Deng Şiaoping
Hayatı > Fransa'daki okul hayatı

1919 ile 1921 yılları arasında aşağı yukarı 1600 diğer Çinli öğrencinin Fransa'ya gelmesi gibi Deng Şiaoping ile Deng Shaosheng de kendileri ilk kez Ekim 1920'de Fransa'ya vardı. İleride daha yüksek seviyede eğitim görebilmek amacıyla Fransızcayı akıcı seviyeye ulaşana kadar öğrenmek üzere Fransa çapındaki farklı liselere gönderildiler. Deng ile amcası ilk olarak Bayeux'ye vardı. İleride Deng, burada hiçbir şey öğrenmediğini, yemeklerin kötü olduğunu ve herkesin kendisine yönelik çocuk muamelesinde bulunduğunu hatırladı.
Daha Ocak 1921'de öğrenciler, onları Fransa'ya eğitim için sevk etmiş vakfın artık hiç parası kalmadığı haberini aldı. Deng, kendi ailesinden mütevazı oranda parasal yardım almaya devam edebilse de, yine çeşitli fabrikalarda iş aramaya zorundu kaldı. 16 yaşındayken Le Creusot kasabasında Schneider et Cie fabrikasındaki fırınlarda, sonra Châlette-sur-Loing'da Hutchinson şirketine ait kağıt çiçek ve lastik ayakkabı fabrikalarında, 1925 yılı ve sonrasında da Renault'da çalıştı. Deng ile kendisine benzer durumda bulunan yurttaşları, her ne kadar köklü ailelerden gelmiş ve Çin'de elit kesime ait olsalar da, yine Fransızların yapmadıkları işlerde çalıştı, bunun için de Fransız çıraklardan daha az para kazandılar. Deng, kendi eğitimini devam ettirmek için her ne kadar çaba sarf etse de, bu çabalar hep boşa çıktı.
Çinli işçi-öğrencilerin umutsuz durumu, grup üyelerinin yakınlaşması ve radikalleşmesine yol verdi. Sık sık Çin ve Fransa hükûmetlerine yönelik protesto düzenlediler. 1922 yılında bu işçi-öğrencileri temsil eden bir örgüt kuruldu; bu örgüt bir sene sonra Çin Komünist Gençlik Ligi'ne dahil oldu. 1924 yılında Fransa'daki Çinlilerin kurduğu komünist derneğin tüm üyeleri otomatik olarak Çin Komünist Partisi (ÇKP) üyesi oldu; bir sene sonra, ÇKP ile Kuomintang birleşti.
1923 yılı yaz mevsimi, Deng'ın iyice komünizme geçmiş olmasını işaretler, ancak önceden komünist teorisyenlerin eserlerine yakın ilgi göstermiş olmaktan daha çok, o yana kadar Fransa'da yaşadığı adaletsizlik ve aşağılanma deneyimlerinden dolayı komünizme döndü. Haziran 1923'te Çin Sosyalist Gençlik Ligi'ne üye oldu ve kendi ailesiyle olan bağlantılarını kesti. Haziran 1923'te Paris'te Çu Enlay'ın önderliği altında işletilen Komünist Bürosu'nda çalışmaya başladı. Burada iken Kızıl Işık gazetesi için makale yazdı; bu makalelerin bazıları muhafaza edilmiştir. Bu makaleler, Çin'in emperyalist güçlerle savaşmak için otoriter bir devlete ihtiyacı olduğunu savunur. Makalelerdeki sözler sert, savunulan düşünceler de radikal, ancak teorik açıdan sığ. Kısa zaman içerisinde Deng'a çeşitli siyasi sorumluluklar verildi, ör. propaganda yapmak veya Lyon'daki parti bürosunun önderliğini üstlenmek; ayrıca çeşitli gösterilerin düzenlenmesinde katkıda bulundu ve Paris'teki Çin temsilciliğine yönelik bir saldırıya katıldı; saldırı mahallinde var olan bir başkan, hem Çin hem de Fransa hükûmetlerine Çin'deki yabancı askerlerin davranışları hakkında protesto notları imzalamaya zorlandı. Deng ayrıca Çin komünistlerinin hedeflerine ulaşılması için Sovyetler Birliği ile işbirliğini girilmesi gerektiğini savundu.
Deng'ın Fransa'da geçirdiği zaman ve Çu Enlay, Zhao Shiyan, Li Fuchun, Chen Yi, Nie Rongzhen ve Li Weihan gibi Komünist Parti'nin ilerideki gelişmesinde önemli rol oynayacak şahısların oluşturduğu gruba dahil olması, ileride kendi hayatı ve kariyeri için oldukça kritik; bu siyasetçiler, parti içerisinde bir fraksiyon oluşturmasa da ortak deneyimlerinden dolayı hepsi Çin'in hangi yoldan gitmesi gerektiğine dair fikirbirliğinde idiler.
Fransız polisi, Çinli radikalleri uzun zaman gözetledi. 8 Ocak 1926 tarihinde Fransız polisi, gazetenin redaksiyon ofisine polis baskını düzenlendi; Deng bundan ancak ucuz kurtuldu, zira bir önceki gün Moskova'ya doğru yola çıkmıştı.