stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Çerkes Kabasakal Mehmed Paşa
Kökeni ve ser hafiyelik yılları > 31 Mart Vakası

II. Meşrutiyetin ilânından sonra derhal seçimlere gidildi. Seçimlerin başlıca iki partisi İttihat ve Terakki ile liberal görüşlü Ahrar Fırkası'ydı. Seçimleri İttihatçılar kazandı. 6 Şubat 1909’da Volkan gazetesinin yayıncısı Derviş Vahdedi tarafından İtithat ve Terakki’ye muhalefet amacıyla İttihad-ı Muhammedi Fırkası kuruldu. Zamanında Sultan Abdülhamid'e muhalif bir tavır takınan Said-i Nursî, önceleri cemiyete destek vermiş olsa da, kullanılan üslubu beğenmediğinden cemiyetle ilişkisini kesmiştir. Cemiyet, kendisini fırka olarak tanımlıyor ve fırkanın gerçek başkanının ve yol göstericisinin Muhammed olduğunu dile getiriyordu. Parti üyeleri "Volkancılar" veya "Muhammedîler" olarak anıldılar. Fırka kurulduktan kısa süre sonra fırkanın kurucusu Derviş Vahdeti’nin gazetesi Volkan, meşrutiyete, dönemin hükûmetine ve İttihatçılara hakaretvari bir üslupla ağır eleştiriler yöneltiyordu.
Kabasakal Mehmed Paşa bu esnnada Derviş Vahdetî'nin yakın arkadaşı ilçe kadısı ve halktan birkaç kişi ile birlikte "İttihad-ı Muhammedi Cemiyeti"nin Bursa şubesini kurdu. Bunu izleyen dönemde, ülkeyi perde arkasından yöneten İttihat ve Terakki yönetimine karşı bazı çevrelerde gitgide artan bir hoşnutsuzluk görüldü. 6 Nisan 1909 günü muhalif gazeteci Hasan Fehmi Bey'in bir İttihat ve Terakki fedaisi tarafından öldürülmesi, İstanbul'da büyük bir protesto gösterisine yol açtı. Ve sonunda 13 Nisan 1909'da bazı askerî birliklerin ve medrese öğrencilerinin katıldığı bir ayaklanma başladı; bazı subaylar ve bazı milletvekilleri linç edildi ve İttihatçı olarak bilinen gazeteler yağmalandı. Eski takvimle yeni takvim arasındaki 13 günlük farktan dolayı 31 Mart Olayı olarak anılan bu ayaklanma, Selanik'ten gelen Hareket Ordusu tarafından 24 Nisan'da bastırıldı. 27 Nisan'da yeniden toplanan meclis, II. Abdülhamit'i bu ayaklanmadan sorumlu tutarak tahttan indirilmesine ve yaşlı şehzade Mehmed Reşâd Efendi 'nin V. Mehmed ( Sultan Reşâd ) adıyla yerine geçirilmesine karar verdi. 8 Ağustos 1909'da Kanûn-î Esasî üzerinde yapılan bir dizi radikal değişiklikle padişahın yetkileri "sembolik" bir düzeye indirildi.
Kökeni ve ser hafiyelik yılları > Said-i Nursi ile karşılaşması, yargılanması ve idamı

Kabasakal Mehmed Paşa 31 Mart Vaksının ardından Bursa'dan İstanbul'a kaçarken yakalandı. 31 Mart hâdisesine karışan isyancılar birer birer toplanarak, bugünkü İstanbul Üniversitesinin arkasında bulunan Bekirağa Bölüğü denilen hapishaneye atılıyorlardı. O karışık günlerde, Said-i Nursi de İzmit'ten alınarak İstanbul'a getirilmiş diğer mahkûmlarla beraber muhakeme edilmek üzere, Bekirağa Bölüğüne kapatmışlardı. Kabasakal Mehmed Paşa ile genç Bediüzzaman, Bekirağa Bölüğündeki idam hücresinde karşılaşmışlardı. Koğuş o kadar kalabalıktı ki, burada paşaya bir yer bulmak mümkün olmadı. Kendisi dış kapının sağ tarafında bulunan odaya götürüldü. Çünkü bu odada kimseler yoktu. Burada, Said-i Nursi yatıyordu.
Said-i Nursi Kabasakal Mehmed Paşa'yı teselli etmeye çalıştı ancak Kabasakal Mehmet Paşa 24 saat geçmesine rağmen durumda bir değişiklik göremeyince asabi buhranlar geçirmeye başladı. Said'-i Nursi'nin teselli edici sözlerine baştan sağma cevaplar veriyordu. İkinci günü akşamı bayıldı. O günden itibaren bir daha kendine gelmedi. Yatağın üstünde oturup  tesbih çekerek kendi kendine bir şeyler söylüyordu. Kabasakal Mehmet Paşa'nın muhakemesi süratle gerçekleştirildi. Divan-ı Harbe bir defa sevk edildi ve bir celsede idam kararı verildi. İdam kararları o dönemde mahkûmlara tebliğ edilmez mahkûm gece yarısı koğuşundan alınıp ertesi sabah erkenden idam edilirdi. Divan-ı Harb aldığı idam kararını Kabasakal Mahmed Paşa'ya tebliğ edince paşa hiç beklemediği bu karardan sonra kendini kaybetti. Gece yarısı koğuşundan alınarak idama götürüldü. Osmanlı Harp Divanı; 31 Mart ayaklanmasında suçlu gördüğü 49 kişiyi asmak suretiyle idam etmiştir. 37 kişi süresiz hapis ve kalebentlik, 390 kişi hapis, 139 kişide sürgün cezalarına çarptırılmıştır. İdam edilenlerin içinde ayaklanmanın elebaşlarından olan ve irticaî yayın yaparak halkı isyana teşvik eden Volkan Gazetesi sahibi Derviş Vahdeti de bulunuyordu.
Kabasakal Mehmet Paşa asılınca varisleri tarafından Erenköy'deki köşkü satıldı. Köşkü de Gezeryan satın aldı. Tomik Gezeryan’ın Karaköy’de inşaat malzemeleri satan bir dükkânı vardı. Bu iş yerinden dolayı lakabı Keseryan idi. Kendisi kışları Şişli’de yazları ise bu köşkte otururdu. Cumhuriyet döneminde Varlık Vergisi çıkınca Gezeryan bu köşkü sattı ve yurt dışına yerleşti. Bu köşk uzun yıllar harap halde kaldı.
Çocuk

Başlığın diğer anlamları için Çocuk (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
"Çocukluk" buraya yönlendirilmektedir. Diğer kullanımlar için Çocukluk (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Çocuk, bebeklik ve ergenlik çağları arasındaki insan. Genellikle konuşma ve yürüme kabiliyetleri kazanıldıktan sonra çocukluğun başladığı; cinsel gelişimin başladığı ergenlik dönemi ile birlikte çocukluk döneminin bittiği kabul edilir. Ama bu tanımlamalar görecelidir ve kesin sınırları yoktur. Birleşmiş Milletlerin raporlarında 0-18 yaş arasındaki insanlar çocuk kabul edilirler. Bunun haricinde çocuk kelimesi sıklıkla evlat anlamında da kullanılır.
Çocukluğun keşfi

Tarihçi Philippe Aries'in çalışmaları, Orta Çağ boyunca, çocukluğun kendine özgü doğasının bilinmediğini ortaya koymuştur. Orta Çağ sanat tarihi, modern anlamıyla "çocuk" teriminin o dönem dünyası içinde hiçbir yeri olmadığını kanıtlamaktadır. Dönem resimlerindeki çocuklar, sıradan çocuk özellikleri göstermekten uzaktır. Yüzleri ve kas yapılarıyla, yalnızca küçük ölçekle çizilmiş yetişkin birer insandırlar.
Toplumsal yaşam açısından ise, bu dönem boyunca ve 16. yüzyıla kadar çocuk, ailesinin yanı sıra ilişki kurduğu diğer yetişkinlerin uygun hareket ve davranışlarını gözlemleyerek toplumsallaşan küçük ve zayıf bir varlık, küçük bir insan olarak algılanmaktaydı. Çocuk, yalnızca bedeni ve gücüyle yetişkinlerden ayrılıyordu. Aries'in yüzeyselliğini vurguladığı tek çocukluk duygusu olan nazlanma, çocukluğun ilk yıllarına ilişkindi. Küçük insanı ailenin evcil hayvanlarıyla bir tutan bu duyguydu. Bu dönemde çocuklarla 'edepsiz küçük maymunlar'mış gibi eğleniliyor, içlerinden biri öldüğünde çok fazla üzerinde durulmuyordu. "Ölen çocuğun yerini bir başkası alır" mantığı hakimdi.
17. yüzyıldan itibaren, bu zihniyeti altüst edecek iki gelişme yaşandı. Çıraklığı bir eğitim yöntemi olarak ele alan özel bir kurumun -okulun oluşturulması, çocuğu yavaş yavaş yetişkinlerden ayırdı. Artık çocuk, hayatı yetişkinlerle doğrudan ilişki yoluyla öğrenmeyecek; çocuğun yetişkinlerin dünyasına girmesi ancak gitgide uzayan göreli tecrit döneminin -okul dönemi- sonunda gerçekleşecekti. Öte yandan aile, bir duygulanım ve kaygı nesnesi halini alan çocuk çevresinde örgütlenmeye başladı. Ebeveynler, çocuğun eğitimi konusunda endişeleniyor; geleceği için planlar yapıyorlardı ve çocuğun evden ayrılışı acıyla yaşanıyordu. Bu gelişmelerle birlikte çocuk yetişkinlerden farklı ve kendine özgü bir varlık olarak kabul edilmeye başladı.
Bu iki gelişme -okul ve ailenin evrimi- bir üçüncüden ayrı düşünülemez: çocuk içinde tutulduğu isimsiz durumdan çıkarılıp özen gösterilen bir nesne halini alırken, ona daha yoğun ilgi gösterilmesini sağlayacak bir şekilde çocuk sayısında azalma görüldü. Böylece 17. yüzyıldan itibaren toplumsal yaşamda aile, iş, çocuğa tahsil edilen mekân, çocuğa ve sorunlarına ayrılan zaman ve gebeliği önleyici uygulamalar ekseninde bir kutuplaşma görülür.
Çağdaş toplumda çocukluk

Çocukluğun önemsiz bir geçiş dönemi olarak görüldüğü ve söz konusu dönemde takılıp kalınması için bir neden bulunmadığının düşünüldüğü 17. yüzyılda yeni bir adet ortaya çıktı. Modern dönemde her aile, evlerinde çocuklarının portresini bulunduruyordu. Daha sonraları da devam edecek ve fotoğrafın çıkışıyla birlikte halka mal olacak bu alışkanlık, başlamakta olan ve puero-centrisme (çocuk merkezciliği) varan dönüşümün belirtisidir.
Bu dönüşünüm en önemli alanlarından biri de eğitimdi: Toplum, kendini geçmişe ve geleneklere olan saygıya göre değil, bir şeyler bekleyebileceği geleceğe göre belirlemeye başladıkça gelişim süreci daha çok önem kazandı ve sürüp gitme mantığına boyun eğmekle yetinmediklerinden dolayı, bu süreci nitel olarak farklı düşündüler. Sürüp gitme mantığı denetim altına alındıktan sonra, bireyin hayal edebileceği ama asıl kesin olarak tanıyamayacağı bir geleceğin, en iyi başarı şansıyla karşılayacak şekilde donatılması amaç halini aldı. Böylece çocuk yetişkinler toplumunun umutlarını, düşlerini, aynı zamanda yoksunluklarıyla kaygılarını beslemeye başladı.Oluşum halindeki yeni çocuğun imajı, kendi oluşum amaçlarının ve araçlarının sorunsallaşmasıyla gelişti: eğitim modern toplumların -sonsuz- görevi olarak ortaya çıktı. Modern çocuk tasarımının oluşumu, birey kategorisinin doğuşundan ayrılamaz. Eğitim pratiği içinde bu, kolektif güçlüklerin yaşandığı yer olan öğrenim kurumu ile hedeflenen bireysel özerklik arasında bir gerilim yaratacaktı. Modern pedagojik düşüncenin özelliği olan bu gerilim; ihtiyaçları, yetenekleri, çocuk bireylerin -oluşum halindeki tekil öznelerin- kendilerini ifade etme ve açılmalarını eğitim sürecinin merkezine yerleştiren 'Kopernikçi yön değişimi' içinde açıklanır. Bu yön değişimi, her öğretim oluşumunda bulunması gereken kolektif güçlükleri kapsama eğilimindedir.
Çağdaş çocuk tasarımı anlam belirsizliği içerir ve güçlük çıkarır. Bir yandan çocuk olmak, eksiksiz bir birey olmamaya eşdeğerdir; bu çocuğun dışa açılması ve eğitim alması gerekliliğinin temelini oluşturur. Öte yandan bu yeni anlaşılmadık imaj açısından ele alındığında, eğitimin temsil etmek zorunda olduğu öz şu sorunsala dayanmaktadır: yüzünü geleceğe çevirmiş bir dünya içinde kendinin öğrenim alma açısından yeterli olmayacağına göre çocuk yetişkinliğe geçmeyi en kısa zamanda öğrenmek ve uygulamaya başlamak zorundadır. Düzenlerini insan ilişkilerinin bir sonucu olarak gören çağdaş toplumlarda çocuk ve çocuk eğitimi, sorumluluğunu kamunun üstlendiği sivil kazanımlar haline almıştır ve toplumun geleceği bu sivil kazanımların gerektiği gibi yerine getirilmesine bağlıdır: şunu da eklemek gerekir ki kendini yeniliğe adamış toplum tipinde, eğitim için, bütünüyle biçimsel olmayan herhangi bir amaç saptamak neredeyse olanaksız bir hale gelmiştir. Hem insanın kendisi hem de her türlü eğitim girişiminin üstlenmesi gereken amacı tanımlayan (değişik ve önceden kestirilemeyen olaylar) bireyin yapıcı yetisi üzerinde kendini gösteren, geçmişteki örnekleriyle belirsiz bir gelecekte olabileceğinden çok daha serbest ve bağıntısız olan özerklik kavramı ne ifade etmektedir?
Çeşitli yönlerde çocuk

Bilimsel yönden çocuk konulara göre değişir. Bilim insanları çocuğun büyümesinin ve gelişmesinin çok büyük bir bölümünün 18 yaşına kadar tamamlandığını söylemiştir. Bu bağlamda Birleşmiş Milletler 0-18 yaşlarındaki insanları çocuk kabul eder. İnsan dönemleri konusunda ise çocukluk dönemi ergenlik döneminin başlamasıyla biter.
Askeri yönden Cenevre sözleşmeleri birinci protokolüne göre, on beş yaşını geçen çocuklar gözcü, haberci veya gözlemci olarak gönüllü hizmette bulunabilirler. Ancak doğrudan savaşa katılamazlar.
Ekonomik yönden devletlerin yasalarına göre değişir. Bazı ülkelerde 16 yaşından önce çocuk çalıştırmak suçtur. Ekonomik yönden çocuk çalıştırmak Devletlere göre farklılık gösterebilir.
Ceza hukuk sistemi yönünden Çoğu ülkelerde 18 yaşından küçükler çocuk mahkemelerinde yargılanır. Yetişkin insanlara göre çocuk cezaları süre bakımından farklılık gösterir. Çoğu ülkelere karşın bazı ülkelerde çocuk cezaları olmayabilir. Yaş sistemi farklı olabilir vb.
Toplumsal yönden kesin bir sınırı yoktur. Çeşitli bölgelere, milletlere insan ırklarının kültürlerine bağlı olarak değişir. Toplumsal olarak genellikle görsellik ağır basar. Çocuğun boyu, yüzü, yaşı, davranış biçimi vb. özelliklerine bağlı olarak da değişebilir. Bu bakımdan toplumsal yönden çocuk anlayışı toplumdan topluma kültür bakımından farklılık gösterdiği için kesin bir sınırlama koyulamaz.
Dini yönden Dünyada birçok din olup dinden dine farklılık gösterebilir. İslamiyet'te ergenlik dönemine girildiğinde çocukluktan çıkıldığı kabul edilir ve İslamiyet'in bazı şartları farz olur.
Dönemler

Yenidoğan: 0-4 hafta
Süt çocuğu dönemi: 1-11 ay
Oyun çocuğu dönemi: 1-3 yaş
Okul öncesi dönemi: 4-5 yaş
Okul çocuğu dönemi: 6-13 yaş
Ergenlik dönemi: 14-17 yaş
Yetişkin: 18 yaş ve üzeri
1620 tarihli bir tablo
Bir erkek çocuk fotoğrafı.
Surp Harutyun Ermeni Kilisesi (Fatih)

| --- | --- |
Kilisenin girişi

Temel bilgiler
Konum: Kumkapı, Fatih, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 41°00′13″K 28°57′58″D﻿ / ﻿41.00361°K 28.96611°D﻿ / 41.00361; 28.96611
İnanç: Ermeni Apostolik
Durum: Etkin
Mimari
Tamamlanma: 1855
Kumkapı Surp Harutyun Ermeni Kilisesi (Ermenice: Սուրբ Յարութիւն Եկեղեցի), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Fatih ilçesi Kumkapı semtinde bulunan Ermeni kilisesi.
1832'de padişah fermanıyla inşa edilen ibadethane Harutyun Amira Bezciyan'ın çabalarıyla kiliseye çevrilmiştir. Daha sonra darphane ustalarının kendi aralarında topladıkları parayla 1855'te Surp Harutyun inşa edilerek İstanbul Ermeni Patriği Hagopos III. Seropyan tarafından ibadete açılır. İstanbul Ermeni Patriği Madteos İzmirliyan'ın döneminde Hovhannes ve Mıgırdiç Esayan kardeşler tarafından kâgir olarak inşa edilmiştir. Kilise günümüzde ibadete açıktır. 1915 Ermeni Soykırımı'ndan sonra kilisenin cemaati küçülmüştür ve Hristiyan ziyaretçilerinin sayısı azalmıştır.
Surp Harutyun Ermeni Kilisesi (Beyoğlu)

Kumkapı Surp Harutyun Kilisesi ile karıştırılmamalıdır.
| --- | --- |
Taksim Surp Harutyun Ermeni Kilisesi

Temel bilgiler
Konum: Taksim, Beyoğlu, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 41°02′06″K 28°59′03″D﻿ / ﻿41.03500°K 28.98417°D﻿ / 41.03500; 28.98417
İnanç: Ermeni Apostolik
Durum: Etkin
Mimari
Mimar(lar): Hovhannes ve Mıgırdiç Esayan kardeşler
Tamamlanma: 1895
Taksim Surp Harutyun Ermeni Kilisesi (Ermenice: Սուրբ Յարութիւն Եկեղեցի), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Beyoğlu ilçesi Taksim semtinde bulunan tarihî bir Ermeni kilisesi.
Yapım tarihi tam olarak bilinmeyen kilise 1846'da yenilenmiş, 1890'da yıkılma tehlikesine karşı kapatılmış ve 1895'te İstanbul Ermeni Patriği III. Madteos İzmirliyan döneminde Hovhannes ve Mıgırdiç Esayan kardeşler tarafından kâgir olarak yeniden inşa edilmiştir. Esayan Ermeni Lisesi de bu yeniden inşa sırasında inşa edilmiştir. 1915 Ermeni Soykırımı'ndan sonra kilisenin cemaati küçülmüştür ve Hristiyan ziyaretçilerinin sayısı azalmıştır.
Surp Nışan Ermeni Kilisesi

| --- | --- |
Kilisenin içinden bir görünüm

Temel bilgiler
Konum: Kartal, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 40°53′24″K 29°11′15″D﻿ / ﻿40.89000°K 29.18750°D﻿ / 40.89000; 29.18750
İnanç: Ermeni Apostolik
Durum: Etkin
Mimari
Tamamlanma: 1857
Surp Nışan Kilisesi (Ermenice: Սուրբ Նշան Եկեղեցի, Kutsal Haç Kilisesi), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Kartal ilçesi Soğanlık sokakta bulunan, 1776 tarihinde ibadete açılmış ve 1857 yılında ise yeniden inşa edilmiş olan Ermeni kilisesidir. 1985'te iç ve dış yenilenmeye tabi tutulan kilisenin son onarımı 1998 yılında gerçekleşmiştir.
Turtûşe Emirliği

Turtûşe Emirliği (Arapça: طائفة طرطوشة, İspanyolca: Taifa de Tortosa), İber Yarımadası'nın kuzeydoğusunda yer alan bir taifa devletiydi. İki farklı hanedan (Saklebîler ve Hûdîler) tarafından yönetildi (1009-1060, 1082-1110). Saklebî [en] (slav kökenli) komutan Lebîb es-Saklebî [en] tarafından 1009'da kuruldu.
Âmirîler'in yetiştirdği Sakâlibe komutanların kurduğu Taifa Devletleri, y. 1018
Tarihçe > Turtûşe

Turtûşe, Endülüs’ün kuzeydoğusunda Ebro nehrinin oluşturduğu delta bölgesinde bir dağ eteğine kurulmuştu. 714 yılında fethedilen şehrin surları ve dört kapısı, Endülüs Emevîleri tarafından inşa edilmişti. Turtûşe, (es-Sağrü’l-a‘lâ [en]) diye bilinen kuzey sınır bölgesinde bulunuyordu ve Turtûşe kûre [en]'sinin (vilayet) başkentiydi.
Tarihçe > Saklebîler

Kurtuba Halifeliği, ikinci Endülüs fitnesi [en] (1009-1031) olarak bilinen bir dönemde önce parçalandı sonra yıkıldı. Âmirîler [en]’in yönetimden uzaklaştırılması üzerine bu aileye bağlı diğer Saklebî komutan ve idareciler gibi Lebîb es-Saklebî [en] 1009 yılında Doğu Endülüs’te Turtûşe Emirliği’ni kurdu.
Saklebîlerden Muzaffer ve Mübarek [en] kardeşler  Belensiye'yi 1010-1018 yılları arasında ortak yönetti. Her ikisinin peş peşe ölmesiyle halk Lebîb'i yönetime getirdi (1018). 1020'de Lebîb ve Dâniye emiri Mücâhid el-Âmirî [en] Belensiye'yi birlikte yönetti. Lebîb, Barselona Kontu [en] ile yakın ilişkiler kurunca halk tarafından kovuldu (1021) ve şehir tamamıyla Mücâhid'e kaldı.
Devamında 1060 yılına kadar sakālibeye mensup komutanlardan Mukātil, Ya‘lâ ve Nebîl (h.  1057/8–1060), Tayfa’yı yönetmeye devam etti. 1060 yılında Turtûşe’de bir isyan çıktı ve Nebîl şehri, Sarakusta Emîri Ahmed el-Muktedir-Billâh [en]’a teslim etmek zorunda kaldı (1060-1082). Böylece Turtûşe, Sarakusta’yı yöneten Hûdîler’in eline geçti.
Tarihçe > Hûdîler

Muktedir sağlığında, tayfa'yı iki oğlu arasında bölüştürdü. Yûsuf el-Mü’temen [en] Sarakusta ve batı topraklarını, Münzir el-Hâcib [en] ise güneydeki Dâniye (Dénia) ve Turtûşe topraklarını alacaktı. Muktedir’in ölümünden sonra Münzir tayfayı 1082-1090 yılları arasında yönetti. Münzir'in ölümü ile oğlu Süleyman bin Münzir [en] (1090–1110) tahta geçti.
Yûsuf bin Tâşfîn’in Endülüs’e hâkim olması ve tayfa'ları kendine bağlama siyaseti sonucunda 1110’da Hûdî hâkimiyetine son verildi.
Turtûşe'de ilim

Himaye altına alınan ilim adamlarından bazıları
Ebû Bekir Muhammed et-Turtûşî [en]: Mâlikî fıkıh âlimi
Ebü’l-Velîd el-Bâcî [en]: Mâlikî fıkıh âlimi
İbn Hazm: Zâhirî mezhebinin en büyük temsilcisi, fakih, tarihçi ve şair
Mimari

Günümüze az sayıda eser ulaşmıştır. Suda Kalesi [es] olarak bilinen şehrin surları ve kalesi, III. Abdurrahman döneminde inşa edilmişti. Suda Kalesi, hristiyanlar tarafından fethedildikten [en] (1148) sonra Montcada Ailesi [en] ve Tapınak Şövalyeleri tarafından kullanıldı. 1972 yılında kalede yapılan kazılarda döneme ait bir müslüman mezarlığı bulundu. Kazılarda ayrıca Kûfî hat ile yazılmış bir mezar taşı bulundu. Mezar taşı, Tortosa Müzesi [es]'nde sergilenmektedir. Şehirde III. Abdurrahman’ın 956-57 yılında inşa ettirdiği bir Ulu Camii bulunmaktaydı. Turtûşe Ulu Camii'nin bulunduğu yerde günümüzde Tortosa Katedrali [en] bulunmaktadır. Kentin limanı Ulu Camii'nin bulunduğu alanda yer alıyordu. Limana ait kitabe Tortosa Katedrali Müzesinde bulunmaktadır.
Taifa Emirleri > Saklebîler

Lebîb es-Saklebî [en] 1009–1039/40
Mukātil es-Saklebî: 1039/40–1053/4
Ya‘lâ es-Saklebî: 1053/4–1057/8
Nebîl es-Saklebî: 1057/8–1060
Sarakusta'ya dahil edildi (1060–1082): Ahmed el-Muktedir-Billâh [en]
Taifa Emirleri > Hûdîler

Münzir el-Hâcib [en]: 1082-1090
Süleyman bin Münzir [en]: 1090–1110
Galeri

Endülüs'lüler tarafından inşa edilen surlar ve Suda Kalesi
Bir zamanlar Ulu Camii'nin bulunduğu yer, günümüzde Tortosa Katedrali
Tersane kitabesi, 10. yy, Tortosa Katedrali Müzesi
Endülüs kültürüne ait objeler, Tortosa Katedrali Müzesi
Müslüman mezarlığı, Suda Kalesi
Müslüman mezarlığı, Suda Kalesi
Referans

Özdemir, Mehmet, (Ed.) (2018). İslam Tarihi ve Medeniyeti Cilt 4, Endülüs. Siyer Yayınları. ISBN 9786057558343.
Charles Bonkowski

| Charles Bonkowski |
| --- | --- |

Charles Bonkowski'nin Basile Kargopoulo tarafından çekilmiş fotoğrafı.
Hükümdar: II. Abdülhamid
Sultanın Baş Kimyageri
Görev süresi 1894 - 10 Ocak 1905
Hıfzıssıhha Umum Başmüfettişliği
Görev süresi 6 Nisan 1892 - 10 Ocak 1905
Kişisel bilgiler
Doğum: 1841 Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 10 Ocak 1905 İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Milliyeti: Türk (Leh kökenli)
Mesleği: Eczacı, Kimyager
Charles Bonkowski ya da Bonkowski Paşa, (1841-1905) Aslen Polonya'lı bir Osmanlı vatandaşı olarak dünyaya geldi. Sultan 2. Abdülhamid'in baş kimyageri olarak görev yaptı. Meclis-i Umur-ı Sıhhiye'de (Karantina Meclisi) Hıfzıssıhha Umum Başmüfettişliği unvanını elde etti. Devlet içerisinde yaşanan salgınlarda hizmetlerde bulundu.
Hayatı

Polonya'dan Osmanlı İmparatorluğu'na Rusların işgalinin ardından mülteci olarak yerleşen bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlk öğrenimini İstanbul'da tamamlamasının ardından Paris'te eğitimini tamamlamıştır. Paris'ten döndüğü zaman Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'de kimya öğretmenliği yapmıştır.
Uluslararası düzenlenen tıp, halk sağlığı, hijyen ve kimya alanlarındaki kongre ve sergilerde Osmanlı Devleti'ni temsil etmiştir.1874 yılında Viyana Sergisi'nde jürilik yapmış, 1892'de Kamu Hijyeni Genel Müfettişi olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu'nda 1822'de ilk defa boy gösteren kolera salgınının ardından kurulan Meclis-i Umur-ı Sıhhiye'de (Karantina Meclisi) Hıfzıssıhha Umum Başmüfettişliği unvanı ile görev yapmıştır.
1894'te Sultan 2. Abdülhamid'in baş kimyageri unvanını kazanmıştır. Yönetimine verilen görevlilerle birlikte 1892-1895 yılları arasından İstanbul, Edirne, Mersin (Tarsus), Bursa, Trabzon, İzmir, İzmit ve çevresinde ortaya çıkan kolera salgınlarında yer almış, 1895'te paşalığa yükseltilmiştir. 1904'te İzmir'de çıkan salgınında padişah tarafından gönderilebilen doktor grubunun başında yer almıştır. Fakat çok geçmeden hastalanmaya başlamış, 1905'te Beyoğlu'ndaki evinde ölmüştür.
Hakkında yayımlanan kitaplar

Veba Geceleri - Orhan Pamuk
Bursa Ve Civarı - Marie De Launay
Coşkun Diniyev

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Diniyev playing for Azerbaycan in 2015
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Coşqun Şahin oğlu Diniyev
Doğum tarihi:  13 Eylül 1995 (29 yaşında)
Doğum yeri:  Bakü, Azerbaycan
Boyu:  1,69 m (5 ft 6+1⁄2 in)
Mevkii:  Defansif orta saha
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Çorum
Numarası:  19
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2012-2015 |  İnter Bakü |  35 |  (2) |
| 2015-2019 |  Karabağ |  82 |  (3) |
| 2019-2021 |  Sabah |  51 |  (2) |
| 2021-2023 |  Zira |  55 |  (3) |
| 2023 |  Sabail |  0 |  (0) |
| 2023-2023 |  Ümraniyespor |  30 |  (3) |
| 2024-2025 |  Bandırmaspor |  20 |  (0) |
| 2025- |  Çorum |  3 |  (2) |
Millî takım kariyeri‡
| 2011-2012 |   Azerbaycan U-17 |  2 |  (0) |
| 2012-2014 |   Azerbaycan U-19 |  5 |  (0) |
| 2015- |   Azerbaycan U-21 |  2 |  (0) |
| 2015- |   Azerbaycan |  1 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 24 Şubat 2025 
Coşkun Diniyev (d. 13 Eylül 1995), Çorum FK takımında orta saha pozisyonunda görev yapan Azeri futbolcudur.
Kişisel yaşamı

Diniyev'in babası Şahin Diniyev şu anda Kepez takımını çalıştırmaktadır. Ağabeyi Kerim Diniyev ise futbolcudur.
Kariyeri

11 Şubat 2025'te, Türkiye 1. Ligi'nde mücadele eden Çorum FK, Diniyev ile 1,5 yıllık sözleşme imzaladı.
Kariyer istatistikleri > Kulüp

| Kulüp | Sezon | Lig | Lig> Maç | Lig> Gol | Kupa> Maç | Kupa> Gol | Kıtasal> Maç | Kıtasal> Gol | Toplam> Maç | Toplam> Gol |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| İnter Bakü | 2012-13 | APL | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 |
| İnter Bakü | 2013-14 | APL | 7 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |
| İnter Bakü | 2014-15 | APL | 26 | 2 | 3 | 0 | 0 | 0 | 29 | 2 |
| İnter Bakü | Toplam | Toplam | 35 | 2 | 3 | 0 | 0 | 0 | 38 | 2 |
| Karabağ | 2015-16 | APL | 16 | 1 | 1 | 0 | 6 | 0 | 23 | 1 |
| Toplam kariyer | Toplam kariyer | Toplam kariyer | 47 | 3 | 4 | 0 | 6 | 0 | 57 | 3 |
Kariyer istatistikleri > Millî takım

| Azerbaycan millî takımı> Yıl | Azerbaycan millî takımı> Maç | Azerbaycan millî takımı> Gol |
| --- | --- | --- |
| 2015 | 1 | 0 |
| Toplam | 1 | 0 |
Kostaki Karaca Bey

Kostaki Karaca Bey (1795 - 1860), Osmanlı İmparatorluğu'nun Berlin ve Lahey büyükelçisidir.
1859 yılında Osmanlı'nın ilk Lahey Elçisi olarak atanan Yahya Karaca Paşa'nın görev süresi 28 Eylül 1862'de sona ermiş, yerine Kostaki Musurus Paşa atanmıştır.