stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Jan Steen
Eserleri

Jan Steen'in eserlerindeki ana tema günlük yaşamdı. Çizdiği birçok janr resminde karmaşa ve neşe dolu ortamları canlı bir şekilde betimledi. Öyle ki, Jan Steen evi gibi (een huishouden van Jan Steen) sözü Hollanda'da bir atasözüne dönüştü. Resimler izleyiciyi bu davranışları tekrarlamaya davet etmenin aksine, onları uyarır bir tarz içeriyordu. Eserlerinin çoğunda eski Hollanda atasözlerine ya da edebi metinlerine göndermeler vardı. Ressam çoğunlukla kendi aile fertlerini model olarak kullandı. Steen az sayıda otoportre de çizdi ancak bunlarda hiçbir zaman gururlu veya kibili bir tavrı olmadı.
Steen eserlerinde diğer temalara da yer vermeyi ihmal etmedi. Tarihî, mitolojik ya da dinî sahneler, portreler, natürmortlar ve doğa betimlemeleri de çizdi. Çizdiği çocuk portreleri özel ün kazandı. Ressam, eserlerinde ışığı ustalıkla kullanışı ve özellikle kumaşlarda detaylara verdiği önem ile tanındı. Üretken bir ressam olan Steen, yaklaşık 800 tablo çizdi. Bunların yaklaşık 350'si günümüze ulaştı.
Steen'in eserleri dönemdaşları tarafından oldukça önemsendi ve ressama eserleri için yüksek fiyatlar ödendi. Steen'in hiç öğrencisi olmadı ama sonraki birçok ressamın eserlerinde etkisi görüldü.
Eserleri > Bazı tabloları

| Resim | Adı | Yıl | Malzeme | Ebat | Bulunduğu kuleksiyon |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |

|  | Meyhane Önünde Çiftçiler | 1653 | Tuval |  | Museum of Art, Toledo (Ohio) |
|  | Delft Belediye Başkanı ve Kızı | 1655 | Tuval üzerine yağlı boya | 82,5x68,5 cm | Rijksmuseum, Amsterdam |
|  | Kuka Oynayan Çiftçiler | yak. 1655 | Ahşap (meşe) | 68x87cm | Viyana Sanat Tarihi Müzesi |
|  | Meyhane Bahçesi | yak. 1661 – 1663 | Tuval üzerine yağlı boya | 68x58cm | Staatliche Museen Preußischer Kulturbesitz, Berlin |
|  | Baş Aşağı Dünya | yak. 1663 | Tuval üzerine yağlı boya | 105x145cm | Viyana Sanat Tarihi Müzesi |
|  | Dans Eden Çift | 1663 |  |  | National Gallery of Art, Washington, D.C., ABD |
|  | Udlu Otoportre | yak. 1663 – 1665 | Ahşap üzerine yağlı boya | 55,5x44cm | Museo Thyssen-Bornemisza, Madrid |
|  | Aziz Nikolas Yortusu | yak. 1665–68 | Tuval üzerine yağlı boya | 82x70,5 cm | Rijksmuseum, Amsterdam |
|  | Bir Kediye Dans Etmeyi Öğreten Çocuklar | 1665−68 | Ahşap üzerine yağlı boya | 68,5x59cm | Rijksmuseum Amsterdam |
|  | Köy Düğünü | yak. 1670 | Tuval | 57x68cm | Viyana Sanat Tarihi Müzesi |
|  | Papağan Kafesi |  | Ahşap üzerine gerilmiş tuval | 50x40cm | Rijksmuseum, Amsterdam |
|  | Amnon ve Thamar |  | Ahşap | 64,5x83cm | Wallraf-Richartz Müzesi, Köln |
|  | Kazanan Konuşmacı |  | Tuval | 70x61cm | Alte Pinakothek, Münih |
|  | Ziyaret |  | Ahşap (meşe) üzerine yağlı boya | 61,6x46 cm | Güzel Sanatlar Müzesi, Budapeşte |
|  | Üç Kral Festivali |  |  |  | Museum Schloss Wilhelmshöhe, Kassel |
Jan Steen Han Önündeki Köylüler
Kış manzarası, 1650
Tuvaletteki Kadın, 1663
Bowling Oyunu, y. 1655
Çizim Dersi, 1665, J. Paul Getty Müzesi, Los Angeles
Penceredeki Retorikçiler
Quipu

Bir İnka quipu'su
Quipu (aynı zamanda khipu olarak da yazılır), Güney Amerika And Dağları bölgesindeki birçok kültür tarafından tarihsel olarak kullanılan düğümlü iplerden yapılmış kayıt tekniğidir.
Bir quipu genellikle  pamuk veya lama, alpaka gibi devegillerden elde edilen liflerden yapılır ve renk, sıralama ve sayı gibi boyutlara dayalı kategorize edilmiş bilgileri içerirdi. İnka İmparatorluğu, quipuları veri toplama, kayıt tutma, vergi yükümlülüklerini izleme, nüfus sayımı kayıtlarını toplama, takvimsel bilgileri kaydetme, askeri organizasyon ve potansiyel olarak basit ve kalıplaşmış tarihsel "yıllıklar" için kullanmıştır. İpler üzerindeki düğümler genellikle ondalık pozisyonel bir sistem kullanılarak sayısal ve diğer değerleri kodlardı. Bir quipu, sadece birkaç ipten binlerce ipe kadar değişebiliyordu. Quipunun yapısı "iplikten paspaslara" benzetilmiştir. Arkeolojik kanıtlar, renk kodlu iplerin bağlanabileceği ince oyulmuş ahşapların ek bir temel olarak kullanıldığını da göstermektedir. Nispeten az sayıda quipu günümüze ulaşabilmiştir.
Museo Machu Picchu, Casa Concha, Cusco'daki Quipu örneği
Quipu olarak açıkça tanımlanabilecek nesneler, ilk kez MS birinci binyılın arkeolojik kayıtlarında görülmektedir. Ancak MÖ 3. binyılda var olan Caral–Supe uygarlığının düğümlü iplerle benzer bir sistem geliştirip geliştirmediği tartışmalıdır. Quipu, 13. ila 15. yüzyıllar arasında Cusco Krallığı'nın ve daha sonra İnka İmparatorluğu'nun (1438–1533) idaresinde önemli bir rol oynadı. 1100'den 1532'ye kadar Andlar genelinde gelişti. Bölge İspanyol İmparatorluğu'nun bir parçası haline geldikçe, quipular büyük ölçüde Avrupa yazı ve sayı sistemleriyle değiştirildi. Çoğu quipu putperestlik sembolü olarak görülüp yok edildi. Ancak bazı İspanyollar, quipuların sömürge yönetiminin ihtiyaçlarına uyarlanmasını teşvik etti. Bazı rahipler ise quipuların dini amaçlarla kullanılmasını savundu. Modern birkaç köyde quipular, yerel topluluklar için hala önemli eşyalar olarak kalmıştır. Kaç adet sağlam quipunun hâlâ var olduğu ve nerede bulunduğu belirsizdir, çünkü birçoğu mezarlıklarda saklanmıştır.
Güney Amerika quipularından bağımsız olarak, düğümlü iplerin bilgi kaydetmek için kullanıldığı başka kültürler de vardır. Bu uygulamalar arasında Çin düğüm sanatı, Tibetliler, Japonlar ve Polinezyalılar tarafından yapılan uygulamalar yer almaktadır.
Quipu, İspanyolca yazımıdır ve İngilizcede en yaygın kullanılan yazım şeklidir. Khipu (Quechua Cusco lehçesinde "düğüm" anlamına gelir), Quechua dillerinin çoğunda kipu olarak adlandırılır.
"Quipu" İspanyolca yazımdır ve İngilizce'de en yaygın bu şekilde kullanılır. Khipu (telaffuz [ˈkʰɪpʊ], çoğul: khipukuna) Cusco Quechua'da "düğüm" anlamına gelen kelimedir. Çoğu Quechua çeşidinde bu terim kipu'dur.
Etimoloji

"Quipu", "düğüm" veya "düğüm atmak" anlamına gelen bir Quechua kelimesidir. "Qipu" ve "khipu" terimleri, aynı kelimenin yazım varyasyonlarıdır. "Quipu" geleneksel İspanyolca yazım biçimidir, "khipu" ise yakın geçmişteki Quechuan ve Aymaran yazım değişimini yansıtır.
İşlev > Sayısal sistem

Marcia Ascher ve Robert Ascher, yüzlerce quipuyu analiz ettikten sonra, quipulardaki bilgilerin çoğunlukla sayısal olduğunu ve bu sayıların okunabileceğini göstermiştir. Düğümlerin her bir kümesi bir rakamı temsil eder ve üç ana düğüm türü vardır: basit düğümler, bir veya daha fazla ek dönüş içeren uzun düğümler ve sekiz şekilli düğümler. Ascher'lerin sisteminde, bir ekstra dönüş içeren sekiz şekilli düğümler dördüncü bir tür olarak "EE" şeklinde adlandırılır. Sayılar, onluk tabanda düğüm kümeleri dizisi olarak temsil edilir.
Onluk kuvvetleri, ip boyunca konum ile gösterilir ve bu konumlar birbirini takip eden ipler arasında hizalanır. On ve daha yüksek basamaklardaki rakamlar, basit düğüm kümeleri ile temsil edilir (örneğin, "40" onluk konumda dört basit düğüm olarak gösterilir). Birlik basamağındaki rakamlar uzun düğümlerle temsil edilir (örneğin, "4", dört dönüşlü bir düğümle ifade edilir). Ancak, düğüm şekli nedeniyle, "1" bu şekilde gösterilemez ve birlik basamağında sekiz şekilli bir düğüm ile temsil edilir. Sıfır, uygun konumda bir düğüm bulunmamasıyla ifade edilir. Birlik basamağının kendine özgü şekilde gösterilmesi, bir sayının nerede sona erdiğini açıkça belirtir. Böylece, bir quipu üzerindeki bir ip birden fazla sayı içerebilir.
Örneğin:
"731" sayısı 7s, 3s, E (7 basit düğüm, 3 basit düğüm, 1 sekiz şekilli düğüm) ile temsil edilir.
"804" sayısı 8s, X, 4L (8 basit düğüm, boşluk, 4 dönüşlü uzun düğüm) ile ifade edilir.
"107" ve ardından "51" sayısı 1s, X, 7L, 5s, E (1 basit düğüm, boşluk, 7 dönüşlü uzun düğüm, 5 basit düğüm, 1 sekiz şekilli düğüm) ile ifade edilir.
Bu okuma, quipuların düzenli olarak sistematik şekilde toplamlar içerdiği gerçeğiyle doğrulanabilir. Örneğin, bir ip, sonraki n ipin toplamını içerebilir ve bu ilişki quipunun genelinde tekrarlanır. Bazen, toplamların toplamı da yer alabilir. Bu tür bir ilişki, düğümlerin yanlış okunması durumunda oldukça olasılık dışıdır.
Bazı veriler sayı değil, Ascher'lerin "sayı etiketleri" olarak adlandırdığı türdendir. Yine rakamlardan oluşur, ancak ortaya çıkan sayı bireyleri, yerleri veya nesneleri tanımlamak için kullanılan bir kod gibi görünür. Örneğin, Khipu Veritabanı Projesi, bazı quipuların başlangıcındaki belirli bir üç rakamlı etiketin Puruchuco'ya atıfta bulunduğunu (posta kodu benzeri) çözmüştür.
Quipunun diğer yönleri de bilgi iletiyor olabilir: renk kodlaması, iplerin göreceli yerleşimi, boşluklar ve iplerin ve alt iplerin yapısı gibi.
İşlev > Edebi Kullanımlar

Bazıları, quipuların çok daha fazla bilgi içerdiğini ve bir yazı sistemi olduğunu öne sürmektedir. Bu, özellikle İspanyol istilasından önce yazılmış Quechua kayıtlarının bulunmaması nedeniyle önemli bir keşif olacaktır. Yazılı bir dilin görünürdeki bu yokluğunun nedenleri arasında İspanyollar tarafından tüm yazılı kayıtların yok edilmesi veya İnka halklarının bu kayıtları başarılı bir şekilde gizlemesi yer alabilir. Durumu daha da karmaşık hale getiren bir diğer faktör, İnka'nın her bölge için ayrı quipu tuttuğu ve bir ana ipe, her kategoriye ait kişi sayısını kaydeden ipler eklediğidir. Bu durum, şifre çözme sürecine bir adım daha eklerken, İspanyolların sistemi ortadan kaldırma çabalarını da hesaba katmayı gerektirir.
2003 yılında William Burns Glynn, Felipe Guaman Poma de Ayala'nın 1615 tarihli eseri İlk Yeni Kronik ve İyi Hükümet’teki İnka kıyafetleri çizimlerinde yer alan geometrik işaretleri incelerken, quipulardaki düğümleri ip renkleriyle eşleştirerek bazı kelimeleri çözebileceğini düşündüğü bir model bulmuştur.
2005 yılında Science dergisinde yayımlanan Khipu Accounting in Ancient Peru başlıklı bir makalede antropolog Gary Urton ve matematikçi Carrie J. Brezine, quipunun başlangıcında yer alan üç sekiz şekilli düğümden oluşan bir dizinin benzersiz bir işaretçi olduğunu tespit etmişlerdir. Bu, Puruchuco şehri için bir yer ismi, quipu yapıcısının adı, konuyla ilgili bir başlık ya da bir zaman işareti olabilir.
Alberto Sáez-Rodríguez liderliğindeki bir çalışma, quipu örneği VA 42527 üzerinde istatistiksel testler yaparak, S ve Z düğümlerinin düzenlenme biçiminin, Pleiades yıldız kümesine ait bir yıldız haritasından alınan bir bilgi sistemini organize edebileceğini ortaya koymuştur.
Laura Minelli, Bologna Üniversitesi’nde bir prekolombiyen çalışmalar profesörü, Historia et Rudimenta Linguae Piruanorum başlıklı, quipuların edebi kullanımlarını açıkladığını düşündüğü bir 17. yüzyıl Cizvit elyazması keşfetmiştir. Elyazması, İspanyolca, Latince ve şifrelenmiş İtalyanca metinlerden oluşur ve bir yün quipu parçasını içerir. Ancak, Michigan Üniversitesi Latin Amerika Çalışmaları Merkezi direktörü Bruce Mannheim ve Colgate Üniversitesi’nden Gary Urton, bu belgelerin kökenini ve otantikliğini sorgulamaktadır.
Hıristiyan Türkler

Hristiyan Türkler, Hristiyanlığı benimseyen etnik Türk halklarıdır. Hristiyan Türk halkları, özellikle Orta Asya ve Kafkasya bağlamında, Türk ve Hristiyan kültürel ve tarihi dinamiklerinin bir kesişimini temsil etmektedir. Tarihsel olarak bu kategorinin en belirgin grubunu Bulgarlar oluşturmaktaydı. Şu anda, başlıca Hristiyan-Türk halkları arasında Çuvaşistan'daki Çuvaşlar, Moldova'daki Gagavuzlar (Gökoğuz ) ve Saha Cumhuriyeti'ndeki Yakutlar bulunmaktadır. Çuvaş ve Gagauzların büyük çoğunluğu Doğu Ortodoks Hristiyanlarıdır.
Bulgarlar, 5. ve 7. yüzyıllar arasında Pontus-Hazar bozkırlarında ve Volga bölgesinde gelişen yarı göçebe Türk savaşçı kabileleriydi. Bunlar Volga-Ural bölgesinde göçebe atlılar olarak bilinirdiler, ancak bazı araştırmacılar etnik kökenlerinin Orta Asya'ya kadar uzandığına inanıyor. Bulgarlar, erken Orta Çağ döneminde, 10. yüzyıl civarında Hristiyanlığa geçtiler. I. Boris Han (h. 852-889 döneminde), 865'te resmen Hristiyanlığı benimsediler ve 879'da Doğu Ortodoksluğunu benimsediler. Hristiyan kimlikleri, komşu devletlerle kültürel ve siyasi ilişkilerini önemli ölçüde etkileyen Bizans ve yerel Doğu ıristiyan geleneklerinin bir karışımı tarafından şekillendirildi.
9. ve 14. yüzyıllar arasında, sıklıkla Nesturi Kilisesi olarak da adlandırılan Doğu Kilisesi, önde gelen bir Türk kabilesi olan Naymanlar da dahil olmak üzere Türk halkları arasında önemli bir varlığa sahipti. 9. ve 14. yüzyıllar arasında coğrafi kapsam bakımından dünyanın en büyük Hristiyan mezhebini temsil ediyordu ve Orta Çağ'da Latin Katolikliği ve Yunan Ortodoksluğu ile birlikte Avrasya'nın üç büyük Hristiyan gücünden biriydi. Akdeniz'den bugünkü Irak ve İran'a, Hindistan'a (Kerala'daki Aziz Thomas Süryani Hristiyanları), Orta Asya'daki Moğol hanlıklarına ve Türk kabilelerine; Tang Hanedanlığı döneminde (7.-9. yüzyıllar) Çin'e kadar uzanan bir coğrafyada piskoposluklar ve topluluklar kurdular. Bu dönem, Kilise'nin etkisinin Orta Asya'ya ve ötesine doğru önemli ölçüde genişlediği bir dönemdi. Hatta Yuan hanedanlığı döneminde Gaochang'da yeniden canlandı ve Sincan'da genişledi. Bölgede İslam'ın yükselişi ve Moğol gücünün azalması, Doğu Kilisesi'nin Orta Asya'da zulüm görmesine ve sonunda ortadan kaybolmasına katkıda bulundu.
19. yüzyılda Rus İmparatorluğu sınırları içindeki çok sayıda Türk topluluğu, örneğin Nağaybaklar, Çuvaşistan'daki Çuvaşlar ve Saha Cumhuriyeti'ndeki Yakutlar, giderek Rus yaşam tarzını benimsediler. Bu toplulukların birçoğu, imparatorluğun bu dönemdeki daha geniş kültürel ve dini etkilerini yansıtacak şekilde toplu halde Rus Ortodoks Hristiyanlığına geçti. Nağaybäkların çoğu Hristiyandır ve büyük ölçüde 18. yüzyılda din değiştirmişlerdir.
Hristiyan Türk halkları

Günümüzde başlıca Hristiyan Türk halkları arasında Çuvaşistan'ın Çuvaşları, Moldova'nın Gagavuzları (Gökoğuz ) ve Saha Cumhuriyeti'nin Yakutları bulunmaktadır. Çuvaş ve Gagauzların büyük çoğunluğu Doğu Ortodoks Hristiyanlarıdır .
Hristiyan Türk halkları > Çuvaşlar

Çuvaş halkı, İdil-Ural (Volga-Ural) bölgesinden Sibirya'ya kadar uzanan bir alanda yaşayan, Ogurların bir kolu olan Türk halkıdır. Çoğunluğu Çuvaşistan ve çevresinde yaşamaktadır, ancak Çuvaş topluluklarına Rusya Federasyonu'nun her yerinde rastlanabilir. Türk dilleri ailesindeki diğer dillerden bin yıldan fazla bir süre önce ayrılan Çuvaşçayı konuşmaktadırlar. İnançlı Çuvaşların çoğunluğu Doğu Ortodoks Hristiyanlardan oluşurken, azınlıkta kalan bir grup ise Sünni İslam veya Vattisen Yaly inancına sahiptir. Rusya'da yaşayan Çuvaşların geleneksel dini, birçok eski Türk kavramını içermekle birlikte, Zerdüştlük, Hazar Yahudiliği ve İslam'la da bazı ortak unsurlar taşımaktadır. Çuvaşların çoğu 19. yüzyılın ikinci yarısında Doğu Ortodoks Hristiyanlığına geçtiler  ve bu da onların festival ve ayinlerinin Ortodoks Hristiyan uygulamalarıyla uyumlu hale getirilmesine ve geleneksel uygulamaların Hristiyan uygulamalarıyla değiştirilmesine yol açtı. Buna rağmen Çuvaşların bir azınlığı atalarının inançlarını sürdürmeye devam etmektedir.
Hristiyan Türk halkları > Gagavuzlar

Gagavuzlar, güney Moldova'ya (Gagavuzya, Taraclia Bölgesi, Basarabeasca Bölgesi ) ve güneybatı Ukrayna'ya (Budjak ) özgü bir Türk halkıdır. Gagauzlar çoğunlukla Doğu Ortodoks Hristiyanlardır. Gagavuz terimi, Balkanlarda yaşayan ve Balkan Gagavuz Türkçesinden ayrılmış bir dil olan Gagavuz dilini konuşan Türk topluluklarının toplu adlandırması olarak da sıklıkla kullanılmaktadır. Türk tezi iki ana alt gruba ayrılır. Birincisi, Gagavuzların, kuzeyden güneye Bulgaristan'a göç eden ve burada Oğuz Türkleriyle karışan Peçenekler ve Kumanlar'ın torunları olduğunu ileri sürmektedir. Bu teori onların Hristiyan inançlarını açıklayabilir; ancak, yalnızca Batı Oğuzca olan ve bir Türk lehçesi olarak sınıflandırılan Gagauz dilinde Kıpçak kökenine dair hiçbir işaretin olmadığını belirtmek önemlidir. İkinci alt grup ise tamamen Oğuz kökenli olduğunu ileri sürmektedir. 13. yüzyılda Anadolu'dan gelen bir grup Selçuklu Türkünün Bizans İmparatorluğu'na göç ettiğini, Hristiyanlığı benimsediğini ve Bizans İmparatoru tarafından günümüzde Bulgaristan ve Romanya sınırları içinde bulunan Dobruca bölgesine yerleştirildiğini ileri sürmektedir.
Ortodoks Gagauzların büyük çoğunluğu Rus Ortodoks Kilisesi'ne bağlı olan Moldova Ortodoks Kilisesi'ne (resmi olarak Kişinev ve Tüm Moldova Metropolitliği olarak bilinir) mensuptur. 1930'lardan 21. yüzyıla kadar Türk Ortodoks Patrikhanesi'ni Besarabya'daki etnik olarak Türk kökenli Rum Ortodoks Gagauz azınlığıyla bağlamak için bir dizi girişimde bulunuldu. Gagavuzlar Hristiyan oldukları halde İslami terimlere dilde sıkça rastlanılmaktadır.
Hristiyan Türk halkları > Kreşinler

Kreşinler, çoğunluğu Ortodoks Hristiyanlardan oluşan Volga Tatarlarının bir alt grubudur. 1552'de Rus yetkililer tarafından Müslüman Tatarların Hristiyanlaştırılması politikası başlatıldı ve bu durum " Hristiyanlaşmış Tatarlar" olarak da bilinen Kreşenlerin ( keräşen / keräşennär) ortaya çıkmasına neden oldu. 16. yüzyılda Korkunç İvan, birçok İdil Tatarını zorla Hristiyanlaştırdı ve daha sonraki Rus yöneticiler ve Ortodoks din adamları tarafından 18. yüzyılın ortalarına kadar sürecek bir zulüm ve zorla din değiştirme dalgası başlattı. Kreşin Tatarları, Volga-Ural bölgesinin büyük bölümünde yaşamaktadırlar. Bugün Ruslar ve diğer Tatar grupları arasında asimile olma eğilimindeler.
Sovyet döneminde, Kreşinlerin etnogenezi için alternatif bir versiyon ortaya çıktı; buna göre atalarının Volga Bulgaristanı zamanında gönüllü olarak Hristiyanlığı benimsedikleri ileri sürüldü. Tarihçi Maksim Glukhov, Kreşin Tatarlarının köklerini Keraitlere bağlamaktadır.
16. ve 17. yüzyıllarda Kreşinlerin dini ve eğitimsel altyapısı oldukça zayıftı. Ancak 18. yüzyılda Kreşinlere birçok ayrıcalık tanındı ve tesisler inşa edildi. İlk Tatar din değiştirme okulu 1863'te, ilk ilahiyat okulu ise 1872'de kuruldu.
Hristiyan Türk halkları > Diğer Hristiyan Türk halkları

Rusya'da yaşayan yerli bir Türk halkı olan Nağaybekler, büyük ölçüde Hristiyandır ve 18. yüzyılda büyük ölçüde Hristiyanlığa geçmiştir. 19. yüzyılda birçok Hakas da Rus yaşam tarzını benimsedi ve çoğu toplu olarak Rus Ortodoks Hristiyanlığına geçti.
Hristiyan Türk halkları > Türkçe konuşan Hristiyan gruplar

Karamanlılar veya Karamanlı Rumlar  olarak da bilinen, Anadolu'daki Karaman bölgesine özgü, geleneksel olarak Türkçe konuşan Yunan Ortodoks bir halktır. Bazı akademisyenler geleneksel olarak Karamanlıları Türkçe konuşan Yunanlar olarak kabul ederler, ancak tam etnik kökenleri tartışmalıdır; bunlar, dilsel olarak Türkleştirilmiş Bizans Yunanlarının veya Karamanlılara yerleşen Hristiyan Türk askerlerinin torunları olabilirler. Karamanlılar, 1923 yılında Yunanistan ile Türkiye arasında yapılan nüfus mübadelesi sırasında Anadolu'yu terk etmek zorunda kalmışlardır. Bugün nüfusun büyük çoğunluğu Yunanistan'da yaşamakta ve Yunan toplumuna tam anlamıyla entegre olmuş durumdadır.
Urumlar, Kırım'da yaşayan ve Türkçe konuşan birkaç farklı kabilelerden oluşan Yunan Ortodoks haklarıdır. Urum kimliğinin ortaya çıkışı ve gelişimi 13. yüzyıldan 17. yüzyıla kadar sürmüştür.
Hristiyan Türk halkları > Türkçe konuşan Hristiyan gruplar > Kafkasya Rumları

Kafkasya Rumları veya daha yaygın olarak Transkafkasya ve Rus Küçük Asya Rumları olarak bilinen halk, günümüzde güneybatı Rusya, Gürcistan ve kuzeydoğu Türkiye'yi kapsayan Kuzey Kafkasya ve Transkafkasya'da yaşayan etnik Rumlardır. Bunlara özellikle Pontus Rumları dahildir, ancak bugün Rus Kuzey Kafkasya'sı ve eski Rus Kafkasya eyaletleri Batum Oblastı ve Kars Oblastı'nı da içeren çok daha geniş bir bölgeye yayılmışlardı. Gürcistan'a yerleşen çok sayıda Kafkasyalı Rum, Urum (Türkçede '[Bizans] Romalılar' anlamına gelen kelimeden) olarak anılmaya başlandı ve Pontus Rumcası, Gürcüce ve Ermenice kelime dağarcığının büyük bir karışımı olan bir Türk lehçesi konuşuyorlardı. Yerel Yunan efsanesine göre, Osmanlı yönetimine karşı isyanlarının bastırılmasının ardından, Türkçe konuşan ancak Hristiyan Ortodoks Kafkas Rumlarına, Sultan I. Selim tarafından İslam'ı kabul edip ana dilleri olan Yunancayı kullanmaya devam etmişler ya da Türkçe konuşaarak Hristiyan Ortodoks inançlarını korumaktadırlar. I. Selim, 1512'de padişah olmadan önce, annesi Gülbahar Hatun'un da etkisiyle kısmen Pontus Rum kökenli olduğundan, Trabzon bölgesinde bulunuyordu.
Hristiyan Türk halkları > Azınlıklar > Azerbaycan'da

Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki bazı Azerbaycanlıların, Doğu Kafkasya bölgesinde yer alan kadim bir ülke olan Kafkas Albanyası sakinlerinden ve bölgeye yerleşen çeşitli İranlı halklardan geldiğine inanılmaktadır. Tekrarlanan istilalar ve göçler nedeniyle yerli Kafkas nüfusunun, ilk önce Persler  gibi İranlı halklar ve daha sonra Oğuz Türkleri tarafından kültürel ve dilsel olarak yavaş yavaş asimile edilmiş olabileceğine dair kanıtlar olduğunu iddia ediyorlar.
Azerbaycan Cumhuriyeti'nde Hristiyan Azerbaycanlıların sayısı yaklaşık 5.000 kişidir ve çoğunluğu yeni din değiştirenlerden oluşmaktadır. Son yıllarda İran'daki bazı Azerbaycanlılar, kesinlikle yasak olan ve hapis cezasıyla sonuçlanabilmesine rağmen Hristiyanlığa geçmektedir.
Hristiyan Türk halkları > Azınlıklar > Orta Asya'da

2009 yılı ulusal nüfus sayımına göre 39.172 etnik Kazak Hristiyandır (Toplam Kazak nüfusunun %0,38'ini oluşturmakta). 2015 yılında yapılan bir araştırmaya göre Kırgızistan'da Müslüman kökenli yaklaşık 19.000 Hristiyan yaşıyor, ancak bunların hepsi Kırgızistan vatandaşı değil. Diğer bilim insanları, Müslüman Kırgızların Hristiyanlığa geçen toplam sayısının 25.000  ile 50.000 arasında olduğunu tahmin etse de hükûmet bu rakamı tartışıyor. Müslüman Kırgızların Hristiyanlığa geçmelerinin kesin sayıları değişmektedir ancak bilim insanları arasında genel olarak 20.000 civarında bir tahmin kabul edilmektedir. 2015 yılında yapılan bir araştırma, çoğunluğu bir tür Evanjelik veya Protestan topluluğuna mensup yaklaşık 10.000 Müslüman Özbek'in Hristiyanlığa geçtiğini tahmin ediyor. 2009 yılı ulusal nüfus sayımına göre Kazakistan'daki Özbeklerin 1.794'ü Hristiyandır. Rusya'da misyonerler aracılığıyla Doğu Ortodoksluğuna geçen bazı uzun süreli Özbek işçiler var.
Hristiyan Türk halkları > Azınlıklar > Irak'ta

Irak Türkmenlerinin küçük bir azınlığı Katoliktir, sayılarının yaklaşık 30.000 olduğu tahmin edilmektedir. Bunlar Citadel Hristiyanları ile karıştırılmamalıdır. Türkmen İncil Ortaklığı, Yeni Ahit'i Irak Türkmen lehçesine çevirdi ve 2021 yılında 2.000 kopyasını basıp dağıttı
Hristiyan Türk halkları > Azınlıklar > Türkiye'de

Türkiye'de yaklaşık 10.000 kişilik bir etnik Türk Protestan Hristiyan topluluğu bulunmaktadır. Milliyet gazetesi 2003 yılında 35.000 Türk Müslümanın Hristiyanlığa geçtiğini iddia etmişti. 2015 yılında yapılan bir araştırmaya göre ülkedeki Hristiyanların yaklaşık 4.500'ü daha önce Müslümandı. Diğer kaynaklar, Hristiyanlığa geçen Türklerin (çoğu gizli ibadet edenlerdi) sayısının 4.000-6.000 arasında olduğunu veya bu sayılardan daha fazla olduğunu tahmin ediyor. Türkiye'de yasal olarak korunan birçok önemli ve büyük Protestan kilisesi ve ibadethanesi olmasına rağmen, bunların çoğu İstanbul, İzmir, Ankara ve Bursa olmak üzere 4 büyük şehirde bulunmaktadır.
Önemli etnik Türk Hristiyanlar arasında Katolik Kilisesi'nin Türk din adamları Paul Mulla, Antuan Ilgıt ve Julio Murat; gazeteci Nazlı Tolga; opera sopranosu Leyla Gencer ; bilim insanı ve ekonomist Ziya Meral; yazar ve aktivist Rabia Kazan Tunç İlkin gibi isimler yer almaktadır