Satanizm
Çağdaş Eğilimler ve Gruplar

Dinin tarihçisi Ruben van Luijk'e göre, "Şeytan'a kasıtlı, dini motivasyonla yapılan tapınma", farklı biçimlerde ortaya çıkar. Satanizm bazen "yeni dini hareket" olarak adlandırılırken diğer zamanlarda bu tanım için yeterli olmadığı düşünülerek "çevre" olarak anılmıştır (Dyrendal, Lewis ve Petersen). ve "aile benzerliği" ile birleşmiştir ve bu grupların çoğu kendi-kendine-dindir. Bu Satanik çevrenin bazı benzerlikleri şunlardır:
Satanist teriminin olumlu bir tanım olarak kullanılması,
bireycilik vurgusu,
diğer Satanik gruplarla ilişkilendirilen bir soy bağı,
sınırları aşan ve antinomian bir duruş,
kendini elit olarak algılama ve
gurur, bağımsızlık ve yapıcı uyumsuzluk gibi değerleri benimseme.
Satanistlerin azınlığı politik aşırı sağ ile bir tür ilişkiye sahiptir.
Dyrendal, Lewis ve Petersen, Satanik çevredeki grupların üçe ayrılabileceğini savunur: reaktif Satanistler, rasyonalist Satanistler ve ezoterik Satanistler.
Reaktif Satanizm, "popüler Satanizm, tersine çevrilen Hristiyanlık ve sembolik isyan"ı içerir ve aynı zamanda toplumun kötülük bakış açısına uyum sağlarken toplumun karşısında yer alır.
Rasyonalist Satanizm, Satanik çevredeki ateist, şüpheci, materyalist ve epikürcü eğilimleri tanımlamak için kullanılır. Joseph Laycock'a göre, "çoğu çağdaş Satanist" teistik değildir.
Ezoterik Satanizm ise teistik olan ve diğer Batı ezoterizmi, Modern Paganizm, Budizm ve Hinduizm biçimlerinden yararlanan formlara uygulanır.
Diane E. Taub ve Lawrence D. Nelson (1993'te, "Satanik panik"in sonunda yayımladıkları kitapta) Satanizmi ikiye ayırır:
"Yerleşik" Satanizm, genellikle "saygın" formda olan ve "genellikle oldukça görünür ve yapısal" olan Satanizm, ve yasalara uygun doğasını vurgular. ("Rasyonalist Satanizm ve Ezoterik Satanizm"i de içerebilir.) "Yerleşik Satanizm"e örnek olarak, "resmi olarak yasa dışı faaliyetleri kınayan" Şeytan Kilisesi verilebilir. (Diğer Yerleşik Satanistler arasında Satanik Kardeşlik Kilisesi veya Set Tapınağı bulunur.) Bu, akademik sosyologlar tarafından en çok incelenen Satanizm türüdür, ve "zararsız, yasalara saygılı alternatif dinler" olarak "diskurlarında" temsil edilir, ikinci tür Satanizm yok sayılır...
"Yeraltı" Satanizm, "suç unsurlarıyla ilişkili" Satanizm ve medya ve halk gruplarının eğilim gösterdiği çeşit (özellikle 1980'lerdeki Satanik Panik sırasında). (Satanik Yeraltı, Reaktif Satanizm'e benzer olabilir.) Yeraltı hakkında bilgi genellikle güvenilir değildir, çünkü raporlar abartılıdır ve Satanistler gizlidir. Yerleşik ve Yeraltı Satanizm çatışır, ilki sosyal kabulünü ve muafiyet statüsünü korumak ister ve bu da yeraltı suçları veya suç iddialarını tehlikeye atar. Yeraltı Satanizm ve suç arasındaki nedensellik ne ölçüde olduğu soru işaretidir çünkü en az bir rapora göre, "neredeyse hiçbir suç elementinin ibadet ettiği yoktur; bu bireyler suç unsurları edinmeden önce bile antisocial davranış geçmişine sahiptir." Diğer yandan, kişilik bozukluklarının varlığı, bozukluk sahibi kişilerin samimi Satanik inançlara sahip olmadığını göstermez.
Çağdaş dini Satanizm, büyük ölçüde Amerikan odaklı bir olgudur ama küreselleşme ve İnternet aracılığıyla başka yerlere yayılmıştır, Satanistler arasındaki iç iletişimi ve tartışmalar için bir forum oluşturur. Satanizm, Komünist Blok'un düşüşüyle birlikte en dikkat çekici şekilde Polonya ve Litvanya'da olmak üzere, 1990'larda Orta ve Doğu Avrupa'ya ulaşmaya başlamıştır.