Makedon Hanedanı döneminde Bizans İmparatorluğu
Müslümanlara karşı savaşlar

Ana madde: İslam'ın yayılışı
867 yılına gelindiğinde imparatorluk hem doğuda hem de batıda konumunu sağlamlaştırmış; devletin savunmaya odaklı askerî yapısının başarısı, imparatorluğun doğuda yeniden yayılmasına olanak vermişti.
İmparatorluğun yeniden yayılma süreci zaferler ve ardından gelen bazı mağlubiyetlerle değişken bir şekilde başladı. Girit'in geçici yeniden fethini (843-44) Bitinya'dan başlayıp İstanbul Boğazı kıyılarına dökülen Bizans ordusunun Mauropotamos (Kara Dere)'taki ezici yenilgisi izledi. İmparatorlar, Sicilya'nın Müslümanlar tarafından fethini de engelleyemediler. Günümüz Tunusu'nu işgal üssü olarak kullanan Müslümanlar; 831'de Palermo'yu, 842'de Messina'yı, 859'da Enna'yı, 878'de Siraküza'yı, 900'de Katanya'yı ve 902'de Sicilya'daki son Rum kalesi olan Taormina kalesini de fethettiler.
Yaşanan bu olumsuzluklar, Mısır'ın Dimyat kentinin ele geçirilmesiyle (853), Malatya Emiri'nin mağlubiyete uğratılmasıyla (863), Dalmaçya üzerinde imparatorluk otoritesinin tesis edilmesiyle (867) ve I. Basileios'un Fırat'a doğru yaptığı seferlerle (870'ler) bir nebze dengelenmiş oldu.
Bizans İmparatorluğu'nun doğu eyaletlerinde büyük bir taraftar kitlesine sahip olan ve Bizans yönetimi tarafından dinî baskı altına alınan Pavlus mezhebi mensupları, Abbâsîler'le birlikte hareket edip imparatorluğa karşı mücadele etmeye başladılar. Müslümanlarla işbirliği yapan Pavlusçuları bastırmak için birkaç askerî sefer düzenlendi ve nihayetinde Pavlusçular, I. Basileios tarafından yenilgiye uğratıldılar. Arap Müslümanlardan gelen tehditler, Müslümanların aralarında yaşadıkları iç çekişmeler ve Türklerin doğuda yükselişiyle birlikte azaldı.
904 yılında imparatorluğun en büyük ikinci kenti Selanik, mühtedi bir Rum olan Trabluslu Leon'un önderliğindeki Abbasi filosu tarafından yağmalanınca imparatorluk büyük bir felaketle karşılaştı. Bizanslılar buna 908 yılında bir Abbasi donanmasını yok ederek ve iki yıl sonra da Suriye'deki Laodikya şehrini yağmalayarak karşılık verdiler fakat Laodikya baskını, Akdeniz'deki Müslüman hakimiyetini kırmaya yetmedi. Girit Müslümanları, Laodikya'dan bir yıl sonra 911'de Girit'i geri almaya çalışan imparatorluk güçlerine ezici bir yenilgi yaşattılar.
İmparatorluğun Müslümanlarla komşu olduğu doğu sınırında durum değişkendi; Bizanslılar dönüşümlü olarak saldırı veya savunma halinde bulunuyorlardı. 860'ta ilk defa Konstantinopolis yakınlarında beliren Kiev Rusları da yeni bir zorluk oluşturuyordu. Ruslar; 941 yılında bir kez daha İstanbul Boğazı'nın Asya kıyılarında belirdiler ancak bu kez Rumlar tarafından yenilgiye uğratıldılar. Bu durum, 907'den sonra istilacıları yalnızca diplomasiyle geri püskürtmeyi başarabilen Bizans'ın askeri durumundaki iyileşmeyi gözler önüne serdi. Rusları yenen kişi, Mezopotamya'daki seferleriyle tanınan general İoannis Kurkuas idi. Kurkuas'ın 943'te başlayan Mezopotamya seferinin doruk noktası, 944'te  Edessa'nın geri alınmasıydı. Kurkuas, Hristiyan kutsal emaneti olan Mandylion'u Edessa'dan Konstantinopolis'e getirdi ve bundan ötürü kentte kutlamalar yapıldı.
Asker kökenli imparatorlar II. Nikiforos Fokas (s. 963-969) ve I. İoannis Çimiskes (s. 969-976) imparatorluğun sınırlarını Suriye'ye kadar genişlettiler, kuzeybatı Irak emirlerini yendiler ve Girit ile Kıbrıs adalarını geri aldılar. Bizans, Mezopotamya'da oldukça güçlendi. Hatta  İoannis'in yönetimi zarfında, imparatorluğun orduları güneydeki Kudüs kentini tehdit etmeye başlamıştı. Halep Emirliği ve komşuları, imparatorluğun doğudaki vasalları haline geldiler. İmparatorluğun doğudaki hakimiyetine yönelik en büyük tehdit ise Mısırdaki Fatımi hilafetiydi.