Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar
Zorla çalıştırma ve işbirliğine zorlama

1941'in sonunda Naziler Sovyet savaş esirlerine yönelik politikalarını kademeli olarak gözden geçirmeye başladı. 30 Ekim 1941'de Hitler savaş öncesi Nazi Almanyası bölgesinde bulunan kamplarda esirlerin sınır dışı edilmesine karar verdi. Kararda Nazi makamlarını esirlerin koşullarını iyileştirmek için daha fazla adım atılmaları istendi. Kasım 1941'de Ordu Grubu "Środek", esirleri yaya olarak yürütme politikasından vazgeçti. 22 Kasım'da ele geçirilen vagonlarla esirlerin taşınması yasaklandı. Bu dönemde Nazi Almanyası'nda olarak çalıştırılan Sovyet esirlerin durumundaki gözle görüşür bir iyileşme sağlandı ve diğer ülkelerin savaş esirleriyle aynı seviyeye getirildi. OKH ön cephelerdeki geçiş kamplarında kalan esirler için yiyecek oranlarının artırılmasını istedi. Buna paralel olarak 1941 yılının ortasında OKW esirlerin çalışma yeteneklerine bağlı olarak üç kategoriye ayrılmalarını emretti. İlk kategorideki tamamen çalışabilen esirlere normal yiyecek miktarı verildi. Sağlıkçı esirler özel muamele gördü, hasta odalarında dinlendiler, tıbbı bakım olanaklarından yararlandılar ve ısıtılmış binalarda kaldılar. Kalıcı olarak çalışamayan esirlerin durumu resmen somutlaştırılmadı, ancak bu kategoride yer alan Kızıl Ordu askerlerinin büyük çoğunluğunun yok edilmesi öngörüldü. Bununla birlikte bu iyileştirme politikası Sovyet esirlerin bulunduğu toplama kamplarının çoğunluğunda çok yavaş ilerledi, emirlerin uygulanmadığı ve toplu katliamların devam ettiği durumlar sıkça görüldü.
Naziler Sovyet savaş esirlerini 1941'in sonuna kadar "köle emeği" kaynağı olarak görmedi. Hermann Göring 7 Kasım 1941'de esirlerin istihdamı, çalışma kapasitesi bakımından seçilmeleri ve ardından Nazi sanayii ve tarımında çalıştırılmaları talimatı verdi. Nazi ekonomisinin geliştirilmesi için çalışmak üzere esirleri kullanmayı amaçlayan faaliyetler, özellikle Nazi liderlerinin Sovyetler Birliği'ne karşı hızlı bir zafer kazanma ihtimalinin ortadan kalktığı açıkça belli olduğunda ve Moskova yakınlarındaki Nazi yenilgisinden itibaren yoğunlaştı. Ancak Nazi makamları esirlerin iş gücü olarak değerini anladıktan sonra bile onlara uygun yaşam koşulları sağlamadı. Göring Kasım 1941'deki emrinde "Rusların basit, bu nedenle onlar kolayca ve gıda dengesi bozulmadan beslenebilir. Onlar bir Alman gibi beslenmemeli ve bozulmamalı" ifadelerini kullandı ve Sovyet esirlerinin beslenmesi buna göre gerçekleşti. 3 Aralık 1941'de Nazi Silah ve Mühimmat Bakanı Fritz Todt silahlanma endüstrisinde uzman olarak çalışan esirlerin sorumluluğunu üstlendi ve 30 bin esirin yeterli yiyecek alması ve konaklaması için emir verdi. Bu istisna dışında yüzbinlerce esir kötü koşullarda kalmaya devam etti.
1942 itibaren tutsak alınan Kızıl Ordu askerleri Nazi ekonomisinde yoğun bir şekilde kullanıldı. Savaşın sonunda Nazi Almanyası'nda neredeyse bir milyon Sovyet savaş esiri OST-Arbeiter olarak çalıştırıldı. Kızıl Ordu askerleri uluslararası hukuka aykırı işler yapmak zorunda bıraktılar. Cenevre Sözleşmesi savaş esirlerinin askeri tesislerde çalıştırılmasını yasaklamasına rağmen Sovyet savaş esirleri askeri eğitim alanlarında, silah ve mühimmat üretiminde, askeri havaalanlarının inşasında çalışmak zorunda bırakıldılar. Hatta Sovyet esirleri işbirliğine zorlanıp Hiwi adıyla Nazi cephelerinde Kızıl Ordusu karşıtı faaliyetlerde bulundular, Trawniki adıyla örgütlenip kendi silah arkadaşlarına yönelik katliamlar gerçekleştirdiler. Bunun yanında çiftlik arazilerinde ve cesetlerin mezarlara taşınmasında çalıştırıldılar. Uzman olanlar endüstriyel tesislere nitelikli işçi olarak gönderildi. Birçoğu kötü beslenmeye, kötü muameleye ve sağlık için tehlikeli olan koşullara maruz bırakıldılar, birçoğu kazalar ve hastalıklar nedeniyle öldü. Sadece 1 Temmuz-10 Kasım 1943 tarihleri arasında Ruhr bölgesindeki kömür madenlerinde zorla çalıştırılan 27.638 Sovyet esiri ağır çalışma şartlarından kaynaklı yaşamını yitirdi.
1942'den itibaren Naziler Wehrmacht, SS veya Ordnungspolizei tarafından organize edilen işbirlikçi oluşumlarda hizmet etmek için gönüllü almaya başladı. Kamplardaki açlık ve ölümü göz önüne alarak birçok savaş esiri Nazilerle işbirliği yapmayı kabul etti. Eski savaş esirleri askerler arasında büyük çoğunluğu (%60'ın üzerinde) oluşturuyordu. Doğu lejyonlarının önemli bir yüzdesi Nazi işbirlikçilerden meydana geldi. En bilinen işbirlikçi askerî birlik Andrey Vlasov komutanlığındaki Rus Kurtuluş Ordusu idi. Vlasov, bağımsız askeri tabur kurmadan önce Naziler tarafından organize edilen çeşitli oluşumlarda görev yapmak üzere gönderildi, 1944'ün sonlarında ise Sovyet esirlerden uluşan askerî birlik kurdu ve onun komutanı oldu. İşbirlikçi gruplar bazen Kiev Kuren, Schutzmannschaft gibi Nazi polis örgütleri kurup ön cephelerde görev aldı, bazen istihbarat faaliyetleri yürüttü, bazen Yahudi gettolarını yok etmek için operasyonlar düzenledi, bazen de cephe arkasında katliamlar yaptı.