Osmanlı İmparatorluğu tarihi
Duraklama ve reform (1700-1827)

Ana madde: Osmanlı İmparatorluğu duraklama dönemi
Bu dönemde Osmanlı İmparatorluğu'na yönelik tehditler geleneksel düşman olan Avusturya İmparatorluğu'nun yanı sıra yeni bir düşman olan yükselen Rusya İmparatorluğu'ndan da geldi. İmparatorluğun Mısır ve Cezayir gibi bazı bölgeleri ismen olmasa da fiilen bağımsız hale geldi ve daha sonra Britanya ve Fransa'nın etkisi altına girdi. Daha sonra, 18. yüzyılda, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki merkezi otorite yerini yerel valilerin ve liderlerin sahip olduğu çeşitli derecelerde taşra özerkliğine bıraktı.
Ancak Rusya'nın genişlemesi büyüyen bir tehdit oluşturuyordu. Buna göre, İsveç Kralı XII. Karl, 1709'da Poltava Muharebesi'nde (1700-1721 Büyük Kuzey Savaşı'nın bir parçası) Ruslara yenilmesinin ardından Osmanlı İmparatorluğu'nda bir müttefik olarak memnuniyetle karşılandı. XII. Karl, Osmanlı Sultanı Üçüncü Ahmed'i Rusya'ya karşı savaş ilan etmeye ikna etti ve bu da 1710-1711 Prut Savaşı'nda Osmanlı zaferiyle sonuçlandı. Avusturya-Osmanlı Savaşı'nın (1716-1718) ardından 21 Temmuz 1718 tarihinde imzalanan Pasarofça Antlaşması, savaşlar arasında bir barış dönemi getirdi. Ancak antlaşma aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu'nun savunmada olduğunu ve Avrupa'da daha fazla saldırganlık göstermeyeceğini de ortaya koydu.
Sultan Üçüncü Ahmed'in lale çiçeğine olan sevgisi ve barışçıl saltanatını sembolize etmek için kullanması nedeniyle bu adı alan Lale Devri'nde (1718-1730), İmparatorluğun Avrupa'ya yönelik politikası değişime uğradı. İmparatorluk, Avrupa yayılmacılığına karşı bir savunma olarak hareket etmek için Balkan yarımadasındaki şehirlerinin tahkimatını geliştirmeye başladı. Kültürel eserler, güzel sanatlar ve mimari, Avrupa'daki Barok ve Rokoko akımlarından etkilenen daha ayrıntılı stillerle gelişti. Klasik bir örnek Topkapı Sarayı'nın önündeki III. Ahmed Çeşmesi'dir. Ünlü Flaman-Fransız ressam Jean-Baptiste Vanmour, Lale Devri'nde Osmanlı İmparatorluğu'nu ziyaret etmiş ve Osmanlı toplumunun ve imparatorluk sarayının günlük yaşamından sahneleri tasvir eden en ünlü sanat eserlerinden bazılarını yaptı.
I. Petro'nun 1725 yılında ölümü üzerine Petro'nun eşi Katerina, Çariçe I. Katerina olarak Rusya İmparatorluğu tahtına geçti. I. Katerina'nın yeğeni İmparatoriçe Anna İvanovna yönetimindeki Rusya, Avusturya ile birlikte 1735 yılından 1739 yılına kadar Osmanlı İmparatorluğu'na karşı savaştı. Bu savaş 18 Eylül 1739'da imzalanan Belgrad Antlaşması'yla sona erdi. Osmanlı; Belgrad'ı ve diğer toprakları Avusturya'dan geri aldı, ancak Azak Limanı'nı Ruslara kaptırdı. Ancak Belgrad Antlaşması'nın ardından Avusturya ve Rusya, Kral II. Frederick yönetimindeki Prusyalıların yükselişiyle uğraşmak zorunda kaldıkları için Osmanlı İmparatorluğu bir barış kuşağının tadını çıkarabildi.
Osmanlı'nın bu uzun barış ve aslında durgunluk dönemi, tarihçiler tarafından genellikle başarısız reformlar dönemi olarak nitelendirilir.[kaynak belirtilmeli] Bu dönemin ikinci yarısında, İstanbul Teknik Üniversitesi gibi yüksek öğretim kurumlarının kurulması da dahil olmak üzere eğitim ve teknoloji reformları yapıldı. Osmanlı bilim ve teknolojisi, Osmanlı alimlerinin klasik öğrenimi İslam felsefesi ve matematiğiyle sentezlemeleri ve Çin'in barut ve manyetik pusula gibi teknoloji alanındaki ilerlemelerini bilmelerinin bir sonucu olarak Orta Çağ'da oldukça itibar görmüştü. Ancak sonraki döneme gelindiğinde etkiler gerici ve muhafazakâr bir hal almıştır. 1734 yılında, Batı tarzı topçuluk yöntemlerini öğretmek amacıyla Fransız öğretmenlerle bir topçu okulu kurulduğunda, İslam din adamları teodise gerekçesiyle başarılı bir şekilde itiraz ettiler. Topçu okulu ancak 1754 yılında yarı gizli olarak yeniden açıldı. Daha önce, yazar loncaları matbaayı "Şeytan'ın İcadı" olarak kınamış ve Johannes Gutenberg tarafından Avrupa'da yaklaşık 1440 yılında icat edilmesi ile 1493 yılında İspanya'daki Sefarad Yahudileri tarafından İstanbul'da kurulan ilk Gutenberg matbaası ile Osmanlı toplumuna tanıtılması arasında 53 yıllık bir gecikmeden sorumlu olmuşlardı (1492 İspanyol Engizisyonu'ndan kaçarak Osmanlı İmparatorluğu'na göç etmişlerdi). Ancak matbaa 18. yüzyıla kadar Osmanlı İmparatorluğu'nda sadece gayrimüslimler tarafından kullanıldı. İbrahim Müteferrika 1726'da Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'yı, Başmüftü'yü ve din adamlarını matbaanın verimliliği konusunda ikna ettikten sonra Sultan Üçüncü Ahmed'e başvurarak Müteferrika'ya (bazı hattatların ve dini liderlerin muhalefetine rağmen) din dışı kitaplar basma izni verilmesini talep etti. Müteferrika'nın matbaası ilk kitabını 1729'da yayınladı ve 1743'e kadar 23 ciltte 17 eser yayınladı (her biri 500 ile 1000 nüsha arasındadır).
Diğer geçici reformlar da yürürlüğe kondu: vergiler düşürüldü, Osmanlı devletinin imajı iyileştirilmeye çalışıldı ve ilk özel yatırım ve girişimcilik örnekleri ortaya çıktı.
1739'dan beri devam eden barış döneminin ardından Rusya 1768'de yeniden yayılmacı arzularını ortaya koymaya başladı. Kaçak Polonyalı devrimcileri takip etme bahanesiyle Rus birlikleri Besarabya sınırında Osmanlı kontrolündeki Balta şehrine girerek halkı katletti ve şehri yerle bir etti. Bu eylem Osmanlı İmparatorluğu'nu 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'na kışkırttı. 1774'te imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması savaşı sona erdirdi ve Osmanlı kontrolündeki Eflak ve Boğdan'daki Hristiyan vatandaşlara ibadet özgürlüğü tanınmasına izin verildi. Rusya, Hristiyanların ibadet haklarının garantörü haline getirildi.
Rusya ve Osmanlı imparatorlukları arasında 18. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar bir dizi savaş yaşandı. 18. yüzyılın sonlarına gelindiğinde, Rusya ile yapılan çeşitli savaşlarda alınan bir dizi yenilgi, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki bazı kişilerin I. Petro'nun reformlarının Ruslara üstünlük sağladığı ve Osmanlıların daha fazla yenilgiden kaçınmak için Batı teknolojisine ayak uydurmak zorunda kalacağı sonucuna varmasına neden oldu.
Osmanlı askeri reform çabaları, orduyu Avrupa çizgisinde modernleştirmek için ilk büyük girişimleri yapan III. Selim (1789-1807) ile başlar. Ancak bu çabalar, kısmen dini liderlikten, ancak esas olarak anarşik ve etkisiz hale gelen Yeniçeri birliklerinden gelen gerici hareketler tarafından engellendi. Ayrıcalıkları kıskanan ve değişime şiddetle karşı çıkan bu kişiler bir Yeniçeri isyanı yarattılar. III. Selim'in çabaları tahtına ve hayatına mal oldu, ancak 1826'da Yeniçeri ocağını ortadan kaldıran halefi II. Mahmud tarafından kanlı bir şekilde çözüldü.
Sırp Devrimi (1804-1815), Doğu Sorunu sırasında Balkanlar'da bir ulusal uyanış döneminin başlangıcına işaret ediyordu. Sırbistan'ın kendi hanedanı altında kalıtsal bir monarşi olarak süzerenliği 1830'da de jure olarak kabul edildi. 1821 yılında Yunanlılar Sultan'a savaş ilan etti. Boğdan'da bir şaşırtmaca olarak başlayan isyanı, Korint Körfezi'nin kuzey kısmıyla birlikte Osmanlı İmparatorluğu'nun bağımsızlığını kazanan ilk bölgeleri olan Mora'daki ana devrim izledi (1829'da). 19. yüzyılın ortalarına gelindiğinde Osmanlı İmparatorluğu Avrupalılar tarafından "hasta adam" olarak adlandırılıyordu. Sırbistan Prensliği, Eflak, Boğdan ve Karadağ'dan oluşan süzeren devletleri 1860'lar ve 1870'lerde de jure bağımsızlık yolunda ilerlediler.