stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
SoL (gazete)
Dergi > Kuruluşu

Çeşitli periyot ve şekillerde 1998 yılından beri çıkan haber ve kültür yayınıdır. Nisan 1998 tarihinde aylık olarak yayınlanmaya başlamıştır. Logosunda soL alt başlığı olarak da  Haftalık/Aylık Siyaset, Kültür, Bilim ve Sanat Dergisi cümlesi kullanılmıştır. Yayın hayatı boyunca birçok kez boyut ve periyot değiştirmiş olsa da sürekliliğini korumuştur.
Dergi > İçerik

6. sayısı ve sonraki kimi sayıları Kürt Sorunu ve F Tipi Cezaevi ile ilgili yazılardan dolayı toplatılmıştır. 7. sayıdan 151. sayıya kadar haftalık dergi olarak çıkmış. Bundan sonra format değiştirmiş yine haftalık yayınlanmıştır. 189. sayıdan sonra yine boyut değiştirmiş ve aylık yayınlanmaya başlanmıştır. 200. sayıdan sonra yine boyut değiştirmiş önce aylık (2 sayı) sonra haftalık yayınlanmıştır. Bu sayılar tabloid boydadır. 229. sayıda yine boyut değiştirmiş ve aylık yayınlanmıştır. Eylül 2008'den beri haftalık olarak yayınlamaktadır.
Dergi > Günlük gazeteye çevrilmesi

TKP 11. Kongre Türkiye Konferansı'nda alınan kararla, 10 Eylül 2012 tarihinden itibaren basılı bir günlük gazete şeklinde çıkması kararlaştırılmıştır. Günlük soL ile ilgili kararda, "içinde bulunduğumuz dönemi AKP Hükümeti'nin ve onun İkinci Cumhuriyet rejiminin geriletileceği, işçi sınıfı başta olmak üzere geniş kesimlerin yaygın biçimde alternatif arayışı içinde olacağı bir dönem olarak belirlemektedir. Bu süreç partimiz tarafından en güçlü, en işlevli araçlarla karşılanmak durumundadır. Bu araçların önde gelenlerinden biri de Türkiye'de devrimci mücadelelere yeni bir soluk getirecek, partimizi ve devrimci hattını kitlelere bugüne kadar olduğundan daha büyük bir canlılıkla taşıyacak olan günlük gazete olacaktır" denildi.
Dergi > Yazarlar

İlk 151 sayıda ve sonraki haftalıklarda düzenli köşe yazanlar Cemal Hekimoğlu, (Kemal Okuyan), Nadir Koraltan (Erkin Özalp), Metin Çulhaoğlu, Tevfik Çavdar, İlker Maga, Mesut Odman, İlhan Akalın, Kemal Özer, Necmettin Salaz ve Evren Madran (Ahmet Mürted)'dir. 245. sayı ile birlikte dergi yayına ara vermiş ve internet üzerinden günlük gazete yayınına geçmiştir. Ayrıca Mayıs 2006'dan itibaren internet üzerinden günlük olarak soL Portal adıyla da yayınlanmaktadır.
İki şeritli ekspres yol

İki şeritli eksprel yol
İki şeritli ekspres yol, şehirlerarası veya şehir içi uzun mesafeler için tasarlanmış, her yönde birer şerit bulunan ve genellikle yüksek hızda seyahat etmeye uygun olan bir yol türüdür. Ekspres yollar, kesintisiz bir trafik akışı sağlamak amacıyla kavşakları, trafik ışıklarını ve doğrudan erişim noktalarını minimumda tutar. Bu tasarım, sürücülerin daha hızlı ve güvenli bir şekilde seyahat etmelerine olanak tanır.
Tarih

İki şeritli ekspres yolların kökeni, özellikle sanayi devrimi sonrası ulaşım ihtiyaçlarının artmasıyla başlamıştır. 19. yüzyılın sonlarına doğru, demiryolu ve karayolu ağları modernleşmeye başlamış, bu da daha hızlı ve verimli ulaşım çözümlerine olan ihtiyacı artırmıştır. Ancak, modern ekspres yolların ilk örnekleri, 20. yüzyılın ortalarında ortaya çıkmıştır.
Almanya, ekspres yolların (otoban) ilk örneklerini geliştiren ülkelerden biridir. 1930'larda, Almanya'da inşa edilmeye başlanan otobanlar, yüksek hızda seyahat edebilen geniş ve düz yollardır. 1932'de ilk otoban olan "Reichsautobahn" (İmparatorluk Otoyolu) inşa edilmiştir. Bu yollar, kavşakları ve trafik ışıklarını minimize ederek kesintisiz bir ulaşım sunmayı amaçlamıştır. Ancak, bu yolların çoğu dört şeritli olarak tasarlanmıştır. Amerika Birleşik Devletleri'nde, 1956'da başlatılan Federal Otoyol Sistemi (Interstate Highway System), iki şeritli ekspres yolların gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Bu sistem, hızlı ve geniş otoyolların inşasını teşvik etmiş, ancak genellikle dört şeritli olarak tasarlanmıştır. Bununla birlikte, şehirlerarası bağlantılarda ve kırsal bölgelerde iki şeritli ekspres yollar da kullanılmıştır. Bu dönem, otoyol tasarımında büyük bir yenilik ve modernleşme sürecini başlatmıştır.
1980'ler ve 1990'larda, mühendislik ve malzeme bilimi alanındaki ilerlemeler ile ekspres yolların tasarımı daha da gelişmiştir. Bu dönemde, iki şeritli ekspres yollar, özellikle şehirlerarası ve kırsal bölgelerde ekonomik bir ulaşım çözümü olarak değerlendirilmiştir. Yolların bakım ve onarım süreçleri daha sistematik hale gelmiş, yol güvenliği ve konforunu artırmak için çeşitli yenilikler uygulanmıştır. Günümüzde, iki şeritli ekspres yollar, gelişmekte olan ülkelerde ve düşük trafik yoğunluğuna sahip bölgelerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Modern iki şeritli ekspres yollar, güvenlik standartlarını karşılamak, çevresel etkileri azaltmak ve kullanıcı konforunu artırmak amacıyla sürekli olarak yenilenmektedir. Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte, yol yapımında kullanılan malzemeler ve inşaat teknikleri de geliştirilmiştir. Global olarak, iki şeritli ekspres yollar, çeşitli ülkelerde farklı adlarla anılmakta ve her ülkenin kendi yol tasarım standartlarına göre şekillenmektedir.
Tasarım ve inşaat

Şerit Düzeni: Her yönde tek bir şerit bulunur. Şerit genişliği genellikle 3.5 ila 3.75 metre arasında değişir. Bu, araçların yüksek hızlarda güvenli bir şekilde seyahat etmesini sağlar.
Yol Kenarı: Ekspres yollar, genellikle geniş omuzluklara sahip olabilir. Bu alanlar acil durumlar için kullanılır ve araçların güvenli bir şekilde durmalarına olanak tanır.
Geçiş ve Kavşaklar: Yolda doğrudan erişim noktaları, kavşaklar ve trafik ışıkları bulunmaz. Bunun yerine, yolun üzerindeki geçişler genellikle köprüler veya alt geçitler ile sağlanır.
Yol Kaplaması: Yollar, genellikle asfalt veya beton kaplama ile inşa edilir. Kaplama malzemesi, yolun dayanıklılığını ve ömrünü uzatır. Düzenli bakım ve onarım çalışmaları, yol yüzeyinin kalitesini korur.
Kullanım alanları

Şehirlerarası Bağlantılar: Şehirler arasında hızlı ve kesintisiz ulaşım sağlamak için kullanılır. Özellikle büyük şehirlerle küçük şehirler veya kasabalar arasında bağlantı kurar.
Banliyö Yolları: Şehir merkezleri ile banliyö bölgeleri arasındaki bağlantıları sağlar. Bu, şehir içi trafiğini azaltarak daha hızlı bir ulaşım imkanı sunar.
Kırsal Yollar: Daha az trafik yoğunluğuna sahip kırsal bölgelerde, ekonomik ve etkili ulaşım yolları olarak kullanılır.
Avantajlar

Hızlı ve Kesintisiz Ulaşım: Kavşakların ve trafik ışıklarının olmaması, araçların yüksek hızlarda kesintisiz bir şekilde ilerlemesini sağlar.
Trafik Akışının Artırılması: Daha az trafik sıkışıklığı ve daha hızlı yolculuk süreleri sunar.
Güvenlik: Şerit genişliği ve omuzluklar, güvenli bir sürüş deneyimi sağlar. Ayrıca, trafik ışıkları ve kavşakların olmaması, kazaların önlenmesine yardımcı olabilir.
Örnekler

A1 Otoyolu: Almanya’nın batısında, Bremen’den Köln’e uzanan A1 otoyolunun bazı kısımları, özellikle kırsal bölgelerde, iki şeritli ekspres yol tasarımını kullanmaktadır. Bu yol, şehirlerarası ulaşımda hızlı ve etkili bir bağlantı sağlar.
U.S. Route 66: ABD’nin ünlü Route 66 yolu, tarihsel olarak dört şeritli otoyollardan oluşsa da, bazı kırsal ve şehirlerarası bölümleri, özellikle tarihi kısımlarda, iki şeritli ekspres yol özelliklerini taşır. Bu yol, Chicago'dan Los Angeles'a uzanarak çeşitli şehir ve kasabaları bağlar.
California State Route 1: Kaliforniya'daki bazı bölümleri, özellikle kıyı şeridinde ve daha az yoğun bölgelerde, iki şeritli ekspres yol olarak tasarlanmıştır. Bu yol, San Diego'dan başlayarak, kuzeydeki çeşitli kıyı şehirlerini birbirine bağlar.
D-100 Karayolu: Türkiye’nin önemli şehirlerini bağlayan D-100 Karayolu’nun bazı bölümleri, özellikle şehirlerarası ve kırsal kesimlerde iki şeritli ekspres yol tasarımı kullanır. Örneğin, İstanbul’dan Ankara’ya giden kısımlarda iki şeritli yollara rastlanabilir.
Ege Bölgesi Yolları: Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde, özellikle İzmir ile Manisa arasındaki bazı yollar iki şeritli ekspres yol özellikleri taşır. Bu yollar, şehirlerarası bağlantıları hızlandırmak ve trafik akışını iyileştirmek amacıyla tasarlanmıştır.
N Yolu (Route nationale): Fransa'daki bazı N yolları, özellikle kırsal bölgelerde, iki şeritli ekspres yol olarak hizmet vermektedir. Örneğin, N7 Yolu, Paris'ten Güney Fransa'ya uzanarak birçok şehir ve kasabayı bağlar.
Hume Highway: Sidney ve Melbourne şehirleri arasında uzanan Hume Highway'in bazı bölümleri, özellikle kırsal kesimlerde, iki şeritli ekspres yol olarak düzenlenmiştir. Bu yol, Avustralya'nın en önemli şehirleri arasında hızlı bir bağlantı sağlar.
Route 66, Amboy, Kaliforniya, ABD
California State Route 1
D-100 Karayolu, Düzce
Martinik'in Lamentin kasabasındaki N Yolu (Route nationale)
Üçüncü görüş

Üçüncü görüş, II. Dünya Savaşı sırasında Batı Avrupa'da gelişmiş milliyetçi bir politik pozisyondur. Bir ırk veya millet içerisinde yer alan insanlar arasındaki sosyal adalet gibi konulara önem vermektedir. Üçüncü görüş genellikle aşırı milliyetçiliğe ve ırkçılığa varan örneklere sahiptir.
1920'ler ve 1940'lar arasında çeşitli faşist gruplar kendilerini hem kapitalizmden hem de Marksist sosyalizmden farklı bir hareketin parçası olarak sundular. İtalya'daki Terza Posizione ve Fransa'daki Troisième Voie arasında ve 1980'lerde geliştirilen “Üçüncü Görüş” söylemi, Birleşik Krallık Ulusal Cephesi tarafından alındı. Bu gruplar hem komünizme hem de kapitalizme muhalefetin altını çizerler. Üçüncü Görüş siyasetinin savunucuları genellikle kendilerini "sol ve sağın ötesinde" olarak sunarlarken genellikle radikal sağ kültürel görüşler ve radikal sol ekonomik görüşler şeklinde siyasi yelpazenin her iki ucundan fikirleri senkronize ederler.
Gelişimi

"Üçüncü Görüş" terimi Avrupa'da tanımlandı ve Üçüncü Görüş siyasetinin ana öncüleri Nasyonal Bolşevizm (aşırı sağ aşırı milliyetçilik ve aşırı sol Bolşevizmin sentezi) ve Strasserizm (radikal, kitle eylemi, işçi temelli Nazizm biçimi, Nazi Partisinin "sol kanadı" Otto ve Gregor Strasser kardeşler tarafından savunuldu, 1934'te Uzun Bıçaklar Gecesi'nde öldürülene kadar) idi. Neo-faşist, Neo-Nazi yazar Francis Parker Yockey, komünistler ve faşistler arasında, Kırmızı-Kahverengi İttifak (Kırmızı, komünizmin rengi ve Kahverengi, Nazizmin rengi olarak) önermişti; doğası anti-Siyonist anti-Semitik, Amerikan karşıtı olabilecek. Yockey, Üçüncü Dünya'nın kurtuluş hareketlerine de destek verdi.
1980'lerde, 1970'lerde başarısının yüksekliğini yaşayan bir İngiliz faşist partisi olan Ulusal Cephe, kendilerini Üçüncü Görüş olarak tanımlayan bir Strasserist hizip tarafından devralındı. Strasserist liderliğindeki Ulusal Cephe ayrıca Baker tarafından ideolojide Ulusal Bolşevik olarak karakterize edildi. Nouvelle Droite'in etkisini yansıtan Strasserist Resmi UF, çok ırklı toplum ve kapitalizme bir son vermek isteyen "her renkten geniş bir ırkçı cephesi" için destek sağladı ve Louis Farrakhan ve Marcus Garvey gibi siyahi milliyetçileri övdü. Yayınları Milliyetçilik Bugün, Libya ve İran hükûmetleri hakkında onların uluslararası politikadaki küresel bir anti-kapitalist ve anti-Marksist üçüncü gücün bir parçası olarak sunan olumlu makaleler içeriyordu; üyeleri açıkça Libya lideri Kaddafi'nin ve Üçüncü Uluslararası Teorisi'nin etkisini kabul ettiler. Libya ve İran'ın potansiyel finansman kaynakları olduğu düşünüldüğünde, bunun hem taktik hem de ideolojik motivasyonları olmuş olabilir. Bu yeni söylem ve ideoloji, partinin rütbe ve dosya üyeliğinin çoğunu yabancılaştırdı. İçsel sorunlar yaşadı ve 1989'da üst düzey üyelerinden bazıları - Nick Griffin, Derek Holland ve Colin Todd - Uluslararası Üçüncü Görüş gruplarını kurmak için ondan ayrıldı. Liderlerinden biri, İtalyan aşırı sağ hareketi Üçüncü Pozisyonu'nun eski üyesi Roberto Fiore idi.
Gelişimi > Birleşik Krallık

1990'lı yılların sonlarında Troy Southgate Nasyonal Anarşizm ideolojisini kurdu.İşçi Partisinin göç ve AB karşıtı ''muhafazakâr'' Mavi Emek kanadı bazı kişiler tarafından Strasserist olarak tanımlamış olup parti milliyetçiliği reddettiğini belirtse de slogan ve kurucusunun bazı aşırı-sağ gruplarla ilişkisi sebebiyle şüpheyle bakılmaktadır.
Gelişimi > İtalya

Üçüncü görüşün yaratıcıları İtalyan neofaşist akımına mensup Roberto Fiore, Gabriele Adinolfi ve Peppe Di Mitri'dir. Militarist bir karakteri olan üçüncü görüş, ulusların özgürlük hareketlerini savunur.
Hareketin kurucusu olan Fiore, siyasi görüşünü yaymak için 1979'da Terza Posizione örgütünü kurdu. Üçüncü Görüş fikirleri artık İtalya'da aşırı sağcı sosyal merkezlerden oluşan bir ağ olan CasaPound hareketi ile temsil ediliyor.
Gelişimi > Fransa

1930'lar ve 1940'lar boyunca, radikal soldan bir dizi hizip grubu radikal milliyetçilikle ilişkilendirildi. Üçüncü Görüş ideolojisi Fransa'da 1985'te Jean-Gilles Malliarakis tarafından Troisième voie adıyla kuruldu. ABD'yi, komünizmi ve Siyonizm'i üç temel düşman olarak gören Troisième voie akımından daha sonraları ortaya çıkan bölünmelerden sonra, üçüncü görüşü savunan Hristiyan Buket ve Nouvelle Résistance 1991 yılında kuruldu.
Gelişimi > Yunanistan

Ocak 2015'te Syriza sosyalist partisi ve sağcı popülist Anexartiti Ellines bir hükûmet koalisyonu kurdular. Bu işbirliği, diğer Avrupalı sosyalistler tarafından Avrupa'da sol için olumsuz sonuçlar doğuracak bir ön cephe olarak eleştirildi.
Gelişimi > Rusya

Rusya'da hem Rusya'nın eski Ulusal Bolşevik Partisi  hem de Rodina Partisi, hem sol hem de sağcı aşırı uç fikirleri kullanan ideolojik bir arka planla çalıştı. Rusya'da Eduard Limonov ve Alexander Dugin gibi bazı önde gelen yazarlar sol ve sağ uç aşırılıkçı fikirlerin bağlantısının arkasındalar.
Gelişimi > Arjantin

Arjantin'de 1946-55 ve 1973-74 arasında başkanlık yapan Juan Peron komünizmle kapitalizm arasında Justicialismo (Adaletçilik) adlı bir "üçüncü yol" olarak nitelendirdiği bir çizgi izledi. Juan Perón'un milliyetçiliği (esas olarak ABD ve İngiltere'ye yönelik) ve otoriter liderliği (caudillismo) popülist sendika temelli bir sosyal programla birleştiriyor.
Gelişimi > Arap Ülkeleri

1947'te Mişel Eflak'ın Arap Diriliş Partisi ile Ekrem Havrani'nin Arap Sosyalist Partisi'nin birleşmeleriyle Arap milliyetçiliği ve Arap sosyalizmini birleştiren Baas ideolojisini kurdular. Baas ideolojisi Irak'ta Saddam ve Suriye'de Esad rejimleri ile güç buldu. Günümüzde Esad destekçiliği hem birçok Stalinist hem de birçok neo-faşist grup ve organizasyon tarafından uygulandığı için bazı kişiler tarafından bir Kızıl-Kahverengi İttifakı olarak tanımlanmaktadır
1932 yılında Lübnan'da Avrupa'daki faşist hareketlerden etkilenerek bir ulusal özgürlük mücadelesi olarak kurulmuş olup günümüzde  Suriye, Lübnan, Ürdün, Irak ve Filistin'de faaliyet gösteren Suriye Sosyal Nasyonalist Partisi tarihsel olarak Bereketli Hilal'i kapsayan Büyük Suriye ulus devletinin kurulmasını savunmaktadır. Parti 100,000'den fazla üye ile Suriye'de Baas Partisi'nin ardından ülkenin ikinci büyük siyasi partisidir. Parti Arap kimliğini reddetmekte olup İslamı ''büyük bereketli hilal medeniyeti''nde yeri olmayan bir Arap dini olarak tanımlamaktadır.
Lübnan'daki Falanjist hareket Üçüncü Görüşün yerel bir versiyonu olarak tanımlandı. Onlar "otantik Lübnan kanını ve toprağını Arap-Müslüman göçüne yönelik güçlü bir demografik değişime karşı" savundular. Bu, inatçı bir kültürel muhafazakârlıkla birlikte radikal bir kolektivist ekonominin karışık unsurlarının ideolojisini içeriyordu.
Gelişimi > Japonya

Nisan 1926'da Ulusal Sosyalist Motoyuki Takabatake, Nagoya Anarşistleri Shinkichi Uesugi  ve Bin Akao  tarafından gizli bir tarikat olan Kenkokukai kuruldu. Amacının "halk ile imparator arasındaki oybirliğine dayalı gerçek bir halk devleti kurulması" olduğunu ilan etti. Devlet sosyalizmi programları, “Japon halkı arasında tek bir talihsiz veya hoşgörüsüz imtiyaz edilmiş bir birey olmaması için halkın yaşamının devlet kontrolü” talebini içeriyordu. Örgüt, "Renkli insanların başında duran Japon halkı dünyaya yeni bir medeniyet getirecek" diyen Pan-Asyacılığı kucakladı. Evrensel oy hakkı lehine idi.
Gelişimi > Türkiye

2021 yılında Ümit Özdağ tarafından kurulan Zafer Partisi kendisini sol ve sağcı değil, Üçüncü Görüş Parti olarak tanımlamıştır. Zafer Partisi Ekonomik olarak Milli İktisad'ı desteklemektedir.
2008 yılında Osman Pamukoğlu tarafından kurulan Hak ve Eşitlik Partisi (HEPAR) kendisini Üçüncü Görüş olarak tanımlamıştı. 2015 yılında Doğu Perinçek tarafından milliyetçileri ve sosyalistleri birleştirmek için İşçi Partisi'nin devamı olarak kurulan Vatan Partisi Avrasyacılık ideolojisini desteklemekte ve Aleksandr Dugin ile yakın ilişki içerisindedir.
Gelişimi > İran

İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi tarafından 2 Mart 1975 tarihinde kurulan Rastahiz Partisi monarşist-faşizm ve Demokratik merkeziyetçiliği savundu. Parti, İran'ın yeni tek siyasi partisi olarak faaliyet gösterdi ve İran'da siyasi faaliyetleri üzerindeki tekeli elinde tuttu.
Gelişimi > İspanya

Kendisini Karlist Hareketenin devamı olarak gören Karlist Partisi İspanyol milliyetçisi ve gelenekçi olup özyönetim ve çevreciliği desteklemektedir. Parti ''alternatif sol'' olarak tanımlanmaktadır.
Gelişimi > Polonya

Polonyanın Yeniden Doğuşu radikal-milliyetçi bir parti olup distrubitizm ekonomik sistemini desteklemektedir. Distrubitizm günümüzde ''çok kültürlülüğe'' karşı çıkan Avustralyada Demokratik Emek Partisi ve Amerika Birleşik Devletleri'nde Amerikan Dayanışma Partisi tarafından desteklenmekte olsa da bu partiler kendilerini milliyetçi olarak tanımlamamaktadır.
Gelişimi > Almanya'da ve Doğu Avrupa'da Çapraz Görüş İdeolojisi

Almanya'da Weimar Cumhuriyeti döneminde nasyonal sosyalistlerin sol gruplarla birlikte koydukları hedef "Çapraz Görüş" olarak adlandırıldı. Sosyal demokratlara karşı komünist "sosyal faşizm" stratejisini savunan sol gruplar, benzer görüşleri savunan faşist ve aşırı milliyetçi güçlerle birlikte çalıştı.
2003-2004 yıllarında ortaya çıkan neo-Nazi Otonom Milliyetçiler Strasserizm ve nasyonal anarşizmden etkilenmiştir.
Nasyonal Bolşevik Parti
Otonom Milliyetçiler
Patlıcan

Patlıcan (Eski Türkçe: Bütüge), bilimsel adıyla Solanum melongena, Solanaceae familyasına ait olup, ılık iklimlerde tek yıllık, tropik iklimlerde ise küçük bir ağaç şeklinde büyüyen çok yıllık bir kültür bitkisidir. Patlıcanın ilk yetiştiriciliği M.Ö. 5. yüzyılda Hindistan'da gerçekleştirilmiştir. Bu tarihten sonra Afrika'ya, sonra Doğu Akdeniz'e ve Avrupa'ya getirilmiştir. Avrupa'ya getirilmesi 16. yüzyılda İspanyollar tarafından gerçekleştirilmiştir.
Avrupa'ya ilk getirilişinde süs bitkisi olarak kullanılan patlıcan, dünyada üretilen yaş sebzeler arasında 6. sırada yer almaktadır. İçeriğinde düşük nikotin barındırır. Tropik bölgelerde çok yıllık bitki özelliği gösterirken bu kuşağın dışındaki iklim kuşaklarında bir yıllıktır.
Tüketim

Patlıcanın insan sağlığındaki yerinin diğer sebze türlerinden küçümsenmeyecek düzeyde olduğu bilinmektedir. 100 g patlıcanın kalori değeri 24'tür. 100 g patlıcanda 1,1 g protein, 2 g yağ ve 5,5 g karbonhidrat vardır. Vitamin içeriği bakımından ise; 100 gramında 30 IU A vitamini, 0,4 mg B1 vitamini, 0,5 mg B2 vitamini ve 5 mg C vitamini bulunmaktadır.
Üretim > Dünya'da üretim

Patlıcan; dünyada üretilen meyveler içerisinde; domates, biber ve hıyar üretiminden sonra gelmektedir.
Dünya patlıcan üretimi 1994 yılından itibaren düzenli olarak artarak, 2003 yılında %84 artışla 29,5 milyon tona ulaşmıştır. Bu artışta önemli patlıcan üreticisi ülkelerin payı olduğu görülmektedir. Nitekim dünyada önemli üretici ülkeler olan Çin, Hindistan, Türkiye, Mısır, İtalya ve İspanya’da patlıcan üretimi son on yılda %21 ile %1,8 arasında artmıştır.
Son on yıllık veriler incelendiğinde; dünya patlıcan üretiminde Çin’in %50,6, Hindistan’ın %30,1, Türkiye’nin %3,8 ile ilk üç sırayı paylaştıkları, özellikle son beş yılda Çin üretiminin arttığı; Hindistan ve Türkiye üretimlerinin ise fazla değişmediği görülmektedir. Dünya üretiminde ilk üç sırayı %84,5 oranı ile Çin, Hindistan ve Türkiye almaktadır. 2003-2004 yılına ait dünya patlıcan üretimi istatistikleri, FAO Birleşmiş Milletler'in Gıda ve Tarım Örgütü verileri şu tabloda özetlenmektedir:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
 Patlıcan Üretimi (ton). Yıllar 2003-2004  FAOSTAT verileri (FAO Birleşmiş Milletler'in Gıda ve Tarım Örgütü)
| Çin | 16.029.929 | %56 | 16.529.300 | %55 |  |
| Hindistan | 7.830.000 | %27 | 8.200.000 | %28 |  |
| Türkiye | 970.000 | %3 | 970.000 | %3 |  |
| Mısır | 710.000 | %2 | 710.000 | %2 |  |
| Japonya | 395.000 | %1 | 400.000 | %1 |  |
| İtalya | 376.553 | %1 | 385.000 | %1 |  |
| Endonezya | 301.030 | %1 | 301.030 | %1 |  |
| Diğer ülkeler | 1.984.858 | %7 | 1.966.653 | %7 |  |
| Toplam | 28.597.370 | %100 | 29.461.983 | %100 |  |
| En Çok Patlıcan Üreten 10 Ülke- 11 Haziran 2008> Ülke | En Çok Patlıcan Üreten 10 Ülke- 11 Haziran 2008> Üretim (Ton) | En Çok Patlıcan Üreten 10 Ülke- 11 Haziran 2008> Dipnot | En Çok Patlıcan Üreten 10 Ülke- 11 Haziran 2008>  | En Çok Patlıcan Üreten 10 Ülke- 11 Haziran 2008>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Çin | 18 033 000 | F |  |  |
|  Hindistan | 8 450 200 |  |  |  |
|  Mısır | 1 000 000 | F |  |  |
|  Türkiye | 791 190 |  |  |  |
|  Endonezya | 390 000 | F |  |  |
|  Irak | 380 000 | F |  |  |
|  Japonya | 375 000 | F |  |  |
|  İtalya | 271 358 |  |  |  |
|  Sudan | 230 000 | F |  |  |
|  Birleşik Krallık | 198 000 | F |  |  |
| Dünya | 32 072 972 | A |  |  |
No symbol = official figure, P = official figure, F = FAO estimate, * = Unofficial/Semi-official/mirror data, C = Calculated figure A = Aggregate(may include official, semi-official or estimates);  Kaynak: Food And Agricultural Organization of United Nations: Economic And Social Department: The Statistical Devision25 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.[kaynak doğrulanamadı]
Bu ülkelerin ihracattaki payları incelendiğinde ise; Çin'in ihracatının %5,5, Türkiye ihracatının %1,5 olduğu, Hindistan ihracatının ise kayda değer olmadığı görülmektedir. Diğer yandan dünya patlıcan ihracatının %21,8'ini İspanya, %21,7'sini Meksika, %5,5'ni Çin, %3,4'ünü İtalya, %1,5'ini ise Türkiye karşılamaktadır. Son verilere göre üretilen patlıcanın yaklaşık %2'si ticarete (ihracat-ithalat) konu olmakta, taze olarak stok olmadığı için de kalan miktarın tüketimde kullanıldığı varsayılmaktadır.
Üretim > Türkiye'de üretim

Türkiye'de farklı iklim ve toprak yapısı nedeni ile birçok sebze türü üretilebilmektedir. Patlıcan da bu sebze türlerinden biridir, Türkiye şartlarında patlıcan üretimi hem tarlada hem serada yapılabilmekte, fakat iklim ve toprak isteği yanında bakım şartları ve ekim nöbeti tercihinden dolayı her bölgede yetiştirilememektedir. Türkiye'de patlıcan üretimi yapılan en önemli iller; İçel, Antalya, Şanlıurfa, Hatay, Aydın, Bursa, Adana ve Samsun'dur. Türkiye'nin 1997-2002 yılları arasında patlıcan üretimi 1992 ve 1993 yılında 750.000 ton olarak gerçekleşmiş, 1994 – 1998 yıllarında ise, 750.000 ton ile 850.000 ton arasında değişim göstermiştir. 1998 yılından sonra da üretim 900.000 tonu asarak 2002 yılında 955.000 tona ulaşmıştır. 1991- 2002 yılları arasında Türkiye patlıcan verimi hektara 19.621 kg ile 29.216 kg arasında değişmiştir. Türkiye'nin patlıcan ihracatı 2.600 ton ile 5.600 ton arasında değişmektedir. ihracat, 1993 yılında olduğu gibi bazı yıllarda 1.000 ton seviyesine düşerken, 2001 yılı gibi bazı yıllarda ise 5.500 tona ulaşmıştır. Diğer yandan Türkiye'nin en fazla patlıcan ihraç ettiği ülkeler arasında Almanya, Avusturya, Bulgaristan, Hollanda, Romanya, Rusya ve Belçika yer almaktadır.
Türkiye'de çeşitleri

Birecik patlıcanı 19.06.2017 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve Şanlıurfa için coğrafi işaret almıştır.
Nizip patlıcanı 20.11.2020 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve Gaziantep için coğrafi işaret almıştır.
Yamula patlıcanı 25.02.2010 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve Kayseri için coğrafi işaret almıştır.
Etimoloji

Arapça aynı anlama gelen bādincān بادنجان  sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Farsça aynı anlama gelen bādingān بادنگان  sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Sanskritçe yazılı örneği bulunmayan *vaṭingana sözcüğünden alıntıdır.
Galeri

Patlıcan tipleri
İnce uzun patlıcanlar
Patlıcan çiçeği
Dalında bir patlıcan
Dalında beyaz renkli bir patlıcan
Gaziantep'ten