stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bilgi edinme özgürlüğü
Bağlantısızlar Hareketi ve NWICO

1970'lere gelindiğinde ise odaklanılan bilgiler temel olarak haberdir. Serbest uluslararası haber akışı dengesizlik göstermekte ve uluslararası haber ajansları eşitsiz bir şekilde kuzeyi güneyden daha çok haber ediyordu. Soğuk Savaş Dönemi'nin üçüncü tarafı olan Bağlantısızlar hareketindeki ülkelerin de liderliğinde Yeni Dünya Bilgi ve İletişim Düzeni (NWICO) önerildi. Öneri üzerine bu kavram dünyanın yeni ekonomik düzen kavramı ile doğrudan ilişkili hale gelmiş bulunmaktaydı. Yine Bağlantısızlar hareketindeki ülkelerin liderliğinde önerilen bu kavram hem pratik hem de normatif değerler içermekteydi.
Bu hareketi 1970'lerin sonuna doğru sonuç verdi. 1978'de UNESCO tarafından kabul edilen kitle medya bildirgesinin yayınlanmasına yol açtı. Normatif unsurların bu şekilde yerine getirilmesinin ardından pratik unsurlar adına da yine UNESCO himayesinde Uluslararası Geliştirme Programı oluşturuldu.
Normatif unsurlar uluslararası haber raporlarının içeriğine ilişkin temel kurallar ve dünyada uluslararası bir şekilde dağıtılmış haberler için büyük oranda devlet sorumluğu istemekteydi. Kritik kısmı ise iki savaş yaşayan dünyada gelişmekte olan ülkeler için kendilerinin içişlerindeki haber ajanslarının güçlendirilmesini içermesiydi.
Teknoloji ve Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası aslında genellikle bilgi edinme özgürlüğü yasası aracılığıyla talep edilen bilgilerin daha kolay öğrenilmesi ve ulaşılmasına yol açtı. Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası 1966 yılında yürürlüğe girdiğinden itibaren hükûmet sadece kağıt belgeleri bu yasa çerçevesinde dikkate aldı. Bilgisayarlar ise bu yasa çerçevesinde o dönemin şartlarıyla dikkate alınmadı. Fakat teknolojinin hızla gelişmesi ile Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasasının üzerindeki teknolojik etki de giderek arttı.
Elektronik kayıt sorunları 1980 yılının ikinci yarısında endişe verici bir hale geldi. 1980'lerin sonunda elektronik bilgi konularının önemini belirtmek için Benton Vakfı, 1989 yılında Elektronik Kamu Bilgisi ve Halkın Bilme Hakkı başlıklı bir konferans düzenledi.
2. Dünya Savaşı zamanı Bilgi Edinme ve Gazeteciler

Bilgi Edinme Özgürlüğünün desteklendiği en önemli uluslararası kurum olan Birleşmiş Milletler (BM), kuruluşundan bu yana bu özgürlüğü sözleşmelerinde desteklemiş ve teşvik etmiştir. BM'nin amacı; dünya halklarının birbirleri hakkında daha çok bilgi edinmeleri ve ücretsiz bir şekilde bilgi alışverişi yaparak birbirlerini tanımalarını, sınırsız fırsatların ortaya çıkmasını ve uluslararası anlayışı teşvik etmenin kesin bir yolu olarak gördüğü bilgi edinme özgürlüğünü desteklemiştir.
2. Dünya Savaşı sırasında International Federation of Journalists'in çalışmaları, Allies of Free Countries Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ) tarafından İngiltere’nin başkenti Londra’da gerçekleştirildi. Bu savaş, Federasyonu gazetecilik mesleği alanında bilgi alışverişi yapmaya, savaş esnasında ülkelerinden sürgün edilen meslektaşları için seyahat olanakları sağlamaya, devletlerin silahlı kuvvetlerindeki meslektaşlarıyla temas kurmaya ve dünyadaki tüm gazetecileri gazetecilik mesleği çerçevesinde profesyonel bağlarla bağlamak istemektedir. Bu isteklerini de uluslararası bir federasyon kurarak yapmak istemektedirler.
Müttefik veya özgür ülkeleri Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ) 1946 yılının Haziran ayında Kopenhag'da 21 ülkeden delegeleri uluslararası bir gazetecilik örgütü kurmak için oy kullandıkları bir toplantıda dağıtıldı. Ancak dağıtılan bu organizasyon Doğu Avrupa ülkelerindeki gazetecilerin eline geçtiğinde ortaya yeni bir organizasyon olan Uluslararası Gazetecilik Federasyonu (IFJ) çıktı. Bu organizasyon 1951 yılının Ekim ayında Fransa’nın başkenti Paris’te yeni profesyonel gazeteci ve üç Fransız sendika daveti üzerine kuruldu.
İnsanların hayatında büyük bir öneme sahip olan özgürlük kavramı bilgi edinme alanında da kendine yer bulmuştur. Bilgi edinme özgürlüğü kavramı insanlara devlet, kamu veya kamu kuruluşlarındaki bilgi ve belgelere kendileriyle doğrudan ilgili olsun veya olmasın bu bilgi ve belgelere ulaşma hakkını vermiştir. Bilgi edinme hakkı/özgürlüğü 20. yüzyıldan itibaren insanların ve devletlerin gündeminde daima yer bulmuştur. Bu hak/özgürlük sadece zamanıyla kalmayıp yapılan girişimler sonucu günümüzdeki halini almıştır. Günümüzde bilginin en büyük silahlardan biri olduğunu düşündüğümüz zaman bu hakkın/özgürlüğün ne demek olduğunu daha iyi anlamaktayız. Sonuç olarak insanlık geçmişten günümüze kadar bu hak/özgürlük alanında da birçok girişimlerde bulunmuş ve bu girişimlerden büyük sonuçlar elde etmiştir.
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Suriye illeri listesi

Bu listede 14 adet Suriye ili 2011 İnsani Gelişme Endeksi'ne göre sıralanmıştır. 2011 yılı ülkede çıkan iç savaş nedeniyle veri elde edilebilen son yıl olmuştur.
| Sıra> Yüksek gelişmişlik düzeyi | İl> Yüksek gelişmişlik düzeyi | İGE (2011)> Yüksek gelişmişlik düzeyi | Yüksek gelişmişlik düzeyi |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Şam | 0.703 |  |
| Orta gelişmişlik düzeyi | Orta gelişmişlik düzeyi | Orta gelişmişlik düzeyi |  |
| 2 | Süveyda | 0.696 |  |
| 3 | Lazkiye | 0.690 |  |
| 4 | Tartus | 0.684 |  |
| 5 | Humus | 0.665 |  |
| 6 | Rif Şam | 0.657 |  |
| 7 | Dera | 0.652 |  |
| 8 | Hama | 0.650 |  |
| – |  Suriye (ortalama) | 0.642 |  |
| 9 | Kuneytire | 0.637 |  |
| 10 | Deyrizor | 0.615 |  |
| 11 | İdlib | 0.613 |  |
| 12 | Halep | 0.608 |  |
| 13 | Haseke | 0.592 |  |
| 14 | Rakka | 0.582 |  |
Borda

Yetmiş dört adlı Fransız gemisinin bordası.
Borda, bir geminin yan kısmı, bir savaş gemisinin bir tarafında bulunan top bataryası; ya da deniz savaşındaki koordineli ateş anlamına gelir. 16. yüzyıldan buharlı geminin ilk on yıllına kadar savaş gemilerinde gövdenin her iki yanına yerleştirilmiş top bataryaları bulunurdu. 18. yüzyılda men-of-war gemilerinde bulunan toplar sadece kısa menzilde isabetliydi ve delici güçleri vasattı, bu da tahta gemilerin kalın gövdelerinin ancak kısa mesafelerde delinebileceği anlamına geliyordu. Bu nedenle ahşap gemiler, bordayı ilk ateşleyen olup savaşta avantajlı başlayabilmek için savaş sırasında top ateşi etkili oluncaya kadar birbirlerine yaklaşırlardı. Ayrıca gemilere yükleme ve boşaltma yapıldığı sırada bordayı koruma amaçlı Maliborda tahtası veya yükleri korumak için Maliborda ağı, borda üzerinden sarkıtılmaktadır.
Tarih

Antik çağlardan beri denizde gerçekleşen savaş, karada olduğu gibi, yakın dövüş silahları olan yaylar ve oklarla yapılırdı, ancak savaş alanlarından ziyade yüzen ahşap platformlarda savaşılıyordu. Gemilere özel silahların ortaya çıkması önemli bir değişiklik olsa da, savaşın gemiden gemiye gerçekleşmesi bir anda olmadı. Gemilerdeki ilk silahlar, açık güvertelere ve üst yelkene monte edilmiş, genellikle yalnızca bir veya iki kişinin kullandığı küçük ferforjelerdi. Gemiye binmeden önce düşmanı yaralamak, öldürmek veya sadece sersemletmek, şok etmek ve korkutmak için tasarlanmışlardı. Silahlar, gemi mürettebatından ziyade geminin kritik noktalarından vurarak hasar verme potansiyellerini artırdılar. Bu silahlar önceki anti-personel silahlarından çok daha ağır olduğundan, gemilerin dengesiz hale getirebiliyorlardı. Bunu önlemek için silahların gemilerin alt kasımlarına yerleştirilmeleri ve lombozlardan ateşlenmesi gerekiyordu. Kuzey Avrupa'da klinker ile inşa edilmiş gemiler, gövdede lombozu oluşturulmasını zorlaştırdı. Bu nedenle klinker ile inşa edilmiş gemiler, ana silahlarının çoğunu dış gövdede taşıyordu. Çözüm, geminin ağırlığını taşımak için iç iskelet yapısına dayanan, karavela tipi gemilerin kademeli olarak benimsenmesiydi. 15. yüzyılda inşa edilemeye başlanan karavela tipi gemiler sayesinde gemiler hem lombozlardan ateş edebiliyorlardı hem de daha çevik ve manevra yapabiliyorlardı.
Lomboz 1501 gibi erken bir tarihte gemilerin gövdesinde kesilmişti. Geleneğe göre mucit, Descharges adında bir Bretonlu gemi yapımcısıydı, muhtemelen lomboz zaten yüzyıllardır kullanılan ticari gemilerin kıç tarafındaki yükleme kısmının kademeli olarak uyarlanmış halidir. Başlangıçta lomboz, takip gemisi topu olarak adlandırılan silahı kıç tarafına monte etmek için kullanılırdı, ancak kısa süre sonra lomboz gemilerin yanlarına yapıldı. Bu, tarihte ilk kez, en azından teoride, bir geminin bir tarafındaki tüm silahlardan koordine edilmiş yaylım ateşlerini mümkün kıldı. 16. yüzyıl deniz savaşlarında ki harekât konseptinde silahların sabit pozisyonda ve uyumlu yaylım ateşi yerine bağımsız ateşleme konsepti vardı.
20. yüzyıl savaş gemilerindeki ana bataryalar, tüm geminin etrafında daha geniş ateşleme alanı oluşturmak için 180 derece veya daha fazla dönebilen, güçlendirilmiş top kuleleri şeklindeydi. Bu, ana topların en azından bazılarının doğrudan öne veya arkaya odaklanmasına izin verse de, bir savaş gemisinin ortasındaki köprü kulesi gibi yapılar, geminin kıç kısmındaki silahların ileri ve geriye doğru ateş etmesini engelleyeceği için, zırhlılar maksimum ateş gücü için hala bordalara güveniyorlardı. Ek olarak, silahları iskele veya sancak tarafına yönlendirerek ateşlenirse gemiye zarar verebilir.
Bir ölçüm olarak

Ek olarak, borda terimi, bir geminin tek bir hedefe atılabilen maksimum ve eşzamanlı ateş gücünün bir ölçüsüdür. Bu, geminin ana silah mermilerinin mermi ağırlığının taşınabilecek namlu sayısı ile çarpılmasıyla hesaplanır. Bazı kuleler geminin her iki tarafına da ateş edemiyorsa, yalnızca bir tarafa veya diğerine ateş edebilecek maksimum namlu sayısı sayılır. Örneğin, Amerikan Iowa sınıfı zırhlılar, bordalarında dokuz adet 406 mm ana toptan oluşan bir ana silah taşıyordu. Her 16 inçlik mermi 1.200 kg ağırlığındaydı; bu rakam dokuzla çarpıldığında (üç taretteki toplam varil sayısı) toplam 11.022 kg'a eşittir. Bu nedenle, Iowa sınıfı bir zırhlı, teorik olarak tek bir ateşlemede hedefe indirebileceği mermilerin ağırlığı 11.0 ton bordadır.
Kaynak

↑  Platt (1993) p. 18
↑  Rodger (1997), pp. 205–206
↑  Marsden (2003), pp. 137–142
↑  Rodger (1997), pp. 71–72
↑  Rodger (1997), p. 207
↑  Rodger (1996), pp. 312, 316
USS Iowa
Çingene (anlam ayrımı)

Çingene, Romanlar da denen ve Hindistan'dan çıkarak İran ve Anadolu üzerinden dünyaya yayılmış Hint-Avrupa kökenli halka verilen bir başka ad.
Ayrıca şunları belirtmek için de kullanılabilir:
Çingene (film, 1966), Nuri Akıncı'nın yönettiği 1966 yapımı Türk filmi.
Çingene / Le Gitan, José Giovanni'nin yönettiği, Alain Delon'un oynadığı 1975 Fransa-İtalya ortak yapımı film.
Çingene (film, 1989), Zafer Par'ın yönettiği 1989 Türkiye yapımı arabesk film.
Diğer

Çingene Aşkı (Paprika), Mehmet Dinler'in yönettiği 1969 yapımı Türk filmi.
Çingene Güzeli, Oksal Pekmezoğlu'nun yönettiği 1968 yapımı Türk filmi.
Çingeneler Ateşli Kan / Tabor Ukhodit V Nebo, 1975 Slovenya yapımı Maxim Gorky uyarlaması film.
Çingeneler Kralı / King Of The Gypsies, Frank Pierson'ın yönettiği 1978 ABD yapımı film.
Çingeneler Zamanı / Dom za vešanje, Emir Kusturica'nın yönettiği 1988 yapımı film.
Çingenem / Mehbooba, Shammi Kapoor'un oynadığı 1954 Hindistan yapmı film.
Ateşli Çingene, Metin Erksan'ın yönettiği 1969 yapımı Türk filmi.
Şaban Çingeneler Arasında, Semih Evin'in yönettiği 1952 yapımı Türk filmi.
Virajı Alırken: Bir Çingene Karavanından Masallar / When the Road Bends: Tales of a Gypsy Caravan, Jasmine Dellal'ın yönettiği 2006 yapımı belgesel müzikal film.
Bob Le Sueur

| Bob Le Sueur |
| --- | --- |
Le Sueur 2013'te
Doğum: Robert Winter Le Sueur 3 Ekim 1920(1920-10-03) Jersey, İngiltere
Ölüm: 5 Kasım 2022 (102 yaşında) Jersey, İngiltere
Milliyet: İngiliz
Meslek: Aktivist ve hayırsever
Ödüller: Britanya İmparatorluk Nişanı

York Caddesi, Saint Helier'de bulunan Le Sueur'dan alıntı yapan plaket: 1940-1945 İşgal deneyimlerine ilişkin anıtın bir parçası
Robert Winter Le Sueur, "MBE" (3 Ekim 1920 – 5 Kasım 2022), İngiliz insan hakları aktivisti ve hayırsever.
Hayatı

La Sueur, 3 Ekim 1920'de Jersey, İngiltere'de doğdu. Jersey, İngiltere'de ikamet etmekte olup Manş Adaları'nın Nazi İşgali sırasında Jersey'den kaçan Rus esirlere yardım etme çabalarından dolayı 2013'te Kraliçe'nin Doğum Günü Etkinlikleri'nde Britanya İmparatorluk Nişanı ile ödüllendirilmiştir.
Le Sueur, işgal sırasında sigorta acentesi olarak çalışması nedeniyle hareket edebiliyordu. Kaçakları barındıran bir ağda aktarıcı olarak görev yaptı: 1942'den itibaren sekiz ya da dokuz kaçağı himaye etti.
Sanatçı Stephen Shankland tarafından 2007 yılında yapılan Le Sueur'un portresi Jersey Müzesi ve Sanat Galerisi'nde sergilenmektedir.
Ölümü

Le Sueur, 5 Kasım 2022'de doğum yeri Jersey, İngiltere'deki aile evinde 102 yaşında ölmüştür.
Blady

| Blady |
| --- | --- |
(soldan sağa: Dayeong, Gabin, Giru, Tina ve Yeeun.
Genel bilgiler
Başladığı yer: Seul, Güney kore
Tarzlar: K-pop
Etkin yıllar: 2011 (2011)-2017
Müzik şirketi: Star Planet SY6 Entertainment

Eski üyeler:  Darae  Bunhong  Sunyeong  Nahyun  Coco  Kangyoon  Yeji  Soojin  Tina  Giru  Dayeong  Yeeun  Gabin 

Blady (Korece:블레이디) orijinalde SY6 Entertainment ve şimdiki yapımcıları Star Planet tarafından kurulan beş üyeli kız grubu. Grup çıkışını 16 Mayıs 2011 tarihinde retro tarzı "찌릿찌릿 (Spark Spark) şarkısıyla yapmıştır.
Tarihçe > 2014: Blady Soul ve ayrılan üyeler

Blady grubunun ilk resmi alt grubu Blady Soulkuruldu, alt grubun üyeleri Yeji ve Soojin olduğu söylendi. İkili dijital şarkıları,
"떠나가지마 (Please Don't Leave Me)"i ve White Day'ı yayınladı. Şarkı Blady grubundan farklı olarak R&B şeklinde yayınlandı.
2014 yılında, üyeler Coco, Kangyoon ve Yeji'nin gruptan ayrıldığı açıklandı.
Tarihçe > 2015 - 2017: Yeni üyeler, Renovation, "Secret Number" ve grubun dağılışı

2015 Mart ayında Blady grubunun üyesi Soojin'in gruptan ayrıldığını açıkladı.Bir süre sonra Star Planet grubun beş üye olarak geri dönüş yapacağını açıkladı. Tina ve orijinal üyeler Giru, Dayeong, Yeeun ve Gabin'nin oldukları açıklandı.
9 Mart tarihinde üçüncü mini albüm 'Renovation' yayınlanacağı açıklandı. 30 Mart 2015'te grup "Come to Me" müzik videosunu ve albümün şarkı listesini yayınladı.
27 Temmuz 2015, Blady özel yaz şarkısı "Secret Number(비밀열쇠)"ı yayınlayacağını açıkladı.Şarkının birinci versiyonu 27 Ekim 2015'te Blady'nin ve 1THEK'in resmi YouTube kanalından,Şarkının ikinci versiyonu 19 Ekim de yayınlandı. Blady "Secret Number(비밀열쇠)" şarkısının promosyonlarını şarkı yayınlandıktan sonra yapmaya başladı.
20 Kasım 2017 tarihinde grubun tüm üyeleri Instagram üzerinden paylaştıkları yazıyla grubun dağıldığını açıkladılar.
Üyeler > Eski

Kim Ga-bin (김가빈)
Kim Da-yeong (김다영)
Park Gi-ru (박기루)
Christine Joy "Tina" Park (Korece isim: Park Soo-bin; 박수빈)
Hwang Ye-eun (황예은)
Hong Da-rae (홍다래)
Yeom Bun-hong (염분홍)
Park Sun-yeong (박선영)
Kwon Na-hyun (권나현)
Coco Chanel Lee (코코 리)
Pyun Kang-yoon (편강윤)
Hahm Ye-ji (함예지)
Seon Soo-jin (선수진)
Diskografi > Genişletilmiş çalışma

| Başlık | Albüm detay | Sıralama> KOR  | Satış |
| --- | --- | --- | --- |
| Şablon:No italics (Renovation) |  Yayın: 31 Mart 2015  Şirket: SY6 Entertainment/Star Planet  Format: CD, dijital yayın | 25 |  KOR: 653 |
"-" ile gösterilen yerler belirtilmemiş ya da listeye girememiş demektir.
Diskografi > Single

| Başlık | Yıl | Sıralama> KOR  | Albüm |
| --- | --- | --- | --- |
| "Spark Spark (찌릿찌릿)" | 2011 | - | Non-album single |
| "Crazy Day (미친날)" | 2011 | 138 | Blady 1. Time Crazy Day |
| "Blood Type B Girl (B형여자)" | 2013 | 181 | Blady's 2. Single Album B형여자 |
| "Please Don't Leave Me (떠나가지마)" (Blady Soul) | 2014 | - | Non-album single |
| "Secret Number (비밀열쇠)" | 2015 | - | Non-album single |
| "Spring Love Fragrance (봄 사랑향기) " | 2016 | - | Blady Solo Part.1 - Giru |
"-" ile gösterilen yerler belirtilmemiş ya da listeye girememiş demektir.
Müzik videolar

| Yıl | Başlık |
| --- | --- |
2011: "미친날 (Crazy Day)"
2011: "미친날 (Crazy Day)" ikinci version
2013: "B형여자 (Blood Tip B Girl)"
2013: "B형여자 (Blood Tip B Girl)" flash mob ver.
2015: "다가와 (Come Closer)"
2015: "다가와 (Come Closer)" uzun dans ver. black
2015: "Secret Number (비밀열쇠)"
2015: "Secret Number (비밀열쇠)" ikinci versiyon
Ödülleri

2011 19. Republic of Korea Culture Entertainment Awards Yılın Çaylak İdolü Ödülü
Boksitogorsk

| Boksitogorsk Бокситогорск |
| --- | --- |
Şehir
Boksitogorsk şehri

  Bayrak Arma 
BoksitogorskBoksitogorsk'un Rusya'daki konumu
Ülke:  Rusya
Federal bölge: Kuzeybatı
Federal bölüm:  Leningrad Oblastı
Rayon: Boksitogorsk
İdare
 • Belediye başkanı: Mihail Katyuşçenko
Yüzölçümü
 • Toplam: 13 km²
Nüfus (2010)
 • Toplam: 16.585
Zaman dilimi: UTC+03.00 (MZD)
Resmî site www.boksitogorsk.org
Boksitogorsk (Rusça: Бокситого́рск), Rusya'nın Leningrad Oblastı'na bağlı Boksitogorsk rayonunun merkezi olan şehirdir. Şehir, Pyardomlya Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 13 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 16,585'tir.
Kardeş şehirler

Harjavalta, Finlandiya
Nakkila, Finlandiya
Çöl Çiçeği

| --- | --- |
Desert Flower

Yazar: Varis Dirie
Çevirmen: H. Gülru Yüksel
Tür: Otobiyografi
Sayfa: 256
ISBN: 9789758509270
Çöl Çiçeği - Somalili model Varis Dirie'nin Otobiyografisi.
Hakkında

Varis Dirie, onu dünyaca ünlü eden bu romanı yazmak için ne hayal gücünü kullandı, ne de başkalarının hayat hikâyelerini. "Çöl Çiçeği" yazarın başına gelenlerdir: kelimeler, adım adım yaşadıklarıdır. Kitap Varis (Çöl çiçeği) adlı bir kızın hayatta kalma mücadelesini  tüm çıplaklığıyla  anlatır. Hayatına başladığı Afrika çöllerini, göçebe hayatını, ailesini, Somali'deki kadın ve kızlara karşı tutumları, büyürken fark ettiği bazı şeylerin nasıl içinde bir mücadeleye dönüştüğünü anlatırken şunu söylemek istiyorum ki onun bu mücadelesi cevapsız kalmıyor. Bu mücadele sadece kendisi için değil, tüm kadınlar içindir. Onunla aynı hayatı yaşayan, aynı uydurma geleneklerle  sünnet edilen bütün kadınlar için vermektedir mücadelesini.
İçerik

Kitapta Somali asıllı ünlü fotomodel V. Dirie'nin Afrika çöllerinden şöhretin zirvesine uzanan  hayatının hikâyesi anlatılıyor. Varis, çölde yaşayan büyük bir göçebe ailede doğdu. Küçük kız ilk darbesini daha 3-4 yaşlarında tecavüze uğradığında alır. Gelecekte ise onu daha büyük bir sınav bekliyordu - sünnet. 7 yaşındaki kızın sünneti ve gerçekleştiği koşullar oldukça dehşet vericidir. Genç kız uzun yıllar bu vahşetin acısını çekti. Böyle bir kitabın yazılmasının temel nedeni, dünyanın dikkatini Afrika'da hala var olan bu geleneğe çekmek ve onunla mücadele etmekti. Ben 13 yaşındayken Diriye tesadüfen babasının onu 60 yaşındaki bir adama vereceğini duydu ve evden başkent Mogadişu'ya kaçtı. Sıkıntıyla geçen birkaç yıldan sonra hayat onu Londra'ya götürdü...
Bosna Savaşı'nda tecavüz

Bosna Savaşı'nda tecavüz, kadınlara yönelik kitlesel bir şiddet politikasıydı. Tecavüzlerin büyük çoğunluğu, tecavüzü bir terör aracı olarak kullanan Sırp Ordusu ve Sırp paramiliter birimleri tarafından işlendi. Aynı zamanda tecavüzler, etnik temizlik amacıyla yapılmaktaydı. Savaş sırasında tecavüze uğrayan kadınların sayısı 10.000 ile 50.000 arasında değişmektedir. İstatistiklerin tespiti net değildir. Bildirilmeyen vakaların sayısının, rapor edilen vakaların sayısından çok daha fazla olduğuna inanılmaktadır.
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), savaş zamanında sistematik tecavüz ve cinsel köleleştirmenin insanlığa karşı suç olduğunu ve soykırımın ardından ikinci sırada insanlık suçu olduğunu ilan etti. ICTY, toplu tecavüzleri soykırım olarak görmese de, çoğu kadın Boşnak (Bosnalı Müslüman) nüfusun toplu tecavüzlerinin organize ve sistematik olmasından, bu tecavüzlerin daha büyük bir soykırım kampanyasının parçası olduğu sonucuna varmıştır.
VRS üyesi Dragoljub Kunarac'ın yargılanması, herhangi bir ulusal veya uluslararası hukukta ilk kez bir kişinin, tecavüzü bir savaş silahı olarak kullanmaktan suçlu bulunmasıdır. Sırp paramiliter ve askerî güçlerinin, Boşnak kadın ve çocuklara yönelik vahşetinin medyada yaygın olarak yer alması, Sırp güçlerinin uluslararası düzeyde kınanmasına yol açtı.
Savaşın ardından, tecavüzleri ve sonrasında yaşananları konu alan ödüllü belgeseller, uzun metrajlı filmler ve oyunlar yapıldı.
Popüler kültürdeki yeri

Boşnak yönetmen Jasmila Žbanić'in yönettiği uzun metrajlı bir film olan Esma'nın Sırrı, savaş sonrasında Saraybosna'da geçiyor ve bekar bir anne olan Esma'yı ve savaş bebeği olduğunu keşfeden kızı Sara'yı anlatıyor. Film, 56. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde 2006 Altın Ayı ödülünü kazandı. Žbanić, 2000 yılında savaş hakkında Red Rubber Boots adlı kısa bir belgesel yazıp yönetmişti. Angelina Jolie'nin yönettiği Kan ve Aşk filminde de, savaş zamanındaki tecavüz konusunu işliyor. 1998 savaş filmi olan Kurtarıcı, bir Boşnak askeri tarafından tecavüze uğrayan ve hamile bırakılan Sırp kadına, BM güvenli bölgesine kadar eşlik eden bir Amerikalı paralı askeri anlatmaktadır.
Hayaletleri Çağırmak, Omarska'da tecavüze ve işkenceye maruz kalan Boşnak ve Hırvat iki kadın hakkında bir belgeseldir. Film, iki kadının Lahey'de ifade vermesiyle sona erer. Tanıklığa Geldim, PBS tarafından Foča'da Sırp güçleri tarafından hapsedilen ve daha sonra ICTY'de saldırganları aleyhine ifade veren on altı kadının hikâyesini anlatan bir belgeseldir.
Ören İyesi

Bir ören (Şarkışla, Kanak Barajı yakınları)
Ören İyesi – Türk, Tatar, Altay ve Çuvaş mitolojilerinde Harabe Ruhu. Üren İyesi olarak da söylenir.
Peg İyesi, Kıyrağan İyesi veya Çaldıbar İyesi de denir. Harabenin koruyucu ruhudur. Uygarlığın bozulma sınırları olarak görülür. Ölümle iç içe olan ve korkulan yerlerdir. Bu nedenle tıpkı mezarlıklar gibi ölü alanlar olarak algılanırlar. Örenler de, bir anlamda yapıların ölüleri ve onların mezarlarıdır. Buralarda sabaha kadar bilinmeyen ışıklar yanar ve müzik sesleri gelir.
Türk kültüründe örenler

Cin, peri, mekir, hortlak, meçkey gibi adlarla anılan varlıkların geceleri dolaştıklarına, horoz sesi ya da sabah ezanı duyulur duyulmaz dağılıp, kendi mekanlarına çekildiklerine inanılır. Yaşadıkları bu yerler ise değirmenler, hamamlar, terk edilmiş yapılar, örenler, mezarlıklar ve hanlardır. Issız yerleri anlatmak için kullanılan "in-cin top oynuyor" deyimi bu anlayıştan kaynaklanmaktadır. Bunun dışında bu tür yerlere kimsenin girmeye cesaret edemeyeceği düşüncesi altın, hazine gibi servetlerin gömülmesine neden olmuştur. Hazinelerin bir çömlek içinde harabelere ve viranelere gömülmesi geçmiş dönemlerde oldukça yaygın bir alışkanlık haline gelmiştir. Türk halk inancında "ıssız" sözcüğü Is'ı (İye'si, yani koruyucu ruhu olmayan) yerleri ifade etmekte kullanılır ki, bu tür yerlerin koruyucu ruhu olmadığı için artık tamamen kötü varlıkların eline geçmiştir. İşte örenlerin (harabe ve viranelerin) en tehlikeli olanları da bunlardır.
Etimoloji

(Ör/Ür) kökünden türemiştir. Eski yapı veya kent kalıntısı, virane, harabe demektir.
Borsa simsarı

Borsa simsarı, (trader) kelimesinden türemiştir. Finansal piyasalarda alım satım yapan, ticaret yapan ve belirli finansal araçları alıp kâr payı ile satan gerçek veya tüzel kişi. Warren Buffett dünyanın önde gelen borsa simsarlarındandır.
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Türk istatistik bölgeleri listesi

2019 Raporu'na göre her bölgenin İnsani Gelişme Endeksi'ni gösteren Türkiye haritası

Açıklama:   0.800 – 1.000
  0.700 – 0.799
Bu madde, İnsani Gelişme Endeksi'nin 2022 yılı verilerine göre sıralanmış Türk istatistik bölgelerini liste halinde göstermektedir.
| Çok Yüksek İnsani Gelişme> Sıra | Çok Yüksek İnsani Gelişme> Bölge | Çok Yüksek İnsani Gelişme> 2022 İGE | Çok Yüksek İnsani Gelişme> Karşılaştırılabilir ülke (2022) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | İstanbul | 0.888 |  Bahreyn |
| 2 | Batı Anadolu | 0.871 |  Portekiz |
| 3 | Doğu Marmara | 0.864 |  San Marino |
| 4 | Batı Marmara | 0.858 |  Şili |
| – |  Türkiye | 0.855 |  |
| 5 | Ege | 0.855 |  Slovakya |
| 6 | Akdeniz | 0.844 |  Karadağ |
| 7 | İç Anadolu | 0.834 |  Saint Kitts ve Nevis |
| 8 | Doğu Karadeniz | 0.828 |  Uruguay |
| 9 | Batı Karadeniz | 0.827 |  Romanya |
| 10 | Kuzey Doğu Anadolu | 0.809 |  Barbados |
| 11 | Güney Doğu Anadolu | 0.805 |  Sırbistan |
| 12 | Orta Doğu Anadolu | 0.804 |  Tayland |
İltekin Gazi Köprüsü

İltekin Gazi Köprüsü veya Çağlayan Köprüsü, Amasya'ya 5 kilometre uzaklıkta konumlanmış bir köprüdür.