Sürü bağışıklığı
Tarihçe

Sürü bağışıklığı, 1930'larda önemli sayıda çocuğun kızamığa karşı bağışıklık kazanmasının ardından yeni enfeksiyonların sayısının geçici olarak azaldığı gözlemlendiğinde doğal olarak ortaya çıkan bir olgu olarak kabul edilmiştir. Sürü bağışıklığını teşvik etmek için toplu aşılama o zamandan beri yaygın hale gelmiş ve birçok bulaşıcı hastalığın yayılmasını önlemede başarılı olduğu kanıtlanmıştır. Aşılamaya karşı çıkılması, önlenebilir hastalıkların yetersiz aşılama oranlarına sahip popülasyonlarda devam etmesine veya geri dönmesine izin vererek sürü bağışıklığına karşı bir meydan okuma oluşturmuştur.
Kesin sürü bağışıklık eşiği (SBE) hastalığın temel üreme sayısına bağlı olarak değişir. Yüksek eşiğe sahip bir hastalık örneği, %95'i aşan bir SBE ile kızamıktır.
"Sürü bağışıklığı" terimi ilk kez 1894 yılında Amerikalı veteriner bilimci ve daha sonra ABD Tarım Bakanlığı Hayvan Endüstrisi Bürosu Şefi Daniel Elmer Salmon tarafından iyi beslenen domuz sürülerinin sağlıklı canlılığını ve hastalıklara karşı direncini tanımlamak için kullanılmıştır. 1916 yılında aynı Hayvan Endüstrisi Bürosundaki veteriner bilimciler bu terimi, "bulaşıcı düşük" olarak da bilinen bruselloz hastalığına yakalanmış sığırlarda iyileşmenin ardından ortaya çıkan bağışıklığı ifade etmek için kullandılar. 1923 yılına gelindiğinde İngiliz bakteriyologlar tarafından, insan salgın hastalıklarını modelleme çabalarının bir parçası olarak farelerle yapılan deneysel salgınları tanımlamak için kullanılmaya başlandı. 1920'lerin sonuna gelindiğinde bu kavram, özellikle İngiliz bilim insanları arasında difteri, kızıl ve grip gibi hastalıklara karşı popülasyonlarda bağışıklık oluşumunu tanımlamak için yaygın olarak kullanılmaya başlandı.
Sürü bağışıklığı, 1930'larda A. W. Hedrich'in Baltimore'da kızamık epidemiyolojisi üzerine bir araştırma yayınlaması ve birçok çocuğun kızamığa karşı bağışıklık kazandıktan sonra, duyarlı çocuklar da dahil olmak üzere yeni enfeksiyonların sayısının geçici olarak azaldığını fark etmesiyle doğal olarak ortaya çıkan bir olgu olarak kabul edildi. Bu bilgiye rağmen, kızamığı kontrol altına alma ve ortadan kaldırma çabaları, 1960'larda kızamık aşısı kullanılarak kitlesel aşılama başlayana kadar başarısız oldu. Kitlesel aşılama, hastalığın ortadan kaldırılması tartışmaları ve aşılamanın maliyet-fayda analizleri daha sonra sürü bağışıklığı teriminin daha yaygın olarak kullanılmasını sağlamıştır. 1970'lerde, bir hastalığın sürü bağışıklığı eşiğini hesaplamak için kullanılan teorem geliştirildi. 1960'lar ve 1970'lerdeki çiçek hastalığı eradikasyon kampanyası sırasında, sürü bağışıklığının ayrılmaz bir parçası olduğu halka aşılama uygulaması, salgınların yayılmasını önlemek için enfekte bir bireyin etrafındaki bir "halka"daki her kişiyi aşılamanın bir yolu olarak başladı.
Kitlesel ve halka aşılamanın benimsenmesinden bu yana, sürü bağışıklığına ilişkin karmaşıklıklar ve zorluklar ortaya çıkmıştır. Bulaşıcı hastalıkların yayılmasının modellenmesinde başlangıçta, tüm popülasyonların duyarlı ve iyi karışmış olduğu gibi bir dizi varsayım yapılmıştır, ancak gerçekte durum böyle değildir, bu nedenle daha kesin denklemler geliştirilmiştir. Son yıllarda, dolaşımdaki bir mikroorganizmanın baskın türünün, ya sürü bağışıklığının evrimsel bir baskı olarak hareket etmesi ya da bir türe karşı sürü bağışıklığının zaten var olan başka bir türün yayılmasına izin vermesi nedeniyle değişebileceği kabul edilmiştir. Aşılama ile ilgili ortaya çıkan veya devam eden korkular ve tartışmalar, bazı topluluklarda sürü bağışıklığını azaltmış veya ortadan kaldırmış, önlenebilir hastalıkların bu topluluklarda devam etmesine veya bu topluluklara geri dönmesine izin vermiştir.
Sürü bağışıklığı savunmasız toplulukları korur.
"Süt humması" pozisyonunda rinderpestli bir inek, 1982. Doğrulanmış son rinderpest vakası 2001 yılında Kenya'da görülmüş ve hastalık 2011 yılında resmi olarak eradike edilmiştir.
Çeşitli hastalıklarda sürü bağışıklığı eşiği ile temel çoğalma sayısı grafiği
Doğu Akdeniz ülkelerinde kızamık aşısı kapsamı ve bildirilen kızamık vakaları. Kapsam arttıkça vaka sayısı azalmıştır.
Amerika Birleşik Devletleri'nde kızamığa karşı toplu aşılama başlamadan önce ve başladıktan sonra görülen kızamık vakaları.