Amratian kültürü
Genel bakış

Bu döneme ait bilgiler genellikle nekropol alanlarından gelmektedir. İlk Naqada dönemi, Amratian kültürü, genel olarak önceki Badari kültürüne benzerlikler göstermekte, devamı olarak da anılmaktadır. Yaklaşık MÖ 3600'e tarihlenen çok sayıda yerleşim yeri kazılmış ve Badari kültürüne benzer ancak gelişmiş beceri ve tekniklere sahip bir tarımsal yaşam biçimi ortaya çıkmıştır. Badari kültürüyle gömme ritüelleri ve cenaze törenleri de oldukça benzerlik göstermiş, ölüler oval çukurlara gömülmüştür. Yapılan kazılarda bulunan nesneler, bu dönemde Yukarı Mısır ve Aşağı Mısır arasındaki ticaretin arttığını göstermektedir.
Mısırlıların atası olarak da adlandırılabilecek Amratianlılar özerk köylerde yaşadılar. Her köyün kendine ait hayvan tanrısı vardı. Her kabilenin kendisini temsil eden totemlerle bölgelere bölünmesi nom sisteminin temelini oluşturur. Amratianlılar kölelere ve mülklere sahip olmuşlardı fakat dönemde krallık ve derebeylik benzeri oluşumlara dair herhangi bir işaret bulunmamaktadır.
Amratianlılar bu dönemde, uzaktaki ülkelerle de ticaret yapmışlardır. Etiyopya'dan ince kesici alet ve yonga aletlerin yapımında kullanmak için obsidyen ithal etmekte, obsidyen nesneler üretmekteydiler. Buna ek olarak; Nubya'dan altın, Biblos'tan sedir ağacı, Paros'tan mermer ve Nakşa'dan zımpara taşı ithal etmişlerdir. Bu dönemde, taşları yontabildikleri gibi bakırı da işlemişlerdir fakat bunu yaparken çekiç veya eritme gibi yöntemleri kullanmamışlardır. Ayrıca, papirüslerden kayıklar yapmışlardır. Dönemde MÖ 4. binyılın ortalarında kerpiç tuğla kullanılmaya başlanmış olsa da MÖ 3500 sonrasına, Gerzean kültürüne, kadar yaygın olarak kullanılmamıştır.
Bu dönemde, sıklıkla siyah tepeli kırmızı çanak çömleğe rastlanmaktadır. Bu kaplar, Nil vadisinin alüvyon birikintileri olan siyah ila kırmızı renkli Nil siltinden yapılmıştır. Siyah tepeli çanak çömleğe ek olarak, kendine özgü birçok dikkat çekici çanak çömlek türüne sahiptir. Amratian'ın en karakteristik özelliği, "beyaz çapraz çizgili" olarak bilinen stil; mat beyaz boya ile süslenmiş kırmızı cilalı çanak çömlekten oluşur. Sadece granit ve bazalt gibi sert çeşitlerin değil, aynı zamanda sabuntaşı ve kaymak taşı gibi daha yumuşak çeşitlerin kullanıldığı vazolar da sık görülür.
Amratian kültürü ile birlikte insan figürlerinin arttığı görülür. MÖ 4. binyılın ilk yarısında tanrıça ve kadın figürleri yaygınlık kazanmıştır. Aynı dönemde sakallı erkek figürleri de görülebilir. Naqada mezarlarında ölüye öbür yaşamda eşlik etmesi için ölen kişinin heykelcikler ile gömülmüş olduğu görülür. Bunlar, uşabti figürlerinin öncüleridir. Heykelcikler mezar sahibinin toplumsal statüsü hakkında da fikir verebilmektedir. Bu nedenle heykelciklerin rahip, kral ya da tanrıyı temsil ettiği de söylenmektedir. Bu figürlere ek olarak ölen kişi yemek, tılsımlar, silahlar, süs eşyaları, vazolar ve paletlerle gömülmüştür. Dönemde, çoğu alanda toplumsal ve politik dönüşüm yaşandığı söylenebilir fakat avcı-toplayıcı gelenek varlığını korumuştur.
Naqada'da bulunan insan figürü, heykelcik (MÖ 3800-3500).
Amratian kültürüne ait vazo (MÖ 4000-3500).
Siyah tepeli vazo (y. MÖ 3800-3500).
El-Amrah'da bulunan kilden yapılmış dört sığır (y. MÖ 3500).