Medya Devleti
Bölgesi > İdari yönetim

Mada Devleti'nin ilk kurulduğu bölge, Helenistik dönemde Küçük Medya veya Atropatena olarak adlandırılıyordu (yazar: Fransız kartograf Adrien-Hubert Brué (1839)). Tahmin ediliyor ki, Mada Devleti'nin idari yapısı, sonraları Ahameniş İmparatorluğu'nun yapısı gibi Asur-Urartu sisteminin daha da gelişmiş bir biçimi olmuştur. Muhtemelen, idari yönetime, adalet sistemine, maliye sistemine başkanlık eden satrapların yetkileri, prensip olarak Asur vilayet yöneticilerinin (bçl pehate, pehatu) yetkilerine benzerdi.
Her hâlükârda, Mada satrapları, Asur ve Urartu'nun "valilerinin" sadece biraz değiştirilmiş benzerleriydi.
Tevrat'ta ve diğer Eski Doğu kaynaklarında "Mada kralı" ve "krallarından", "Mada kralı" ve "onun yardımcıları olan krallardan" bahsedilir. Söylenenlere göre, bunlar, Mada kralının vasalları veya satraplarıydı.
Mada Devleti'nin varlığı esasen 6–8 on yıl (MÖ VII. yüzyılın sonu – VI. yüzyılın ilk yarısı) ile sınırlı olsa da, onun kuruluşunun İran Platosu ve Ön Asya kabileleri ve halklarının tarihi için büyük bir öneme sahip olduğu şüphesizdir.
Maddi zenginliklerin başlıca üreticileri genellikle özgür toplum üyeleri olmuştur. Her bir toplum üyesi aynı zamanda bir savaşçıydı. Mada toplumunun gücü büyük ölçüde bununla açıklanıyordu. Keyaksar, tam olarak bu noktaya dayanarak, kendi fetih savaşlarına başlayabilmişti.
Madalılar, Keyaksar'ın büyük fetih savaşları döneminden itibaren Doğu'nun eski kültürleri ile temas kurdular ve uzun süre olmasa da, Ön Asya'nın en önemli güçlerinden biri haline geldiler. Bölgenin sınıflı toplumları ile olan ilişkiler, Madada patriyarkal temellerin yıkılma sürecini hızlandırdı.
Samuel Butler'in 1907 yılında yayınlanan "The Atlas of Ancient and Classical Geography" adlı atlasında, Medya'nın ve onun komşuları olan Persia ve Parfiya'nın sınırları gösterilmektedir.
Medya Devleti'nin kudretine dayanan her şey hızla yıkılıyordu. Özgür toplum üyeleri ile soylular arasındaki fark, yoğun bir şekilde ortaya çıkmaya ve güçlenmeye başlamıştı. Sıradan özgür toplum üyelerinin sömürülmesi artıyor ve ülkenin ekonomik yaşamında köle emeğinin rolü büyüyordu. Köle emeğinden sadece hükümdarın mülklerinde (bu konuda Herodot'un bilgileri mevcuttur) değil, aynı zamanda soyluların mülklerinde ve tapınak arazilerinde de faydalanılıyordu. Polien, Deyok'un hükümdarlığı döneminde Madada tapınak mülklerinin bulunduğunu doğrulamaktadır.
Zerdüştçülük inancının temsilcileri ve eski geleneklerin koruyucuları olan magralar – rahipler, soylularla birlikte Mada toplumunda önemli bir güçtü. Avesta'da, magraların eski zamanlardan geniş topraklara sahip olduğu belirtilmektedir. Şüphesiz, büyük servetlerden yararlanan ve halk arasında büyük bir nüfuza sahip olan, sağlam ve organize bir güç haline gelen magralar, hükümdarların hem dış hem de iç politikasını etkiliyordu.
Sonuç olarak, toplumun önceki yapısı büyük ölçüde sarsıldı, patriyarkal temellerin yıkılması süreci hızlandı ve sınıf çatışmaları keskinleşti. Mada Devleti'nin ortaya çıkışıyla Mada soyu-tayfa ve askeri demokrasi ülkesinden eski Doğu tipi bir devlete dönüşmeye başladı.
Herodot'un verdiği bilgilere göre, Mada toplumunda sınıf mücadelesi devletin ortaya çıkışından önceki dönemlerde mevcuttu. Peygamber İsa'nın şehadetine göre, erken dönemde "gümüşü değer vermeyen ve altına aç gözlü olmayan" Madalılar, geniş bir gelişim yoluna girmişti.
Büyük fetih savaşları, görünüşte Madanı güçlendirmiş ve onu gelişmiş kölelik ilişkilerine sahip güçlü ve korkulan bir devlete dönüştürmüş olsa da, bu savaşlar aynı zamanda yaklaşan sonun başlangıcıydı. Şüphesiz, Madalıların kurduğu Mada Devleti'nin, onun kültürel-tarihi mirasının, çeşitli geleneklerin ve kurumların rolü ve önemi büyüktü.
Kısa ömrüne rağmen, Mada Devleti İran Platosu'nun sınırlarının çok uzağında bulunan pek çok kabile ve halk üzerinde etkili olmuş ve İran dünyasının kültürel ve dini merkezi haline gelmişti. Strabon'un yazdığına göre, madalılar farslarin, onların hükümdarlarının ve Asya'daki egemenlik geleneklerinin kurucularıdır. Medya dönemi, Güney Azerbaycan kabilelerinin tarihinde önemli başarılar ve çeşitli değişiklikler dönemidir. İran sakinlerinin dini yaşamında Mada magralarının rolü özellikle büyüktü.