stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Keloğlan

Başlığın diğer anlamları için Keloğlan (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Masal Müzesi bahçesinde Keloğlan figürü
Keloğlan, özellikle Türk ve Altay mitolojisinde, masal, fıkra ve benzer halk anlatılarında adı geçen saçsız masal kahramanıdır.
Türk masal anlatı geleneği içerisinde olumlu ve olumsuz özellikleri ile halkı temsil eden bir tiptir. Başlıca özellikleri dürüstlüğü, mertliği, cesareti, yardımseverliği, cömertliği ve kurnazlığıdır. Yoksul bir karı-kocanın veya yoksul bir kadın oğlu yahut da yaşlı bir kadının torunu olarak anlatılan Keloğlan, masalların başında beceriksiz, tembel biri gibi bir izlenim sergilerken olayların gelişmesiyle kurnaz, cesur ve becerikli olduğu ortaya çıkar; yaşından ve boyundan umulmadık şekilde zorlukların üstesinden gelir.
Masal Müzesi'nde Keloğlan
Yalnız Anadolu sahası Türk ulusların masallarında değil, Arap ülkeleri, İran, Kafkasya, Orta Asya, Rus ve Batı Avrupa masallarında da farklı ad ve görünüşlerle yer bulan bu kahraman, Türk masallarında özel ve geniş bir yer edinmiş, sevilmiş ve zengin şekillere bürünmüştür. Anadolu'da Keloğlan adıyla bilinen bu masal tipi, Kazakistan'da Taşza Bala, Azerbaycan'da Keçel, Keçel Memed ya da Keçel Yeğen, Kerkük'te Keçeloğlan, Türkmenistan'da Kelce Batır, Kırım'da Tazoğlan, Altay bölgesinde Tas veya Tastarakay, İran'da Keçel, Gürcü rivayetlerinde ise Kel Kafalı Kaz Çobanı, şeklinde bilinmektedir.
Keloğlan ve Anası bebekleri, 1960
Kökeni

Edebiyat tarihçisi Tahir Alangu, bu tipin şimdilik en son on yedinci yüzyıla kadar götürülebileceğini belirtmiş ise de kimi araştırmacılar Keloğlan ile benzer özellikler gösteren başka kahramanları inceleyerek Keloğlan tipinin geçmişini daha eskiye götürmüşlerdir.
Kimi kaynaklara göre Altay mitolojisinde adı geçen Keley  adlı yarı-tanrı, Keloğlan'ın Türk mitolojisi içindeki en eski biçimidir.[kaynak belirtilmeli] Keley, Ülgen'in kızlarından biriyle, yerden doğan bir şamanın evliliğinden dünyaya gelen bir kişidir; peltek dillidir.
Kırgız masalları arasında yer alan Çınıbek de Türk mitolojisindeki Keloğlan tipi ile simgesel olarak ilişkili görülmüştür. İddiasız bir tip olan Çınıbek, masalın sonuna doğru aşamalar silsilesi ile yükselerek sessizce kahramanlaşır. Kimi araştırmacılara göre Keloğlan tipinin en eski temsilcisi Çınıbek'tir.
Keloğlan motifi, 16. yüzyılda Avrupa'da benzer sorun çözme yöntemlerine sahip Pikaro adlı kahramanın ortaya çıktığı dönemde güç kazanmıştır. Aklı ve iletişim dilinikullanarak kendinden daha güçlü kahramanları yenen bu tip, mitolojik bir atmosfer içinde yaşasa da modern aklın simgesi olmuştur.
Başlıca masalları

Türk kültüründe Keloğlan tipinin hâkim olduğu birçok masal anlatılır. Tahir Alangu, asıl Keloğlan masallarının 15 çeşidine rastladığını ifade etmiştir; ancak günümüzde Keloğlan macerası olarak anlatılan ve yayımlanan çok daha fazla masal bulunur. Bunlardan bir kısmı anlatıcı tarafından sonradan Keloğlan'a mal edilmiş masallardır.
Ayrıca Keloğlan Masalı adı altında masal kimliğinden sıyrılmış bazı metinler de yayımlanmaktadır. Irk, milliyet ve görüş bildiren metinler, dini öğretme vurgusunu amaçlayan metinler, Keloğlan tipini kullanarak çocuklara ders vermeyi amaçlayan metinler, üslubu değiştirilip hikâye üslubunda yeniden kurgulanan metinler adı masal da olsa masal niteliği taşımazlar.
Keloğlan'ın masalın asıl kişisi olduğu bazı Keloğlan masalları şunlardır:
| --- | --- |
 Keloğlan ile Köse  Keloğlan ile Kardeşi  Açıl Sofram Açıl  Keloğlan Hiç Alıyor  Kedi, Köpek ve Yılanın Mükafatı  Alicengiz Oyunu  Keloğlan Ölüyü Diriltiyor  Hamamcı ile Keloğlan :  Köse Değirmenci ile Keloğlan  Bacadan Atılan Ölü  Dev ile Keloğlan  Keloğlan'ın Kargası  Dev Anası ile Keloğlan  Keloğlan ile Devler  Keloğlan Sarimsaki Beyoğlu  Topal Dev
Özellikleri

Birçok masalın birinci kahramanı olan “Keloğlan”, başında saçı olmadığından dolayı bu adı almıştır. Genellikle hayatta yaşlı ve dul anasından başka kimsesi olmayan, doğuştan kel, fakir bir delikanlı olarak anlatılır fakat bazı masallarda kardeşleri vardır. Eğer masalda Keloğlan'ın kardeşleri varsa Keloğlan en küçükleridir ve kendisinden “deli oğlan” olarak bahsedilir. Birkaç masalda Keloğlan'ın babasından da bahsedilmiştir.
Keloğlan çoğu masalın sonunda padişahın kızıyla evlenir. Keloğlanın evli biri olarak anlatıldığı masallar da vardır. Hatta kimi masallarda üç hanımla evlidir; kimisinde ise ilk eşi öldükten sonra ikincisi ile evlenir.
Keloğlan masallarda baş düşmanı olan Köse ile veya dev, peri, padişah, vezir, kadı, Yahudi, cimri gibi düşmanlarla mücadelelere girişir; aklını kullanarak, bazen de hileye başvurarak zafere ulaşır. Kimi masallarda şansının yaver gitmesiyle, kimi masallarda da olağanüstü yardımcılar veya tesadüflerle aynı sonuca ulaşır. Kendisine kötülük yapanları mutlaka cezalandırır. Aslan, balık, kuş, özellikle de Zümrüdü anka kuşu gibi hayvanlarla cinler, periler ve bunların hediye ettiği sihirli objeler bazı maceralarında Keloğlan'a yardımcı olur.
Keloğlan, masallarda yerine göre hem olumlu hem de olumsuz yanları ile yer alır. Keloğlanın olumlu özellikleri; akıllı, cesur, gözü pek, kendine güvenen, korku bilmez, mücadeleci, muktedir, saf, temiz, başarılı, iyiliksever, güler yüzlü olmasıdır. Otoritenin karşısında halkı temsil eder. Haksızlığa, adaletsizliğe, zorbaya, kötülüğe karşı mücadele eder.
Bazı masallarda Keloğlan, başta kurnazlık, düzenbazlık ve hilebazlık olmak üzere, kötü kalplilik, kabalık, acımasızlık, insanlara acı çektirmekten zevk alma, uykuculuk, tembellik gibi olumsuz özellikleri ile ön plana çıkarılır.  Toplumdaki yanlışları, tuhaf ve eğlendirici şeyleri görebilme ve gösterebilme  yeteneği onun önemli bir özelliğidir.
Masalların yapısı

Keloğlan masalları adı altında yapılan yayınlarda metinler dört ana başlık altında kesitlere ayrılmıştır: Keloğlan ve çevresindekilerin tanıtıldığı başlangıç durumu; Keloğlan'ı serüvene iten amaç ve sebebin belirlendiği kesit; serüvenin anlatıldığı kesit ve Keloğlan'ın serüvenden sonraki durumunun ortaya konduğu kesit.
Masalın başında fakir, kimsesiz, herkesin iteleyip kakaladığı Keloğlan, masalın sonunda farklı bir kimliğe sahip olur. O, sıradan insanların hayal bile edemeyeceği  başarı ile en iyiye hatta mükemmele ulaşmıştır. Bu bakımdan Keloğlan masallarının zıtlık temeli üzerine oturmaktadır.
Keloğlan masalları çoğu zaman güldürü öğeleri taşıyan motifler içinde anlatılır. Mitolojik çağdaki destansı dil yerine komik bir söylem hakimdir.
Uyarlamalar

Keloğlan karakteri film, televizyon dizisi ya da animasyon gibi çeşitli formatlara uyarlanmıştır. 1970'lere gelince Rüştü Asyalı'nın Keloğlan'ı canlandırdığı Keloğlan filmleri oldukça popüler olmuştur. Keloğlan'ın sinemaya uyarlanması ilk defa 1948'de Vedat Örfi Bengü'nün senaryosunu yazdığı ve İsmail Dümbüllü'nün Keloğlan'ı canlandırdığı Keloğlan filmiyle olmuştur. Bir sonraki film Yavuz Yalınkılıç tarafından 1965 yılında aynı isimle çekilmiştir ve ana karakter, Öztürk Serengil tarafından canlandırılmıştır. 1971'de Semih Evin'in yazıp ve yönettiği Keloğlan ve Yedi Cüceler filmi gösterime girmiş, karakter Sami Hazinses tarafından oynanmıştır. Aynı yıl Turgut Özakman'ın senaryosunu yazdığı ve Süreyya Duru'nun yönettiği Keloğlan'da Rüştü Asyalı başrolde yer almıştır. Yine 1971'de Özakman'ın yazdığı ve Sırrı Gültekin'in yönettiği, Asyalı'nın başrolde olduğu Keloğlan Aramızda filmi gösterime girmiştir. Metin Erksan'ın yönettiği, Özakman'ın yazdığı ve Asyalı'nın başrolünde olduğu Keloğlan ile Cankız, 1972'de yayımlanmıştır. 1975'te  Özakman'ın yazdığı Keloğlan İş Peşinde filminde ekip değişmemiş, Asyalı yine ana karakteri canlandırmıştır. Filmin yönetmenliğini Nuri Ergun yapmıştır. 1976 yılında Asyalı'nın yine ana karakteri oynadığı Ben Bir Garip Keloğlanım, Suavi Süalp tarafından yazılmış ve Süreyya Duru tarafından yönetilmiştir. 2006'da ise Tayfun Güneyer'in hem senaryosunu yazdığı hem yönettiği ve Mehmet Ali Erbil'in Keloğlan'ı canlandırdığı Keloğlan Kara Prens'e Karşı filmi gösterime girmiştir. 2018 yılında ise Süleyman Mert Özdemir yönetmenliğinde Keloğlan Yeni Masal'da Keloğlan'ı Atilla Doğukan Türkyılmaz canlandırmıştır.
Keloğlan karakteri çizgi dizi ve animasyon olarak Bir Varmış Bir Yokmuş Keloğlan Masalları adıyla TRT Çocuk'ta 16 Mart 2009 tarihinden itibaren yayınlanmaya başlamıştır. İkinci sezonu Keloğlan, üçüncü sezonu ise Keloğlan Odama Saklandı adıyla yayımlanmıştır. Çizgi dizinin yapımcı ve yönetmenliğini Sevgi Kartarı, öykü ve senaryosunu Asker Kartarı yazmıştır. ANIMAX Stüdyoları'nda hazırlanan animasyonun müziğini İstanbul 12 Orkestrası'ndan Soner Şeker, Nihan Uç ve Hüsnü Haznedaroğlu yaparken TRT'de Güzin İlyasoğulları'nın yönetmenliğinde seslendirilmiştir.
Dipnotlar

1 2  Bayraktar, Zülfikar. "Geleneğin Güncellenmesi Bağlamında Masaldan Çizgi Filme Keloğlan Tiplemesi Üzerine". İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı dergisi, Cilt 49, Sayı 49, Yıl 2014. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2016. [ölü/kırık bağlantı]
↑  Harmancı, Meriç. "Keloğlan'ın Mitik Aynadaki Görüntüsü" (PDF). www.millifolklor.com. Millî Folklor, 2012, Yıl 24, Sayı 94. 6 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2016.
1 2  Özcan, Tarık. "Modern Bir Öncü:Keloğlan" (PDF). Bilig, Bahar 2013, Sayı 65. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2016.
1 2 3 4 5 6  Şimşek, Esma. "Masalların Sembolik Dili Bağlamında Keloğlan Tipi Üzerine Bir Değerlendirme"". İtaki Felsefi Edebiyat dergisi, yıl 2007, Sayı 2. 7 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2016.
1 2  Dursun, Aysun. "Keloğlan Masallarının Tespiti ve Tasnifi". Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ağustos 2008, Muğla. 6 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2016.
↑  "Keloğlan Yeni Masal". 2018. 17 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
Eşeler Dağı’nda “Keloğlan Mağarası”’nin girişi
Turgut Özakman, toplamda dört Keloğlan filminin sernayosunu yazmıştır. Bu senaryoların hepsinde Keloğlan karakteri Rüştü Asyalı tarafından canlandırılmıştır.
Kağızman

| Kağızman |
| --- | --- |
İlçe
İlçenin girişinden bir görünüm
 Kars ili idari bölümleri
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Kars
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Okan Daştan
 • Belediye başkanı: Okan Daştan (Kayyum)
Yüzölçümü
 • Toplam: 1970 km²
Rakım: 1420 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 45.936
 • Kır: 24,678
 • Şehir: 20.771
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 36700
İl alan kodu: 0474
İl plaka kodu: 36
Resmî site www.kagizman.bel.tr
Kağızman, Kars ilinin bir ilçesidir.
Aras Nehri yatağında, verimli topraklara sahip, ılıman iklimiyle ilçe, yüksek dağlar arasında, tarım yapmaya elverişli coğrafi konuma sahiptir. Kars'a 72 km, Iğdır'a 100 km, Erzurum'a ise 150 km uzaklıktadır. Kağızman 1972 km²lik bir alana sahiptir. Yükseklik farklılıkları ilçe içinde fazladır. Bu yükseklikler 1100-1600 m arasında değişmektedir. Kuzeyinde Kars merkez ve Selim, doğusunda Tuzluca ve Digor, batısında Sarıkamış, güneyinde ise Ağrı merkez ile komşudur. Aras vadisindeki bir birikinti kesiti üzerinde yerleşmiş durumdadır.
İlçe coğrafi bakımdan henüz tektonik oluşumunu tamamlamamıştır. Faylar ve kırıklar üzerinde yerleşilmiştir. Dolayısıyla zaman zaman yörede depremler tehlikeli olmaktadır. 1104-1962 yılları arasında 13 deprem olmuştur. Diğer taraftan düşme, kayma ve sürünme şeklinde kütle hareketleri olmaktadır. Kötek, Çallı civarında kaya düşmesi, Camuşlu-Kozlu, Yenice-Taşburun ve Akdam  köyleri civarlarında heyelan görülmektedir. Kağızman ilçesinin 62 köyü bulunmaktadır.
Tarihçe

Yerleşme yerinin yakınlarında Erken Demir Çağı özelliği gösteren mezarlar bulunmaktadır. Bölgede elde edilen Erken Demir Çağı, İlk Tunç Çağı, Demir Çağı (Orta Demir Çağı), Orta Çağ keramikleri bu devirlerde yerleşimin olduğunu göstermektedir.
MÖ 9. yüzyıldan MÖ 6. yüzyıla kadar Urartu Krallığı'nın egemenliğinde olan bölge daha sonra Persler, Arsak Krallığı, Romalılar, Parthlar ve Sasaniler idaresinde bulundu. MS 7. yüzyılda Arap akınlarına uğrayan bölgede 9. yüzyılda yarı bağımsız Ermeni prenslikleri hâkimiyet kurdu. 10. yüzyılın ortalarından sonra bölge Bizans İmparatorluğunun denetimine geçti. Kars'la birlikte 1064 yılında Selçuklu Hanedanının hâkimiyetine giren Kağızman sonraki dönemde Saltukluların ve Kıpçakların idaresine geçti. 1202'den 1239'a değin Anadolu Selçuklular ve Gürcüler arasında sürekli el değiştiren, Moğol istilası sırasında Cengiz Devleti'ne bağlanan, Moğollardan sonra ise İlhanlılar, Altın Orda Devleti, Celayirliler, Karakoyunlular, Timur Devleti, Akkoyunlular ve Safeviler egemenliğinde bulunan bölge 1534 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından Osmanlı İmparatorluğu'nun topraklarına katıldı.
Kağızman, 1877-78 Osmanlı-Rus Harbi'nde Ruslar tarafından ele geçirilmiş olup, yapılan antlaşma gereğince Ruslara bırakılmıştır. Rus İmparatorluğu egemenliğinde Kağızman, Okrug (Kaza) olarak Kars'a bağlanmış ve bölgeye Hristiyan köylüler yerleştirilmiştir. 1918'e kadar süren Rus hâkimiyeti Brest Litovsk Barış Antlaşması ile sona ermiştir. Rusların çekilmesinden sonra Ermeni güçlerince ele geçirilen yerleşim, 15. Kolordu'ya bağlı kuvvetlerce 1 Ekim 1920 yılında Türkiye topraklarına katıldı.
Tarihi eserler

İlçeye bağlı Çamuşlu köyünde bronz çağı, Kimmerya dönemi kaya resimleri, Çengilli köyünde Çengilli Ortodoks Kilisesi, Tunçkaya Köyünde Keçivan Kalesi, Paslı geçidindeki Narin Kale (Köroğlu Kalesi) ve birçok keşfedilmemiş tarihî eserler vardır.
Ekonomi

Halkın geçim kaynağı hayvancılık ve bahçeciliktir. Önemli bir gelir kaynağı da arıcılıktır. Saf Kafkas ırkı arılarıyla, sadece Kağızman'da yetişen Tüteye çiçeği ile çok çeşitli çiçek ve kekiklerden elde edilen ve dünyaca tanınan Kağızman balları, polen ve arı sütü çok değerlidir. Kayısı, "pestil" ve "köme"si ile meşhurdur. Ayrıca, kaşar, çeçil ve deri peyniri de önemlidir. Kağızman yöresine özgü Uzun Elma, armut, erik, ceviz gibi çeşitli meyvecilik faaliyetleri de görülmektedir.
Eğitim

İlçede bir fen lisesi, iki anadolu lisesi, bir meslek lisesi ve bir imam hatip lisesi ile beraber Kafkas Üniversitesi'ne bağlı Kağızman Meslek Yüksekokulu ve Kağızman Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu bulunmaktadır.
Kağızman Meslek Yüksekokulunda maliye, muhasebe, işletme, bankacılık ve sigortacılık, büro yönetimi ve sekreterlik bölümleri bulunmaktadır.
Kağızman Uygulamalı Bilimler Yüksekokulunda Sağlık Yönetimi ve Acil Yardım ve Afet Bölümü bulunmaktadır.
Ulaşım

Iğdır'dan hareket eden şehirler arası otobüs firmaları ile Türkiye'nin önemli merkezleri olan İstanbul, Ankara, İzmir, Eskişehir, Bursa, Antalya ve diğer yerlere her gün düzenli ulaşım sağlamak mümkündür.
Kars Havaalanı'na 72 km uzaklıktadır. Iğdır Havaalanına 90 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 17.305 | 3.626 | 13.679 |
| 1935 | 21.703 | 5.411 | 16.292 |
| 1940 | 24.382 | 6.682 | 17.700 |
| 1945 | 26.398 | 6.634 | 19.764 |
| 1950 | 28.098 | 6.148 | 21.950 |
| 1955 | 29.766 | 7.913 | 21.853 |
| 1960 | 31.551 | 7.176 | 24.375 |
| 1965 | 39.449 | 9.417 | 30.032 |
| 1970 | 42.865 | 10.236 | 32.629 |
| 1975 | 45.459 | 11.517 | 33.942 |
| 1980 | 46.612 | 13.236 | 33.376 |
| 1985 | 50.167 | 14.855 | 35.312 |
| 1990 | 49.129 | 15.274 | 33.855 |
| 2000 | 48.908 | 21.685 | 27.223 |
| 2007 | 50.585 | 23.012 | 27.573 |
| 2008 | 49.902 | 18.258 | 31.644 |
| 2009 | 48.790 | 17.156 | 31.634 |
| 2010 | 48.792 | 17.114 | 31.678 |
| 2011 | 48.898 | 17.597 | 31.301 |
| 2012 | 47.093 | 17.999 | 29.094 |
| 2013 | 47.445 | 18.493 | 28.952 |
| 2014 | 46.687 | 18.653 | 28.034 |
| 2015 | 46.031 | 18.744 | 27.287 |
| 2016 | 45.555 | 18.795 | 26.760 |
| 2017 | 45.040 | 18.878 | 26.162 |
| 2018 | 45.936 | 18.572 | 27.364 |
| 2019 | 45.505 | 20.484 | 25.021 |
| 2020 | 45.449 | 20.771 | 24.678 |
Cüce ispermeçet balinası

Cüce ispermeçet balinası (Kogia sima ya da eski adıyla Kogia simus) Physeteroidea ailesinin bilinen üç türünden birisidir. Genellikle denizlerde görünmezler ve en kaybolmamış bilgiler gövdelerinin araştırmalarından gelmektedir.
Sınıflandırma

Günümüzde, cüce ispermeçet balinası genellikle Kogiidae ailesinin ve Kogia cinsinin iki türünden birisi olarak sınıflandırılır, diğer ikinci tür de pigme ispermeçet balinası'dır. Bu iki tür 1966 yılına kadar iki ayrı tür olarak kabul edilmiyordu. Çoğu sınıflandırıcı Kogiidae ailesinin Physeteroidea üst familyasına ait olduğunu kabul ediyordu, yine de bazı Physeteridae ailesinin bir altfamilyası (Kogiinae) olduğunu kabul edenler de vardı.
Açıklama

Cüce ispermeçet balinaları şu anda bilinen en küçük balina türüdür. Bu balinalar 2.7 m (8.9 ft) uzunluğuna ve 250 kg (550 lb) kilosuna çıkarlar; ki bu durum da bu türün yunusların büyük türlerinden küçük olduğunu gösterir. Genellikle yavaş hareket ederler, küçük sıçramalar ve esnemeler gibi kasıtlı hareketler yaparlar ve su yüzeyinde durduklarında çoğunlukla hareketsiz bir şekilde uzanırlar. Kısacası, bu tür yalnızca sakin sularda bulunurlar (Beaufort 0-1).
Cüce ispermeçet balinaları görünüş ve davranışları açısından akrabaları olan pigme ispermeçet balinası'na benzemektedir. Bu türleri denizde ayırt etmek neredeyse imkânsızdır; yine de, cüce türü biraz daha küçük ve daha büyük bir sırt yüzgecine sahiptir. Gövdeleri mavimsi gri renkte olup alt kısımları ise toplardamara benzeyen sarımsı çizgilerin bulunduğu daha açık renktedir. Gözlerinin arkalarında beyaz birer solungaç bulunur. Kanatçıkları çok kısa ve geniştir. Burunlarının tepeleri ile küçük olan alt çeneleri arasında çıkıntılar bulunur. Cüceler uzun, kavisli, keskin dişlere sahiptir (üst çenede sıfır ile altı arasında ve alt çenede ise 14 ila 26 arasında). Bu dişler, Hollanda Antilleri'nde türün "keme musurgili" olarak tanımlanmasına neden olur.
Cüce ispermeçet balinaları genellikle yalnızdır, ama ara sıra küçük gruplar halinde de görülebilirler.
Bir cüce ispermeçet balinasının beyni yaklaşık olarak 0.5 kg kilosundadır.
Beslenme

Cüce ispermeçet balinaları birincil olarak kalamar ve yengeç ile beslenirler.
Davranışı

Cüce ispermeçet balinaları ve pigme ispermeçet balinaları, kalamarlara benzer bir şekilde bir "mürekkep" türü kullanıp yırtıcılıktan kaçınmalarıyla diğer deniz memelileri arasında oldukça eşsizdirler. İki tür de bağırsak sistemlerinin alt kısımlarında 12 koyu kırmızımsı-kahverengi akışkan madde alabilen bir keseye sahiptir ki bu sıvılar potansiyel saldırganlara enjekte edilerek onları şaşırtmak ya da vazgeçirmek için kullanılır.
Nüfus ve dağılım

Cüce ispermeçet balinaları derin suları tercih ederler, ama pigme türünden daha çok kıyılarda bulunurlar. En sevdikleri yaşam alanı ise hemen kıta sahanlığı yakınlarıdır. Atlas Okyanusunda, bu tür Virginia, Amerika Birleşik Devletleri'nin batısında, İspanya'da, Birleşik Krallık'ın doğusunda, Brezilya'nın güneyinin en güney noktasında ve Afrika'nın ucunda görülmüştür. Hint Okyanusu'nda ise, bazı örnekler Avustralya'nın güney kıyısında ve Hint Okyanusu'nun güney kıyıları boyunca birçok bölgede bulunmuşlardır - Güney Afrika'dan Endonezya'ya kadar. Büyük Okyanus'ta, bilinen doğal yaşam alanları Japon kıyıları ve Britanya Kolumbiyasıdır. Dünyadaki toplam nüfusları hakkında hiçbir tahmin yapılmamıştır. Ama bir ankete göre Büyük Okyanusun doğusunda 11,000 civarında bir nüfus bulunmaktadır.
Yaşam döngüsü

Doğurma sezonu dört ila beş ay arasında sürmektedir. Gebelik ise 9 ila 11 ay arasındadır. Yeni doğmuş bir ispermeçet yaklaşık olarak 1.0 m uzunluğundadır. Erkekler ergenlik döneminde 2.0 m uzunluğuna ulaşır ve 2.1 ile 2.2 m uzunluklarına ulaştıklarında cinsel olarak yetişkin olurlar.
İnsan etkileşimi

Cüce ispermeçet balinaları ticari balinacılar tarafından aktif olarak avlanmaktadır. Ara sıra Endonezyalı ve Japon balıkçılar hala zıpkın ile öldürmeye devam etmektedir. Cüce balina'nın pigme'den daha çok sahillerde dolaşmasından dolayı, bu tür balıkçılık ve kirlilik gibi insan aktivitelerine karşı daha savunmasızdır. Bu aktivitelerin türün yaşamlarını etkileyip etkilemediği konusunda yeterli bilgi yoktur.
Korunma durumu

Cüce ispermeçet balinaları ACCOBAMS tarafından korunmaktadır. Bu tür ayrıca Batı Afrika ve Macaronesia'nın Küçük Balinaları ile Denizayılarının Korunmasına ilişkin Mutabakat Zaptına (Batı Afrika'daki Sucul Memeliler MoU) ve Pasifik Adaları Bölgesi'nin Balinaları ve Onların Habitatlarının Korunmasına ilişkin Mutabakat Zaptına (Pasifik Balinaları MoU) dahil edilmiştir.
Tür, su yüzeyine sıçrama yaparken.
Down sendromu

| Down sendromu |
| --- | --- |
Sınıflandırma ve dış kaynaklar
21 nolu trizomi karyotip
ICD-10 kodu: Q90
ICD-9 kodu: 758.0
MedlinePlus: 000997
eMedicine: ped/615
OMIM: 190685
Down sendromu, trizomi 21 ya da mongolizm; genetik düzensizlik sonucu insanın 21. kromozom çiftinde fazladan bir kromozom bulunması durumu ve bunun sonucu olarak ortaya çıkan genetik bir bozukluktur. Down sendromu, bireyin 1 yaşından daha uzun süre yaşayabildiği tek otozomal trizomidir.
Down sendromu vücutta yapısal ve fonksiyonel değişiklikler ile karakterize edilir. Vücuttaki küçük ve büyük farklılıkların kombinasyonu yapısal olarak sergilenir ve sık sık zihinsel kavramadaki bozukluklar ve fiziksel gelişimin tipik yüz görünümü gibi farklı olmasıyla ilişkilendirilir. Çoğunlukla hafif veya orta seviyeli öğrenme güçlüğü gibi sorunlar taşır.
Down sendromu gebelik sırasında ya da doğumda tanımlanabilen bir rahatsızlıktır ve her 800 ile 1000 doğumda 1 oranında rastlanır. İstatistikler anne yaşının artışıyla bu oranın yükseldiğini göstermiştir, diğer etkenlerin payı küçüktür.
Down sendromunun tipik yüz siması, normal kromozom sayısına sahip olan bazı insanlarda da görülebilir. Ancak Down sendromunda buna ek olarak; el ayasında çift yerine tek derin olarak bulunan avuç içi çizgisi, epikantik katlanmanın neden olduğu badem biçimli göz, palebral yarık, düşük kas tonusu, ayak başparmağıyla ikinci parmak arası daha büyük bir boşluk ve sarkık dil morfolojisi görülebilir. Bu semptomların hepsi aynı anda görünmeyebilir, bazılarına sık rastlanırken bazıları daha seyrek görülür. Down sendromunun sağlığa getirdiği sorunların başında ise konjenital kalp defektleri ve kalp yetmezliği riskleri, gastroözafagal reflü hastalığı, tekrarlayan kulak enfeksiyonları, obstrüktif uyku apnesi ve tiroid bozuklukları riskleri sayılabilir.
Çocukluğun erken dönemlerinde sağlanacak olan aile ve tıp desteği ile erken müdahale sayesinde Down sendromlu insanlar destekle toplumla bütünleşik bir hayat kurabilirler.
Dünya genelinde her 800 bebekten birinin down sendromu ile doğması nedeni ile, anne adayları için düzenli gebelik taramaları ve takipleri büyük önem taşımaktadır.
Down sendromunun tanımlanışı

Down sendromunun adı, sendromu ilk kez 1866'da tanımlayan İngiliz hekim John Langdon Down'dan gelir. 1959'da Jérôme Lejeune tarafından 21. kromozomun trizomisi olduğu tanımlanmıştır.
Görünümleri

Bu bebekler doğduklarında farklı bir yüz görünümleri vardır. Başları ufak, artkafa yassı, ense kısa ve geniştir. Burun kökü yassı, kulaklar kafada normalden düşük bir seviyede durur ve gözler birbirinden ayrık ve çekik görünür. (Bu görünüm Moğol ırkına benzetilerek mongolizm olarak da ifade edilir.) Dil, normal konuşmayı önleyecek kadar genişlemiştir. Ensede genellikle boğumlar vardır. Bu bebeklerin tonusları (vücut gerginliği) düşüktür. Geniş el, kısa ve tombul parmak ve sıklıkla avuç içlerinden birinde ya da ikisinde "Simian çizgisi" denilen tek bir çizgi vardır. Ellerin serçe parmakları genellikle içe doğru kıvrımlıdır. Vücut kısa  ve tıknazdır. Çocukluk dönemlerinde solunum hastalıkları, kalp bozukluklarına rastlanabilir. Yaşam süreleri geçmiş yüzyılda düşük seyretmişken günümüzde gelişen tıp ve iyi bakım sonucunda bu yaş ortalama Down sendromlu kişi ömrü 50 yaş civarında seyretmektedir.
Down sendromunun getirilerinden biri de hafif ila orta düzey arasında değişebilen zeka geriliğidir. Bu oran Mozaik Down sendromunda (açıklaması aşağıda) 10-30 oranında yukarıdadır.