stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Air (müzik grubu)

| Air |
| --- | --- |
Londra, İngiltere'de sergiledikleri bir performans esnasında Air (2010)
Genel bilgiler
Başladığı yer: Versay, Fransa
Tarzlar: Elektronika downtempo space rock ambient chillout dream pop
Etkin yıllar: 1995-günümüz
Müzik şirketi: Astralwerks ·  EMI France
Resmî site: aircheology.com

Üyeler: Nicolas Godin Jean-Benoît Dunckel

Eski üyeler: Orange ·  Phoenix

Air, Versay, Fransa'dan Nicolas Godin ve Jean-Benoît Dunckel'den oluşan bir müzik ikilisidir.
Air'in çıkış EP'si, Premiers Symptômes'i, olumlu eleştiriler almış Moon Safari albümü, Premiers Symptômes'un yeniden yayımlanması, The Virgin Suicides soundtrack'i, 10 000 Hz Legend, Everybody Hertz, Talkie Walkie, Pocket Symphony, Love 2 ve Le voyage dans la lune albümleri takip etti.
Diskografi > Stüdyo albümleri

Moon Safari (1998)
The Virgin Suicides (2000)
10 000 Hz Legend (2001)
Talkie Walkie (2004)
Pocket Symphony (2007)
Love 2 (2009)
Le voyage dans la lune (2012)
Music for Museum (2014)
Diskografi > Derlemeler ve remiks albümleri

Premiers Symptômes (1997)
Everybody Hertz (2002)
City Reading (Tre Storie Western) (2003)
Late Night Tales (2006)
Ödüller

Air 2011'de Byron Bay International Film Festival'de En İyi Müzik Videosu ödülünü "So Light Is Her Footfall" şarkısı ile kazanmıştır.
Alparslan, Özvatan

| Alparslan |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Kayseri ilinin Türkiye'deki konumu
AlparslanAlparslan'ın Kayseri'deki konumu
Koordinatlar: 39°06′43″N 35°41′46″E﻿ / ﻿39.112°K 35.696°D﻿ / 39.112; 35.696
Ülke:  Türkiye
İl: Kayseri
İlçe: Özvatan
Coğrafi bölge: İç Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2019): 530
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 352
İl plaka kodu: 38
Posta kodu: 38770
Alparslan, Kayseri ilinin Özvatan ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2019 | 530 |  |
| 2018 | 614 |  |
| 2017 | 553 |  |
| 2016 | 539 |  |
| 2015 | 513 |  |
| 2014 | 559 |  |
| 2013 | 611 |  |
| 2012 | 595 |  |
| 2011 | 605 |  |
| 2010 | 612 |  |
| 2009 | 611 |  |
| 2008 | 661 |  |
| 2007 | 588 |  |
Amanita longistriata

| Amanita longistriataMikoloji karakteristikleri |
| --- | --- |
: yenilebilirlik: bilinmiyor
Amanita longistriata, Amanita cinsine bağlı bir mantar türüdür.
Alparslan, Ula

| Alparslan |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Muğla ilinin Türkiye'deki konumu
AlparslanAlparslan'ın Muğla'daki konumu
Koordinatlar: 37°06′00″N 28°25′23″E﻿ / ﻿37.1°K 28.423°D﻿ / 37.1; 28.423
Ülke:  Türkiye
İl: Muğla
İlçe: Ula
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2019): 1.683
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 252
İl plaka kodu: 48
Posta kodu: 48640
Alparslan, Muğla ilinin Ula ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2019 | 1.683 |  |
| 2018 | 1.696 |  |
| 2017 | 1.634 |  |
| 2016 | 1.508 |  |
| 2015 | 1.468 |  |
| 2014 | 1.499 |  |
| 2013 | 1.492 |  |
| 2012 | 1.568 |  |
| 2011 | 1.507 |  |
| 2010 | 1.639 |  |
| 2009 | 1.639 |  |
| 2008 | 1.720 |  |
| 2007 | 1.642 |  |
Amanita longipes

| Amanita longipesMikoloji karakteristikleri |
| --- | --- |
: yenilebilirlik: bilinmiyor
Amanita longipes, Amanita cinsine bağlı bir mantar türüdür.
Ak Yol

| Ak Yol Ақ жол Ak jol |
| --- | --- |

Lider: Azat Peruaşev
Kuruluş tarihi: 3 Nisan 2002
Önceli: Kazakistan Demokratik Seçimi
Merkez: Astana
İdeoloji: Liberalizm
Siyasi pozisyon: Merkez sağ
Ulusal üyelik: Halk Koalisyonu
Resmî renkler:   Lacivert
Meclis: 6 / 98 
İnternet sitesi
akzhol.kz

Kazakistan
Ak Yol (Kazakça: Ақ жол, Ak jol) ya da resmî adıyla Kazakistan Demokratik Partisi (Kazakça: Қазақстанның демократиялық партиясы, Kazakstannın demokratiyalık partiyası), Kazakistan'da faaliyet gösteren liberal görüşlü siyasi partidir. Ak Zhol 2002 yılında, bir grup (ılımlı kanattaki) siyasilerin, Kasım 2001'de Nazarbayev karşıtı göstericiler tarafından, radikal Kazakistan Demokratik Seçimi hareketinden ayrılmasıyla kuruldu. Ak Zhol, 2019 cumhurbaşkanlığı seçimleri için Dania Espaeva'yı aday göstermişti. Böylece, ülke tarihinde ilk kez bir kadının, cumhurbaşkanlığına aday olması gerçekleşti.
Seçim sonuçları > Cumhurbaşkanlığı

| Seçim | Aday | Oy |  % | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2005 | Alihan Baymenov | 108.730 | %1,61 | Kaybetti |
| 2019 | Daniya Yespayeva | 470,153 | %5.20 | Kaybetti |
Seçim sonuçları > Kazakistan Cumhuriyeti Parlamentosu Meclisi

| Seçim | Oy |  % | Sandalye | ± | Hükûmet | Lider |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2004 | Bilinmiyor | 12.00% | 1 / 77 |  1 | Muhalefet |  |
| 2007 | 183,346 | 3.10% | 0 / 98 |  1 | Meclis Dışı |  |
| 2012 | 518,405 | 7.47% | 8 / 98 |  8 | Muhalefet |  |
| 2016 | 540,406 | 7.18% | 7 / 98 |  1 | Muhalefet |  |
Albalucía Angel

| Albalucía Angel |
| --- | --- |
Doğum: Albalucía Ángel Marulanda 07 Eylül 1939 (85 yaşında) Pereira, Risaralda,  Kolombiya
Meslek: Yazar
Türler: Şiir, Roman, Piyes, Hikâye, Deneme

Albalucía Ángel Marulanda (d. 27 Eylül 1939, Pereira, Kolombiya), Kolombiyalı yazar, halk ozanı ve Latin Amerika Boom romancısıdır. Romanlarıyla Latin Amerika Postmodernizminin öncülerinden biri olarak bilinir.
Yaşam ve kariyer

Ángel, Pereira'da üst-orta sınıf bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Bogotá'daki Andes Üniversitesi'nde Sanat Tarihi okudu ve burada sanat eleştirmeni Marta Traba'nın öğrencisi oldu. 1964 yılında Avrupa'ya giderek La Sorbonne'da Sanat ve Edebiyat eğitimi aldı ve daha sonra Roma Üniversitesi'nde sinema okudu. Avrupa'da halk şarkıcısı olarak çalıştı ve 1960'ların sonunda yazarlığa yöneldi. İlk romanı Girasoles en Invierno (Kışın Ayçiçekleri) oldu. Şiirler, denemeler ve romanlar yazdı. Eserlerinin çoğu kadın hakları ve kadın tarihi temalarıyla feminist bir bakış açısına sahiptir. 1964'ten beri Avrupa'da ve 1980'den beri Londra'da yaşamaktadır.
Çalışmaları

1970 Girasoles en Invierno (roman).
1972 Dos Veces Alicia (roman).
1975 Estaba la Pájara Pinta Sentada en el Verde Limón (roman).
1975 Libros de Arte (sanat denemeleri).
1979 ¡Ah, Gloria Inmarcesible! (kısa hikâyeler).
1981 Vision del Arte (sanat denemeleri).
1982 Misiá Señora (roman).
1984 Las Andariegas (roman).
1991 Siete Lunas y un Espejo (çal).
2002 Tierra de Nadie (roman).
Ayrıca Diario del Caribe, La Nueva Prensa ve El Espectador gibi gazete ve dergiler için çok sayıda makale yazmıştır.
Ödülleri

1966 yılında Esso Yarışması'nda Girasoles en Invierno adlı romanıyla finale kaldı. Estaba la Pájara Pinta Sentada en el Verde Limón adlı romanı Vivencias de Cali dergisi tarafından yılın romanı ödülüne layık görüldü. Üçüncü Kolombiyalı Kadın Yazarlar Konferansı, 2006 yılında onun eserlerine adanmıştır.
Özel hayatı

Ángel, Şilili yazar Mauricio Wacquez ile evlenmiş ve daha sonra ayrılmıştır.
Amfiprostil

Amfiprostil Athena Nike Tapınağı, kuzeydoğudan bir görünüş
Jebel Khalid tapınağı planı
Amfiprostil (Grekçe: ἀμφί (amphi) ve πρόστυλος (prostylos)) klasik mimaride her iki tarafında da bir portiko barındıran tapınakların çeşididir. Bu tapınakların sütunları genellikle anteler arasında değildirler. En iyi bilinen örneği Athena Nike Tapınağıdır.
Alaska karabalığı

Alaska karabalığı (Dallia pectoralis), Umbridae familyasından, Alaska'da ve Bering Denizi adalarında yaygın olan uzun ve silindirik bir tatlı su balık türü. 180 mm boyundadır.
Kullanımı

Alaska Eskimoları ve Alaska Atabaskları başta olmak üzere Alaska yerlileri tarafından sonbaharda avlanarak dondurulur ve kışın kendileri ya da köpekleri için tüketmek üzere saklanır. Koyukonlar (oonyeeyh) açlığın görüldüğü kış sonu ilkbahar başında hayati öneme sahip olan Alaska karabalıklarını buz altında oltayla avlarlar. Yupikler (canʼgiiq) ve Nunivak Çupikleri (canʼgir) tarafından avlanan balıklardandır.
Amfilochia Savaşı

Amfilochia Savaşı, Yunan Direnişi sırasında ELAS ile işgalci Almanya arasında gerçekleşen savaştır. Savaş ELAS'a bağlı yaklaşık 200 komünistin 104. Komando Bölümü ile bunları destekleyen tanklardan oluşan Alman birliği ile karşılaşması sonucunda gerçekleşti. Çatışmalar 10 saat sürdü ve partizanların zaferi ile sonuçlandı.
Ali Ferruh Bey

Ali Ferruh Bey, Osmanlı İmparatorluğu'nun Amerika Birleşik Devletleri sefiriydi. Sinan Kuneralp, "Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Osmanlı Diplomat ve Konsolosları, 1867-1917" (İngilizcesi: "Ottoman Diplomatic and Consular Personnel in the United States of America, 1867–1917") adlı makalesinde onu ABD'deki en tanınmış Osmanlı elçisi olarak anlatmıştır.
Ali Ferruh Bey, Osmanlı basınına da önemli katkılar sunmuştur. Osmanlı Dönemi’ndeki ilk spor yazısı, 1891 yılında Ali Ferruh Bey tarafından Fransa’dan gönderilen ve Servet-i Fünun dergisinde yayınlanan bir eskrim yazısıdır. Eskrimle alakalı bu yazı, bilinenin aksine, tek bir yazı üzerine değil, bir yazı dizisi halinde devam etmiştir. Ali Ferruh Bey, Paris’ten gönderdiği ilk yazıda eskrimin tanımlamasını yapmış, yararlarını ve Hint Uygarlığında bu sporun ne ölçüde kabul gördüğünü iletmiştir. Sonraki yazılarında da Çinlilerin, Mısırlıların, Yunanlıların ve İranlıların eskrimle ilgili geçmişinden bahsetmiştir.
Hariciye Nezareti, diplomatik görev yapan Müslümanların ailelerini yanlarında getirmesini yasakladığı hâlde Ali Ferruh Bey eşini ve ailesini ABD'ye getirmiştir. Kuneralp ondan "besbelli zorlukların üstesinden gelebilen bir adam" olarak bahsetmiştir.
1900'de geri çekilmiş ve yerine Mustafa Şekip Bey görevlendirilmiştir.
Ali Ferruh Yücel

| Ali Ferruh Yücel> Türkiye Büyük Millet Meclisi 10. Dönem Milletvekili |
| --- | --- |
Görev süresi 14 Mayıs 1954 - 11 Eylül 1957
Seçim bölgesi: 1954 – Bursa
Bursa Belediye Başkanı
Görev süresi 1951-1954
Yerine geldiği: Mehmet Urgangil
Yerine gelen: Reşat Oyal
Kişisel bilgiler
Doğum: 1901 Eski Cuma, Bulgaristan
Ölüm: 1 Eylül 1987
Partisi: Demokrat Parti
Bitirdiği okul: Bursa Öğretmen Okulu
Ali Ferruh Yücel (1901, Eski Cuma, Bulgaristan - 1 Eylül 1987), Türk siyasetçidir.
Bursa Öğretmen Okulu mezunudur. Küçükkumla ve Eski Cuma kasabalarında ilkokul öğretmenliği, ipek ve dokuma tüccarlığı, Bursa Sanayi Birliği başkanlığı ve idare heyeti üyeliği, Çocuk Esirgeme Kurumu üyeliği, Bursa'da belediye ve il genel meclisi üyeliği, ticaret odası idare kurulu üyeliği, Bursa Kaplıcaları TAŞ Meclisi Başkanlığı, Bursa belediye başkanlığı yaptı. 10'uncu yasama döneminde Bursa milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde yer aldı. Evli ve iki çocuk babasıydı.
Aleksandras Stulginskis

| Aleksandras Stulginskis |
| --- | --- |
Aleksandras Stulginskis
Doğum: 26 Şubat 1885
Ölüm: 22 Eylül 1969
Milliyet: Litvan
Vatandaşlık: Litvanya
Eğitim: Halle Üniversitesi Tarım Bilimleri Enstitüsü
Meslek: Politikacı
Kurul üyeliği: Litvanya Konseyi

Aleksandras Stulginskis (26 Şubat 1885 - 22 Eylül 1969) Litvanya'nın 1920-1926 yılları arasında görev yapan ikinci Cumhurbaşkanı. Stulginskis, selefi Cumhurbaşkanı 1926'da Antanas Smetona tarafından yönetilen ve Stulginskis'in halefi Kazys Grinius'u göreve getiren bir askerî darbeye kadar Litvanya Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı.
Teolojik çalışmalarına Kaunas'ta başladı ve Avusturya'nın Innsbruck kentinde çalışmalarına devam etti. Ancak rahip olmamaya karar verdi ve Halle Üniversitesi Tarım Bilimleri Enstitüsü'ne yazıldı. 1913'te buradan mezun oldu, Litvanya'ya döndü ve çiftçi olarak çalışmaya başladı. Litvanya basınında agronomi üzerine birçok makale yayınladı. 1918'de ininkininkas ("Çiftçi") ve ininkininko kalendorius ("Çiftçi Takvimi") dergileri yayınlamaya başladı.
I. Dünya Savaşı sırasında Vilnius'a taşındı. 1917'de Litvanya Hristiyan Demokrat Partisi'nin kurucularından ve Merkez Komitesinin başkanıydı. Cumhurbaşkanı Woodrow Wilson için mutabakat anlaşmasını imzaladı ve Litvanya devletinin ABD tarafından tanınması sorununu ele aldı. Vilnius Konferansı'nın organizatörlerinden biriydi. Daha sonra Litvanya Konseyi'ne seçildi.
16 Şubat 1918'de Litvanya Bağımsızlık Yasası'nı imzaladı. Yeni Litvanya devletinin biçimi olarak demokratik cumhuriyetin savunucusuydu, o dönemki monarşi fikirlerine şiddetle karşı çıktı. Bağımsız Litvanya'da Stulginskis, ulusal orduyu Bolşeviklerin (Litvanya-Sovyet Savaşı) ve Polonyalıların saldırılarına karşı ülkeyi savunmak için örgütlemekten sorumluydu.
Birçok kez bakan olarak görev yaptı, Mayıs 1920-1922 Litvanya Kurucu Meclisi Başkanı ve ardından cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. 1922-1926 Litvanya'nın ikinci cumhurbaşkanı idi.
1927'de siyasetten çekildi ve çiftliğinde çalıştı. 1941 yılında Stulginskis ve eşi tarafından NKVD tarafından tutuklandı ve Krasnoyarski'deki çalışma kamplarında çalıştırıldı. II . Dünya Savaşı'ndan sonra 1952'de sonra Sovyet yetkilileri tarafından "savaş öncesi Litvanya'daki anti-sosyalist ve büro politikaları nedeniyle" 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Aleksandras Stulginskis'in resmedildiği bir Litvanya posteri
Aloe cipolinicola

Aloe cipolinicola, Aloe cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Altöbek

G bir grup ve {} ≠ H ⊆ G olmak üzere, H, G ile aynı ikili işlem altında grup oluşturuyorsa, H'ye G'nin altgrubu (altöbeği) denir.
Sadece etkisiz elemana sahip olan altgruba G'nin apaçık altgrubu denir. Bütün G grupları aynı zamanda kendilerinin altgruplarıdır. G'nin kendisinin ve apaçık altgrubu dışında kalan altgruplara özaltgrup denir.
Altyapı sistemi

Altyapı sistemi, takım sporlarında as takıma yeni oyuncular kazandırmak için gidilen yöntemdir. Alt takımlarda oynayan oyuncular, potansiyellerine göre kullanılmak üzere as takıma yükselirler veya düşük bütçeli diğer takımlara satılabilirler. ABD'deki yeni oyuncuların lise vb. okullarda yetiştirilmesi sistemine karşılık, genelde futbol kulüpleri (özellikle Avrupa ve Latin Amerika'da) gelecekte kullanmak üzere kendi oyuncularını kendileri yetiştirmektedir.
Amphidraus shenlong

Amphidraus shenlong, Amphidraus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Ali Fevzi Alaloğlu

Ali Fevzi Alaloğlu
| --- | --- |
cinsiyeti: erkek 
vatandaşlığı: Türkiye 
ön adı: Ali 
doğum tarihi: 1927 
ölüm tarihi: 7 Mayıs 2012 
öğrenim gördüğü okul: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi 
Ali Fevzi Alaloğlu, (1927, Eğirdir - 7 Mayıs 2012, İzmir), Türk bürokrat.
1949 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olmuştur. Isparta Maiyet Memurluğu, Hacıbektaş, Bucak, Yıldızeli kaymakamlıkları, Mülkiye Başmüfettişliği ve Nevşehir Valiliği yapmıştır. Nevşehir valiliği sırasında belediye başkanlığına da vekalet etmiştir. Merkez Valisi iken 1982 yılında emekli olmuştur.
Ak dağ keçisi

Ak dağ keçisi ya da Kayalık Dağlar keçisi veya Kayalık Dağlar dağ keçisi (Oreamnos americanus), boynuzlugiller familyasından Kuzey Amerika'da, özellikle de Kayalık Dağlarda yaşayan, bembeyaz memeli hayvan türü. Yırtıcıların erişemediği yüksek rakımlı kayalıklar üzerinde rahatça hareket edebilen toynak yapısı vardır. Cinsinin (Oreamnos) yaşayan tek türüdür ve Capra cinsinden dağ keçileri ile karıştırmamak gerekir.
Adlandırma

Latince cins adı Grekçe «dağ» anlamına gelen oros- (kök: ore-) ile «kuzu» anlamına gelen amnos kelimelerinden birleşiktir.
Yayılımı

Kayalık Dağlar başta olmak üzere, Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska'da ve Washington, Idaho, Montana, Wyoming, Utah, Nevada, Oregon, Colorado, Teksas, Güney Dakota eyaletlerinde, Kanada'ya bağlı Yukon, Britanya Kolombiyası ile Alberta'da yayılım gösterir.
Morfoloji

Hem erkek hem de dişilerin sakalları, kısa kuyrukları ve uzun siyah boynuzları bulunur. Boynuzları 15–28 cm dir ve yıllık büyüme halkaları vardır. Bembeyaz tüyleri iki kattır ve alt katta ince yoğun tüyler üst katta ise uzun içi boş kıllarla kaplıdır. İlkbaharda dağ keçileri kaya ve ağaçlara sürtünerek bu son kat kışlık tüylerden kurtulurlar. Önce erkekler tüy değiştirir, sonra da hamile olan dişiler.
Erkeklerin omuz yüksekliği yaklaşık 1 metredir ve dişilerden (bazen % 30) daha ağırdır. Erkeklerin boynuz ve sakalları dişilerden daha uzundur. Ağırlıkları 45–140 kg rasında değişse de çoğu zaman erkeklerinki 82 kg dır. Baş-gövde uzunluğu 120–170 cm, kuyruk ise 10–20 cm dir.
Alparslan (anlam ayrımı)

Alparslan şu anlamlara gelebilir:
Kişi

Alp Arslan - Büyük Selçuklular'ın ikinci sultanı
Alparslan Türkeş - Türk asker ve siyasetçi.
Yer

Alparslan, Dinar - Afyonkarahisar ili Dinar ilçesine bağlı köy
Alparslan, Kastamonu - Kastamonu ili merkez ilçesine bağlı köy
Alparslan, Devrek - Zonguldak ili Devrek ilçesine bağlı köy
Altyapı

Başlığın diğer anlamları için Altyapı (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Yollar bir altyapı örneğidir.
Altyapı; bir yapı, kent ve ülke için gerekli olan yol, su, elektrik, gaz, kanalizasyon, peyzaj, çevre ve ulaşım gibi donanımların tümü. Herhangi bir ilişkisel sistemin fiziksel bileşenleri de altyapı olarak tanımlanmaktadır.
Altyapı, malların üretim sürecinden pazara ulaşmasını sağlamakta; okul ve hastane gibi toplumsal hizmetlerle bir ülkedeki temel yaşam gereksinimlerinin karşılanmasına yardımcı olmaktadır.
Bilişim altyapısı bilgisayarlar ve bunlar arasındaki elektronik iletişimi sağlayan döşenmiş Koaksiyel kablo, bakır ya da fiber optik kablo, radyolinkler, ruterler, bunlara elektrik sağlayan jeneratör ve elektrik şebekeleri, gibi şeylerdir.
| g t Altyapı |
| --- | --- |
 Baraj  Drenaj  Gökyüzü köprüsü  Kanal  Kavşak  Köprü  Su bendi  Tünel  Üst geçit  Yaya köprüsü  Yol  Peyzaj 
 Ayrıca bakınız: Mimarlık  Peyzaj mimarlığı  Peyzaj  Amfitiyatro  İnşaat mühendisliği  İnşaat  Çocuk parkı  Park 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4026944-9  LCCN: sh85066333  NDL: 00571883  NKC: ph114775  NLI: 987007550607005171
Çevre hareketi

Ay üzerinde Apollo 8 uzay aracındaki William Anders tarafından çekilen Dünya'nın görünüşü, 24 Aralık 1968
Koruma ve yeşil politikayı da içeren çevre hareketi (ekoloji hareketi olarak da anılır ), çevresel sorunları ele alan için çeşitli felsefi, sosyal ve politik hareketlerdir. Çevreciler, kamu politikası ve bireysel davranışlardaki değişiklikler yoluyla kaynakların ve çevrenin adil ve sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesini savunurlar. Ekosistemlerin düşmanı değil bir katılımcısı olarak insanlığın tanıyan  çevre hareketi ekoloji, sağlık ve insan haklarına odaklanır.
Çevre hareketi, en küçük organizasyonlardan büyük işletmelere kadar bir dizi kuruluş tarafından temsil edilen ve ülkeden ülkeye farklılık gösteren uluslararası bir harekettir. geniş üye ağı, değişken ve güçlü inançları ve zaman zaman spekülatif doğası nedeniyle, çevre hareketi hedeflerinde her zaman birleşik değildir. Bu hareket aynı zamanda iklim hareketi gibi daha özel bir odağa sahip diğer bazı hareketleri de kapsıyor. Çevre hareketİ, en geniş anlamıyla, özel vatandaşları, profesyonelleri, din adamlarını, politikacıları, bilim adamlarını, kar amacı gütmeyen kuruluşları ve bireysel savunucuları içerir.
Tarih > Erken farkındalık

Çevreye erken ilgi, 19. yüzyılın başlarındaki Romantik hareketin bir özelliğiydi. Şair William Wordsworth , Göller Bölgesi'nde yoğun bir şekilde seyahat etmiş ve "Algılayacak bir göze ve zevk alacak bir kalbe sahip olan her insanın bir hak ve menfaatine sahip olduğu bir tür ulusal mülk" olduğunu yazmıştır.
Çevre hareketinin kökenleri, Sanayi Devrimi sırasında atmosferdeki artan duman kirliliği seviyelerine verilen yanıttadır. Büyük fabrikaların ortaya çıkışı ve buna bağlı olarak kömür tüketimindeki muazzam büyüme, sanayi merkezlerinde benzeri görülmemiş düzeyde hava kirliliğine yol açtı; 1900'den sonra büyük hacimli endüstriyel kimyasal atıklar, işlenmemiş insan atığının artan yüküne eklendi. Kentsel orta sınıfın artan politik baskısı altında, ilk büyük ölçekli modern çevre yasaları  soda külü üretmek için kullanılan Leblanc süreci yüzünden oluşan zararlı hava kirliliğini (gazlı hidroklorik asit) düzenlemek için , 1863'te kabul edilen Britanya'nın Alkali Yasaları olarak ortaya çıkmıştır .
Tarih > Koruma hareketi

Modern koruma hareketi, bilimsel koruma ilkelerinin pratik uygulamasıyla ilk olarak Hindistan ormanlarında ortaya çıktı. Gelişmeye başlayan koruma etiği üç temel ilkeyi içeriyordu: insan faaliyetinin çevreye zarar verdiği, çevreyi gelecek nesiller için sürdürmenin yurttaşlık görevi olduğu ve bu görevin yerine getirilmesini sağlamak için bilimsel, ampirik temelli yöntemlerin uygulanması gerektiğidir. James Ranald Martin, bu ideolojiyi teşvik etmede, büyük ölçekli ormansızlaşma ve kuruma yoluyla meydana gelen hasarın ölçeğini gösteren birçok mediko-topografik rapor yayınlamış ve Orman Departmanlarının kurulması yoluyla Britanya Hindistan'daki orman koruma faaliyetlerinin kurumsallaştırılması için kapsamlı lobi çalışmalarında önemli bir yere sahipti.
Madras Gelir Kurulu, bilimsel ilkelere dayalı bir orman koruma programını sistematik olarak benimseyen profesyonel bir botanikçi olan Alexander Gibson başkanlığında 1842'de yerel koruma çabalarına başladı. Bu, dünyadaki ormanların devlet yönetimiyle ilgili ilk vakasıydı. Bunların sonucunda, Genel Vali Lord Dalhousie yönetimindeki hükûmet, 1855'te dünyadaki ilk kalıcı ve büyük ölçekli orman koruma programını başlattı; bu, kısa süre sonra ABD'nin yanı sıra diğer kolonilere de yayılan bir model oldu. 1860 yılında, Departman, yer değiştiren ekimi yasakladı. Hugh Cleghorn'un 1861 el kitabı olan Güney Hindistan'ın ormanları ve bahçeleri konuyla ilgili kesin çalışma haline geldi ve alt kıtadaki orman yardımcıları tarafından yaygın olarak kullanıldı.
Dietrich Brandis , 1856'da Doğu Burma'daki Pegu bölümünün tik ormanlarının şefi olarak İngiliz hizmetine katıldı. Bu süre zarfında Burma'nın tik ormanları militan Karen kabileleri tarafından kontrol ediliyordu. Karen köylülerinin tik ağaçlarını temizlemek, dikmek ve ayıklamak için emek sağladığı "taungya" sistemini tanıttı. Yeni orman mevzuatı oluşturdu, araştırma ve eğitim kurumlarının kurulmasına yardım etti. Dehradun'daki İmparatorluk Ormancılık Okulu Brandis tarafından kuruldu.
Amerika Birleşik Devletleri

20. yüzyılın başındaki koruma hareketinden başlayarak, çağdaş çevre hareketinin kökleri, Murray Bookchin'in Sentetik Ortamımız, Paul R. Ehrlich'in Nüfus Bombası ve Rachel Carson'ın Sessiz Baharına kadar uzanabilir. Amerikalı çevreciler, 1960'larda ve 1970'lerde nükleer silahlara ve nükleer güce, 1980'lerde asit yağmuruna , 1990'larda ozon tabakasının incelmesine ve ormansızlaşmaya ve son zamanlarda iklim değişikliğine ve küresel ısınmaya karşı kampanya yürüttüler.
Amerika Birleşik Devletleri 1970'lerde Temiz Su Yasası, Temiz Hava Yasası, Tehlike Altındaki Türler Yasası ve Ulusal Çevre Politikası Yasası gibi birçok çevre yasası çıkardı . Bunlar, mevcut çevre standartlarının temelleri olmaya devam ediyor.
Amerika Birleşik Devletleri > ABD çevre tarihinin zaman çizelgesi

1832 - Kaplıcalar Rezervasyonu
1864 - Yosemite Vadisi
1872 - Yellowstone Milli Parkı
1892 - Sierra Kulübü
1916 - Milli Park Servisi Organik Yasası
1916 - Ulusal Audubon Topluluğu
1949 - Kaynakların Korunması ve Kullanımı üzerine BM Bilimsel Konferansı
1961 - Dünya Vahşi Yaşam Vakfı
1964 - Arazi ve Su Koruma Yasası
1964 - Ulusal Vahşi Doğa Koruma Sistemi
1968 - Ulusal Yollar Sistem Yasası
1968 - Ulusal Vahşi ve Manzaralı Nehirler Sistemi / Vahşi ve Manzaralı Nehirler Yasası
1969 - Ulusal Çevre Politikası Yasası
1970 - İlk Dünya Günü - 22 Nisan
1970 - Temiz Hava Yasası
1970 - Çevre Koruma Ajansı
1971 - Greenpeace
1972 - Temiz Su Yasası
1973 - Nesli Tükenmekte Olan Türler Yasası
1980 - Önce Dünya!
1992 - Rio de Janeiro'daki BM Dünya Zirvesi
1997 - Kyoto Protokolü, taraf devletlere sera gazı emisyonlarını
2017 - Birinci Ulusal Temizlik Günü