Suriyeliler
Tarih > Dilsel Araplaştırma

Raşidin Halifeliği'nin Levant'ı fethinin arifesinde, MS 634'te, Suriye'nin nüfusu çoğunlukla Lingua franca olarak Aramice konuşuyordu, Yunanca ise yönetim diliydi. Suriye'nin Araplaşması ve İslamlaştırılması 7. yüzyılda başladı ve İslam'ın, Arap kimliğinin ve dilinin yayılması birkaç yüzyıl aldı; halifeliğin Arapları fethin ilk dönemlerinde dillerini veya dinlerini yaymaya çalışmadılar ve izole bir aristokrasi oluşturdular. Halifelik Arapları, yerel halkla çatışmadan kaçınmak için birçok yeni kabileyi izole bölgelere yerleştirdiler; Halife Osman, valisi I. Muaviye'ye yeni kabileleri orijinal nüfustan uzağa yerleştirmesini emretti. Monofizit mezheplere mensup Suriyeliler, Müslüman Arapları kurtarıcı olarak karşıladılar.
Sekizinci ve dokuzuncu yüzyılda Abbasiler otoriteleri altındaki halkları bütünleştirmeye çalıştılar ve yönetimin Araplaştırılması yöntemlerinden biriydi. Araplaştırma, Hristiyanlıktan İslam'a geçenlerin sayısının artmasıyla ivme kazandı; Arapçanın devletin resmi dili olarak yükselişi, Suriyeli din değiştirenlerin kültürel ve dilsel asimilasyonunu teşvik etti. Hristiyan kalanların bir kısmı Araplaşırken bir kısmı da Arami olarak kaldı. Hristiyanların Arapçayı ana dilleri olarak benimsemeleri muhtemelen dokuzuncu yüzyılda Abbasiler döneminde gerçekleşti; İncillerin Arapçaya ilk çevirisi de bu yüzyılda yapıldı. Claude Cahen ve Bernard Hamilton gibi birçok tarihçi Hristiyanların Araplaşmasının Birinci Haçlı Seferi'nden önce tamamlandığını öne sürmüştür. On üçüncü yüzyıla gelindiğinde Arapça bölgede tam bir hâkimiyet kurmuş ve bu dili konuşanların çoğu Araplaşmıştır.
Aramice dilini muhafaza edenler iki gruba ayrılır:
Süryani Ortodoks Kilisesi ve Suriye Katolik Kilisesi'nin Batı Süryani Ayini'nin takipçileri olan Doğu Aramice Süryanice konuşan grup; İslam öncesi Suriyeli (Süryani) kimliğini çağlar boyunca koruyarak Arap egemenliği karşısında kültürlerini savunmuşlardır. Carl Brockelmann ve François Lenormant gibi dilbilimciler, Garşuni yazısının (Arapça yazmak için Süryani alfabesinin kullanılması) ortaya çıkışının Süryani Ortodoksların kimliklerini savunma girişimi olduğunu öne sürmüşlerdir. Süryanice halen Suriye'deki farklı Süryani kiliselerinin çoğunun ayin dilidir. Süryani Ortodoks Kilisesi, kutsal sinodun milliyetçi çağrışımlardan kaçınmak için yeniden adlandırmaya karar verdiği 2000 yılına kadar Suriye Ortodoks Kilisesi olarak biliniyordu; Katolik Kilisesi'nin resmi adında hala "Suriyeli" kelimesi bulunmaktadır.
Batı Neo-Aramice konuşan grup, yani Bakh'a, Cubb'adin ve Malule sakinleri. Bakh'a ve Cubb'adin sakinleri on sekizinci yüzyılda İslam'ı kabul etmiş (Arami kimliklerini koruyarak), Malule'de ise çoğunluğu Melkani Rum Katolik Kilisesi'ne mensup Hristiyanların yanı sıra Antakya Rum Ortodoks Kilisesi'ne mensup Hristiyanlarla aynı Arami lehçesini konuşan Müslüman bir azınlık da bulunmaktadır. Bu köylerin halkı birbirleriyle ve ülkenin geri kalanıyla iletişim kurmak için yoğun bir şekilde Arapça kullanmaktadır; bu da kelime dağarcıklarının yaklaşık %20'sinin Arapça kökenli olduğu Aramice lehçeleri üzerinde gözle görülür bir Arapça etkisine yol açmıştır. Bakh'a giderek lehçesini kaybetmektedir; 1971 yılına gelindiğinde 40 yaşından genç insanlar Aramice'yi anlayabilseler de artık düzgün bir şekilde kullanamamaktadırlar. Bakh'a'nın durumu eninde sonunda Aramice lehçesinin yok olmasına yol açabilir.