stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
L.E.S.
Önemli prodüksiyonları

"Life's a Bitch" - Illmatic (featuring Nas & AZ)
"Sugar Hill" - Doe or Die (featuring AZ & Miss Jones)
"Shaolin Style" - "The Lost Generation" (featuring Shyheim)
"Envy" - Jealous One's Envy (featuring Fat Joe)
"Glamour Life" - Capital Punishment (featuring Big Pun)
"Firm Biz" - Nas, Foxy Brown, AZ, and Nature Present The Firm: The Album (featuring The Firm)
"Favor for a Favor" - I Am... (featuring Nas & Scarface)
"Nastradamus" - Nastradamus (featuring Nas)
"Gettin' Jiggy wit It" - Big Willie Style (featuring Will Smith)
"The Flyest" - Stillmatic (featuring Nas & AZ)
"I'm Real" - J. Lo (Jennifer Lopez)
"Just a Moment" - Street's Disciple (featuring Nas & Quan)
"Black Republican" - Hip Hop Is Dead (featuring Nas & Jay-Z)
"Bring It All To Me" - Blaque (featuring Blaque & 'N Sync'den JC Chasez)
"Corner Bodega" - Power of the Dollar (50 Cent)
Korn (albüm)

Korn, Amerikalı Nu-Metal topluluğu Korn'un kendi adını taşıyan ilk albümünün adıdır. Bu albüm 11 Ekim 1994'te Immortal/Epic Records'tan çıkmıştır. 3,000,000 kopyanın üstünde satılmıştır.
Albümdeki şarkılar

"Blind" – 4:19
"Ball Tongue" – 4:29
"Need To" – 4:01
"Clown" – 4:37
"Divine" – 2:51
"Faget" – 5:49
"Shoots and Ladders" – 5:22
"Predictable" – 4:32
"Fake" – 4:51
"Helmet in the Bush" – 4:02
"Daddy" – 17:31
"Daddy" 9:31'de bitiyor, uzun bir sessizlikten sonra, 14:05'te "Saklı Şarkı" başlıyor.
Grup üyeleri

Reginald "Fieldy" Arvizu - Bas gitar
Jonathan Davis - Vocaller (Shoots and Ladder'daki gayda)
Chuck Johnson - Ses mühendisi, Mixleme
Judith Kiener - Vocaller ("Daddy"'nin sonundaki ninni)
Ross Robinson - Yapımcı, Ses mühendisi, Mixleme
Eddy Schreyer - Baş yapımcı
James "Munky" Shaffer - Gitar
David Silveria - Davul
Stephen Stickler - Fotoğrafçılık
Brian "Head" Welch - Gitar, Vokaller
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  MusicBrainz release group: aa08a002-2777-39cf-a554-e0988fc68030
Respect (dergi)

Respect. Jonathan Rheingold tarafından 2009 yılında kurulan New York merkezli hip hop ve foto muhabirliği dergisidir. Yayın, müzik, fotoğraf ve stile odaklanan hip hop kültürünü kapsamaktadır. Bir sayısı yaklaşık 250.000 tiraj yapmaktadır.
Rheingold daha önce Harris Publications'ın yönetici yayıncısıydı. Harris, 2009'da terk ettikten sonra Respect'i Scirecalabrisotto ve Sally Berman'ın yardımıyla başlattı.
Rhamphorhynchus

Rhamphorhynchus (/ˌræmfəˈrɪŋkəs/, Eski Yunanca "gaga" anlamına gelen rhamphos ve "burun" anlamına gelen rhynchus'tan) Jura dönemindeki uzun kuyruklu teruzorların bir cinsidir. Pterodactylus gibi çağdaşı, kısa kuyruklu pterodactyloid teruzorlardan daha az türetilmiş, uzun bir kuyruğu vardı. bağlarla sertleştirilmiş ve karakteristik bir yumuşak doku kuyruk kanadıyla sona eriyordu.
Kuluçka (epidemiyoloji)

Kuluçka süresi, canlının patojenik organizmaya, kimyasal maddeye ya da radyasyona maruz kalma ile belirgin belirtilerin ve bulguların ortaya çıkması arasında geçen süre. Tipik olarak enfeksiyon hastalıklarında, konakta belirtilerin ortaya çıkabilmesi için enfeksiyöz organizmanın çoğalması dönemidir.
Bazı hastalıklarda, bu diyagramda gösterildiği gibi, gizli dönem kuluçka süresinden daha kısadır. Bir kişi herhangi bir hastalık belirtisi göstermeden enfeksiyonu yayabilir. Böyle enfeksiyonlara subklinik enfeksiyon denir.
Gizli ya da gecikme süresi de denilebilmektedir. Gizli dönem ve kuluçka süresi arasındaki fark: kuluçka süresi, bulaş ve hastalığın klinik başlangıcı arasındaki süreyi ifade ederken; gizli dönem, bulaş ve bulaştıktan sonra hastalığın yayılım göstermesi arasındaki zamanı ifade eder. Bu dönemlerin süreleri hastalıktan hastalığa ve hastalığa maruz kalan canlıya göre değişiklik gösterir. Bir kişi hastalık taşıyıcı olabilir, tıpkı belirti göstermeksizin boğazda streptococcus bulunması gibi. Hastalığa bağlı olarak, hasta kişi kuluçka süresinde bulaştırıcı olabilir ya da olmayabilir.
Klinik gecikme sırasında enfeksiyon subkliniktir. Viral enfeksiyonlarda klinik gecikme süresinde virüs aktif olarak replike olur. Uyku döneminde viral gecikme döneminden farklı olarak virüs replikasyonu olmaz. Örneğin HIV enfeksiyonunun klinik gecikmesinde. AIDS'in ilk başlarında HIV, hiçbir belirti göstermez ve hiçbir bulguya neden olmaz, buna rağmen lenf sisteminde çoğalır ve hızla birikerek geniş bir viral yüke neden olur. Bu kişiler hastalığı bulaştırabilirler.
İçsel ve dışsal kuluçka dönemi

"İçsel kuluçka dönemi" ve "dışsal kuluçka dönemi" terimleri vektör kaynaklı hastalıklarda kullanılır. İçsel kuluçka süresi etkenin kesin konak tarafından alınıp bu konaktaki gelişimini tamamladığı süredir. Dışsal kuluçka süresi ise etkenin ara konak tarafından alınıp bu konaktaki gelişimini tamamladığı süredir.
Faktörlerin belirlenmesi

Bir hastalığa özel kuluçka süresini aşağıdaki faktörler de dahil çeşitli faktörler etkiler:
Enfeksiyöz etkenin dozu ya da alınma bölgesi
Alınma yolu
Enfeksiyöz etkenin çoğalma oranı
Konakçı duyarlılığı ve bağışıklık sisteminin durumu
Örnekler

Bireyler arası farklar nedeniyle, kuluçka süresi her zaman bir aralık olarak ifade edilir. Bu bilgiler her zaman mevcut olmasa da mümkün olduğunda %10 ila %90'lık bir aralığı ifade etmek en iyisidir.
Birçok durum için yetişkinlerde kuluçka süresi çocuk ve bebeklerden daha uzun sürer.
Grip
| Hastalık | asgari  | azami  | dönem |
| --- | --- | --- | --- |
| Pasteurella multocidanedenli Sellulit | 0 | 1 | gün |
| Suçiçeği | 9 | 21 | gün |
| Kolera | 0.5 | 4.5 | gün |
| Erythema infectiosum (Beşinci hastalık) | 13 | 18 | gün |
| 1 | 3 | gün |  |
| Nezle | 1 | 3 | gün |
| Deng humması | 3 | 14 | gün |
| Ebola | 1 | 21 (95%), 42 (98%)   | gün |
| Roseola | 5 | 15 | gün |
| HIV | 2 | 3 | hafta, ay ya da daha fazlası |
| Infectious mononucleosis (glandular fever) | 28 | 42 | gün |
| Kuru hastalığı | 10.3 | 13.2 | yıl  |
| Marburg | 5 | 10 | gün |
| Kızamık | 9 | 12 | gün |
| Kabakulak | 14 | 18 | gün |
| Norovirus | 1 | 2 | gün |
| Boğmaca    | 7 | 14 | gün |
| Çocuk felci | 7 | 14 | gün |
| Kuduz | 1 | 3 | ay, ancak <1 hafta >1 yıl arasında değişebilir. |
| Kayalık dağlar benekli ateşi | 2 | 14 | gün |
| Kızamıkçık  | 14 | 21 | gün |
| Kızıl (hastalık) | 1 | 4 | gün |
| SARS | 1 | 10 | gün |
| Çiçek hastalığı | 7 | 17 | gün |
| Tetanos | 7 | 21 | gün |
Refraktometri

Refraktometri, her ortamın kırılma indisinin farklı olması prensibini kullanarak, konsantrasyon ve madde miktarı gibi tayinleri yapmaya yarayan bir yöntemdir.
Kırılma indisi her maddeye özgü bir fiziksel özelliktir, bu sebeple kalitatif ve kantitatif analizlerde kullanabileceğimiz bir metottur. Günümüzde organik bileşiklerin kantitatif analizinde NMR, infrared spektroskopisi gibi yöntemler daha çok tercih edilmektedir.
Bir ortamın kırılma indisine n, elektromanyetik ışımanın vakumdaki hızına c, elektromanyetik ışımanın bu ortamdaki hızına da v dersek, şöyle bir bağıntı elde ederiz:
n=c/v
Benzer maddelerin kırılma indisleri birbirine çok yakın olduğundan (1.25 -1.80 arası) ±0.001 duyarlılıkla ölçüm yapabilmemiz gerekir.
Işının bir ortama geliş açısına i, yansıma açısına da r dersek eğer, Snell Yasasına göre şöyle bir bağıntı yazabiliriz:
sini/sinr=v1/v2=n2/n1
v1: Işının 1. ortamdaki hızı
v2: Işının 2. ortamdaki hızı
n1: 1. ortamın indisi
n2: 2. ortamın indisi
Işının geliş açısı, ışının hızı ve ortamın indisi ile orantılıdır. Işının geliş ve yansıma açılarını bilmemiz halinde, iki ortamın kırılma indislerinin oranlarını bulabiliriz. Ya da bir ortamın indisini biliyorsak, diğer ortamın indisini de bu bağıntı sayesinde hesaplayabiliriz.
Kırılma indisleri farklı olan bölgelerde ışının hareketi iki şekilde gerçekleşir:
n2 > n1 koşulunda, i geliş açısı, r yansıma açısından daha büyük olacaktır.
Geliş açısı büyüdükçe, kırılma açısı da büyür. Buna rağmen geliş açısı, kırılma açısından her zaman daha büyüktür.
n1 > n2 koşulunda, yüksek yoğunluklu ortamdan düşük yoğunluklu ortama geçiş sırasında yansıma açısı, geliş açısından daha büyüktür. Geliş açısı büyüdükçe, yansıma açısı da 90º'ye yaklaşır.
Kritik Açı

Işımanın 90º 'lik bir açı ile kırılmasını sağlayan geliş açısına kritik açı denir. Işının kritik açıdan daha küçük bir değerle gelmesi halinde, yansıma sonucu aydınlık bölge oluşur. Eğer ışın iki ortam arasındaki yüzeye kritik açıdan daha büyük bir açıyla gelirse, ışın kırılmaya değil, yansımaya uğrar. Yoğunluğu büyük ortama kritik açıyla gelen bir ışın, 90ºlik bir açı ile kırılır. Yoğunluğu küçük ortama 90ºlik açı ile gelen bir ışın ise yoğunluğu büyük olan ortama kritik açı ile girer. Snell yasasından yararlanarak şöyle bir bağıntı yazabiliriz:
sin Өc=n2/n1
Refraktometre cihazının içerisinde prizmalar kullanılır. Gönderdiğimiz ışın örnekten geçip prizmaya değişik açılarla gelir. Eğer geldiği açılar kritik açıdan küçükse, aydınlık bölge oluşur. Kritik açıdan büyük açılarla gelmişse, karanlık bölge oluşur. Karanlık ve aydınlık bölgenin sınırı kritik açıya karşılık gelir.
Bir maddenin kırılma indisi, kullanılan ışımanın dalga boyuna, sıcaklığa ve derişime bağlıdır. Bunun dışında sıkıştırılabilen maddelerin kırılma indisi, basınca bağlı olarak da değişir. Dalga boyunun kırılma indisine etki etmesinden dolayı, kullandığımız ışımanın dalga boyunu da belirtmeliyiz. Ticari refraktometrelerde genellikle sodyumun atomunun yaydığı yaklaşık eşit şiddetlerdeki, 589.0 ve 589.6 nm 'deki hatları kullanılır. Bu hatlar sodyum D hatları olarak adlandırılır.
Prizmalar içindedir.
Abbe Refraktometresi

Kırılma indisi tayininde kullandığımız alete Abbe Refraktometresi denir. Abbe refraktometresinde iki prizmanın arasına kırılma indisini tayin edeceğimiz maddeyi sıvı film olarak yerleştiririz. Prizmalara gönderdiğimiz ışık ile, kritik açıdan daha küçük açı ile gelen ışınların oluşturduğu aydınlık bölge ve kritik açıdan daha büyük açıyla gelen ışınların oluşturduğu karanlık bölgeyi görebiliriz.
Nitel Analiz: Ölçtüğümüz kırılma indisi değerlerini, saf maddelerinin kırılma indisi değerleri ile karşılaştırarak refraktometrik nicel analizi gerçekleştirmiş oluruz. Eğer karşılaştırma yapacağımız standart bir indis değeri bulamazsak, Lorentz-Lorenz molar kırılma indisini buluruz. Bu değer R ile gösterilir ve
R=(n²-1)*M/(n²+2)*d ile de formülize edilebilir.
M, molekülün mol kütlesi, d ise yoğunluğudur. Buradan R değerini buluruz ve bilinen değerler ile hesapladığımız R´ değeriyle karşılaştırma yaparız.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  NKC: ph125067
La Romareda Stadyumu

| La Romareda |
| --- | --- |


Tam isim: Estadio de La Romareda
Yer: Zaragoza, İspanya
Koordinatlar: 41°38′12″K 0°54′07″B﻿ / ﻿41.63667°K 0.90194°B﻿ / 41.63667; -0.90194
Temel atma: 19 Eylül 1956
Açılış: 8 Eylül 1957
Yenileme: 1977, 1982, 1994
Sahibi: Ayuntamiento de Zaragoza
İşletmeci: Real Zaragoza
Zemin: Doğal çim
Maliyet: 21,512,640.50 Pts.
Mimar: Francisco Riestra
Proje müdürü: José Beltrán
Genel müteahhit: Agromán
Ev sahibi: Real Zaragoza
Kapasite: 34,496
Boyutlar: 107×68 metre


La Romareda, Zaragoza'da bulunan Real Zaragoza'ya ev sahipliği yapan stadyumdur. 8 Eylül 1957 yılında Real Zaragoza ve Osasuna arasında yapılan karşılaşma ile açılmıştır. 34,496 kişilik stadyum Real Zaragoza maçlarında ortalama 30.000 kişiyi ağırlar.
Stadyum üç kere yenilenmiştir. 1977 yılında yenilenen stadyum, 1982 FIFA Dünya Kupası için 1982 yılında özel olarak yenilenmiştir. 1994 yılındaki yenileme ise sonuncudur. Real Zaragoza bu stadın yerine yeni bir stad inşa etmeyi de düşünmektedir.
| g t 1982 FIFA Dünya Kupası stadyumları |
| --- | --- |
 Balaídos Stadyumu (Vigo)  Benito Villamarín Stadyumu (Sevilla)  Camp Nou (Barselona)  Carlos Tartiere Stadyumu (Oviedo)  El Molinón Stadyumu (Gijón)  José Rico Pérez Stadyumu (Alicante)  José Zorrilla Stadyumu (Valladolid)  La Rosaleda Stadyumu (Malaga)  La Romareda Stadyumu (Zaragoza)  Manuel Martínez Valero Stadyumu (Elche)  Mestalla Stadyumu (Valensiya)  Ramón Sánchez Pizjuán Stadyumu (Sevilla)  Riazor Stadyumu (La Coruña)  San Mamés Stadyumu (Bilbao)  Santiago Bernabéu Stadyumu (Madrid)  Sarrià Stadyumu (Barselona)  Vicente Calderón Stadyumu (Madrid) 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  MusicBrainz: 94a89f0d-ddaa-4a3e-b487-65b7d2a701fa
Rhantherium

Rhantherium Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
Kirkwall Havalimanı

Kirkwall Havalimanı (IATA: KOI, ICAO: EGPA), İskoçya'ya bağlı Orkney Adaları'nın ana havalimanıdır. Kirkwall'ın  4,6 kilometre (2,9 mi) güneydoğusunda yer almaktadır. Havalimanı, Highlands and Islands Airports şirketine aittir. Havalimanı Loganair tarafından kullanılmaktadır.
Tarihçe

Havalimanı, 1940 yılında Scapa Flow deniz üssünün savunması için RAF Grimsetter olarak inşa edildi ve hizmete girdi. 1943'te Kraliyet Donanması'nın Filo Hava Kolu, RNAS Kirkwall ve ardından HMS Robin olarak devraldı. Kontrol 1948'de Sivil Havacılık Bakanlığı'na, 1986'da Highlands and Islands Airports şirketine geçti.
Havayolları ve varış noktaları > Yolcu

| Hava yolları | Uçuş noktaları |
| --- | --- |
Loganair: Aberdeen, Eday, Edinburgh, Glasgow, Inverness, Kuzey Ronaldsay, Papa Westray, Sanday, Stronsay, Sumburgh, Westray
Havayolları ve varış noktaları > Kargo

| Hava yolları | Uçuş noktaları |
| --- | --- |
Royal Mail: Aberdeen, Sumburgh, Inverness
İstatistikler ve trafik > Yıllık Trafik İstatistikleri

Kaynak Vikiveri sorgusuna bakın.
| Yıl | Yolcular> Sayı | Yolcular> % değişim | Uçak Seferleri> Sayı | Uçak Seferleri> % değişim |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2015 | 160,234 |  | 10,701 |  |
| 2016 | 163,029 |  1.7% | 11,045 |  3.2% |
| 2017 | 177,248 |  9% | 14,754 |  8.7% |
| 2018 | 181,562 |  2.4% | 14,771 |  0.1% |
| 2019 | 171,603 |  5.9% | 14,247 |  3.5% |
| 2020 | 63,113 |  63.2% | - | - |
İstatistikler ve trafik > En işlek rotalar

| Sıralama | Havalimanı | Yolcular | Değişim 2019–2020 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Aberdeen | 21,806 |  55.9% |
| 2 | Edinburgh | 13,436 |  72.2% |
| 3 | Glasgow | 5,734 |  71.6% |
| 4 | Sumburgh | 5,650 |  40.1% |
| 5 | Inverness | 4,466 |  78.4% |
| 6 | North Ronaldsay | 3,204 |  43.4% |
| 7 | Papa Westray | 2,670 |  44.8% |
| 8 | Westray | 1,999 |  42.5% |
| 9 | Stronsay | 1,957 |  41.6% |
| 10 | Sanday | 1,834 |  38% |
| 11 | Eday | 357 |  31.9% |
Yeşil enerji

Temiz enerji kaynaklarının (rüzgar, dalgalar, gelgitler) hidrojen gazı (H2) üretmek için kullanılabilecek fazla elektriği ürettiği Orkney'de suyun elektrolizi ile hidrojen üretimi, 2020'nin sonlarında başarılı bir şekilde devam ediyordu. Kirkwall Havalimanı'nda binaları ve suyu ısıtan eski teknoloji ile yaratılan önemli ölçüdeki karbon emisyonlarını azaltmak amacıyla ısıtma sistemine bir hidrojen yakıtlı motor sistemi eklemek için plan yapılmaktadır. Bu, İskoç hükûmeti tarafından Highlands and Islands Airports şirketine verilen "2040 yılına kadar dünyanın ilk net sıfır karbon emisyonlu havacılık bölgesi haline gelmesi" görevi için düzenlenen planın bir parçasıdır.
Kazalar ve olaylar

25 Ekim 1979 - Alidair'e ait bir Vickers Viscount G-BFYZ, 4 numaralı pervanesini piste çarptı ve büyük oranda hasar gördü.
Rhamphogyne

Rhamphogyne, Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
La Rochelle Kuşatması

Kardinal Richelieu Kuşatması sırasında La Rochelle Deniz Surları üzerinde
La Rochelle Kuşatması (Fransızca: Le Siège de La Rochelle veya Le Grand Siège de La Rochelle) 1627-1628'de, Fransa'da Louis XIII'ün askerî gücüyle Huguenotlar arasında geçen savaşın sonucu olarak gerçekleşmiştir. La Rochelle Kuşatması Fransa'da Katolikler ile Protestanlar arasındaki gerginliğin doruk noktası olmuştur. Kuşatma Kral Louis XIII'ün ve Katoliklerin mutlak zaferiyle sonuçlanmıştır.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4541828-7  LCCN: sh95002200  NLI: 987007539525905171
Quasimodo

Quasimodo ve Esmeralda
Quasimodo, Victor Hugo tarafından 1831'de yazılan Notre Dame'ın Kamburu (Fransızca: Notre Dame de Paris, İngilizce: The Hunchback of Notre Dame) romanında Çingene Esmeralda'ya âşık olan çirkin, kambur, aksak ve sağır zangoç.
Romandaki Quasimodo, vahşi ve asil ruhluluğun trajik bir örneğidir.
Karakter

Quasimodo (Türkçe okunuşu Kazimodo) ağır fiziksel sorunlarla birlikte doğmuştur. Hugo, Quasimodo'nun sağ gözünü kapatan iri bir siğilden başka sırtında da kambur olduğunu tasvir eder.
4 yaşına doğru ebeveynleri tarafından Notre Dame Katedrali'nin merdivenlerinde terkedilmiştir, çirkinliği sebebiyle kimse almak istemeyince rahip Claude Frollo tarafından evlat edinilmiş ve Claude Frollo, paskalya sonrası ilk pazar günüyle ilgili olarak adını Quasimodo koymuştur. Büyüyünce katedralin çanlarını çalmakla görevlendirilen Quasimodo çan sesleri yüzünden zamanla sağır olur.
Sürekli çirkinliğiyle alay eden halkın içine karışmaktan hiç hoşlanmaz. Zamanla insanların her söylediğini bir alay veya lanet saymaya başlamış, insanlara duyduğu kin her gün büyümüştür. Sağırlığı sebebiyle sadece yalnız kaldığında bozduğu bir suskunluğa gömülmüştür. Notre Dame Katedrali'nin çan kulesi en sevdiği yerdir. Marie adını verdiği büyük çan en büyük neşe kaynağı ve sevgilisidir. Çingene kızı Esmeralda'yı görüp ona âşık olana kadar.
Televizyon

Quasimodo, Pierre Métais'in orijinal bir fikrine dayanan ve France Télévisions'da yayınlanan (26 bölümden oluşan)  Quasimodo  (1996) adlı bir animasyon dizisinin ortaya çıkmasına yol açtı.
Kirpi

Başlığın diğer anlamları için Kirpi (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Kirpi (Erinaceus), kirpigiller (Erinaceidae) familyasından gececil, böcekçil bir memeli cinsi.
Özellikleri

Yaklaşık 30 cm boyundadır. Ağırlığı cinsiyete, yaşa ve yaşadığı koşullara bağlı olarak 500-1200 gr. arasında değişir. Gövdesinin üzeri 2-2,5 cm uzunluğundaki kılçık dikenlerle örtülüdür. Kızdırıldığı zaman vücudu yuvarlak hale gelir ve böylece bir diken topuna dönüşür.
Yaşam alanları

Çalılıklı ormanlardan, büyük park ve bahçelere kadar pek çok yerde yaşayabilir. Nemli yerleri sever. Toprak içine açtığı tünellerde ve kaya kovuklarında barınır.
Dağılımı

Avrupa ve Asya'da görülür. Türkiye'nin hemen her yerinde rastlanır. Yalnız geceleri etkindir. Çevre sıcaklığının 4 °C'nin altına düştüğü zaman kış uykusuna yatar. Hamilelikleri 5-6 hafta sürer. Her doğumda 3-8 yavru doğurur. Ortalama ömrü 18 yıldır.
Beslenme > Doğal hayatta beslenmeleri

Çoğunlukla böcek, sümüklüböcek, kurbağa, solucan, nadiren küçük fare ve yılan yavrularını yer.
İnsanların dayanabildiği tetanus zehri miktarının 7 bin katına dayanıklı oldukları saptanmıştır. Çok zehirli bazı böcek ve yılanları kolaylıkla avlayıp yer. Ancak engerek zehri gibi bazı zehirlere karşı da dayanıksızdır.
Beslenme > Esaret altında beslenmeleri

Öncelikle, kirpiler doğal hayattan koparılıp esir edilmemelidir. Olağanüstü bir durum olmadığı sürece, şirin diye kirpi yavrularına bakmak için eve götürmek, doğal hayata zarar verir. Kirpilerin Türkiye'de koruma altındaki türlerden olduğu unutulmamalıdır.
Erişkin kirpiler kedi mamalarını severek yer. İnek sütü verilmemelidir. Yüksek miktarda laktoz içerdiğinden kirpiler için öldürücüdür, çünkü kirpiler laktozu sindiremez. Bu durum bağırsaklarda ishale sebebiyet verir, ishale bağlı su kaybı ve beslenme yetersizliğinden ölür. Yetim kalan yavruların beslenmesi gerektiğinde yabani hayvan konusunda tecrübeli veteriner hekimlere danışılmalıdır. Dişleri çıkan yavruya konserve veya ıslatılmış kuru kedi-köpek maması verilebilir.
İnsan besini olarak

Kirpi etinin egzama hastalığına iyi geldiği, halk arasında yaygın fakat yanlış bir inançtır.[kaynak belirtilmeli] Bunun Hayat-ül hayvan gibi kitaplarda da verilmesi, kirpinin yasak olduğu halde avlanılmasını tetiklemektedir.[kaynak belirtilmeli] Kirpi Hanefi ve Hanbeliler'de mekruh, Şafii ve Malikiler'de helâl sayılmıştır.[kaynak belirtilmeli]
Türkiye'de kirpiler

Türkiye'de 2 türe ait 3 alt tür bulunur:
E. concolor (Ak göğüslü kirpi)
E. c. concolor: Karadeniz bölgesinde
E. c. transcaucasicus: Diğer bölgelerde
E. roumanicus (Doğu Avrupa kirpisi)
E. r. drozdovskii: Trakya bölgesinde
E. europaeus türü Türkiye'de bulunmaz. Bu ad altında literatürde geçenlerin Trakya hariç hepsi E. concolor türündendir.
Türkiye'de avlanması yasaktır. Kırmızı listede "NT" kategorisindedir. Kirpiler, Türkiye'nin koruma altındaki türlerinden biridir; Resmi Gazete'de yayınlanan “Çevre ve Orman Bakanlığı’nca Koruma Altına Alınan Yaban Hayvanları” (EK LİSTE 1) listesinde belirtilmiştir. Ayrıca kirpilerin doğal ortamından uzaklaştırılması, satılması, evlerde pet hayvanı olarak bakılması yasaktır. Konuyla ilgili ihbarlarla Doğa Koruma ve Milli Parklar İl Müdürlükleri ilgilenmektedir.
Türleri

Erinaceus concolor (Ak göğüslü kirpi)
Erinaceus concolor concolor TÜRKİYE (Karadeniz)
Erinaceus concolor rhodius (Rodos kirpisi)
Erinaceus concolor transcaucasicus TÜRKİYE (diğer bölgeler)
Erinaceus roumanicus (Doğu Avrupa kirpisi)
Erinaceus roumanicus roumanicus
Erinaceus roumanicus bolkayi
Erinaceus roumanicus drozdovskii TÜRKİYE (Trakya)
Erinaceus roumanicus nesiotes (Girit kirpisi)
Erinaceus roumanicus pallidus
Erinaceus europaeus (Batı Avrupa kirpisi)
Erinaceus amurensis (Amur kirpisi)
Resim galerisi

Kirpi (Şarkışla)
Dikenleri
Yavru
Yuvada yavrular
Remakes

Remakes, Azerbaycanlı şarkıcı Aygün Kazımova'nın derleme albümü.
Albüm hakkında bilgi

Albümde 2001 yılından 2020 yılı da dahil olmakla, Aygün Kazımova'nın performansında SS Production şirketinin yapımcılığı ile sunulan şarkıların remake versiyonları toplanmıştır. Albümdeki "Sevdim" şarkısı Yunan şarkıcı Anna Vissi'nin şarkısıdır. Şarkının Türkçe sözlerini Burçin Birgen yazmıştır ve Aygün Kazımova şarkıyı ilk defa 2001 yılında seslendirmiştir. Albümdeki sürümü şarkının remake versiyonudur. Albümdeki "Günah" isimli şarkı, Pop Diva Aygün Kazımova'nın 2016 yılında okuduğu "Yalana bax" şarkısının remake versiyonudur. Şarkının düzenlemesini Azeri DJ Jay Aliyev yapmıştır. Albümdeki Пусть isimli şarkı, Aygün Kazımova'nın S.U.S. ismli şarkısının Rusça versiyonudur.
Şarkı listesi

| No>  | Başlık | Söz yazar(ları)ı | Besteci(ler) | Süre |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Я и ты"   | Kamal | Alice May | 04.10 |
| 2. | "Я Девушка Восточная"   | Elnur Məmmədov | Vakıf Gerayzade | 05.01 |
| 3. | "Günah" (Jay Aliyev Remix) | Sevinc Şirin | Sevinc Tağıyeva | 02.49 |
| 4. | "Seni düşündükçe"   | Vahid Aziz | Rövşən Şərəfli | 04.17 |
| 5. | "Карие Глаза"   | Elnur Məmmədov | Vakıf Gerayzade | 03.45 |
| 6. | "Sevdim"   | Burçin Birgen | Nikos Karvelas | 02.46 |
| 7. | "Sevgilim, Süz"   | Teymur Məmmədov | Vakıf Gerayzade | 04.19 |
| 8. | "Пусть"   | Evgenya Trubacheva | Stephane Mgebrishvili | 03.51 |
| 9. | "Günah (Extended Version)" (Jay Aliyev Remix) | Sevinc Şirin | Sevinc Tağıyeva | 05.01 |
Listeler

| Liste (2020) | En yüksek |
| --- | --- |
Azerbaijan Apple Music Top Albums : 62
Yayımlanma tarihleri

| Ülke | Tarih | Format(lar) | Şirket |
| --- | --- | --- | --- |
| Azerbaycan | 3 Haziran 2020 | Dijital indirme | SS Production |
| Dünya geneli | 3 Haziran 2020 | Dijital indirme | SS Production |
Rhamphophora

Rhamphophora Stenopodainae altfamilyasına bağlı bir böcek cinsidir.
Korotkoff sesleri

Manşet ile tansiyon ölçümü
Korotkoff sesleri, tıbbi personelin manşet ve steteskop kullanarak tansiyon ölçtükleri zaman dinledikleri seslerdir. Bu sesler ismini, 1905 yılında Rus İmparatorluğu'nun St. Petersburg İmparatorluk Tıp Akademisi'nde doktorluk yapmış ve sesleri keşfetmiş Dr. Nikolai Korotkov'dan alır.