stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Makedonyalı Arkhelaos
Hükümdarlık

Archelaus iktidarı ele geçirdikten hemen sonra, son yarım yüzyıldır büyük bir tehdit olan Atina ile Makedonya'nın ilişkisini tamamen tersine çevirmesine olanak tanıyan bir durumla karşı karşıya kaldı. Atinalılar, MÖ 413'ün sonlarında Siraküza'da gemilerinin çoğunun yok edildiği büyük bir yenilgi yaşadılar. Bu, Atinalıları yeni gemiler inşa etmek için büyük miktarda keresteye çaresizce ihtiyaç duyar hale getirdi ve Archelaus'u fiyatı belirleme konumuna getirdi. Archelaus, Atinalılara ihtiyaç duydukları keresteyi cömertçe sağladı. Bunun karşılığında Atinalılar, Archelaus'u ve çocuklarını proxenos ve euergetes unvanlarıyl a onurlandırdı.
Archelaus, birçok iç reformu yürürlüğe koymaya devam etti. Bol miktarda kaliteli sikke bastırdı. Kaleler inşa etti, düz yollar açtı (ordunun hareketleri için önemli) ve özellikle süvari ve hoplit piyadeleri olmak üzere ordunun organizasyonunu geliştirdi.
Kültür

Archelaus, kültürlü bir adam olarak da biliniyordu ve güney Yunanistan ile kültürel ve sanatsal temaslarını genişletti. Pella'daki yeni sarayında (başkenti eski başkent Aegae'den buraya taşıdı), Agathon ve Euripides (Makedonya'da Archelaus ve Bakkhalar trajedilerini yazan), müzisyenler ve Zeuksis (zamanının en ünlü ressamı) dahil olmak üzere büyük şairleri, tragedya yazarlarını ağırladı. Archelaus, Makedonya'nın Olimpiyatı olan Dion'da, Olimposlu Zeus ve Müzleri onurlandıran müzikal ve atletik yarışmalarla dini bir festival olan Olympia'yı yeniden düzenledi. Yunanistan'ın en büyük atletleri ve sanatçıları bu etkinliğe katılmak için Makedonya'ya geldi. Ayrıca Archelaus, hem Olimpiyat hem de Pythian Oyunları'nda Tethrippon'da yarıştı ve kazandı.
Ölümü

Aelian'a göre, Archelaus MÖ 399'da bir av sırasında kraliyet uşaklarından Crateuas tarafından öldürüldü. Konstandinos Paparrigopulos'a göre, üç suç ortağı vardı: iki Tesalyalı (Crateuas ve Ellanokratis) ve bir Makedon, Decamnichos. İkincisi, Archelaus'un eskiden gözdesiydi (Aristoteles, bir noktada üçünün de öyle olduğunu söylüyor.) Ancak Decamnichos, bir keresinde Archelaus'un önünde trajik şair Euripides'i şairin iddia edilen ağız kokusu nedeniyle aşağıladı. Bu, Archelaus'u öfkelendirdi ve Euripides'in Decamnichos'u cezalandırma amacıyla dövmesine (veya dövdürmesine) izin verdi. Decamnichos'un Archelaus'un sarayında kalmasına izin verildi; ancak, bu muameleyi unutmadı ve bu nedenle birkaç yıl sonra kralının öldürülmesine katıldı. Kralın ölümünün diğer versiyonları farklı kaynaklar tarafından bildirilmektedir.
Archelaus tarafından ağırlanan Antik Yunan oyun yazarı Euripides'in Büstü
Arkadi Voloj

| Arkadi Voloj |
| --- | --- |
Аркадий Юрьевич Волож
2018 yılında Voloj
Doğum: Arkady Yuryevich Volozh 11 Şubat 1964 (61 yaşında) Guryev, Kazakistan SSC, Sovyetler Birliği (bugün Atırau, Kazakistan)
Vatandaşlık:  Rusya,  Malta,  İsrail
Mezun olduğu okul(lar): Gubkin Rus Devlet Petrol ve Doğalgaz Üniversitesi
Meslek: Girişimci
Tanınma nedeni: Yandex'in ana kurucusu ve eski CEO'su
Çocuk(lar): 6

Arkadi Yuryeviç Voloj (Rusça: Аркадий Юрьевич Волож; d. 11 Şubat 1964), Rus arama motoru Yandex'in kurucusudur.
Yandex bir arama motoru olmasının dışında sağladığı diğer altyapı hizmetleri ile Avrupa'nın en büyük İnternet şirketlerinden biridir.
2013 yılı itibarı ile net serveti en az 2.6 milyar dolardır. Rusya'nın yanı sıra Malta ve İsrail vatandaşıdır.
Galib Paşa Camii Çeşmesi

| --- | --- |
Çeşmenin ön cephesiden görünümü (Şubat 2024)

Diğer ad(lar): Galib Paşa Çeşmesi
Genel bilgiler
Durum: İşlevsel
Tür: Köşe çeşmesi
Mimari tarz: Ampir
Konum: Kadıköy, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 40°57′58″K 29°04′11″D﻿ / ﻿40.96611°K 29.06972°D﻿ / 40.96611; 29.06972
Yenileme: 2020-2022
Yenileyen: İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Teknik ayrıntılar
Malzeme: Mermer
Galib Paşa Camii Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde bulunan bir çeşmedir.
Tarihi

Yapım tarihi bilinmeyen çeşme, Semavi Eyice'nin 1996 tarihli bir yazısına göre "20-25 yıl kadar önce" bulunduğu noktaya getirilmişti.
15 Kasım 2020'de, bir otomobilin çarpması sonucu çeşme yerinden sökülerek parçalandı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından onarım çalışmaları, Şubat 2022'de tamamlanarak çeşme yerine yerleştirildi.
Konumu ve mimarisi

İstanbul'un Kadıköy ilçesinin Caddebostan Mahallesi'nde, Galib Paşa Camii'nin avlu duvarının Bağdat Caddesi köşesinde konumlanan bir köşe çeşmesidir. Ampir üsluptaki mermer çeşmenin her iki yanındaki birer oluklu pilasterin üzerinde birer rozet kabartması vardır. Bunların yanında birer kıvrım, ortasında ise bir akantus kabartması yer alır. Bunların altında konumlanan girland kabartmasının uçlarının her biri birer pilasterin tepesine tutunur. Musluğunun altında ise ortasından fiyonkla bağlanmış çiçeklerin oluşturduğu bir kabartma vardır. Süslemesiz bir teknesi bulunur.
Asker Sinagogu

| --- | --- |


Temel bilgiler
Koordinatlar: 47°13′03″K 39°43′05″D﻿ / ﻿47.21750°K 39.71806°D﻿ / 47.21750; 39.71806
İnanç: Yahudilik
Mimari
Mimari tür: art nouveao
Tamamlanma: 1872
Asker Sinagogu (Rusça; Солдатская синагога) Rostov-on-Don'daki tek aktif sinagogdur. 1872 yılında inşa edilmiştir. Sinagog 1905 pogromu sırasında yandı, ancak 1913-1914'te bina restore edildi. 1935 yılında sinagog ibadete kapatılmıştır. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra bina yeniden yerel Yahudi cemaatine devredildi. Asker Sinagogu bölgesel öneme sahip bir kültürel miras nesnesi statüsüne sahiptir.
Tarihçe

Emekli Yahudi askerler Rostov-on-Don'da Yahudi Dua Cemiyeti'ni 1862'de kurdu. 31 Mayıs 1862'de Dnipro eyalet hükûmeti, topluma ibadet ritüelleri için ayrı bir mekan tutma izni verdi. Sinagogun projesi 4 Haziran 1872'de Rosotov yetkilileri tarafından onaylandı ve aynı yıl bina inşa edildi. Bazı haberlere göre, sinagogların inşası için para Rostov tüccarı Joseph Markovich Elitser tarafından bağışlandı. Sinagogun mimarının Ernst Ernestovich von Shulman ve inşaat müteahhidi Moisey Leontyevich Geronimus olduğu tahmin edilmektedir.
Sinagog binası birkaç kez yenilendi. 1881 yılında doğu kısmına üç katlı tuğla bir bina eklenmiştir. 1891'de sinagogun güney duvarına iki katlı bir bina daha eklendi. Zemin katı fakir askerlerin çocukları için bir okul, ikinci katı ise medrese idi. Sinagog, 1905'teki Yahudi karşıtı pogrom sırasında çıkan yangında ciddi şekilde hasar gördü. Gerekli fonlar toplanması sonrası 1913-1914'te restore edildi. Yeniden yapılanma projesinin yöneticisi Petersburglu mimar Yakov Germanovich Gevirts'ti. Sinagogda ibadet 29 Mart 1914'te Fısıh gününde yeniden başladı.
1935 yılında sinagog ibadete kapatılmıştır. Bina bir kimya fabrikasını barındırıyordu. Savaş sırasında bu işletmeler şehirden tahliye edildi. 1943'te Rostov-on-Don'un kurtarılmasından sonra sinagog yeniden Yahudi cemaati tarafından alındı. Binanın Yahudi cemaati tarafından kullanılmasına yönelik resmi izin 14 Nisan 1945'te onaylandı.
2005 yılında sinagoga büyük bir revizyonu uygulandı. 1940'larda kaybolan Davut yıldızlarının bulunduğu köşe kubbe restore edildi. Yıl sonuna kadar yeniden yapılanma çalışmaları tamamlandı ve 26 Aralık'ta sinagog açıldı.
Mimari

Asker Sinagogu'nun mimarisi, Art Nouveau ve Doğu tarzı unsurlara sahiptir. Binanın karmaşık bir konfigürasyon planı vardır. Yapı hacminin üç bölümü kuzey-güney eksenine indirgenmiştir.
Tavanın üst kısmındaki ışık açıklıkları gotik gül ile stilize edilmiş desenlere sahiptir. Sinagogun başlığı rustik, cephesi alçı rozetlerle süslenmiştir.
Kubbenin dekoratif kaplamasını ve ayrıntılarını gösteren yakın çekim
Sinagogdaki plaket üzerindeki hatıra yazıtı
Namazgâh Camii (Bursa)

| --- | --- |


Genel bilgiler
Koordinatlar: 40°10′40″K 29°04′32″D﻿ / ﻿40.17778°K 29.07556°D﻿ / 40.17778; 29.07556

Namazgâh Camii, Bursa'nın Yıldırım ilçesindeki bir camidir.
Çarpanak Adası

| --- | --- |

Coğrafya
Bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
Koordinatlar: 38°36′25″K 43°05′05″D﻿ / ﻿38.60694°K 43.08472°D﻿ / 38.60694; 43.08472
Gölü: Van Gölü
Siyasi
Adadaki ülke(ler): Türkiye
Demografi
Nüfus: &İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi..İfade hatası: Tanınmayan "yerle" kelimesi.Yerleşim yok
Çarpanak Adası (Ermenice: Կտուց կղզի Ktouts kghzi), Van Gölü'nün kuzeydoğu bölgesinde, Van ilinin merkeze bağlı Çitören Köyü mevkiinde bulunan bir adadır. Köyün iskelesinden teknelerle ulaşımın sağlanabildiği ada, üstündeki doğal yaşamın bozulma tehlikesine karşı turizme kapalı tutulmaktadır. Adanın üzerinde 9. ya da 11. yüzyılda yapılmış olduğu sanılan, Aziz Yuhanna'ya (Sen Jan) adanmış bir de manastır vardır. Ktuts Manastırı adı ile anılan yapının bugün yalnızca kilise bölümü ayaktadır. Adada, Türkiye'nin başka bir yerinde bulunmayan pek çok tür bulunmaktadır.
Adanın tarihi

100 yıl öncesine kadar aslında bir yarımadanın parçası olduğu sanılan Çarpanak Adasının, Van Gölü'nün suyunun hızlı bir biçimde yükselmesi sonucu kara ile bağlantısının kesilip bir ada hâline geldiği söylenmektedir. Adaya ve üzerindeki manastıra ilişkin ilk yazılı belgeler 1414 yılından kalmıştır. Üzerindeki dinî yapılar nedeniyle savaşlardan pek etkilenmyen adada pek çok kez depremler yaşanmıştır. 1703 yılında gerçekleşen bir depremle büyük ölçüde yıkılan manastır 1712 ve 1720 yılları arasında Bitlisli Kaskaper Usta tarafından yeniden inşa edilmiştir. Bir Ermeni manastırı olan yapı, 1918 yılında bölgede yaşanan karışıklıklar nedeniyle boşaltılmıştır. O günden bu yana herhangi bir koruma altında bulunmayan yapı günümüzde yıkılmaya yüz tutmuş durumdadır.
Adadaki manastır

Bugün ada olarak beliren bölümün üstünde 9. yüzyıla tarihlendirilen dinî yapılar vardır. Büyük bir manastır olarak inşa edilmiş olan yapının günümüzde yalnızca kilise bölümü ayaktadır. Ktouts Manastırı olarak kayıtlara geçen manastır adanın kuzey bölümünde bulunmaktadır. Manastırın şapel, vaaz salonları, kütüphane, konukevleri, yemek ve yatma odaları ile diğer oda bölümleri bugün mevcut değillerdir. Manastırın mezarlığı da bugün bütünüyle kaybolmuştur. Bu manastır, başka bir söylenceye göre ise göre Kutsal Haç, Saint Hripsime, Saint Gragorie, Saint Jean'dan oluşan kutsal dörtlü adına yaptırılmıştır. Manastırın 1700'lü yıllardan kalma yazıtındaki bilgiler dışında bu yapıya ilişkin bir bilgi yoktur. Kilisenin 1462 yılında Etyen adında bir usta tarafından büyük ölçüde yenilendiği söylenmektedir. 15. yüzyılda Adır Adası'ndaki manastırda yaşayan keşişler, bölgede uzun süre  yapılan savaşlardan birinde başrahipleri Nerses ölünce Adır'daki manastırdan ayrılmış ve Çarpanak Manastırı'na yerleşmişlerdir.
Manastırın mimari özellikleri

Kütüphanesi, şapelleri ve misafirhaneleri ile geniş bir kompleks olarak inşa edilen yapının bugün yalnızca kilise kısmı ayakta kalabilmiştir. Dışarıdan bakıldığında dikdörtgen bir görünümü olan yapı içten haç planlıdır. Haçın kısa kollarının üstü beşik tonozla kapatılmıştır. Kubbesi iki adet ayak üstüne oturtulmuştur. Serbest haç planı olarak adlandırılan mimari biçimine göre yapılan kilise bölümünün dış duvarları yalın süslemelerle kaplıdır. Yakın bir bölgede, aynı göl içindeki Akdamar Adası'nda bulunan kilisedekinin aksine iç duvarları freskler ile süslü değildir. Yine Akdamar Kilisesi ile karşılaştırıldığında buranın dış duvar süslemeleri de oldukça gösterişsizdir. İç duvarlarda sıva kullanılmamıştır. Kilisenin taç kapısı geometrik pano ve haç dizileri ile süslenmiştir. Kuzey ve güney duvarlarında nişler, doğu duvarında ise büyük bir pencere bulunmaktadır. Bütün kilise beyaz, krem ve kahvrengi Ahlat taşından yapılmış olup, yalnızca kubbesinde siyah tüf dekoratif amaçlı kullanışmıştır. Kilisenin aydınlatması büyük ölçüde sekiz küçük pencereden sağlanır. Kilisenin çan kulesi, iki kolon tarafından taşınmaktadır. Üst bölümleri büyük ölçüde yıkılan kulenin altları Osmanlı motifleri ile süslüdür.
Bugünkü durum

Ada 2007 yılı itibarıyla etkin turizme kapalı tutulmaktadır. Geçmiş yıllarda yağlıboyalarla duvarlarına yapılan karalamalar nedeniyle büyük ölçüde zarar görmüş olan kilisenin durumu, olumsuz hava koşulları nedeniyle gün geçtikçe daha da kötüye gitmektedir. Sit alanı olarak korunan adada herhangi bir koruma görevlisi bulunmamaktadır. Daha önce birkaç kez adayı turizme açma girişiminde bulunulmuşsa da adayı üreme merkezi hâline getiren martılara zarar verilebileceği gerekçesiyle öneriler geri çevrilmiştir. Adanın zemininde her yere gelişigüzel kuluçkaya yatan martılar arasında Türkiye'de yalnızca burada bulunan türler de vardır. Bugün adaya gelen az sayıda ziyaretçinin yalnızca kiliseyi gezip adadan ayrılması istenmektedir. Adaya bağlı bulunduğu köyün iskelesinden ya da Van merkez iskelesinden tekne ile 1 saat 40 dakikada ulaşılabilmektedir.
Döner Kümbet

Döner Kümbet'in bir görüntüsü.
Döner Kümbet, Kayseri'de 1276 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad'ın kızı Şah Cihan Hatun için yaptırılmıştır. Bu sebeple Şah Cihan Hatun Kümbeti olarak da bilinir. Döner Kümbet Talas yolu üzerinde bulunmaktadır.
Sarımsı renkli kesme taştan, kara taban üzerine oturtulan kümbet, silindirik bir gövdeye sahiptir. Türbenin 12 yüzü de kabartma olarak yapılmış bitkisel ve geometrik motiflerle süslüdür. Türbeye iki yönü dar merdivenlerden çıkılır. Kapı üzerinde bazı yerleri kırılmış insan başlı iki aslan kabartması bulunmaktadır. Döner Kümbet'in kitabesinde tarih yazmaz.
Efsaneye göre bu kümbetin döndüğü söyleniyor.Bu kümbet 1980 yılında koruma altına alınmıştır.
Gövdenin etrafında, kaval silmelerin meydana getirdiği on iki sivri kemerden her birinin çevirdiği yüzeyler, farklı süslemelerle işlenmiştir. Ayrıca taç kapının solunda, bir hurma ağacının üstünde, çift başlı kartal ve iki tarafında birer aslanı gösteren harap bir kabartma, taç kapının sağında da diğer bir hurma ağacı kabartması vardır.
Figürlü plastik süslemelerin bolluğu ile göze çarpan ve abidevi bir çadırı andıran kümbetin kapı cephesi üstünde, insan başlı, kanatlı iki pars figürü arasında çift başlı kartal arması tahrip edilmiş halde belli olmaktadır.
Kazlı Çeşme

| --- | --- |


Genel bilgiler
Tür: Meydan çeşmesi
Mimari tarz: Osmanlı klasik üslubu
Konum: Zeytinburnu, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 40°59′26″K 28°54′53″D﻿ / ﻿40.99056°K 28.91472°D﻿ / 40.99056; 28.91472
Açılış: 1546-1547
Kazlı Çeşme, İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinde bulunan ve adını aynasındaki kaz kabartmasından  alan klasik üslupta bir Osmanlı çeşmesi.
Kazlıçeşme mahallesindeki Demirhane (Abay) Caddesi üzerindedir. Ayna çeşmesinde bulunan beyaz mermer üzerindeki bitki ve kaz kabartması meşhurdur. Bu kaz kabartmasından ötürü "Kazlı Çeşme" denilen çeşme, içinde bulunduğu semtin isminin kaynağıdır.
Bizans devşirme malzemesi olan ve 5. yüzyıla tarihlenen mermerin üstündeki kaz figürü 2002'de tahrip edilmiş ve 2010'da restore edilmiştir.
Tarih

Çeşmenin ilk defa İstanbul'un fethi sırasında yapıldığı rivayet edilir. Rivayete göre Osmanlı ordusunda su sıkıntısı baş gösterdiğinde sakabaşı bölgede uçan kazları takip ederek bir su kaynağı keşfetmiş bu haberin orduyu sevindirmesi üzerine suyun bulunduğu yere bir çeşme yaptırılmıştır.
H. 953 yılında (M. 1546-1547) aynı yere üzerinde kaz motifinin olduğu bir çeşme yapıldı. Bir duvar çeşmesi görünümündeki yapı, günümüzde arkasından geçen yol nedeniyle bir meydan çeşmesi görünümünü almıştır. Kitabesinde  çeşmeyi yaptıranın Mehmet Bey olduğu yazar. Mehmet Bey'in Âşık Pir Mehmed Çelebi olduğu düşünülür.
Kaz motifi, çeşme nişindeki Bizans devşirme malzemesi olan beyaz mermerin üstünde bulunur. Çeşme, bu kaz motifi ile tanınmış  ve semt, çeşmedeki kaz motifinden dolayı "Kazlıçeşme" adını almıştır. Evliya Çelebi, Seyahatnâmesi'nde çeşmenin üstündeki kaz motifi hakkında  şu sözleri yazar:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Yedikule kasabasının dışında bir çeşme-i canfezarin (taze can veren) kemeri altında carköşe (dört köşe) bir beyaz mermer üzerine üstad-ı mermer bir kaz tasvir etmiştir ki, dillerle tabiri imkansızdır. | ” |
Geçmişte, çeşmenin arkasında bir namazgâh bulunmaktaydı. Bu alan, uzun zaman kahvehane olarak kullanılmıştır.
2002'de  çeşmedeki kaz kabartması altın avcıları tarafından altın yumurta veya para bulma umuduyla tahrip edildi.  Definecilerin geride bıraktığı mermer parçaları incelenip 5. yüzyıla ait oldukları ispatlandı. Kırılan parçalar ters çevrilip bir araya getirildiğine ortaya çıkan desenlerin bir kristogram motifine ait olduğu; Bizans dönemine ait mermerin Osmanlı döneminde ters çevrilip üzerine tombul bir kaz tasviri yapılmış olduğu anlaşıldı. Mermer, 2010'da orijinaline uygun olarak restore edilmiştir.
Çeşme

Haznesiyle birlikte kesme taştan yapılan çeşme, tek cephelidir. Silmelerle belirlenmiş dikdörtgen cephesinde basık sivri kemerli çeşme nişi bulunur. Kemerin kilit taşına kabartma olarak küçük bir rozet işlenmiştir.
Kemerin üst kısmındaki mermer kitabede "Her canlı şeyi sudan yarattık" ayeti (Enbiyâ Suresi 30. ayeti)  işlenmiştir. 1930'lu-1940'lı yıllara ait fotoğraflarda görülen orijinal mermer kitabe kaybolmuştur. Mevcut kitabe, 2000'li yıllardaki restorasyon sırasında uzman bir hattat tarafından yazılarak yerine konulmuş yenisidir.
Çeşme aynasında, dilimli beş kartuşa yazılmış dikdörtgen mermer kitabe yer alır. Kitabenin alt kısmında bulunan beyaz mermer Bizans devrine aittir. Kabartmada  çeşmeye adını veren ve Osmanlı döneminde yapıldığı tespit edilen kaz figürü bulunur. Kaz figürünün önünde  yıldız biçiminde yaprak olan bir dal vardır.
Çeşmenin iki yanınaki kesme taş yüzeyde yuvarlak kemerli birer tas koyma yuvası bulunur.
Sivri kemerli niş derinliğinde teknesi bulunur. Eski fotoğraflarda, çeşmenin sağında biraz geride duran iki lüleli ayrı bir tekne olduğu görülür.
Çeşmenin yanlarında birer sadaka taşı vardır.
Kitabe

Çeşme aynasındaki sülüs hatla yazılmış Türkçe kitabede şu sözler yazılıdır:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Kim nazar etdi bu âb-ı sâfiye  Dedi buna Kevser olmaz kâfiye   Mehmed Bey ki yapdı hayr-i âlî  Getürdü âleme bir mâ-i cârî  Gördü bir âşık dedi târîhini Nûş iden yârâne sahhan âfiye. | ” |
— Sene 953
Kitabede ebced hesabıyla H. 953 (M.1546) tarihi düşülmüştür. Kitâbede adı geçen Mehmet Bey'in, H. 979 yılında Üsküp'te ölen  müderris Âşık Pir Mehmed Çelebi olduğu düşünülür.
9 Mart 1935 tarihli Akşam gazetesinde Hikmet Feridun Es'in bir röportajında Kazlıçeşme isminin hikâyesi.
Çeşmenin cephesi
5. Senfoni (Beethoven)

Beethoven'in 5. Senfonisinin kapak sayfası
5. Senfoni, Op. 67, 1804-1808 yıllarında Ludwig van Beethoven tarafından bestelenmiştir. Bu eser klasik müzikte en çok ve en iyi bilinen kompozisyonlardan ve en çok çalınmış senfonilerden biridir. Eser dört bölümden oluşmaktadır: Bir açılış sonatası, bir andante ve finali yapacak attacca'ya götüren hızlı bir scherzo. Eser ilk olarak 1808 yılında Viyana'daki Theater an der Wien'de çalınmış, kısa bir süre sonra da müthiş bir itibar elde etmiştir. E. T. A. Hoffmann senfoniyi "zamanının en önemli çalışması" olarak nitelemektedir. Eser, "kısa-kısa-kısa-uzun" melodisinin iki kere çalınmasıyla başlar. (dinleDosya:Beet5mov1bars1to5.ogg)
Senfoni ve özellikle de dört notalık açılış melodisiyle, dünya çapında bilinmekte ve bu melodi rock müziğinden diskolara kadar birçok müzik çeşitinde görülebilir.
Tarihçe > Gelişimi

Beşinci Senfoni uzun bir gebelik dönemi yaşamıştır. 3.Senfoni'nin tamamlanmasının ardından 1804'te ilk taslakları hazırlanmıştır.
Ancak, Beethoven başka eserlerle uğraştığından: Fidelio, Appassionata piyano sonatı, üç Razumovsky yaylı sazlar, Keman Konçertosu, Dördüncü Piyano Konçertosu, Dördüncü Senfoni ve Mass in C, 5.Senfoni üzerindeki çalışmaları kesintiye uğramıştır. 5. Senfoni'nin son hazırlıkları 1807–1808 senelerinde 6.Senfoni ile paralel olarak tamamlanmış ve aynı konserde galası yapılmıştır.
Beethoven bu süre zarfında otuzlu yaşlarındaydı ve kişisel hayatı artan sağırlığı yüzünden berbat bir durumdaydı. Bu arada dünyada tarihe: Napolyon Savaşları, Avusturya'daki siyasi kargaşalar ve 1805 yılında Napolyon'un askerleri tarafından Viyana'nın işgali damga vurmuştur.
Tarihçe > Gala

5. Senfoni 22 Aralık 1808 senesinde Viena'daki Beethoven'ın tüm galalarının yapıldığı Theater an der Wien tiyatrosunda Beethoven'ın şefliğinde devasa bir konserle gösterilmiştir. Konser dört saatten uzun sürmüştür. Programdaki iki senfoni ters bir sırayla çalınmıştır: önce 6.Senfoni sonra 5.Senfoni çalınmıştır. Program şu şekildeydi:
The Sixth Symphony
Aria: "Ah, perfido", Op. 65
The Gloria movement of the Mass in C major
The Fourth Piano Concerto (played by Beethoven himself)
(Perde Arası)
The Fifth Symphony
The Sanctus and Benedictus movements of the C major Mass
A solo piano improvisation played by Beethoven
The Choral Fantasy
Beethoven 5.Senfonisini patronları Prens Franz Joseph von Lobkowitz ve Kont Razumovsky'a itham etmiştir.
Tarihçe > Sunum ve etkileri

Gerekli şartların bir kısmının temin edilmediği konser hakkında bazı bazı araştırmacılar görüşlerini bildirmişlerdi. Konserden önce sadece bir kere egzersiz yapan orkestra konserde iyi ifa etmemişti. Koro fantezisinin ifası sırasında ise hataya verildiğinden Beethoven ifanı yarım bulundurarak, orkestrə baştan ifa etmeyi buyurmuştu. Auditorium konseri oldukça soğuk karşılamış ve programın uzunluğu yorucu etki bağışlamıştı. Fakat E.T.A. Hoffmann "Allgemeine Musikalische Zeitung" de bildirdiği görüşte kaydeder ki, buçuk sonra gerçekleştirilen konser oldukça başarılı olmuştu. O, müziği dramatik bir görüntü şeklinde gösteriyor:
"Parlak ışıklar gecenin derinliğini yararak saldırıya geçiyor ve biz yaxımlığımızda ileri-geri sallanan dev gölgeler tarafından haberdar edilirdik ve çevremizdeki derin zevkin ortasında çok sevinçli tonların azalması ve kaybolması ile her şey sonsuz hasret etkisiyle imha ediliyordu. Fakat bu ağrı ve acı her şey yok yaptığı halde sevgi, umut ve sevince etkilemeyecektir, yüreklerimizin geniş sesin büyük tutqsusu ile genişlemesine, tilsimin etkisi altında ruhlarımızın farkına varmağımıza neden oluyordu."
1810 yılında yazdığı "Beethoven's Instrumental Music" (Türkçe: Beethoven'in Enstrumental Müziği) adlı eserde ETA Hoffman eseri "vazgeçilmez derin, muhteşem C minor senfoni" sözleri ile değerlendirir.
Senfoni yakında klasik müzik konserlerinin repertuvarında kendine yer edebiliyor. Beşinci senfoni 7 Aralık 1842 yılında New York Filarmoni ve 2 Kasım 1931 yılında Ulusal Senfoni Orkestranın açılışlarında klasik müziğin sembolü gibi ifa edilmiştir. Teknik ve duygusal açıdan Beşinci senfoni bestekârlar ve müzik eleştirmenleri üzerinde geniş etkiye sahip olmakla ve Brahms, Çaykovski (özellikle Dördüncü semfonisinde kendini daha çok gösterir), Brukner, Maler ve Hektor Berlioz'un yaratıcılığına etki etmiştir. Beşinci, Üçüncü ve Dokuzuncu Senfoniler Beethoven'in senfoni yaratıcılığının en güzel örnekleri olarak değerlendirilir.
Tepkiler

Zorlu şartlar altında gerçekleşen galaya çok az olumsuz eleştiri yapılmıştır. Orkestra konser öncesi sadece bir prova yaptığından pek iyi çalamadı. Hatta Choral Fantasy'de sanatçılardan birinin hatasından dolayı Beethoven müziği durdurmuş ve parçayı yeniden başlatmıştır. Oditoryum(salon) son derece soğuktu ve seyirciler programın uzunluğu yüzünden bitkin düştü.
Enstrümantasyon

Senfoni orkestrası piccolo, iki flüt, iki obua, B bemol ve C iki klarnet, iki fagot, kontrafagot, E bemol ve C'de iki korno, iki trompet, üç trombon, timpani (G ve C'de) ve yaylılardan oluşmaktadır.
Şekil

Genellikle bir performans yaklaşık 30 dakika sürer. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır: