Adige Cumhuriyeti
Nüfus ve nüfus dağılışı

Nüfus toplamı:447.109 (2002)
Kentli: 234.900 (%52,5)
Köylü: 212.209 (%47,5)
Erkek: 208.109 (%46,5)
Kadın: 239.090 (%53,5)
1897, 1926 ve 1939 sayımlarında şimdiki "Adıge"+"Çerkes" nüfus, sadece "Çerkes" (ya da "Adıge") adı altında ortak bir sayı olarak verilmiş, 1959 nüfus sayımı ile birlikte nüfus toplamı,"Adıge" ve "Çerkes" adları altında birbirinden ayrı verilmeye başlanmıştır (2002 sayımından beri "Şapsığ" etnik adı da eklendi, böylece Adıgelerin etnik ad listesi 4'e çıkmış oldu: Adıge, Çerkes, Kabartay, Şapsığ).
"Adıge Özerk Oblastı" (AÖO),27 Temmuz 1922'de Rusya SFSC'ne bağlı olarak kuruldu, ilk adı "Çerkes (Adıgey)" idi.24 Ağustos 1922'de Adıgey (Çerkes),13 Ağustos 1928'de de Adıgey Özerk Oblastı (AÖO) adını aldı.İlk kuruluşunda yüzölçümü 2.660 km. kare, nüfusu 113.5 bin kadardı. Bu nüfusun % 44.8'i Adıge (50.821),% 25.6'sı Rus (29.102), yönetim merkezi de, geçici olarak, oblast sınırları dışında olan Krasnodar kentinde idi.1936'da AÖO'nun toprakları genişletildi, yönetim merkezi de Maykop'a taşındı. Ama, genişleme ve Stalin'in Rusları ulusal bölgelere yerleştirme politikaları sonucu, Adıge oranı da, yarı yarıya azalarak % 20'ler düzeyine düştü, Rus oranı ise 1979'a değin % 70'ler düzeyinde seyretti (1939'da % 71.1;1970'te % 71.7). Daha sonra Adıge sayısı ve oranı yükselmeye, Ruslarınki ise düşmeye başladı.
Ekim 1990'da egemenlik kararı alarak cumhuriyet ilan eden AÖO, 3 Temmuz 1991'de Adıgey ÖSSC statüsüyle Rus Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSC) devlet yapısı içine alındı ve Aralık 1991'de RSFSC yerinde oluşan RF içinde AC olarak kaldı.
|  | 1926 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Adige | 50.821 (%44,8) | 55.048 (%22,8) | 65.908 (%23,2) | 81.478 (%21,1) | 86.388 (%21,4) | 95.439 (%22,1) | 108.115 (%24.2) | 107.048 (%25,2) |
| Rus | 29.102 (%25,6) | 171.960 (%71,1) | 200.492 (%70,4) | 276.537 (%71,7) | 285.626 (%70,6) | 293.640 (%68) | 288.280 (%64,5) | 270.714 (%63,6) |
| Ermeni | 738 (%0.7) | 2.348 (%1) | 3.013 (%1,1) | 5.217 (%1,4) | 6.359 (%1,6) | 10.460 (%2,4) | 15.268 (%3,4) | 15.561 (%3,7) |
| Ukraynalı | 26.405 (%23,3) | 6.130 (%2,5) | 7.988 (%2,8) | 11.214 (%2,9) | 12.078 (%3) | 13.755 (%3,2) | 9.091  (%2) | 5.856  (%1,4) |
| Diğer | 6.415 (%5,7) | 6.313 (%2,6) | 7.289 (%2,6) | 11.198 (%2,9) | 13.939 (%3,4) | 18.752 (%4,3) | 26.355 (%5,9) | 14.093 (%3,3) |
Rus nüfusu, Adıge nüfusunun 2,4 katından fazla görünüyorsa da aslında bu sayının yarıya yakını, 1990'larda Rus nüfusun çöküşünü önlemek için, Merkezi yönetimin desteğiyle getirilerek Adigey'e yerleştirilmiş ve büyük çoğunluğu emekli (1998'de 128 bin emekli) olan bir nüfustur; buna rağmen Rus nüfus, yine de, giderek azalmaktadır:1989'da 293.640 (% 68) olan Rus nüfus 2002'de 288.280'e (% 64.5'e), 2010'da da 270,7 bine (%63,6) düşmüş, Adıge nüfusu ise 95.439 (% 22.1)'dan 108.115'e (% 24.2), 2010'da da 110 bine (% 26) yükselmiştir.
Ruslar Maykop kenti (%72,6), Adıgeysk (%18,1), Maykop kenti kırsalı (%79,9), Giaginsk (%86,7), Koşhablski (%63), Krasnogvardeyski (%63), Maykop rayonu (%81,2), Tahtamukay (%54,7), Tevçoj (%27,2) ve Şevgen rayonunda (%33,6) yaşarlar.
Adıgeler Maykop kenti (%16,7), Adıgeysk (%78,4), Maykop kenti kırsalı (%6), Giaginsk (%2,8), Koşhabl (%49,4), Krasnogvardeyski (%17,3), Maykop rayonu (%1,5), Tahtamukay rayonu (%34,7), Tevçoj rayonu (%68,4) ile Şevgen rayonuna (%62,5) dağılmışlardır.
Sayıları 2010'da 15,6 bin (%3,7) olan Ermeniler Maykop kentinde nüfusun %3, Giaginsk rayonunda %3,1, Maykop rayonunda da %10 kadarını oluştururlar.
Sayıları 4,5 bin (% 1,1) olan Kürtler ise Krasnogvardeyski rayonu nüfusunun % 10,3 kadarını oluştururlar.
Adıgelerin (Çerkeslerin) Tahtamukay, Tevçoj, Şovgen, Koşehabl ve Krasnogvardeyski rayonlarında 44 köy yerleşimi vardır. Bir de 1998 yılında Kosova'dan dönüş yapmış bir Çerkes grubu için Maykop kenti kırsalında Mafehabl köyü kurulmuştur (200 kadar nüfuslu).
Ruslar Tahtamukay, Krasnogvardeyski, Giaginsk ve Maykop rayonları köylerinde ve başkent Maykop’ta yoğunlaşmışlardır. Rusların bir bölümü Kazak kökenlidir.
Ukraynalılar Adıgey'in her tarafına dağılmış olup büyük ölçüde Rus dil asimilasyonuna uğramışlardır. Bunların bir bölümü, 1991 bağımsızlığı sonrasında Ukrayna'ya dönmüştür.
Tatarlar Şevgen rayonu Kirov mezrası, Koşehabl rayonu Politotdel ve Otradnıy mezraları, Tahtamukay rayonu Afıpsıpe köyü ile Maykop kentinde yaşarlar.
Ermeniler Maykop rayonu Proletarski, Tsvetoçnıy, Şavmyan, Tulski beldesinde, Kujorskaya stanitsasında ve başkent Maykop'ta yaşarlar.
Kürtler Krasnogvardeyski rayonu Beloye, Preobrajenskoye, Sadovoye, Yelenovskoye köyleri ile Krasnogvardeyski beldesinde; ayrıca Adıge köyü Bjeduğhabl'da yaşarlar. Rumlar da başkent Maykop'un kırsal okrugu Gaverdovski banliyösünde yaşarlar.
Giaginski ve Maykopski rayonlarında nüfus çoğunluğu Adıge olan bir yerleşim birimi yoktur, Adıgeler,Adıge sürgünü sonrasında, özellikle 1880'lerde, Rus hükûmetince yerleştirildikleri şimdiki Giaginsk (Cece) rayonu topraklarından Türkiye'ye göç ettirilerek oralardan temizlenmişlerdir. Daha sonra, Sovyetler döneminde buraya, Maykop rayonuna ve daha başka yerlere yeniden yerleşme olanağına/özgürlüğüne kavuşan Adıgeler ise şimdi oralarda dağınık ve önemsiz bir azınlık durumundadırlar. 1989'a değin köylü karakterini (%78) korumuş olan Adıgeler, artık iç göç yoluyla kent ve beldelere yerleşmeye başlamışlardır. Çoğunluğu kentli olan Rusların daha çok bölge dışına göç ettikleri;ama gidenlerin yerine yeni göçmen Rus nüfusunun devletçe getirildiği; RF içlerine dağılmış olan Adıgelerin bir bölümünün de AC'ne dönmekte oldukları görülmektedir. Adıgeler içinde anadilini bilmeyenlerin sayısı azdır. Ama geçmişin olumsuz politikaları nedeniyle, Adıgelerin önemli bir bölümü hâlen anadilinde okuma yazma bilmemekte (1992'de yarısı kadarı idi), Rusçadan yararlanmaktadır. Son birkaç yılda kısmi bir iyileşme olmuş, çocuk yuvası ve kreşlerin bazılarında Adıgece öğretilmeye, Adıge televizyon ve radyo yayınları (Adygtv) internet üzerinden verilmeye başlanmıştır.

Adige Haritası