stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tantal
Uygulamalar > Elektronik

Metal tozu olarak tantalın ana kullanımı, esasen kondansatör’ler ve bazı yüksek güçlü dirençler’ler olmak üzere elektronik bileşenlerin üretimidir.
Tantal elektrolitik kondansatörler, kondansatörün bir tabakasında elektrolitik çözeltiyi veya iletken katıyı ve diğer tabakasında tantalın pelet şeklinde preslenmiş tantal tozunu, dielektrik olarak oksiti kullanan, koruyucu oksit yüzey katman oluşturma özelliğinden yararlanır.
Dielektrik katman çok ince olabildiğinden (örneğin, alüminyum elektrolitik kondansatördeki benzer katmandan daha incedir), küçük bir hacimde büyük kapasitans elde edilebilir. Boyut ve ağırlık avantajları nedeniyle, tantal kondansatörler kablosuz telefon, kişisel bilgisayar, otomotiv elektroniği ve kamera için caziptir.
Avustralya, 2010'lu yıllardan önce ana tantal üreticisiydi ve Global Advanced Metals (eski adıyla Talison Minerals), ülkedeki en büyük tantal madenciliği şirketiydi. Batı Avustralya'da, güneybatıda Greenbushes ve Pilbara bölgesinde Wodgina olmak üzere iki madeni işletir. Wodgina madeni, küresel mali krizi nedeniyle bölgedeki madenciliğin 2008 sonlarında askıya alınmasının ardından Ocak 2011'de yeniden açıldı.
Yeniden açılmasından bir yıldan az bir süre sonra Global Advanced Metals, yine "... tantal talebinin azalması ..." ve diğer faktörler nedeniyle tantal madencilik faaliyetlerinin Şubat 2012 sonunda durdurulacağını duyurdu. Wodgina, Greenbushes işletmesinde müşterilere satılmadan önce daha da iyileştirilen ana tantal konsantresini üretir.
Büyük ölçekli niyobyum üreticileri Brezilya ve Kanada'da olmasına rağmen, buradaki cevherden de az bir oranda tantal elde edilir. Çin, Etiyopya ve Mozambik gibi diğer bazı ülkeler, daha yüksek oranda tantal içeren cevherler çıkarır ve dünya üretiminin önemli bir yüzdesini üretirler. Tantal ayrıca Tayland ve Malezya'da da kalay madenciliğinin bir yan ürünü olarak üretilir.
Cevherlerin plaser yataklarından yerçekimiyle ayrılmasında, yalnızca kasiterit (SnO2) bulunmaz, aynı zamanda küçük bir oranda tantalit de vardır. Kalay izabe tesislerinden gelen cüruf, daha sonra cüruftan süzülerek ekonomik açıdan faydalı miktarlarda tantal içerir.
Dünya tantal madeni üretimi, üretimin ağırlıklı olarak Avustralya ve Brezilya'dan yapıldığı 21. yüzyılın başından bu yana önemli coğrafi değişime uğradı.
2007'den başlayarak 2014'e kadar, madenlerden tantal üretiminin ana kaynakları önemli ölçüde Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Ruanda ve diğer bazı Afrika ülkelerine kaydı. Tahmini büyüklük sırasına göre gelecekteki tantal tedarik kaynakları Suudi Arabistan, Mısır, Grönland, Çin, Mozambik, Kanada, Avustralya ve Amerika Birleşik Devletleri, Finlandiya ve Brezilya'da araştırılmaktadır.
Uygulamalar > Alaşımlar

Tantal ayrıca yüksek erime noktasına, dayanıklılığa ve sünekliğe sahip çeşitli alaşım'ların üretilmesinde de kullanılır. Diğer metallerle alaşımlı olarak metal işleme ekipmanları için karbür takımların yapımında, jet motoru parçaları, kimyasal proses ekipmanları, nükleer reaktör'ler, füze parçaları, ısı eşanjörleri, tanklar ve gemiler için süper alaşımların üretiminde de tantal kullanılır.
Sünekliği nedeniyle tantal, alüminyum gibi metalleri buharlaştırmada kullanılan ince teller veya filamentler halinde çekilebilir.
Tantal, vücut sıvılarının saldırısına karşı dayanıklı olduğundan ve tahriş edici olmadığından cerrahi alet ve implant yapımında çok kullanılır. Örneğin, tantalın sert dokuya doğrudan bağlanma yeteneği nedeniyle ortopedik implantların yapımında gözenekli tantal kaplamalar kullanılır.
Tantal, hidroflorik asit ve sıcak sülfürik asit hariç çoğu asitlere karşı etkisizdir ve sıcak alkali çözeltiler de tantalın paslanmasına neden olur. Bu özelliği nedeniyle kimyasal reaksiyon kapları ve aşındırıcı sıvılara yönelik boruların yapımında kullanılır. Hidroklorik asidin buharla ısıtılması için ısı değiştirme bobinleri (eşanjör serpantinleri) tantaldan yapılır.
Tantal, radyo vericileri için ultra yüksek frekans elektron tüpleri üretiminde yaygın olarak kullanıldı. Tantal, nitrürler ve oksitler oluşturarak oksijen ve azotu yakalayabilir ve bu nedenle ızgaralar ve plakalar gibi iç parçalar için kullanıldığında tüpler için gereken derin vakumun korunmasına yardımcı olur.
Uygulamalar > Diğer kullanımlar

Tantal, NASA tarafından Voyager 1 ve Voyager 2 gibi uzay aracı bileşenlerini radyasyondan korumak için kullanıldı.
Yüksek erime noktası ve oksitlenme direnci, metalin vakumlu fırın parçalarının üretiminde kullanılmasına yol açtı.
Tantal son derece asaldır ve bu nedenle termoweller (termal kılıf), valf gövdesi ve tantal bağlantı elemanları gibi çeşitli korozyona dayanıklı parçaların yapımında kullanılır.
Yüksek yoğunluğu nedeniyle, şekilli patlayıcı madde ve patlayıcı biçimde oluşturulmuş delici kılıflar tantaldan yapılır. Tantal, yüksek yoğunluğu ve yüksek erime sıcaklığı nedeniyle şekilli patlayıcının zırh delme kapasitesini büyük ölçüde artırır.
Ayrıca zaman zaman Audemars Piguet, F.P. Journe, Hublot, Montblanc, Omega ve Panerai gibi değerli saat'lerinde de tantal kullanılır.
Tıp araştırmacısı Gerald L. Burke, ilk kez 1940 yılında tantalın aynı zamanda biyolojik olarak son derece asal olduğunu ve ortopedik implant malzemesi olarak güvenle kullanılabileceğini gözlemledi.
Tantalın çok sert olması, stres kalkanını önlemek için kalça protezi implantları için çok gözenekli köpük veya az sert iskele olarak kullanılmasını gerektirir. Tantal demir içermeyen, manyetik olmayan bir metal olduğundan, bu implantların MRI işlemlerine giren hastalar için kabul edilebilir olduğu düşünülmektedir.
Oksit, kamera mercekleri için özel yüksek kırılma indeksli cam yapımında kullanılır.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4059023-9  LCCN: sh85132346  NDL: 00572700  NLI: 987007558428505171 
Ta(CH3)5.
Tantalite, Pilbara bölgesi, Avustralya
2012 yılına kadar tantal üretiminin zaman eğilimi
Tantal elektrolitik kondansatör
2015'te ana üretici Ruanda olmak üzere tantal üreticileri
Ana üretici Avustralya olmak üzere 2006'da tantal üreticileri
Bimetalik, Kazakistan Bankası tarafından basılan, çevresi gümüş çevreli ve ortası tantal madeni paralar. Üzerlerinde Apollo–Soyuz ve Uluslararası Uzay İstasyonu’nun resimleri vardır.
Abdulhamit Çintan

| Abdulhamit Çintan |
| --- | --- |

Doğum: 1871 Diyarbakır,  Türkiye
Ölüm: 14 Mayıs 1928
Milliyet: Türk
Vatandaşlık: Türkiye
Meslek: Siyasetçi

Abdülhamid Hamdi, (1871, Diyarbakır - 14 Mayıs 1928), Türk siyasetçi.
Medrese mezunudur. Bürhanı Terakki İbtidaî Mektebi Başöğretmenliği, Askerî Rüştiye Farsça Öğretmenliği, İdadi Türkçe Öğretmenliği, Şer'iye Mahkemesi Başkâtipliği, Kadı Vekilliği, Sultânî ve Din Dersleri, Arapça, Farsça, Edebiyat, Felsefe ve Türkçe Öğretmenlikleri, Numune Mektebi Müdür Vekilliği, TBMM I.Dönem Diyarbakır Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve altı çocuk babasıdır.
Kayseri'nin ilçeleri

Kayseri iline bağlı 16 ilçe bulunmaktadır.
Merkez ilçeler
Kocasinan
Melikgazi
Talas
Hacılar
İncesu
Diğer ilçeler
Akkışla
Bünyan
Develi
Felahiye
Özvatan
Pınarbaşı
Sarıoğlan
Sarız
Tomarza
Yahyalı
Yeşilhisar
Kaymakamlar

Görevde olan vali ve kaymakamlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. (Kasım 2024)
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kayseri İli Görevdeki Vali ve Kaymakamlar

| İl-İlçe | İl-İlçe | Vali-Kaymakam | Vali-Kaymakam | Vali-Kaymakam | Vali-Kaymakam | Vali-Kaymakam |

| Adı | Sınıfı | Adı | Doğum tarihi-yeri | Atanma | Diploması | Önceki Görevi |
| Vali | 1 | Gökmen ÇİÇEK | 1978-Gebze | 12.5.2022/209 | Uludağ  İİBF-K.Yönt./RTE (YL) | Afyon Valisi |
| Akkışla | 6 | Mehmet  GÜLSEVEN | 1992-Şefaatli | 9 Ekim 2023 | Ankara  Ü.-SBF-İşletme | Erzurum  K.Adayı |
| Bünyan | 3 | Turgut GÜLEN | 1975-Enez | 20 Ağustos 2021 | Uludağ Ü.-İİBF-Kamu  Y. | Van Vali Yard. |
| Develi | 2 | Yusuf TURAN | 1985-Zara | Ağu.2023/388 | Ankara Ü.-SBF | Hatay Vali Yard. |
| Felahiye | 6 | Mustafa  ÇOLAK | ..-Yusufeli | 4 Kasım 2024 | 18 Mart  Ü.-SBF-SB ve Kamu Y. | Pınarbaşı Kaym  V. |
| Hacılar | 3 | Burak DERTLİOĞLU | ..-Gölcük | Ağu.2022/392 | Ankara-SBF-SB ve  Kamu Y. | Horasan Kaymakamı |
| İncesu | 3 | Ömer Said KARAKAŞ | ..-Sivas | Tem.2024/187 | Cumhuriyet Ü.- İİBF- İşletme | Iğdır Vali Yard. |
| Kocasinan | 1 | İlhan ABAY | 1972-Keban | 27 Temmuz 2020 | Ankara-Hukuk/M.Güv.Ak.(YL) | Seferihisar Kaym. |
| Melikgazi | 1 | Sedat Sırrı ARISOY | 1969-Manavgat | Tem.2024/187 | İstanbul Ü.-SBF | Nazilli Kaymakamı |
| Özvatan | 6 | Mine KURT | 1994-Erzurum | 9 Ekim 2023 | C.Bayar Ü.-Kamu  Y./(YL) | K.maraş Konty.K. |
| Pınarbaşı | 4 | Salih  AĞAR | 1994-Elazığ | 23 Ekim 2024 | Hacettepe Ü.-  İİBF-Maliye | Abana Kaym.V. |
| Sarıoğlan | 5 | Tugay KALKANLI | 1994-Kaş | 21 Ekim 2024 | Özyeğin  Ü.-Hukuk | Saraydüzü Kaym.V |
| Sarız | 6 | Şafak KARACA | 1994-Elazığ | 4 Kasım 2024 | Hacettepe Ü.-  İİBF-Maliye | Feke Kaym.V. |
| Talas | 1 | Yaşar DÖNMEZ | 1967-Yıldızeli | 27 Temmuz 2020 | Ankara Ü.-SBF-Kamu  Y. | Gemlik Kaym. |
| Tomarza | 4 | Ali BUZKAYA | 1991-İzmir | 20 Eylül 2023 | Celal Bayar Ü.-Kamu  Y. | Akpınar Kaymakamı |
| Yahyalı | 3 | Mehmet KAYA | 1992-Erzincan | Ağu.2022/392 | Hacettepe Ü.-  İİBF-Maliye | Yedisu Kaymakarnı |
| Yeşilhisar | 4 | Cüneyt CANER | 1980-Kayseri | 31 Temmuz 2024 | Ankara Ü.-SBF-Maliye | Ürgüp Kaymakamı |
Belediyeler > Belediye Başkanları

31 Mart 2024 Yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan Büyükşehir ve ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kayseri İli Belediye Başkanları

| Belediye | Başkan | Partisi | Oy oranı | Doğum-yeri | Öğrenimi |
| Büyükşehir | Dr.Memduh  Büyükkılıç | AK PARTİ | 38,60 | 1953-Develi | Ege Ü.-Tıp F. |
| Akkışla | Mustafa Dursun | CHP | 46,21 | 1965-Akkışla |  |
| Bünyan | Selahattin Metin | MHP | 45,08 | 1964-Bünyan | Niğde Ü.-Bor  MYO-İklimlendirme |
| Develi | Adem Şengül | AK PARTİ | 36,13 | 1975-Develi | Kamu Y., Sağlık Y.(L)/ Sağlık İşl.(YL) |
| Felahiye | Şeref Güleser | CHP | 52,73 | 1967-Felahiye | Felahiye Lisesi |
| Hacılar | Bilal Özdoğan | AK PARTİ | 39,04 | 1973-Kayseri | Selçuk Ü.-Hukuk F. |
| İncesu | Mustafa İlmek | İYİ PARTİ | 44,86 | 1977-İncesu | Ankara Ü.-Hukuk F. |
| Kocasinan | Ahmet Çolakbayrakdar | AK PARTİ | 35,45 | 1972-Kayseri | Yıldız  T.Ü.-Mühendislik-İnşaat Müh. |
| Melikgazi | Hacı Mustafa  Palancıoğlu | AK PARTİ | 37,24 | 1970-Kayseri | Yıldız  T.Ü.-Harita/Y.T.Ü.(YL)/Maine Ü.(Dr.) |
| Özvatan | Halit Demir | MHP | 70,14 | 1960-Özvatan | Kayseri Ticaret  Lisesi |
| Pınarbaşı |  |  |  |  | (Haziran 2024'te  seçim yenilenecek) |
| Sarıoğlan | Bekir Ayyıldırım | MHP | 36,47 | 1981-Kayseri | Yüzüncü Yıl  Ü.-Veteriner F. |
| Sarız | Ömer Faruk Eroğlu | CHP | 45,92 | 1966-Sarız | Lise |
| Talas | Mustafa Yalçın | AK PARTİ | 33,50 | 1962-Kayseri | Gazi Ü.Teknik Eğitim  F. |
| Tomarza | Osman Koç | İYİ PARTİ | 54,61 | 1970-Kayseri | Anadolu  Ü-İktisat-Kamu Yönetimi |
| Yahyalı | Esat Öztürk | AK PARTİ | 44,10 | 1961-Yahyalı | ..İktisat F. |
| Yeşilhisar | Halit Taşyapan | AK PARTİ | 41,90 | 1966-Yeşilhisar | İstanbul  Ü.-Veteriner F. |
Belediyeler > Belediye Meclisleri

Büyükşehir Belediye Meclisi, ilçelerin meclis üyelerinin bir kısmından oluşur. Bu sayılar genel toplama eklenmez. İlçe belediye başkanları ve seçecekleri kontenjan adayları, büyükşehir meclisinin bir kısmını oluşturur. Diğerleri ilçe nüfusu ve partinin aldığı oy oranına göre belirlenir.[daha iyi kaynak gerekli]
Kayseri Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 70, İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 284'tür.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kayseri İli Belediye meclisleri üye sayıları (31 Mart 2019)

| Yer | Başkan Partisi | İlçe  Meclisleri | İlçe  Meclisleri | İlçe  Meclisleri | İlçe  Meclisleri | İlçe  Meclisleri | İlçe  Meclisleri | İlçe  Meclisleri | Büyükşehir Meclisi | Büyükşehir Meclisi | Büyükşehir Meclisi | Büyükşehir Meclisi | Büyükşehir Meclisi | Büyükşehir Meclisi |
| Yer | Başkan Partisi |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| SAADET | BBP | CHP | AK P. | MHP | İYİ P. | Üye  s. | AK P. | CHP | MHP | İYİ P. | BBP | Üye s. |  |  |
| Büyükşehir | AK PARTİ |  | 1 | 3 | 47 | 15 | 4 | 70 | 1 |  |  |  |  | 1 |
| Akkışla | AK PARTİ |  | 2 | 1 | 6 |  |  | 9 | 2 |  |  |  |  | 2 |
| Bünyan | AK PARTİ |  |  | 2 | 13 |  |  | 15 | 3 |  | 1 |  |  | 4 |
| Develi | AK PARTİ |  | 4 |  | 17 |  | 4 | 25 | 4 |  | 1 |  | 1 | 6 |
| Felahiye | AK PARTİ |  |  |  | 6 |  | 3 | 9 | 2 |  |  |  |  | 2 |
| Hacılar | AK PARTİ | 2 |  |  | 9 |  |  | 11 | 3 |  |  |  |  | 3 |
| İncesu | İYİ PARTİ |  |  |  | 9 |  | 6 | 15 | 4 |  |  |  |  | 4 |
| Kocasinan | AK PARTİ |  |  |  | 28 |  | 9 | 37 | 5 |  | 1 | 2 |  | 8 |
| Melikgazi | AK PARTİ |  |  | 7 | 38 |  |  | 45 | 8 | 1 | 1 |  |  | 10 |
| Özvatan | MHP |  |  |  |  | 8 | 1 | 9 |  |  | 2 |  |  | 2 |
| Pınarbaşı | MHP |  |  | 3 |  | 9 | 3 | 15 |  | 1 | 3 |  |  | 4 |
| Sarıoğlan | MHP |  | 3 | 2 |  | 6 |  | 11 |  |  | 3 |  |  | 3 |
| Sarız | MHP |  |  | 4 |  | 7 |  | 11 | 1 |  | 2 |  |  | 3 |
| Talas | AK PARTİ |  |  |  | 20 |  | 11 | 31 | 4 |  | 1 | 2 |  | 7 |
| Tomarza | AK PARTİ |  |  | 5 | 10 |  |  | 15 | 3 | 1 |  |  |  | 4 |
| Yahyalı | AK PARTİ | 1 |  |  | 14 |  |  | 15 | 4 |  |  |  |  | 4 |
| Yeşilhisar | AK PARTİ |  |  |  | 7 |  | 4 | 11 | 3 |  |  |  |  | 3 |
| Toplam |  | 3 | 9 | 24 | 177 | 30 | 41 | 284 | 47 | 3 | 15 | 4 | 1 | 70 |
Nüfus

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 6 Şubat 2025 verileri)
Kayseri il nüfusu: 1.452.458 (2024 sonu). İlin yüzölçümü 16.969  km2'dir. İlde  km2'ye 86 kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe: 883 kişi ile Melikgazi’dir)
İlde yıllık nüfus artış oranı %0,47 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Hacılar (% 2,24)- Sarız (-% 12,64)
6 Şubat 2025 TÜİK verilerine göre 16 İlçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 711 mahalle bulunmaktadır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
2024 yılı sonunda Kayseri ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri

| İlçe | Nüfus 2023 | Nüfus 2024 | Fark | Değişim% | Mah.Say. | Alanı km2 | Yoğunluk |
| Akkışla | 6.246 | 5.738 | -508 | -8,13 | 15 | 371 | 15 |
| Bünyan | 30.834 | 30.486 | -348 | -1,13 | 46 | 1210 | 25 |
| Develi | 67.918 | 67.676 | -242 | -0,36 | 77 | 1892 | 36 |
| Felahiye | 6.550 | 5.781 | -769 | -11,74 | 17 | 444 | 13 |
| Hacılar | 12.979 | 13.270 | 291 | 2,24 | 12 | 187 | 71 |
| İncesu | 30.477 | 30.181 | -296 | -0,97 | 30 | 874 | 35 |
| Kocasinan | 407.600 | 416.124 | 8.524 | 2,09 | 88 | 1471 | 283 |
| Melikgazi | 585.483 | 589.989 | 4.506 | 0,77 | 58 | 668 | 883 |
| Özvatan | 4.523 | 4.067 | -456 | -10,08 | 13 | 270 | 15 |
| Pınarbaşı | 24.172 | 21.567 | -2.605 | -10,78 | 122 | 3418 | 6 |
| Sarıoğlan | 15.394 | 13.943 | -1.451 | -9,43 | 28 | 642 | 22 |
| Sarız | 11.278 | 9.853 | -1.425 | -12,64 | 44 | 1173 | 8 |
| Talas | 168.172 | 171.689 | 3.517 | 2,09 | 30 | 444 | 387 |
| Tomarza | 22.041 | 20.832 | -1.209 | -5,49 | 54 | 1405 | 15 |
| Yahyalı | 36.078 | 35.588 | -490 | -1,36 | 42 | 1587 | 22 |
| Yeşilhisar | 15.938 | 15.674 | -264 | -1,66 | 35 | 913 | 17 |

| Kayseri | 1.445.683 | 1.452.458 | 6.775 | 0,47 | 711 | 16969 | 86 |
Konum

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Konum Bilgileri

| İlçe | Kuruluş Yılı | Önceden bağlı olduğu ilçe | Alanı km² | Rakım mt. | Merkeze km | Ulaşan Yollar |
| Akkışla | 1987 | Bünyan | 371 | 1.357 | 79 | D.260-11=>38.06 |
| Bünyan | Cumh.önce |  | 1.210 | 1.345 | 42 | D.260-11=>38.07, 38.04, 38.08 |
| Develi | Cumh.önce |  | 1.892 | 1.261 | 40 | D.805-05=>38.51, 38.50, 38.60 |
| Felahiye | 1957 | Merkez | 444 | 1.308 | 61 | D.260-11=>38.03, 38.11 |
| Hacılar | 1990 | Merkez | 187 | 1.385 | 12 | D.300-17, 38.53 |
| İncesu | Cumh.önce |  | 874 | 1.098 | 32 | D.805-05 |
| Kocasinan | 1988 | Merkez | 1.471 | 1.056 | 3 | D.300-17, D.260-10 |
| Melikgazi | 1988 | Merkez | 668 | 1.059 | 2 | D.300-17, 38.50 |
| Özvatan | 1990 | Felahiye | 270 | 1.289 | 70 | D.260-11=>38.11 |
| Pınarbaşı | Cumh.önce |  | 3.418 | 1.526 | 91 | D.300-18, D.815-01 |
| Sarıoğlan | 1960 | Bünyan | 642 | 1.156 | 63 | D.260-11=>38.05 |
| Sarız | 1946 | Pınarbaşı | 1.173 | 1.569 | 128 | D.815-01=>38.31 |
| Talas | 1987 | Merkez | 444 | 1.150 | 6 | D.300-18 |
| Tomarza | 1953 | Develi | 1.405 | 1.396 | 54 | D.300-18=>38.35 |
| Yahyalı | 1954 | Develi | 1.587 | 1.178 | 86 | D.805-05=>38.52, 38.60 |
| Yeşilhisar | 1948 | İncesu | 913 | 1.167 | 65 | D.805-05, 38.54 |
| KAYSERİ | Cumh.önce |  | 16.970 | 1.060 |  |  |
*Metropol  İlçelerin merkeze uzaklıkları, kaymakamlık ile valilik arasındaki uzaklıktır.
Taliban
Etimoloji

Peştuca bir kelime olan, طالبان ṭālibān, ṭālib'in çoğuludur "öğrenciler" anlamına gelir. Arapça طالب ṭālib'e Farsça çoğul eki -ān ان eklenerek oluşturulmuş bir kelimedir. Arapçada طالبان ṭālibān "öğrenciler" değil, "iki öğrenci" anlamına gelir. Kelimenin Arapça çoğulu طلاب ṭullāb'dır.
Arka plan > Sovyet müdahalesi (1978 - 1992)

Sovyetler Birliği, 1979'da Afganistan'ı işgal ettikten sonra, mücahitler Sovyet güçleriyle savaşa girdi.
Pakistan Devlet Başkanı Muhammed Ziyâ ül Hak, Sovyetlerin Pakistan'ın Belucistan kentini de işgal etmeyi planladığını düşünerek Akhtar Abdur Rahman'ı Sovyet işgal kuvvetlerine karşı Afgan direnişine destek toplamak için Suudi Arabistan'a gönderdi. Bir süre sonra, CIA ve Suudi Arabistan Genel İstihbarat Müdürlüğü, Pakistan Servislerarası İstihbarat Teşkilatı (ISI) aracılığıyla Afgan mücahitlerine fon ve ekipman sağladı.
Muhammed Ömer da dahil olmak üzere yaklaşık 90.000 Afgan, 1980'lerde Pakistan ISI'si tarafından eğitildi. İngiliz profesör Carole Hillenbrand, Taliban'ın ABD-Suudi-Pakistan destekli mücahitlerden doğduğu sonucuna varmıştır: "Batı, Afganistan'ın Sovyetler tarafından ele geçirilmesine karşı savaşmak için Taliban'a yardım etti". Taliban'ın orijinal liderlerinin neredeyse tamamı, daha önce Sovyet-Afgan Savaşı'nda ya Hizb-i İslami Halis ya da Harekat-ı İnkılab-ı İslami grupları için savaşmıştır.
Arka plan > Afgan İç Savaşı (1992 - 1996)

Sovyet destekli Muhammed Necibullah rejiminin 1992'de düşmesinden sonra birçok Afgan siyasi parti bir barış ve güç paylaşımı anlaşmasına vardı. Peşaver Anlaşması isimli bu anlaşma, Afganistan İslam Devleti'ninin kurulmasını ve bir geçiş dönemi hükûmetinin atanmasını sağladı. Ancak bu devlet ve hükûmet, Kabil ve Afganistan için rekabet eden gruplar nedeniyle daha en başından işlevsiz hale geldi.
Hikmetyar'ın Hizb-e İslami Gülbuddin partisi geçici hükûmeti tanımayı reddedip Nisan ayında Kabil'e sızdı ve iktidarı kendi eline alarak bir iç savaşı başlattı. Mayıs ayında Hikmetyar, hükûmet güçlerine ve Kabil'e yönelik saldırılara başladı. Hikmetyar; Pakistan SİT'inden operasyonel, mali ve askeri destek aldı. Bu yardımla Hikmetyar'ın güçleri Kabil'in yarısını yok etti. İran ise, Abdul Ali Mazari'nin Hizb-i Vahdet güçlerine yardım etti. Suudi Arabistan, İttihad-ı İslami hizbini destekledi. Bu milisler arasındaki çatışma da savaşa dönüştü.
Bu ani iç savaş nedeniyle; işleyebilen hükûmet daireleri, polis birimleri veya devlet için bir adalet ve hesap verebilirlik sistemi oluşturmaya zaman bulunamadı. Devletin yeni atanan Savunma Bakanı Ahmed Şah Mesud, Başkan Sibghatullah Mojaddedi ve daha sonra Başkan Burhanuddin Rabbani veya Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) yetkilileri tarafından müzakere edilen ateşkesler, genellikle birkaç gün içinde çöktü.
Tarihi > 1994

Taliban; doğu ve güney Afganistan'ın Peştun bölgelerinden gelen, Pakistan'daki geleneksel İslami okullarda eğitim görmüş dindar öğrencilerin (talebe) bir hareketidir. Grup üyeleri arasında etnik merkezli mücahid gruplara kıyasla Taliban'ın hızlı büyümesinde ve başarısında kilit rol oynadığı söylenen Tacik ve Özbek öğrenciler de bulunmaktaydı.
Tarihi > 1994 > Eğitim ve motivasyon

Molla Muhammed Ömer 1994 yılının Eylül ayında memleketi Kandahar'da 50 öğrenci ile Taliban'ı kurdu. Ömer, 1992'den beri Maiwand'daki (kuzey Kandahar Eyaleti) Sang-i-Hisar medresesinde öğrenim görmekteydi. Komünist yönetimin devrilmesinden sonra Afganistan'da İslam hukukunun uygulanmamasından üzüntü duymaktaydı ve grubuyla birlikte Afganistan'ı savaş ağalarından ve suçlulardan kurtarmayı hedefliyordu.
Aylar içinde, Pakistan'daki dini okullardan veya medreselerden çoğu Afgan sığınmacı olan 15.000 öğrenci gruba katıldı.
ABD hükûmeti, çocuklara Sovyet karşıtı direnişi ve yabancılara karşı nefreti aşılamak için gizlice militan İslami öğretiler ve silah ve asker resimleri ile dolu şiddet içeren okul kitapları sağladı. Taliban, Amerikan ders kitaplarını, köktendinci yorumları uyarınca insan yüzlerini kazıyarak kullandı. Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Kalkınma Ajansı, 1980'lerde Omaha'daki Nebraska Üniversitesi'ne bu ders kitaplarını yerel dillerde yazmak ve yayınlamak için milyonlarca dolar sağladı.
Erken dönemlerinde Taliban, Afgan halkının yaşadığı zorluklarca motive edildi. Medreselerde katı bir İslam hukukuna dair eğitim alan üyeler, söz konusu zorlukların temelde İslam ahlakına uymayan Afgan grupları arasındaki güç mücadelelerinden kaynaklandığını düşündüler.
Tarihi > 1994 > Pakistan'ın etkisi

Kaynaklar, Pakistan'ın daha Ekim 1994'te Taliban'ın "ortaya çıkarılmasında" yoğun bir şekilde rol oynadığını belirtmektedir. Pakistan'ın Servislerarası İstihbarat Teşkilatı (ISI), 1994'te Taliban'ı güçlü bir şekilde destekleyerek, Afganistan yönetimine Pakistan'ın lehine yeni bir iktidarın gelmesini umuyordu. Taliban; 1995 ve 1996'da Pakistan'dan mali destek almış olsa da aradaki bağlantı kırılgandı ve hem ISI'nin hem de Taliban'ın açıklamaları, ilişkinin huzursuz doğasını göstermekteydi. Taliban liderliği, bağımsızlığını korumak ve desteği sürdürmek arasında gidip gelirken; ISI ve Pakistan kontrolü ele geçirmeyi amaçlıyordu. Pakistan'daki ana destekçiler, esas olarak konunun jeopolitik (Orta Asya'ya ticaret yollarının açılması) yönlerini düşünen General Nasırullah Babar ve "grubun Deobandizmi temsil ettiğini ve Cemaat-i İslami'nin ve büyüyen Vahhabiliğin etkisine karşı koymayı amaçladığını" düşünen Cemiyet Ulema-i-İslam'a üyesi Mevlana Fazlurrahman'dı.
Tarihi > 1994 > Kandahar'ın alınması

3 Kasım 1994'te Taliban sürpriz bir saldırıyla Kandahar şehrini ele geçirdi ve 4 Ocak 1995'e kadar 12 Afgan eyaletini kontrol ettiler. Farklı bölgeleri kontrol eden milisler genellikle savaşmadan teslim oldu. Ömer'in emrindeki komutanlar genelde eski küçük birlik komutanları ile medrese öğretmenlerinin bir karışımıydı. Taliban; bu aşamalarda yolsuzluğu ortadan kaldırdığını, kanunsuzluğu engellediğini ve yolları ve bölgeleri güvenli hale getirdiğini düşünen halkın nezdinde popülerdi.
Tarihi > 1995 – Eylül 1996

Taliban, tüm Afganistan'da kendi hakimiyetlerini kurmak amacıyla Kandahar üssünden başlayıp geniş topraklar alarak genişledi. 1995'in başlarında hareket Kabil'e doğru ilerledi, ancak Ahmed Şah Mesud komutasındaki Afganistan İslam Devleti'nin hükûmet güçleri tarafından yıkıcı bir yenilgiye uğratıldılar. Taliban savaşçıları, Kabil'den geri çekilirken şehri bombalayarak birçok sivili öldürdü. Medya, Taliban'ın bu bombardımandan sonra Afganların saygısını kaybettiklerini ve sadece "güce aç" milisler olarak görüldüklerini bildirdi.
Bir dizi aksilikten sonra Taliban, 5 Eylül 1995'te batıdaki Herat kentinin kontrolünü ele geçirmeyi başardı. Hükûmetin Pakistan'ın Taliban'a yardım ettiği yönündeki iddialarının ardından büyük bir kalabalık Pakistan'ın Kabil'deki büyükelçiliğine saldırdı.
26 Eylül 1996'da, Taliban başka bir büyük saldırıya hazırlanırken Mesud, Kabil'de sokak savaşlarına girmek yerine kuzeydoğu Hindukuş dağlarında Taliban karşıtı direnişe devam etmek için Kabil'den tam bir geri çekilme emri verdi. Taliban, 27 Eylül 1996'da Kabil'e girdi ve Afganistan İslam Emirliği'ni kurdu. Analistler, o zamanlar Taliban'ı Pakistan'ın bölgesel çıkarları için çalışan bir vekil güç olarak tanımladılar.