stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Thomson atom modeli

Thomson atom modeli
Thomson’ı elektronun keşfine götüren deney düzeneği
Thomson atom modeli, atomun yapısını tanımlayan birkaç bilimsel modelden biridir. Katot ışınlarının doğasını anlamaya çalışan İngiliz fizikçi Joseph John Thomson tarafından, elektronların parçacık olarak tanımlamasından kısa bir süre sonra atomun çekirdeğinin keşfinden önce 1904 yılında ortaya atıldı. Aynı zamanda üzümlü kek modeli olarak da bilinen bu model atomdaki negatif yüklü parçacıkların yerini ve atomların yüksüzlüğünü açıklamaktadır: Modele göre atomda pozitif yüklü bir gövdenin içinde bir kekin içindeki üzümler gibi negatif yüklü elektronlar homojen olarak dağılmıştır.
Tutunamayanlar

Bu madde bir roman hakkındadır.Televizyon dizisi için Tutunamayanlar (dizi) sayfasına bakınız.
| --- | --- |
İlk baskısının kapak resmi
Yazar: Oğuz Atay
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Tür: Roman
Yayım: 1971-1972 (2 cilt)
Yayımcı: Sinan Yayınları
Sayfa: 671
ISBN: 9789750525728
Tutunamayanlar, Oğuz Atay'ın ilk romanıdır. 1970 yılında TRT Roman Ödülü'nü kazandı. Oğuz Atay'ın 25'inci ölüm yıldönümü olan 2002 yılında UNESCO, Tutunamayanlar'ı İngilizce'ye tercüme edilmesi gereken seçkin edebiyat eseri listesine seçti.
Çoğu yazar ve okuyucuya göre modern Türk edebiyatının en önemli eserlerinden biridir. Hatta dil ve üslup itibarıyla, Türk edebiyatında bir devrim olarak kabul edenler de vardır.
Kitap belirli bir olayı sergilemekten çok; izlenimler, çağrışımlar, taşlamalar, ayrıntılar ve ruhsal çözümlemelerden oluşur. Berna Moran, bu kitabı hem içerik hem de biçimsel özellikleri bakımından Türk edebiyattında yepyeni bir evre olarak değerlendirmekte, Jale Parla ise Don Kişot'tan Günümüze Roman başlıklı çalışmasında modern ve postmodern roman bağlamında Atay'ın ve Tutunamayanlar'ın yerini belirtmektedir. Berna Moran, Tutunamayanlar'ı “hem söyledikleri, hem de söyleyiş biçimiyle bir başkaldırı” olarak nitelendirir. Moran'a göre “Oğuz Atay’ın mizah gücü, duyarlılığı ve kullandığı teknik incelikler, Tutunamayanlar’ı büyük bir yeteneğin ürünü yapmış, yapıttaki bu yetkinlik Türk romanını çağdaş roman anlayışıyla aynı hizaya getirmiş ve ona çok şey kazandırmıştır.”
Hürriyet gazetesinin pazar eki Hürriyet Pazar tarafından oluşturulan yüz kişilik jüri, Türk Edebiyatının Gelmiş Geçmiş En İyi 100 Romanı listesinde Tutunamayanlar'a ikinci sırada yer verdi.
Konusu

Selim Işık'ın intihar ettiğini öğrenen Turgut Özben, ihmal ettiğini düşündüğü arkadaşının geçmişinin izini sürmeye ve Selim'in tanıdığı insanlar aracılığıyla onu tanımaya çalışır. Her insana farklı bir yönünü gösteren Selim'in görüntüsü, Turgut'un bu insanlarla konuşması sonucu okuyucunun ve Turgut'un gözünde netlik kazanacaktır. Romanda birçok kişi vardır ama her biri aslında Selim'in hayatındaki kişilerdir ve tüm anlatılanlar Selim Işık'ı aydınlatır. Selim Işık, düşünen ve sorgulayan insanın simgesidir ve bu yüzden hayata tutunamamış ve bir tutunamayan olmuştur.
Yıldız Ecevit'in yazdığı "Ben Buradayım..." başlıklı Oğuz Atay biyografisinin ardından, romanın pek çok otobiyografik öğe taşıdığı anlaşılmıştır. Berna Moran'a göre küçük burjuva dünyasını zekice alaya alan Atay, saldırısını, tutunanların anlamayacağı, red edeceği türden bir romanla yapar.
Romanın yeniden keşfedilişi

Tutunamayanlar, 1970 TRT Roman Ödülü'nü almasına rağmen, pek bir ilgi görmemiş ve hatta bir, iki sene sonra unutulmuştu. Oğuz Atay da Günlük'de "Ben, yaşarken unutulmuş biriyim." diyerek bu durumu betimlemiştir.
12 Mart 1971 Askerî Muhtırası sonrasında cezaevine giren Ömer Madra 1973 yılında, koğuşun 250-300 kitaptan ibaret kitaplığında Tutunamayanlar'ın birinci baskısına rastlar. Kitabın kapağı ve adı ilgisini çeker, TRT Roman Ödülü aldığını da görünce, adını sanını duymadığı bu yazarın, adını sanını duymadığı romanını Tutunamayanlar'ı okumaya karar verir. Daha ilk sayfalarından itibaren Tutunamayanlar'dan ve yazarı Oğuz Atay'dan olağanüstü etkilenir. Cezaevinden çıkar çıkmaz, Oğuz Atay ile bir şekilde iletişim kurmaya karar verir.
Ömer Madra, bu emeline hiç ulaşamaz ve Oğuz Atay ile görüşmeyi ve tanışmayı beceremez. Hapishaneden çıktıktan sonra, akademik görevinden ayrılır. Hapishanede tanıştığı Altan Öymen aracılığıyla Milliyet gazetesinde çalışmaya başlar. Madra burada Enis Batur, Oruç Aruoba ve Sevin Okyay ile birlikte kültür servisinde çalışmaya başlar. Burada Sevin Okyay'ın Oğuz Atay ile tanıştığını öğrenir. Bu şekilde Oğuz Atay'ın o zamana kadar kayıp olarak addedilen günlüğünün aslında kayıp olmadığını öğrenirler ve günlüğü bulurlar. 1982 yılında Oğuz Atay'ın bu günlüğü Milliyet gazetesinde tefrika hâlinde yayınlanır. Günlüğün yayınlandığı günlerde Milliyet'in tirajı 10.000 artar. Fakat Ömer Madra ve Enis Batur, gazetenin yayın yönetmenleri Altan Öymen ve Tarhan Erdem'in dahi Oğuz Atay'ı tanımadıkları, Tutunamayanlar'ı da hiç duymadıklarını fark ederler. Bu durum, Tutunamayanlar'ın ilk neşrinin yapıldığı 1972 yılından 1982 yılına kadar geçen sadece 10 yıl zarfında Oğuz Atay'ın tamamen "unutulmuş" bir isim olduğunu da ortaya koyar.
Ömer Madra ve Enis Batur, bu ilgi üzerine Oğuz Atay'ın ilk romanı Tutunamayanlar'ı İletişim Yayınları'na götürürler. İletişim Yayınları, 1984 yılının Ocak ayında Ömer Madra'nın ve Enis Batur'un önsözleriyle Tutunamayanlar'ı yeniden neşreder. Tutunamayanlar yeniden keşfedildikten ve yeniden yayınlandıktan sonra adeta bir patlama yaratır. 2021 yılı Nisan ayı itibarıyla 102'nci baskıya ulaşır ve Türk edebiyatının en çok satılan ve en meşhur eserlerinden biri hâline gelir. Tutunamayanlar'ın ardından İletişim Yayınları Oğuz Atay'ın 7 kitaptan oluşan bütün eserlerini yayınlar.
Hakkında yazılanlar

"Ben buradayım...", Yıldız Ecevit, 2005 İletişim Yayınları, ISBN 9789750503214
Ölülerle Konuşmak, Meltem Gürle, 2018 İletişim Yayınları, ISBN 9789750519710
Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış-2, Berna Moran, 1990 İletişim Yayınları, ISBN 9789754700558
İzmir'in Kurtuluşu

| g t Kurtuluş Savaşı |
| --- | --- |
 Trakya ve Boğazlar   İstanbul'un İşgali Şehzadebaşı Baskını  Trakya'nın İşgali  Çanakkale Krizi  İstanbul'un Kurtuluşu Batı Cephesi   İzmir'in İşgali  Urla  Malgaç  Bergama  Erbeyli  Erikli  Tellidede  Aydın  Servetiye Cephesi  Akbaş  Yaz Taarruzu (1920)  Gediz  1. İnönü  2. İnönü  Kütahya-Eskişehir  Sakarya  Büyük Taarruz Dumlupınar  Balıkesir  İzmir Doğu Cephesi   Oltu  Sarıkamış  Kars  Gümrü  Batum  2. Artvin Güney Cephesi   Antep  Çukurova  Karboğazı  Karabucak  Kozan  Kovanbaşı  Maraş  Urfa  Yüreğir  Fadıl  Kanlı Geçit İç Cephe   Ali Galip Olayı  Kuvâ-yi İnzibâtiye  Anzavur  Hart  Düzce  Aynacıoğulları  Geyve  Çerkez Ethem  Çopur Musa  Demirci Mehmet Efe  Milli Aşireti  Yozgat  Konya  Koçgiri  İntikam Alayı  Pontus El-Cezire Cephesi   I. Süleymaniye Taarruzu Diğer   Samsun Bombardımanı 
9 Eylül 1933 tarihli Cumhuriyet gazetesinde İzmir'in kurtuluşuna dair bir çizim.
İzmir'in Kurtuluşu, 26 Ağustos'ta başlayan Büyük Taarruz harekâtı sonucu Türk ordusunun Yunan işgali altındaki İzmir'e 9 Eylül 1922'de girmesini belirten tarih terimidir.
Mudanya Ateşkes Antlaşması ve sonrasında Lozan Barış Antlaşması'na uzanan süreci başlatması dolayısıyla Millî Mücadele'nin sona ererek Türk milletinin kurtuluşu ve bağımsızlığını elde edişinin simgesi olmuş çok önemli bir tarihi olaydır.
Arka plan

İzmir'in, 15 Mayıs 1919 yılında Yunan güçleri tarafından işgal edilmesi, Anadolu'da Millî Mücadele'nin başlamasında önemli bir aşama olarak kabul edilir. O tarihe kadar Anadolu'da işgallere karşı dağınık olan düşünce ve örgütlenme biçimleri mevcuttu. İzmir’in işgali, Anadolu insanın direniş ve karşı koyuş düşüncesini körüklemiş, İstanbul'da başlayan işgali protesto mitingleri Anadolu'nun en ücra köşelerine kadar yayılmış, Damat Ferit Hükûmeti'nin düşmesine sebep olmuştu. Artık İzmir, Anadolu harekâtı için temel sembollerden biri haline getirilmişti ve İzmir'in işgaline karşı protesto mitingleri, her yıl işgalin yıl dönümlerinde, Anadolu'nun çeşitli kent ve kasaba merkezlerinde tekrarlanmakta; konu sürekli gündemde tutulmaktaydı. Birinci İnönü, İkinci İnönü, Aslıhanlar-Dumlupınar ve Sakarya Meydan Muharebelerinde Millî Mücadele'nin kazanılmasında önemli adımlar atılmıştı.
Tarihçe

Türk ordusu tarafından 26 Ağustos 1922'de başlatılan Büyük Taarruz, Kurtuluş Savaşı'nın son safhası idi. Kesin sonuç beş gün içinde elde edildi. Çalköy'de bulunan Başkomutan Mustafa Kemal Paşa 30 Ağustos'ta ordulara bir bildiri yayımlayarak tarihî "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!” emrini verdi.
Taarruz emri ile birlikte İzmir yönüne doğru ilerleyişe geçen Türk ordusu birliklerinin en önünde Fahrettin Altay Paşa komutasındaki 5. Süvari Kolordusu bulunuyordu. Kolordunun üç öncü süvari tümeni (1., 2. ve 14. tümenler) birbiri ile yarış halinde farklı kollardan İzmir'e doğru ilerledi. Şehre ulaşan ilk birlikler 9 Eylül sabahı Kadifekale, Sarıkışla, Karşıyaka, Paket Postanesi' ve Hükûmet Konağı'nda göndere Türk bayrağını çekip İzmir'in kurtuluşunu ilan etmiştir.
Tarihçe > Süvarilerin şehre girişi ve İzmir gönderlerine Türk bayrağı çekilmesi

Ayrı tümenlere bağlı Türk süvari birlikleri birbiriyle yarış halinde ilerleyerek Kadifekale'ye vardı ve Kadifekale burçlarına birlikte bayrak dikti. Kadifekale'de Türk bayrağını göndere çeken subaylar, Mürsel Paşa komutasındaki 1. Süvari Fırkası öncü birliklerinden Teğmen Celil Bey, Kafkas Tümeni Süvari Bölüğü'nden Teğmen Besim Bey ile 2. Süvari Fırkası 4. Alay komutanı Binbaşı Ali Reşat Bey'dir.
Kurmay Yarbay Suphi komutasındaki 14. Süvari Fırkası, İzmir'e kuzeyden sarkarak, Menemen ve Karşıyaka'ya ulaşıp bayrak çekti. Kadın savaşçı Kara Fatma, bu öncü birlikler içinde Çiğli'ye ilk giren süvariler arasında yer aldı.
1. Tümene bağlı bir grup süvari, sabah çok erken saatlerde Yüzbaşı Zeki Bey komutasında Konak'a vararak Sarı Kışla'ya, yine 1. Süvari Fırkası'ndan Üsteğmen Selahattin ise Paket Postanesi’ne Türk bayrağını çekti.
2. Tümen 4. Alay Komutan Muavini Yüzbaşı Şerafettin yönetiminde iki bölük de Bornova'dan Konak istikametinde ilerleyişini sürdürmüştü. Şerafettin Bey komutasında yaya olarak en önde giden sekiz er, Bornova'dan Halkapınar'a ilerleyişi sırasında Punta'daki Tuzakoğlu fabrikasına yaklaştıkları sırada fabrika pencerelerinden ani bir ateşe uğradı. Bu olayda 4 asker hayatını kaybetti ve hemen orada defnedildiler.  Olayda can veren askerlerin isimleri şöyledir: Akşehirli Bekiroğlu Mehmet, Antalyalı Ömer oğlu Hakkı (Sarıarslan), Nevşehirli Ahmet oğlu Seyit Mehmet ve Nevşehirli Ahmet oğlu Ahmet.
Yüzbaşı Şerafettin ve yanındaki birkaç kişi, Kordonboyu'ndan Pasaport İskelesi'ne geldiğinde  bir Rum tarafından atılan el bombası ile hafif yaralandı. Şerafettin Bey, yaralı haliyle ilerlemeye devam ederek saat 10.30’da vilayet konağına geldi.
Bu arada 4. alay 2. takım komutanı Teğmen Ali Rıza  konağa ulaşıp Yunan bayrağını indirmiş, kendisine bir kadının verdiği el yapımı Türk bayrağını göndere çekmişti. Yüzbaşı Şerafettin'in konağa ulaşıp yanında Teğmen Ali Rıza (Akıncı), Teğmen Hamdi (Yurteri) ve Diyarbakırlı Çavuş Mehmet Raşit ile birlikte alay bayrağını göndere  çekmesi ile İzmir'in işgalden kurtuluşu ilan edilmiş oldu.
Tarihçe > Mustafa Kemal, Fevzi ve İsmet Paşaların İzmir'e gelişi

Birinci Süvari Tümeni Komutanı Mürsel Paşa bir Fransız harp gemisi telsizi vasıtasıyla, İzmir’e girildiğini Ankara’ya bildirdi. Belkahve'den tarihi günü izleyen Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, yanında Fevzi ve İsmet Paşalar olduğu halde, 10 Eylül sabahı İzmir'e girdi ve Fahrettin Paşa ile buluşarak doğruca Hükûmet Konağı'na gitti. Konağın balkonundan, başarıyı millete mal eden kısa bir konuşma yaptı.
Tarihçe > Takip Harekâtı

Mustafa Kemal Paşa'nın ordulara 1 Eylül'de verdiği tarihi emirle başlayan ve 18 Eylül 1922 tarihine kadar yapılan "Takip Harekâtı" ile bütün Batı Anadolu'daki Yunan askerleri, Türk sınırları dışına çıkarılmıştır. Takip Harekâtı'nın başarı ile sonuçlanması sayesinde İzmit bölgesinden İstanbul Boğazı'na, Balıkesir bölgesinden Çanakkale Boğazı'na kadar Türk ordusu için hayati önem taşıyan diğer stratejik hedefler de İtilaf Devletlerinin işgalinden, olaysız olarak ve barış yoluyla kurtarılmıştır.
Türk ordusunun kazandığı bu zafer, Mudanya Ateşkes Antlaşması'na giden süreci başlatmış; Türkiye, Mudanya Ateşkes Antlaşması'ndan sonra 24 Temmuz 1923'te Lozan Barış Antlaşması'nı imzalayarak bağımsızlığını kazanmıştır.
9 Eylül Anıtı

9 Eylül 1922 tarihinde İzmir'in kurtuluşu sırasında şehit düşen dört askerin anısına, defnedildikleri Halkapınar Şehitliği'nde Dokuz Eylül Anıtı yaptırılmıştır. 1927 yılında yapılan anıtın çevresindeki küçük bahçe 1930 yılında oluşturuldu. Yıllar içinde bakımsız kalan anıt; 1961 ve 1996 yılında yeniden düzenlendi ve ikinci düzenlemede ozan Necmettin Halil Onan'ın bu anıtın açılışı için yazdığı "Bir Yolcuya" şiiri anıt platformuna monte edilmiştir. Ant, "Vatan-Namus Anıtı" olarak da bilinir.
Basın yansımaları

İzmir'in kurtuluşu haberleri 10 ve 11 Eylül tarihlerinde Anadolu basınında yer almıştır. Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin ilk sayfasında İzmir'in kurtuluşu haberi “Süvarilerimiz Cumartesi günü öğleden evvel 10:30’da İzmir’e girmişlerdir. İzmirliler bu suretle Yunan kâbusundan kurtulmuşlardır” başlığı ile verilmektedir. 13 Eylül tarihinden itibaren ise gazeteler Türk ordusunun İzmir'e girişi ilgili bilgilere yer vermişler; ilerleyen günlerde ise ordunun İzmir'e girişi sırasında yaşanan olaylar anlatılmıştır. Mustafa Kemal'in İzmir'e gelişiyle ilgili haberler ise genellikle 13-14 Eylül tarihlerinden itibaren verilmeye başlanmıştır. İzmir Yangını ile ilgili bilgiler basında 14 Eylül tarihinden itibaren yer almıştır.
10 Eylül 1922'de New York Times gazetesinde yayımlanan haberde, Fransız Deniz Kuvvetleri Bakanlığı'nın aldığı haberlere göre, İzmir'e giren Türk birliklerinin düzgün davranış sergiledikleri belirtilmiştir.
İzmir'in kurtuluşu ardından Mustafa Kemal Paşa, yabancı basını kabul ederek görüşlerini açıklamıştır. Bunun ardından 1 Ekim 1922 New York Times gazetesinde o zamana kadar olan kendisiyle ilgili en geniş haber-yorum yayınlanmıştır. Gazetede tam sayfa çıkan bu haberde, 41 yaşındaki Mustafa Kemal Paşa portresi ve "Küllerinden Doğan Türkiye" karikatürü de bulunmaktadır.
Anma günleri

İzmir'in kurtuluşuyla ilgili ilk miting ve kutlama Ankara'da 10 Eylül tarihinde devlet erkânı adına Heyet-i Vekiliye reisi Rauf Bey'in katılımı yapılmıştı. 9 Eylül günü, bu tarihten itibaren "İzmir'in Kurtuluş Bayramı" olarak kutlanmıştır. Günümüzde İzmir'in düşman işgalinden kurtuluş günü olarak kutlanır.
Fotoğraf galerisi

Mustafa Kemal Paşa komutasındaki Türk ordusunun İzmir'e girişi
10 Eylül 1922 günü İzmir Vilayet Konağı balkonunda Emin, Fahrettin, İzzettin, Kazım ve Mehmet Emin Paşalar Kızılçullu Muharebesi öncesinde
İzmir'e ilk giren 5. Süvari Kolordusu komutanı Mirliva Fahrettin Paşa ve kurmay heyeti ve köpeği Grey İzmir'de
İzmir'in Bornova ilçesinde bulunan "9 Eylül Şehitler Anıtı"
9 Eylül 1922'de Mustafa Kemal Paşa'nın Kadifekale'de dalgalanan Türk bayrağını seyrettiği Belkahve'deki heykeli
Başkomutan Müşîr Mustafa Kemal Paşa, yanında Müşîr Fevzi Paşa ve yaveri Binbaşı Salih Bey ile birlikte İzmir'e geliyor. (10 Eylül 1922)
Ümit Kıvanç

Ümit Kıvanç (d. 1956, İstanbul), Türk gazeteci sinemacı, belgeselci ve yazar.
1956'da İstanbul'da doğdu. İstanbul Erkek Lisesi'ni ve İstanbul Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu'nu bitirdi. Altın Kitaplar Yayınevi, Birikim dergisi, Milliyet yazı işleri, Cumhuriyet Haber Merkezi'nde ve Yeni Gündem haftalık haber dergisinde çalıştı. Radikal gazetesinde ve 2012 yılına değin Taraf gazetesinde köşe yazarı olarak yazdı.
Yazarlık çalışmaları dışında İletişim Yayınları için kapak tasarımları yaptı. Mozaik'te ve Ayşe Tütüncü Piyano-Perküsyon grubunda davul çaldı. Birçok romanı 1989'dan itibaren yayımlandı.
Halen Birikim dergisinde ve dijital olarak yayınlanan Gazete Duvar'da yazıyor. Belgesel ve kısa film çalışmaları yapmaktadır.
Halit Kıvanç'ın oğludur.
Kitapları

Nikaragua:bir kıvılcım (Haber, İnceleme-Analiz, Birikim Yayınları, 1979)
Afrika Boynuzu'nda Ne oldu(Haber, İnceleme-Analiz, Birikim Yayınları, 1979)
'Bekle' Dedim Gölgeye (Roman, İletişim Yayınları, 1989)
Aşkım Bana Resimaltı (Roman, İletişim Yayınları, 1989)
Erkek Hikâyeleri (Öyküler, İletişim Yayınları, 1990)
Macbeth. Muhitimize Uyarlama Denemesi (Oyun, İletişim Yayınları, 1991)
Gaib Romans (Roman, İletişim Yayınları, 1992)
Yalnız Olmuyor (Roman, İletişim Yayınları, 1995)
Siyah Makamı (Roman, İletişim Yayınları, 1997)
Demiş Bulundum: memeleket ahvali üstüne yazılar (Deneme, Birikim Yayınları, 1999)
Kesin Ofsayt (Futbol Yazıları, İletişim Yayınları, 2001)
Bir Zamanlar Ermeniler Vardı (Ortak Kitap, Birikim Yayınları,2008)
Ergenekona Gelmeden:Türkiye'de Devlet Zihniyeti (Siyasi Makale, (Ahmet İnsel ile birlikte) Birikim Yayınları, 2008)
Pan-İslâmcının Macera Kılavuzu, (Siyasi Makale, Birikim Yayınları, 2015)
Çevirileri

Silahlanma ve Azgelişmişlik
III. Enternasyonal Belgeleri
Kim Yapar Bezi Dolabı Kitabı, Anna Seghers
Ypsilon
Eroin
Senaryo

Bekle Dedim Gölgeye (Barış Pirhasan ile birlikte) 1990
Filmleri

Bitti Derken Başladı (yönetmen, belgesel)
Kızlar ve Kökler (yönetmen, belgesel)
Nazê (yönetmen, belgesel)
Şarkılarla Geçtim Aranızdan - Kazım için bir film (yönetmen, belgesel)
Uçurtmam Tellere Takıldı (yönetmen, belgesel)
16 Ton (yönetmen, belgesel)
Ağlama Anne Güzel Yerdeyim 2012 (yönetmen, belgesel)
Albümleri

Vikisöz'de  ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.
Plastik Aşk - Mozaik
Çeşitlemeler - Ayşe Tütüncü (Piyano Perküsyon Grubu)
Samoa

Bu madde bağımsız devlet olan Samoa'yı konu almaktadır. Amerika Birleşik Devletleri'ne bağımlı Amerikan Samoası için bu maddeye bakınız.
Samoa ya da resmî adı ile Bağımsız Samoa Devleti, Güney Büyük Okyanus'unda, Polinezya'da bulunan, adalar topluluğundan oluşan bir ülkedir.
Tarihi

1900-1914 arasında Alman Samoası, 1914-1997 arasında da Batı Samoa adını almıştır. Birleşmiş Milletler tarafından ancak 1976'da Samoa olarak tanınmıştır.
4000 yıl önce, Güneybatı Asya'dan gelen göçmenlerce kurulan ilk yerleşim yerleri, 1700'lerde Avrupalı sömürgeciler tarafından keşfedilmiş, ancak 1830'lardaki İngiliz işgaline kadar geleneksel yapısını korumuştur. Fakat bu yapıların hepsi kaçak olup konar göçerdir.
Samoa devletinin bulunduğu Samoa Adaları zaman dilimine göre Amerika'dan sonra yeni yıla girmektedir. 7 Eylül 2009'da trafik sola geçmiştir.
Ülke ticarette yaşadıkları zorluklar nedeniyle uluslararası tarih değiştirme çizgisinin öteki yanına geçmeye karar verdi. Bu sebeple dünya üzerinde güneşi en son gören ülkelerden Samoa'daki 186 bin kişi, 29 Aralık 2011 Perşembe gecesi uykuya yatıp 31 Aralık 2011 Cumartesi sabahında uyandı. Samoa Başbakanı Tuilaepa Sailele Malielegaoi, kararın Yeni Zelanda, Avustralya ve Asya ile ticari ilişkilerde saat farkından ötürü yaşanan aksamaların en aza indirilmesi amacıyla verildiğini açıkladı. Malielegaoi, ülkelerinde yaşanmayacak 30 Aralık Cuma günü için çalışanların ücretlerinin yine de ödeneceğini, diğer yandan turistlerden ise bu günün parasının alınmayacağını açıkladı. Ülke, 119 yıl önce Amerikalı tüccarların girişimi ile tarih değiştirme çizgisinde taraf değiştirmişti. O zamandan beri Avustralya'nın 21, Yeni Zelanda'nın 23 saat gerisinde olan Samoa bu değişiklik ile Avustralya'nın 3, Yeni Zelanda'nın 1 saat ilerisinde olacak.
Coğrafî verileri

Konum: Okyanusya, Güney Pasifik Okyanusunda adalar grubu.
Coğrafî konumu: 13 35 Güney enlemi, 172 20 Batı boylamı
Haritadaki konumu: Okyanusya
Yüzölçümü: 2,944 km²
Sınırları: 0 km
Sahil şeridi: 403 km
İklimi: tropikal
Arazi yapısı: Volkanik özellikli, kayalıklı, iç kısımlarda dağlar yer alır.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Pasifik Okyanusu 0 m
En yüksek noktası: Mauga Silisili 1,857 m
Doğal kaynakları: Ormanlar, balıklar, hidro enerji
Arazi kullanımı:
tarıma uygun topraklar: %21.13
Daimi ekinler: %24.3
Diğer: %54.57 (2005)
Doğal afetler: Tufanlar, volkanlar
Nüfus bilgileri

Nüfus: 176,908 (Temmuz 2006 verileri)
Nüfus artış oranı: %-0.2 (2006 verileri)
Mülteci oranı: -11.76 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
Bebek ölüm oranı: 26.85 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
Ortalama hayat süresi:
Toplam nüfus: 71 yıl
Erkeklerde: 68.2 yıl
Kadınlarda: 73.94 yıl (2006 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 2.94 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
Ulus: Samoalı
Nüfusun etnik dağılımı: Samoalı %92.6, Avrupalı %7.4
Din: Hristiyan %99.7
Diller: Samoaca, İngilizce
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
Toplam nüfusta: %99.7
Erkekler: %99.6
Kadınlar: %99.7 (2003 verileri)
Yönetim

Ülkenin resmî tam adı: Samoa Bağımsız Devleti
Kısa şekli: Samoa
Eski adı: Batı Samoa
Yönetim biçimi: Anayasal monarşi
Başkent: Apia
İdari bölümler: 11 bölge; A'ana, Aiga-i-le-Tai, Atua, Fa'asaleleaga, Gaga'emauga, Gagaifomauga, Palauli, Satupa'itea, Tuamasaga, Va'a-o-Fonoti, Vaisigano
Bağımsızlık günü: 1 Ocak 1962
Millî bayram: Bağımsızlık günü, 1 Haziran (1962)
Anayasa: 1 Ocak 1962
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri), AsDB (Asya Kalkınma Bankası), C, ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederasyonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), Sparteca, SPC (Güney Pasifik Komisyonu), SPF, UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTO (Dünya Ticaret Örgütü)
Ekonomik göstergeler

GSYİH: Satın alma Gücü paritesi - 1 milyar $ (2002 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %5.5 (2005 verileri)
GSYİH - sektörel büyüme:
tarım: %11.4
endüstri: %58.4
hizmet: %30.2 (2004 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %3.3 (2005 verileri)
İş gücü: 90,000 (2000 verileri)
Endüstri: Gıda maddeleri, yapı malzemeleri, otomobil parçaları
Endüstrinin büyüme oranı: %10 (2000 verileri)
Elektrik üretimi: 108 milyon kWh (2004)
Elektrik tüketimi: 100.5 milyon kWh (2004)
Elektrik ihracatı: 0 kWh (2004)
Elektrik ithalatı: 0 kWh (2004)
Tarım ürünleri: Hindistan cevizi, muz, patates, kakao,
İhracat: 94 milyon $ (2004)
İhracat ürünleri: Hindistan cevizi yağı ve kreması, kurutulmuş Hindistan cevizi, balık, bira
İhracat ortakları: Avustralya %75.9, Amerikan Samoa %13.6, ABD %6.5 (2005 verileri)
İthalat: $285 milyon (2004)
İthalat ürünleri: Makine ve parça, endüstriyel gereçler, gıda maddeleri
İthalat ortakları: Yeni Zelanda %31, Avustralya %22.6, ABD %13.5, Japonya %7.5, Fiji %6, Çin %4.6 (2005)
Dış borç tutarı: 177 milyon $ (1998 verileri)
Para birimi: Tala
Para birimi kodu: WST
Mali yıl: Takvim yılı
İletişim bilgileri

Kullanılan telefon hatları: 13,300 (2003)
Telefon kodu: 685
Radyo yayın istasyonları: AM 2, FM 4, kısa dalga 0 (2004)
Radyolar: 178,000 (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 2 (2002)
Televizyonlar: 11,000 (1997)
Internet kısaltması: .ws
Internet servis sağlayıcıları: 2 (2000)
Internet kullanıcıları: 6,000 (2004)
Ulaşım ve taşımacılık

Demiryolları: 0 km
Karayolları: 2,337 km (2004)
Su yolları: yok
Limanları: Apia, Asau, Mulifanua, Salelologa
Hava alanları: 4 (2006 verileri)