Nasr bin Seyyar
İç savaşlar ve Abbâsî İhtilâli

Ana maddeler: Üçüncü Fitne ve Abbâsî İhtilâli
743'te Halife Hişam'ın ölümünden sonra halefi II. Velîd, Nasr'ı görevinde yeniden onayladı. Nasr'ın rakibi olan Irak'ın nüfuzlu valisi Yûsuf bin Ömer es-Sekafî, onu Irak'a çağırarak onu vilayetinden uzaklaştırmaya çalıştı. Nasr ayrılışını erteledi, zamanı oyaladı ve Nisan 744'te Velid'in öldürülmesiyle kurtuldu. Velid'in halefi III. Yezid, Yemenli Beni Kelb kabilesinin hakim olduğu bir rejim kurmak için harekete geçti. Nasr'ın konumu ciddi şekilde zayıflamıştı ve Yemenli hizip şimdi liderleri Cuday el-Kirmânî'nin onun yerine vali olarak atanmasını umuyordu. Nitekim Yezid, en sevdiği Kalbi Mansur ibn Jumhur'u Irak valisi olarak atadı ve karşılığında kendi kardeşini Nasr'ın yerine aday gösterdi. Nasr bunu kabul etmeyi reddetti ve ısrarında yine şanslıydı, çünkü Mansur gözden düştü ve sadece iki ay sonra görevden alındı. Nasr'ın Kirmânî'yi vali olarak atayan mektupları ele geçirdiğine dair söylentiler ve muqatila maaş ödenmesi konusundaki bir anlaşmazlık arasında, Yemenli fraksiyon arasındaki ajitasyon devam etti. Nasr, Kirmânî'yi Azd liderliğinden indirerek ve Azd ve Rabi'ah liderlerini kazanmaya çalışarak kendi konumunu güvence altına almaya çalıştı. Bu, Kirmânî yönetimindeki Azd ve Rabi'ah tarafından genel bir ayaklanmaya yol açtı. İsyanın, 720'de isyan ettikten sonra tasfiye edilen bir Azd ailesi olan Muhallabidlerin intikamı adına başlatılması, geç Emevî dünyasının süregelen aşiretler arası düşmanlığının bir göstergesidir. Yemenlilerin Emevîlere ve onların Arap ağırlıklı kuzey rejimlerine karşı kızgınlığı.
13 Temmuz 744'te Nasr, Kirmânî'yi yakalayıp hapse attı. Ancak bir ay sonra, ikincisi kaçtı ve isyanına sadece Azd askerleri değil, aynı zamanda Merv çevresindeki birçok Arap yerleşimci de katıldı. Başlangıçta, sonuçsuz müzakerelerin yürütüldüğü geçici bir ateşkes üzerinde anlaşmaya varıldı, ancak Yezid, Nasr'ı görevinde, Kirmânî ve Yemenlileri yeniden teyit ettikten sonra - gerçekte, Kirmânî'nin takipçileri, Suriyelilerin çoğu da dahil olmak üzere diğer aşiretleri de içeriyordu. hatta bazı Mudariler bile, ancak kaynaklarda toplu olarak Yamaniyya olarak adlandırıldılar - isyanlarını sürdürdüler. Buna karşılık Nasr, Kirmânî'nin bir zamanlar hasmı olan ve bazı Arap kabileleri ve özellikle de Tamimi kardeşleri arasında hatırı sayılır bir destek gören el-Harith ibn Surayj'ın hizmetlerinden yararlanarak kendi konumunu güçlendirmeye çalıştı. İbn Süreyc, Temmuz 745'te Merv'e vardığında kasaba halkı tarafından coşkuyla karşılandı. Nasr'ın işbirliği önerilerini küçümseyen İbn Süreyc, kısa süre sonra kırsal bölgeye çekildi ve isyan çıkardı. İbn Süreyj, Nasr'ın görevine kendi onayı karşılığında onu meşru halife olarak kabul etmesine rağmen, Mudarisler ve Nasr'ın takipçileri arasında II. Mervan'ın popülaritesinden de yararlanmayı başardı. İbn Süreyc, bu kızgınlığından yararlanarak kısa süre sonra etrafına 3.000'den fazla kişiden oluşan bir ordu topladı.
Mart 746'da İbn Süreyc'in ordusu Merv'e saldırdı, ancak birçok kayıp vererek geri püskürtüldü ve daha sonra, 744'teki kaçışı ile bu nokta arasındaki faaliyetleri hakkında hiçbir şey bilinmeyen Kirmânî ile ortak dava açtı. II. Mervan, Suriye ve Mezopotamya'daki konumunu sağlamlaştırmaya çalışırken, Nasr herhangi bir takviye umudundan yoksundu ve İbn Süreyc ve Kirmânî'nin müttefik orduları, 746'nın sonlarına doğru onu Merv'den kovdu. Nasr, Nişabur'a çekildi, ancak birkaç gün içinde Kirmânî ve İbn Süreyc kendi aralarında ihtilafa düştüler ve çarpışmaları İbn Süreyc'in ölümüyle sonuçlandı. Kirmânî daha sonra, Arap kültüründe konutların geleneksel olarak savaştan muaf tutulduğu düşünüldüğünden, şehirdeki Tamimi mahallelerini şok edici bir hareketle yıktı. Sonuç olarak, şimdiye kadar Nasr'a karşı çekingen olan Mudari kabileleri şimdi ona geldi. Onların desteğiyle, özellikle Nişabur çevresine yerleşen Kaylar, Nasr şimdi başkenti geri almaya karar verdi. 747 yazında, Nasr'ın ve Kirmânî'nin orduları, iki müstahkem kampı işgal ederek ve birkaç ay boyunca birbirleriyle çatışarak, Merv surlarının önünde karşı karşıya geldi. Çatışma ancak Ebû Müslim Horasânî yönetimindeki Haşimi ayaklanmasının başladığı haberi geldiğinde durdu.
Müzakereler başladı, ancak Nasr'ın maiyetinden bir üye, İbn Süreyc'in küskün bir oğlu, Kirmânî'ye saldırıp onu öldürdüğünde neredeyse kesildi. Şu an için daha sakin kafalar galip geldi, iki taraf geçici olarak aralarındaki anlaşmazlıkları çözmeyi başardı ve Nasr, Merv'deki koltuğunu yeniden işgal etti. Ancak gerilim devam etti ve Ebu Müslim kısa süre sonra Kirmânî'nin oğlu ve halefi Ali'yi Nasr'ın babasının cinayetine karıştığı konusunda ikna etmeyi başardı. Sonuç olarak, hem Ali Kirmânî hem de Nasr, artık güç dengesini elinde tutan Ebu Müslim'e birbirlerine karşı ayrı ayrı yardım çağrısında bulundu. İkincisi sonunda Kirmânî'yi desteklemeyi seçti. 14 Şubat 748'de Haşimi ordusu Marv'ı işgal etti ve Nasr tekrar şehirden kaçmak zorunda kaldı. Qahtaba ibn Shabib al-Ta'i komutasındaki Haşimi güçleri tarafından takip edilen Nasr, oğlu Tamim'in Tus'ta yenilmesinin ardından Nişabur'u da terk etmek ve ülkenin batı sınırındaki Kumis bölgesine çekilmek zorunda kaldı. Horasan. Bu noktada halifeden uzun zamandır beklenen takviye kuvvetleri geldi, ancak generalleri ve Nasr hareketlerini koordine edemedi ve Qahtaba halifenin ordusunu Rey'de yenip komutanını öldürmeyi başardı. Nasr şimdi Kumis'i terk etmek ve Hemedan'a kaçmak zorunda kaldı. Yolda Save kasabasında hastalandı ve 9 Aralık'ta 85 yaşında öldü.
Torunu Rafi ibn al-Layth, 807-810'da Abbasi valisi Ali bin İsa bin Mahan'ın kötü yönetimine karşı Horasan ve Maveraünnehir'e yayılan geniş çaplı bir isyana öncülük etti.
Emevî Halifeliği en geniş haliyle y. 740, Üçüncü Fitneden önce
8. yüzyılda Horasan ve Maveraünnehir Haritası