Beşşar Esad
Tartışmalar > Kimyasal saldırılar

Suriye ordusu, Suriye iç savaşında sistematik bir askeri strateji olarak kimyasal silah kullanmıştır ve çatışma boyunca sivil nüfusu hedef alan 300'den fazla kimyasal saldırı gerçekleştirildiği tahmin edilmektedir. GPPi araştırma enstitüsü tarafından yürütülen araştırmada 23 Aralık 2012 ile 18 Ocak 2019 tarihleri arasında Suriye'de kimyasal silahların kullanıldığı 336 doğrulanmış saldırı belgelenmiştir. Çalışma, doğrulanmış toplam kimyasal saldırıların %98'ini Esad rejimine atfetmiştir. Saldırıların neredeyse %90'ı Ağustos 2013'teki Guta kimyasal saldırısından sonra meydana gelmiştir.
OPCW-IIT tarafından Temmuz 2021'de yayınlanan bir başka araştırma raporunun bulguları, Esad güçlerine atfedilen 77 kimyasal silah saldırısından Suriye rejiminin en az 17 kez doğrulanmış kimyasal saldırı gerçekleştirdiği sonucuna varmıştır. Mart 2023 itibarıyla, bağımsız Birleşmiş Milletler soruşturma komisyonları Esad rejimine bağlı güçler tarafından en az dokuz kimyasal saldırı gerçekleştirildiğini teyit etmiştir.
En ölümcül kimyasal saldırı, Esad rejimine bağlı güçlerin 21 Ağustos 2013 günü erken saatlerde Doğu Guta'ya yönelik kuşatması sırasında sivil bölgelere sinir gazı fırlattığı Guta Katliamı olmuştur. Enfekte olmuş ve ölmekte olan binlerce kurban, köpürme, vücutta kasılmalar ve diğer nörotoksik semptomlar gibi belirtiler göstererek yakındaki hastanelere akın etmiştir. Saldırılarda aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 1.100-1.500 sivilin öldüğü tahmin edilmektedir. Saldırı uluslararası alanda kınandı ve Irak-İran savaşından bu yana en ölümcül kimyasal silah kullanımı olarak nitelendirildi. 21 Ağustos 2022 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti Guta Kimyasal saldırılarının dokuzuncu yıldönümünü şu ifadelerle kutladı: "Amerika Birleşik Devletleri, Guta saldırısının ve Esad rejiminin gerçekleştirdiğini değerlendirdiğimiz diğer birçok kimyasal saldırının kurbanlarını ve hayatta kalanları hatırlamakta ve onurlandırmaktadır. Herhangi bir yerde, herhangi bir kişi tarafından, herhangi bir koşul altında kimyasal silah kullanılmasını mümkün olan en güçlü şekilde kınıyoruz... Amerika Birleşik Devletleri Esad rejimine kimyasal silah programını tamamen beyan etmesi ve imha etmesi ve rejimin Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü'nün Beyan Değerlendirme Ekibine izin vermesi çağrısında bulunmaktadır."
Nisan 2017'de Han Şeyhun'da 80'den fazla kişinin ölümüne neden olan bir kimyasal saldırı gerçekleşti. Saldırı, ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD ordusuna Suriye'deki Şayrat hava üssüne 59 füze fırlatması emrini vermesine yol açtı. Birkaç ay sonra, BM ve uluslararası kimyasal silah denetçilerinin ortak raporu, saldırının Esad rejiminin işi olduğu sonucuna vardı.
Nisan 2018'de Duma'da meydana gelen kimyasal saldırı, ABD ve müttefiklerinin Esad'ı uluslararası yasaları ihlal etmekle suçlamasına ve Şam ve Humus'taki kimyasal silah tesislerine ortak füze saldırıları başlatmasına yol açtı. Hem Suriye hem de Rusya o dönemde Suriye hükûmetinin olaya karıştığını reddetti. OPCW-IIT tarafından 27 Ocak 2023 tarihinde yayınlanan üçüncü rapor, en az 43 sivilin ölümüne yol açan 2018 Duma kimyasal saldırısından Esad rejiminin sorumlu olduğu sonucuna varmıştır.