stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kemal Kalkan

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Doğum tarihi:  1 Ocak 1940 (85 yaşında)
Doğum yeri:  Türkiye
Mevkii:  Forvet
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1961-1963 |  İstanbulspor |  25 |  (2) |
| 1962-1963 |  Karagümrük |  11 |  (1) |
| 1966-1967 |  Zonguldakspor |  6 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Kemal Kalkan (d. 1 Ocak 1940, Türkiye), Türk eski futbolcudur. Forvet pozisyonunda oynamıştır.
Futbol kariyerine İstanbulspor'da başladı. 1961-1963 yılları arasında takımın formasını giydi ve 25 maçta 2 gol kaydetti. 1962-1963 sezonunda Karagümrük'e transfer oldu ve burada 11 maçta 1 gol attı. 1966-1967 sezonunda Zonguldakspor'da oynadı ve takımın formasını 6 maçta giydi.
Agua de Sevilla

| --- | --- |
Tip: Mixed drink
Ağırlıklı alkol:  Whisky  şarap  Triple sec
Servis: On the rocks; poured over ice
Standart garnitür:  Nane yaprağı  Krem şanti  Tarçın
Standart bardak:  Champagne coupe
Genellikle içindekiler:  1 litre Ananas suyu 1  şişe,0.75 litre Cava 1 bardak Viski 1 su bardağı hindistan cevizi
Hazırlama: Ananası ve suyunu  bir viski ile  karıştırıcıya koyun, sonra cava ve  buz ekleyin ve granita gibi görünene kadar her şeyi iyice karıştırın, son olarak krem şanti ve tarçın tozu ile süsleyin.
Agua de Sevilla, daha çok İspanya'nın Sevilla bölgesinde tüketilen bir kokteyldir. "Hafif ve lezzetli tipik bir içecek" olarak kabul edilir ve Sevilla'daki birçok gece kulübünde bulunabilir.
Hazırlanması

Agua de Sevilla'nın hazırlanışı oldukça çeşitlilik gösterir, ancak oldukça tipik bir tarif şudur:
ananas suyu veya şurubu
Cava (İspanyol şarabı)
Bir miktar viski
Bir miktar Cointreau (triplesec)
buz
İsteğe bağlı:
Yoğun krema
Bazı tarifler ekstra bir miktar rom gerektirir ve diğerleri cointreau yerine konyak kullanır. Bazıları ayrıca rendelenmiş buz da ister.
Tariflerde buzu kırıp incecik doğrayıp, hierba buena  (aromatik bitki) yaprağıyla şampanya kadehlerinde servis etmeniz gerektiği belirtiliyor.
Rıza Soylu

| Rıza Soylu |
| --- | --- |
Arka Sokaklar karakteri

İlk görünüm: Arka Sokaklar 1. Bölüm
Yaratan: Ahmet Yurdakul   Ozan Yurdakul
Canlandıran: Zafer Ergin
Bilgileri
Takma ad(lar)ı: Rıza Baba   Baba
Cinsiyet: Erkek
Meslek: Polis
Unvan: Başkomiser (eskiden)   Emniyet Amiri (eskiden)   4. Sınıf Emniyet Müdürü
Evlilik(ler): Ayla Soylu (e. 1981)
Önemli ilişkileri: Hüsnü Çoban   Mesut Güneri   Selin Demirci   Hakan Çınar   Aylin Aydın   Zeki Çevik   Fikri Yeniceli   Candan Ceylanlı   Melih   İzzet   Merve   Edanur   Osman Arslan (öldü)   Elif Doğan (öldü)   Sinan Bahadır (gitti)   Vedat (emekli, gitti)   Zeynep Akyüz (öldü)   Serdar Taşpınar (hapiste)   Melek Serter (gitti)   Muazzez Kaplan (gitti)   Leyla Candaş (gitti)   Yasemin Güçlü (gitti)   Onur Yalçın (gitti)   Ece Dündar (gitti)   Deniz Gençoğlu (gitti)   Murat Ateş (gitti)   Yavuz Ateş (gitti)   Mehmet Aydın (öldü)   Veysel Şahin (öldü)   Müjde Ocak (öldü)   Oktay Ocak (gitti)   Faruk Sezgin (gitti)   Kazım Kılıç (öldü)   Eda Bilir (gitti)   Volkan Acar (öldü)   Hande Yiğit (gitti)   Beyza (gitti)   Reşat (gitti)   Bahar Ayan (gitti)   Cemal Şahin (gitti)   Ezgi Vural (gitti)   Aslı Atalay (gitti)   Seda (gitti)   Yavuz Aslan (gitti)   Ayşe Arıcan (gitti)   Nurcan Gök (gitti)   Kadri Keser (gitti)   Alper Gündüz (öldü)   Sinem Özdemir (öldü)   Birce Yaman (gitti)   Mehmet Bozok (gitti)   Seval Aslan (gitti)   Kadir Korkmaz (gitti)   Emre Gürbüz (gitti)   Arda Atik (gitti)   Engin Balkan (gitti)   Arif Sağlam (emekli, gitti)   Cansu Toprak (gitti)   Arzu (gitti)
Çocuklar: Pınar Soylu (gitti)
Akrabaları: Yağız (damadı, gitti)   Ali Akdoğan (eski damadı, öldü)   Caner Tolunay (eski damadı, hapiste)   Rıza Efe Akdoğan (torunu, gitti)   Zeyno Akdoğan (torunu, gitti)
Ulus: Türk
Rıza Soylu veya Rıza Baba, 31 Temmuz 2006'da Kanal D'de yayınlanmaya başlayan Arka Sokaklar dizisindeki kurgusal bir karakterdir. Karakteri Zafer Ergin canlandırmaktadır.
Düşmanları > İlhan Kansu

Mafya babasıdır. Rıza Baba'ya tuzak kurup kaçırmıştır ama ekip Rıza Baba'yı bir çatışmada kurtarır. 446. bölümde öldüğü sanılsa da bir plan ile ölmediği öğrenilmiştir. Ekiple çok uğraşmış lakin ekibi dağıtamamıştır. Helikopter ile kaçacakken yakalanıp cezaevine gönderilir.
Düşmanları > Kerim Bafralı

Rıza Baba'nın eski düşmanıdır. Yıllar önce Rıza Baba Kerim'i hapse atmıştır. Kerim hapisten çıkıp Pınar'ı kaçırır. Ekip Pınar'ı kurtardıktan sonra yurt dışına kaçtığı öğrenilmiştir.
Düşmanları > Rıfat Hızaloğlu

Ekibin başına bela olan zengin bir mafyadır ve kızı öldüğü için tüm ekibe teker teker tuzaklar kurmuştur. Ekip, Rıza Baba'yı bulmak için evine baskın düzenlemiş ve yakalamıştır. Hapistedir.
Düşmanları > Nevzat Aladağ

"Kunduracı Nevzat" ya da "Kabadayı Nevzat" olarak bilinir. Musa ifadesinde Veli'nin onun yanında saklanabileceğini söylemiştir. Rıza Baba'da onun yerine gelip Veli'nin onda olup olmadığını sormuştur. Nevzat ise Veli'yi Rıza'ya bulup vermek istemiştir. Veli'nin bulunduğu eve gidip ona kızmıştır. Bir gün adamıyla Veli'nin evine onu almak için gittiğinde Erkan ve adamlarıyla karşılaşır. Erkan'ın yanındaki bir adamı vurur ve oda bunun sonucunda yanındaki adamıyla başka bir adam tarafından vurulup yaralanırlar. Veli ise Erkan ve adamları tarafından götürülür. Fakat ölmez. Ali onu yaralayanın Veli olduğunu sanmış fakat sonra Nevzat, Rıza'ya hastanede her şeyi anlatmıştır.
Düşmanları > Timur Altıntaş

Ekibin başına bela olan birisidir. Özellikle kafayı Rıza Baba'ya takmıştır. Her türlü kötülüğü yapar. Bölümün birinde kız kardeşinin vurulmasının sorumlusunu Rıza Baba olarak bilir, bunun için intikam yemini etmiştir. 379. bölümde Ali ve Pınar'ın oğlu Efe'yi kaçırır. 387.  bölümde Rıza Baba ile karşılıklı çatışmaya girmiştir ve Rıza Baba tarafından vurulmuştur. Rıza Baba'yı araba ile ezecekken kaza yaparak hayatını kaybeder.
Düşmanları > Civan Yıldız

Ekibin düşmanı olan bir teröristtir. Onu şehre sokup güçlendiren Servan Kekilli'dir. Ümit Amir'e ve arkadaşına, adamları ile saldırmış ama son anda Cemal yetişir. Asım diye birinin karnına bomba koyup hastanede patlatır ve o anda dışarıda telefon ile konuşan Rıza Baba'yı kaçırır Civan, Rıza Baba karşılığında ekipten hapiste olan kız kardeşi Nuran'ı ister. Ama ekip Nuran'ı vermeyince ve tuzağa düşürmeye çalışınca ekibe türlü türlü tuzaklar kurup bayağı peşinden koşturur. Ekip Civan ile anlaşıp Civan ile bir yerde buluşur. Ekip Nuran'ı verir ve Civan, Rıza Baba'yı verir. Civan oradan uzaklaşırken Engin, Civan'ı arar ve her şeyi söyler. Engin, Nuran'a bomba koymuş yalanı söyler ve Civan Nuran'ı öldürmek ister. Civan Nuran'a silah doğrultur ama boğuşma sırasında kendisi Nuran tarafından vurularak öldürülür.
Düşmanları > İlyas Tolunay

Caner'in dayısıdır. Oğlu Hasan'ın ölümünün sorumlusu olarak gördüğü Rıza Baba'dan intikam almak için uzun bir süre sonra, 20 yıl sonra geri dönmüştür. Aslında oğlunu hiç sevmemiş ve onun hayatını mahvetmiştir. Oğlunun değerini ölünce anlamıştır. Yaptığı yalanlar ortaya çıkınca kafasına sıkarak intihar etmiştir.
Düşmanları > Sadullah Çetin

Kötü işlerle uğraşan, uyuşturucu, kaçakçılık gibi birçok suçun kendisine bağlandığı bir çetenin patronudur. 2023'ün başında ekibin radarına girmiştir. Eleni adında Yunan karısı, Luna adında bir kızı vardır. Eli kolu uzundur ve emniyette adamları vardır. Ünal Amir'i parayla adamı yapmıştır. Rıza Baba ve ekibinin (Mart 2023'te) kendisinin laboratuvarına karşı yaptığı operasyon sırasında 3 genci öldürtüp suçu ekibe atılmasını sağlamış ve ekibin soruşturma geçirip dağılmasını sağlamıştır. Kadir'i rehin alıp karşılığında Bedri'yi ister ancak alamamıştır. 641. bölümde Bedri'yi kurtarmıştır. Savcı Ekin'i emniyette ekibi zorlaması için kullanmıştır. 644. bölümde yakalanan Bedri'yi yine kurtarmıştır. Thomas'ı, Goran'ı ve Başar'ı öldürmüştür. Yunanistan'a ailesini görmeye gitmiştir. Thomas'ın kardeşi John, peşine düşmüştür. Savcı Ekin'in ölüm emrini vermiştir. Türkiye'ye dönmek üzereyken John'un adamları tarafından saldırıya uğramış ve kızı Luna'yı kaybetmiştir. John ve adamlarını yakarak öldürmüştür. Rıza Baba'ya, torunu Efe'ye akciğer donöru olmayı kabul eden birini bulduğunu söyleyerek bunun karşılığında peşini bırakmasını ister. Rıza Baba kabul etmemiştir. Eleni'yi, onu sattığı için "seni seviyorum" deyip vurarak öldürmüştür. Terörist Miran Çakırlar ile işbirliği yapmıştır. Ekibin kullandığı araca bomba koydurur, bombayı patlatır ve Alper ve Sinem'i patlamayla öldürerek şehit etmiştir. Yakalanıp cezaevine girmiştir. Mahkemeye çıkacağı sırada Engin tarafından vurulup hastaneye kaldırılmıştır. Ekip onu hastaneden kaçırıp bir mekanda tedavi eder. Suikast girişimine uğrar ama ölmez. MİT kendisini alır ve cezaevine gönderilmiştir. Kendisi gitmeden önce USB video kaydı bıraktığı ortaya çıkmıştır. Videoda kendisinin düşmanı olan ve ekiple uğraşan Mete Parsoğlu'nu ve Ünal'ı ifşa etmiştir. Sadullah belası da böylece bitmiştir.
Düşmanları > Azmi Boyatlı

Bir diplomat olan bu adam aslında silah tüccarı ve örgüte yardım eden diplomatik dokunulmazlığı olan bir adamdır. Kurmuş olduğu planları uygulamak için harekete geçeceği sırada ekip tarafından planları alt-üst edilmiştir. Bu olaydan dolayı ekibe gıcık olmuş ve ekiptekilerden Rıza Amir ile uğraştıktan sonra Mesut'u ise cezaevine attırmıştır. Ancak daha sonra Mesut'un suçsuz olduğu anlaşılınca Mesut, MİT yetkilileri tarafından cezaevinden kaçırılmıştır. Buna çok sinir olsa da daha sonra bu işi çözmek için uğraşmış ancak başarılı olamamıştır. Hüsnü'yü yaralayan Maruf'u cezaevinden kaçırıp bir olay için kullanmak istese de Maruf'un ekip tarafından öldürülmesinden sonra yine istediğini yapamamış, daha çok sinir olmuş, daha çok eylemler yapmayı planlamış ve hastaneye bombalı saldırı düzenlemiştir. Ekibi aylarca peşinde koşturmuş, 409. bölümde Mesut tarafından vurularak öldürülmüştür.
Düşmanları > Yüksel Yörük

Darbecidir. Rıza Baba'nın ailesine zarar verdiğini sandığı için adamları ile Rıza Baba'nın evini tarar ve ekibi uzun süre peşinden kovalatır. 413. bölümde Ali'yi rehin almış sonrasında yaptıklarından pişman olup kendi kafasına sıkmıştır.
Düşmanları > Servet Karaca (Amca)

Hakan'ın düşmanı olan Zafer'in patronudur. “Servet Amca” olarak bilinen zengin bir mafya babasıdır. Ali'yi iftirayla içeri attırmıştır. Ekiple plan yapan Rıza Baba kendisinin paralarını yakmıştır. Limandan yurtdışına kaçmak isterken Rıza Baba tarafından vurularak öldürülür.
Düşmanları > Altan Dalmaz

İsmail'in kuzeni olan mafya babasıdır. Kuzeni İsmail'in ölümüne öfkelenip Mesut'un ölüsünü getirene 1 Milyon Dolar koyar. Ödül avcıları ve Mesut karşı karşıya kalır. Eski polis olan Halis Turhan onun yanında çalışır. Zeyno'yu kaçırdıktan sonra Rıza Baba'nın radarına girer. Rıza Baba'ya tuzak kurup onu tutuklatır. O yakalandıktan sonra Halis'te yakalanır. Hakim karşısına çıkarıldıktan sonra Rıza Baba'nın suçsuz olduğu anlaşılır ve Altan Dalmaz cezaevine gönderilir.
Detaylı bilgi için Arka Sokaklar karakterleri listesi maddesine göz atabilirsiniz.
Goranice

Bu madde İranî bir dil hakkındadır.Aynı addaki Slav lehçesi için Goranca sayfasına bakınız.
| Goranice |
| --- | --- |
كوردی Goranî

Ana dili olanlar: İran, Irak ve Avrupa'daki Kürt Diasporası tarafından
Konuşan sayısı: 300,000 (2014)  (tarih gerekli)
Dil ailesi: Hint-Avrupa dil ailesi  Hint-İran dilleriİran dilleriBatı İran dilleriKuzeybatı koluZaza-Gorani dilleriGoranice
Dil kodları
ISO 639-3: hac
Goranice, bir Kuzeybatı İran dilidir. İran dillerinin kuzeybatı grubundan olup Zaza-Gorani Dilleri alt grubunda yer alır. Goran, Kuzey Batı İran dil kolundan bir İran dilidir. Gorani dili, Kürtleşme ve Kürtçe konuşma ve Kürt olarak sınıflandırılma ve Kürtçe olarak sınıflandırılma nedeniyle yok olma, yok olma ve nesli tükenme tehlikesi altında olan tamamen Kürt olmayan bir dildir. Kürtçe olarak tanınır. Öyledir.
Tarih

İran - Irak sınırındaki Hawraman Dağlarında konuşulan bu dil, oldukça zengin bir geçmişe sahiptir. Şu an itibarıyla, çoğu Yarsani olmak üzere yaklaşık 300.000 kişi bu dili konuşmaktadır.
Paris Üniversitesi Doğu Dilleri ve Uygarlıkları Ulusal Enstitüsü (Institut national des langues et civilisations orientales de l'Université de Paris) akademisyenlerinden dil bilimci Prof. Dr. Joyce Blau: "Muhtemelen Gorani ve Zazaca dillerinin mazisi Kürtçe'den daha eskidir. Kürtler; Zazalar ve Goranlar'ın çoğunu asimile ettiler fakat hepsini edemediler. Bugün Gorani'nin fazlasıyla Sorani'nin etkisinde olduğunu biliyoruz ve Goranların çoğu Sorani konuşuyor. Gorani; İran‘ın Güney kesiminde, Kermanşah‘in kuzeyinde konuşuluyor."
Goranice, dil bilimsel açıdan Kürtçe lehçesi olmayıp başlı başına dil olarak sınıflandırılmasına rağmen bazı dil bilimciler tarafından Kürt lehçesi diye kabul edilir.Tamamen yanlış sınıflandırılmış, Goranî, İran dilinin Kuzeybatı İran koluna ait bir dildir. Gorani dili, ne yazık ki Kürtler tarafından yıllar ve yüzyıllar boyunca yok edilmiş ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan tamamen Kürtçe olmayan bir dildir. Kürtçe konuşan ve onları Kürt olarak sınıflandıran insanlar, onun yok olmasına ve yok olmasına neden olmuştur. Bu dil artık, bu dil bugün kesinlikle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan bir dil haline gelmiştir. Goralı nüfusun büyük bir kısmı Kürt olarak tanımlanıp, Kürtlüğe döndürülmüş, bu da Goralı nüfusunun dramatik bir şekilde azalmasına ve yok olmasına yol açmıştır.
Lehçeler

Gorani lehceleri arasında şüphesiz en önemlisi kendi içinde iki kola ayrılan Hewramî'dir. Hewramî, diğer Gorani lehçelerinde çokça farklı olup sunni Kürt Spiritüalizminde önemli bir yere sahiptir. Goraninin diğer lehçeleri şunlardır:
Hewramanî Textî: Hewramanın Irak'ta kalan kısmında konuşulur.
Hewramanî Lûhonî: Hewraman bölgesinin İran tarafında konuşulur.
Şebeki: Şabaklarca Musul yakınlarında konuşulur.
Bacelanî: Xanekin ve Musul'da kalan büyük Bacelan boyunun konuştuğu lehçedir.
Sarlî: Musul'un kuzeyinde 15 köyde, kakai kürtlerinin kullandığı şivedir.
Kendulayî (asıl Gorani): Yarsanların kutsal dili olarak bilinen, Goran aşiretinin konuştuğu lehçedir.
Şexanî: Eskiden Halepçe yöresinde konuşulan lehçedir. İran-Irak Savaşında İran askerleri desteğinde ayaklanan ve Irak yönetimine ABD tarafından verilen zehirli gaz silahlarının gerek İran ve gerekse Irak tarafından kullanımının yaşandığı Halepçe olaylarından sonra bu yöredeki Goranlar Hewraman dağlarına sığınmışlardır.
Wikimedia Incubator
COVID-19 pandemisi
Epidemiyoloji

Ülke ve bölgelere göre dağılımı için Ülke ve bölgelere göre COVID-19 pandemisi sayfasına bakınız.
COVID-19'un temel çoğalma sayısına yönelik çeşitli tahminler hesaplanmıştır. Bu tahminler 2,13 ile 5,7 arasında yer almakta olup, salgının kendiliğinden ortadan kalkabileceği durumu ifade eden 1 sayısının çok üzerindedir. 22 Ocak 2020 tarihine dek kesin laboratuvar teşhisi konulabilen ilk 425 hastanın Vuhan'daki araştırmacılar tarafından yapılan analizi, virüsün ilk defa insandan insana bulaşmasının Aralık ayının ortalarında gerçekleştiğini tahmin etti. İlk günlerinde enfeksiyona yakalanan hasta sayısının her 7,4 günde bir ikiye katlandığı da tahminler arasında yer aldı. Hastaların medyan yaşı 59 ve ortalama kuluçka süresi 5,2 gün idi.
Epidemiyoloji > Grafik ve diyagramlar

Milyon kişi başına onaylı vaka sayısı
Milyon kişi başına onaylı ölüm sayısı
Dünya genelinde ve en çok etkilenen 5 ülkede günlük yeni vaka sayılarının logaritmik grafiği
Dünya genelinde ve en çok etkilenen 5 ülkede günlük ölüm sayılarının logaritmik grafiği
En çok etkilenen 10 ülkenin toplam kümülatif vaka sayılarını ilk vaka tarihinden itibaren gösteren yarı logaritmik grafik
Bazı seçilmiş ülkelerde 100,000 kişi başına ölüm sayıları
Bazı seçilmiş ülkelerde 100,000 kişi başına vaka sayıları
Özellikler > Bulaşma

Virüs insandan insana, havada veya yüzeylerde bulunan virüs içeren damlacıkların nefes yoluyla vücuda girmesiyle bulaşmaktadır. Hastalığın herhangi bir belirti göstermeden de insandan insana bulaşabileceğine dair bulgular mevcuttur, örneğin Almanya'daki ilk bulaşma olayı bu şekilde gerçekleşmiştir. Bunun gibi belirti göstermeden bulaşma vakalarının salgının yayılmasında ne kadar rol oynadığı bilinmemektedir; eğer oynadığı rol büyükse bu salgının kontrol edilmesini zorlaştıracaktır. Bulaştırıcı taşıyıcı kişi bulunduğu ortamda nefes alıp vermesi, konuşması, hapşırması, öksürmesi ile ortama virüsleri dağıtır, o ortamda bulaştırıcı kişi gitse bile virüsler ortam şartlarına göre bir süre daha hayatta kalabilir, ortam havalandırılmıyorsa virionla ortamda bulunmaya devam eder ve bu süre içerisinde başka birisi geldiği zaman gelen kişi virüsle enfekte olabilir.
Özellikler > Molekül yapıları

Koronavirüsler, tek iplikçikli pozitif polariteli RNA içeren genoma sahiptirler. Virüslerin bir algıları olup olmadığı günümüzde bilinmediğinden, canlı veya cansız olarak ayırılamamaktadırlar. Bu yüzden sınıfları partikül türü olarak adlandırılırlar. Metabolizmaları yoktur, hücre dışında kristalleşip cansız olarak hayat sürerler, uygun hücreye ulaşırlarsa hücre içine genomlarını bırakarak, hücreye kopyalarını ürettirirler, hücre patlar, yeni üretilen virüsler diğer hücrelere doğru harekete geçer (Bu seyir virüsün türüne göre değişiklik göstermektedir). 1 adet Covid-19 100 nm çapındadır, çapında 1500 civarı atom bulunur, toplam 200 milyon civarı atom içerir. Virüsler bakterilerden küçüktürler ve az sayıda atomdan oluşurlar. Bir hapşırıkta ufak bir damlacık içinde trilyonlarca virüs bulunabilmektedir.
Özellikler > Virüsün yüzeylerde bulunma süresi

Bilimsel araştırma kurumları tarafından açıklanan makalelere göre süre bilgileri güncellenmektedir. Aşağıdaki farklı yüzeylerde farklı saatler ve günler süresince bulunabildikleri ve bu sürelerden sonra hastalık yapma özelliklerinin yok olduğu gözlemlenmiştir.
Virüs bulaşmış yüzeylere temas hâlinde (nemli ya da ıslak olarak dokunulduğu zaman) virüsler ele geçer.
Virüslü yüzeyi ya da elleri sabun su ile bol köpüklü 20 saniye ovaladıktan sonra yıkayınca, yıkanan yüzeydeki zarflı virüslerin zarf yapıları tahrip olmaktadır. Zarflı virüslerin dış tabakasında lipid birimler bulunduğundan, sabun su ile ovalanınca bu yağlar parçalara ayrılmakta ve virüsün hastalık yapıcı etkisi ortadan kalkmaktadır.
Aşağıdaki ürünler virüsü yok eder:
Sabun su ile bol köpüklü 20 saniye ovalayıp silmek,
%0,5 hidrojen peroksit ağartıcı ürünü ile silmek,
%0.1 sodyum hipoklorit içeren çamaşır suyunu, suya 1/100 az miktarda katarak yüzeyleri silmek,
En az %60 alkol içeren kolonya ya da dezenfekte ürünleri ile silmek.
Yapılan çeşitli araştırmalarda ortam şartlarına göre değişebilmekle beraber
Havada 3 saat
Bakırda 4 saat
Kâğıt yüzeyde 24 saat
Karton yüzeyde 24 saat,
Metal yüzeylerde 2-5 gün
Çelik 3 gün
Plastik yüzeylerde 3 gün
Alüminyum 3 gün
Ahşapta 4 gün
Cam yüzeylerde 5 gün sonra dahi enfektif virüs partikülleri bulunduğu gözlemlenmiş; ancak, bu partiküllerin hastalık yapmasında başka faktörlerin de etkisi bulunduğundan, bu süreler sonunda ortamda kalan virüslerin enfeksiyon yapabilme güçleri bulunmaması muhtemeldir.
Özellikler > Belirtiler

Hastalık, 2-14 (27'ye kadar çıkabilir) gün süren bir kuluçka süresinden sonra birden başlayan yüksek ateş, öksürük ve nefes darlığı ile karakterlidir. Bazı hastalarda boğaz ağrısı ve burun akıntısı da görülmüştür. Hastalık genellikle orta-ağır bir klinik seyir göstermektedir. Hastalığın komplikasyonları ağır pnömoni, septik şok, akut respiratuvar distres sendromu (ARDS), çoklu organ yetmezliği ve ölüm olarak duyurulmuştur.
Özellikler > Mutasyonlar

•501.V2 Variant
Önleme > Kişisel önlemler

COVID-19'un şu anda hastalar üzerinde etkinliği tartışılsa da birden çok aşısı bulunmaktadır. Biontech, Sinovac, Sputnik, Johnson&Johnson, Oxford gibi aşılar dünyanın farklı bölgelerinde hızla kullanılmaktadır. "Grip benzeri" ateş, nefes alma güçlükleri, öksürük ve diğer semptomları vardır. Enfeksiyonu önlemek için WHO, "düzenli el yıkama, öksürme ve hapşırma sırasında ağız ve burnu örtme ve solunum yolu hastalığı belirtileri (öksürme ve hapşırma gibi) gösteren herhangi biriyle yakın temastan kaçınmayı öneriyor. Genel insan koronavirüsleri için spesifik bir tedavi olmamasına rağmen ABD, CDC'si, virüs bulaşmış bir kişinin düzenli grip ilaçları alarak, sıvı tüketerek ve dinlenerek semptomlarını hafifletebileceği konusunda genel öneriler sunmaktadır. Bazı ülkeler, özellikle anakara Çin'i ziyaret ettiyse, insanların grip benzeri semptomları doktorlarına bildirmelerini istemektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanan riskli bölgelere gidecek kişilerin kişisel olarak alabileceği önlemler:
Hasta insanlarla temastan kaçınılmalıdır (mümkün ise en az 2 metre uzakta bulunulmalı).
Hastaların yoğun olarak bulunması nedeniyle mümkün ise sağlık merkezlerine gidilmemeli, sağlık kuruluşuna gidilmesi gereken durumlarda diğer hastalarla temas en aza indirilmelidir.
Yaşlı ve altta yatan hastalığı olanlar riskli bölgeye yolculuklarını doktorlarına ve seyahat sağlığı personeline danışarak planlamalıdır.
Gıda güvenliği önerilerine dikkat edilmelidir (çiğ süt ve hayvansal ürünler tüketmemek, çiğ tüketilecek sebze ve meyveleri iyice yıkayarak tüketmek gibi).
Yabani ve evcil hayvanlar (canlı veya ölü) ile temastan kaçınılmalıdır.
El hijyenine dikkat edilmelidir. Eller en az 60 saniye boyunca sabun ve suyla yıkanmalı, sabun ve suyun olmadığı durumlarda alkol bazlı el dezenfektanı kullanılmalıdır.[kaynak belirtilmeli]
Önleme > Çin'de alınan önlemler

Ayrıca bakınız: 2020 Vuhan tecridi
22 Ocak 2020'de AFC, koronavirüs salgını dolayısıyla, daha önce Vuhan'da oynanması planlanan Kadınlar Olimpiyat Eleme Turnuvasının A Grubu maçlarını (Avustralya, Çin Halk Cumhuriyeti, Tayvan ve Tayland'dan ilgili kadroları içeren) Nanjing'e taşıyacağını açıkladı. Vuhan'ın içine ve dışına seyahatlerde etkili bir karantina, 23 Ocak 2020 saat 10'dan itibaren uygulanmaya başlandı. Vuhan'a ve Vuhan dışına uçuşlar ve trenler, halk otobüsleri, metro sistemi ve uzun mesafe otobüsleri bir sonraki duyuruya kadar askıya alındı. Çin'in Xinhua Haber Ajansı'na göre, bu girişim, virüsün Vuhan'dan yayılmasını durdurmak ve insanların sağlık ve güvenliğini sağlamak için bir çabadır. Büyük ölçekli toplantıların ve grup turlarının da askıya alınması direktifi verildi. Karantinadan sonra, artan gıda fiyatları ve hastaneye gidecek sağlık personeli için zorluk da dâhil olmak üzere çeşitli lojistik konular meydana geldi.
Bunun ardından, Hubei bölgesinde bulunan en az 15 şehirde daha ulaşım benzer şekilde kısıtlandırıldı. Pekin'deki Yasak Şehir, geleneksel tapınak fuarları ve diğer kutlama amaçları toplantılar dâhil olmak üzere birçok Yeni Yıl etkinlikleri bulaşma korkusuyla iptal edildi. Hong Kong ayrıca bulaşıcı hastalık yanıt düzeylerini en üst seviyeye çıkardı ve acil durum ilan etti, Şubat ortasına kadar okullarını kapattı ve Yeni Yıl kutlamalarını iptal etti.
Çin sadece virüsten etkilenen kişileri tedavi etmek için 10 gün içinde tamamlanması planlanan 1000 yataklı hastaneyi inşa etmeye başladı. Bu hastanede sadece Vuhan salgınından etkilenen kişilerin tedavi olması planlanıyor.
Çin Maliye Bakanlığı yaptığı açıklamada, 29 Ocak'tan itibaren yeni tip koronavirüs salgınıyla mücadele için 3,94 milyar dolar ek bütçe ayrıldığını bildirdi.
30 Ocak tarihinde Dünya Sağlık Örgütü, hastalığın diğer ülkelere ve Çin'in bütün eyaletlerine yayılması nedeniyle uluslararası acil durum ilan etti.