stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Afganistan Savaşı (2001-2021)
Savaşın kronolojisi > 2006: NATO güney Afganistan'da

Ocak 2006'da, bir NATO Uluslararası Güvenlik Destek Gücü (ISAF) gücü Özgürleştirme Operasyonları kapsamında güney Afganistan'daki Amerikan birlikleriyle yer değiştirmeye başladı. İngiliz 16. Hava Taarruz Tugayı (sonra dan Kraliyet Askerleri de katılmıştır) güney Afganistan'daki Avustralya, Kanada ve Hollanda birlikleri ve helikopterlerinden oluşan gücün ortasına yerleşmişlerdir. İlk başta kuvvetler, 3,300 İngiliz, 2,300 Kanada, 1,963 Hollanda, 290 Danimarka, 300 Avustralya ve 150 Estonya askerinden oluşmaktaydı. Hava desteği de Amerikan, İngiliz, Alman, Norveç ve Fransız uçakları ve helikopterleriyle sağlandı.
Ocak 2006'da, güney Afganistan'daki NATO güçleri sırasıyla Helmand Eyaleti'nde İngiliz liderliğinde, Orūzgān Eyaleti'nde ise Hollanda ve Kanada'nın liderliğinde Yeniden Yapılandırma Takımı'nın düzenleme faaliyetlerine yoğunlaştı. Yerel Taliban liderleriyse bu planın tersini iddia etti ve gelen kuvvetlere karşı direniş yemini etti.
Yeni görevlendirilen NATO birliklerinin, yeniden doğan militanlarla girdiği çatışmalar sonucunda, 2001 yılında Amerikan kaynaklı güçlerin Taliban rejimini devirmelerinden beri en kanlı şiddet olayları 2006'da Güney Afganistan'da yaşandı. NATO operasyonları İngiliz, Kanadalı ve Alman komutanlar tarafından yönetildi. Dağ Saldırısı Operasyonu Taliban güçlerini kökten temizlemek amacıyla 17 Mayıs 2006'da başladı. Temmuz ayında Kanadalı güçler, Taliban güçlerini tümüyle bölgeden temizlemek amacıyla, Amerikan, İngiliz, Alman ve Danimarkalı güçlerin de desteğiyle Medusa Operasyonu'nu başlattı. Bunları Dağ Gazabı Operasyonu ve Şahin Zirvesi Operasyonu adlarındaki NATO operasyonları izledi. NATO güçlerinin çatışması, 2006'nın ikinci yarısı boyunca yoğundu. NATO taktiksel zaferler kazanma yönünden başarılı oldu ve muhtelif alanları Taliban'dan temizledi, fakat Taliban tam olarak yenilmemişti ve NATO 2007'de de operasyonlarına devam etmek zorundaydı.
Savaşın kronolojisi > 2006: NATO güney Afganistan'da > Panjwayi Muharebesi

Panjwayi Muharebesi 2006 yazında 2 dönem süren bir savaştır, ilk olarak Kanada ve Afgan askerlerinin; Hollandalı, Amerikalı, Britanyalı güçler tarafından desteklenmesiyle gerçekleşti. Bölgedeki ağır çatışmaya kuvvetlerin katıldığı iki ayrı zaman vardır. İlk bölüm, 2006'nın Şubat ayındaki çatışmalar, diğeri ise 2006'nın Eylül ayından Ekim'ine kadar olanlardır.
Savaşın kronolojisi > 2006: NATO güney Afganistan'da > Şahin Zirvesi Operasyonu

Şahin Zirvesi Operasyonu 15 Aralık'ta NATO hava kuvvetlerinin bir Taliban komutan postasını vurmasından sonra, Britanyalı, Kanadalı, Danimarkalı ve Estonyalı birliklerin Panjwaii bölgesinde kümelenmeleriyle başladı. Operasyonun amacı, Eylül ayındaki Medusa Operasyonu'nda yakalanan momentumun devamını sağlamaktı.
Operasyonun ilk kaybı, operasyon boyunca ve operasyondan sonra olacak yeniden oluşumu görüşmek üzere aşiret büyükleriyle toplantıya giderken, mayına basan Kanadalı bir asker oldu. Asker, Krala Bağlı 22. alay'dan (Krala Bağlı 22. alay veya "Vandoolar") Er Frederic Couture, ciddi biçimde yaralandı fakat patlama sonunda hayati tehlikesi yoktu. Mayınlı arazi bir gece önce Taliban birlikleri tarafından düzenlenmişti ve bu birlikler Kanada askerleri tarafından vurularak öldürüldü ve daha sonra bölge tüm mayınlardan temizlendi.
19 Aralık'ta, bölgedeki Kanadalı güçler operasyon bölgesindeki Taliban mevzilerine topçu ve tank saldırısı başlattılar. Top ateşi bitmeden ve Kanadalı güçlerin ilerleyip, Howz-e Madad kentini karşı koyma olmaksızın güven altına almalarından önce, ağır makineli tüfek ateşiyle desteklenmiş M777 obüsleri mevzilere 45 dk. boyunca saldırdı.
Savaşın kronolojisi > 2015: Nato Kara Ordusunun Afganistan'ı terk etmesi

Ayrıca bakınız: Kunduz Muharebesi
NATO'nun kara güçlerini çekmesi sonrası Taliban, Afgan güvenlik güçlerine saldırmaya devam etmiştir. Mayıs 2015'te Kunduz ili kırsalında çatışmalar yoğunlaşmıştır. Halk göç etmeye başlamış ve bu bölgeye uçuşlar iptal edilmiştir. 22 Haziran Kabil'deki parlamento binası saldırıya uğramıştır. Ağustos'ta bir Amerikalı asker dahil toplam 50 kişi, bir eğitim kampına saldırı sonucu ölmüştür.
Eylül ayında Taliban Kunduz şehir merkezine doğru ilerlemeye başlamıştır. Eylül sonunda Taliban şehir merkezini ele geçirmiştir. Böylece 2001 yılından beri ilk defa büyük bir yerleşim birimini ele geçirmiştir. Bölgede çatışmalar devam etmektedir.
Savaşın kronolojisi > 2016 Çatışmaları

26 Mart'ta, Helmend vilayetinin Nadali ve Marce ilçelerinde, ABD Hava Kuvvetleri'ine ait insansız hava araçları ile yapılan iki ayrı operasyonda 30'u Nadali'den, 70'i Marce'den olmak üzere 100 Taliban militanı öldürüldü.
28 Mart'ta, Afganistan İçişleri Bakanı, Ulusal Güvenlik Müdürü ve Genelkurmay Başkanı gibi üst düzey görevlilerin çağrıldığı parlamento binasına Taliban tarafından roketli saldırı düzenlendi. Ancak roketin bahçeye isabet etmesi sonucu ölen ve yaralanan olmadı.
Başarısız Devlet Riski

2006 Kasım'ında, BM Güvenlik Meclisi, artan Taliban şiddeti, gelişen yasa dışı uyuşturucu ticareti ve hassas devlet kurumları üzerine Afganistan'ı uyararak, başarısız devlet olabileceğini belirtti. 2005'te, Afganistan başarısız devletler indeksinde 11. sıradayken, 2006'da 10.luğa yükselmiştir. 2005'ten 2006'ya, intihar saldırılarının, direkt ateşli saldırıların ve geçici patlayıcı düzeneği ile yapılan saldırıların hepsinde artış gözlenmiştir. Açıklanan istihbarat raporları göstermektedir ki; El-Kaide, Taliban, Hakkani Ağı ve Hezb-i-Islami sığınakları son bir yıldır Afganistan'da 4 kat artmıştır. Afganistan'daki savaş, Taliban'ı başarıyla yönetimden almıştır fakat El-Kaide'nin bir daha asla Afganistan yönetimini ele geçiremeyeceğini garantiye almak adına siyasi bir başarı kazandığını tam anlamıyla söylemek doğru olmaz.
Uluslararası tepkiler > Uluslararası destek

Ayrıca bakınız: Kalıcı Özgürlük Operasyonu - Afganistan: Müttefikler, 2006'da Afganistan'da koalisyon savaş operasyonları ve Afganistan Savaşı muharebe düzeni
İlk saldırı dalgası yalnızca Amerikan ve İngiliz güçleri tarafından gerçekleştirildi. İlk akın döneminden sonra, bu güçler; birliklerle, ana savaş tanklarıyla (Kanada ve Danimarka), topçu birliğiyle (İngiltere, Kanada, Almanya) ve Avustralya, Kanada, İspanya, Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Yeni Zelanda ve Norveç'in hava araçlarıyla çoğaldılar. 2006'da Afganistan'da yaklaşık 33,000 bölük vardı.
Uluslararası tepkiler > Uluslararası destek > Uluslararası Güvenlik Destek Gücü

Ana madde: Uluslararası Güvenlik Destek Gücü
Uluslararası Güvenlik Destek Gücü (ISAF) Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından 20 Aralık 2001'de yetkilendirilmiş uluslararası dengeleyici bir güçtür. 5 Ekim 2006 sayımına göre, ISAF 34 farklı milletten yaklaşık 32.000 kişilik personele sahiptir.
31 Temmuz 2006'da, NATO liderliğindeki Uluslararası Güvenlik Destek Gücü ülkenin güneyinde idareyi kendi üzerine aldı, buna 5 Ekim 2006'da doğu Afganistan da dahil edildi.
Uluslararası tepkiler > Diplomatik çabalar

Birleşmiş Milletler tarafından çeşitli Afgan liderlerinin Almanya'da bir araya gelmeleri organize edildi. Taliban bu görüşmeye dahil edilmedi. Bu toplantı sonunda yeni bir geçici hükûmet kurulmasına karar verildi ve ayrıca bir Birleşmiş Milletler barış gücünün Afganistan'a girmesine de izin verildi. 14 Kasım 2001 tarihli BM kararı'nda; "Taliban'ın El-Kaide ağı ve diğer terörist grupların Afganistan'ı terörizmin dünyaya yayılması amacıyla bir üs olarak kullanmasına izin verdiği, Usame bin Ladin, El-Kaide ve bunlarla ilişkili diğer kişilere güvenli barınak sağladığı için kınanması ve ayrıca Taliban rejiminin değişmesi için çabalayan Afgan halkının desteklenmesi" ifade edildi.
20 Aralık 2001 tarihli BM kararı; "Terörizmin kökünü kazımak için, Birleşmiş Milletler Tüzüğü'ne bağlı kalarak, 12 Eylül 2001 tarihli 1368 sayılı ve 28 Eylül 2001 tarihli 1373 sayılı kararlar ışığında uluslararası çalışmaları destekleme" şeklinde ifade edilmiştir.
Uluslararası tepkiler > İnsani çabalar

Amerikan istilasından önce, istilanın ve bozulan hizmetlerin sonucunda ülkede yaygın bir açlık ve mülteci sorununun yaşanacağından korkuluyordu. Fakat bu korkuların büyük çoğunluğu henüz geçmiş değil.
Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı'nı Afganistan'da bombalı saldırılar başlayınca askıya almıştı fakat daha sonra Taliban rejiminin düşmesiyle beraber tekrar başlattı.
Aga Han Gelişim Ağı (AKDN) üyesi olan İnsani Yardım Merkezi (FOCUS), rehabilitasyon ve yardım çalışmalarına devam ederek, çeşitli Afganistan sınırlarındaki kapanma ve krize rağmen işlenirliğini sürdürdü. Bu vakıf, Ekim 2001'in sonuna kadar yaklaşık 50,000 yerinden olmuş ve zayıf nüfusa da 1,400 ton gıda malzemesi dağıtarak, 2001 boyunca Afganistanda 450.000'in üzerinde kişiye yiyecek ve başka yardım malzemeleri sağladı. Ekim 2001'de, Badakshan'da 10,000 ton, eyaletteki yüksek bölgelerdeki yardıma muhtaç insanlara da 4,000 ton gıda malzemesi dağıttı. Aynı zamanda FOCUS, eyaletteki taşralarda yıllık 30,000 ton tahıl üretilebilecek şekilde bir tarımsal program hazırladı.
1 Kasım'da, Amerikan C-17 uçakları 30.000 feet'ten (10.000 m) uçarak, Amerikan Bayrağı damgalı 1.000.000 gıda ve ilaç paketi bıraktı.
Uluslararası tepkiler > Protestolar, gösteriler ve mitingler

Bombalamanın başlamasından birkaç gün sonra, ABD ve diğer ülkelerde çeşitli şehir ve üniversite kampüsleri bünyesinde birkaç ufak protesto gösterisi meydana geldi. Bunlar genelde barış yanlısı gösterilerdi fakat asıl büyük protesto ve eylemler Taliban'ın önceki müttefiki Pakistan'da meydana geldi. Bunlardan birkaçı polis tarafından bastırıldı ve göstericilerden yaralananlar oldu. İslami ve İslami olmayan milletler beraberce Afganistan saldırılarına karşı çeşitli büyüklükte protesto ve mitingler düzenlediler. Protestocuların çoğu Afganistan saldırılarının gayrimeşru olduğunu düşünüyordu. Bazıları da ülkeye yiyecek götüren yardım gönüllülerinin engellenmesiyle, birçok insanın ölümüne yol açıldığını düşünmekteydiler.
Uluslararası tepkiler > Kamuoyu

Ekim 2001'de, taramalar göstermektedir ki, Amerikan halkının %88'i Afganistan'daki savaşı desteklerken, %10'u uygun görmemektedir. İngiltere'de de, %65'i savaşı desteklemektedir. Ağustos 2007'deki Gallup anketi sonucuna göre de, Amerikalıların %70'i Afganistan'a asker göndermekle hata yapıldığını düşünmezken, %25'i bunun bir hata olduğunu savunmaktadır. 2007 Ağustos'undaki bir ankette de, Kanadalıların %51'i Afganistan'a barışı korumak için birlik gönderilmesini doğru bulurken, %45'i bunun zıttını düşünmektedir. Aralık 2007'de yapılan bir ankete göre, Afganların %67'si ülkelerinde NATO gücünün bulunmasını desteklemektedir.
Savaşın Sivil Kayıpları

Marc W. Herold'a göre Amerikan bombaları sonucunda en az 3,700 ve belki de 5.000'e yakın sivil öldü. Herold'un çalışması hava saldırısından dolayı erişimleri kesilen hastane yolu, yiyecek veya elektrik eksikliği gibi dolaylı ölümleri kapsamamaktadır. Ayrıca yaralandıktan sonra ölen bomba kurbanları da hariç tutulmuştur. Aynı olayda çok farklı yaralanma şekilleri varken, Profesör Herold'ın çalışmasının %90'ı hafif olanları göstermektedir.
Bazıları Herold'ın tahminlerini tartışmaktadırlar. Amerikan Kuruluşları Enstitüsü'nden Joshua Muravchik ve Savunma Alternatifleri Projesi'nden Carl Conetta, Herold'ın Afgan İslami Basını'nı (Taliban'ın resmi sözcüsü) kullanmasını ağır biçimde eleştirdi ve hesaplarının şüpheli olduğunu iddia etti. Conetta ayrıca Herold'un çalışmalarında hesaplama hataları olduğunu belirtti. Conetta'nın çalışması toplam sivil kayıplarını 1,000 ile 1,300 arasında olduğunu belirtmiştir. Los Angeles Times'ın verdiği rakamlar da buna paralel olarak, 1,067 ile 1,201 kişi arasındadır.
Uyuşturucu ticareti

Ayrıca bakınız: Afganistan'da afyon üretimi
2000'de, Taliban afyon üretimine yasak getirdi ve bu da uyuşturucu mafyasının afyon üretiminde %90'a varan bir düşüşe sebep oldu. 2001'de Amerikan işgalinden sonra, afyon üretiminde gözle görülür bir artış yaşandı. 2005'te, Afganistan tekrar dünyanın 1 numaralı afyon üreticisi konumuna geldi ve dünyadaki üretilen afyonun %90'ını üretip ve birçoğunu da işleyerek eroin haline getiriyor ve Avrupa ve Rusya'ya satıyordu. Amerikan ve müttefiklerin uyuşturucu ticaretini engelleme yolunda başarılar elde etmelerine rağmen, bu çalışmalar sekteye uğradı çünkü çoğu şüpheli uyuşturucu trafikçisi Karzai hükûmetinde üst düzey görev almaktaydı. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suçlar Ofisi'nin (UNODC) tahminlerine göre; GSMH'nın %52'si uyuşturucu ticaretinden sağlanmaktadır ki, bu da yıllık 2.7 milyar dolar yapmaktadır. Üretimdeki artış, bozulan güvenlikle ilişkilendirilmektedir, öyle ki kalıcı güvenlikli bölgelerde daha az üretim yapılmaktadır. Haşhaşı yok etme politikası uluslararası camia tarafından yayıldı fakat haşhaşın yok edilmesi sonucunda alternatif projelerin yokluğundan dolayı geçim kaynakları kaybolacaktı ve bu yüzden Birleşmiş Milletler'in Uyuşturucuyla Savaş politikası başarısızlığa uğradı. Haşhaşın yetiştirilmesine engel olmaktansa, yok edilmesi yalnızca kırsal alanlarda fakirliğin aşırı biçimde artmasına neden oldu ve bu da özellikle Afganistan'ın güneyinde genel bir hoşnutsuzluğa neden oldu. Haşhaşı yok etmek için ilaç sektörü için lisanslı afyon üretimi gibi birkaç alternatif düşünüldü.
İnsan hakları ihlalleri

Afganistan'da insan hakları ihlallerine dair birçok rapor bulunmaktadır. Amerikan işgaliyle, İnsan Hakları Gözlemcisi raporlarına göre, güçlenen Taliban kuvvetleri, rekor düzeydeki uyuşturucu üretimi ve yeniden silahlanan kumandanlar, yüzbinlerce masum Afgan vatandaşın mutluluğu ve hakkına tehdit oluşturmaya başladılar.
İnsan hakları ihlalleri > Afganistan'daki insan hakları ihlallerinin tarihi

Afganistan son yirmi yıldır yaygın bir biçimde insan hakları ihlalleriyle yüz yüze kalmaktadır. Afganistan'da Sovyet İşgali, toplu ölümlere, işkencelere ve gelişigüzel bırakılan mayınlara neden olmuştur. Sonraki sivil savaş, güç için çatışan ayrılıkçı orduların yaygın suistimaline sahne olmuştur. Taliban 1996'da başa geldi ve 2001'deki Amerikan işgaline kadar ülkeyi yönetti. Taliban kadınlara uyguladığı insan hakları ihlalleriyle kötü tanınmıştır.
İnsan hakları ihlalleri > Taliban

Ana madde: Taliban
Taliban'ın güçlenmesi, Amerikan askerleri ve onların müttefiklerine zarar veriyordu. 2006'da, Taliban'ın ana finans kaynağı olan afyonun üretimi Afganistan'da %50 arttı. Amerikan Devlet Birimlerine göre, Afganistan'da Taliban'ın gücünün artması, özellikle kadınlara yönelik insan hakları ihlallerinin artmasına sebep oldu. Uluslararası Af Örgütü'ne göre, Taliban öğretmenleri öldürerek, yardım gönüllülerini kaçırarak ve okul binalarını yakarak, sivilleri hedef alan savaş suçu işlemektedir. Uluslararası Af Örgütü, 2006 yılında yol kenarına bırakılan bombalar veya Talibana bağlı intihar komandoları tarafından 756 sivilin öldürüldüğünü açıkladı.
İnsan hakları ihlalleri > Afgan Komutanları

Afgan komutanları ve çeşitli milletler tarafından desteklenen siyasi olarak güçlü adamlar, ülkedeki birçok kaçırma, tecavüz, hırsızlık ve haraç gibi suçlardan sorumlu tutulmuşlardır. Siyasi organizatörler ve gazeteciler Afgan ordusu veya polisi tarafından ölümle tehdit ediliyorlardı.
İnsan hakları ihlalleri > İşkence üzerine tartışmalar

Mart 2002'de, resmi CIA görevlileri, "geliştirilmiş sorgulama teknikleri" uygulama konusunda tartışmalı bir yetkiye sahip oldu. Bush yönetimi, savaş sahasında yakalanan El-Kaide üyelerinin Cenova Antlaşması'na bağlı olmadığını bildirdi. Uluslararası Af Örgütü 26 Nisan 2007'de yaptığı açıklamada, Kanadalı yetkililerin Afganistan'daki tutukluları ziyaret etmelerinin amacının, onları korumaktan çok siyasi şerefi korumak adına olduğunu bildirdiler.
Muhtemel sorgu teknikleri arasında, sarsmak ve hakaret etmek, ayakta pozisyonda kelepçeleyerek soğuk bir odaya sokmak ve suyla ıslatmak ve hatta water boarding denilen işkence de vardı. Water boarding, göz altındaki kimsenin yüzüne, tutuklu kendinin hava alamadığına veya boğuluyor olduğuna inanana kadar su püskürtme olayıdır. Amerikanlar Kabil'de bu tekniklerin uygulandığı bir hapishane bulundurmaktadır. 100 kadar önemli Birleşik Devletler hukuk profesörü, waterboarding'in işkence olduğunu belirtmişlerdir. Senator John McCain'de waterboarding'in sahte bir idam ve "çok aşırı bir ızdırap" olduğunu belirtti. CIA ise, waterboarding'i bir işkence olarak görmediklerini açıkladı.
İnsan hakları ihlalleri > Tutukluya Kötü Muamele Davaları

Amerikan personelinin Afganistan'da, Irak'ta ve Guantanamo Kampı'nda görevi kötüye kullanma ve tutukluların öldürüldüğüne dair suçlardan 330 adet görüşülen dava bulunmaktadır. Bagram Cezaevi işkenceleri sırasında, iki tutuklu parmaklıklara zincirlenmiş ve ölene dek dövülmüşlerdir. 15 Kasım 2005 tarihinde, 15 Amerikan askeri hakkında küçük suçlardan dava açılmıştır.
Abdul Wali 1 Haziran 2003'te Asadabad yakınlarında bir üste öldü. Sözde resmi Ordu Görevlisi ve CIA ajanı David Passaro tarafından dövülmüştü ve Passaro 17 Haziran 2004 tarihinde saldırı ve cinayetten 4 davadan tutuklandı.
24 Eylül 2006'da, LA Times'tan Craig Pyes, 2003 başlarında düzenledikleri turda Alabama Milli Muhafızlarından 1/20. Özel Kuvvetler Grubu(Airborne)'na mensup 10 üyenin Gardez'de bir üste Afgan Milli Ordusu askeri 18 yaşındaki Jamal Naseer'e işkence ettikleri ve sonra ateş ederek öldürdüklerini, kar gütmeyen bir organizasyon olan Savaş Suçları Projesi'nin araştırmalarının sonuçlarına dayanarak ileri sürdü. Bu olayın başındaki yetkililer, Subay Ken Waller ve Çavuş Phillip Abdow'dur. Bu iddia sözde uygun delillerle araştırmaya dayanarak düzenlenmiştir.
Savaşın kaybedilmesinin nedenleri

ABD ve müttefiklerinin savaşı kaybetmesinin iç ve dış pek çok nedeni vardı. Bunların başında:
Afganistan da düzenli bir ordu ve istihbaratın kurulamamış olması. ABD çekilirken Afgan ordusunun 300.000 kişiden  oluştuğu söylenmişti. Ancak gerçekte ordunun mevcudu Maliye bakanının açıklamasına göre 6 kat daha az 50.000 civarında idi. Kayıtlarda görünen askerlerin çoğu gerçekte  hayalet askerdi subaylar daha fazla maaş almak gerçekte hiç var olmayan askerleri varmış gibi göstererek maaşlarını ceplerine indirdiler.
Afgan yöneticiler arasında yolsuzluğun had safhada olması pek çok yöneticinin uluslararası yardımlar dahil aldığı paraları ceplerine indirmesı ve hak sahiplerine vermemesi
Afgan askerlerin para almak için orduya katılması para almayınca ordudan ayrılması pek çok zaman ordudan firar etmesi, saf değiştirmesi ya da gizlice Taliban için çalışması,
Bölgenin engebelli ve dağlık olması nedeniyle gerilla tipi savaşa uygun olması,
Altyapı ve yolların olmaması nedeniyle her yere zırhlı araçların ve nakil araçlarının gidememesi,
ABD ve Müttefiklerinin sık sık işledikleri insan hakları ihlalleri ve bu ihlallerin yeterince cezalandırılmaması,
Afgan hükûmetinin halkı temsil edememesi.
12 Kasım'da at sırtında yolculuk yapan ABD Güçleri ve Kuzey İttifakı.
Kamuflaj'ın etkisi. Afganistan Savaşı sırasında ABD Deniz Piyade Kolordusu 3. Deniz Piyade Tümeni 3. Deniz Piyade Alayı 3. Deniz Piyade Taburu'na bağlı asker (Mihter Lam, Lagman ili, Afganistan, 6 Nisan 2005)
10. Dağ Tümeni, Arana devriyeleri, Afganistan'dan bir asker.
Hollanda ordusu PzH 2000 ile Chura'da Taliban'ı bombalıyor. 16 Haziran 2007. Fotoğraf: David Axe.
USAF C-130 (Feyzabad Havaalanı, 23 Nisan 2008)
Bir USAF C-17 Globemaster III insani yardımdan üsse dönerken.
Fararh şehir hastanesinde savaşta yaralanan çocuk.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nde turizm

Petra tou Romiou ("Yunan Kayası"), Hesiodos'un Theogonia'sında tanrıça Aphrodite burada denizden doğdu.
Kıbrıs Cumhuriyeti 'nde turizm ekonomide baskın bir konuma sahiptir. Ayrıca, Kıbrıs kültürünü ve on yıllar boyunca çok uluslu / çok kültürlü gelişimini önemli ölçüde etkilemektedir. 2006 yılında turizm sektörü GSYİH'nın % 10,7'sine katkıda bulunmuş, bu da reel olarak toplam 5,445,0 milyon ABD doları olmuştur. Aynı yıl, toplam istihdamın 113.000 iş olduğu tahmin ediliyordu. Yılda yaklaşık 4 milyon turistin gelmesiyle dünyanın en popüler 40. varış noktasıdır. Ancak, yerel nüfusun kişi başına 6. sırada yer almaktadır. Kıbrıs Cumhuriyeti, 1975'ten beri Dünya Turizm Örgütü'nün tam üyesidir.
Akamas'da Avakas Gorge
Topografik harita Kıbrıs. Troodos Dağları
Protaras yaz aylarında plaj
Tarih

Maraş ve Gazimağusa, Kıbrıs'ın en popüler destinasyonu ve 1974'te Türkiye'nin yaptığı Kıbrıs Harekâtı'na kadar dünyanın en popüler destinasyonlarından biriydi.
Ülkeye göre gelenler

Yunan Kayası (arka plan), Avrupa'nın ön plandaki Saracen Kayası ile turist varışlarında aslan payını temsil eder. Ziyaretçilerin % 80'inden fazlası Kuzey, Batı ve Doğu Avrupa'dan gelirken, İngiliz turistler geleneksel turist olmaya devam ediyor. Buna yaygın olarak konuşulan İngilizcenin yanı sıra İngiliz sömürgeciliğinin geleneksel bağlantıları ve Akrotiri ve Dhekelia'daki İngiliz askeri üslerinin varlığı da dahil olmak üzere çeşitli faktörler katkıda bulunmaktadır. 2000'li yılların sonlarında İngiliz ekonomisindeki gerileme, turistlerin gelişindeki bir düşüşe Kıbrıs'ın turizm endüstrisinin tek bir müşteriye aşırı bağımlı olduğunu gösterdi. 2009 yılında diğer ülkelerden gelen gelişmeleri artırma çabaları devam etmektedir. Dikkat çekici bir şekilde ve en son jeopolitik gelişmelerle birlikte, ikinci en büyük segment, daha da artması beklenen Rus turistlerdir.
2018'de Kıbrıs'taki toplam turist sayısı 3.938.625 idi. Kısa vadede Kıbrıs'a gelen çoğu ziyaretçi aşağıdaki ülkelerden olmuştur:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |

| Sıra | Ülke | 2016 | 2017 | 2018 |
| 1 |  Birleşik Krallık | 1,157,978 |  1,253,839 |  1,327,805 |
| 2 |  Rusya | 781,634 |  824,494 |  783,631 |
| 3 |  İsrail | 148,739 |  261,966 |  232,561 |
| 4 |  Almanya | 124,030 |  188,826 |  189,200 |
| 5 |  Yunanistan | 160,254 |  169,712 |  186,370 |
| 6 |  İsveç | 115,019 |  136,725 |  153,769 |
| 7 |  Polonya | 42,683 |  56,665 |  89,508 |
| 8 |   İsviçre | 46,602 |  57,540 |  74,216 |
| 9 |  Ukrayna | 62,292 |  48,190 |  69,619 |
| 10 |  Romanya | 28,741 |  49,304 |  66,969 |
Rekabet

Dünya Ekonomik Forumu'nun 2013 Seyahat ve Turizm Rekabet Raporu'na göre, Kıbrıs'ın turizm endüstrisi, genel rekabet gücü bakımından dünyada 29. sıradadır. Turizm Altyapısı açısından Kıbrıs, turizm endüstrisi ile ilgili olarak dünyada 1. sıradadır. With some of the most popular Avrupa'nın en popüler ve en temiz plajlarından bazılarıyla, turizm endüstrisinin çoğu turist çekmek için "deniz, kum ve güneşine" güvenmektedir. Bu durum, yaz aylarında gelen orantısız sayıda turist varışının mevsimsel dağılımına yansır. Protaras ve Ayia Napa gibi pek çok doğu tatil köyü kış aylarında adanın batısında yatmaktadır. Kıbrıs tarih kültürünün, sanatın yanı sıra golf ve tenis gibi özel sporların tanıtımıyla turizme açık kalmaktadır.
Yatırım

Adadaki Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi 2016 raporu, 2015 yılında Seyahat ve Turizm endüstrisine yapılan toplam yatırımın 273,7 milyon Euro veya toplam yatırımların % 14,0'ı olduğunu belirtiyor. 2016 yılında % 5,3 oranında artış öngörüyor ve önümüzdeki on yıl içinde % 2,9 artarak 2026'da 384,6 milyon EUR'ya ulaşacaktır.
Yatırım > Mavi Bayraklar

En son KPMG raporuna göre, Kıbrıs en yoğun Mavi Bayraklı plajlara, kıyı şeridi başına en fazla Mavi Bayraklı kumsala ve dünyadaki kişi başına en fazla Mavi Bayrak'a sahiptir.
Yatırım > Emniyet ve Güvenlik

Kıbrıs Cumhuriyeti nüfus, CO2 Emisyonları, Polis personeli, trafik ölümleri, hırsızlıklar, saldırılar ve yaşam beklentisi verilerine dayanan 2015 yılı küresel bir anketinde dünyanın 5. en güvenli ülkesi oldu.