stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
I. Bolesław Chrobry

| I>  Bolesław Chrobry |
| --- | --- |
Polonya Dükü

Hüküm süresi: 992 - 18 Nisan 1025
Taç giymesi: 18 Nisan 1025
Önce gelen: I. Mieszko (Polonya)
Sonra gelen: II. Mieszko (Polonya)
Doğum: 967 Poznań
Ölüm: 17 Haziran 1025 (58 yaşında) Kraków
Hanedan: Plast hanedanı
Babası: I. Mieszko (Polonya)
Cesur Bolesław ya da I. Bolesław Chrobry, (d. 967 - ö. 17 Haziran 1025), 992'den 1025'e kadar Polonya dükü ve 1025'teki ilk Polonya kralıdır.
Polonya 992-1025
Cesur Bolesław tarafından Kiev'in ele geçirilmesi, 1018
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
I. Bolesław Chrobry Piast DynastyDoğumu:  966 or 967  Ölümü: 17 June 1025
| Önce gelen Mieszko I | Duke of the Polans 25 May 992 – 17 June 1025 King of Poland (since 18 April 1025) | Sonra gelen King Mieszko II Lambert |
| Önce gelen Odo II | Margrave of Saxon Eastern March 1002–1025 | Sonra gelen Mieszko II |
| Önce gelen Vladivoj | Duke of Bohemia 1003–1004 | Sonra gelen Jaromír |
| g t Polonya hükümdarları |
| --- | --- | --- |
| Efsanevi |  Lech  Krak  II. Krak  II. Lech  Wanda  I. Leszko  II. Leszko  III. Leszko  I. Popiel  II. Popiel  Chościsko  Tekerlekçi Piast  I. Bolesław  |  |
| Piast |  Siemowit  Lestek  Siemomysł  I. Mieszko  I. Bolesław Chrobry  Bezprym  II. Mieszko Lambert  I. Kazimierz  II. Bolesław  I. Władysław Herman  Zbigniew  III. Bolesław  |  |
| Dağılma   dönemi |  II. Władysław  IV. Bolesław  Yaşlı Mieszko  II. Kazimierz  Beyaz Leszek  III. Władysław Spindleshanks  Władysław Odonic  IV. Mieszko  I. Konrad  I. Henryk  II. Henryk  V. Bolesław  Kara Leszek  IV. Henryk  II. Przemysł  |  |
| Přemyslid |  II. Václav  III. Wenceslaus  |  |
| Piast |  I. Władysław  III. Kazimierz  |  |
| Capet-Anjou |  I. Lajos  Jadwiga  |  |
| Jagiellon |  II. Władysław Jagiełło  III. Władysław  IV. Casimir  I. John Albert  Alexander  I. Zygmunt  II. Zygmunt August  |  |
| Sejm   ile seçilen |  III. Henryk Walezy  Anna Jagiellon  Stephen Báthory  III. Zygmunt Waza  IV. Władysław Waza  II. Jan Kazimierz Waza  Michał Korybut Wiśniowiecki  III. John Sobieski  II. August  Stanisław Leszczyński  III. August  II. Stanisław August Poniatowski  |  |
| Romanov |  I. Aleksandr  I. Nikolay  |  |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb12168101d (data)  GND: 118661183  ISNI: 0000 0004 0180 7789  LCCN: n85300858  NKC: jo2003168028  NLI: 987007276909205171  NTA: 072894822  VIAF: 296501157   WorldCat (LCCN): n85-300858
Savaş Dinçel

| Savaş Dinçel |
| --- | --- |

Doğum: Halil Savaş Dinçel 1 Nisan 1942(1942-04-01) İstanbul, Türkiye
Ölüm: 20 Aralık 2007 (65 yaşında) İstanbul, Türkiye
Ölüm sebebi: İç kanama
Defin yeri: Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul
Milliyet: Türk
Diğer ad(lar)ı: Halil
Vatandaşlık:  Türkiye
Meslek: Oyuncu, yönetmen
Etkin yıllar: 1979-2007
Evlilik: Sumru Dinçel
Çocuk(lar): Barış Dinçel
Ödüller: Tüm Liste

Halil Savaş Dinçel (1 Nisan 1942, İstanbul - 20 Aralık 2007, İstanbul), Türk oyuncu, karikatürist ve film yönetmeni.
İlk yılları ve eğitimi

1 Nisan 1942 yılında İstanbul'un Fatih ilçesinde doğdu. İlkokulu Koca Ragıp Paşa İlkokulu'nda tamamladıktan sonra İstanbul Erkek Lisesi'ne kaydoldu. Tiyatro eğitimine İstanbul Belediyesi Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nde başladı. Tiyatro eğitiminin yanı sıra amatör olarak karikatür çizmeye başladı. Tiyatrocu olarak ilk kez İstanbul Şehir Tiyatroları'nda sahne aldı.
Kariyeri

1980 askeri darbesi sonucu sıkıyönetim ilanı ile İstanbul Şehir Tiyatroları'ndan uzaklaştırıldı. Komünizm propagandası yapmakla suçlanan Dinçel ve Müjdat Gezen, 1983'te mahkemeye, birbirlerine kelepçelenerek götürülmüştür. İki arkadaşa, 1978'de Müjdat Gezen'in yazdığı, Savaş Dinçel'in resimlediği Çizgilerle Nâzım Hikmet kitabı nedeniyle 12 Eylül 1980 sonrasında dönemin ünlü 141 ve 159. maddelerinden haklarında dava açıldı. Bu dava nedeniyle tutuklanan Dinçel ve Gezen, 4 Haziran 1983 tarihinde İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesi'ne elleri birbirlerine zincirlenmiş olarak getirildi. O dönem cezaevlerinde zorunlu olan "tek tip" giysiler içinde olan iki dost, bileklerindeki kelepçeleri gizlemeye çalışmamış, aksine görünmesi için kollarını öne doğru çıkarmıştı. "Komünizm propagandası yapmak ve hükümetin manevi şahsiyetini tahkir etmek" iddiaları ile 21 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılanan Gezen ve Dinçel, bir süre Sağmalcılar Cezaevi'nde tutuklu kaldıktan sonra beraat ettiler.
Savaş Dinçel darbeden sonra Güldürü Üretim Merkezi'nde karikatürist olarak çalıştı. Bir süre Günaydın gazetesinde karikatüristlik yaptı. Burada "Tonton" adlı karikatür bantlarını hazırladı. Danıştay'ın mesleğe iadesi kararını onaması ile birlikte Şehir Tiyatroları'nda tekrar çalışmaya başladı. İki tane karikatür sergisi açtı. "Çizgilerle Nazım Hikmet" adlı çizgi roman bir kitap hazırladı. Ziya Öztan'ın yönetmenliğini üstlendiği Kurtuluş ve Cumhuriyet filmlerinde İsmet İnönü'yü canlandırdı. Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu, Gen-Ar Tiyatrosu, AST ve Münir Özkul ile birlikte çalıştı.
Kuruluşundan itibaren MSM - Müjdat Gezen Sanat Merkezi'nde öğretim üyesi olarak görev yapmış, kısa bir süre de Kadir Has Üniversitesi Konservatuvarı'nda "sahne tatbikatı" dersi vermiştir.
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk başbakanı ve ikinci cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü'ye olan büyük fiziki benzerliği nedeniyle sık sık İnönü'yü canlandırmıştır.
2002'de Nusret baba karakterini canlandırdığı dizi Ekmek Teknesi ile herkesin beğenisini kazanan oyuncu, mahallelinin her derdine derman olduğu gibi, insanların akıl danıştığı bir karakter profili çizmiştir. Mahallenin "bir bilen"i olan Nusret baba karakteri, zaman zaman muzipliği ile de izleyenleri güldürmüştür. Dizideki rolü itibarıyla fırıncı olan Nusrettin Somuncu, mahallelinin babasıdır ve "baba büyüksün" denilerek sevilmektedir. Sanatçı, bu rolü ile Türk halkının gönlünde önemli bir yere sahip olmuştur.
Savaş Dinçel, oğlu Barış Dinçel'in belirttiği üzere, aynı zamanda bankamatik şifresi olarak kullandığı "1402" sayılı sıkıyönetim yasasına dayanılarak 12 Eylül 1980 döneminde uzaklaştırıldığı dönem dışında Şehir Tiyatroları'nda oyunculuk ve yönetmenlik yaptı. Bunun yanı sıra yan uğraş olarak çizim ve afiş işleriyle de ilgilendi.
Ölümü

Savaş Dinçel, Sessiz Gemiler dizisinin çekimi sırasında rahatsızlanarak ciddi bir operasyon geçirdi.21 Aralık 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.  20 Aralık 2007 tarihinde İstanbul'daki evinde iç kanama geçirdi ve aynı gün Memorial Hastanesi'nde yapılan tüm müdahalelere rağmen öldü. Vefatının, rahatsızlığından kaynaklı olduğu görüşünü doktoru yalanlamıştır. Vefat sebebi, "kardiyak arrest" (ani kalp durması) olarak açıklanmıştır.
21 Aralık 2007 tarihinde cenazesi İstanbul'daki Zincirlikuyu Mezarlığı'na toprağa verilmiştir.
Çalışmaları > Rol aldığı tiyatro oyunları

xxxx: Evleme: Nicolay Gogol - İstanbul Şehir Tiyatrosu
xxxx: Montserrat: Emmanuel Robles - İstanbul Şehir Tiyatrosu
xxxx: Pazartesi Perşembe: Musahipzade Celal - İstanbul Şehir Tiyatrosu
xxxx: Sultan Gelin: Cahit Atay - İstanbul Şehir Tiyatrosu
xxxx: Vlademir Komarov: İstanbul Şehir Tiyatrosu
1964: Yosma: Ruzante - Ankara Sanat Tiyatrosu
1965: Bozuk Düzen: Güner Sümer - Ankara Sanat Tiyatrosu
1967: Cyrano de Bergerac: Edmond Rostand - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1967: Kocadağlar Ağası: Sabahattin Engin - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1967: Küçük Prens: Antoine de Saint-Exupéry - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1983: On İki Öfkel Adam: Reginald Rose - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1987: Keşanlı Ali Destanı: Haldun Taner - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1987: Vişne Bahçesi: Anton Çehov - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1988: Artiz Mektebi: Müjdat Gezen - Müjdat Gezen Tiyatrosu
1991: Müfettiş: Nicolay Gogol - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1995: Meraklısı İçin Öyle Bir Hikâye: Sait Faik Abasıyanık\Savaş Dinçel - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1996: Godot'u Beklerken: Samuel Beckett - İstanbul Şehir Tiyatrosu
2000: Sersem Kocanın Kurnaz Karısı: Haldun Taner - İstanbul Şehir Tiyatrosu
2001: Hamlet 2001: William Shakespeare - İstanbul Şehir Tiyatrosu
2003: Yaprak Dökümü: Reşat Nuri Güntekin - İstanbul Şehir Tiyatrosu
Çalışmaları > Yazdığı oyunlar

Uçurtmanın Kuyruğu
Gürültülü Patırtılı Bir Hikaye
Meraklısı İçin Öyle Bir Hikâye
Çok Orijinal Bir Oyun
Çalışmaları > Çizgi roman ve karikatür albümleri

Çizgilerle Nâzım Hikmet
Çoksesli
Çalışmaları > Yönettiği oyunlardan bazıları

xxxx: Fareli Köyün Kavalcısı: Adrian Mitchell - İstanbul Şehir Tiyatrosu
xxxx: Küçük Prens: Antoine de Saint-Exupéry - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1976: Suçsuzlar: M.Roli\V. Vincenzoni - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1976: Yolcu: Nâzım Hikmet - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1994: Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım: Haldun Taner - İstanbul Şehir Tiyatrosu
1998: Kuyruklu Yıldız Altında: Hüseyin Rahmi Gülpınar/Güner Sümer - İstanbul Şehir Tiyatrosu
2001: Uçurtmanın Kuyruğu: Savaş Dinçel - İstanbul Şehir Tiyatrosu
Filmografisi

1979: Gül Hasan
1980: İttihat ve Terakki
1981: Hababam Sınıfı Güle Güle
1983: Üç İstanbul
1984: Kızlar Sınıfı
1985: Aşık Oldum
1986: Merdoğlu Ömer Bey
1987: Ateşböceği
1987: Homoti
1994: Çözülmeler
1994: Kurtuluş
1995: Azmi
1996-1997: Oğlum Adam Olacak
1997: Ağır Roman
1998: Cumhuriyet
2000: Abuzer Kadayıf
2000: Bizi Güldürenler
2000: Çemberler
2000: Dar Alanda Kısa Paslaşmalar
1997-2002: Bizimkiler
2002: Abdülhamid Düşerken
2002-2005: Ekmek Teknesi
2003: Kurtlar Vadisi
2005: Bir Salkım Üzüm
2005: Ölümüne Sevdalar
2005: Peki Olur Şekerim
2006: Bir İhtimal Daha Var
2006: Can
2006: Eve Dönüş
2006: Sevda Çiçeği
2006: Esir Kalpler
2007: Hatırla Sevgili
2007: Sinekli Bakkal
2007: Sessiz Gemiler
Ödüller

1989: İsmail Dümbüllü Ödülü - İzmarit Nuri rolü ile
2000: Afife Tiyatro Ödülleri - Yılın En Başarılı Müzikal ya da Komedi Erkek Oyuncusu, Sersem Kocanın Kurnaz Karısı
2000: 22. Siyad Türk Sineması Ödülleri - En İyi Erkek Oyuncu, Dar Alanda Kısa Paslaşmalar
2001: 20. İstanbul Film Festivali - En İyi Erkek Oyuncu, Dar Alanda Kısa Paslaşmalar
2001: 8. ÇASOD "En İyi Oyuncu" Ödülleri, En İyi Erkek Oyuncu, Dar Alanda Kısa Paslaşmalar
2002: 2. Lions Tiyatro Ödülleri - Yılın Oyun Yazarı, Uçurtmanın Kuyruğu
Elektroliz

Elektrolizle arıtılmış (%99,97+) saflıkta demir parçaları ve karşılaştırma için yüksek saflıkta (99,9999 % = 6N) 1 cm3 hacminde demirden bir küp.
Elektroliz; elektrik akımı yardımıyla, bir sıvı içinde çözünmüş kimyasal bileşiklerin ayrıştırılması işlemi. Bu değişiklik, maddenin elektron vermesinden (yükseltgenme); ya da almasından (indirgenme) kaynaklanır. Elektroliz işlemi, elektroliz kabı ya da tankı denen bir aygıt içinde uygulanır. Bu aygıt, çözünerek artı ve eksi yüklü iyonlara ayrılmış bir bileşiğin (→Elektrolit) içine birbirine değmeyecek biçimde daldırılmış iki elektrottan oluşur. Elektrotlar bir akım kaynağına bağlandığında meydana gelen gerilim (elektrik alan), iyonları karşıt yüklü elektroda (kutup) doğru hareket ettirir. Karşıt kutupta yükünü dengeleyen atom veya moleküller elektrotta çökelir veya elektrolit içindeki moleküllerle yeni reaksiyonlara girer. Yeni reaksiyona girme meyli daha fazladır. 
Örneğin sofra tuzu içeren elektrolitte anotta klor açığa çıkarken nötr sodyum atomları su moleküllerini etkileyerek katottan hidrojen açığa çıkmasına sebep olurlar ve elekrolitte sodyum hidroksit oluşur.
Elektroliz konusundaki 1800 yılında Anthony Carlisle ve William Nicholson, 1807 yılında Humphry Davy, 1833 yılında Faraday'ın keşifleri ve 1887 yılında Svante Arrhenius tarafından geliştirilen iyon teorisi, zamanımızın atom fiziğine temel teşkil etmişlerdir.
Efe

Ad ve soyadı için Efe (ad)sayfasına bakınız.
1880'lerde bir efe
Efe, tarihte Batı Anadolu'da özellikle Aydın, Denizli, Muğla ve Isparta illeri ve Ödemiş ilçesinde yaşamış, silahlı ve mevcut düzene değişik nedenlerle başkaldırmış olan kişilerin (Zeybekler) liderlerine verilen isimdir. Bir Efe, Zeybek gruplarının başıdır. Zeybekler arasında kahramanlık yapmış cesur ve mert kişiler arasından efe seçilir. Zeybekler, efenin emriyle kızanları yetiştirirler. Zeybeklerden eğitim gören, silahlı onur adamlardan oluşan genç kişilere, kızan denir. Belirli bir zaman kızan olarak zeybeklerden eğitim gördükten sonra zeybek sınıfına alınırlar.
Kelimenin kökeni

Efe sözcüğünün kökeni hakkında değişik teoriler vardır. Bir teoriye göre Yunanca kökenli olduğu Bir diğer teori ise kelimenin "büyük kardeş" anlamına gelen bir Türkçe sözcük olan "Eke"den gelmiş olabileceği düşüncesidir.[kaynak belirtilmeli]
Efe veya zeybek kurumu ilk defa 16'ncı yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda otorite boşluğundan kaynaklanan Celali ayaklanmaları sırasında görülür. Daha sonraları yerel baskılar ve haksızlıklara karşı ayaklanarak dağa çıkan kimselere efe veya zeybek denmiştir. Efelerin kendine özgü giysileri ve geleneksel yapıları bu dönemde ortaya çıkmaya başlar. Günlük giyimden ayrılan ve zeybek yaşamında rahat hareket etmeye yarayan giysi türü ve silahlar kabul görmüştür. Dönemine göre kısa sayılan bir tür pantolon olan potur ve yakın mesafe çatışmasında çok yararlı olan bir tarafı ve ucu keskin yatağan buna örnek olarak verilebilir.
19. yüzyıl boyunca efelerin devlet otoritesi ile inişli çıkışlı bir ilişkileri olmuştur. 93 Harbi'nde cepheye gitmeleri karşılığında haklarında "umumi af" ilan edilen ve cephelerde büyük yararlıklar gösteren zeybekler döndüklerinde, af vaatlerinin tutulmadığını görerek dağlara geri dönmeye başlamışlardı. 1879'dan itibaren eşkıyalık Ege Bölgesi’nde tekrar salgın haline gelmiş ve hükümet bunlara karşı hiçbir şey yapamaz olmuştu. Bu dönemde Yörük Osman, Çakırcalıoğlu Ahmet Efe (Çakırcalı Mehmet Efe'nin babası), Deli Memet, Büyük Cerit, Küçük Cerit, Çallı Veli, Koca Arap, Parmaksız Arap, Harputlu Ömer, Piç Osman ve Bakırlı çeteleri en tanınmış olanlardı. Öte yandan Karabacak, Karayotoğlu Nikola, Hambrikoğlu Panayot, Seyrekköylü Nikola, Kaptan Andreya, Kaptan Aleko, Kaptan Foti ve Kaptan Sokrat gibi Rum çeteleri de Ege dağlarında taşkınlıklar yapmaktaydılar. Kıbrıslı Mehmet Kamil Paşa, olağanüstü İzmir valiliği esnasında, yerli çeteleri düze indirip, bir tür koruculuk sistemi içinde kır serdarı olarak görevlendirerek, Rum çetelerini ortadan kaldırmaya çalışmış ve bunda da kısmen başarılı olmuştur. Efeler devletle uzlaştıklarında, çoğu Ege Adaları'ndan gelerek Ege Bölgesi'nde kan kusturan Yunanistan destekli Rum eşkiyanın hakkından gelebilen tek güç olarak kendilerini göstermişlerdir. Ancak bu çabalar sonradan İzmir valisi olan Hacı Naşit Paşa'nın efelere (Türk asilere) topyekun tuzak kurarak büyük kısmını imha etmesi üzerine sonuçsuz kalmıştır. Nail Moralı'nın 20. yüzyıl başı Ege Bölgesi ve İzmir'e ilişkin anılarında da, özellikle Çakırcalı Mehmet Efe'nin öldürülmesinden sonra Rum eşkiyanın bütünüyle azdığı kaydedilmektedir.
Efeler, Birinci Dünya Savaşından sonra Türkiye'nin işgalinde Yunan kuvvetleriyle karşı karşıya gelmiş ve dağdan inerek Milli Mücadeleye katılmışlardır. Cumhuriyetin ilanından sonra hizmetleri nedeniyle kendilerine ordu rütbesi ve İstiklal Madalyası verilen efeler, bu tarihten sonra yasadışı eylemlerini bırakarak tarihteki yerlerini almışlardır.
En ünlü efeler arasında Yörük Ali Efe, Kıllıoğlu Hüseyin Efe, Demirci Mehmet Efe, Zalım Himmet Efe, Mestan Efe, Atçalı Kel Mehmet Efe, Molla Ahmet Efe, Saçlı Efe, Gökçen Efe,Çakırcalı Mehmet Efe, Çete Süleyman Efe, Sökeli Cafer Efe gibi isimler yer almaktadır.
Novşehr şehristanı

Novşehr şehristanı sınırları içerisindeki bir buğday tarlası
Nuşehr şehristanı (Farsça:  شهرستان نوشهر ), İran'nde Mazenderan Eyaleti'nin 17 şehristanından birisidir.
İdari olarak 2 bahşa ayrılımıştır:
Nuşehr merkezî bahşı (بخش مرکزی)
Kocur bahşı (بخش كجور)
Şehristanın 2006 yılı toplam nüfusu 116.334, yönetim merkezi Nuşehr şehridir.
| g t İran'ın eyaletleri |
| --- | --- | --- |
|  Batı Azerbaycan  Buşehr  Çaharmahal ve Bahtiyari  Doğu Azerbaycan  Elburz  Erdebil  Fars  Gilan  Gülistan  Güney Horasan  Hemedan  Huzistan  Hürmüzgan  İlam  İsfahan  Kazvin  Kirman  Kirmanşah  Kohgiluye ve Buyer Ahmed  Kum  Kuzey Horasan  Kürdistan  Luristan  Mazenderan  Merkezi  Razavi Horasan  Simnan  Sistan ve Belucistan  Tahran  Yezd  Zencan  |  Batı Azerbaycan  Buşehr  Çaharmahal ve Bahtiyari  Doğu Azerbaycan  Elburz  Erdebil  Fars  Gilan  Gülistan  Güney Horasan  Hemedan  Huzistan  Hürmüzgan  İlam  İsfahan  Kazvin  Kirman  Kirmanşah  Kohgiluye ve Buyer Ahmed  Kum  Kuzey Horasan  Kürdistan  Luristan  Mazenderan  Merkezi  Razavi Horasan  Simnan  Sistan ve Belucistan  Tahran  Yezd  Zencan  |  |
1833

| --- | --- |
Binyıllar:: 2. binyıl
Yüzyıllar::  18. yüzyıl  19. yüzyıl  20. yüzyıl
Onyıllar::  1810'lar  1820'ler  1830'lar  1840'lar  1850'ler
Yıllar::  1830  1831  1832  1833  1834  1835  1836
| --- | --- |
Miladi: 1833   MDCCCXXXIII
Ab urbe condita: 2586
Asur: 6583
Bahâî: MÖ 11 – MÖ 10
Bengal: 1240
Berberi: 2783
Birmanya: 1195
Bizans: 7341 – 7342
Budist: 2377
Discordian: 2999
Ermeni: 1282   ԹՎ ՌՄՁԲ
Etiyopya: 1825 – 1826
Fransız cumhuriyetçi: 41 – 42
Hicrî: 1248 – 1249
Hint: 
 - Kali Yuga: 4934 – 4935
 - Shaka Samvat: 1755 – 1756
 - Vikram Samvat: 1889 – 1890
Holosen takvimi: 11833
İbrani: 5593 – 5594
İran: 1211 – 1 BP – MÖ 1212 BP
Juche: MÖ 78
Kıpti: 1549 – 1550
Kore: 4166
Tayland güneş: 2376
g t
Olaylar

14 Mayıs - Kütahya Antlaşması: 1831-1833 Osmanlı-Mısır Savaşı sona erdi.
8 Temmuz – Osmanlı İmparatorluğu ile Çarlık Rusyası arasında Hünkâr İskelesi Antlaşması imzalandı.
23 Ağustos – İngiliz parlamentosunun aldığı kararla tüm İngiliz kolonilerinde kölelik kaldırıldı
Osmanlı döneminde Kıbrıs Adasında Kıbrıs ayaklanmaları gerçekleşti.
Doğumlar

28 Şubat - Alfred Graf von Schlieffen, Alman general.
7 Mayıs, Alman besteci Johannes Brahms (ö. 1897)
11 Ağustos, Robert G. Ingersoll
21 Ekim, İsveçli kimyacı ve mühendis Alfred Berhard Nobel (ö. 1896)
Ölümler

? - Abbas Mirza Kaçar, Kaçarlar hükümdarı (d. 1787)
Pozitivizm

Modern pozitivizmin kurucusu Auguste Comte'un bir portresi.
Pozitivizm veya olguculuk; Auguste Comte'un başını çektiği, doğru bilginin yalnızca bilimsel bilgi olduğu, doğru bilgiye ise yalnızca ampirizm (deneycilik) ile ulaşılabileceğini ve bu bilginin kendisinin deneysel olmadığını savunan düşünce akımıdır. Pozitivizm, sosyal bilimlerin fen bilimleri gibi kesin gerçeklikler içeren kurallara dayanması ve felsefi tartışmalardan uzaklaşmak hedefiyle, 19. yüzyıl içindeki toplumsal ilişkiler çerçevesinde şekillenmiştir.
Kavramsal çerçeve

Pozitivizm'de iki felsefi düşünce mevcuttur. Her iki düşüncenin de teoloji ve metafizik içermeyen, sadece fiziksel veya maddi dünyanın gerçeklerine dayanan bilim anlayışı vardır.
Daha eski olan pozitivizm, Auguste Comte'un 19. yüzyılda ortaya attığı düşüncedir.
Daha yeni olan mantıksal pozitivizm 1920'de Viyana Çevresi tarafından kurulmuştur.
Yapısal antrolopolog Edmund Leach 1966 Henry Myers derslerinde pozitivizmi şu şekilde tanımlamıştır:
Pozitivizm aynı zamanda hukuki pozitivizm adı verilen hukuk görüşünün de ismidir. Doğa yasalarına ters olarak hukuki sistemlerin evrimsel yollarla bağımsız olarak tanımlanabileceğini öne sürer. Hukuki pozitivizm, bazen kanunlara içeriği ne olursa olsun uyulmalıdır şeklinde de anlaşılmıştır. Carlos Nino bu iki anlayışın ilkine 'metodolojik' ikincisine ise 'ideolojik' ismini vererek ayırmış ve sadece ilkinin felsefi olarak savunulabilir olduğunu öne sürmüştür.
Felsefede olgularla desteklenen ya da olgularla ilgili verilere dayanan bilginin tek sağlam bilgi türü olduğu görüşü
Genel çizgileriyle olguculuk, deney konusu edilebilecek olgularla ilgili, yani en geniş anlamıyla bilimsel bilginin sağlam bilgi olduğunu vurgular.
Tarihçe

Pozitivizm terimini ilk kullanan Saint Simon (Türkçe okunuşu Sen Simon)'dur. Bu yaklaşımı geliştirip sistemleştiren Fransız sosyolog August Comte (Türkçe okunuşu Ogüst Komt)'tur.
Olguculuk tarihsel olarak, Avrupa'da Aydınlanma'nın ve Yeni Çağ bilimlerindeki önemli gelişmelerin bir sonucudur. Comte'un asıl amacı, toplum olaylarını bilimsel yönetmelerle inceleyerek topluma yeni bir şekil, yeni bir yön vermektir. Bunun için sosyolojiyi bilim olarak kurmuştur. Sosyolojiye fizik ve matematiğin yöntemlerini uygulamaya çalışmıştır. Bu bakımdan pozitivizm, deneyci felsefenin bir türüdür. Comte, fiziğin yöntemi ile olgular dünyasını doğru olarak bilmenin mümkün olduğuna inanır. Olguların bilgisi olayların özünü ve gerçek nedenini vermez ama olayları idare eden kanunları verir. Bu kanunlarla, gelecek hakkında öngörüde bulunulur.
Olguculuğun çağımızdaki gelişimi yeni olguculuk genel adını taşır. Yeni olguculuk; mantıksal atomculuk, genel semantik, mantıksal pozitivizm akımlarında belirir. Bu akımlar genel olarak felsefe sorunlarını dil sorunlarına indirgerler.
Comte'un üç yasası

Comte, sebep ve sonuçların gözetlenmesi gerektiğini savunmuştur. O, "Tarihi Toplumsal Evre" anlayışını "Üç Aşama Yasası" ile açıklar.
Teolojik evre: Fenomenlerin tanrısal ya da manevi nedenlerle açıklandığı evre insanların her şeyi din ile açıkladığı bu dönem Orta Çağa kadar uzanır.
Metafizik evre: Olayların oluşunun soyut kuvvetlerle açıklandığı dönem toplumsal olayların özgürlük eşitlik gibi soyut kavramlarla açıklanması 1789'a kadar sürmüştür.
Pozitif evre: Bu evrede insan sadece gözlemlenebilir olana yönelir. Yalnızca olaylar arasındaki yasalar ya da değişmez bağlantılar incelenir. Ona göre bu evre insan düşüncesinin ve gelişiminin en yüksek basamağıdır. Comte bu süreci bir insanın çocukluktan yetişkinliğe geçiş aşamalarına benzetir. Bununla birlikte Comte, “Pozitivizm nedenlerle uğraşmaz ama nasılları iyi bilir” ilkesini koyar.
Böylece yaşadığı dönemde incelediği modern toplumların, özelinde Fransız toplumunun, pozitif evrede olduğunu ve geçmişten koparak bugün yeni bir düzenin içine girdiğini savunur. Bu evredeki toplumu anlamak için, pozitif evrenin kurallarına göre hareket edilmesi gerekir. Böylece sosyolojinin kuruluşu ile pozitivizm arasında da bağlantı kurulabilir.
1527

| --- | --- |
Binyıllar:: 2. binyıl
Yüzyıllar::  15. yüzyıl  16. yüzyıl  17. yüzyıl
Onyıllar::  1500'ler  1510'lar  1520'ler  1530'lar  1540'lar
Yıllar::  1524  1525  1526  1527  1528  1529  1530
| --- | --- |
Miladi: 1527   MDXXVII
Ab urbe condita: 2280
Asur: 6277
Bahâî: MÖ 317 – MÖ 316
Bengal: 934
Berberi: 2477
Birmanya: 889
Bizans: 7035 – 7036
Budist: 2071
Discordian: 2693
Ermeni: 976   ԹՎ ՋՀԶ
Etiyopya: 1519 – 1520
Fransız cumhuriyetçi: MÖ 265 – MÖ 264
Hicrî: 933 – 934
Hint: 
 - Kali Yuga: 4628 – 4629
 - Shaka Samvat: 1449 – 1450
 - Vikram Samvat: 1583 – 1584
Holosen takvimi: 11527
İbrani: 5287 – 5288
İran: 905 – 1 BP – MÖ 906 BP
Juche: MÖ 384
Kıpti: 1243 – 1244
Kore: 3860
Tayland güneş: 2070
g t
Olaylar

27 Ocak - Olshanitsa Muharebesi gerçekleşti.
17 Mart - Babür, Rana Sanga'nın komutasındaki Rajput ordusunu Khanwa Muharebesi'nde yenerek Kuzey Hindistan'daki konumunu sağlamlaştırdı.
6 Mayıs - Ödenmeyen maaşlarına tepki olarak kontrolden çıkan V. Karl'ın ordusu Roma'yı yağmaladı. Avrupa'yı sarsan bu olay, genellikle Yüksek Rönesans'ın sonu olarak kabul edilir.
17 Haziran -
1 Temmuz - Dünyanın ilk ve en eski protestan üniversitesi Marburg Philipps Üniversitesi kuruldu.
Kalender Çelebi İsyanı gerçekleşti.
Doğumlar

2 Nisan - Abraham Ortelius, Flaman haritacı ve coğrafyacı (ö. 1598)
21 Mayıs - II. Felipe, İspanya'da Kral II. Felipe, Portekiz'de Kral I. Felipe, İspanya İmparatorluğu'nun kurucusu (ö. 1598)
13 Temmuz - John Dee, İngiliz matematikçi, astronom, astrolog, okült, seyir, emperyalist ve yazar (ö. 1609)
31 Temmuz - II. Maximilian, Habsburg Hanedanı üyesi, Kutsal Roma İmparatoru (ö. 1576)
tarihi bilinmeyen
Giuseppe Arcimboldo, İtalyan ressam, mimar, sahne tasarımcısı, mühendis ve sanat danışmanı (ö. 1593)
Li Zhi, Neokonfüçyüsçü filozof
Philippine Welser, Avusturya dükü II. Ferdinand'ın gayriresmî eşi (ö. 1580)
Ölümler

21 Haziran - Niccolò Machiavelli, tarih ve politika biliminin kurucusu sayılan Floransalı düşünür, devlet adamı, askerî stratejist, şair ve oyun yazarı (d. 1469)
28 Temmuz - Rodrigo de Bastidas, İspanyol kâşif ve fatih (d. 1468)
tarihi bilinmeyen
Rumlu Div Sultan, Safevî Devleti emirü'l-ümerası, Türkmen komutan