Leh Altın Çağı
Leh Rönesans Kültürü > Lehistan-Litvanya Birliği

Lublin Birliği ile, 1569'da Baltık Denizi ve Karpat dağlarından günümüz Beyaz Rusya'sına ve batı ve orta Ukrayna'ya (daha önce Kiev Rus prenslikleriydi) uzanan birleşik bir Lehistan-Litvanya Birliği Lehçe: Rzeczpospolita kuruldu. Yeni federasyon içinde Polonya ve Litvanya'nın bir dereceye kadar resmi ayrımı korundu (farklı devlet daireleri, ordular, hazineler ve yargı sistemleri), ancak birlik ortak bir hükümdar, parlamento, para sistemi ve dış askeri politika ile sadece soyluların tam vatandaşlık haklarına sahip olduğu çok uluslu bir varlık haline geldi. Dahası, soyluların en üst tabakası, büyük kodamanlar kliklerinin özel avantajı için Szlachta'nın geri kalanını manipüle etme ve kontrol etme yeteneğini kazanırken,birlik'te baskın rolü üstlenmek üzereydi. birliğin liberal yerleşimi ve arazi edinimi sonuçlarıyla daha da kolaylaştırılan bu eğilim, Jagiellonian hanedanının son hükümdarı II. Zygmunt August'un 1572 ölümü sırasında ortaya çıktı.
Yeni kurulan birliğin en göze çarpan özelliklerinden biri, çok ırklı olması ve buna bağlı olarak dini inanç ve mezheplerin çeşitliliğiydi. Temsil edilen halklar arasında Polonyalılar (toplam nüfusun yaklaşık %50'si veya daha azı), Litvanyalılar, Letonyalılar, Rus halkı (Ruslar bugünkü Beyaz Rusyalılar, Ukraynalılar veya onların Doğu Slav atalarına karşılık gelir), Almanlar, Estonyalılar, Yahudiler, Ermeniler, Tatarlar vardı. ve Çekler, diğerleri arasında, örneğin daha küçük Batı Avrupa grupları. 17. yüzyılın başlarındaki ana sosyal kesimlere gelince, birliğin nüfusunun yaklaşık %70'i köylü, %20'den fazlası kasaba sakinleri ve %10'dan az soylu ve din adamlarından oluşuyordu. 8-10 milyon olduğu tahmin edilen toplam nüfus, yüzyılın ortalarına kadar dinamik bir şekilde artmaya devam etti. Rus ya da Rutenya'lı nüfusa sahip olan doğu topraklarının Slav nüfusu, birlik için gelecekteki belanın habercisi olan Polonyalı sömürgeci soylu Doğu Ortodoks dışında, sağlamdı.
Lehistan-Litvanya Birliği'nin siyasi doktrini şuydu: devletimiz, Kralın başkanlığındaki bir cumhuriyettir. Şansölye Jan Zamoyski, Rex regnat et non-gubernat (Türkçesi: "Kral hüküm sürer ama yönetmez") İngilizcesi: The King reigns but does not govern" derken bu doktrini özetledi. Birliğin bir parlamentosu, Sejm, bir Senat ve seçilmiş bir kralı vardı. Kral, seçim sırasında müzakere edilen Pacta conventa'nın yanı sıra Kral Henry'nin Makalelerinde belirtilen vatandaşların haklarına saygı göstermek zorundaydı.
Hükümdarın gücü oldukça büyük bir soylu sınıfın lehine sınırlıydı. Her yeni kral, Polonya'nın siyasi sisteminin temeli olan (ve neredeyse emsalsiz dini hoşgörü garantileri içeren) Henrician Makalelerini destekleme sözü vermek zorunda kaldı. Zamanla, Henrician Makaleleri, seçilmiş kral tarafından kabul edilen belirli taahhütler olan Pacta Conventa ile birleştirildi. O andan itibaren, kral asil sınıfla fiilen bir ortak oldu ve sürekli olarak bir grup senatör tarafından denetlendi. Sejm, yasama, dışişleri, savaş ilanı ve vergilendirme (mevcut vergilerin değiştirilmesi veya yenilerinin alınması) dahil olmak üzere önemli konularda kralı veto edebilir.
Birliğin siyasi sisteminin temeli olan "Altın Özgürlük" şunları içeriyordu:
Serbest seçim olarak bilinen, katılmak isteyen tüm soylular tarafından kralın seçilmesi;
Sejm, kralın iki yılda bir toplaması gereken Birlik parlamentosu;
Pacta conventa (Latince), daha önceki Henrician Makalelerinden türetilen, kral için bağlayıcı bir haklar bildirgesi de dahil olmak üzere, seçilmiş kral ile müzakere edilen "kabul edilen anlaşmalar",
1573 Varşova Konfederasyon Yasası tarafından garanti edilen din özgürlüğü,
Rokosz (isyan), Szlachta'nın garanti edilen özgürlüklerini ihlal eden bir krala karşı yasal bir isyan oluşturma hakkı;
Liberum veto, bireysel bir Sejm milletvekilinin bir Sejm oturumunda çoğunluk tarafından alınan bir karara karşı çıkma hakkı; böyle bir "serbest veto"nun dile getirilmesi, o oturumda kabul edilmiş olan tüm yasaları geçersiz kıldı; 17. yüzyılın ikinci yarısındaki kriz sırasında, Polonyalı soylular eyalet sejmiklerinde liberum vetoyu da kullanabilirlerdi;
Konfederasyon, ortak bir siyasi amaç doğrultusunda zorlamak için bir örgüt kurma hakkı.