Lazca
Alfabe > Lehçeler

Niko Marr (1910) ve Çikobava (1936), Bucaklişi (2000, Mjora I 48), Lazcanın, Hopa, Arhavi-Fındıklı ve Ardeşen-Pazar'da konuşulan üç lehçeden oluştuğunu ileri sürmüşlerse de Goichi Kojima ile Bucaklişi'nin Lazca Gramer adlı çalışmasında lehçe sayısı beşe çıkarılmıştır. Bununla beraber Lazca Doğu (Hopa, Arhavi) ve Batı (Pazar, Ardeşen) şeklinde iki ana grupta da incelenmektedir. Lazcanın lehçeleri şunlardır:
Arkabuli (არქაბული) -  Arhavi (Arkabi-არქაბი) ve Fındıklı Viǯe-ვიწე) ilçesinde konuşulur.
Atinuri (ათინური) - Pazar (Atina-ათინა) ilçesinde  konuşulur.
Artaşenuri (არტაშენური) - Ardeşen (Art̆aşeni-არტაშენი) ve Çamlıhemşin'de konuşulur.
Çxaluri (ჩხალური) - Borçka ilçesi Çhala (Çxala-ჩხალა) vadisinde konuşulur.
Xopuri (ხოფური) - Hopa (Xopa-ხოფა) ve Batum'da konuşulur.
Lazcanın Pazar lehçesi, bölgede yapılan ticaretin etkisiyle Türkçe ve Pontus Rumcası'ndan fazlaca etkilenmiştir. Ardeşen ve Çamlıhemşin lehçesi; Pazar lehçesine paralellik gösterir. Fındıklı ve Arhavi lehçesi ise Pazar'a nazaran Türkçeden daha az etkilenmiştir. Hopa lehçesi ise gerek diğer kardeş dil Gürcüce, gerekse Megrelceye en fazla benzeyen lehçedir. Borçka'nın Düzköy köyünde konuşulan Lazca ise hiçbir lehçeye benzemeyecek kadar farklıdır.
Örneklerle Lazcayı lehçeleriyle karşılaştırmak gerekirse:
| Türkçe | Pazar | Ardeşen | Arhavi | Hopa |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| seviyorum | malimben | maoropen | p̌orom | p̌qorop |
| seviyorsun | galimben | gaoropen | orom | qorop |
| seviyor | alimben | aropen | oroms | qorops |
| seviyoruz | malimberan | maoropenan | p̌oromt | p̌qorot |
| seviyorsunuz | galimberan | gaoropenan | oromt | qoropt |
| seviyorlar | alimberan | aoropenan | oroman | qoropa |
| Türkçe | Ardeşen | Arhavi |
| --- | --- | --- |
| biliyorum | komişgun | komiçkin |
| biliyorsun | kogişgun | kogiçkin |
| biliyor | kuşgun | kuçkin |
| biliyoruz | komişgunan | komiçkinan |
| biliyorsunuz | kogişgunan | kogiçkinan |
| biliyorlar | kuşgunan | kuçkinan |
| Türkçe | Lazca | İngilizce | Gürcüce | Sırpça | Yunanca | Baskça |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ben | ma (მა) | I | me (მე) | ja (Ја) | ego (Εγώ) | i |
| sen | si (სი) | you | şen (შენ) | vi (Ви) | eseis (Εσεις) | zuk |
| o | him/heya (ჰიმ) (ჰეია) | he\she\it | is (ის) | on (Он) | aftos (Αυτος) | he |
| biz | şku (შქუ) | we | çven (ჩვენ) | mi smo (Ми смо) | eimaste (Ειμάστε) | garen |
| siz | tkva (თქვა) | you | tkven (თქვენ) | vi (Ви) | eseis (Εσεις) | zuk |
| onlar | hini/hentepe (ჰინი) (ჰენთეფე) | they | isini (ისინი) | su (Су) | itan (Ητάν) | ziren |
| anne | nana (ნანა) | mother | deda (დედა) | majko (Мајко) | mitera (Μητέρα) | amak |
| baba | baba (ბაბა) | father | mama (მამა) | otac (Отаћ) | pateras (Πατέρας) | aita |
| kız kardeş | da (და) | sister | da (და) | sestre (Сестре) | adelfi (Αδελφή) | arrebak |
| erkek kardeş | cuma (ჯუმა) | brother | dzma (ძმა) | brat (Брат) | adelfos (Αδελφός) | anaia |
| büyük anne | didi nana (დიდი ნანა) | grandmom | bebia (ბებია) | baka (Бака) | giagia (Γιαγιά) | amona |
| dede | p̌ap̌uli (პაპული) | granddad | babua (ბაბუა) | deda (Деда) | pappous (Παππούς) | aitona |
| Türkçe | Lazca | Gürcüce | İngilizce |
| --- | --- | --- | --- |
| gel | moxti (მოხთი) | modi (მოდი) | come |
| git | igzali (იგლაზი) | tzadi (წადი) | go |
| saç | toma (თომა) | tma (თმა) | hair |
| sus | dostivi (დოსთივი) | mokete (მოკეტე) | shut up |
| burun | çxindi (ჩხინდი) | tsxviri (ცხვირი) | nose |
| nerede | so (სო) | sad (სად) | where |
| neden | muşeni (მუშენი) | ratom (რატომ) | why |
| kim | mi (მი) | vin (ვინ) | who |
| ne | mu (მუ) | ra (რა) | what |
| nasıl | muç̌o (მუჭო) | rogor (როგორ) | how |
| oturuyorum | kopxer (ქოფხერ) | vzivar (ვზივარ) | I am sitting |
| iyi | ǩai/vrosi (კაი/ვროსი) | kargi (კარგი) | good |
| Lazca | Lazuri nena (ლაზური ნენა) | Lazuri ena (ლაზური ენა) | Laz language |