stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gülyüzü, Arpaçay
Tarihçe

Gülyüzü köyünün eski adı Pekraşeni'dir. Bu yer adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine Pekraşen (پكرەشین) olarak girmiştir. Bu yer adı Gürcüce "peikari" (ფეიქარი) ve "şeni" (შენი) kelimelerinden türemiş olabilir. "Peikari" Farsçadan Gürcüceye girmiş bir kelime olup dokumacı, "şeni" kelimesi de mesken, yerleşim anlamına gelir.
Pekraşeni köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Çrdili'da yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Nitekim 10. yüzyılda, Gürcü Krallığı döneminde inşa edilmiş olan Gürcü kilisesi de buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir.
Pekraşeni köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti içinde Çıldır Livasının Canbaz nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 39 haneden oluşuyordu. İki hane yeni Müslüman olduğu için vergiden sorumlu kişiler "Ahmed veled-i Abdullah" ve "Mehmed veled-i Abdullah" adını taşıyordu. Köyde yonca, buğday ve arpa tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.
Pekraşeni köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Pekraşen (Пекрашенъ) biçiminde kaydettiği köy, Ardahan sancağının Çıldır kazasına bağlı Zurzuna nahiyesinin 10 köyünden biriydi. Köyün nüfusu, 186'sı kadın ve 174'ü erkek olmak üzere, 37 hanede yaşayan 360 kişiden oluşuyordu. Pekraşen'in nüfusu, 1 hane hariç Karapapak olarak kaydedilmişti. Bir hanede ise, 6'sı erkek ve 3'ü kadın olan 9 Kürt yaşıyordu.
Pekraşeni köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Bekraşen" (بكرەشین) adıyla Kars vilayetinin Çıldır kazasının Cala nahiyesine bağlı köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Pekreşen" adıyla kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 565 kişiden oluşuyordu. Pekraşeni veya Pekreşen Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Gülyüzü olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Gülyüzü köyünün nüfusu 1.038 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 251 kişi okuma yazma biliyordu.
Köy, 23 Kasım 1997 tarih ve 23179 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı'nın 21.11.1997 tarih ve 97/48293 sayılı sınır tespit kararı ile Ardahan ili Çıldır ilçesinden ayrılarak Kars'ın Arpaçay ilçesine bağlanmıştır.
Gülyüzü köyündeki Pekraşeni Kilisesi bir Gürcü kilisesi olup 10. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilmiştir.
Coğrafya

Köy, Kars il merkezine 69 km, Arpaçay ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır.
Nüfus

Köyde 1886 yılında 351 Karapapak ve 9 Kürt yaşamaktaydı.
| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 514
2021: 584
2020: 635
2019: 662
2018: 686
2017: 683
2016: 694
2015: 717
2014: 714
2013: 754
2012: 779
2011: 775
2010: 770
2009: 770
2008: 765
2007: 736
2000: 862
1990: 1.127
1985: 1.371
1886: 360
Tyler Dorsey

| No>  27 - Olimpiakos |
| --- | --- | --- | --- |
Pozisyon:  Şutör gard
Lig:  A1 Ethnikis  EuroLeague
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Tyler Quincy Dorsey
Doğum tarihi:  18 Şubat 1996 (28 yaşında)
Doğum yeri:  Pasadena, Kaliforniya, ABD
Boyu:  1,93 m (6 ft 4 in)
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Olimpiakos
Numarası:  27
Kariyer bilgileri
Lise:  Maranatha (Pasadena, Kaliforniya)
Kolej:  Oregon (2015-2017)
 NBA seçmeleri:  2017  / Tur: 2 / Sıra: 41.
  Atlanta Hawks  tarafından seçildi
Oyunculuk kariyeri:  2017-günümüz
Profesyonel kariyeri
Yıllar:  Takım
2017-2019:  Atlanta Hawks
2017-2018:  → Erie BayHawks
2019:  Memphis Grizzlies
2019:  → Memphis Hustle
2019-2021:  Makkabi Tel Aviv
2021-2022:  Olimpiakos
2022:  Dallas Mavericks
2022:  → Texas Legends
2023:  Texas Legends
2023-2024:  Fenerbahçe
2024-günümüz:  Olimpiakos
Başarıları
|  Türkiye Ligi şampiyonu (2024)  Türkiye Kupası galibi (2024)  2× İsrail Ligi galibi (2020, 2021)  Yunanistan Ligi şampiyonu (2022)  Yunanistan Kupası galibi (2022)  Yunanistan Kupası MVP (2022)  |  Türkiye Ligi şampiyonu (2024)  Türkiye Kupası galibi (2024)  2× İsrail Ligi galibi (2020, 2021)  Yunanistan Ligi şampiyonu (2022)  Yunanistan Kupası galibi (2022)  Yunanistan Kupası MVP (2022)  |  |  |
 NBA.com'daki istatistikleri 
 Basketball-Reference.com'daki istatistikleri 
Tyler Quincy Dorsey (Yunanca: Τάιλερ Κουίνσι Ντόρσεϊ, Tailer Kouinsy Ntorsey; 18 Şubat 1996), şutör gard pozisyonunda oynayan Amerika asıllı Yunan profesyonel basketbolcu. A1 Ethnikis ve EuroLeague ekiplerinden Olimpiakos forması giymektedir.
Profesyonel kariyeri > Makkabi Tel Aviv (2019-2021)

Dorsey, 17 Ağustos 2019'da İsrail Premier Ligi ve EuroLeague takımlarından Makkabi Tel Aviv'e katılarak bir yıl daha opsiyonlu bir sözleşme imzaladı. Dorsey, 1 Kasım 2019'da Olimpiakos'u 90-65 yendikleri maçta 12'de 7 saha içi isabetiyle 19 sayı, 4 ribaund, 3 asist ve 2 top çalmayla EuroLeague kariyer rekorunu kırdı.
Profesyonel kariyeri > Fenerbahçe (2023-2024)

Dorsey, 1 Mart 2023 tarihinde Basketbol Süper Ligi ve EuroLeague ekibi Fenerbahçe Beko ile 2025 yılına kadar sözleşme imzaladı ve Yunan millî takım koçu Dimitris İtudis'in yanı sıra millî takımdan takım arkadaşları Nick Calathes ve Kostas Antetokounmpo'ya katıldı.
Millî takım kariyeri > Genç millî takım

Dorsey ilk olarak 2014 yılında ABD Basketbol 18 Yaş Altı millî takımı seçme kampından çıkarıldı. Ertesi yıl, 2015 FIBA 19 Yaş Altı Dünya Kupası başlamadan önce, Yunanistan'ın 19 Yaş Altı millî takım seçme kampına davet edildi ve annesinin Yunan olması nedeniyle bu kampa katılmaya hak kazandı. Maç başına 15.9 sayı ve 5.0 ribaunt ortalamalarıyla oynayarak takıma önemli bir katkı sağladı ve oynadığı dakikalarla da takımına liderlik etti. Yunan takımı 5-2'lik bir seri yakaladı. İlk 5 maçlarını kazandıktan sonra, sıkı bir yarı finalde ABD'ye yenildiler ve daha sonra Bronz Madalya Maçında Türkiye'ye kaybettiler. Takımı madalya kürsüsünde yer alamamasına rağmen turnuvanın en iyi takımına seçildi.
Millî takım kariyeri > A Millî Takım

Dorsey, 6 Haziran 2016 tarihinde Yunanistan A Milli Erkek Basketbol Takımı'nın 2016 Torino FIBA Dünya Olimpiyat elemeleri için 16 kişilik ön hazırlık kampı kadrosuna seçildi. Büyükler takımıyla 3 hazırlık maçında oynadı, ancak turnuvada mücadele edecek 12 kişilik asıl kadroya giremedi. Yunanistan ile 2019 FIBA Dünya Kupası elemelerinde oynadı.
Dorsey, 2022 Avrupa Basketbol Şampiyonası için Yunanistan'ın kadrosunda yer aldı. 2 Eylül'de Hırvatistan karşısında alınan 89-85'lik açılış günü galibiyetinde 27 sayı attı.
Tyler Dorsey, 2015 FIBA U19 Dünya Şampiyonası sırasında Yunanistan 19 Yaş Altı Milli Basketbol Ttakımı'yla birlikte.
Ziya Ramoğlu

Ziya Ramoğlu (1932, Of, Trabzon - 11 Kasım 2007, Adana), Türk karikatürist, ressam ve fotoğrafçıdır. Barış temalı karikatürleri ile tanınmaktadır.
Hayatı

Ramoğlu 1932'de Of'ta doğdu. 1951 yılında amatör olarak karikatür ile uğraşmaya başladı. 1950'li yıllarda konuk öğrenci olarak İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'ndeki derslere katılarak sanatçı kariyerine başladı. İlk karikatürleri 1956'da Dolmuş dergisinde, ilk desenleri ise Varlık dergisinde yayımlandı. Aynı yıl Trabzon'da Karikatür Denemeleri sergisini açtı. 3 yıl sonra aldığı eğitim bursu ile Paris'teki Ecole ABC de Desin sanat okulunda eğitim almaya başladı. 1960'ta Paris'te çalışması için davet aldıysa da, abisi Salih Zeki Ramoğlu'nun 27 Mayıs Darbesinde tutuklanmasıyla yurtdışına çıkış yasağı aldı. 1960'lı yıllarda yaptığı karikatürler Hayat dergisinde yayımlandı. Türk Basın Kulübü'nün 1971'de düzenlediği ve Akdeniz'deki limanları gezen Ankara gemisinde Yüzen Sergi isimli sergisini açtı. Tanınırlığı arttıktan sonra karikatürleri The New York Times, The Washington Post, The Guardian ve The Times gibi gazetelerde yayımlandı. 1975'te Parola Aşk isimli pembe mizah kitabını çıkardı. 11 Kasım 2007'de Adana'daki bir özel hastanede hayatını kaybetti.
Mirası

Yazar Atilla Aşut, Of'tan dünyaya karikatür köprüsü kuran adam: Ziya Ramoğlu isimli köşe yazısında Ramoğlu'nu konu aldı. Ramoğlu'nun adı Of Belediyesi Ressam Ziya Ramoğlu Kültür ve Sanat Evi'ne verildi. Bülent Sümer ve Adnan Taç Ramoğlu'nun hayatını konu alan Karikatürde Bir Ziya isimli kitabı yazdı. 2013'te Alman karikatürist Lutz Backes, Ramoğlu'nun adına Trabzon'da karikatür sergisi açtı. 2021 yılında Van'daki 9. Karikatür Yarışması Ödül Töreni'nde Ramoğlu'nun adına özel ödül verildi.
Karbon

Başlığın diğer anlamları için Karbon (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Karbon, doğada yaygın bulunan ametal kimyasal elementtir. Evrende bolluk bakımından altıncı sırada yer alan karbon, kızgın yıldızlarda hidrojenin termonükleer yanmasında temel rol oynar. Dünyada hem doğal halde, hem de başka elementlerle bileşik halinde bulunan karbon, ağırlık olarak Dünya'nın yerkabuğunun yaklaşık %0,2'sini oluşturur. En arı (katışıksız) biçimleri elmas ve grafittir; daha düşük arılık derecelerinde maden kömürünün, kok kömürünün ve odun kömürünün bileşeni olarak bulunur. Atmosferin yaklaşık % 0,05'ini oluşturan ve bütün doğal sularda erimiş olarak bulunan karbon dioksit, kireç taşı ve mermer gibi karbonat mineralleri, kömürün, petrolün ve doğalgazın başlıca yapıtaşları olan hidrokarbonlar, en bol bulunan bileşikleridir.
Karbon, bilinen elementlerin en çok yönlü olanıdır. Bileşiklerin %94'ü (4 milyondan çoğu) karbon içerir. Yaşamın dayandığı temel işlevleri yerine getirmek için yeterli çeşitlilikte ve karmaşıklıkta düzenlemeler oluşturarak başka elementlerle birleşme yeteneği, yalnızca karbonda vardır. Belirli karbon bileşikleri, canlılardaki maddenin yaklaşık %18'ini oluşturur (geri kalanı çoğunlukla sudur). Bu bileşikler, canlı hücrelerin planı olarak, hücre yapımında kullanılan yapıtaşları olarak işlev görürler.
Yakıt işlevi gören başka karbon bileşikleri de, yeşil bitkilerde ışıl birleşimle sürekli olarak yenilenir. Organizma öldüğü zaman, çevreyle karbon alışverişi durur ve geriye kalan radyoaktif karbon-14 izotopu miktarı, biyolojik kökenli maddelerin yaşını belirlemekte kullanılabilir.
Kalkınmış ülkelerin ekonomilerinin büyük bir bölümü, karbon içeren yakıtların, plastiklerin, kimyasal maddelerin, dokumaların ve ilaçların işlenmesine ve üretimine dayanır. Karbon temelli sentetik bileşiklerin üretilmesi ve kullanılması, birçok ülkede yaşama düzeyini derinlemesine etkilemiştir.
Özellikleri

Simgesi C, atom numarası 6, atom ağırlığı 12,011 olan karbon, periyodik tablonun 14. grubunda silisyum, germanyum, kalay ve kurşun elementleriyle birlikte yer alır. Bu elementlerin en hafifi ve en az metalik olanıdır. Periyodik çizelgedeki başka birçok grubun tersine, 14. grup elementleri, kimyasal bakımdan birbirinden çok farklıdır; grubu temsil edici davranışı en fazla gösteren de karbondur.
Karbonun en bol bulunan izotopu, doğal karbonun % 98,89'unu oluşturan karbon-12'dir. Tam olarak 12 dalton (atom kütlesi birimi) değerinde olan bu izotop, atom ağırlığı konusunda uluslararası standart olarak kullanılır. Doğal karbonun % 1,11'ini oluşturan karbon-13, ikinci kararlı izotoptur. Karbonun beş radyoaktif izotopu bilinmektedir; bunlardan karbon-14 (yarılanma süresi 5 730 yıl) en kararlı ve en yararlı olanıdır. Bağlar. Serbest karbon atomunun 1s kabuğunda iki elektron, 2s ve 2p kabuklarındaysa bağ oluşturmaya hazır dört değerlik elektronu bulunur. Metallerden ve ametallerin birçoğundan farklı olarak, karbonda bağ oluşumu genellikle iyonik değil, kovalent (ortaklaşa) niteliktedir. Bunun nedenlerinden biri, karbonun atom sayısının küçük olması, bu nedenle de, atom çekirdeğine yakın olan değerlik elektronlarını çok sıkı tutmasıdır. Ayrıca, bir karbon atomunun kararlı bir iyon haline gelmesi için dört elektron alması ya da yitirmesi gerekir: Bu da oldukça büyük enerji isteyen bir olaydır.
Ortaklaşa bağlanmada, her karbon atomu, değerlik elektronlarını karşılıklı olarak başka atomlarla paylaşır. Karbon bileşiklerinin çoğunda, bitişik bir atom, 1-3 arasında elektron verir; buna karşılık karbon da eşit sayıda elektron katkısı yapar ve tek, çift ya da üçlü bağ oluşur.
Kömürler > Odun kömürü

Ana başlık: Odun kömürü
Odun kömürü hafif, gözenekli siyah ya da koyu gri renkli bir maddedir; odunun havasız ortamda yakılmasıyla elde edilir. (Karbonun bir başka allotropu olan odun kömürüne ilişkin ayrıntılı bilgi kömür maddesinde verilmiştir.)
Kömürler > Kemik kömürü

Odun kömürünün katışıklı bir türü de, yalnızca yüzde 10 oranında karbon içeren kemik kömürüdür. Kemik kömürü, hayvan kemiklerinin iyice kırılıp havasız ortamda yakılmasıyla elde edilir. Kemik kömürü herhangi bir sıvı ile ısıtıldığında, sıvını rengini yok eder, bu nedenle sanayide renk giderici olarak kullanılır. Örneğin, şeker bu yolla arıtılır. Çay kemik kömürü ile kaynatıldığında tamamen renksiz hale gelir.
Kömürler > Karbon karası

Karbon karası ise gazyağı, terebentin, benzen ya da mum gibi maddelerin havasız az ortamlarda yandıklarında çıkardıkları istir. Karbon karası katışıksız, yumuşak, siyah renkli bir tozdur; yağla karıştırılarak matbaa mürekkebi, boya ve ayakkabı cilasında kullanılır. Ayrıca otomobil ve bisiklet lastiklerinin yapımında, aşınmaya karşı daha dayanıklı kılmak amacıyla karbon karasından yararlanılır.
Kömürler > Kok kömürü

Ana başlık: Kok kömürü
Kok kömürü, kömürün havasız ortamda, yüksek sıcaklıklarda yakılmasıyla elde edilir. Kok kömüründeki karbon oranı yaklaşık %90'dır. Karbon elementi gerek kömür, antrasit ve kok kömürü olarak, gerek bileşik halde bulunduğu selüloz ve petrol olarak çok önemli bir yakıttır. Karbon ve oksijen bileşikleri birbirleriyle çok kolay birleşir. Çinko, demir, kalay ya da kurşun oksitler gibi metal oksitleri karbon ile birlikte ısıtıldığında, karbon metal oksitteki oksijenle birleşir ve geriye katışıksız metal kalır. Bu indirgenme tepkimesinden sanayide yararlanılır.
Karbon allotropları

Ana madde: Karbon allotropları
Aynı maddenin değişik kristal biçimlerine allotrop denir; allotrop sözcüğü değişik biçim anlamında Yunanca iki sözcükten gelir. Elmas ve grafit, karbonun allotroplarıdır. Elmasta her karbon atomu, dört başka karbon atomuna bağlanarak üç boyutlu katı bir yapı oluşturur; grafitte ise karbon atomları, üst üste yığılmış geniş, yassı levhalar oluşturacak biçimde, iki boyutlu düzlemde birbirlerine bağlanmıştır. Bu levhalar birbirlerinin üzerinden kolayca kayar; grafitin iyi bir yağlayıcı olma özelliği de bundan kaynaklanır. Grafitin kâğıt üzerinde iz bırakmasının nedeni de, bu ince atom levhalarının grafitten ayrılarak kağıdın üzerinde birikmesidir. Elmas ve grafit dışında karbonun ayrıca altıgen elmas gibi doğal, camsı karbon, fullerenler kümelenmiş elmas nanoçubukları, karbon nanoköpüğü, doğrusal asetilenik karbon (LAC) gibi yapay allotropları da vardır. Karbonun belirgin, kendilerine özgü bir yapısı ya da biçimi olmayan allotropuna amorf karbon denir. Kömür bu biçimdedir.
Karbon allotropları > Elmas

Ana başlık: Elmas
Arı elmas, bilinen en sert doğal maddedir. Renksiz ve saydam olmasına karşın, başka minerallerle arılığı bozulduğu zaman, pastel renklerden mat siyaha kadar uzanan çeşitli renklerde bulunabilir. Elmas, kimyasal bakımdan eylemsizdir; ama yüksek sıcaklıklarda havada yanması sağlanabilir. Bilinen ısıyı ileten en iyi malzemedir ve elektrik yalıtkanıdır. 1955'e kadar, yanardağ kökenli doğal yataklar tek elmas kaynağıyken, o tarihten bu yana aletlerde ve pikap iğnelerinde kullanılan elmaslar, grafitin yüksek basınçlara ve sıcaklıklara uğratılmasıyla yapay olarak üretilmektedir (mücevher niteliğinde elmaslar bu yolla elde edilemez).
Elmasın özellikleri, bütünüyle birbirine kenetlenmiş dörtyüzlü karbon atomlarının oluşturduğu kristal yapısından kaynaklanır; bu atomların her biri, en yakın dört komşusuna ortaklaşa bağlanmıştır. Karbon-karbon bağının olağanüstü dayanıklılığı ve ortaklaşa bağlarla kenetlenmiş yapısı, elmasın sert ve eylemsiz olmasını sağlayan nedenlerdir.
Karbon allotropları > Grafit

Ana başlık: Grafit
Grafit, karbonun yaygın bir allotropudur. Yumuşak, yağlı, kâğıtta iz bırakan, siyah renkli bir katı maddedir. Grafitte her bir karbon atomu aynı düzlemde bulunan diğer üç atoma altıgen halkalar oluşturacak şekilde bağlanır. Oluşan ağ iki boyutludur ve bu şekilde meydana gelen tabakalar birbirine zayıf Van der Waals kuvveti ile bağlanır. Bu yüzden, tabakala birbirlerinin üzerinde kolayca kayar. Grafit, yağ haline getirilip makinelerde, çalışan parçaların birbirine sürtünürken aşınmasını azaltmak ya da engellemek amacıyla yağlayıcı olarak kullanılır. Kurşun kalemlerin içindeki uç da, içine kil katılarak biraz sertleştirilmiş grafittir. Grafitin elde edildiği başlıca yerler Sri Lanka, Sibirya, Kuzey Amerika ve Meksika'dır. Grafit, kok kömürünün çok yüksek sıcaklıklarda işlenmesiyle yapay olarak da üretilebilir. Grafit çok yüksek sıcaklıklara dayanabilir, ayrıca çok iyi bir elektrik iletkenidir. Bu nedenle, çamaşır makinesi ve elektrikli süpürge gibi aygıtlardaki elektrik motorlarının fırçaları grafitten yapılır. Son dönemlerde, uzay kapsüllerinin ısı kalkanlarının yapımında da grafitten yararlanılmaya başlanmıştır.
Karbon allotropları > Fullerenler

Ana başlık: Fulleren
Karbonun yapay allotropları olan Fullerenler, grafit benzeri yapılara sahiptir fakat grafit gibi saf altıgen değil, aynı zamanda beşgen ve hatta bazen yedigen kristaller de içerir. Bu yapı, altıgen kristallerden oluşan ana düzlemin kıvrılarak küreler, elipsoidler ve silindirler oluşturmasına yol açar. Fullerenlerin yapıları ve özellikleri nanomalzemeler alanında dev bir araştırma konusudur. "Fullerene" adı, bazı fullerenlerin benzediği jeodezik kubbeler tasarlayan Amerikalı mimar Richard Buckminster Fuller'e ithafen verilmiştir. Buckyball denen yapılar, üçgen karbon yapılarının küresel biçimlerde kapanmasından oluşan oldukça büyük moleküllerdir. En çok bilinen en basit buckyball molekülü, futbol topu benzeri yapısıyla C60 buckminsterfullerendir. Karbon nanotüpler boş silindir şeklinde bir yapıya sahiptir. Nanotomurcuklar ise, buckyball yapıların nanotüplerin dış duvarına kovalent bağla bağlanmasından oluşan nanotüp/buckyball melez yapısında malzemelerdir.
Karbon bileşikleri

Karbonun oluşturduğu sayılamayacak kadar çok bileşik vardır. Karbon; karbon dioksit, kalsiyum karbonat (kireç taşı) gibi inorganik bileşiklerin yapısına katılabildiği gibi asıl olarak organik bileşiklerde bulunur. Hidrokarbonlar, alkoller, eterler, karboksilli asitler, aminler bunlardan yalnızca birkaçıdır.
Karbon bileşikleri > Hidrokarbonlar

Ana madde: Hidrokarbonlar
En basit hidrokarbon, bataklık gazı da denilen metan gazıdır; bu maddenin temel yapısı, ortadaki bir karbon atomunu çevreleyen dört hidrojen atomundan oluşur. Sibirya'da ya da Kuzey Denizi'nde yer altından çıkarılan doğal gazın başlıca bileşiği metan gazıdır. Metanın kimyasal formülü CH4 biçimindedir. Eğer dört karbon atomu birbirine bağlanırsa bütan gazı oluşur. Bütanın kimyasal formülü de C4H10'dur. Mutfaklarda kullanılan tüp gaz, bütan gazıdır. Metandaki hidrojen atomlarının yerine klor atomları geçirilirse, bir zamanlar önemli bir anestezik olan kloroform bileşikleri ve değerli bir kimyasal çözücü olan karbon tetraklorür oluşur. Metan molekülüne bir oksijen atomu bağlanırsa, ortaya bir tür alkol çıkar.
Karbon ile oksijenin oluşturduğu iki basit bileşik vardır: Karbon dioksit (CO2) ve karbon monoksit (CO). Her ikisi de gaz halindedir; ilki havada bulunur ikincisi ise çok zehirlidir.
Dünyanın pek çok yerindeki petrol yataklarından çıkarılan ham petrol, rafineriler de işlenerek, değişik uzunluktaki karbon zincirinden oluşan maddeler elde edilir; bu maddelere petrol türevleri denir. Ağır, kalın ya da ince bütün yağlar hidrokarbondur.
Karbon atomlarının hidrojenle doyurulmamış, yani tümüyle doldurulmamış olduğu hidrokarbon dizileri de vardır. bu dizilerin birinde karbon atomları birbirine çift bağ ile bağlanmıştır; bu tür hidrokarbonların en basit örneği etilen'dir. Üç bağlı karbon atomlarını içeren doymamış hidrokarbonlar dizisinin ilk üyesi de asetilen gazıdır.
Kömürün damıtılmasıyla elde edilen kalın, siyah renkli bir sıvı olan kömür katranından da önemli bir hidrokarbon dizisi oluşturulur. Bu dizinin ilk ve en basit üyesi benzendir. Benzen, bir halka biçiminde birbirine bağlanmış altı karbon atomu içerir. Bu dizide bulunan pek çok hidrokarbon, bitkilerden salınanlara benzeyen kokular yaydıklarından aromatik hidrokarbonlar olarak adlandırılırlar. Parfümler, en az bir benzen halkası içerir. Güvelere karşı kullanılan naftalin, birbiriyle birleşmiş iki halkadan oluşur.
Karbon bileşikleri > Alkoller

Ana madde: Alkol
Mono alkoller, CnH2n+1OH genel formülüne sahip, karbon atomuna doğrudan bağlı -OH (hidroksil) grubu bulunduran organik moleküllere denir. En basit üyesi metil alkoldür (CH3OH).
Antrasit kömür
Karbonun bazı allotropları: a) elmas; b) grafit; c) altıgen elmas; d-f) fullerenler (C60, C540, C70); g) amorf karbon; h) karbon nanotüp.
Bir karbon nanotüpün üç boyutlu gösterimi.
Elmas
Grafit
Fulleren
Çağdaş Bale Topluluğu

| Çağdaş Bale Topluluğu |
| --- | --- |
Kurucu: Cem Ertekin
Kuruluş tarihi: 1972
Konum: İstanbul, Türkiye
Bağlı olduğu kurum: -
Çağdaş Bale Topluluğu, 1972'de İstanbul'da kurulan bir bale topluluğudur.
Türkiye'nin ilk özel bale topluluğudur. Çoğunluğu kurucusu Cem Ertekin'in koreografisi olan klasik, yarı klasik, modern eserler ve özgün koreografiler olmak iki yüzün üzerinde eser sergilemiştir.
Tarihçe

O sırada İstanbul Devlet Opera ve Balesi dansçısı olan Cem Ertekin ve Nildan (Tuğbay) Atsız tarafından Kadıköy Halk Eğitim Merkezi çatısı altında kuruldu. Perdelerini 2 Ağustos 1972'de Kadıköy Halk Eğitim Merkezi'nde sahnelediği Başlangıç adlı eserle açtı.
1979 yılında İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatrosu Amatör Kol Faaliyetleri arasında yer alarak Ferhat ile Şirin balesini sergileyen ve Lorca'nın Kanlı Düğün adlı tiyatro yapıtında dans eden topluluk, 1980 yılında İstanbul Belediye Konservatuarı bünyesine katıldı.
Konservatuvarın 1986'da İstanbul Üniversitesi'ne bağlanınca topluluk Çağdaş Bale Topluluğu adını aldı; çalışmalarına bale bölümü etkinlikleri adı altında devam etti.
Topluluk, 1990 yılında hiçbir kuruma bağlı olmaksızın yeniden kuruldu. Cem Ertekin, aynı yıl Çağdaş Bale Topluluğu'nun tarihini anlatan belgesel bir kitap yayımladı. 1990'dan itibaren Kozyatağı'ndaki bale stüdyosunda çalışan topluluk, eserlerini ağırlıklı olarak Kadıköy Halk Eğitim Merkezi, Caddebostan Kültür Merkezi, Kozyatağı Kültür Merkezi'nde sergiler.
Topluluk, klasik bale teorisyeni Jean-Georges Noverre'nin doğumgünü vesilesiyle dünyada 1982'den beri 19 Nisan'da kutlanmakta olan  Dünya Dans Günü'nü 1985 yılının 29 Nisan'ından Türkiye'de ilk defa kutlamış ve bu kutlamayı bir gelenek haline getirmiştir.
Çoğunun koreografisi Cem Ertekin'e ait klasik, yarı klasik, modern eserler ve özgün koreografiler olmak üzere ikiyüzün üzerinde yapıt sergileyen topluluk gösterilerini bilinen gösteri mekânlarının yanısıra İstanbul Arkeoloji Müzeleri ve İslam Eserleri Müzesi gibi sıra dışı mekanlarda da gerçekleştirmiş ve yurtiçi turneler gerçekleştirmiştir.
Topluluk dansçıları, Kazakistan 1991 Uluslararası Bale Yarışması”nda, koreografisi Cem Ertekin, müziği Andrew L. Webbber’e ait olan eserle “Pas De Deux” dalında birincilik ödülü aldı. Topluluk, ertesi yıl "İstanbul Uluslararası Kültür ve Sanat Festivali " programında yer aldı.
Sahnelediği bazı eserler

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  1972-Genç Adam ve Ölüm  1974-Hamlet  1978-Carmina Burana  1979-İlkbahar Ayini  1980- Ferhat ile Şirin  1981-Romeo ve Juliet  1984-Giselle  1989-La Sylphide  1990- Equinoxe  1991-Operadaki Hayalet  1999-Zorba  2000-Üçlem Litany  2000-Saraydan Son Anılar  |  2001-Tango Ballet  2002-Medea  2003-Konuş Onunla  2003-İstanbul Mozaikleri  2005-Kuma  2006- Arzu Trmvayı  2006-Grek Süiti  2006-Narcissus  2006-Let Me Cry  2007-Kanlı Düğün  2007-Kesitler  2007-Kaotika  |  2007-Samson Dalila’dan  2007-İlişkisizlikler  2011-Bir Yürekten Bir Yaşamdan Tchaikovsky  2011- Tozlu Hayaller  2012-Romeo ve Juliet  2013-Mevsimler  2014- Uçarcasına  2014-Anlar  2015- Akdeniz im  |