stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kadı (Osmanlı İmparatorluğu)
Kadılık kurumunun çöküşü

Osmanlı Devleti'nin askeri, siyasi ve idari yapılanmasında güç kaybetmeye başlamasıyla meydana gelen çözülme sürecinde adli teşkilatlanma da olumsuz etkilenmiştir. 19. yüzyılda gerçekleşen sanayi devriminden sonra ucuz ve bol olan mallarını Osmanlı topraklarında satmak isteyen Avrupalı tüccarların Osmanlı halkı ile kurduğu ticari ilişkiler sırasında doğan sıkıntılarını kadıların huzuruna götürmek yerine tüccar heyetlerine başvurmaları sonucu ticaret mahkemeleri kurulmuş ve bu durum kadılık kurumunun sonunu hazırladı. Kadılık mesleğinin gelirinin iyi olmaması ve saygınlığını yitirmesi sonucunda bu mesleğe ilgi azaldı; mahkemelerde medrese mezunu kadılar yerine naipler söz sahibi oldular. Halkın aralarındaki ihtilafları çözmek için maddi yönden ucuz olan ve zaman bakımından tasarruf sağlayan bir yol olarak müftülerden fetva almayı tercih etmesi sonucu gelirleri azalan yargı mensupları rüşvet olaylarına karışmaya başladı; ülkeden yargı mensuplarına karşı güvensizlik arttı.
Kadıların güvenlik ve belediye alanındaki görevleri II. Mahmut dönemindeki reformlar sırasında, idari görevleri Tanzimat döneminde ellerinden alındı. 1879'daki adli düzenlemeler sonucu savcılık kurumu, avukatlık ve noterlik unsurları sisteme dahil edildi. Cumhuriyetin ilanından sonra laik bir sisteme geçildi ve artık ihtiyaç duyulmayan Şer'i mahkemeler tamamen ortadan kaldırıldı. 1924 yılında kabul edilen 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile medreselerin kapatılması sonucu kadı yetiştirilebilecek bir eğitim kurumu kalmadı. Bununla birlikte aynı yıl kabul edilen 469 sayılı Mehakimi Şer'iyenin İlgasına ve Mehakim Teşkilâtına Ait Ahkâmı Muaddil Kanun'la kadılık kurumu, Türk idari ve adli teşkilatından tamamen kaldırıldı.
Fransa'nın İzmir konsolosu, İzmir kadısının önünde. 1699 tarihli seyahatnamede yer alan bir Jean Du Mont gravürü
Lada Niva

| Otomobil Modeli |
| --- | --- |

Genel Bakış
Üretici: AvtoVAZ
Üretim:  
Üretim yıl(lar)ı: 1977-günümüze
Montaj: Niva
Gövde ve Şasi
Karoser: 3-kapı SUV  5-kapı SUV 
Benzerleri: Chevrolet Niva
Teknik Özellikler
Motor: 2.6 I4  1.7 I4 
Şanzıman: 4 vites düz  5 vites düz 
Dingil mesafesi: 2200mm
Uzunluk: 3740mm
Genişlik: 1680mm
Yükseklik: 1640mm
Rekabet Tarihi
Lada Niva veya VAZ-2121 (Rusça: Лада Нива, Niva (нива) Rusça "mısır tarlası"), Sovyet/Rus otomobil üreticisi firması AvtoVAZ tarafından üretilen off-road aracıdır. Özellikle eski SSCB ülkelerinde oldukça popülerdir. Ayrıca Kanada (1998'den sonra satışı kalktı), Güney Amerika, İzlanda ve arazi şartlarının güç olduğu bölgelerde fiyatının uygunluğunun da getirdiği sonuçla popüler olmuştur. Avustralya gibi bölgelerdeyse çok değişik iklim şartları için üretilmesinin getirdiği sebepten dolayı klimasının yeterli gelmemesinden dolayı popülerliği sınırlı kalmıştır.
Araç modeli İzlanda'da Lada Sport, Avusturya'da ise  Lada Taiga olarak adlandırılmıştır.
Off-road araçların dünyada bu kadar büyük oranda seri üretimde olduğu model olan Niva, monokok yapısı ile (ilki 1955'te GAZ-M-72'dır.) bağımsız ön süspansiyon ve bobin süspansiyonu ile günümüzdeki SUV'ların öncüsüdür.
Tarihi

Bütün Avrupa'da 2121 kod adıyla bilinen Niva, 1976'da zamanının yenilikçi teknik yetenekleriyle üretim bandından çıktı. Lada Niva, tasarımcıları tarafından bir Land Rover şasesine konmuş bir Renault 5 olarak tanımlandı.” Sürekli 4 çeker sistemi ve monokok gövde 1970’lerde sadece Range Rover ve bir iki markada daha vardı. Arazideki üstün yeteneklerine paralel cadde kullanımındaki kolaylığı sebebiyle aslında ilk SUV örneği olduğu da rahatlıkla söylenebilir.
İlk prototipler 1971-1972 arası üretilmiş 1.3 lt. Fiat motoru olan kanvas tavanlı modellerdi. 1973 yazında 1.6 lt motoru olan versiyon VAZ mühendisleri gözetiminde Özbekistan’da test edildi. Niva projesinin şefi Vladimir Sergeevich Solovev, şef tasarımcı da Valery Pavlovich Semushkine idi.
Niva çeşitli amaçlar için revize edilerek denendi. Bunlardan biri nehir anlamına gelen "2122" kodlu Reka'dır. Reka, 2101 sedandan alınan 60 hp'lik 1.3 lt gibi küçük bir motoru olan ve suda 9 km/s sürat yapabilen amfibik bir araçtır. Bu tür prototipler 70'lerden 1988'e kadar muhtelif konfigürasyonlarda üretilip askeri amaçlı testleri başarıyla geçtiler. Ancak, Reka gibi modellerin en büyük alıcısı olan Kızıl Ordu artık krizdeydi ve Reka asla seri olarak üretilemedi.
1993'te ilk cabrio Lada Niva, Avrupa'da satışa sunuldu. Motor hacmi 1700 cc'ye çıkarıldı ve tek noktadan enjeksiyonlu besleme sistemi yerleştirildi. Niva'nın ön konsolu, bagaj kapısı ve stop lambaları da değiştirildi. Ayrıca 1.9 Peugeot motoru kullanılan dizel bir Niva da üretildi. 1988'de uzun aks aralığı olan Fora adlı bir 3 kapı, Renegade tarzı kapısız ve tavansız prototipler de üretildi.
1994'te uzun şaseli 2131 kodlu 5 kapılı, 2 lt hacimli 100 hp'lik versiyon banttan çıktı. Çift kabin pikap, ambülans gibi uyarlamalar yapıldı. Sibirya'daki zorlu operasyonlar için wankel motoru olan 200 hp'lik büyük tekerli Niva March üretildi.
Yarışmalar

Lada Niva, uluslararası yarışmalarda da derece kazanmayı ihmal etmedi. 1980'lerde Fransız Lada-Poch'un hazırladığı, arkaya yerleştirilmiş 6 silindirli Porsche motoru olan Niva Proto Paris-Dakar Rallisi'nde zafere çok yaklaştı. 1981'de Briavoine ve Deliari'den oluşan takım kırılan radyatör yüzünden 3.'lükle yetinmek zorunda kaldı. 1982 ve 1983'te ise 2.'lik kupasını aldılar. Lartigue ve Giroux'dan oluşan takım ise 1986'da 4. oldu. Sonuç olarak yıllar içinde gücünü orijinal Lada motorundan alan özel hazırlanmış birçok Niva başarıya imza attı.
Son yıllarda bir Niva, İtalyan off-road sürat yarışını kazandı. Yarışı kazanan araçta da 300 bg'lik bir V8 Ferrari motoru vardı ve güç aktarımı her tekere özel 4'lü bir zincir aktarma ile sağlanmıştı.
Niva, 1994 yılında Transmorocco rallisinde
X86

Görüntü, Intel'in Pentium II 300 MHz işlemcisini gösterirken, bu işlemci x86 mimarisine dayalıdır ve bu mimarinin evrimine önemli bir katkı sağlamıştır.
x86, Intel'in 8086 mikroişlemcisini ve onun 8088 varyantını temel alarak Intel tarafından geliştiren bir yönerge seti mimarisi ailesidir.
Intel'in önemli özelliklerinden biri olan "geriye dönük yazılım uyumluluğunun" oluşmasını sağlamıştır. Bu sayede 8086 mikroişlemcisinde bile yazılan assembly programları x86 uyumlu tüm bilgisayarlarda çalışır. 80286, 386, 486 SX veya DX, Pentium, Pentium III, AMD'nin 286, 386 işlemcilerinde veya Nexgen, Cyrix'in aynı tür işlemcilerinde ve diğerlerinde bu yazılım çalışacaktır. Bunun sebebi, bu işlemcilerin de x86 komut dizimi kullanmasındandır. Bu da yazılımların bütün işlemcilere uygun yazılmasını kolaylaştırmaktadır.
Günümüzde x86 tabanlı olmayan sistemler de vardır. IBM firmasının PowerPC tabanlı işlemcileri ya da Sun Microsystems şirketinin sistemleri X86 tabanlı mikroişlemciler kullanmadıkları için bu tür bilgisayarda çalışan yazılımlar x86 tabanlı sistemlerde çalışmazlar.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb12448843c (data)  LCCN: sh90001226  NLI: 987007549007405171  SUDOC: 033641358
Web sunucusu

Bilgisayar istemcileri yalnıza statik içerik sunan bir web sunucusu aracılığıyla ağ üzerinden iletişim gerçekleştiriyor.
Web sunucusu, HTTP (Hypertext Transfer Protocol) veya uzantısı olan HTTPS (HTTP Secure) üzerinden gelen istemcilerin (web tarayıcıları veya arama robotları) taleplerini kabul eden bir bilgisayar yazılımı ve altyapı donanımını ifade eder. Web sunucularının temel işlevi, istemcilerden gelen istekleri istenen web sayfalarının veya diğer kaynakların içeriğini sunmak veya hata mesajlarıyla yanıt vermektir.
Bir Dell PowerEdge sunucusunun önü ve içi. Bu tarz bilgisayarlar bir rafa monte edilmek için tasarlanmıştır. Buna benzer sunucular genellikle web sunucusu olarak kullanılır.
Web sunucusundan gönderilen kaynak, var olan bir dosya (statik içerik) olabilir ya da isteğin gönderildiği an sunucu yazılımıyla iletişime geçen başka bir program tarafından oluşturulabilir (dinamik içerik). Statik içerik tekrarlayan istekler için daha hızlı servis edilebilir ve önbelleğe alması daha kolaydır. Dinamik içerik daha geniş bir yelpazede servis sunulabilmesini sağlar.
Çalışma prensibi

Bir web sunucusu çalıştırmak için gereken donanım, gelen isteklerin hacmine göre değişiklik gösterebilir. Donanım aralığının alt ucunda, bir yönlendiricinin yapılandırma arayüzü olarak küçük bir web sunucusu çalıştırması gibi gömülü sistemler bulunur. Yoğun trafikli bir internet sitesi ise istekleri yüksek hızlı bilgisayarlardan oluşan raflarda çalışan yüzlerce sunucuyla işleyebilir.
Çalışma prensibi > İletişim Süreci

Bu iletişim süreci, istemcinin belirli bir URL (Uniform Resource Locator) ile kaynak talep etmesiyle başlar. Bu istek, sunucuya HTTP protokolü kullanılarak iletilir. Web sunucusu, talep edilen içeriği bulur ve bunu istemciye geri gönderir. Bu süreçte yanıt, istemcinin talebine göre değişiklik gösterebilir. Örneğin, istenen kaynak başarıyla bulunduğunda "200 OK" durumu ile yanıt verilirken kaynak bulunamazsa 404, yetkisiz erişim durumunda 403, fiziksel sunucu kaynaklı bir hata durumda 503 vb. hata kodları ile geri dönüş yapılır.
REST ve SOAP, HTTP'yi bilgisayarlar arası genel iletişim için bir temel olarak kullanan teknolojilerdir. Ayrıca, WebDAV gibi eklentilere sağlanan destekler, web sunucularının işlevselliğini insan tarafından okunabilir sayfalar sunmanın daha ilerisine taşıyarak gelişmesini sağlamıştır. Bu gelişmeler, web sunucularını sadece içerik sunan sistemler olmaktan çıkarıp, karmaşık veri alışverişlerini yönetebilen, API erişimi sağlayabilen ve modern web uygulamaları için çeşitli fonksiyonları destekleyen çok yönlü platformlar haline getirmiştir.
WWW projesi (1989–1991)

Mart 1989 tarihinde, Sir Tim Berners-Lee, CERN bilim insanları arasındaki bilgi alışverişini kolaylaştırmak amacıyla bir hiper metin sistemi kullanarak yeni bir proje önerdi. "HyperText (HTTP) ve CERN" başlıklı bu öneri, görüş almak üzere sunuldu. Ekim 1990'da öneri yeniden düzenlenip  (Robert Cailliau eş-yazar olarak yer aldı) ve onaylandı.
1990 sonları ile 1991 başları arasında, proje Berners-Lee ve geliştiricilerinin birkaç yazılım kütüphanesinin yanı sıra, ilk olarak NeXT iş istasyonlarına kurulu NeXTSTEP işletim sistemi üzerinde çalışan üç program yazmaları ve test etmeleriyle sonuçlandı:
WorldWideWeb (WWW) adında grafiksel bir web tarayıcısı;
Modlu web tarayıcısı;
CERN httpd olarak bir web sunucusu.
Bu ilk tarayıcılar, basit bir HTML formunda yazılmış web sayfalarını, HTTP 0.9 olarak adlandırılan yeni bir temel iletişim protokolünü kullanarak web sunucularından alıyordu.
Ağustos 1991'de Tim Berners-Lee, WWW teknolojisinin doğuşunu duyurdu ve bilim insanlarını bu teknolojiyi benimsemeye ve geliştirmeye teşvik etti. Kısa bir süre sonra, bu programlar ve kaynak kodları, ilgilenenlerin kullanımına sunuldu. Her ne kadar kaynak kodu resmi olarak lisanslanmamış veya kamuya mal edilmemiş olsa da, CERN, kullanıcıların ve geliştiricilerin bu kodlar üzerinde deney yapmasına ve onları daha da geliştirmesine gayri resmi olarak izin verdi. Berners-Lee, bu programların benimsenmesini, kullanılmasını ve diğer işletim sistemlerine uyarlanmasını teşvik etmeye başladı.
Gelişim Süreci (1991–1995)

Aralık 1991'de, Avrupa dışındaki ilk web sunucusu ABD'deki SLAC laboratuvarında kuruldu. Bu, web tarayıcıları ve web sunucuları arasında kıtalar arası iletişimin başlaması açısından önemli bir olaydı.1991–1993 yılları arasında, CERN web sunucusu programı www grubu tarafından aktif olarak geliştirilmeye devam etti. Aynı zamanda, kaynak kodunun ve HTTP protokolünün kamuya açık spesifikasyonlarının bulunması sayesinde, başka birçok web sunucusu uygulaması geliştirilmeye başlandı.
Nisan 1993'te CERN, Web yazılımının üç bileşeninin (temel satır istemci, web sunucusu ve ortak kod kitaplığı) kaynak kodlarıyla birlikte kamuya mal edildiğini belirten resmi bir bildiri yayınladı. Bu açıklama, web sunucusu geliştiricilerini, bu kaynak koda dayalı türev işler geliştirme konusunda olası yasal sorunlardan muaf tuttu.
1994 yılının başında, yeni web sunucuları arasında öne çıkanlardan biri, çeşitli Unix tabanlı işletim sistemlerinde çalışabilen ve POST HTTP yöntemini ve CGI'yi dış programlarla iletişim kurmak için uygulayarak dinamik içerik sunabilen NCSA httpd idi. Bu özellikler, HTML FORM alanlarını yönetebilen ve web sunucusuna veri gönderebilen NCSA'nın Mosaic tarayıcısının multimedya özellikleri ile birlikte, web teknolojisinin yayıncılık ve bilişim uygulamaları için potansiyelini ortaya koydu.
1994'ün ikinci yarısında, NCSA httpd'nin gelişimi durma noktasına geldi. Bu durum, NCSA httpd kaynak kodunun kamuya açık olmasından yararlanan bir grup yazılım geliştiricinin, web yöneticilerinin ve diğer profesyonellerin yamalar yazıp bir araya getirmesine yol açtı. 1995'in başında bu yamalar NCSA kaynak kodunun son sürümüne uygulandı ve çeşitli testlerden sonra Apache HTTP sunucu projesi başlatıldı.
1994 yılının sonunda, Netscape tarafından geliştirilen ve özel özelliklere sahip ilk ticari web sunucusu olan Netsite piyasaya sürüldü. Bu ürün, Netscape'in ardından Sun Microsystems ve en sonunda Oracle Corporation tarafından geliştirilen benzer ürünlerin ilk örneğiydi.
1995'in ortasında, Microsoft tarafından Windows NT işletim sistemi için geliştirilen IIS'in ilk sürümü yayınlandı. Bu, web teknolojileri alanına hem istemci hem de sunucu tarafında önemli bir rol oynayan büyük bir ticari geliştirici ve satıcının girmesini simgeliyordu.
1995'in ikinci yarısında CERN ve NCSA web sunucularının (küresel kullanım oranı olarak) düşüşe geçmesi, daha hızlı geliştirme döngüsüne, daha fazla özelliğe, daha çok hata düzeltmesine ve daha yüksek performansa sahip yeni web sunucularının yaygın olarak benimsenmesi nedeniyle gerçekleşti.
Büyüme Süreci (1996–2014)

1996 yılının sonunda, internet alan adı sahibi olmak veya web siteleri barındırmak isteyen herkesin erişimine açık olan elliden fazla farklı web sunucu yazılımı zaten mevcuttu. Bu yazılımların birçoğu kısa ömürlüydü ve yerini başka web sunucularına bırakıyordu.
HTTP/1.0 (1996) ve HTTP/1.1 (1997, 1999) hakkında yayınlanan RFC'ler, çoğu web sunucusunu bu standartlara uymaya zorladı. TCP/IP sürekli bağlantı kullanımını (HTTP/1.1) gerektirdiğinden, web sunucularının hem izin verilen eşzamanlı bağlantı sayısını artırması hem de ölçeklenebilirlik seviyelerini geliştirmesi gerekiyordu.
1996 ile 1999 arasında Netscape Enterprise Server ve Microsoft IIS, önde gelen ticari seçenekler arasında ortaya çıkarken, serbest ve açık kaynak programlar arasında Apache HTTP Server, güvenilirliği ve sunduğu birçok özellik nedeniyle tercih edilen sunucu olarak liderliğini sürdürdü.
Bu yıllarda, pazarda mevcut olan en hızlı ve ölçeklenebilir web sunucularından biri olarak bilinen ve düşük kullanım yüzdesine sahip olan başka bir ticari ve yenilikçi web sunucusu olan Zeus'da dikkat çekiyordu.
Apache, 1996 ortalarından 2015 sonuna kadar en çok kullanılan web sunucusu olmuştur; 2015'ten sonra birkaç yıl süren bir düşüşün ardından, öncelikle IIS tarafından daha sonra da Nginx tarafından geride bırakıldı. Daha sonra IIS, Apache'nin çok daha düşük kullanım yüzdelerine düştü.
2005-2006 yıllarında Apache, yeni performans özellikleri (Event MPM ve yeni içerik önbelleği) tanıtarak hızını ve ölçeklenebilirlik seviyesini geliştirmeye başladı. Bu yeni performans iyileştirmeleri başlangıçta deneysel olarak işaretlendiği için kullanıcıları tarafından uzun süre etkinleştirilmedi ve bu nedenle Apache, ticari sunucuların ve özellikle gelişimlerinin başlangıcında çok daha yüksek performanslar sunan diğer açık kaynak sunucuların rekabetine daha fazla maruz kaldı.
2000'li yıllardan sonra, yalnızca diğer ticari ve yüksek rekabetçi web sunucuları (örneğin, LiteSpeed) değil, aynı zamanda yüksek performans ve kalite sunan birçok açık kaynaklı web sunucusu da geliştirilmiştir.
Bunlar arasında;
Hiawatha,
Cherokee HTTP sunucusu,
Lighttpd,
Nginx
gibi web sunucuları ticari destek sağlasa da, mevcut olan diğer türev ve ilişkili ürünler de dikkate alınmalıdır.
2007-2008 civarında, en popüler web tarayıcıları önceki önerilen RFC-2616'daki her bir ana bilgisayar alanı için 2 sürekli bağlantı limitini 4, 6 veya 8'e çıkardılar. Bu değişiklik, birçok görüntü içeren ağır web sayfalarının geri alımını hızlandırmak ve dinamik nesneler için ayrılmış sürekli bağlantı eksikliği sorununu hafifletmek amacıyla yapıldı.
Bir yıl içinde, bu değişiklikler, ortalama olarak, web sunucularının yönetmesi gereken sürekli bağlantıların sayısını neredeyse üç kat artırdı. Bu trend, daha yavaş web sunucularının önünde ters proxy'lerin benimsenmesine güçlü bir teşvik sağladı ve çok sayıda eşzamanlı bağlantıyı yönetebilen yeni web sunucularının hızını ve yeteneklerini göstermesi için bir fırsat daha sundu.
2015 ve sonraki yıllar

2015 yılında RFC'ler (Uzaktan Fonksiyon Çağrısı), yeni protokol sürümü olan [HTTP/2]'yi yayınladı. Yeni yöntemlerin uygulanması basit olmamasından dolayı, (kullanım oranı %1 .. %2'den düşük) olan daha az popüler web sunucularının geliştiricileri arasında bu yeni protokol sürümüne destek ekleyip eklememe konusunda bir ikilem ortaya çıktı.
HTTP/2 desteği sağlamak çoğu zaman sistem yapılarında radikal değişiklikler gerektiriyordu. Bunun nedenleri arasında neredeyse her zaman şifreli bağlantılar gerektirmesi, aynı TCP portunda HTTP/1.x ve HTTP/2 bağlantılarını ayırt edebilme yeteneği, HTTP mesajlarının ikili sayı sistemi (binary) ve mesaj önceliği HTTP başlıklarının sıkıştırılması, TCP/IP alt bağlantıları olarak da bilinen akışların kullanımı ve bunlara bağlı akış kontrolü gibi unsurlar bulunuyordu. Bu sebeplerden ötürü, bazı web sunucularının geliştiricileri yeni HTTP/2 sürümünü desteklememeye karar verdiler.
HTTP/1.x protokolleri tarayıcılar tarafından çok uzun bir süre destekleneceğinden, gelecekte istemci ve sunucular arasında herhangi bir uyumsuzluk oluşmayacaktı;
HTTP/2'yi uygulamak, 2015 yılına kadar var olmayan yepyeni bir hata sınıfının ortaya çıkmasına neden olabilecek ve bu yüzden yeni protokolün uygulanması için ciddi yatırımlar gerektiren karmaşık bir görev olarak görülüyordu;
HTTP/2 desteği, ileride çabaların haklı bulunması durumunda her zaman eklenecekti.
En popüler web sunucularının geliştiricileri, yalnızca yeterli iş gücü ve zamana sahip oldukları için değil, aynı zamanda genellikle SPDY protokolünün daha önceki uygulamalarını bir başlangıç noktası olarak yeniden kullanabildikleri için yeni protokolün kullanılabilirliğini sunmak için acele ettiler. Ayrıca, en çok kullanılan web tarayıcıları da aynı nedenle HTTP/2'yi çok hızlı bir şekilde uyguladı. Bu geliştiricileri hızlı davranmaya iten bir diğer neden de, web trafiğinin giderek artması karşısında web yöneticilerinin baskı hissetmesi ve barındırdıkları sitelere erişimleri hızlandıracak, TCP/IP bağlantı sayısını önemli ölçüde azaltabilecek bir çözümü mümkün olan en kısa sürede kurup denemek istemeleriydi.
2020-2021 yıllarında, HTTP/3 protokolüne dair ileri düzey taslakların yayınlanmasının ardından, HTTP/2'nin uygulanmasına dair yaşanan dinamiklerin bir kısmı tekrarlandı.
Teknik genel bakış

Aşağıdaki teknik genel bakış, bir web sunucusunda uygulanan bazı özellikler ve gerçekleştirilen görevler hakkında sınırlı örnekler sunmayı amaçlamaktadır. Bir web sunucu programı, HTTP protokolünün bir veya daha fazla sürümünü uygulayarak istemci-sunucu modelinde sunucu rolünü üstlenir. Ayrıca, HTTPS protokolü ile birlikte, belirli kullanım senaryoları için faydalı görülen diğer özellikler ve uzantılar da içermektedir.
Bir web sunucu programının karmaşıklığı ve verimliliği:
Uygulanan yaygın özellikler,
Gerçekleştirilen yaygın görevler,
Hedeflenen performans ve ölçeklenebilirlik seviyesi,
İstenen performans ve ölçeklenebilirlik seviyesine ulaşmak için benimsenen yazılım modeli ve teknikleri,
Hedef donanım ve kullanım
gibi faktörlere bağlı olarak önemli ölçüde değişiklik gösterebilir.
Teknik genel bakış > Yaygın Özellikler

Web sunucu programları uygulanma şekilleri bakımından farklılık gösterse de, çoğu aşağıdaki yaygın özellikleri sunar.
Çoğu web sunucusunda genellikle bulunan temel özelliklerdir.
Statik içerik sunma: HTTP protokolü aracılığıyla istemcilere statik içerik sunma.
HTTP: HTTP istekleri ile uyumlu HTTP yanıtları gönderebilmek için bir veya daha fazla HTTP protokolü sürümünü desteklemek (HTTP/1.0, HTTP/1.1, HTTPS, HTTP/2, HTTP/3).
Loglama: Web sunucularının, güvenlik ve istatistiksel amaçlar için istemci istekleri ve sunucu yanıtları hakkında bazı bilgileri günlük dosyalarına kaydetme yeteneği vardır.
Daha ileri düzeydeki ve popüler birkaç başka özellik şunlardır:
Dinamik içerik sunma: HTTP protokolü aracılığıyla istemcilere dinamik içerik sunabilme.
Sanal barındırma: Tek bir IP adresi kullanarak birçok web sitesini sunabilme.
Yetkilendirme: Web sitesi yollarının belirli bölümlerine erişimi sağlama, yasaklama veya yetkilendirme yeteneği.
İçerik önbelleği: Sunucu yanıtlarını hızlandırmak amacıyla statik ve/veya dinamik içeriği önbelleğe alabilme.
Büyük dosya desteği: 32 bit işletim sistemlerinde 2 GB'tan büyük dosyaları sunabilme.
Bant genişliği sınırlama: Ağı aşırı yüklememek ve daha fazla istemciye hizmet verebilmek için içerik yanıtlarının hızını sınırlama.
Yeniden yazma motoru: Temiz URL adreslerin belirli bölümlerini gerçek adlarına eşleyebilme.
Özel hata sayfaları: Özelleştirilmiş HTTP hata mesajlarını destekleme.
Teknik genel bakış > Yaygın Görevler

Web sunucusu çalışırken birkaç genel görevi yerine getirir:
İsteğe bağlı olarak yapılandırma dosyalarında veya başka yerlerde bulunan ayarları okur ve uygular.
İsteğe bağlı olarak genel davranışını ayarlarına ve mevcut çalışma koşullarına göre uyarlamaya çalışır.
İstemci bağlantılarını yönetir.
İstemci isteklerini alır (HTTP):
Her HTTP istek mesajını okur ve doğrular,
URL işlemini gerçekleştirir,
URL eşlemesi yapar,
URL yol çevirisi yapar ve çeşitli güvenlik kontrolleri gerçekleştirir.
İstenilen HTTP yöntemini uygular veya reddeder:
İsteğe bağlı olarak URL yetkilendirmelerini yönetir,
İsteğe bağlı olarak URL yönlendirmelerini yönetir,
İsteğe bağlı olarak statik kaynaklar için istekleri yönetir:
İsteğe bağlı olarak dizin indeks dosyalarını yönetir,
İsteğe bağlı olarak düzenli dosyaları yönetir,
İsteğe bağlı olarak dinamik kaynaklar için istekleri yönetir:
İsteğe bağlı olarak dizin listelerini yönetir,
İsteğe bağlı olarak program veya modül işleme, kontrol etme, başlatma ve gerekirse durdurma işlemlerini yönetir,
İsteğe bağlı olarak dinamik içerik üretmek için kullanılan dış programlar / iç modüllerle iletişimleri yönetir.
İstemci isteklerine uygun HTTP yanıtları göndererek yanıt verir.
İsteğe bağlı olarak, istemci isteklerini ve/veya yanıtlarını dış bir kullanıcı günlük dosyasına veya sistem günlük dosyasına kayıt eder.
İsteğe bağlı olarak, tespit edilen anormallikler veya diğer dikkate değer olaylarla ilgili süreç mesajlarını veya başka sistem olanakları kullanarak kaydeder.
İsteğe bağlı olarak, yönetilen web trafiği ve/veya performansları hakkında istatistikler oluşturur.
Teknik genel bakış > İstek Mesajını Okuma

Web sunucusu şunları yapabilir:
HTTP istek mesajını okumak;
Yorumlamak;
Sözdizimini doğrulamak;
Bilinen HTTP başlıklarını tanımlamak ve bunlardan değerlerini çıkarmak.
Bir HTTP istek mesajı çözümlenip doğrulandığında, değerleri o isteğin karşılanıp karşılanamayacağını belirlemek için kullanılabilir. Bu, güvenlik kontrolleri de dahil olmak üzere birçok başka adımı gerektirir.
Teknik genel bakış > URL

Web sunucusu bazı tür URL isteklerini (HTTP) gerçekleştirir.
Bunun amacı:
Kaynak yolunu her zaman web sitesinin kök dizininden temiz bir yol haline getirmek;
Güvenlik risklerini azaltmak;
Web kaynaklarını günlük analiz programlarının daha tanınabilir hale getirmek.
URL istekleri terimi, URL'yi tutarlı bir şekilde değiştirme ve standart hale getirme sürecini ifade eder.
En önemli isteklerden bazıları, "." ve ".." yol yöntemlerinin kaldırılması ve boş olmayan bir yol bileşenine sonlandırıcı eğik çizgiler eklenmesidir.