stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Eşevreli haller
Standart eşevre durumunun matematiksel karakteristiği

Standart eşevre durumları şu ana kadar  üç ortak özellik üzerinde tanımlandı ;
İmha operatörlerinin özvektörü:  {\hat {a}}|\alpha \rangle =\alpha |\alpha \rangle \,.
Birleştirici yer değiştirme operatörü uygulaması ile boşluktan elde edilirler:  |\alpha \rangle =e^{\alpha {\hat {a}}^{\dagger }-\alpha ^{*}{\hat {a}}}|0\rangle =D(\alpha )|0\rangle \,  .
En küçük belirsizliğin durumları: < math>\Delta X = \Delta P= 1/\sqrt{2}\,</math>  .
Bu özelliklerin hepsi genellemeye neden olabilir ve genelde birbirlerinde farklıdırlar. Bu duruma eşevre durumlarının Fock durumundan matematiksel olarak farklı olması açısından yaklaşırız. İki farklı eşevre durumu dikgen değildir:
Thus, if the oscillator is in the quantum state it is also with nonzero probability in the other quantum state 
Bu yüzden, eğer nicel durumdaki salıngaç,  |\alpha \rangle , aynı zamanda başka bir nicel durumun sıfır olmayan ihtimali ise durum;  |\beta \rangle   .
Ancak, kapatma ilişkisine uyduklarında, her durumda eşevre durumları halinde karışabilirler. Bunlar, bu yüzden, çarprazlama olarak her durumda birleşebilen fazla tamamlanmış temellerdir. Bu Glauber P sunumlarının öncüsüdür. Nicel durumların vektör uzayında  I operatörü ile ifade edilebilir:
Başka bir zorluk ise  {\hat {a}}^{\dagger } ‘nın öncü keti ve  {\hat {a}}  ‘nın öncü brası olmamasıdır. Bu eşitlik teknik ölçümlerde oldukça kullanışlıdır:
Son durum Agarwal durumu ya da foton-ekleme eşevre durumu olarak bilinir.
 |\alpha ,1\rangle .  ile gösterilir.  {n} sırasındaki Agarwal sıralaması; 
 |\alpha ,n\rangle =[{{\hat {a}}^{\dagger }]}^{n}|\alpha \rangle /\|[{{\hat {a}}^{\dagger }]}^{n}|\alpha \rangle \|
Özdeşliğin çözümü konumun özdurumunun matrislerini,  \langle x|\cdots |y\rangle , almakla çözümlenebilir. Sağ taraf hızla  \delta (x-y) verir. Sol tarafa da aynısı uygulanırsa şu ortaya çıkar;
Parçacığın momentum ve konumuna göre çözümün özdeşliği tekrar gösterilebilir.
Tüm koordinatlar için  x'in yeni tanımını
Eşevre durumunun kapatıcı ilişkisi
Bu tüm kuantum mekanikal beklenen değerlerinden çıkarılabilir, nicel klasik faz-uzat integrali ve açıklamasının normalleştirme faktörü  (2\pi \hbar )^{-1}
Buna ek olarak imha operatörlerinin kesin özdurumu olması demek eşevre durumunun parçacığın konum ve momentum özdurumuna yaklaşıldı demektir:
Yakınsamalardaki hatalar Belirsizlik Prensibi ile ölçülür
Bose-Einstein yoğunluğunun eşevre durumu

Bose-Einstein yoğunlaşması aynı nicel durumdaki bozon atomlarının toplamından oluşur. Termodinamik bir sistemde, taban durumunun gözle görülür biçimde kritik sıcaklıkta zapt edilmesiyle oluşur— Yani de Broglie dalga boyu, atomlar arası boşluktan büyük olduğunda. Sıvı Helium-4'teki süper akışkanlığın ideal gazlardaki Bose-Einstein yoğunlaşmasıyla ilişkisi olduğuna inanılır. Ancak, 4He'nin güçlü etkileşimleri vardır ve sıvı yapısı factörü bunda önemli rol oynar. Eşevre durumunun kullanımı süper 4He'nin süper akışkan bileşenini yoğun/yoğun olmayanın parçası olarak yavaş nötron dağılımının bir sonucu olan süperakışkanlık bileşeni olarak sunar.Çoğu süper akışkanın özellikleri eşevre durumunun süperiletken bileşeni olarak seyreder.
Süper akışkanlığın ilk çalışmalarında, Penrose ve Onsager süper akışkanlık için bir ölçev öne sürmüştür. Bu ölçev makroskobik factor bileşenlerinin birinci düzeyden indirgenmiş yoğunluk matrisi olarak gösterilmiştir. Daha sonra, C.N. Yang daha genel bir makroskobik, bozon sistemleri kadar fermiyon sistemlerini de içeren nicel eşevrelilik ortaya atmıştır. Bu sistem her sıradaki indirgenmiş yoğunluklu matrisin olduğu, büyük faktörlü bileşen (özdeğer) zamanlarda olur. Süper iletkenlik büyük faktörlü bileşenlerin olduğu birinci dereceden indirgenmiş yoğun matristir. Süper iletkenlik ikinci dereceden indirgenmiş yoğun matris içerir.
İndirgenmiş yoğun matrislerin süper akışkanlardaki makroskobik nicelikli eşevreliliği şeklen bağlılaşım fonksiyonlarında kullanılan ışınım eşevreliliği ile aynıdır. İkisi de nicel makroskobik eşevreliliğe örnektir. Elektromanyetik alanda, makroskobik olarak büyük eşevre bileşeni ve ses Glauber'in sinyal-artı-ses açıklaması ile verilir, şeklen makroskobik büyük süper akışkan bileşeni artık normal akışkan bileşeni ile aynıdır.
Günlük yaşamdaki elektromanyetik ışımalar, televizyon ve radio dalgaları gibi, eşevre durumlarına örnektir. Klasik ve kuantum arasındaki gelenekselliği sınırlamalıdır.
Süper akışkanlıktaki eşevrelik helium atomlarının alt kümesine dayandırılmamalıdır; bu tüm atomları içeren toplu bir olaydır.
Süperiletkenlikte eşevre elektron durumu

Elektronlar fermiyonlardır, ancak Cooper parçalarında çift oluşturduklarında bozon olarak davranırlar ve bu sayede düşük sıcaklıklarda topluca eşevre durumuna dönüşürler. Bu çiftleşme aslında elektronlar arasında olmaz, müsait elektronlar bu durumların içine ve dışına hareket ederler. Cooper çiftleşmesi süper iletkenliğin ilk modelidir.
Bu eşevre durumları düşük sıcaklıkta süperiletken Kuantum Hall etkisi gibi etkilerin açıklamasının bir parçasıdır.
Geneli

Gilmore ve Perelomov'a göre, eşevre durumlarının yapısı grup kuramında problem olarak görülebilir ve bu yüzden Heisenberg grubundan başka gruplarla etkileşime girebilir, bu da standart eşevre durumunun tartışılmasına neden olur. Dahası, bu eşevre durumları kuantum gruplarınca genellenebilir. Bu konular orijinal çalışmaya referans olur ve matematiksel fiziğin eşevre durumlarında tartışılır.
Kuantum alan ve sicim kuramında eşevre durumlarının genellemesi bağımsızlık derecesinin sonsuz olma durumudur ve boşluk halini tanımlamak için orijinal boşluktan beklenen değerle hesaplanabilir.
Bağımsızlığın fermiyonik derecelerinde, düşük enerji durumlarında bozonik alanın operatörünün eşevre durumu tek boyutlu çoklu kuantum sistemlerinde parçacık-boşluk uyarıları yaratabilir. Buna bozonlaştırma denir.
Göreceli olmayan kuantum mekaniğinin Gauss işlevli eşevre durumu Klein-Gordon ve Dirac parçacıklarının göreceli eşevre durumu olarak genellenebilir.
Eşevre durumları, aynı zamanda, kuantum kütleçekimi döngüsü ya da yarı klasik standart kuantum genel göreceliliği ile ilgili çalışmalarda da görülür.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb122647498 (data)  GND: 4125526-4  LCCN: sh86003890  NLI: 987007553767905171  SUDOC: 031432050 
Figure 1: Optiksel homodin deteksiyonu tarafından ölçülen Elektrik Alan, üç eşevreli halin fazlarının fonksiyonu olarak optiksel homodin deteksiyonu ile ölçülen elektriksel Nd:YAG lazeri tarafından yansıtılmış
Figure 2: İkinci eşevreli hale göre salınan dalga demeti.
Figure 3: Eşevreli hale göre Wigner fonksiyonu.
Figure 4:  Fotonları saptama ihtimali, foton dağılım sayısı Figür 3. Poissonian dağılım değerleri.
Kelly Reichardt

| Kelly Reichardt |
| --- | --- |

Doğum: 3 Mart 1964 (60 yaşında) Miami, Florida, ABD
Meslek: Film yönetmeni, senarist
Etkin yıllar: 1994-günümüz
Ödüller: Toronto Film Eleştirmenleri Derneği 2008 Wendy and Lucy

Kelly Reichardt (d. 1964, Miami), Amerikalı bağımsız film yönetmeni ve senaryo yazarıdır. Çalışmaları arasında Old Joy, Wendy and Lucy, Meek's Cutoff ve Night Moves filmleri yer alır.
Hayatı ve kariyeri

Reichardt, 1964 yılında Miami'de polis memuru olan bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Genç yaşta fotoğrafçılığa ilgi duyan Reichardt, fotoğrafçılığa babasının olay yeri incelemede kullandığı fotoğraf makinesi ile başladı. School of the Museum of Fine Arts, Boston'da eğitim gördü.
Kelly Reichardt, ilk filmi River of Grassı 1994'te çekti. Film Sundance Film Festivali ve Bağımsız Ruh Ödülleri'nde adaylıklar kazandı. Daha sonra Ode, Then a Year ve Travis adında kısa filmler yaptı. 2006 yılında Oregonlu iki arkadaşın kamp yolculuğunu anlattığı Old Joy filmini yönetti. Old Joy Los Angeles Film Eleştirmenleri Birliği ve Uluslararası Rotterdam Film Festivali'nde ödüllerle döndü. Yönetmen bir sonraki filmi Wendy and Lucyde iş için Alaska'ya gitmeye çalışan ve Oregon'da yolda kalan Wendy ile köpeğinin hikâyesini anlattı. Film olumlu eleştiriler alırken, Wendy karakterini canlandıran Michelle Williams birçok festivalden ödül ve adaylık kazandı.
Reichardt, 2010 yılında vizyona giren Meek's Cutoff'ta ise western türüne yöneldi. Tarihi bir olaydan esinlenen filmde 1845 yılında yük arabalarıyla Oregon'a ulaşmaya çalışan bir grup ailenin çöl yolculuğuna değinildi. Film 67. Venedik Film Festivali'nde Altın Aslan için yarıştı.
Yönetmenin son filmi Night Moves 2013 yılında vizyona girdi.
Yönettiği filmler

River of Grass (1994)
Old Joy (2006)
Wendy and Lucy (2008)
Meek's Cutoff (2010)
Night Moves (2013)
Certain Women (2016)
First Cow (2019)
Showing Up (2022)
ÖzdilekPark İstanbul

| --- | --- |
ÖzdilekPark İstanbul

Yer: Levent, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 41°04′39″K 29°00′41″D﻿ / ﻿41.07750°K 29.01139°D﻿ / 41.07750; 29.01139
Açılış tarihi: 12 Eylül 2014
Mimar: BNH ile Turgut Toydemir
Mağaza sayısı: 165
Kat sayısı: 6
Website: ÖzdilekPark İstanbul
ÖzdilekPark İstanbul, İstanbul'un Levent semtinde Büyükdere Caddesi üzerinde bulunan bir alışveriş merkezidir. 6 katlı alışveriş merkezinde 165 adet mağaza, 3.200 m² ortak teras alanı, çocuk eğlence alanları, sinemalar ve 1500 kişi oturma kapasiteli yeme içme alanı ile 13 adet yük ve servis asansörü, 6 adet ziyaretçi asansörü ve 40 adet yürüyen merdiven bulunmaktadır. 12 Eylül 2014 tarihinde açılan alışveriş merkezi üçlü karma proje olan Özdilek Center çatısı altında yer almaktadır, diğer ikisi 5 yıldızlı, 389 odalı, uluslararası oteller zinciri Wyndham Grand Otel ile 32 kat, 35.000 m² ofis alanı olan River Plaza'dır.
Galeri

Alışveriş merkezinin içinden bir görünüm
Alışveriş merkezinin ana giriş kapısı
Alışveriş merkezinin ortak teras alanı
Alışveriş merkezinin yeme içme alanı
Son Bakış

| "Son Bakış"> Sezen Aksu Söylüyor albümünden Sezen Aksu şarkısı |
| --- | --- |
Tarz: Pop
Yazar: Aysel Gürel
Besteci: Onno Tunç
"Son Bakış", Sezen Aksu'nun seslendirdiği; bestesi Onno Tunç'a, sözleri Aysel Gürel'e ait şarkıdır. Aksu'nun Sezen Aksu Söylüyor albümünde yer almış şarkı, Piyade Er Zekeriya Önge'yi öldürme suçundan yargılanarak 19 Mart 1980'de idam cezasına çarptırılan ve 12 Eylül Darbesi'nin ardından 13 Aralık 1980'de idam edilen Erdal Eren'in son saatlerinde gazeteci Savaş Ay tarafından çekilen fotoğrafının verdiği ilham sonucu ortaya çıkmıştır.
Resim galerisi

Şarkıya ilham veren fotoğraf
Sermayecik

| Sermayecik |
| --- | --- |
Köy

 Yalova'nın konumu
SermayecikSermayecik'in Yalova'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Yalova
İlçe: Altınova
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 508 m
Nüfus (2019)
 • Toplam: 216
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 226
İl plaka kodu: 77
Posta kodu: 77702
Sermayecik, Yalova ilinin Altınova ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

1928 yılından beri aynı adı taşıyan köy, Bulgaristan'dan göç eden göçmenler tarafından kurulmuştur.
Coğrafya

Köy Yalova iline 42, Altınova ilçesine 20 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2019: 216
2018: 214
2017: 214
2016: 223
2015: 225
2014: 230
2013: 227
2012: 230
2011: 239
2010: 247
2009: 251
2008: 254
2007: 261
2000: 302
Şadi Çalık

| Mehmet Şadi Çalık |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: 6 Aralık 1917(1917-12-06) Kandiye, Girit, Yunanistan Krallığı
Ölüm: 24 Aralık 1979 (62 yaşında) İzmir, Türkiye
Defin yeri: Hacılarkırı Mezarlığı, İzmir
Çocukları: Siren Çalık
Alanı: Heykel
Etkin yıllar: 1940-1979
Sanat eğitimi: İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi
Katıldığı akımlar: Soyut Minimalizm
Etkilendikleri: Abidin Elderoğlu
Etkiledikleri: Mehmet Aksoy


Mehmet Şadi Çalık (d. 6 Aralık 1917, Kandiye, Girit - ö. 24 Aralık 1979, İzmir), Türk çağdaş heykel sanatının öncülerinden.
1940-1948 yılları arasında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi'nde profesör Rudolf Belling'in öğrencisi oldu. 1950-1951 yıllarında Paris'te çalıştı. Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümü'nde öğretim üyesi oldu. Alçı, tunç, demir ve tahta gibi çeşitli malzemelerle yaptığı heykelleri, İstanbul Resim ve Heykel Müzesi ile çeşitli koleksiyonlarda yer aldı. Eserleri arasında, Ortadoğu Teknik Üniversitesi'nde yer alan Atatürk anıtı. İstanbul Ticaret Odası için yaptığı bakır ve taş rölyefler, İzmir Kültür Park'taki heykelleri, Asaf Halet Çelebi büstü ve İstanbul Belediye Sarayı süslemeleri dikkat çeker. Neoklasik tarzda başladığı heykel çalışmalarında zamanla daha soyut ve "Minimunizm" adını verdiği heykeliyle birlikte minimalist bir anlayışa yönelen Çalık'ın eserlerinde, sadelik ve açıklık ön plandadır.
Yaşamı

Mehmet Şadi, 6 Aralık 1917'de Girit'in Kandiye kentinde doğdu. Babası Kandiye eşrafından Çalıkzade Şadi Bey, annesi Hatice hanımdı; henüz altı yaşındayken 1923 mübadelesinde ailesi Türkiye'ye göç ederek Urla'ya yerleşti; çocukluk ve ilk gençlik yıllarını Urla'da geçirdi.
İlk öğrenimini tamamladıktan sonra 1930'da İzmir Amerikan Koleji'ne girdi, iki yıl sonra yatılı olarak İzmir Atatürk Lisesi'ne kayıt oldu. Liseden 1939 yılında mezun oldu ve İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'ne girdi. Akademide Nazi Almanyası'ndan kaçarak Türkiye'ye sığınan Alman heykeltıraş Rudolf Belling'in öğrencisi oldu. Akademiyi 1949 yılında bitirdi ve 1950'de Paris'e gitti. Bir yıl sonra geri döndü ve 1959 yılına kadar çalışmalarını serbest sürdürdü. 1959'da Akademinin Heykel Bölümü tarafından “meslek çalışmaları başarılı bulunduğu” için atölye öğretmeni (asistan) olarak görevlendirildi. 1969'da Doçent ve 1971'de Profesör oldu. Yakın dostu Necati Cumalı'nın kız kardeşi Müfide ile evlendi. Siren ve Osman adında iki çocuğu oldu.
Mehmet Şadi Çalık 24 Aralık 1979'da, geçirdiği bir kalp krizi sonucu İzmir'de yaşama veda etti. Mezarı İzmir, Bornova’daki Hacılarkırı Mezarlığı’ndadır.
Çalışmaları

Lisede öğrenim görürken çocukluğundan beri ilgi duyduğu resim sanatıyla daha yakından ilgilenmeye başladı. Ressam Abidin Elderoğlu'nun atölyesinde çizim ve desen çalışmaya başladı.
Anısına

1995 yılında İzmit'te, Saraybahçe Belediyesi ve Mimar Sinan Üniversitesi Heykel Bölümü’nin işbirliğiyle “Uluslararası,1.Şadi Çalık Mermer Heykel Sempozyumu” yapıldı. Japonya'dan  Rikuuchi Kobeyashi, Fransa'dan Francois Müller, İsrail'den Varda Ghivoly ve İlan Gerber ile Türkiye'den Meriç Hızal, Ferit Özşen, Fatma Akyürek, Kemal Tufan ve Hakan Uzuner'in katıldığı sempozyumda heykeltıraşlar  Kocaeli Fuarı'na kurulan açık hava atölyesinde halkla iç içe eserlerini ürettiler.
Urla Belediyesi tarafından "gelecek nesillerce hatırlanması" için Urla'daki bir caddeye Şadi Çalık adı verildi.
Saran Holding

| --- | --- |

Endüstri: Medya, yayıncılık, radyo, internet yayıncılığı, turizm, havacılık
Kurucu: Sadettin Saran
Genel merkezi: İstanbul, Sarıyer, Türkiye
Markalar: Tuttur.com, Ajansspor, Radyospor
Çalışan sayısı: 3500+
Web sitesi: saran.com.tr
Saran Holding, İstanbul merkezli holding kuruluşu.
1990 yılında Sadettin Saran tarafından İstanbul'da kurulmuştur. Başta medya olmak üzere yayıncılık, internet yayıncılığı, havacılık ve turizm sektörü dâhil 5 ana sektörde, 33 şirketi ile faaliyet göstermektedir. Toplam çalışan sayısı 3.500'ün üzerindedir.
Saran, Türkiye'deki ulusal, kablolu ve yerel televizyon kanallarında yayınlanan spor ve eğlence içeriğinin %50'sinden fazlasının yayın haklarına sahiptir. La Liga, Serie A, UEFA Şampiyonlar Ligi, UEFA Avrupa Ligi, UEFA Konferans Ligi ve UEFA Süper Kupası, NBA, F1, EuroLeague, Portekiz Ligi, UFC, WWE, MotoGP, Diamond League, ATP500, NCAA Basketbol, 2020-21 UEFA Uluslar Ligi, 2022 FIFA Dünya Kupası Grup Eleme Maçları, FIBA EuroBasket 2021 Grup Eleme Maçları, 7DAYS EuroCup, FIBA Şampiyonlar Ligi gibi dev spor organizasyonlarının yayın hakları sahibidir. Bu kapsamda bazı organizasyonları yayınlayıp, bazılarını ise farklı yayın platformlarına satmıştır.
Yerli ve yabancı pek çok spor müsabakasının yanı sıra, birçok sinema, televizyon filmi ve dizilerin de Türkiye yayın hakları grup şirketlerinden Saran Medya'da bulunmaktadır. Warner Bros., Paramount, MGM, FOX ve DreamWorks, A&E Networks gibi stüdyoların da iş ortağıdır.
Türkiye'de faaliyet gösteren S Sport, S Sport 2, Radyospor, Radyo Trafik, Ajansspor, AlmaSport TV gibi medya kuruluşları, S Sport Plus uygulaması ve Tuttur.com ile Saran Studios şirketi grup bünyesinde bulunmaktadır. Split’te bulunan Grand Hotel Lav&Grand Marina Lav da grup bünyesinde yer almaktadır.
Kurumsal Sosyal Sorumluluk

Saran Group bilinçli ve sağlıklı bir nesil yetişmesine katkı sağlamak hedefiyle, eğitim ve spor alanlarında kurumsal sosyal sorumluluk çalışmaları yürütmektedir. Bu çerçevede;
Saran Group Türkiye’nin dört bir yanında okul ve spor salonu yaptırmaktadır. Yapılan okullar ve spor salonları Milli Eğitim Bakanlığı’na hibe edilmektedir. Spordan kazandığını spor yoluyla topluma verme anlayışıyla, bugüne kadar 24 spor salonu hizmete sokulmuştur. Kırıkkale, Tunceli, Ağrı-Doğubayazıt, Ağrı-Patnos, Ardahan, Hakkari-Çukurca, Van, Fethiye, Soma, İzmit ve Çanakkale gibi bölgelerde açılan spor salonlarından her yıl 40 binin üzerinde çocuk faydalanmaktadır.
Kırıkkale’de yapılan 6 okulda her yıl 600-700 öğrenci öğretim görmektedir.
Ayrıca 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı vesilesiyle Anadolu’da yaşayan öğrenciler için 21 senedir düzenli olarak “23 Nisan İstanbul Gezisi” düzenlenmekte, ağırlıklı olarak doğu illerinden gelen 100 çocuk, 3 gün boyunca Saran Holding'in misafiri olarak İstanbul'da ağırlanmaktadır. Öğrenciler İstanbul'un simge yerlerini gezmenin yanı sıra Saran Group'u da ziyaret etmektedir.
Her yıl, "Özel gereksinimli gençlerin topluma entegre olmalarını kolaylaştırmak ve topluma kazandırılmalarına destek olmak" amacıyla Engelsiz Kulaçlar adlı açık deniz yüzme yarışı düzenlenmektedir.
Radyo istasyonları > Radyo Slow Time

2011 yılında yayın hayatına başlayan Radio Slow Time “Yavaşlayın ve hayatın tadına varın” sloganıyla dünyanın dört bir yanından sanatçılara ve şarkılarına yer vermektedir. Sadece yabancı slow müzik yayını yapan radyonun genel yayın yönetmeni Berna Kaytaz'dır.
Radyo Slow Time 2019 yılında medya dünyasındaki değişim ve dönüşüme bağlı olarak, tüketici alışkanlıklarının da hızla değişmesiyle yeniden konumlandırılmış ve Kasım 2019 itibarıyla karasal yayınlarını ve uydudaki yayınlarını sonlandırmıştır, sadece dijital yayına geçmiştir. Günümüzde www.slowtime.com.tr üzerinden ve Slow Time mobil uygulamaları üzerinden yayına devam etmektedir.
Yüeçiler

MÖ 176-MS 30 yılları arasında Orta Asya'daki Yüeçilerin göçleri
Yüeçiler (Çince: 月氏, yuèshì veya ròushì, okunuşu yüe-şı veya ro-şı; Yuezhi Çince: 月支, yuèzhī ya da ròuzhī adıyla da bilinir; Eski Çincede: Tokwar), antik bir Orta Asya halkıdır.
Köken ve dilleri

Tarihçilerin çoğu Hint-Avrupa kökenli olduklarına ve tarihi kaynaklarda adı geçen Toharistanlılarla (Τοχάριοι) akraba olabileceklerine inanmaktadır. Alman doğu dilleri konusunda uzman dilbilimci Friedrich Schrader (1865-1922), Toharca’yı Hint-Avrupa dil ailesinin bir alt kolu olan İndo (Hint)-Cermen bir dil olarak belirmekte ve Toharlar’ı da İndo-İskit halklardan saymaktadır. Yine Alman tarihçi ve Çin kültürü, tarihi vb. konularda uzman olan Otto Franke (1863-1946) ise Çin kaynaklarına dayanarak Toharlar’ı Yüe-tschi’dir (Yüeçi) olarak tanımlamaktadır. Bu tezlere göre Yüeçiler’in konuştukları dil, Toharca’nın B dil koludur.
Yüeçilerin ortaya çıkmaları

Yüeh-chih, Çinlilerin tarafından verilen bir isim olup Çincede “Ay Soyu” anlamına gelmektedir. MÖ 3. yüzyıldan evvelki Çin kayıtlarında kendilerinden Yu-zhi/Yü-chih, Yuzhi, Niushi/Niu-shih gibi adlarla da bahsetmişlerdir.
Çince kaynaklarda bu kadar farklı şekillerde adlandırılmaları, Çin'deki her hanedanlığın tarihçileri tarafından eski tarihçilerin yazımlarından farklı bir şekilde ifade etme geleneğinden kaynaklandığı düşünülmektedir. MÖ 2. ve 1. yüzyıllarda yaşamış Çinli tarihçi Sima Qian’ın Çin tarihini anlattığı Shiji adlı eserinde başlarda farklı bahsetse de sonrasında bu kavimden "Yüeh-chi" olarak bahsetmeye başlamış ve bundan sonra da Çin kayıtlarında Yüeh-chi ismi standart olarak kullanılmaya başlanmıştır.
MÖ 7. yüzyıl ortalarında hayatını kaybetmiş olan ünlü Çin ekonomisti Guan Zhong'un adına atfedilen Guanzi metninde, Yúzhī adında bir kabilenin Çinlilere yeşim taşı temin ettikleri yazılmaktadır. MÖ 2. ve 1. yüzyıllarda yaşamış Çinli tarihçi Sima Qian’da “Wuzhi” olarak adlandırdığı Yüeçiler'den Luo adlı bir tacirin Çinlilere at sattığı, bunun karşılığında da ipek alarak bunu Orta Asya'nın ileri gelenlerine sattığı belirtmektedir ki bu da Yüeçilerin o dönemde İpek Yolu ticaretinde etkin rol oynadıklarını göstermektedir.
MÖ 3. yüzyıla (MÖ 299 kadar) tarihlenen bambuya yazılı Çin metninde, Zhou Hanedanı Mu'nun düzenlediği seferi fantastik bir şekilde anlatılırken Yüeçiler'in yurdunun, Ordos (Kansu)'nun doğusunda ve Zhou topraklarının da kuzeybatısında olduğu şeklinde belirtilmiştir.
Sima Qian'ın kayıtlarına göre Yüeçiler o dönemlerde, günümüz Kansu eyaletindeki Dunhuang şehri ile Qilian Dağları arasındaki topraklarda yaşamaktaydılar. Ancak belirtilen alanda günümüze kadar arkeolojik kalıntı bulunmaması bu ifadenin yanlış olabileceği ya da Dunhuang şehri yerine Tanrı Dağları'nın bir parçası olan Dunhong Dağının belirtilmiş olabileceği de iddialar arasındadır.
Tarihçiler arasında genel kabul ise Yüeçiler'in genişleyerek Huanghe (Sarı Irmak)'ın kuzeyinde Tieyenşan (günümüz Sincan Uygur Özerk Bölgesi) ve Tarım Havzası topraklarında yaşadığı şeklindedir.
Mete'nin Yüeçiler üzerine MÖ 203 yılında yaptığı sefer bilgilerine göre Yüeçilerin doğu sınırı o dönem, Sarı Irmak'ın Langchou'da yaptığı kıvrımın batısında kalmaktaydı. Çin kayıtlarında bazen Yüeçiler ve diğer halkların bulundukları yerler belki de yanlış anlama ya da tercüme hataları gibi nedenlerle iç içe gibi görülebilmektedir. Burada unutulmaması gereken, antik dönemlerde Orta Asya halklarının çoğunlukla konar-göçer olmaları ve yoğun sınır çatışmaları nedeniyle sınırların oldukça değişken bir yapıya sahip olduğudur.
Hunlarla savaş 1. Büyük göçleri sonucunda bölünmeleri

Oldukça geniş bir coğrafyada hüküm süren ve güçlü bir konfederasyon şeklinde örgütlenen Yüeçiler bir süre sonra Çinliler'in Hiung-nu olarak adlandıkları Büyük Hun İmparatorluğu ile güç mücadelesine başladılar. Çin kayıtlarına göre Yüeçiler önceki dönemlerde Hiung-nu'lardan daha güçlü durumda olup hatta Teoman oğlu Mete'yi onlara rehin olarak vermek zorunda kalmıştı. Büyük Hun İmparatoru Mete doğudaki Donghu tehdidini ortadan kaldırdıktan sonra gözünü güney-güneybatı komşusu olan Yüeçiler üzerine dikmiştir.
Yüeçiler MÖ 203 yılında Hunlara yenildikten sonra kuzey ve doğu hattındaki topraklarından tedrici olarak batıya doğru çekilmek zorunda kaldılar. Bu çekilme nedeniyle Yüeçiler de İskitleri daha batıya ve güneye doğru çekilmeye zorlamıştır. MÖ 177/176 gibi Mete'nin Sağ Bilge Beyi'nin Yüeçileri ağır bir yenilgiye uğrattığı bilinmektedir. Mete'nin oğlu Lao Şang döneminde (MÖ 174-161) Yüeçiler'e en öldürücü saldırı gerçekleştirilmiştir. Yapılan savaşlarda Yüeçiler en ağır yenilgilerini alarak kralları öldürülmüş ve bunun sonucunda da Kansu ve Tarım Havzası'nı içeren yurtlarından ayrılarak büyük grup (Dà /Büyük Yüeçiler) kuzey batıdaki Tanrı Dağları'nın ve Issık Gölü kuzeyinde bulunan İli Nehri havzasına, daha küçük grup (Xiǎo/Küçük Yüeçiler) ise Tibet Platosu’na göç etmek zorunda kaldılar. Tarihi kayıtlarda bu yenilginin büyüklüğünü ifade etmek için, Hun liderinin öldürülen Yüeçi liderinin kafatasından şarap kadehi yaptırdığı anekdotu da bulunmaktadır.