stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Manganez
Uygulamalar > Alüminyum alaşımları

Manganez için ikinci büyük uygulama alüminyum alaşımlarındadır. Kabaca %1.5 manganlı alüminyum, galvanik korozyona yol açabilecek yabancı maddeleri emen tanecikler yoluyla korozyona karşı direnci artırmıştır. Korozyona dayanıklı alüminyum alaşımları 3004 ve 3104 (%0.8 ila 1.5 manganez) çoğu içecek kutuları için kullanılır. 2000'den önce, bu alaşımların 1.6 milyondan ton'undan fazlası kullanıldı; %1 manganezde bu miktar 16,000 ton manganez 'e karşılık gelir.
| g t Mangan bileşikleri |
| --- | --- |
Mn(−I):  MnH(CO)5 
Mn(0):  Mn2(CO)10 
Mn(I):  (C5H4CH3)Mn(CO)3  Mn(CO)5Br  Na5Mn(CN)6 
Mn(II):  MnC2O4  MnO  Mn3(PO4)2  MnS  MnSe  MnTe  Mn(NO3)2  MnCO3  MnCl2  MnSO4  MnF2  MnBr2  MnI2  MnTiO3  MnMoO4  Mn(CH3COO)2  Mn(OH)2  MnSe2  Mn(ClO3)2  Mn(ClO4)2  Mn(C5H5)2  Mn(C3H5O3)2  C24H48MnO4  C36H70MnO4 
Mn(II,III):  Mn3O4 
Mn(II,IV):  Mn5O8 
Mn(III):  MnCl3  Mn2O3  MnF3  K6Mn2O6  MnAs  MnPO4  Mn(CH3COO)3 
Mn(IV):  MnS2  MnCl4  MnO2  MnF4  MnSi  MnGe 
Mn(V):  K3MnO4  MnF5 (Varsayım) 
Mn(VI):  H2MnO4  MnO3  Na2MnO4  K2MnO4  BaMnO4  MnO2F2 (Varsayım) 
Mn(VII):  Mn2O7  KMnO4  MnO3F 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNE: XX530755  BNF: cb11938451d (data)  GND: 4037315-0  LCCN: sh85080479  NARA: 10647456  NDL: 00567440  NKC: ph122608  NLI: 987007548467705171 
U.S. M1917 savaş miğferi, Brodie miğferi'nin bir çeşidi, Hadfield çeliği manganez alaşımından yapılmıştır.
Vajinal flora

Lactobacilli ve vajinal skuamöz hücre.
Vajinal flora, vajinal mikrobiyota veya vajinal mikrobiyom, vajinayı kolonize eden mikroorganizmalardır . Alman jinekolog Albert Döderlein tarafından 1892'de keşfedildi ve genel insan florasının bir parçasıdır. Mevcut bakteri miktarı ve türü, bireyin genel sağlığı için önemli etkilere sahiptir. Sağlıklı bir bireyin birincil kolonize edici bakterileri L. crispatus gibi, Lactobacillus  cinsindendir ve ürettikleri laktik asidin, patojenik türlerin neden olduğu enfeksiyona karşı koruduğu düşünülmektedir.
Laktobasil

Sağlıklı bir bireyin birincil vajinayı kolonize edici bakterileri Lactobacillus cinsindendir (%90-95), en yaygın olanı L. Crispatus, L. iners, L. jensenii ve L. gasseri'dir. Laktobasillerin Döderlein tarafından ilk tanımlanmasından bu yana, laktobasiller genellikle vajinal ekosistemin bekçileri olarak kabul edilmiştir. Laktobasillerin, örneğin patojenik mikroorganizmaların in vitro büyümesini inhibe ettiği gösterilmiştir. Bacteroides fragilis, Escherichia coli, Gardnerella vaginalis, <i id="mwNw">Mobiluncus</i> spp., Neisseria gonorrhoeae, Peptostreptococcus anaerobius, Prevotella bivia ve Staphylococcus aureus . Genel olarak bunun esas olarak laktik asidin etkisiyle elde edildiği kabul edilmektedir. Ayrıca, laktobasiller normalde vajinal epitel hücrelerine yapışarak patojenik türlerce vajinanın uzun süreli kolonizasyonunu önlemeye yardımcı olur. Bu genellikle patojenlerin vajinal epitelyuma bulaşmasını azaltır.
Laktik asit üretimi ve vajinal epitele yapışma rekabetinin yanı sıra, diğer antagonistik mekanizmalar arasında hidrojen peroksit (geniş spektrumlu bir antimikrobiyal) ve bakteriyosinler (hedefe özgü antimikrobiyaller) üretimi yer alır.
Laktobasil > pH ve laktik asit

Düşük pH genellikle vajinal mikrofloranın bileşimini kontrol eden ana mekanizma olarak kabul edilir. Laktobasil tarafından üretilen laktik asidin vajinal asitliğe katkıda bulunmasına rağmen, düşük vajinal pH'ın birincil kaynağı olduğu hala kanıtlanmamıştır, ancak çoğu laktobasilin en iyi pH < 3,5'te geliştiği gerçeği devam etmektedir. Normal vajinal pH'ın 3,8 ila 4,4 aralığında 4,5'in altında olduğu kabul edilir.
Laktobasil > Hidrojen peroksit

Halk arasında oksijenli su olarak bilinir. Hidrojen peroksit (H 2 O 2 ) üretimi, bakteri antagonizması için iyi bilinen bir mekanizmadır doğrudan etkileşim veya insan miyeloperoksidaz yoluyla mikroorganizmaların büyümesini inhibe eder. Hidrojen peroksit üreten laktobasillerin HIV-1, herpes simpleks virüs tip 2 (HSV-2), Trichomonas vaginalis, G. vaginalis, P. bivia ve E. coli'yi etkisiz hale getirdiği gösterilmiştir. O'Hanlon  ve Baeten, sağlıklı bir vajinal ekosistemdeki Lactobacillus türlerinin %96'sının H2O2 ürettiğini bulmuşlardır ( L. jensenii ve L. vaginalis en yüksek H202 düzeylerini üretir), [ 9 oysa BV'li kadınlardan geri kazanılan laktobasillerin sadece %6'sı H2O2 üretmiştir. Bununla uyumlu olarak, en sık bozulmuş vajinal mikroflora ile ilişkilendirilen L. iners, zayıf bir H2O2 üreticisidir . H 2 O 2 üreten laktobasillerin vajinal kolonizasyonu, bakteriyel vajinoz (BV) oluşumunda bir azalma ile ilişkilendirilmiştir. Ancak, daha yakın zamanda O'Hanlon ve ark., servikovajinal sıvı ve semenin önemli bir H2O2 bloke etme aktivitesine sahip olduğunu gösterdiler ve daha sonra , 100 μM'nin altındaki fizyolojik H202 konsantrasyonlarının, test edilen 17 BV ile ilişkili bakterinin hiçbirini inaktive etmediğini gösterdiler, Örneğin A. vajinae, G. vajinalis, <i id="mwrw">Mobiluncus</i> spp., P. bivia, P. corporis, Mycoplasma hominis, insan miyeloperoksidaz varlığında bile, H 2 O 2'nin mikrobisid aktivitesini arttırdığı bilinmektedir. Eksojen H 2 O 2'nin yalnızca suprafizyolojik konsantrasyonları (% 0,34 w/v, 100 mM), BV ile ilişkili bakterileri etkisiz hale getirmek için yeterliydi; bu konsantrasyonda vajinal laktobasilleri (L. Crispatus, L. gasseri, L. iners ve L. jensenii) daha güçlü bir şekilde etkisiz hale getirdi. 100  mM konsantrasyon H202, laktobasillerin optimal aerobik, düşük antioksidan koşullar altında bile üretebildiğinden yaklaşık 50 kat daha yüksektir ve in vivo olarak tahmin edilen H202 konsantrasyonundan yaklaşık 5.000 kat daha yüksektir. Daha da dikkat çekici olan, sadece %1 vajinal sıvı eklenmesinin 1M H202  mikrobisidal aktiviteyi bloke etmesidir. . Muhtemel açıklamalar servikovajinal sıvı ve semenin H 2 O 2 ile reaksiyona girme ve inaktive etme potansiyeline sahip proteinler, glikoproteinler, polisakkaritler, lipitler ve diğer moleküller içermesi olabilir. Ek olarak, vajina çoğu zaman hipoksiktir, halbuki laktobasiller hidrojen peroksit üretmek için oksijene ihtiyaç duyar. Bakterileri toksik H 2 O 2'ye karşı koruyan katalazın laktobasillerde bulunmaması da dikkat çekicidir ve bu nedenle kendi H 2 O 2 üretimlerine karşı korumasız olacaklardır. Buna karşılık, optimal anaerobik büyüme koşulları altında, fizyolojik laktik asit konsantrasyonları, vajinal laktobasili etkilemeden BV ile ilişkili patojenleri etkisiz hale getirdi. Özetle, laktobasillerin hidrojen peroksit üretimi, laktobasillerin sağladığı kolonizasyon direncine katkıda bulunan önemli bir antimikrobiyal bileşen olarak kabul edilmesine rağmen ve H2 O 2 üreten laktobasiller arasında bir bağlantı var gibi görünse de ve normal vajinal mikroflora, son veriler H 2 O 2 için bu rolü desteklememektedir.
Laktobasil > Bakteriyosinler

Vajinal laktobasiller, antimikrobiyal peptidler, yani laktosin 160 ve crispasin gibi bakteriyosinler üretir. Birçok çalışma, bakteriyosinlerin aktivitesinin düşük pH ile desteklendiğini göstermiştir.
Vajinal Lactobacillus tarafından üretilen inhibitör maddeler, organik asitler, bakteriyosinler ve hidrojen peroksit ile vajinal mikrobiyotanın korunmasında birincil faktördür. Bunlar, patojenlerin neden olduğu enfeksiyona karşı sinerjistik olarak hareket eder. Tüm Lactobacillus spp. ve bir Lactobacillus türü içindeki tüm suşlar 3 mekanizmanın tümünü sergilemez. Lactobacillus türleri premenopozal kadınlarda farklılık gösterir, yani L. crispatus, L. jensenii, L. iners, L. gasseri (ve muhtemelen L. vajinalis), kültür bağlı ve kültürden bağımsız tekniklerle değerlendirildiği şekliyle. Vajinal laktobasillerin belirgin bir vajinotropizm sergiledikleri ve pililerinin vajinal epitel hücrelerinin reseptörlerine bağlanmak için ligand görevi gördüğü gösterilmiştir. Sınırlı sayıda Lactobacillus spp. insan vajinasında bulunan dikkat çekicidir, bu da belirli organizmaları seçen konakçı faktörlerin olması, bu türlerin vajinayı başarılı bir şekilde kolonize etmelerine izin veren alışılmadık özelliklere sahip olması veya her ikisinin birden olması olasılığına yol açar. Bununla birlikte, vajinotropizm, yalnızca sağlıklı bir vajina anlamına gelen bu seçilmiş laktobasil grubu için değil, aynı zamanda BV ile ilişkili bakteri türleri için de geçerlidir. İnsan genital ve bağırsak ekonisinde tespit edilen mikrobiyota, konakçılarının dışında büyümüyor gibi görünmektedir ve muhtemelen bulaşma için ebeveynler ve çocukları arasındaki yakın temasa dayanmaktadır, örneğin, genital mikrofloranın anneden yenidoğana bulaşması, büyük ihtimalle ayrıca cilt, ağız boşluğu, nazofarenks ve dışkı dahil olmak üzere bebeğin vücuduna homojen bir şekilde dağılmış bağırsak mikroflorası ile.
Diğer mikrobiyota

Laktobasillerin hakim olduğu sağlıklı, normal vajinal mikrobiyota, bazı etnik gruplar arasında farklılık gösterebilir. Patojenik olmayan vajinal türler, bazı kadınların normal mikrobiyotasının bir parçasıdır. Çeşitli araştırmalar, sağlıklı asemptomatik kadınların (özellikle siyah ve Hispanik kadınların) önemli bir oranının (%7-33) vajinada kayda değer sayıda Lactobacillus türünden yoksun olduğunu ve bunun yerine diğer laktik asit üreten bakterilerden oluşur, yani Atopobium, Leptotrichia, Leuconostoc, Megasphaera, Pediococcus, Streptococcus ve Weissella cinslerinden türler; vajinal bir mikrobiyotaya sahip olduğunu göstermiştir. Tüm etnik popülasyonlar, laktik asit üreten bakteriler içeren vajinal mikroflora topluluklarına sahiptir. Bu, tüm toplulukların eşit derecede dayanıklı olmayabileceği anlamına gelir, bu nedenle vajinal bir topluluğun esnekliği düşükse, bu toplulukların yapısındaki geçici değişiklikler, adet görme, cinsel ilişki, duş ve kontraseptif uygulamalar dahil olmak üzere çeşitli rahatsızlıklara tepki olarak daha kolay değişimler - buzulmalar meydana gelebilir. Mikrobiyal toplulukların yapısındaki ve bileşimindeki bu farklılıklar, bu ırk gruplarındaki kadınların BV ve çeşitli vajinal enfeksiyonlara duyarlılığındaki iyi bilinen farklılıkların temelini oluşturabilir. Vajinal mikrofloranın bozulmasına ve diğer türler tarafından laktik asit üretilmesine rağmen, vajinal pH ve asit üretimi normal vajinal mikrobiyota ile oluşturur. Hamilelik sırasında pH daha da düşer.
Diğer vajinal bakteri türleri

Gram pozitif koklar gibi diğer bakteri türleri vajinada sıklıkla bulunur: Atopobium vaginae, <i id="mwAVQ">Peptostreptococcus</i> spp., Staphylococcus spp., Streptococcus spp. ve Bacteroides spp., <i id="mwAVw">Fusobacterium</i> spp., Gardnerella vaginalis, Mobiluncus, <i id="mwAWI">Prevotella</i> spp. ve Escherichia coli gibi gram-negatif enterik organizmalar . Mycoplasma ve Ureaplasma sıklıkla vajinada bulunur. Zorunlu ve fakültatif anaerobik bakterilerin bazıları BV ile ilişkilidir.
Gebelik

Tampon kullanımının vajinal flora üzerindeki etkisi tartışılmaktadır, ancak tampon uygulamasının bakteri varlığının dengesini önemli ölçüde değiştirmediği görülmektedir. Gebelik, tür/cins çeşitliliğinde azalma ile mikrobiyotayı değiştirir.
Hastalık önleme

Sağlıklı bir vajinal mikrobiyom, Gardnerella vaginalis gibi yaygın patojenlerin büyümesi için elverişsiz olan asidik bir pH (< 4,5) sağlayarak bakteriyel vajinoz, maya enfeksiyonları ve diğer olası sorunların önlenmesine yardımcı olur. Sağlıklı bir vajinal mikrobiyomda bulunan laktobasiller, aksi takdirde patojenik organizmalar tarafından sömürü için mevcut olacak olan ekolojik nişi de işgal eder. Ancak zararlı bakteriler veya bakterilerdeki dengesizlik enfeksiyona neden olabilir.
Bakteriyel vajinoz, Gardnerella vaginalis ve Peptostreptococcus anaerobius varlığı ve sağlıklı vajinal mikrobiyotayı oluşturan Lactobacillus türlerinin sayısındaki azalma ile ilişkilidir.
Östrojen
Laktobasiller östrojen bağımlı bakterilerdir. Tamamı laktik asit (D ve/veya L- laktik asit) üretmektedir, menopoz gibi dönemlerde östrojen eksikliği belirginleştikçe klasik faydalı formda olan laktobasillerin  vajinal floradaki dominansı kaybolmaktadır. Bu yoksunluk belirginleştikçe rektal laktobasiller vajinayı domine etmeye başlayabilirler. Bu tür rektal kaynaklı laktobasillerin dominansının artmasıda buna uyumlu diğer patojen mikroorganizmaların eşilk etmesine sebep verebilmektedir.
Araştırma

Araştırmalar, vajinada lakto-basil baskın bakteri varlığının, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon insidansının daha düşük olması ile ilişkili olduğunu bulmuştur.
Glikojen, vajinal epitelde bulunan ve laktik aside metabolize edilen karmaşık şeker şeklidir.
Vajinal sürüntüde laktobasil ve skuamöz epitel hücrelerinin gram boyaması
Pap boyasında bakteriyel vajinoza karşı normal vajinal floraya sahip vajinal skuamöz hücre. Normal vajinal flora (solda) ağırlıklı olarak çubuk şeklindeki Lactobacilli'den oluşurken, bakteriyel vajinozda (sağda) çeşitli türlerde olabilen aşırı bakteri üremesi vardır.
Nitrobenzen

| --- | --- |



Adlandırmalar
IUPAC adıNitrobenzen
Diğer adlarNitrobenzol Mirban yağı
Tanımlayıcılar
CAS numarası: 98-95-3 
3D model (JSmol): Etkileşimli görüntü
ChEBI: CHEBI:27798 
ChEMBL: ChEMBL15750 
ChemSpider: 7138 
ECHA InfoCard: 100.002.469 
KEGG: C06813 
PubChem CID: 7416
RTECS numarası: DA6475000
UNII: E57JCN6SSY 
CompTox Bilgi Panosu (EPA): DTXSID3020964 
 InChI InChI=1S/C6H5NO2/c8-7(9)6-4-2-1-3-5-6/h1-5H Key: LQNUZADURLCDLV-UHFFFAOYSA-N  InChI=1/C6H5NO2/c8-7(9)6-4-2-1-3-5-6/h1-5HKey: LQNUZADURLCDLV-UHFFFAOYAA 
 SMILES c1ccc(cc1)[N+](=O)[O-] 
Özellikler
Molekül formülü: C6H5NO2
Molekül kütlesi: 123.11 g/mol
Görünüm: sarımsı, yağlı sıvı
Koku: keskin kokulu, katı ayakkabı cilası gibi
Yoğunluk: 1.199 g/cm3
Erime noktası: 5.7 °C
Kaynama noktası: 210.9 °C
Çözünürlük (su içinde): 0.19 g/100 ml (20 °C)
Buhar basıncı: 0.3 mmHg (25°C)
Manyetik alınganlık (χ): -61.80•10−6 cm3/mol
Akmazlık: 1.8112 mPa•s
Tehlikeler
GHS etiketleme sistemi:
Piktogramlar: 
İşaret sözcüğü: Tehlike
R-ibareleri: R10, R23/24/25, R40, R48/23/24, R51/53, R62
G-ibareleri: S1/2, S28, S36/37, S45, S61
Tehlike ifadeleri: H301+H311+H331, H351, H360F, H372, H412
Önlem ifadeleri: P201, P273, P280, P302+P352, P304+P340, P308+P310
NFPA 704 (yangın karosu):    3 2 1
Parlama noktası: 88 °C
Kendiliğinden tutuşmasıcaklığı: 480 °C
Patlama sınırları: %1.8-?
Öldürücü doz veya konsantrasyon (LD, LC):
LD50 (medyan doz): 780 mg/kg (sıçan, oral) 600 mg/kg (sıçan, oral) 590 mg/kg (fare, oral) 
LDLo (yayınlanan en düşük): 750 mg/kg (köpek, oral)
NIOSH  ABD maruz kalma limitleri:
PEL (izin verilen): TWA 1 ppm (5 mg/m3) [skin]
REL (tavsiye edilen): TWA 1 ppm (5 mg/m3) [skin]
IDLH (anında tehlike): 200 ppm
Benzeyen bileşikler
Benzeyen bileşikler: Anilin Benzendiazonyum klorür Nitrozobenzen
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). 
Bilgi kutusu kaynakları
Nitrobenzen kimyasal formülü C6H5NO2 olan bir organik bileşiktir. Acıbadem benzeri bir kokuya sahip, suda çözünmeyen soluk sarı renkli bir yağdır. Donduğunda yeşilimsi sarı renkli kristallere dönüşür. Anilinin öncül maddesi olarak benzenden büyük ölçüde üretilir. Laboratuvarda, özellikle elektrofil reaktifler için, bazen bir çözücü olarak kullanılır.
Üretimi

Nitrobenzen, derişik sülfürik asit, su ve nitrik asit karışımı sayesinde benzenin nitrolanmasıyla hazırlanır. Bu karışıma bazen "karışık asit" adı verilir. Nitrobenzen üretimi, reaksiyonun ekzotermikliği (ΔH = −117 kJ/mol) nedeniyle kimya endüstrisinde gerçekleştirilen en tehlikeli işlemlerden biridir.
1985 yılında dünyadaki nitrobenzen kapasitesi yaklaşık 1.7×106 ton idi.
Nitrolama işlemi nitronyum iyonunun (NO2+) oluşumu ve ardından bu iyonun benzen ile elektrofilik aromatik sübstitüsyon reaksiyonunu içerir. Nitronyum iyonu  nitrik asit ve asidik bir dehidrasyon maddesinin(tipik olarak sülfürik asidin) reaksiyonu ile üretilir:
Kullanımı

Nitrobenzenin yaklaşık % 95'I anilin üretiminde harcanır:
Anilin üretan polimerleri, lastik kimyasalları, pestisitler, boyar maddeler (özellikle azo boyar maddeler), patlayıcı maddeler ve ilaçlar için öncül bir maddedir.
Kullanımı > Özel uygulamalar

Nitrobenzen aynı zamanda ayakkabı ve zemin cilaları, deri kaplamalar, boya çözücüleri ve diğer malzemelerdeki hoş olmayan kokuları maskelemek için kullanılır. Mirban yağı olarak yeniden damıtılmış nitrobenzen sabunlar için ucuz bir parfüm olarak kullanılmıştır. Günümüzde, bu amaç için daha az toksik kimyasallar kullanılmaktadır. Nitrobenzen için önemli bir ticaret pazarı ağrı kesici parasetamol (asetaminofen olarak da bilinir) (Mannsville 1991) üretiminde kullanımıdır. Nitrobenzen, alışılmadık derecede büyük bir Kerr sabitine sahip olduğu için, Kerr hücrelerinde de kullanılır. Bulgular, tarımda bitki büyümesi / çiçeklenme uyarıcısı olarak kullanılmasını önermektedir.
Kullanımı > Organik reaksiyonlar

Aniline dönüşümünün yanı sıra, nitrobenzen seçime bağlı olarak azoksibenzene, azobenzene, nitrozobenzene, hidrazobenzene, ve fenilhidroksilamine indirgenebilir. Skraup kinolin sentezi gibi reaksiyonlarda zayıf bir yükseltgen olarak kullanılmıştır.
Güvenlik

Nitrobenzen oldukça toksiktir (Eşik sınır değeri 5 mg/m3) ve cilt yoluyla kolayca emilir.
Uzun süreli maruziyet merkezî sinir sisteminde ciddi hasara neden olabilir, görüşü bozabilir, karaciğer veya böbrek hasarına, anemi ve akciğer tahrişine neden olabilir. Buharların solunması baş ağrısı, bulantı, yorgunluk, baş dönmesi, siyanoz, kollarda ve bacaklarda güçsüzlüğe neden olabilir ve nadir durumlarda ölümcül olabilir. Yağ deriden kolayca emilir ve kalp atış hızını artırabilir, kasılmalara veya nadiren ölüme neden olabilir. Yutma, benzer şekilde baş ağrılarına, baş dönmesine, mide bulantısına, kusmaya ve sindirim sistemi tahrişine, uzuvlarda duyu / kullanım kaybına neden olabilir ve ayrıca iç kanamaya neden olabilir.
Nitrobenzen, Birleşik Devletler Çevre Koruma Dairesi tarafından olası bir insan kanserojeni olarak kabul edilir, ve IARC tarafından, "insanlar için kanserojen olabilir" demek olan Grup 2B kanserojen olarak sınıflandırılır.  Sıçanlarda karaciğer, böbrek ve tiroid tümörlerine ve kanserlerine neden olduğu gösterilmiştir.
Anilinin çoğu poliüretanların öncül maddesi olan metilendianilin üretiminde harcanır.
Élie Cartan

| Élie Cartan |
| --- | --- |

Doğum: 09 Nisan 1869(1869-04-09) Dolomieu, Isère, Fransa
Ölüm: 06 Mayıs 1951 (82 yaşında) Paris, Fransa
Defin yeri: Dolomieu'da bir Mezarlık 45°36′42.84″K 5°29′52.40″D﻿ / ﻿45.6119000°K 5.4978889°D﻿ / 45.6119000; 5.4978889
Milliyet: Fransız
Eğitim: École normale supérieure Lycée Janson-de-Sailly Science Faculty of Paris Paris Üniversitesi
Mezun olduğu okul(lar): Paris Üniversitesi
Tanınma nedeni:  Cartan teoremi  Cartan lemması  Cartan–Dieudonné teoremi 
Memleket: Fransa
Evlilik: Marie-Louise Bianconi
Çocuk(lar): Henri Cartan, Jean Cartan, Hélène Cartan, Louis Cartan
Ödüller:  Poncelet Prize (1920)  Leconte Prize (1930)  Lobachevsky Prize (1937)  President of the French Academy of Sciences (1946)  Fellow of the Royal Society (1947)  Commander of the Legion of Honour  Foreign Member of the Royal Society 

Kariyeri
Dalı: Matematik, Fizik, Diferansiyel geometri, Genel görelilik
Çalıştığı kurum: Science Faculty of Paris (1909-1940) Montpellier Üniversitesi (1894-1896) Lyon Üniversitesi (1896-1969) (1896-1903) Nancy-Université (1903-1909) Paris Üniversitesi Lyon Üniversitesi
Tez: Sur la structure des groupes de transformations finis et continus (1894)
Doktoradanışmanı: Jean Gaston Darboux Sophus Lie
Doktora öğrencileri: Charles Ehresmann Kentaro Yano Germán Ancochea Quevedo Radu Roșca Georges de Rham Radu Rosca Mohsen Hashtroodi Michel-Louis Guérard des Lauriers Assadollah Alebouyeh Father Charles Racine
 

Élie Joseph Cartan, ForMemRS (Fransızca telaffuz: [kaʁtɑ̃]; 9 Nisan 1869 - 6 Mayıs 1951) Lie grupları, diferansiyel sistemler (PDE'lerin koordinatsız geometrik formülasyonu) ve diferansiyel geometri teorisinde temel çalışmalar yapan etkili bir Fransız matematikçi. Ayrıca genel göreliliğe ve dolaylı olarak kuantum mekaniğine önemli katkılarda bulundu. Yirminci yüzyılın en büyük matematikçilerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Oğlu Henri Cartan, cebirsel topolojide çalışan etkili bir matematikçidir.
Çalışmaları

Cartan, Travaux’da çalışmalarını 15 alana ayırır. Modern terminolojiyi kullanarak bunlar:
Lie teorisi
Lie gruplarının gösterimleri
Hiper karmaşık sayılar, bölüm cebirleri
PDE sistemleri, Cartan-Kähler teoremi
Eşdeğerlik teorisi
Entegre edilebilir sistemler, uzama teorisi ve evrimdeki sistemler
Sonsuz boyutlu gruplar ve sözde gruplar
Diferansiyel geometri ve hareketli çerçeveler
Yapı grupları ve bağlantıları ile genelleştirilmiş uzaylar, Cartan bağlantısı, holonomi, Weyl tensörü
Lie gruplarının geometrisi ve topolojisi
Riemann geometrisi
Simetrik uzaylar
Kompakt grupların topolojisi ve homojen uzayları
İntegral değişmezler ve klasik mekanik
Görelilik, Spinörler
Cartan'ın matematiksel çalışması, günümüzde pek çok kişinin modern matematiğin merkezi ve en hayati parçası olduğunu düşündüğü ve en başta şekillendirme ve ilerlemede olduğu, farklılaştırılabilir manifoldlar üzerinde analizin gelişimi olarak tanımlanabilir. Bu alan Lie grupları, kısmi diferansiyel sistemler ve diferansiyel geometri üzerine odaklanır; bunlar, esas olarak Cartan'ın katkılarıyla, şimdi yakinen iç içe geçmiş, birleşik ve güçlü bir araç oluşturuyor.
Çalışmaları > Lie grupları

Cartan, tezinden sonraki otuz yıl boyunca Lie grupları alanında neredeyse yalnızdı. Lie, bu grupları esasen, analitik olarak sonlu sayıda parametreye dayanan bir analitik manifoldun analitik dönüşüm sistemleri olarak değerlendirmişti. Bu grupların araştırılmasına çok verimli bir yaklaşım, 1888'de Wilhelm Killing'in diğer manifoldlar üzerindeki olası eylemlerinden bağımsız olarak grubu kendi içinde sistematik olarak incelemeye başladığında filizlendi. O zamanlar (ve 1920'ye kadar) yalnızca yerel özellikler dikkate alındı, bu nedenle Killing için çalışmanın ana amacı, yerel özellikleri tamamen cebirsel terimlerle tam olarak yansıtan grubun Lie cebiriydi. Killing'in en büyük başarısı, tüm basit karmaşık Lie cebirlerinin belirlenmesiydi; ispatları genellikle kusurluydu ve Cartan'ın tezi, esas olarak yerel teoriye sağlam bir temel atmaya ve Killing'in gösterdiği basit karmaşık Lie cebirlerinin her birine ait istisnai Lie cebirlerinin varlığının mümkün olduğunu kanıtlamaya adanmıştı. Daha sonra Cartan, tamamen yeni yöntemler geliştirmesi gereken iki temel problemi açıkça çözerek yerel teoriyi tamamladı: basit gerçek Lie cebirlerinin sınıflandırılması ve basit Lie cebirlerinin tüm indirgenemez doğrusal gösterimlerinin, bu amaçla ortaya koyduğu bir ağırlık gösterim kavramı aracılığıyla belirlenmesi. 1913'te Cartan'ın daha sonra kuantum mekaniğinde bu kadar önemli bir rol oynayan spinörleri keşfettiği, ortogonal grupların doğrusal temsillerini belirleme sürecindeydi.
1925'ten sonra Cartan, topolojik sorularla gittikçe daha fazla ilgilenmeye başladı. Weyl'in kompakt gruplar üzerindeki parlak sonuçlarından etkilenerek Lie gruplarının global özelliklerinin incelenmesi için yeni yöntemler geliştirdi; özellikle, topolojik olarak bağlantılı bir Lie grubunun, bir Öklid uzayının ve kompakt bir grubun çarpımı olduğunu gösterdi ve kompakt Lie grupları için, alttaki manifoldun olası temel gruplarının, grubun Lie cebirinin yapısından okunabileceğini keşfetti. Son olarak, kompakt Lie gruplarının Betti sayılarını belirleme yönteminin ana hatlarını çizdi ve problemi yine kendi Lie cebirleri üzerindeki cebirsel bir soruya indirgedi ve o zamandan beri tamamen çözüldü.