Mustafa Kemal Atatürk

"Atatürk", "Mustafa Kemal" ve "Mustafa Kemal Paşa" buraya yönlendirilmektedir. Diğer kullanımlar için Atatürk (anlam ayrımı), Mustafa Kemal (anlam ayrımı) ve Mustafa Kemal Paşa (anlam ayrımı) sayfalarına bakınız.
| Halaskâr · Gazi · Mareşal · Başöğretmen · Ebedi Şef Mustafa Kemal Atatürk  1317-P> 8 |
| --- | --- |

1930'larda Atatürk
1. Türkiye cumhurbaşkanı
Görev süresi 29 Ekim 1923 - 10 Kasım 1938
Başbakan: İsmet İnönü (1923-24, 25-37)   Fethi Okyar (1924-25)   Celâl Bayar (1937-38)
Yerine geldiği: Makam oluşturuldu
Yerine gelen: Abdülhalik Renda (vekâleten) İsmet İnönü
1. İcra Vekilleri Heyeti reisi
Görev süresi 3 Mayıs 1920 - 24 Ocak 1921
Yerine geldiği: Makam oluşturuldu
Yerine gelen: Fevzi Paşa (Çakmak)
Türk Ordusu başkumandanı
Görev süresi 5 Ağustos 1921 - 29 Ekim 1923
Atayan: Türkiye Büyük Millet Meclisi
1. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı
Görev süresi 24 Nisan 1920 - 29 Ekim 1923
Yerine geldiği: Makam oluşturuldu
Yerine gelen: Fethi Okyar
1. Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı
Görev süresi 9 Eylül 1923 - 10 Kasım 1938
Yerine geldiği: Makam oluşturuldu
Yerine gelen: İsmet İnönü
Türkiye Büyük Millet Meclisi   1, 2, 3, 4 ve 5. dönem milletvekili
Görev süresi 23 Nisan 1920 - 10 Kasım 1938
Seçim bölgesi:  1920-35 - Ankara 1920 - Ankara 1923 - Ankara 1927 - Ankara 1931 - Ankara 1935 - Ankara 
Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti umumî reisi
Görev süresi 7 Eylül 1919 - 9 Eylül 1923
Heyet-i Temsiliye reisi
Görev süresi 24 Ağustos 1919 - 9 Eylül 1923
Fahri yaverân-ı hazret-i şehriyâri
Görev süresi 20 Eylül 1918 - 9 Temmuz 1919
Hükümdar: VI. Mehmed
9. Ordu kıtaatı müfettişi (sonradan 3. Ordu müfettişi)
Görev süresi 16 Mayıs 1919 - 9 Temmuz 1919
Yıldırım Ordular Grubu kumandanı
Görev süresi 31 Ekim 1918 - 7 Kasım 1918
Yerine geldiği: Otto Liman von Sanders
7. Ordu kumandanı
Görev süresi 7 Ağustos 1918 - 7 Kasım 1918
Yerine geldiği: Fevzi Paşa
2. Ordu kumandanı
Görev süresi 7 Ağustos 1918 - 7 Kasım 1918
Yerine geldiği: Ahmed İzzet Paşa
Kişisel bilgiler
Doğum: Ali Rıza oğlu Mustafa 1881 Selanik, Selanik Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 10 Kasım 1938 (57 yaşında) Dolmabahçe Sarayı, İstanbul, Türkiye
Ölüm nedeni: Siroz
Defin yeri: Etnografya Müzesi, Ankara (21 Kasım 1938 - 10 Kasım 1953)   Anıtkabir, Ankara (10 Kasım 1953'ten beri) 39°55′30″K 32°50′13″D﻿ / ﻿39.92500°K 32.83694°D﻿ / 39.92500; 32.83694
Milliyeti: Türk
Partisi: Cumhuriyet Halk Partisi
Diğer siyasi bağlantıları: Vatan ve Hürriyet Cemiyeti (1906-1907) İttihat ve Terakki Cemiyeti (1907-1918) Osmanlı Hürriyetperver Avam Fırkası (1918-1919) Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti (1919-1923)
Evlilik(ler): Latife Hanım (e. 1923; b. 1925)
Bitirdiği okul: Mekteb-i Harbiye-i Şahâne   Mekteb-i Erkân-ı Harbiye-i Şahâne
Mesleği: Asker · Siyasetçi
Hükûmeti: I. İcra Vekilleri Heyeti
Ödülleri: 24 madalya9 madalyon ve rozet(liste)
İmzası: 
Askerî hizmeti
Takma adı: Mustafa Şerif Bey (Trablusgarp Savaşı'nda)
Bağlılığı:  Osmanlı İmparatorluğu  Ankara Hükûmeti  Türkiye Cumhuriyeti
Branşı: Piyade
Hizmet yılları: : 1902-1919 : 1920-1923 : 1923-1927
Rütbesi:  Mirliva (Osmanlı Ordusu)  Mareşal (Türk Ordusu)
Komutası: 19. Tümen 16. Kolordu 2. Ordu 7. Ordu Yıldırım Orduları Grubu TBMM Orduları
Çatışma/savaşları:  Makedonya Mücadelesi  Jön Türk Devrimi  31 Mart Ayaklanması  Trablusgarp Savaşı Derne Muharebeleri  Tobruk Muharebeleri  I. Balkan Savaşı Bolayır Muharebesi  II. Balkan Savaşı Edirne'nin Kurtuluşu  I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesi Sarı Bayır Harekâtı  Arıburnu Cephesi  Anafartalar Cephesi Birinci Anafartalar Muharebesi  Tekketepe Muharebesi  İkinci Anafartalar Muharebesi  Kılıçbayır Muharebesi  Conk Bayırı Muharebesi  Kafkasya Cephesi Muş Muharebesi  Bitlis Muharebesi  Çapakçur Muharebeleri  Sina ve Filistin Cephesi Megiddo Muharebesi  Katma Muharebesi  Türk Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi Sakarya Meydan Muharebesi  Büyük Taarruz Başkomutanlık Meydan Muharebesi   
Mustafa Kemal Atatürk (1881, Selanik - 10 Kasım 1938, İstanbul), Türk mareşal, devlet adamı, yazar, Türk Kurtuluş Savaşı'nın başkomutanı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıdır. Türkiye'yi laik, sanayileşen bir ulusa dönüştüren kapsamlı ilerici reformlar üstlenmiştir. İdeolojik olarak sekülarist ve milliyetçi politikaları ve sosyo-politik teorileri Kemalizm olarak tanınmıştır.
I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı ordusunda görev yapan Atatürk, Çanakkale Cephesi'nde miralaylığa, Sina ve Filistin Cephesi'nde ise Yıldırım Ordular Grubu komutanlığına atandı. Savaşın sonunda, Osmanlı İmparatorluğu'nun yenilgisini izleyen Kurtuluş Savaşı ile simgelenen Anadolu Hareketi'ne öncülük ve önderlik etti. Türk Kurtuluş Savaşı sürecinde Ankara Hükûmeti'ni kurdu, Türk Orduları Başkomutanı olarak Sakarya Meydan Muharebesi'ndeki başarısından dolayı 19 Eylül 1921 tarihinde "gazi" sanını aldı ve mareşallik rütbesine yükseldi. Askerî ve siyasal eylemleriyle İtilaf Devletleri ve destekçilerine karşı yengi kazandı. Savaşın ardından Cumhuriyet Halk Partisini "Halk Fırkası" adıyla kurdu ve ilk genel başkanı oldu. 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilan edilmesinin ardından cumhurbaşkanı seçildi. 1938'deki ölümüne dek dört dönem bu görevi yürütmüş olup günümüze kadar Türkiye'de en uzun süre cumhurbaşkanlığı yapmış kişidir.
Atatürk; çağdaş, ilerici ve laik bir ulus devlet kurmak için siyasal, ekonomik ve kültürel alanlarda sekülarist ve milliyetçi nitelikte yenilikler gerçekleştirdi. Yabancılara tanınan ekonomik ayrıcalıklar kaldırıldı ve onlara ait üretim araçları ve demir yolları millîleştirildi. Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu ile eğitim, Türk hükûmetinin denetimine girdi. Seküler ve bilimsel eğitim esas alındı. Binlerce yeni okul yapıldı. İlköğretim ücretsiz ve zorunlu duruma getirildi. Yabancı okullar devlet denetimine alındı. Köylülerin sırtına yüklenen ağır vergiler azaltıldı. Erkeklerin serpuşlarında ve giysilerinde bazı değişiklikler yapıldı. Takvim, saat ve ölçülerde değişikliklere gidildi. Mecelle kaldırılarak yerine seküler Türk Kanunu Medenisi yürürlüğe konuldu. Kadınların sivil ve siyasal hakları pek çok Batı ülkesinden önce tanındı. Çok eşlilik yasaklandı. Kadınların tanıklığı ve miras hakkı, erkeklerinkiyle eşit duruma getirildi. Benzer olarak, dünyanın çoğu ülkesinden önce olarak Türkiye'de kadınlara ilkin yerel seçimlerde (1930), sonra genel seçimlerde (1934) seçme ve seçilme hakkı tanındı. Ceza ve borçlar hukukunda seküler yasalar yürürlüğe konuldu. Sanayi Teşvik Kanunu kabul edildi. Toprak reformu için çabalandı. Arap harfleri temelli Osmanlı alfabesinin yerine Latin harfleri temelli yeni Türk alfabesi kabul edildi. Halkı okuryazar kılmak için eğitim seferberliği başlatıldı. Üniversite Reformu gerçekleştirildi. Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı yürürlüğe konuldu. Sınıf ve durum ayrımı gözeten lakap ve unvanlar kaldırıldı ve soyadları yürürlüğe konuldu. Bağdaşık ve birleşmiş bir ulus yaratılması için Türkleştirme siyaseti yürütüldü.
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları, Türk Hava Yolları, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Hıfzıssıhha Enstitüsü, Türkkuşu, Sümerbank, Etibank, Türk Tarih Kurumu, Türk Dil Kurumu, Diyanet İşleri Başkanlığı ve daha birçok kamu kurumu Atatürk tarafından veya Atatürk'ün desteğiyle kuruldu. Yerli tarım, tekstil, makine, uçak ve otomobil endüstrilerinin gelişimini destekledi. Tüm bunlara karşın Atatürk'ün hedefleri ile ülkenin sosyopolitik yapısı arasındaki uçurum kapanmadı.