İstanbul

Bu madde şehir hakkındadır.İl için İstanbul (il) sayfasına bakınız.Başlığın diğer anlamları için İstanbul (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| İstanbul |
| --- | --- |
Şehir
15 Temmuz Şehitler KöprüsüAyasofyaKız KulesiOrtaköy Camiiİstiklal CaddesiGalata KulesiLevent iş merkezleri
 İstanbul'un Türkiye'deki konumu
 İstanbul haritası
İstanbulTürkiye haritasında gösterİstanbulİstanbul (Avrupa)Avrupa haritasında gösterİstanbulİstanbul (Asya)Asya haritasında göster
Koordinatlar: 41°00′49″N 28°57′18″E﻿ / ﻿41.013611°K 28.955°D﻿ / 41.013611; 28.955
Ülke: Türkiye
Bölge: Marmara Bölgesi
İl: İstanbul
İlk yerleşim: MÖ 6. binyıl
Kuruluş tarihi: MÖ 685
İdare
 • Tür: Belediye başkanı-meclis
 • Organ:  İBB Meclisi CHP (184) AK Parti (130) MHP (2) 
 • Belediye Başkanı: Ekrem İmamoğlu (CHP)
Yüzölçümü
 • Toplam: 5.343,22 km²
Rakım: 30 m
En yüksek nokta: 537 m (1.761 ft)
En alçak nokta: 0 m (0 ft)
Nüfus (31 Aralık 2023): 15.655,924
 • Sıra: 1.
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TRS)
Posta kodu: 34XXX
Alan kodu: 212 (Avrupa Yakası) 216 (Anadolu Yakası)
ISO 3166 kodu: TR-34
Plaka kodu: 34
GSYİH (nominal): 2018
• Toplam: ₺1,1 trilyon (1.)
• Kişi başı: ₺76.769 (2.)
İGE (2013):  0,828 yüksek · 4.
İklim: Cfa, Cfb, Csa, Csb
İnternet alan adı: .istanbul, .ist
Resmî site İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İstanbul, Türkiye'de Marmara Bölgesi'nde yer alan ve İstanbul ilinin merkezi olan şehirdir. Ekonomik, tarihî ve sosyokültürel açıdan önde gelen şehirlerden biridir. Şehir, iktisadi büyüklük açısından dünyada 34. sırada yer alır. Nüfuslarına göre şehirler listesinde belediye sınırları göz önüne alınarak yapılan sıralamaya göre Türkiye ve Avrupa'da birinci, dünyada ise on yedinci sırada yer almaktadır.
İstanbul Türkiye'nin kuzeybatısında, Marmara kıyısı ve Boğaziçi boyunca, Haliç'i de çevreleyecek şekilde kurulmuştur. İstanbul kıtalararası bir şehir olup, Avrupa'daki bölümüne Avrupa Yakası veya Rumeli Yakası, Asya'daki bölümüne ise Anadolu Yakası veya Asya Yakası denir. Tarihte ilk olarak üç tarafı Marmara Denizi, Boğaziçi ve Haliç'in sardığı bir yarımada üzerinde kurulan İstanbul'un batıdaki sınırını İstanbul Surları oluşturmaktaydı. Gelişme ve büyüme sürecinde surların her seferinde daha batıya ilerletilerek inşa edilmesiyle dört defa genişletilen şehrin 39 ilçesi vardır. Sınırları içerisinde ise büyükşehir belediyesi ile birlikte toplam 40 belediye bulunmaktadır.
Dünyanın en eski şehirlerinden biri olan İstanbul, 330-395 yılları arasında Roma İmparatorluğu, 395-1204 yılları arasında Bizans İmparatorluğu, 1204-1261 yılları arasında Latin İmparatorluğu,1261-1453 yılları arasında tekrar Bizans İmparatorluğu ve son olarak 1453-1922 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'na başkentlik yaptı. Ayrıca İstanbul, Hilâfetin Osmanlı İmparatorluğu'na geçtiği 1517'den kaldırıldığı 1924'e kadar İslam dünyasının da merkezi oldu.
Son yıllarda ortaya çıkarılan arkeolojik bulgularla, insanlık tarihine ilişkin önemli bilgiler elde edilmiştir. Yarımburgaz Mağarası'ndan çıkarılan taş aletlerle, ilkel insan izlerinin 400.000 yıl öncesine dayandığı ortaya çıkmıştır. Anadolu Yakası'nda yürütülen kazı çalışmaları ve bunlara bağlı araştırmalar, şehirde tarım ve hayvancılığa dayalı ilk yerleşik insan topluluğunun MÖ 5500'lere tarihlenen Fikirtepe Kültürü olduğunu göstermiştir. Bu arkeolojik bulgular yalnızca İstanbul'un değil, tüm Marmara Bölgesi'nin en eski insan izleridir. İstanbul sınırları içinde kent bazında ilk yerleşimler ise Anadolu Yakası'nda Kalkedon (Kadıköy); Avrupa Yakası'nda Byzantion'dur. Cumhuriyet dönemi öncesinde egemenliği altında olduğu devletlere yüzlerce yıl başkentlik yapan İstanbul, 13 Ekim 1923 tarihinde başkentin Ankara'ya taşınmasıyla bu özelliğini yitirmiş; ancak ülkenin ticaret, sanayi, ulaşım, turizm, eğitim, kültür ve sanat merkezi olmaya devam etmiştir.
Karadeniz ile Marmara Denizi'ni bağlayan ve Asya ile Avrupa'yı ayıran İstanbul Boğazı'na ev sahipliği yapması nedeniyle, İstanbul'un jeopolitik önemi oldukça yüksektir. Bugün tamamına yakını doldurulmuş olan ya da kaybolan doğal limanları vardır. Bu özellikleri yüzünden bölge toprakları üzerinde uzun süreli egemenlik anlaşmazlıkları ve savaşlar yaşanmıştır. Başlıca akarsular Riva, Kâğıthane ve Alibey dereleridir. İl toprakları az engebelidir ve en yüksek noktası Kartal ilçesindeki Aydos Tepesi'dir. İldeki başlıca doğal göller Büyükçekmece, Küçükçekmece ve Durusu gölleridir. İl ve yakın çevresinde, Karadeniz ile Akdeniz makro iklimleri arasında geçiş özellikleri görülür. Hava sıcaklıkları ve yağış ortalamaları düzensiz; bitki örtüsü dengesizdir.