Federalizm
Anayasal yapı > Güçler ayrılığı

Federal sistemlerde, güçlerin federal ve bölgesel hükûmetler arasındaki bölünmesi genellikle anayasa ile belirlenir. Hemen hemen her ülke, belirli bir derecede bölgesel özerkliğe izin verir, ancak federasyonlarda bile, bileşen devletlerin kendi kendini yönetme hakkı anayasal olarak sağlanmıştır. Bileşen devletler genellikle kendi anayasalarına sahiptirler ve bu anayasaları gerektiği gibi değiştirebilirler, ancak anlaşmazlık durumunda federal anayasa genellikle öncelik kazanır.
Hemen hemen tüm federasyonlarda merkezi hükûmet, dış politika ve ulusal savunmanın ayrıcalıklı federal yetkiler olduğu ayrıcalıklara sahiptir. Eğer bu böyle olmasaydı, Birleşmiş Milletler tanımına göre bir federasyon tek egemen bir devlet olmazdı. Almanya'nın eyaletleri, uluslararası düzeyde kendi adlarına hareket etme hakkını korurlar, bu koşul başlangıçta 1871'de Bavyera Krallığı'nın Alman İmparatorluğu'na katılma anlaşmasına karşılık olarak verilmiştir. Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nin anayasaları, federal hükûmete özellikle verilmeyen tüm yetkilerin eyaletler tarafından elde tutulduğunu belirtir. Kanada ve Hindistan gibi bazı ülkelerin anayasaları, yerel hükûmetlere özellikle verilmeyen yetkilerin federal hükûmet tarafından elde tutulduğunu belirtir. AB'nin Lizbon Antlaşması'na göre yetkilendirilmemiş yetkiler veya birlik yetkisi altında paylaşılmamış yetkiler, birleşen devletler tarafından elde tutulur.
Her bir federasyonun bileşen devletinin aynı yetkilere sahip olduğu durumda, "simetrik federalizm" olduğu söylenir. Asimetrik federalizm, devletlere farklı yetkilerin verildiği veya bazılarının diğerlerine göre daha fazla özerkliğe sahip olduğu durumda mevcuttur. Bu genellikle belirli bir bölgede veya bölgelerde farklı bir kültürün varlığını kabul etme nedeniyle yapılır. İspanya'da Basklar, Katalanlar ve Galiçyalılar, Navarra, Galiçya, Katalonya ve Bask Ülkesi gibi "tarihi topluluklar" da dahil olmak üzere ulusal özgünlüklerinin tanınmasını teşvik eden tarihi bir hareketi başlattılar. Diğer İspanyol bölgeleri için sonradan genişletilen düzenleme veya özerk topluluklar için İspanya (aynı zamanda "herkese kahve" düzenlemesi olarak da adlandırılır), ayrı kimliklerle başa çıkmak ve çevresel milliyetçi eğilimleri hafifletmek, tarih boyunca sahip oldukları belirli haklara saygı göstermek amacıyla yapıldı. Ancak, kesin anlamda İspanya bir federasyon değil, bir birim devlet içinde asimetrik devredilmiş hükûmet sistemi olarak kabul edilir.
Bir federasyonun tarih içindeki gelişimi sırasında, devletlerden merkeze doğru güçlü bir hareketin olduğu genellikle görülür, çünkü federal hükûmet beklenmeyen durumlarla başa çıkmak için ek yetkiler kazanır. Bir federal hükûmetin yeni yetkilere sahip olması, resmi bir anayasa değişikliği veya sadece mahkemelerin verdiği mevcut anayasa yetkilerinin genişletilmesi yoluyla olabilir.
Genellikle bir federasyon iki seviyede oluşturulur: merkezi hükûmet ve bölgeler (eyaletler, vilayetler, bölgeler) ve ikinci veya üçüncü seviye idari siyasi birimler hakkında pek bir şey söylenmez. Brezilya bu konuda bir istisnadır, çünkü 1988 Anayasası belediyeleri özerk siyasi birimler olarak dahil etti ve federasyonu üç bölümlü yaptı: Birlik, Eyaletler ve belediyeleri içeren üçlü bir federasyon. Her devlet, kendi yasama konseyine (câmara de vereadores) ve bir belediye başkanına (prefeito) sahip belediyelere (municípios) ayrılmıştır ve bu belediyeler Federal ve Eyalet Hükûmeti'nden kısmen bağımsızdır. Her belediyenin bir "küçük anayasası" olan "organic law" (lei orgânica) adlı bir yasası vardır. Meksika, belediyelerin federal anayasa tarafından tam özerklik verilen bir ara durumdur ve bunların varlığı (municipio libre, "özgür belediye") federal hükûmet tarafından kabul edilmiştir ve eyaletlerin anayasaları tarafından iptal edilemez. Ayrıca federal anayasa, hangi yetki ve yetkinliklerin sadece belediyelere ait olduğunu ve birleşik devletlere ait olmadığını belirler. Bununla birlikte, belediyelerin seçilmiş yasama meclisleri yoktur.
Federasyonlar genellikle, devletler birliği olmasına rağmen yine de kendi içlerinde devletler (veya devletlik özellikleri) olma paradoksunu kullanır. Örneğin, Amerikan kurucu babası James Madison (ABD Anayasasının yazarı), Federalist Paper No. 39'da ABD Anayasasının "katı bir şekilde ne ulusal ne de federal bir anayasa olduğunu; ancak her ikisinin bileşimini" yazdı. Temelde federal, ulusal bir kaynaktan, olağan hükûmet yetkilerinin kaynakları, kısmen federal, kısmen ulusal... Bu, ABD'deki devletlerin, kendi onaylarıyla federasyona devretmedikleri tüm egemenliği sürdürmeleri gerçeğinden kaynaklanır. Bu, Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nın Onuncu Değişikliği tarafından teyit edilmiştir ve Federal Hükûmet'e devredilmeyen tüm yetkilerin ve hakların devletlere ve halka ait olduğunu saklar.