stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kakuti
Tarihçe

Kakuti köyünün bulunduğu yer, antik çağda Kolheti Krallığı'nın sınırları içindeydi. Bronz Çağı'na ait köyde ortaya çıkarılmış ve Ozurgeti Tarih Müzesi'nde korunan bir balta buranın çok eski yerleşim yeri olduğunu göstermektedir. Kakuti adının "Kakutia" soyadını taşıyan ve bu bölgede sürü otlatan bir çobandan geldiği kabul edilmektedir. Orta Çağ'da Gürcü krallıkları ve prenslikleri idaresinde yer alıyordu. Osmanlılar bu yerleşimi 18. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirdiler. Osmanlı idaresinden önce başlamak üzere, bu bölge 17. yüzyılın ortalarından 1770'lere değin Tavdgiridze ailesinin mülküydü. Kakuti, Çoloki Nehri'nin iki yakasında yer alıyordu. 1828-29 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından bu nehir iki ülke arasında sınır olarak belirlenince, köy ikiye bölündü. Çürüksu (Kobuleti) tarafında kalan kısmı "Gağma Kakuti" (გაღმა ქაქუთი / Karşı Kakuti) ve Guria tarafında kalana da "Gamoğma Kakuti" (გამოღმა ქაქუთი / Beri Kakuti) denmiştir.
Kakuti köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde de Kakut (كاكوت) şeklinde kaydedilmiştir. Bu sırada köy, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Çürüksu kazasına bağlıydı. Salnameye göre köyün nüfusu 16 hanede yaşayan 42 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusu olması ihtimali vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 5 inek, 2 at ve 177 keçi kaydedilmiştir.
Kakuti köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı.
Batum-Çürüksu bölgesinin Ruslara teslimi sırasında orada bulunan Aleksandr Frenkel, 1879 yılında yayımlanan kitabında, Kobuleti (Çürüksu) halkının kendilerine "Gurci" („гурджи‟) denmesini hakaret saydığını, Çürüksu'da Kakuti, Açkva, Natshavatevi gibi Guria bölgesine daha yakın olan köylerde halkın İslam dinini 25-30 yıl önce kabul ettiğini yazmıştır. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Kukuti (Кукути) şeklinde kaydettiği köy, Batum sancağının Kintrişi kazasına bağlı Leğva nahiyesinin dört köyünde biriydi. Leğva nahiyesi, Kakuti dışında, idari merkez olan Leğva, Skura ve Tshrapona köylerinden oluşuyordu. Kakuti köyünün nüfusu, 88'i erkek ve 86'sı kadın olmak üzere, 24 hanede yaşayan 174 kişiden oluşuyordu. Köy halkı, Müslüman Gürcü anlamında "Acaralı" olarak kaydedilmiştir.
Kakuti köyünün Rusya'ya bırakılmasının ardından iki ülke arasında karşılıklı göçü öngören İstanbul Antlaşması imzalandı. Buna bağlı olarak Müslüman Gürcülerin bölgeden göç ettiği bilinmektedir. Nitekim Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, 1891 yılından önce köyden 30 hanenin göç ettiğini yazmıştır. Çiçinadze'nin verdiği bilgiye göre köyde bu tarihte 50 hane yaşıyordu. Köyün camisi ve imamı vardı.
Coğrafya

Kakuti köyü, Mesheti Dağının batı yakasında, Çoloki Nehri'nin sol kıyısında, deniz seviyesinden yaklaşık 320 metre yükseklikte yer alır. Kobuleti kasabasına 20 kilometre uzaklıktadır.
Nüfus

Kakuti köyünde 1908 yılında 122 kişi, 2002 yılında 1.438 kişi, 2014 yılında 1.211 kişi yaşıyordu.
Ray Lewis

| --- | --- |
Ray Lewis, 2008
Kişisel bilgileri
Doğumu: 15 Mayıs 1975 (49 yaşında) Bartow, Florida
Boy: 1.85 m (6 ft 1 in)
Spor
Ülke:  ABD
Spor: Amerikan futbolu
Takım: Baltimore Ravens
Raymond Anthony Lewis Jr. (d.15 Mayıs 1975) ABD'li eski Amerikan futbolu oyuncusudur, 17 yıllık National Football League (NFL) kariyerinin tamamında Baltimore Ravens forması giymiştir. Savunmada linebacker pozisyonunda oynamış olan sporcu NFL Rekorları listesine girecek derecede başarılıydı. Ravens formasıyla Super Bowl XXXV (2000 Sezonu) ve Super Bowl XLVII (2012 Sezonu) şampiyonlukları mevcuttur.
Kariyeri

Raymond Anthony Jenkins, Florida eyaletinin Bartow kentinde doğmuştur. Beş kardeşin en büyüğüdür. Annesi onu dünyaya getirdiğinde 16 yaşındadır, babası ise lise yıllarında güreş yapmış, sonrasında uyuşturucuya bağlı suçlar nedeniyle hapis cezası almıştır. Babası uzun süre evden uzakta olduğu için kardeşlerine hem ağabeylik hem de babalık yapmak durumunda kalmıştır. Liseye başladığında biyolojik babasının soyadını bırakarak o dönem annesinin sevgilisi olan Ray Lewis'in soyadını almıştır. Buna rağmen sevgilisinin annesine şiddet uyguladığı bilinmektedir, Ray buna engel olabilmek için güç kazanma antrenmanlarına başlamış, günlük programına uyabilmek için satın aldığı 52 kartlık iskambil destesine atfen profesyonel kariyerinde bu numaralı formayı giymiştir. Lakeland'deki Kathleen Lisesinin ardından Miami Üniversitesine giden Lewis, burada Miami Hurricanes takımının formasını başarıyla giymiştir. Üniversitelerarası çeşitli yarışmalarda ve seçmelerde başarılar kazanmış, üniversite öğrenimini son yılında bırakarak 1996 National Football League Draftına katılmıştır. Draftlarda o yıl liglere katılan Baltimore Ravens tarafından ilk turda 26. sırada seçilmiştir.
2012 sezonuna kadar NFL'de yer alan oyuncu 2 Super Bowl şampiyonluğu kazanmıştır. NFL çapında yılın savunma oyuncusu seçilmiş, en değerli oyuncu ödülü almıştır. Ayrıca Pro Football Hall of Fame listesine seçilme olanağı olan ilk yılda bu gelmiş geçmiş en değerli oyuncu listesine dahil edilmiştir. Yaptığı savunma ve başardığı istatistiklerle NFL Rekorları listesinde yer alan sporcu NFL tarihindeki en başarılı savunmacıların en başında yer almaktadır.
Başarıları

| İşaretler |
| --- | --- |
: NFL Yılın Savunmacısı
: Super Bowl Şampiyonu
: Ligin en iyisi
: NFL rekoru
Kalın: Kariyer rekoru
| Yıl | Takım | Maç# | Tackle> B | Tackle> Solo | Tackle> Ast | Tackle> Sack | Tackle> SckY | Tackle> Safety | Interception> Int | Interception> Yard | Interception> TD | Interception> PD | Fumble> FF | Fumble> FR |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1996 | Baltimore Ravens | 14 | 110 | 95 | 15 | 2.5 | 9 | 0 | 1 | 0 | 0 | 5 | 0 | 0 |
| 1997 | Baltimore Ravens | 16 | 184 | 156 | 28 | 4.0 | 27 | 0 | 1 | 18 | 0 | 10 | 1 | 1 |
| 1998 | Baltimore Ravens | 14 | 120 | 101 | 19 | 3.0 | 14 | 0 | 2 | 25 | 0 | 7 | 1 | 0 |
| 1999 | Baltimore Ravens | 16 | 165 | 130 | 35 | 3.5 | 21 | 1 | 3 | 97 | 0 | 8 | 0 | 0 |
| 2000 | Baltimore Ravens | 16 | 137 | 108 | 29 | 3.0 | 33 | 0 | 2 | 1 | 0 | 6 | 0 | 3 |
| 2001 | Baltimore Ravens | 16 | 162 | 114 | 48 | 3.5 | 26 | 0 | 3 | 115 | 0 | 10 | 1 | 1 |
| 2002 | Baltimore Ravens | 5 | 58 | 43 | 15 | 0.0 | 0 | 0 | 2 | 4 | 0 | 3 | 1 | 1 |
| 2003 | Baltimore Ravens | 16 | 163 | 121 | 42 | 1.5 | 11 | 0 | 6 | 99 | 1 | 14 | 2 | 2 |
| 2004 | Baltimore Ravens | 15 | 147 | 101 | 46 | 1.0 | 9 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6 | 1 | 2 |
| 2005 | Baltimore Ravens | 6 | 46 | 38 | 8 | 1.0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 2 | 0 | 1 |
| 2006 | Baltimore Ravens | 14 | 103 | 80 | 23 | 5.0 | 37 | 0 | 2 | 27 | 0 | 8 | 1 | 1 |
| 2007 | Baltimore Ravens | 14 | 121 | 83 | 38 | 2.0 | 7 | 0 | 2 | 35 | 1 | 10 | 2 | 1 |
| 2008 | Baltimore Ravens | 16 | 118 | 85 | 33 | 3.5 | 33 | 0 | 3 | 43 | 0 | 9 | 2 | 2 |
| 2009 | Baltimore Ravens | 16 | 134 | 95 | 39 | 3.0 | 16 | 0 | 0 | 9 | 0 | 7 | 2 | 1 |
| 2010 | Baltimore Ravens | 16 | 139 | 102 | 37 | 2.0 | 8 | 0 | 2 | 26 | 1 | 4 | 2 | 3 |
| 2011 | Baltimore Ravens | 12 | 95 | 72 | 23 | 2.0 | 16 | 0 | 1 | 4 | 0 | 7 | 2 | 0 |
| 2012 | Baltimore Ravens | 6 | 57 | 44 | 13 | 1.0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 1 |
| Kariyer | Kariyer | 228 | 2,059 | 1,568 | 491 | 41.5 | 266 | 1 | 31 | 503 | 3 | 117 | 19 | 20 |
Cinayet davası

Ray Lewis, Super Bowl XXXIV şampiyonluk maçında yer almasa da karşılaşmayı izlemeye Atlanta'ya gitmiş maçın ardından düzenlenen partiye iki arkadaşı, Reginald Oakley ve Joseph Sweeting ile beraber gitmiştir. 31 Ocak 2000 gecesi bir gece kulübünün önünde büyük bir kavga çıkmıştır. Çok sayıda kişinin karıştığı kavgada 24 yaşındaki Richard Lollar ve 21 yaşındaki Jacinth Baker aldıkları çok sayıdaki bıçak darbesinden dolayı hastaneye kaldırılırken yolda hayatlarını kaybederler. Olay yerinde bulunan bir bıçakta hiçbir parmak izi veya DNA örneği bulunamamıştır. Ancak Baker'ın kanı, Ray Lewis'in limuzinin koltuğunda bulunmuştur. Ayrıca Lewis'in limuzin şoförü polise verdiği ifadede Oakley ve Sweeting'in adamları bıçakladıklarına dair böbürlenerek konuştuklarını duyduğunu söylemiştir. Olayın ardından üç gün sonra Lewis ve arkadaşları cinayet suçlamasıyla tutuklanmıştır. Lewis mahkemeye çıkmadan önce iki hafta cezaevinde kalmış, bu süreçte avukatları aracılığıyla savcılıkla işbirliği yapmıştır. İlk ifadesinde belirttiği şekilde olay yerinde bulunmadığına dair sözlerini geri çekerek olay yerinde olduğunu kabul etmiş, bunun karşılığında ise kendisi hakkında cinayet suçlamaları düşürülmüştür. 12 ay ceza alıp şartlı tahliye edilen Lewis ayrıca iki arkadaşı aleyhine ifade vermiş, partiye gitmeden önce her ikisinin de sustalı çakı aldıklarını söylemiştir. Dava sürecinin sonunda Oakley ve Sweeting de delil yetersizliğinden beraat etmiştir. Olaydan yıllar sonra Lewis öldürülen iki kişinin ailesiyle mahkeme dışında uzlaşmış ve ailelere yüklü miktarda yardımda bulunmuştur. Bütün bu gelişmelerde dikkat çeken bir nokta da olay günü Lewis'in giydiği cekettir. Bu ceket hiç bulunamamıştır ve muhtemelen Lewis tarafından kendisi aleyhine dellil olabileceği çekincesiyle imha edilmiştir. Lewis'in tüm bu süreçlerde avukatlığını üstlenen Ed Garland dava sürecindeki başarısıyla ün kazanmıştır.
Ailesi

Ray Lewis hiç evlenmemiştir. Dört farklı kadından 4 oğlan ve 2 kız olmak üzere toplamda 6 çocuk babasıdır.
Ray Lewis, Raven'ın 18 Kasım 2007'de Cleveland Browns'a 33-30 mağlup olduğu sırada
Hristiyan haçı türleri

Hristiyanlığın ana dinî sembolü olan Hristiyan haçı, farklı kültürlerde farklı şekillerde gösterilir.
Türler > Basit haçlar

Basit ya da erken haç türleri, antik dönemde ortaya çıktı.
| Görsel | Ad | Tanım |
| --- | --- | --- |
|  | Yunan haçı | Kolları aynı uzunluktadır. |
|   | Latin ya da Roma haçı | Dikey kolu yatay kolundan daha uzundur. İsa'nın çarmıha gerilişindeki haçı temsil eder. |
|  | Bizans haçı | Dikey kolu yatay kolundan daha uzundur ve merkezden uçlara giderken kollar kalınlaşır. Bizans İmparatorluğu'nun yanı sıra Franklar ve Gotlar gibi diğer Hristiyan topluluklar tarafından da kullanılmıştır. |
|  | Patrik haçı (üç çubuklu haç) | Üst kısımdaki iki yatay kol vardır. Daha kısa olan üstteki kol, İsa'nın çarmıha gerilişi sırasında bileklerinden çivilenen kısmı temsil eder. |
|  | Çifte haç | Dört kolu vardır. |
|  | Lorraine haçı (çift çubuklu haç) | Uzun olan dikey çubuğu diklemesine kesen iki çubuktan oluşur. Üstteki çubuğun daha kısa olduğu ve iki çubuğun da eş uzunlukta olduğu sürümleri mevcuttur. |
|  | Papalık haçı | Dikey çubuğun üst kısmına yakın, her biri bir altındakinden kısa üç yatay çubuk vardır. |
|  | Kutsal Kalp | İsa'nın Kutsal Kalbi'nin bir tasarımının üzerinde bir Latin haçı vardır. |
|  | Salem haçı |  |
|  | Monogramik haç (tau-ro haçı) |  |
|  | Hi Ro/Krismon/Labarum |  |
|  | Basamaklı haç |  |
|  | Kudüs haçı |  |
|  | Halkalı haç |  |
|  | Çatallı haç |  |
Türler > Aziz haçları

| Görsel | Ad | Tanım |
| --- | --- | --- |
|  | Aziz Petrus haçı |  |
|   | Tau haçı |  |
|  | Saltir ya da crux decussata (Aziz Andreas haçı) |  |
|   | Brigida'nın haçı |  |
|  | Aziz Yorgi haçı |  |
|  | Çapalı haç (Aziz Klement haçı) |  |
|  | Cuthbert haçı |  |
|  | Aziz Gilbert haçı |  |
|  | Aziz Yakup haçı |  |
|  | Aziz Julianus haçı |  |
|  | Azize Nino haçı |  |
|  | Aziz Tomas haçı |  |
|  | Aziz Filipus haçı |  |
|   | Aziz Floriyan haçı |  |
|  | Katerina çarkı |  |
|  | Aziz Ioannes haçı |  |
|  | Aziz Chad haçı |  |
|  | Yeremya haçı |  |
|  | Lazarus haçı |  |
|  | Aziz Mauritius haçı |  |
Türler > Mezhepsel ya da bölgesel haçlar

| Görsel | Ad | Tanım |
| --- | --- | --- |
|   | Ermeni haçı |  |
|  | Bolnisi haçı |  |
|  | Bizans haçı |  |
|  | Canterbury haçı |  |
|  | Kelt haçı |  |
|  | Kıpti haçı |  |
|  | Kıpti haçı |  |
|  | Yeni Kıpti haçı |  |
|  | Etiyopya-Eritre haçı |  |
|  | Haç ve taç |  |
|  | Doğu Süryani haçı |  |
|  | Gama haçı |  |
|  | Huguenot haçı |  |
|  | Malta haçı |  |
|  | İsa Nişanı haçı |  |
|  | Yüca İsa Nişanı haçı |  |
|  | Maruni haçı |  |
|  | Nestûrî haçı |  |
|  | Oksitanya haçı |  |
|  | Karolenj haçı |  |
|  | Güllü Haç |  |
|  | Sırp haçı |  |
|  | Teslis Kalkanı |  |
|     | Suppedaneum haçı |  |
|   | Makedonya haçı |  |
|  | Anuradhapura haçı |  |
|     | Kuzey haçı (İskandinav haçı) |  |
|  | Batı Süryani haçı |  |
|  | Gion-mamori mon |  |
Türler > Modern haçlar

| Görsel | Ad | Tanım |
| --- | --- | --- |
|   | Meryem haçı |  |
|  | Hristiyan evrenselciliği merkezsiz haçı |  |
|   | Ordnance Survey haçları |  |
Garip Bir İzdivaç

| --- | --- |
Film afişi
Yönetmen: Nejat Saydam
Yapımcı: Murat Köseoğlu
Senarist: Nejat Saydam
Hikâye (eser): Muazzez Tahsin Berkand
Oyuncular: Türkan Şoray Tamer Yiğit
Görüntü yönetmeni: Melih Sertesen
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Melodram
Renk: Siyah-beyaz
Yapım yılı: 1965
Süre: 100 dakika
Ülke:  Türkiye
Dil: Türkçe
Garip Bir İzdivaç 1965 yılı Türk yapımı romantik dram filmidir. Yönetmenliğini Nejat Saydam yapmıştır. Filmin başrollerinde Türkan Şoray ve Tamer Yiğit oynamıştır.
Mustafa Çamran

| Mustafa Çamran |
| --- | --- |

Kişisel bilgiler
Doğum: 08 Mart 1932(1932-03-08) Tahran, İran
Ölüm: 21 Haziran 1981 Süsengird, İran
Mesleği: İranlı Akademisyen, Fizikçi, Siyasetçi, Aktivist, Mehdi Bezirgan devletinde İran’ın savunma bakanı
Dini: Şii İslam
Mustafa Çamran Savehî (Farsça: مصطفی چمران, d. 8 Mart 1932 - ö. 21 Haziran 1981), İranlı akademisyen, fizikçi, siyasetçi, Mehdi Bezirgan hükûmetinde İran’ın savunma bakanı, Amel hareketin kuruluşunda Musa el-Sadr’ın yardımcısı, İslamî Şûra Meclisinin temsilcisi, İran-Irak Savaşında komutan.
Hayatı > Doğumu

8 Mart 1932 tarihinde, Tahran’da sekiz nüfûslu bir ailede dünyaya geldi. Babası Hassan Çamran, İran’ın Save şehrindeki Çamran adlı bir köyünden Tahran’a göç etmişti.
Hayatı > Eğitimi

Çamran ilk eğitimini Tahran'ın İntisariye okulunda başladı. Ortaöğretimini de Darul Funun ve Elborz okullarında bitirdi. 1953 yılında yüksek puanı ile Tahran üniversitesinin Fen Fakültesinde Elektromekanik dalında tahsilini devam etti. Lisansini bitirdikten sonra yüksek lisans için Teksas Üniversitesi'nin bursunu aldı ve eğitimini devam etti.
Doktorasını de Amerika’nın  Kaliforniya Üniversitesi'nde Elektro-Fizik dalında yaptı.
Çamran Farsça’ya ek olarak, Arapça, İngilizce, Türkçe, Fransızca ve Almanca’yı de çok iyi biliyordu.
Hayatı > Kitapları

Mustafa Çamran bir savaşçı olmakla beraber bir fikir ve düşünce adamıydı. İrfan ve sanatı çok severdi.
Onun irfanı söz ve düşünceleri "Ruhun İrfanla Yükselişi" adlı bir kitapta toplanmıştır. Yazmış olduğu kitaplar çeşitli dillere çevrilir. Türkçeye çevrilen 'Biz ve Allah' ve 'Ruhun İrfanla Yükselişi' kitapları basılmıştır.
Ayrıca kendi eğitim dalı hakkında da birkaç kitap ve makaleler yazmıştır. "An integrator based on motion and electrostatic charge." onun basılmış yüksek lisans tezidir.
Hayatı > Siyasal mücadelesi

ortaöğretim yıllarında İslami mücadele ile tanıştı. Doktorasını alırken Müslüman Öğrenciler Birliği kurarak onun lideri oldu. Eğitimini tamamladıktan sonra İran’a döndü. 1963 yılında İran’da ortaya çıkan “15 Hordad Kıyamı”na katıldı. Olaydan sonra Mısır’a gitmek zorunda kaldı, orada Filistin davası ile ilgilenir ve gerilla eğitimi aldı.
1970 yılında Lübnan’a gitti. Musa el-Sadr ile tanışıp emperyalizm ve siyonitlere karşı İslamı mücadelelere katıldı.  Aynı zamanda “Emel” örgütünü oluşturmakta Musa Sadr ile çaba gösterdi. İran'ın inkılabıyla birlikte Lübnan'dan İran'a dönüp İslam İnkılabı Muhafızları'nın örgütlenmesinde öncülük etti. İran-Irak Savaşı başladığı zaman savaşa katıldı. Cephede pastar komutanı olarak hizmet verdi.
Öldürülüşü

21 Haziran 1981 tarihinde İran'ın güneyinde yer alan Dehleviye bölgesinde bir operasyon sırasında öldü.
Optik illüzyon

Bir optik illüzyon. A karesi B karesi ile tamamen aynı tonda gri renge sahip.
İllüzyonun yeniden yapımı
Optik illüzyon (görsel illüzyon) ya da göz yanılsaması, görsel olarak algılanan görüntüler ile nesnel gerçekliğin farklı olduğu durumlar için kullanılan terimdir. Göz tarafından toplanan ve beyinde işlenen bilgiler uyaran kaynağının fiziksel ölçümü ile uyuşmayan bir algı oluşturur. Temel olarak 3 tipi vardır: Değişmez optik illüzyonlar ile temsil ettiği nesnelerden farklı algılanan görüntüler oluşturulur, fizyolojik optik illüzyonlar gözlerin ve beynin belirli bir tür aşırı uyarılması (parlaklık, renk, boyut, konum, eğim, hareket) ile etki gösterir ve bilişsel illüzyonlar, bilinçsiz çıkarımlar sonucu oluşur.
Fizyolojik illüzyonlar

Fizyolojik yanılsamaların; parlak ışıkları izleyen ardıl görüntüde olduğu gibi ya da  aşırı derecede uzun değişken desenlere adapte uyaranlarda (koşullu algısal ikincil etki) olduğu gibi; parlaklık, renk, konum, boyut, hareket, vb. rakip uyarı yarışı veya içerik etkileşimi suretiyle göz veya beyin üzerinde aşırı uyarım etkisi olduğu tahmin ediliyor. Teoriye göre; bir uyarıcı, görsel işlemenin erken dönemlerinde kendine ayrılmış sinir yolunu takip eder. Bu yoğun ve yineleyici aktivite bitişikteki aktif kanallarla etkileşime neden olarak fizyolojik bir dengesizlik oluşturarak algıyı değiştirir.
Hermann'ın ızgara illüzyonu ve Mach bantları biyolojik bir yaklaşımla en iyi açıklanan iki yanılsamadır. Lateral inhibisyon, algı bölgesindeki retinanın ışık ve karanlık reseptörleri aktif olmak için birbirleriyle yarış içerisine girerlerken birbirlerini etkilemeleridir. Bu açıklama Mach bantları izlerken renklerin etrafında neden artan ve azalan parlaklıklar gördüğümüzü açıklamaktadır. Bir reseptör aktifleştiğinde kendine komşu reseptörü inhibe eder. Bu inhibisyon kenarları vurgulayarak, kontrast oluşturur. Hermann ızgara illüzyonunda gri noktalar kesişim yerlerinde görülürler çünkü artmış karanlık çevrenin sonucu olarak inhibitör cevap oluşmuştur. Yeni çalışmalarda "ampirik" yaklaşımlar optik yanılsamalarda olayların açıklanmasında başarı gösterdi ve yanal inhibisyona dayanan teorilerle mücadele etmektedirler (Howe ve ark. 2005).
Bilişsel illüzyonlar

Bilişsel yanılsamalara dünya hakkındaki varsayımların etkileşimi ile ortaya çıkan "bilinçsiz çıkarımlar"ın yol açtığı varsayılır. Bu fikir ilk olarak 19. yüzyılda Hermann Helmholtz tarafından ortaya atılmıştır. Bilişsel yanılsamalar yaygın olarak belirsiz görüntü, deforme yanılsamalar, paradoks illüzyonlar ya da kurmaca yanılsamalar olarak ayrılırlar.
Belirsiz görüntü; resim ya da nesneler arasında alternatif yorumlara neden olan bir algısal geçiş oluşmaktadır. Necker küpü iyi bilinen bir örneğidir, başka bir örneği de Rubin vazosudur.
Deforme veya geometrik optik illüzyonlar; büyüklük, uzunluk, pozisyon veya eğrilik çarpıtmaları ile karakterizedir. Çarpıcı bir örneği Kafe duvarı yanılsamasıdır. Diğer örnekler ise ünlü Müller-Lyer illüzyonu ve Ponzo yanılsamasıdır.
Paradoks yanılsamalar; Penrose üçgeni veya imkânsız merdiven gibi paradoksal ya da imkânsız olan nesneler tarafından oluşturulan görüntülerdir, diğerleri; M. C. Escher'in Artan ve Azalan ve  Şelale örnekleridir.
Kurmaca yanılsamalar; Bir şekil herhangi bir uyarı olmadan algılandığı zaman bahsedilir.
Bilişsel yanılsamaların açıklaması > Algısal organizasyon

Dünya anlayışı için  gelen duyguları anlamlı bilgiler haline çevirmek gereklidir. Gestalt psikologlarına göre bunu yapmanın tek yolu duyusal uyaranları algılayan bireyin bunu anlamlı bir bütün halinde algılamasıdır. Tavşan-ördek illüzyonunda olduğu gibi bakış yönüne göre görüntü tavşan ya da ördek olabilmektedir. Burada şekil ve zemin yanılsaması ile  zemin algısına göre şekil değişebilmektedir.
Ayrıca Gestalt Teorisi Kanizsa Üçgeni'nde olduğu gibi hayali hatların oluşumunu da açıklayabilir. Burada gerçekte var olmadığı halde beyaz bir üçgen algılanmaktadır. Beynin tanıdık basit nesneleri görme ihtiyacı vardır ve tek tek öğelerden bir "bütün" görüntüsünü oluşturma eğilimi vardır. Gestalt, Almanca "form" veya "şekil" anlamına gelir.
Bilişsel yanılsamaların açıklaması > Derinlik ve hareket algılama

İllüzyonlar temel olarak üç boyutlu nesneleri ikinci boyutta algılamaya çalışma ile ilgilidir. Ponzo illüzyonunda beyin ikinci boyuttan üçüncü boyutu kavramaya çalışırken  derinlik hissi algısı bir yanılsamaya yol açar. Burada her iki sarı çizgide aynı boyda olmasına rağmen beyin perspektif algısı nedeniyle üstteki çizgiyi daha uzun algılama eğilimindedir.
Derinlik algısı ve hareket algılanması bir dizi duyusal illüzyondan sorumludur. Örneğin animasyon filmleri beynin hızla arka arkaya üretilen biraz değişik görüntülerin bir hareket olarak algıladığı yanılsamaya dayanmaktadır. Bir diğer örnek; bir uçak gibi büyük bir nesneyi yavaş hareket ediyormuş gibi bir araba gibi uçağa göre küçük bir nesneyi ise daha hızlı hareket ediyormuş gibi algılamamızdır. Aslında bir uçak bir otomobile göre çok daha hızlıdır.
Bilişsel yanılsamaların açıklaması > Renk ve parlaklık sabitliği

Burada algısal sabitlik yanılsamanın temel kaynağıdır. Renk sabitliği ve parlaklık sabitliği tanıdık bir nesneyi ondan yansıyan ışığın miktarı veya rengi ne olursa olsun aynı renkte görünür olmasından sorumludur. Bilinmedik bir nesneyi çevreleyen bölgenin parlaklığı veya rengi değiştiğinde nesnede algılanan renk veya kontrast değişimi bir yanılsama oluşturulabilir.
Bilişsel yanılsamaların açıklaması > Nesne sabitliği

Renk ve parlaklık sabitliği algısında olduğu gibi, beynin tutarlı bir şekil veya boyuta sahip tanıdık nesneleri anlama yeteneği vardır. Örneğin bir kapının açık ve kapalı olarak görüntüsünün retina üzerinde nasıl değişebileceğine bakılmaksızın dikdörtgen olarak algılanır. Alışılmadık nesneler her zaman şekil sabitliği kurallarına uymaz ve bakış açısı değiştiğinde değişebilirler. Shepard değişen masa illüzyonu şekil sabitliği bozulmasına dayalı illüzyona bir örnektir.
Bilişsel yanılsamaların açıklaması > Gelecek algısı

New York'ta Rensselaer Polytechnic Institute'de araştırmacı olan ve optik illüzyonlarla ilgilenen Mark Changizi, görsel yanılsamalara neden olarak en fazla insanların uyanıkken deneyimlediği bir nöral gecikmeden bahsetmektedir. Işık retinaya çarptığında, saniyenin onda birinde beyin sinyallerine çevirerek dünyanın görsel bir algısını oluşturur.
Bilim insanları gecikmeyi bilmektedirler ancak hâlâ insanların bunu nasıl telafi ettikleri tartışılmaktadır. Bir öneriye göre insan motor sistemi her nasılsa gecikmeyi telafi etmek için hareketlerimiz değiştirmektedir.
Changizi insan görme sisteminin nöral gecikmeleri telafi etmek için geleceğe yönelik bir saniyenin onda biri sürede meydana gelecek görüntüler oluşturma kapasitesinde evrimleşmiş olduğunu iddia etmektedir.
Beynimizle geleceği algılamak istediğimizde ve bu algıların gerçeklikle uyuşmaması durumunda illüzyon oluşur. Örneğin, Hering İllüzyonu isimli yanılsamada merkezi bir nokta etrafında bisiklet tekeri telleri varmış gibi görünmektedir. Bunun yanında merkez noktaya paralel iki dikey çizgi görünmektedir. İllüzyon burada bizim gelecek görüşü kabiliyetimizi harekete geçirmekte ve hareket ediyormuşuz izlenimi vermektedir. Biz aslında hareket etmediğimizden ve şekil sabit olduğundan düz çizgilerde eğimli olanlar gibi görünmektedir.
Sanatçılar

Optik illüzyonlar üzerinde çalışan bazı sanatçılara M. C. Escher, Bridget Riley, Salvador Dalí, Giuseppe Arcimboldo, Marcel Duchamp, Oscar Reutersvärd, Victor Vasarely ve Charles Allan Gilbert örnek verilebilir.
İllüzyonlar üzerinde çalışan çağdaş sanatçılara Octavio Ocampo, Dick Termes, Shigeo Fukuda, Patrick Hughes, István Orosz, Rob Gonsalves, Gianni A. Sarcone, Ben Heine ve Akiyoshi Kitaoka örnek verilebilir.
Optik illüzyonlar ayrıca filmlerde zorlu perspektif tekniği olarak kullanılır.