stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hailee Steinfeld

| Hailee Steinfeld |
| --- | --- |
Hailee Steinfeld, 2018
Doğum: Hailee Steinfeld 11 Aralık 1996 (28 yaşında) Tarzana, Los Angeles, Kaliforniya, Amerika Birleşik Devletleri
Milliyet: Amerikan
Meslek: oyuncu
Etkin yıllar: 2007 - günümüz
Boy: 173 cm

Hailee Steinfeld (d. 11 Aralık 1996), Amerikalı oyuncu.
Anne tarafından Filipinli, baba tarafından ise Yahudi asıllı olan oyuncu, 10 yaşında aktif oyunculuk yaşamına başladı. İlk kez Back To You dizisinde bir bölüm konuk oyuncu olarak gözüktükten sonra Heather: A Fairy Tale isimli kısa filmde Heather rolünü oynadı. Sonrasında ödüllü kısa film She's a Fox'ta Talia Alden karakterini canlandırdı. Bu filmle tanınmaya başlayan Hailee Steinfeld, daha sonra Without Wings ve Grand Cru adlı iki kısa filmde ve Summer Camp adlı bir TV filminde rol aldı. Bu zaman aralığında birkaç reklam filminde de oynadı. İlk uzun metrajlı filmi True Grit'ten önce son olarak 2010'da Sons of Tucson'da Bethany rolünde konuk oyuncu olarak gözüktü.
Coen Kardeşlerin 2010 yapımı True Grit, Hailee Steinfeld için dönüm noktası oldu. Bu rolü sayesinde çok sayıda olumlu eleştiri alan Steinfeld, performansıyla en iyi yardımcı kadın oyuncu dalında Akademi Ödülleri'ne, en iyi kadın oyuncu dalında ise BAFTA Ödülleri'ne aday oldu.
True Grit'ten sonra adı birçok projeyle anılmaya başlayan Hailee'nin, Romeo ve Juliet'in, yönetmenliğini Carlo Carlei'nin yapacağı 2012 uyarlamasında, Juliet Capulet rolüne seçildiği duyuruldu.
Moda ile de yakından ilgili olan Steinfeld, 2011'de Miu Miu'nun yeni yüzü seçildi.
Hayatı

Tarzana, Los Angeles'ta, Cheri Steinfeld (önceki soyadı ile Domasin) ve Peter Steinfeld'ın kızı olarak dünyaya geldi. Annesi Cher bir dekoratör, babası Peter ise kişisel fitness eğitmenidir. Kendisinden büyük, Griffin adında, 9 Ocak 1994 doğumlu ve yarış pilotu olan bir de erkek kardeşi vardır. Ayrıca amcası Jake Steinfeld da bir fitness koçudur. Babası Yahudi ve anne tarafından dedesi Filipinlidir. Ailesiyle beraber Thousand Oaks'a taşındıktan sonra hepsi burada olan Ascension Lutheran, Conejo İlkokuluna ve Colina Ortaokuluna gitti. 2008'den beri ise evde eğitim görmektedir.
Annesi ile birlikte, National Charity League 27 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. üyesidir.
Kariyeri > Sonraki işleri

True Grit'ten sonra adı Hollywood'da birçok projeyle anılmaya başlandı. Yönetmenliğini Carlo Carlei'nin yapacağı, senaryosunu ise William Shakespeare'in Romeo ve Juliet isimli oyunundan uyarlayacak olan Akademi Ödüllü senarist Julian Fellowes'in yazacağı filmde Juliet Capulet rolünü aldı. Resmi twitter sayfasında, film için: "Müthiş bir oyuncu kadrosu ve ekiple güzel bir tecrübe yaşadım. Onlar olmadan bunu yapamazdım" dedi.
Çekimlerine 27 Şubat 2012 tarihinde başlanan, yönetmenliğini Gavin Hood'un yaptığı, Orson Scott Card'ın kitap serisi Ender's Game'den uyarlanan filmin kadrosuna dâhil oldu. Bir diğer genç oyuncu Asa Butterfield'le beraber oynayacağı filmde, Petra Arkanian karakterini canlandıracağı  ve filmde uzaylılarla savaşmak üzere eğitilen kızlardan birini oynayacağı açıklandı.
Ayrıca 2013'te yayımlanması beklenen, John Carney'nin yazıp yöneteceği Can a Song Save Your Life? filminde, Mark Ruffalo ve Keira Knightley ile beraber rol alacağı ve filmde Ruffalo'nın kızını oynayacağı duyuruldu.
Hailee Steinfeld ayrıca, Justin Bieber ile beraber 2011 Altın Küre Ödül Töreni'nin sunuculuğunu yaptı.
Kariyeri > Moda ile ilişkisi

Mayıs 2011'de, Miu Miu markası Steinfeld'ı yeni yüzü olarak seçti. Hailee'nin stilisti Karla Welch, Miu Miu'nun, "Ona mükemmel oturduğunu ve ödül törenleri sezonu boyunca tam olarak ne istediyse o giysi olduğunu" söyledi. Hailee Steinfeld, Miu Miu için ilk fotoğraf çekimlerinden sonra "Bu yeni kampanya için Miu Miu takımıyla beraber çalışmakla mükemmel bir tecrübe edindim. Böylesine yetenekli tasarımcılarla çalışmak ve böyle inanılmaz elbiseler giymek için şansımın olması çok eğlenceli. Bunun bir parçası olduğum için çok şanslı hissediyorum." dedi.
Steinfeld'ın küçük yaşı nedeniyle böyle bir anlaşmaya varılması çok tartışıldı. Oynadığı bir marka reklamı Reklam Standartları Komitesi tarafından İngiltere'de yasaklandı. Gerekçe olarak "markanın sorumsuzluğu" gösterildi. Hailee Steinfeld, yönetmen Bruce Weber'ın çektiği reklamda, gece vakti boş tren raylarında ağlayarak gözüküyordu. Kurum kararını, "reklamın bir çocuğu tehlike arz eden bir ortamda göstermesi" şeklinde açıkladı. Miu Miu'nun bağlı olduğu Prada markası ise görüntülerde genç kızı engelleyen bir şeyin bulunmadığını, istediği zaman kalkabileceğinin açıkça anlaşıldığını söyledi.
Ayrıca 83. Akademi Ödülleri'nde giydiği elbisenin tasarımına yardımcı olmuştur.
Filmografisi > Sinema filmleri

| Yıl | Film | Rol |
| --- | --- | --- |
| 2010 | True Grit | Mattie Ross |
| 2012 | Romeo and Juliet | Juliet Capulet |
| 2013 | Ender's Game | Petra Arkanian |
| 2013 | Begin Again | Violet |
| 2018 | Transformers Bumblebee | Charlee |
Filmografisi > Kısa filmleri

| Yıl | Film | Rol |
| --- | --- | --- |
| 2008 | Heather: A Fairy Tale | Heather |
| 2009 | She's a Fox | Talia Alden |
| 2010 | Grand Cru | Sophie |
| 2010 | Without Wings | Allison |
Filmografisi > Televizyon yapımları

| Yıl | Film | Rol |
| --- | --- | --- |
| 2010 | Summer Camp | Shayna Matson |
| Yıl | Dizi | Rol | Tür |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 | Back to You |  | 1. Sezon 6. Bölüm Konuk Oyuncu |
| 2010 | Sons of Tucson | Bethany | 1. Sezon 5. Bölüm Konuk Oyuncu |
| 2019 - 2021 | Dickinson | Emily Dickinson | 1. - 3. Sezon Başrol |
| 2021 | Hawkeye | Kate Bishop |  |
| 2021 | Arcane | Vi (Violet) | Seslendirme |
Ödülleri ve adaylıkları

(Kaynak: IMDb.com)
Hailee Steinfeld Berlin Film Festivali'nde True Grit'in galasında
Hailee Steinfeld 83. Oscar Ödül Töreni'nde (2011)
Bir Millet Uyanıyor (film, 1932)

| --- | --- |
Film afişi
Yönetmen: Muhsin Ertuğrul
Yapımcı: İpek Film
Senarist: Nizamettin Nazif Tepedelenlioğlu
Uyarlama: Bir Millet Uyanıyor
Görüntü yönetmeni: Cezmi Ar
Kurgu: Muhsin Ertuğrul
Cinsi: Sinema filmi
Renk: Siyah-Beyaz
Yapım yılı: 1932, Türkiye
Süre: 53 dk
Ülke:  Türkiye
Dil: Türkçe
Başlığın diğer anlamları için Bir Millet Uyanıyor (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Bir Millet Uyanıyor, Nizamettin Nazif Tepedelenlioglu'nun aynı adlı eserinden senaryolaştırılan ve Muhsin Ertuğrul'un yönettiği 1932 yapımı Türk filmi. İsta Türkçe sesli ilk yapımdır. Atatürk'ün sağlığında çekilmiştir ve onun Ordu Foto Film Merkezi'nden alınma bazı görüntülerine filmde yer verilmiştir. Türkiye'nin 1932 yılındaki koşullarının yetersizliklerine rağmen Batılı benzerlerinden pek de geri kalmama çabasıyla yapılmış bir milli mücadele filmidir. O güne dek, Darülbedayi oyuncularının dışında pek eleman kullanılmayan Türk sinemasında, tiyatro çevresinin dışından gelen oyunculara ilk kez önemli roller  teslim edilmiştir. Filmin bir özelliği de Nâzım Hikmet'in asistan olarak görev yapmış olmasıdır.
Filmin çekim yerleri; İstanbul, Maltepe, Kâğıthane ve Çanakkale'dir. İlk gösterimi 7 Aralık 1932 tarihinde İstanbul'daki Elhamra ve Melek Sinemalarında yapılmıştır.
Konusu

Kurtuluş Savaşı sırasında, İstanbul'a gizli bir görevle gelen Kuva-yi Milliyeci bir subayla, Yüzbaşı Davut'a âşık olan öğretmen Nesrin'in öyküsü üzerine kurulan bir filmdir.
Oyuncular

Ercüment Behzat Lav - Yüzbaşı Davut
Emel Rıza - Öğretmen Nesrin
Emin Beliğ Belli - Hamdi Bey
Naşit Özcan - Tilki
Ferdi Tayfur - Feridun
Mahmut Moralı - Gizli Ajan
Atıf Terzioğlu - Yahya Kaptan
Sait Köknar - Çeteci Recep
Hadi Hün - Bir yabancı subay
Muammer Gözalan - Zaptiye.
Payveren, Karayazı

| Payveren |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
PayverenPayveren'in Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 39°44′40″N 41°55′24″E﻿ / ﻿39.7444°K 41.9233°D﻿ / 39.7444; 41.9233
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Karayazı
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 2174 m
Nüfus (2022): 288
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25830
Payveren, Erzurum ilinin Karayazı ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1835 yılı kayıtlarında Payviran olarak geçmektedir. 1993 yılında büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 sayılı yasa ile tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karayazı Belediyesi'ne bağlı bir mahalle olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 91 km, Karayazı ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Mahalle, Karayazı'nın kuzeybatısında olup, D.270 ve D.955 numaralı devlet yollarının kesiştiği yere 7,3 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 288
2021: 294
2020: 310
2019: 310
2018: 300
2017: 306
2016: 319
2015: 351
2014: 375
2013: 391
2012: 395
2011: 417
2010: 425
2009: 424
2008: 445
2007: 419
2000: 389
1990: 625
1985: 613
1965: 610
Coleophora picticornis

Coleophora picticornis, Coleophora cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Motor freni

Dizel motor değişken egzoz freninin yakın çekimi
Motor freni, sürtünme freni veya manyetik fren gibi ek harici frenleme mekanizmaları kullanmak yerine, bir motorlu taşıtın motorunun içindeki yavaşlatma kuvvetleri kullanıldığında meydana gelir.
Bu terim genellikle, farklı bir mekanizma kullanan başka bir tür frenleme, özellikle sıkıştırma serbest bırakma frenleme veya "jake frenleme" ile karıştırılmaktadır.
Birçok ülkedeki trafik düzenlemeleri, gaz pedalı kullanılmadığında kamyonların her zaman uygun bir vites ile sürülmesini gerektirir; bu da belirli miktarda motor frenlemesi sağlar (motor yağı ve motordan pompalanan hava ve motor sürtünme kayıpları silindir duvarlarına ve yataklara viskoz kayıplar sağlar).
Tür > Benzinli motorlar

"Motor freni" terimi, gaz pedalı bırakıldığında benzinli motorlarda meydana gelen frenleme etkisini ifade eder. Bu, yakıt enjeksiyonunun durmasına ve gaz kelebeği valfinin neredeyse tamamen kapanmasına neden olarak, örneğin bir turbodan gelen zorunlu hava akışını büyük ölçüde kısıtlar. İkincisi, silindirlerin frenleme etkisine karşı çalışması gereken güçlü bir manifold vakumuna neden olur - potansiyel enerjinin çoğunu zaman içinde sistemden uzaklaştırır ve motor frenleme etkisinin çoğunu üretir. Bu vakum manifoldu etkisi, genellikle motorla bağlantıya geçmek için daha hızlı dönen bir tahrik hattını indükleyen, vites küçültme ile güçlendirilebilir.
Motor freni benzinli motorlarda daha etkilidir. Eski tip benzinli motorlarda sürücü ayağını gaz pedalından çektiğinde gaz kelebeği kısmı kapalı konuma geçer. Bu durumda silindir içine hava-yakıt karışımının alınması zorlaşır (pompalama kayıpları artar). Artan pompalama kayıplarını karşılamak için motorun kinetik enerjisi kullanılır ve bu da motor devrinin düşerek aracın yavaşlamasına neden olur. Elektronik kontrollü benzinli araçlarda sürücü ayağını gaz pedalından çektiğinde ve motor devir sayısı genellikle 2000 d/dk'nın üstünde ise elektronik kontrol ünitesi yakıt enjeksiyonunu sonlandırır ve silindire sadece hava alınır. Silindirlere dolan hava sıkıştırma zamanında sıkıştırılır, ancak yakıt püskürtülmediği için yanma meydana gelmez (piston üzerinde bir itme kuvveti oluşmaz). Silindir içindeki hava egzoz subabının açılması ile silindirden dışarı çıkar. Bu süreçte motor bir kompresör gibi çalışır. Havayı sıkıştırmak için gerekli olan güç aracın kinetik enerjisinden karşılanır. Böylece motor devri düşürülerek araç yavaşlatılmış olur. Bazı eski tip dizel araçlarda daha etkili motor freni için özel subap mekanizması veya farklı subap kontrolü kullanılmıştır.
Motor freni, bir aracın yokuş aşağı gitme hızını kontrol etmenin uygun bir yöntemidir. Motor freni, daha düşük bir vitese geçerek, ayak freninin tekrar tekrar uygulanması ihtiyacını azaltır ve frenlerin aşırı ısınma riskini azaltır.
Tür > Dizel motorlar

Dizel motorlarda yukarıdaki anlamda bir motor freni yoktur. Benzinli motorlardan farklı olarak dizel motorlar, hava girişini daraltmak ve benzinli motorların yaptığı gibi sabit bir yakıt oranını korumak yerine, yakıt akışını kontrol gücüne göre değiştirir. Bir gaz kelebeği vakumunu muhafaza etmediklerinden, aynı motor frenleme etkilerine maruz kalmazlar. Bu, kısmen turbo olmayan dizel motorlu araçların, eşdeğer bir benzinli motordan daha uzun süre vitese geçebilmesinin sebebidir.
Tür > Dizel motorlar > Dekompresyon motor freni

Dekompresyon motor freni (ayrıca Jacobs freni ya da "jake freni" olarak da bilinir), gerçek motor freni ile en çok karıştırılan fren türüdür; esas olarak büyük dizel kamyonlarda kullanılır ve sıkıştırma strokunun üstündeki egzoz valflerini açarak çalışır, bu nedenle basınçlı havada depolanan büyük miktarda enerji krank miline geri gönderilmez, ancak atmosfere salınır.
Normal olarak, sıkıştırma vuruşu sırasında, yukarı doğru hareket eden piston silindirdeki havayı sıkıştırırken enerji kullanılır; basınçlı hava daha sonra sıkıştırılmış bir yay görevi görür ve pistonu geri aşağı doğru iter. Ancak, jake freni çalışırken, basınçlı hava piston aşağı doğru hareket etmeye başlamadan hemen önce boşaltılır. (Basınçlı havanın bu ani salınımı, bir ateşli silahın ağzından çıkan, genişleyen gazlara benzer sesli ses dalgaları oluşturur.) Basınçlı hava içerisinde depolanan enerjiyi kaybettikten sonra, "geri yaylanma" olmaz, bu nedenle motor pistonu tekrar aşağı çekerek daha fazla enerji tüketir.
Bu tür fren, insanların yaşadığı birçok yerde yasaklanır veya kısıtlanır, çünkü geceleri insanları uyandırmak da dahil olmak üzere çevreyi rahatsız edecek kadar yüksek, makineli tüfek sesine benzer bir ses oluşturur. Bununla birlikte, çok etkilidir ve sürtünme fren sisteminin ömrünü önemli ölçüde uzatan muazzam miktarda frenleme kuvveti yaratır - 565 hp (421 kW) dizel motor, 2.100 dev/dak.'da 600 hp (450 kW)'ye kadar fren gücü üretebilir.
Tür > Dizel motorlar > Egzoz freni

Bir egzoz freni, bir benzinli motorda emme gazının neden olduğu gibi egzozda bir kısıtlamaya neden olarak çalışır. Basit bir ifadeyle, egzozun arka basıncını arttırarak çalışır. Bu frenlerin neredeyse tamamı, varsa turboşarjın aşağısına monte edilmiş bir gaz kelebeği valfine benzer kelebek valflerdir.
Tür > Dizel motorlar > Egzoz tıkanıklıkları

Modern dizel motorlar emisyonlar üzerinde birçok sıkı kontrole tabidir ve çoğu zaman egzozda birçok engele sahiptir, bu da bir benzinli motorda olduğu gibi, motor freni yapıyormuş hissi oluşmasını sağlar. Başlıcaları şunlardır:
Turboşarj durduğunda bir miktar geri basınç oluşturur
Egzoz gazı geriçevrimi (EGR) valfi, egzoz gazını genellikle sınırlı/dar bir borudan motor girişine geri yönlendirir.
Dizel partikül filtresi (DPF), atmosfere salınacak kurum parçacıklarını tutması için tasarlanmıştır; aksi takdirde egzoz akışını büyük ölçüde engeller ve küçük bir klima pompası kadar güç tüketebilir.
İki zamanlı motorlar

Bir premiks iki zamanlı motorda, motor freni motora son derece zararlı olabilir, çünkü silindir ve piston yağlayıcı yakıtla karıştırılmış bir halde tüm silindirlere ulaşır. Sonuç olarak, motor freni sırasında, motor sadece yakıtı değil, aynı zamanda yağlayıcı da açar ve böylece motorun hızlı bir şekilde aşınmasına sebep olur. Birçok eski iki zamanlı otomobilin (Saab, Wartburg, vb.) motor frenlemesini isteğe bağlı yapmak için şanzımanda bir cihaz vardı. 1970'lerden bu yana iki zamanlı motosiklet motorlarının çoğu, suzuki'nin Posi-Force sistemi gibi gaz kelebeği ve yakıt sisteminden bağımsız bir yağ pompası ile yağlandı.
Leblebici Horhor Ağa (film, 1934)

| --- | --- |

Yönetmen: Muhsin Ertuğrul
Yapımcı: İhsan İpekçi  Kani İpekçi
Senarist: Nâzım Hikmet (Mümtaz Osman adıyla)
Hikâye (eser): Dikran Çuhacıyan, Tekfor Nalyan
Uyarlama: Leblebici Horhor Ağa (operet)
Oyuncular: Behzat Butak - Horhor Ağa, Feriha Tevfik Negüz - Fadime, Ferdi Tayfur - Hurşit Ağa,  Vasfi Rıza Zobu - Sansar Hasan, Necla Sertel - Safdil, Mahmut Moralı - Cingöz, Fatma Andaç,  Muammer Karaca, Kadri Ögelman,  Osman Türkoğlu
Görüntü yönetmeni: Cezmi Ar
Stüdyo: İpek Film
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Güldürü
Renk: Siyah-beyaz
Yapım yılı: 1934
Ülke:  Türkiye
Dil: (Türkçe)
Leblebici Horhor Ağa, 1934 yılında Muhsin Ertuğrul tarafından güldürü (komedi) janrında beyaz-siyah sesli olarak çekilen film.
Bu filmin uyarlandığı orijinal metin librettosu Takvor Nalyan’a ait olan ve müziği Dikran Çuhacıyan tarafından 1875’te bestelenen, ilk defa İstanbul’da 11 Ocak 1876’da sahnelenen  Leblebici Horhor Ağa operetidir. Bu film direktörü olan Muhsin Ertuğrul 1923'te aynı konuyu Leblebici Horhor adlı beyaz-siyah sessiz film olarak yapımlamıştır.
Muhsin Ertuğrul yönetmenliğinin yanı sıra senaristliğini Nazim Hikmet ve yapımcılığını  İhsan İpekçi ve Kani İpekçi yürütmüştür. Film "İpek Film" tarafından yapımlanıp dağıtılmıştır.
Filmin ilk gösterisi Istanbul'da Beyoğlu semtindeki "İpek Sineması" ve "Elhamra Sineması"'nda Mart 1934 tarihinde yapılmıştır.
Easerin bir özelliği, 1934'te Venedik 2. Uluslararası Film Şenliği'ne katılmasıdir. Bu katılımda yönetmen Muhsin Ertuğrul  "Onur Diploması (Honorary Diploma)" almıştır. Film "En İyi Yabancı Film" yönetmenine verilen "Mussolini Kupası" için de aday gösterilmiştir. Bu Türk sineması tarihinde yurt dışından gelen ilk ödül sayılmaktadır.
Bu film, çevrildiği yıllarda büyük ilgi görmüştür. Ama bu filmin yapımcıya gişe kazançı sağlama yönünden pek başarılı olmadığı belirtilmektedir.
Konusu

Bu filmde mirasyedi Hurşit Bey'in, Horhor adlı bir leblebicinin kızı Fadime'nin aşk öyküsü işlenmektedir. Filmin ana mekani olan  
Kağıthane, İstanbul'da bir gezi sırasında zengin mirasyedi Hurşit Bey, Leblebici Horhor Ağa’nın kızı Fadime’ye aşık olur. Iki genc gizli gizli buluşup evlenmeye karar verirler. Ama Horhor Ağa buna karşı çıkar. Çaresiz kalan Hurşit Bey Fadime’yi kaçırır.
Oyuncular

Behzat Butak -  Leblebici Horhor Ağa
Feriha Tevfik Negüz - Fadime
Ferdi Tayfur - Hurşit Ağa
Vasfi Rıza Zobu - Sansar Hasan
Mahmut Moralı - Cingöz
Necla Sertel - Safdil
Fatma Andaç,
Muammer Karaca,
Kadri Ögelman,
Osman Türkoğlu
Dış kaynaklar

Özgüç, Agâh (2006)  1000 Karede Türk Sineması. İstanbul: Antalya Altın Portakal Film Festivali Yayınları,
Psychotria heteromorpha

Psychotria heteromorpha, Psychotria cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Ipomoea bonii

Ipomoea bonii, Ipomoea cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Ateşten Gömlek (film, 1923)

| --- | --- |
"Ateşten Gömlek" filminin eski Türkçe bir afişi bulunmamaktadır. Ancak 1932 tarihinde yeni Türkçe harflerle basılmış bir el ilanı mevcuttur
Yönetmen: Muhsin Ertuğrul
Yapımcı: Kemal Film
Senarist: Muhsin Ertuğrul
Hikâye (eser): Halide Edib Adıvar
Uyarlama: Ateşten Gömlek
Oyuncular: Bedia Muvahhit Muhsin Ertuğrul Behzat Butak Hakkı Necip   Neyyire Neyir   Vasfi Rıza Zobu   Refik Kemal Arduman
Görüntü yönetmeni: Cezmi Ar
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram, savaş
Renk: Siyah-beyaz
Yapım yılı: 1923, Türkiye
Dil: Türkçe
Başlığın diğer anlamları için Ateşten Gömlek (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Ateşten Gömlek, Halide Edib Adıvar’ın aynı adlı romanından sinemaya uyarlanmış, yönetmenliğini Muhsin Ertuğrul yaptığı 1923 tarihli film.
Türk kadınların rol aldığı ilk sinema filmi ve Türk sinema tarihinde Kurtuluş Savaşı'nı konu alan ilk konulu, uzun metraj filmdir. Filmde Ayşe rolünü canlandıran Bedia Muvahhit ve Kezban rolünü canlandıran Neyyire Neyir, bir sinema filminde rol alan ilk Türk kadın oyuncular olarak sinema tarihine geçmiştir.
Filmin yapımcılığını Kemal Film üstlenmiştir. 1923 yılında sinemalarda iki ayrı bölüm olarak (çift bilet karşılığında) seyirciye sunulmuştur.
Romandan uyarlanması ve oyuncu seçimi

Halide Edib Adıvar’ın Ateşten Gömlek romanı, 1922 yılında İkdam gazetesinde yayımlanmış ve  büyük ilgi uyandırmıştı. Bunun üzerine filme aktarılması gündeme geldi. Güncel konuları filme çekme gayretindeki Muhsin Ertuğrul  ulusal bir büyük olayı Türk Kurtuluş Savaşı’nı ele almak üzere bu romanı sinemaya uyarlamak istedi.
O devirde Türk sinemasında kadın rolleri azınlık mensubu kadın oyuncular tarafından canlandırılmakta; Müslüman kadınların rol alması uygun bulunmamaktaydı. Adıvar, romanın kahramanı Ayşe ile Kezban’ı Rum veya Ermeni sanatçıların oynamasını istemedi; filmde Türk kadınların rol alması şartı ile Muhsin Ertuğrul’a romanı filme çekmesi izni verildi.
Ayşe rolünü oyuncu Rafet Muvahhit’in eşi Bedia Hanım üstlendi. Kezban rolünü canlandıracak oyuncu, gazete ilanı yolu ile bulundu. İlana yanıt veren Münire Eyüp, Kezban rolünü canlandırdı; afişlerde ismi “Neyyire Neyir” olarak yer aldı.
Gösterime girmesi

Filmin ilk gösterimi İstanbul'un Beyoğlu semtinde bulunan Palas Sineması'nda 23 Nisan 1923 tarihinde yapıldı. Henüz İstanbul işgal altında iken ve Cumhuriyet ilan edilmemişken Türk Kurtuluş Savaşı'nı konu alan bu filmin gösterime girmesi olağanüstü coşkulu bir hava yarattı.
Konusu

Film, İzmir'in işgali sırasında eşi ve çocuğu öldürüldükten sonra İstanbul’da işgali protesto mitinglerine katılan, ardından Anadolu’da hastabakıcılık yapan Ayşe ile aşık olduğu Binbaşı İhsan'ın sonları ölümle biten öyküsünü anlatır. Kurtuluş Savaşı'nda başından yaralanmış bir yedek subay olan Peyami'nin Ankara'da yazdığı hatıralarından oluşmuştur
Feriha Tevfik

| Feriha Tevfik |
| --- | --- |
Türkiye güzeli Feriha Tevfik
Doğum: 27 Mayıs 1910(1910-05-27)
Ölüm: 22 Nisan 1991 (80 yaşında)
Ölüm sebebi: Beyin kanaması
Defin yeri: Kadıköy İçerenköy mezarlığı
Milliyet: Türk
Meslek: Sinema ve tiyatro oyuncusu
Çocuk(lar): 1 (Atilla Germiyanoğlu)

Feriha Tevfik (Negüs) (27 Mayıs 1910 - 22 Nisan 1991), Türk bir oyuncuydu.
1929 yılında Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği yarışmada birinci seçilerek Türkiye'nin ilk güzellik kraliçesi oldu. 1930 yılında düzenlenen 5. Uluslararası Kainat Güzelliği Yarışması'nda Türkiye'yi temsil etti. Türkiye Güzeli seçildikten sonra sinema filmlerinde rol aldı. İlerleyen dönemde operet ve komedilerde sahneye çıktı. 1939'da oyunculuğu bıraktı.