stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Çerkes Soykırımı
Dünya güçlerinin tepkisi > Birleşik Krallık

Richmond, İngilizlerin bir noktada Rusya'ya savaş ilan etmeyi düşünmelerine rağmen yalnızca kendi kazanımlarını önemsediklerini savunuyor. İngilizlerin Çerkesya'yı kullandığını ve terk ettiğini belirtir. Ayrıca, Batı Avrupa'nın Çerkesya'da ortaya çıkan duruma duyduğu öfkenin, ancak bu durum onlar için siyasi olarak bir tehdit haline geldikten sonra ortaya çıktığını savunuyor.
Dünya güçlerinin tepkisi > Birleşik Krallık > İskoçya

İskoçya, Çerkeslerin son derece popüler olduğu birkaç yerden biri olarak kabul edilir. "Çerkes davası" o kadar popülerdi ki, bir noktada "Çerkesya'yı kurtarma" hareketi ulusal bir hareketti. Rosser-Owen, İskoç örgütlerinin hayırsever çabalarının ve Çerkeslerin iyiliğiyle ilgili kaygının en yoğun olarak İskoçya'da yaşandığını, çünkü Çerkeslerin Rusya'ya karşı mücadelesinin İskoç tarihindeki geçmiş travmalara benzediğini vurguluyor.
Dünya güçlerinin tepkisi > Uluslararası yardım çabaları

Çerkesler için İngiltere ve İskoçya'da bağışlar toplandı. Sürecin ilk aşamalarında Osmanlı halkı tarafından da yardım çalışmaları yapılmıştır. Yardım çoğunlukla Müslümanlardan geldi, ancak Hristiyanlardan da geldi. Bulgaristan'da Vidin'de Müslüman ve Hristiyan halk tahıl üretimini artırmak ve yerel Çerkes mültecilere göndermek için gönüllü olurken, Kıbrıs'ta Müslüman nüfus Çerkes yetimleri barındırdı. Osmanlı hükûmeti Çerkesler için camiler inşa ettirmiş ve onlara öğretmen temin etmiştir. Padişah, Özel Çantasından 50.000 £ bağışladı. İngiliz raporlara göre bu para Çerkeslere ulaşmadı ve memurlar tarafından cebe atıldı.
Çerkeslerin yerleştirilmesi

Osmanlı yetkilileri genellikle yeni gelenlere herhangi bir destek sunmakta başarısız oldu. İç Anadolu'nun yaşanması zor dağlık bölgelerine yerleştirildiler ve onlara küçük ve yorucu işler verildi. Birçoğu vardıklarında anında köle olarak satın alındı ve tecavüze uğradı.
İmam Şamil'in oğlu Muhamed Şafi, Çerkeslerin Anadolu'ya vardıklarında karşılaştıkları durum karşısında dehşete düşerek durumu araştırmaya gitti:
"Dağlıları kandırmayı bırakması için Sultan Abdülmecid'e yazacağım. Hükümetin kendi çıkar takıntısı bundan daha açık olamazdı. Türkler, muhtemelen mültecileri askeri amaçlar için kullanmayı umarak sürgünü teşvik ettiler. Ancak mülteci çığıyla karşılaştıktan sonra, kaplumbağaya döndüler ve Türkiye'nin şanı için ölmeye hazır olan dağlıları utanç verici bir şekilde yavaş ölüme mahkum ettiler".
101 yıllık bir savaş vermiş ve Ortodokslar tarafından gerçekleştirilen bir soykırımdan sağ kurtulmuş Çerkesler, Osmanlı nazarında intikama aç eğitimli savaşçılardı. Osmanlılar kontrolü sağlamak için Çerkesleri kasıtlı olarak Ortodoks Hristiyanların çoğunlukta olduğu isyankar bölgelere yerleştirdiler. Bu bölgeler kısa bir süre önce çok sayıda yaklaşık yüz bin Kırım Tatar mülteciyi kabul etmişti.
Osmanlı yetkilileri, Varna'da durumun özellikle kötü olduğunu, 80.000 Çerkes'in şehrin dış mahallelerine, hava koşullarına veya hastalığa karşı korumasız ve yiyeceksiz kaldıkları yerlere yerleştiğini bildirdi. Çerkes ölümlerinin sayısı o kadar fazlaydı ki, Türklerin Çerkes cesetlerini gömmeye ayak uyduramadığı ve bu işi yapmak için hükümlüleri işe aldığı bildirildi. Bir Çerkes, Osmanlı valisine "Bu Sibirya'da yaşamaktansa gerçek Sibirya'ya gitmeyi tercih ederiz ... burada insan ölebilir, yaşayamaz" diye yazmıştı.
Çerkeslerin yerleştirilmesi > Çerkeslerin yerleştirildiği yerler

Çerkes yerleşim birimleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun neredeyse tüm Avrupa bölümünü kapladı. Sürgünün sonunda, Balkanlarda yaklaşık 250.000 Çerkes vardı. Pek çok durumda, Osmanlı hükûmeti tarafından Çerkeslere toprak tahsis edildi, ancak yerel halk evlerinden vazgeçmeyi reddetti ve Çerkesler ve Çeçenler ile Bulgar, Sırp, Arap, Bedevi, Dürzi ve Ermeniler arasında çatışmaların çıkmasına neden oldu. Çerkeslerden özellikle Araplar ve Ermeniler nefret ediyordu. Sonunda, Çerkeslerden korku o kadar arttı ki, Hristiyan topluluklar, Çerkeslerin yanlarına yerleştirileceğini duyunca protesto etmeye başladılar.
Çerkeslerin yerleştirilmesi > Çerkeslerin yerleştirildiği yerler > Bulgaristan

Bulgaristan'da tahminen 150.000 Çerkes vardı. 1863'te Abzeh Çerkesleri Bulgaristan'a geldi. İlk geldiklerinde Çerkesler, her ikisinin de Slav dili konuşmaları ve Ortodoks Hristiyan olmaları nedeniyle Bulgarları Rus zannettiler. Karışıklık giderilene kadar onlarca Bulgar köyü Çerkeslerin saldırısına uğradı. Sadece 1861-1862 yıllarında Danube'de 41.000 Çerkes vardı. Çerkeslerin kendi köylerini oluşturdukları bugünkü Vidin, Vratsa, Montana, Şumnu, Dobriç ve Veliko Tırnovo bölgelerine kitleler yerleştirildi ve bir kısmı da Bulgar veya Türk köylerine yerleşti. Vratsa, Montana ve Plevne bölgesinde Çerkesler Tatar köylerine de yerleştirilmişti. Güney Bulgaristan'da, en kalabalık Çerkes topluluğu Yambol, Burgaz ve kısmen bugünkü Stara Zagora bölgesinde yaratıldı.
Çerkes çeteleri ve Türk çeteleri, ortak İslam inançları ve Ortodoks Slavlara karşı ortak kinleri nedeniyle hızlı bir şekilde ittifaklar kurdular. Pek çok durumda, Çerkes çeteleri Türk köylerini Bulgar çetelerinden korudu ve bunun tersi de geçerli. Çerkesler, Rus yanlısı oluşumlara karşı her zaman Osmanlı'nın yanında yer alarak bölgedeki çatışmaların aktif katılımcılarıydı. 1876'da Bulgar isyancılar tarafından bin Çerkes katledildi ve Çerkesler, Hristiyan nüfusa karşı eşkıyalık başlatarak misilleme yaptı. Bu olay Avrupa'da Bulgarlara karşı sempati oluşturdu. Avrupa'da Çerkeslere duyulan sempati ise çoktan ölmüştü, artık bir Osmanlı nüfusu olan Çerkesler barbar vahşiler olarak görülüyorlardı. 93 Harbi sırasında Çerkesler, Türk ordusu tarafından düzensiz süvari birlikleri olarak kullanıldı. 1877 yazında, Nova Zagora savaşına Türk tarafında ağırlıklı olarak Çerkes düzensiz süvarileri katıldı. Çerkesler, Şipka, Loveç ve Plevne savaşlarında aktif rol aldılar.
Bulgaristan'daki Çerkesler, 1876'daki Bulgar İsyanına şiddetle karşı çıktılar. Buna karşılık Avrupa ülkeleri Çerkeslerin bölgeyi terk etmesini talep etti. Çerkesler bir "Müslüman tehdidi" olarak görüldü ve Rus-Türk savaşının sona ermesinin ardından Rus orduları tarafından Bulgaristan'dan ve Balkanlar'ın diğer bölgelerinden sürüldü. Geri dönmelerine izin verilmedi, bu yüzden Osmanlı yetkilileri onları Arap topraklarına ve Anadolu'ya yerleştirdi. Çerkesler Araplarla düzenli olarak çatışma yaşadılar ve bölgede isyankâr Araplara karşı Osmanlı devletinin polis gücü rolünü oynadılar.
Çerkeslerin yerleştirilmesi > Çerkeslerin yerleştirildiği yerler > Anadolu

Çerkesler Anadolu'nun hemen hemen her yerine yerleştirildiler. Türkiye'nin doğusunda, Ege Denizi boyunca, Amasya, Samsun, Kilikya, Mezopotamya, Çarşamba yarımadası yakınlarındaki bölgeler ile Adapazarı, Düzce, Eskişehir ve Balıkesir, Kars, Erzincan. Anadolu'da Çerkesler Ermeniler ile yoğun çatışmalara girdiler.
Çerkeslerin yerleştirilmesi > Çerkeslerin yerleştirildiği yerler > Levant

Bulgaristan'dan sürülen Çerkesler Ürdün, Suriye, Irak ve Arabistan bölgesine de yerleştirilmişlerdir.
Çerkeslerin yerleştirilmesi > Geri dönme dilekçeleri

Bazı Çerkes toplulukları, Kafkasya'ya yeniden yerleşmek için İstanbul'daki Rus büyükelçiliğine dilekçe verdi. Kısa süre sonra, Osmanlı İmparatorluğu'nun her yerinde Rus konsoloslukları bu tür dilekçelerle boğuldu. Bu dilekçelerin hepsi reddedildi. Sürgün, sıradan insanlar için zorluklar eşlik etti. Sürgün sırasında Karadeniz'de ölen çok sayıda akrabalarının vücut parçalarının balıklar tarafından yenildiğine inanan Çerkeslerin çoğu hala Karadeniz kökenli balık yemiyor. Sürgünlerden bazıları ve onların soyundan gelenler başarılı oldular ve Osmanlı İmparatorluğu içinde yüksek mevkiler kazandılar. Jön Türklerin önemli bir kısmı Kafkas kökenliydi.
Soykırım olarak sınıflandırılması > 2010 öncesi

Sürgün sürecinde Rus hükûmeti Çerkeslere yönelik katliamları gizlemeye çalıştı. Bu süreçte "temiz dil" kavramları kullanılıyordu, Rus kaynaklarında "Nihai zapt etme" ve "zararlı nüfusun azaltılması" gibi kavramların kullanımı yaygındır. Rus hükûmeti köylerin yakılması, sürgün edilmesi ve katliamlarla ilgili ne Rus halkına ne de uluslararası topluma bilgi vermedi. Kafkasya'dan gelen haberlerde yalnızca gelişen Kozak yerleşimlerindeki başarılara ilişkin hikâyeler yer alıyordu. Karadeniz kıyısındaki Çerkes tehcir kamplarında yiyecek ve ilaç sıkıntısı olduğuna dair raporların Çar'a ulaşmasının ardından Çar, durumu kontrol etmek için yetkililer gönderdi, geri dönenler "her şeyin tamamen yolunda olduğunu" bildirdi. Ancak Rus generaller kendi aralarında iletişim kurarken eylemlerini gizlemek için hiçbir çaba göstermediler. Bazı raporlarda Grigori Zass gibi generaller açıkça sivil nüfusu yok etmekle övünüyorlar veya vahşeti övüyorlardı.
Soykırım olarak sınıflandırılması > 2010: Arşivlerin açılması

Rus-Çerkes savaşına ilişkin bu raporları içeren belgeler Tiflis'te halka kapalı arşivlerde saklanıyordu. Gürcistan, 21. yüzyılın başında Rusya ile Gürcistan arasında yaşanan siyasi çatışmanın bir parçası olarak arşivleri açmaya karar vererek, bu belgelere erişime izin verdi. Arşiv materyalini daha kapsamlı bir şekilde duyurmak için Gürcistan'da 20-21 Mart 2010'da bir konferans düzenlendi. Konferansa hem Çerkes hem de Çerkes olmayan akademisyenler ve tarihçiler geniş katılım gösterdi, ancak Rusya Federasyonu vatandaşlarının katılmasını engellemek için büyük çaba gösterdi. Konferansın ardından Gürcistan parlementosu oy birliğiyle Çerkes soykırımını tanıdı.
Soykırım olarak sınıflandırılması > 2010: Arşivlerin açılması > Rus tepkisi

Buna yanıt olarak Moskova, 14 Şubat 2011'de kendi konferansını düzenledi. "Rus-Kafkas savaşı diye bir şeyin olmadığı, aksine bunun küçük bir çatışma olduğu" sonucuna vardılar ve olayları ifşa etmeye yönelik tüm hareketi "Kuzey Kafkasya'da kaos yaratma" girişimi olarak reddettiler. Kremlin adına konuşan Rus sivil toplum kuruluşları, Gürcülerin soykırım sırasında Rus İmparatorluk Ordusu'nda görev yapması nedeniyle Gürcistan hükûmetinin bu konu hakkında konuşmaya hakkı olmadığını savundu.
Rus tarihçi Alexei Malashenko, Çerkeslerin soykırımı tanıma çabalarının terörizmle bağlantılı olduğunu iddia etti. Daha ılımlı Rus tarihçileri, olayların gerçekliğini kabul etmekle beraber 1948'den önce gerçekleştiği için soykırım olarak tanımlanamayacağını iddia etmiştir. Rus hükûmeti soykırımın tanınması için çalışan aktivistleri ve konuyla ilgilenen akademisyenleri aşırılık yanlısı, terörist veya CIA ajanı olarak göstermeye devam etti.
Sonuç olarak Rusya Çerkes soykırımını görmezden gelmektedir. Rusya'da Çerkes soykırımını reddetmek için bir başkanlık komisyonu kuruldu. Rusya'da olaylar rızaya dayalı bir göç olarak sınıflandırıyor (Rusça: Черкесское мухаджирство, 'Çerkes muhacirizmi'). Şubat 2020'de Rusya'nın Ankara büyükelçisi Aleksey Yerhov, Çerkes Soykırımını "güzel bir masal" olarak nitelendirdi. Çerkeslerin iş bulmak için Türkiye'ye göç ettiğini söyleyen Yerhov, KAFFED'in baskıları sonucu özür diledi.
Soykırım olarak sınıflandırılması > Siyasi pozisyonlar > Boris Yeltsin

Eski Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin, Mayıs 1994'te yaptığı açıklamada, Çerkeslerin Çarlık güçlerine karşı direnişinin meşru olduğunu ve üzücü kayıplar olduğunu belirtti. Ama herhangi bir soykırımı kabul etmedi.
Soykırım olarak sınıflandırılması > Siyasi pozisyonlar > Çerkes Organizasyonları

1997 ve 1998'de Rusya'daki Çerkes politikacılar, durumu yeniden gözden geçirmesi ve özür dilemesi için Rus Parlamentosuna başvurdu; bugüne kadar Moskova'dan herhangi bir yanıt gelmedi. Ekim 2006'da Rusya, Türkiye, İsrail, Ürdün, Suriye, ABD, Belçika, Kanada ve Almanya'nın Çerkes örgütleri, Avrupa Parlamentosu başkanına Çerkes halkına yönelik soykırımı tanıma talebiyle bir mektup gönderdiler.
5 Temmuz 2005 tarihinde, Rusya Federasyonu'ndaki çeşitli Çerkes halklarının temsilcilerini bir araya getiren bir örgüt olan Çerkes Kongresi, Rusya'yı Çerkeslere karşı uyguladığı çarlık politikaları için önce kabul edip sonra özür dilemeye çağırdı. Temyiz başvuruları, "resmi çarlık belgelerine göre 400.000'den fazla Çerkesin öldürüldüğüne, 497.000'inin Türkiye'ye kaçmak zorunda kaldığına ve sadece 80.000'inin kendi ülkelerinde hayatta kaldığına" işaret ediyordu. Rus hükûmeti dilekçeyi reddetti.
2010'da arşivlerin açılması ve konuyla ilgili araştırmaların başlaması, Çerkesleri felaketin soykırım olarak tanınmasını talep etmeye yöneltti. Son zamanlarda, tarihçiler ve Çerkes aktivistler, tehcir ve toplu katliamların, o zamanlar henüz kullanılmamış olsa bile, günümüzün soykırım kavramının kesinlikle bir örneği olarak kabul edilebileceğini öne sürdüler. Rus askerlerinin köyleri sistematik olarak katletmesine ve bu toprakların Rusya tarafından sömürgeleştirilmesine dikkat çeken Çerkes aktivistler, bunun bir soykırım olduğunu iddia ediyorlar.
1 Aralık 2015'te, Romanya'nın ulusal günü olan Büyük Birlik Günü'nde çok sayıda Çerkes temsilci, Romanya hükûmetine Çerkes soykırımını tanımasını isteyen bir talepte bulundu. 239 imzanın yer aldığı belge Arapça, İngilizce, Rumence ve Türkçe dillerinde yazılmıştı. Benzer talepler daha önce Çerkes temsilciler tarafından Estonya, Litvanya, Moldova, Polonya ve Ukrayna'ya gönderilmişti. Dilekçelere cevap verilmedi.
Soykırım olarak sınıflandırılması > Siyasi pozisyonlar > Gürcistan

21 Mayıs 2011'de Gürcistan Parlamentosu, Rusya İmparatorluğu tarafından Çerkeslere yönelik uygulaban "kasıtlı kıtlık ve salgın hastalıklar" eşliğinde "önceden planlanmış" toplu katliamların "soykırım" olarak tanınması gerektiği kararını aldı. Rusya ile ilişkileri zayıf olan Gürcistan, 2008 Rus-Gürcü Savaşı'ndan bu yana Kuzey Kafkasya etnik gruplarına sosyal yardım çabalarında bulundu. 2010 ve 2011'de Tiflis'te akademisyenler, insan hakları aktivistleri ve Çerkes diaspora grupları ile yapılan istişare ve parlamento görüşmelerinin ardından Gürcistan, olaylara atıfta bulunmak için "soykırım" kelimesini kullanan ilk ülke oldu. 20 Mayıs 2011 tarihinde, Gürcistan Cumhuriyeti Parlamentosu, kararında, Rus-Kafkas savaşı sırasında Çerkes halkının toplu imhasının 1907 Lahey Sözleşmesi ve 1948 BM Sözleşmesi'nde tanımlandığı şekilde soykırım oluşturduğunu açıkladı.
Ertesi yıl 21 Mayıs gününde, Çerkeslerin çektiği acıyı anmak için Gürcistan'ın Anaklia kentinde bir anıt dikildi.
Soykırım olarak sınıflandırılması > Siyasi pozisyonlar > Türkiye

Türkiye'deki Çerkesler, Türkiye'nin soykırımı tanıması için birçok girişimde bulundu. Türkiye'de Çerkes soykırımını anmak için dikilmiş çok sayıda anıt var. Türk siyasetçiler olaylara defalarca atıfta bulundu. Her yıl 21 Mayıs'ta Türk siyasetçiler ve önde gelen siyasi partiler, cumhurbaşkanı da dahil olmak üzere olayları "sürgün" olarak nitelendiren tweetler atıyorlar. Çoğulcu Demokrasi Partisi (ÇDP), Emek Partisi (EMEP), İşçi Partisi (TİP) gibi bazı siyasi partiler Türkiye'ye soykırımı tanıma çağrısında bulundu.
Soykırım olarak sınıflandırılması > Tarihçilerin görüşleri

Azınlıktaki bazı Rus akademisyenler dışında, tarihçiler arasında "soykırım" teriminin olayları tanımlamak için haklı olduğu konusunda genel bir fikir birliği vardır. Bazı görüşler şunlardır:
Fransız tarihçi Robert Mantran, Osmanlı Tarihi adlı kitabınının 3. cildinde olayları tanımlamak için Çerkes Sürgünü ve Soykırımı adlandırılmasını kullanmıştır.
Türk tarihçi Server Tanilli Yüzyılların Gerçeği ve Mirası adlı eserinde aynı olaylar için Büyük Çerkes Sürgünü ve Katliamı adlandırmasını kullanmıştır.
Türk tarihçi İlber Ortaylı tarafından olaylar "ölüme sürgün" olarak tanımlanmıştır.
Alexander Ohtov, Kommersant röportajında soykırım teriminin haklı olduğunu söylüyor: "Evet, Çerkeslere karşı soykırım kavramının haklı olduğuna inanıyorum. Neden soykırımdan bahsettiğimizi anlamak için tarihe bakmalısınız. Rus-Kafkas savaşı sırasında, Rus generaller sadece sürgün etmediler. Aynı zamanda onları fiziksel olarak yok ettiler. Sadece çatışmada öldürmekle kalmadılar, aynı zamanda sivillerle yüzlerce köyü yaktılar. Ne çocukları ne kadınları ne de yaşlıları yaşattılar. Olgun ekin tarlalarının tamamı yakıldı, bahçeler kesildi, böylece Çerkesler geri dönemeyeceklerdi. Sivil nüfusun büyük ölçekte yok edilmesi bir soykırım değil mi?"
Anssi Kullberg, Kırım Tatarlarına ve Çerkeslere yönelik politikaların Rus devletinin "modern etnik temizlik ve soykırım stratejisi" icat etmesiyle sonuçlandığını belirtir.
Ellman, bir kitap incelemesinde, soykırım teriminin kullanımının BM tanımına göre "bir etnik grubu tamamen veya kısmen" yok etmeyi amaçlayan eylemlere atıfta bulunarak haklı olduğunu kabul eder.
Walter Richmond da 1864 olaylarının "modern toplum mühendisliğinin ilk örneklerinden biri" olduğunu düşünerek "soykırım" teriminin uygun olduğunu savunur.
İtalyan tarihçi Fabio Grassi'ye göre, sürgün kelimesi az kalmakla birlikte, katliam kelimesi olayları açıklamak için kullanılabilir.
Çerkesler bir müzakere sırasında Ruslara "defolun" işareti yapıyor
Grigori Zass
"Rus askerleri Çerkes kafalarını kazığa geçiriyor, Grigori Zass keyifle izliyor", Nikolay İvanoviç Lorer
Köyünü terk etmeye zorlanan Çerkesler
21 Mayıs 1864'te Qbaada'daki bir askeri kampta Kafkas Savaşı'nın sonunu simgeleyen Rus birliklerinin geçit töreni
1860 yılında kurulan bir Çerkes köyü, sıtma nedeniyle tüm nüfusun ölmesi sonucu hayalet köye dönmüş. İsrail.
Anadolu civarında Çerkeslerin yerleştirildiği bölgeler
Çerkes soykırımının tanınması çağrısında bulunan Çerkes yürüyüşü, Türkiye
İncesu, Horasan

| İncesu |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
İncesuİncesu'nun Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 40°03′04″N 42°25′39″E﻿ / ﻿40.0511°K 42.4275°D﻿ / 40.0511; 42.4275
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Horasan
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 2044 m
Nüfus (2021): 242
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25800
İncesu, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1902 ve 1914 yılı kayıtlarında Ermenicede "çukurca" anlamına gelen Porik olarak geçmektedir 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 112 km, Horasan ilçe merkezine 29 km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın doğusunda olup, D.100/ numaralı Erzurum-Ağrı (Horasan-Eleşkirt) devlet/uluslararası yoluna, Kırklar, Şeyhyusuf, Kemerli ve Aras mahalleleri üzerinden 20,6 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 242
2020: 249
2019: 260
2018: 267
2017: 266
2016: 268
2015: 279
2014: 301
2013: 331
2012: 328
2011: 334
2010: 354
2009: 341
2008: 340
2007: 356
2000: 392
1990: 431
1985: 484
Iğırbığır, Horasan

| Iğırbığır |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
IğırbığırIğırbığır'nin Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 39°58′40″N 42°31′49″E﻿ / ﻿39.9778°K 42.5303°D﻿ / 39.9778; 42.5303
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Horasan
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 2044 m
Nüfus (2021): 389
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25800
Iğırbığır, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1928 yılı kayıtlarında Türkçede "aygır pınar" anlamına gelen bugünkü adını taşımaktadır. . Mahallenin adı 1965-2012 yılları arasındaki TÜİK kayıtlarında Yeşilyurt olarak geçmektedir.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 131 km, Horasan ilçe merkezine 48 km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın güneydoğusunda olup, D.100/ numaralı Erzurum-Ağrı (Horasan-Eleşkirt) devlet/uluslararası yoluna, Kaynarca ve Hasanbey mahalleleri üzerinden 15,5 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 389
2020: 408
2019: 432
2018: 431
2017: 451
2016: 471
2015: 471
2014: 514
2013: 556
2012: 541
2011: 559
2010: 579
2009: 635
2008: 627
2007: 639
2000: 803
1990: 988
1985: 1.211
1965: 994
Toraman, Hınıs

| Toraman |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
ToramanToraman'ın Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 39°14′16″N 41°39′46″E﻿ / ﻿39.2378°K 41.6628°D﻿ / 39.2378; 41.6628
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Hınıs
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1849 m
Nüfus (2021): 66
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25602
Toraman, Erzurum ilinin Hınıs ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahalle, 1554 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Hınıs Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 169 km, Hınıs ilçe merkezine 19 km uzaklıktadır. Mahalle, Hınıs'ın güneybatısında olup, D.955 numaralı Erzurum-Muş (Hınıs-Varto) devlet yoluna 5,3 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 66
2020: 71
2019: 64
2018: 59
2017: 57
2016: 69
2015: 61
2014: 63
2013: 74
2012: 68
2011: 63
2010: 66
2009: 71
2008: 74
2007: 77
2000: 64
1990: 122
1985: 186
1965: 284
Yaylacık, Horasan

| Yaylacık |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
YaylacıkYaylacık'ın Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 39°54′47″N 42°18′04″E﻿ / ﻿39.913°K 42.301°D﻿ / 39.913; 42.301
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Horasan
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 2107 m
Nüfus (2021): 84
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25800
Yaylacık, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1828 yılı kayıtlarında Aşağı Haydarkomu  olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 112 km, Horasan ilçe merkezine 29 km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın güneydoğusunda olup, D.100/ numaralı Erzurum-Ağrı (Horasan-Eleşkirt) devlet/uluslararası yoluna, 3 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 84
2020: 77
2019: 78
2018: 85
2017: 57
2016: 67
2015: 88
2014: 95
2013: 106
2012: 116
2011: 127
2010: 129
2009: 136
2008: 154
2007: 178
2000: 210
1990: 297
1985: 399
1965: 286
Şahabettinköy, Hınıs

| Şahabettinköy |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
ŞahabettinköyŞahabettinköy'ün Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 39°18′18″N 41°53′17″E﻿ / ﻿39.305°K 41.888°D﻿ / 39.305; 41.888
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Hınıs
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1561 m
Nüfus (2021): 203
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25602
Şahabettinköy, Erzurum ilinin Hınıs ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1902 yılı kayıtlarında Şapatan, Türkçe Şihabüddin ve Ermeni kaynaklı Şabadun, 1928 yılı kayıtlarında ise Şabadin olarak geçmektedir.
Daha önceleri Karaçoban ilçesine bağlıyken, 1989 yılında Hınıs ilçesine bağlandı.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Hınıs Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 175 km, Hınıs ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Mahalle, Hınıs'ın güneydoğusunda olup, 25.29 numaralı Hınıs-Karaçoban il yolu kenarındadır