stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ordu (il)
Kültür

İlde birçok tiyatro ve sinema bulunmakta ve düzenli kültürel etkinlikler düzenlenmektedir. Ordu her ne kadar coğrafya kitaplarında Orta ve Doğu Karadeniz bölgelerinde toprağı olan ve her iki bölgeye ait bir il olarak geçmekteyse de (Yeni düzenlemede tamamı Doğu Karadeniz-Düzey1-2 bölgeleri) hemen hemen bütün kültürel özellikleriyle Doğu Karadeniz Bölgesi'ne ait bir ildir. İlde Türkmen/Çepni kültürü hakimdir.
Ordu halk müziği ve geleneksel halk oyunları çevre illerle benzerlikler göstermektedir. Bağlama, kemençe, davul-zurna, davul-klarnet (yöresel tabirle gırnata) gibi çalgıların bir arada kullanıldığı yörede oyunlar ilçeden ilçeye değişmekle birlikte karşılama ve horon ağırlıklıdır.
Klarnet yani gırnata çalgısı davul ile birlikte daha çok Vona (Perşembe), Ordu Merkez, Gülyalı, Kabadüz, Ulubey ilçelerinde daha çok Ordu Karşılaması, Giresun Karşılaması, Giresun Sallaması, Gürcü Horonu, Perşembe Erkek Horonu, Sarhoş Karşılaması gibi oyunlara eşlik etmektedir. Kültürel özellikler açısından Ordu ve ilçeleri benzer özellikler gösterse de pek çok farklılıklar da içermektedir.
Horon daha çok kıyı ilçelerinin ve Ordu Merkez ilçenin güneyinde kalan Ulubey, Kabadüz, Gürgentepe, Gölköy, Mesudiye ilçelerinin halk oyunudur. Kıyı ilçeleri olarak da Ünye'nin bazı köyleri, Fatsa, Vona (Perşembe), Gülyalı ilçelerinde icra edilir. Karşılama oyunları Ordu ilinde en çok oynanan oyun türlerinden biridir. Bu oyunda da daha çok Bolaman, Vona(Perşembe), Ordu Merkez, Gülyalı, Kabadüz, Ulubey, Gürgentepe, Gölköy, Mesudiye (kısmen) ilçelerinde çokça icra edilir. Karşılama ad olarak Ordu Karşılaması olarak bilinir ve figürleri Giresun karşılaması'ndan farklıdır. Ancak yörede Giresun Karşılaması da icra edilmektedir. Karşılama müzikleri genellikle Giresun ile aynı özelliklere sahiptir. Ordu'da Oy Gemici Gemici, Fındık Toplayan Kızlar, Bağlamam Perde Perde gibi türkülerle karşılama oyunları bolca icra edilir.
İç ilçelerde ise Tokat kültürü hakimdir. En çok etkilenmiş ilçe Akkuş'tur, ancak Korgan, Kumru, Çatalpınar, Kabataş ve Aybastı'da da Tokat yöresinin kültürü yer yer görülmektedir. Ancak coğrafi ve kültürel olarak Doğu Karadeniz kültürüde görülmektedir.
Yöre Ordu-Giresun ağzının etkilediği bölge içerisindedir. Ünye-Beşikdüzü (Vilayeti Çepni) arasında kullanılan ağız ortak bir ağızdır. Bu ağız Trabzon, Rize ve Artvin ağızlarıyla karıştırılmamalıdır.
Kültür > Mutfak

33 ürün için coğrafi tescil başvurusunda bulunulmuştur. Türk Patent ve Marka Kurumunda incelenmekte olan 22 adet ürün ise şöyledir:
Ordu Çakıldak Fındığı, Ordu Kestane Balı, Ordu Perşembe Ceviz Helvası, Ordu Kokulu Üzüm Şerbeti, Ordu Tostu, Ordu Melocan Kavurması, Ordu Sakarca Kavurması, Ordu Galdirik Kavurması, Fatsa Yalıköy Köftesi, Ordu Fırın Fasulyesi, Ordu İncir Reçeli, Ordu Kuru Yufkası, Ordu Kabağı Kavurması, Ordu Kivisi, Ordu Dut Pekmezi, Kumru Fındık Macunu, Ünye Taşı, Ünye Beyaz Bentoniti, Kabataş Helvası, Kabataş Köy Peyniri, Ordu Su Böreği, Ünye Pidesi.
Yönetim

Ana madde: Ordu'nun ilçeleri
Yönetim > Merkezi Yönetim

Büyükşehir illerinde Merkezi yönetim Vali, İl Müdürleri ve İl Danışma Kurulundan oluşur.
Ordu, bir 'büyükşehir'dir. Bu özelliğine göre yönetimi belirlenmiştir. Protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Büyükşehir yapılan illerde, İl Genel Meclisi, yetki ve görevlerini Büyükşehir Belediye Meclisi'ne devretmiş ve kaldırılmıştır.
Ordu Valisi, 1962-Bünyan doğumlu Muammer EROL, Ağustos 2023/376 sayılı kararla Merkez Valisi iken atanmıştır.
Vali ve Kaymakamlara ait bilgiler Ordu'nun ilçeleri sayfasında gösterilmiştir.
Yönetim > Yerel yönetim

Büyükşehir Belediyelerinde Yerel yönetim, Büyükşehir Belediye Başkanı, Büyükşehir Belediye Meclisi ve Büyükşehir Belediye Encümeni'nden oluşur.
Yerel yönetimi temsil eden Büyükşehir Belediye Başkanı, ildeki tüm seçmenlerin oy çokluğu ile seçilir. Yerel seçimlerde İlçe Belediye Başkanı ve İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanılarak ilçelerin belediye meclisleri oluşur. İlçe Belediye meclislerinden alınan üyelerle (başkan kontenjanı, ilçe nüfusu ve parti oy oranına göre) de Büyükşehir Belediye Meclisi oluşur. Bu mecliste ilçe belediye başkanları da yer alır. Meclisin başkanı Büyükşehir Belediye Başkanı'dır.
Büyükşehir belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur. (5216 saylı kanun 16. madde)
Büyükşehir yapılan illerde, İl Genel Meclisi, yetki ve görevlerini Büyükşehir Belediye Meclisi'ne devretmiş ve kaldırılmıştır.
Ordu Büyükşehir Belediye Başkanı, 1949-Ordu doğumlu Mehmet Hilmi Güler (AK PARTİ), 31 Mart 2024 seçimlerinde %40,07 oy oranıyla seçilmiştir.
İlçe belediyeleri, 2024 Türkiye yerel seçimlerine göre, beş değişik parti tarafından yönetilmektedir. Bu ilçelerden 11'i AK PARTİ, 4'ü CHP, 2'si MHP ve birer tane İYİ PARTİ ve YRP'li belediye başkanıdır.
Ordu Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 74'dür (Büyükşehir Belediye Başkanı, 19 ilçe belediye başkanı ve 54 üye) Bunların 49'u AK PARTİ, 17'si CHP, 8'i İYİ P., 1'i YRP'dir
Belediye başkanları ve meclislere ait bilgiler Ordu'nun ilçeleri sayfasında gösterilmiştir.
Eğitim

İldeki tek üniversite olan Ordu Üniversitesi, 2006 yılında kuruldu.
Spor

Ana madde: Ordu'da spor
2018-2019 Sezonu sonunda Futbol 3. Ligde 52 Orduspor ve Fatsa Belediyespor ligde kalmışlardır. Ayrıca BAL'da 2, kadın futbol liglerinde de 3 takımı vardır. Basketbolda İEF Açı Koleji Spor kadın takımı 1. Ligi 11.sırada tamamlamıştır. Voleybol liglerinde 3 ve hentbol liglerinde 1 takımı daha vardır.
2024-2025 sezonu itirabiyle Futbol 3.ligde 52 Orduspor, Orduspor 1967 ve Fatsa Belediyespor olmak üzere 3 takımı bulunmaktadır.
Ziraat Türkiye Kupası'nda Fatsa Belediyespor 2.turda, Yeni Orduspor 3.turda elenmişlerdir.
Basketbol Kadınlar Federasyon Kupası'nda Ordu Açı Koleji Kupa 2.si olmuştur.
Spor tesisleri: 19 Eylül Stadyumu (11.024),(Kapandı)
Durugöl Recep Kara Spor Salonu (3.000), Durugöl Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu (500).
Yeni Ordu stadyumu (16.768)
Fatih Sultan Mehmet Spor Kompleksi; 1 Nolu Saha(2.000, Sentetik Çim) ve 2 Nolu Saha(500, Sentetik Çim) ve 3 Nolu Saha (Tribünsüz, Doğal Çim)
Uluslararası ilişkiler

Ayrıca bakınız: Türkiye'deki şehirlerin kardeş şehirleri listesi
Ordu'nun şu şehirlerle kardeş şehirdir:
Batum, Gürcistan, 2000'den beri
Gence, Azerbaycan
Ordu'nun Altınordu ilçesinden sonra en gelişmiş ilçesi Ünyedir.
Ordu sahil yolu
Teleferikten Ordu'nun manzarası
Nüfusları ile birlikte Ordu'nun ilçelerini gösteren harita
Kışın Taşbaşı Kilisesi.
Müge Ulusoy

| Müge Ulusoy |
| --- | --- |

Doğum: Ayşe Müge Ulusoy 6 Mart 1972 (53 yaşında) İzmir, Türkiye
Eğitim: Anadolu Üniversitesi
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1996-günümüz

Müge Ulusoy (d. 6 Mart 1972, İzmir), Türk oyuncudur.
Hayatı

Müge Ulusoy, 6 Mart 1972 tarihinde İzmir'de dünyaya geldi. 1995 yılında Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümünden mezun oldu. Kız kardeşi Mine Alp ile birlikte Goldmine yapım şirketini kurdu.
Filmografisi

| Film> Yıl | Film> Yapım | Film> Rol | Film> Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1997 | İnsan Kurdu |  |  |
| 2006 | Dün Gece Bir Rüya Gördüm | Işıl |  |
| 2006 | Kader | Uğur'un annesi | Ayrıca kast yönetmeni |
| 2016 | Yağmurlarda Yıkansam | Fazilet |  |
| 2018 | Chef | İris |  |
| 2025 | Güneşin Karanlığında Kosova | Kosova Cumhurbaşkanı |  |
| Televizyon> Yıl | Televizyon> Yapım | Televizyon> Rol | Televizyon> Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1996 | Tersine Akan Nehir |  |  |
| 1996 | Yasemince | Özlem Özsoy |  |
| 1997 | Gurbetçiler | Müge | 34. Bölüm |
| 1998 | Şeytanın Gözyaşları | Nihal | 160 bölüm |
| 1999 | Kurtlar Sofrası |  |  |
| 2000 | Kurt Kapanı | Nazlı |  |
| 2000 | Sarı Evin Esrarı | Ceyda |  |
| 2001 | Tek Celse | Nilgün |  |
| 2001 | Aşkına Eşkıya | Çağla |  |
| 2003-2004 | Kurtlar Vadisi | Asiye/Meral Yılmaz | 53 bölüm (1–53) |
| 2004 | Adı Aşk Olsun | — | Kast sorumlusu |
| 2005 | Masum Değiliz | Fahriye |  |
| 2006 | Kız Babası | — | Kast sorumlusu |
| 2006 | Ezo Gelin | — | Kast sorumlusu ve senarist |
| 2007 | Yersiz Yurtsuz | Günay |  |
| 2007 | Hayat Apartmanı | — | Kast sorumlusu |
| 2008 | Pars: Narkoterör | Minel Karacabey |  |
| 2008 | Gazi | — | Kast sorumlusu |
| 2010 | İhanet | Banu |  |
| İnternet> Yıl | İnternet> Yapım | İnternet> Rol | İnternet> Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2023 | Kapı | Sevgi | Konuk oyuncu |
| Tiyatro> Yıl | Tiyatro> Yapım | Tiyatro> Rol | Tiyatro> Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Deli İbrahim/Cariyeler |  |  |
Ödüllleri

| Sonuç | Yıl | Ödül | Kategori | Yapım | Kaynak |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kazandı | 2007 | 18. Ankara Uluslararası Film Festivali | En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu | Kader |  |
Aydın (il)

| Aydın |
| --- | --- |
İl
 İlin Türkiye'deki konumu
 İl sınırları haritası
Ülke: Türkiye
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İl merkezi: Aydın
İdare
 • Vali: Hüseyin Aksoy
Yüzölçümü
 • Toplam: 8117 km²
Nüfus
 • Toplam: 1.041.979
 • Kır: -
 • Şehir: 1041979
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 256
İl plaka kodu: 09
Resmî site Aydın Valiliği
Aydın, Türkiye'nin bir ilidir. Merkezi Efeler olan ilin kuzeyinde İzmir, kuzeydoğusunda Manisa, doğusunda Denizli, güneyinde Muğla illeri, batısında ise Ege Denizi bulunmaktadır. 2024 itibarıyla 1.161.702 kişilik nüfusuyla Ege Bölgesi'nin üçüncü büyük ilidir. 17 ilçesi vardır.
Tarihçe

İl, filozoflar, bilim adamları, tarihçiler vb. açıdan zengindir. Ünlü tarihçi Herodotos, Aydın ili için "Gökyüzünün altındaki en güzel yeryüzü." demiştir. Karacasu ilçesinde, Unesco Dünya Mirası Listesi'nde olan Afrodisias Antik Kenti bulunmaktadır.
Coğrafya

Aydın 37°K 27°D koordinatlarında yer alır. Aydın ilinin yüzölçümü 8.116 km2'dir. Kuzeyinde İzmir, kuzeydoğusunda Manisa, doğusunda Denizli, güneyinde Muğla illeri, batısında Ege Denizi yer alır. Ortalama deniz seviyesi 64 metredir.
Aydın'da 395.494 hektar alanda sulu tarım yapılmaktadır. Zeytin ve meyvelikler en geniş alanı kaplar.
Coğrafya > Yer şekilleri

Ege Denizi'ne doğru dik uzanan dağlar ve bunları ayıran ovalardan oluşur.
Coğrafya > Bitki örtüsü

Aydın'da bitki örtüsü Akdeniz ikliminin karakteristiğindedir. Yüzölçümünün yarıya yakını maki ve ormanlar ile kaplıdır. Makilik alanlar bodur ağaç ve çalılar ile kaplıdır. Orman alanları ise piynar, meşe, çınar, karaçam, kızılçam, fıstık çamı, ıhlamur, kestane, defne, gibi ağaçlarla kaplıdır.
Coğrafya > İklim

Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçen Akdeniz iklimi (Köppen: Csa) etkilidir. Bu iklim şartları ve topoğrafik yapı Aydın ve çevresinde iki ayrı bitki topluluğunun (maki ve orman) gelişmesine neden olmuştur. Kar yağışı ender görünür.
Coğrafya > Su kaynakları

Doğu-batı ekseninde kıvrımlar çizerek boydan boya geçen, Ege Bölgesi'nin önemli akarsularından olan Büyük Menderes akış gösterir. Diğer küçük akarsular arasında Çine Çayı, Karpuzlu Çayı ve Büyük Menderes'in kollarından olan Akçay ve Dandalaz çayları bulunmaktadır. İlde 14 baraj (Kemer Barajı, Topçam Barajı, Yaylakavak Barajı, İkizdere Barajı, Adnan Menderes Barajı, Karacasu Barajı, Gökçeburun Barajı, Katrancı Barajı, Hamzabali Barajı, Başçayır Barajı, İsabeyli Barajı, Güvendik Barajı, Karacahayıt Barajı ve Koyunlar Barajı) ve 10 adet gölet bulunmaktadır. DSİ tarafından ilde inşa halinde bulunan baraj, gölet, sulama, taşkın ve içme suyu tesis projeleri de bulunmaktadır.
Madencilik

| Maden | İşletilen sahalar |
| --- | --- |
Kömür: Şahnalı, Koçarlı, Söke sahaları
Mermer: Karacasu sahaları
Kuvars: Çine, Söke sahaları
Feldispat: Karpuzlu, Çine, Söke sahaları
Zımpara taşı: Karacasu sahaları
Aydın ili madencilik açısından zengindir. Özellikle seramik ve cam endüstrisi için önemli endüstriyel hammadeler olan feldspat ve kuvars il ekonomisine katkıda bulunmakta ve ihraç edilmektedir. İlde işletilen kömür, mermer, kuvars, feldispat, zımpara taşı sahaları bulunmaktadır. Ekonomiklik ve/veya kalite problemlerinden dolayı çıkarılmayan; potansiyel ve görünür rezervlere sahip altın, asbest, bakır-kurşun-çinko, barit, cıva, demir, diatomit, grafit, kükürt, vermikülit, talk ve uranyum yatakları bulunmaktadır.
Ayrıca il oldukça zengin jeotermal sahalara sahiptir. Buharkent, Germencik, Sultanhisar, Efeler, Kuşadası'nda işletilen veya potansiyel olarak keşfedilmiş kuyular bulunmaktadır. İlde ayrıca 8 tane jeotermal elektrik santrali bulunmaktadır.
Spor

Ana madde: Aydın'da spor
2018-2019 sezonu sonunda, Aydın ili spor kulüplerinden bir üst lige yükselen ya da küme düşen olmamıştır. Futbolda Nazilli Belediyespor 2. Ligde play-off maçları sonunda lig 10.su olmuştur. Aydın'ın tek süper lig takımı Aydın Büyükşehir Belediyespor Kadın Voleybol takımı Avrupa'da Challenge Cup'ta final oynayarak 2. olma başarısını elde etmiştir. Aydın PTT SK, Hentbol Erkekler 1. Lig'de 9. olmuştur. Diğer kulüpler 2., 3. ve bölgesel ligdedir.
Aydınspor isimli spor kulübü Aydın ilini temsil etmekteydi. Günümüzde Süper Amatör Lig'de olan Aydınspor 1991-1992 sezonunda Süper Lig'e yükselmişti.
Önemli spor tesisleri: Adnan Menderes Stadyumu (10.988), Mukan Perinçek Stadyumu (10.500), Kuşadası Özer Türk Stadı (8.000), Söke Şehir Stadı (5.000), Atatürk Spor Salonu (2.000), Mimar Sinan Spor Salonu (2.000), Kardeşköy Sentetik Atletizm Pisti ve 3 adet yarı olimpik kapalı yüzme havuzu.
Yönetim > Merkezi yönetim

Büyükşehir illerinde Merkezi yönetim Vali, İl Müdürleri ve İl Danışma Kurulundan oluşur. Aydın, bir ‘büyükşehir'dir. Bu özelliğine göre yönetimi belirlenmiştir. Protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir yapılan illerde, İl Genel Meclisi, yetki ve görevlerini Büyükşehir Belediye Meclisi'ne devretmiş ve kaldırılmıştır. Aydın Valisi Yakup Canbolat, Ağustos 2023/376 sayılı kararla Bursa Valisi iken atanmıştır.
Yönetim > Yerel yönetim

Ayrıca bakınız: Aydın'ın ilçeleri
Büyükşehir Belediyelerinde Yerel yönetim, Büyükşehir Belediye Başkanı, Büyükşehir Belediye Meclisi ve Büyükşehir Belediye Encümeni'nden oluşur.
| Aydın  |
| --- | --- |

CHP: 9 / 18 
AK Parti: 5 / 18 
MHP: 2 / 18 
İYİ Parti: 2 / 18 
Yerel yönetimi temsil eden Büyükşehir Belediye Başkanı, ildeki tüm seçmenlerin oy çokluğu ile seçilir. Yerel seçimlerde İlçe Belediye Başkanı ve İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanılarak ilçelerin belediye meclisleri oluşur. İlçe Belediye meclislerinden alınan üyelerle (başkan kontenjanı, ilçe nüfusu ve parti oy oranına göre) de Büyükşehir Belediye Meclisi oluşur. Bu mecliste ilçe belediye başkanları da yer alır. Meclisin başkanı Büyükşehir Belediye Başkanı'dır. Büyükşehir belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur. (5216 saylı kanun 16. madde)
Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı, Özlem Çerçioğlu (CHP), 31 Mart 2024 seçimlerinde %50,53 oy oranıyla seçilmiştir. Aydın Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 82'dir. Büyükşehir Belediye Başkanı, 18 ilçe belediye başkanı ve 63 üye. Bunların 19'u AK Parti, 56'sı CHP, 6'sı MHP, 2'si İYİ Parti'dir.
İlçe belediyeleri, 2024 Türkiye yerel seçimleri'ne göre, iki değişik parti tarafından yönetilmektedir. Bu ilçelerden 14'ü CHP ve 4'ü AK Parti'li belediye başkanıdır.
Eğitim

İlde bir adet devlet üniversitesi bulunmaktadır. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi 1992 yılında kurulmuştur. Üniversitede 3 enstitü, 20 fakülte, 1 devlet konservatuvarı, 6 yüksekokul, 19 meslek yüksekokulu, 35 araştırma ve uygulama merkezi bulunmaktadır. Ayrıca toplam 446 ilköğretim okulu bulunmaktadır.
Altyapı > Ulaşım > Demiryolu

Osmanlı hükûmetinin İngiliz sermayeli Ottoman Railway Company / Osmanlı Demiryolu Şirketi (ORC)'ne verdiği imtiyaz ile inşa edilen ve Aydın'a kadarki kısmı 1 Temmuz 1866'da hizmete giren İzmir-Alsancak – Eğirdir demiryolu ve bu hattın şubesi olan Ortaklar – Söke şube demiryolu Aydın iline hizmet vermektedir. Anadolu'nun ilk, Osmanlı İmparatorluğu'nun ikinci demiryolu olan bu hat, Ege Bölgesi'nin güney ve güneydoğusunda çıkarılan madenler ile Küçük Menderes ve Büyük Menderes ovalarında yetiştirilen çeşitli tarım ürünlerinin, özellikle incirin İzmir Limanı'na daha hızlı getirilip ihracatının yapılabilmesi amacıyla inşa edilmiştir. 1935 yılında TCDD tarafından satın alınarak kamulaştırılmıştır. Hat üzerinde Göller Ekspresi ve Güller Ekspresi Anahat Trenleri ve Basmane – Denizli, Basmane – Nazilli, Söke – Denizli ve Söke – Nazilli Bölgesel Trenler hizmet vermektedir.
Altyapı > Ulaşım > Karayolu

İzmir ile Aydın arasında, İzmir - Aydın Otoyolu olarak bilinen Otoyol 31 bulunmaktadır. Bu otoyol üzerinde de Türkiye'nin en uzun üçüncü tüneli, Türkiye Otoyolları üzerindeki en uzun ikinci tüneli olan 75. Yıl Selatin Tüneli bulunmaktadır. Aydın Büyükşehir Belediyesi Sarı Otobüslerinin 11.12.2015 tarihinde hizmete başlaması ile ilçeler arası ulaşım daha da kolaylaşmış ve Aydın Büyükşehir Belediyesi'nin belirlediği fiyat politikası ile diğer ulaşım seçeneklerine kıyasla biraz daha uygun hale gelmiştir. İl genelinde toplu taşımada Aykart kullanılmaktadır. Ayrıca yapımı devam eden Otoyol 31'in 140 km'lik Aydın - Denizli Otoyolu kısmının inşaatı devam etmektedir. Otoyolun kalan kısmının açılması ile birlikte Ege Bölgesi ile Akdeniz Bölgesi arasındaki ulaşımın kısalması, turizm ve ticaret gelirlerinin de pozitif yönde arttıcağı öngörülmektedir.
Altyapı > Ulaşım > Denizyolu

Kuşadası Limanı'ndan denizyolu ulaşımı sağlanmaktadır. Kruvaziyer turizminin önemli limanlarından biridir. Ayrıca Yunanistan'ın Sisam adasına karşılıklı feribot seferleri düzenlenmektedir.
Altyapı > Ulaşım > Havayolu

Ana madde: Aydın Çıldır Havalimanı
Aydın'ın Efeler ilçesinde bir havalimanı bulunmaktadır. 1.435 metre uzunluğunda piste sahip olan bu havalimanı yıllarca kullanılmamıştır. 2012 yılında işletme hakkı Devlet Hava Meydanları İşletmesi tarafından 20 yıllığına Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığına devredilmiştir. Günümüzde Türk Hava Yolları Uçuş Akademisi adıyla, 27 eğitim uçağıyla pilotaj eğitimi için kullanılmaktadır.
Altyapı > Sağlık

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne bağlı 1 tane eğitim ve araştırma hastanesi, Sağlık Bakanlığı'na bağlı 10 tane devlet hastanesi, 6 tane entegre devlet hastanesi, 3 tane ağız ve diş sağlığı merkezi, 128 tane aile sağlığı merkezi bulunmaktadır. Ayrıca Efeler ilçesi Kuyulu mahallesi sınırları içerisinde 1500 yatak kapasiteli, günlük 20 bin kişiye hizmet verecek olan Aydın Şehir Hastanesi inşaatı devam etmektedir.
Çine'de bulunan Adnan Menderes Barajı'nın gövdesi
Belediye logosu
Aydın'ın ilçeleri
İzmir-Alsancak – Aydın demiryolu inşaatında çalışan işçiler, 1850'lerin sonu
Kuşadası Limanı'na yanaşmış olan bir kruvaziyer gemisi
Mersin

Bu madde şehir hakkındadır.İl için Mersin (il) sayfasına bakınız.Başlığın diğer anlamları için Mersin (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Koordinatlar: 36°47′N, 34°36′E
| Mersin |
| --- | --- |
Şehir
 Yukarıdan aşağıya doğru: Mersin Halkevi, Sent Antuan Latin Katolik Kilisesi, Soli, Kız Kalesi
  Arma 
Slogan: Yeryüzü Cenneti Mersin
 Mersin'in Türkiye'deki konumu
MersinTürkiye haritasında gösterMersinMersin (Akdeniz)Akdeniz haritasında gösterMersinMersin (Avrupa)Avrupa haritasında göster
Ülke: Türkiye
İl: Mersin
İdare
 • Tür: Belediye başkanı-meclis yönetimi
 • Belediye Başkanı: Vahap Seçer (CHP)
Rakım: 5 m
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TRS)
Alan kodu: 324
Plaka kodu: 33
Resmî site Mersin Büyükşehir Belediyesi
Mersin, Türkiye'nin Mersin ilinin merkezi olan şehirdir. Mersin Türkiye'nin Akdeniz Bölgesi'nde bulunan bir liman kentidir. Mersin Limanı Türkiye'nin en büyük limanları arasındadır. Şehirde turizm, sanayi, tarım, denizcilik gelişmiştir.
Kentin kuzeyindeki Yumuktepe höyüğünde yapılan kazılarda birçok katman ortaya çıkarılmıştır. Bunların en eskisi, MÖ 6300'lere, en yenisi ise Selçuklu dönemine tarihleniyor. Kazılardan çıkarılan eserler, Mersin Arkeoloji Müzesi başta olmak üzere, Adana Arkeoloji Müzesi ve Tarsus Müzesi, Silifke Müzesi ve Anamur Müzesi'nde sergileniyor. Helenistik dönemde kentin ismi Zephyrion'du. Bugün kentin sınırları içinde kalan Mezitli'nin adı ise Soli'ydi. Ancak Arap akınları döneminde kent boşaldı. Mersin'in tarih sahnesine çıkışı 19. yüzyılın ortalarına rastlamaktadır. Bu dönemde henüz bir köy olan bölge, konar göçer bir Türkmen aşiretine ev sahipliği yapmış ve adını da bu aşiretten almıştır. Ayrıca Kapadokya bölgesinden gelen Rumlar kent nüfusuna hâkim hâle gelmişti ve 1850'de kentte 5.250 Ortodoks Rum'a karşılık 1.600 Müslüman yaşamaktaydı. Kentin kaderi özellikle Amerikan İç Savaşı sırasında dünyadaki pamuk kıtlığını gidermek amacıyla Çukurova'da gelişen pamuk üretimi ve bölgenin 1866'da demir yolu ağına bağlanması ile değişmiştir. Bu dönemde Mersin hızla, Çukurova'nın tarım ürünlerinin ihraç edildiği bir liman ve ticaret merkezi hâline gelmiştir. Şehrin bugünkü durumuna gelmesinde, şu anda azınlık olsalar da Hristiyan Levantenlerin önemi yadsınamaz. Şehirde hâlen Levantenlere ait iki katedral bulunmaktadır: Latin-İtalyan Katedrali ve Arap-Ortodoks Katedrali. Ayrıca şehrin kuzeyine Rumlar için bir kilise yapılması da gündemdedir.
Tarihçe > Cumhuriyet dönemi

Hızla hayata geçirilen GAP, Ataş Rafinerisi ve sahip olduğu geniş hinterland sayesinde Mersin Limanı, Türkiye'nin en büyük limanlarından biri olma özelliğini taşıyor. Limanda bulunan 27 iskelenin 8 tanesi birbirlerine raylı bir sistemle bağlanmış. 1991 Körfez Savaşı'ndan bu yana yaklaşık 85 milyon dolar harcanarak yenilenen Mersin Limanı'nın kapasitesi, son üç yıldır her sene %10 oranında artmıştır.
Kentin ticari açıdan önemi göz önüne alınarak, Türkiye'nin on dokuz serbest bölgesinden ilki ve 836.000 metrekarelik bir alan üzerine kurulan Mersin Serbest Bölgesi, başta tekstil firmaları olmak üzere yaklaşık 436 şirkete ev sahipliği yapmaktadır.
Ayrıca, Mersin-Adana kara yolu üzerinde cam, soda, gübre, tekstil, meyve suyu gibi sektörlerde faaliyet gösteren birçok önemli fabrika da bulunuyor. Türkiye'nin en yüksek 28. gökdeleninin (Mertim Kulesi: 176,8 metre) bulunduğu Mersin Devlet Opera ve Balesi'nin bulunduğu 3. kenttir.
Mersin ili, 1924 yılında kuruldu, 1933 yılında da merkezi Silifke olan İçel ile birleştirilerek İçel adını aldı. Mersin, 2 Eylül 1993'te çıkarılan 504 sayılı kanun hükmünde kararname ile büyükşehir unvanı kazandı. 28 Haziran 2002'de ilin İçel olan adı, Mersin olarak değiştirildi. 2004 yılında çıkarılan 5216 sayılı kanun ile büyükşehir belediyesinin sınırları valilik binası merkez kabul edilerek yarıçapı 30 kilometre olan dairenin sınırlarına genişletildi. 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanun ile 2014 Türkiye yerel seçimlerinin ardından büyükşehir belediyesinin sınırları il mülki sınırları oldu.
İklim

|  Mersin (1991-2020) iklimi > Aylar.En yüksek sıcaklık (°C).Ortalama en yüksek sıcaklık (°C).Ortalama sıcaklık (°C).Ortalama en düşük sıcaklık (°C).En düşük sıcaklık (°C).Ortalama yağış (mm) |  Mersin (1991-2020) iklimi > Oca.25,2.15,2.11,0.7,6.−6,3.115,9 |  Mersin (1991-2020) iklimi > Şub.26,5.16,2.12,0.8,2.−6,6.79,0 |  Mersin (1991-2020) iklimi > Mar.29,8.19,0.14,9.10,9.−2,2.56,1 |  Mersin (1991-2020) iklimi > Nis.34,7.22,2.18,2.14,4.0,6.34,6 |  Mersin (1991-2020) iklimi > May.36,0.25,8.22,1.18,6.7,0.26,7 |  Mersin (1991-2020) iklimi > Haz.40,0.29,1.25,8.22,6.12,0.12,0 |  Mersin (1991-2020) iklimi > Tem.38,1.31,9.28,7.25,8.16,1.9,3 |  Mersin (1991-2020) iklimi > Ağu.39,8.32,8.29,3.26,3.15,0.7,3 |  Mersin (1991-2020) iklimi > Eyl.41,5.31,1.27,0.23,2.11,0.13,4 |  Mersin (1991-2020) iklimi > Eki.37,5.27,9.23,0.18,6.2,7.35,7 |  Mersin (1991-2020) iklimi > Kas.31,0.22,1.17,2.13,0.−3,3.80,2 |  Mersin (1991-2020) iklimi > Ara.27,0.16,9.12,6.9,1.−3.162,7 |  Mersin (1991-2020) iklimi > Yıl.41,5.24,2.20,1.16,5.−6,6.632,9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü