stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Düşük tansiyon
Nedenleri

Düşük tansiyon, az kan hacmi, hormonal değişiklikler, kan damarlarının genişlemesi, ilaç yan etkileri, anemi, kalp problemleri veya endokrin problemlerinden kaynaklanabilir.
Azalan kan hacmi hipovolemi hipotansiyonun en yaygın nedenidir. Bunun nedeni kanama; açlıktaki gibi yetersiz sıvı alımı; veya ishal veya kusmadan kaynaklanan aşırı sıvı kaybıdır. Hipovolemi, diüretiklerin aşırı kullanımı ile uyarılabilir. Düşük tansiyon ayrıca terleme yokluğu, baş dönmesi ve koyu renkli idrarla gösterilebilen sıcak çarpmasına da bağlanabilir.
Diğer ilaçlar, farklı mekanizmalarla hipotansiyon oluşturabilir. Alfa blokerlarının ya da beta blokerlarının kronik kullanımı hipotansiyona neden olabilir. Beta blokerlar hem kalp atış hızını yavaşlatarak hem de kalp kasının pompalama kabiliyetini azaltarak hipotansiyona neden olabilir.
Normal kan hacmine rağmen şiddetli konjestif kalp yetmezliği, büyük miyokardiyal enfarktüs, kalp kapakçığı sorunları veya çok düşük kalp hızı (bradikardi nedeniyle azalmış kardiyak çıktı) sıklıkla hipotansiyona neden olur ve hızla kardiyojenik şoka ilerleyebilir. Aritmi genellikle bu mekanizma ile hipotansiyona neden olur.
Aşırı vazodilasyon veya kan damarlarının yetersiz daralması (çoğunlukla arteriyoller) hipotansiyona neden olur. Bunun nedeni beyin veya omuriliğin yaralanmasının bir sonucu olarak sempatik sinir sistemi çıktısının azalması veya parasempatik aktivitenin artması olabilir.
Otonomik sistemin işleyişinde içsel bir anormallik olan Dysautonomia da hipotansiyona yol açabilir. Aşırı vazodilatasyon ayrıca sepsis, asidoz veya nitrat preparatları, kalsiyum kanal blokerları veya AT1 reseptör antagonistleri (Anjiyotensin II, AT1 reseptörleri üzerinde etkilidir) gibi ilaçlardan da kaynaklanabilir. Spinal anestezi ve çoğu inhalasyon ajanları dahil olmak üzere birçok anestezik ajan ve teknik önemli vazodilasyon üretir.
Meditasyon, yoga veya diğer zihinsel-fizyolojik disiplinler hipotansif etkiler yaratabilir.
Düşük tansiyon bazı bitkisel ilaçların yan etkisidir ve aynı zamanda birkaç ilaçla etkileşime girebilir. Bir örnek "Theobroma cacao" 'daki teobromin, hem vazodilatör hem de diüretik, olarak hareketleri yoluyla kan basıncını düşüren ve yüksek tansiyonu tedavi etmek için kullanılmıştır.
Tedavi

Hipotansiyon tedavisi, nedenine bağlıdır. Kronik hipotansiyon nadiren bir semptomdan daha fazlası olarak bulunur. Sağlıklı kişilerde asemptomatik hipotansiyon genellikle tedavi gerektirmez. Diyete elektrolitler eklemek hafif hipotansiyon semptomlarını hafifletebilir. Sabah dozu kafeini de etkili olabilir. Hastanın hala duyarlı olduğu hafif vakalarda, kişiyi dorsal dekübit (sırt üstü yatarak) pozisyonuna yatırmak ve bacakları kaldırmak toplardamarın (venöz) dönüşü artırarak göğüs ve kafadaki kritik organlara daha fazla kan gitmesini sağlar. Trendelenburg pozisyonu, tarihsel olarak kullanılmasına rağmen artık önerilmemektedir.
Hipotansif şok tedavisi her zaman aşağıdaki ilk dört adımı takip eder. Mortalite açısından sonuçlar, hipotansiyonun düzeltilme hızıyla doğrudan bağlantılıdır. Hipotansiyonu düzeltmedeki ilerlemeyi değerlendirmek için kriterler olduğu gibi hala tartışılan yöntemler parantez içindedir. Septik şok üzerine yapılan bir çalışma, bu genel ilkelerin tanımlanmasını sağlamıştır. Bununla birlikte, enfeksiyona bağlı hipotansiyona odaklandığından, tüm şiddetli hipotansiyon formlarına uygulanamaz.
Hacim resüsitasyonu (genellikle kristaloid veya kan ürün'leri ile)
Vazopressor ile kan basıncı desteği (hepsi ölüm riski açısından eşdeğer görünür, norepinefrin ile dopamin'den muhtemelen daha iyi). 70 mmHg'den daha yüksek bir ortalama arter basıncı (MAP) elde etmeye çalışmak, yetişkinlerde 65 mm Hg'den daha yüksek bir MAP elde etmeye çalışmaktan daha iyi sonuçlar vermiyor gibi görünmektedir.
Yeterli doku perfüzyonunu sağlayın (kan veya dobutamin kullanımıyla SvO2 >70'i koruyun)
Altta yatan sorunu ele alın (yani, enfarktüs için enfeksiyon, stent veya CABG (koroner arter baypas greft cerrahisi) için antibiyotik, steroidler için adrenal yetmezlik, vb...)
Bir kişinin sıvılardan fayda sağlayıp sağlamayacağını belirlemenin en iyi yolu, pasif bacak kaldırma yapmak ve ardından kalpten çıkış ölçmektir.
Tedavi > İlaç tedavisi

Kronik hipotansiyon bazen ilaç kullanımını gerektirir. Yaygın olarak kullanılan bazı ilaçlar arasında Midodrin ve Noradrenalin ve öncül (L-DOPS gibi Fludrokortizon, Eritropoietin ve Sempatomimetikler bulunur).
Fludrokortizon, kronik hipotansiyonu veya dirençli ortostatik hipotansiyonu olan hastalar için (kalp yetmezliğinin yokluğunda) birinci basamak tedavidir. Damar içi hacmi artırarak çalışır.
Midodrin şiddetli ortostatik hipotansiyon için kullanılan bir tedavidir ve periferik vasküler direnci artırarak çalışır.
Noradrenalin ve öncüsü L-DOPS vasküler tonusu artırarak birincil otonomik disfonksiyon için kullanılır.
Eritropoietin, nörojenik ortostatik hipotansiyonu olan hastalara verilir ve damar hacmini ve viskoziteyi artırarak çalışır.
1979 Başbakanlık Kupası

1979 Başbakanlık Kupası, Türkiye 1. Futbol Ligi'nin 1978-79 sezonunu ikinci tamamlayan Galatasaray ile 1978-79 sezonu Türkiye Kupası ikincisi Altay arasında oynanan 19. Başbakanlık Kupası maçıdır. 10 Haziran 1979'da, Ankara 19 Mayıs Stadyumu'nda oynanan maçı Fatih Terim'in 25. dakikada penaltıdan attığı golle 1-0 kazanan Galatasaray, ikinci kez kupanın sahibi oldu.
Ayrıntılar

Galatasaray v Altay
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Galatasaray | 1 - 0 | Altay |
|  25' (pen.) Fatih Terim | Rapor |  |
| g t Başbakanlık Kupası |
| --- | --- |
1944 ·  1945 ·  1946 ·  1947 ·  1950 ·  1966 ·  1967 ·  1968 ·  1969 ·  1970 ·  1971 ·  1972 ·  1973 ·  1974 ·  1975 ·  1976 ·  1977 ·  1978 ·  1979 ·  1980 ·  1981 ·  1985 ·  1986 ·  1987 ·  1988 ·  1989 ·  1990 ·  1991 ·  1992 ·  1993 ·  1994 ·  1995 ·  1996 ·  1997 ·  1998
Kazanan teknik direktörler ·  Maçlar
| g t Altay SK maçları |
| --- | --- |
Türkiye Şampiyonası:  1934 
Türkiye Kupası:  1964  1967  1968  1972  1979  1980  1986 
* Süper Kupa:  1967  1980 
* Başbakanlık Kupası:  1972  1979  1986 
| g t Galatasaray maçları |
| --- | --- |
Türkiye Kupası finalleri:  1963  1964  1965  1966  1969  1973  1976  1980  1982  1985  1991  1993  1994  1995  1996  1998  1999  2000  2005  2014  2015  2016  2019 
Süper Kupa:  1966  1969  1971  1972  1973  1976  1982  1985  1987  1988  1991  1993  1994  1996  1997  1998  2006  2008  2012  2013  2014  2015  2016  2018  2019  2023  2024 
Başbakanlık Kupası:  1975  1979  1980  1986  1989  1990  1995 
UEFA Kupası finalleri:  2000 
UEFA Süper Kupası:  2000 
Diğer:  50. Yıl Kupası  Atatürk Kupası (2000)  Galatasaray 0-7 Güneş  Beşiktaş 2-9 Galatasaray  Fenerbahçe 0-7 Galatasaray  Fenerbahçe 6-0 Galatasaray  Gazi Büstü
Jumbo Stay

| --- | --- |
Genel bilgiler
Konum: Arlanda Havalimanı,  Stockholm, İsveç
Açılış: 15 Ocak 2009
Sahip: Oscar Diös
Teknik detaylar
Kat sayısı: 2
Diğer bilgiler
Oda sayısı: 33
Süit sayısı: 2
Restoran sayısı: 1
İnternet sitesi
www.jumbostay.com
Jumbo Stay'in kafesi
Jumbo Stay'in önden görüntüsü
Jumbo Stay'in yandan görüntüsü
Jumbo Stay'in içeriden görüntüsü
Jumbo Stay (önceden Jumbo Hostel olarak adlandırılmış), Stockholm Arlanda Havalimanı'ndaki emekliye ayrılmış bir Boeing 747-200 uçağı içinde yer alan bir pansiyondur. Pansiyon, 2009'da açılmıştır.
Geçmiş

Jumbo Stay, emekliye ayrılmış bir Boeing 747-212B uçağı içinde yer almaktadır. Uçak, 1976'da Singapore Airlines için üretilmiştir ve sonradan Pan American World Airways tarafından kullanılmıştır. Uçağın son havayolu işleticisi, Stockholm Arlanda Havalimanı'nında merkezi bulunan ve 2002'de batmış bir İsveç tarifesiz hava yolu olan Transjet'ti.
Uçak, 2006'da Oscar Diös tarafından satın alınmıştır ve Arlanda Havalimanı'na yakın bir yere taşınmıştır. Uçağın içi neredeyse tamamen değiştirilmiştir ancak uçağın uçuş kontrolleri gibi bazı özellikleri olduğu gibi bırakılmıştır. Uçak, 2009'da otel olarak açılmıştır.
Otel

JumboStay'de her birinde 4 taneye kadar yatak bulunan 33 tane oda bulunur. Oteldeki büyük odalardan biri olan kokpit süiti, uçağın üst katında yer almaktadır. Oteldeki tüm odalarda toplamda 76 tane yatak bulunmaktadır. Oteldeki küçük odalardan bazıları, motorların içinde yer alır. Uçağın birinci sınıf kompartmanı, atıştırmalıklar ve basit yemekler satılan ve dışarıdan ziyaretçilere açık olan bir kafeye dönüştürülmüştür.
Otel, havalimanına 15 dakikalık yürüme mesafesindedir ve otele ring otobüsüyle ulaşılabilir.
Pansiyonun kuyruk kısmı
Cani

| --- | --- |
Polizia selvaggia
Filmin afişi.
Yönetmen: Guido Zurli
Yapımcı: Türker İnanoğlu
Senarist: Fuat Özlüer
Müzik: Gino Peguri
Görüntü yönetmeni: Çetin Gürtop
Stüdyo: Erler Film
Türü: Aksiyon Macera Suç
Yapım yılı: 1976
Çıkış tarih(ler)i: 1977
Süre: 87 dakika
Ülke: Türkiye İtalya
Dil: Türkçe İtalyanca
Cani,  Guido Zurli'nin yönettiği, Fuat Özlüer'in senaryosunu yazdığı Türk-İtalyan ortak filmidir
Konusu

Ahmet küçük yaşta suça bulaşan ve uzun süre tedavi gören eski bir sabıkalıdır. İnsanların kendisini ciddiye alması için büyük bir soygun planlar. Bir işadamının para dolu çantasını çalar ve kaçarken hem işadamını hem de kendisini yakalamaya çalışan polis Ekrem'i öldürür. Ekrem'in en yakın arkadaşı olan Murat, Ahmet'in peşine düşer ve yakalamaya karar verir.
Oyuncular

Tarık Akan
Karin Weil
Pietro Fabiani
Oktar Durukan
Yonca Yücel
George Ardisson
Nevzat Okçugil
İhsan Gedik
Dış Bağlantılar

TSA'da Cani
IMDb'de Cani
Fenerbahçe 6-0 Galatasaray

Süper Lig 2002-03 sezonunun 6. haftasında, Fenerbahçe ile Galatasaray arasında yapılan ve 6-0 Fenerbahçe'nin üstünlüğü ile sonuçlanan lig maçıdır. Maç, 6 Kasım 2002 tarihinde Mustafa Çulcu yönetiminde Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadyumu'nda oynanmıştır. Bu maçla birlikte Fenerbahçe, Süper Lig tarihinde Galatasaray'a karşı en farklı galibiyetini elde etmiştir.
Kıtalararası derbi olarak da bilinen maçta Fenerbahçe'nin gollerini, Tuncay Şanlı, Ariel Ortega, Serhat Akın (2), Ceyhun Eriş ve Ümit Özat kaydetmiştir. Maçın 57. dakikasında Ariel Ortega, 84. dakikasında ise Emre Aşık kırmızı kart görmüştür.
Bu maç Süper Lig'in 6. haftasına denk gelen 22 Eylül 2002 tarihinde oynanması gerekirken hem Fenerbahçe'nin UEFA Kupası'nda AIK ile maçının olması hem de Galatasaray'ın UEFA Şampiyonlar Ligi'nde Lokomotiv Moskva ve Barcelona maçlarının olması nedeniyle ertelenip 6 Kasım 2002 tarihinde oynanmıştır.
Maç detayları

Fenerbahçe v Galatasaray
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Fenerbahçe | 6 - 0 | Galatasaray |
| Tuncay  9'   Washington  21'   Ortega  38',  57'   Fatih  40'   Serhat  68', 75',  68'   Yusuf  83'   Ceyhun  78'   Ümit  86' | Rapor |  71'Arif    84' Emre Aşık |
| --- | --- |
             Fenerbahçe :              Galatasaray 
| --- | --- |
 Hakemler Yardımcı hakemler: Münir Takpak  Koray Gençerler  Dördüncü hakem: Muhittin Boşat  Gözlemci: Hilmi Ok:  Maç kuralı 90 dakika
TCG Heybeliada (F-511)

| --- | --- |
 TCG Heybeliada, Cumhuriyet'in 100. yıldönümü kapsamında İstanbul Boğazı'nda, 29 Ekim 2023
Tarihçe
Türkiye
Adı:  TCG Heybeliada (F 511)
Adının geldiği yer/kişi:  Heybeliada Deniz Lisesi
İnşa eden:  İstanbul Tuzla Askerî Tersanesi
Kızağa konuluşu:  22 Ocak 2007
Denize indirilişi:  27 Eylül 2008
Görevlendirme:  27 Eylül 2011
Kimlik:  F 511 (borda numarası)
Takma adı:  Denizlerin Hayaleti
Statü:  Hizmette
Genel karakteristik
Sınıf ve tipi:  Ada sınıfı korvet
Tipi:  Karakol ve anti-denizaltı savaş gemisi
Deplasman:  2.300 emperyal ton (2.340 t)
Uzunluk:  9.956 cm (326,64 ft)
Genişlik:  1.440 cm (47,2 ft)
Çekiş:  389 cm (12,76 ft)
Kurulu güç:  31.640 kW (42.430 shp) (CODAG)
İtme gücü:  1 gaz türbini, 2 dizel, 2 şaft
Hız:  Ekonomik 15 kn (28 km/sa; 17 mph) Maksimum 30 kn (56 km/sa; 35 mph)
Menzil:  3.500 nmi (6.480 km) @ 15 knot
Dayanıklılık:  21 gün (lojistik destek) 10 gün (destek olmadan)
Kişi kapasitesi:  93-106 arası
Sensörler ve işleme sistemleri:  GENESIS CMS SMART-S Mk2 arama radarı  Sonar, GPS, LAN, elektronik navigasyon şeması (ECDIS)  UniMACS 3000 entegre platform yönetim sistemi (IPMS)  X-band radar, atış kontrol radarı
Elektronik harp   ve tuzakları:  ASELSAN ARES-2N Diğer: Lazer/RF sistemleri, denizaltısavar savaşı için karıştıcılar, Yüzey Gemi Torpido Savunma Sistemi (SSTD)
Silah donanımı:  Silah: 1 × 76 mm OTO Melara top  2 × 12,7 mm ASELSAN STAMP  Gemisavar füzeleri:  8 × Harpoon  Uçaksavar füzeleri:  21 × RAM (PDMS)  Torpidolar:  2 × 324 mm MK-32 üçlü atar için MK-46 torpido
Havacılık imkanları:  Hangar ve platformları: S-70B Seahawk Helikopter  İnsansız hava araçları (İHA)
Notlar:  Mühimmat deposu, 20 ton JP-5 uçak yakıtı tankı, havadan yakıt ikmali (HIRF) ve bakım sistemleri
TCG Heybeliada (F-511), Türk Deniz Kuvvetleri'nin Ada sınıfının öncü gemisi olan denizaltısavar korvetidir. Türk Deniz Kuvvetleri'ne yerli üretim gemi sağlanmasını amaçlayan MİLGEM dahilinde inşa edilen ilk Türk savaş gemisidir. Heybeliada'nın inşasına 22 Ocak 2007 tarihinde başlandı ve 27 Eylül 2008 tarihinde denize indirildi. Gemi; keşif, karakol, arama-kurtarma, denizaltı savunma harbi, denizde terörist etkinliklerin takibi ve önlenmesi, kıyı kontrol ve koruması görevlerinde kullanılabilir. Adını, Marmara Denizi'ndeki Prens Adaları'ndan biri olan Heybeliada'dan alır.
Tasarım

Deplasmanı 2.300 emperyal ton (2.340 t), uzunluğu 99,56 metre, genişliği 14,4 metre ve su çekimi 3,89 metre olan Heybeliada, toplam 31.640 kilowatt (42.430 hp) gücünde iki dizel motor ve bir gaz türbini ile tahrik edilen iki pervanesi ile 29 knot (54 km/sa; 33 mph) hıza ulaşabilir. Geminin seyir menzili 15 knot (28 km/sa; 17 mph) hızda 3.500 deniz mili (6.500 km) seviyesindedir. Lojistik desteği ile 21 gün, otonom çalışırken 10 günlük operasyonel dayanıklılığa sahiptir. Gemi mürettebatı 93 kişidir, 106 kişilik mürettebat kamarası vardır. Geminin radar kesit alanı, akustik izi ve görece düşük sualtı gürültüsünden dolayı "hayalet gemi" olarak da adlandırılır.
Heybeliada, arama ve navigasyon radarlarını, elektronik savaş kıyafetlerini, silahları, karşı önlemleri, iletişim cihazlarını, su altı ve yerleşik sensörleri kontrol eden GENESIS savaş yönetim sistemi ile donatılmıştır. Gemi tek bir OTO Melara 76 mm top, iki ASELSAN STAMP 12,7 milimetre (0,50 in) uzaktan kumandalı makineli tüfek tareti, sekiz Harpoon füzesi, 21 RIM-116 RAM uçaksavar sistemi ve MK-46 torpidolar için iki adet MK-32 üçlü 324 milimetre (12,8 in) torpido tüpü ile donatılmıştır. Elektronik harp sistemleri arasında özel bir EW radarı, lazer/RF sistemleri, denizaltısavar savaşı için karıştırıcılar ve bir Yüzey Gemi Torpido Savunma Sistemi (SSTD) sistemi bulunur. İletişim ve navigasyon sistemleri uydu iletişimi, X bandı, navigasyon, yangın kontrolü ve görülebilirlik olasılığı düşük radar, elektronik navigasyon şeması (ECDIS), GPS ve LAN altyapısını içerir. Radar paketi, Thales tarafından inşa edilen SMART-S Mk2'dir. Gemi, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından geliştirilen sonar ile donatılmıştır. Entegre Platform Kontrol ve İzleme Sistemi (EPKİS) sayesinde korvetin ana tahrik ve sevk sistemi, elektrik güç üretim ve dağıtım sistemi ve diğer gemi servis sistemlerinin kontrol, kumanda ve izlenmesi sağlanabilir.
Gemi, bir adet Sikorsky S-70 helikopter ya da insansız hava aracını; mühimmatları, 20 ton JP-5 uçak yakıtı, hava yakıt ikmal sistemleri ve bakım tesisatıyla birlikte taşıyabilir.
Hizmet geçmişi

Ana madde: Ada sınıfı korvet
MİLGEM kapsamındaki ilk gemi olarak tasarlanan ve geliştirilen Heybeliada, İstanbul Tuzla Askerî Tersanesi'nde inşa edildi. Ön tasarımı 2004 yılında tamamlanan geminin ilk kaynağı 26 Temmuz 2005'te yapıldı. İnşasına 22 Ocak 2007'de, Pendik'teki İstanbul Deniz Tersanesi Komutanlığında başladı. 27 Eylül 2008'de denize indirildi ve aynı tarihte ilk deniz denemeleri için yola çıktı. Deniz Kuvvetleri Günü ve Preveze Deniz Muharebesi'nin 473. yıl dönümü olan 27 Eylül 2011'de, İstanbul Deniz Tersanesi Komutanlığında yapılan törenle Türk Deniz Kuvvetlerinin hizmetine girdi. Geminin tamamlanmasıyla Türkiye, dünyada savaş gemisi tasarlayıp inşa edebilen 10 ülke arasına girdi.
Gemi adını, Marmara Denizi'ndeki Prens Adaları'ndan biri olan Heybeliada'dan alır. Takma adı "Denizlerin Hayaleti"dir. Gemi; keşif, karakol, arama-kurtarma, denizaltı savunma harbi, denizde terörizm faaliyetlerinin takibi ve önlenmesi, kıyı kontrol ve güvenliğinde kullanılabilir.
Geminin, hizmete alınmasından bu yana en uzun yolculuğu, 2013'teki Akdeniz seferi oldu. Bu yolculukta gemi; İskenderiye, Trablus, Cezayir, Halkulvâdî, Kazablanka ve Dıraç limanlarını ziyaret etti. Heybeliada ayrıca Akdeniz Kalkanı Harekâtı, Karadeniz Uyumu Harekâtı, NATO Daimi Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu-2, NATO Daimi Deniz Görev Grubu 2 ve UNIFIL kapsamında çeşitli görev ve tatbikatlarda yer aldı.
TCG Heybeliada, Romanya Donanma Günü'nde bir görevdeyken.
TCG Heybeliada Akdeniz'de bir görevdeyken.
Geminin Mersin Deniz Müzesi'nde sergilenen maketi
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Bağımsızlık Bildirgesi

| Kuzey Kıbrıs Bağımsızlık Bildirgesi |
| --- | --- |

Oluşturulma: 5 Kasım 1983 (41 yıl önce) (1983-11-05)
Onaylanma: 15 Kasım 1983 (41 yıl önce) (1983-11-15)
Konum: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Yazar(lar): Turan Fevzioğlu, Osman Ertuğ, Necati Münir Ertekün, Tugay Uluçevik
Amaç: "Kıbrıs Türk Halkının özgür iradesini temsil eden, Doğuştan hür ve eşit olan bütün insanların hür ve eşit yaşamlarına inanan, Bu inanç içinde, Kıbrıs Türk halkının kendi kaderini tayin etme hakkını dünyaya ilan etme"
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bağımsızlık Bildirgesi, Kıbrıs Türklerinin kendilerini Kıbrıs Cumhuriyetinden bağımsız bir devlet olduğunu ilan tek taraflı bildirgedir. 15 Kasım 1983'te Kuzey Kıbrıs Cumhuriyet Meclisi tarafından kabul edildi.
Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin varlığını bitiren bu bildirge günümüz Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin temelini oluşturmaktadır. Bildirgenin yani deklarasyonun yasallığı tartışma yaratmaktadır çünkü KKTC'nin bağımsızlığını Birleşmiş Milletler üyesi olan Türkiye tarafından yalnızca tanınmaktadır.
Tarihçe > Arka plan

Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlının elinden alınan Kıbrıs adası 1960 yılına kadar İngiliz idareydi. 1959 Londra ve Zürih Anlaşmaları ile Kıbrıs adasındaki yerli halkı etnik gruplara bölerek Kıbrıs Rumlarına başkan Kıbrıs Türklerine Başkan yardımcısı seçme hakkı olan bir anayasası tanıdı. Ayrıca Rum ve Türklerin kendi temsilcilerini seçecekleri Temsilciler Meclisi adında bir ulusal yasama organı ve 10 üyeli bir Bakanlar Kurulu da bulunacaktı. Bakanlar kurulunun yalnız 3 üyesi Türklerden oluşacaktı.
Ayrıca Türkiye, Yunanistan, Kıbrıs ve Birleşik Krallık arasından Güvence Antlaşması imzalanarak Kıbrıs'ın herhangi bir devlet ile siyasi ve ekonomik bir ilişkiye girmesi yasaklandı. Aynı zamanda Türkiye ve Yunanistan'dan Kıbrıs topraklarının toprak bütünlüğünü bir tutmaları zorunlu olarak isteniyor. Bu madde ile Kıbrıs'ta olabilecek herhangi bir eylemde taraflardan biri tek taraflı olarak müdahale hakkına sahip olmuştu.
Kıbrıs'ın yasama organlarının bölünmeye başladığı ve anayasasının çöktüğü 1963 tarihinde dönemin Kıbrıs Cumhurbaşkanı III. Makarios sorunları çözmek adına 30 Kasım 1963'te 13 maddeden oluşan anayasa değişikliği önerilerini sundu. Maddeler Kıbrıs Türklerinin haklarını daha azaltmaktaydı. Türklerden seçilen Kıbrıs Cumhuriyeti cumhurbaşkanı yardımcısının alınan kararlara veto etme yetkileri artık kaldırılacaktı.
Dönemin Amerika Birleşik Devletleri başkanı bu talebin geri çekilmesini istedi ve Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti bu talep sonucunda durumu şiddetle kınadı. Kıbrıs Türkleri de bu talebi kabul etmedi. Bunun üzerine 20 Aralık 1963'ü 21 Aralık'a bağlayan gece Kıbrıs Rumları, Kıbrıs Türklerine karşı çatışma başlattı. Başkan Makarios, Kıbrıs'ın bölünmesiyle sonuçlanacak her türlü çözümü reddetti.
1970'li yıllarda ise Yunanistan dönemin başkanı III. Makarios'un tutumları ve enosisin olmasından taraf olmadığı için Yunanistan Albaylar Cuntası tarafından 1974 Kıbrıs Darbesi gerçekleşti. Darbe ile beraber III. Makarios görevden almak için Başkanlık Sarayı'nı bastı ve başkanı görevden aldı. Türkiye Cumhuriyeti ise bu durum sonucunda Zürih ve Londra Antlaşması'nın IV. maddesine istinaden gerçekleştirdiğini savunarak 20 Temmuz 1974 tarihinde Kıbrıs'a karadan ve havadan harekât başlattı. Ağustos 1974'te adanın kuzey kısmı başkent Lefkoşa dahil olmak üzere Türkiye Cumhuriyetinin kontrolüne geçti. Bu olay sonrası ada Birleşmiş Milletler adanın ikiye bölündüğünü ve kuzey ve güney kısımlarının arasında Yeşil Hat kurulduğunu açıkladı.
Tarihçe > Kıbrıs Türk Federe Devleti

1 Ekim 1974'te geçici kurulan hükûmetin yerini 13 Şubat 1975'te Kıbrıs Türk Federe Devleti aldı. Bu deklarasyonun federe bir Kıbrıs Türk devletine doğru atılan ilk adım olması ve Kıbrıs Rumlarının eninde sonunda yeni birleşmiş bir Kıbrıs içerisinde kendi federe devletlerini ilan etmeleri amaçlanmıştı. Ancak Kıbrıs Türk Federe Devletinin ilanı Birleşmiş Milletler ve Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından reddedildi.
Tarihçe > Bağımsızlık Bildirgesi

Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin ilanının sekiz yıl sonrasında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetini oluşturacak olan bağımsızlık bildirgesi 5 Kasım 1983 tarihinde hazırlanarak 15 Kasım 1983'te Kuzey Kıbrıs Cumhuriyet Meclisi tarafından onaylandı ve Tüm dünyaya duyuruldu.
Uluslararası anlaşmazlık

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin bağımsızlık ilanını Birleşmiş Milletler üyesi ülkelerden yalnızca Türkiye Cumhuriyeti tanınmaktadır. Kıbrıs Cumhuriyeti ve Birleşmiş Milletler bu duruma şiddetle karşı çıkmaktır. Pakistan ve Bangladeş Kuzey Kıbrıs'ın bağımsızlıklarını geçmişte tanımış ama Birleşmiş Milletlerin bildirgeyi tanımaması ve karşı çıkması üzerine bu tanımayı geri çekmişlerdi.
Azerbaycan'ın özerk bölgesi olan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti dışında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetini tanıyan tek ülkedir.
Bağımsızlık Bildirgesi metni

ile ilgili metin bulabilirsiniz.
"Kıbrıs Türk Halkının özgür iradesini temsil eden, Doğuştan hür ve eşit olan bütün insanların hür ve eşit yaşamlarına inanan, Bu inanç içinde, Kıbrıs Türk halkının kendi kaderini tayin etme hakkını 17 Haziran 1983 tarihli kararıyla dünyaya ilan etmiş olan, Irk, milli menşe, dil ve din gibi farklara dayalı olarak insanlar arasında ayrım gözetilmesini, her türlü sömürgeciliği, ırkçılığı, baskı ve tahakkümü reddeden; Kıbrıs’ta, Doğu Akdeniz’de, Orta-Doğu’da ve dünyada tam bir barış ve istikrarın, özgürlüğün, insan haklarının egemen olmasını isteyen; Kıbrıs Adasındaki iki halkın kendi milli benliklerini koruyarak, kendi kesimlerinde huzur ve güven içinde yaşamaya ve kendi kendilerini yönetmeye hakları olduğuna inanan; Aynı adada yanyana yaşamaya mecbur bulunan bu iki halkın aralarındaki bütün sorunları, eşit düzeyde müzakerelerle, barışçı adil ve kalıcı bir çözüme ulaşmalarının mümkün ve zorunlu olduğu görüşüne sımsıkı bağlı bulunan; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilanının iki eşit halk arasında ortaklığın bir federasyon çatısı altında yeniden kurulmasını ve sorunların çözülmesini engellemeyip, kolaylaştırabileceğine kani olan; İki halk arasındaki bütün sorunların barışçı ve uzlaşıcı bir politika ile çözülmesi için BM Genel Sekreteri’nin gözetimi altında, eşit düzeyde müzakereler yürütülmesini yürekten dileyen ve önerilmiş bulunan zirve toplantısının bu açıdan yarar sağlayacağına inan Meclisimiz, KIBRIS TÜRK HALKI ADINA, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ve "Bağımsızlık Bildirisini" onaylar.
1975 Başbakanlık Kupası

1975 Başbakanlık Kupası, 1. Lig'in 1974-75 sezonunu ikinci tamamlayan Galatasaray ile 1974-75 sezonu Türkiye Kupası ikincisi Trabzonspor arasında oynanan 15. Başbakanlık Kupası maçıdır. 7 Haziran 1975'te, Cebeci İnönü Stadyumu'nda oynanan maçı Gökmen Özdenak'ın 76. dakikada kaydettiği golle 1-0 kazanan Galatasaray, ilk kez kupanın sahibi oldu.
Ayrıntılar

Galatasaray v Trabzonspor
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Galatasaray | 1 - 0 | Trabzonspor |
|  76' Gökmen Özdenak | Rapor |  |