stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Halkın Mücahitleri Örgütü
Tarihi > İslam Devriminden Önce > Anti-Amerikan Kampanya

1970'lerde İran'daki Amerikalılar örgütün birincil hedefleriydi.
HMÖ, 30 Kasım 1971'de Amerikan büyükelçisi Douglas MacArthur II'yi kaçırma teşebbüsü başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetlerinden Tuğgeneral Harold Price, 1972 Mayısındaki suikast girişiminde yaralanmıştır.
Suikast girişimlerindeki ilk başarı Amerikan ordusunda sayman olan Yarbay Louis Lee Hawkins'in öldürülmesidir. 2 Haziran 1973 tarihinde Tahran'daki evinin önünde motorsikletli iki militan tarafından vurularak öldürülmüştür.
Albay Paul Shaffer ve Yarbay Jack Turner isimli Amerikan Hava Kuvvetleri subaylarını taşıyan araba militanları taşıyan iki araç arasında tuzağa düşürüldü. İranlı şoföre yere yatmasını söylediler ve Amerikalıları vurarak öldürdüler. Altı saat sonra bir kadın gazetecileri arayarak eylemin HMÖ tarafından, son dönemde tutukluların İranlı otoritelerin ellerinde ölümlerine misilleme olarak gerçekleştirildiğini iddia etti.
1976 Mayısında Rockwell International çalışanı üç Amerikalı saldırıya uğradı. William Cottrell, Donald Smith ve Robert Krongard öldürüldü. Öldürülen Amerikalılar, komşu SSCB'den istihbarat toplamak üzere, Ibex adlı sistem üzerinde çalışmaktaydılar.
İslam Devrimi gerçekleşene kadar HMÖ'nün Marksist kanadı hem İran hem de Batılı hedeflere saldırılar düzenlemiştir. Amerikan Dışişleri ve Avustralya Meclisi Dışişleri komisyonunun HMÖ sunumuna göre örgüt 1970'ler boyunca birçok Amerikan askerî personeline ve İran'da çalışan sivile suikastlar düzenlemiştir. Devrimde sonra örgüt 1979'da Tahran'da ABD Büyükelçiliği işgalini aktif bir şekilde desteklemiştir.
Tarihi > İdeoloji > 1979 İran Devriminden Önce

HMÖ'nün devrimci Şiilik ideolojisi, birçoklarına göre ilham aldıkları Ali Shariati'nin yaptığına çok benzer bir İslam yorumuna dayanmaktadır. Tarihçi Ervand Abrahamian'e göre ilerleyen yıllarda Shariati'nin hem kendisinin hem de verimli çalışmalarının dolaylı olarak Mücahitlere yardım ettiği açıktır. Amerikan Dışişlerine göre HMÖ'nün felsefesi Marksizm, nasyonalizm ve İslam'ın bir sentezidir.
Örgütün kurucularından Ahmad Reza'i'nin yazdığı ve grubun "ilk büyük ideolojik çalışması" olan Nahzat-i Husseini' (ya da Hüseyin'in davası) adlı eserde, Muhammed'in tesis etmeye çalıştığı toplumsal düzenin "Nizam-ı Tevhid" (birlik nizamı-düzeni) kavramıyla tanımlanabileceği ifade edilmektedir. Bu kavram ile sadece, aynı din etrafında ve aynı tanrıya ibadet etmek için bir araya gelmiş bir topluluğun tanımlanmadığı, bunun yanı sıra, tüm topluluğun ortak refahını yükseltmeyi amaçlayan insanların oluşturduğu, sınıfsız bir toplum yapısının tarif edildiği savunulmaktadır. "Kültürümüzde özel bir yere sahip olan ve devrimci bir içerik taşıyan Şiilik aslında, Hüseyin'in şehadeti ve onun mücadelesidir."
Tarihi > İdeoloji > Devrimden Sonra

Özellikle son yıllarda Maryam Rajavi'nin yönetiminde örgüt kadınların lehine çok güçlü ilkeler kabul etmiştir. Artık kadınlar HMÖ örgütü içinde bazı üst düzey görevleri üstlenmektedir ve savaşçıların sadece üçte biri kadın olmasına rağmen komutanların üçte ikisi kadınlardan oluşmaktadır. Rajavi, kadınların da erkeklerle eşit haklara sahip olması gerektiğine tam olarak inanmaktadır.
HMÖ 1981 yılında İran hükûmetine muhalifleri tek bir şemsiye örgüt altında birleştirme amacıyla İran Ulusal Direniş Konseyi'ni (İUDK) kurmuştur. HMÖ, geçtiğimiz 25 yıl içinde İUDK'nın 540 üyeli, serbest seçimleri, cinsiyet eşitliğini ve etnik ve dini azınlıklara eşit haklar verilmesini savunan bir sürgün meclisine dönüştüğünü iddia etmektedir. HMÖ aynı zamanda serbest pazar ekonomisini savunduğunu ve Orta Doğu'da barışı desteklediğini iddia etmektedir. Buna rağmen FBI İUDK'nın ayrı bir örgütlenme değil bunun yerine her dönemde HMÖ'nün bir parçası olduğunu ve tersi olması gerektiği halde İUDK'nın HMÖ'nün politik kolu olduğunu iddia etmektedir. Bugün UİDK'daki temel örgüt HMÖ olmasına rağmen, geçmişte İran Kürdistan Demokrat Partisi gibi diğer örgütlere de ev sahipliği yapmıştır.
Örgütün resmi ideolojisine göre, serbest seçimler ve bu seçimlerde halkın seçme ve seçilme hakkının bulunması siyasi meşruiyetin olmazsa olmaz ön koşulu ve yegane göstergesidir. Örgüt yayınlarında, toplumu oluşturan bireylerin şahsi irade ve seçimleri göz ardı edilerek, İslam dininin kavranamayacağı öne sürülmektedir. Onlara göre, Kuran'da da belirtildiği gibi, insanlarla hayvanlar arasındaki en büyük fark, insanoğlunun özgür iradeye sahip olmasıdır. Bu düşünce temelinde asıl olan insanoğludur.Özgürlük olmadan toplumsal gelişme ve özgürlükten bahsedilemez. Örgüt liderleri kendilerini Müslüman olarak tanımlasa da, HMÖ kendisini laik bir örgüt olarak tanımlamaktadır: "Ulusal Direniş Konseyi, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrı olması gerektiğini savunur."
Tarihi > İslami Hükümetle Silahlı Mücadele

İran devriminin ardından Ayetullah Humeyni'nin yeni kurulmuş olan teokratik hükûmeti HMÖ'nü yok etmek için şiddetli bir kampanyaya başladı. Humeyni HMÖ'ne eklektik oldukları, Batı tutkusu/taklitçiliği ("the Western plague" - bir yozlaşma terimi olarak kullanılıyor) ile kirlenmiş, münafık ve kafir oldukları gerekçesiyle saldırmaktaydı. 1980 yılının Şubat ayında Hizbullah yanlılarının HMÖ ve diğer solcu  gruplara ve bu gruplara ait mekanlara yoğun saldırılarının sonucunda, HMÖ yanlıları diğer solcu gruplarla birlikte yeraltına çekilmek zorunda kaldı. 1979 yılından 1981'e kadar yüzlerce HMÖ üyesi katledildi. 3000 kadar örgüt üyesi de tutuklandı. Bu gelişmeler sonunda örgüt,2o Temmuz 1981 tarihinde kitleleri İslam bayrağı altında toplayarak, İran'ın yeni yönetimini ve lider kadrosunu protesto etmeyi hedefleyen geniş katılımlı bir miting tertip etti. HMÖ bu olayı İran tarihinde bir dönüm noktası olarak tanımlamıştır. 1980 yılının Şubat ayında, HMÖ üyelerine ve diğer sol gruplara ait kitap dükkanlarına, stantlarına ve toplanma mekanlarına yönelik, "hizbullahçı" saldırılar yoğunlaştı ve sol grupları yer altına çekilmeye zorladı. 1979-1981 arası dönemde, yüzlerce HMÖ üyesi öldürüldü ve 3,000 kadarı da tutuklandı. Bu baskılar karşısında örgüt, İran'ın yeni yönetimini protesto etmek amacıyla, 20 Haziran 1980 tarihinde İslam bayrağı altında geniş katılımlı bir protesto mitingi düzenledi. HMÖ bu gösteriyi, çağdaş İran tarihinde bir dönüm noktası olarak tanımlamıştır.
Tarihi > İslami Hükümetle Silahlı Mücadele > Bombalı eylemler

Ana madde: Haft-i Tir bombalama olayı
28 Haziran 1981 tarihinde, İran İslami Cumhuriyet Partisi'nin (İCP) liderleri, partinin Tahran'daki genel merkezinde toplantı halindeyken çok güçlü bir patlama meydana geldi. Aralarında Yargıtay Başkanı  Ayetullah Muhammed Beheşti'nin de bulunduğu (o dönem Ayetullah Humeyni'den sonra İran İslam Devrimi'nin en güçlü kişisi olarak gösterilen kişi), parti yöneticisi ve parlamenter 73 kişi bombalama olayında öldü. Mücahitler, bombalamayla alakaları olduğuna dair iddiaları ne yalanladılar, ne de eylemi üstlendiler. Ancak eylemi, rejimin artan saldırganlığına karşı gerekli bir cevap olarak tanımladılar. Fakat HMÖ bu eylemi, rejimin artan saldırganlığına karşı kaçınılmaz bir reaksiyon olarak tanımlamaktaydı. Bombacının Muhammed Reza Kolahi isimli, HMÖ militanı genç bir öğrenci olduğu belirlendi. Kendisini ses mühendisi olarak tanıtıp binada çalışmaya başladığı, bu sayede eylemi gerçekleştirebildiği anlaşılmıştı. Humeyni, saldırıyla ilgili olarak HMÖ'yü suçluyordu. BBC muhabiri Baqer Moin'e göre, İran kamuoyunda da eylemin HMÖ tarafından gerçekleştirildiğine dair yaygın bir inanış vardı.
Tarihi > İslami Hükümetle Silahlı Mücadele > Saddam Hüseyin Döneminde Irak'la İlişkiler

PMOI 1986'da İran-Irak savaşı esnasında genel merkezini Irak'a taşımıştır. US State Department'e göre PMOI tüm askeri ve finansal desteği 2003 Irak işgaline kadar Saddam hükûmetinden sağlamaktaydı.
Tarihi > İslami Hükümetle Silahlı Mücadele > 1988 Senesi İran Siyasi Suçlu İdamları

Ana madde: 1988 İran siyasi suçlu idamları
HMÖ'den çok sayıda ve diğer muhalif sol örgütlerden de bir miktar mahkûm (çeşitli kaynaklara göre 1400 ila 30000 arasında) Sonsuz Işık Operasyonu ardından 1988 yılında idam edilmiştir. Muhalif Ayetullah Montazeri günlüklerine bu katliamın, insanlığa karşı işlenmiş sayılabilecek bu suçun emrinin Ayetullah Humeyni tarafından verildiğini ve mevcut İran hükûmetinin yüksek dereceli üyeleri tarafından uygulandığını yazmıştır.
Tarihi > 1980 Ortalarında Fransa ile İlişkiler

1986'da Fransa başbakanı Jacques Chirac'ın Tahran ile Lübnan'da Hizbullah tarafından esir tutulan Fransız rehinelerin serbest bırakılması için anlaşmaya varınca HMÖ Fransa'yı terk etmek yeniden Irak'a yerleşmek zorunda kaldı. Araştırmacı gazeteci Dominique Lorentz, 1986'da Fransızların rehin alınmasını, Fransa'nın İran tarafından nükleer programla ilgili olarak tehdit edilmesi olarak görmektedir.
Tarihi > 1980 Ortalarında Fransa ile İlişkiler > Savaş Sonrası

ABD Dışişleri ve Avustralya Meclisi Dışişleri komisyonu istihbaratına göre HMÖ ayrıca Irak Cumhuriyet Muhafızları'nın 1991 Körfez Savaşı sonrasındaki Kürt ve Şii ayaklanmalarını bastırmasına destek olmakla suçlanmaktadır. Eski HMÖ üyelerine göre kocası Massoud Rajavi yanında yıllarca eşbaşkanlık/yardımcı başkanlık yaptıktan sonra liderliği üzerine alan Maryam Rajavi'nin "Kürtleri tanklarınızın altına alınve mermilerinizi İran Devrim Muhafızları için saklayın." dediğini bildirmişlerdir. "
Takip eden yıllarda HMÖ İslam Cumhuriyeti'nin 1998'de "Evin Kasabı" olarak da bilinen İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay asbaşkanı Asadollah Lajevardi ve 10 Nisan 1999'da evinin kapısında öldürülen Tuğgeneral Ali Sayyad Shirazi'yi de içeren bazı politik ve askeri figürlere suikastlar düzenledi.
Tarihi > 2003 İşgalinin Ardından Irak'ta

2003'teki Irak işgalinin ardından HMÖ kampları Saddam Hüseyin'le işbirliği yaptığı gerekçesiyle koalisyon güçleri tarafından bombalanmıştır. 15 Nisanda ABD Özel Kuvvetleri HMÖ'nün liderleri ile bir ateşkes anlaşması sağlamış ve böylece saldırı sonrası koalisyon güçleriylede ateşkese girmişlerdir. Tüm yerleşkeler herhangi bir muhalefet olmaksızın teslim olmuştur. In the operation, the US reportedly captured 6,000 PMOI fighters and over 2,000 pieces of military equipment. This was a controversial agreement both in the public sphere and privately among the Bush administration due to the MEK's designation as a terrorist organization by the U.S. State Department.
Operasyon esnasında Amerikalı kaynaklara göre 6000 HMÖ militanı ve 19 İngiliz yapımı Chieftain tankta dahil olmak üzere 2000 parçanın üzerinde askeri mühimmatta ele geçirilmiştir.
Tarihi > 2003 İşgalinin Ardından Irak'ta > Baskı

Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Mowaffak al-Rubaie, 23 Ocak 2009 Tahran ziyaretinde Irak Başbakanının HMÖ'nün Irak topraklarında kendisine daha fazla yer bulamayacağı ve örgüt üyelerinin İran'a dönmek ya da üçüncü bir ülkeye gitmek arasında bir seçim yapmak zorunda oldukları şeklindeki daha önceki açıklamalarını yinelemiş ve bu söylemlerin iki ay içerisinde gerçekleştirileceğini eklemiştir.
Irak'ın Diyala ilindeki Ashraf HMÖ kampına Irak güvenlik güçleri tarafından 29 Temmuz 2009'da gerçekleştirilen baskında sekiz İranlı ölürken 400'ü de yaralanmıştır. Amerikalı yetkililerin uzun süredir Bağdat'ın kuzeydoğusundaki kampın şiddetle ele geçirilmesine muhalif olmasına rağmen gerçekleştirilen baskın Irak'taki Amerikan etkisinin azalmasının bir sembolü olarak yorumlanmaktadır.
Irak hükûmeti başlarda 20 yıldır HMÖ'nün evi olmuş kampın kontrolünün ele geçirilmesi esnasında ölümler olduğunu reddetmiştir. Diğer söylentilere göre bir düzine insan öldürülmüştür. Simaye Azadi'ye göre çok sayıda saldırı filme alınmış ve YouTube gibi İnternet sitelerine yüklenmiştir.
Tarihi > Nükleer Mesele

HMÖ ve İUDK, bugün ABD ve müttefiklerinin temel meselesi olan İran'ın nükleer programını 2002 yılında ortaya çıkaran ilk yapı olduğunu ileri sürmektedir. 20 Şubat 2008 tarihinde İUDK İslam Cumhuriyeti'nin başka bir nükleer tesisi daha ortaya çıkarttığı iddia etmiştir. Bu iddia bağımsız kaynaklarca hiçbir zaman doğrulanmamıştır.
Açlık Grevi

Ashraf kampı 28 Temmuz 2009 günü Irak güçleri tarafından saldırıya uğramıştır. Bu saldırıdan önce korunma açısından Amerikan güçlerine bağımlıydılar. Amerikalıların kamptan çekilmeleriyle birlikte Irak hükûmeti eski anlaşmaların kendilerini bağlamayacağını açıkladı. En az 11 kişinin öldüğü olay HMÖ takipçilerinin açlık grevlerini doğurdu.
Mustafa Vasfi Süsoy

| Mustafa Vasfi Süsoy |
| --- | --- |

Doğum: 1870 Tokat
Ölüm: 1934 (63-64 yaşlarında) Ankara
Bağlılığı:  Osmanlı (1900-1919)  Türkiye (1919-1926)
Hizmet yılları: 1900-1926
Rütbesi: Binbaşı
Çatışma/savaşları: Balkan Savaşları I. Dünya Savaşı  Türk Kurtuluş Savaşı
Ödülleri: 
Sonraki işi: TBMM Tokat Milletvekili

Mustafa Vasfi (Süsoy) (1876, Tokat - 11 Ekim 1934, Ankara), Türk asker ve siyasetçi.
I. Dünya Savaşı'nda Mustafa Kemal Paşa'nın 7. Ordu Komutanlığı'na gelmesinden sonraki tüm görevlerinde onun emrinde karargâh komutanı olarak görev yaptı. Mustafa Kemal'in  9. Ordu müfettişi olarak Bandırma Vapuru ile İstanbul'dan ayrılışı sırasında onunla birlikte Samsun'a geçip Milli Mücadele'yi başlatan heyette idi.
Kırmızı-yeşil şeritli İstiklâl Madalyası sahibi Süsoy, I ., II., III. ve IV. dönem TBMM'de Tokat milletvekili olarak görev yapmıştır.
Yaşamı

1876'da Tokat'ta doğdu. Babası Kehpazzâde Osman Efendi, annesi Nefise Hanım'dır.
Orta öğrenimini Tokat Rüştiyesi'nde tamamladı. 1893'te gönüllü olarak orduya katıldı; terhis olduktan sonra orduda kaldı.  Arnavutluk'ta, Rumeli'de, Doğu vilayetlerindeki birliklerde görev yaptı; 1899'da teğmen, 1903'te üsteğmen rütbesine yükseldi.
1909'da çıkan 31 Mart İsyanı'nı bastırmakla görevli Hareket Ordusu'nda Mustafa Kemal ile tanıştı.I. Dünya Savaşı sırasında Mustafa Kemal Paşa'nın maiyetinde karargâh subaylığı yaptı. Mustafa Kemal Paşa tarafından muhacir kökenli olan Alemşah hanımla evlendirildi; bu evlilikten Nefise, Mithat ve Hulki Salih adında çocuğu oldu.
Mustafa Kemal Paşa 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirildiğinde Bandırma Vapuru ile  Samsun'a giden heyet içinde de onun karargâh subayı olarak yer aldı. Ailesini İstanbul'da bırakmak istemediğinden, eşi ve çocuklarını Samsun'a kadar Bandırma Vapuru ile getirmek için Mustafa Kemal Paşa'dan izin aldı. Bandırma Vapuru'ndaki heyet ile birlikte Samsun'a gelen  ailesi oradan  Tokat'a giderken kendisi Samsun'da kaldı. Damat Ferit Paşa hükûmeti tarafından 9 Ekim 1919'da yaş haddinden emekliye sevk edildi ancak Ankara hükûmeti bu kararı tanımadı.
Mustafa Vasfi Bey, 1920'de I. dönem Tokat milletvekili olarak seçilen fakat mazereti dolayısıyla Meclise katılamayan Abdullah Fehmi Efendi yerine meclise girdi. Mustafa Kemal Paşa'ya yakın çizgideki meclis grubu içinde yer aldı.
12 Aralık 1923'te bir dilekçe vererek Mustafa Kemal Paşa ile birlikte Samsun'a çıkması ve Milli Mücadele'ye katılması üzerine İstanbul hükûmetinin onu terfi etmeden emekliye sevk ettiğini ifade ederek binbaşılığa terfi ettirilmesi gerektiğini bildirdi. Mustafa Vasfi Bey'in bu isteği gizli bir oturumda görüşülüp kabul edildi.  Ayrıca, cephedeki ve TBMM'deki hizmetleri nedeniyle de kırmızı-yeşil şeritli İstiklal madalyası ile ödüllendirildi.
Binbaşılığa terfi etmesinden kısa süre sonra emekliye ayrılan Mustaafa Vasfi Bey, II., III. ve IV. dönem mecliste Tokat milletvekili olarak yer almayı sürdürdü. Orman ve Madenler, Milli Savunma ve Dilekçe Komisyonlarında görev aldı. Tevhid-i Tedrisat Kanunu teklifi ile Şeriye ve Evkaf Vekaleti’nin kaldırılması teklifi en önemli yasama faaliyetlerindendir.
1924 yılında Mustafa Kemal Paşa'nın eşi Latife Hanım ile ziyareti sırasında onu Tokat'taki konağında ağırladı. Konak, günümüzde müze olarak düzenlenmiştir.
Şeker hastalığı nedeniyle iyileşmeyen ayağındaki bir yara nedeniyle Ankara Numune Hastanesi'nde tedavi gördüğü sırada 10 Aralık 1934'te Ankara'da öldü. Cenazesi, devlet töreni ile Ankara'daki Cebeci Şehitler Mezarlığı'na defnedildi.
Ailesi, Soyadı Kanunu çıktığında "Süsoy" soyadını almıştır.
National Historic Landmark

USS Constitution
Frank Lloyd Wright'a ait Taliesin
American Legation, Tangiers, Fas, ABD toprakları dışındaki tek NHL eserdir
Navaho Ulusal Konsey Binası, Window Rock, Arizona
National Historic Landmark veya kısaltılmış olarak NHL (Türkçesi: Ulusal Tarihi Öneme Sahip Eser) ABD Federal Hükümeti tarafından tarihi önemi nedeniyle tanınmış yapı, eser veya bölgeye verilen isimdir. National Register of Historic Places Listesi'nde (Türkçesi: Ulusal Tarihi Yapılar Listesi) yer alan 80.000'e yakın yapı, eser ve bölgeden sadece 2.430'u NHL sınıflaması içindedir.
National Historic Landmark District veya NHLD (Türkçesi: Ulusal Tarihi Öneme Sahip Bölge) ise NHL tarafından tanınmış ve içinde tarihi öneme sahip yapılar veya eserler grubunun olduğu bölgelere denilir.
Tarihçe

9 Ekim 1960 tarihinde, o günün ABD İçişleri Bakanı olan Fred Andrew Seaton'in 92 eseri NHL sınıflamasına aldığını açıklamasıyla başladı. NHL sınıflamasına giren ilk eserin Iowa eyaletinin Sioux City şehrinde yer alan Başçavuş Floyd Mezarı ve Anıtı olmasına ve bu kararın 30 Haziran 1960'ta verilmesine rağmen diğer 91 eserin açıklanması politik nedenlerden dolayı aynı yılın 9 Ekim'ine kalmıştır.
Kriterler

ABD İçişleri Bakanı tarafından bir eserin NHL seçilebilmesi için şu şartlardan biri veya birkaçı gereklidir:
Milli öneme sahip tarihi bir olayın gerçekleştiği bir bölge olmalıdır.
Tarihi öneme sahip şahısları yaşadığı veya çalıştığı yerler olmaları gereklidir.
Ulusa şekil veren veya önemli etkisi olmuş bazı fikirlerle özleştirilmiş ikonik eser olması gereklidir.
Tasarım veya inşaatının alanında çok önemli bir örneği olması gereklidir.
Belirli bir hayat tarzını karakterize eden mekanlar olmalıdırlar.
Önemli bilgiler içeren arkeolojik alanlar olmalıdırlar.
Klatrat hidrat

Klatrat hidratlar (veya gaz klatratlar, gaz hidratlar), su içeren, kristal yapılı katılardır; birbirine hidrojen bağları kurarak "kafes" yapı oluşturmuş su molekülleri içine hapsolmuş küçük apolar moleküllerdir (tipik olarak gaz molekülleri). Bir diğer deyimle, klatrat hidratlar, kafes bileşiklerdir, konak molekül sudur, konuk molekül de tipik olarak bir gazdır. Hapsolmuş molekülün desteği olmaksızın klatrat hidratların kafes yapısı göçer ve buzun kristal yapısı veya sıvı su meydana gelir. Çoğu düşük moleküler ağırlıklı gazlar (O2, H2, N2, CO2, CH4, H2S, Ar, Kr ve Xe) ayrıca bazı hidrokarbonlar ve freonlar uygun basınç ve sıcaklıkta hidratlar oluştururular. Klatrat hidratlar kimyasal bileşik değildirler çünkü hapsolmuş moleküller kafese bağlı değildirler. Klatrat hidratların oluşumu ve bozunumu birinci dereceden bir faz geçişidir, bir kimyasal tepkime değildir. Moleküler düzeyde bunların oluşum ve bozunum mekanizması henüz iyi anlaşılmamıştır. Klatrat hidratlar ilk 1810'da Sir Humphry Davy tarafından belgelenmiştir.
Klatratların doğada büyük miktarlarda var olduğu bulunmuştur. Yaklaşık 6.4 trilyon (yani 6,4x1012) ton metan, okyanus tabanında metan klatrat yatakları içinde hapis durumdadır. Bu yataklar Norveç kıta sahanlığında, Storegga Kayması'nın kuzey yamacında bulunabilir. Klatratlar tiyal (permafrost) içinde de bulunabilirler, kuzeybatı Kanada'da Mackenzie Deltasındaki Mallik gaz hidrat sahasında olduğu gibi. Bu doğal gaz hidratları muazzam bir enerji kaynağı olarak görülmektedirler ama ekonomik bir çıkarma yöntemi henüz bulunmamamıştır. Hidrokarbon klatratları petrol endüstrisi için problem yaratırlar çünkü bunlar petrol borularında oluşup çoğu zaman tıkanmaya yol açarlar. Deniz dibinde karbon dioksit klatratı oluşturulması, atmosferdeki sera gazlarının giderilmesi ve iklim değişikliğinin önüne geçmek için bir yöntem olarak öne sürülmüştür.
Klatratların bazı dış planetlerde, aylarda ve Neptün ötesi cisimlerde çok miktarda  bulunduğu tahmin edilmektedir.
Yapı

Gaz hidratlar genelde iki kristalografik kübik yapı oluşturur; bunlar yapı (tip) I ve yapı (tip) II olarak adlandırılır ve sırasıyla  Pm{\overline {3}}n ve  Fd{\overline {3}}m uzay gruplarına karşılılık gelir. Nadir olarak  P6/mmm uzay grubuna ait üçüncü bir altgensel yapı da (Tip H) görülebilir.
Tip I'in birim hücresi 46 su molekülünden oluşur, bunlar biri küçük, biri büyük iki tip kafes meydana getirir. Birim hücrede Küçük kafesten iki tane, büyük olandan altı tane vardır. Küçük kafes beşgenli bir dodekahedron (512), büyük olan ise bir tetradekahedron (on dört yüzlü), daha doğrusu, altıgen kesimli trapezohedrondur (51262), bunlar beraberce bir Weaire-Phelan yapısı oluşturur. Tip I hidratları oluşturan tipik konuklar, karbon dioksit klatrat içinde bulunan CO2 ve metan klatrat içinde bulunan CH4'tür.
Tip II birim hücresi 146 su molekülünden oluşur, bunlar da iki tip kafes meydana getirir - küçük ve büyük. Bu durumda 16 küçük kafesle birlikte sekiz büyük kafes vardır. Küçük kafesin yapısı gene beşgenli dodekahedrondur (512) ama büyük olan bir heksadekahedrondür (16 yüzlü). Tip II hidratlar O2 ve N2 gibi gazlardan oluşur.
Tip H'nin birim hücresi 34 su molekülünden oluşur, bunlar üç tip kafes meydana getirir: iki farklı küçük tip ve bir büyük tip. Bu durumda birim hücrede üç adet 512 tipli küçük kafes, on iki adet 435663 tipli küçük kafes ve bir büyük 51268 kafes vardır. Tip H'nin kararlı bir şekilde meydan gelmesi iki konuk gazın (büyük ve küçük) işbirliğini gerektirir. Büyük boşluk büyük moleküllerin (örneğin bütan, hidrokarbonlar) yerleşmesini sağlar, ama bunun için yardımcı küçük gazların diğer boşlukları doldurup onların yapısını desteklemesi gerekir.
Dünyada hidratlar > Doğal gaz hidratları

Ana madde: Metan klatrat
Dünyada gaz hidratlar doğal olarak deniz tabanında, okyanus dibindeki tortularda, derin göllerdeki tortularda (örneğin Baykal Gölü) ve tiyal (permafrost) bölgelerde bulunur. metan hidrat yataklarında önemli miktarda metan olabileceği (1015 ila 1017 metre küp) iddia edilmiştir. bunlar potansiyel bir enerji kaynağı olarak büyük öneme sahiptir. Bu yatakların bozunması ile metanın toplu şekilde atmosfere salınması küresel bir iklim değişikliğine yol açabilir, çünkü atmosferik metan karbon dioksitten de daha etkili bir sera gazıdır. Bu tür metan yatakların hızlı bozunumu bir jeolojik afet yaratabilir, toprak kayması, deprem ve tsunamiye yol açma potansiyelinden dolayı. Doğal gaz hidratları sadece metan değil, diğer hidrokarbon gazları, hidrojen sülfür ve karbon dioksit de içerirler. Kutuplardaki buz örneklerinin içinde hava hidratlarına a sıklıkla rastlanır. Tiyal bölgelerdeki Pingolarda da metan hidrat bulunur. Similar structures are found in deep water related to methane leakages.
Boru hatlarında gaz hidratları

Boru hatlarında hidrat oluşumu için uygun termodinamik şartlar sık sık oluşur. Bu arzu edilmeyen bir olaydır çünkü klatrat kristalleri kümelenip boruyu tıkayabilir. Petrolün zamanında teslim edilememesinden kaynakalanan ekonomik zararların yanı sıra, valv ve cihazlara da zarar gelir.
Boru hatlarında gaz hidratları > Hidrat oluşumunu engelleme

Hidratlar kümelenip boru duvarına yapışma eğilimi gösterirler ve bunun sonucunda boru tıkanır. Hidratlar oluşunca  sıcaklık artırılarak ve/veya basınç azaltılarak bunların bozunması sağlanabilir. Bu şartlarda dahi klatrat bozunumu yavaş bir süreçtir. Dolayısıyla, temel çözümü problemin meydana gelmesini engellemekle başlar. Bu konuda yapılabilecek olanlar şunlardır:
Glikol kurutması ile hidrat oluşum sıcaklığını düşürmek.
Geçici olarak işlem sıcaklığını değiştirmek
Hidrat denge şartlarını daha düşük sıcaklık ve daha yüksek basınca doğru değiştirmek veya reaksiyon inhibitörleri kullanarak hidrat oluşum süresini artırmak.
İzlenecek yöntemler, basınç, sıcaklık, malzeme (gaz, sıvı, suyun varlığı, gibi işletim şartlarına bağlıdır.