Müjdat Altay
Projeleri

O döneme kadar ArGe'de ağırlıklı olarak üretilen crossbar ürünleri üzerine tasarım çalışmaları yapılıyordu. Ancak Altay'ın dahil olduğu Netaş ArGe ekibi Türkiye için sıfırdan ürün geliştirmek istiyordu. Bunun üzerine Netaş ArGe'si, yerel piyasaya özel otomatik santral - PABX ile girmeye karar verdi. O dönem PABX'te dünya pazar lideri olan ve bu nedenle konuya sıcak bakmayan Nortel, “KOBİ’lere yönelik olarak alt segment ürün geliştireceğiz” diyerek ikna edildi.
Tüm bilgi birikimi ile düşük maliyetli ama en iyi PABX'i tasarlamaya koyulan ekip, büyük başarı elde etti. Türkiye, sonradan değişik kapasitelerde bir ürün ailesine dönüşecek SpaceNET EX-100 sayesinde donanımı, yazılımı, tasarımı ve üretimi yerli olan PABX santrallerine sahip oldu. Netaş, Bilgisayarlı Operatör Bağlama Sistemi - VİSA projesi ile Türkiye'nin ulusal ve uluslararası bağlantılarını sağlayan sistemi yerli olarak tasarladı. Böylece, Türkiye ekonomisine ithal olarak gelen bu ürünlerin Türkiye'de üretilmesi ekonomiye büyük katkı sağladı. Bu ürünler sayesinde Nortel'in özel piyasadaki payı %20'lerden %70'lere çıktı. Bununla birlikte telekom pazarında alt segmentden üst segmente kadar tamamıyla seslenebilen tek şirket Netaş oldu.
O dönemlerde, Türkiye'nin kırsal bölgelerinde telefon hizmetlerinin ulaşmadığı çok yerleşim yeri vardı. Buna karşın yatırım için PTT'nin bütçesi kısıtlıydı. Nortel'in ürünlerinin fiyatları bütçelerinin üzerindeydi. Aynı ekip, bu nedenle kırsal santral tasarlamaya odaklandı. Yine direnç gösteren Nortel bir şekilde ikna edildi. Netaş ArGe'sinde geliştirilen Elif/Dicle adı verilen kırsal santraller Türkiye genelinde kuruldu. Sonuç yine büyük bir başarıydı; Netaş ArGe'si, kırsal bölgelere erişim hızında Türkiye'yi Avrupa'da 1 numaraya taşıdı. Öyle ki 1982 yılında dünyanın dört bir yanıyla bağlantı kurabilecek küçük yerleşim yerleri sadece %23 iken bu oran 1987 itibarıyla %64'e çıkmıştı. Elif santralinin dijitalleştirilerek Dicle adı verilen versiyonu sayesinde Türkiye, iletişim altyapısının dijital dönüşümünde Avrupa içinde Fransa'dan sonra 2. sıraya yükselmiş oldu.
Üst üste gelen başarılar sayesinde, 10 kişi olan ArGe departmanı 180 kişiye ulaştı. C. Müjdat Altay da 1989 yılında bu ekibin başına geçerek “Netaş ArGe Direktörlüğü”ne yükseldi.
Glokalleşme yaklaşımı ile telekom ithalatı düştü
Altay, daha sonra bu dönemi glokalleşme olarak nitelendirecekti. PTT’ye satılan bütün ürün portföyü Netaş’ta yapılabilir hale getirilmişti. Visa santraliyle konuşmalar otomatikleştirilmiş, PBX santrallerle büyük bir hacim yaratılmıştı. Elif santrali ile kırsala hizmet başlatılmış, sonra dijitalleşme hamlesiyle kırsal kesime dönük Dicle Sayısal Santral üretilmişti. Enerji üniteleri ile bu santrallerin enerji ihtiyacı yine Netaş ArGe’si ile sağlanmıştı. Böylece, Türkiye’de telekom alanındaki ithal kalemleri azalmaya başlamıştı.
Türkiye’nin ilk yazılım ihracatını gerçekleştirdi
1992’den itibaren “ArGe Grup Direktörü” olarak atanan C. Müjdat Altay'ın 1993'te yetki alanı genişlemiş ve yerli ArGe'nin yanı sıra Uluslararası ArGe'den de sorumlu olmuştu.
Altay, Netaş'ta o dönem teknoloji transferinin yönünü değiştirdi. Geliştirdiği kırsal santral teknolojisini Türkî Cumhuriyetlerine ihraç etti. Netaş'ın ihracat yaptığı ülkelerin sayısı böylece 30'a çıktı. Bu da Netaş'ı kendi teknoloji laboratuvarı olan küresel oyuncular ligine taşıdı. Bu başarı, Netaş'ın ArGe yeteneğinin bir sonucuydu.
Bu kez C. Müjdat Altay'ın hedefinde DMS Santrallarının uluslararası versiyonu olan DMS100i santrallerinin yazılımlarının Türkiye'de geliştirilip dünyaya ihraç edilmesi vardı.
Defalarca Kanada'ya giderek Nortel yönetimi ile görüştü, sonunda Nortel ve Netaş yönetimlerini ikna etmeyi başararak bu yazılım sorumluluğunun Netaş'a verilmesini sağladı. Bu, Netaş ArGe'sinin yeni bir başarı hikâyesinin başlangıcı oldu. Söz konusu girişimle uluslararası DMS yükü Netaş'a geldi ve böylece Netaş 1992 yılında gelişmiş bir ülke olan Kanada'ya 2 milyon dolarlık yazılım ihracatı gerçekleştirdi. Bu, Türkiye'nin de ilk yazılım ihracatıydı.
Bütün bu başarılar sonucunda, Netaş'ın ArGe mühendis sayısı 680'e ulaştı. C. Müjdat Altay, 1997 yılında Nortel'in yönetici programı kapsamında İngiltere ofisine Nortel ile ilişkilerden sorumlu Genel Direktör olarak atandı.
Bir yıl sonra, "Ürün Hattı Yönetiminden sorumlu Grup Direktörü olarak İstanbul'a geri döndü. Türkiye'nin ilk yerli SDH Optik transmisyon ürünlerinin planını yapıp Ar-Ge'de tasarlanması, üretilmesi süreçlerini yönetti. Bu sayede Türkiye'nin ilk yerli SDH Optik ürünü üretildi. Ankara'nın doğusundaki tüm illerin optik transmisyonu bu cihazlar üzerinden yapıldı. Böylece, teknoloji ithalatının azaltılmasında önemli bir adım atıldı.
1999 –2002 yılları arasında yürüttüğü Alternatif Operatörlerin Satış ve Pazarlaması görevi sonrasında, başarılı çalışmaları nedeniyle Altay 2002 yılında Genel Müdür Yardımcılığına yükseldi.
2004 yılında ise artık C. Müjdat Altay, Netaş'ın CEO'suydu
Netaş, Altay liderliğinde sektörün ve ülkenin dönüşümüne katkı sağlarken, bir yandan da üç kez değişen ortaklık yapısı nedeniyle kendini büyük bir mücadele içinde buldu.
C. Müjdat Altay'ın Genel Müdür olduğu yıllar, Nortel'in sıkıntılı dönemine denk geldi. Dot.com krizini atlamayan Nortel, çok hızlı büyümüş, bu büyümenin altını dolduramamış, pazarda sert bir küçülme ile karşı karşıya kalmıştı. Nortel'in ArGe'si de zayıflamaya başlamıştı. Bu durum Netaş'ın performansını da olumsuz yönde etkiliyordu. Öyle ki Netaş'ın 2001-2004 yılları arasında cirosu 200 milyon dolardan 70 milyon dolara kadar gerilemişti.
Bu noktada; C. Müjdat Altay Nortel'in ArGe gücünü kaybetmesini, Netaş'ın da buna bağlı zayıflamasını ve AK Parti Hükûmeti'nin yine aynı dönemde ArGe'ye önem vererek teşvikler çıkarmasını analiz etti ve bu üç parametreden yeni bir yol haritası çıkardı. Ekibiyle bir araya gelen Altay, VOIP ve multimedya yazılım yetkinlikleriyle ArGe'yi büyütecek bir strateji planı oluşturdu. 2.5 yıl süren görüşmeler sonunda Nortel ikna edildi. Böylece Mükemmeliyet Merkezi'nin ışığı yakıldı.
Yazılımın ArGe kapsamına girmesini sağladı, sektörün önünü açtı
Bu strateji ışığında Netaş, uzun süreli bir çalışmayla yerinde ArGe için teşvik verilmesine ve Türkiye'de tüm ekosistemin donanımı konuştuğu bir dönemde, tüm mercileri “donanımın artık ömrünü tamamlamaya başladığına” “artık katma değerin yazılımdan geldiğine” ikna etti.Böylece, ilk kez “yazılım” teşvik yasasına dahil edildi ve yerinde ArGe teşviğini mümkün kılan 5647 kanunu çıkarıldı. Bu kanunla, ArGe teknopark bağımlılığından çıkarak, mekandan bağımsız her yerde özgürce ArGe yapılabilir hale geldi.
2007 yılında, Nortel, Netaş ArGe'sine duyduğu güvenle ve yeni teşvik yasasının desteğiyle dünya çapındaki 28 Mükemmeliyet Merkezini kapatarak, Çin ve Hindistan yerine Türkiye'de tek bir Küresel Mükemmeliyet Merkezi açtı.
Netaş ArGe'sini büyük bir sorumluluk bekliyordu. 2.5 yıl içinde Nortel'in tüm ArGe çalışmalarının artık Türkiye'de yapılması gerekiyordu. Mühendis sayısı kısa sürede 100'lerden 1000'e çıkarıldı. Bu dönemde, gelecek yıllarda 500 milyon dolara ulaşacak teknoloji ihracatının temelleri atılmış oldu.
Aranan özelliklerden İngilizceyi sildi, global çapta mühendisi kendi yetiştirdi
Mühendis açığı olduğu o dönemde Netaş, Mükemmeliyet Merkezi için yetkin mühendisleri kendi vizyonuyla yetiştirdi. Netaş'ın Mükemmeliyet Merkezi'ni devreye alması için en kısa zamanda 1000 mühendisi istihdam etmesi ve bu mühendislerden verim alması gerekiyordu. Ancak Netaş belli sayıda mühendisi işe aldıktan sonra alımları durdurdu. Aranan yetkinlikte mühendis artık bulunamıyordu. Netaş'ın mevcut iş ilanı değiştirildi. Müjdat Altay, “Bütün Türkiye bizim için değerli. İngilizceyi de burada öğreteceğiz. Ayrıca bizde tecrübe etmeyecekse nerede tecrübe edecekler. Askerliğini de yapmamış çok genç mühendis var” diyerek ilanın içeriğinden İngilizce, tecrübe ve askerlik şartlarını çıkardı.
ArGe'sinde Türkiye'ye mühendis yetiştiriyor
C. Müjdat Altay'ın yönlendirmesi ile Mükemmeliyet Merkezi'nin ihtiyaçları doğrultusunda yetkin mühendis yetiştirmek üzere Netaş içinde sınıflar kuruldu. Tecrübesi yeterli olmayan mühendislere dersler verildi. 3 ayda 20 bin adam saat eğitimle Netaş, kendi tecrübeli mühendisini yetiştirdi.
Kuruluş aşamasında ilk yabancı ortağı Batı'nın telekom devi Nortel'di ve kısa sürede Nortel'in ArGe'deki gücü oldu. Altay'ın Ar-Ge'nin ağırlığını artırması, kültür değişiminin önemli bir parçası oldu. Değişim ile daha yenilikçi, daha vizyoner liderler yetiştirmeye odaklanan bir kültür oluşturdu. Nortel'den dolayı telekom ile sınırlı olan ArGe ürün gamını ileri teknoloji ürünleri ve yeni nesil bilişim altyapılarına odaklanarak genişletti.
En gelişmiş iletişim çözümlerini yerli olarak Türk Ordusu için geliştirdi
C. Müjdat Altay, Türkiye'de savunma teknolojilerine özellikle 2004 yılı itibarıyla daha fazla önem verilmesi sonucunda Türk Silahlı Kuvvetleri Vakıf şirketleri ile yakın iş ilişkileri geliştirdi. Netaş mühendislerinin sahip olduğu yetenekleri, VOIP ve multimedya yetkinlikleri ile birleştirerek Türk Ordusunun yerli ve yüksek teknolojilerle haberleşmesine imkan sağladı. Netaş, Savunma ArGe ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin kara, hava ve deniz platformlarının haberleşme altyapılarını TASMUS, IFF, APCO ve MİLGEM gibi sistemlerle, dünyanın en modern orduları ile aynı düzeye taşıdı.
Sistem Entegratörlüğünde Türkiye'nin liderini yarattı
İkinci kritik manevrayı Netaş, 2011 yılında OEP'nin çoğunluk hissesini satın almasından sonra yaptı. Altay'ın fikir babası olduğu ve liderliğini yürüttüğü “bir ICT şirketinin satın alınması” projesi çerçevesinde, Probil ve servis şirketi olan BDH satın alındı. Böylece şirket, sistem entegratörlüğünde lider konuma ulaştı. Bir kritik yatırım daha gerçekleştiren Netaş, telekomünikasyon alanında yazılım geliştiren Kron'un kontrol hisselerini aldı.
Sistem entegratörü liderliği ve ArGe'siyle Türkiye'nin en büyük dijital dönüşüm projelerinin merkezinde yer alan Netaş, bugüne kadar hayata geçirdiği projelerle Türkiye'de dijital dönüşüm tarihine imza attı.
Adalet Bakanlığı için SEGBİS; AFAD için AYDES, eğitimde Fatih Projesi, Sağlık Bakanlığı için ASOS, dünyanın en büyük havalimanlarından İstanbul Havalimanı'nın bilişim altyapısı, 50'den fazla akıllı stat, passolig bunlardan sadece birkaçı.
SEGBİS: 600 mahkeme binası, 3 bin mahkeme salonu ve 550 cezaevini güvenli video konferans sistemiyle birbirine bağlayan sistem geliştirildi. Bu sayede, hukuk sisteminin dijitale taşınması konusunda önemli bir adım atıldı.
AYDES: Dünyanın sayılı afet yönetim sistemlerinden AYDES, bir afetin tüm aşamalarının dijital ortamda yönetilmesi ve kaynakların verimli bir şekilde kullanılması için Netaş tarafından geliştirildi. AYDES, ulusal afet yönetiminde rolü olan, içlerinde 8 bakanlık ve Kızılay'ın da bulunduğu kurum/kuruluşlar, STK'lar ve taşra teşkilatlarınca 81 ilde yaklaşık 7 bin aktif kullanıcı tarafından kullanılıyor.
FATİH: Netaş, Türkiye'nin dört bir yanındaki 7.700 okulun bilişim altyapısını kurdu.
ASOS: Acil Sağlık Otomasyon Sistemleri Projesi; Sağlık Bakanlığı merkez teşkilatı, İl Sağlık Müdürlükleri, 112 Komuta Kontrol Merkezleri, 112 İstasyonları ve sağlık tesisleri arasındaki veri bütünlüğü, koordinasyon ve iletişimi sağlayan ilk ve tek proje olma özelliği taşıyor.
PASSOLİG:  Netaş, sporda vandalizmi önlemek amacıyla çıkarılan yasasının uygulanması için başlatılan dijital dönüşüm projesinin teknoloji ortağı oldu. Bu kapsamda, 50'den fazla stadın kameralarla donatılması, kartlı giriş sisteminin kurulması, biletlerin online bir platform üzerinden kimlik ile eşleştirilerek satılması projesini hayata geçirdi. Bu proje için geliştirdiği yazılım bugün Biletix gibi en yaygın bilet satış platformunun en büyük rakibi haline geldi. Netaş, şimdi bu çözümü, Akıllı Etkinlik Yönetimi Platformu olarak Eventizer markasıyla ihraç etmeye başladı.
Yerli 4G ile Türkiye'yi Dünyanın ilk 4 ülkesi arasına soktu
Netaş kendi yetiştirdiği mühendisleriyle Türkiye'de telekom alanında çığır açacak proje ve çalışmalara imza attı. Bunların en önemlisi hiç şüphesiz, 3G lisanslarının verildiği gün C. Müjdat Altay'ın Netaş ArGe'si içerisinde 4G çalışmalarını başlatması oldu. Geliştirdiği temel bant ünitesini 2009 yılında çalışır hale getirip Türkiye'nin yerli baz istasyonunu yapabileceğini kanıtlayan Netaş, devleti de bu yönde ikna edip ULAK'ın temellerini inşa etti. Netaş, 2013'ten bu yana ULAK'ın temel paydaşlardan biridir. Bugün ULAK yaklaşık 1000 noktada hizmet veriyor.
ULAK'ın temelini atan Netaş, bu vesileyle Türkiye'nin kendi teknolojisiyle 4G kullanan 5 ülkeden biri olmasına aracılık etti. Şimdi ise Netaş, elde ettiği birikimi ile 5G ve ötesi teknolojiler için hazırlıklarını yapıyor.
Netaş, teknolojinin yükseldiği coğrafyalardan her dönem teknoloji yatırımı çekti
Netaş, Altay'ın liderliğinde bir operasyon ve imalat şirketinden ArGe odaklı bir yapıya kavuştu ve  sadece Türkiye'de değil yakın coğrafyasında da etkin bir teknoloji şirketine dönüştü. Nortel'in piyasadan çekilmesi sonrası faaliyetlerine devam eden tek alt şirketi olan Netaş, Altay'ın yeni yönetiminde büyük bir sıçrama yakaladı. Altay'ın CEO olarak göreve başladığı 2004 yılında 70 milyon dolar olan satış geliri 260 milyon doların üzerine çıktı. ArGe çalışan sayısı ise 100'lerden 900'lere kadar çıktı. ABD'ye dahi yazılım ihracat edebilen bir teknoloji şirketi haline geldi.
2017 yılı Netaş'ın dönüşümünde üçüncü kavşak noktası oldu. Netaş, Çin'in dünyada süper güç olduğu günümüzde ZTE gibi bir Çinli teknoloji devini yatırımcı olarak Türkiye'ye çekti.
Yerlileştirme ile Türkiye'ye 4 milyar dolar tasarruf sağladı
Netaş 1980'lerden sonra ağırlık verdiği yerli ArGe faaliyetleri sayesinde bugüne kadar 4 milyar dolara yakın bir milli sermayenin ülkede kalmasını sağladı. Bu rakam Netaş'ta tasarlanarak üretilen SpaceNET, ELİF, DİCLE gibi santral sistemlerinden, FLUX ve SDH gibi transmisyon cihazlarından, SOP, KEBAN ve PS 2000 gibi güç üniteleri, savunma sistemleri ile kamu projelerinin birbiri ardına kullanıma girmesinden kaynaklanıyordu. Bu toplamda, 1991 yılından bu yana yapılan 1 milyar dolarlık yazılım ihracatı önemli bir katma değer taşıyordu. 2019 yılında ise Netaş ana hissedarı ZTE'nin ürünlerinin İstanbul Orhanlı'daki tesislerde yerlileştirilmesi ile  teknoloji tasarrufu konusunda yeniden önemli bir adım atıldı.