stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Volodimir Zelenski
2019 başkanlık kampanyası

Mart 2018'de Zelenski'nin yapım şirketi Kvartal 95'in üyeleri, Zelenski'nin önceki üç yıl boyunca rol aldığı televizyon programıyla aynı adı taşıyan Halkın Hizmetkârı adında yeni bir siyasi parti kurdu. Zelenski, siyasete girmeyi planladığını reddetti ve partinin ismini sadece başkalarının el koymaması için kaydettirdiğini söyledi. Buna rağmen, onun siyasete girmeyi planladığına dair geniş bir spekülasyon vardı. Zelenski, kampanya açıklamasından üç ay önce ve başkanlık seçimlerinden altı ay önce, Ekim 2018'de yapılan anketlerde birinci sırada yer alıyordu. Birkaç ay süren belirsiz açıklamaların ardından, 31 Aralık'ta, seçimlere dört aydan az bir süre kala Zelenski, 1+1 kanalında yayınlanan yılbaşı gecesi programında Ukrayna Devlet Başkanlığı için adaylığını açıkladı. Bu açıklama, aynı kanalda mevcut cumhurbaşkanı Petro Poroşenko'nun yılbaşı konuşmasını gölgede bıraktı. Zelenski, bu durumun kasıtlı olmadığını ve teknik bir aksaklıktan kaynaklandığını belirtti.
Zelenski'nin Poroşenko'ya karşı başkanlık kampanyası neredeyse tamamen sanal bir şekilde gerçekleşti. Detaylı bir politika platformu açıklamadı ve ana akım medya ile etkileşimi minimaldi; bunun yerine seçmenlere sosyal medya kanalları ve YouTube videoları aracılığıyla ulaştı. Geleneksel kampanya mitinglerinin yerine, yapım şirketi Kvartal 95 ile birlikte Ukrayna genelinde stand-up komedi gösterileri düzenledi. Seçimden birkaç gün önce, 16 Nisan 2019'da, bazı Ukraynalı haber kuruluşları Zelenski'ye "gazetecilerden kaçınmayı bırakması" çağrısında bulundu. Zelenski, gazetecilerden saklanmadığını ancak “eski iktidar mensuplarının, sadece PR yaptığı” talk show programlarına çıkmak istemediğini ve tüm röportaj taleplerini karşılayacak zamanı olmadığını belirtti.
Zelenski, kendisini düzen ve yolsuzluk karşıtı bir figür olarak tanımladı ve siyasetçilere olan güveni yeniden tesis etmek, “profesyonel, düzgün insanları iktidara getirmek” ve “siyaset kurumunun havasını ve tınısını değiştirmek” istediğini söyledi. Atlantik Konseyi üyesi Anders Aslund, Zelenski'nin popülist olmadığını söylese de, başka akademisyenler Zelenski'nin siyasetini popülizm çerçevesinde analiz etti. Siyaset bilimci Volodimir Kulik, Zelenski'yi “elitlere” karşı “halkı” savunduğunu iddia eden ve “halkı” tüm etnik, dilsel, dinsel ve diğer grupları kapsayacak şekilde tanımlayan “kapsayıcı” bir popülizm uygulayan biri olarak tanımladı.
Devlet başkanlığı

Zelenski, 20 Mayıs 2019'da Ukrayna devlet başkanı olarak göreve başladı. Ukrayna Yüksek Şurası'nda düzenlenen yemin törenine birçok yabancı yetkili katıldı. Törene katılanlar arasında Gürcistan devlet başkanı Salome Zurabişvili, Estonya cumhurbaşkanı Kersti Kaljulaid, Letonya cumhurbaşkanı Raimonds Vējonis, Litvanya cumhurbaşkanı Dalia Grybauskaitė, Macaristan cumhurbaşkanı János Áder, Avrupa Komisyonu başkan yardımcısı Maroš Šefčovič ve ABD Enerji Bakanı Rick Perry yer aldı. Zelenski, Ukrayna'nın ilk Yahudi kökenli devlet başkanı oldu. Aynı dönemde başbakanlık görevini Volodimir Hroysman yürüttüğü için Ukrayna, İsrail dışında aynı anda hem Yahudi bir devlet başkanına hem de Yahudi bir başbakana sahip olan ilk ülke unvanını kazandı.
Zelenski, açılış konuşmasında o zamanki Ukrayna parlamentosunu feshetti ve erken parlamento seçimleri yapılması çağrısında bulundu. Parlamentodaki koalisyon üyelerinden biri olan Halk Cephesi, bu hamleye karşı çıktı ve iktidar koalisyonundan çekildi. Zelenski'nin ilk büyük reform girişimi, seçim sistemini çoğunluk esasına dayalı oylamadan, kapalı parti listeleriyle orantılı temsile dönüştürme önerisiydi. Ancak Ukrayna parlamentosu bu teklifi sert bir şekilde reddetti. Parlamenterler, kapalı listelerin yolsuzluğu artıracağına inanıyordu. Daha önce Zelenski, özellikle göreve başlama konuşmasında, açık listeli seçim sisteminin getirilmesi gerektiğini savunmuştu. Ancak sunduğu öneri, 2019 Ukrayna parlamento seçimlerinin kapalı listelerle yapılmasını öngörüyordu. Bunun sebebi olarak da ani seçim kararından sonra kalan 60 günlük sürenin yeni sistemi uygulamaya koymak için yeterli olmaması gösterildi.
Devlet başkanlığı > Donbas ihtilafını sona erdirme girişimleri

Zelenski'nin seçim kampanyasındaki temel vaatlerinden biri Rusya-Ukrayna Savaşı'nı sona erdirmek ve Rusya'nın desteklediği ayrılıkçı hareketi çözmekti. Zelenski, 3 Haziran'da eski Devlet Başkanı Leonid Kuçma'yı Ukrayna'nın Üçlü Temas Grubu'ndaki temsilcisi olarak atadı. 11 Temmuz 2019 tarihinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ilk telefon görüşmesini gerçekleştirdi ve bu görüşme sırasında Putin'i AB'nin arabuluculuğundaki görüşmelere katılmaya çağırdı. İki lider ayrıca her iki tarafın elindeki mahkûmların değişimini de görüştü. Ekim 2019'da Zelenski, ayrılıkçılarla bir ön anlaşma yapıldığını duyurdu; buna göre Rusya'nın isimsiz birliklerini geri çekmesi karşılığında Ukrayna hükûmeti bölgede yapılan seçimlere saygı gösterecekti. Anlaşma hem siyasetçiler hem de Ukrayna halkı tarafından ağır eleştiri ve protestolarla karşılandı. Muhalifler, Donbas'ta yapılan seçimlerin özgür ve adil olma ihtimalinin düşük olduğunu, ayrılıkçıların Rusya yanlısı bir çoğunluk sağlamak için Ukrayna yanlısı sakinlerin çoğunu uzun süredir bölgeden uzaklaştırdığını ve Rusya'nın anlaşmanın gereğini yerine getirmesini sağlamanın imkansız olduğunu belirttiler. Zelenski ise Rusya çekilmeden seçimlerin yapılmayacağını söyleyerek müzakereleri savundu. Ayrılıkçıların saldırılarını sürdürmesi ve Rusya'nın onlara silah ve mühimmat sağlamaya devam etmesi nedeniyle anlaşma, çatışmayı hafifletmekte başarısız oldu. Donbas'ın Luhansk bölgesindeki aşırı sağcı Azak Taburu da dâhil olmak üzere bazı Ukraynalı milliyetçi milisler ve eski milisler de anlaşmayı kabul etmeyi reddetti. Zelenski, bu gruplardan bazılarıyla bizzat görüşerek onları ruhsatsız silahlarını teslim etmeye ve barış anlaşmasını kabul etmeye ikna etmeye çalıştı. Aşırı sağcı Ulusal Kolordu'nun lideri ve Azak Taburu'nun ilk komutanı olan Andriy Biletski, Zelenski'yi ordu gazilerine saygısızlık etmekle ve Ukraynalıları Rus saldırganlığına karşı savunmasız bırakarak Kremlin adına hareket etmekle suçladı. Nihayetinde barış anlaşması, savaşı sona erdirmek bir yana şiddeti azaltmakta bile başarısız oldu.
Aralık 2019'da Rusya ve Ukrayna, 2016'da terk edilen Normandiya Dörtlüsü adı verilen ve Fransa ile Almanya'nın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelere yeniden başlamayı kabul etti; bu Zelenski'nin Vladimir Putin ile ilk yüz yüze görüşmesiydi. Temmuz 2020'de Zelenski, ayrılıkçılarla resmî bir ateşkes ilan etti ki bu, savaşın başladığı 2014'ten bu yana yirminci girişimdi. Ateşkes, sonraki birkaç yıl boyunca sık sık ihlal edilse ve genel şiddet yüksek kalmaya devam etse de, 2020'de ateşkes ihlalleri bir önceki yıla göre yüzde 50'nin üzerinde azaldı.
Devlet başkanlığı > UIA 752 no'lu uçak kazası

Ana madde: Ukraine International Airlines'ın 752 sefer sayılı uçuşu
8 Ocak 2020 tarihinde Başkanlık Ofisi, Volodimir Zelenski'nin Umman seyahatini, aynı gün İran yakınlarında düşen 752 sefer sayılı Ukrayna Uluslararası Havayolları uçağı nedeniyle yarıda kestiğini duyurdu. Aynı gün, Obozrevatel.com adlı internet haber sitesi, Ukrayna'daki muhalefet partisi Yaşam İçin Muhalefet Platformu'nun önde gelen isimlerinden Viktor Medvedçuk'un, 7 Ocak 2020'de Umman'a gitmiş olabileceğine dair bir haber yayımladı. Medvedçuk'un, Rusya Devlet Başkanı ile özel ilişkilere sahip olduğu biliniyordu. Bu haberin ardından, Zelenski'nin resmî olarak duyurulan görüşmelerinin yanı sıra başka gizli görüşmeler de yapmış olabileceğine dair söylentiler ortaya çıktı.
14 Ocak 2020’de, Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Andriy Yermak, bu iddiaları temelsiz komplo teorileri olarak nitelendirerek yalanladı. Aynı gün, Medvedçuk da bir açıklama yaparak bahsi geçen uçağın kendisine ait olmadığını, Umman'dan Moskova'ya giden bu uçağın aslında büyük kızının ailesi tarafından kullanıldığını söyledi. Daha sonra Yermak, Ukrayna'nın önemli haber sitelerinden Ukrayinska Pravda ile iletişime geçerek Zelenski'nin Umman ziyaretine ve İran'daki uçak kazasına ilişkin daha fazla detay paylaştı.
Devlet başkanlığı > Dış ilişkiler

Zelenski'nin devlet başkanı olarak ilk resmî yurtdışı gezisi, Haziran 2019'da Brüksel'e oldu ve burada Avrupa Birliği ve NATO yetkilileriyle bir araya geldi.
Ağustos 2019'da Zelenski, Ukrayna'daki Polonyalı toplu mezarlarının açılmasına yönelik yasağı kaldıracağını açıkladı. Önceki Ukrayna hükûmeti, Polonya’nın Volhin Katliamları'nda Ukrayna İsyan Ordusu tarafından öldürülen vatandaşlarının mezarlarını açmasını yasaklamıştı. Bu karar, Polonya'nın güneydoğusundaki Hruszowice'de bulunan Ukrayna İsyan Ordusu anıtının kaldırılmasının ardından alınmıştı.
Devlet başkanlığı > 2021-2022 Rusya-Ukrayna krizi

Ana madde: 2021-2022 Rusya-Ukrayna krizi
Nisan 2021'de Rusya'nın Ukrayna sınırlarına askeri yığınak yapmasına karşılık olarak Zelenski, ABD başkanı Joe Biden ile görüştü ve NATO üyelerini Ukrayna'nın üyelik talebini hızlandırmaya çağırdı.
26 Kasım 2021'de Zelenski, Rusya'yı ve Ukraynalı oligark Rinat Ahmetov'u hükûmetini devirmeye yönelik bir planı desteklemekle suçladı. Rusya bir darbe planına dâhil olduğunu reddetti ve Ahmetov yaptığı açıklamada “Volodimir Zelenski tarafından beni bir tür darbenin içine çekme girişimleri hakkında kamuoyuna açıklanan bilgiler tamamen yalandır. Başkanın amacı ne olursa olsun, bu yalanın yayılmasından öfke duyuyorum” dedi. Aralık 2021'de Zelenski, Rusya'ya karşı önleyici tedbirler alınması çağrısında bulundu. 19 Ocak 2022'de bir video mesaj yayımlayarak ülke vatandaşlarına paniğe kapılmamaları gerektiğini söyledi. 28 Ocak'ta Zelenski, Batı'yı ülkesinde olası bir Rus işgali konusunda “panik” yaratmamaya çağırdı ve “yakın” bir işgal tehdidine ilişkin sürekli uyarıların Ukrayna ekonomisini riske attığını sözlerine ekledi. Zelenski, Rusya'nın askeri yığınağının başladığı 2021 başlarından “daha büyük bir tırmanma görmüyoruz” dedi. Zelenski ve ABD başkanı Joe Biden, tehdidin ne kadar yakın olduğu konusunda fikir ayrılığına düştüler.
19 Şubat'ta Rusya'nın Ukrayna'yı işgal edeceği endişeleri artarken Zelenski, Münih Güvenlik Konferansı'nda Batılı ülkeleri Moskova'ya karşı “yatıştırıcı” tutumlarını terk etmeleri konusunda uyardı. "Ukrayna, dünyanın üçüncü büyük nükleer cephaneliğini teslim etme karşılığında güvenlik garantileri aldı. Silahımız yok. Güvenliğimiz de yok... Ama yatıştırma politikasından, güvenlik ve barışı sağlayan bir politikaya geçiş talep etme hakkımız var." dedi. Rus işgalinden kısa bir süre önce, 24 Şubat'ın erken saatlerinde Zelenski, hem Ukrayna hem de Rusya vatandaşlarına hitaben bir konuşma yaptı. Ukrayna hükûmetinde neo-Nazilerin bulunduğuna dair Rus hükûmetinin iddialarını reddetti ve Donbas bölgesine saldırma niyetinde olmadığını belirterek bölgeyle olan bağlarını vurguladı. Konuşmasının bir bölümünde Rus halkına Rusça hitap ederek, savaşı önlemek için liderlerine baskı yapmaları çağrısında bulundu. Konuşma yaygın olarak “duygusal” ve “şaşırtıcı” olarak nitelendirildi.
Özel hayatı

Zelenski, Eylül 2003'te birlikte liseye ve üniversiteye gittiği Olena Kiyashko ile evlendi. Kiyashko, Kvartal 95'te senaryo yazarı olarak çalışıyordu. Çiftin ilk kızları Oleksandra, Temmuz 2004'te doğdu. Oğulları Kyrylo ise Ocak 2013'te doğdu. Ailesiyle birlikte Kiev'de yaşamaktadır. 2018 yılındaki mal varlığı, yaklaşık olarak 37 milyon ₴ (1,5 milyon Amerikan doları) değerindeydi.
Zelenski'nin ana dili Rusçadır ve aynı zamanda Ukraynaca ve İngilizceyi de akıcı bir şekilde konuşabilmektedir. Başkan olduğundan beri Ukraynaca bilgisini büyük ölçüde geliştirdi ve dile hâkimiyetini arttırmasına yardımcı olması için bir özel öğretmen tuttu.
Filmografi > Sinema

| Yıl | Başlık |
| --- | --- |
2004: Three Musketeers
2009: Love in the Big City
2010: Love in the Big City 2
2011: Office Romance. Our Time
2012: Love in the Big City 2
2012: Rzhevsky Versus Napoleon
2012: 8 First Dates
2014: Love in Vegas
2014: Paddington
2015: 8 New Dates
2016: Servant of the People 2
2018: I, You, He, She
2023: Superpower
Filmografi > Televizyon

| Yıl | Başlık | Notlar |
| --- | --- | --- |
| 2006 | Dancing with the Stars (Ukraine) |  |
| 2008-2012 | Svaty | Yapımcı |
| 2015 | Servant of the People |  |
| 2016 | Tantsi z zirkamy |  |
| 2022 | 64th Annual Grammy Awards |  |
| 2023 | 12th Annual NFL Honors |  |
2009'da Zelenski, Prag'da
Kvartal 95, 2018'de sahne alıyor
Zelenski ve dönemin Ukrayna devlet başkanı Petro Poroşenko, Nisan 2019
Zelenski, Berlin'deki Federal Şansölyelik Kompleksi'nde Almanya şansölyesi Angela Merkel ile birlikte, Haziran 2019
Zelenski, 25 Eylül 2019'da New York'ta ABD başkanı Donald Trump ile görüştü
Zelenski ve Belarus devlet başkanı Aleksandr Lukaşenko, Jıtomır'da, Ekim 2019
Zelenski, Birleşik Krallık başbakanı Boris Johnson ile yaptığı görüşmenin ardından 10 Downing Caddesi'nden ayrılıyor, Ekim 2020
Zelenski ve Azerbaycan cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 17 Aralık 2019
Zelenski, İsrail başbakanı Binyamin Netanyahu ile birlikte, 24 Ocak 2020
Zelenski ve Ukrayna Savunma Bakanı Andriy Taran, ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin ile birlikte, 31 Ağustos 2021
Zelenski ve ABD başkanı Joe Biden, 1 Eylül 2021
Zelenski, Haziran 2021'de Donetsk bölgesinde
Ukrayna Yüksek Şurası başkanı Ruslan Stefanchuk, Ukrayna devlet başkanı Volodimir Zelenski ve Ukrayna başbakanı Denis Şmıhal, 28 Şubat 2022'de savaş sırasında Avrupa Birliği'ne üyelik başvurusunu imzaladıktan sonra
Devlet başkanı Volodimir Zelenski, Kiev Oblastı'nda savaşan askerlerin kaldığı bir askeri hastaneyi ziyaret etti, 13 Mart 2022
Zelenski, Polonya başbakanı Morawiecki, Çekya başbakanı Fiala ve Slovenya başbakanı Janša ile birlikte Kiev'de, 15 Mart
Zelenski, Ukrayna'nın bölgeyi geri almasının ardından 4 Nisan'da Kiev Oblastı'nda
Volodimir Zelenski ve Olena Zelenska, 2019 parlamento seçimlerinde oy kullanırken
Felice Besostri

Felice Carlo Besostri
Felice Carlo Besostri (23 Nisan 1944 - 6 Ocak 2024), İtalyan hukukçu ve politikacıdır.
Yaşamı

Felice Besostri, 23 Nisan 1944'te Zevio'da doğdu.
Hukuk eğitimini 25 yaşında Milano Üniversitesi'nde tamamladı. Besostri daha sonra üniversitenin siyaset bilimi bölümüne araştırmacı olarak katıldı.
Besostri, 1983 ile 1988 yılları arasında Borgo San Giovanni'nin belediye başkanı olarak görev yaptı. 1996'dan 2001'e kadar Sol Demokratları temsilen Cumhuriyet Senatosu'na seçildi.
Senatodaki görev süresini tamamladıktan sonra Besostri, 2015 yılında değişikliklere yol açan 2005 İtalyan seçim yasasının uygulanmasına itiraz etmesiyle tanındı. Besostri 6 Ocak 2024'te 79 yaşında Milano'da uzun süren bir hastalığın sonucunda öldü.
Akşehir Ulu Camii

| --- | --- |


Genel bilgiler
Durum: Etkin
Konum: Akşehir, Konya, Türkiye
Koordinatlar: 38°21′23″K 31°24′41″D﻿ / ﻿38.35639°K 31.41139°D﻿ / 38.35639; 31.41139
Tamamlanma: 1213
Teknik ayrıntılar
Minare sayısı: 1

Akşehir Ulu Cami Akşehir'de tarihi bir camidir.
Yerleşim

Cami Konya ilinin Akşehir ilçesinde Dudukadın caddesi üzerinde ve 38°21′22″K 31°24′42″D﻿ / ﻿38.35611°K 31.41167°D﻿ / 38.35611; 31.41167 koordinatlarındadır. Akşehir Müzesi'nin karşısındadır.
Tarihi

Yapılış tarihi kesin olmamakla birlikte, minarede yer alan kitabeye göre minarenin yapılış tarihi 1213 yılıdır. Minare, Ebu Said İbrahim tarafından yaptırılmıştır. Bu tarih Anadolu Selçuklu sultanı I. İzzeddin Keykâvus (1211-1220) dönemine denk gelmektedir. Buna göre cami binası daha da eski olmalıdır. I. Alâeddin Keykubad (1220-1237) döneminde cami genişletilmiştir. Seramik mihrap 15. yüzyılda eklenmiş olup, kuzey duvara bitişik çeşme ve şadırvan Osmanlı dönemi eklentileridir. Çeşmedeki kitabeye göre bu eklentiler 1811 yılında Cihanbeylili Yaralı Yusuf adında bir kişi tarafından yaptırılmıştır.
Bina

Minare hariç, cami ve avlunun toplam taban alanı 1200 metrekaredir. Kuzeydoğudaki minarenin taban alanı ise 4.8 metrekaredir. Yapı malzemesi olarak kesme taş ve moloz taş kullanılmıştır..
Galeri

Mihrab
Dış Mihrab
Gagavuzya

Gagavuzya (Gagavuzca: Gagauziya veya Gagauz Yeri; Rumence: Găgăuzia; Rusça: Гагаузия) veya Gagavuz Yeri Özerk Bölgesi (Moldovca/Rumence: Unitatea Teritorială Autonomă Găgăuzia), Moldova'ya bağlı bir özerk devlet. Ülkeye ismini veren Gagavuzlar, Oğuz Türkü kökenlidir ve Gagavuz kelimesinin Gök-oğuzdan türediği düşünülmektedir.
Tarihçe

Ana Madde: Gagavuzya tarihi
Şu an yaklaşık 250 bin Gagavuz, eski SSCB topraklarında yerleşiktir. Büyük bir kısmı Moldova güneyindeki Bucak yöresinde yaşamaktadır. Gagavuz köyleri Ukrayna'daki Odesa ve Zaporojye illerinde, Romanya, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Kabardey'da yer almaktadır. Moldova'da "Gagavuz Cumhuriyeti" dışında, Kişinev'de 8.000, Bender'de 1.600 ve Dinyester nehrinin kuzey yakasında 3.300, Balkanlar'daki Bulgaristan ve Yunanistan'da yaklaşık 20 bin Gagavuz yaşamaktadır.
Gagavuzlar, Ortodoks Hristiyan bir Türk halkıdır. Bizans yazılı kaynaklarında Oğuzlar 11. yüzyılda Tuna nehrini geçip Balkanlardaki Makedonya, Paristrione, Yunanistan ve Bulgaristan'da yerleşen göçebe boyları olarak kaydedilmiştir.
11. yüzyılda Balkanlara göç eden Gagavuzlar Ortodoks Hristyanlığını kabul etmişler ve daha sonra Osmanlı yönetimi altında kalmışlardır. 18. ve 19. yüzyıllarda Balkanlarda başlayan ve bağımsız olma hedefini güden hareketler sırasında Bulgarların baskısına dayanamayan Gagavuzlar, 1750-1846 yılları arasında Tuna nehri üzerinden Rusya'ya göç etmişler ve Tuna bölgelerine (1769-1791) ve Besarabya'ya (1801-1812) yerleşmişlerdir. Moldova'da yaşayan ve Türkçe konuşan, Ortodoks Hristiyan Gagavuz halkının bir bölümü 19. yüzyılın başında Türk-Rus savaşları sırasında Bulgaristan'dan Moldova'ya gelmiş ve 1906 yılındaki 15 günlük bağımsızlık dönemi dışında, sırasıyla Rus, Romen ve Sovyet yönetimi altında yaşamışlardır.
Çok sayıda tarihçi, etnograf ve dil uzmanları 13. yüzyılda Dobruca topraklarında idari merkezi Korbuna şehri olan "Dobruca Prensliği" veya "Uzi Eyalet" adı altında kurularak iki yüzyıldan fazla yaşamış devlete sahip olan Gagavuzları Türk Dünyası'nın en orijinal halklarından biri olarak kabul etmektedirler.
Köylülerin ayaklanması sonunda Komrat Cumhuriyeti'nin ilan edildiği 1906 yılındaki 15 günlük bağımsızlığın dışında Gagavuz halkı, Rusya İmparatorluğu, Romanya, Almanya (II. Dünya Savaşı döneminde) ve Sovyetler Birliği'nin egemenliği altında kalmıştır.
Sovyetler Birliği'nde demokrasiye yönelik değişikliklerinin başlatıldığı 1980'lerin sonunda Gagavuz aydınları çevresinde yer alan millî bilinç yayılmaya başlamış olup Gagavuzların kültür ve ekonomik sorunlarının mevcudiyetini ileriye sürme imkânı ortaya çıkmıştır. Gagavuz aydınlarının faal üyeleri, diğer etnik azınlıklarının gayretlerini de birleştirip 1988 yılında "Gagavuz Halkı Hareketi"ni kurmuşlardır.
1989 Mayıs ayında ilk kongresini yapan "Gagavuz Halkı" adlı hareket, güney Moldova'da başkenti Komrat olmak üzere kurulacak özerk Gagavuz Cumhuriyeti'nin kendi kültürel ve ekonomik işlerini büyük ölçüde kontrol etmekle birlikte, yine Moldova'ya bağlı özerk bir yönetim talebiyle ilk önemli çıkışını yapmıştır.
Sosyal durum > Eğitim ve kültür

Gagavuz Bölgesinde İlkokul, ortaokul ve lise düzeyinde eğitim veren 55 okul bulunmaktadır. Bu okullardan bir kısmı yalnız ilkokul, ortaokul, lise eğitimi verirken bir kısmı bu eğitimlerin tamamını vermektedir.
Türkiye Cumhuriyeti'nin önemli ayni ve nakdi yardımlarda bulunmuş olduğu Komrat Üniversitesi bulunmaktadır.
Komrat'ta TİKA'nın kurduğu yöredeki en önemli kültür merkezi niteliğinde olan, Atatürk Kütüphanesi'nde bilimsel çalışma yapmak isteyenler için ilgili her türlü kaynak bulunmaktadır. Çadır-Lunga şehrinde bulunan Gagavuz anadilinde oyunların sahnelendiği Mihail Çakır Gagavuz Millî Tiyatrosu bulunmaktadır.
Gagavuz Bölgesi'nin idari merkezi olan Komrat şehrinde, Çadır-Lunga, Vulkaneşti şehirlerinde ve Komrat'a bağlı olan Beşalma köyünde, Gagavuz tarihi ile ilgili önemli bir kaynak niteliğinde olan Antropolojik bir kaynak niteliğinde olan müzeler bulunmaktadır. Gagavuz bölgesinde okul kütüphanelerinden bağımsız olarak 45 kütüphane bulunmaktadır.
Düz Ava ve "Kadınca" adlı Gagavuz millî şarkı ve oyun (folklor) toplulukları da faaliyette bulunmaktadır. Bunların dışında da diğer benzer topluluklar da mevcuttur.
Sosyal durum > Hayat standardı

2000 yılının Ocak - Kasım tarihleri arasındaki dönemde bir çalışanın ortalama aylık maaşı 285 ML olmuştur. Aralık 2000 tarihi itibarıyla maaş borcu 31,3 ML'dir.
Ocak-Eylül 2001 döneminde bir çalışanın ortalama aylık maaşı 329 ML olmuştur. 1 Eylül 2001 tarihi itibarıyla maaş borcu 27,4 milyon ML dir. (Devlet memurlarına 7,8 milyon ML).
Sosyal durum > Altyapı

Alt yapının yeniden yapılanması, devlet ve özel mülkiyet şekilleri ile birlikte yeni hukuki, ekonomik ve organizasyon ilkelerine dayanmaktadır. Gagavuzya'nın altyapısındaki en zayıf yeri içme suyu temini ve sulamadır. Alt yapının diğer dallarında olduğu gibi su temini de çok büyük sermaye gerektirmektedir. Fakat bu sorunun çözümü önceliklidir, çünkü bu bölgenin sosyo- ekonomik kalkınması ön şartı bu sorunların çözülmesinden geçmektedir.
Haziran 1994 yılında Türkiye Cumhuriyeti Gagavuz Bölgesinin içme suyu ve sulama projesinin gerçekleştirilmesi için 35 milyon dolarlık kredi açmış fakat, Moldova Parlamentosu söz konusu kredinin ancak 15 milyon dolarlık kısmını onaylamıştır. Bu miktar ile Komrat şehrindeki içme suyu projesi tamamen ve Çadır-Lunga projesi kısmen gerçekleştirilmiştir. Kredinin ikinci kısmının onaylanması ile ilgili çalışmalar hâlen devam etmektedir.
Son zamanlarda altyapıya yapılan yatırımların devlete ait kısımda azalma, özel sektöre ait kısımda ise artış kaydedilmektedir.
Kullanılmakta bulunan kara yollarının uzunluğu 451,5 km. Bunlardan 219,8 km ulusal karayolları, 192 km ise - mahalli karayollarıdır. Karayollarının % 86.sı asfalttır.
Gagavuz Bölgesi'ndeki şehirlerde 100 kişiye 18 telefon, köylerde ise 100 kişiye 8,5 telefon düşmektedir. Bütün bölge televizyon ve radyo yayınlarının kapsamı dahilidedir. TIKA nın teknik yardımı ile yenilenen Gagavuz radyosu şimdilik Komrat'ın tamamı ile Çadır-Lunga şehrinin bir kısmından izlenebilmektedir. Bu radyonun Gagavuzya'nın tamamında izlenebilmesi için çalışmalara devam edilmektedir. Radyodan Gagavuzca yayınlardan arta kalan dönemde TRT-FM yayınları verilmektedir.
Siyasi yapı > Siyasi-hukuki statü

Gagavuzya'da Yönetim, Moldova Cumhuriyeti Anayasası, "Gagavuz Yeri Özel Hukuki Statüsü" Kanunu, Gagavuz Ana Kanunu ve Gagavuz Halk Topluluğunun çıkardığı yerel kanunlara göre yürütülmektedir.
Moldova Cumhuriyeti'nin, bağımsız devlet olarak statüsü değiştirildiği takdirde, Gagavuz halkı kendi kaderini tayin etme hakkına sahiptir. Gagavuzya; siyaset, ekonomi ve kültür konuları ile ilgili sorunları Gagavuzya Özel Hukuki Statüsü Kanununun verdiği yetkiler çerçevesinde bağımsız olarak çözmektedir. Gagauzya, kendi millî simgelerine sahiptir, arması, bayrağı ve marşı vardır. Ancak Gagavuzya'nın muhtariyetin getirdiği tam yetkilere sahip olduğunu söylemek güçtür. Örneğin hâlen kendi bütçesini yapamamakta, harcamalarını merkezi bütçenin izni dahilinde yapabilmektedir.
Siyasi yapı > Gagavuzya Başkanı

Yürütme başında olan Gagavuzya'nın üst görevlisi başkandır.
Gagavuzya Başkanı seçimle dört sene için halk tarafından seçilir. Gagavuzya Başkanı, aynı zamanda Moldova Cumhurbaşkanı'nın kararı ile Moldova Cumhuriyeti Hükûmet Üyeliğine de yetkilidir.
Gagavuzya'nın daimi icraat organı İcraat Komitesidir. Gagavuzya Başkanı tarafından önerilerek Halk Meclisi tarafından dört sene için tayin edilir. İcraat Komitesi Halk Meclisine yasa taslağı gönderme veya o konuda yasa çıkarılmasını isteme hakkına sahiptir.
Gagavuzya'nın idari birimleri (bakanlık) Daire Başkanları, aynı zamanda Moldova Cumhuriyeti'nin ilgili Bakanlıkları ve makamları gibi kurumların üyeleridir.
Siyasi yapı > Yasama organı

Gagavuzya'nın üst temsil organı yerel kanunları çıkarma hakkına sahip Halk Topluşu (meclisi) dir. Gagavuzya'ya dahil olan her yerleşim yeri Halk Topluşu'nda en az bir millet vekili ile temsil edilmektedir. Halk topluşundaki milletvekili sayısı 34 tür.