stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ağa Muhammed Şah
Saltanatı (1789–1797) > Azerbaycana Saldırısı

Lutf Ali Han, Kerman'da sorun yaşamasıyla, Böylelikle Ağa Muhammed Han Azerbaycan'a özgürce odaklanabilmesine olanak verdi. Baba Han'ı  Irak-I Acem  valiliğine atadı ve 1791 ilkbaharında Azerbaycan'a yürüdü. Talış Hanlığını Kaçar otoritesini kabul ettirmek için göreceli Süleyman Han Koyunluyu gönderdi, Tarum'a gitti. Ağa Muhammed Han daha sonra Sarab'a gitti ve burada Sarab Hanlığı'na boyun eğdirdi.
Ardabil'e giderek Ardabil Hanlığını ele geçirerek şehrin tapınağını ziyaret etti. Sonunda kendisine karşı direnişe geçen Karadağ Hanlığın'a  gitti. Donboli soylularından olan Hüseyin Kuli Donboli'yi Hoy ve Tebriz'in valiliğine atadı.
Saltanatı (1789–1797) > Farsın  Fethi

Agha Muhammed Han Azerbaycan'ı fethederken Lutf Ali Han, İsfahan'a saldırma fırsatı buldu. Ancak Şiraz'ın gözde valisi Hacı İbrahim Şirazi, Lutf Ali Han'ın bir darbe yapmak için şehirde yokluğunu beklerken, Zand hükümdarı generali olan kardeşi Muhammed Hüseyin Şirazi, diğer birçok birlikle birlikte müttefik oldu.
Lutf Ali Han, Şiraz'a doğru hızlıca gitti, ama şehre geldiğinde halk  kapıyı açmayınca. Dağlara çekilip ve Şiraz'ı ele geçirecek  kadar büyük bir ordu toplamaya başladı. Hacı İbrahim daha sonra kendisine kabul ettiği takdirde kendisine 3.000 kısrak vermeyi teklif eden ve Fars'ın vermeyi taahhüt ederek  Muhammed Han'a bir elçi gönderdi. Ağa Muhammed Han, Fars'a geldiğinde Hacı İbrahim'i bütün vilayetin valisi olarak atadı ve adamlarından birisini Lutf Ali Han'ın ailesini Tahran'a götürüp, Zand ailesinin mülklerini almaya gönderdi.
Dahası, Baba Han'a, gerektiğinde Hacı İbrahim'e yardım etmeye hazır olmak için Şiraz yakınlarındaki bir garnizon kurmasını emretti.
Bu arada Lutf Ali han, Hacı İbrahim tarafından gönderilen orduyu mağlup ederek Kazerun kalesini eline geçirdi. Daha sonra Şiraz'ın dışındaki kırlara yürüdü ve şehri açlıktan öldürmeye çalıştı.
Bir süre sonra, Kacar ordusu Lutf Ali han'ın adamlarına saldırdı ve Lotf Ali han'ın kendisi savaşa katılmaya karar verinceye kadar Kaçar ordusu yenildi. Ağa Muhammed Han bu konuyu öğrendiğinde Hacı İbrahim'in kuvvetlerini güçlendirmek için 7 bin atlı gönderdi ve yakınlardaki garnizondan kalan Kaçar  kuvvetlerine aynı şeyi yapmak için emir verdi. Lotf Ali Khan, takviyelerin Şiraz'a gelmesine izin vererek, Hacı ibrahim kuvvetleri güçlendiği anda Şiraz'tan çıkacaklarını ve bir meydan muharebesi yapacaklarını inanarak bekledi. Tahmininde doğru olan Lutf Ali Han Kısa sürede Şiraz'ın batısında, Hacı İbrahim'i yeneceği  bir savaş gerçekleşti. Daha sonra, 5 Haziran 1792'de Lutf Ali han adamlarıyla, az bir kuvveti olan  Ağa Muhammed Han'ın Persepolis yakınlarındaki kampında cesur bir gece baskını düzenledi. Ancak Ağa Muhammed Han'ın orada olmadığına kanarak  mağlubiyete uğradı. İki sene sonra, Krtsanı Savaşı  ile Doğu Gürcistan'ı ve Kuzey Kafkasya ve Güney Kafkasya'daki diğer ana bölgeleri İran'a geri kazandırınca, aynen Nadir Şah'ın altmış yıl önce  yaptığı gibi Shahanshah' lığını(Kralların Kralı) Mugan ovasında ilan etti.
Esterabad, Ağa Muhammed Han'ın doğduğu yer.
Kerim Han Kalesi, Zend Hanedanı'nın sarayı, Ağa Muhammed Han'ın tutulduğu yer.
Kuzey İran'ın Haritası.
Ağa Muhammad Han (oturan) ve Başbakan'ı Hacı İbrahim Şirazi (ayakta)
Lutf Ali Han ile Ağa Muhammed Han Savaşırken.
Aloe buchlohii

Aloe buchlohii, Aloe cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Aloe bulbicaulis

Aloe bulbicaulis, Aloe cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Aloe bulbillifera

Aloe bulbillifera, Aloe cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Aloe buhrii

Aloe buhrii, Aloe cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Osteoartrit

Osteoartrit (OA) veya Osteoartroz, Amerika Birleşik Devletleri'nde 7 yetişkinden 1'ini etkileyen, eklem kıkırdağı ve altındaki kemiğin yıkımından kaynaklanan dejeneratif bir eklem hastalığıdır. Dünyadaki engelliliğin dördüncü önde gelen nedeni olduğuna inanılıyor. En yaygın semptomlar eklem ağrısı ve sertliğidir. Semptomlar genellikle yıllar içinde yavaşça ilerler. Diğer belirtiler arasında eklem şişmesi, hareket açıklığının azalması ve sırt etkilenmesinde kol ve bacaklarda zayıflık veya uyuşma şeklindedir. En sık tutulan eklemler, parmak uçlarına yakın iki eklem ve başparmaktaki dip eklem, diz ve kalça eklemleri ve boyun ve bel eklemleridir. Semptomlar işe ve normal günlük aktivitelere engel oluşturabilir. Diğer bazı artrit türlerinin aksine, iç organlar etkilenmez. Sıklıkla el küçük eklemlerini, diz, kalça ve omurga eklemlerini etkilemektedir. Diz eklemi tutulumu gonartroz, kalça eklemi tutulumu koksartroz olarak da adlandırılır.
Nedenleri arasında önceki eklem yaralanmaları, anormal eklem veya uzuv gelişimi ve kalıtsal faktörler yer alır. Aşırı kilolu, farklı uzunluklarda bacaklara sahip veya yüksek düzeyde eklem stresi ile sonuçlanan işleri olan kişilerde risk daha fazladır. Osteoartritin eklem üzerindeki mekanik stres ve düşük dereceli enflamatuar süreçlerden kaynaklandığına inanılmaktadır. Kıkırdak kaybolduğunda gelişir ve kıkırdağın altında yatan kemik etkilenir. Ağrı egzersiz yapmayı zorlaştırabileceğinden kas kaybı meydana gellir. Teşhis tipik olarak, diğer sorunları desteklemek veya dışlamak için kullanılan tıbbi görüntüleme ve diğer testlerle birlikte belirti ve semptomlara dayanır. Osteoartritte eklemler Romatoid artritin aksine ısınmaz veya kızarmaz.
Tedavi; egzersiz, dinlenme veya baston kullanımı gibi eklem stresini azaltmayı, destek gruplarını ve ağrı kesici ilaçları içerir. Kilo verme fazla kilolu olanlarda yardımcı olabilir. Ağrı kesici ilaçlar parasetamol (asetaminofen) ve ayrıca naproksen veya ibuprofen gibi NSAID'leri içerebilir. Bağımlılık riskleri ve diğer yan etkilerin yanı sıra yararları hakkında bilgi eksikliği nedeniyle uzun süreli opioid kullanımı önerilmemektedir. Diğer tedavilere rağmen devam eden sakatlık varsa eklem protezi ameliyatı bir seçenek olabilir. Yapay bir eklemin ömrü tipik olarak 10 ila 15 yıldır.
Osteoartrit, artritin en yaygın şeklidir ve yaklaşık 2015 yılı itbariyle 237 milyon kişiyi veya dünya nüfusunun %3,3'ünü etkilemektedir. Nüfus yaşlandıkça daha yaygınlık artar. 60 yaşın üzerindeki erkeklerin yaklaşık %10'u ve kadınların %18'i etkilenir. Osteoartrit, özürlülükle geçen yılların yaklaşık %2'sinin nedenidir.
Belirti ve bulgular

Ana semptom, yetenek kaybı ve sıklıkla sertliğe neden olan ağrıdır. Ağrı tipik olarak uzun süreli aktivite ile daha da kötüleşir ve istirahat ile hafifler. Tutukluk en çok sabahları görülür ve tipik olarak günlük aktivitelere başladıktan sonra otuz dakikadan az sürer, ancak hareketsizlik dönemlerinden sonra geri gelebilir. Osteoartritte, etkilenen eklem, özellikle omuz ve diz eklemi hareket ettirildiğinde çıtırtı sesi ("krepitus") verebilir. Kişi eklem kilitlenmesi ve eklem kararsızlığından da şikayet edebilir. Bu semptomlar, ağrı ve tutukluk nedeniyle günlük aktiviteleri etkiler. Bazı insanlar soğuk-sıcak, yüksek nem veya barometrik basınçtaki düşüşle ilişkili artan ağrı bildirir, ancak bu belirtiler net değildir.
Osteoartrit genellikle eller, ayaklar, omurga, kalçalar ve dizler gibi büyük ağırlık taşıyan eklemleri etkiler, ancak teoride vücuttaki herhangi bir eklem etkilenebilir. Osteoartrit ilerledikçe, yürüyüş gibi hareket modelleri etkilenir. Osteoartrit, dizdeki eklem efüzyonunun en yaygın nedenidir.
Parmaklar gibi daha küçük eklemlerde, Heberden (distal interfalangeal eklemler) veya Bouchard düğümleri (proksimal interfalangeal eklemler) adı verilen sert kemikli büyümeler oluşabilir ve bunlar ağrılı olmasalar da eklem hareketlerini sınırlarlar. Ayak parmaklarının osteoartriti, bunyon oluşumuna neden olan bir faktör olabilir, onları kırmızı veya şişmiş hale getirir.
Nedenler

Eklemlerin yetersiz kendi kendine onarımı yanında mekanik stresten kaynaklanan hasarın osteoartritin birincil nedeni olduğuna inanılmaktadır. Bu stresin kaynakları, konjenital veya patojenik nedenleri içerebilir; mekanik yaralanma; aşırı vücut ağırlığı; bir eklemi destekleyen kaslarda güç kaybı; ve periferik sinirlerin bozulması sebebiyle ani veya koordine olmayan hareketler. Bununla birlikte, yaralanma olmadan koşmak da dahil olmak üzere egzersizin dizlerde osteoartrit riskini artırmadığı bulunmuştur. Parmak boğumlarını çıtlatmanın da bir rol oynadığı görülmedi. Osteoartrit riski yaşla birlikte artar.
Nedenler > Primer

Osteoartrit gelişimi, özellikle dizlerle ilgili olarak, eklem yaralanması öyküsü ve obezite ile ilişkilidir. Menopoz sonrası kadınlarda aynı yaştaki erkeklere göre daha yaygın olduğundan, cinsiyet hormonu seviyelerindeki değişiklikler osteoartrit gelişiminde rol oynayabilir. Afrikalı Amerikalılar ve Kafkasyalılarda kalça ve diz osteoartritindeki farklılıklar için çelişkili kanıtlar mevcuttur.
Nedenler > Primer > Mesleki

Elle taşıma (örn. kaldırma) ile çalışan, fiziksel olarak zorlayıcı işler yapan, işte yürüyen ve iş yerinde tırmanma görevleri (örn. merdiven çıkma) olanlarda diz ve kalça osteoartriti gelişme riskinin arttığı bulundu. Özellikle kalça osteoartriti ile, eğilmiş veya bükülmüş pozisyonlarda çalışanlar arasında zamanla gelişme riskinin arttığı bulundu. Diz osteoartriti için, özellikle diz çökmüş veya çömelmiş pozisyonda çalışanlar, diz çökmüş veya çömelmiş duruşla birlikte ağır kaldırma yapanlar ve ayakta çalışanlar arasında artmış risk bulunmuştur. Kadınlar ve erkekler, osteoartrit gelişimi için benzer mesleki risklere sahiptir.
Nedenler > İkincil

Bu tip osteoartrit, diğer faktörlerden kaynaklanır, ancak ortaya çıkan patoloji, birincil osteoartrit ile aynıdır:
Alkaptonüri
Konjenital eklem bozuklukları
Diyabet, osteoartrit nedeniyle eklem değiştirme riskini iki katına çıkarır ve diyabetli kişiler, diyabeti olmayanlara göre daha genç yaşta eklem protezi yaptırır.
Ehlers-Danlos sendromu
Hemokromatozis ve Wilson hastalığı
Enflamatuar hastalıklar (Perthes hastalığı gibi), (Lyme hastalığı ) ve artritin tüm kronik formları (örn. kostokondrit, gut ve romatoid artrit ). Gutta ürik asit kristalleri kıkırdağın daha hızlı dejenere olmasına neden olur.
Bir kaza veya ortopedik operasyonlar sonucu eklem veya bağların (ÖÇB gibi) yaralanması.
Bağların bozulması veya instabilite bir faktör olabilir.
Marfan sendromu
obezite
Eklem enfeksiyonu
Osteoartrit, büyük kıkırdak kaybı ve diğer eklem dokularında morfolojik hasara neden olabilen dejeneratif bir eklem hastalığı iken, osteoartritin erken aşamalarında ince biyokimyasal değişiklikler meydana gelir. Sağlıklı kıkırdağın su içeriği, suyu dışarı iten sıkıştırma kuvveti ve suyu içeri çeken ozmotik basınç ile hassas bir şekilde dengelenir. Kollajen lifleri sıkıştırma kuvveti uygularken, kıkırdak proteoglikanları, suyu içeri çekme eğiliminde olan ozmotik basınç oluşturur.
Bununla birlikte, osteoartritin başlangıcında, kollajen matrisi daha düzensiz hale gelir ve kıkırdak içindeki proteoglikan içeriğinde bir azalma olur. Kollajen liflerinin parçalanması, eklem boşluğunun su içeriğinde net bir artışa neden olur. Artış, kıkırdak içi genel bir proteoglikan kaybı (ve dolayısıyla azalmış bir ozmotik çekme) ile birlikte oluşur.
Eklem içindeki diğer yapılar da etkilenebilir. Eklem içindeki bağlar kalınlaşır ve fibrotik hale gelir ve menisküs hasar görebilir ve aşınabilir. Menisküs tamamen yok olabilir. Eklemlerin kenarlarında "mahmuz" veya osteofit adı verilen yeni kemik büyümeleri oluşabilir. Subkondral kemik hacmi artar ve daha az mineralize olur (hipomineralizasyon). Tüm bu değişiklikler çalışma sorunlarına neden olabilir. Osteoartritik eklemdeki ağrı, kalınlaşmış sinovyum ve subkondral kemik lezyonları ile ilişkilendirilmiştir.
Teşhis

Tanı, öykü ve klinik muayeneyle makul bir kesinlikle konur. X-ışınları tanıyı doğrulayabilir. Röntgende görülen tipik değişiklikler: eklem boşluğu daralması, subkondral skleroz (eklem çevresinde artmış kemik oluşumu), subkondral kist oluşumu ve osteofitler. Düz filmler, fizik muayene bulguları veya ağrı derecesi ile ilişkili olmayabilir.
1990 American College of Rheumatology, çok merkezli bir çalışmanın verilerini kullanarak, sert doku büyümesi ve belirli eklemlerin şişmesine dayanan el osteoartritinin teşhisi için bir dizi kriter geliştirdi. Bu kriterlerin, romatoid artrit ve spondiloartropatiler gibi diğer antitelere karşı el osteoartriti için %92 duyarlı ve %98 özgül olduğu bulunmuştur.
Karpal eklem ve 1. karpometakarpal eklemde şiddetli osteoartrit ve osteopeni
Eklem boşluğunun karakteristik daralması ile dizdeki osteoartrit MRG'si
Sol dizin primer osteoartriti. Osteofitlere, eklem boşluğunun daralmasına (ok) ve artmış subkondral kemik yoğunluğuna (ok) dikkat edin.
Dişi domuzlardan zarar görmüş kıkırdak. (a) kıkırdak erozyonu (b) kıkırdak ülserasyonu (c) kıkırdak onarımı (d) osteofit (kemik çıkıntısı) oluşumu.
Yaşlı bir kadında diz ekleminin osteoartrozunun histopatolojisi
Yaşlı bir kadında diz ekleminin osteoartrozunun histopatolojisi
Sağlıklı bir eklemde, kemiklerin uçları pürüzsüz kıkırdak ile kaplıdır. Birlikte, sinoviyal sıvı üreten sinovyal bir zarla kaplı bir eklem kapsülü tarafından korunurlar. Kapsül ve sıvı kıkırdağı, kasları ve bağ dokuları korur.
Osteoartrit ile kıkırdak yıpranır. Mahmuzlar kemiğin kenarından dışarı çıkar ve eklem sıvısı artar. Toplamda, eklem sert ve ağrılı hissediyor.
Kireçlenme
Osteoartritte eldeki kemik (sol) ve klinik (sağ) değişiklikler
Teşhis > sınıflandırma

Osteoartritin derecelendirilmesi için bir dizi sınıflandırma sistemi kullanılmaktadır:
WOMAC ölçeği, ağrı, katılık ve fonksiyonel sınırlamayı hesaba katar.
Diz osteoartriti için Kellgren-Lawrence derecelendirme ölçeği. Yalnızca projeksiyonel radyografi özelliklerini kullanır.
Kalça ekleminin osteoartriti için Tönnis sınıflandırması, ayrıca sadece projeksiyonel radyografi özelliklerini kullanıyor.
Hem primer jeneralize nodal osteoartrit hem de eroziv osteoartrit (EOA, inflamatuar osteoartrit olarak da adlandırılır) primer osteoartritin alt gruplarıdır. EOA, sıklıkla elin distal interfalangeal eklemlerini etkileyen ve röntgende karakteristik erozif eklem değişikliklerine sahip olan osteoartritin çok daha az yaygın ve daha agresif bir enflamatuar şeklidir.
Yönetim

Yaşam tarzı değişikliği (kilo verme ve egzersiz gibi) ve ağrı kesici ilaçlar tedavinin temel dayanaklarıdır. Asetaminofen (aynı zamanda parasetamol olarak da bilinir), NSAID'lerin yalnızca ağrı kesicinin yeterli olmadığı durumlarda ek tedavi olarak kullanılmasıyla birlikte birinci basamak olarak önerilir. 2018 yılı itibarıyla hastalığın seyrini değiştiren ilaç bulunamamıştır. Öneriler, 1) obezite ve fazla kilo, 2) fiziksel aktivite, 3) diyet, 4) komorbidite, 5) biyomekanik faktörler, 6) mesleki faktörler dahil olmak üzere hedefli müdahaleler yoluyla risk faktörlerinin değiştirilmesini içermektedir.
Farklı öncelikler ve klinisyenler ile osteoartritli kişiler arasındaki zayıf iletişim, durumun başarılı yönetimini genellikle daha da zorlaştırır. Gerçekçi tedavi hedeflerine, duruma ilişkin ortak bir anlayış geliştirerek, aktif olarak hastanın endişelerini dinleyerek, tıbbi jargondan kaçınarak ve tedavi planlarını hastanın ihtiyaçlarına göre uyarlayarak ulaşılabilir.
Yönetim > Fiziksel önlemler

Orta derecede egzersiz, diz ve kalça osteoartriti olanlarda ağrı ve fonksiyon açısından faydalı olabilir. Bu egzersizler haftada en az üç kez yapılmalıdır. Bazı kanıtlar belirli fizik tedavileri desteklerken, birleşik bir program için kanıtlar sınırlıdır. Net tavsiyeler vermek, egzersizleri keyifli hale getirmek ve insanlara egzersiz yapmanın önemi konusunda güven vermek, daha fazla fayda ve daha fazla katılım sağlayabilir. Sınırlı kanıt, denetimli egzersiz tedavisinin egzersiz bağlılığını artırabileceğini düşündürmektedir. Masaj terapisinin etkinliğini gösteren yeterli kanıt yoktur. Manuel terapi için kanıtlar kesin değildir. 2015 yılında yapılan bir inceleme, su tedavisinin güvenli ve etkili olduğunu ve diz osteoartriti için ek bir tedavi olabileceğini gösterdi.
Alt ekstremite artritli bireylerde düşmeleri engellemek üzere pozisyon hissi, denge ve kuvvet bozukluklarını ele almak için fonksiyonel, yürüme ve denge eğitimi önerilmiştir. El osteoartriti olan kişiler için egzersizler, el işlevini iyileştirmek, ağrıyı azaltmak ve parmak eklemi sertliğini gidermek için küçük faydalar sağlayabilir.
Lateral kama tabanlık ve nötr tabanlıkların diz osteoartritinde yararlı olduğu görülmemektedir. Dizlikler yardımcı olabilir ancak kullanışlılıkları da tartışılmaktadır. Ağrı yönetiminde sertliği gidermek için ısı kullanılabilir; soğuk, kas spazmlarını ve ağrıyı hafifletebilir. Kalça ve diz osteoartritli kişilerde suda egzersiz, ağrı ve sakatlığı azaltabilir ve kısa vadede yaşam kalitesini artırabilir. Ayrıca aerobik ve yürüyüş gibi terapötik egzersiz programları, diz osteoartriti olan kişiler için programın bitiminden sonra 6 aya kadar ağrıyı azaltır ve fiziksel işlevi iyileştirir. Hidroterapi, osteoartritli kişiler tarafından bildirilen ağrı, sakatlık ve yaşam kalitesinin yönetiminde de avantaj sağlayabilir.
Yönetim > İlaç tedavisi

| Risk faktörlerine göre tedavi önerileri> GI riski | Risk faktörlerine göre tedavi önerileri> KVH riski | Risk faktörlerine göre tedavi önerileri> Seçenek |
| --- | --- | --- |
| Düşük | Düşük | NSAID veya parasetamol |
| Ilıman | Düşük | Parasetamol veya antasitli düşük doz NSAID |
| Düşük | Ilıman | Parasetamol veya antasitli düşük doz aspirin |
| Ilıman | Ilıman | Düşük doz parasetamol, aspirin ve antasit. Karın ağrısı veya siyah dışkı için izleme. |
Yönetim > İlaç tedavisi > Ağızla

Parasetamol, osteoartrit için ilk basamak tedavidir. Ağrı kesici doza göre farklılık göstermez. Bununla birlikte, 2015 yılında yapılan bir inceleme, asetaminofenin, karaciğer iltihabına ilişkin bazı laboratuvar endişeleri ile yalnızca küçük bir kısa vadeli faydaya sahip olduğunu buldu. Hafif ila orta dereceli semptomlar için asetaminofenin etkinliği, naproksen gibi non-steroid antiinflamatuar ilaçlara benzer, ancak daha şiddetli semptomlar için NSAID'ler daha etkili olabilir. NSAID'ler, gastrointestinal kanama gibi daha büyük yan etkilerle ilişkilidir.
NSAID'lerin başka bir sınıfı olan COX-2 seçici inhibitörleri (selekoksib gibi), seçici olmayan NSAID'lerle karşılaştırıldığında eşit derecede etkili ve daha düşük advers gastrointestinal etki oranlarına, ancak miyokard enfarktüsü gibi daha yüksek kardiyovasküler hastalık oranlarına sahiptir.  Yararlar ve riskler kişiden kişiye değişir ve tedavi kararları verilirken dikkate alınması gerekir ve NSAIDS ile COX-2 seçici inhibitörlerini karşılaştıran daha fazla tarafsız araştırmaya ihtiyaç vardır. Topikal olarak uygulanan NSAID'ler az sayıda insan için etkilidir. COX-2 selektif inhibitörü rofekoksib, kardiyovasküler olaylar uzun süreli kullanımla ilişkilendirildiği için 2004 yılında piyasadan kaldırıldı.
Osteoartritte İki hafta sonrasında istenen ağrı rahatlamasının sağlanamaması, dozajın ve ağrı kesici ilacın yeniden değerlendirilmesini gerektirir. Hem tramadol gibi zayıf opioidler hem de daha güçlü opioidler dahil olmak üzere ağızdan opioidler de sıklıkla reçete edilir. Uygunlukları belirsizdir ve opioidler genellikle yalnızca birinci basamak tedaviler başarısız olduğunda veya kontrendike olduğunda önerilir. Bu, küçük yararları ve nispeten büyük yan etki risklerinden kaynaklanmaktadır. Tramadol kullanımı muhtemelen ağrıyı veya fiziksel işlevi iyileştirmez ve muhtemelen olumsuz yan etkilerin görülme sıklığını artırır. Osteoartrit tedavisinde oral steroidler önerilmemektedir.
Doksisiklin'in osteoartrit için kullanımı, işlev veya eklem ağrısını iyileştirmez. Doksisiklinin eklem aralığının daralmasını ile ilgili faydası net değildir.
2018'de yapılan bir meta-analiz, osteoartrit tedavisi için oral kollajen takviyesinin sertliği azalttığını ancak ağrı ve fonksiyonel sınırlamayı iyileştirmediğini buldu.
Yönetim > İlaç tedavisi > Topikal

Diklofenak da dahil olmak üzere topikal kullanım için çeşitli NSAID'ler vardır. 2016 tarihli bir Cochrane incelemesi, ağrılı diz artriti olan 40 yaş üstü kişilerde yalnızca topikal diklofenak ve ketoprofen kullanımına ilişkin makul derecede güvenilir kanıtların mevcut olduğu sonucuna varmıştır. Transdermal opioid ağrı ilaçları, osteoartrit tedavisinde tipik olarak önerilmemektedir. Osteoartriti tedavi etmek için topikal kapsaisin kullanımı tartışmalıdır, çünkü bazı incelemeler fayda bulurken diğerleri bulmadı.
Yönetim > İlaç tedavisi > Eklem enjeksiyonları

Artan biyoyararlanım, daha az sistemik maruziyet ve azalan yan etkiler açısından intraartiküler (IA) enjeksiyonla lokal ilaç verilmesi daha etkili ve daha güvenli olabilir. Piyasada semptomatik tedavi için çeşitli eklem içi ilaçlar mevcuttur.
Yönetim > İlaç tedavisi > Eklem enjeksiyonları > Steroidler

Glukokortikoidlerin eklem enjeksiyonu, birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilen kısa süreli ağrı rahatlamasına yol açar. 2015 yılında yapılan bir Cochrane incelemesi, dizin eklem içi kortikosteroid enjeksiyonlarının yaşam kalitesine fayda sağlamadığını ve diz eklem alanı üzerinde hiçbir etkisinin olmadığını buldu. Başka bir 2015 çalışmasında eklem içi kortikosteroid enjeksiyonlarının daha yüksek dozlarda olumsuz etkileri bildirildi ve 2017'de yapılan bir çalışma, plaseboya kıyasla 2 yıl boyunca her 12 haftada bir eklem içi triamsinolon ile kıkırdak kalınlığında azalma olduğunu gösterdi. 2018 yılında yapılan bir araştırma, eklem içi triamsinolon'un göz içi basıncındaki artışla ilişkili olduğunu buldu.
Yönetim > İlaç tedavisi > Eklem enjeksiyonları > Hiyalüronik asit

Hyaluronik asit enjeksiyonları, diz artriti için plaseboya kıyasla iyileşme sağlamamamış, ancak ağrı riskini daha fazla artırmıştı. Ayak bileği osteoartritinde kanıtlar belirsizdir.
Yönetim > İlaç tedavisi > Eklem enjeksiyonları > Trombosit zengin plazma

Trombosit açısından zengin plazma (PRP) enjeksiyonlarının etkinliği belirsizdir; bu tür enjeksiyonların işlevi iyileştirdiği, ancak ağrıyı iyileştirmediği ve artan risk ile ilişkili olduğu yönünde iddialar vardır. PRP içeren çalışmaların Cochrane incelemesi, kanıtların yetersiz olduğunu buldu.
Yönetim > Ameliyat > Kemik füzyonu

Kemiklerin artrodezi bazı osteoartrit tiplerinde bir seçenek olabilir. Bir örnek, ayak bileği füzyonunun son dönem vakalarda altın standart tedavi olarak kabul edildiği ayak bileği osteoartritidir.
Yönetim > Ameliyat > Eklem değiştirme

Kişinin yaşam kalitesi bozulmuş ve konservatif tedaviler etkisiz ise, eklem replasman cerrahisi veya eklemde yüzey yenileme önerilebilir. Diz ve kalçalar için eklem replasmanını desteklenmektedir. Total diz protezi uygulanan kişiler, SF-12 yaşam kalitesi skorlarında iyileşme yaşadılar, ameliyat olmayanlara göre kendilerini daha iyi hissediyorlardı ve ağrı ve fonksiyon açısından yaşam kalitesi açısından kısa ve uzun vadeli faydaları olabilir. Çeşitli çevresel faktörler, eşlik eden hastalıklar ve vücudun diğer bölgelerindeki ağrılar nedeniyle bu ameliyatların olumlu etkileri zamanla sınırlıdır.
Omuz osteoartriti olan ve ilaçlara yanıt vermeyen kişiler için cerrahi seçenekler arasında omuz eklemin bir kısmının ve tamamının değiştirilmesi gerekebilir.
Biyolojik eklem replasmanı, hastalıklı dokuların yenileriyle değiştirilmesini içerir. Bu, kişiden (otogreft) veya bir donörden (allogreft) olabilir. Eklem nakli (osteokondral allogreft) geçiren kişilerin, kemik ve kıkırdak dokuları sınırlı bağışıklık tepkilerine sahip olduğundan, bağışıklık bastırıcı almaları gerekmez. Osteokondral otogreft transfer sistemi adı verilen, ağırlık taşımayan bir bölgeden hasarlı bölgeye otolog eklem kıkırdağı transferi, üzerinde çalışılan olası bir prosedürdür. Eksik kıkırdak fokal bir kusur olduğunda, otolog kondrosit implantasyonu da bir seçenektir.
Yönetim > Ameliyat > Diğer cerrahi seçenekler

Osteotomi, diz osteoartriti olan kişilerde yararlı olabilir, ancak iyi çalışılmamıştır ve cerrahi olmayan tedaviler veya diğer ameliyat türlerinden daha etkili olup olmadığı açık değildir. Artroskopik cerrahi, diz osteoartritinde sonuçları iyileştirmediği ve zararla sonuçlanabileceği için büyük ölçüde önerilmemektedir. Hafif ila orta dereceli diz osteoartriti olan kişilerde ameliyatın yararlı olup olmadığı açık değildir.