Osmanlı padişahları listesi
Padişahların listesi

Aşağıdaki tablo Osmanlı sultanlarını ve son Osmanlı halifesini tarihe göre sıralanmış olarak listeler. Tuğralar kaligrafik mühür ya da Osmanlı sultanları tarafından kullanılan imzalardır. Tuğralar tüm resmî belgelerde, sikkelerde ve daha önemlisi padişahın portresinin belirlenmesinde kullanılırdı. "Notlar" sütunu padişahların ebeveynlerini ve kaderlerini içerir. Padişahın saltanatının sonu doğal ölümle bitmediği zaman nedeni kalın gösterilir. İlk hükümdarlar için genellikle saltanatının sonu ve varîsinin tahta çıkması arasında bir zaman vardır. Bunun nedeni tarihçi Quataert'e göre bu dönemde Osmanlı'da uygulanan en yaşlı olan erkeğin değil en uygun olan oğlun tahta geçmesidir. Sultan öldüğünde, bir galip çıkana kadar tüm oğulları savaşmak zorundaydı. Bundan dolayı iç çatışma meydana gelmiş ve kardeş katli gerçekleşmiştir. Sultanın ölüm tarihi bu nedenle her zaman varîsin tahta geçmesiyle aynı tarihte değildir. 1617'de şehzade sistemi, en uygun olan oğlanın tahta geçmesi yerine yaşça en büyük olan erkeğin tahta geçtiği sistemle (ekberiyet) değişmiştir. Bu sistemle birlikte, tahta ailenin en büyük erkeği geçmiştir. Bu da 17. yüzyıldan bu yana, neden ölen sultanın yerine nadiren kendi oğlunun, genellikle amca ya da kardeşinin geçtiğini açıklar. En büyük olan erkeğin tahta geçtiği sistem (ekberiyet), 19. yüzyılda alınan başarısız sonuçlara rağmen saltanatın sonuna kadar sürmüştür.
| Sıra | Padişah | Portre | Tahta gelişi | Tahttan inişi | Saltanat süresi | Tuğra | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | I. Osman Gazi, Bey |  | y. 1299 | y. 1326 | 27 yıl | -  |  Ertuğrul Gazi ve Halime Hatun'un oğludur.  Osmanlı Devleti'ni kurdu.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 2 | Orhan Gazi, Bey |  | y. 1326 | y. 1359 | 33 yıl |  |  Osman Gazi ve Malhun Hatun'un oğludur.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 3 | I. Murad Hüdâvendigâr, Şehit, Gazi  (1383'ten sonra Sultan) |  | y. 1359 | 1389 | 30 yıl |  |  Orhan Gazi ve Nilüfer Hatun'un oğludur.  Sultan ünvanını kullanan ilk padişahtır.  Ölene kadar tahttan inmedi.  I. Kosova Muharebesi'nde, savaştan sonra savaş meydanında suikasta uğrayarak öldürüldü. |
| 4 | I. Bayezid Yıldırım, Sultân-î İklim-i Rûm |  | 1389 | 1402 | 13 yıl |  |  I. Murad ve Gülçiçek Hatun'un oğludur.  Anadolu'da büyük ölçüde Türk siyasi birliğini sağladı.  Ankara Muharebesi'nde esir düştü (saltanatı bitti).  1402'de Fetret Devri başladı.  8 Mart 1403'te, Akşehir'de tutsak iken öldü. |
Fetret Devri (20 Temmuz 1402 – 5 Temmuz 1413)
| - | İsa Çelebi  |  | 1403–1405  (Batı Anadolu Bölgesi Sultanı) | 1406 | - | - |  Ankara Muharebesi sonrasında İsa Çelebi, kardeşi Musa Çelebi'yi mağlup etti ve yaklaşık iki yıl boyunca İmparatorluk'un Anadolu topraklarının batı bölümünü kontrol etmeye başladı.  1405'teki Ulubat Muharebesi'nde Mehmed Çelebi'ye mağlup oldu.  1406'da öldürüldü. |
| - | Emir Süleyman Çelebi Rumeli'nin ilk sultanı |  | 20 Temmuz 1402 | 17 Şubat 1411 | - |  |  Ankara Muharebesi'nde Osmanlı Devleti'nin yenilmesinden kısa bir süre sonra, imparatorluğun Avrupa kısmı için Rumeli Sultanı ünvanını aldı.  17 Şubat 1411'de öldürüldü. |
| - | Musa Çelebi Rumeli'nin ikinci sultanı |  | 18 Şubat 1411 | 5 Temmuz 1413 | - | - |  18 Şubat 1411'de Süleyman Çelebi'nin ölümünün hemen ardından imparatorluğun Avrupa kısmı için Rumeli Sultanı ünvanını aldı.  5 Temmuz 1413'te Mehmed Çelebi'nin kuvvetleri tarafından Samokov yakınlarında öldürüldü. |
| - | I. Mehmed Anadolu Sultanı |  | 1403–1406  (Doğu Anadolu Bölgesi Sultanı)  1406–1413 (Anadolu Sultanı) | 5 Temmuz 1413 | - | - |  Ankara Muharebesi'nden hemen sonra Anadolu topraklarının doğu kısmını kontrol altına aldı.  1405'teki Ulubat Muharebesi'nde, kardeşi İsa Çelebi'yi mağlup etti.  İsa'nın 1406'daki ölümünden sonra Osmanlı'nın Anadolu topraklarındaki tek hükümdarı oldu.  5 Temmuz 1413'te, Musa'nın ölümü üzerine Osmanlı Sultanı oldu. |
Saltanat yeniden başladı.
| 5 | I. Mehmed Çelebi, Kirişçi |  | 1413 | 1421 | 8 yıl |  |  I. Bayezid ve Devlet Hatun'un oğludur.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 6 | II. Murad Koca Sultân, Gazi |  | 1421 | 1444 | 23 yıl |  |  I. Mehmed ve Emine Hatun'un oğludur.  Kendi özgür iradesiyle tahttan feragât etti ve tahtı oğlu Mehmed'e bıraktı. |
| 7 | II. Mehmed |  | 1444 | 1446 | 2 yıl |  |  II. Murad ve Hüma Hatun'un oğludur.  Babasının tahttan ayrılması üzerine, 12 yaşındayken tahta geçti.  Babasına tekrar padişah olmasını rica ettikten sonra tahtı teslim etti. |
| - | II. Murad Koca Sultân, Han, Gazi, Muradî |  | 1446 | 3 Şubat 1451 | 5 yıl |  |  Tahta ikinci çıkışı.  Yeniçeri isyanı neticesinde tahtta geri dönmek zorunda kaldı.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| - | II. Mehmed Fâtih Sultân Mehmed Han, Kayser-i Rûm, Ebû'l Feth |  | 3 Şubat 1451 | 3 Mayıs 1481 | 30 yıl |  |  Tahta ikinci çıkışı.  29 Mayıs 1453'te İstanbul'u fethetti, Bizans İmparatorluğu'nu yıktı ve "Fatih" ünvanını ve Kayser-i Rûm (Roma İmparatoru) ünvanını aldı.  Osmanlı Devleti'nde ilk defa altın para bastırdı.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 8 | II. Bayezid Sultân Bayezid-î Velî, Han, Gazi, Adlî |  | 19 Mayıs 1481 | 25 Nisan 1512 | 31 yıl |  |  II. Mehmed ve Emine Gülbahar Hatun veya Sitti Mükrime Hatun'un oğludur.  Döneminde, yükselmekte olan devlette durgunluk hakimdi.  Yeniçerilerin isyanı sebebiyle oğlu I. Selim lehine tahttan feragat etti.  26 Mayıs 1512 tarihinde Dimetoka yakınlarında öldü. |
| 9 | I. Selim Yavuz Sultân Selim, Han, Gazi, Selîmi |  | 25 Nisan 1512 | 21 Eylül 1520 | 8 yıl |  |  II. Bayezid ve Gülbahar Hatun'un oğludur.  Doğu ağırlıklı fetihler yaptı.  İslam birliği politikası güttü.  Osmanlı topraklarını 8 yılda 2,5 kat büyüttü.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 10 | I. Süleyman Kanûnî Sultân Süleyman, Han, Muhteşem, Muhibbî |  | 30 Eylül 1520 | 7 Eylül 1566 | 46 yıl |  |  I. Selim ve Ayşe Hafsa Sultan'ın oğludur.  Avrupa ağırlıklı fetihler yaptı.  Mohaç Muharebesi'nde Macaristan Krallığı'na son verdi.  Ölene kadar tahttan inmedi.  En uzun hüküm süren padişahtır (46 yıl). |
| 11 | II. Selim Sarı |  | 29 Eylül 1566 | 21 Aralık 1574 | 8 yıl |  |  I. Süleyman ve Hürrem Haseki Sultan'ın oğludur.  Denizciliğe önem verilerek, Kıbrıs ve Tunus alındı.  Sefere çıkmayan ilk padişahtır.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 12 | III. Murad Murâd-i Sâlis, Muradî |  | 22 Aralık 1574 | 16 Ocak 1595 | 21 yıl |  |  II. Selim ve Afife Nurbanû Valide Sultan'ın oğludur.  Doğu ağırlıklı fetihler sürdü.  Ölene kadar tahttan inmedi.  Osmanlı en geniş sınırlarına ulaştı. |
| 13 | III. Mehmed Mehmed-i Sâlis, Adlî |  | 27 Ocak 1595 | 20 ya da 21 Aralık 1603 | 8 yıl |  |  III. Murad ve Safiye Valide Sultan'ın oğludur.  I. Süleyman'dan sonra sefere çıkan ilk padişahtır.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 14 | I. Ahmed Ahmed-i Evvel, Bahtî |  | 21 Aralık 1603 | 22 Kasım 1617 | 14 yıl |  |  III. Mehmed ve Handan Valide Sultan'ın oğludur.  Zitvatorok Antlaşması ile daha önceden kazanılan diplomatik üstünlük, iki taraf için de eşitlendi.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 15 | I. Mustafa Deli |  | 22 Kasım 1617 | 26 Şubat 1618 | 96 gün |  |  III. Mehmed ve Halime Valide Sultan'ın oğludur.  Zekâ geriliğinden ötürü genç yeğeni II. Osman lehine tahttan indirildi. |
| 16 | II. Osman Genç, Şehit, Farisî |  | 26 Şubat 1618 | 19 Mayıs 1622 | 4 yıl |  |  I. Ahmed ve Mâh-Firûze Hatice Valide Sultan'ın oğludur.  19 Mayıs 1622'deki Yeniçeri isyanında tahttan indirildi.  20 Mayıs 1622'de Sadrazam Kara Davud Paşa tarafından öldürüldü. |
| - | I. Mustafa |  | 20 Mayıs 1622 | 10 Eylül 1623 | 1 yıl |  |  İkinci çıkışı.  Yeğeninin öldürülmesinin ardından tahtta geri döndü.  Zihnî dengesizliği nedeniyle tahttan indirildi.  20 Ocak 1639'da İstanbul'daki ölümüne kadar hapsedildi. |
| 17 | IV. Murad Bağdat Fâtihi, Sahib-î-Kıran, Murâdî, Gazi |  | 10 Eylül 1623 | 8 ya da 9 Şubat 1640 | 17 yıl |  |  I. Ahmed ve Mâh-Peyker Kösem Valide Sultan'ın oğludur.  Doğu ağırlıklı fetihler yapıldı.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 18 | İbrahim Girit Fâtihi, Asabî, Şehit |  | 9 Şubat 1640 | 8 Ağustos 1648 | 8 yıl |  |  I. Ahmed ve Mâh-Peyker Kösem Valide Sultan'ın oğludur.  Şeyhülislam liderliğinde gerçekleştirilen darbe ile tahttan indirildi.  18 Ağustos 1648'de İstanbul'da isyancıların önderi olan Sadrazam Mevlevî Sofu Mehmed Paşa tarafından boğduruldu. |
| 19 | IV. Mehmed Avcı |  | 8 Ağustos 1648 | 8 Kasım 1687 | 39 yıl |  |  İbrahim ve Turhan Hatice Valide Sultan'ın oğludur.  İkinci Mohaç Muharebesi'nde Osmanlı Devleti'nin uğradığı yenilginin ardından tahttan indirildi.  Edirne'de 6 Ocak 1693'te öldü. |
| 20 | II. Süleyman Süleymân-i Sânî, Gazi |  | 8 Kasım 1687 | 22 Haziran 1691 | 4 yıl |  |  İbrahim ve Sâliha Dil-Âşûb Valide Sultan'ın oğludur.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 21 | II. Ahmed Ahmed-i Sânî, Gazi |  | 22 Haziran 1691 | 6 Şubat 1695 | 4 yıl |  |  İbrahim ve Hatice Mû'azzez Sultan'ın oğludur.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 22 | II. Mustafa Mustafâ-yi Sânî, İkbâlî, Gazi |  | 6 Şubat 1695 | 22 Ağustos 1703 | 8 yıl |  |  IV. Mehmed ve Mâh-Pâre Ümmetullah (Emetullah) Râbi'a Gül-Nûş Valide Sultan'ın oğludur.  Karlofça Antlaşması ile Osmanlı ilk defa büyük ölçüde toprak kaybetti (1699).  Edirne Vakası olarak anılan Yeniçeri ayaklanması sonucu 22 Ağustos 1703'te tahttan indirildi.  8 Ocak 1704'te İstanbul'da öldü. |
| 23 | III. Ahmed Lâle Devri Pâdişâhı, Ahmed-i Sâlis, Necib, Gazi |  | 22 Ağustos 1703 | 1 ya da 2 Ekim 1730 | 27 yıl |  |  IV. Mehmed ve Mâh-Pâre Ümmetullah (Emetullah) Râbi'a Gül-Nûş Valide Sultân'ın oğludur.  Lale Devri (1718-1730)'nde ıslâhatlar yaptı.  Patrona Halil önderliğinde gerçekleştirilen Yeniçeri isyanıyla tahttan indirildi.  1 Temmuz 1736'da öldü. |
| 24 | I. Mahmud Sebkatî, Gazi |  | 2 Ekim 1730 | 13 Aralık 1754 | 24 yıl |  |  II. Mustafa ve Saliha Sebkat-î Sultân'ın oğludur.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 25 | III. Osman Osmân-ı Sâlis, Sofu |  | 13 Aralık 1754 | 29 ya da 30 Ekim 1757 | 3 yıl |  |  II. Mustafa ve Şeh-Süvar Valide Sultân'ın oğludur.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 26 | III. Mustafa Mustafa-i Sâlis, Cihangir, İlk Yenilikçi, Gazi |  | 30 Ekim 1757 | 21 Ocak 1774 | 17 yıl |  |  III. Ahmed ve Emine Mihr-î-Şâh İkinci Kadınefendi'nin oğludur.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 27 | I. Abdülhamid Abdü'l-Hâmîd-i Evvel, Islâhatçı, Gazi |  | 21 Ocak 1774 | 6 ya da 7 Nisan 1789 | 15 yıl |  |  III. Ahmed ve Râbi'a Şermi Kadınefendi'nin oğludur.  Ruslara karşı mücadele etti.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 28 | III. Selim Selîm-î Sâlis, Bestekâr, İlhamî, Şehit |  | 7 Nisan 1789 | 29 Mayıs 1807 | 18 yıl |  |  III. Mustafa ve Mihr-î-Şâh Valide Sultân'ın oğludur.  Çeşitli reformlar yaptı.  Nizam-ı Cedid ordusunu kurdu fakat çıkan yeniçeri isyanından ötürü ordu dağıtıldı.  Gerçekleştirdiği reformlarına karşı Kabakçı Mustafa önderliğinde tertiplenen Yeniçeri isyanıyla tahttan indirildi.  28 Temmuz 1808'de İstanbul'da Padişah IV. Mustafa'nın emriyle katledildi. |
| 29 | IV. Mustafa |  | 29 Mayıs 1807 | 28 Temmuz 1808 | 1 yıl |  |  I. Abdülhamid ve Nükhetseza Hanımefendi'nın oğludur.  Rusçuk A'yan'ı Alemdar Mustafa Paşa önderliğinde gerçekleştirilen ayaklanma neticesinde tahttan indirildi.  17 Kasım 1808'de İstanbul'da Padişah II. Mahmud'un emriyle idam edildi. |
| 30 | II. Mahmud Mahmud-u Sânî, İnkılâpçı, Gazi |  | 28 Temmuz 1808 | 1 Temmuz 1839 | 31 yıl |  |  I. Abdülhamid ve Nakş-î-Dil Valide Sultan'ın oğludur.  1826'da Yeniçeri Ocağı'nı lağvetti. (Vaka-i Hayriye)  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 31 | Abdülmecid Tanzimâtçı, Gazi |  | 1 Temmuz 1839 | 25 Haziran 1861 | 22 yıl |  |  II. Mahmud ve Bezm-î-Âlem Valide Sultan'ın oğludur.  3 Kasım 1839'da Osmanlı demokratikleşmesinin ilk adımı olan (Gülhane Hatt-ı Şerif-î) Tanzimât Fermânı'nı yayımladı.  18 Şubat 1856'da (Islâhat Hatt-ı Hümâyûn-u) Islâhat Fermânı'nı ilân etmek zorunda bırakıldı.  Ölene kadar tahttan inmedi. |
| 32 | Abdülaziz Bahtsız, Şehit |  | 25 Haziran 1861 | 30 Mayıs 1876 | 15 yıl |  |  II. Mahmud ve Pertav-Nihâl (Pertevniyal) Valide Sultân'ın oğludur.  İlk kez Avrupa'ya seyahat amacıyla gitti.  Bakanları tarafından tahttan indirildi.  Beş gün sonra (intihar etti ya da muhtemel bir suikâsta kurban gitti) ölü bulundu. |
| 33 | V. Murad Deli |  | 30 Mayıs 1876 | 31 Ağustos 1876 | 93 gün |  |  Abdülmecid ve Şevk-Efzâ Valide Sultân'ın oğludur.  Akıl hastalığı nedeniyle tahttan indirildi.  29 Ağustos 1904'te Çırağan Sarayı'nda öldü.  En kısa hüküm süren padişahtır (93 gün). |
| 34 | II. Abdülhamid Abdü'l Hamîd-i Sânî, Gazi |  | 31 Ağustos 1876 | 27 Nisan 1909 | 33 yıl |  |  Abdülmecid ve Tîr-î-Müjgan Kadınefendi'nin oğludur. ve daha sonra da Rahîme Piristû Valide Sultan'ın mânevî evlâdıdır.  23 Kasım 1876'da (Birinci) Meşrûtiyyet'i tesis ederek anayasa (Kanûn-î Esasî) çıkardı, daha sonra ise 13 Şubat 1878'de askıya aldı.  23 Temmuz 1908'de (İkinci) Meşrûtiyyet'i yeniden ilân etti.  31 Mart Vakası (13 Nisan 1909) sonrasında tahttan indirildi.  Sürgün hayatına başlamak üzere Selanik'e nakledildi.  1912'de Selanik'in Yunanistan'a kaybedilmesiyle 10 Şubat 1918 tarihindeki ölümüne kadar Beylerbeyi Sarayı'na kapatıldı. |
| 35 | V. Mehmed Reşâd |  | 27 Nisan 1909 | 3 Temmuz 1918 | 9 yıl |  |  Abdülmecid ve Gül-Cemâl Dördüncü Kadınefendi'nin oğludur.  Osmanlı gücünü yitirdi, Balkanlar, Libya ve Ortadoğu kaybedildi.  Ölene kadar Mehmed Talât, İsmail Enver ve Ahmed Cemal paşaların etkisinde olarak tahtta kaldı. |
| 36 | VI. Mehmed Vahîdüddîn |  | 4 Temmuz 1918 | 1 Kasım 1922 | 4 yıl |  |  Abdülmecid ve Gül-İstü (Gülistan) Münîre Dördüncü Kadınefendi'nin oğludur.  1 Kasım 1922'de Saltanat lâğvedildi.  17 Kasım 1922'de İstanbul'dan ayrıldı.  16 Mayıs 1926'da Sanremo, İtalya'da sürgünde öldü |
Osmanlı Halifeliği Türkiye (Cumhuriyeti) Devleti'nin denetiminde varlığını sürdürdü (1922-1924)
| - | II. Abdülmecid (Son Osmanlı Halifesi) |  | 18 Kasım 1922 | 3 Mart 1924 | 2 yıl | -  |  I. Abdülaziz ve Hayran-î-Dil Kadınefendi'nin oğludur.  TBMM tarafından halife seçildi.  Hilâfet'in lağvedilmesiyle sürgüne gönderildi.  23 Ağustos 1944'te Paris, Fransa'da sürgünde öldü |