Hendrik Verwoerd
Cumhuriyet

Bir cumhuriyetin yaratılması, 1948 yılında ilk olarak iktidara geldiğinden beri Ulusal Parti'nin uzun vadeli hedeflerinden biriydi. Ocak 1960'ta Verwoerd, cumhuriyet meselesini belirlemek için bir referanduma gidileceğini ve hedefin Commonwealth içinde bir cumhuriyet olduğunu duyurdu. İki hafta sonra, zamanın İngiltere Başbakanı Harold Macmillan Güney Afrika'yı ziyaret etti.
Her iki Parlamento Meclisine hitaben yaptığı konuşmada Macmillan, ünlü Değişim Rüzgarları konuşmasını yaptı. Irk ayrımını üstü kapalı bir şekilde eleştiren konuşma, Sharpeville Katliamının ardından dünya çapındaki eleştirilerle birlikte Güney Afrika'da bir kuşatma zihniyeti yarattı. Verwoerd, II. Elizabeth'i düşman bir gücün hükümdarı olarak takdim ederek, cumhuriyet için davasını güçlendirmek için bundan yararlandı.
Verwoerd ayrıca, Güney Afrika medyasının, apartheid sona ererse Güney Afrika'da ortaya çıkacağı iddia edilen bir tür "dehşet" örneği olarak, Belçika'dan bağımsızlığını takiben 1960 yazında Kongo'da toplumun çöküşüne cömertçe yer vermesini sağladı. Daha sonra Kongo'daki durumu Britanya'daki apartheid eleştirisiyle ilişkilendirdi ve İngiliz hükûmetinin Anglofobi alevlerini körükleyerek beyaz Güney Afrikalılara (apartheid muhalefetleri yoluyla) uygulamaya niyetli olduğu şeyin Kongolu "dehşetleri" olduğunu öne sürdü.
Bir cumhuriyete desteği artırmak için, beyazlar için oy kullanma yaşı 21'den 18'e düşürüldü, bu da cumhuriyeti tercih etme olasılığı daha yüksek olan genç Afrikaanca konuşanların yararına oldu ve oy hakkı Güney-Batı Afrika'daki beyazlara genişletildi. Almanca veya Afrikaanca konuşanlar. Bu, İngiliz Güney Afrikalılarının Afrikanerler tarafından biraz fazla olmasına rağmen yapıldı. İngiliz Güney Afrikalılarının büyük çoğunluğu, Güney Afrika'nın cumhuriyet olmasına karşıydı ve özellikle cumhuriyet karşıtı ve ayrılıkçı duyguların çok güçlü olduğu Natal'da, İngiliz Kraliyetine hala sadıktı.
1960 Güney Afrika referandumu Parlamento tarafından kabul edildi. Mart 1961'de Londra'daki 1961 Commonwealth Başbakanları Konferansı'nda Verwoerd, Hindistan'dan Jawaharlal Nehru tarafından ortaklaşa desteklenen bir kararın ardından bir cumhuriyet ilan etme niyeti göz önüne alındığında gerekli olan Güney Afrika'nın Commonwealth içinde bir cumhuriyet olma girişimini terk etti ve Kanada'dan John Diefenbaker, ırkçılığın Commonwealth üyeliğiyle bağdaşmadığını ilan etti. Verwoerd, Hint-Kanada kararının çoğunlukla beyaz olmayan uluslardan gelen oylarla kabul edilmesinden sonra (karar için oy kullanan tek çoğunluk beyaz ülke Kanada idi) ve konferanstan hızla ayrıldıktan sonra Commonwealth'e yeniden katılma başvurusunu terk etti. Güney Afrika, 1910'dan beri ait olduğu ve önemli bir üyesi olduğu bir kulüpten ayrıldığından, İngiliz Milletler Topluluğu'ndan ayrılmak, birçok beyaz Güney Afrikalı için, özellikle de İngiliz kökenliler için belirli bir psikolojik izolasyon hissi yarattı. Güney Afrika Cumhuriyeti, 1902'de İkinci Boer Savaşı'nı sona erdiren Vereeniging Antlaşması'nın imzalanmasının ve 1910'da Güney Afrika Birliği'nin kuruluşunun yıl dönümü olan 31 Mayıs 1961'de ortaya çıktı. Verwoerd, Transvaal Cumhuriyeti'nin ve Turuncu Özgür Devletin Boer Savaşı'nda yenilmesine yönelik bir intikam biçimi olarak cumhuriyetin ilanını Vereeniging Antlaşması'nın yıl dönümüne denk getirdi. Son Genel Vali Charles Robberts Swart, ilk Devlet Başkanı olarak göreve başladı.
Güney Afrika cumhuriyet olduktan sonra Verwoerd, Commonwealth üye ülkelerinden gelen siyah elçileri kabul etmeyi reddetti. Verwoerd'in beyaz olmayanların Güney Afrika'yı sporda temsil etmelerini engellemeye yönelik aleni hamleleri – kriketle başlayarak – Güney Afrika'yı uluslararası spor rekabetinden dışlayan uluslararası hareketi başlattı. Apartheid'in kaldırılmasına kadar son Olimpiyat Oyunları 1960'taydı, Güney Afrika 1976'da FIFA'dan ihraç edildi ve Güney Afrika takımları spora her katıldığında, protestolar ve aksaklıklar ortaya çıktı. Güney Afrika destekçileri dışlanmalarını kınadıklarında, olağan yanıt Verwoerd'e atıfta bulunarak "Bunu kim başlattı?" oldu.