stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kabataş Erkek Lisesi
Kayda değer öğretmenleri

Hüseyin Nihal Atsız Yazar (Yardımcı Öğretmen)
Faruk Nafiz Çamlıbel Yazar
Hikmet Turan Dağlıoğlu Yazar, Antalya milletvekili
Zeki Ömer Defne Şair
Memduh Şevket Esendal Yazar ve siyaset adamı
Reşat Nuri Güntekin Yazar
İskilipli Atıf Hoca Kurucu öğretmenlerinden
Behçet Necatigil Yazar
Fuat Köprülü Yazar
Ömer Seyfettin Yazar
Suna Tanaltay Psikolog
Samih Nafiz Tansu Yazar
Ali Canip Yöntem Şair ve Yazar
Galeri

Liseden Ortaköy'e
2004 yılı Pilav Günü
Kabataş Erkek Lisesi
Anna-Lisa

| Anna-Lisa |
| --- | --- |
Anna-Lisa 1959'da Black Saddle adlı yapımda
Doğum: Anna Lisa Ruud 30 Mart 1933(1933-03-30) Oslo, Norveç
Ölüm: 21 Mart 2018 (84 yaşında) Oslo, Norveç
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1954-2018

Anna-Lisa (30 Mart 1933 - 21 Mart 2018), Norveç doğumlu Amerikalı oyuncudur. Amerikan yapımı film ve dizilerde boy göstermiştir. Başrollerini Peter Breck ve Russell Johnson ile paylaştığı Nora Travers karakterini canlandırdığı ABC Kanalı yapımı televizyon dizisi Black Saddle ile bilinir.
1954'te başladığı oyunculuk kariyerinde; Sugarfoot, Maverick, Bronco gibi western türünde yapımlar ile;
The Millionaire, Laramie (televizyon series, Perry Mason, Voyage to the Bottom of the Sea gibi yapımlarda rol aldı.
Yaşamının geri kalanında anavatanı Norveç'e dönen oyuncu doğum yeri Oslo'da 21 Mart 2015'te 84 yaşında ölmüştür.
Land of Hope and Glory

"Land of Hope and Glory" (Türkçe: Umut ve Zafer Ülkesi), Edward Elgar'ın 1901'de bestelediği, AC Benson'ın 1902'de sözlerini yazdığı İngiliz yurtseverlik şarkısıdır.
Sözler

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Land of Hope and Glory, Mother of the Free, How shall we extol thee, who are born of thee? Wider still and wider shall thy bounds be set; God, who made thee mighty, make thee mightier yet, God, who made thee mighty, make thee mightier yet! | „ |
Çanakkale Havalimanı

Çanakkale Havalimanı, 1995 yılında hizmete girmiş olup sivil-askeri kategoride olan bir hava meydanıdır. Şehre uzaklığı 5 km olup PCN değeri 105 olan, 2350x45 m ebadında bir adet beton kaplama piste sahiptir. Jet A1 (JP8) yakıt ikmali yapılmaktadır.Yolcuya açık alanlar 144 m² olup 40 araçlık otopark kapasitesine sahiptir. 2008 yılında açılan yeni terminali ile yolcu kapasitesini arttırmıştır. Haftada 3-4 gün 1 uçak kalkışı ve inişi şeklinde çalışmaktadır.
Hava Yolları ve Uçuş Noktaları

| Hava Yolları | Uçuş Noktaları |
| --- | --- |
AnadoluJet: Ankara Esenboğa Havalimanı
Teknik Bilgiler > Apron & TWY Özellikleri

| Alan | Direnç (PCN) | Ölçüm Metodu |
| --- | --- | --- |
| Apron A1 | PCN 97 | R/C/W/T |
| Apron A2 | PCN 35 | R/B/Y/T |
| TWY B | PCN 97 | R/C/W/T |
| TWY C | PCN 73 | R/B/W/T |
Teknik Bilgiler > Apron & TWY Özellikleri > Pist (RWY) Özellikleri

| Pist | Boyutlar (m) | Özellikler | Pist Başı Koordinatları | Rakım |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| RWY 04 | 2350x45 | PCN 105 R/B/W/T - BETON | 40°07'57.064"N 26°25'14.011"E | 12 Ft |
| RWY 22 | 2350x45 | PCN 105 R/B/W/T - BETON | 40°08'41.019"N 26°26'04.042"E | 21 Ft |
Teknik Bilgiler > Frekanslar

| Servis İsmi | Çağrı Adı | Frekans |
| --- | --- | --- |
| TWR (Kule) | Çanakkale Tower | 123.6 MHZ 121.5 MHZ 243.0 MHZ |
| SAR Arama Kurtarma | Rescue Sub-center | 123.1 MHZ   282.8 MHZ |
| GND (Ground) | Çanakkale Ground | 121.85 MHZ |
Teknik Bilgiler > Frekanslar > Seyrüsefer Yardımcı Cihazları

| SSY Tipi | Tanıtma (ID) | Frekans | Koordinat | Remark |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| NDB | CNK | 422 KHZ | 40°08'27"N 026°25'57"E | 75 NM Kapsama Alanı |
| VOR/DME | CNK | 111.2 MHZ/CH49X | 40°08'11"N 026°25'41"E | 50 NM Kapsama Alanı |
İstatistikler

| Yıl (ay) | İç Hatlar |  % değişim | Dış Hatlar |  % değişim | Toplam |  % değişim |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2022 | 150.783 |  %91 | 640 |  | 151.423 |  %91 |
| 2021 | 79.370 |  %17 |  |  %100 | 79.370 |  %18 |
| 2020 | 95.278 |  %25 | 1.286 |  %69 | 96.564 |  %26 |
| 2019 | 127.080 |  %42 | 4.160 |  %62 | 131.240 |  %43 |
| 2018 | 218.578 |  %6 | 10.829 |  %17 | 229.407 |  %4 |
| 2017 | 206.766 |  %14 | 12.994 |  %317 | 219.760 |  %19 |
| 2016 | 180.839 |  %8 | 3.119 |  %538 | 183.958 |  %9 |
| 2015 | 167.628 |  %286 | 489 |  %36 | 168.117 |  %284 |
| 2014 | 43.446 |  %462 | 359 |  | 43.805 |  %466 |
| 2013 | 7.737 |  %84 |  |  | 7.737 |  %84 |
| 2012 | 49.240 |  %19 |  |  | 49.240 |  %19 |
| 2011 | 60.543 |  %151 |  |  %100 | 60.543 |  %150 |
| 2010 | 24.160 |  %26 | 18 |  | 24.178 |  %26 |
| 2009 | 19.207 |  %3 |  |  %100 | 19.207 |  %10 |
| 2008 | 19.786 |  %51 | 1.473 |  %307 | 21.259 |  %48 |
| 2007 | 40.717 |  | 362 |  | 41.079 |  |

(*)Kaynak: DHMİ
Basında Havalimanı

Havaalanını kurbağalar bastı!
Havaalanında kurbağa operasyonu! 3 Aralık 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Çanakkale Havaalanı'nın Pisti Uzatılacak!
Çanakkale Havaalanı'nda yangın!
Çanakkale havaalanı çevresinde bulunan ağaçlar, inişleri tehlikeye düşürüyor.![ölü/kırık bağlantı]
Çanakkale Havaalanı'nda inceleme![ölü/kırık bağlantı]
Havadan Çanakkale
Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi

| Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi |
| --- | --- |


Açılış: 10 Ocak 2004 (21 yıl önce) (2004-01-10)
Konum: İzmir, Türkiye
Koordinatlar: 38°25′30″K 27°08′17″D﻿ / ﻿38.42500°K 27.13806°D﻿ / 38.42500; 27.13806
Tür: Tarih müzesi
Toplu ulaşım: T2 (Fahrettin Altay - Halkapınar) (Gazi Bulvarı)
Resmî site: apikam.org.tr
Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi, Türkiye'nin İzmir şehrinde yer alan bir müzedir.
Tarihçe

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Piriştina'nın 1999'da önerdiği Kent Arşivi ve Müzesi'nin projesi, 2000'de hazırlandı. Yapımına 1930'da başlanan müze binası 1932-2001 yılları arasında itfaiye merkezi olarak kullanılmaktaydı. 10 Ocak 2004'te İzmir Kent Arşivi ve Müzesi adıyla açılan müzeye aynı yıl 6 Temmuz'da görevi başında hayatını kaybeden Piriştina'nın adı verildi. İzmir tarihi ile ilgili belge ve eserlerin bulunduğu müze, Türkiye'nin ilk kent arşivi ve kent müzesidir. 2018'de müze, Tarihi Kentler Birliği tarafından verilen Arşiv ve Koleksiyon Müzesi Ödülü'nü aldı. Aralık 2019'da müzenin arşivi internet üzerinden araştırmacıların erişimine sunuldu.
O Leyli Leyli

O Leyli Leyli, Türk şarkıcı Güler Duman'ın 25 Haziran 1982 tarihinde çıkardığı ikinci stüdyo albümüdür. Albüm Özlem Plak etiketiyle yayınlanmıştır. Albümün kayıtlarına Şubat 1982 tarihinde başladı. İki ay süren kayıtlar sonrasında albüm Nisan 1982 tarihinde tamamlandı. İlk albümünde olduğu gibi ikinci albümünde müzik yönetmenliğini Mustafa Karaçeper üstlendi. Albümde Yunus Emre, Karacaoğlan, Davut Sulari, Emir Sultan, Âşık Hüdai, Aşık Emrah, Nuri Üstünses, Kamber Yıldırım ve Ramazan Kartal gibi sanatçıların eserlerini seslendirdi.
1970'li yılların sonunda halk müziği sanatçısı Ruhi Su'nun dostlar korusu adlı topluluğunda müzik eğitimi aldı. Bir süre sonra sesinin keşfedilmesinin ardından albüm teklifleri almaya başladı. Henüz on üç yaşında olan Güler Duman, ailesinin izni ile Özlem Plak firmasıyla anlaşarak Dost Garip (1980) adlı ilk albümünü yayınladı. İlk albümüyle birlikte beklenmedik bir başarı sağladı ve albüm 3.8 milyonluk bir satış rakamına ulaştı. İlk albümünün müzik yönetmenliğini Mustafa Karaçeper üstlenmişti. İkinci albümünde de ilk albümünde olduğu gibi aynı ekiple çalıştı. "Kime Kin Ettin", "O Leyli Leyli", "Usandım", "Bülbül Misali", "İpek Mendil" ve "Değirmenim Arkım Yok" gibi parçaların ön plana çıktığı albüm yine ilk albümde olduğu gibi yüksek satış rakamına ulaştı.
Genel

Güler Duman, 1970'li yılların ikinci yarısında öğrenim hayatına devam ederken bir yandan da halk müziği sanatçısı Ruhi Su'nun dostlar korosu adlı topluluğunda müzik eğitimi almaya başladı. Korunun en küçük bireyi olan Duman, eğitim aldığı süreçte birçok sanatçı ile tanıştı. Bağlama çalmasının yanı sıra eser seslendirmeye de başladı. Ardından sesinin keşfedilmesinden sonra albüm teklifleri almaya başladı. Babası yaşının küçük olduğundan dolayı teklifleri geri çevirse de annesinin ısrarı üzerine albüm teklifini kabul etti. 1980 yılında ilk albümünün hazırlıklarına başladı ve aynı yılın son aylarında Dost Garip adını verdiği ilk albümünü yayınladı. İlk albümüyle yüksek satış rakamına ulaştı ve 3.8 milyon kopya sattı. Mustafa Karaçeper müzik yönetmenliğini üstlendiği albümde bağlama kayıtlarında da yer aldı. On parçanın yer aldığı aldığı albümün olumlu tepkiler almasından sonra Özlem Plak firmasıyla ikinci bir albüm için anlaştı. Şubat 1982 tarihinde ikinci albümünün kayıtları için stüdyoya girdi. İlk albümünde çalıştığı ekiple çalışan Güler Duman, iki buçuk ay süren kayıtlar sonrasında albümün kayıtlarını tamamladı. 25 Haziran 1982 tarihinde O Leyli Leyli adını verdiği ikinci albümünü yayınladı.
Albüm için on dört parça kaydedildi. "Arayı Arayı Bulsam İzini" adlı albümün ilk parçasının sözleri Anadolu'da Türkçe şiirin öncülerinden olan Yunus Emre'ye aittir. Müziğini ise Muzaffer Şahin bestelemiştir. Albümün ön plana çıkan parçalarından "Kime Kin Ettin", "O Leyli Leyli" ve "Derdim Çoktur", "Dert Dert Üstüne" adlı parçaların söz ve müziği anonimdir. Yine albümün ön plana çıkan parçalarından "Usandım" adlı eserin sözleri 17. yüzyılda yaşamış olan ve halk şiirinin en önemli isimlerinden birisi olan Karacaoğlan'a aittir. Müziği ise anonimdir. Albümde "Evelallah" adıyla yer alan yedinci parçanın söz ve müziği Davut Sulari'ye, "Bülbül Misali" adlı parçanın söz ve müziği ise Âşık Hüdai'ye aittir. Albümün dokuzuncu parçası "Vay Beni"'nin söz ve müziği Aşık Emrah'a aittir. "İpek Mendil" adlı parçanın sözleri ve müziği Nuri Üstünses'e, "Yaman Şimdi"'nin Kamber Yıldırım'a ve "Değirmenim Arkım Yok" adlı parçanın ise söz ve müziği Ramazan Kartal' aittir. "Cananı Buldum" adlı parçanın sözleri İslam ve tasavvuf dünyasında tanınmış Emir Sultan'a aittir. Eserin müziği ise anonimdir. Albüm yayınlandıktan sonra ilk albüm gibi yüksek satış grafiği çizmeye başladı. Güler Duman, aynı yıl çekilen Hakkâri'de Bir Mevsim adlı filmde seslendirdiği uzun hava ile geniş kitleler tarafından tanınmaya başlandı. On dört parçanın yer aldığı albümün plak versiyonu da yayınlandı ve bu plak Güler Duman'ın ilk plak albümü olmuştur. Albümün 2000'li yıllarda yayınlanan CD ve 2010'lu yıllarda dijital platformlarda yayınlanan versiyonlarında "Usandım", "Cananı Buldum" ve "Değirmenim Arkım Yok" adlı parçalar yer almadı.
Parça listesi

| No>  | Başlık | Şarkı yazar(lar)ı | Besteci(ler) | Süre |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Arayı Arayı Bulsam İzini"   | Yunus Emre | Nusret Fırat | 4:15 |
| 2. | "Kime Kin Ettin"   | Anonim | Anonim | 4:08 |
| 3. | "O Leyli Leyli"   | Anonim | Anonim | 4:54 |
| 4. | "Deli Olur"   | Anonim | Anonim | 2:59 |
| 5. | "Derdim Çoktur"   | Anonim | Anonim | 4:32 |
| 6. | "Usandım"   | Karacaoğlan | Anonim | 4:04 |
| 7. | "Evelallah"   | Davut Sulari | Davut Sulari | 4:31 |
| 8. | "Bülbül Misali"   | Âşık Hüdai | Mustafa Karaçeper | 4:57 |
| 9. | "Vay Beni"   | Garip Ayhan | Güler Duman | 5:44 |
| 10. | "Dert Dert Üstüne"   | Anonim | Anonim | 4:37 |
| 11. | "İpek Mendil"   | Nuri Üstünses | Nuri Üstünses | 3:41 |
| 12. | "Cananı Buldum"   | Emir Sultan | Kadir Şeker | 4:02 |
| 13. | "Yaman Şimdi"   | Kamber Yıldırım | Kamber Yıldırım | 3:01 |
| 14. | "Değirmenim Arkım Yok"   | Ramazan Kartal | Ramazan Kartal | 3:09 |
Albümün 1982 yılında yayınlanan LP versiyonunda on parça yer aldı. "Derdim Çoktur", "Usandım", "Dert Dert Üstüne" ve "İpek Mendil" gibi parçalar yer almadı. 2000'li yıllarda yayınlanan CD ve 2010'lu yıllarda dijital platformlarda yayınlanan versiyonlarında "Usandım", "Cananı Buldum" ve "Değirmenim Arkım Yok" adlı üç parça yer almadı.
Katkıda Bulunanlar

Yapım görevlileri, O Leyli Leyli albüm kitapçığından alınmıştır.
Güler Duman: Vokal (Tüm parçalar), Düzenleme (7, 14)
Mustafa Karaçeper, Kadir Şeker: Müzik Yönetmeni
Mustafa Karaçeper: Bağlama, cura
Mehmet Işık: Süpervizör
Cüneyt Sarvazlar: Tonmaister
Stüdyo Arı Yapım: Kayıt stüdyosu
Yunus Emre (1), Karacaoğlan (6), Davut Sulari (7), Âşık Hüdai (8), Garip Ayhan (9), Nuri Üstünses (11), Emir Sultan (12), Kamber Yıldırım (13), Ramazan Kartal (14), Anonim (2, 3, 4, 5, 10): Söz yazarları
Nusret Fırat (1), Davut Sulari (7), Mustafa Karaçeper (8), Güler Duman (9), Nuri Üstünses (11), Kadir Şeker (12), Kamber Yıldırım (13), Ramazan Kartal (14), Anonim (2, 3, 4, 5, 10, 13): Beste
Yavuz Top (2, 3): Derleme
Bülent Engez: Grafik
Stüdyo Pariş: Fotoğraflar
Yayımlanma tarihleri

| Ülke | Tarih | Format | Şirket |
| --- | --- | --- | --- |
| Türkiye | 25 Haziran 1982 | Kaset, LP | Özlem Plak |
| Almanya | 16 Ocak 1984 | Kaset | Türküola |
| Türkiye | 27 Ağustos 1993 | CD | Özlem Plak |
| Dünya geneli | 15 Ekim 2018 | Dijital indirme | Özlem Plak |
Doppler etkisi

Merkezi bir dalga kaynağı sola doğru hareket ederken hareket yönü doğrultusundaki dalgaların frekanslarının zıt yöndeki dalgaların frekanslarından daha yüksek olduğu görülüyor.
Doppler etkisi (veya Doppler kayması), adını ünlü bilim insanı ve matematikçi Christian Andreas Doppler'den almakta olup, kısaca dalga özelliği gösteren herhangi bir fiziksel varlığın frekans ve dalga boyunun hareketli (yakınlaşan veya uzaklaşan) bir gözlemci tarafından farklı zaman veya konumlarda farklı algılanması olayıdır. Herhangi bir A konumundan B konumuna gitmek için fiziksel bir dalga ortamı'na ihtiyaç duyan dalgalar (örn. ses dalgaları veya su dalgaları) için Doppler Etkisi hesaplamaları yapılırken, dalga kaynağı ve gözlemcinin birbirine göre konum, yön ve hızlarının yanında dalganın içinde veya üzerinde hareket ettiği dalga orta yapısı (yoğunluk, hacim, iletkenlik katsayısı, kimyasal özellikleri, vb.) dikkate alınmak zorundadır. Eğer söz konusu dalga herhangi bir A konumundan B konumuna gitmek için fiziksel bir dalga ortamına ihtiyaç duymuyor ise (örn. ışık, radyo dalgaları veya radyasyon), Doppler Etkisi hesaplamalarında sadece dalga kaynağının ve gözlemcinin birbirine göre birim zamandaki konumlarının değerlendirilmesi yeterlidir.
Tarihçe

Doppler etkisi ilk olarak 1842 yılında Avusturyalı bilim insanı Christian Andreas Doppler tarafından (Über das farbige Licht der Doppelsterne und einige andere Gestirne des Himmels söylemi ile) matematiksel bir hipotez olarak ortaya atılmıştır. 1845 yılında Hollandalı fizikçi Christophorus Ballot tarafından ses dalgaları kullanılarak test edilmiş ve "ses kaynağı kendisine yakınlaşırken duyduğu frekansın yükseldiğini, uzaklaşırken ise düştüğünü ispatladığını" söylemesi ile resmen onaylanmıştır. Aynı etki Ballot veya Doppler'dan bağımsız olarak 1848 yılında Fransız fizikçi Hippolyte Fizeau tarafından elektromanyetik dalgalar üzerinde de keşfedilmiştir. Bu yüzden nadiren de olsa bazı bilim çevrelerince Doppler-Fizeau etkisi olarak da bilinir.
Kozmolojik alanda kullanımı

Doppler kayması ve kozmolojik gelişimde yıldız ışımalarının önemli katkıları olmuştur. Yıldızların hızları doppler kayması sayesinde saptanmaktadır. Spektrum Atomların ya da moleküllerin yayınladığı ışınımdır. Bunlar ışınımların çok dar frekans bandı aralıklarıdır. Edwin Hubble doppler kaymasının uygulamasını yapmıştır. Birçok yıldızın spektrumunu incelemiş, Dünya'ya uzaklıkları hakkında yıldızların parlaklıklarını kullanarak tahminde bulunmuş, yıldızların çoğunun spektrumunun kırmızıya kaydığını ve bu sonuçla yıldızların olduğu galaksilerin bizden uzaklaştığını söylemiştir. Bunun yanında uzaklaşma hızlarının Dünya'ya olan uzaklıklara orantılı olduğunu da söylemiştir. 
Hubble kanunu sayesinde doppler kaymasının ölçümleri ile birlikte galaksilerde olan uzaklıkların hesaplanması olanağı sağlamıştır. Astronomlar kırmızıya kaymaların olduğu radyasyon kaynakları (örnek olarak yıldız benzeri cisimler sayılabilir). Bu kaynakların çok fazla enerji yaydığını söylemişler. Bu enerjinin maddelerin aşırı ivme kazanmasından dolayı böyle bir büyüklükte bir ışınıma neden olduğu belirtilmiştir.
Yararcılık

Bu makale, asıl adı  olan yararcı ahlak prensibi hakkında olup faydacı etik ve felsefi teoriyi tartışmaktadır. Egoizm ya da pragmatizm ile karıştırılmamalıdır. John Stuart Mill'in kitabı için bkz. Utilitarianism (kitap)
Yararcılık (utilitaryanizm), ilgili tüm bireylerin mutluluk ve refah seviyelerini maksimize edecek olan eylemleri seçmemizi talep eden bir normatif etik teoriler ailesidir. Yararcılığın farklı çeşitleri, farklı tanımlamaları içine alsa da, hepsinin arkasındaki temel fikir, bir anlamda, mutluluk ve refah gibi kavramlarla tanımlanan yararı maksimize etmektir. Örneğin, yararcılığın kurucusu Jeremy Bentham, faydayı "Çıkarı düşünülen taraf için fayda, avantaj, zevk, iyilik veya mutluluk üretme eğiliminde olan veya kötülük veya mutsuzluğa maruz kalmasını önleyen özellik." olarak tanımlamıştır.
Yararcılık, herhangi bir eylemin sonuçlarının onun doğru ve yanlış olmasının tek standardı olduğunu belirten sonuççuluğun bir versiyonudur. Egoizm ve altruizm gibi diğer sonuççuluk biçimlerinden farklı olarak, yararcılık tüm bireylerin çıkarlarını eşit kabul eder.
Negatif Yararcılık

Ana madde: Negatif yararcılık
Negatif yararcılık, toplam mutluluğu artırmadan önce toplam ızdırabı minimize etmemiz gerektiğini öne süren bir tür negatif sonuççuluktur. Negatif-yarar sayılan ızdırabı azaltmaya öncelik veren bir yararcılık türüdür.
"Etik açıdan, acı ve zevk arasında bir simetri olduğuna inanmıyorum. [Yani biri diğerini telafi etmez.] Ne yararcıların 'maksimum miktarda mutluluk'  [içeren sonuç tercih edilmelidir] prensibi ne de Kant'ın 'Diğer [muhtemelen zaten kendilerini iyi hisseden] insanların mutluluklarına katkıda bulun...' prensibi bana doğru gelmekteler. (Bana göre) İnsan ıstırabını dindirmenin, doğrudan bir ahlaki önemi varken, zaten keyfi yerinde birinin mutluluk seviyesini artırmanın böyle bir ehemmiyeti yoktur." -Karl Popper
Genesee Scenery

| --- | --- |


Sanatçı: Thomas Cole
Yıl: 1847
Tür: Yağlı boya
Boyutlar: 130.8 cm × 99.7 cm (51.5 in × 39.25 in)
Konum: Rhode Island School of Design Museum, Providence, Rhode Island
Genesee Scenery, 1847 yılında Britanya doğumlu Amerikalı Thomas Cole tarafından yapılan tablo.
Dairesel grafik

Değişik ülkelerde İngilizce dilini anadili olarak konuşanların sayıları
Dairesel grafik (veya dilimli diyagram, sektör grafiği) (İngilizce: "pie chart", "pasta grafiği"), istatistik biliminde betimsel istatistik alanında kategorik (ya sırasal ölçekli ya da isimsel ölçekli) verileri görsel bir şekilde betimleyip özetlemek için hazırlanan; içindeki kategori dilimlerini orantısal olarak gösteren bir daire şeklinde sunulan bir gösterim aracıdır.
Bir daire şeklindeki dairesel grafik içinde bulunan her dilim bir kategoriyi gösterir ve bu dilimin büyüklüğü derece birimi ile o kategoride bulunan veri sayısının toplam veri sayısı oranına (yani "orantılı sıklık" değerine) aynı oran ile orantılıdır. İlk defa gösterimi 1801'de İngiliz yazarı Playfair'in yayımladığı Statistical Breviary adlı bir kitapta olmuştur ve bu kitapta verilen iki dairesel grafikten birisi 1789'dan önce Osmanlı Devleti'nin değişik kitalarda olan arazilerinin coğrafî alanı verilerini özetlemektedir.
Dairesel grafik işletme alanında ve kitle iletişim dünyasında en çok kullanılan istatistik aracı olduğu kabul edilmektedir. Fakat bu aletin temellerinin iyi bilinmeden kullanılması bazı istatistikçilerin büyük tenkitlerine yol açmıştır ve bazı istatistik otoriteleri bu veri gösterim aletinin, hatalı intibalara neden olacağı için, hiç kullanılmamasını tavsiye etmişlerdir. Bunlara göre dairesel grafik kullanılmasının şu dezavantajları bulunur:
Eğer kullanılan dilim kategorileri, sırasal ölçekli veya isimsel ölçekli değil de, gruplanmış niceliksel (yani aralıksal ölçekli veya oransal ölçekli değişken verileri ise bu türlü niceliksel sayısal verileri daha açıkça ve daha kullanışlı olarak özetleyen istatistiksel grafik, (çubuk grafiği veya nokta grafiği veya histogram) veya istatistiksel tablolar (sıklık tablosu) kullanılması salık verilmektedir.
Tek bir dairesel grafiğin değişik dilimlerinin birbiriyle karşılaştırılması uygunsuzdur ve bunu uygun hale getirmek zordur.
İki değişik dairesel grafiğin birbirleriyle ikili karşılaştırılması ancak belirli sınırlayıcı şartlar bulunuyorsa uygundur ve aksi halde bu türlü ikili karşılaştırma uygun değil hatta anlamsızdır.
Fakat, bazı hallerde dairesel grafik kullanılması veri bilgilerinin açıkça anlaşılır şekilde gösterilmesi için çok etkin olabilmektedir:
Tek bir dairesel grafik dilimlerin birbirleriyle karşılaştırılmadan bu grafik içindeki tek bir dilimin tüm grafikle karşılaştırılması çok uygundur.
Eğer bu türlü karşılaştırma yapılmakta ise ve eğer ele alınan dilim tüm verilerinin %25 ile %50'si arasında ise, bu tek bir dilim ile tüm karşılaştırmasının gayet kullanışlı sonuç vereceği bildirilmiştir.
Örneğin

Bu örneğin 2004'te yapılan Avrupa Birliği Parlamento seçimleri sonucunda ortaya çıkan 8 değişik parti grubu üyelerinin sayısını gösteren bir dairesel grafiktir. Aşağıdaki tablo bu grafiğin ortaya çıkarılması için gereken hesapları göstermektedir. İlk sütun parti grubu ismini ve kısaltılmasını, ikinci sütun seçilen üye sayısını; üçüncü sütun bunların toplam üye sayısına oranlarını verir. En son sütun ise her bir parti grubu oranının, derece toplamı 360 derece olan dairede kaç derecelik dilime tekabül ettiğini gösterir ve üçüncü sütundaki her bir oranın 360 ile bölünmesi ile elde edilmiştir.
| Parti Grubu | Parlamentoda üye sayısı | Orantı (%) | Dilim büyüklüğü (°) |
| --- | --- | --- | --- |
| "Avrupa Birleşik Solu-Nordik Ülkeler Yeşiller Solu (EUL)" | 39 | 5.3 | 19.2 |
| "Avrupa Sosyalistler Partisi (PES)" | 200 | 27.3 | 98.4 |
| "Avrupa Serbest Alyansı (EFA)" | 42 | 5.7 | 20.7 |
| "Demokrasiler ve Farklı Olanlar Avrupası (EDD)" | 15 | 2.0 | 7.4 |
| "Avrupa Liberal Demokrat ve Reform Partisi (ELDR)" | 67 | 9.2 | 33.0 |
| "Avrupa Halk Partisi (EPP)" | 276 | 37.7 | 135.7 |
| "Avrupa Milletleri için Birlik (UEN)" | 27 | 3.7 | 13.3 |
| Diğer | 66 | 9.0 | 32.5 |
| Toplam | 732 | 99.9* | 360.2* |

*Yuvarlamalar dolayısıyla toplamlar 100 ve 360 değildir.
Bu dairesel grafikte bulunan dilimlerin derece (°) şeklinde ifade edilen büyüklüğü verinin bir kategorisinin büyüklüğünün veri sayı toplamına oranı ile orantılıdır. Büyüklüğü derece ile ifade edilen dilimlerin toplamı 360 dereceye eşit olduğu icin herhangi bir kategori için s orantılı sıklık için bu dairesel grafikteki bir dilimin derece şekilde büyüklüğü (360xs) derece olur. Örnegin, "Avrupa Halk Partisi (EPP)" için sıklık 276, orantılı sıklık (276/732=)37.7 olup dairesel grafikteki bu kategori diliminin  büyüklüğü (360x37.7=)135.7 derece olur.