Temsil kısayolu veya buluşsal yöntemi
Temsil edicilik buluşsallığına atfedilen önyargılar > Temel oran ihmali ve temel oran yanılgısı

Temsil kısayolunun veya buluşsal yönteminin kullanılması, muhtemelen Bayes Teoreminin ihlal edilmesine yol açacaktır. Bayes Teoremi şunu belirtir:  P(H|D)={\frac {P(D|H)\,P(H)}{P(D)}}.
Hâlbuki temsiliyet üzerinden yapılan değerlendirmeler yalnızca hipotez ve veriler arasındaki benzerliğe bakar, bu nedenle ters olasılıklar eşitlenir:
P(H|D)=P(D|H)
Görülebileceği gibi bu denklemde temel oran P(H) göz ardı edilir ve bu da temel oran yanılgısına yol açar. Bir temel oran, bir olgunun temel sıklık veya görülüş oranıdır. Temel oran yanılgısı, insanların olasılık problemlerini çözerken bir olayın temel oranını nasıl hesaba katmadıklarını açıklar. Bu, bir takım katımlımcının hem belirli bir kişilik özelliğine sahip insanların taban oranını hem de belirli bir kişilik özelliğine sahip bir insanın başka bir kişilik özelliğine sahip olma olasılığını yargılamalarını sağlayan Dawes, Mirels, Gold ve Donahue (1993) tarafından açıkça test edildi. Örneğin katılımcılara, “Ben vicdanlı bir insanım” sorusuna 100 kişiden kaçının olumlu yanıt verdiği ve bir kişinin bu soruya olumlu yanıt verdiği belirtildiğinde farklı bir kişilik sorusuna kaç kişinin olumlu yanıt vereceği sorulmuştur. Aynı olmadıkları açıkken bile (iki soru birbiri ardına cevaplandı) katılımcıların, ters olasılıkları eşitlediğini buldular (örn. P(vicdanlı|evhamlı) = P(evhamlı|vicdanlı)).
Tıbbi bir örnek Axelsson tarafından açıklanmıştır. Bir doktorun %99 doğrulukta bir test yaptığını ve hastalık için pozitif test sonucunuzun olduğunu farz edelim. Ancak hastalığın görülme sıklığı 1/10.000'dir. Hastalığa asli yakalanma riskiniz %1'dir, çünkü sağlıklı insan popülasyonu hastalıktan çok daha fazladır. Bu istatistik, temel oran yanılgısı nedeniyle sıklıkla insanları şaşırtır çünkü birçok insan olasılığı değerlendirirken temel oluş sıklığını hesaba katmaz. Maya Bar-Hillel'in (1980) araştırması, bilginin algılanan ilgililiğinin temel oran ihmali için ehemmiyetli olduğunu öne sürer: temel oranlar, yalnızca diğer bilgilerle eşit derecede alakalı görünüyorlarsa yargılara dahil edilirler.
Birkaç araştırma çalışması, bu yargılayıcı buluşsal yöntemlerin nasıl geliştikleri konusunda bir anlayış eksikliği olduğundan, çocuklarda temel oran ihmalini araştırdı. Böyle bir çalışmanın yazarları, buluşsal yöntemin gelişimini, sosyal yargılar ve diğer yargılar arasında farklılık olup olmadığını ve çocukların temsil kısayolu kullanmadıklarında temel oranları kullanıp kullanmadıklarını anlamak istediler. Yazarlar, bir strateji olarak temsil kısayolu kullanımının erken başladığını ve devamlı olduğunu bulmuşlardır. Yazarlar ayrıca, çocukların başlangıçta sosyal yargılarda bulunmak için kendilerine özgü stratejiler kullandıklarını ve yaşlandıkça temel oranları daha fazla kullandıklarını ancak sosyal alanda temsil kısayolu kullanımının da yaşlandıkça arttığını bulmuşlardır. Yazarlar, ankete katılan çocuklar arasında temel oranların nesneler hakkındaki yargılarda sosyal yargılardan daha kolay ve hazır bir biçimde kullanıldığını bulmuşlardır. Bu araştırma yapıldıktan sonra Davidson (1995), çocuklarda temsil buluşsal yönteminin ve bağlaç yanılgısının çocukların kalıp yargılarıyla nasıl ilişkili olduğunu araştırmakla ilgilendi. Önceki araştırmalarla tutarlı olarak çocuklar, problemler kalıplaşmış olmayan bilgiler içerdiklerinde veya çocuklar daha büyük olduklarında problemlere verdikleri yanıtları temel oranlara dayandırdılar. Çocukların bağlaç yanılgısını yaptıklarına dair deiller de vardı. Son olarak, öğrenciler yaşlandıkça kalıplaşmış problemler üzerinde temsil buluşsal yöntemini kullandılar ve böylece kalıp yargılarla tutarlı değerlendirmelerde veya hükümlerde bulundular. Çocukların bile temsil buluşsal yöntemini kullandıklarına, bağlaç yanılgısına düştüklerine ve temel oranları göz ardı ettiklerine dair bulgular var.
Araştırma çalışmaları temel oranların kullanımının veya ihmalinin sorunun nasıl sunulduğundan etkilenebileceğini öne sürüyorlar; bu da bize temsil kısayolunun "genel, çok maksatlı bir buluşsal yöntem" olmadığını ancak birçok katkıda bulunan faktöre sahip olabileceğini hatırlatıyor. Temel oranlar, sunulan bilgiler nedensel olmadığında daha sık göz ardı edilebilirler. İlgili bireyselleştirici bilgi varsa temel oranlar daha az kullanılır. Grupların temel oranı bireylerden daha fazla ihmal ettiği bulunmuştur. Temel oranların kullanımı bağlama göre farklılık gösterir. Temel oranların kullanımına ilişkin araştırmalar, bazı yazarların yeni bir modelin gerekli olduğunu öne sürmesiyle tutarsızdı.