Adolf Butenandt

| Adolf Butenandt |
| --- | --- |

Doğum: Adolf Friedrich Johann Butenandt 24 Mart 1903(1903-03-24) Bremerhaven, Alman İmparatorluğu
Ölüm: 18 Ocak 1995 (91 yaşında) Münih, Almanya
Milliyet: Alman
Eğitim: Göttingen Üniversitesi
Ödüller:  Nobel Kimya Ödülü (1939)  Savaş Liyakat Haçı (1942)

Kariyeri
Dalı: Organik kimya, Biyokimya
Doktoradanışmanı: Adolf Otto Reinhold Windaus
 

Adolf Friedrich Johann Butenandt (d. 24 Mart 1903 - ö. 18 Ocak 1995) Alman biyokimyacı. 1939 yılında cinsiyet hormonlarıyla ilgili çalışmaları nedeniyle Lavoslav Ružička ile birlikte Nobel Kimya Ödülünü almıştır. II. Dünya Savaşı sebebiyle ödülünü ancak savaştan sonra 1949 yılında alabilmiştir.
Marburg ve Göttingen Üniversiteleri'nde öğrenim gördü. Göttingen Üniversitesi'nde 1927 yılında doktora derecesini aldı. Daha sonra bu okulda ve Danzig Teknik Üniversitesi'nde dersler verdi. 1936 yılında Kaiser Wilhelm Enstitüsü daha sonra da Max Planck Enstitüsü'nde yöneticilik yaptı. 1960 ve 1972 yılları arasında da Max Planck Bilimi Geliştirme Derneğini'nin başkanlığını yaptı.
Östron
Butenandt kadınlarda cinsel gelişmeyi ve işlevleri düzenleyen östron hormonunu daha sonraları da erkeklerdeki cinsiyet hormonlarından androsteronu ve kadınlardaki progesteronu tanımlamayı başardı. Ayrıca cinsiyet hormonlarının birbiri üzerindeki etkisi ve kanser yapıcı özellileri üzerinde uzun süre çalışmalar yaptı. Bugün kortizonun büyük çapta üretimi Butenandt'ın bu konudaki çalışmalarından kaynaklanmaktadır.
| g t Nobel Kimya Ödülü sahipleri |
| --- | --- |
1901-1925:  Jacobus van 't Hoff (1901)  Emil Fischer (1902)  Svante Arrhenius (1903)  William Ramsay (1904)  Adolf von Baeyer (1905)  Henri Moissan (1906)  Eduard Buchner (1907)  Ernest Rutherford (1908)  Wilhelm Ostwald (1909)  Otto Wallach (1910)  Marie Curie (1911)  Victor Grignard / Paul Sabatier (1912)  Alfred Werner (1913)  Theodore Richards (1914)  Richard Willstätter (1915)  1916  1917  Fritz Haber (1918)  1919  Walther Nernst (1920)  Frederick Soddy (1921)  Francis Aston (1922)  Fritz Pregl (1923)  1924  Richard Zsigmondy (1925) 
1926-1950:  Theodor Svedberg (1926)  Heinrich Wieland (1927)  Adolf Windaus (1928)  Arthur Harden / Hans von Euler-Chelpin (1929)  Hans Fischer (1930)  Carl Bosch / Friedrich Bergius (1931)  Irving Langmuir (1932)  1933  Harold Urey (1934)  Frédéric Joliot-Curie / Irène Joliot-Curie (1935)  Peter Debye (1936)  Norman Haworth / Paul Karrer (1937)  Richard Kuhn (1938)  Adolf Butenandt / Lavoslav Ružička (1939)  1940  1941  1942  George de Hevesy (1943)  Otto Hahn (1944)  Artturi Virtanen (1945)  James Sumner / John Northrop / Wendell Stanley (1946)  Robert Robinson (1947)  Arne Tiselius (1948)  William Giauque (1949)  Otto Diels / Kurt Alder (1950) 
1951-1975:  Edwin McMillan / Glenn T. Seaborg (1951)  Archer Martin / Richard Synge (1952)  Hermann Staudinger (1953)  Linus Pauling (1954)  Vincent du Vigneaud (1955)  Cyril Hinshelwood / Nikolay Semyonov (1956)  Alexander Todd (1957)  Frederick Sanger (1958)  Jaroslav Heyrovský (1959)  Willard Libby (1960)  Melvin Calvin (1961)  Max Perutz / John Kendrew (1962)  Karl Ziegler / Giulio Natta (1963)  Dorothy Hodgkin (1964)  Robert Woodward (1965)  Robert S. Mulliken (1966)  Manfred Eigen / Ronald Norrish / George Porter (1967)  Lars Onsager (1968)  Derek Barton / Odd Hassel (1969)  Luis Leloir (1970)  Gerhard Herzberg (1971)  Christian Anfinsen / Stanford Moore / William Stein (1972)  Ernst Otto Fischer / Geoffrey Wilkinson (1973)  Paul Flory (1974)  John Cornforth / Vladimir Prelog (1975) 
1976-2000:  William Lipscomb (1976)  Ilya Prigogine (1977)  Peter Mitchell (1978)  Herbert Brown / Georg Wittig (1979)  Paul Berg / Walter Gilbert / Frederick Sanger (1980)  Kenichi Fukui / Roald Hoffmann (1981)  Aaron Klug (1982)  Henry Taube (1983)  Bruce Merrifield (1984)  Herbert A. Hauptman / Jerome Karle (1985)  Dudley Herschbach / Yuan T. Lee / John Polanyi (1986)  Donald Cram / Jean-Marie Lehn / Charles Pedersen (1987)  Johann Deisenhofer / Robert Huber / Hartmut Michel (1988)  Sidney Altman / Thomas Cech (1989)  Elias Corey (1990)  Richard Ernst (1991)  Rudolph Marcus (1992)  Kary Mullis / Michael Smith (1993)  George Olah (1994)  Paul Crutzen / Mario Molina / Sherwood Rowland (1995)  Robert Curl / Harry Kroto / Richard Smalley (1996)  Paul D. Boyer / John E. Walker / Jens Skou (1997)  Walter Kohn / John Pople (1998)  Ahmed Zewail (1999)  Alan Heeger / Alan MacDiarmid / Hideki Shirakawa (2000) 
2001-günümüz:  William Knowles / Ryōji Noyori / Barry Sharpless (2001)  John Fenn / Koichi Tanaka / Kurt Wüthrich (2002)  Peter Agre / Roderick MacKinnon (2003)  Aaron Ciechanover / Avram Hershko / Irwin Rose (2004)  Robert Grubbs / Richard Schrock / Yves Chauvin (2005)  Roger Kornberg (2006)  Gerhard Ertl (2007)  Osamu Shimomura / Martin Chalfie / Roger Tsien (2008)  Venkatraman Ramakrishnan / Thomas A. Steitz / Ada Yonath (2009)  Richard Heck / Akira Suzuki / Ei-ichi Negishi (2010)  Dan Şehtman (2011)  Robert Lefkowitz / Brian Kobilka (2012)  Martin Karplus / Michael Levitt / Arieh Warshel (2013)  Eric Betzig / Stefan Hell / William Moerner (2014)  Tomas Lindahl / Paul Modrich / Aziz Sancar (2015)  Jean-Pierre Sauvage / Fraser Stoddart / Bernard L. Feringa (2016)  Jacques Dubochet / Joachim Frank / Richard Henderson (2017)  Frances Arnold / Gregory Winter / George Smith (2018)  John Goodenough / Stanley Whittingham / Akira Yoshino (2019)  Emmanuelle Charpentier / Jennifer Doudna (2020)  David MacMillan / Benjamin List (2021)  Carolyn R. Bertozzi / Morten Meldal / Barry Sharpless (2022)  Moungi Bawendi / Louis Brus / Aleksey Yekimov (2023)  David Baker / Demis Hassabis /  John M. Jumper (2024) 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 90520281  BNC: 000444096  BNF: cb11498687b (data)  CiNii: DA04951004  GND: 118935763  ISNI: 0000 0001 0935 6765  LCCN: n82232530  NKC: nlk20000082571  NLI: 987007298999305171  NSK: 000053637  NTA: 071615040  RERO: 02-A003061890  SNAC: w6fx8ghq  SUDOC: 069318646  VIAF: 111438122   WorldCat (LCCN): n82-232530