stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Akçay, Bismil
Coğrafya

Diyarbakır iline 56 km, Bismil ilçesine 21 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 213    
1997: 217
Nahçıvan Uyezdi

| Nahçıvan Uyezdi Нахичеванскій уѣздъ |
| --- | --- |
Uyezd
  Arması 
 Erivan Guberniyası'ndaki yeri
Ülke: Rus İmparatorluğu
Genel Valilik: Kafkasya
Guberniya: Erivan
Kuruluş tarihi: 1840
Feshedilişi: 1929
Başkent: Nahçıvan
Yüzölçümü
 • Toplam: 4.482,87 km²
Nüfus (1916)
 • Toplam: 136.859
 • Yoğunluk: 31/km²
 • Kent: %10,71
 • Kırsal: %89,29
Nahçıvan Uyezdi, Rus İmparatorluğu'nun genel valiliklerinden olan Kafkasya Genel Valiliğini oluşturan guberniyalardan biri olan Erivan Guberniyası'na bağlı uyezdlerden biriydi. Kuzeyinde Erivan Guberniyası'na bağlı Şerur-Daralayaz Uyezdi, doğusunda Yelizavetpol Guberniyası'na bağlı Zengezur Uyezdi, güneyinde ise İran yer alıyordu. Uyezdin idari merkezi Nahçıvan şehriydi.
Uyezdin arazi yapısı genel olarak dağlıktı ve tuz kaynakları dışında sanayiden yoksundu. Rus Devrimi'nin öncesinde nüfusun çoğunluğunu oluşturan 81.200'den fazla Müslümana ve daha sonra 1918–1920 Azerbaycan–Ermenistan Savaşı sırasında ya öldürülecek ya da göç edecek 54.200'den fazla Ermeni'ye ev sahipliği yapıyordu.
Uyezd 1828-1840 yılları arasında Ermeni Oblastı'na bağlıyken sonraki yıllarda Erivan Guberniyası'na bağlandı. Bolşevik devriminden kısa bir süre sonra bölge Osmanlı ordusunun işgaline uğradı ve Batum Antlaşmasıyla da beraber bölge Mondros Mütarekesine kadar Osmanlı ordusunun kontrolü altında kaldı. Osmanlı ordusunun geri çekilişinin ardından bölge 1919-1920 yılları arasında bölgedeki Müslümanların kontrolüne geçti. Her iki yılın ortasında da kısa süreli Ermeni kontrolü yaşandı ve bölge Kızıl Ordu'ya bağlı 11. Ordu tarafından Mayıs 1920'de ele geçirildi.
Sovyetler Birliği'nin kuruluşuyla Nahçıvan, Azerbaycan'ın bir ekslavı hâline getirildi. Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan SSC'lerinin Transkafkasya SFSC olacak şekilde birleştirildikleri esnada Nahçıvan'ın topraklarının bir kısmı (Sünik ve Vayots Dzor'da yer alan topraklar) Ermenistan'a verildi.
Tarihi > Rus yönetimi ve I. Dünya Savaşı

Nahçıvan şehrine merkezlendirilmiş olan Nahçıvan Uyezdi, 1828'de imzalanan Türkmençay Antlaşması sonrası kuruldu ve 1840'a kadar Ermeni Oblastı'nın idari alt birimlerinden biri oldu. Kabaca Nahçıvan Hanlığı'nın topraklarından oluşan uyezd, ülkelerine büyük ölçüde Aras nehrinin güneyinde yer alan İran'dan geri dönen Ermenilere ev sahipliği yaptı.
1844'te Kafkasya Genel Valiliği'nin tekrar kurulmasıyla Nahçıvan Uyezdi, 1849'da kurulacak olan Erivan Guberniyası'na bağlanana kadar 5 seneliğine Tiflis Guberniyası'na bağlı kaldı. Tiflis Guberniyası'na Nahçıvan'la beraber Erivan, Aleksandropol ve Ordubad Uyezdleri de bağlıydı. Ordubad Uyezdinin 1868'de lağvedilmesiyle topraklarının bir kısmı Nahçıvan'ın güney topraklarına, diğer bir kısmı Zengezur Uyezdine verildi. Kısa bir süre sonra yapılan idari reformlar sonucunda Nahçıvan Uyezdinin bugünkü Azerbaycan'ın Şerur rayonuna ve Ermenistan'ın Vayots Dzor iline tekabül eden kuzey kısmı 1870 yılında Nahçıvan'ı kuzeyden sınırlayan Şerur-Daralayaz Uyezdine verildi.
3 Mart 1918'de imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması ile beraber Rusya SFSC, Kars ve Batum Oblastlarının kontrolünü Osmanlı'ya verdi. Osmanlı'da bu topraklara Elviye-i Selâse denirdi. Ancak 22 Nisan 1918'de kurulan Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti, antlaşmayı reddettiğinden dolayı Osmanlı bölgedeki Oblastları işgale başladı. 3. Ordu, Erivan ve Tiflis vilayetlerinin batı kesimleriyle beraber Nahçıvan Uyezdini de ele geçirdi. Güney Kafkasya devletleriyle imzalanan Batum Antlaşması ile bu toprakların Osmanlı'ya olan bağlılığı resmiyet kazandı.
Tarihi > Aras Türk Cumhuriyeti

Ana madde: Aras Türk Cumhuriyeti
Mondros Mütarekesinin şartlarından dolayı Osmanlı, ordularını Erivan ve Tiflis vilayetlerinden çekmek zorunda kaldı ve geri Brest-Litovsk Antlaşması sınırlarına dönüldü. Osmanlı ordusunun komutanlarından olan Yakup Şevki Subaşı, Nahçıvan ve Erivan'ın işgal edilmiş bölgesinde Aras Türk Cumhuriyeti'nin kuruluşuna yaptığı maddi ve manevi yardımlar kapsamında bölgeye silahlar ve eğitmenler gönderdi.
İki hafta süren Gürcü-Ermeni Savaşının bitişinin ardından Ermenistan, Aras Cumhuriyeti'ni ilhak etmek için kuvvetlerini bölgeye gönderdi, ancak bölgeye ilerlemeleri 18 Ocak 1919'da bölgede yerel bir İngiliz askerî yönetimi kuran Yüzbaşı F. E. Laughton tarafından durduruldu. 26 Ocak 1919'da Tiflis'te bulunan İngiliz askerî karargâhı, "Ermeni askerler ile iyi silahlanmış 10 bin Müslüman asker arasında etnik bir çatışma çıkmaması" maksadıyla yerel askeri yönetimin verdiği kararı onayladıklarını açıkladı.
Türkçülüğe olumlu gözle bakmayan Tümgeneral William M. Thomson'ın o sıralarda Güney Kafkasya'daki en yüksek rütbeli subay haline gelmesi, İngilizlerin Aras Türk Cumhuriyeti'yle olan alımlı ilişkilerinin bitmesine sebep oldu. Thomson, ajan olduklarına inandığı Samet bey Mehmandarov ile Halil Sami Bey gibi kişilerin amaçlarının "Anadolu Hareketinden Sovyet Rusyası'na, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Azerbaycan'a uzanan bir köprü kurmak" olduğunu düşünüyordu. İngilizlerin genel valiliği feshettiğini ve bölgeyi Ermenistan'a bağlama planlarını açıklamasının ardından Gevorg Varşamyan bölgenin ilk valisi olarak seçildi.
Ermenistan'ın Nahçıvan'ı resmî ilhakı, 3 Mayıs 1919'da İngiliz temsilcisi General K. M. Davie'nin eşlik ettiği, Drastamat Kanayan komutasındaki Zengezur'lu Ermenilerden oluşan birliklerinin Transkafkasya Demiryolu boyunca güneye ilerlemesiyle gerçekleşti. Birlikler Develi kasabasına (günümüzdeki ismi Ararat) vardığında Tümgeneral Thomson onlara "Zengezur'un İngiliz-Azeri otorisine karşı sadakati bozacağı" gerekçesiyle durmalarını emretti. Ermenistan başbakanı olan Aleksandr Hatisyan'ın, Tiflis'te Thomson ile yaptığı bir görüşmede bu birliklerin hükûmetten bağımsız hareket ettiğini belirtmesiyle Thomson birliklere verdiği durma emrini kaldırdı. 13 Mayıs 1919'da birlikler Noraşen'e (şimdiki adı ile Şerur) vardığında Hatisyan Nahçıvan'a geldi ve Aras Türk Cumhuriyeti'nin Harbiye Nazırı olan Kalb Ali Han Nahiçevanskiy ile görüştü. Yapılan görüşme sonucu Aras Türk Cumhuriyeti resmen teslim olduğunu ilan etti.
Coğrafya

Uyezdin yer aldığı coğrafya genel olarak dağlıktır ve düz arazilerin birçoğu Aras Nehri boyunca yer alır. Bölgenin en yüksek noktası, Karabağ Sıradağlarında yer alan ve aynı zamanda Yelizavetpol Guberniyası ile Nahçıvan arasındaki doğu sınırını sağlayan, 3.918 m yüksekliğindeki Kapıcık Dağıdır. Aras nehrinin sol kolları uyezdin bölgesi içerisinde (Nahçıvan Çayı, Elince Çayı ve Gilan Çayı) akar. Uyezdin özellikle Ordubad bölgesindeki nüfusu sığır yetiştiriciliğiyle ve bahçecilikle geçiniyordu. Neredeyse hiç sanayi tesisi ya da fabrika olmasa da yılda yaklaşık 113,4 ton tuz üreten tuz kaynakları vardı.
Coğrafya > Bölgeleri

Nahçıvan Uyezdinin uçastok (Rusça: участокъ) denen bölgeleri 1913'te şu şekildeydi:
| İsim | 1912 nüfusu | Alan |
| --- | --- | --- |
| Birinci uçastok | 25.497 | 66.062 verstkare (75.183 km2) |
| İkinci uçastok | 28.243 | 125.392 verstkare (142.704 km2) |
| Üçüncü uçastok | 25.241 | 132.735 verstkare (151.061 km2) |
| Dördüncü uçastok | 32.651 | 69.715 verstkare (79.340 km2) |
Demografi

1897'de yapılan Rus İmparatorluğu nüfus sayımına göre Nahçıvan Uyezdi, 28 Ocak 1897 itibarıyla 52.984'ü erkek, 47.787'si kadın olmak üzere toplam 100.771 nüfusa sahipti. Nüfusun önemli bir kısmının anadili Tatarca iken Ermenice konuşan bir azınlık da mevcuttu.
| Dil | Konuşan sayısı | % |
| --- | --- | --- |
| Tatarca | 64,151 | 63.66 |
| Ermenice | 34,672 | 34.41 |
| Rusça | 858 | 0.85 |
| Kürtçe | 639 | 0.63 |
| Lehçe | 154 | 0.15 |
| Ukraynaca | 152 | 0.15 |
| Gürcüce | 42 | 0.04 |
| Yunanca | 18 | 0.02 |
| Farsça | 16 | 0.02 |
| Süryanice | 9 | 0.01 |
| Almanca | 9 | 0.01 |
| Belarusça | 4 | 0.00 |
| Yahudi dilleri | 4 | 0.00 |
| Diğer | 43 | 0.04 |
| Toplam | 100,771 | 100.00 |
Kavkazskiy kalendar adlı bir almanakın 1917'deki yayımına göre Nahçıvan Uyezdi 1917'de 74.081'i erkek, 62.778'i kadın olmak üzere toplam 136.859 nüfusa sahipti. Belirtilene göre bunların 133.343'ü yerli, 3.516'sı Nahçıvan'da geçici kalanlardı.
| Milliyet | Kentsel alan> Sayı | Kentsel alan> % | Kırsal alan> Sayı | Kırsal alan> % | Toplam> Sayı | Toplam> % |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Şiî müslümanlar | 11,475 | 78.32 | 69,716 | 57.05 | 81,191 | 59.32 |
| Ermeniler | 2,844 | 19.41 | 51,365 | 42.03 | 54,209 | 39.61 |
| Ruslar | 233 | 1.59 | 471 | 0.39 | 704 | 0.51 |
| Kürtler | 0 | 0.00 | 517 | 0.42 | 517 | 0.38 |
| Gürcüler | 72 | 0.49 | 96 | 0.08 | 168 | 0.12 |
| Diğer Avrupalılar | 14 | 0.10 | 43 | 0.04 | 57 | 0.04 |
| Asyalı Hristiyanlar | 7 | 0.05 | 0 | 0.00 | 7 | 0.01 |
| Kuzey Kafkasyalılar | 6 | 0.04 | 0 | 0.00 | 6 | 0.00 |
| Toplam | 14,651 | 100.00 | 122,208 | 100.00 | 136,859 | 100.00 |
Bibliyografya

Bournoutian, George A. (1992). The Khanate of Erevan Under Qajar Rule, 1795-1828. Costa Mesa: Mazda Publishers. ISBN 9780939214181.
Bournoutian, George A. (2018). Armenia and Imperial Decline: The Yerevan Province, 1900–1914. Milton Park, Abingdon, Oxon: Routledge. ISBN 978-1-351-06260-2. OCLC 1037283914.
de Waal, Thomas (2015). Great Catastrophe: Armenians and Turks in the Shadow of Genocide. Oxford. ISBN 978-0-19-935070-4. OCLC 897378977.
"Հայաստանի զորքերը գրավում են Զանգիբասարը [այսօր՝ Մասիս]․ 23 հունիս, 1920" [Ermeni güçlerinin Zangibasar'ı (şimdiki adıyla Masis) işgali: 23 Haziran 1920]. ANI Armenian Research Center (Ermenice). 23 Haziran 2021. 20 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2022.
Hovannisian, Richard G. (1971). The Republic of Armenia: The First Year, 1918–1919. 1. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0520019843.
Hovannisian, Richard G. (1982). The Republic of Armenia: From Versailles to London, 1919–1920. 2. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0520041868.
Hovannisian, Richard G. (1996a). The Republic of Armenia: From London to Sèvres, February–August 1920. 3. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0520088030.
Кавказский календарь на 1913 год [Kavkazskiy Kalendar'ın 1913 sayısı]. 68th (Rusça). Tiflis: Tipografiya kantselyarii Ye.I.V. na Kavkaze, kazenny dom. 1913. 19 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
Кавказский календарь на 1917 год [Kavkazskiy Kalendar'ın 1917 sayısı]. 72nd (Rusça). Tiflis: Tipografiya kantselyarii Ye.I.V. na Kavkaze, kazenny dom. 1917. 4 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
Khatisian, Alexander (16 Mart 2020). "9. Ermenistan'ın sınırlarının genişletilmesi ve 1919 tarihli 28 Mayıs Yasası". Հայաստանի Հանրապետության ծագումն ու զարգացումը [Ermenistan Cumhuriyeti'nin kökeni ve gelişimi] (Ermenice)  – ANI Armenian Research Center vasıtasıyla.
Tsutsiev, Arthur (2014). Atlas of the Ethno-Political History of the Caucasus (PDF). Nora Seligman Favorov tarafından çevrildi. New Haven: Yale University Press. ISBN 9780300153088. 17 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
Bölgedeki Aras Türk Cumhuriyeti'nin bayrağı.
Amerikan Barış Müzakere Komisyonu'nun Nahçıvan'daki katliamları açıkladığı telgraf.
Popüler bilim

Dr. Bertley, Bilimin Rengi sergisinde öğrencilerle birlikte bilim gösterisini izliyor, Nisan 2016
Popüler bilim, toplumun her kesiminin anlayacağı bir dille ve biçimle yapılan bilimdir. Popüler bilim ürünleri genellikle çok geniş alanda, çok çeşitli bilim dallarıyla ilgilenir. Üretenler, ortaya koyanlar; bilim insanları da olabileceği gibi genelde bilime yakın, konusunda bilgili kişilerdir. Popüler bilim birçok biçimde halka sunulabilir. Kitap, dergi, belgesel ve gazete başlıca biçimlerdir.
Önemi

Popüler bilim, bilim insanlarının bilimle uğraşmayan halkın anlayamayacağı dünyalarını halkın anlayabileceği ve yararlanabileceği bir duruma getirip halka sunar. Çok ağır ve karmaşık bilim dili, halkın diline yakın bir duruma indirgenir. Böylece bilimle uğraşmayan ama bilimin ürettiği teknik ve teknolojiyi kullanan halk ile bilim dünyasının arasındaki iletişim sağlanmış olur.
Dergiler

Ana madde: Popüler bilim dergisi
Genellikle ilgili bilim alanında uzman olmayan okurlara yönelik oluşturulmuş haber ve araştırma, inceleme ya da bilgilendirme içeriklerinin yer aldığı süreli yayınlardır. Okur kitlesinin alan uzmanları olduğu ve yine araştırma ve inceleme makalelerinin sunulduğu yayınlara ise bilimsel dergi adı verilir. Popüler bilim dergilerinde yer alan içerik, yer yer haberlerde de konu edilir. Bu dergiler, bilimsel bilgi ve fikirlerin yayılması bağlamında en önemli medyalardan biri olarak gösterilmektedir.
Popular Science, 1888 yılından beri yayımlanan National Geographic veya 1967'den beri TÜBİTAK tarafından aylık olarak yayımlanan Bilim ve Teknik ya da Bilim ve Gelecek veya Bilim ve Ütopya gibi yayınlar, popüler bilim dergilerine örnek olarak gösterilebilir.
Diğer yayınlar

Discovery Channel - Kablolu televizyon ya da uydu yayını televizyon kanalı.
Daily Planet - Kanada'da bir televizyon dizisi.
Bilgi Küpü -  NTV Yayınları'nın "21. yüzyıla ayak uydurmak için bilmeniz gereken her şey" alt başlıklı popüler bilim ansiklopedisi.
Şalkarteniz

| Şalkarteniz Шалқартеңіз  (Kazakça) Шалкартениз  (Rusça) |
| --- | --- |
Nisan 2018'de gölün Sentinel-2 görüntüsü
ŞalkartenizKazakistan'daki konumu
Havza
Ülke(ler):  Kazakistan
Bölge(ler): Aktöbe Eyaleti
İlçe(ler): Irgız
Konum: Turgay Havzası
Koordinatlar: 48°10′00″N 63°10′00″E﻿ / ﻿48.166667°K 63.166667°D﻿ / 48.166667; 63.166667
Genel bilgiler
Tür: Endoreik
Akarsu (gelen): Jıngıldıözek Tegene Turgai
Uzunluk: 60 kilometre (37 mi)
Genişlik: 30 kilometre (19 mi)
En derin noktası: 3 metre (9,8 ft)
Yüzölçümü: 1.800 kilometrekare (690 sq mi)
Yüzey rakımı: 55 metre (180 ft)
Wikimedia Commons

Şalkarteniz (Kazakça: Шалқартеңіз, sınırsız deniz; Rusça: Шалкартениз), Kazakistan’da Aktöbe Eyaleti‘nin Irgız İlçesinde bulunan bir tuz gölüdür.
Şalkarteniz, Turan Depresyonu'nun kuzeydoğu kesiminde, Aralsk şehrinin 160 kilometre (99 mi) kuzeybatısında yer alır. Kazak yarı çölü ekolojik bölgesinin bir parçasıdır. Yakın çevresinde hiçbir yerleşim yeri yoktur ve en yakın yer 23 kilometre (14 mi) batıda bulunan Jaysanbay köyüdür.
Tarihçe

16. yüzyılın sonuna kadar Şalkarteniz havzası, o zamanlar Aral Gölü'ne kadar ulaşan Turgai Nehrinin bol suları tarafından besleniyordu. Takip eden yüzyıllarda nehir sığlaştı ve Şalkarteniz'e ulaşan su miktarı azaldı. Böylece Turgai Nehrinin güneye olan akışı durdu ve Aral Gölü ile bağlantısı kesildi. 20. yüzyıla gelindiğinde Kazak SSC döneminde yapılan yanlış uygulamalar nedeniyle 1960 yılında Şalkarteniz  tamamen kurudu. Buna sebep olarak, Turgai ve Irgız nehirlerinden çekilen su miktarın arttırılması ve orman örtüsünun ciddi bir şekilde yok edilmesi sayılabilir. Yuva yapmak için Şalkarteniz'e gelen Büyük flamingo kolonileri, gölün yok olması ile burayı terk etti.
1969-1970 yıllarında yaşanan yoğun kar yağışı sonrasında Turgay Havzası'ndaki nehirlerde şiddetli sel taşkınları meydana geldi. Benzer taşkınlar 1971 ve 1972 yılında tekrar yaşandı. Göl havzasının tekrar su ile dolması, flamingo kolonilerin geri dönmesine neden oldu.
Coğrafya

Şalkarteniz büyük bir mevsimsel göl'dür ve sadece yılın belli bir zamanında su ile dolar. Turan Depresyonu'nun kuzeyinde ve Aral Gölü'nün 200 kilometre (120 mi) kuzeydoğusunda, Turgay Havzası'nın güney sınırındaki endoreik bir havzada yer alır. Etrafı kurak alanlar ile çevrilidir ve güneyinde Aral Karakum Çölü yer alır.
Göl kar suyu ile beslenmektedir. İlkbaharda karlar eridiğinde Jıngıldıözek, Tegene, Turgai  ve Irgız  nehirlerinin suları kuru havzayı doldurarak gölü bir bittern tuzlu göl [en] haline getirir. Mevsimsel gölün ömrü yaklaşık üç aydır ve ortalama derinliği 2 metre (6 ft 7 in) ile 3 metre (9,8 ft) arasındadır. Yaz aylarında genellikle kuru tuz düzlükleri veya kısmi bataklık haline dönüşür. 
Şalkarteniz'in güneyinde Karakol ve Kurdım gölleri yer alır. Akgöl, Şalkarteniz'in kuzey ucunun yaklaşık 50 kilometre (31 mi) kuzeydoğusunda yer alır.
— Kaynak,  — Ağız, Şalkarteniz, Aktöbe Eyaleti
Kar altındaki gölün Sentinel-2 görüntüsü.
Gümrükler Genel Müdürlüğü

Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü ile karıştırılmamalıdır.
| GGM |
| --- | --- |
Gümrük

Gümrük Bayrağı

Genel bilgiler
Önceki kurumlar: İstanbul Emtia Gümrük Eminliği 1859/1860 Rüsumat Emaneti 1861/1909 Rüsumat Müdiriyeti Umumiyesi 1909/1931 Gümrükler Umum umumiyesi 1932/1962 Gümrükler Genel Müdürlüğü 1963-Bugün
Türü: Denetleme, Kaçakçılıkla Mücadeleme
Bağlılığı: Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı
Adres: Dumlupınar Bulvarı No:151 Eskişehir Yolu 9. Km. 06530-Çankaya/ANKARA
Yönetici(ler): Mustafa Gümüş, Genel Müdür
Web sitesi: ggm.ticaret.gov.tr//
Gümrükler Genel Müdürlüğü, görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla gümrük ve dış ticaret mevzuatının uygulayıcısı olarak faaliyet gösteren Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri ve bağlantıları gümrük müdürlükleri ile eş güdüm içerisinde çalışmakta olup Ticaret Bakanlığı'na bağlı bir genel müdürlüktür.
Gümrük ve inhisarlar Vekâleti bağlı kuruluşlar

Cumhuriyetin başlangıç yıllarından bu yana Türkiye'de Gümrük ve inhisarlar Vekâletine bağlı olarak hizmet veren 9 Ekim 1935 tarih ve 2825 sayılı “Gümrük ve İnhisarlar Vekaletinin Teşkilat ve Vazifelerine Dair Kanun” ile vekaletinin görevleri belirlenmiştir. Gümrükler Umum (genel) Müdürlüğü ve yarı askeri Gümrük Muhafaza Umum Kumandanlığından (genel müdürlüğü) oluşmaktadır. Günümüzde taşra teşkilatı, gümrük ve gümrük muhafaza kuruluşları şeklinde teşkilatlanmıştır.
Gümrük ve inhisarlar Vekâleti bağlı kuruluşlar > Gümrük ve inhisarlar Vekâletinin kullandığı bayrakları

Gümrük ve inhisarlar Vekâletinin kurulması ile Gümrük Dairesi ve Gümrük Kontrolünü gösteren bayraklar Reisicumhur Mustafa Kemal ATATÜRK ve dönemin Başvekili İsmet İNÖNÜ tarafından belirlendiği 1937 yılından itibaren değişiklik yapılmadan gümrük idarelerinde kullanılmaya devam edilmektedir.
Gümrükler Genel Müdürlüğü Tarihçe

Osmanlı döneminde sadece bir "gelir" unsuru olarak görülen gümrükler Avrupa'da yaşanan sanayi devriminden ötürü gümrük konuları ve sorunları ile kaçakçılıkla mücadele ön plana geçerek Osmanlı İmparatorluğu'nda gümrüklerle ilgili zorunlu düzenlemeler yapıldı 1859 yılından itibaren İstanbul Emtia Gümrük Eminliğine bağlandı daha sonra İstanbul Emtia Gümrük Eminliği kaldırılarak 1861 yılında Rüsumat Emaneti kurularak taşradaki Gümrük Emanetleri de Müdürlük ismini aldı. Tanzimat Döneminde Gümrükler, doğrudan Sadrazamlığa bağlandı. 12 Temmuz 1909 tarihinde Rüsumat Emaneti kaldırılarak “Rüsumat Müdiriyeti Umumiyesi” (Gümrükler Genel Müdürlüğü) adı altında yeniden Maliye'ye bağlandı. Cumhuriyet Döneminde Gümrük Tarifesi Kanununun 1 Ekim 1929 uygulanması ve vergilerin artırılmasından ötürü kaçakçılık boyutunda artış oldu. Gümrük teşkilatının idari yapısında büyük değişikliğe gidilerek 29/12/1931 tarihinde “Gümrük ve İnhisarlar Vekaleti” kurularak Bakanlık merkez birimi “Gümrükler Umum Müdürlüğü”olarak tekrar teşkilatlandı. Daha sonra Bakanlıkların yeniden düzenlenmesi ile 1983 yılında “Maliye ve Gümrük Bakanlığı” altında “Gümrükler Genel Müdürlüğü” görevlerine anılan Bakanlık altında 1993 yılına kadar devam etti. 02.07.1993 yılında Maliye Bakanlığından ayrılarak Başbakanlığa bağlı Gümrük Müsteşarlığının adı altında “Gümrükler Genel Müdürlüğü” görevlerine devam etti. Bakanlıkların yeniden düzenlenmesi ile 2011 yılında Gümrük ve Ticaret Bakanlığının altında “Gümrükler Genel Müdürlüğü” adı ile görevlerini sürdürmekte olup 2018 yılında bakanlığın adı Ticaret Bakanlığı olarak değiştirilerek anılan genel müdürlük görevlerini Osmanlı İmparatorluğundan bu güne sürdürmektedir.
Görevleri > Gümrükler Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır

Gümrük rejimlerinin uygulanması,
Elektronik gümrük işlemlerinin yürütülmesi,
Gümrük işlemlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılmasına yönelik işlemler,
Gümrük tarifesine yönelik işlemler,
Gümrük kıymeti ve uzlaşma işlemleri dahil gümrük vergilerine ilişkin işlemler,
Vergi kayıp ve kaçakları ile alacaklarının tahsiline ilişkin işlemler,
Gümrük idarelerinin açılması ve kapatılması,
Gümrük laboratuvarları ile ilgili işlemler,
Menşe kurallarının gümrük idarelerinde uygulanmasına ilişkin işlemler,
Muafiyet ve hızlı kargo işlemleri,
Sınır ticareti ve serbest bölgeler ile ilgili gümrük  işlemleri,
Fikri ve sınai mülkiyet hakları kapsamında gümrük uygulamaları,
Yukarıda bahsedilen işlemlerle ilgili mevzuat hazırlanması,
Dış Ticaret İşlemlerinin yürütülmesinde sanayici, ihracatçı ve ithalatçılara müşavirlik hizmeti veren Gümrük Müşavirleri ile ilgili işlemleri yürütmek.
Bağlı Birimleri > Merkez Teşkilatı

Mevzuat ve Denetim Raporları Dairesi
Geçici İthalat ve Hariçte İşleme Dairesi
Yönetim Hizmetleri Dairesi
Tahsilat Dairesi
Elektronik Gümrük İşlemleri Dairesi
Kıymet ve Vergilendirme Dairesi
Gümrük Müşavirleri Dairesi
Tarife ve Laboratuvarlar Dairesi
Antrepo ve Serbest Bölgeler Dairesi
Transit ve TIR Dairesi
İhracat ve Dahilde İşleme Dairesi
Dijital Dönüşüm ve Analiz Dairesi
Gümrük İdareleri Dairesi
İthalat ve Menşe Dairesi
Ticaretin Kolaylaştırılması Dairesi
Muafiyetler Dairesi
Bağlı Birimleri > Taşra Teşkilatı

Tüm Gümrük Müdürlükleri 22 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Tüm Laboratuvar Müdürlükleri
Hudut Kapıları

Kara Hudut Kapısı 7 Ocak 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Demir Yolu Hudut Kapısı 22 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Deniz Hudut Kapısı 22 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Hava Hudut Kapısı 22 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Logo Kullanımı

Gümrükler Genel Müdürlüğünün resmi olarak logosunun kullanılmadığı Ticaret Bakanlığının kurumsal kimlik kılavuzunda yer verilmese de Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü bağlantı gümrük teşkilatında görevli gümrük müdürü, gümrük muhafaza kaçakçılık ve istihbarat müdürü, gümrük müdür yardımcısı, bölge amiri, kısım amiri, şef, muayene memuru, muhafaza memuru, kaptan, makinist, gemi adamı, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur, icra memuru, ambar memuru, satış memuru, veznedar unvanlarında görevli personel kullanmakta olup kılık kıyafet yönetmeliği ekinde yer almaktadır 27 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..