Türkiye'deki Suriyeliler
Tarihçe > Suriye İç Savaşı ve takip eden dönemler

Ana madde: Suriye İç Savaşı'nda mülteciler
2011 yılında Suriye İç Savaşı'nın başlaması sonucunda Türkiye'ye savaştan kaçan ilk mülteciler giriş yapmaya başladı. 252 kişilik ilk mülteci kafilesi ülkeye 29 Nisan 2011’de Hatay, Reyhanlı'da yer alan Cilvegözü sınır kapısından giriş yaptı. Bu yıl Türkiye'de toplam uluslararası koruma sahibi olanların sayısı 58.018 idi ve toplamda Türkiye’ye gelen Suriyeli 14 bin kişiydi. Ağustos 2012’de Türkiye'deki Suriyeli nüfusu 60 bin civarına ulaştı; eski Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu Suriyeli sayısı hakkında “psikolojik sınır 100 bindir” açıklamasında bulundu. Ekim 2012’de Suriyeli sayısı 100 bine ulaştı, 2013 sonunda sayı 224 bini aştı.
Irak ve Şam İslam Devleti'nin 2014 ve 2015 yıllarında Suriye ve Irak'ın önemli bir bölümünü kontrolü altına almasının ardından Türkiye'deki mülteci dalgası hız kazandı. 2014’te dünyada en fazla mülteci barındıran ülke hâline geldi. 2014 bittiğinde Türkiye’de Suriyelilerin sayısı 1.5 milyondan fazlaydı. Bu sayı 2015 sonunda 2.5 milyona çıkan sayı, 2016 sonunda 2.8 olarak kaydedildi.
Suriyelilerin Avrupa'ya göçmek üzere Türkiye'yi transit ülke olarak kullanmaları sonucunda Türkiye-AB ilişkileri arasında yeni gelişmelere meydana geldi. 16 Mart 2016'da iki parti tarafından da kabul edilmiş “Türkiye-AB Mutabakatı” kapsamında AB'nin Türkiye’ye 4 yıl boyunca mültecilere harcanmak üzere toplamda 3+3 milyar Euro olmak üzere 6 milyar Euro desteği yapması ve bunun sonucunda Türkiye'nin mültecilere ev sahipliği yapması kararlaştırıldı. Anlaşma kapsamında Türkiye ve Türk vatandaşlarına AB ülkeleri ve pazarında bazı siyasi ve ekonomik ayrıcalıkların tanınması da planlanmıştı, ancak bunlar gerçekleştirilmedi. Türkiye hükûmeti ilerleyen zamanlarda birkaç kez mültecilerin sınır kapılarından geçişine karışılmayacağını açıklayarak göçmenleri AB ülkelerine karşı koz olarak kullanmak ile tehdit eti, ancak bu eylemler gerçekleştirilmedi. Bu tehditler göçmenlerin silahlaştırılması olarak ele alındı ve Türkiye'nin göçmenleri yumuşak güç olarak kullandığı öne sürüldü.
2016 yılından beri Türkiye'ye göç eden Suriyeli sayısında önemli azalmalar meydana gelmiş olmakla birlikte, doğal nüfus artışı nedeniyle Suriyeli nüfusu Türkiye'de yükselme eğiliminde olmaktadır. Suriyeli nüfusu 2017 sonunda 3.4, 2018 sonunda 3.6, 2019 sonunda ise 3.576.370 olarak kaydedildi. Ocak 2018’de başlayan Afrin Operasyonu ile birlikte askeri operasyon "terörle mücadele" kadar "Suriyelilerin evlerine dönmesine imkân sağlayacak" bir politika olarak da lanse edilmiştir. Suriye'nin bulunduğu kaotik durum, mültecilerin Türkiye'de yeni hayat kurmuş olmaları, aktif olarak Avrupa'ya göç etmek isteyen mülteci sayısının azlığı gibi nedenlerde ötürü Suriyelilerin Türkiye'den ayrılması "zor" olarak nitelendirilmiştir.
Cumhuriyet Halk Partisi üyesi Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan 2021'de Suriyeliler başta olmak üzere bölgedeki göçmenlere karşı ayrımcı olarak tanımlanmış politikalar getirileceğini duyurdu. Özcan Türkiye vatandaşı olmayan bireylerden su ücretinin 11 kat daha fazla alınacağını ve evlilik belgelerinden 100,000 Türk lirası isteneceğini ve açıkladı. Bu düzenlemeler diğer CHP'liler de dahil olmak üzere çeşitli politikacılar tarafından eleştirildi. Şubat 2022'de Uluslararası Mülteci Hakları Derneği bu uygulamalara karşı açmış olduğu davayı kazandı ve mahkeme yürütmenin durdurulmasına hükmetti.