Avrupa tek pazarı
Dört Serbestlik > Hizmetler > Kuruluş

Gebhard v Consiglio dell'Ordine degli Avvocati e Procuratori di Milano davasında Adalet Divanı "yerleşik" olmanın "istikrarlı ve sürekli bir temelde" ekonomik hayata katılmak, "hizmet sunmak" ise daha çok "geçici olarak" faaliyette bulunmak anlamına geldiğine karar verildi. Bu, Milano'da avukatlık bürosu açmış ve kayıt yaptırmadığı için Milano Barosu tarafından kınanmış olan Stuttgart'lı bir avukatın, hizmet özgürlüğü yerine iş kurma özgürlüğü ihlali iddiasında bulunması gerektiği anlamına geliyordu. Bununla birlikte, iş yapabilmek için Milano'da kayıtlı olma gerekliliklerine, ayrımcı olmaması, "genel çıkarlar için zorunlu gereklilikler tarafından gerekçelendirilmesi" ve orantılı olarak uygulanması durumunda izin verilir.
Ekonomik faaliyette bulunan tüm kişi veya kuruluşlar, özellikle serbest meslek sahipleri veya şirketler gibi "teşebbüsler", haksız kısıtlamalar olmaksızın bir işletme kurma hakkına sahiptir. 
Adalet Divanı, hem bir üye devlet hükûmetinin hem de özel bir partinin iş kurma özgürlüğünü engelleyebileceğine karar vermiştir, bu nedenle 49. maddenin hem "dikey" hem de "yatay" doğrudan etkisi vardır.
Reyners v Belçika davasında Adalet Divanı, Belçika vatandaşlığına sahip olmadığı için bir avukatın Belçika barosuna kabul edilmemesinin haksız olduğuna karar verdi. TFEU'nun 49. maddesi, devletlerin "resmi yetki" kullandıklarında başkalarının iş kurma özgürlüğünü ihlal etmekten muaf olduklarını söyler ama bu yaptığı resmi bir avukatın işi değildi (mahkemenin aksine). Buna karşın, Komisyon İtalya'ya karşı davasında Adalet Divanı, İtalya'daki avukatların bir müvekkil ile bir anlaşma olmadıkça azami tarifelere uyma şartının bir kısıtlama olmadığına karar verdi. Adalet Divanı Büyük Dairesi, komisyonun bunun uygulayıcıların pazara girişini sınırlama amacı veya etkisi olduğunu kanıtlamadığına karar verdi. Bu nedenle gerekçelendirilmesi gereken ilk bakışta iş kurma özgürlüğünün ihlali söz konusu değildir.
Şirketlerle ilgili olarak, Adalet Divanı, R (Daily Mail and General Trust plc) v HM Treasury davasında, üye devletlerin TFEU'nun 49. maddesini ihlal etmeden bir şirketin iş merkezini taşımasını kısıtlayabileceğine karar verdi. Bu, Daily Mail gazetesinin ana şirketinin vergi faturalarını Birleşik Krallık'ta ödemeden önce ikametgâhını Hollanda'ya kaydırarak vergi kaçıramayacağı anlamına geliyordu. Şirket mevkilerine ilişkin kurallar henüz uyumlaştırılmadığından Birleşik Krallık'ın eylemini gerekçelendirmesine gerek yoktu. Aksine, Centros Ltd - Erhversus-og Selkabssyrelsen davasında Adalet Divanı, Danimarka'da faaliyet gösteren bir Birleşik Krallık limited şirketinin Danimarka'nın asgari sermaye kurallarına uymasının gerekemeyeceğine karar verdi.
Birleşik Krallık yasası, şirket kurmak için yalnızca 1 sterlin sermaye gerektirirken, Danimarka yasama organı, şirketlerin iflas etmesi durumunda alacaklıları korumak için şirketlerin yalnızca 200.000 Danimarka kronu (yaklaşık 27.000 €) olması durumunda kurulması gerektiği görüşünü benimsedi. Adalet Divanı, Danimarka'nın asgari sermaye yasasının Centros Ltd'nin iş kurma özgürlüğünü ihlal ettiğine ve gerekçelendirilemeyeceğine karar verdi çünkü Birleşik Krallık'taki bir şirket, burada kurulmadan da Danimarka'da kabul edilebilir şekilde hizmet verebilir ve alacaklı koruması amacına ulaşmanın daha az kısıtlayıcı yolları vardır. Bu yaklaşım, Delaware eyaletinin çoğu şirketi cezbettiği ve genellikle yönetim kurullarının en kötü sorumluluk standartlarına ve bunun sonucunda düşük kurumlar vergisine sahip olduğu iddia edilen ABD'de olduğu gibi muhtemelen AB'yi haksız düzenleyici rekabete ve standartlarda dibe doğru bir yarışa soktuğu için eleştirildi.
Benzer şekilde, Überseering BV - Nordic Construction GmbH davasında, Adalet Divanı, bir Alman mahkemesinin, Hollandalı bir inşaat şirketinin Almanya'da geçerli bir şekilde kurulmuş olmaması temelinde bir sözleşmeyi Almanya'da uygulama hakkını reddedemeyeceğine karar vermiştir. Yerleşme özgürlüğü üzerindeki kısıtlamalar, alacaklı koruması, işçinin işe katılma hakları veya vergi toplamadaki kamu çıkarı ile haklı gösterilebilse de kapasitenin inkârı çok ileri gitmişti: bu durum düpedüz iş kurma hakkının "tamamen inkarı"ydı. Ancak, Cartesio Oktató és Szolgáltató bt Adalet Divanı davasında, şirketlerin kanunla kuruldukları için, bunların prensipte bir tüzel kişiliğin dayatmak istediği herhangi bir kuruluş kuralına tabi olduklarını bir kez daha teyit etti. Bu, Macar makamlarının, bir şirketin merkezi yönetimini Macaristan'da faaliyet göstermeye ve şirketleşmeye devam ederken İtalya'ya kaydırmasını engelleyebileceği anlamına geliyordu. Böylece mahkeme, yabancı şirketler için kuruluş hakkı (kısıtlamaların haklı olması gereken durumlarda) ile devletin kendi topraklarında kurulmuş şirketler için koşulları belirleme hakkı arasında, nedeni tam olarak açık olmasa da bir ayrım yapmaktadır.