Seyyid Kutub
Düşünce, görüş ve ifadelerin evrimi > Laiklik

1948'den başlayarak, Kutub'un ideolojik yönelimi, ilk İslamcı eseri al-'Adāla'yı kaleme aldığında, radikal bir şekilde İslamcı bir dünya görüşüne kayacaktı. Kutub sonraları 1940'larda yayımladığı edebi eserlerinin "İslam dışı" olmasıyla hayıflandırdı.
Kutub'un laik eğilimlerinden neden İslami şeriata yöneldiği konusunda farklı teoriler ileri sürülmüştür. Yaygın bir açıklama, 1954'ten 1964'e kadar hapishanede tanık olduğu, Müslüman Kardeşler üyelerinin işkence ve öldürülmesi de dahil olmak üzere, onu yalnızca İslam hukukuna bağlı bir hükûmetin bu tür suiistimalleri önleyebileceğine ikna etmesi, bir diğeri ise, Kutub'un Amerika'da koyu tenli bir kişi olarak yaşadığı deneyimlerdir.[kaynak belirtilmeli] Kilometre Taşları adlı kitabının açılışında şu görüşleri sunuyor:
"Yeni liderliğin, Avrupa'nın yaratıcı dehasının maddi meyvelerini koruması ve geliştirmesi ve ayrıca insanlığa, şimdiye kadar insanlık tarafından keşfedilmemiş kalan ve aynı zamanda insanlığı yeni bir anlayışla tanıştıracak olan yüksek idealleri ve değerleri sağlaması gereklidir. insan doğasıyla uyumlu, pozitif, yapıcı ve uygulanabilir bir yaşam tarzı."
"Batı'da demokrasi o kadar verimsiz hale geldi ki, sosyalizm adı altında özellikle ekonomik sistem olmak üzere Doğu Bloku'nun sistemlerinden ödünç alıyor. Doğu Bloku'nda da durum aynı. Başta sosyal teorileri olmak üzere onun sosyal teorileri Aralarında Marksizm'in de bulunduğu, başlangıçta bir inanca dayalı bir yaşam tarzı olması nedeniyle sadece Doğu'dan değil, Batı'dan da çok sayıda insanı kendine çekmiştir, ancak şimdi Marksizm düşünce düzleminde yenilmiştir ve eğer Dünyadaki tek bir ulusun bile gerçek anlamda Marksist olmadığı söylense bile bu abartı olmaz. Bu teori genel olarak insan doğası ve ihtiyaçları ile çelişir. Bu ideoloji ancak yozlaşmış bir toplumda gelişir....Fakat şimdi, bu koşullar altında bile, yapısının dayandığı tek temel bu olmasına rağmen, materyalist ekonomik sistemi çöküyor. Komünist ülkelerin lideri olan Rusya, kendisi yiyecek kıtlığından muzdariptir. Çarlar döneminde Rusya, ihtiyaç fazlası gıda üretebilirken, şimdilerde yurtdışından gıda ithal etmek ve bu amaçla elindeki altınları satmak zorunda kalmaktadır. Bunun ana nedeni kolektif çiftçilik sisteminin veya insan doğasına aykırı bir sistemin başarısızlığı diyebiliriz."
Kutub'un radikal duruşu onu Müslüman hükûmetler ve onların destekçilerini aforoz etmeye sevk edecektir. 1960'lardaki hapishane yazıları "Kur'an'ın Gölgesinde" ve onun yan ürünü olan "Yoldaki İşaretler" aracılığıyla yayılan fikirleri, gelecekteki cihatçı hareketlerin ideolojik temellerini oluşturur. Ma'alim fi-l-Tariq Kutub'da İslami olmayan her şeyin kötü ve bozuk olduğu ve hayatın her alanına yayılan eksiksiz bir sistem olarak şeriatı takip etmenin kişisel ve sosyal barıştan, evrenin "hazinelerine" insanlığa her türlü faydayı sağlayacağını savunuyor.
Kutub'un çocukluğu, kariyeri ve Müslüman Kardeşler'deki aktivizmi onun teorik ve dinî eserlerinde silinmez bir iz bıraktı. Kutub'un erken dönem, seküler yazıları bile daha sonraki dönemin izlerini taşır. Örneğin, Kutub'un çocukluğuna ilişkin otobiyografisi Tifl min al-Qarya (Köyden Bir Çocuk) İslam'dan veya siyaset teorisinden çok az bahseder ve tipik olarak seküler, edebî bir eser olarak sınıflandırılır. Ancak köy tasavvufuna, hurafelere, Kuran'a ve adaletsizliklere göndermelerle doludur. Kutub'un Kur'an tefsiri, sosyal adalet ve siyasal İslam ile ilgili daha sonraki çalışmaları benzer temalar doğrultusunda gelişir.[kaynak belirtilmeli]
Kutub'un bir yazar kariyeri, felsefesini de büyük ölçüde etkiler. Al-Taswiir al-Fanni fil-Quran'da (Kur'an'da Sanatsal Temsil), Kutub, Kuran'ın edebî bir takdirini ve metni yorumlamak için tamamlayıcı bir metodoloji geliştirdi.
Yoldaki işaretler Kutub için dinî ve siyasi bir manifesto idi. Kutub bu metinde, Mısır'daki Abdunnasır rejimi gibi Müslüman hükûmetleri, ilahi otoriteden ziyade laik, insani meşruiyetlere dayanan ve yozlaşmış olmakla kınadı. Bu çalışma, Kutub'u 20. yüzyılın önde gelen İslamcılarından biri ve belki de o dönemde İslamcı düşüncenin en önde gelen savunucusu hâline getirdi. Kutub, dinî uygulamaları "özel alan"la sınırlayan laikliği "baskıcı bir sistem" olarak kınadı; ona göre, bir İslam devleti, İslami kanunları alenen uygularken gayrimüslim inançları özel alana devrederek Müslümanlara tam bir din özgürlüğü verecekti.
Kutub, İslam dünyasının kötü durumu ile ilgili iki temel neden tanımladı. Birincisi, birçok Müslüman şeriat yasasını uygulamayarak Kuran'a olan inançlarını terk ediyordu. Bu, Müslüman toplumlarda laik bir kültürün şiddetli bir şekilde yayılmasına yol açmış ve Batı'nın İslam'a karşı doğuştan gelen ve asırlarca süren nefretinin yardımıyla, birçok Müslümanın “doğru yol”dan sapmasının ikinci önemli nedeni olmuştu. Kutub, İslam dünyasının bir Cahiliye durumuna düştüğünü iddia ediyordu.[kaynak belirtilmeli]
"Gerçekten de insanlar cahiliyye hayatını yaşadıkları müddetçe iddia ettikleri gibi Müslüman değildirler. Bir kimse, İslam'ın bu cahiliyye çizgisine getirilebileceğine inanarak kendini kandırmak veya başkalarını aldatmak isterse, bu ona kalmıştır. ..... Bu İslam değil ve onlar da Müslüman değiller. Bugün Davet'in görevi, bu cahilleri İslam'a döndürmek ve onları yeniden Müslüman yapmaktır."