stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Arnavutluk Özgürlük Partisi

| Arnavutluk Özgürlük Partisi Partia e Lirisë së Shqipërisë |
| --- | --- |

Kısaltma: PL
Genel başkan: Ilir Meta
Kurucu: Ilir Meta
Meclis Grup Lideri: Petrit Vasili
Kuruluş tarihi: 6 Eylül 2004
Bölünme: Arnavutluk Sosyalist Partisi
Merkez: Tiran
Gazete(ler): Integrimi
İdeoloji: Sosyal demokrasi Pro-Avrupacılık
Siyasi pozisyon: Merkez sol
Uluslararası üyelik: Yok
Avrupa üyeliği: Yok
Resmî renkler: Kırmızı ve Beyaz
Meclis: 4 / 140
Belediyeler: 0 / 61
İnternet sitesi
https://partiaelirise.al/

Arnavutluk
Özgürlük Partisi (Arnavutça: Partia e Lirisë, PL) Arnavutluk'ta faaliyet gösteren bir siyasi parti. Sosyal demokrasi çizgisinde olan parti eski Arnavutluk Başbakanı Ilir Meta'nın Arnavutluk Sosyalist Partisi'nden ayrılmasıyla 6 Eylül 2004 tarihinde kurulmuştur.
Seçimler > Seçimlerde oy ve milletvekili sayıları

| Yıl |  % | Sandalye | Oy | Hükûmet |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2005 | 8.40% | 5 / 140 | 114,798 | Muhalefet |
| 2009 | 4.80% | 4 / 140 | 73,678 | Koalisyon |
| 2013 | 10.46% | 16 / 140 | 180,470 | Koalisyon |
| 2017 | 14.28% | 19 / 140 | 225,975 | Muhalefet |
| 2021 | 6.81% | 4 / 140 | 107,521 | Muhalefet |
Genel başkanlar

| No>  | Adı soyadı | Başlama tarihi | Bitiş tarihi |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Ilir Meta | 6 Eylül 2004 | 30 Nisan 2017 |
| 2 | Petrit Vasili | 30 Nisan 2017 | 29 Haziran 2017 |
| 3 | Monika Kryemadhi | 29 Haziran 2017 | 25 Haziran 2022 |
| (1) | Ilir Meta | 25 Haziran 2022 | Görevde |
Arpa Han

| Arpa Han> İlhanlı hükümdarı |
| --- | --- |
Hüküm süresi: 1335 - 10 Aralık 1336
Önce gelen: Ebu Said Bahadır
Sonra gelen: Sultan Musa Han

Hanedan: Tuluy Hanedanı
Arpa Han, Arpa Ke'un ya da Gavon ya da Gawon olarak da bilinir (ö. 1336), İran’da yer alan Moğol devleti İlhanlılar'ın çözülmesi sırasında, 1335 ile 1336 yılları arası hükümdarlık yapmıştır.
Ailesi

Tuluy Hanedanı üyesidir. Soyu, Möngke, Kubilay Han ve Hülagû Han'ın en genç kardeşleri Arık Böke'ye dayanır.
Hayatı

Arpa Han, Ebu Said Bahadır'ın 1335 yılında ölümünün ardından iktidara gelmiştir. Neredeyse hemen Altın Orda Devleti'nin hükümdarı Özbek Han'ın işgali ile ilgilenmek zorunda kalmıştır. İşgali önlemiş, üstelik bunu iktidarını güçlendirmek için Ebu Said Bahadır'ın dul eşi Bağdat Hatun'u idam ettirmekte bahane olarak kullanmıştır. Daha sonra Ebu Said Bahadır'ın kızkardeşi ve Emir Çoban'ın dul eşi Satıbey Hatun ile evlendi. 1336 yılında, Bağdat valisi Oyrat Ali Padişah'ın saldırısı ile yüzleşti. Arpa Han, Meraga yakınlarında 10 Nisan günü yenildi ve kısa süre sonra yakalanıp, öldürüldü. Yerine kukla konumunda kalacak Sultan Musa Han geçti.
Arnstein (Saksonya-Anhalt)

| Arnstein |
| --- | --- |

Arnstein
Ülke:  Almanya
Eyalet: Saksonya-Anhalt
Nüfus (31 Aralık 2012)
 • Toplam: 7.180
Arnstein, Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde yer alan bir şehirdir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 7727422-2  MusicBrainz: cedc6e4f-11c3-4b29-98e4-54f706f7bd79  NKC: ge844495
Arnulf (Kutsal Roma imparatoru)

Karintiya'lı Arnulf (Almanca: Arnulf Von Kärnten, y. 850 - 8 Aralık 899), amcası İmparator Şişman Charles'ı devirerek 887'den itibaren Doğu Francia'nın Karolenj kralı, 894'ten itibaren İtalya'nın tartışmalı kralı ve 22 Şubat 896'da Bavyera Regensburg'daki ölümüne kadar tartışmalı Kutsal Roma İmparatoru olan Karintiya düküydü.
Karinthia'lı Arnulf ( Dalimil Chronicle'dan, 14. yüzyılın başları)
Karintiyalı Arnulf ve Çocuk Louis, Johann Jakob Jung (1840).
Araf (roman)

| --- | --- |
The Saint of Incipient Insanities

Yazar: Elif Şafak
Çevirmen: Aslı Biçen
Kapak sanatçısı: Emine Bora
Yayımcı: Metis Yayınları
Sayfa: 352
ISBN: 975-342-465-5
Araf, İngilizceye The Saint of Incipient Insanities adıyla çevrilen Nisan 2004'te yayınlanan Elif Şafak romanı.
Romanda, farklı din, çevre ve kültürlerden gelip yolları Boston’da kesişen bir grup genç insanın dokunaklı öyküsü, yalnızlık, yabancılık, dil ve zaman üzerine durulmuş.
Eleştiriler

Asuman Kafaoğlu-Büke, “Araf ya da Beklemedeki Ruhlar”, Cumhuriyet Kitap Eki, 13 Mayıs 2004
E.Fuat Keyman, “Araf ve tarihsellik”, Radikal 2, 18 Temmuz 2004
Atilla Birkiye, “Kararsızlık, Araf, Hamlet”, Varlık, Aralık 2004
Serap Kaya, “Elif Şafak, Araf”, düş(v)eyaz, 2006*
Arafat'ta Bir Çocuk

| --- | --- |
Doğan Kitapçılık 2012 basımı, kitabın kapak resmi
Yazar: Zülfü Livaneli
Kapak sanatçısı: Geray Gençer
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Tür: Hikâye
Yayım: 1978
Yayımcı: Cem Yayınevi, Remzi Yayınevi, Doğan Kitapçılık
Sayfa: 156
ISBN: 9786050905434
Arafat'ta Bir Çocuk Zülfü Livaneli'nin 1978 yılında yayımladığı hikâye kitabıdır. 2012 Doğan Kitapçılık basımının kapak tasarımı Geray Gençer tarafından yapılmıştır. Kitap sekiz hikâyeden oluşmaktadır. Kitabın başında hikâyelerin gerçek hayattan alınmadığına dair not bulunmakla birlikte Doğan Kitap'ın basımında bu notun kitabın çıktığı zamanda insanların kafasını karıştırmamak için yazıldığı bilgisi verilmektedir.
Hikâyeler

Arafat'ta Bir Çocuk
Bütün Kuşların Öyküsü
Dokuma İşçisi ve Şair
Bir Arpa Boyu
Seçenek
Görüş
Üniforma
Sıkıntılı Günler
Ardissoneales

Ardissoneales, Fragilariophycidae altsınıfına bağlı bir takımdır.
Artyom Novikov

Kırgız Cumhuriyeti birinci Başbakan Yardımcısı Artem Novikov.
Artyom Eduardoviç Novikov (Rusça: Артём Эдуардович Новиков; d. 13 Ocak 1987), Kırgızistan'ın Birinci Başbakan Yardımcısıdır. 15 Kasım 2020'de, Sadır Caparov'un görevdeki resmi yetkileri Ocak 2021 cumhurbaşkanlığı seçimi sonuçlarına kadar askıya alındığı için Kırgızistan'ın vekaleten Başbakanı oldu. Başbakanlık görevini 3 Şubat 2021 tarihinde Ulukbek Maripov'a devretti.
Hayatının erken dönemi ve eğitimi

13 Ocak 1987'de Kırgız SSC'nin başkenti Frunze'de doğdu. 2007 yılında Leningrad Makine Enstitüsü'nden ekonomi derecesi ile mezun oldu.
Özel hayatı

Kendisi etnik bir Rus, Kırgızistan Başbakanı olan 5. etnik Rus'tur. Şubat 2018'de hükûmet, Novikov için Kırgızca öğrenebilmesi için üç aylık bir kursa 36.000 som tahsis etti. Novikov, Rusçanın resmi bir devlet dili olması nedeniyle daha önce Kırgızca çalışmak için bir nedeni olmadığını belirtti.
Aster incanus

Aster incanus Aster cinsine bağlı bir türdür.
Aster ionoglossus

Aster ionoglossus Aster cinsine bağlı bir türdür.
Ashikaga Yoshizumi

| Ashikaga Yoshizumi 足利 義澄 |
| --- | --- |

11. Ashikaga şogunu
Görev süresi 1494-1508
Yerine geldiği: Ashikaga Yoshitane
Yerine gelen: Ashikaga Yoshitane
Kişisel bilgiler
Doğum: 15 Ocak 1481(1481-01-15)
Ölüm: 6 Eylül 1511 (30 yaşında)
Ashikaga Yoshizumi (Japonca: 足利 義澄; 15 Ocak 1481-6 Eylül 1511), Ashikaga şogunluğunun 11. şogunudur. İktidarı 1494'ten 1508'e kadar sürmüştür.
Konuyla ilgili yayınlar

Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Ackroyd, Joyce. (1982) Lessons from History: The Tokushi Yoron. Brisbane: University of Queensland Press. 9780702214851; OCLC 7574544 24 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Ōdai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon. 23 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691 21 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

Resmî unvanlar

| Önce gelen: Ashikaga Yoshitane | Ashikaga şogunu 1494–1508 | Sonra gelen: Ashikaga Yoshitane |
Aster inflexus

Aster inflexus Aster cinsine bağlı bir türdür.
Arditi

1918'de Arditi birliğinden askerler kamalarıyla poz verirken
Arditi, Birinci Dünya Savaşı'nda İtalyan Kraliyet Ordusu'na bağlı seçkin bir özel kuvvetin adı. Arditi ismi İtalyanca ardire ("cüret etmek") fiilinden gelmektedir ve Türkçeye "Cüretkarlar" olarak çevrilebilir.
Reparti d'assalto (Hücum Kıtası), 1917 yazında Albay Bassi tarafından kurulmuş ve askerler geniş çaptaki piyade birliklerinin ilerleyebilmesini sağlamak için düşman hatlarına sızacak baskın birlikleri olarak eğitilmişlerdir. Arditi, piyade bölüğüne bağlı bir birlik değil, tamamen ayrı bir muharip sınıftır.
Reparti d'assalto, Birinci Dünya Savaşı'ndaki alışılagelmiş savaşma şeklini değiştirmiştir. Savaş alanındaki kahramanlıkları ordudaki diğer askerlere örnek teşkil etmiş ve İtalyan askeri tarihinde şanlı bir yer kazanmıştır. 1920'de tamamen lağvedilmiştir.
Arditi ismi, 1919–20'de çoğunluğunu önceden İtalyan Kraliyet Ordusu'na bağlı askerlerin oluşturduğu ve Gabriele D'Annunzio'nun emri altında olan İtalyan Fiume işgalcileri tarafından kullanılmıştır. Siyah gömlekten oluşan üniformaları ve taktıkları siyah fes, Benito Mussolini'nin daha sonradan kurduğu yarı askeri örgüt olan Kara Gömlekliler tarafından da kullanılmıştır.
Birinci Dünya Savaşı'ndaki 9. Hücum Kıtası'nın devamı olarak 1942'de kurulan X Arditi Alayı'nın sancağı, 1 Ekim 1975'ten beri 9º Reggimento d'Assalto Paracadutisti Col Moschin (9. Hava İndirme Alayı) tarafından kullanılmaktadır. Bugün bile Col Moschin ve Comando Raggruppamento Subacquei e Incursori Teseo Tesei (dalgıç komandolar), "Arditi Incursori" olarak bilinmekte ve Birinci Dünya Savaşı'ndaki Arditi'nin devamı olarak görülmektedir.
Teğmen Arturo Avolio'nun komutasındaki Brigata Bologna Arditi askerleri
Ardley, Oxfordshire

| Ardley, Oxfordshire |
| --- | --- |
Kent

Ardley, OxfordshireArdley, Oxfordshire'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: Oxfordshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Ardley, Oxfordshire, İngiltere'nin Oxfordshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Ashikaga Yoshitane

| Ashikaga Yoshitane 足利 義稙 |
| --- | --- |

10. Ashikaga şogunu
Görev süresi 1490-1493
Yerine geldiği: Ashikaga Yoshihisa
Yerine gelen: Ashikaga Yoshizumi
Görev süresi 1508-1521
Yerine geldiği: Ashikaga Yoshizumi
Yerine gelen: Ashikaga Yoshiharu
Kişisel bilgiler
Doğum: 9 Eylül 1466(1466-09-09)
Ölüm: 23 Mayıs 1523 (56 yaşında)
Ashikaga Yoshitane (Japonca: 足利 義稙; 9 Eylül 1466-23 Mayıs 1523), Ashikaga şogunluğunun 10. şogunudur. İktidarı başlangıçta 1490'dan 1493'e kadar ve yeniden 1508'den 1521'e kadar sürmüştür. Ashikaga Yoshimi'nin oğlu ve Ashikaga Yoshinori'nin torunuydu.
Konuyla ilgili yayınlar

Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Ackroyd, Joyce. (1982) Lessons from History: The Tokushi Yoron. Brisbane: University of Queensland Press. 9780702214851; OCLC 7574544 24 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Ōdai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon. 23 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691 21 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

Resmî unvanlar

| Önce gelen: Ashikaga Yoshihisa | Ashikaga şogunu 1490–1493 | Sonra gelen: Ashikaga Yoshizumi |

| Önce gelen: Ashikaga Yoshizumi | Ashikaga şogunu 1508–1521 | Sonra gelen: Ashikaga Yoshiharu |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: no2016125346  NDL: 001247822  VIAF: 91147662955160551219   WorldCat (LCCN): no2016-125346
Aster itsunboshi

Aster itsunboshi Aster cinsine bağlı bir türdür.
Aster iostemma

Aster iostemma Aster cinsine bağlı bir türdür.
Ascochyta sedi-purpurei

Ascochyta sedi-purpurei, Ascochyta cinsine bağlı bir mantar türüdür.
Ascochyta scotinospora

Ascochyta scotinospora, Ascochyta cinsine bağlı bir mantar türüdür.
Ascochyta sempervivi

Ascochyta sempervivi, Ascochyta cinsine bağlı bir mantar türüdür.
Ascochyta semeles

Ascochyta semeles, Ascochyta cinsine bağlı bir mantar türüdür.
Ascochyta scopoliae

Ascochyta scopoliae, Ascochyta cinsine bağlı bir mantar türüdür.
Ascochyta securinegae

Ascochyta securinegae, Ascochyta cinsine bağlı bir mantar türüdür.
Argiope pictula

Argiope pictula, Argiope cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Aksu Havzası

Aksu Havzası, Türkiye'nin güneybatısında, günümüz Aksu Nehri çevresinde yer alan tortul bir havzadır. Isparta Açısı'nda birçok önemli tektonik sistemin kesişim noktasında yer alan Aksu Havzası yaklaşık 2000 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Aksu Havzası, Köprü Çay Havzası ve Manavgat Havzası ile birlikte daha geniş olan Antalya Havzası'nın bir parçasını oluşturur. Çevresindeki Anadolu Yaylası'na göre bir graben oluşturur.
Aksu Havzası, Neojen döneminden itibaren giderek çökeltilerle dolmaya başlamıştır.
Genel özellikler

Aksu Havzası birçok tektonik sistemin önemli bir kesişme noktasında yer almaktadır. Kuzeyde Anadolu kıtasal platosu yükselir, güneyde ise Afrika ve Avrasya levhaları çarpışıyor ve Akdeniz Sırtı ve Helenik dalma zonu gibi özellikler ortaya çıkmaktadır. Batıda Aksu Havzası, kabuğun çoğunlukla doğu-batı yönünde uzanan bir dizi graben ve horst oluşturacak şekilde genişlediği Bey Dağları platformu karbonatları ile sınırlanmıştır. Doğuda Aksu Bindirmesi, Aksu Havzasını Köprüçay Havzasından ayırır.
Isparta Açısı içerisinde yer alan daha geniş Antalya Havzası'nın bir kısmı olan Aksu Havzası iki alt havzaya ayrılabilir, kuzeyde daha yaşlı olan Aksu-Karpuzçay alt havzası, güneyde ise daha genç olan Yenimahalle-Karpuzçay alt havzası bulunmaktadır. Çalkaya alt havzası. Havzanın güney kısmı "şu anda çok yoğun bir şekilde karstikleşmiş ve bitki örtüsüyle kaplı."
Aksu Havzası, Bey Dağları platform karbonatları, Alanya Metamorfitleri, Antalya Napları (ofiyolitten yapılmış) ve Likya Napları (platform karbonat) çeşitli türlerde temel kayaçlarlar üzerinde yer alır. Havzayı bu temel kayalardan bir uyumsuzluk ayırmaktadır.
Aksu Nehri ağzının önünde, Aksu Nehri'nin bugünkü çökeltilerinin çökeldiği geniş, sığ bir deniz şelfi bulunmaktadır. Geçmişte bu alan daha derindi; Poisson ve diğerlerine göre, Antalya yakınlarında Düden ve Karaman ağızlarında hala mevcut olan bir kanyon olması muhtemeldir, ancak bu kanyon o zamandan beri Aksu Nehri'nin Kuvaterner çökelmesi ile doldurulmuştur.
Aksu Havzası sedimanter havza ve önülke havzası olarak değerlendirilmektedir. Neojen döneminden bu yana doldurulmaktadır.
Aksu Havzası'nda Kapıkaya, Kozan, Karadağ, Kargı ve Bucak olmak üzere beş yelpaze deltası bulunmaktadır. Bir de Eskiköy alüvyon yelpazesi bulunmaktadır.
Aksu Havzası, komşusu Köprü ve Manavgat havzalarının yanı sıra, "zengin tektonik karmaşıklığı ve iyi açığa çıkan yapısal ve tortul özellikleri" nedeniyle 1910'lu yıllardan beri jeologların ilgisini çekmektedir.
Aksu Havzası yaklaşık 2000 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktadır.
Evrimi

Aksu Havzası, kuzeyde Toros Dağları'nın yükselmesi, Isparta Açısı içindeki riftleşme ve günümüzde Antalya Körfezi'ni oluşturan güneydeki bölgenin göreceli olarak çökmesi gibi çeşitli jeolojik süreçlerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur.
Glover ve Robertson'a göre Yukarı Aksu Havzası, Miyosen'deki "erozyon, ardından çökme" sonucu oluşmuştur: Likya Napları'nın güneydoğuya doğru yerleşmesinden sonra ve onunla ilişkili bir önülke havzasıydı. Daha sonra Pliyosen ve Pleistosen'de alt Aksu Havzası'nı oluşturacak şekilde kabuksal genişleme veya geçiş meydana geldi.
Miyosen öncesi temel temel olarak, Antalya Napları ile çevrelenen ve ince bir Paleojen tortul çökelti tabakası ile örtülen Bey Dağları platformundan oluşmaktaydı. Bu, "Güneybatı Türkiye'de geniş bir alanı kaplayan aşınmış düz bir yüzey" oluşturdu. Geç Oligosen'den başlayarak Burdigaliyen boyunca devam eden yükselen deniz seviyeleri bölgede deniz transgresyonuna neden olmuştur. Sığ deniz Karabayır Kireçtaşları kuzeyde ve batıda çökelmiş ve şimdiki Aksu Havzası çevresinde geniş bir platform oluşturmuştur. Bu arada güneyde molasik bir havza oluşmuş; bu bir bütün olarak Antalya Havzası'nın başlangıcıydı.
Evrimi > Pliyosen

Zanclean döneminde (yaklaşık 5,3-3,6 Mya) erken Pliyosen'de deniz seviyeleri yeniden yükseldi. Aksu Havzası'nın güney kısmı sular altında kalırken, kuzey kısmı ise kurak arazi olarak kaldı. Messinia kanyonları yeni çökelmelerle doldu. Marn yataklarında bulunan nannoplankton ve planktonik foraminifer fosilleri sığ, "açık deniz" ortamına işaret ettiğinden, Eskiköy kanyonu ilk başta tamamen sular altındaydı. Daha sonra bu marn yatakları, ardından delta konglomera yatakları ve son olarak da göl marn yatakları tarafından "tamamen dolduruldu".
Bu arada, son Miyosen/erken Pliyosen'den itibaren devam eden tektonik aktivite, Aksu Havzası'nın (özellikle günümüzün kuzey kesimi olan Aksu-Karpuzçay alt havzasının) yükselerek güneye doğru eğilmesine neden olmuştur. Birikme artık daha güneyde gerçekleşerek Yenimahalle-Çalkaya alt havzasını oluşturuyordu. Bu sırada yükselen batıdaki Bey Dağları platformundan artık çökeltiler geliyordu.
Yükselen deniz seviyesi Yenimahalle-Çalkaya alt havzasını sular altında bırakmış, bu da Üner ve diğerlerinin sığ deniz şelf ortamı olarak tanımladığı ortamın oluşmasına neden olmuştur. Üner ve diğerleri, Eskiköy Formasyonu'nun alüvyon yelpazesi-deltasını ve Yenimahalle Formasyonu'nun "sığ denizel silttaşı-marn ardalanması"nı bu döneme bağlamaktadır. Kaya'ya göre Yenimahalle ve Çalkaya Formasyonları bu dönemde çökelmiştir.
Geç Pliyosen'de (c. 3.6-2.6 MYA) deniz seviyeleri düşmüş ve Aksu Havzası'nın güneyi yeniden kurak araziye dönüşmüştür. Havzanın batı tarafında, Antalya Fayı, Antalya tüf ve traverten yataklarını üreten soğuk su kaynaklarını doğurmuştur.
Evrimi > Kuvaterner

Kuvaterner döneminde Aksu Nehri, Eskiköy kanyonuyla aynı yerde olmayan yeni bir boğazı açmış ve bu arada nehrin yönü değişmişti.
Evrimi > Pleyistosen

Pleyistosen'in başlarından bu yana, Dünya, bölgede devam eden jeolojik süreçler üzerindeki "etkilerini üst üste getiren" bir dizi buzul ve buzullararası dönem yaşadı. Anadolu göreceli bir yükselme yaşarken, Aksu Havzası genişlemeli bir graben oluşturacak şekilde göreceli bir çöküntü yaşamaktadır. Değişken bir iklim nehir sistemlerini etkiledi ve havzanın orta kısmındaki kötüleşme akarsu terasları yarattı. Mesozoik kireçtaşının üzerinde oluşan terra rossa tipi topraklar, ani su baskınları sırasında kanallarda yeniden çökelmiştir. Orta Pleyistosen'in başlangıcında, deniz seviyesindeki küresel dalgalanmalar arttı ve bu bölgede herhangi bir deniz çökeltisi bulunmamasına rağmen, bir deniz saldırısı havzanın alt kısmını aşındırmış olabilir. Ayrıca Pleyistosen ortalarında Karaman Nehri'nin ağzında küçük bir yelpaze oluşmuştur. Yine bu dönemde Aksu Havzası'nın en son tabakası, Orta Pleyistosen'de akarsu taraçaları ile Belkıs Konglomerası oluşmuştur.
Evrimi > Günümüz

Günümüzde Aksu Havzası'nda tektonik aktivite minimum düzeyde olup, sedimanter çökelme de oldukça azdır. Bunun yerine, Antalya Tüfü'nde oluşan mağara sistemleri ve obruklar gibi birincil aktivite erozyondur. Aksu Nehri de yatağı boyunca akarsu terasları oluşturmaya devam etmektedir.
Bileşen katmanları

Aksu Havzası'nın stratigrafisi iyi belgelenmiştir, ancak formasyon adlarının, yaşlarının ve sınırlarının spesifik tasvirleri farklılık göstermektedir. Bu makale Kaya'nın terminolojisini takip etmektedir.
Bileşen katmanları > Aksu Formasyonu

Ersin Kaya'ya göre Aksu Formasyonu, Aksu Havzası'nın en eski tabakasıdır. Benzer yaşlı Karpuzçay Formasyonu ile karışmıştır. Fosil kayıtlarına göre Aksu Formasyonu'nun Langiyen'den Tortoniyen dönemlerine (yaklaşık 16-7 Mya) kadar tarihlendiği anlaşılmaktadır. Maksimum kalınlığı yaklaşık 1200 m'dir. Aksu Formasyonu'nun tip lokalizasyonları Aksu Havzası'nın kuzeydoğu ve kuzeybatı kesimlerinde yer almaktadır. Formasyonun bileşimi farklı yerlerde biraz değişiklik göstermektedir. Aksu Formasyonu'nun batı kısmı "kötü boylanmalı konglomera ve konglomeratik kumtaşı... yuvarlak ince taneli, bej mikritik Jura kireçtaşı ve Triyas açık gri kireçtaşı ve sarı kumtaşı kırıntılarından oluşan"dan oluşur. Doğuda formasyon "bol miktarda kırmızı ve yeşil radyolarit kırıntıları, Triyas'a ait hallobia içeren kumtaşı ve ofiyolitik kayaçlar (serpantinit, dolerit, bazaltik volkanik kayalar") içermektedir. Havzanın doğu kenarına yakın bir yerde Aksu Formasyonu doğrudan Triyas'ın üzerinde yer almaktadır. temel kayaları açısal uyumsuzluk boyunca yer almaktadır.
Daha az yaygın olarak resif kireçtaşı blokları mevcuttur. Bu bloklar Stylophora, Helliastraea, Plesiastraea, Favia, Tarbellastraea ve Porites mercanlarının fosillerini içerir.
Bileşen katmanları > Karpuzçay Formasyonu

Maksimum kalınlığı 1500 m'yi bulan Karpuzçay Formasyonu, Aksu Havzası'ndaki en yaygın formasyondur. Yaklaşık olarak Aksu Formasyonu'na tarihlenen formasyonun, fosillere göre Langiyen ve Tortoniyen yaşlı olduğu da görülmektedir. Aksu Formasyonu'ndan ya biraz daha yaşlı ya da biraz daha gençtir; her iki durumda da ikisi birçok yerde birbirine karışıyor.
Karpuzçay Formasyonu çoğunlukla konglomera, kumtaşı ve çamurtaşı ardalanmasından oluşur. Konglomera katmanları çört, serpantinit ve çeşitli kireçtaşı türlerinden oluşan kırıntılara sahiptir. Kumtaşlarının rengi griden yeşile ve kirli sarıya kadar değişmektedir. Çapraz tabakalanma, çapraz laminasyon ve belirgin dereceli tabakalanma vardır. Tüflü kumtaşı katmanları genellikle konglomera veya konglomeratik kumtaşı katmanlarıyla karıştırılır. Çamurtaşı katmanları genellikle lamine olup, 15 ila 20 mm arasında değişen konkresyonlar içerir.
Bileşen katmanları > Gebiz Kireçtaşı

Gebiz Kireçtaşı, Aksu Havzası'nın güneydoğu kesiminde Gebiz ilçesi yakınındaki tip mevkiinde Karpuzçay Formasyonu üzerinde uyumsuz olarak yer almaktadır. Havzanın doğu kenarı boyunca bazı yerlerde Antalya Kompleksi'nin Triyas-Jura kayalarına karşı faylanmıştır. Havza içerisinde daha çok yer yer daha genç temel tabakalarına karşı faylanmıştır. Kesin zaman dilimi tartışmalı olmasına rağmen Üst Miyosen'e tarihlenmektedir. Çeşitli şekillerde Messiniyen veya Tortoniyen'e tarihlenmektedir. Gebiz ilçesi yakınındaki tip mevkiinde maksimum kalınlığı 40 m kadardır. Gebiz Kireçtaşı başlıca biyoklastik kireçtaşı, marn, kiltaşı ve çamurtaşından oluşur. Bazı bölgelerde resif kireçtaşı yatakları vardır.
Gebiz Kireçtaşı'nın sürekli olarak açığa çıkan en büyük bölümü Aksu Havzası'nın güneydoğu kenarı boyunca uzanmaktadır; havzanın kenarına paralel uzanır.
Bileşen katmanları > Eskiköy Formasyonu

Eskiköy Formasyonunun başlıca yüzeylemeleri havzanın orta kesiminde bulunmaktadır. Burada genellikle Aksu ve Karpuzçay Formasyonları'nın üzerinde yer alır ve onlardan uyumsuzlukla ayrılır. Bazı yerlerde Antalya Kompleksi'ne ait Triyas-Jura rekristalize kireçtaşlarının üzerinde yer almakta olup, bunlardan ya uyumsuzlukla ayrılmış ya da onlara karşı faylanmıştır.
Eskiköy Formasyonu esas olarak kumlu çakıltaşı ve kumtaşı ile ara sıra serpiştirilmiş çamurtaşı katmanlarından oluşur. Konglomera "çoğunlukla yuvarlak çakıl taşları ve Jura mikritik kireçtaşı ve Triyas çört ve bazaltik kayalardan oluşan kötü bir şekilde sıralanmıştır". Formasyonun maksimum derinliğinin 300 m olduğu tahmin edilmektedir.
Akay ve diğerleri, Eskiköy Formasyonu'nu Gebiz Kireçtaşı'nın yanal eşdeğeri olarak yorumladılar, yani aynı döneme tarihlendiler.
Eskiköy Formasyonu marnlarında bulunan fosiller arasında Orbulina, Biorbulina, Globigerinoides (multiple species: trilobus, obliquus extremus, obliquus s.s., bollii, emeisi, and aperture) ve Globigerinita incrusta olmak üzere çeşitli planktonik foraminifer türleri bulunmaktadır. Poisson ve diğerleri, bu planktonik foraminifer fosillerine dayanarak formasyonu Üst Miyosen'e tarihlendirmiş ve bu da Akay ve diğerlerinin yorumuyla tutarlıdır.