stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Etki yatırımı
Etki yönetimi > Değerlendirme > Hesaplama ve yorumlama

Etki ölçümünün hesaplanması sonrasında bir iş değeri türetilmiş olur. Sosyal ve çevresel performansı ölçen yatırımcılar için bu iş değerini ekonomik ve stratejik fayda olarak tanımlamamız mümkündür. İş değerlerinin hesaplanması ve anlamlandırılması sürecinde kullanılan 5 farklı yol vardır:
Gelir artışı
Operasyonel etkinlik ve verimlilik
Yatırım kararları
Stratejik uyum ve risk azaltma
Pazarlama ve itibar çalışmaları
Etki yönetimi > Raporlama

Etki raporlaması hedeflenen değişime, bu değişimin meydana geliş biçimine ve organizasyonun yaptığı katkının paydaşlara aktarılmasına dayanan bir iletişim şeklidir.
Raporun amaçları arasında şunlar yer alır;
Paydaşların daha iyi karar vermesine yardımcı olacak göstergeleri paylaşmak,
Faydalanıcılarla, gönüllülerle ve diğer destekçilerle iletişime geçmek,
Şirketin süreç içindeki adımları ve verimliliğini paylaşmak,
Şirketi ve etkiyi duyurarak yeni fonlamalar sağlamak,
Yatırımın sosyal geri dönüşünü göstermek,
Organizasyon performansının benzer süreçlerle karşılaştırılmasını ve gerekli iyileştirmelerin yapılarak yol haritasının oluşturulması
Etki yönetimi > Raporlama > İçerik

1. Raporlama çeşitli şekillerde yapılabiliyor olsa da temelde netlik, ulaşılabilirlik, şeffaflık, hesap verebilirlik, doğrulanabilirlik ve orantısallık gibi ortak prensipler baz alınır.
2. Etki raporunun içeriği ise dengeli, güvenilir, karşılaştırılabilir ve organizasyon stratejisiyle entegre şekildedir.
Rapor; açıkça tanımlanmış hedefleri, alınan aksiyonların tutarlılığını, süreç içerisinde alınan dersleri ve bunları yansıtan çıktıları içerir.
Buna ek olarak etki yönetiminin 5 boyutunu (Ne, ne kadar, kim, katkı, riskler), bu boyutlarda şirketin aldığı aksiyonları ve ortaya çıkan sonuçları da içermelidir.
3. Raporlama Format, Yöntem ve Araçları
Rapor, genellikle yıllık olarak yayınlansa da farklı formatlarda aylık olarak da yayınlanabilir. Çeşitli paydaşlara, kuruluşlara, gruplara hitap edecek biçimlerde ve internet sitesi, broşür ve el ilanı gibi farklı formatlarda yayınlanabilir. Raporlama, hem nicel hem nitel verileri içerecek şekilde yapılır.
Raporlama; bireylere, kurumlara veya geniş topluluklara yönelik olarak kısa, orta ve uzun vadeli şekilde yapılabilir. Zamansal yaklaşımda ise geriye dönük, devam eden ve ileriye dönük aksiyonları ve aksiyon planlarını içerek şekilde yapılması mümkündür.
Raporlama, süreci ve etkiyi değerlendirmek amacıyla yazılsa da, yatırımın sosyal geri dönüşü (SROI) aracılığı ile etkiyi parasal anlamda ifade etme çabası vardır.
Gösterge ve veriler dijital araçlarla görselleştirilerek, çeşitli tablo ve grafikler aracılığı ile ifade edilir. Dil ve kapsam, hitap edilen kitle ile sürekli etkileşimde olabilecek şekilde belirlenir.
Etki yönetimi > Raporlama > Raporlama standartları

Etki raporlamasında 50’den fazla farklı yaklaşım ve organizasyonel standart yer aldığı için tek bir türden söz edilemez fakat bunların arasında diğerlerinden daha yaygın kullanılan standartlar vardır.
Kurumsal anlamda da, Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve sürdürülebilirliği içeren genel kabul görmüş raporlama standartları bulunmaktadır. Bu standartlar da diğer hepsi gibi organizasyona bir çerçeve verse de metrikler konusunda esneklikler tanımaktadır.
1993’ten bu yana, SSS raporlaması yapan şirketlerin oranı %12’den, %93’e çıkmıştır.
Global Reporting Initiative (GRI) En yaygın kullanılan raporlama standardıdır. ESG Standartları, şirketin çevresel ve sosyal etkisini nasıl yönettiğini içerir. Öncelikli sektörel odaklarını belirler ve bunları paydaşlarla paylaşır. ABD Yüksek Mahkemesi’nin materyal tanımını kullanır ve Avrupa Komisyonu tarafından da tanınır.
SASB (Sustainability Accounting Standards Board) ESG standartlarının şirketin finansal durumunu, performansını ve risklerini nasıl etkilediğini içerir. Aynı raporda şirketin yıllık finansal raporu ile beraber yayınlanabilir.
IRIS+ Yatırım paydaşları arasında yaygın olarak kullanılan bir metrik seti ve raporlama standardıdır. Global Impact Investing Network (GIIN) tarafından geliştirilen genel kabul görmüş bu standart; sosyal, çevresel ve finansal performansı yansıtır. Diğer standartlarla entegre edilebilir, ana metrik setleri ve sektörel taksonomi aracılığı ile raporlama yapar.
IIRC IIRC (International Integrated Reporting Council) tarafından geliştirilen ve daha çok finansal paydaşlara yönelik hazırlanan bir raporlama standardıdır.
Etki yönetimi > Raporlama > Mevcut durum analizi

Kişilerin ve şirketlerin faaliyetleri sonucu çevreye ve topluma yarattığı negatif veya pozitif bir etki mevcuttur ancak bu durum ölçümlenemediğinden bu etkinin bilinirliği ve negatif ise azaltılması hatta sıfırlanması, pozitif ise bilinçli ve iş modeline dönüşmesi yönünde alınan aksiyonlar kısıtlıdır. Dolayısıyla birtakım organizasyonlar ve şirketler etkinin ölçümlenmesi ve ölçüm sonrası elde edilen negatif değerlerin sıfırlanması, pozitif değerlerin ise geliştirilmesi doğrultusunda belli başlı düzenlemelerde bulunurlar. Bu doğrultuda, şirketin bulunduğu konumun iyi anlaşılması ve atılacak adımların oluşturulması adına yapılan analize mevcut durum analizi denir. Mevcut durum analizi, şirketlerin ürettiği ürünlerin ve operasyonel süreçlerinin sektör bağımsız ve sektör spesifik olmak üzere iki ana modülde; çevre, istihdam ve ürün olmak üzere üç alt başlık altında incelenmesini kapsar. Etki yönetiminde, normal mevcut durum analizinden farklı olarak, hesaplananlar ve eylem planı daha spesifik alt başlıklarda ele alınır. Bu inceleme birtakım yöntemlerle belli başlı metrikler göz önüne alınarak gerçekleştirilir. Bu mertrikler bazı standartlara sahip olmakla birlikte tek bir merkezi standarta sahip değillerdir. Bu durum merkezi otoritenin olmaması nedeniyle bir problem teşkil ettiğinden, organizasyonların oluşturduğu ölçümleme yöntemlerinden elde edilen çıktıların kıyaslanması önem teşkil etmektedir. IRIS+, B-Corp, SASB bu yöntemlerinden oluşturan kuruluşlara örnek olarak verilebilir.
Etki yönetimi > Raporlama > Geliştirme planı

Sürdürülebilir kalkınma amaçlarında yer alan maddelerde bir iyileştirmenin sağlanması, negatif etki kaynaklarının azaltılması ve sıfırlanması amacıyla bazı etki faaliyetleri gerçekleştirmek istenmektedir. Gerçekleştirilmek istenen etki faaliyetinin belirlenmesini takiben sürecin özgürleştirilmesi doğrultusunda sistematik bir yaklaşımla, etkinin neden olabileceği olumsuz sonuçların potansiyeli belirlenir ve bunu önlemek amacıyla Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) ve bu amaçların kapsamadığı bazı hedefler de baz alınarak bir iyileştirme planlaması oluşturulur ve oluşturulan eylem planı uygulamaya geçirilir. Etki faaliyetinin başlaması ve ilerlemesi sürecinde mevcut ilerlemenin takibinin sağlanması ve karşılaşılan problemlere çözümlerin sunulması yine geliştirme planının bir parçasını oluşturur. Tüm geliştirme planının tamamlanması, yaratılmak istenen etkinin oluşturulup oluşturulmadığının ve, eğer gerçekleştirildiyse, etkinin kalıcılığının belirlenmesi ile sonlanır.
Etki yönetimi > Raporlama > Araçlar ve yöntemler

Mevcut durum analizi sonrasında ortaya çıkarılan geliştirme planında etki değeri zinciri gibi bir takım yöntemler ve araçlar kullanılır. Etki değeri zinciri; girdiler, aktiviteler, çıktılar, sonuç, etki sıralamasında ele alınan bir yöntemdir. Yeni şirketler, geleneksel danışmanlık şirketlerinin izlediği yoldan farklı olarak; şeffaf ve hızlı dönüt alınabilen yöntemler kullanır. Nicel ve nitel veriler doğrultusunda etki skorunu belirleyen ve bunu parasallaştıran şirketler olduğu gibi, bu verilerle eylem planını geliştirenler de vardır. Şirketlerin ürünleri ve operasyonel süreçleri aracılığıyla ortaya çıkardığı etki, IRIS+, SASB gibi organizasyonların metrikleriyle sınanır.
Etki yönetimi > Etki doğrulaması

Etki doğrulaması, bağımsız bir hizmet sağlayıcısı tarafından, yatırımcının etki yönetimi prosedürlerinin ve/veya etki performansının belirli endüstri standartlarına göre gözden geçirilmesi ve değerlendirilmesi olarak tanımlanabilir.
Etki doğrulaması, geleneksel finansal piyasalarda bağımsız güvence ve üçüncü taraf derecelendirmelerinin kritik öneme sahip olması gibi, etki yatırımı piyasasında güveni ve hesap verebilirliği artırmak için destekleyici bir faktördür. 
Bağımsız etki doğrulaması, etki uygulamalarının ve performansının güvenilirliğine üçüncü taraf bakış açısı ile yaklaşır. Bu sayede, güvenilir üçüncü taraf değerlendirmesi sunularak yatırım yöneticisinin etki yönetimi prosedürlerine ve etki performansına katkı sağlanır. 
Bağımsız etki doğrulayıcısının beyanı, fonun etki uygulamalarına ilişkin olarak yapılan açıklamaların doğru olduğuna dair güvence sağlarken, gelecekteki düzenlemeler için potansiyel etki riski alanlarını da belirler. Etki piyasasının dinamik doğası ve farklı etki yatırım standartları göz önüne alındığında bu kapsamda yapılan bir doğrulama beyanı, yöneticinin etki raporlaması ve etki yönetimine yaklaşımının en alakalı ve farklı bileşenlerini netleştirmeye ve vurgulamaya yardımcı olur.
Etki yönetimi > Doğrulama standartları

Doğrulama, bir yatırımcının veya şirketin etki yönetimi uygulamalarının ve etki performansının, endüstri standartları tarafından belirlenen örnek uygulamalarla uyumlu olup olmadığını belirlemek için yapılan kapsamlı incelemedir. Etki doğrulama, yatırımcıların ve şirketlerin etki yatırımına nasıl yaklaştıklarına yönelik bütünsel bir resim oluşturmak için ilgili belgelerin ve verilerin incelenmesinin yanı sıra görüşmeler ve anlık kontrollere dayanır. Örneğin Uluslararası Finans Kurumu (IFC), bir dizi standart ve örnek uygulamalardan oluşan Etki Yönetimi için Çalışma İlkelerini (OPIM) ilk olarak Nisan 2019'da yayınladı. İlke 9, özellikle tüm imza sahiplerinin “Etki İlkeleri” [9] ile uyumunun düzenli olarak bağımsız bir şekilde doğrulanması ve açıklanması gerektiğinden bahseder.
Oğuzhan Çapar

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Oğuzhan Çapar
Doğum tarihi:  8 Ekim 1996 (28 yaşında)
Doğum yeri:  Balıkesir, Türkiye
Boyu:  1,84 m (6 ft 1⁄2 in)
Mevkii:  Defans
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Sakaryaspor
Altyapı kariyeri
2013-2016:  Balıkesirspor
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2016-2020 |  Balıkesirspor |  61 |  (1) |
| 2020-2021 |  Kayserispor |  7 |  (1) |
| 2021 |  → Balıkesirspor (kiralık) |  12 |  (1) |
| 2021-2022 |  Menemenspor |  25 |  (1) |
| 2022-2023 |  Ankaraspor |  14 |  (1) |
| 2022-2023 |  İskenderunspor |  3 |  (1) |
| 2024 |  Sakaryaspor |  0 |  (0) |
Millî takım kariyeri
| 2017 |   Türkiye U-21 |  2 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 31 Ağustos 2023 (2023-08-31) 
Oğuzhan Çapar (d. 8 Ekim 1996, Balıkesir) Türk futbolcudur. 1.lig takımlarından Sakaryaspor'da oynamaktadır.
Azerbaycan İlahiyat Enstitüsü

Amblemi
Azerbaycan İlahiyat Enstitüsü (Azerice: Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu), Azerbaycan'da dini ile manevi yapının korunması ve geliştirilmesi, dini faaliyetlerin icrası için ihtisaslı kadroların hazırlanmasını temin edecek bir yüksek eğitim kurumu. Azerbaycan İlahiyat Enstitüsünün eski rektörü Ceyhun Memmedov'dur. Enstitünün şu anki rektörü Agil Şirinov'dur.
Tarihi

İlahiyat Enstitüsü, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in, Ülkede dini ile manevi yapının korunması ve geliştirilmesi, dini faaliyetlerin icrası için ihtisaslı kadroların hazırlanmasını temin edecek bir yüksek eğitim kurumu oluşturulmasına ilişkin, 9 Şubat 2018 tarihli kararı ile Azerbaycan Cumhuriyeti Dini Kurumlarla İş Üzere Devlet Komitesi bünyesinde kurulmuştur. Aynı karar ile Bakü Devlet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi de enstitünün bünyesine verilmiştir.
Serge Gumienny

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

Kişisel bilgileri
| Doğum tarihi | 14 Nisan 1972 (52 yaşında) |  |
| Doğum yeri | Belçika |  |
Hakemlik görevi
| Yıl | Turnuva | Görevi |
| 2003-2006 | FIFA | Futbol hakemi |
Serge Gumienny (14 Nisan 1972) Belçikalı futbol hakemi. Genelde Belçika Birinci Futbol Ligi'nde ve İkinci Ligi'nde görev alır. Ayrıca Hollanda Eredivisie Ligi'nde Intertoto Kupası'nda, UEFA Kupası'nda ve UEFA Şampiyonlar Ligi'nde de görev alır.
Gallia Lugdunensis

MS 125 yılında Roma İmparatorluğu'nun Gallia Lugdunensis eyaleti
Gallia Lugdunensis, Galya'nın kelt kökenli halklarının yaşadığı ve Günümüzde Fransa olarak adlandırılan bölgeyi kapsayan Roma İmparatorluğu eyaleti. Adını, belki de zamanında İtalyanın batısında, Roma Avrupa'sının en büyük kenti olan ve ayrıca büyük bir imparatorluk darphanesine de ev sahipliği yapan başkenti Lugdunum'dan (modern Lyon) alır. Lugdunum'un dışında, Roma ve Augustus kültünü kutlamak için buluşan üç galyalıyı temsil eden Condate Sunağı bulunurdu. Başlangıçta sınırları Sen Nehri ve kuzey-batıda Gallia Belgica ile sınır olan Marneden güney batıda Gallia Aquitania ile sınır olan Garonne nehrine arasında uzanırdı. Augustus zamanında Gallia Lugdunensis boyut olarak küçültüldü. Loire ve Garonne nehrileri arasında kalan kısım Gallia Aquitania eyaletine ve orta-doğu kısmı da yeni eyalet Germania Superior'a verildi. Harita, bu daralmadan sonraki sınırları göstermektedir. Eyalet bir imparatorluk eyaletiydi ve verilen önem yönetimde bulunan bir legate ile gösteriliyordu. Diokletian'ın 296 yılında kurduğu Tetrarşi'den sonra bir piskopos tarafından yönetilen büyük bir eyalet haline geldi.
Kurgu

Ünlü Fransız çizgi roman karakteri Asterix'in Romalılar tarafından bir türlü fethedilemeyen köyü bu eyalette, Aremorican yarımadasındadır (modern Bretagne).
| g t Roma İmparatorluk Eyaletleri (MS 117) |
| --- | --- | --- |
| Afrika ·  Achaea ·  Alpes Cottiae ·  Alpes Maritimae ·  Alpes Poeninae ·  Arabia Petraea ·  Asurya ·  Asya  ·  Bitinya ve Paflagonya ·  Britanya ·  Daçya ·  Dalmaçya ·  Epir ·  Ermenistan ·  Galatya ve Likaonya ·  Gallia Aquitania ·  Gallia Belgica ·  Gallia Lugdunensis ·  Gallia Narbonensis ·  Germania Inferior ·  Germania Superior ·  Girit ve Sirenayka ·  Hispania Baetica ·  Hispania Tarraconensis ·  İtalya ·  Kapadokya (Roma eyaleti) ·  Kıbrıs ·  Kilikya ·  Korsika ve Sardinya ·  Likya ve Pamfilya ·  Lusitania ·  Makedonya ·  Mauretania Caesariensis ·  Mauretania Tingitana ·  Mezopotamya ·  Mısır ·  Moesia Inferior ·  Moesia Superior ·  Noricum ·  Pannonia ·  Pontus ·  Rhaetia ·  Sicilya ·  Suriye ·  Taurica ·  Trakya ·  Yahudiye | Afrika ·  Achaea ·  Alpes Cottiae ·  Alpes Maritimae ·  Alpes Poeninae ·  Arabia Petraea ·  Asurya ·  Asya  ·  Bitinya ve Paflagonya ·  Britanya ·  Daçya ·  Dalmaçya ·  Epir ·  Ermenistan ·  Galatya ve Likaonya ·  Gallia Aquitania ·  Gallia Belgica ·  Gallia Lugdunensis ·  Gallia Narbonensis ·  Germania Inferior ·  Germania Superior ·  Girit ve Sirenayka ·  Hispania Baetica ·  Hispania Tarraconensis ·  İtalya ·  Kapadokya (Roma eyaleti) ·  Kıbrıs ·  Kilikya ·  Korsika ve Sardinya ·  Likya ve Pamfilya ·  Lusitania ·  Makedonya ·  Mauretania Caesariensis ·  Mauretania Tingitana ·  Mezopotamya ·  Mısır ·  Moesia Inferior ·  Moesia Superior ·  Noricum ·  Pannonia ·  Pontus ·  Rhaetia ·  Sicilya ·  Suriye ·  Taurica ·  Trakya ·  Yahudiye |  |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4092622-9  VIAF: 239908618
Saleh Körfezi

Saleh Körfezi, Sumbawa adasının merkezindedir.
Saleh Körfezi (Teluk Saleh), Sumbawa, Endonezya adasındaki en büyük körfezdir ve yaklaşık olarak kuzeyin orta kesiminde yer alır. Kısmen, Moyo Adası ile Tambora, Sanggar Yarımadası tarafından çevrilmiştir. Körfezdeki üç büyük ada, Liang Adası, Ngali Adası ve Rakit Adası'dır.
Konuyla ilgili yayınlar

Egon T. Degens and Beate Buch (1989) Sedimentological events in Saleh Bay, off Mount Tambora Netherlands Journal of Sea Research (December 1989), 24 (4), pg. 399-404
Krusader

| --- | --- |

Krusader iki panelli dosya yöneticisi
Geliştirici(ler): Krusader Krew
Güncel sürüm: 2.8.0
Programlama dili: C++
İşletim sistemi: Unix-benzeri
Tür: Dosya yöneticisi
Lisans: GPL-2.0+
Resmî sitesi: krusader.org
Kod deposu: invent.kde.org/utilities/krusader  
Gnome masaüstü ortamı ile Debian Sarge üzerinde Krusader
Apple Mac OS X üzerinde Krusader-1.60.0 / KDE 3.41
Krusader, KDE ve Unix dünyasındaki diğer masaüstleri için gelişmiş bir ortodoks dosya yöneticisidir. Konsol tabanlı GNU Midnight Commander, GNOME masaüstü ortamı için GNOME Commander  ve Windows için Total Commander dosya yöneticilerine benzer olup bunların tümünün paradigmatik özellikleri orijinal DOS için Norton Commander'a uzanır. Kapsamlı arşiv işlemleri, bağlı dosya sistemi desteği, FTP, gelişmiş arama, görüntüleyici/düzenleyici, dizin senkronizasyonunu, dosya içeriği karşılaştırmaları, toplu yeniden adlandırma vb. desteklenir.
Desteklenen arşiv biçimleri şunlardır: tar, ZIP, bzip2, gzip, RAR, ace, ARJ, LHA, 7z ve RPM. Ayrıca, smb veya fish gibi diğer KIO Slaveleri de desteklenir.
Krusader, GNU GPL-2.0-veya sonrası altında yayınlanır.
Kullanıcı arayüzü

Krusader'ın kullanıcı arayüzü eski Norton Commander arayüzü tabanlı dosya yöneticileri ailesi olan, "Commander benzeri dosya yöneticileri" olarak da bilinen ortodoks dosya yöneticisi ilkesine dayanmaktadır. Ortodoks dosya yöneticisinin - biri etkin olan, diğeri olmayan - paneller denilen iki penceresi vardır. Buradaki fikir, etkin panelden etkin olmayan panele veya etkin panel içinde dosya işlemleri gerçekleştirmektir. Bunu yapmak için sadece klavye gerekli olup bu da işlemi çok daha hızlı hale getirir. Fareyi kullanma seçeneği de mevcuttur. Krusader'in KDE'ye derinlemesine entegre olması (ör. KParts, KIO) onun birkaç ek hizmet de sunmasını sağlar.
Dosya görüntüleyici-düzenleyici

Krusader'ın sağladığı birçok araçtan biri görüntüleyici-düzenleyicidir. Krusader, KParts nesne modelinden yararlanarak belirli dosya türlerini görüntüleyebilen (ve bazen düzenleyebilen) bileşenleri çalıştırabilir ve bunların istemci alanlarını doğrudan yeni bir Krusader penceresine gömer. Bu, örneğin bir ofis belgesinin doğrudan Krusader içinden görüntülenmesini mümkün kılar. KParts modelini doğru şekilde uygulayan herhangi bir uygulama bu şekilde gömülebilir.
Platformlar

Krusader öncelikle Linux platformu için geliştirilmiştir, fakat diğer bazı platformlar için de mevcuttur. Bunlara BSD ve Apple Mac OS X dahildir. Bir Windows uygulaması sürümü ise 9 Ocak 2015 itibarıyla beta sürümündedir.
Doku

Başlığın diğer anlamları için Doku (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Doku, bitki, hayvan ve insan organlarını meydana getiren, şekil ve yapı bakımından benzer olup, aynı vazifeyi gören, birbirleriyle sıkı alâkaları olan aynı kökten gelen hücrelerin topluluğu. İlkel canlılar bütün hayatları boyunca bir tek hücre olarak kaldıkları halde yüksek organizmalar çok sayıda hücrelerin bir araya gelmesi ile meydana gelmiştir. Bitkisel organizmaları meydana getiren çok sayıdaki hücrelerin protoplastları birbirinden cansız hücre çeperleriyle ayrılmış olmakla beraber aralarında sıkı bir ilişki göstermektedir. Böyle hücre çeperi içinde bulunan, birbiriyle sıkı ilişki gösteren, aynı kökenden gelmiş protoplast topluluklarına doku, dokuların özelliklerini konu eden morfoloji biliminin dalına da histoloji (doku bilimi) denir.
Dokuyu meydana getiren hücreler genellikle aynı ödevi görmekteyseler de doku tarifinde öngörülen temel düşünce fizyolojik olmaktan çok morfolojiktir. Eğer fizyolojik bakımdan dokunun tarifi yapılacak olursa, kökenleri ayrı olsa bile aynı ödevi gören hücre toplulukları olarak yapılabilir ki, böyle daha geniş anlamda hücre topluluklarına doku sistemi denilmektedir.
Doku hücre bölünmesi sonucu meydana gelir. Tek hücreli organizmalarda bölünen hücreler birbirinden ayrılarak yeni birer birey vücuda getirdikleri halde, çok hücreli organizmalarda bölünen hücrelerden meydana gelen hücrelerin birbirinden ayrılmaması, geçit ve plasmodesma (plasmatik köprüler) gibi madde ve uyartı iletimini kolaylaştıran yapılar ile proplastları arasında sıkı ilişki kurulan hücre toplulukları bireyi meydana getirmektedir. Bazı tek hücreliler bölündükten sonra çevrelerinde meydana getirdikleri müsilaj bir kın ile bir arada tutulan hücre grupları ve bazı mantarlardaki zengin dallanma gösteren ipliksi hücrelerin bir örgü meydana getirmek üzere sık sık kümeler halinde olmaları, dış görünüş bakımından dokuyu andırsalar bile gerçek doku değil, yalancı dokulardır.
Dokular bitkisel ve hayvansal dokular olmak üzere ikiye ayrılarak incelenmektedir.
Bitkisel dokular

Bitkilerin yapısını meydana getiren dokulara bitkisel dokular denir. İleri bitkilerin hücreleri dokular halinde organize olarak farklılaşmışlardır. İki temel grup halinde toplanabilirler:
Bitkisel dokular > Meristem doku (bölünür, sürekli, sürgen, değişken doku)

Meristem hücreleri, çekirdekleri büyük hücre arası boşlukları olmayan, genellikle çok küçük ve çok sayıda vakuole sahip hücrelerden yapılmıştır. Bu hücrelerin esas özelliği sık sık bölünerek (mitoz bölünmeyle) yeni hücreler meydana getirmeleridir. Meydana gelen hücreler farklılaşarak sürekli doku hücreleri halini alır. Meristemler bulundukları yerlere göre isim alırlar. Kök, gövde veya bunların yan organlarının uçlarında bulunan meristem dokuları apikal meristem adını alır. Kök veya gövdenin uzamasını sağlarlar. İnterkalar meristemler ise sürekli dokular arasında kalan meristemlerdir. İnterkalar meristemin de görevi organın boyuna büyümesini sağlamaktır. Çevreye paralel bölünmelerle organın enine büyümesini sağlayan meristematik doku ve kambiyumdaki meristem lateral meristemdir. Herhangi bir bitkide meristem bölgesi kesilirse yerine ara meristemler görev alır. Meristemlerin salgıladığı madde olan oksin hormonu karanlık ortamda çalışarak bitkinin uzayıp gelişmesini sağlar.
Bitkisel dokular > Meristem doku (bölünür, sürekli, sürgen, değişken doku) > a) Primer Meristem (birincil)

Bitkinin tüm yaşamı süresince bölünme yeteneğini devam ettiren meristemlerdir. Bunlar kök ve gövde uçları ile yanal organlarının uç kısımlarında bulunmaktadır. Bu meristemin bulunduğu bölgelere "büyüme noktaları" veya "vegetasyon bölgeleri" adı verilmektedir. Kökteki ve gövdedeki büyüme noktalarında dıştan içe doğru üç bölge ayırt edilmektedir. Bu bölgeler sürekli dokulardan epidermisi oluşturan "dermatogen", korteksi oluşturan "periblem", merkezi silindiri verecek olan "pleurom"dur.
Bitkisel dokular > Meristem doku (bölünür, sürekli, sürgen, değişken doku) > b) Sekonder Meristem (ikincil)

Sürekli doku haline dönüşmüş hücrelerin yeniden bölünme yeteneği kazanması ile sekonder meristemler oluşur. Bunların etkenliği ile de yeni hücre ve dokular meydana gelir. Örneğin ağaç gövdelerini örten mantar kambiyumu bu tip meristemlerden biridir.
Bitkilerde bulunuş yerlerine göre 3 çeşit meristem gözlenir.
Apikal meristemler: Bunlar kök ve gövde ile bunların yanal organlarının uç kısımlarında bulunan meristemlerdir. Apikal meristemlerin bulunduğu bölgelere büyüme noktaları adı verilmektedir.
İnterkalar meristemler: Sürekli dokular arasında kalan ve bu dokuların arasında bölünme gösteren hücrelerin oluşturduğu meristemlerdir. Bu meristemler tipik olarak at kuyrukları ve buğdaygillerin yapraklarının çıktığı bölgelerde bulunurlar.
NOT: Apikal ve interkalar meristemler bulundukları organın boyca uzamalarını sağlarlar.
Lateral meristemler: Bu meristemler yalnızca yanal doğrultuda bölünme gösterdiklerinden bulundukları organın çapça artışını
(kalınlaşmasını) sağlamaktadır.
Bitkisel dokular > Sürekli doku (yetkin doku)

Bölünme özelliği göstermeyen sürekli doku hücreleri meristem hücrelerinden geniş vakuollere sahip olup, daha az protoplazma taşımaları, hatta bazen büsbütün protoplastlarını kaybedip ölü hale gelmeleriyle ayrılırlar. Çeperleri kalın olup, farklı dokularda kalınlıkları ve kimyasal yapıları farklıdır. Sürekli doku, morfolojik ve fizyolojik özellikleri göz önüne alınarak sınıflandırılırsa beş kısımda incelenebilir.