Sulama
Tarih

Arkeolojik araştırmalar, yağmura dayalı tarımda mahsulleri desteklemek için yeterli doğal yağış bulunmayan alanlarda sulama yapıldığına dair kanıtlar buldu. Teknolojinin bilinen en eski kullanımı, bugünkü İran'ın güneybatısındaki Huzistan'da MÖ altıncı bin yıla kadar uzanır.
Sulama İndus Vadisi Uygarlığı'nin alüvyal ovalarında suyun manipülasyon aracı olarak kullanılmıştı, uygulamasının MÖ 4500 civarında başlamış olduğu ve tarımsal yerleşimlerinin büyüklüğünü ve verimini büyük ölçüde arttırdığı tahmin edilmektedir. İndus Vadisi Uygarlığı, MÖ 3000 tarihine uzanan Girnar 'daki yapay rezervuarlar ve MÖ 2600'den kalan kanal sulama sistemi dahil olmak üzere karmaşık sulama ve su depolama sistemleri geliştirdi . Sulama amacıyla kullanılan geniş bir kanal ağıyla büyük ölçekli tarım uygulandı.
Mezopotamya ovasında çiftçiler M.Ö en az üçüncü binyıldan beri sulama kullandılar. Çok yıllık sulama geliştirdiler, tarlada oluşturdukları küçük kanallar matrisi ile büyüme mevsimi boyunca bitkileri düzenli olarak suladılar. Eski Mısırlılar, Nil'in taşmasınını kullanarak, bentlerle çevrili toprak alanlarını su altında bırakmak için “havza sulama” uyguladılar. Mühendisler su fazlasını akarsuya geri yönlendirene kadar, sel suyu, bereketli tortu çökene kadar kalırdı. Firavun III. Amenemhat'ün, on ikinci hanedanlık'ta, (yaklaşık MÖ 1800) Feyyum Vahası'nın doğal gölünü kurak mevsimlerde kullanılmak üzere fazla su depolamak için bir rezervuar olarak kullandığına ilişkin kanıtlar mevcut. Göl, her yıl Nil'in taşması ile genişlerdi.
Eski Nübyeliler, sakia denilen su çarkı benzeri bir alet kullanarak bir sulama şekli geliştirdiler. Sulama, Nübye'de MÖ üçüncü ve ikinci bin yıllar arasında bir tarihte başlamıştır. Şimdi Sudan'ın olduğu yerde Nil Nehri ve diğer nehirlerden akacak sel sularına bağlıydı.
Sahra altı Afrika'da sulama, MÖ birinci veya ikinci bin yıllarına kadar Nijer Bölgesi bölgesi kültürlerine ve medeniyetlerine ulaştı ve yağışlı sezon taşkınları ve su hasadına dayanıyordu.
Kolomb öncesi Amerika'da, Suriye, Hindistan ve Çin'in erken dönemlerinde, “teras sulama” ile ilgili kanıtlar ortaya çıkmaktadır. Peru'daki And Dağları'nın Zana Vadisi'nde, arkeologlar, radyoakbon ölçümüne göre MÖ 4. bin yılına, MÖ 3. bin yılına ve MS 9. yüzyılına ait üç sulama kanalı kalıntısı tespit etmişlerdir. Bu kanallar Yeni Dünya 'da sulamaya dair ilk kaydı teşkil eder. Dördüncü binyıl kanalının altında MÖ 5. binyıl'dan kalma olasılığı olan bir kanalın izleri bulundu.
Eski Persler (şimdiki İran), doğal yağışın yetersiz olduğu bölgelerde arpa büyütmek için MÖ 6. binyıl öncesine kadar sulama kullandı. Antik İran'da MÖ 800'lerde geliştirilen Kehrizler, günümüzde hala kullanılan en eski sulama yöntemleri arasındadır. Günümüzde Asya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da da bulunurlar. Sistem, yer altı suyuna erişim sağlamak üzere uçurumların ve dik tepelerin kenarlarına kazılan nazikçe eğimli tüneller ve dikey kuyulardan oluşan bir ağı içermektedir. Çemberin etrafı kilden yapılmış çanaklarla çevrili suyun akışından gücünü alan (ya da su kaynağının durgun olduğu yerden hayvanlar vasıtasıyla) bir çeşit su çarkı olan Noria ilk kez Kuzey Afrika'daki Roma yerleşimcileri arasında bu zamanlarda kullanılmaya başlanmıştır. MÖ 150 yılına kadar kadar çanaklar, suya girerken daha kolay bir dolum sağlamak için valflerle donatılmıştı.
Yaklaşık MÖ 300 yıllarında Kral Pandukabhaya dönemine dayanan ve takip eden bin yıl boyunca sürekli gelişmiş olan en eski Sri Lanka sulama sistemi, antik dünyanın en karmaşık sulama sistemlerinden biriydi. Yeraltı kanallarına ek olarak, Sinhalalar, su depolamak için tamamen yapay rezervuarlar yapan ilk insanlardır. 
[kaynak belirtilmeli] Bu rezervuarlar ve kanal sistemleri daha çok yetiştirmek için çok su gereken Çeltik tarlalarını sulamak için kullanılırdı. Bu sulama sistemlerinin çoğu, ileri ve hassas mühendislik nedeniyle Anuradhapura ve Polonnaruwa 'da bugüne kadar hala zarar görmemiş durumda varlığını korumaktadır. Kral Parakrama Bahu döneminde (MS 1153-1186), sistem kapsamlı bir şekilde restore edilmiş ve genişletilmiştir.