stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2012 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Norveç

|  2012 Eurovision Şarkı Yarışması  |
| --- | --- |
Ülke:  Norveç
Seçim süreci
Seçim adı: Melodi Grand Prix 2012
Seçim tarih(ler)i: Yarı-final 21 Ocak 2012 28 Ocak 2012 4 Şubat 2012 Final 11 Şubat 2012
Seçilen yarışmacı(lar): Tooji
Seçilen şarkı: "Stay"
Eurovision Şarkı Yarışması'nda Norveç
◄2011  2013►
Norveç, 2012 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılacak kişiyi belirleyecek "Melodi Grand Prix 2012" kamusal yayın kurumu olan NRK tarafından yapılmaktadır.
Melodi Grand Prix 2011

| Gün | Şehir | Yer | Eleme |
| --- | --- | --- | --- |
| 21 Ocak | Brekstad | Ørland Hovedflystasjon | Yarı-final 1 |
| 28 Ocak | Larvik | Arena Larvik | Yarı-final 2 |
| 4 Şubat | Florø | Florø Idrettssenter | Yarı-final 3 |
| 11 Şubat | Oslo | Oslo Spektrum | Final |
Yarı-finaller > Yarı-final 1

| Sıra | Şarkıcı | Şarkı | Söz Yazarı (l)/Müzik (m) | Sonuç | Derece |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Irresistible feat. Carlprit | "Elevator" | Anne Wik (m & l), Nermin Harambasic (m & l), Ronny Svendsen (m & l), Robin Jenssen (m & l), Carl Pritt (l) | Out |  |
| 2 | Kim André Rysstad | "Så vidunderlig" (So wonderful) | Elin Nygård (m & l) | Out |  |
| 3 | Reidun Sæther | "High On Love" | Thomas G:son (m & l), Tommy Berre (m & l), Ovidou Jacobsen (m & l) | Final | 3 |
| 4 | Rudi Myntevik | "You Break It, You Own It" | Rune Berg (m & l), Asbjørn Ribe (m & l) | Out |  |
| 5 | Lisa Stokke | "With Love" | Lisa Stokke (m & l), Johanna Demker (m & l), Anita Lixel (m & l), Tommy Berre (m & l) | Out |  |
| 6 | United | "Little Bobbi" | John Lundvik (m & l), Philip Halloun (m & l), Thomas Felberg (m & l) | Out |  |
| 7 | Nora Foss al-Jabri | "Somewhere Beautiful" | Christian Ingebrigtsen (m & l), Eivind Rølles (m & l) | Final | 1 |
| 8 | The Carburetors | "Don't Touch The Flame" | Stian Krogh (m), Christopher Lindahl (m & l), Per Gunnar Lund-Vang (l) | Final | 2 |
Yarı-finaller > Yarı-final 2

| Sıra | Şarkıcı | Şarkı | Söz Yazarı (l)/Müzik (m) | Sonuç | Derece |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Cocktail Slippers | "Keeps On Dancing" | Cocktail Slippers (m & l) | Out |  |
| 2 | Isabel Ødegård | "I've Got You" | Thomas Helland (m & l), Isabel Ødegård (l) | Out |  |
| 3 | Tommy Fredvang | "Make It Better" | Tommy Fredvang (m & l), Hanne Sørvaag (m & l), Tommy Berre (m & l) | Final | 2 |
| 4 | Rikke Lie | "Another Heartache" | Rikke Lie (m & l), Maria Marcus (m & l), Niclas Lundin (m & l) | Out |  |
| 5 | Malin Reitan | "Crush" | Beyond51 (m & l) | Final | 3 |
| 6 | Plumbo | "Ola Nordmann" | Lars Erik Blokkhus (m), Glenn Hauger (l) | Final | 1 |
| 7 | Minnie-Oh | "You And I" | Monica Johansen (m & l) | Out |  |
| 8 | Rikke Normann | "Shapeshifter" | Silya Nymoen (m & l), Rikke Normann (m & l) | Out |  |
Yarı-finaller > Yarı-final 3

| Sıra | Şarkıcı | Şarkı | Söz Yazarı (l)/Müzik (m) | Sonuç | Derece |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Tooji | "Stay" | Tooji (m & l), Peter Boström (m & l), Figge Boström (m & l) | Final | 2 |
| 2 | Marthe Valle | "Si" | Marthe Valle (m & l) | Out |  |
| 3 | Petter Øien | "Things Change" | Petter Øien (m & l) | Final | 1 |
| 4 | Yaseen & Julie Maria | "Sammen" | Sigve Bull (m & l), El Axel (m & l) | Final | 3 |
| 5 | Håvard Lothe Band | "The Greatest Day" | Håvard Lothe (m & l) | Out |  |
| 6 | Silya Nymoen | "Euphoria" | Silya Nymoen (m & l) | Out |  |
| 7 | The Canoes | "Seemed Like A Good Idea At The Time" | Arne Hovda (m & l), Erik Norvald Røe (m & l), Christopher Barron Gross (m & l), Hans Petter Aaserud (m & l) | Out |  |
| 8 | Lise Karlsnes | "Sailors" | Lise Karlsnes (m & l), Thomas Eriksen (m) | Wildcard |  |
Final

| Sıra | Şarkıcı | Şarkı | Söz Yazarı (l)/Müzik (m) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Tooji | "Stay" | Tooji (m & l), Peter Boström (m & l), Figge Boström (m & l) |
| 2 | Reidun Sæther | "High On Love" | Thomas G:son (m & l), Tommy Berre (m & l), Ovidou Jacobsen (m & l) |
| 3 | Lise Karlsnes | "Sailors" | Lise Karlsnes (m & l), Thomas Eriksen (m) |
| 4 | Plumbo | "Ola Nordmann" | Lars Erik Blokkhus (m), Glenn Hauger (l) |
| 5 | Malin Reitan | "Crush" | Beyond51 (m & l) |
| 6 | Nora Foss al-Jabri | "Somewhere Beautiful" | Christian Ingebrigtsen (m & l), Eivind Rølles (m & l) |
| 7 | The Carburetors | "Don’t Touch The Flame" | Stian Krogh (m), Christopher Lindahl (m & l), Per Gunnar Lund-Vang (l) |
| 8 | Petter Øien & Bobby Bare | "Things Change" | Bobby Bare (m & l) |
| 9 | Yaseen & Julie Maria | "Sammen" | Sigve Bull (m & l), El Axel (m & l) |
| 10 | Tommy Fredvang | "Make It Better" | Tommy Fredvang (m & l), Hanne Sørvaag (m & l), Tommy Berre (m & l) |
| Sıra | Şarkıcı | Şarkı | Söz Yazarı (l)/Müzik (m) | Jüri | H> oylaması | Toplam | Derece |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Plumbo | "Ola Nordmann" | Lars Erik Blokkhus (m), Glenn Hauger (l) | 10,000 | 51,868 | 61,868 | 4 |
| 2 | Nora Foss al-Jabri | "Somewhere Beautiful" | Christian Ingebrigtsen (m & l), Eivind Rølles (m & l) | 24,000 | 66,046 | 90,046 | 2 |
| 3 | Petter Øien & Bobby Bare | "Things Change" | Bobby Bare (m & l) | 8,000 | 71,685 | 79,685 | 3 |
| 4 | Tooji | "Stay" | Tooji (m & l), Peter Boström (m & l), Figge Boström (m & l) | 18,000 | 137,480 | 155,480 | 1 |
Eurovision

Norveç, yarışmaya İkinci yarı-finalden başlayacak.
Seda Kaçan

| Seda Kaçan |
| --- | --- |
Ulus: Türk
Doğum: 1993 Kırklareli, Türkiye
İlk sezonu: 2022
Takımı: Bitci Racing Team AMS
2023 Türkiye Pist Şampiyonası
Araç numarası: 5
Yarış başlangıcı: 4
Birincilik: 1
Podyum: 2
Seda Kaçan (d. 1993 Kırklareli, Türkiye), Türk yarış pilotu. 1992 yılında yarışan Ann Tahincioğlu'ndan sonra ülkenin ikinci kadın otomobil yarışı sürücüsüdür. Aynı zamanda Türkiye'nin ilk yarış kazanan kadın sürücüsüdür.
Erken yaşamı ve kariyeri

Seda Kaçan, 1993 yılında Kırklareli'de doğdu. Babası subay, annesi ise okul öğretmenidir. Yüksek öğrenimini Yıldız Teknik Üniversitesi'nde endüstri mühendisi olarak tamamladı. Çok uluslu Doritos ve PepsiCo şirketlerinde marka yöneticisi olarak çalışmaktadır.
Erken yaşamı ve kariyeri > Spor kariyeri

Yarış kariyerinin başında Kaçan, etrafındakiler tarafından bunun bir erkek sporu olduğu söylenerek engellendi. Eğitimin ardından motor sporları kariyerine nispeten geç bir yaş olan 27 yaşında başlamaya karar verdi.
Kaçan, Türkiye Karting Şampiyonası'nda bir sezon birincilik elde ettikten sonra, Türkiye Otomobil Sporları Federasyonu (TOSFED) tarafından düzenlenen 2022 Türkiye Pist Şampiyonası ilk ayağında Ann Tahincioğlu'ndan sonra 30 yıl aradan sonra ikinci Türk kadın sürücü olarak çıkış yaptı. 18-19 Haziran tarihlerinde İzmir Ülkü Park'ta düzenlendi. Bitci Racing Team AMS adına işvereninin sponsorluğunda 5 numaralı Audi TT ile yarışan Kaçan, ilk turu altıncı sırada tamamlarken, rövanşta beşinci sıraya yükseldi. İzmit Körfez Pisti'nde düzenlenen şampiyonanın ikinci turunda ise üçüncü oldu.
Kaçan ilk yarışını şöyle hatırlıyor: "Pole pozisyonunda başlamak çok heyecan vericiydi, çünkü şampiyonada en yavaş sürücünün önde yarıştığı 'ters sıralama düzeni' uygulanıyor". Dahası, "arkasındaki canavarlar tarafından kovalandığını hissetti. Bu yüzden yarışı kazanmaktan çok işin öğrenme kısmına odaklandı".
Kaçan, 2023 Türkiye Şampiyonası'nda iki kez podyuma çıktı. 2023 yılında İzmit Körfez Pisti'nde şampiyonanın ilk ayağını yeni yarış arabası Audi RS3 DSG ile kazandı. Türkiye'nin yarış kazanan ilk kadın sürücüsü oldu. 2023 Şampiyonası her biri iki ayaklı beş turdan oluşuyor. "Süper" ve "Maxi" olmak üzere iki kategoride toplam on iki otomobil yarışmaktaydı.
Kaçan, 2023 Türkiye Pist Şampiyonası'nda ilk zaferini elde ederek ulusal şampiyonayı ikinci sırada tamamladı.
Daha sonra Mola Circuit'te düzenlenen 2023 TCR İtalya Şampiyonası final turunda çıkış yaparak uluslararası devre yarışmalarında ilk Türk kadın sürücü oldu.
2024 yılında, Genel, DSG ve Gen-1 olmak üzere üç sınıfta, iki farklı yarış sürücüsüyle iki kez birer saat süren, dört ayaklı bir gezi otomobili yarışı olan TCR Avrupa Dayanıklılık serisi kuruldu. Texaco AMS Takımına katıldı ve ilk tam zamanlı uluslararası sezonunda Audi RS3 DSG ile yarıştı.
Tarnos

| Tarnos |
| --- | --- |
Komün
Ülke: Fransa
Bölge: Nouvelle-Aquitaine
İl: Landes
Yüzölçümü
 • Toplam: 26.26 km²
Nüfus (2016)
 • Toplam: 12.673
 • Yoğunluk: 480/km²
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAYS)
Tarnos'un şehir sınırı işareti.
Tarnos Fransa'nın Nouvelle-Aquitaine bölgesine bağlı Landes ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 12,673'tür.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb15259254w (data)  MusicBrainz: 7a9f1be7-297d-46c1-a4cd-35f28e348d7b  VIAF: 246626586
Antik Roma

"Romen" ve "Romenler" buraya yönlendirilmektedir. Romanyalılar için Rumenler sayfasına bakınız. Romanlar için Çingeneler sayfasına bakınız. Latin dillerini konuşan halklar için Latin halkları sayfasına bakınız.
Başlığın diğer anlamları için Roma sayfasına bakınız.
Kronolojik olarak hâkimiyet altındaki topraklar
  Roma Krallığı  Roma Cumhuriyeti  Roma İmparatorluğu  Batı Roma İmparatorluğu  Doğu Roma İmparatorluğu
Antik Roma, MÖ 9. yüzyılda İtalya Yarımadası'nda kurulan Roma şehir devletinden doğarak tüm Akdeniz'i çevreleyen bir imparatorluk hâline gelen medeniyetin adıdır. Yaklaşık 2.200 yıl boyunca varlığını sürdürmüş olan Roma uygarlığı bir monarşiden oligarşi ve cumhuriyetin bileşimi bir demokrasiye ve daha sonra da otokratik bir imparatorluğa dönüşmüştür.
Fetih ve asimilasyon yollarıyla Batı Avrupa ve Akdeniz'i çevreleyen bölgede egemen olan Roma İmparatorluğu, iç istikrarsızlıkların ve özellikle de göçebe toplulukların akınlarıyla yıpranmaya başlamıştır. Bu etkiler sonucunda Hispania, Galya ve İtalya'yı içine alan Batı Roma İmparatorluğu 5. yüzyılda bağımsız krallıklara bölündü. İmparatorluğun batı kesiminin dağılması, tarihçiler tarafından Antik Çağlar'ın sonu, Orta Çağ'ın, aynı zamanda Karanlık Çağ'ın da başlangıç tarihi olarak kabul edilir. Öte yandan Doğu Roma İmparatorluğu, Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmed'in 1453 yılında İstanbul'u fethetmesiyle son bulmuştur.
Roma uygarlığı, kültürel olarak yoğun biçimde ilham ve örnek aldığı Antik Yunan ile birlikte "klasik antikite"ye dâhil edilir. Antik Roma Batı dünyasındaki hukuk, savaş, sanat, edebiyat, mimari, teknoloji ve dil konularının gelişimine büyük katkıda bulunmuştur ve hâlen de günümüz dünyası üzerinde büyük etkiye sahiptir.
Tarihçe > Monarşi

Ana madde: Roma Krallığı
Efsaneye göre Roma, MÖ 27 Nisan 753 tarihinde Truva prensi Aeneas'ın torunları olan Romulus ve Remus adlı ikiz kardeşler tarafından kuruldu. Alba Longa'nın Latin kralı Numitor, kardeşi Amulius tarafından tahtından edilmiş ve Numitor'un kızı Rhea Silvia Romulus ve Remus'u doğurmuştu. Rhea Silvia Mars'ın tecavüzüne uğramış bir Vesta bakiresiydi ve bu da ikizleri yarı tanrı konumuna getirmişti. İkizlerin tahtı yeniden ele geçirmelerinden korkan yeni kral, Romulus ve Remus'un boğdurulmasını emretti. Dişi bir kurt (bazı anlatımlara göre bir çobanın karısı) ikizleri kurtardı ve büyüttü. İkizler yeterince büyüdüklerinde Alba Longa tahtını Numitor'a geri verdiler. Ardından kendi şehirlerini kurdular. Ancak Romulus şehrin ilk kralının kim olacağına ilişkin bir tartışmada Remus'u öldürdü. Böylece şehir Romulus'un adıyla anılmaya başlandı. Efsaneye göre şehirde kadın olmadığından Latinler Sabinleri bir festivale davet ettiler ve bakire kadınlarını çaldılar. Bu da Latinler ile Sabinlerin bütünleşmesine yol açtı.
Roma şehri Tiber nehrinin sığ bir bölümündeki yerleşimlerin gelişmesiyle ortaya çıkmıştı. Arkeolojik bulgulara göre Roma köyü muhtemelen MÖ 8. yüzyılda kurulmuştu ancak bu tarih MÖ 10. yüzyıla kadar götürülebilir. Etrüsklerin MÖ 7. yüzyıl sonlarında aristokrat ve monarşik bir elit kesim oluşturarak bölgede siyasi kontrol sağladıkları anlaşılmaktadır. Etrüskler MÖ 6. yüzyıl sonlarında bölgedeki güçlerini yitirdiler ve bu noktada Latin ve Sabin kabileleri yöneticilerin iktidarını çok daha fazla sınırlayan bir cumhuriyet oluşturarak kendi devletlerini yeniden kurdular.
Toplum

Antik Roma'da yaşam, yedi tepe üzerine kurulmuş olan Roma şehri etrafında dönerdi. Şehirde Kolezyum, Trajan Forumu ve Panteon tapınağı gibi birçok anıtsal yapı bulunuyordu. Yüzlerce kilometre uzunluğundaki su yollarından gelen temiz suların aktığı çeşmeler, tiyatrolar ve kütüphaneleri ve dükkânları bulunan hamamlar vardı. Antik Roma'nın kontrolünde olan topraklarda ikamet binaları mütevazı evlerden kırsal kesimde bulunan villalara kadar çeşitlilik gösteriyordu. Başkent Roma'daki Palatine tepesinde imparatorluk binaları bulunurdu. Alt ve orta sınıflar şehir merkezinde, neredeyse bugünkü modern gettoları anımsatan apartmanlarda otururlardı.
Roma şehri 1 milyona yaklaşan nüfusuyla döneminin en büyük şehriydi (19. yüzyıl Londra'sı ile aynı nüfus). Roma'daki kamusal alanlarda demir araba tekerleklerinin sesi o kadar gürültü çıkartırdı ki bir keresinde Jül Sezar geceleri araba kullanımını yasaklamıştı. Tarihsel tahminlere göre antik Roma yönetimi altında yaşayan halkın yüzde 20'si 10.000 ve daha fazla nüfusa sahip şehir merkezlerinde ve askerî karargâhlarda yaşıyordu ki bu sanayi devrimi öncesi standartlara göre oldukça yüksek bir şehirleşme oranıdır. Bu şehir merkezlerinin çoğunda bir forum, tapınaklar ve Roma'dakilere benzer ama daha ufak yapılar vardı.
Toplum > Hukuk

Antik Roma'daki hukukî prensipleri ve uygulamalarının kökeni MÖ 449'dan kalma on iki tablet yasalarına ve 530 yılı civarında imparator I. Justinianus'un yaptığı yasalara dayandırılabilir. I. Justinianus'un kanunnamesiyle muhafaza edilen Roma hukuku Doğu Roma İmparatorluğu boyunca devam etmiş ve Kıta Avrupası'nın batısında benzer yasal düzenlemelere temel olmuştur. Roma hukuku daha geniş anlamda 17. yüzyılın sonuna kadar Avrupa'nın büyük bölümünde uygulanmaya devam etti.
Justinianus ve Theodosius yasalarının da içerdiği üzere antik Roma hukukunun başlıca kısımları Ius Civile, Ius Gentium ve Ius Naturale'den oluşuyordu. Ius Civile ("Yurttaş yasası") Roma vatandaşlarının tâbi olduğu medeni kanundu. Praetores Urbani vatandaşların taraf olduğu davalarda yargı yetkisine sahip bireylerdi. Ius Gentium ("Milletler yasası") yabancılara ve onların Roma vatandaşlarıyla olan münasebetlerinde uygulanan medeni kanundu. Praetores Peregrini vatandaşlarla yabancılar arasındaki davalarda yasama yetkisine sahip bireylerdi. Ius Naturale tabii kanunu içine alan ve herkes için geçerli olan kanunlar manzumesiydi.
Toplum > Ekonomi

Antik Roma çok fazla doğal kaynağa ve insan kaynağına sahip fevkalade geniş bir alana hükmediyordu. Roma ekonomisi tarım ve ticarete yoğunlaşmıştı. Serbest tarım ticareti İtalya'nın görünümünü değiştirmiş ve MÖ 1. yüzyılda üzüm ve zeytin arsaları ithal hububat fiyatlarıyla baş edemeyen küçük çiftçilerin yerini almıştı. Mısır, Sicilya, Tunus ve Kuzey Afrika'nın alınması devamlı bir hububat akışı sağlamıştı. Zeytinyağı ve şarap İtalya'nın başlıca ihraç ürünleri haline gelmişti. Nöbetleşe ekin uygulanmakla birlikte genel verimlilik düşüktü ve hektar başına 1 ton civarındaydı.
Sanayi ve imalat faaliyetleri daha küçüktü. Bu alandaki en büyük faaliyetler dönemin binalarının inşası için malzeme sağlayan madencilik ve taş ocakçılığı idi. İmalatta üretim daha küçük ölçekteydi ve genelde atölyeler ve en fazla 10 küsur işçi çalıştıran küçük fabrikalardan ibaretti. Ancak bazı tuğla fabrikalarında yüzlerce işçi çalışırdı.
Peter Temin gibi bazı iktisat tarihçileri Roma İmparatorluğu'nun ilk dönemlerindeki ekonomisinin bir pazar ekonomisi ve verimlilik, şehirleşme ve sermaye pazarlarının gelişimi bakımından o güne kadarki en gelişmiş tarım ekonomisi olduğunu savunurlar. O kadar ki sanayi devrimi öncesi ekonomilerle, 18. yüzyıl İngiltere ekonomisi ve 17. yüzyıl Hollanda ekonomisi ile mukayese edilebilir. Her tür ürünün pazarı vardı. Toprak, kargo gemileri ve hatta sigorta pazarı da vardı.
Cumhuriyetin ilk dönemlerinde ekonomi küçük arazilere ve ücretli iş gücüne dayalıydı. Ancak yapılan fetihlerle köleler giderek çoğaldı ve ucuzladı. Cumhuriyetin son dönemlerinde ekonomi büyük ölçüde gerek vasıflı gerekse vasıfsız işler için kullanılan köle gücüne dayanıyordu. Bu dönemde kölelerin Roma Cumhuriyeti nüfusunun yüzde 20'sini, Roma şehrinin ise yüzde 40'ını oluşturduğu tahmin edilmektedir. İmparatorluk döneminde fetihlerin sona ermesinin ardından köle fiyatları ancak arttı ve maaşlı iş gücü köle tutmaktan daha ekonomik hale geldi.
Antik Roma'da takas sistemi, genellikle vergi toplanmasında uygulandıysa da Roma'nın oldukça gelişmiş bir madeni para sistemi vardı. Pirinç, bronz ve değerli madenlerden yapılan madeni paralar imparatorluk içinde ve dışında kullanılmaktaydı. Hindistan'da bile Roma paraları bulunmuştur. MÖ 3. yüzyıldan evvel orta İtalya'da bakır ağırlığına göre değiş tokuş edilirdi. Orijinal bakır madeni paraların (as) bir pound bakır değeri vardı ama aslında ağırlığı daha azdı. Böylece Roma parasının değeri giderek aslî değerinin üstüne çıktı. Nero'nun gümüş denarius'un değerini düşürmeye başlamasından sonra değeri aslî değerinin üçte biri oranında arttı.
Pazarlardan ziyade askerî karakolları birbirine bağlamak için inşa edilen Roma yollarının tekerlekli araçlara göre tasarlandığı pek söylenemez. Atlar çok pahalı, yük hayvanları da çok yavaştı. Bu yüzden MÖ 2. yüzyılda Roma deniz ticaretinin yükselişine kadar Roma toprakları içinde emtia nakli oldukça azdı. Bu dönemde bir geminin Cádiz'den yola çıkıp Ostia üzerinden tüm Akdeniz'i katederek İskenderiye'ye varması bir aydan az sürüyordu. Denizden yapılan nakliyat karadakinden 60 kez daha ucuzdu.
Toplum > Aile

Roma toplumunun temel birimleri ev halkı ve ailelerdi. Ev halkı evin reisi 
paterfamilias (ailenin babası), karısı, çocukları ve diğer akrabalardan oluşuyordu. Üst sınıflarda köleler ve hizmetkârlar da ev halkının bir parçasıydı. Evin reisinin kalan ev halkı üzerindeki gücü (patria potestas, "babanın gücü") çok fazlaydı. Aile üyelerini evlenmeye ya da boşanmaya zorlayabilir, çocuklarını köle olarak satabilir, ailesindekilerin mallarına el koyabilir ve hatta aile üyelerini öldürebilirdi (ancak bu sonuncusunun MÖ 1. yüzyıldan sonra kalktığı anlaşılmaktadır).
Patria potestas yetişkin erkek evlatların üzerinde bile geçerliydi. Bir erkek babası hayatta olduğu sürece paterfamilias olamadığı gibi gerçek anlamda mülk sahibi de olamıyordu. Roma tarihinin erken dönemlerinde bir kız evlat evlendiğinde kocasının ailesinin paterfamilias'ının kontrolüne (manus) geçerdi. Ancak cumhuriyetin son dönemlerinde kadınların kendi babalarının ailesini gerçek ailesi olarak seçebilmeleriyle bu durum değişmiştir. Ne var ki Romalılar şecereyi erkeğin soyuna göre tuttuklarından  kadının doğurduğu çocuklar kocasının ailesine ait oluyordu.
Birbirine akraba ev halkları bir aile (gens) oluştururlardı. Aileler kan bağı (veya evlatlık) üzerine dayalıydı ancak aynı zamanda siyasi ve ekonomik ittifaklardı. Özellikle Roma Cumhuriyeti döneminde bazı güçlü aileler ya da Gentes Maiores siyasi yaşama hâkim olmuşlardır.
Antik Roma'da evlilik özellikle üst sınıflarda romantik bir ilişkiden ziyade çoğunlukla malî ve siyasi bir ittifak olarak görülürdü. Babalar genellikle kızları on iki, on dört yaşlarına geldiklerinde koca arayışına girerlerdi. Koca neredeyse istisnasız olarak gelinden daha yaşlı olurdu. Üst sınıfa mensup kızlar çok genç yaşta evlenirken daha alt sınıftan kızların onlu yaşlarının sonlarında veya yirmili yaşlarının başlarında evlendiklerine dair kanıtlar vardır.
Toplum > Eğitim

Cumhuriyetin erken dönemlerinde okul olmadığından erkek çocukları okuma yazmayı ya ebeveynlerinden ya da genellikle Yunan kökenli olan paedagogi adı verilen eğitimli kölelerden öğreniyorlardı. Bu dönemde eğitimin başlıca amacı delikanlıları tarım, savaş, Roma gelenekleri ve kamu işleri konusunda eğitmekti. Genç erkekler şehir hayatını babalarına dinî ve siyasi görevlerinde eşlik ederek öğrenirlerdi. Asillerin oğulları Senatoda da babalarına eşlik ederlerdi. Asillerin oğulları 16 yaşına geldiklerinde önde gelen bir siyasi şahsiyetin yanına stajyer olarak verilir ve 17 yaşına geldiklerinde orduyla sefere gönderilirlerdi (bu sistem imparatorluk döneminde de bazı asil aileler arasında geçerliydi). Eğitim faaliyetleri MÖ 3. yüzyılda Helen krallıklarının fethedilmesi ve sonrasındaki Yunan etkisiyle ıslah edilmişti ancak yine de Roma eğitimi hâlen Yunan eğitiminden oldukça farklıydı. Ebeveynlerin imkânları elveriyorsa erkek çocukları ve bazı kız çocukları 7 yaşında lüdus adı verilen özel okula gönderilirdi. Burada 11 yaşına kadar litterator veya magister adı verilen ve genellikle Yunan kökenli olan bir öğretmenden temel okuma yazma, aritmetik ve bazen de Yunanca öğrenirlerdi. 12 yaşından itibaren öğrenciler ortaokula devam ederlerdi. Burada grammaticus adı verilen öğretmenden Yunan ve Roma edebiyatını öğrenirlerdi. 16 yaşında bazı öğrenciler belagat okuluna giderlerdi. Buradaki hocalar da neredeyse istisnasız Yunandı ve kendilerine rhetor denirdi. Bu okullar öğrencileri hukuk kariyerine hazırlıyordu ve öğrenciler Roma yasalarını ezberlemek zorundaydı. Dinî günler ve pazar günleri dışında öğrenciler her gün okula giderdi. Yaz tatilleri vardı.
Kültür > Dil

Ana madde: Latince
Romalıların anadili Latinceydi. Alfabede Yunan alfabesini temel almış olan Etrüsk alfabesi esas alınmıştı. Her ne kadar günümüze kalan Latin edebiyatının dili MÖ 1. yüzyılda ortaya çıkan ve yapay, fazlasıyla sitilize edilmiş ve kibarlaştırılmış bir edebi lisan olan Klasik Latince olsa da Roma İmparatorluğu'nda günlük konuşma dili Klasik Latinceden gramer, kelime haznesi ve telaffuz bakımından belirgin bir farklılık gösteren Genel Latince idi.
Roma İmparatorluğu'nun yazışma dili Latince olmakla birlikte Romalıların öğrendikleri edebiyatın büyük bölümü Yunanca kaleme alındığından iyi eğitimlilerin arasındaki konuşma dili Yunanca idi. Doğu imparatorluğunda Latince hiçbir zaman Yunancanın yerini alamadı ve I. Justinianus'un ölümünden sonra Yunanca Doğu Roma İmparatorluğu'nun resmî dili oldu. Roma İmparatorluğu'nun genişlemesiyle Latince Avrupa'da yayılmış ve zaman içinde Genel Latince farklı yerlerde evrim geçirerek ve lehçeleşerek farklı Latin dilleri haline gelmiştir.
Bugün akıcı bir şekilde konuşabilenlerin sayısı oldukça az olmakla birlikte Latince Roma Katolik Kilisesi'nin ve Vatikan'ın resmî dilidir. Ayrıca Latincenin Lingua franca'nın kullanımında da payı vardır. 19. yüzyılda Fransızca, 20. yüzyılda da İngilizcenin yerini doldurduğu Latince yine de dinî, hukukî ve bilimsel terminolojilerde yoğun bir şekilde kullanılır. İngilizcedeki bilimsel kelimelerin yüzde 80'inin doğrudan ya da dolaylı olarak Latinceden geldiği hesaplanmıştır.