stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Anne Lockhart

| Anne Lockhart |
| --- | --- |
Doğum: Anne Kathleen Maloney 6 Eylül 1953 (71 yaşında) New York, New York, ABD
Meslek: oyuncu
Etkin yıllar: 1965-günümüz
Evlilik: Adam C. Taylor 1986-1994
Resmî site: http://www.annelockhart.com

Anne Lockhart (d. 6 Eylül 1953) Amerikalı oyuncu.
Lockhart, June Lockhart ve Dr. John F. Maloney'in kızı olarak New York'ta dünyaya gelmiştir. Gene ve Kathleen Lockhart'ın torunudur. Evliliğine kadar Anne Kathleen Maloney adını taşımış, bilahare eşi Adam Carlyle Taylor'ın soyadını almıştır. Velakin annesinin evlilik öncesi soyadını kullanmayı tercih etmiş ve kariyeri boyunca Anne Lockhart olarak tanınmıştır.
Kaliforniya'da büyüyen Lockhart, annesinin mesleğini seçerek oyunculuk yapmaya başlamıştır. A Dog's Tale filminin başrollerinde oynamış ve Airwolf, B. J. and the Bear, Kara Şimşek ve Quantum Leap gibi televizyon programlarında yer almıştır. En çok Battlestar Galactica'daki Lieutenant Sheba rolüyle tanınmaktadır.
1977 senesinde Robert Carradine, Melanie Griffith ve Desi Arnaz, Jr. gibi ünlü oyunculerin çocuklarıyla birlikte Joyride filminde oynamıştır. 1973'te de Lisa, Bright and Dark adlı filmde rol almıştır. Anne ayrıca John Carpenter'ın Yabancı (1978)'daki Laurie Strode karakteri için ilk tercihidir.
Lockhart son yıllarda seslendirme sanatçısı olarak çalışmaktadır. 1986'da Buck Taylor'ın oğlu Adam C. Taylor ile evlenmiştir. Bu evlilikten Carly ve Zane adında iki çocuğu olmuştur. Eşi 1994 yılında ölmüştür.
Beşiktaş (futbol takımı)

| 1976-1977 sezonu |
| --- | --- |

Başkan:  Mehmet Üstünkaya
Teknik direktör:  Gündüz Tekin Onay    İsmet Arıkan
Stadyum: BJK İnönü Stadyumu
Türkiye 1. Futbol Ligi: 4.
Türkiye Kupası: Finalist
Gol kralı: Lig: Reşit Kaynak (15) Tümü: Reşit Kaynak (22)
← 1975-19761977-1978 →
Beşiktaş (futbol takımı), Türkiye 1. Ligi'ndeki ondokuzuncu sezonunda lider Trabzonspor'nun 10 puan gerisinde lig dördüncüsü oldu.
Önceki sezon tarihinin en kötü sezonunu geçiren Beşiktaş, sezon ortasında takıma dahil olan teknik adam Gündüz Tekin Onay ile lige devam etme kararı aldı. Geçen sezonu bir daha yaşamamak için de neredeyse bütün takımı değiştirdi. İstikrarsız bir performans gösteren Beşiktaş, ilk yarıyı lider Trabzonspor'un 6 puan gerisinde 5. olarak bitirdi. İkinci yarının 3. haftası alınan Boluspor beraberliği ile Onay istifa edince, takımı sezon sonuna dek yardımcı antrenör İsmet Arıkan çalıştırdı. Ancak başarı gelmedi ve Beşiktaş ligi dördüncü olarak tamamladı.
Derbilerde de başarısız bir görünüm sergileyen Beşiktaş, Fenerbahçe'yle iki maçta da 1-1 berabere kalırken Galatasaray'la ilk maç 2-2 berabere kalırken, ikinci maç 0-2 mağlup oldu.
Kadro

Kaleciler: Rasim Kara (18), Mete Bozkurt (12)
Defans: Niko Kovi (23), Mustafa Çimen (21), Ali Çoban (21), Kahraman Kartaloğlu (19), Ahmet Börtücene (13), Zekeriya Alp (12), İsmail Dilber (11), Suat Taştan (8)
Orta saha: Kemal Kılıç (29), Hayri Kol (28), Mithat Mıhçı (26), Tuncay Mesçi (26), Selçuk Yalçıntaş (6)
Forvet: Reşit Kaynak (29), Mehmet Akpınar (29), Şaban Kartal (26), Tezcan Ozan (8)
Teknik direktör: Gündüz Tekin Onay (18), İsmet Arıkan (12)
Puan Durumu

| Sıra | Takımg t  | O | G | B | M | AG | YG | GF | P | Eleme veya küme düşme |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Trabzonspor | 30 | 18 | 7 | 5 | 41 | 12 | +29 | 43 | 1977-78 Şampiyon Kulüpler Kupası birinci tur |
| 2 | Fenerbahçe | 30 | 12 | 15 | 3 | 31 | 17 | +14 | 39 | 1977-78 UEFA Kupası birinci tur |
| 3 | Altay | 30 | 11 | 13 | 6 | 31 | 22 | +9 | 35 | 1977-78 UEFA Kupası birinci tur |
| 4 | Beşiktaş | 30 | 13 | 7 | 10 | 35 | 24 | +11 | 33 | 1977-78 UEFA Kupa Galipleri Kupası birinci tur |
| 5 | Galatasaray | 30 | 10 | 13 | 7 | 36 | 26 | +10 | 33 | Balkan Kupası |
| 6 | Bursaspor | 30 | 10 | 11 | 9 | 34 | 30 | +4 | 31 |  |
| 7 | Mersin İdman Yurdu | 30 | 9 | 13 | 8 | 25 | 26 | -1 | 31 |  |
| 8 | Boluspor | 30 | 9 | 13 | 8 | 32 | 34 | -2 | 31 |  |
| 9 | Eskişehirspor | 30 | 10 | 10 | 10 | 25 | 26 | -1 | 30 |  |
| 10 | Samsunspor | 30 | 8 | 12 | 10 | 19 | 22 | -3 | 28 |  |
| 11 | Orduspor | 30 | 8 | 12 | 10 | 22 | 27 | -5 | 28 |  |
| 12 | Adana Demirspor | 30 | 6 | 14 | 10 | 21 | 32 | -11 | 26 |  |
| 13 | Zonguldakspor | 30 | 11 | 4 | 15 | 21 | 35 | -14 | 26 |  |
| 14 | Adanaspor | 30 | 8 | 9 | 13 | 30 | 40 | -10 | 25 |  |
| 15 | Göztepe | 30 | 8 | 9 | 13 | 21 | 31 | -10 | 25 | 1977-78 Türkiye 2. Futbol Ligi |
| 16 | Giresunspor | 30 | 3 | 10 | 17 | 18 | 38 | -20 | 16 | 1977-78 Türkiye 2. Futbol Ligi |
Kaynak: TFF
Sıralama kuralları: Puan Gol farkı Atılan gol sayısı
Notlar:
↑  1976-77 Türkiye Kupası finalisti olarak
Goller

15 gol: Reşit Kaynak
6 gol: Mehmet Akpınar
5 gol: Şaban Kartal
3 gol: Kemal Kılıç
2 gol: Hayri Kol, Niko Kovi
1 gol: Ali Çoban
Kendi kalesine: Erol (Adana Demirspor)
| g t Beşiktaş Futbol Takımı sezonları |
| --- | --- |
 1910-11  1911-12  1912-13  1913-14  1914-15  1915-16  1916-17  1917-18  1918-19  1919-20  1920-21  1921-22  1922-23  1923-24  1924-25  1925-26  1926-27  1927-28  1928-29  1929-30  1930-31  1931-32  1932-33  1933-34  1934-35  1935-36  1936-37  1937-38  1938-39  1939-40  1940-41  1941-42  1942-43  1943-44  1944-45  1945-46  1946-47  1947-48  1948-49  1949-50  1950-51  1951-52  1952-53  1953-54  1954-55  1955-56  1956-57  1957-58  1958-59  1959-60  1960-61  1961-62  1962-63  1963-64  1964-65  1965-66  1966-67  1967-68  1968-69  1969-70  1970-71  1971-72  1972-73  1973-74  1974-75  1975-76  1976-77  1977-78  1978-79  1979-80  1980-81  1981-82  1982-83  1983-84  1984-85  1985-86  1986-87  1987-88  1988-89  1989-90  1990-91  1991-92  1992-93  1993-94  1994-95  1995-96  1996-97  1997-98  1998-99  1999-2000  2000-01  2001-02  2002-03  2003-04  2004-05  2005-06  2006-07  2007-08  2008-09  2009-10  2010-11  2011-12  2012-13  2013-14  2014-15  2015-16  2016-17  2017-18  2018-19  2019-20  2020-21  2021-22  2022-23  2023-24  2024-25
Adalia decempunctata

Adalia decempunctata, Adalia cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Altdorf Üniversitesi

1714'te Altdorf Üniversitesi
Altdorf Üniversitesi (Almanca: Universität Altdorf), Nürnberg özgür imparatorluk şehri dışındaki Altdorf bei Nürnberg'de kurulmuş bir üniversiteydi. 1578'de kuruldu ve 1622'de üniversite ayrıcalıklarını aldı ve 1809'da Bavyera Dükü I. Maximilian Joseph tarafından kapatıldı.
Tarih

1614-1617 döneminde Altdorf kısaca Almanya'daki Sosinyanizm'in merkeziydi. Alman Antitrinitarians'ın Polonya'daki Racovyan Akademisi ile bağlantılarından cesaret alan Alman ve Polonyalı Sosinyanlar, Altdorf'ta benzer bir akademi kurmaya çalıştılar. Kayda değer Sosinyan öğrenciler arasında 26 yaşındaki Samuel Przypkowski de vardı. Samuel, Thomas Seget'ten üç hafta sonra 22 Mart 1614'te öğrenci olarak kabul edildi fakat 1616'da "Kripto-Sosinizm"i öğrenciler arasında yaydığından şüphelendi ve Altdorf'tan kovuldu. Ocak 1616'da sendikası Jacob Weigel iki öğrenci olan Joachim Peuschel ve Johann Vogel'i Altdorf'a geri getirdi ve üniversite ikisi için halka açık şekilde sözlerini geri aldı. Bu sözlerini geriye alma durumuna Polonya Akademisi'nin Alman profesörü Valentin Schmalz cevap verdi.
Önemli eğitmenler arasında Hugues Doneau, Scipione Gentili ve Daniel Schwenter bulunmaktadır.
Önemli öğrencileri arasında daha sonra İmparatorluk mareşali olacak Albrecht von Wallenstein (1583-1634) ve Gottfried Heinrich zu Pappenheim (1594-1632); Generalfeldwachtmeister Hans Ulrich von Schaffgotsch (1595-1635); hezarfen Johann Schreck (1576-1630); besteci Wolfgang Carl Briegel (1626-1712) ve Johann Pachelbel (1653-1706); ve teolog David Caspari (1648-1702) bulunmaktadır.
Kalkülüsün ortak keşfiyle belki de en ünlü hezarfen olan Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716) habilitasyon felsefesi üzerindeki "De Arte Combinatoria" teziyle Altdorf Üniversitesi'nden doktorasını aldı. Ancak bu tezi Altdorf'a ancak Leipzig Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra bir öğretmen pozisyonu garantisi alamadıktan sonra sunmuştur.
2014 yılından üniversite binası (Altenheim)
Adaletsizlik

Adaletsizlik, adaletin olmama veya karşında olma durumunu ifade eder. Belli bir toplumda, belli bir tarihsel dönemde bir toplumsal olgunun haksız sayılarak kınanması tutumudur. Bu terim, belirli bir olayın, eylemin ya da daha geniş statükoya karşı referans olarak gösterilebilir. Küresel adaletsizlik ise servetin adaletsiz paylaşımı, yoksulluk gibi ciddi problemlerin ortaya çıkmasına sebep olur. Dünyanın en zengin 62 kişisinin servetinin, dünyanın yarısının servetine eşit olması buna örnek olarak verilebilir. En zengin 20 ülkenin geliri ise en fakir 20 ülke gelirinin tam 46 katı daha fazladır.
Beşiktaş (futbol takımı)

| 1982-1983 sezonu |
| --- | --- |

Başkan:  Mehmet Üstünkaya
Teknik direktör:  Đorđe Milić
Stadyum: BJK İnönü Stadyumu
Türkiye 1. Futbol Ligi: 5.
Federasyon Kupası: Çeyrek final
Şampiyon Kulüpler Kupası: 1. tur
Gol kralı: Lig: Necdet Ergün (15) Tümü: Necdet Ergün (18)
← 1981-19821983-1984 →
Beşiktaş (futbol takımı), Türkiye 1. Ligi'ndeki yirmibeşinci sezonunda lider Fenerbahçe'nin 10 puan gerisinde lig 5.si oldu.
Kadrosunu çok değiştirmeyen ve teknik direktör Miliç ile yola devam eden geçen senenin şampiyonu Beşiktaş, 3. haftada liderlik koltuğuna oturdu. Ancak ilk yarıyı lider Fenerbahçe'nin 5 puan gerisinde bitiren Beşiktaş, ikinci yarı son deplasman maçı dışında deplasman galibiyeti alamayınca yarıştan koptu ve ligdeki son üç maçını kazanmasına rağmen lig 5.'si oldu.
Derbilerde başarısız olan Beşiktaş, Fenerbahçe'ye ilk maç 1-0 yenilip, ikinci maç 1-1 berabere kaldı. Galatasaray'la ise ilk maç 1-1 berabere kalıp ikinci maç 1-0 yenildi.
Kadro

Kaleciler: Adem İbrahimoğlu (15), Rasim Kara (15), Zafer Öğer (6)
Savunma: Samet Aybaba (33), Mehmet Ekşi (31), Ulvi Güveneroğlu (26), Kadir Akbulut (24), Hasan Hacıhasanoğlu (4), Süleyman Oktay (3), Cemal Kavraz (1)
Orta saha: Rıza Çalımbay (34), Ziya Doğan (32), Fikret Demirer (31), Haluk Serenli (23), Serdar Bali (11)
Forvet: Necdet Ergün (31), Bora Öztürk (22), Ali Kemal Denizci (22), Metin Tekin (20), Sinan Engin (14), Haluk Çakar (9), Feyyaz Uçar (8), Sadullah Acele (8)
Teknik direktör: Dorde Miliç
Puan Durumu

| Sıra | Takımg t  | O | G | B | M | AG | YG | GF | P | Eleme veya küme düşme |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Fenerbahçe | 34 | 18 | 13 | 3 | 43 | 20 | +23 | 49 | 1983-84 Şampiyon Kulüpler Kupası birinci tur |
| 2 | Trabzonspor | 34 | 17 | 13 | 4 | 40 | 19 | +21 | 47 | 1983-84 UEFA Kupası birinci tur |
| 3 | Galatasaray | 34 | 17 | 10 | 7 | 50 | 33 | +17 | 44 | Balkan Kupası |
| 4 | Boluspor | 34 | 16 | 9 | 9 | 39 | 23 | +16 | 41 |  |
| 5 | Beşiktaş | 34 | 16 | 7 | 11 | 49 | 30 | +19 | 39 |  |
| 6 | MKE Ankaragücü | 34 | 8 | 18 | 8 | 38 | 37 | +1 | 34 |  |
| 7 | Adana Demirspor | 34 | 13 | 7 | 14 | 39 | 36 | +3 | 33 |  |
| 8 | Bursaspor | 34 | 11 | 11 | 12 | 36 | 34 | +2 | 33 |  |
| 9 | Kocaelispor | 34 | 10 | 13 | 11 | 34 | 37 | -3 | 33 |  |
| 10 | Adanaspor | 34 | 11 | 10 | 13 | 32 | 35 | -3 | 32 |  |
| 11 | Sakaryaspor | 34 | 13 | 6 | 15 | 37 | 43 | -6 | 32 |  |
| 12 | Sarıyer | 34 | 8 | 15 | 11 | 35 | 43 | -8 | 31 |  |
| 13 | Zonguldakspor | 34 | 9 | 12 | 13 | 31 | 35 | -4 | 30 |  |
| 14 | Antalyaspor | 34 | 9 | 11 | 14 | 27 | 40 | -13 | 29 |  |
| 15 | Mersin İdman Yurdu | 34 | 10 | 9 | 15 | 19 | 32 | -13 | 29 | 1983-84 Türkiye 2. Futbol Ligi |
| 16 | Samsunspor | 34 | 10 | 8 | 16 | 37 | 49 | -12 | 28 | 1983-84 Türkiye 2. Futbol Ligi |
| 17 | Gaziantepspor | 34 | 9 | 9 | 16 | 23 | 35 | -12 | 27 | 1983-84 Türkiye 2. Futbol Ligi |
| 18 | Altay | 34 | 7 | 7 | 20 | 27 | 55 | -28 | 21 | 1983-84 Türkiye 2. Futbol Ligi |
Kaynak: TFF, Mackolik
Sıralama kuralları: Puan Gol farkı Atılan gol sayısı
Notlar:
↑  Ligden düşmesine rağmen 1982-83 Federasyon Kupası finalisti olarak 1983-84 UEFA Kupa Galipleri Kupası birinci turuna katıldı.
Goller

15 gol: Necdet Ergün
12 gol: Ziya Doğan
6 gol: Bora Öztürk
4 gol: Ali Kemal Denizci, Haluk Çakar
2 gol: Rasim Kara, Mehmet Ekşi
1 gol: Metin Tekin, Fikret Demirer, Rıza Çalımbay, Sadullah Acele
| g t Beşiktaş Futbol Takımı sezonları |
| --- | --- |
 1910-11  1911-12  1912-13  1913-14  1914-15  1915-16  1916-17  1917-18  1918-19  1919-20  1920-21  1921-22  1922-23  1923-24  1924-25  1925-26  1926-27  1927-28  1928-29  1929-30  1930-31  1931-32  1932-33  1933-34  1934-35  1935-36  1936-37  1937-38  1938-39  1939-40  1940-41  1941-42  1942-43  1943-44  1944-45  1945-46  1946-47  1947-48  1948-49  1949-50  1950-51  1951-52  1952-53  1953-54  1954-55  1955-56  1956-57  1957-58  1958-59  1959-60  1960-61  1961-62  1962-63  1963-64  1964-65  1965-66  1966-67  1967-68  1968-69  1969-70  1970-71  1971-72  1972-73  1973-74  1974-75  1975-76  1976-77  1977-78  1978-79  1979-80  1980-81  1981-82  1982-83  1983-84  1984-85  1985-86  1986-87  1987-88  1988-89  1989-90  1990-91  1991-92  1992-93  1993-94  1994-95  1995-96  1996-97  1997-98  1998-99  1999-2000  2000-01  2001-02  2002-03  2003-04  2004-05  2005-06  2006-07  2007-08  2008-09  2009-10  2010-11  2011-12  2012-13  2013-14  2014-15  2015-16  2016-17  2017-18  2018-19  2019-20  2020-21  2021-22  2022-23  2023-24  2024-25
Antalya Açık

| Antalya Açık>  ATP World Tour |
| --- | --- | --- |
Kuruluş: 2017
Yer: Belek Türkiye
Kort: Kaya Palazzo Belek
Kategori: ATP World Tour 250 Serisi
Zemin: Çim - açık
Eşleşmeler: 28S / 16Q / 16D
Para ödülü: 439,005 € (2017)
Son şampiyon:  Lorenzo Sonego (tekler)  Jonathan Erlich (çiftler)  Artem Sitak (çiftler)
Website: antalyaopen.com
Antalya Açık (İngilizce: Antalya Open), Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenen bir tenis turnuvasıdır. Turnuva, ATP World Tour 250 Serisi'nin bir parçası olup çim kortlarda oynanmaktadır ve turdaki sekizinci çim turnuvasıdır.
Sonuçlar > Tekler

| Yıl | Şampiyon | İkinci | Skor |
| --- | --- | --- | --- |
| 2017 |  Yūichi Sugita |  Adrian Mannarino | 6-1, 7-6(7-4) |
| 2018 |  Damir Džumhur |  Adrian Mannarino | 6-1, 1-6, 6-1 |
| 2019 |  Lorenzo Sonego |  Miomir Kecmanović | 6-7(5-7), 7-6(7-5), 6-1 |
Sonuçlar > Çiftler

| Yıl | Şampiyon | İkinci | Skor |
| --- | --- | --- | --- |
| 2017 |  Robert Lindstedt  Eysem'ül-Hak Kureşi |  Oliver Marach  Mate Pavić | 7-5, 4-1 ret. |
| 2018 |  Marcelo Demoliner  Santiago González |  Sander Arends  Matwé Middelkoop | 7-5, 6-7(6-8), [10-8] |
| 2019 |  Jonathan Erlich  Artem Sitak |  Ivan Dodig  Filip Polášek | 6-3, 6-4 |
Adalia bipunctata

Adalia bipunctata, Adalia cinsine bağlı bir böcek türüdür. Holarktik biyocoğrafik bölgesinde bulunduğu gibi Orta ve Batı Avrupa'da sıkça görülür.
Biffarius

Biffarius, Callianassidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Arama-kurtarma köpeği

11 Eylül saldırılarında görev alan bir arama kurtarma köpeği.
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Arama-kurtarma köpeği (İngilizce: Search and rescue dog, Almanca: Rettungshund veya Suchhund); özel olarak aranan kişi veya nesneleri bulmak ya da kişileri kurtarmak üzere eğitilmiş köpektir. Günümüzde arama-kurtarma faaliyetleri ve asayiş hizmetlerinde sıkça kullanılmaktadır.
Arama-kurtarma faaliyetlerinde enkaz, arazi, çığ aramaları, suda yer belirleme ve kurtarma yapma kabiliyetine sahip olan köpekler; asayiş hizmetlerindeyse narkotik ajan ve mühimmat bulmak için kullanılmaktadırlar.
Bifaxariidae

Bifaxariidae Ascophora alttakımına bağlı bir hayvan familyasıdır.
2024 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Erkekler maraton

| 2024 Yaz Olimpiyatları'nda   Atletizm |
| --- | --- | --- | --- |

Elemeler
Pist etkinlikleri
| 100 m | erkekler |  | kadınlar |
| 200 m | erkekler |  | kadınlar |
| 400 m | erkekler |  | kadınlar |
| 800 m | erkekler |  | kadınlar |
| 1500 m | erkekler |  | kadınlar |
| 5000 m | erkekler |  | kadınlar |
| 10.000 m | erkekler |  | kadınlar |
| 100 m engelli |  |  | kadınlar |
| 110 m engelli | erkekler |  |  |
| 400 m engelli | erkekler |  | kadınlar |
| 3000 m su engelli | erkekler |  | kadınlar |
| 4 × 100 m bayrak yarışı | erkekler |  | kadınlar |
| 4 × 400 m bayrak yarışı | erkekler | karma | kadınlar |
Yol etkinlikleri
| Maraton | erkekler |  | kadınlar |
| 20 km yürüyüş | erkekler |  | kadınlar |
| Maraton yürüş bayrak yarışı |  | karma |  |
Saha etkinlikleri
| Yüksek atlama | erkekler |  | kadınlar |
| Sırıkla atlama | erkekler |  | kadınlar |
| Uzun atlama | erkekler |  | kadınlar |
| Üç adım atlama | erkekler |  | kadınlar |
| Gülle atma | erkekler |  | kadınlar |
| Disk atma | erkekler |  | kadınlar |
| Çekiç atma | erkekler |  | kadınlar |
| Cirit atma | erkekler |  | kadınlar |
Kombine etkinlikler
| Heptatlon |  |  | kadınlar |
| Dekatlon | erkekler |  |  |
g t 
2024 Yaz Olimpiyatları'ndaki erkekler maraton yarışı, 10 Ağustos'ta Paris'te gerçekleştirildi. 42 ülkeden 81 sporcunun katıldığı yarışta Etiyopyalı Tamirat Tola, 2:06:26'lık derecesiyle Olimpiyat rekoru kırarak altın madalyayı kazandı. Belçikalı Bashir Abdi 2:06:47'lik derecesiyle gümüş, Kenyalı Benson Kipruto ise 2:07:00'lik derecesiyle bronz madalyanın sahibi oldu.
Rekorlar

Müsabakalar öncesindeki dünya, Olimpiyat ve kıtasal rekorlar şu şekildeydi:
| Rekor | Atlet (ülke) | Süre | Yer | Tarih |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dünya rekoru |  Kelvin Kiptum (KEN) | 2:00:35 | Chicago, Amerika Birleşik Devletleri | 8 Ekim 2023 |
| Olimpiyat rekoru |  Samuel Wanjiru (KEN) | 2:06:32 | Pekin, Çin | 24 Ağustos 2008 |
| Yılın en iyi derecesi |  Benson Kipruto (KEN) | 2:02:16 | Tokyo, Japonya | 3 Mart 2024 |
| Bögesel rekor | Atlet (ülke) | Mesafe (m) |
| --- | --- | --- |
| Afrika (rekorlar) |  Kelvin Kiptum (KEN) | 2:00:35 DR |
| Asya (rekorlar) |  El-Hasan el-Abbasi (BHR) | 2:04:43 |
| Avrupa (rekorlar) |  Bashir Abdi (BEL) | 2:03:36 |
| Kuzey ve Orta Amerika ile Karatipler (rekorlar) |  Cameron Levins (CAN) | 2:05:36 |
| Okyanusya (rekorlar) |  Brett Robinson (AUS) | 2:07:31 |
| Güney Amerika (rekorlar) |  Daniel Ferreira do Nascimento (BRA) | 2:04:51 |
Müsabakalar sırasında kırılan rekorlar ise şu şekildeydi:
| Atlet (ülke) | Süre | Rekor |
| --- | --- | --- |
|  Sifan Hassan (NED) | 2:22:55 | OR |
Alet

Başlığın diğer anlamları için Araç sayfasına bakınız.
Çeşitli aletlerin bulunduğu bir alet kutusu
Alet, belirli bir işi yapmak için özel olarak üretilmiş, iş sürecinde kullanılan ancak tüketilmeyen nesnedir.
Genellikle el işi yapmakta kullanılan fiziksel nesneler (örneğin çekiç, orak, saban, tırpan vb.) için kullanılmakla birlikte, bir sanatı uygulamakta kullanılan nesneler (örneğin müzik aletleri) ya da bir makine ya da makineyi oluşturan parçaların her biri (örneğin otomobil, tekerlek) de alet sayılır. Alet genellikle fiziksel bir nesne olmakla birlikte, yazılım gibi ürünleri gerçekleştirmek için kullanılmak üzere üretilmiş yardımcı yordamlar ya da yazılımlar (örneğin düzenleme, çizim, test araçları) da alet ya da araç olarak adlandırılır.
Tarihçe

Antropologlar alet kullanımının insanın evriminde çok önemli bir aşama olduğu görüşündedir. İnsanın atalarının ilk taş aletleri üretmesi Taş Devrinin başlangıcı sayılır. Bilinen en eski çekirdek aletler Etiyopya'daki (Olduvai) 2,6 milyon yaşlı çökellerde bulunmuştur.
İşlevler ve sınıflama

Temel işlevlerine göre aletler şöyle sınıflandırılabilir:
Kesici aletler, örneğin çok çeşitli türlerde bıçak ve makaslar, testere, tırpan ya da orak, ince bir kenar boyunca kesici kuvvet uygulamaya yarar. Kural olarak, kesici aletin kestiği malzemeden daha sert olması istenir. Ama en sert aletlerin bile belli bir süre kullanımdan sonra aşınan ve yıpranan ağızlarının bilenmesi gerekebilir.
Çeşitli nesneleri yerinden oynatmakta kullanılan aletler. Çeşitli levye ve kaldıraçlar kullanıcısına daha az güçle daha büyük iş yapmayı sağlayan mekanik bir avantaj sunar. Kuvvetin etkisini daha küçük bir alanda artıran aletler, örneğin çekiç bir çiviyi çakarken başına, balyoz bir duvarı yıkarken malzemeye, kamçı bir atı yürütürken derisine, kuvveti yoğunlaştırır. Tornavida gibi aletlerde kuvvet daireseldir ve tork olarak adlandırılır. Dolma kalem gibi yazı aletleri mürekkebi kağıda aktarır. Kerpeten, pense, somun ya da boru anahtarı gibi aletler nesneleri kavrayıp döndürebilir. Ayrıca kamyon, roket ve uçaklar daha büyük nesneleri taşıyabilir.
Çakmak ve pürmüz gibi aletler ısı ya da kıvılcım oluşturmakta kulanılır.
Cetvel, gözlük, saat, mikroskop, gibi aletler ölçüm ve inceleme için kullanılır.
Kalıp, mala gibi aletler şekil vermekte kullanılır.
Kaynak makinesi, perçin ya da çivi tabancası, bağlayıcı işlemlerde kullanılır.
Bilgisayar, IDE, kelime işlemci gibi aygıt ve araçlar bilgi işlemekte kullanılır.
Çalar saat gibi bazı aletler yukarıdaki işlevlerden birden fazlasını birleştirebilir.
İş eldiveni, koruma gözlüğü, kulaklık ve can yeleği gibi bazı donanım ve giysiler genel alet tanımının kapsamına girerler ve doğrudan iş yapmasalar da çoğu durumda işin tamamlanabilmesi için zorunludurlar.
Hayvanlarda alet kullanımı

Felsefeciler önceleri sadece insanların alet kullanabildiklerini düşünüyorlardı ve "İnsan alet yapan/kullanan hayvandır" sözü hâlen de çok yaygındır. Ancak sonradan pek çok hayvanın da (şempanze, bonobo, orangutan, kapuçin gibi primatlar; bazı kuşlar, ahtopotlar...) işlerini görecek aletlerden faydalanabildiği gözlenmiştir.
Fransa'da Les Combarelles mağarasında bulunan, 10 bin yıldan eski, tarih öncesi taş aletler
San Diego Hayvanat Bahçesi'nde "avlanan" bir Bonobo (Pan paniscus).
Bifax

Bifax, Batrachoidinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Aster thermitanus

Aster thermitanus Aster cinsine bağlı bir türdür.
Aster thunbergii

Aster thunbergii Aster cinsine bağlı bir türdür.
2024 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Erkekler disk atma

| 2024 Yaz Olimpiyatları'nda   Atletizm |
| --- | --- | --- | --- |

Elemeler
Pist etkinlikleri
| 100 m | erkekler |  | kadınlar |
| 200 m | erkekler |  | kadınlar |
| 400 m | erkekler |  | kadınlar |
| 800 m | erkekler |  | kadınlar |
| 1500 m | erkekler |  | kadınlar |
| 5000 m | erkekler |  | kadınlar |
| 10.000 m | erkekler |  | kadınlar |
| 100 m engelli |  |  | kadınlar |
| 110 m engelli | erkekler |  |  |
| 400 m engelli | erkekler |  | kadınlar |
| 3000 m su engelli | erkekler |  | kadınlar |
| 4 × 100 m bayrak yarışı | erkekler |  | kadınlar |
| 4 × 400 m bayrak yarışı | erkekler | karma | kadınlar |
Yol etkinlikleri
| Maraton | erkekler |  | kadınlar |
| 20 km yürüyüş | erkekler |  | kadınlar |
| Maraton yürüş bayrak yarışı |  | karma |  |
Saha etkinlikleri
| Yüksek atlama | erkekler |  | kadınlar |
| Sırıkla atlama | erkekler |  | kadınlar |
| Uzun atlama | erkekler |  | kadınlar |
| Üç adım atlama | erkekler |  | kadınlar |
| Gülle atma | erkekler |  | kadınlar |
| Disk atma | erkekler |  | kadınlar |
| Çekiç atma | erkekler |  | kadınlar |
| Cirit atma | erkekler |  | kadınlar |
Kombine etkinlikler
| Heptatlon |  |  | kadınlar |
| Dekatlon | erkekler |  |  |
g t 
2024 Yaz Olimpiyatları'ndaki erkekler disk atma etkinlikleri, 5 ve 7 Ağustos günlerinde Fransa Stadyumu'nda gerçekleştirildi. 5 Ağustos'taki elemede 32 sporcu yarışırken 12 sporcu finale kalmaya hak kazandı. 7 Ağustos'taki finalde Jamaikalı Rojé Stona, 70,00 m'lik derecesiyle Olimpiyat rekoru kırarak altın madalyayı kazandı. Litvan Mykolas Alekna 69,97 m ile gümüş, Avustralyalı Matthew Denny ise 69,31 m ile bronz madalyanın sahibi oldu.