Cizvitler
Faaliyetler > Müjdeleme, Hristiyan inancının savunulması ve tanıtılması

Papa'nın iradesine cevaben kuruluşundan itibaren yeni tarikat bazı üyelerini, onu bilmeyen insanlara tanıtmak için ve Hristiyanların inançlarını Ruhsal Egzersizler ve yükümlülükleri ile desteklemek için dünyanın her bir yanına yollamıştır.
Tüm Cizvitlerin ilk görevi daima Müjde'yi yaymak olmuştur. İlk kurulduklarında kiliselerde olduğu kadar sokaklarda, pazar yerlerinde, hastanelerde ve hapishanelerde de vaaz vermekteydiler. Kuruluşlarını takip eden ilk on yılda Cizvitler Avrupa'nın dört bir tarafında konferans ve vaazlar veriyorlardı. Kuruculardan birisi olan Pierre Favre, 1539'da İtalya'da, 1540'ta Almanya'da, 1541'de İspanya'da, 1542'de Avusturya'da yürüyerek vaazlar verdi.
Kısa bir süre sonra Cizvitler kaşifler ve yerleşimcilerle birlikte seyahat etmeye başladılar. Bu sebeple Francisco de Xavier Japonya'ya (1549) gitmeden önce Hindistan'a (1540) gönderilmiştir. Cizvitler Etiyopya'ya (1547) Kongo'ya (1548) ve Angola'ya (1575) gitmeye başladılar. Çin'e Cizvitlerin ilk ziyareti 1555'te olmuş ancak ilk Çin misyonu 1557'de Makao'da kurulmuştur. Ancak 1582'de Matteo Ricci'nin Makao'ya gelmesi ile misyon faaliyetleri etkin bir hal almıştır. 1556'da Cizvitler Brezilya'ya ulaşmış, Rio de Janiero'nun kuruluşunda yer almışlardır. 1568'de Peru'daki Lima'da vaaz vermişlerdir. 1572'de Meksika'da 1593'te ise Şili'nin Santiago şehrinde bulunmaktaydılar. Uzak mesafelere gitmek hiçbir zaman sorun olmadı. 1594'te Moğolistan'a gitmişler ve Han'dan okul ve kiliseler yapma izni almışlardır. 1615'te bugünün Vietnam'ına vardılar. Aynı dönemde Cizvitler Kanada'ya ulaşmışlar ve Amerika kıtasının ilk kaşifleri arasında olmuşlardır.
Hristiyan inancını yeni yerlerde tanıtma konusunda Cizvitler, yerel kültürleri dikkate almadan müjdecilik yapmak ve yerel dilleri, tarihi, kültürü öğrenme ve müjdelemenin bir parçası yapma arasında kalmışlardır. İlk yöntem Hindistan ve Filipinlerde kullanılmıştır. İkinci yöntem Kanada, güney Amerika ve daha yoğun bir biçimde Japonya ve Çin'de uygulanmıştır.
Çin'de ilk Cizvitlerin tüm çabası İmparatora ulaşmaktı. Japonya'da Francisco de Xavier beklenmedik bir itiraz ile karşılaştı; Çinli Bilginlerin hiç duymadığı bir mesajın nasıl bir değeri olabilirdi ki ? Dolayısıyla Çin daha öncelikle dönüştürülmeliydi. Hayalleri İmparator'un din değiştirmesini sağlamaktı. Bu da İmparator'a Hristiyanlığın üstünlüğünü kanıtlamak ile mümkün olacaktı. Cizvit Matteo Ricci bir öncü olacaktı, arkadaşı ve büyük bir memur, bilim insanı ve tarım uzmanı olan Xu Guangqi (1562-1633) ile birlikte Öklid’in Geometrinin Elementleri’nin ilk altı cildini çevirdiler. Aynı zamanda Çin’deki ilk haritaların birkaç versiyonunu da yayımladı, ilahiyat çalışmaları olan Cennetin Rabbi’nin Gerçek Anlanışı (Tianzhu Sheyi) ve Hristiyan doktrininin ufak bir tanıtımı olan Cennetin Efendisinin Doktrini (Tianzhu Jiaoyi)’yi tamamladı. Birçok döneminin alimi ile dostluk kurdu. Ricci ve diğer Cizvitler Hristiyan inancını yerel gelenekler ve kısmen Konfüçyüscülük ile uyumlu hale getirmeyi denediler. Kofüçyüscü rahipler gibi bile giyindiler. Ricci’den sonra Cizvit astronomi uzmanları Çin’in takvimini reform etmesine yardımcı oldular.
Özellikle Cizvitler bilimin gelişmesine çok sayıda ve önemli katkıda bulunmuşlardır. On yedinci yüzyılda Cizvit Athanasius Kircher (1601-1680) matematik, astronomi, müzik, kimya, optik, volkanoloji ve arkeoloji üzerine kırktan fazla tez yayınlamıştır. Mikropları mikroskopta gözlemleyen ilk kişilerden biridir. Cizvit Ruđer Bošković (Roger Boscovich) (1711-1787), on sekizinci yüzyılda deneysel fiziğe en önemli katkıda bulunanlardan biri olarak tanımlanmıştır. On sekizinci yüzyılın sonunda Cizvitler manyetizma, optik ve elektrik gibi çeşitli bilimsel alanlara ve sarkaçlı saatler, pantograflar, barometreler, yansıtıcı teleskoplar ve mikroskopların geliştirilmesine katkıda bulunmuşlardır. On dokuzuncu yüzyılda Vatikan gözlemevi Cizvitlere emanet edilmiştir. Jüpiter'in yüzeyindeki renkli şeritleri, Andromeda nebulasını ve Satürn'ün halkalarını, bazı vakalarda herkesten önce, gözlemlemişlerdir. Kan dolaşımı, teorik uçuş olasılığı, Ay’ın gelgitleri nasıl etkilediği ve ışığın dalga benzeri doğası hakkında teoriler üretmişlerdir. Cizvitler 1865 yılında Filipinler'de ve Madagaskar'da gözlemevleri kurmuşlardır. Cizvitler, meteoroloji ve sismoloji konusunda bilime büyük katkı sağlamışlardır.
17. yüzyıl boyunca  Meksika, Paraguay ve Brezilya’da, İspanyol ve Portekiz Krallarının ve Papa’nın izni ile, yeni vaftiz olmuş yerel nüfusun yerleşimciler tarafından köleleştirilmelerini önlemek adına Cizvitler bu insanları “Reducciones” adı verilen korumalı köylerde topladılar. Yakın zamana ait eşsiz bir örnek olarak bu köyler Cizvitler tarafından yönetilmiş ve bağımsız birer devlet gibi (Kendi ordu ve hukuk sistemleri...) işlemiştir. Sürekli olarak köle tacirleri tarafından kovalanmakta, açgözlü yerleşimciler tarafından talana uğramakta ve salgınlar tarafından zayıf düşmekte olan yerli cumhuriyetleri yüzyılın sonunu göremediler. Ancak bu ufak bağımsız Güney Amerika Yerli Cumhuriyetleri kısa bir süre için var olsalarda, Yerli halkın tamamen yok olmasının önlenmesinde yardımcı oldu. Bu başarının övgüsü Cizvitlere aittir.
Osmanlı İmparatorluğu'na Cizvitler ilk 1583'te geldiler. Padişahtan bugün Saint Benoit Koleji olarak bilinen binada kalma izni adılar.
Cizvitler 1583 yılında İstanbul'da bulunan St. Benoit adlı bir Fransız kurumu yönetimini de üstlenmişlerdi. 18 Kasım 1583 tarihinde Fransa Kralı III. Henri'nin isteği doğrultusunda Papa XIII. Gregorius, manastırı Benedikten tarikatından alıp Cizvit rahiplerine vermiş ve Jules Mancinelli'nin yönetiminde ikisi Fransız ve ikisi İtalyan toplam dört Cizvit rahip, kurumu devralmıştır. Saint-Benoît'da ilk eğitim kurumu, manastıra bağlı olarak yine Cizvit rahiplerin girişimiyle 1583'te kurulmuştur. 1586 yılındaki veba salgını sırasında görevli Cizvit'lerin tamamının ölmesi üzerinde okulu Kapusen rahipleri devralmıştır. Ancak bu rahiplerden Aziz Joseph de Leonessa'nın Topkapı Sarayı'na giderek Sultan III. Murad'a Hristiyan olma çağrısında bulunması üzerine, Kapüsen rahipler tutuklanıp sınırdışı edilmişlerdir. Bu nedenle okul kapanma tehlikesi yaşamış, ancak Cizvitler kısa süre sonra okula geri dönerek kurumu yaşatmayı başarmışlardır. Saint-Benoît bu dönemde, Osmanlı topraklarındaki Cizvit faaliyetlerinin merkezi olmuştur.
1586'daki veba salgınında tüm Cizvitler öldü. Yeni bir grup Cizvit 1609'da temel olarak şu üç şey yapmak için geldiler:
- St. Benoit Lisesinde ders vermek ve yönetmek.
- Hristiyan kölelerin manevi ihtiyaçları ile ilgilenmek (Osmanlı ordusunun savaşlarda ya da akınlarda esir aldığı Hristiyanlar).
- Bölgede (Trabzon ve Erivan'a kadar) yolculuk ederek çoğunlukla yerli Hristiyanlara vaaz vermek (Ermeni, Rum ve Levantenler'e).
1625'te bir grup Cizvit'te Halep, Şam, Trablus ve Sayda'ya gönderilmiştir.