stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Glenlivet
Coğrafya ve tarih

Glenlivet'in hiçbir yeri deniz seviyesinden 200 metreden (660 ft) daha alçak değildir. Livet Nehri, Tomintoul'un doğusunda ve Strathdon'un kuzeyinde Ladder Tepeleri'nden doğar. Çeşitli küçük akarsuların Carn an t-Suidhe ve Carn na Bruar zirvelerinin altında, deniz seviyesinden yaklaşık 350 metre (1.150 ft) yükseklikte birleşmesiyle başlar. Daha sonra nehir, Càrn Mòr'un 804 metrelik (2.638 ft) zirvesinin yakınından inen Blye Suyu ile birleşir. Nehre katılan bir sonraki su yolu Crombie Suyu'dur. Crombie'nin üst kısımları Scalan binasının bulunduğu yerdir. Şu anda bir müze olan burası, o dönemde Katolik karşıtı zulümler sırasında gizli bir Katolik ilahiyat okulu olan 18. yüzyıl Scalan Koleji'nin bulunduğu yerdi. Scalan'ın aşağısında, Braeval damıtımevinin bulunduğu yer olan Braes of Glenlivet yerleşimi yer alır. Damıtımevinin aşağısında Crombie Suyu, Bochel'in belirgin tepesini çevreler ve ardından Livet Nehri'ne katılır.
Bu birleşme noktasından bir kilometreden daha az bir mesafede, Tamnavulin damıtımevine ev sahipliği yapan Tomnavoulin mezrası bulunmaktadır. Nehrin aşağısında, doğudan Nevie Kaynağı ile birleşmektedir. 'Nevie' adı *nemeton'dan türetilmiş olabilir ve Hristiyanlık öncesi Kelt kültürünün kutsal bir yerini belirtmektedir. Nevie Köprüsü'nün hemen batısında, Chapel Christ olarak bilinen bir ortaçağ kilise binası vardı. 1869'a gelindiğinde yapının tüm izleri kaybolmuştu. Nehrin batı kıyısında, aşağısında, yılda bir milyondan fazla kasa satan Chivas Brothers'a ait Glenlivet damıtımevi bulunmaktadır.
Sonra, Tervie Burnu, damıtımevinin hemen altından Ben Rinnes'ten doğuya doğru akar. Glenlivet Muharebesi, Ekim 1594'te Nevie Burnu ile Tervie Burnu arasındaki bir yamaçta yapıldı. Bu, Kral VI. James'e sadık olan ve 7. Argyll Kontu Archibald Campbell (o zamanlar gençti) komutasındaki Protestan bir öncü kuvvet ile 6. Huntly Kontu George Gordon ve 9. Erroll Kontu Francis Hay komutasındaki Katolik kuvvetler arasında yapıldı. Katolikler günü kesin bir şekilde kazandılar ancak "Kralın takip eden kuvvetlerinin önünden kaçtılar".
Livet Nehri, savaş alanının yakınından geçiyor ve Glenlivet Köprüsü'ne doğru akıyor, 18. yüzyıldan kalma bir köprünün kalıntılarının altından geçerek Avon Nehri'ne (A'an olarak telaffuz edilir) katılıyor.
21. yüzyılda Glenlivet, Moray'da, vadiyi ve çevresindeki yerleşim yerlerini ve Tomintoul, Ballindalloch, Inveravon ve Kirkmichael gibi tarihi yerleşimleri kapsayan bir topluluk konseyi alanıdır.
Glenlivet damıtımevi

Glenlivet damıtımevi, İskoçya'nın Moray bölgesinde Ballindalloch yakınlarında tek malt İskoç viskisi üreten bir damıtımevidir. İskoçya'nın Speyside bölgesindeki en eski yasal damıtımevidir. 1824'te kuruldu ve o zamandan beri neredeyse kesintisiz olarak faaliyet göstermektedir.
Damıtımevi Büyük Buhran boyunca açık kaldı ve tek kapanması II. Dünya Savaşı sırasında gerçekleşti. Glenlivet damıtımevi, savaş sonrası dönemde büyüyerek en büyük tek malt damıtımevlerinden biri haline geldi. Glenlivet markası, Amerika Birleşik Devletleri'nde en çok satan tek malt viskidir ve Glenfiddich'ten sonra dünya çapında en çok satan ikinci tek malt markasıdır.
Glenlivet Arazisi

Glenlivet Arazisi, Crown Estate Scotland'ın bir parçasıdır.
Yaklaşık 500 yıl boyunca, 20. yüzyılın başına kadar, mülk Gordon Dükleri ve Richmond Dükü ailesine aitti. Crown Estate, 1937'de 23.000 hektarlık (57.000 dönüm) mülkü satın aldı ve bugün 30'dan fazla çiftliğe, 3.500 hektarlık (8.600 dönüm) ticari ormana ve önemli miktarda bataklık arazisine sahip. Bir kısmı Strath A'an'da bulunan mülk, bir korucu hizmeti ve ziyaretçi merkezi işletiyor ve bir yürüyüş parkurları ağına sahiptir.
Auchindoun'lu Patrick Gordon'un Glenlivet Muharebesi'nde öldürüldüğü yeri işaretleyen Cairn
Livet nehri, Glenlivetin ortasından akar.
İskoçya, Morayshire, Ballindalloch yakınlarındaki Glenlivet'in panoraması; fotoğrafın ortasında Glenlivet damıtımevi yer almaktadır.
Glenlivet damıtımevi
Blairfindy Lodge, Glenlivet
Yağnupça

| Yağnupça |
| --- | --- |
yaɣnobī́ zivók, йағнобӣ зивок
Ana dili olanlar: Tacikistan ve Orta Asya
Dil ailesi: Hint-Avrupa dil ailesi  Hint-İran dilleriİran dilleriDoğu İran dilleriYağnupça
Yazı sistemi: Kiril alfabesi
Dil kodları
ISO 639-2: yai
ISO 639-3: yagn1238
Yağnupça, Yağnuplar tarafından Tacikistan'ın batısında Yağnup Vadisi ve çevresinde konuşulan Hint-Avrupa dil ailesinin İran dilleri grubunda bulunan Doğu İran koluna bağlı bir dildir. M.Ö. 1000 ile M.S. 1000 yılları arasında bölgede konuşulan Soğdcanın doğrudan kalıntısı olduğu düşünülmektedir. Buna bağlı olarak akademik kaynaklarda Neo-Sogdian (Yeni Soğdca) olarak da adlandırılmaktadır. Ergatif özelliğe sahip İran dillerinden biridir.
Günümüzde 12.500 konuşanı olduğu düşünülen Yağnupça, Yağnup Vadisi boyunca Zaferabad, Zumend, Kuktepa, Duşanbe şehirleri ve çevre yerlerde yaşayan Yağnup topluluğu tarafından konuşulmaktadır.
Temel doğu ve batı olmak üzere olarak iki ana lehçesi bulunmaktadır. Lehçeler arasındaki temel ayrım fonetik farklılıktır. Bu fonetik ayrım, lehçeler arası t-s ve ay-e ayrımları olarak ortaya çıkmaktadır. Örneğin Soğdcadan alınan gün anlamına gelen 'mēθ' sözcüğü batı lehçesinde 'met' doğu lehçesinde  'mes', üç anlamına gelen 'θr' batıda 'tira', doğuda lehçesinde 'saráy' olarak telaffuz edilmektedir. Diğer yandan batı lehçesindeki 'ay' doğuda 'e' olmaktadır. Ot anlamına gelen Soğdcadan alınan 'wiş' sözcüğü batı diyalektinde 'wayş', doğu diyalektinde 'weş' olarak telaffuz edilmektedir.
Sayılar

|  | Doğu Yağnupça | Batı Yağnupça | Tacikce |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | ī | ī | yek, yeg, ye |
| 2 | dı  | dı | du |
| 3 | seráy | tiráy | se, say |
| 4 | tefór | tıfór, tıfór | çor |
| 5 | panc | panc | panj |
| 6 | uxş | uxş | şiş, şeş |
| 7 | hewt | eft | heft |
| 8 | eşt | eşt | heşt |
| 9 | new | new | nuh |
| 10 | des | des | deh |
| 11 | des i | des i | yozdeh |
| 12 | des dı | des dı | duwazdeh |
| 13 | des seráy | des tiráy | senzdeh |
| 14 | des tefór | des tufór / tifór | çordeh |
| 15 | des panc | des panc | ponzdeh |
| 16 | des uxş | des uxş | şonzdeh |
| 17 | des hewt | des eft | habdeh |
| 18 | des heşt | des eşt | hejdeh |
| 19 | des new | des new | nuzdeh |
| 20 | vīst | vīst | bīst |
Eşitlikçilik

Egaliteryan ve eşitlikçi logo
Eşitlikçilik veya egaliteryanizm bir ya da tüm canlı varlıklar için belirli kategorilerde eşitlik talebinde bulunan düşünce biçimidir.
Çağdaş bağlamda özellikle ırk, etnisite, cinsiyet ve cinsel yönelim bağlamında eşitliğe dair vurgular içerir. Bu yüzden eşitlikçilik, cinsiyet eşitlik, cinsel eşitlik ve/veya ırk eşitliği vb. olarak da tanımlanabilir. Bu görüşe göre toplum renk ve cinsiyet farklılıklarını önemsemeyen bir konumda olmalıdır.
Bu görüş genellikle herhangi bir ideolojiden veya politik düşünceden bağımsız olarak ele alınır. Maskülizmle bütünleşmeden erkek haklarını, Feminizmle bütünleşmeden kadın haklarını destekler ya da ırkçılığı ekonomik yahut politik düzeyde ele alan görüşlerle bir tutmadan ırk ayrımına karşı çıkar. Fakat hem feminizme hem maskülizme cinsiyetçi oldukları gerekçesiyle karşıdır.
Söz konusu özellik ya da yeti, ruh, akıl, acı çekme, ahlak duygusu ya da aynı Tanrı tara­fından yaratılmış olma özelliği olabilir. Hu­kukta ve siyasette, hakları ya da imkanları bakımından insanlar arasında ayrım göze­tilmemesini, var olan ayrımların giderilme­sini öngören ilke olarak eşitlikçilik, her bi­reyin içinde bulunduğu maddi koşullardan bağımsız olarak, aynı değeri taşıdığını var­sayar, fakat doğuştan ya da sonradan kaza­nılmış farklı bireysel yetenek ve nitelikleri birbirleriyle eş tutmaz.
Formlar > Politik Egaliteryanizm

Siyasette eşitlikçilik iki şekilde olabilir. Birincisi bazen doğal haklar olarak da adlandırılan, kişilerin eşitliğini savunan ve genellikle John Locke'un kurucusu kabul edildiği şeklidir.
Formlar > Hristiyan Egaliteryanizmi

Hristiyanlık ile egaliteryanizm arasında bir bağ kuran ideolojidir.
Dipnotlar

↑  Arneson Richard, "Egalitarianism", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (2002.) Web: <http://plato.stanford.edu/entries/egalitarianism 21 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..>
| g t Etik |
| --- | --- |
Kavramlar:  Adalet  Ahlaksızlık  Ahlak  Aksiyoloji  Azap ya da Acı  Değer  Dünya görüşü  Erdem  Eşitlik  Güven  İdeal  İlke  İnanç  İyi ve kötü İyi  Kötü (Şer)  Mutluluk  Norm  Özerklik  Özgür irade  Özgürlük  Teslimiyet  Sempati  Siyasi özgürlük  Vicdan 
Teoriler:  Bakım/özen etiği  Biyosentrizm  Deontoloji  Erdem etiği  Meta-etik  Partikülarizm  Pragmatik etik  Rol etiği  Sonuççuluk  Varoluşçu etik 
Filozoflar:  Laozi  Sokrates  Platon  Aristoteles  Diyojen  Valluvar  Cicero  Konfüçyüs  Augustinus  Mensiyüs  Mozi  Xun Kuang  Thomas Aquinas  Baruch Spinoza  David Hume  Immanuel Kant  Hegel  Arthur Schopenhauer  Jeremy Bentham  John Stuart Mill  Søren Kierkegaard  Henry Sidgwick  Friedrich Nietzsche  G. E. Moore  Karl Barth  Paul Tillich  Dietrich Bonhoeffer  Philippa Foot  John Rawls  John Dewey  Bernard Williams  J. L. Mackie  Elizabeth Anscombe  William Frankena  Alasdair MacIntyre  Richard Mervyn Hare  Peter Singer  Derek Parfit  Thomas Nagel  Robert Merrihew Adams  Charles Taylor  Joxe Azurmendi  Christine Korsgaard  Martha Nussbaum 
Uygulamalı etik:  Biyoetik  İş etiği  Söylem etiği  Mühendislik etiği  Çevre etiği  Hukuk etiği  Yapay zekâ etiği  Medya etiği  Tıp etiği  Hemşirelik etiği  Meslek etiği  Cinsel etik  Et yeme etiği  Teknoloji etiği 
Meta-etik:  Bilişselcilik  Öznelcilik  Evrenselcilik  Görecelik  Nihilizm  Deneycilik  Akılcılık  Sezgicilik  Kuşkuculuk  Gerçekçilik  Kuşkuculuk 
İlgili maddeler:  Dinde etik  Tanımlayıcı etik  Evrimsel etik  Feminist etik  İdeoloji  Ahlak psikolojisi  Normatif etik  Hukuk felsefesi  Siyaset felsefesi  Toplum felsefesi 
Listeler:  Ahlâkî konular listesi  Ahlâkçılar listesi 
 Kategori 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4151082-3  LNB: 000051321  NDL: 00561152  NKC: ph137678
Deprem

Depremlerin merkez üssü çoğunlukla tektonik levha sınırları boyunca ve özellikle Pasifik'teki Ateş Çemberi'nde olur.
Küresel levha tektonik hareketi
Deprem, yer sarsıntısı, seizma veya zelzele, yer kabuğunda beklenmedik bir anda ortaya çıkan enerji sonucunda meydana gelen sismik dalgalanmalar ve bu dalgaların yeryüzünü sarsması olayıdır. Sismik aktivite ile kastedilen, meydana geldiği alandaki depremin frekansı, türü ve büyüklüğüdür. Depremler sismograf ile ölçülür. Bu olayları inceleyen bilim dalına da sismoloji denir. Depremin büyüklüğü Moment magnitüd ölçeği (ya da eskiden kullanımda olan Richter ölçeği) ile belirlenir. Bu ölçeğe göre 3 ve altı büyüklükteki depremler genelde hissedilmezken 7 ve üstü büyüklükteki depremler yıkıcı olabilir. Sarsıntının şiddeti Mercalli şiddet ölçeği ile ölçülür. Depremin meydana geldiği noktanın derinliği de yıkım kuvveti üzerinde etkilidir, bu sebepten yeryüzüne yakın noktalarda gerçekleşen depremler daha çok hasara neden olmaktadır.
Dünya yüzeyinde gerçekleşen depremler kendilerini bazen sallantı bazen de yer değiştirme şeklinde göstermektedir. Bazen yeryüzüne yakın bir noktada güçlü bir deprem gerçekleştiğinde okyanus kıyılarında tsunamiye sebep olabilir. Depreme bağlı sarsıntılar ayrıca toprak kaymasına neden olabilirken volkanik aktiviteleri de tetikleyebilir.
Genel olarak deprem sözcüğü herhangi bir sismik olayın ürettiği (doğal bir fenomen olarak gerçekleşmiş veya insanların sebebiyet verdiği) sismik dalgaları adlandırmak için kullanılır. Depremler genellikle kırıkların (fay hatları) çatlamasıyla oluşur. Bunun yanı sıra volkanik faaliyetler, toprak kaymaları, mayın patlamaları veya nükleer patlamalar sonucunda da depremler gerçekleşebilir.
Doğal depremler > Deprem fay türleri

Ana madde: Fay
Üç çeşit kırık (fay) tipi vardır. Bunlar; Eğim atımlı ters fay, eğim atımlı normal fay ve doğrultu atımlı faylardır.
Yeryüzünde pek çok deprem eğim atımlı ve doğrultu atımlı faylardaki kırıklar sonucunda oluşur.
Doğal depremler > Deprem fay türleri > Normal faylar

Normal faylar, esasen kabuğun ıraksak sınır gibi uzamış olduğu alanlarda meydana gelir. Normal faylarla ilişkili depremler genellikle 7 büyüklüğünden daha azdır. Birçok normal fay boyunca maksimum büyüklükler daha da sınırlıdır, çünkü bunların çoğu kırılgan tabakanın kalınlığının yalnızca yaklaşık 6 km olduğu İzlanda'da olduğu gibi yayılma merkezleri boyunca yer alır.
Doğal depremler > Deprem fay türleri > Ters faylar

Ters faylar, yakınsak sınır gibi kabuğun kısaldığı alanlarda meydana gelir. Ters faylar, özellikle yakınsak levha sınırları boyunca olanlar, en güçlü depremlerle, mega bindirmeli depremlerle ilişkilidir, bunların neredeyse tümü 8 veya daha büyük büyüklükteki depremlerdir. Mega bindirme depremleri, dünya çapında salınan toplam sismik momentin yaklaşık %90'ından sorumludur.
Doğal depremler > Deprem fay türleri > Doğrultu atımlı faylar

Doğrultu atımlı faylar, fayın iki yakasının birbirini yatay olarak geçtiği dik yapılardır; dönüşüm sınırları, belirli bir doğrultu atımlı fay türüdür.
Doğrultu atımlı faylar, özellikle kıtasal dönüşümler, yaklaşık 8 büyüklüğünde büyük depremler üretebilir. Doğrultu atımlı faylar, neredeyse dikey olarak yönlendirilme eğilimindedir ve kırılgan kabuk içinde yaklaşık olarak 10 km (6,2 mi) genişliğe neden olur. Dolayısıyla, 8'den çok daha büyük depremlerin olması mümkün değildir.
Ek olarak, üç hata tipinde bir stres seviyeleri hiyerarşisi vardır. Bindirme fayları en yüksek, doğrultu atımlı orta faylar ve normal faylar en düşük gerilim seviyeleri tarafından oluşturulur. Bu, faylanma sırasında kaya kütlesini "iten" kuvvetin yönü olan en büyük asal gerilimin yönü dikkate alınarak kolayca anlaşılabilir. Normal faylar durumunda, kaya kütlesi dikey yönde aşağı doğru itilir, dolayısıyla itme kuvveti ("en büyük" ana gerilim) kaya kütlesinin ağırlığına eşittir. Bindirme durumunda, kaya kütlesi en az asal gerilme yönünde, yani yukarı doğru, kaya kütlesini kaldırarak "kaçar" ve böylece örtü tabakası "en az" asal gerilmeye eşittir. Doğrultu atımlı faylanma, yukarıda açıklanan diğer iki tip arasında orta düzeydedir. Üç faylanma ortamındaki gerilim rejimindeki bu farklılık, fayın boyutlarından bağımsız olarak yayılan enerjideki farklılıklara katkıda bulunan faylanma sırasındaki gerilim düşüşündeki farklılıklara katkıda bulunabilir.
Doğal depremler > Artçı depremler ve Öncü depremler

Ana madde: Artçı deprem
Ana madde: Öncü deprem
Artçı sarsıntı, bir önceki deprem olan ana şoktan sonra meydana gelen bir depremdir. Kayalar arasındaki hızlı gerilim değişimleri ve ilk depremden kaynaklanan gerilim ana şokun etkilerine uyum sağlayan yırtılmış fay düzlemi etrafındaki kabukla birlikte, bu artçı şokların ana nedenleridir.
Bir artçı sarsıntı, ana şokla aynı bölgededir ancak her zaman daha küçük bir büyüklüktedir, ancak yine de daha önce ana şoktan hasar görmüş binalara daha da fazla hasar verecek kadar güçlü olabilirler.
Bir artçı ana şoktan daha büyükse, artçı ana şok olarak yeniden adlandırılır ve ilk ana şok öncü deprem olarak yeniden adlandırılır. Yer değiştiren fay düzlemi etrafındaki kabuk ana şokun etkilerine göre ayarlanırken artçı şoklar oluşur.
Artçı sarsıntılar ana depremin hissedildiği merkezde gerçekleşir ancak büyüklük olarak ondan daha küçüktür. Eğer artçı sarsıntı ana depremden daha şiddetli gerçekleşirse bilinmelidir ki artçıdan önce meydana gelen deprem ana deprem değil öncü depremdir ve artçı sarsıntı adı verilen sarsıntı aslında ana depremdir.
Doğal depremler > Çöküntü depremler

Ana madde: Çöküntü deprem
Yerin belirli derinliklerinde kaya tuzu, gips gibi kolay eriyen katmanların zamanla erimesiyle oluşan boşlukların çökmesiyle meydana gelen deprem türüdür.
Doğal depremler > Volkanik deprem

Ana madde: Volkanik deprem
Depremler genellikle volkanik bölgelerde meydana gelir ve oradaki tektonik fayların ve volkanlardaki magmanın hareketinden kaynaklanır.
Doğal depremler > Deprem fırtınası

Belirli bir bölgede meydana gelen depremler dizisidir. Artçı sarsıntılardan farkı tek bir depreme bağlı olmayışlarıdır. Esas depremden sonra ondan daha yüksek şiddette artçılar meydana gelmezken, deprem fırtınalarında bu mümkündür. Deprem fırtınasına örnek olarak 2004 yılında Yellowstone Millî Parkında meydana gelen sismik aktiviteleri verilebilir.
Yapay depremler

Depremlerin büyük çoğunluğu dünyadaki tektonik tabakaların hareketi sonucu meydana gelir. Bunun yanı sıra insanlar da deprem oluşumuna neden olabilir. Büyük barajlar ve köprüler inşa ederken, toprağı delerken, kömür madeni kazarken veya petrol kuyuları açarken insanlar yapay depremlere sebebiyet verebilirler. Bunun en bilinen örneklerden biri 2008 yılında Çin'in Sichuan kentindeki Zipingpu Barajı'nın çökmesi sonucu oluşan ve 69.227 kişinin ölümüne sebep olan yapay depremdir.
Büyüklüğü ve gerçekleşme sıklığı

Dünyada her yıl yaklaşık 500.000 deprem meydana gelmekte ve bunların 100.000 kadarı hissedilmektedir. Guatemala, Şili, Peru, Endonezya, İran, Pakistan, Portekiz, Türkiye, Yeni Zelanda, Yunanistan, İtalya, Japonya ve ABD gibi ülkelerde sıklıkla ve küçük şiddetlerde depremler meydana gelmektedir.
Büyük şiddette depremler az sıklıkla gerçekleşir. Örneğin; Kabaca günde 10 kez gerçekleşen depremlerin çoğunun 4 büyüklüğünde olması 5 büyüklüğüne göre daha olasıdır. Yine örneğin; İngiltere'de her yıl 3.7-4.6 büyüklükleri arası depremler ve 10 yıl içinde 4.7-5.5 büyüklüklerinde depremler görülürken 5.6 ve üstü büyüklükteki depremler 100 yılda bir görülebilmektedir. Buna Gutenberg-Richter kanunu denilmiştir.
Yine USGS'ye göre 1900 yılından bu yana yılda ortalama 18 adet 7.0-7.9 büyüklükleri arasında deprem meydana gelirken 8.0 ve üstü bir deprem yılda ortalama yalnızca bir kez gerçekleşmektedir.
Yakın tarihte ise 7.0 ve üstü büyüklükteki depremlerin sıklığının azaldığı görülmektedir.
Ölçümü ve yerlerinin belirlenmesi

Ana madde: Sismoloji
Bir depremin büyüklüğünü tanımlamak için kullanılan araçsal ölçekler, 1930'larda Richter büyüklük ölçeği ile başladı. Deprem genliğinin nispeten kolay bir ölçümüdür ve 21. yüzyılda en az düzeyde kullanılır.
Sismik dalgalar, Dünya'nın iç kısmından geçer ve büyük mesafelerde sismograflar tarafından kaydedilebilir. Yüzey dalgası büyüklüğü, 1950'lerde uzak depremleri ölçmek ve daha büyük olayların doğruluğunu artırmak için bir araç olarak geliştirildi. Moment büyüklük ölçeği yalnızca şokun genliğini ölçmekle kalmaz aynı zamanda sismik momenti de hesaba katar (toplam kırılma alanı, fayın ortalama kayması ve kayanın katılığı). Japonya Meteoroloji Ajansı sismik şiddet ölçeği, Medvedev–Sponheuer–Karnik ölçeği ve Mercalli şiddet ölçeği, gözlemlenen etkilere dayalıdır ve sarsıntının şiddetiyle ilişkilidir.
Depremler sismograflarla uzun mesafelerde ölçülür çünkü sismik dalgalar dünyanın iç kısmı boyunca hareket eder. Depremin kesin büyüklüğü Moment magnitüd ölçeği numaralandırması (ya da eskiden kullanımda olan Richter ölçeği) ile tespit edilir. Buna göre 7 ve üstü depremler yıkıcı türlerdendir. Hissedilen şiddet ise Mercalli şiddet ölçeği ile ölçülür (2-12 şiddeti).
Ölçümü ve yerlerinin belirlenmesi > Sismik dalgalar

Her deprem, kayaların içinden farklı hızlarda geçen farklı türde sismik dalgalar üretir:
Boyuna P dalgaları (şok veya basınç dalgaları)
Enine S dalgaları (her iki vücut dalgası)
Yüzey dalgaları – (Rayleigh dalgası ve Love dalgaları)
Ölçümü ve yerlerinin belirlenmesi > Sismik dalgaların hızı

Katı kaya boyunca sismik dalgaların Yayılma hızı yakl. ortamın yoğunluk ve esneklik değerlerine bağlı olarak 3 km ile 13 km arasındadır.
Dünyanın iç kesimlerinde, şok veya P dalgaları S dalgalarından çok daha hızlı hareket eder (yaklaşık ilişki 1.7:1). Merkez üssü'nden gözlemevine seyahat süresindeki farklılıklar mesafenin bir ölçüsüdür ve Dünya'daki hem deprem kaynaklarını hem de yapıları görüntülemek için kullanılabilir. Ayrıca, hipomerkez derinliği kabaca hesaplanabilir.
Ölçümü ve yerlerinin belirlenmesi > Sismik dalgaların hızı > P dalgasının hızı

Üst kabuk toprakları ve pekişmemiş tortular: saniyede 2-3 km (1,2-1,9 mi)
Üst kabuk katı kaya: saniyede 3-6 km (1,9-3,7 mi)
Alt kabuk: saniyede 6-7 km (3,7-4,3 mi)
Derin manto: saniyede 13 km.
Ölçümü ve yerlerinin belirlenmesi > Sismik dalgaların hızı > S dalgasının hızı

Hafif tortular: saniyede 2-3 km (1,2-1,9 mi)
Yerkabuğu: saniyede 4-5 km (2,5-3,1 mi)
Derin manto: saniyede 7 km
Ölçümü ve yerlerinin belirlenmesi > Sismik dalgaların hızı > Sismik dalganın gelişi

Sonuçta, uzaktaki bir depremin ilk dalgaları, Dünya'nın mantosu yoluyla bir gözlemevine ulaşır.
Ortalama olarak depreme olan kilometre mesafesi, P ve S dalgası arasında geçen saniye sayısının 8 katı olarak kilometredir. Hafif sapmalar yüzey altı yapısının homojen olmamasından kaynaklanır. Sismogramların bu şekilde analiz edilmesiyle, Dünya'nın çekirdeğinin yeri 1913 yılında Beno Gutenberg tarafından belirlendi.
S dalgaları ve daha sonra gelen yüzey dalgaları, P dalgalarına kıyasla hasarın çoğunu oluşturur. P dalgaları malzemeyi ilerledikleri yönde sıkıştırıp genişletirken, S dalgaları zemini yukarı, aşağı ve ileri geri sallar.
Depremler sadece şiddetlerine göre kategorilendirilmezler. Bunun yanı sıra nerede meydana geldikleri de önemlidir. Dünya sismik aktivitelerle birlikte coğrafi ve politik olarak 754 Flinn-Engdahl bölgeleri (F-E bölgeleri)'ne ayrılmıştır. Daha aktif alanlar daha küçük alanlara bölünmüştür. Pek aktif olmayan kuşaklar ise geniş F-E bölgeleri oluşturur.
Doğal Sonuçları > Sallantı ve yeryüzünün çatlaması

Sallantı ve yeryüzü çatlamasına bağlı olarak binaların ve dikili yapıların zarar görmesi depremlerin en temel sonuçlarından biridir. Sonucun ciddiyeti; depremin Richter ölçeğine göre şiddeti, merkez üsse olan uzaklığı ve yerel jeolojik, jeomorfolojik durumlarına bağlı olarak dalga yayılımını arttıran yahut azaltan karmaşık bir birleşimdir.
Yer sarsıntısı zemin hızlanması ile ölçülür. Bölgeye özgü jeolojik, jeomorfolojik ve yapısal özellikler düşük şiddetli depremlerde bile güçlü şiddette bir sallantıya sebep olabilir. Buna amplifikasyon etkisi denmektedir.
Yer çatlakları, baraj, köprü, nükleer tesis gibi büyük ve derin yapılar için büyük tehlike oluşturmaktadır.
Doğal Sonuçları > Heyelan

Ana madde: Heyelan
Depremlerin ardından gelen pek çok ve sürekli artçı sarsıntı, volkanik dağların aktif hale geçmesi, kıyıya vuran güçlü dalgalar ve orman yangınları sonucu heyelanlar meydana gelebilmektedir. Heyelanlar deprem sonrası yardım için orada bulunan insanlar açısından da tehlike oluşturmaktadır.
Doğal Sonuçları > Yangınlar

Ana madde: Yangın
Depremlerin ardından elektrik hatları ile gaz borularının zarar görmesi sonucu yangınlar çıkabilir. Yine depreme bağlı olarak su borularının da zarar görmesi durumunda depremlere bağlı yangınlara zamanında müdahale etmek zorlaşabilmektedir. Örneğin; 1906 San Francisco depreminde ölümlerin çoğu durdurulamayan yangın sonucunda gerçekleşmiştir.
Doğal Sonuçları > Zemin sıvılaşması

Zemin sıvılaşması sallantı sonrası suya doymuş tanecikli materyallerin sıkılığını kaybetmesi ve katı halden sıvı hale geçmesi şeklinde görülebilir. Bu durumda binalar ve köprüler çökebilir ya da bulunduğu noktaya batabilir. Örneğin; 1964 Alaska Depremi'nde pek çok yapı toprağın sıvılaşması sonucu çökmüştür.
Doğal Sonuçları > Tsunami

Ana madde: Tsunami
Tsunamiler okyanus ya da denizlerin tabanında oluşan depreme bağlı taban çökmesi, zemin kaymaları gibi tektonik olaylar sebebiyle denizde açığa çıkan enerji sonucunda meydana gelen uzun periyotlu deniz dalgasını temsil eder.
Tsunamiden sonra oluşan dalganın diğer deniz dalgalarından farkı, su zerreciklerinin sürüklenmesi sonucu hareket kazanmasıdır. Derin denizde varlığı hissedilmezken sığ sulara geldiğinde dik yamaçlı kıyılarda ya da V tipi daralan körfez ve koylarda bazen 30 metreye kadar tırmanarak çok şiddetli akıntılar yaratabilen tsunamiler; insanlar için deprem, tayfun, çığ, yangın ya da sel gibi bir doğal afet haline gelebilmektedir.
7.5 ve üstü büyüklükteki depremler bu derecenin altında kalan depremlerden daha çok tsunami oluşturabilirler.
Doğal Sonuçları > Seller

Ana madde: Sel
Seller de deprem sonrası oluşabilen afetlerden biridir. Sellere nehir ve göllerin kapasitelerinden fazla su taşımaları sonucunda taşmalarının yanı sıra deprem sırasında barajların yıkılması veya hasar görmesi de sebep olabilir.