stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
T-80

| T-80 |
| --- | --- |
 
Çeşidi: Ana Muharebe Tankı
Uyruğu:  Sovyetler Birliği
Hizmet geçmişi
Hizmet: 1976-günümüz
Kullanıldığı savaşlar: Birinci Çeçen-Rus Savaşı  İkinci Çeçen Savaşı 2008 Güney Osetya Savaşı Donbass Savaşı
Üretim tarihi
Tasarımcı: Nikolai Popov, LKZ
Tasarlandığı tarih: 1967-1975
Üretici: Kirov Fabrikası, Omsktrashmash
Birim maliyeti: $2.2 milyon T-80U 1994
Üretildiği tarih: 1976-1992
Üretim adedi: 5,404 (2005)
Özellikler
Uzunluk: 9.53m
Yükseklik: 2.202m
Mürettebat: 3


Zırhı: T-80B 550mm taret,500mm ön,T-80U 780mm 3.nesil kompozit zırh +ERA
Ana silahı: 2A46M1 125mm yivsiz top
Diğer silahları: 12,7mm NSVT ,7,62 koaksiyel PKT
Motor: T-80,T-80A/B GTD 1000T Gaz türbini,T-80U GTD-1250 gaz türbini 
Süspansiyon donanımı: Burulma çubuğu
Boş ağırlık: 42 ton
Depo kapasitesi: 1.100lt
Harekat menzili: 550km
T-80, 3.nesil Sovyet yapımı bir ana muharebe tankıdır. T-64'ün geliştirilmiş hâlidir. Üretimine 1976 yılında başlanmıştır. Gaz türbin motoru kullanan ilk seri üretilen tanktır, Batı dünyası bu tankı 1980'lerin başında tanımıştır.
T-80; 1967-1975 yılları arasında tasarlanmıştır. 1976 yılında üretime gaz türbinli motorla başlandı. Gelişmiş versiyonu olan T-84 hâlâ Ukrayna tarafından üretilmektedir.
T-80 ve değişik versiyonları ve tarihleri; T-80 (1976), T-80B (1978), T-80A (1982), T-80U (1985),T-80UD Beryoza (1987) yıllarında üretilmiştir.1994-2007 arasında süre gelen Çeçen savaşlarında bu tanklar Çeçenler tarafından çok sayıda imha edilmiştir.
T-64'ten başlayan yeni nesil Sovyet tanklarında olduğu, Önde solda şoför, taretin sol tarafında silahçı ve tank komutanı da sağ taraftadır, Orijinal modeli için düşünülen 750 bg'lik motor yerine 1000 bg'lik güç üreten gaz türbin motordan gücünü alır.
Kullanıcılar

Belarus - 95
Çin - 200 T-80U
Güney Kore - 33 T-80U ve 2 T-80 UK
Kazakistan
Kıbrıs Cumhuriyeti - 27 T-80U ve 17 T-80UK 1996 yılında Rusya'dan teslim alındı
Mısır - 14 T-80UK ve 20 T-80U
Pakistan - 320 T-80UD
Rusya - 3.144 + 1456 adet T-80 yedekte
Ukrayna - 345
Yemen - 31
Cerro Fitz Roy

| --- | --- |
Cerro Chaltén
Cerro Fitz Roy, 1998

En yüksek noktası
Yükseklik: 3,375 metre (11,073 feet)
Çıkıntı: 1,951 m
Koordinatlar: 49°16′17″G 73°02′36″B﻿ / ﻿49.27139°G 73.04333°B﻿ / -49.27139; -73.04333
Tırmanma
İlk tırmanan: Lionel Terray & Guido Magnone, 1952
Cerro Fitz Roy ya da Cerro Chaltén, Güney Amerika'nın Patagonyası'nda 3.406 m yükseklikte bir granit dağdır Arjantin ve Şili arasındaki sınırda. Bernardo O'Higgins Millî Parkı ve Los Glaciares Milli Parkı'nın en önemli unsurlarından biridir.
Bölgenin eski sakinleri Tehuelche Kızılderililerinin dilinde dağın adı El Chaltèn olup, kendi dillerinde volkan anlamına gelmektedir. Bugün buraya en yakın durumda bulunan köy, El Chaltén adını taşımaktadır. Bu noktadan çıkışla dağa çok sayıda günübirlik yürüyüş gerçekleştirilir.
Dağı 1877 yılında Francisco Pascasio Moreno keşfetmiş ve Charles Darwin'in araştırma gemisi HMS Beagle'nin komutanının adını vermiştir: Robert FitzRoy.
1951 yılında bir Fransız grubu, Lionel Terray önderliğinde, Jacques Poincenot, Guido Magnone, M.A. Azena, R. Ferlet, Lliboutry, Depasse, Strouvé ve Arjantinli Francisco Ibáñez 'in katıldığı bir bilimsel gezi başlattı. Bu gezi şansız başladı. Bir nehir geçişi sırasında tecrübeli dağcı Poincenot boğuldu. Daha sonra dağa ilk tırmanma denemeleri çok zor olarak gözüktü. İlk olarak 2 Şubat 1952 tarihinde Terray ve Magnone buraya tırmanmayı başardı.
16 Ocak 1986'da Thomas Bubendorfer dağa ilk defa tek başına tırmanmayı başaran kişidir.
Şekli ve sıra dışı hava şartları yüzünden bu dağ, bugün bile tırmanması son derece zor olan yerlerlerden biridir.
Fitz Roy-Massifi'nden Cerro Daudet'e kadar olan sınır hattı, Şili ve Arjantin arasında uzunca bir süre tartışma konusu olmuştur. Ortak bir sınır komisyonu, 16 Aralık 1998'de sınıra son şeklini vermiştir.
Fitzroy
Cerro Torre
Fitz Roy
Fırtınalı bir Fitz Roy manzarası
Oltan Karakullukçu

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Oltan Karakullukçu
Doğum tarihi:  7 Temmuz 1991 (33 yaşında)
Doğum yeri:  Gümüşhane, Türkiye
Boyu:  1,88 m (6 ft 2 in)
Mevkii:  Forvet
Kulüp bilgileri
Kulübü:  SB Ankaraspor
Numarası:  61
Altyapı kariyeri
2002-2008:  Gümüşhanespor
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2008-2010 |  Gümüşhanespor |  21 |  (2) |
| 2010-2013 |  Boluspor |  7 |  (0) |
| 2011-2012 |  → Sandıklıspor (kiralık) |  15 |  (3) |
| 2012-2013 |  → Denizli Bld. (kiralık) |  19 |  (1) |
| 2013-2014 |  Derincespor |  45 |  (6) |
| 2015 |  Erzurumspor FK |  14 |  (2) |
| 2016 |  Bayburt Grup İÖİ |  34 |  (11) |
| 2017-2019 |  Afjet Afyonspor |  80 |  (42) |
| 2019-2022 |  Erzurumspor FK |  99 |  (22) |
| 2022-2023 |  Pendikspor |  11 |  (2) |
| 2023-2024 |  Gençlerbirliği |  26 |  (1) |
| 2024- |  SB Ankaraspor |  0 |  (0) |
| Toplam |   |  371 |  (92) |
Millî takım kariyeri
| 2009 |   Türkiye U-19 |  3 |  (1) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 22 Temmuz 2024 
Oltan Karakullukçu (d. 7 Temmuz 1991, Gümüşhane), Türk futbolcudur. 2. Lig takımlarından Ankaraspor'da oynamaktadır.
Futbolculuk kariyeri > Kulüp takımları kariyeri

Futbola Gümüşhanespor altyapısında başlayan Oltan, 2005 yılında profesyonelliğe geçiş mukavelesi imzalayarak as takıma yükseldi. Gümüşhanespor için ilk resmî karşılaşmasına 28 Mart 2009 tarihinde Ünyespor'a karşı oynanan 3. Lig karşılaşmasında çıktı. Gümüşhanespor'da 2010-11 sezonuna kadar oynadı. Burada oynamaya başladıktan sonra Türkiye genç millî takımlara davet edilmeye başlandı ve Türkiye 19 yaş altı millî futbol takımıyla 2009 yılında düzenlenen Avrupa 19 Yaş Altı Futbol Şampiyonasına katıldı. Burada oynamanın avantajıyla birçok üst kademe lig ekibin transfer listesine girmeyi başardı. Neticesinde 2010-11 sezonunun başında 1. Lig ekiplerinden Boluspor'la anlaşarak buraya transfer oldu. 10 Ağustos 2012'de Denizli Belediyespor'a kiralandı.
2014-2015 Sezonu ikinci dönemde 3. Lig ekiplerinden Erzurumspor FK takımına transfer olmuştur.
Futbolculuk kariyeri > Millî takım kariyeri

4 kez Türkiye 19 yaş altı millî futbol takımına çağrılan Oltan Karakullukçu, 3 kez Türkiye 19 yaş altı millî futbol takımı formasını giymiştir ve bu karşılaşmalarda 1 gol kaydetmiştir.
Ojos del Salado

| --- | --- |
Dağın Arjantin'deki zirvesi

En yüksek noktası
Yükseklik: 6.880 m (22.570 ft)
Çıkıntı: 3.688 m (12.100 ft)
Koordinatlar: 27°06′34″G 68°32′32″B﻿ / ﻿27.10944°G 68.54222°B﻿ / -27.10944; -68.54222
Sıradağ: Andlar
Jeoloji
Dağ türü: Stratovolkan
Son patlama: MÖ 700 ± 300 yıl
Tırmanma
İlk tırmanan: 1937 Justyn Wojsznis ve Jan Szczepanski
Türkiye' deki konumuGüney Amerika haritasında gösterTürkiye' deki konumuArjantin haritasında gösterTürkiye' deki konumuŞili haritasında göster
Ojos del Salado, 6893 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek volkanı ve Güney Amerika'nın en yüksek ikinci dağıdır. Şili ve Arjantin sınırında olan Ojos del Salado, Atacama Çölü'ndeki konumu sebebiyle  ender olarak karlarla kaplıdır.
Dağa ilk tırmanış 1937 yılında Polonyalı bir bilimsel gezi grubuyla gerçekleştirilmişitir.
Herhangi bir patlama raporu kaydı olmadığından, sönmüş volkan olarak kabul edilir. Buna rağmen hâlâ gaz hareketliliği vardır. Bu şekilde 1937, 1956 ve 14 Kasım 1994'te su ve kükürt buharlarının da açığa çıktığı hareketlilikler tespit edilmiştir.
Ojos del Salado, 20. yüzyılda yapılan bazı ölçümlerde Aconcagua'dan yüksek çıkarak, kıtanın en yüksek dağı olarak tespit edilse de, yeni GPS temeline dayanan ölçümler bu sonucu onaylamazlar. Hatta Ojos del Salado, 1994 yılında yapılan bir ölçümde Monte Pissis dağı 6.882 m çıkınca, Güney Amerika'nın 3. en yüksek dağı konumuna gelmiştir. Ancak takip eden yıllarda bu ölçümün yanlış olduğu tespit edildiğinden, bugün Ojos del Salado'nun bu dağdan, 80–100 m daha yüksek olduğu bilgisi kesinleşmiştir (yeni ölçüm 6.795 m).
Zirvesi, sıra dışı yüksekliği ve ısısı dolayısıyla sadece tecrübeli dağcıların tırmanmasına olanak verir. Zirvede  tespit edilen kurban alanları sebebiyle, burasının, İnkaların kurban rituellerini yerine getirdikleri yer olduğu tahmin edilmektedir.
Ojos del Salado bir Dünya rekoruna da sahne olmuştur. Alman Matthias Jeschke 4 Mart 2005 tarihinde Toyota Landcruiser 90 V6 aracıyla 6.358 metreye ulaşarak, "bir araçla çıkılan en yüksek rakım" rekorunu kırmıştır.
Belgrad'ın Fethi

| g t Osmanlı-Macaristan Savaşları |
| --- | --- |
 Niğbolu (1396)  1414-21  1426-28  1437-44  1444-49  1454-83  1492-95  1521-26  1550-62  1611  1613  1658-62 
Belgrad'ın Fethi, Macaristan Krallığı'nın elinde bulunan Belgrad'ın (o dönemdeki adı Nándorfehérvár) Temmuz 1521'de, Osmanlı İmparatorluğu tarafından kuşatılmasıyla başlayan ve 29 Ağustos 1521'de fethiyle sona eren süreçtir.
I. Süleyman'ın 1520 Eylül'ünde Osmanlı Padişahı olmasının ardından Macaristan Kralı II. Lajos'a gönderdiği Behram Çavuş'un öldürülmesi üzerine, Süleyman Belgrad üzerine sefer düzenlemeye karar verdi. 18 Mayıs 1521 tarihinde Belgrad üzerine sefere çıkan Süleyman'ın önderliğindeki Osmanlı Ordusu, Temmuz ayında şehri kuşatma altına aldı. Sadrazam Pîrî Mehmed Paşa'nın komutasındaki ordu, bir ay kadar süren kuşatma sonrasında şehri ele geçirdi. Osmanlı kuvvetleri ayrıca Böğürdelen, Zemun ve Salankamen şehirlerini devlet topraklarına kattı.
Belgrad'ın kaybedilmesinden sonra zayıflayan Macaristan Krallığı, 1526'da Osmanlı kuvvetleriyle gerçekleşen Mohaç Muharebesi'ni kaybetmesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlandı. Belgrad ise, 1688'deki Belgrad Kuşatması'na kadar Osmanlı egemenliğinde kaldı.
Arka plan

Sultan II. Mehmed önderliğindeki Osmanlı İmparatorluğu, 1453 yılında Konstantinopolis'i ele geçirerek önemli bir zafer kazanmış, şehri Osmanlı İmparatorluğu'nun yeni başkenti yapmış ve böylece Bizans İmparatorluğu'na son vermişti. Osmanlılar yayılmacı hedeflerinde daha da hırslandılar ve nüfuzlarını Avrupa'ya daha da yaymaya çalıştılar. Tuna ve Sava nehirlerinin birleştiği noktada stratejik olarak konumlu kale şehir olan Belgrad'ı kuzeye doğru ilerlemeleri için önemli bir geçit olarak gördüler. Osmanlı İmparatorluğu'nun yayılmacı hırsları, Avrupa devletlerinin istikrarı ve güvenliği için önemli bir tehdit oluşturdu ve Osmanlı'nın daha fazla saldırısına karşı koymak için ortak bir çabaya yol açtı. 1452 yılında eski vali (gubernátor) János Hunyadi, naipliği Kral V. Ladislas'a devretti; Kral V. Ladislas da reşit oldu ve Besztercze Kontu ve Macaristan'ın kaptan generali oldu.
Belgrad'ın alınması için Osmanlı İmparatorluğu tarafından ilk girişim 1440'ta gerçekleştirildi. Padişah II. Murad komutasındaki ordu Nisan 1440'ta, Macaristan Krallığı yönetimindeki şehri kuşattı.
Birkaç ay sonra, aynı yılın sonbaharında kuşatma kaldırıldı ve şehir Macar yönetiminde kaldı. Osmanlı kuvvetleri tarafından şehre yönelik ikinci kuşatma 1456 Temmuz'unda, Padişah II. Mehmed yönetimindeki ordu tarafından gerçekleştirildi. Bir aydan kısa süren bu kuşatma da Osmanlı açısından başarısızlıkla sonuçlandı. 1492'de şehir, Osmanlı kuvvetleri tarafından üçüncü kez kuşatıldı. Semendire Sancak Beyi Hadım Süleyman Paşa önderliğindeki Osmanlı kuvvetleri, şehrin kuşatılması sırasında Erdel üzerine yaptığı akınlarda mağlup olarak geri çekildi ve şehrin kuşatması sonlandı. İki devlet arasında bu kuşatmanın ardından büyük bir çatışma yaşanmadı. 28 Mart 1519'da imzalanan barış antlaşmasıyla iki devlet birbirine saldırmayacak ve her iki devletin tüccarları da diğer devletin topraklarına serbestçe girebilecekti.
Padişah I. Selim'in Mısır seferi sırasında Macaristan Kralı yönetimindeki ordu, İzvornik üzerine yürüyerek, Sancak Beyi Mustafa Bey'i öldürdü. Ancak I. Selim, bu olaya karşı herhangi bir şey yapamadan, Eylül 1520'de öldü. I. Selim'in ardından Osmanlı Padişahı olan I. Süleyman, tahta geçtiğini haber vermek üzere Macaristan Kralı II. Lajos'a gönderdiği Behram Çavuş, farklı kaynaklara göre kral tarafından hakaret gördü, alıkonuldu veya öldürüldü. Nicolae Iorga, alıkonulma sebebi olarak Macaristan'da Süleyman'ın öldüğüne dair haberlerin yayıldığını yazmaktadır. Diğer yandan Macar kuvvetlerinin Bosna Sancağı'na bağlı Knin'in Macar kuvvetleri tarafından ele geçirilmesi sonrasında Süleyman, Belgrad üzerine sefer düzenlemeye karar verdi.
Kuşatma > Deniz savaşı

Hunyadi, Osmanlı filosu şehrin ikmalini durdurmak için Tuna Nehri boyunca Belgrad'ı kuşatırken Zemun Kalesi'nin yakınlarına kampını kurdu Hunyadi'nin birincil amacı, kuşatma altındaki garnizonu desteklemek ve ikmali için nehir geçişini güvence altına almaktı. Bunu başarmak için Tuna Nehri üzerindeki tüm gemilerin toplanmasını emretti ve Szilágyi ile iletişim kurarak ona stratejik bir konumdan Osmanlı filosuna bir saldırı başlatmaya hazır olması talimatını verdi. Szilágyi, şehirden Sırpların mürettebatıyla yaklaşık kırk gemi hazırladı. Osmanlı Deniz Filosu 60 kadırga ve yaklaşık 150 küçük gemiden oluşuyordu.
14 Temmuz 1456'da, nehirde 5 saatlik savaş başladıktan sonra Hunyadi, üç büyük Osmanlı kadırgasını batırarak ve dört büyük gemi ile 20 küçük gemiyi ele geçirerek deniz ablukasını kırdı. Sultan'ın filosunu yok ederek Hunyadi, birliklerini ve çok ihtiyaç duyulan yiyecekleri şehre taşıyabildi. Kalenin savunması da güçlendirildi.
Kuşatma > Osmanlı saldırısı

Üçüncü vezir Ahmed Paşa komutasındaki kuvvetler, 7 Temmuz'da Böğürdelen'i ele geçirdi. Sonrasında buraya gelen Süleyman, kalenin genişletilmesini ve bir iç kale yapılmasını istedi. Öte yandan Pîrî Mehmed Paşa tarafından görevlendirilen Semendire Sancak Beyi Gazi Hüsrev Bey Tuna'nın sol yakasındaki Zemun'u alırken, ikinci vezir Çoban Mustafa Paşa komutasındaki birlikler de Salankamen'i ele geçirdi.
Sadrazam Pîrî Mehmed Paşa komutasındaki kuvvetler, yaklaşık bir ay Belgrad'ı kuşattı. Celâlzâde Mustafa Çelebi'nin belirttiğine göre 15.000, Hocazâde Mehmed'e göre 25.000 kadar Osmanlı askeri şehrin kuşatmasında yer aldı. Belgrad'ın savunması için Mihály Móré ile Balázs Oláh'ın komutasında 700 kadar asker vardı.
Bir haftalık yoğun bombardımandan sonra, kalenin surları birkaç yerden aşıldı. 21 Temmuz'da II. Mehmed, gün batımında başlayıp bütün gece süren tam kapsamlı saldırı emri verdi. Kuşatan ordu şehri bastı ve ardından kaleye saldırmaya başladı. Bu, kuşatmanın en kritik anı olduğundan, Hunyadi savunuculara katranlı tahta ve diğer yanıcı maddeler atmalarını ve ardından kaleyi ateşe vermelerini emretti. Kısa süre sonra, şehirde savaşan Yeniçerileri, yukarı şehre doğru boşluklardan geçmeye çalışan diğer askerlerden ayıran bir alev duvarı oluştu. Çevrili Yeniçeriler ile yukarı şehrin içindeki Szilágyi'nin askerleri arasındaki savaş Hristiyanların lehine dönmeye başlamıştı ve Macarlar surların dışından gelen şiddetli saldırıyı püskürtmeyi başardılar. Şehrin içinde kalan Yeniçeriler böylece öldürülürken, yukarı şehri geçmeye çalışan Osmanlı birlikleri ağır kayıplar verdi.
Kuşatma > Son savaş

Ertesi gün, bazı anlatımlara göre, köylü haçlılar kendiliğinden eylem başlattı ve Capistrano ve Hunyadi'yi durumdan faydalanmaya zorladılar. Hunyadi'nin savunuculara Osmanlı mevzilerini yağmalamamaları yönündeki emirlerine rağmen, bazı birlikler yıkılmış surlardan gizlice dışarı çıktı, Osmanlı hattının karşısında mevzi aldı ve Osmanlı askerlerini taciz etmeye başladı. Osmanlı Sipahileri taciz eden kuvveti dağıtmaya çalıştılar ancak başaramadılar. Hemen, daha çok savunucu duvar dışındakilere katıldı. İzole bir olay olarak başlayan şey hızla tam bir savaşa dönüştü.
Capistrano'lu John ilk başta adamlarına duvarların içine geri dönmelerini emretmeye çalıştı, ancak kısa süre sonra kendini yaklaşık 2.000 köylü levymen tarafından çevrili buldu. Daha sonra onları Osmanlı hatlarına doğru götürmeye başladı ve "Başlangıcı yapan Tanrı bitişi de halledecektir!" diye haykırdı. Capistrano haçlılarını Sava nehrinin karşısındaki Osmanlı arkasına götürdü. Aynı zamanda Hunyadi, Osmanlı kampındaki top mevzilerini ele geçirmek için kaleden dışarı umutsuz bir hücum başlattı.
Bu garip olaylar dönüşü karşısında şaşıran ve bazı tarihçilerin söylediği gibi, açıklanamayan bir korkuyla felç olmuş gibi görünen Osmanlılar kaçtı.
Sultan'ın yaklaşık 5.000 Yeniçeriden oluşan koruması, paniği durdurmak ve kampı yeniden ele geçirmek için çaresizce çabaladı, ancak o zamana kadar Hunyadi'nin ordusu da planlanmamış savaşa katılmıştı ve Osmanlı çabaları işe yaramadı. Sultan bizzat savaşa girdi ve tek başına bir şövalyeyi öldürdü, ancak daha sonra uyluğuna bir ok yedi ve bayıldı. Savaştan sonra, Macar akıncılarına geceyi kalenin surlarının arkasında geçirmeleri ve olası savaşın devamına karşı tetikte olmaları emredildi, ancak hiç Osmanlı karşı saldırısı olmadı.
Osmanlılar karanlığın örtüsü altında aceleyle geri çekildi ve yaralılarını 140 vagonda taşıdılar. Konstantinopolis'e doğru çekildiler.
Sonrası

Ancak Macarlar bu zaferin bedelini ağır ödediler. Kampta veba çıktı ve János Hunyadi üç hafta sonra 11 Ağustos 1456'da Macaristan'ın Zimony kentinde (daha sonra Sırbistan'ın Zemun kentinde) öldü. Transilvanya'nın başkenti olan Gyulafehérvár Katedrali'ne (şimdiki adıyla Alba Iulia) gömüldü.
Kalenin tasarımı kuşatma sırasında kendini kanıtladığı için, Macarlar tarafından bazı ek takviyeler yapıldı. Osmanlıların yukarı şehre girdiği zayıf doğu surları, Zindan Kapısı ve ağır Nebojša Kulesi ile güçlendirildi. Bu, Mehmed'in torununun torunu Kanûnî Sultan Süleyman'ın sonunda ele geçirdiği 1521 yılına kadar kaleye yapılan büyük değişikliklerin sonuncusuydu.
8 Ağustos 1521 tarihinde dış kaleye giren Osmanlı güçleri, 29 Ağustos 1521 tarihinde iç kaledekilerin teslim olmasıyla şehir Osmanlı egemenliğine girdi.
Şehirde yaşayan halkın bir kısmı Macaristan'a giderken, aslen Sırp olanlar İstanbul'a nakledilerek Yedikule civarına yerleştirildi.
Belgrad Kalesi ise yaklaşık 200 topla güçlendirilirken, kalenin korunması için Bosna Sancak Beyi Yahya Paşazade Bâli Bey tayin edildi. Boşalan Bosna Sancağı'nın yönetimi ise Gazi Hüsrev Bey'e bırakıldı. 18 Eylül'e kadar şehirde kalan Süleyman ise 19 Ekim'de İstanbul'a ulaştı.
Fetih hakkında Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun İstanbul elçisi; "Belgrad'ın ele geçirilmesi, Macaristan Krallığı'nın çöküşüne sebep olan olayların başlangıcıydı. II. Lajos'un ölümü, Budin'in ele geçirilişi ve Erdel'in işgaliyle devam eden süreçte Macaristan İmparatorluğu yıkılmış ve diğer ülkeleri de benzer sonu yaşayacağına dair bir korku sarmıştı." şeklinde yorum yapmıştı. Şehir, Osmanlı egemenliğine girdikten sonra, Avrupa'ya düzenlenen akınlarda bir üs görevi gördü ve "Dârü'l-cihad" adıyla anılmaya başlandı.
Belgrad'ın kaybedilmesinden sonra zayıflayan Macaristan Krallığı, 1526'da Osmanlı kuvvetleriyle gerçekleşen Mohaç Muharebesi'ni kaybetmesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlandı. Belgrad ise, 1688'deki Belgrad Kuşatması'na kadar Osmanlı egemenliğinde kaldı.
Belgrad'ın Fethi(1521)
János Hunyadi, Macaristan Krallığı'nın Naip Valisi (1446–1453)
Belgrad Kuşatması (Chronica Hungarorum, 1488)
17. yüzyıldan Belgrad Kalesi'nin bir parçası
Orta Çağ'da Belgrad Kalesi'nin görünümü. Sarayın bulunduğu alt ve üst şehir görülebilir.
Sandor Wagner'in Titusz Dugovics'in Kendini Feda Etmesi (1859) (Kuşatma sırasında kahramanca kendini feda eden efsanevi Macar askeri)
Matrakçı Nasuh'un Süleymanname adlı eserinde yer alan ve şehre yapılan kuşatmayı gösteren minyatür.
Belgrad Kuşatması (Macarca: Nándorfehérvár) 1456. Hünername 1584
Macar esirlerin idamı (Süleymannâme)
Çor (ünvan)

Çor ünvanı İlteber ve İrkin'den daha önemli görülerek zaman zaman yüksek idari görevleri yerine getirenler tarafından kullanılmıştır. Batı Göktürk ve On Oklarda da Çorlar genellikle boy reisleri olarak görülmektedir. Göktürklerde "Çor" unvanını taşıyan kimseler elçilik, boy reisliği, ordu komutanlığı ve valilik görevlerini yerine getirmişlerdir. Ayrıca, "Çor" ünvanı Göktürklerde hiçbir zaman bağımsız olarak kullanılmamış genellikle Külüg, Kara, Köl, Tun gibi sıfatlarla birlikte kullanılmıştır.
Mette Lange-Nielsen

| Mette Lange-Nilelsen |
| --- | --- |
Mette Lange-Nielsen eşi Per Lillo-Stenberg ile birlikte, 1958.
Doğum: 30 Nisan 1929(1929-04-30) Oslo, Norveç
Ölüm: 29 Mayıs 1981 (52 yaşında)
Meslek: Oyuncu
Evlilik: Per Lillo-Stenberg
Çocuk(lar): Lars Lillo-Stenberg
Akraba(lar): Trygve Lange-Nielsen (kız kardeşi)

Mette Lange-Nielsen (30 Nisan 1929 - 29 Mayıs 1981), Norveçli oyuncu, kostüm tasarımcısı ve makyaj sanatçısıdır.
Yaşamı

Aktris olarak ilk filmini 1951 yılında Dei svarte hestane filminde Viv Førnes rolüyle gerçekleştiren Lange-Nielsen 1981'deki ölümüne kadar birçok Norveç filminde ve televizyon dizisinde çeşitli rollerde yer aldı.
Oğlu Lars Lillo-Stenberg 1997 yılında annesine armağan ettiği "Mor" (Türkçe: Anne) adlı şarkıyı seslendirdi ve bu şarkı daha sonra grubu deLillos tarafından tekrar yorumlandı. Norveç'in NRK kanalındaki ilk kadın televizyon programı sunucusuydu.
Lange-Nielsen aktör Per Lillo-Stenberg ile evliydi ve Norveçli şarkıcı, gitarist ve söz yazarı Lars Lillo-Stenberg'in annesiydi. Ayrıca Norveçli avukat ve yargıç Trygve Lange-Nielsen'in kız kardeşiydi. Annesi, aslen Almanya'dan göç eden Norveçli Stang ailesinden geliyordu.
Filmografi > Oyuncu

1951: Dei svarte hestane
1956: Roser til Monica
1956: Kvinnens plass
1959: Hete septemberdager
1959: Støv på hjernen
1960: Venner
1961: Bussen
1962: Hedersmann og brannstifterne (tv filmi)
1962: Prosessen (tv filmi)
1963: Om Tilla
1964: Klokker i måneskinn
1966: Broder Gabrielsen
1967: Musikanter
1969: Tipp topp. Husmorfilmen
1972: Ture Sventon, privatdetektiv
1973: Jentespranget
1975: Min Marion
1979: Mareritt ved midtsommer (tv filmi)
1981: Liten Ida
Filmografi > Kostüm tasarımcısı

1966: Hurra for Andersens
Filmografi > Makyaj sanatçısı

1976: Den sommeren jeg fylte 15
Antipsikotik

Antipsikotik ya da nöroleptik ilaçlar başta şizofreni olmak üzere psikozların tedavisinde kullanılan ilaçlardır.
Temelde psikotik belirtilerle giden ruhsal ve organik hastalıkların sağaltımında kullanılan moleküllerdir. Sınıfın ilk temsilcisi klorpromazinin bulunuşu psikiyatride önemli bir kilometre taşı olup, önemli sayıda kronik psikiyatri hastasının hastaneler dışında veya evde bakımlarını olanaklı hale getirmiştir. İlk nöroleptik 1950 yılında tesadüfen etkisi fark edilen klorpromazindir. Daha sonraki 55 yıl boyunca birçok nöroleptik sentezlenmiştir.
Başlıca kullanım alanları; Antipsikotikler şizofreni ve bipolar bozukluklar başta olmak üzere psikotik belirtilerin görüldüğü deliryum, psikotik depresyon gibi diğer durumlarda da tercih edilirler.
Sınıflama

Antipsikotikler önce bulunan klasik ve daha yeni geliştirilen atipik antipsikotikler olarak ikiye ayrılabilirler. Klozapinin bulunuşuyla ortaya çıkan atipik moleküller farklı reseptör afiniteleriyle farklı bir kuşağı temsil etmektedir.
Fenotiyazin ve butirofenonlar gibi eski nöroleptikler klasik nöroleptik veya ilk jenerasyon olarak bilinir. Bu grubunun temel etki mekanizması dopaminerjik D2 reseptör blokajıdır.
Atipik (yeni) ve tipik (klasik) olmak üzere iki jenerasyon vardır. Klasik nöroleptikler şizofreninin pozitif semptomlarına (deliryum, halüsinasyon) daha etkilidir. Atipik nöroleptikler ise, klasik nöroleptiklere cevap vermeyen negatif semptomların (hislerin küntleşmesi, sosyal geri çekilme) giderilmesinde etkilidir.
Uzun süre kullanımlarında çeşitli yan etkilere sebep olabilirler. Yan etki profillerinin göreceli daha avantajlı olmasıyla atipiklerin klinik kullanımları gittikçe daha da yaygınlaşmaktadır. Atipik antipsikotikler: klozapin, risperidon, olanzapin, ketiapin, amisülprid, ziprasidon, aripiprazol.
Kullanım alanları

Şizofreni tedavisinde kullanılırlar. Klasik antipsikotikler maliyetleri ve doktorların tecrübesi açısından günümüzde de tercih edilmeye devam etse de şizofrenin negatif semptomlarına yeni nesil nöroleptikler kadar etkili değildir.
Antipsikotiklerin bir başka kullanımı manik bozukluklarda akut manik dönemlerde, mani dönemlerine karşı profilaktik olarak, hatta bazıları (örneğin ketyapin, olanzapin) bipolar bozuklukta depresif dönem için kullanılmaktadır.
Antipsikotiklerden bazıları da H1 reseptörüne bloke edici özelliği sebebiyle antiemetik olarak da kullanılmaktadır.