stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Abbâsîler devrinde Aleviler
İranlılar’ın Abbâsîler’e karşı ayaklanmaları > Mukannaʿîyye mezhebi

Her şeyde ortaklığı savunan El-Mukannaʿ görünüşte tam bir Mazdekçî idi. Ortaya attığı “Eşitlikçilik Dâvası” halkın üzerinde bir yıldırım etkisi yapmış ve kitleler onun bayrağı altında hürriyete kavuşacaklarına içtenlikle inanmışlardı.
İslâm yazarları Beyazlar fırkasını dâva itibarı ile Mazdekçîlerle özdeştirdiklerinden onları “Zındik” olarak tanımladılar.
Ayrıca bakınız: Mazdekçilik
Horasanlılar’ın Abbâsîler’e karşı teşkilâtlanmaları

Abbâsîler hilafeti ele geçirmeden evvel Horasan Şiîleri ile onlara iltihak etmiş olan Taberistan ve Deylem Alavileri Ebû Müslim Horasânî’nin nüfuzundan çekindikleri için Abbâsîler’in iktidarını kabullenmişlerdi. Daha sonra ise Ebû Müslim Horasânî’nin katli üzerine ayaklanan “Ravendîler”, İslâm Sünniliğini temsil eden Abbâsîler tarafından perişan edildiler. Bunun üzerine “Taberistan ve Deylem Alavîleri” ile bütün Horasanlılar intikam almak maksadıyla birleşerek Abbâsîler’e karşı kin ve husumet beslemeye başladılar. İkinci hicrî yüzyılın ortalarında Deylem’de yeni bir önderin yıldızının parladığı görüldü. Bu, Alevîler’in en mümtaz şahsiyetlerinden Nefs’üz-Zekiyye’nin diğer kardeşi olan “Yahya bin ʿAbd Allâh” idi. H. 176 / M. 793 yılında hilâfetini ilân etti. Dehşetli bir telâşa kapılan Abbâsî Hâlifesi Hârûn er-Reşîd Bermekîler'den Fazl'ı Yahya'nın başlattığı ihtilâli bastırmakla görevlendirdi. Bermekîler ise, Alevîler'e son derece sevgi ve hürmet beslemekte ve Hârûn Reşîd’in Alevîler’e karşı yürütmekte olduğu zulüm ve baskı politikalarına şiddetle muhalefet etmekteydiler. Sonunda Fazl, Hârûn Reşîd ile Yahya’yı barıştırmayı başardı. Bütün Haşimî hanedanının imzalarını taşıyan bir imân-nâme ile “Yahya bin ʿAbd Allâh” serbes bırakıldı. Fakat, daha sonra Hârûn Reşîd sözünde durmayarak Yahya'yı öldürttü.
Ayrıca bakınız: Hârûn er-Reşîd
Alevîler’in fa’aliyetleri ve Şîʿa-i Bâtın’îyye mezhebinin Türkler arasında yayılmaya başlaması

Abbâsîler'in şiddetlenen bu mezâlimi karşısında, Alevîler neredeyse Emevîler'i arar hale gelmişlerdi. Âli Büveyh'in hüküm sürdüğü Deylem bölgesinin en meşhur dâîsi olan Hasan el-Utruş halkı Abbâsîler aleyhine isyâna teşvik etmekteyken Deylemliler'in Abbâsîler'e karşı duydukları kin ve öfke her geçen gün artmaktaydı. Abbâsîler'in Ehl-i Beyt aleyhine yürüttükleri bu tedhiş siyaseti olumsuz neticeler doğurmuş ve halk kitleler halinde Şiîliğe girmeğe başlamıştı. Bu sıralarda, Abbâsî Halifesi El Emîn’in hilâfet makamına yakışmayan tavırlarından öfkelenen halk kardeşi El Me’mûn’a taraftar oluyorlardı.
El Emin’in mağlubiyetiyle sonuçlanan iktidar kavgasından sonra Abbâsî tahtına oturan El Me’mûn hür bir fikirle yetiştirilmişti. Alevîler’in Abbâsî halifelerinden geçmişte sürekli olarak görmüş oldukları gadr ve zulmü telâfi etmeya kalkışan El Me’mûn hulefâ-i Abbâsîyye’nin pek azında bulunan serbestî ve taşıdığı hür fikirleriyle filozoflar ve diğer İmamiye Şiası ile Şîʿa-i Bâtın’îyye mensuplarına karşı sonsuz iltifatlarda bulundu. Bu devirde ilmî nüfuzu ile büyük şöhret kazanan Ebû Câ’fer Tusî’nin fıkıh, tefsir ve bilhassa mukaddes metinlerin te’vili alanında yayınlamış olduğu eserleri muâsır ulemâ arasında hürmetle elden ele dolaşmaktaydı. El Me’mûn’nun hilâfete geçtiğinde, izlediği ılımlı siyasetiyle Horasan’daki Türkler arasında İslâmiyetin yayılmasını teşvik etmeye başladı. Türk dostluğu ile tanınan Esed bin Saman’nın oğulları Maverâünnehir ve Herat yöneticiliklerine atandılar. Bu teşvikkâr fa’aliyetlerin bir semeresi olarak İslâmiyet Oğuz Türkleri arasında sür’atle yayılmaya başladı. Merv şehri civarındaki Oğuzlar’ın tamamı İslâmîyeti kabul ettiler. Bu sırada, Karluklar, Oğuzlar ve Batı Türklerinden birçok kabile Şaş ve Farab’ın çevresindeki bereketli ovalara inmekteydiler. Mezhebî kanaatlerinde daha serbest olan bu halife Alevîler’e karşı da daha müsamahakâr bir tutum sergilemekteydi. Halifenin izlediği bu ılımlı siyâset sayesinde Şîʿa-i Bâtın’îyye dâîleri de Türkistan’ı karış karış dolaşmakta, ve bu yeni mezhebin Türk kabileleri arasında yayılabilmesini kolaylaştırmak amacıyla her türlü dinî eğilimlere uygun bir ortam hazırlamakla uğraşmaktaydılar. Eski Türk ve Moğol inançlarıyla “Şîʿa-i Bâtın’îyye” arasında çok sıkı ilişkiler kuruldu. Hattâ “Râfi bin Leys” isyânında, bütün bu fırkalar ile Şaş, Hocend, Buhârâ, Harezm'deki Dokuz Oğuzlar, Karluklar ve Tibetliler hep birlikte ayaklandılar. Bu çeşit başkaldırmaların, göçebe Oğuzlar arasında Ehl-i Sünnet akidelerinden farklılaşan Bâtınî toplulukların gelişimine büyük katkıları olmuştu.
Ayrıca bakınız: Emin (Abbasi) ve Memun (Abbasi)
Türkler’in ordu ve saraylardaki seçkin yeri

Irak'ta çıkan ihtilâl ile bütün bu bölgelerden Arapların sürülmeleri ve tüm Emevî memurlarına yol verilmesi ve neticede “Hanedan-î Ehl-i Beyt” adına ayaklanarak nihâyetinde Abbâsîler’in hilâfet makâmını ele geçirmelerinde baş rôlü oynayan da yine Türkler olmuştu. Sonunda, bu kadirşinaslığı takdir eden Abbâsî halifeleri Türkler hakkında unutulmaz minnettarlık hisleri duydular. Hattâ Halife Mansûr divândan Arap isminin kaldırılması ve yerine “Türk” yazılmasını emretti. Türkler’i hilâfet makâmına daha sıkı bağlamak için halifeler onların İslâmiyetine çok önem verdiler. Özellikle Harun Reşid’in bir Türk cariyesinden doğan oğlu Halife El Me’mûn bununla başlı başına meşgul oldu. El Me’mûn’nun Horasan valiliği esnasında oralara göç eden Türkmen boylarıyla birçok Oğuz ve Kanıklı Türklerini maiyetine almıştı. Me’mûn’dan sonra hilafete geçen Harun Reşid’in üçüncü oğlu Abbâs El-Mu’tâsım Billâh’ın annesi de Türk’tü. Bu kadın oğluna çok kuvvetli bir milliyet duygusu aşıladı. Türkler’in doğruluğu, fedakârlığı ve temiz yürekliliği bütün Araplar’ca da i’tiraf edilmişti.
Ayrıca bakınız: Mutasım (Abbasi)
Türkler arasında Müslümanlığın sür’atle yayılmaya başlaması

Kâşgar’da oturan “İlk Han” iktidarının kurucusu Abd’ûl-Kerîm Sâtuk Buğra Han’ın maiyetinden iki yüz bin çadır halkı İslâm olmuştu. H. 346, M. 958 tarihinde Tibet yaylâsında yaşayan Şâmânî Türkler de Arslan bin Kâdir Han’ın yönetimi altına girdi. Arslan bin Kâdir Han’ın İslâma dâvetini kabul eden on bin çadır halkı Müslüman oldu. Artık muhtelif Türk aşîretleri birbirlerini görerek İslâma girmeye başlamışlardı. Türk devletlerinden olan Tolunoğulları, Akşitler, Gazneliler gibi Selçuklu Hanedanı da Abbasiler’in resmi mezhebi olan Sünnilik aleyhinde bir cephe oluşturmaktan kaçındılar. Bu Türk devletlerin hükümdarları “Es-Sultân’ûl-Galib”, En-Nâsır'ed-Dîn”, Es-Sultân'ûl-Kâhir” gibi lâkaplar ile anılıyordu.
Ayrıca bakınız: Türkler, Kâşgar, Mülûk Bâvendîyye, İslâmiyet ve Satuk Buğra Han
The Witcher: Blood Origin

| The Witcher: Blood Origin |
| --- | --- |

Tür:  Fantezi  Dram  Aksiyon  Macera 
Proje tasarımcısı: Declan de Barra
Uyarlama: The Witcher –Andrzej Sapkowski
Yönetmen:  Sarah O’Gorman  Vicky Jewson 
Başrol:  Sophia Brown  Laurence O'Fuarain  Michelle Yeoh  Lenny Henry  Mirren Mack  Nathaniel Curtis  Dylan Moran 
Ülke:  Polonya 
Dili: İngilizce
Sezon sayısı: 1
Bölüm sayısı: 4
Yapım
Yönetici yapımcı:  Declan de Barra  Sean Daniel  Jason Brown  Tomasz Bagiński  Jarosław Sawko  Lauren Schmidt Hissrich  Matt O'Toole 
Yapım şirketi:  Hivemind  Platige Image 
Yayın bilgileri
Kanal: Netflix


The Witcher: Blood Origin Andrzej Sapkowski'nin The Witcher kitap serisinden uyarlanan fantezi türündeki yeni bir mini dizidir. Netflix'in The Witcher dizisinin önbölümü olarak yayınlandı.
Dizi açıklaması

The Witcher dizisinden, Rivyalı Geralt'tan 1.200 yıl önceki elf dünyasında geçen hikâyede canavarların, insanların ve elflerin dünyalarının "Kürelerin Birleşimi" olayı ile birleşmesiyle ilk Witcherların ortaya çıkışı ve çöküşünden önceki eski Elf uygarlığı anlatılacak.
Oyuncu kadrosu

Sophia Brown - Éile. Gezgin bir müzisyen olmak için Kraliçe'nin muhafızlarından ayrılan bir savaşçı.
Laurence O'Fuarain - Fjall. Bir kralı korumaya yemin etmiş savaşçı klanında doğan ancak yeminin bozarak intikam arayışında olan birisi
Michelle Yeoh - Scian. Halkından çalınan kılıcı geri almaya çalışan hayalet-elf kabilesinin son üyesi
Lenny Henry - Chief Druid Balor
Mirren Mack - Merwyn
Nathaniel Curtis - Brían
Dylan Moran - Uthrok One-Nut
Jacob Collins-Levy - Eredin
Lizzie Annis as Zacaré
Huw Novelli - Callan "Brother Death"
Francesca Mills - Meldof
Amy Murray - Fenrik
Zach Wyatt - Syndril
Aidan O'Callaghan - Kareg
Yapım aşaması

Temmuz 2020'de Netflix'ten, Andrzej Sapkowski'nin kitap serisinden uyarlanacak altı bölümlük mini dizinin yapımına onay verdiği açıklandı. Dizi sorumlusu olarak Declan de Barra işe alındı. Ocak 2021'de Jodie Turner-Smith'in katıldığı, Mart ayında ise Laurence O'Fuarain katılacağı açıklandı, ancak Nisan ayında Jodie Turner-Smith, takviminin uyuşmaması nedeniyle ayrılmak zorunda kaldı. Temmuz ayında Michelle Yeoh'nin katıldığı açıklandı ve Sophia Brown Turner-Smith'ten boşalan rolü devraldı.
Dizi çekimleri Ağustos 2021'de Birleşik Krallık'ta başladı ve Lenny Henry, Mirren Mack, Nathaniel Curtis ve Dylan Moran olmak üzere yeni oyuncular açıklandı. De Barra, Kasım 2021'de çekimlerin tamamlandığını ve yapım sonrası aşamasına geçildiğini duyurdu.
Tanıtım

Dizinin ilk fragmanı, 17 Aralık 2021'de The Witcher'ın 2. sezon final bölümünün kapanış jeneriğinin ardından yayınlandı.
Kaynak

↑  Fullerton, Huw (20 Aralık 2021). "The Witcher - Blood Origin release date rumours: Cast, plot, trailer and latest news". Radio Times. 27 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
1 2 3  Romano, Nick (8 Kasım 2021). "The Witcher: Blood Origin creator explains how spin-off will explore a 'pre-colonized world' of elves". ew. 8 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
↑  Liu, Narayan (20 Eylül 2021). "The Witcher: Blood Origin Set Photo Debuts An All-New Character". CBR. 21 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2021.
1 2 3 4 5 6 7 8  Wiseman, Andreas (16 Ağustos 2021). "'The Witcher: Blood Origin': Lenny Henry, Mirren Mack, Nathaniel Curtis, Dylan Moran Among Cast To Join Netflix Prequel Series; Filming Underway In UK". Deadline. 16 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
↑  Sarrubba, Stefania (16 Ağustos 2021). "It's A Sin's Nathaniel Curtis and Sir Lenny Henry join The Witcher: Blood Origin prequel show". Digital Spy. 16 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
1 2  Hermanns, Grant (8 Kasım 2021). "Witcher: Blood Origin Has Definitive End But Could Continue, Says Showrunner". Screen Rant. 8 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
↑  Tassi, Paul (27 Temmuz 2020). "Netflix Announces 'The Witcher: Blood Origin,' A New Live-Action Prequel Series". Forbes. 18 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
↑  Andreeva, Nellie (25 Ocak 2021). "'The Witcher: Blood Origin': Jodie Turner-Smith To Star In Netflix's 'Witcher' Prequel Series". Deadline Hollywood. 25 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
↑  Grater, Tom (26 Mart 2021). "'The Witcher: Blood Origin' Casts 'Vikings' Actor Laurence O'Fuarain In Leading Role". Deadline Hollywood. 26 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
↑  Andreeva, Nellie (7 Nisan 2021). "Jodie Turner-Smith Exits 'The Witcher: Blood Origin' Netflix Limited Series Due To Scheduling Issue". Deadline Hollywood. 8 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
↑  Wiseman, Andreas (8 Temmuz 2021). "'The Witcher: Blood Origin': Sophia Brown To Star With Laurence O'Fuarain & Michelle Yeoh In Netflix Fantasy Series, Filming To Begin In The UK In August". Deadline Hollywood. 3 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
↑  Bishop, Rollin (21 Kasım 2021). "The Witcher: Blood Origin Wraps Filming". Comic Book. 21 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
↑  Patches, Matt (17 Aralık 2021). "The Witcher season 2 ends with a trailer for Netflix's apocalyptic prequel, Blood Origin". Polygon. 26 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
↑  Oddo, Marco Vito (17 Aralık 2021). "'The Witcher: Blood Origin': First Trailer Reveals Upcoming Prequel Series". Collider. 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
Rio de Janeiro Botanik Bahçesi

Rio de Janeiro Botanik Bahçesi’nin ortasında yer alan süs havuzu
Rio de Janeiro Botanik Bahçesi (arka planda Kurtarıcı İsa Heykeli görünmektedir.)
Rio de Janeiro Botanik Bahçesi (Portekizce: Jardim Botânico do Rio de Janeiro) Brezilya'nın Rio de Janeiro şehrinin güney bölgesi olan Zona Sul'daki Jardim Botânico'da yer alan bir botanik bahçesidir.
Botanik bahçesinde hem Brezilya'ya hem de ülke dışına ait flora yer almaktadır. Bazıları tükenme tehlikesi olan yaklaşık 6,500 bitki türü 54 hektarlık alana yayılmıştır. Bahçede birkaç adet sera da yer almaktadır. Bahçe sadece botanik alanda değil de tarihi, sanatsal ve arkeolojik öneme de sahiptir. Bünyesinde yer alan araştırma merkezi Brezilya'nın en geniş kapsamlı ve botanik alanda uzmanlaşmış ve 32.000 yayından oluşan bir kütüphaneyi barındırır.
Bahçe 1808 yılında Portekiz Krallığı ve dönemin Brezilya Krallığı'nın kralı olan VI. João tarafından kuruldu. Orijinal olarak Antiller'den getirtilen hindistancevizi, karabiber ve tarçın gibi bitkileri Brezilya'ya adapte etme amacını güden bu bahçe 1822 yılında halka açıldı. Günümüzde 25 Aralık ve 1 Ocak tarihleri haricinde her gün gündüzleri halkın ziyaretine açıktır.
Tamamı 140 hektarlık alana yayılan bahçe Corcovado Dağı'nın hemen eteğinde ve Kurtarıcı İsa Heykeli'nin sağı alt kısmına doğru bir bölgede yer almaktadır. Hem tropikal hem de tropikal olmayan birçok bitkiyi ve ağacı bünyesinde barındırmaktadır. Parkta 900 adet farklı palmiye ağacı türü bulunur. Parkın girişinde yaklaşık 750 metre uzunluğunda 134 palmiye ağacının sağlı sollu dikildigi Kraliyet Palmiye Yolu yer almaktadır.. Parkın korunması ve bakımı  Patrimônio Histórico e Artístico Nacional tarafından yapılır. UNESCO 1992 yılında bu parkı biyosfer koruma alanı ilan etmiştir.
Vidigal (favela)

Rio de Janeiro şehrinde yer alan bir favela olan Vidigal sol tarafta yer almaktadır. Sağdaki yüksek katlı bina Sheraton Rio Oteli’dir.
Vidigal Brezilya'nın Rio de Janeiro şehrinde yer alan bir faveladır. Şehrin güneyindeki Zona Sul bölgesinde yer alan bu faveladan Ipanema plajı ve Ilhas Cagarras görülebilir. Vidigal Leblon ve São Conrado mahalleri arasında yer almaktadır. Bu favela İki Erkek Kardeş anlamına gelen Morro Dois Irmãos dağının yamacında kurulmuştur. Şehrin suç oranının en yüksek olduğu bölgelerinden birisidir. Geçmişte uyuşturucu baronlarının hem kendi aralarında, hem de polis ile sık sık çatışmaların olduğu bir bölgedir.
General Dynamics F-111 Aardvark

| F-111 |
| --- | --- |

Türü: Taktik avcı/bombardıman
Ulusal köken:  ABD
Üretici: General Dynamics
İlk uçuş: 21 Aralık 1964
Hizmete giriş: 18 Temmuz 1967
Hizmetten çıkış: F-111F: 1996   EF-111A: 1998 F-111C: 2010
Durumu: Hizmet dışı
Üretim sayısı: 563
General Dynamics F-111, 1960'larda tasarlanmış orta menzilli stratejik bombardıman, keşif ve taktik saldırı hava aracı. Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri (USAF) modelleri resmi olarak Aardvark takma ismini taşımaktaydı. 1998'de USAF bu uçakları emekliye ayırdı. Avustralya F-111'lerinin takma adı "domuz"dur. Rus muadili Mikoyan-Gurevich MiG-23'dir.
1960'larda Robert McNamara'nın TFX Programı kapsamında General Dynamics tarafından geliştirilen F-111, değişken kanatlı kanatlara, art yanmalı turbofan motorlara ve düşük seviyeli, yüksek hızlı uçuş için otomatik arazi takip radarına öncülük etti. Tasarımı daha sonraki değişken kanatlı uçakları etkiledi. F-111, ilk geliştirme sırasında büyük ölçüde motorlarla ilgili sorunlar yaşadı. Amerika Birleşik Devletleri Donanması'na yönelik bir savaş uçağı çeşidi olan F-111B üretimden önce iptal edildi; uzun menzilli müdahalede de dahil olmak üzere uçak gemisi tabanlı roller için tasarlanmıştı. FB-111A stratejik bombardıman uçağı ve EF-111A savaş uçağı gibi çeşitli özel modeller de geliştirildi. Dizaynı özellikle Sovyet mühendisler için ilham verici oldu, dönemi için sıra dışı olan teknolojisi de günümüzde standartları belirledi.
USAF elindeki F-111'leri orta menzilli nokta bombardımanları için F-15E Strike Eagle modelleri ile, süpersonik bombardıman rolü için de B-1 Lancer'ler ile değiştirmiştir. Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAAF) ise elindeki F-111'leri 2010 yılında hizmet dışına çıkarmıştır.
Rosenquists F-111

James Rosenquist: F-111 , Museum of Modern Art, New York
right picture7 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
F-111 (1-4)7 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Wikimedia Commons'ta General Dynamics F-111 Aardvark ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 7577940-7  LCCN: sh85046726  NARA: 10662694  NLI: 987007565468705171
Vala Önengüt

| Vala Önengüt |
| --- | --- |
Doğum: 28 Aralık 1928 Bünyan, Kayseri, Türkiye
Ölüm: 10 Aralık 1997 (68 yaşında) İstanbul, Türkiye
Milliyet:  Türkiye
Meslek: Tiyatrocu, seslendirme sanatçısı, şair ve senarist

Vala Önengüt (28 Aralık 1928, Bünyan, Kayseri - 10 Aralık 1997 İstanbul), tiyatrocu, seslendirme sanatçısı, şair ve senarist.
Sanat yaşamına 11 yaşında İstanbul Şehir Tiyatrosu'nda başladı. Bir ara TRT'de satranç programı da sunmuştur. Özellikle Yul Brynner'ı uzun yıllar başarıyla seslendirmiştir.
1928 yılında Kayseri'nin Bünyan ilçesinde doğdu. 11 yaşındayken İstanbul Şehir Tiyatrosu’nun çocuk bölümünde tiyatro yaşamına başladı. 1944'te Avni Dilligil yönetimindeki Ses Tiyatrosu'nda, Delidolu oyunundaki fotomuhabiri rolü ile tam profesyonelliğe başlar. Avni Dilligil’in Ses Tiyatrosu’ndan sonra yine Avni Dilligil’in kurduğu Avni Dilligil-Nevin Seval Tiyatrosu ile tiyatro yaşamına devam ederken, 1945'te Devlet Konservatuvarı imtihanını kazanarak Ankara’ya gider. 1946 baharında Avni Dilligil’in yazdığı bir mektuptan etkilenerek eğitimini yarıda bırakıp İzmir Şehir Tiyatrosu’nun kuruluşuna katılır. 28 Şubat 1946’da August Strindberg’in “Suçlu mu” oyununda İzmir Şehir Tiyatrosu'nun ilk oyunundaki yerini alır. Sonra İstanbul'a döner ve dublaja başlar. Yul Bryner ve John Wayne’e uzun yıllar ses veren Vala Önengüt bu arada sesinin bas tonundan yararlanarak Devlet Opera ve Balesi'nde korist olarak da görev alır. Md. Butterfly, Carmen vb. operalarda Ruhi Su ve Muammer Esi gibi dev sanatçıların arasında bas partisyonlar okur. 1958’de İstanbul Oda Tiyatrosu’nu kurar ve Nazım Hikmet’in “İnek” adlı oyunu ile turneler yapar. Sonrasında da birçok bulvar oyunları ve tiyatrolar kurup turnelere çıkan sanatçı, Genco Erkal'ın Dostlar Tiyatrosu'nda iki sezon sahneye çıkar. Pekcan Koşar ve Alev Sezer gibi isimlerin dublaj eğitmenliğini yaptı. İstanbul Devlet Tiyatrosu'nda misafir oyuncu olarak görev alır ve 1997 yılında hayata gözlerini yumar.
Seslendirme

On Emir (1956) Yul Brynner (Sinema Dublajı)
Vahşi Mücadele (1957) Burt Lancaster  (TRT dublajı)
Will Penny: Yalnız Kovboy Charlton Heston (TRT dublajı)
Taras Bulba (1962) Yul Brynner   (TRT dublajı)
High Noon (1952) Gary Cooper   (TRT dublajı)
Ömer Muhtar (1981) Oliver Reed
10 to Midnight (1983) Charles Bronson
of mice and Men (1939) Lon Chaney Jr.
Kardeşim Benim (1983) Seslendirme Yönetmeni
Tosun Paşa (1976) Oktar Durukan
İnek Şaban (1978) Osman F. Seden
Dünyayı Kurtaran Adam (1982) Aytekin Akkaya
Sahte Kabadayı (1976) Yavuz Selekman
Korkusuz Cengaver (1976) Tarık Şimşek
Tutku İmparatorluğu (1976) Aoi Nakajami
İntikam Yumruğu (The Iron Man) 1973 Jimmy Wang Yu (Sinema Dublajı)
Tarkan Gümüş Eyer (1970) Altan Günbay
Askerin Türküsü (1959) Vladimir İvaşov (TRT dublajı)
Cowboy (1958) Glenn Frod (TRT dublajı)
Batıda Kan Var (1968) Charles Bronson (Sinema Dublajı)
Firar (1975) Charles Bronson (Sinema Dublajı)
Gümüş Mızrak (Xue lian huan) (1977) Jimmy Wang Yu (Sinema Dublajı)
Satürn 3 (1980) Kirk Douglas (Sinema Dublajı)
Belalı Oyun (1980) The Young Master Jackie Chan (Sinema Dublajı)
Asların Ası (1982) L'as des as Jean- Paul Belmondo (Sinema Dublajı)
Generallerin Gecesi (1967) The Night Of The Generals Peter O'Toole (Sinema Dublajı)
Cinnet (1972) Frenzy Jon Finch (Sinema Dublajı)
Ahtnalar

Başlığın diğer anlamları için Ahtna (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |
[[Dosya:Ahtna lang.png  Ahtna coğrafyası (kırmızı) ile komşuları:  1. Supikler; 4. Denağinalar; 8. Aşağı Tananalar;  11. Tanakroslar; 12. Yukarı Tananalar;  15. Eyaklar; 16. Tlingitler|frameless]]
Toplam nüfus
650 

Önemli nüfusa sahip bölgeler
 Alaska: 650
Diller
Ahtnaca, İngilizce
Din
Hristiyanlık (Rus Ortodoks), Animizm / Şamanizm
Ahtnalar, Ahtna Atabaskları ya da Ahtna Kızılderilileri (Ahtnaca ‘Atnahwt’aene «Copper Nehri ahalisi», Koht'aene «Kızılderili»; İngilizce: Ahtnas, Ahtna Athabascans, Ahtna Indians, Ahtena, Atna, Atnah, Ahtna-kohtane, Atnatana, Nabesna, Copper River; Rusça медновцы Mednovtsı), Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska eyaletinin güneydoğusunda Copper Nehri civarında yaşayan, avcı ve toplayıcı, yarı göçebe, anasoylu, önceleri animist ya da şamanist iken sonradan Ortodoks Hristiyan olan Alaska Atabasklarından Kızılderili halkı. Alaska'daki en büyük dördüncü Atabask halkı olup, Yukarı, Batı, Merkezî ve Aşağı Ahtnalar olmak üzere dört ana lehçe grubuna ayrılırlar. En yakın akrabaları dilce birlikte üstgrup oluşturan Denağinalardır. Alaska Yerli Dil Merkezine göre 650 kişilik etnik (‘Atnahwt’aene) nüfustan 25 kadarı anadillerini (‘Atnakenaege’) konuşabiliyor. Ahtnalarla Avrupalıların ilk karşılaşması Rus İmparatorluğuna bağlı Rus Alaskası (1733 – 1867) döneminde 1783 yılında Copper Nehrine gelen Ruslarla olmuştur. Batılılarca ilk Ahtnaca kelime 1787 yılında kaydedilmiştir. Geçmişte Rus-Amerikan ve Hudson's Bay Company şirketindeki Avrupalı kürk tüccarlarıyla yoğun olarak ticaret yaparken, günümüzde daha çok avcılık, balıkçılık ve mevsimlik istihdamdan oluşan karma ekonomi görülür.
Adlandırma

Ahtna (Ahtena, Atna, Atnah, Ahtna-kohtane, Atnatana) adı Aşağı Ahtnaların kendilerini ifade ederken kullandıkları ‘Atnahwt’aene («Copper Nehri ahalisi / residents of the Copper River») adlandırmasından gelir ve Ahtnaca ad köken olarak ‘Atna’tuu («Copper Nehri / Copper River») yer adına dayanır. Ahtnalar kendilerini ve diğer Kızılderilileri Koht'aene olarak adlandırırlar.
İngilizce Copper River Indians ve Copper River Athabascans adı Rusça Медновцы ve Медновский (eski yazı: Мѣдновский) adlandırmasına dayanır. İngilizce Copper Nehri («Bakır Nehri») adı da Rusça aynı anlamdaki Медная река (eski yazı: Мѣдная рѣка) kelimesinden çeviridir.