stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kojenerasyon
Teknik

Orijinal olarak kojenerasyon tesisleri yanmalı motorlara dayanmaktadır, ısı egzozdan ve soğutucu devridaiminde kalorifer suyunu ısıtmak için kullanılır. Bunun yanında Stirling motoru, buhar motoru ve biyokütle gazlaştırıcı makine gibi sistemlerde elektrik üretimi için kojenerasyon tesislerine entegre edilebilir. 
Kojenerasyon kullanımı içten yanmalı motorun türüne göre, sadece oda ısıtması hazırlamaktan ziyade su buharı, sıcak hava, sıcak yağ ve emme ısı pompası üzerinden süreç ısı üretmeye hizmet etmektedir. Bu şekilde kojenerasyon tesisinin atık ısısından soğuk hava de elde edilebilir.
Yakıt olarak fosil ya da yenilenebilir hidrokarbonlardan bitki yağı (genelde hurma yağı), biyodizel (dizel motorlar için), doğal gaz, bağlı olarak biyogaz (Otto motorlar, çift yakıtlı motorlar veya gaz türbinleri için biyogaz motorları) kullanılır, bunun yanında talaş ve ahşap peletleri Stirling motorlarda yaygın kullanılan hammaddelerdendir.
Yanmalı motor veya gaz türbinü temelli kojenerasyon sistemlerinde atık ısı soğuk devir-daiminde ve egzoz sisteminde ortaya çıkmaktadır. Atık ısı, ısı eşanjörü üzerinden konutun merkezi ısıtma sistemine iletilir. Bu şekilde motor kullanımı ve motor etki derecesine bağlı olarak %95 düzeylerinde kullanım oranlarına ulaşabilmektedir. Tam kapasite motor kullanımında safi elektrik etki derecesi motorun ve jeneratörün yakıt kullanımı, büyüklük ve imal biçimine (örneğin turbolu/turbosuz) %20 (mini kojenerasyonlarda) ile %43 (1 MW üzeri kapasiteli dizel motorlarda) arasında değişmektedir.
Yaklaşık 1 ile 5 kW arasında elektrik ve 3-15 kW arası sıcaklık performanslı mikro kojenerasyonlar tek ya da çok haneli konutlarda ısıtma sistemi olarak görev yapabilmektedir. Yüzlerce kW performanslı orta büyüklükteki kojenerasyonlar genellikle küçük yerleşim bölgeleri veya yüzme havuzlarını ısıtmak ve elde edilen elektriği yerinde kullanmak için kullanılmaktadır. Gemi dizel motoruna sahip 10.000 KW üzeri büyük kojenerasyonlar büyük yerleşim birimleri ya da fabrikaların elektrik ve ısıtma sistemlerinde kullanılır.
Ekonomiklik

Bir kojenerasyon sisteminin ekonomikliği için en önemli unsur makinenin tam kapasitede yıllık çalışma saatlerinin büyüklüğüdür (genellikle 4.000 saat). Bu şekilde ekonomik açıdan elde edilen elektrik ve ısı düzeylerini mahsuben tesise yapılan yatırımlar karşılanabilir.
Isı yönelimli kojenerasyon sistemlerinde yıl içinde gerekli olan ısı performansı konut için yılda kaç saat ne kadar kapasiteyle çalışılarak elde edileceği tespit edilir ki yaklaşık olarak yıllık 3.000 saatlik çalışma saatine denk gelmektedir. Genellikle pit ısı performansının %25-30'u olan tepe ısı performansı bu şekilde tespit edilir. Bu yükseklikte bir performansa ulaşmak için kojenerasyonlar birden çok motorla donatılmaktadır.
Yerleşim yerlerinde ısıtma enerjisi ihtiyacı mevsim şartlarına göre çok fazla değişmektedir, özellikle yaz ortasında sıcak su ihtiyacı minimuma düşmektedir. Bu dönemlerde elde edilen ısıyı buna bağıl olarak elektriğe çeviren kojenerasyon modelleri kullanılır ve İhtiyaç dalgalanmaları eşitlenebilir.
Kapsayıcı bir ekonomiklik incelemesi ile bütün yatırımlar ve işletme maliyetleri (amortismanlar, yakıt ve bekleme maliyeti vs.) ve elektrik ve ısı enerjisinden elde edilen gelirler karşılaştırmalı olarak tespit edilir. Ve giderleri minimuma indirme yolları tespit edilir.
Yaz mevsiminde azalan ısı enerjisi ihtiyacının yarattığı maliyetleri düşürmek için bu artık ısıdan yararlanan emmeli soğutma makineleri kullanılarak ortam iklimlendirmesi için kullanılır. Gelecek dönemlerde ise sanal santral kurularak, merkezi olmayan birden çok tesisi merkezi bir sistemden kontrol etme olanağına sahip olunarak yönetim giderlerini düşürmek mümkündür. İhtiyaca göre enerji üretmeyip, ayrıca baz enerji veremeyen güneş ve rüzgâr enerjilerine göre kojenerasyon sistemleri ayarlanabilir ısı tamponları ile çok daha verimli çalışabilmektedir. Bölgesel olarak gerekli olan elektrik enerjisi iletildikten sonra, elektrikle beslenen sıcak su tanklarında gerekli ısı enerjisi biriktirilir.
Tek haneli ya da çok haneli konutlara kojenerasyon sistemleri pazarlamanın temel sorunlarından biri tipik doğalgazlı ya da fosil ısıtmalı sistemlere göre yüksek maliyetleridir. Buna rağmen amortismanın çabuk sağlanması ve yüksek verimliliği nedeniyle diğer tip yöntemlere göre daha tercih edilebilir sistemler haline gelmektedir.
Joseph Sweetman Ames

| Joseph Sweetman Ames |
| --- | --- |

Doğum: 3 Temmuz 1864 Vermont, Manchester, Amerika Birleşik Devletleri
Ölüm: 24 Haziran 1943 (78 yaşında) Pikesville, Maryland, Amerika Birleşik Devletleri
Milliyet:  Amerikan
Eğitim: Johns Hopkins Üniversitesi Berlin Humboldt Üniversitesi
Ödüller: Collier Kupası Langley Altın Madalyası

Kariyeri
Dalı: Fizik
Çalıştığı kurumlar: Johns Hopkins Üniversitesi
Doktoradanışmanı: Henry Augustus Rowland
 

Joseph Sweetman Ames (3 Temmuz 1864 - 24 Haziran 1943), Amerikalı fizikçi. 1926'dan 1929'a kadar Johns Hopkins Üniversitesi rektörlüğü, 1929'dan 1935'e kadar başkanlığını yapmıştır. Ulusal Havacılık Danışma Komitesi'nin kurucu üyelerinden biri ve uzun süreli başkanı olarak hatırlanmaktadır.
Hayatı > Erken yaşam

3 Temmuz 1864'te Vermont, Manchester'da George Lapham Ames ve Elizabeth Ames'in oğlu olarak doğdu. Ailesi o küçük bir çocukken Minnesota'ya taşındı ve o da Shattuck School'a devam etti ve burada matematiğe özel bir ilgi gösterdi.
Hayatı > Eğitim

1883'te Johns Hopkins Üniversitesi'ne birinci sınıf öğrencisi olarak geldiğinde, 1886'daki mezuniyetinden sonra sadece bir yıl ara vererek altmış yıl sürecek yaşam boyu sürecek bir bağlılık başladı. Avrupa'da seyahat ettikten ve Berlin Humboldt Üniversitesi'nde Hermann von Helmholtz'un derslerine katıldıktan sonra 1887'de Henry Augustus Rowland ile fizik çalışmak üzere [[Johns Hopkins Üniversitesi'ne döndü. Doktorasını 1890 yılında aldı. Lisansüstü öğrencisiyken laboratuvar asistanı olarak görev yaptı ve 1891'de doçentliğe terfi edene kadar bu görevi sürdürdü. 1893'te doçent, 1898'de ise fizik profesörü oldu. 1899'da Kraliyet Enstitüsü'nün onursal üyesi seçildi ve Henry Augustus Rowland'ın 1901'deki ölümünden sonra fizik laboratuvarının direktörü oldu.
Ödüller

1929 Collier Kupası
1935 Langley Altın Madalyası
Yayınlar

The Theory of Physics (1897)
A Manual of Experiments in Physics (1898)
The Free Expansion of Gases (1898)
Elements of Physics (1900)
The Induction of Electric Currents (1900)
Text-Book of General Physics (1904)
Theoretical Mechanics (1929)
Ddu-Du Ddu-Du

"Ddu-Du Ddu-Du" (Korece: 뚜두뚜두), Güney Koreli kız grubu BLACKPINK  tarafından kaydedilen bir şarkıdır. 15 Haziran 2018 tarihinde YG Entertainment tarafından piyasaya sürülmüştür. 24, Bekuh Boom ve R.Tee ile birlikte Teddy Park tarafından yazılmış ve üretilmiştir.
Single, Güney Kore'de arka arkaya üç hafta boyunca Gaon Digital Chart'ın zirvesine çıkan ticari bir başarıydı. Eşlik eden müzik videosu aynı gün yayınlandı ve yayınlandığı tarihte 24 saat içinde en çok izlenen çevrimiçi video ve tüm zamanların en çok izlenen ikinci müzik videosu oldu. O zamandan beri bir K-pop grubu tarafından 1 milyar izlemeye ulaşan ilk ve en hızlı müzik videosu haline geldi ve şu anda YouTube'da bir K-pop grubu tarafından en çok izlenen müzik videosu.
Şarkı, Freeform dizisi The Bold Type'ın üçüncü sezonunun dördüncü bölümünde yer aldı.
Kompozisyon

Şarkı, Billboard tarafından "belirgin bir trap ritmi sunan" " karizma ile dolup taşan şiddetli bir hip-pop parçası" olarak tanımlanıyor. Şarkı Teddy tarafından yazılmış ve üretilmiştir ve Bekuh Boom, 24 ve R.Tee ortak yapımcılığını üstlenmiştir.
Müzik videosu

"Ddu-Du Ddu-Du" için müzik videosu, single'ın çıkışıyla bağlantılı olarak 15 Haziran 18:00'de YouTube üzerinden yayınlandı. Bir Koreli şarkıcı tarafından ilk 24 saatte en çok görüntülenen çevrimiçi video ve yayınlandıktan sonraki 24 saat içinde 36,2 milyondan fazla izlenme ile tüm zamanların en çok izlenen ikinci müzik videosu oldu ve Psy'nin " Gentleman " ini geride bıraktı. Müzik videosu sadece 10 günde 100 milyon görüntülemeye ulaştı ve "Ddu-Du Ddu-Du", Kasım 2018'de, yayınlandıktan beş ay sonra, bir K-pop grubu tarafından 500 milyon görüntülemeye ulaşan en hızlı müzik videosu oldu. Ayrıca tüm zamanların en çok izlenen beşinci K-pop videosu oldu. Rolling Stone, videoyu 2018'in en iyi sekizinci müzik videosu olarak nitelendirdi ve bunu " Master P’nin ' Make' Em Say Uhh’dan bu yana bir müzik videosunda bir tankın en iyi şekilde kullanılmasını içeren çılgın, maksimalist yaratıcılığın bir başarısı olarak gördüğünü belirtti. '"
13 Ocak 2019'da, müzik videosu bir K-pop grubu tarafından 600 milyon görüntülemeye ulaşan en hızlı ve bu dönüm noktasına ulaşan ikinci video oldu. 21 Ocak'ta 620,9 milyon izlenme ile YouTube'da bir K-pop grubu tarafından en çok izlenen müzik videosu oldu; video, yayınlanmasından bu yana günlük ortalama 2,5 milyon görüntüleme ve Ocak 2019'da günlük 1,95 milyon görüntüleme elde etti. 9 Mart 2019'da "Ddu-Du Ddu-Du", YouTube'da 700 milyon izlenmeye ulaşan ilk K-pop grubu müzik videosu oldu. İki aydan biraz daha uzun bir süre sonra, 12 Mayıs 2019'da herhangi bir K-pop grubu için bir ilk olan 800 milyon görüntülemeyi geçti. 11 Kasım 2019'da müzik videosu 1 milyar görüntülemeyi aştı.. 5 Eylül 2020 itibarıyla müzik videosu 1,3 milyardan fazla izlendi.
Şarkı için bir dans videosu 18 Haziran'da yayınlandı.
Promosyon

Blackpink, şarkıyı Güney Kore'de Show! Music Core ve Inkigayo Programlarında tanıttı.
12 Şubat 2019'da Blackpink, The Late Show'da The Beatles'ın Amerika'daki ilk çıkışının 55. yıl dönümünde şarkıyı seslendirmesiyle Amerikan televizyonuna çıkışını yaptı.
Japonca versiyon

17 Ağustos'ta Japonca versiyonunun 22 Ağustos'ta fiziksel single olarak yayınlanacağı duyuruldu. İlk EP Square Up'daki tüm şarkıları ve şarkının Japonca versiyonunu içeriyordu.
Single, Oricon Daily Singles Chart'a 6 numaradan giriş yaptı ve 3,725 kopya satarak altıncı gününde 2 numaraya yükseldi. Single, Oricon Weekly Singles Chart'ta 24.385 kopya satarak 7. sıradan giriş yaptı.
Şarkı, Billboard Japan Hot 100 Year End listesinde 57. sıraya yerleşerek En Çok Dinlenen Şarkılar arasında 46. sırada yer aldı.
Övgüler

| Yıl | Ödülü dağıtan | Ödül | Sonuç | Kay>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2018 | Genie Müzik Ödülleri | Dans Şarkısı (Kadın) | Aday gösterildi |  |
| 2018 | Genie Müzik Ödülleri | Yılın Şarkısı | Aday gösterildi |  |
| 2018 | Korea Popular Music Ödülleri | En İyi Grup Dansı | Aday gösterildi |  |
| 2018 | Korea Popular Music Ödülleri | Yılın Şarkısı | Aday gösterildi |  |
| 2018 | MelOn Müzik Ödülleri | Dans Şarkısı (Kadın) | Kazandı |  |
| 2018 | MelOn Müzik Ödülleri | Yılın Şarkısı | Aday gösterildi |  |
| 2018 | MBC Plus X Genie Müzik Ödülleri | Dans Şarkısı (Kadın) | Aday gösterildi |  |
| 2018 | MTV Video Müzik Ödülleri Japonya | En İyi Dans Videosu | Kazandı |  |
| 2018 | Mnet Asya Müzik Ödülleri | En İyi Dans Performansı - Kadın Grup | Aday gösterildi |  |
| 2018 | Mnet Asya Müzik Ödülleri | En İyi Video Klip | Aday gösterildi |  |
| 2018 | Mnet Asya Müzik Ödülleri | Yılın Şarkısı | Aday gösterildi |  |
| 2019 | Gaon Chart Müzik Ödülleri | Yılın Şarkısı - Haziran | Kazandı |  |
| 2019 | Altın Disk Ödülleri | Digital Song Division | Kazandı |  |
| 2019 | Altın Disk Ödülleri | Yılın Dijital Şarkısı | - |  |
| 2019 | Teen Choice Ödülleri | En İyi Şarkı: Grup | Kazandı |  |
Yukarıturalı, Hani

| Yukarıturalı |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Diyarbakır
Koordinatlar: 38°27′50″N 40°27′36″E﻿ / ﻿38.464°K 40.46°D﻿ / 38.464; 40.46
Ülke:  Türkiye
İl: Diyarbakır
İlçe: Hani
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 715
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0412
Posta kodu: 21800
Resmî site YerelNET
Yukarıturalı (Zazaca: Şelê), Diyarbakır ilinin Hani ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya

Diyarbakır iline 90 km, Hani ilçesine 8 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2011: 1500
2000: 715
1990: 681  
1985: 1058
McDonald's

| --- | --- |

Slogan: İşte Bunu Seviyorum   McDonald’s Gibisi Yok!
Endüstri: Restoranlar
Kuruluş: 15 Mayıs 1940; 84 yıl önce
Kurucu: Mac ve Dick McDonald Ray Kroc
Genel merkezi: Chicago, Illinois
Önemli kişiler: Chris Kempczineski (Başkan)  Chris Kempczinski (CEO)
Ürün: Fast food
Sahibi: McDonald's Corporation
Çalışan sayısı: 1,8 milyon (2013)
Web sitesi: mcdonalds.com corporate.mcdonalds.com
McDonald's'ın ilk logosu
McDonald's (NYSE: MCD), ABD merkezli çok uluslu fast food restoran şirketidir. Günde 69 milyon müşteriye hizmet vermektedir. McDonald's, genel olarak hamburger, çizburger, patates kızartması ve soğuk içecekler satmaktadır.
Tarihçe

İlk McDonald's restoranı, 1940 yılında Richard ve Maurice McDonald tarafından ABD'nin Kaliforniya eyaletinin San Bernardino şehrinde açıldı.
McDonald's bugün, 119'dan fazla ülkede 34.000'den fazla restoranla hizmet veriyor. Bunların 13.000'den fazlası Amerika dışında bulunuyor. Restoranların yaklaşık %80'i işletmeciler, diğerleri ise McDonald's şirketinin kendisi tarafından çalıştırılıyor. Her gün dünyada ortalama 69 milyon insan McDonald's restoranlarını ziyaret ediyor. Dünyadaki McDonald's restoranlarında çalışanların sayısı ise 1,8 milyonu geçiyor. ABD'de nüfusun %98'i yılda en az bir kere McDonald's'a gidiyor.
Dünya genelinde McDonald's faaliyetleri, şirketin ABD'de Chicago yakınlarında Oak Brook'taki merkezinden yönetiliyor. McDonald's'ın yine Oak Brook'ta bulunan uluslararası eğitim merkezi Hamburger Üniversitesi'nde de her yıl, dünyanın her köşesinden binlerce McDonald's işletmeci ve çalışanı, 'hamburger işi'nin inceliklerini öğreniyor.
McDonald's'ın standartları, 1954 yılında, müşteri mutluluğuna ulaşan tek yolun, ödün verilmeyen kalite, başarılı servis ve tüm ayrıntıları kapsayan bir temizlikten geçtiğini gören Ray Kroc tarafından oluşturuldu. Ve o günden bugüne, McDonald's sistemini geliştirmeye yönelik her adım, bu standartlar etrafında şekillendirildi, bu standartlara bağlı kalınarak atıldı.
Big Mac Endeksi

Ana madde: Big Mac Endeksi
Big Mac Endeksi, The Economist Dergisi tarafından takas teorisini herkes için daha anlaşılabilir kılmak amacıyla ortaya çıkarılmıştır. Bu endeksin, dünyanın hızlı servis sembolü üzerine kurulan ilk finansal gösterge olduğu söylenebilir. 1986 yılında, farklı ülkelerin para birimlerinin birbirlerine olan oranlarını gözlemlemek amacıyla oluşturulan Big Mac Endeksi, uluslararası ekonominin en eski temellerinden birine dayanıyor: Satın Alma Gücü Paritesi. Bu teoride 1 doların her ülkede aynı satın alma gücüne sahip olduğu varsayılıyor. Teorinin savunucuları, uzun dönemde her ülkede para birimlerinin alışveriş sepetlerine aynı miktarda mal dolduracak şekilde dengelenmesini bekliyorlar.
Personel eğitimi

McDonald's sistemindeki en önemli unsurlardan biri eğitimdir. McDonald's çalışanları ve işletmecileri, sistemi en mükemmel şekilde öğrenmek üzere yoğun bir eğitim programından geçerler. Her McDonald's işletmecisi, restoranı faaliyete geçmeden önce 8-12 aylık bir eğitim alır. Bu eğitimin son aşaması ise Chicago'daki Hamburger Üniversitesi'dir.
Hamburger Üniversitesi, McDonald's'ın tüm dünyadaki işletmeci ve üst düzey çalışanlarının, McDonald's ürünleri konusunda uzmanlık eğitimi aldıkları bir eğitim merkezidir. Her yıl ortalama 3000 kişinin "İleri Derecede Operasyon" kursuna katıldığı Hamburger Üniversitesi, 1961 yılında Elk Grove-Illinois'ta kurulmuştur. İlk yıllarında tek bir laboratuvarda 10 kişiye eğitim verebilen Hamburger Üniversitesi, yıldan yıla geliştirilmiştir. 1968 yılında daha modern bir binaya taşınan merkez için, ilerleyen yıllarda yeni ve büyük bir kampüs inşa edilmiştir.
Hamburger Üniversitesi, 1983 yılından bu yana, Oak Brook-Illinois'ta kurulan bu kampüste eğitim vermektedir. İçinde amfitiyatro şeklinde tasarlanmış sekiz sınıf, sekiz seminer salonu, bir kütüphane, dört tam teçhizatlı laboratuvar, iki yapay gölün yer aldığı, ağaçlar içinde, 12.000 metrekarelik bir alanda kurulu bu kampüste, McDonald's işletmeciliği tüm yönleriyle ele alınır. Üniversitede interaktif test yönteminden simültane çeviriye kadar, modern eğitim teknolojisinin tüm olanaklarından yararlanılır. Hamburger Üniversitesi'nde eğitim veren 20 profesör, restoran yönetiminin değişik kademelerinde hizmet vermiş kişilerdir. Üniversitede ayrıca, genel merkez kadrosundan da eğitmen olarak yararlanılır.
McDonald's'ın 1968-2003 yılları arasındaki logosu.
McDonalds Golden Arches, USA
McDonalds Kosher in Buenos Aires, Arjantin
Big Mac Combo
McDonald's Plaza
Independiente FBC

Independiente FBC, Paraguay'ın en üst düzey futbol ligi olan Primera División'da yer alan bir futbol kulübü.
Güncel kadro

Not: Uyruk bilgisi futbolcuların FIFA uygunluk kurallarınca oynayabileceği millî takımı gösterir. FIFA kuralları haricinde başkaca uyruğa da sahip olabilirler.
Lütfi Suyolcu

Kuşadası Belediyesi eski başkanı Mustafa Lütfi Suyolcu
Mustafa Lütfi Suyolcu, (d: 4 Ocak 1946, Süller, Denizli - ö: 16 Mayıs 1995, Kuşadası, Aydın), Kuşadası Belediyesi eski Başkanı.
CHP adayı olarak girdiği 1977 yerel seçimlerinde ilk kez Kuşadası Belediye Başkanı seçilen Lütfi Suyolcu, 12 Eylül 1980 askeri darbesinde görevden alınmış, bu tarihten sonra Halkçı Parti ve SODEP'de siyaset yapmış ve 1984 yerel seçimlerinde Kuşadası Belediye Başkanlığı için "bağımsız aday" olmuştur. Bu seçimleri SODEP adayı Engin Berberoğlu'na karşı 75 oy farkıyla yitiren Suyolcu, 1989 yılında DYP adayı olarak girdiği Yerel Yönetim Seçimleri'nde 12.205 oydan 4.581'ini (%38,67) alarak yeniden Kuşadası Belediye Başkanı seçilmiştir.
16 Mayıs 1995 tarihinde, Fırat Erdoğan  tarafından gerçekleştirilen suikastte evinin önünde öldürüldü.
Aydın 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen dava neticesinde Fırat Erdoğan müebbet hapse, azmettirici oldukları iddiasıyla yargılanan çete lideri Kürşat Yılmaz ve yardımcısı Yavuz Kaşıkçı da 16'şar sene hapse mahkûm oldu. Diğer sanıklardan Şerafettin Kurt cezaevinde öldürülmüştü. Temyiz sürecinde Yargıtay mahkemenin verdiği 16 yıl hapis cezasını az bularak arttırılmasını istedi. Aydın 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde tekrar görülen davada mahkeme başkanı Turgut Yıldırım, Kürşat Yılmaz'a müebbet, Yavuz Kaşıkçı'ya idam cezası verildiğini açıkladı. Heyet, daha sonra Kaşıkçı'nın mahkemedeki iyi halini göz önüne alarak cezayı müebbet hapse çevirdi.
Tiyatro ve sinema oyuncusu Çiğdem Suyolcu'nun babasıdır.
Sinema

- Gitme Baba (2013)20 Kasım 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Âdet döngüsü

Âdet döngüsü diyagramı
Âdet döngüsü, kadın üreme sisteminde (özellikle rahim ve yumurtalıklar) oluşan, hamileliği mümkün kılan düzenli doğal değişimdir. Döngü oosit üretiminde ve rahmin hamilelik için hazırlanmasında gereklidir. Kadınların %80 kadarı âdetten 1-2 hafta önce bazı semptomlar yaşadığını bildirmiştir. Bu yaygın semptomlar arasında akne, memelerde hassasiyet, şişkinlik, yorgunluk hissi, sinirlilik ve ruh hâli değişiklikleri yer almaktadır. Bu semptomlar, gündelik hayatı etkiler ve bu nedenden ötürü bu durum, kadınların %20 ila 30'unda premenstrüel sendrom olarak nitelendirilir. %3 ila 8 oranında şiddetli geçer.
İlk regl, genellikle on iki ila on beş yaş arasında başlar, bu da zaman zaman menarş olarak bilinir. Bazen sekiz yaşında da başlayabilir ve bu başlangıç normal olabilir. İlk reglin ortalama yaşı, genellikle gelişmekte olan ülkelerde geç iken gelişmiş ülkelerde erkendir. Bir reglin ilk günü ile sonraki reglin ilk günü arasındaki tipik süre, genç kadınlarda 21 ila 45 gün iken yetişkinlerde 21 ila 35 gündür (ortalama 28 gün). Âdet, genellikle 45 ila 55 yaş arasında meydana gelen menopozdan sonra meydana gelmez. Kanama genellikle 2 ila 7 gün sürmektedir.
Âdet döngüsü, hormonal değişiklikler tarafından yönetilir. Bu değişiklikler hamileliği önlemek için hormonal doğum kontrolü kullanılarak değiştirilebilir. Her döngü, yumurtalıktaki (yumurtalık döngüsü) veya uterustaki (uterus döngüsü) olaylara dayanarak üç faza ayrılabilir. Yumurtalık döngüsü, foliküler faz, ovülasyon ve luteal fazdan oluşurken, uterus döngüsü âdet, proliferatif faz ve salgı fazına ayrılır.
Yumurtalıktaki foliküller, hormonların karmaşık bir etkileşiminin etkisi altında gelişmeye başlar ve birkaç gün sonra biri veya bazen ikisi baskın hâle gelir (baskın olmayan foliküller küçülür ve ölür). Luteinizan hormon (LH) dalgalanmalarından 24-36 saat sonra yaklaşık olarak döngü ortasında baskın folikül, ovülasyon denilen bir olayda, bir ovosit salgılar. Ovülasyondan sonra yumurtalıktaki baskın folikül kalıntıları bir korpus luteum haline gelirken yumurtalık, döllenmeden sadece 24 saat veya daha az yaşar. Bu vücut, büyük miktarlarda progesteron üretme işlevine sahiptir. Progesteronun etkisi altında rahim astarı, hamilelik meydana getirmek için bir embriyonun potansiyel implantasyonuna hazırlanmak üzere değişir. İmplantasyon yaklaşık iki hafta içinde gerçekleşmezse korpus luteum hem progesteron hem de östrojen seviyelerinde keskin bir düşüşe neden olacaktır. Hormon düşüşü, uterusun âdet denilen bir süreçte astarını dökmesine neden olur. Âdet de yakından ilgili primatlarda (insansılar ve maymunlar) ortaya çıkar.
Başlangıç ve sıklık

Ortalama menarş yaşı 12-15'tir. Bazen yaş, sekize kadar inebilir ve bu durum, normal olabilir. Bu ilk regl, genellikle gelişmekte olan ülkelerde gelişmiş ülkelere göre daha geç başlayabilir. Ortalama menarş yaşı ABD'de yaklaşık 12,5; Kanada'da 12,7; Birleşik Krallık'ta 12,9 ve İzlanda'da 13,1'dir. Genetik, beslenme ve genel sağlık gibi faktörler zamanlamayı etkileyebilir.
Bir kadının üreme döneminin sonunda âdet döngüsünün durması, menopoz olarak adlandırılır. Kadınlarda menopozun ortalama yaşı 52'dir ve 45 ile 55 arasında herhangi bir yaş aralığı yaygındır. Sanayileşmiş ülkelerde 45 yaş öncesi menopoz erken sayılır. Menarş yaşı gibi, menopoz yaşı da büyük ölçüde kültürel ve biyolojik faktörlerin bir sonucudur; bununla birlikte, hastalıklar, bazı ameliyatlar veya tıbbi tedaviler, menopozun, diğerlerinden daha erken gerçekleşmesine neden olabilir.
Bir kadının âdet döngüsünün uzunluğu, biraz daha kısa ve biraz daha uzun şeklinde tipik olarak biraz değişir. En uzun ve en kısa döngüleri arasında sekiz günden daha az bir süre farklılık yaşayan bir kadının düzenli âdet döngüsüne sahip olduğu kabul edilir. Bir kadının dört günden uzun süren döngü uzunluğu değişimleri yaşaması alışılmadık bir durumdur. Sekiz ila 20 gün arasındaki uzunluk değişimi, orta düzensiz döngü olarak kabul edilir. Bir kadının en kısa ve en uzun döngü uzunluğu arasındaki 21 gün veya daha uzun bir süre değişimi, çok düzensiz kabul edilir.
Ortalama âdet döngüsü 28 gün sürer. Âdet döngüsü sürelerinin değişkenliği 25 yaşın altındaki kadınlar için en yüksek ve en düşüktür ve en düzenli dönem 25 ila 39 yaş aralığıdır. Daha sonra bu değişkenlik, 40-44 yaş arası kadınlar için biraz artar.