stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Leonid Krasin
Bolşevik

Bakü’de bulunduğu süre boyunca birbirinden ayrı sosyal-demokrat çevreleri tek bir çatı altında birleştirmeye çalışır. 1903 yılında petrol işçilerinin düzenlediği ünlü Bakü grevinin örgütlenmesinde yer alır. 1903 Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi RSDİP 2. Kongresindeki Bolşevik – Menşevik ayrışmasında Bolşeviklerin tarafını tutar. Rus İmparatorluğu dışında basılarak yasadışı yollarla ülkeye sokulan Bolşevik yayın organı Iskra gazetesini Bakü’de kurduğu ve “Nina” ismini verdiği matbaa sayesinde bütün ülkeye dağıtılmak üzere çoğaltır.
1904 yazında Orekhov'ya giderek buradaki fabrikaların güç santrallerinin yenilenmesi işiyle uğraşır. Bu dönemde aldığı yüklü maaş sayesinde Bolşevik partiye önemli kaynak aktarır. Aynı zamanda Bolşeviklerin yasadışı örgütsel faaliyetleriyle de uğraşır. 1903 yılında Merkez Komiteye aday gösterilir, 1905 yılında da seçilir.
1905 Devrimi

9 Ocak 1905'te Sankt Petersburg'a geçer. Mayıs ayında Londra'da yapılan Bolşevik 3. Kongresine katılır. Kongrenin başkan yardımcısı seçilir. Lenin ile birlikte yoğun mesai yapar. Kongrede Çarlık rejimine karşı silahlı ayaklanma için hızla örgütlenme kararı alınır. Yazın yeniden Sankt Petersburg'a geçer. Yıl sonuna kadar partinin silahlanması için mali kaynak yaratılmasıyla ilgilenir.
Ekim ayında Çarlık rejiminin geri adım attığı ve Ekim Manifestosunu ilan ettiği dönemdeki büyük grev dalgasına katılır. İşçilerin taban örgütlemesiyle kurdukları Sankt Petersburg İşçi Vekilleri Sovyetine seçilir. Maksim Gorki ile birlikte RSDİP yayın organı Novaya Şisn (Yeni Hayat) gazetesini çıkartmaya başlar.
1905 Devriminin bastırılması sürecinde Çarlık kuvvetlerine karşı devrimci faaliyetler için silahlı soygun eylemlerine katılır. Bu dönemde 1907 yılında Bolşevik Kamo tarafından düzenlenen ünlü Tiflis soygununun örgütleyicilerindendir. Soygunda 250 bin ruble çalınacaktır. 
Bu dönemde Stockholm'de yapılan 4. Kongre ve Londra'da yapılan 5. Kongreye delege olarak katılır.
İtalya’da

Krasin'in görünürdeki mühendislik kariyeri ve yeraltındaki örgüt hayatı üzerinden süren ikili yaşamı 1908 yılında sona erer. Finlandiya'da yasadışı faaliyetlerde bulunduğu savıyla tutuklansa da aleyhinde delil yetersizliğinden bir ay sonra serbest bırakılır. Bunun sonrasında Krasin sürgüne İtalya'ya gider. Rusya'daki gelişmeleri takip etmeyi de ihmal etmez. Bolşevik Duma vekillerinin Merkez komite kararlarına uymaması üzerine partide yaşanan krizde Ultimatomcular arasında yer alır. Krasin parti içinde Merkez Komiteye kesin itaat gerektiğini savunuyordu. Bu konudaki sert tutumuyla Lenin ile çatışan Krasin siyasi faaliyetten uzaklaşacaktır.
Yeniden mühendis

Berlin'de Siemens firmasında çalışmaya başlar ve kısa sürede mühendislik kabiliyetlerini gösterme fırsatı yakalar. 1912 yılında firmanın Berlin bölgesinde sorumluluk alır. Ertesi yıl önce Siemens Moskova temsilcisi, sonra da Rusya temsilcisi olur. Bu sayede Rusya ile bağlarını kopartmaz. I. Dünya Savaşının başlaması ile birlikte şirketin Rusya merkez ofisinde yer alır, devlet tarafından kamulaştırılarak üretime devam eden fabrikanın yönetiminde görevini sürdürür. Aynı zamanda Baranovski Mühimmat Fabrikasında da görev alır.
Ekim Devrimi

1917 Şubat Devrimi ile birlikte başa geçen Geçici Hûkumetin güçsüzlüğünü görse de iktidarın Bolşevikler tarafından alınmasından yana değildir. Sosyalist partiler arasında koalisyon yapılması fikrindedir. Ancak diğer sosyalist partilerin durumunun buna uygun olmadığını görür. Sürgünden gelen özellikle Menşevik aydınlarını inatçılıkla suçlayacaktır. Krasin, Aralık 1917'de Lenin ve Troçki tarafından yapılan davete uyarak Almanya İmparatorluğu ile yürütülmekte olan barış görüşmelerine katılır. Krasin bu dönemde partiye yeniden üye olur. 1918 yılında Kızılordu İaşe Komisyonunun başındadır. Ayrıca Ekonomik Konseyinin ve Savunma Konseyinin üyesidir. Kasım 1918 – Haziran 1920 arasında Sanayi ve Ticaret Halk Komiseri, Mart 1919 – Aralık 1920 arasında da Demiryollarından sorumlu Halk Komiseri görevlerini yürütür.
Sovyet devlet adamı

Hükûmette yürüttüğü görevlerin yanı sıra Sovyet yönetimine dış ilişkiler alanında da katkılarda bulunur. Maksim Litvinov ile birlikte Estonya ile barış görüşmelerini yürütür. 1920 yılından itibaren Litvinov ve Viktor Nogin ile birlikte özellikle Batı Avrupa ile ticari ilişkilerin yeniden kurulmasını sağlamaya çalışır. Rus İç Savaşı sırasında Bolşeviklere karşı askerî müdahalelerde bulunmuş olan İngiltere ve Fransa'nın Sovyetler Birliğini tanıması için çok çaba sarfeder. Bu kapsamda 1920-1923 yılları arasında İngiltere'deki Sovyet ticaret delegesi olarak görev yapar.
Dış ticaret halk komiseri

1923 yılında Krasin Sovyetler Birliğinin ilk Dış Ticaret Halk Komiseri olur. Batıdaki iş çevreleriyle olan sağlam bağlarını Sovyetler Birliğinin tanınması ve yeniden yapılanması için kullanır. İç savaş sonrasında harap durumdaki sanayiyi kalkındırmak için Bolşevik denetimindeki fabrikalara yabancıların yatırım yapmasını sağlamaya çalışır. Krasin'in dış ticarette tekel oluşturulmasına dair fikirleri partide kabul görürken, yabancı ülkelerden yatırım beklentisi parti tarafından reddedilecektir. 1924 yılında Merkez Komiteye seçilse de burjuvaziyle bağlarının kopmamış olması partide güven sorunu yaratır. Ayrıca özellikle fabrikalardaki düşük verimliliğe dair yaptığı eleştiriler haklı bulunsa da parti yönetimince yapıcı olmaktan uzak eleştiriler olarak değerlendirilir.
Lenin’in Mozolesi

Krasin, Lenin öldükten sonra vücudunun mumyalanarak saklanmasını ilk ortaya atanlardandır.
Ölümü

Krasin 1926 yılında Sovyet Elçisi olarak görevliyken Londra'da hayatını kaybeder. Cenazesi yakılarak Moskova'daki Kremlin Duvarı Mezarlığı’na defnedilir.
Ailesi

Kardeşleri:
Eşleri:
Çocukları
Geleneği

Krasin’in ismi Sovyetler Birliğinde yaşatılmaktadır. Onun adını alan iki buzkıran gemisi, bir yolcu gemisi, bir fabrika bulunmaktadır.Moskova, Sankt Petersburg, Novosibirsk, Kurgan, Orekhovo, Harkov ve Tver’de onun adına birer cadde vardır. Perm ve Kurgan’da ise Krasin isimli teknik eğitim okulları kurulmuştur.
Yazdığı eserler

Geçmiş zamanlar (Anıları), 1934.
Dış Ticaret Sorunları, M-L State Publishers, 1928
Vladimir İlyiç ve Dış Ticaret, Harkov 1924
Konuyla ilgili yazılan eserler

Maksim Gorky, Leonid Krasin Sirotkin V. Foreign Klondike Russia
Zarnitsky SV, Trofimova LI, the Soviet Union diplomat, M., 1968.
Mogilev B. "Nikitich. M., 1963.
Mogilev BL, Prokof'ev VA Three lives Krasin, M., 1968.
Karpova RF, Krasin - Soviet diplomat, M., 1962.
O'Connor TE Engineer Revolution: LB Krasin and the Bolsheviks. 1870-1926. M., 1993.
Solovyov AL On the question of research theme "revolutionary activity Krasin"// Reports Scientific Conference of the Tyumen regional museum and affiliates (November 1990):
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb12453880k (data)  CiNii: DA10746509  GND: 126524858  ISNI: 0000 0000 8134 4171  LCCN: n85048650  NDL: 00523416  NKC: jo2003168056  NLI: 987007271898105171  NTA: 070621195  RSL: 000188333  SNAC: w6b28s1m  SUDOC: 127327606  VIAF: 54950716   WorldCat (LCCN): n85-048650 
1922 Nisan ayında SSCB ile Almanya arasındaki Rapallo Antlaşması görüşmeleri sırasında Sovyet heyeti. Sağdan sola: Ioffe, Çiçerin ve Krasin
Krasin'in adını taşıyan buzkıran gemisi
Tsetsautça

| Tsetsautça |
| --- | --- |
Wetaɬ
Ana dili olanlar: Kanada (Britanya Kolombiyası), ABD (Alaska)
Konuşan sayısı: 1927'de yok oldu  (tarih gerekli)
Dil ailesi: Denesey Na-Dene Eyak-Atabask Atabask Kuzey  Tsetsautça
Dil kodları
ISO 639-3: –
Tsetsautça (kendilerince Wetaɬ; komşularınca Tsʼetsʼaut; İngilizce Tsetsaut, Wetalh]. ABD'de Alaska'nın güney kıyılarıyla Kanada'da Britanya Kolombiyası bölgesinin kuzeybatı kıyılarında (Portland Canal) konuşulmuş Atabask dillerinden bir Kızılderili dilidir.
Dil, Franz Boas tarafından 1894 yılında yapılan arazi çalışmalarıyla tespit edildi. Boas'ın, Nisgağalar arasındaki iki Tsetsaut (Nisgağaca Jitsʼaawit) köleden derlediği malzeme 1924'te Pliny Earle Goddard ve 1972'de de George Tharp tarafından yayımlanarak dilcilerin kullanımına sunuldu. 1927 yılında son Tsetsaut kölenin ölmesiyle dilleri de yok oldu. 1800'lerde savaş ve hastalıklar sonucu yok olma eşiğine gelen Tsetsautların torunları günümüzde hâlâ Nisgağa, Tahltan ve Kaskalar arasındadır fakat onlardan ayırt edilemez.
Örnekler

Merritt Ruhlen'e göre örnekler:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  ɬoʔ balık  xɔ boz ayı  xadzinε erkek geyik  qax tavşan  goʔ  yılan  ts'alε kurbağa  ts'esdja sivrisinek |  tsrāmaʔ yaban arısı  at'ɔ yuva  εkyagɔ ayak bileği  aɬʼɔqʼ karaciğer  dlε dans  kwuɬʼ kir, pislik, çamur  na anne |  täʼ baba  isča torun  axa saç  aɬa(ʔ) el  txa tekme  mmē göl  xutsʼedeʼ sol |
Dipnotlar

↑  Franz Boas and Pliny Earle Goddard (1924) "Ts'ets'aut, an Athapascan Language from Portland Canal, British Columbia." International Journal of American Linguistics, vol. 3, no. 1, pp. 1-35.
↑  George Tharp (1972) “The position of Tsetsaut among the Northern Athapaskans.” International Journal of American Linguistics 38: 14-25.
↑  http://linguistlist.org/ssila/Bulletins/Archive/bull117.pdf%5Bölü/kırık+bağlantı%5D
↑  Merritt Ruhlen (1994) On the Origin of Languages (Studies in Linguistic Taxonomy)
Çavuşlu, Borçka

| Çavuşlu |
| --- | --- |
Köy

 Artvin'in Türkiye'deki konumu
ÇavuşluÇavuşlu'nun Artvin'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Artvin
İlçe: Borçka
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 90 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 318
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0466
İl plaka kodu: 08
Posta kodu: 08400
Çavuşlu (Gürcüce: კატაფხია; translit.: "k'at'aph'ia"), Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür. Eski adı Kataphia'dır. Köyün merkezi Artvin kentine 50 km, Borçka kasabasına 18 km uzaklıktadır. Bugünkü Çavuşlu eski Murkiveti (Dikiciler mahallesi) köyünü de kapsamaktadır.
Köyün eski adı

Bugün Çavuşlu adını taşıyan köyün bilinen en eski adı Kataphia'dır. Gürcüce kaynaklarda Kataphia (კატაფხია) biçiminde yazılan bu ad Türkçeye Katabhiya olarak girmiştir. Nitekim Muvahhid Zeki de 1927'de yayımlanan Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye adlı Osmanlıca kitabında köyün eski adını Katabhiya (قاطاپخیا) olarak yazmıştır. 93 Harbi’nde (1877-1878) Artvin bölgesini ele geçirmiş olan Ruslar ise 1886 yılındaki nüfus sayımında köyün adını Katabhia (Катабхиа) biçiminde kaydetmiştir. Bununla birlikte Kataphia adına belli başlı eski kaynaklarda rastlanmaz ve bu adın anlamı konusunda kesin bir görüş mevcut değildir.
Demografi

Bugün Çavuşlu adını taşıyan Kataphia’da kadın ve erkek birlikte ilk nüfus sayımı  Rus idaresi sırasında yapılmıştır. 1886 tarihli bu nüfus sayımına göre Kataphia’da  39 hanede 186 kişi yaşıyor ve nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. Köyde hane başına ortalama 4,7 kişi düşmesi ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir. Bu tarihte Kataphia aynı zamanda Gonio kazasına bağlı bir nahiyeydi ve bu nahiyenin merkezi Kataphia köyüydü. Kataphia nahiyesinin nüfusu ise, 378’i Gürcü ve 214’ü Laz olmak üzere 592 kişiden oluşuyordu.
Türkiye sınırları içinde kalmasının ertesi yılında, 1922 nüfus cetveline göre Kataphia’da 22 hanede 99 Müslüman Gürcü yaşıyordu. Kataphia’nın nüfusunun 1886 yılından itibaren azaldığı görülmektedir. O tarihteki nüfus sabit bir veri olarak alınırsa, köyün yarısının göç etmiş olduğu söylenebilir. Bununla birlikte hane başına düşen ortalama nüfus yaklaşık olarak aynı kalmıştır.
Kataphia’nın adının 1925 yılında Çavuşlu olarak değiştirilmesinden bir yıl sonra, 1926 yılında yapılan nüfus sayımına göre köyde 21 hanede, 89’u erkek ve 46’sı kadın olmak üzere 131 kişi yaşıyordu. Kadın ve erkek nüfus arasındaki büyük fark köyün nüfusunun doğal artışından çok belli sayıda erkek nüfusun köyde iş için istihdam edildiğini düşündürmektedir.
| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 292
2020: 318
2019: 363
2018: 507
2017: 246
2016: 240
2015: 260
2014: 274
2013: 357
2012: 279
2011: 293
2010: 302
2009: 322
2008: 296
2007: 366 
2000: 478
Coğrafya ve ekonomi

Çavuşlu, Borçka ilçesinin kuzeyinde, Çoruh Nehri sol kıyısında yer alır. Köy; Artvin il merkezine 50 km, Borçka ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Köye ayrıca Borçka-Muratlı yolu üzerinden ulaşmak da mümkündür.
Çavuşlu köyünün coğrafi şartları ve iklimi, Çoruh Nehri üzerinde kurulan Muratlı Barajı nedeniyle büyük ölçüde değiştirmiştir. Köyün merkezi 2002 yılında boşaltılmıştır. Köy bir akarsu kıyısındaki yerleşim yerinden çok göl kıyısındaki bir yerleşime dönüşmüştür. Köyün tarihi yerleşim mekânı sular altında kalmıştır; sadece köyün camisinin minaresi ile eski çay fabrikasının bacası suların üzerinde görünür haldedir.
Çavuşlu köyünün tarihsel geçim kaynağı çay, fındık, mısır, meyve ve sebzeydi. Bol çay üretimi burada bir çay fabrikası kuruluşunu da sağlamıştı. Baraj sularının dolmasıyla köyün ilkokulu, sağlık ocağı, camisi, lojmanlar, evler, iki bakkal, kahve ve marangoz atölyesi sular altında kalmıştır. Evlerini kaybedenlere yeni araziler ve evler tahsis edilmiştir.
Çavuşlu (Kataphia) eskiden yerel ustaların yaptığı filinta ve kuş tüfekleriyle de ünlüydü. Köyün en ünlü tüfek ustası Aslan Öztürk'tü. Öztürk yaptığı tüfeklerin malzemesini de kendisi üretiyordu. Ayrıca tarım aletleri de yapıyordu. Aslan Öztürk'ün mesleğini sürdürenler kentlere göç ettiği için bu meslek köyde son bulmuştur.
Tarihçe

Tao-Klarceti'nin bir parçası olan Klarceti bölgesindeki yerleşim yerlerinden biri olan Kataphia'nın kuruluşuna dair bilgi yoktur. Köyde Kataphia'nın tarihine ışık tutacak tarihsel kalıntılar ya da tarihi yapılar da tespit edilmemiştir. Bununla birlikte, bir Gürcü köyü olan Kataphia'nın, bulunduğu bölge itibarıyla erken Orta Çağ'da ve geç Orta Çağ'da Gürcü krallıkları ve prenslikleri sınırları içinde kaldığı bilinmektedir. Köy, 16. yüzyılın sonlarında, Gürcü atabegler devleti olan Samtshe-Saatabago topraklarını ele geçiren Osmanlı Devleti egemenliğine girdi ve Osmanlıların kurduğu Çıldır Eyaleti içinde yer aldı.
Yaklaşık üç yüz yıl Osmanlı yönetimi altında kalan Kataphia, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan galip çıkan Rusların eline geçti. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımına göre Kataphia, Batum oblastında Batum sancağının (okrug) Gonio kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu tarihte Kataphia ayrıca Gonio kazasının nahiyelerinden biriydi. Bu nahiyenin sınırları içinde Kataphia'nın dışında Tsotsheba (Цоцхеба), Arçuet (Арчует), Başköy (Башкёй), Beğlevan (Беглеван), Gidreveti (Гидревети), Murkiveti (Муркивети), Nedzia (Недзиа), Ohordia (Охордиа), Skuruça (Скуруча), Sucuna (Суджуна), Çkadureti (Чкадуэти) ve Yenimağla (Энимагла) köyleri yer alıyordu.
Kataphia, I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Rus ordusunun bölgeden çekilmesinin ardından, 1918-1921 arasında bağımsız olan Gürcistan sınırları içinde yer aldı. 1921'de Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Türk birlikleri Ardahan, Artvin ve Batum bölgelerini ele geçirdi, ama Batum'da tutunamadı. Ankara Hükümeti'nin 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya'yla imzaladığı Moskova Antlaşması'yla Kataphia'nın da içinde yer aldığı Artvin ve Ardahan Türkiye'ye bırakıldı.
Kataphia, Türkiye'ye bırakıldıktan sora 1922 nüfus cetveline göre Borçka kazasının Maradidi nahiyesine bağlı bir köydü. Bu tarihte Maradidi köy olmanın dışında 16 köyü kapsayan bir nahiyeydi ve Maradidi köyü de bu nahiyenin merkeziydi. Kataphia'nın adı 1925'te Çavuşlu olarak değiştirildi. 1926 yılında Borçka Artvin vilayetinin merkez kazasına bağlı bir nahiyeyken Kataphia de Borçka nahiyesi içinde kalıyordu.
Tarihsel yapılar

Ana madde: Çavuşlu Köyü Camisi
Çavuşlu köyünde bugüne ulaşan en önemli tarihsel yapı, günümüzde bu köyün bir mahallesi olan eski Murkiveti'deki (Dikiciler) camidir. Kitabesine göre 1860 yılında yapılan cami bugün Dikiciler Camisi olarak bilinmektedir. Hafif bir eğime oturan cami, yığma moloz taş kaide üzerine geçmeli ahşap sistemle inşa edilmiştir. Dikdörtgen planlı bir yapı olan Dikiciler Camisi iki katlıdır. Yapının tavanı ahşaptır. Minaresi bulunmayan cami son zamanda onarılmış ve dış cephelerinde ahşapların üzeri kiremit rengine boyanmıştır. Caminin taş mihrabının kenarı işlemeli ahşap çerçeveli olup minber kenarları lambri malzemeyle kaplanmıştır.
İncilli, Ardanuç

| İncilli |
| --- | --- |
Köy

Dmitri Yermakov tarafından çekilen "Ança manastırı kalıntıları arasında Müslüman Gürcüler" başlıklı fotoğraf, Ança (İncilli) köyü, 19. yüzyıl.
 Artvin'in Türkiye'deki konumu
İncilliİncilli'nin Artvin'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Artvin
İlçe: Ardanuç
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 18,8 km²
Rakım: 1313 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 86
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0466
İl plaka kodu: 08
Posta kodu: 08390
İncilli, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya

İncilli köyü, Artvin il merkezine 60 km, Ardanuç ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 86
2020: 86
2019: 82
2018: 81
2017: 74
2016: 78
2015: 73
2014: 76
2013: 61
2012: 74
2011: 78
2010: 82
2009: 82
2008: 74
2007: 57
2000: 180
1990: 325
1985: 392
1922: 270
Ança Kilisesi'nin kalıntıları. Niko Marr’ın 1904'teki gezisinden bir fotoğraf.
Mahamudra

Mahamudra, “büyük mühür” ya da “büyük sembol” anlamlarına gelmekle birlikte Tibet Budizmi'ndeki Sarma adı verilen “yeni çevirilerden” oluşan okulların içindeki temel bir kavramdır.
Mahamudra'nın temelleri, yolu ve meyvesi

Mahamudra bu okullarda (Kagyü-, Sakya- ve Gelug okulları bunlara dâhildir) en yüce Budist öğretisini birkaç başlık altında tanımlamıştır. Bu başlıkları “temel”, “yol” ve “meyve” olarak adlandırabiliriz. “Temel” meditasyon uygulamalarına dayanırken, kişisel deneyimlere dayanan bu öğretiler “yol” olarak belirlenmiştir. Son olarak da bu uygulamalar sayesinde aydınlanma deneyimini kazanmayla da “meyve”ye ulaşılmış olur. Buradan çıkışla Temel Mahamudra, Yol Mahamudra ve Meyve Mahamudra da denir.
Buda öğretilerinin özü

Mahamudra yaklaşımı daha çok Buda öğretilerinin özü (Dharma) olarak tanımlanır. Ayrıca bu yaklaşım kişinin yaşamı boyunca uygun şartlar altında Mahamudra’nın üç önemli aşamasında aydınlanmaya götürülmesini amaçlar. Bununla ortaya çıkan anlayış, aynı zamanda “yüce hakikati bilme” olarak da tanımlanmıştır. Bu mükemmel durumda bütün zihinsel, düalist tasarımların üstesinden gelinilir. Bu zihinsel tasarımlar, “mutlak gerçekliğin” kalıcı deneyimleri olarak aynı anlamdaki “yüce bilgelik” ile birlikte meydana gelmiştir.
Buradan çıkışla Klasik Tibet edebiyatında yeni yazılarla karşılaşırız, buna göre de “Mahamadura’ya ulaşırken her şey mutlak doğanın mührünü taşır” veya “tüm olgular ruhun bilgelik “mandala”sının unsuru olarak ortaya çıkar”.
Bu anlayış, Mahayana Budizm'inin “kalp Sutra’sında” yer alan Prajnaparamita olarak tanımlayan anlayıştan farklı değildir. Bu Prajnaparamita anlayışı bütün Buda'ların en yüce anlayışıdır ve “mükemmel bilgelik” olarak da adlandırılır.
Mahamudra'nın dört yogası

Mahamudra öğretisi içe dönük düşündürücü uygulamaların farklı basamaklarını temel alır. Bunlara da Mahamudra'nın dört yogası denir.
Ayarlanmış bir zihnin gelişimi,
Tasarımsal düşüncelerin uygulanabilirliği,
Kaynağını bir tek doğadan alan bütün olayların tadı kıvamındaki görüş açısının geliştirilmesi,
Meditasyonun gizli çabalarının dışında gelişen yolun meyvesi.
Uygulayıcıların Mahamudra anlayışının tam olarak gerçekleştirmesi bu dört basamak ile sağladıkları söylenmektedir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4213114-5  LCCN: sh85079831  NKC: ph146587  NLI: 987007543547205171
Taraklı, Borçka

| Taraklı |
| --- | --- |
Köy

 Artvin'in Türkiye'deki konumu
TaraklıTaraklı'nın Artvin'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Artvin
İlçe: Borçka
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 361 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 238
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0466
İl plaka kodu: 08
Posta kodu: 08400
Taraklı (Gürcüce: ტრაპენი; translit.: "t'rap'eni"), Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür. Eski adı Trapeni'dir.
Köyün eski adı

Bugün Taraklı adını taşıyan köyün bilinen en eski adı Trapeni'dir (ტრაპენი). Bir Gürcü yerleşimi olan köyün bu adı Türkçeye Trapen olarak girmiştir. Nitekim Muvahhid Zeki, 1927'de yayımlanan Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye adlı Osmanlıca kitabında köyün eski adını Trapen (طراپەن) olarak yazmıştır. 93 Harbi'nde (1877-1878) Tao-Klarceti bölgesini ele geçiren Rusların yaptığı 1886 tarihli nüfus sayımında da adı Trapen (Трапен) olarak kaydedilmiştir. Rus idaresi sırasında, 1890'ların başında bölgeyi gezen Gürcü araştırmacı Zakaria Çiçinadze köyün adını Trapeni (ტრაპენი) olarak yazmıştır. Daha geç tarihli Gürcüce kaynaklarda da köyün adı Trapeni olarak geçmekle birlikte, bu adın anlamına ilişkin bilgi yoktur.
Coğrafya

Köy; Artvin il merkezine 37 km, Borçka ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır. Borçka ilçe merkezinin güneyinde yer alan Taraklı, Murgul Çayı'nın Çoruh Nehri'ne katıldığı noktada, bu akarsuyun sağ yakasında, Çoruh Nehri'nin ise sol kıyısında bulunmaktadır. Murgul Çayı kıyısındaki Akpınar (Arhva) ile Çoruh Nehri kıyısındaki Ambarlı (Dampali) köyleri arasında uzanan Taraklı, Borçka Barajı'nın sularının dolmasıyla akarsu kıyısındaki köyden çok göl kıyısındaki bir köye dönüşmüştür. Murgul vadisinin girişi, Murgul Çayı'nın Çoruh Nehri'ne karıştığı yerden başlar ve bu girişin sağında Taraklı (Trapeni), solunda ise Civan (Cvani) köyü bulunur.
Ekonomi

Rus idaresi sırasında 1890'ların başında Murgul vadisini gezen Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, bu bölgenin maden yatakları açısından zengin olduğunu yazar. Çiçinadze'nin verdiği bilgiye göre, Mugul vadisinden antik çağ kaynaklarında da söz edilmektedir. Eski çağlarda Gürcüler ve Yunanlar buradaki madenleri (demir, bakır, pirinç) birlikte işliyordu. Murgul vadisi Osmanlı döneminde de doğal kaynaklar ve tarımsal ürünler açısında Klarceti bölgesinin en zengin ve verimli yerlerden biriydi. Vadide zeytin, portakal ve taflan yetişiyor, bağcılık yapılıyordu.
Demografi

Trapeni köyünde kadın ve erkek birlikte ilk nüfus sayımı Rus idaresi sırasında yapılmıştır. 1886 tarihli bu sayıma göre Trapeni'de 10 hanede 57 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Gürcü olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte dört mahallesi bulunan köyde hane başına ortalama 5,7 kişinin düşmesi ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir. Bu nüfus sayımından yaklaşık altı yıl sonra bölgeyi gezen Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze Trapeni köyünün tamamen göç etmiş olduğunu yazar. Bununla birlikte Rus kayıtlarına göre 1907 yılında köyde 110 kişinin kaydedilmiş olması, bu tespiti kuşkulu hale getirmektedir.
Trapeni'nin yeniden Türkiye'ye sınırları içinde kalmasından hemen sonra, 1922 nüfus cetveline göre köyde 12 hanede 43 Müslüman Gürcü yaşıyordu. Dört yıl içinde köyün nüfusu biraz artmış, 1926 sayımında 63 kişiye ulaşmıştı. Bu tarihte 15 hanede yaşayan bu nüfusun 30'u erkek, 33'ü kadındı.  Trapeni köyünde hane başına ortalama 1922'de yaklaşık 3,5 kişi, 1926'da yaklaşık 4,2 kişi düşmesi dikkat çekicidir. Bu oranın kırsal yerleşim için oldukça düşük olduğu söylenebilir. 1907 yılında köyün nüfusunun başka dönemlere göre en az iki kat fazla olması ise, ancak köye yeni nüfusun yerleştirilmesi ya da köyün sınırlarının genişletilmesiyle açıklanabilir.
| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 220
2020: 238
2019: 289
2018: 312
2017: 235
2016: 228
2015: 248
2014: 236
2013: 192
2012: 231
2011: 254
2010: 297
2009: 269
2008: 245
2007: 339
2000: 433 
1990: 549 
1985: 519