Ocak 2002 tarihinde 13 çocuklu bir ailede Hasan Bülbül ve Ayşe Bülbül çiftinin 10. çocuğu olarak Trabzon'un Maçka ilçesinde dünyaya geldi. 8 kız, 4 erkek kardeşi olan Eren'in Gizem adında ikiz kardeşi vardı. Köprüyanı Mahallesi'ndeki tek katlı bir evde büyüdü. İlkokulu Köprüyanı'nda, ortaokulu Çatak Okulunda tamamladı. Çatak Ortaokulunda okuduğu dönemde, 11-12 Mayıs 2016 tarihlerinde Rize'de düzenlenen bocce turnuvasına katıldı. Liseye Maçka Anadolu İmam Hatip Lisesinde başladı. Ortaokuldaki beden eğitimi öğretmenine göre, futbol oynamada çok iyiydi ve koşuda Maçka derecesi vardı. Abisi Arif Bülbül, Eren'in futbolcu olmak istediğini belirtmişti. Annesinin ifadesine göre ise Eren Bülbül'ün imam olma isteği, futbolcu olma isteğine göre daha baskındı. Aile bireylerinin ifadesine göre, Eren Bülbül Türk askerlerinin öldüğünü gösteren haberleri izlediği zaman Türkiye'nin doğusunda askerlik yapmak ve "şehit" olmak istediğini söylüyordu. İkiz kardeşi Gizem, verdiği röportajında Eren'in hayatta en çok istediği şeyin Güneydoğu'da askerlik yaptıktan sonra sevdiği ile evlenmek olduğunu ifade etmişti. Gizem, Eren ile beraber çobanlık yaptıklarını ve ara verdiklerinde ailecek horon oynadıklarını söylemişti. 2016 yılında babasını kaybeden Bülbül, köyünde bahçe işlerinde çalışarak aile ekonomisine katkı sağlıyordu. Annesinin ifadesine göre dönemin parasıyla günlük 20 liraya çalışıyordu. Abisi Erdoğan Bülbül'ün ifadesine göre, 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrası dönemin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "sokağa çıkın" talimatıyla Maçka ilçe merkezine gitmiş, 26 gün boyunca eve gelmemiş ve ilçe meydanında nöbet tutmuştu. Eren'in çalışkan birisi olduğunu söyleyen Köprüyanı Mahallesi muhtarına göre, Eren bahçede fındık toplayarak ve ot keserek para kazanıyordu. Eren Bülbül'ün lisedeki edebiyat öğretmeni, Eren Bülbül'ün akademik yönden kapasitesinin az olduğunu ve sınıf tekrarına kaldığını ama çeşitli yönlerden çok ilkeli bir kişiliğe sahip olduğunu belirtti. Okuduğu lisenin müdürü ise Eren'in hayat dolu bir öğrenci olduğunu ifade ettikten sonra okulun ismine Eren Bülbül'ün adını vererek ona olan borçlarını ödeyemediklerini, ardından dua da edeceklerini ifade etti. Okul müdürünün verdiği demece göre, Eren matematikte iyi değildi ama tarih yazmıştı. Eren'in milletine olan sevgisinden bahseden sınıf arkadaşı, Eren'le pazartesi günleri Trabzonspor hakkında konuştuklarını söyledi. Eren Bülbül'ün lisedeki başka bir sınıf arkadaşı, Eren'in yurtsever ve dürüst birisi olduğunu ifade etti. Liseden diğer bir arkadaşı ise Eren'in genelde spordan konuştuğunu ve çok iyi birisi olduğunu belirtti. Eren Bülbül Trabzonspor taraftarıydı.