Diskdünya

| --- | --- |
Yazar: Terry Pratchett
Özgün ad: Discworld
Dil: İngilizce
Tür: Fantastik Komedi
Yayım tarihi: 1983-2015
Diskdünya (Discworld),Terry Pratchett tarafından yazılan, Büyük A'tuin isimli dev kaplumbağanın sırtındaki dört filin üzerinde dengede duran yassı bir disk olan kurgusal Diskdünya'da geçen 41 kitaplık bir fantastik komedi kitap serisidir. Kitaplar sıklıkla J. R. R. Tolkien, Robert E. Howard, H. P. Lovecraft, Charles Dickens ve William Shakespeare'den ayrıca mitoloji, folklor ve peri masallarından genellikle güncel kültürel, politik ve bilimsel olaylarla hicivsel paralellikler kurarak esinlenir ya da parodilerini yapar.
Terry Pratchett serinin ilk romanı olan "The Colour of Magic"i (Büyünün Rengi) 1983 yılında yazmıştır. Son roman olan "The Shepherd's Crown" (Çobanın Tacı) ise Haziran 2015'te yayımlanmıştır. Pratchett'in, 12 Mart 2015'te uzun süre peşini bırakmayan Alzheimer'a yenik düşmesiyle seri tamamlanmıştır. Seri 37 dilde 80 milyon kopya satmıştır ve sıklıkla Birleşik Kırallığın en çok satanlar listesine girmiştir.
Kırk bir adet Diskdünya romanı basılmıştır, tamamı Türkçeye çevrilmemiştir. Alzheimer hastası olan Pratchett, kendisi devam edemeyecek duruma geldiğinde kızı Rhianna'nın seriyi üstlenmesinden mutluluk duyacağını söylemiştir. Fakat Rhianna sadece spin-off ve adaptasyon çalışmalarına dahil olacağını ve daha fazla roman olmayacağını açıklamıştır. Serinin Zaman Hırsızı'na (2001) kadarki ilk 26 romanının orijinal İngiliz versiyonlarında Josh Kirby'nin kendine özgü kapak tasarımları bulunmaktadır. Harper Collins tarafından basılan Amerikan versiyonlarında ise kendi kapak tasarımlarını kullanmışlardır. Kirby'nin 2001 Ekimindeki ölümünden beri kapaklar Paul Kidby tarafından tasarlanmaktadır. Roman serisine ek olarak on bir kısa hikâye (bir kısmı Diskdünya'ya çok yüzeysel olarak bağlıdır), dört popüler bilim kitabı, yardımcı kitaplar (yemek kitapları, vb.) ve referans kitapları (haritalar, şehir rehberleri, vb.) Buna ek olarak seri çizgi romanlara, tiyatro oyunlarına, bilgisayar ve masaüstü oyunlara ve sürekli olarak televizyona uyarlanmış, müzik parçalarına ilham kaynağı olmuştur.
Diskdünya serisinin kitapları:
| Nº | İsim | Türkçe Çevirisi | Karakter(ler) | Notlar | Temalar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | The Colour of Magic | Büyünün Rengi | Rincewind | İlk yayımlandığı yıl 1983. | Fantazi klişeleri; rol yapma oyunu; H.P. Lovecraft; turizm; sigorta |
| 2 | The Light Fantastic | Fantastik Işık | Rincewind | İlk yayımlandığı yıl 1986. | Fantezi klişeleri; turizm; kıyamet |
| 3 | Equal Rites | Eşit Haklar | Cadılar | İlk yayımlandığı yıl 1987. | Fantezi klişeleri, Cinsiyet eşitliği, Ursula K. Le Guin'in Earthsea (Yerdeniz) üçlemesi |
| 4 | Mort | Mort | Death | İlk yayımlandığı yıl 1987. | Death ve kişileştirilmesi, Çıraklık, usta ve çırağın arasındaki ilişki |
| 5 | Sourcery | Hasbüyü | Rincewind | İlk yayımlandığı yıl 1988. | Fantezi hikâyeleri, Kıyamet, Kubla Khan, Aladdin, Arap geceleri |
| 6 | Wyrd Sisters | Ucube Kocakarılar | Cadılar | İlk yayımlandığı yıl 1988. | Shakespeare, özellikle Macbeth ve Hamlet |
| 7 | Pyramids | Piramitler | Çeşitli, Tanrılar | İlk yayımlandığı yıl 1989. | Okul hikâyeleri, Din, Mısır mitolojisi, Kuantum fiziği, Yunan felsefesi (Zeno'nun paradoksu dahil), UK sürücü testleri |
| 8 | Guards! Guards! | Bekçiler!  Bekçiler!  | Şehir Muhafızları | İlk yayımlandığı yıl 1989. | Polisiye romanlar (Kirli Harry'i de içeren film noir esintileri), gösteri köpekleri, ejderhalar, fantezi hikâyeleri, kardeşlik organizasyonları, kralcılar, sosyal kontrat, milyonda bir şanslar, Aristokrasi |
| 9 | [[Faust Eric]] | Eric Faust | Rincewind | Daha geniş bir formatta, tamamen karikatürize olarak (Josh Kirby tarafından) ilk yayımlandığı yıl 1990. Karikatürler olmadan kâğıt kapaklı baskı olarak tekrar yayımlandı. | Faust, Dante'nin Cehennem'i, Homeros'un İlyadası, Evrim |
| 10 | Moving Pictures | Hareketli Resimler | Çeşitli, Büyücüler | İlk yayımlandığı yıl 1990. | Hollywood (özellikle sessiz filmler ve stüdyo sistemi'nin ilk yılları), Cthulhu Efsaneleri, Ünlüler, Lassie Come Home (Lassie Eve Dön), King Kong, Gone with the Wind (Rüzgar Gibi Geçti) ve fazla sayıda başka film |
| 11 | Reaper Man | Tırpanlı Adam | Ölüm, Büyücüler | İlk yayımlandığı yıl 1991. | Ölüm, Dünyadışı canlı istilaları, bilimkurgu, "Man with No Name" (İsimsiz Adam)Westerns, Modernleşme, Alışveriş Merkezleri, Azınlık hakları, It's a Wonderful Life (Hayat Ne Harika), hatta arada sırada Ghostbusters (Hayalet Avcıları) atıfları |
| 12 | Witches Abroad | Cadılar Dışarıda | Cadılar | İlk yayımlandığı yıl 1991. | Peri masalları, Oz Büyücüsü, Voodoo, Louisiana ve turizm |
| 13 | Small Gods | Küçük Tanrılar | Çeşitli, Tarih Keşişleri, Tanrılar | İlk yayımlandığı yıl 1992. | Din (özellikle Hristiyanlık,İslam,Yahudilik ve İspanyol Engizisyonu, ayrıca Friedrich Nietzsche ve felsefeye (özellikle Eski Yunan felsefesine) yönelik önemli tematik atıflar |
| 14 | Lords and Ladies | Hanımlar ve Beyler | Cadılar, Büyücüler | İlk yayımlandığı yıl 1992. | Shakespeare, özellikle A Midsummer Night's Dream (Bir Yaz Gecesi Rüyası), UFOlar, Peri inanışları, pop kültüründe Wicca |
| 15 | Men at Arms | Asayiş Berkemal | Şehir Muhafızları | İlk yayımlandığı yıl 1993. | Polisiye romanlar, silah politikaları, ırksal önyargılar, Tolkien'imsi 'saklı krallar', Leonardo da Vinci |
| 16 | Soul Music | Ruh Müziği | Ölüm, Susan, Büyücüler | İlk yayımlandığı yıl 1994. | Rock müziği, Beatlemania ve bunlarla ilgili öyküler (Kitapta sürekli yinelenen bir şaka, "He looks elvish" ("Sanki elf gibi görünüyor"), hem Elvis'in aslında ölmediği üzerindeki kentsel efsaneye, hem de ünlü bir Kirsty McColl şarkısına atıftır). Ayrıca Blues'çı Kardeşler (The Blues Brothers) filminden alınma sahneler (örneğin: "Glod adına bir ödeve koşuldul"). Buddy Holly, Ritchie Valens ve Big Bopper'ı taşıyan uçağın düşüşü de önemli bir olaydır. Ayrıca, Welsh dili. |
| 17 | Interesting Times | İlginç Zamanlar | Rincewind, Gümüş Barbarlar | İlk yayımlandığı yıl 1994. | Çin İmparatorluğu, Maoculuk, Lemmings (video oyunu) |
| 18 | Maskerade | Maskeli Balo | Cadılar | İlk yayımlandığı yıl 1995. | Opera, The Phantom of the Opera (Operadaki Hayalet), Some Mothers Do 'Ave 'Em (Bazı Analarda da Bulunur), Got atkültürü, Ünlüler |
| 19 | Feet of Clay | Kilden Ayaklar | Şehir Muhafızları | İlk yayımlandığı yıl 1996. | Polisiye romanlar, Robotlar (RoboCop ve Terminator 2: Judgment Day (Terminatör 2: Yargı Günü) özellikle dikkat çekecek konumda. Isaac Asimov'un Üç Robot Yasasıyla Golem'lerin Chem'inde karşılaşırız; Yahudi Mitolojisi, ateizm, cinayet romanları, ırk ve azınlıklar, armacılık, kölelik/serflik, Golem efsaneleri |
| 20 | Hogfather | Domuzbaba | Ölüm, Susan, Büyücüler, Tanrılar | İlk yayımlandığı yıl 1996. | Noel; çocuk öyküleri; mitoloji olarak din, bir yönüyle bir Mary Poppins parodisi; Noel Baba (Domuzbaba) var mı? ve diş perisi bütün o dişleri alıp ne yapıyor zaten?, inanç |
| 21 | Jingo | Savaş Naraları | Şehir Muhafızları | İlk yayımlandığı yıl 1997. | Savaş, Diplomasi, Irkçılık ve Zenofıbi, Çokkültürcülük, Jingoism, Emperyalizm, Kennedy cinayeti, Leonardo da Vinci, denizaltılar, Arabistan'lı Lawrence, Jül Sezar, Kaptan Nemo, Cthulhu Mitolojisi |
| 22 | The Last Continent | Son Kıta | Rincewind, Büyücüler | İlk yayımlandığı yıl 1998. | Avustralya (Mad Max (Deli Max), Priscilla, Çöller Kraliçesi, The Man from Snowy River, Aborjinler ve Dreamtime) Evrim/Yaratılış, Waltzing Matilda |
| 23 | Carpe Jugulum | Carpe Jugulum | Cadılar & Überwald | İlk yayımlandığı yıl 1998. | Vampire romanları ve filmleri, Existentialism, değişime karşı geleneksellik, inanç, ahlak |
| 24 | The Fifth Elephant | Beşinci Fil | Muhafız birliği | İlk yayımlandığı yıl 1999. | Diplomasi, Doğu Avrupa folklör ve edebiyat, Politik-conspiracy romanlar, petroleum, küresel ekonomi, halk söylenceleri, kurtadamlar, The Caine Mutiny |
| 25 | The Truth | Gerçek | William de Worde, Muhafızlar | İlk yayımlandığı yıl 2000. | Watergate, gazeteler, Ucuz Roman, The Front Page ve His Girl Friday, Organize suç, yüksek sınıfların gücü |
| 26 | Thief of Time | Zaman Hırsızı | Death, Susan, Zaman keşişleri | İlk yayımlandığı yıl 2001. | Wuxia ve Mars sanat filmleri, Kaos, James Bond filmleri, Quantum fiziği, The Fab Four ve Kıyamet |
| 27 | The Last Hero | Son Kahraman | Rincewind, Gümüş barbarlar | İlk yayımlandığı yıl 2001. Daha geniş bir formatta, Paul Kidby tarafından karikatürize edilmiş hali basılmıştır. | Efsaneler, Prometheus, D&D, Barbar Conan, Space Shuttle program, Apollo 13, Leonardo da Vinci'nin desenleri, Catch-22 |
| 28 | The Amazing Maurice and his Educated Rodents | Muhteşem Maurice ve Değişmiş Fareleri | Çeşitli | İlk yayımlandığı yıl 2001. | Beatrix Potter, The Pied Piper of Hamelin, NIMH gizemi, Redwall, Watership Down |
| 29 | Night Watch | Gece Bekçileri | Muhafızlar, Zaman keşişleri | İlk yayımlandığı yıl 2002. | Polis romanları, Tarihi romanlar (özellikle. Les Misérables| Sefiller ve The Napoleon of Notting Hill), zaman yolculuğu, Fransız Devrimi, 1871 Paris Komünü, Peterloo Katliamı, İspanyol Engizisyonu, Büyükbaba paradoksu, the achievements of revolution (or the non-achievements), Yadetme günü çiçek giyme geleneği,Cable Street savaşı |
| 30 | The Wee Free Men | Küçük Özgür Adamlar | Tiffany Aching | İlk yayımlandığı yıl 2003. | Folklör, İskoç mitolojisi, Braveheart ve İskoçyalı filmlerindeki gibi, Richard Dadd'in peri resimleri; subjektif deneyim, Şirinler |
| 31 | Monstrous Regiment | Canavar Alayı | Çeşitli, William de Worde, Muhafızlar | İlk yayımlandığı yıl 2003. | Folk şarkıları (özellikle Sweet Polly Oliver), Joan of Arc, savaş döneminde erkek kıyafeti giyen ve savaşa katılmak isteyen kadınlar, Napolyon savaşları, I. Dünya Savaşı (özellikle öncü ve "Home by Christmas" zihniyeti), Vietnam savaşı (bir karakterin "bulanık görüntüleri"), feminizm, Afganistan ve Taliban, savaş muhabirliği, askerliğe çağrı kampanyaları, militarizm ve savaşın anlamsızlığı |
| 32 | A Hat Full of Sky | Gökyüzü Dolu Şapka | Tiffany Aching, Cadılar | İlk yayımlandığı yıl 2004. | İngiltere'de cadı tarihi ve folklörü, bilimkurgulardaki zihin kontrolü, uzaylılar, Jill Murphy'in The Worst Witchi |
| 33 | Going Postal | Postane | Moist von Lipwig | İlk yayımlandığı yıl 2004. | Politika; con men; The Stainless Steel Rat; corporate crime ve business practices; tekeller (Fox ve Rupert Murdoch; ve AT&T ve "Altın Çocuğu"); history of the Post Office; the internet, cracking ve phreaking; fraternal organizations; alternatif tıp; pul koleksiyonculuğu ve genel hobiler; the three laws of robotics; Atlas Shrugged; Hermes'in bir haberci olarak doğuşu |
| 34 | Thud! | Güm! | Muhafızlar | İlk yayımlandığı tarih Eylül 2005 | Politika, Polisiye romanlar, Affirmative Action, Da Vinci Şifresi, Plato, Yüzüklerin Efendisi, Silmarillion, ırk ilişkileri, babalık, chess ve tafl |
| 35 | Wintersmith | Kış Ustası | Tiffany Aching, Cadılar | İlk yayımlandığı tarih 28 Eylül 2006 | Karlar Kraliçesi, Orfe, Persephone, Uyuyan Güzel, The Snow Maiden |
| 36 | Making Money | Para Basmak | Moist von Lipwig | İlk yayımlandığı tarih 20 Eylül 2007 | altın standart vs. fiat currency, computer simulation, quantum fiziği, çılgın bilim adamları |
| 37 | Unseen Academicals | Görünmez Akademisyenler | Büyücüler | İlk yayımlandığı tarih 1 Ekim 2009 | Futbol |
| 38 | I Shall Wear Midnight | Geceye Bürüneceğim | Tiffany Aching | İlk yayımlandığı tarih 2 Eylül 2010 |  |
| 39 | Snuff | Burunotu | Muhafızlar | İlk yayımlandığı tarih 11 Eylül 2011 |  |
| 40 | Raising Steam | Buhar Kaldırmak | Moist von Lipwig | İlk yayımlandığı tarih 7 Kasım 2013 | Buharlı makine, demiryolları |
| 41 | The Shepherd's Crown | Çobanın Tacı | Tiffany Aching | İlk yayımlandığı tarih Sör Terry'nin ölümünden sonra, 27 Ağustos 2015 |  |