Berlin Metrosu
Tarihçe

Berlin metrosu üç ana aşamada inşa edildi:
1913'e kadar: Berlin, Charlottenburg, Schönbergve Wilmersdorf'ta Kleinprofil (küçük profil) ağının inşası;
1930'a kadar: ilk kuzey-güney hatlarını oluşturan Großprofil (geniş profil) ağının tanıtılması;
1953'ten itibaren: II. Dünya Savaşı'ndan sonra daha fazla gelişme.
19. yüzyılın sonunda, Berlin'deki şehir planlamacıları şehrin karşı karşıya kaldığı artan trafik sorunlarına çözümler arıyorlardı. Potansiyel çözümler olarak, sanayici ve mucit Ernst Werner von Siemens, yükseltilmiş demiryollarının inşasını önerirken, AEG ise bir yeraltı sistemi önerdi. Berlin şehir yöneticileri, bir yeraltının kanalizasyona zarar vereceğinden korkarak eski şehir surlarının yolunu izleyen yüksek bir demir yolunu tercih etti; ancak komşu şehir Charlottenburg, Berlin'in korkularını paylaşmadı ve Tauentzienstraße boyunca uzanan yüksek bir demir yolu fikrini beğenmedi. 10 Eylül 1896'da, Stralauer Tor ve Zoologischer Garten arasında Potsdamer Platz'a kısa bir çıkıntının yapılacağı, çoğunlukla yükseltilmiş bir demir yolu üzerinde çalışmaya başlayana kadar yıllar süren müzakereler yapıldı. "Stammstrecke" olarak bilinen rota 15 Şubat 1902'de açıldı ve hemen popüler oldu. Yıl sona ermeden önce demir yolu, 17 Ağustos'ta doğuda Warschauer Brücke'ye (Warschauer Straße) ve 14 Aralık'ta batıda Knie'ye (Ernst-Reuter-Platz) olacak şekilde genişletildi.
Schönberg kendi gelişimini sağlamak için Berlin ile bağlantı kurmak istiyordu. Yükseltilmiş demir yolu şirketi böyle bir hattın kârlı olacağına inanmadığı için, şehir Almanya'da yerel olarak finanse edilen ilk yeraltını inşa etti. 1 Aralık 1910'da da açıldı. Sadece birkaç ay önce, Wilmersdorf'u güneybatıda büyüyen Berlin metrosuna bağlamak için dördüncü bir hat üzerinde çalışmalar başladı.
İlk ağ çoğunlukla doğudan batıya doğru uzanıyordu ve bu rotalar en kârlı olarak kabul edildiğinden, Berlin içindeki ve çevresindeki daha zengin alanları birbirine bağlıyordu. Ağı daha fazla Berlin işçisine açmak için, şehir yönetimi kuzey-güney hatlarının kurulmasını istedi. 1920'de çevredeki alanlar Groß-Berlin'i ("Büyük Berlin") oluşturmak için ilhak edildi, bu da birçok müzakereye olan ihtiyacı ortadan kaldırdı ve şehre özel Hochbahngesellschaft ("yükseltilmiş demiryolu şirketi") üzerinde çok daha fazla pazarlık gücü verdi. Şehir ayrıca, daha fazla yolcu kapasitesi sağlamak için yeni hatların daha geniş vagonları kullanmasını zorunlu kıldı. Bundan dolayı hat, Großprofil ("büyük profil") ağı olarak bilinmeye başladı.
Kuzeydeki Wedding'i güneydeki Tempelhof ve Neukölln'e bağlayan Nord-Süd-Bahn'ın ("Kuzey-Güney demiryolu") inşaatı Aralık 1912'de başladı, ancak I. Dünya Savaşı nedeniyle durduruldu. Hiperenflasyonun neden olduğu para sıkıntısı ilerlemeyi önemli ölçüde yavaşlatsa da, çalışmalar 1919'da yeniden başladı. 30 Ocak 1923'te, Hallesches Tor ve Stettiner Bahnhof (Naturkundemuseum) arasında ilk bölüm açıldı ve iki ay sonra Seestraße'ye devam edildi. Umutsuzca yetersiz finanse edilen yeni hat, eski Kleinprofil ağındaki trenleri kullanmak zorunda kaldı; yolcuların şaka yollu olarak Blumenbretter ("çiçek saksıları için tahtalar") olarak adlandırdıkları ahşap levhalarla platformlara olan boşluğu doldurmak için vagon çıkışlarının genişletilmesi gerekiyordu. Hat şimdi Belle-Alliance-Straße'de (Mehringdamm) genişledi; Tempelhof'a güneydeki devam 22 Aralık 1929'da, Grenzallee istasyonu ise 21 Aralık 1930'da açıldı.
1912'de, AEG'nin Alexanderplatz üzerinden terminallerinden Gesundbrunnen ve Neukölln'den sonra GN-Bahn olarak adlandırılan kendi kuzey-güney yeraltı hattını inşa etme planları onaylandı. Maddi zorluklar 1919'da inşaatı durdurdu; AEG-Schnellbahn-AG'nin tasfiyesi ve Berlin'in Nord-Süd-Bahn'a olan bağlılığı, 1926'ya kadar herhangi bir gelişmeyi engelledi. İlk bölüm, 17 Temmuz 1927'de Boddinstraße ile Schönleinstraße arasında açıldı ve yolcuların iki farklı Großprofil hattı arasında transfer yapabilecekleri ilk istasyon oldu. Büyük gelişme 1930'da durduruldu.
Nasyonal Sosyalistlerin iktidarı ele geçirmesi, Berlin metrosu dahil Almanya'yı etkileyen birçok değişikliği beraberinde getirdi. En önemlisi, ulusal bayrak her istasyona asıldı ve istasyonlardan ikisi yeniden adlandırıldı. Çoğunlukla mimar Albert Speer'in işi olan kapsamlı planlar, kurulan Berlin metrosunun hatlarını kesen dairesel bir hattın inşasını ve birçok uzak bölgeye yeni hatlar veya uzantılar dahil edildi. Bu kadar büyük planlara rağmen, hiçbir U-Bahn gelişimi gerçekleşmedi. Nazi döneminde Berlin'in yer altı demir yollarına yapılan tek ekleme, 1936-1939'da açılan S-Bahn'ın Kuzey-Güney Tüneli oldu.
İkinci Dünya Savaşı sırasında, Berlin metrosu, araba kullanımı azaldığında ve yer altı istasyonlarının çoğu hava saldırısı sığınakları olarak kullanıldı; ancak, Müttefik bombaları metro ağının büyük bölümlerine zarar verdi veya yok etti. Hasar genellikle oldukça hızlı bir şekilde onarılsa da, savaş devam ettikçe rekonstrüksiyonlar daha zor hale geldi. En sonunda, 25 Nisan 1945'te, şebekeyi besleyen elektrik santrali arızalanınca tüm sistem durdu. Berlin Muharebesi sonrasında Nazi Almanyasının kayıtsız şartsız teslim olması üzerine 437 nokta hasarlı ve 496 araç hasar gördü.
Savaş ağın çoğuna zarar verdi veya yok etti; Bununla birlikte, 69.5 km yol ve 93 istasyon, 1945'in sonunda kullanımdaydı ve yeniden yapılanma 1950'de tamamlandı. Bununla birlikte, Berlin'in Doğu ve Batı olarak bölünmesi, Berlin metrosunda daha fazla değişiklik getirdi. Ağın tüm sektörlere yayılmasına ve sakinlerinin hareket özgürlüğüne sahip olmasına rağmen, Batı Berlinliler, Sovyet sektöründen gittikçe daha fazla uzak durdular ve 1953'ten itibaren trenlerdeki hoparlörler, Doğu Almanların Batı bölgelerine geçişinin de tabi olduğu sınıra yaklaşırken uyarılar verdi. 17 Haziran 1953'te, Berlin U-Bahn'ın Doğu Berlin'den geçen bölümlerini kapatan bir genel grev meydana geldi. Grevin hemen ardından, ertesi gün A hattındaki tren seferleri yeniden başlatıldı. Ayrıca Nordbahnhof ve Friedrichstraße'ye bağlantı sağlamak için C hattı da yeniden çalışmaya başladı.
1953 ile 1955 arasında, 200 km'ye çıkacak olan Berlin metrosunun gelecekteki gelişimini detaylandıran 200 kilometrelik bir plan hazırlandı. C hattının Tegel'den Alt-Mariendorf'a kadar uzatılması en yüksek öncelik olarak kabul edildi: Tegel'in kuzey uzantısı 31 Mayıs 1958'de açıldı. Doğu Berlin'i atlatmak ve Steglitz, Wedding ve Reinickendorf'taki yoğun nüfuslu bölgelere hızlı ulaşım bağlantıları sağlamak için üçüncü bir kuzey-güney hattına ihtiyaç vardı. G hattının ilk bölümü Leopoldplatz ile Spichernstraße arasında, her iki ucundan da genişletmek amacıyla inşa edildi. G hattının 2 Eylül 1961'de açılması planlanmıştı, ancak 28 Ağustos'ta daha erken bir açılış Berlin Duvarı'nın inşasının duyurulmasıyla zorlandı.
Bir sonraki krizi 13 Ağustos 1961'de Berlin'i doğu ve batı olarak ikiye bölen Berlin Duvarı inşaatı izledi. U2 hattı iki bölüme ayrıldı ve kuzey-güney hatları için trenlerin yolcular için durmasına ve silahlı Doğu-Alman sınır muhafızları tarafından devriye gezen Geisterbahnhöfe ("Hayalet istasyon") haline gelmesine izin verilmedi. Yolcuların yalnızca belirlenmiş bir sınır geçiş noktası olan Friedrichstraße'de inmesine izin verildi. Yıllar içindeki bir başka sonuç da, Berlin S-Bahn yolcularının çoğunun Deutsche Reichsbahn'ı boykot etmesi ve sayısız genişleme ile U-Bahn'a transfer olması oldu.
Aylar süren kargaşanın ardından 9 Kasım 1989'dan itibaren Doğu Almanlara getirilen seyahat kısıtlamaları kaldırıldı. On binlerce Doğu Berlinli, açıklamayı televizyondan canlı olarak duydu ve Batı Berlin'e giriş talebiyle sınır kapılarında yığınlar oluşturdu. Eski bir hayalet istasyon olan Jannowitzbrücke, iki gün sonra ek bir geçiş noktası olarak yeniden açıldı. Ayrıca Berlin Duvarı'nın açılmasından sonra yeniden açılan ilk istasyon oldu. U8 üzerindeki diğer istasyonlar, Rosenthaler Platz ve Bernauer Straße kısa süre sonra aynı şeyi takip etti; ve 1 Temmuz 1990'da tüm sınır kontrolleri kaldırıldı. Yeniden birleşmeyi izleyen on yılda, U-Bahn hatlarına yalnızca üç kısa uzatma yapıldı.
1990'larda, şehrin doğu kısmındaki bazı istasyonlar, Berlin Muharebesi sırasında II. Dünya Savaşı'nın verdiği hasarın bir sonucu olarak, girişlerinde hala kurşunla oyulmuş karolara sahipti. Bu izler ise 21 Aralık 2004 tarihine kadar kaldırıldı.