Rusya'da insan hakları
Putin'in başkanlığı > Sorunlara genel bakış > Siyasi mahkumlar

Adil yargılanma hakkı ve siyasi veya dini zulümden korunma hakkı son on yılda daha sık bir şekilde ihlal edildi.
Siyasi mahkûmlar olarak kabul edilen kişilerin sayıları son dört yılda keskin bir şekilde arttı. Mayıs 2016'da Memorial İnsan Hakları Merkezi toplamın 89 olduğunu belirtti. Mayıs 2017'ye kadar Memorial, en az 117 siyasi mahkûm veya düşünce mahkûmu (66'sı Rusya'da 2010'dan beri yasaklanmış olan Müslüman Hizb ut-Tahrir el-İslami örgütüne üye olmakla suçlanıyor) olduğunu değerlendirdi. Bu tutuklular arasında Hizb-ut Tahrir'e bağlı olmakla suçlanan Kırım'dan insan hakları savunucusu Emir Üsein Kuku da var. Uluslararası Af Örgütü derhal serbest bırakılması çağrısında bulundu.
Çeşitli zamanlarda hapsedilenler arasında insan hakları savunucuları, Mikhail Trepashkin gibi gazeteciler ve Valentin Danilov gibi bilim adamları yer aldı. 2007'den bu yana, "aşırılıkçılık" veya "terörizm"e karşı gevşek ifadeli yasalar, 2011'deki seçimlerin kitlesel olarak tahrif edildiği iddiasına karşı, toplanma özgürlüğünü desteklemek için protesto yapan, genellikle genç aktivistleri hapsetmek için ve 2014'ten bu yana, Kırım'ın işgaline, doğu Ukrayna'daki çatışmalara ve hükümetin ve devletin en üst kademelerindeki yolsuzluğun dile getirilmesine karşı kullanıldı. Siyasi mahkûmlar genellikle hapishanelerde ve sürgün yerlerinde işkenceye maruz kalıyorlar.
10 Mayıs 2014 tarihinde Ukraynalı film yapımcısı Oleg Sentsov, Kırım'ın Simferopol kentinde tutuklandı. Rusya'ya götürüldü ve orada terör faaliyetleri iddiasıyla 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Uluslararası Af Örgütü, yargılamayı haksız buldu ve Sentsov'un serbest bırakılması çağrısında bulundu. İnsan Hakları İzleme Örgütü, film yapımcısının serbest bırakılması çağrısında bulunarak duruşmayı siyasi bir gösteri davası olarak nitelendirdi. 7 Eylül 2019'da Sentsov, mahkum takasıyla serbest bırakıldı.
Mayıs 2018'de, insan hakları hareketi Kırım Dayanışması'nın kurucusu ve koordinatörü Server Mustafayev, Rus makamları tarafından hapsedildi ve "terör örgütü üyeliği" ile suçlandı. Uluslararası Af Örgütü ve Front Line Defenders, onun derhal serbest bırakılmasını talep ediyor.
Göstericilere yönelik yerel makamlar tarafından düzenlenen saldırı vakaları oldu.
Zaman geçtikçe bu mahkûmlardan bazıları serbest bırakıldı veya Igor Sutyagin gibi yurt dışında tutulan Rus ajanları için diğer ülkelerle takas yoluna gidildi. Buna rağmen rakamlar artmaya devam ediyor. Bazı kuruluşlara göre, şu anda Rusya'da hapis cezasına çarptırılan veya şu anda yargılanmayı bekleyen (gözaltında veya ev hapsinde) tutuklu bulunan veya inançları ve Rusya Anayasası ve uluslararası anlaşmalar uyarınca haklarını kullanma girişimleri nedeniyle zulüm gördüğü için yurt dışına kaçan veya saklanan 300'den fazla kişi var.
Nisan 2019'da Rusya'da 9,6 gram esrar taşıyan bir İsrail vatandaşı gözaltına alındı ve Ekim 2019'da yedi yıldan fazla hapis cezasına çarptırıldı. Bu cezanın siyasi nedenleri vardı. Ocak 2020'de affedildi.
22 Haziran 2020 tarihinde İnsan Hakları Örgütü, Uluslararası Af Örgütü ile birlikte Rusya Federasyonu Başsavcısı Igor Viktorovich Krasnov'a ortak bir mektup yazdılar. Mektuplarında, Kasım 2019'da asılsız terörle bağlantılı suçlamalarla 7 ila 19 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırılan altı insan hakları savunucusunun serbest bırakılmasını istediler.
17 Ocak 2021'de Uluslararası Af Örgütü, Rusya'ya döndükten sonra gözaltına alınmasının ardından Aleksey Navalni'yi düşünce mahkumu ilan etti ve Rus makamlarını onu serbest bırakmaya çağırdı.
Haziran 2020 itibarıyla, Memorial İnsan Hakları Merkezi'ne göre, Rusya'da 380 siyasi mahkûm vardı, bunların 63'ü doğrudan veya dolaylı olarak siyasi faaliyetlerinden ötürü (Aleksey Navalni dahil) kovuşturuldu ve 245'i Rusya'da yasaklanan Müslüman örgütlerden biriyle ilişkileri nedeniyle yargılandı. Listedeki 78 kişi, yani toplamın %20'sinden fazlası Kırım'da ikamet ediyor.