stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Türkiye'de avokado üretimi

Mersin, Erdemli'den bir Avokado üreticisi
Türkiye, FAO'nun 2020 verilerine göre Avokado üreten ülkeler arasında 41. sırada yer almaktadır. Sıcak iklimlerde kültüre alınan meyvenin Türkiye'de tamamına yakını Akdeniz Bölgesi'nde Antalya'dan Hatay'a kadar olan kuşakta ve Muğla ilinde yetiştirilir. Buna ek olarak Rize gibi donun az olduğu Doğu Karadeniz Bölümü'ndeki illerde yetiştirilmesi denenmektedir. 1970'li yılların başında FAO aracılığıyla ABD'nin Kaliforniya eyaletinden deneme amaçlı çeşitli avokado fideleri getirilmiş, deneme üretimine başlanmış ve bu şekilde avokado Türkiye'ye girmiştir. Türkiye'de BATEM gibi enstitüler Avokado üretimini denetlemektedir. Hass, günümüzde dünyada ve Türkiye'de yetiştirilen en yaygın Avokado kültivarıdır.
Tarihçe

Devlete bağlı Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (BATEM) (NAR-SER) tarafından Antalya ve Alanya koşullarında 1969–1983 yılları arasında yapılan denemede; ‘Fuerte’, ‘Hass’, ‘Bacon’ ve ‘Zutano’ çeşitlerinin bölgeye adapte olabildiklerini ve çeşide özgü karakterleri gösterdiklerini belirtilerek, bu çeşitlerin ticari yetiştiriciliklerinin yapılabileceği sonucu elde edilmiştir. Bu deneme üretiminden sonra Avokado üretimi Türkiye'de giderek yayılmaya başlamış Antalya, Mersin, Muğla, Adana ve Hatay illerinde denize yakın, dondan korumalı alanlarda avokado yetiştirilmesine başlamıştır. 2008 yılında Türkiye’nin toplam avokado üretimi 958 ton ve üretim alanı toplam 130 hektar olmuştur.
2020'de üretimi 5.923 tona ulaşmıştır.
Metin Çeliker

| Metin Çeliker |
| --- | --- |

Doğum: 1948
Ölüm: 28 Ağustos 2001 Karabük, Türkiye
Ölüm sebebi: Beyin kanaması
Defin yeri: Feriköy Mezarlığı, İstanbul
Milliyet: Türk
Meslek: Oyuncu, seslendirme sanatçısı

Metin Çeliker (1948 - 28 Ağustos 2001, Karabük), Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı.
Hayatı

Metin Çeliker, sanat yaşamına Şehir tiyatrolarında başladı. Bu kuruma 25 yıl hizmet verdikten sonra 1999 yılında emekli olan sanatçı, ayrıca tiyatronun dışında kamera karşısına da geçerek, sinema ve dizi filmlerde rol almış, Evdeki Yabancı gibi tv dizilerinde de oynamıştı. Namuslu filminde çizdiği karakterle unutulmaz bir portre yaratmıştır.
2001 yılında beyin kanaması sonucu Karabük'te ölmüş, cenazesi İstanbul'da Feriköy Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir.
Hayatı > Rol aldığı bazı oyunlar

Balaban Ağa
Çil Horoz
Eşik
Koca Sinan
Sarı Naciye
Filmografisi

1984: Namuslu
1987: Kurtar Beni
1987: Pusu
1989: Güneşin Solduğu Gün
1992: Umut Taksi
1993: Komşular
1999: Doğum Yeri Absürdistan
2000: Evdeki Yabancı
2001: Benimle Evlenir misin
Charlyne Yi

| Charlyne Yi |
| --- | --- |
Charlyne Yi San Diego'da (Temmuz 2009)
Doğum: Charlyne Amanda Yi 4 Ocak 1986 (38 yaşında) Los Angeles, Kaliforniya, ABD
Meslek: oyuncu, komedyen, müzisyen, ressam, yazar
Etkin yıllar: 2006-günümüz

Charlyne Amanda Yi (d. 4 Ocak 1986), Amerikalı oyuncu, komedyen, müzisyen, yazar ve ressam.
Filmografi > Sinema

| Yıl | Başlık | Rol |
| --- | --- | --- |
| 2007 | Knocked Up | Jodi |
| 2008 | Cloverfield | Party Goer |
| 2008 | Semi-Pro | Wheelchair Jody |
| 2009 | Paper Heart | Charlyne Yi |
| 2009 | All About Steve | Young Protester |
| 2010 | Fast | Donna Fast |
Filmografi > Televizyon

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2006 | Help Me Help You | Charlyne | 1 bölüm, "The Sheriff" |
| 2007 | 30 Rock | Grace Park | 1 bölüm, "The C Word" |
| 2007 | Cold Case | Dorky Girl | 1 bölüm, "Stand Up and Holler" |
| 2007 | Powerloafing | Executive Assistant |  |
| 2008 | Miss Guided | Karey | 1 bölüm, "Pool Party" |
| 2011 | Love Bites | Adult store cashier | 1 bölüm, "Firsts (Pilot)" |
| 2011 | House | Diagnostician | "8. sezon" |
Ali Cabbar

Ali Cabbar Emir Can İğrek'in Parti İptal albümünde yer alan şarkısıdır. 2 Haziran 2023'te single'yi yayınlanan klipsiz 94 milyon kişi tarafından dinlenmiştir.
Tom Bombadil

| Tom Bombadil |
| --- | --- |
J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde karakter 
Unvanı/Diğer adı: Iarwain Ben-adar, Orald, Forn
İsminin anlamı: Iarwain Ben-adar elf lisanında "En yaşlı ve babasız".
Doğum tarihi: Bilinmiyor
Ölüm tarihi: Bilinmiyor, Ölümsüz
Ülkesi: Yaşlı Orman'da yaşıyor.
Tom Bombadil, Tolkien'in Orta Dünya'sında kurgusal bir karakterdir. İlk kez üçlemenin ilk kitabı olan Yüzük Kardeşliği'nde görünen Bombadil, Frodo ve arkadaşlarıyla Yaşlı Orman'da karşılaşır. Orada Frodo ile beraber yolculuğa çıkan Pippin ve Mary'nin içerisine düştüğü Yaşlı Söğüt Adam isimli huorndan son anda kurtarır. Karısının ismi Nehir'in kızı Altınyemiş'tir.
Elrond'un Divânı toplandığında Tom Bombadil'in de davet edilmesi istendi ama Tom Bombadil'in hiçbir şeyi umursamaz tavrı yüzünden bu istekten vazgeçildi. Ayrıca Höyük Yaylalarında Frodo'yu ve yoldaşlarını yine Tom Bombadil kurtardı.
Aynı zamanda 1962 yılında basılan ve içinde Hobbit şiirleri bulunan bir kitapta da şiirlerden ikisi Bombadil'i anlatmaktadır.
Gandalf'a göre Bombadil Orta Dünya'nın en eskilerindendir. Sindarin dilindeki adı Iarwain Ben-Adar, yani babasız ve en eskidir. Ağaçsakal da Bombadil'in Orta Dünya üzerinde yaşayan en eski canlı olduğunu söyler.
Ayrıca Sauron'un Hüküm Dağı'nda kara büyü ile dövdüğü hükmeden tek yüzükten etkilenmeyen orta dünya içindeki tek canlı olduğu söylenir. Frodo bunu fark ettiğinde Bombadil'e yüzüğü onun taşımasını ya da yok etmesini teklif eder. Fakat Bombadil bunu reddeder. Yüzüğün onu etkileyeceğinden korktuğu için değil, Orta dünyayı umursamadığı için Frodo'nun teklifini geri çevirir.
Tom Bombadil ile ilgili halihazırda birçok teori vardır. Bunlardan en çok tartışılanı; Eru veya Ainu olduğudur.
Orta Dünya üstüne düşmüş ilk yağmur damlasını gördüğünü söyler. Şarkıları çok kudretlidir, sözleri büyü yüklüdür. Efendisi olduğu canlıları yönlendirebilir, fakat onlara sahip değildir. Tom Bombadil, görünüş olarak irice ve kızıl renk saç-sakal içindeydi.
Fin mitolojisindeki Väinämöinen adlı sihirli güçleri olan bir şaman ile büyük benzerlikleri bulunmaktadır.
Gangwon FC

Gangwon FC (Korece: 강원 FC), K League 1'de oynayan bir Güney Kore profesyonel futbol kulübüdür. Kulüp Chuncheon merkezli olup ana maçlarını Chuncheon Songam Stadyumu'nda oynamaktadır.
Hillbilly

Hatfield klanı (1897)
Hillbilly, Amerika Birleşik Devletleri'nde kırsal, dağlık alanlarda, özellikle Apalaş bölgesinde ve Ozark Dağları'nda yaşayan insanlar için kullanılan bir terimdir. Büyük Buhran sırasında insanlar bu bölgeden göç ettikçe, Hillbilly terimi onlarla birlikte kuzeye ve batıya doğru yayıldı.
Hillbilly teriminin tanımlayıcı olarak kullanımı, çoğunlukla kullanıldığı doğadan dolayı karışık algılara sahiptir. Bu terim, kendi içlerinde gurur kaynağı olarak kullanılabilirken, başka bir ɡrup ise bu terimi özellikle kendilerine hakaret olarak değerlendirirler.
Hillbilly terimi 1900 tarihli bir New York Journal makalesinde yer aldı: "Bir Hill-Billie, tepelerde yaşayan, konuşacak hiçbir şeyi olmayan, istediği gibi giyinen, istediği gibi konuşan, eline viski geçtiğinde içen ve canı istediğinde tabancasını ateşleyen özgür bir beyaz Alabama vatandaşıdır". Bu düşünce, hem olumlu hem de olumsuz özellikleri bir araya getirmesi bakımından iki yönlüdür: "Köylüler" genellikle toplumun modernleşmesine direnen bağımsız ve kendine güvenen bireyler olarak kabul edilirler, ancak aynı zamanda geri kalmış ve şiddet yanlısı olarak da tanımlanırlar. Bilim insanları bu ikiliğin beyaz Amerika'daki bölünmüş etnik kimlikleri yansıttığını savunuyorlar.
Çivi yazısı

| --- | --- |
Çorum kazılarında bulunan Hititler'e ait çivi yazısı ile yazılmış Kadeş Antlaşması metni. İstanbul Arkeoloji Müzesi
Yazı Tipi: Logogram ve Hece yazısı
Dönem: MÖ 3100 - MS 2. yy
Yazı yönü: Soldan sağa
Kullanan uygarlıklar:  Sümerler  Akad İmparatorluğu  Ebla  Elamlılar  Hititler  Hurriler  Luviler  Urartular  Persler  Palalar Palaca  Aramice Arami halklar 
Öncülü: Proto-çivi yazısı
g t 
MÖ 26. yüzyıldan kalma, anıtsal arkaik tarzda bir Sümer yazıtı
Ur antik kentinde bulunan çivi yazısı, Güney Irak
Çivi yazısı, kilden yapılma tabletlerin üzerine resimler ya da harf görevi gören ve sesleri temsil eden semboller ile özel bir teknikle yazılan; papirüsün bulunması ile son bulan tarihteki ilk yazı sistemidir. Maden Çağlarının sonunda, yaklaşık MÖ 3500'lerde Sümerler tarafından icat edilmiştir.
İfade edilmek istenen kavramlarda, var olan kayıt sisteminin yetersiz kalması, yazının gelişmesinde çok önemli bir adım atılmasına neden oldu. Bu, kullanılan dilin, ilk olarak aktif bir biçimde yazıya geçirilmesi olayıdır. Bu aşamada, Sümer dilinin çoğunlukla tek heceli sözcüklerden oluşmasının da büyük payı vardır. Böylece, çizilen her işarette, tasvir edilen nesne değil, bu sözcüğün ses değeri ön plana çıkarılmıştır. Örneğin, Sümerce "dağ" sözcüğü /KUR/, "su" /A/, "ağız" ise /KA/ olarak okunurdu. "KUR.A.KA" diye özel bir isim yazılmak istendiğini varsayıldığında katip, önce bu ismi oluşturan resimleri yan yana çizmeliydi.
Sonra bunu gören kişilerin resimsel özelliklerine aldanıp, "Dağın suyu içilir" gibi, yanlış şekilde algılamalarını önlemek için de, sözcüğün başına, bunların ses değerleri ile okunması gerektiğini gösteren bir uyarı işareti koyulurdu. Determinatif (belirtici) adı verilen bu işaretler, daha sonra çivi yazısının ilerleyen evrelerinde, kadın, erkek, nehir, ülke, şehir vb. özel isimlerinin başına, bazen de sonuna konarak, yaygın bir şekilde kullanılmaya başlandı. İşte bu gelişmeye, yani sözcüklerin içerdikleri ses değerleri ile okunmaya başlanmasına, "fonetizasyon aşaması" veya "sesleşme evresi" denir. Bu aşama, Uruk III b evresine, yani yaklaşık MÖ 3. bin yılın başlarına rastlar.
Diğer erken dönem buluntu merkezleri

Yazının başlangıcına dair ilk belgelerin Uruk IV ve bunu izleyen Uruk III yapı katlarından geldiğinden daha önce bahsetmiştik. Kuzeyde bir yerleşme merkezi olan Cemdet Nasr ve Susa'da bulunmuş Proto-Elam tabletleri ise Uruk III tab-letleriyle çağdaş diğer yazılı belge gruplarını oluştururlar. Uruk IV-III katları yaklaşık M.Ö. 3300-2900 yılları arasına tarihlenir. Aralarında hem benzerlikler, hem de farklılıklar bulunan bu üçlü tablet grubundan Uruk ve Cemdet Nasr tabletlerinin Sümerce yazıldığı kabul edilirken, Susa tabletleri, hakkında hâlen çok az şey bilinen, Elam dilinin ilk örnekleri olarak görülmektedir.
Uruk, Cemdet Nasr ve Ur şehirlerinden gelen tabletler, herhangi bir tarihi belge içermezler. Tarihi belgelere ilk örnek, Erhanedan Dönemi IHII'e, yani yaklaşık M.Ö. 2600'lere tarihlenir. Bu dönemle aşağı yukarı çağdaş olan belgeler ise, Şuruppak'tan (Fara) gelmektedir. Şuruppak ve onu takip eden Abu Salabih ve Ebla Tabletleri, Sümer yazısının gelişimini hem işaretlerdeki form, hem de kullanımdaki esneklikte göstermeleri açısından ilginç örnekler oluştururlar.
Tarih yazı ile başlar. İlk yazı türü çivi yazısıdır. Taşların ya da toprak tabletlerin üzerine resimler ya da harfler ile özel bir teknikle yazılır. Çivi yazısı çok eskiden bulunmuştur.
Yazı, en genel tarifiyle, ağızdan çıkan seslerin, dolayısıyla sözcüklerin, kulak ya da jest yardımı olmaksızın, gözle görülebilen, bazen de dokunulabilen işaretler halinde biçimlendirilerek kaydedilmesini sağlayan araçtır.
İletişim araçları ve fikir yazıları

İnsanoğlu varolduğundan beri, duygu ve düşüncelerini başka kişilerle paylaşabilmek için, çok çeşitli iletişim yolları bulmuştur. Bunların ilk örnekleri arasında, günümüzde dahi pek çok toplum tarafından kullanılan görsel işaretler, örneğin ateş, duman ve ışığı ya da akustik işaretler olarak adlandırılan, davul ve ıslık çalmak gösterebilir. Ancak bütün bunlar zaman ve alan açısından sınırlanmıştır; mesaj verildikten hemen sonra kaybolurlar ve tekrar edilmedikleri sürece başa alınma olanakları yoktur.
Ayrıca, hepsi sadece az ya da çok birbirine yakın bölgede bulunan kişiler arasındaki iletişimde kullanılabilirler. Alan ya da zamanla kısıtlanmamış bir yol arama ihtiyacı, insanları çeşitli nesnelerin belirli bir sıraya göre yan yana dizilmesinden oluşan "madde yazısı", daha çok hayvancılıkta kullanılan "sayma çubukları", yine belirli aralıklarla düğümlenmiş iplerden meydana gelen "quipu düğüm yazısı", bir mesaj vermek üzere kaya üzerine yazılan veya çizilen resimler anlamına gelen, "petrog-ramlar ve petroglifler" gibi iletişim sistemlerine götürdü. Ancak bunlar da, nispeten kalıcı olmalarına karşın, belirli durumlarda, kısıtlı sayıda mesajı iletebilirler ve daha önemlisi yanlış ya da farklı algılanma olasılıkları çok yüksektir.
Genel olarak "fikir yazısı" olarak adlandırılan bu sistemler içinde, kendine Eski Önasya Dünyası'nda geniş yayılım alanı bulan, token veya Latince adıyla calculi (hesap taşları) adı verilen küçük kil semboller, yazıya geçiş sürecinde ayrı bir yer tutar. Kilden yapılıp, pişirilerek sertleştirilmiş ve çoğunlukla üzerleri şekillere ayrılmış, çeşitli formlardaki bu calculi veya hesap taşlarının her biri farklı bir nesneye karşılık geliyor ve ticareti yapılan malların türü ve ölçüsü hakkın da bilgi veriyordu.
Örneğin, Sümer'deki Uruk şehrinden biri, Elam'ın Susa kentindeki başka birine üç testi susam yağı göndermek istiyor. Bunun için Sümerli yağ yerine kullanılan sembollerden üç tane alıp, bunları bir ipe geçirerek bağlıyor, bir başka kil topağı ile de mühürleyip, malının güvenliğini sağlıyordu. Bazen de bu sembolleri yumuşak ve nemli bir kil topağıyla sararak, içi görünmeyen bir top haline getiriyor ve her tarafını mühürlediği bu topun üzerine içindeki sembol sayısı kadar da şekillerini basıyordu. Malı getiren kişi, bu "makbuz"u Susa'daki kişiye iletmek zorundaydı. Böylece oradaki ticaret ortağı, ilk bakışta malın türü, miktarı ve gönderen kişi hakkında bilgi sahibi oluyordu. Şüphelendiği bir durumda ise, topu kırarak, içindeki sembollerle elindeki malı karşılaştırabilirdi.
"Hesap taşları", çeşitli diller kullanan toplumlar arasında, uzak mesafelerde anlaşılabilmesi nedeniyle, özellikle ticarette son derece kullanışlıydı. Bu sembollerin, daha sonra yazıya geçildiği dönemlerde de, aynı şekilleriyle kil tabletler üzerine çizilmiş olduğunun saptanması ile, önemleri daha da artmıştır.
Örnek

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | -a | -e | -i | -u |
|  | a 𒀀,  á 𒀉 | e 𒂊,  é 𒂍 | i 𒄿,  í=IÁ 𒐊 | u 𒌋,  ú 𒌑,  ù 𒅇 |
| b- | ba 𒁀,  bá=PA 𒉺,  bà=EŠ 𒂠 | be=BAD 𒁁,  bé=BI 𒁉,  bè=NI 𒉌 | bi 𒁉,  bí=NE 𒉈,  bì=PI 𒉿 | bu 𒁍,  bú=KASKAL 𒆜,  bù=PÙ 𒅤 |
| d- | da 𒁕,  dá=TA 𒋫 | de=DI 𒁲,  dé ,  dè=NE 𒉈 | di 𒁲,  dí=TÍ 𒄭 | du 𒁺,  dú=TU 𒌅,  dù=GAG 𒆕,  du4=TUM 𒌈 |
| g- | ga 𒂵,  gá 𒂷 | ge=GI 𒄀,  gé=KID 𒆤,  gè=DIŠ 𒁹 | gi 𒄀,  gí=KID 𒆤,  gì=DIŠ 𒁹,  gi4 𒄄,  gi5=KI 𒆠 | gu 𒄖,  gú 𒄘,  gù=KA 𒅗,  gu4 𒄞,  gu5=KU 𒆪,  gu6=NAG 𒅘,  gu7 𒅥 |
| ḫ- | ḫa 𒄩,  ḫá=ḪI.A 𒄭𒀀,  ḫà=U 𒌋,  ḫa4=ḪI 𒄭 | ḫe=ḪI 𒄭,  ḫé=GAN 𒃶 | ḫi 𒄭,  ḫí=GAN 𒃶 | ḫu 𒄷 |
| k- | ka 𒅗,  ká 𒆍,  kà=GA 𒂵 | ke=KI 𒆠,  ké=GI 𒄀 | ki 𒆠,  kí=GI 𒄀 | ku 𒆪,  kú=GU7 𒅥,  kù 𒆬,  ku4 𒆭 |
| l- | la 𒆷,  lá=LAL 𒇲,  là=NU 𒉡 | le=LI 𒇷,  lé=NI 𒉌 | li 𒇷,  lí=NI 𒉌 | lu 𒇻,  lú 𒇽 |
| m- | ma 𒈠,  má 𒈣 | me 𒈨,  mé=MI 𒈪,  mè 𒀞/𒅠 | mi 𒈪,  mí=MUNUS 𒊩,  mì=ME 𒈨 | mu 𒈬,  mú=SAR 𒊬 |
| n- | na 𒈾,  ná 𒈿,  nà=AG 𒀝,  na4 ("NI.UD") 𒉌𒌓 | ne 𒉈,  né=NI 𒉌 | ni 𒉌,  ní=IM 𒉎 | nu 𒉡,  nú=NÁ 𒈿 |
| p- | pa 𒉺,  pá=BA 𒐀 | pe=PI 𒉿,  pé=BI 𒁉 | pi 𒉿,  pí=BI 𒁉,  pì=BAD 𒁁 | pu=BU 𒁍,  pú=TÚL 𒇥,  pù 𒅤 |
| r- | ra 𒊏,  rá=DU 𒁺 | re=RI 𒊑,  ré=URU 𒌷 | ri 𒊑,  rí=URU 𒌷 | ru 𒊒,  rú=GAG 𒆕,  rù=AŠ 𒀸 |
| s- | sa 𒊓,  sá=DI 𒁲,  sà=ZA 𒍝,  sa4 ("ḪU.NÁ") 𒄷𒈾 | se=SI 𒋛,  sé=ZI 𒍣 | si 𒋛,  sí=ZI 𒍣 | su 𒋢,  sú=ZU 𒍪,  sù=SUD 𒋤,  su4 𒋜 |
| š- | ša 𒊭,  šá=NÍG 𒐼,  šà 𒊮 | še 𒊺,  šé,   šè 𒂠 | ši=IGI 𒅆,  ší=SI 𒋛 | šu 𒋗,  šú 𒋙,  šù=ŠÈ 𒂠,  šu4=U 𒌋 |
| t- | ta 𒋫,  tá=DA 𒁕 | te 𒋼,  té=TÍ 𒊹 | ti 𒋾,  tí 𒊹,  tì=DIM 𒁴,  ti4=DI 𒁲 | tu 𒌅,  tú=UD 𒌓,  tù=DU 𒁺 |
| z- | za 𒍝,  zá=NA4 𒉌𒌓  | ze=ZI 𒍣,  zé=ZÌ 𒍢 | zi 𒍣,  zí 𒍢,  zì 𒍥 | zu 𒍪,  zú=KA 𒅗 |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | a- | e- | i- | u- |
|  | a 𒀀,  á 𒀉 | e 𒂊,  é 𒂍 | i 𒄿,  í=IÁ 𒐊 | u 𒌋,  ú 𒌑,  ù 𒅇 |
| -b | ab 𒀊,  áb 𒀖 | eb=IB 𒅁,  éb=TUM 𒌈 | ib 𒅁,  íb=TUM 𒌈 | ub 𒌒,  úb=ŠÈ 𒂠 |
| -d | ad 𒀜,  ád 𒄉 | ed=Á 𒀉 | id=Á 𒀉,  íd=A.ENGUR 𒀀𒇉 | ud 𒌓,  úd=ÁŠ 𒀾 |
| -g | ag 𒀝,  ág 𒉘 | eg=IG 𒅅,  ég=E 𒂊 | ig 𒅅,  íg=E 𒂊 | ug 𒊌 |
| -ḫ | aḫ 𒄴,  áḫ=ŠEŠ 𒋀 | eḫ=AḪ 𒄴 | iḫ=AḪ 𒄴 | uḫ=AḪ 𒄴,  úḫ 𒌔 |
| -k | ak=AG 𒀝 | ek=IG 𒅅 | ik=IG 𒅅 | uk=UG 𒊌 |
| -l | al 𒀠,  ál=ALAM 𒀩 | el 𒂖,  él=IL 𒅋 | il 𒅋,  íl 𒅍 | ul 𒌌,  úl=NU 𒉡 |
| -m | am 𒄠/𒂔,  ám=ÁG 𒉘 | em=IM 𒅎 | im 𒅎,  ím=KAŠ4 𒁽 | um 𒌝,  úm=UD 𒌓 |
| -n | an 𒀭 | en 𒂗,  én,  èn=LI 𒇷 | in 𒅔,  in4=EN 𒂗,  in5=NIN 𒊩𒌆 | un 𒌦,  ún=U 𒌋 |
| -p | ap=AB 𒀊 | ep=IB,   ép=TUM 𒌈 | ip=IB 𒅁,  íp=TUM 𒌈 | up=UB 𒌒,  úp=ŠÈ 𒂠 |
| -r | ar 𒅈,  ár=UB 𒌒 | er=IR 𒅕 | ir 𒅕,  íp=A.IGI 𒀀𒅆 | ur 𒌨,  úr 𒌫 |
| -s | as=AZ 𒊍 | es=GIŠ 𒄑,  és=EŠ 𒂠 | is=GIŠ 𒄑,  ís=EŠ 𒂠 | us=UZ,  ús=UŠ 𒍑 |
| -š | aš 𒀸,  áš 𒀾 | eš 𒌍/𒐁,  éš=ŠÈ 𒂠 | iš 𒅖,  íš=KASKAL 𒆜 | uš 𒍑,  úš𒍗=BAD 𒁁 |
| -t | at=AD 𒀜,  át=GÍR gunû 𒄉 | et=Á 𒀉 | it=Á 𒀉 | ut=UD 𒌓,  út=ÁŠ 𒀾 |
| -z | az 𒊍 | ez=GIŠ 𒄑,  éz=EŠ 𒂠 | iz= GIŠ 𒄑,  íz=IŠ 𒅖 | uz ,  úz=UŠ 𒍑,  ùz 𒍚 |
Bir örnek
Draco Malfoy
Ailesi

Çok zengin bir ailelerdir. Wiltshire'da otururlar. Safkan ailelerden biridir. Bir ara karanlık lorda hizmet etmişlerdir.Hogwarts savaşı sırasında karanlık tarafta yer almışlardır. Savaştan sonra iyilere geçmiştir. Lucius Malfoy bir ölüm yiyendir, ancak sonra iyilere geçmiştir. Oğulları Draco Hogwarts'a gitmektedir ve Harry ile hep kavga ederdi. Dobby adında ev cinleri vardır, ancak Dobby sonra Harry Potter ' a hizmet eder. İlk olarak adları Felsefe Taşı'nda geçmiştir. Binaları Slytherin'dir. Draco 7.Kitabın sonunda Astoria Greengrass ile evlenir ve Scorpius adında çocukları olur. Ailenin üyeleri: Draco Malfoy, Lucius Malfoy, Narcissa Malfoy.
İsminin kökeni

Draco'nun adı Atina'nın katı kurallarını yazan ilk kanun yapıcısı Dracoya bir referans olabilir. Bunun yanında Malfoy'un isminin kaynağı büyük bir olasılıkla ismin Latince'deki anlamıdır. Latincede "ejderha" ya da "yılan" anlamına gelen Draco, aynı zamanda bir takım yıldızının adıdır. Malfoy'un adının bir takım yıldızının arkasından verilmesi oldukça olasıdır çünkü köklerini oluşturan Black ailesinde yeni doğan çocuklara takım yıldızlarından ad seçme geleneği bulunmaktaydı. Malfoy ise Fransızca kötü kalpli kader anlamına gelen "mal foi" ya da "mal foy"dan gelmektedir.
Üçüncü Selim'in Gözdesi

| --- | --- |
Filmin özgün sinema afişi
Yönetmen: Vedat Ar
Senarist: Nâzım Hikmet, İhsan İpekçi
Oyuncular: Münir Nurettin Selçuk, Perihan Altındağ Sözeri
Görüntü yönetmeni: Özen Sermet
Stüdyo: İpek Film
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram, Duygusal
Renk: Siyah-beyaz
Yapım yılı: 1950
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Üçüncü Selim'in Gözdesi, yönetmenliğini Vedat Ar'ın yaptığı senaryosunu Nâzım Hikmet ve İhsan İpekçi'nin yazdığı, başrollerinde Münir Nurettin Selçuk ve Perihan Altındağ Sözeri'nin oynadığı 1950 yapımı Türk filmidir.
Oyuncular

Münir Nurettin Selçuk
Perihan Altındağ Sözeri
Pola Moreli
Münir Özkul
Cahit Irgat
Feridun Çölgeçen
İhsan Evrim
Meral Körmükçü
Konusu

Padişah III. Selimin gözdesi Mihriban Sultan'a âşık olan bestekâr Sadullah Ağa'nın zindanlara düşüş öyküsünü ele almıştır.
Celestine Babayaro

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Babayaro (2008)
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Celestine Hycieth Babayaro
Doğum tarihi:  29 Ağustos 1978 (46 yaşında)
Doğum yeri:  Kaduna, Nijerya
Boyu:  1,76 m (5 ft 9+1⁄2 in)
Mevkii:  Defans/Orta saha
Altyapı kariyeri
1994:  Plateau United
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1994–1997 |  Anderlecht |  75 |  (8) |
| 1997–2005 |  Chelsea |  132 |  (5) |
| 2005–2008 |  Newcastle United |  47 |  (1) |
| 2008 |  Los Angeles Galaxy |  0 |  (0) |
| Toplam |   |  254 |  (14) |
Millî takım kariyeri
| 1995–2004 |   Nijerya |  27 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Celestine Hycieth Babayaro (d. 29 Ağustos 1978), orta saha pozisyonunda görev yapmış Nijeryalı eski millî futbolcudur.
Profesyonel kariyerine 1994 yılında Anderlecht kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Chelsea, Newcastle United ve Los Angeles Galaxy kulüplerinde oynadı.
Orman

Aynı adlı dizi için Orman (dizi)sayfasına bakınız.
Sonbaharda bir ormanın görünümü; Connecticut, ABD
Orman
Orman, belirli yükseklikteki ve büyüklükteki çeşitli ağaçlar, çalılar, otsu bitkiler, mantarlar, mikroorganizmalar, böcekler ve hayvanlar bütününü içeren, topraklı alanda genellikle doğal yollardan oluşmuş bir kara ekosistemidir.
2000 yılı itibarıyla Dünya'nın toplam ormanlık alanı 3.869 milyon hektar olup ormanlık alanın büyüklüğünün dünyanın toplam kara alanına oranı %29,6 dır.[kaynak belirtilmeli]
Ormanların birçok çeşidi olup, hepsinin farklı özellikleri vardır. Bu çeşitlere örnek olarak ekvatoral yağmur ormanları, mangrov ormanları, tropik yapraklı ormanlar vs. örnek olabilir.
Orman çeşitleri > Ekvatoral yağmur ormanı

Dünyanın en canlı, en kuvvetli ve yayılma kabiliyeti en yüksek olan orman tipidir. Orman ekosistemi bu tipte en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Yüksek sıcaklık ve rutubetin bir araya geldiği yörelerde yağmur ormanı teşekkül etmiştir. Yağış miktarı esas itibarıyla 2000-4000 milimetre arasında değişmekle beraber bazı mıntıkalarda 10.000 milimetreye ulaşır. Ortalama yıllık sıcaklık 20-30 °C arasında değişir. En soğuk ayda 18 °C'nin altına düşmez. Mevsim değişmeleri olmadığından tropik yağmur ormanı ağaçlarında, ilkbahar ve sonbahar odunu meydana gelişi görülmez.
Büyük çoğunluğu, daimi yeşil yapraklı ağaçlardan meydana gelen tropik yağmur ormanında ağaçların tepeleri zayıf, dallanma gevşek, gövde şekilleri düzensiz, ağaç kabukları parlaktır. Dallar üzerinde epiphyte denen eğrelti, orkide gibi konuk bitkiler, çeşitli sarılıcı ve tırmanıcı bitkiler, ormanın genel görünüşünde büyük rol oynarlar. Tozlaşma, böcekler ve kelebekler yoluyla olur. Tropik yağmur ormanının bazı ağaçları gövde üzerinde de çiçeklenme yapabilirler. Olağanüstü istila edici bir kuvvete sahiptir. Tedbir alınmadığı takdirde yolları, telefon, telgraf gibi yapıları kısa zamanda kullanılmaz hale getirir.Bu orman ekvator bölgelerinde bulunur.
Endonezya Takım Adalarında, Hindistan'da, Kamerun sahilinde, Amazon mıntıkasında, Brezilya'nın doğu sahilinde, Karayip Denizi sahillerinde ve adalarında yayılış gösterir. Tropik yağmur ormanları; Mangrov tropik iğne yapraklı ormanlar ve bambu ormanları olmak üzere üç grupta toplanır.
Orman çeşitleri > Ekvatoral yağmur ormanı > Mangrov ormanları

Tropiklerde birçok deniz etekleri, kendine has tipik bir orman formasyonu taşırlar. Denizin ilerlemesi halinde (med), yaklaşık 10 ile 20 m arasında boy yapan ağaçların yalnız tepeleri suyun üzerinde kalır. Çekilmesi halinde (cezir) ise ağaç gövdeleri geniş nefes alma kökleri ile birlikte görülür. Tohumun çimlenmesi ve çimlenmeden sonra meydana gelen fidecikler, tohumlar henüz ağaçta iken gelişirler ve biraz büyüyünce çamur toprağa düşerek köklenirler. Bu bitkiler deniz tuzuna dayanıklı bitkilerdir.
Orman çeşitleri > Ekvatoral yağmur ormanı > Muson ormanları

Muson iklimi etkisi altındaki ağaçlar daimi yeşil, derimsi yahut tüylü yapraklar taşırlar. Genellikle Muson ikliminin yaygın olduğu bölgelerde yetişirler. Yazları yeşil yapraklıdırlar, kışları ise yapraklarını dökerler. Muson ormanlarının tipik ağacı teak ağacıdır. Bu ağaçlar yazın aşırı suya, kışın da kuraklığa karşı dayanıklı ağaçlardır.
Orman çeşitleri > Ekvatoral yağmur ormanı > Tropik iğne yapraklı ormanlar

Güneydoğu Asya'da ve Orta Amerika'da, çeşitli çam türlerinin meydana getirdikleri geniş ormanlar, bilhassa dağlık yerlerin fakir topraklarında yaygındır. Ağaç türleri; Pinus caribaea, Pinus merkusii, Callitris podocarpustur.
Orman çeşitleri > Ekvatoral yağmur ormanı > Tayga ormanları

Taygalar, ormanda alt tabakanın bir kısmını meydana getirirler. Geniş yayılan rizomları sayesinde sürgün vererek çoğalırlar. Dünya üzerinde 60 cinsine dağılan yaklaşık 700 türü vardır. Boyları 0,15 m ile 30 m arasında değişir. Sert karasal iklimin nemli bölgelerinde görülürler.Görüldükleri yerlere en fazla yağış yazın, en az yağış kışın düşmektedir.