stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hepsi
Ödülleri

| Yıl | Ödül veren organizasyon | Kategori |
| --- | --- | --- |
| 2005 | 11.Kral Tv Video Müzik Ödülleri | En İyi Pop Grup |
| 2006 | 12.Kral Tv Video Müzik Ödülleri | En İyi Pop Grup |
| 2006 | 1.Jetix Çocuk Ödülleri | En Sevilen Müzik Grubu |
| 2007 | Our Future Müzik Ödülleri | En İyi Pop Müzik Grubu |
| 2007 | Powertürk Müzik Ödülleri | En İyi Grup |
| 2007 | 2.Jetix Çocuk Ödülleri | En Sevilen Müzik Grubu |
| 2007 | 13.Kral TV Video Müzik Ödülleri | En İyi Grup |
| 2007 | 11.İstanbul Fm Altın Ödülleri | En İyi Grup |
| 2008 | 1.Aslan Max Ödülleri | En Sevilen Müzik Grubu |
| 2008 | 3.Jetix Çocuk Ödülleri | En Sevilen Müzik Grubu |
| 2008 | 14.Kral Tv Video Müzik Ödülleri | En İyi Grup |
| 2009 | 2.Aslan Max Ödülleri | En Sevilen Müzik Grubu |
| 2009 | 13.İstanbul Fm Altın Ödülleri | En İyi Konser Performansı (BGM) |
| 2010 | 1.Pal Fm Müzik Ödülleri | En İyi Grup |
| 2010 | 14.İstanbul Fm Altın Ödülleri | En İyi Konser Performansı (BGM) |
| 2011 | 24.Uluslararası Tüketici Zirvesi Ödülleri | En İyi Çıkış Yapan Grup |
| 2011 | 4.Aslan Max Ödülleri | En Sevilen Müzik Grubu |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  MusicBrainz: 02ae1177-34fb-4ee4-83e8-2a660c50c535
Stevie Ray Vaughan
Ölümü

30 Ocak 1990'da Stevie, MTV Unplugged için 3 performans sergiledi. Stevie ve Jimmie «Family Style»ı kaydetmek üzere Mart ve Nisan ayında Memphis'e gittiler. Birkaç ay sonra albüm raflardaki yerini aldı. Joe Cocker ile gerçekleştirdikleri turnenin ardından Alpine Valley'de Double Trouble ile bir konser daha verdiler. Robert Cray, Eric Clapton, Buddy Guy gibi isimlerin de katıldığı coşku dolu etkinlikten sonra Stevie Ray, Eric Clapton'ın 3 tur yardımcısı ile birlikte Chicago'ya gitmek üzere helikoptere bindi. 27 Ağustos 1990 gece yarısı, sisle kaplı bir tepeye çarpan helikopter parçalandı…
Büyük coşkuları tarifsiz acılarla birlikte yaşadığı 36 yıllık ömrünü müziğe adayan Stevie Ray Vaughan, Laurel Land mezarlığında özel bir törenle yakıldı.
Diskografi

Texas Flood (1983)
Couldn't Stand the Weather (1984)
Soul to Soul (1985)
In Step (1989)
Family Style (Kardeşi Jimmie Vaughan ile) (1990)
The Sky Is Crying (1991)
| g t Rock and Roll Hall of Fame - 2015 |
| --- | --- |
Sanatçılar:  Bill Withers  Double Trouble Chris Layton  Reese Wynans  Stevie Ray Vaughan  Tommy Shannon  Green Day Billie Joe Armstrong  Mike Dirnt  Tré Cool  Joan Jett & the Blackhearts Gary Ryan  Joan Jett  Kenny Laguna  Lee Crystal  Ricky Byrd  Lou Reed  The Paul Butterfield Blues Band Billy Davenport  Elvin Bishop  Jerome Arnold  Mike Bloomfield  Paul Butterfield  Sam Lay 
Musical Excellence:  Ringo Starr 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 1009975  BNE: XX896161  BNF: cb139007780 (data)  GND: 119162113  ISNI: 0000 0003 8547 6923  LCCN: n91115900  LNB: 000045111  MusicBrainz: f5426431-f490-4678-ad44-a75c71097bb4  NDL: 00621593  NKC: xx0052693  NLI: 987007412072605171  NLK: KAC2020Q9002  NSK: 000591867  NTA: 075163446  RERO: 02-A003934369  SNAC: w6p28hbf  SUDOC: 157467538  VIAF: 191151661   WorldCat (LCCN): n91-115900
Pío Leyva

Pío Leyva, (d. 5 Mayıs 1917 - ö. 23 Mart 2006) Küba müziğini dünyaya sevdiren Buena Vista Social Club grubunun uluslararası üne sahip vokalisti.
Küba'nın Morón bölgesinde 1917'de doğan Pio Leyva, müzik dünyasına genç yaşta atıldı. Bongo yarışmasını kazandığında 6 yaşındaydı. Beny More ve Bebo Valdes gibi Küba efsaneleriyle şarkı söyleyen Leyva, 25'ten fazla albüm yaptı. "Estrellas de Areito" ve "Compay Segundo y Sus Muchachos" gruplarının üyesiydi. Ayrıca 2004 yapımı  Música Cubana filminde de rol aldı. "Buena Vista Social Club" grubunun diğer önemli üyelerinden Compay Segundo, Ruben Gonzalez ve İbrahim Ferrer'den sonra 22 Mart 2006'da kalp krizinden öldüğünde 88 yaşındaydı.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNE: XX1318196  BNF: cb14032514w (data)  GND: 131644114  ISNI: 0000 0001 1844 9672  LCCN: no98012751  MusicBrainz: 962dd3f3-97cc-4ce3-8ada-ae2163f2aa63  NKC: xx0201457  NLI: 987007446610805171  VIAF: 69129636   WorldCat (LCCN): no98-012751
Çeçenler

| --- | --- |
Bir grup Çeçen erkek, 1870
 

Önemli nüfusa sahip bölgeler
 Rusya: 1,431,360
    Çeçenistan: 1,031,647
    İnguşetya: 95,403
    Dağıstan: 87,867
    Rostov: 15,469
    Moskova: 14,465
    Stavropol: 13,208
    Volgorod: 12,256
    Tümen: 10,623
    Astrahan: 10,019
 Avrupa Birliği      Fransa      Avusturya      Belçika      Almanya: 130,000-200,000 30,000 25,000 17,000 12,000
 Türkiye: 100,000
 Kazakistan: 34,000
 Ürdün: 15,000
 Irak: 10,000+
 Gürcistan: 10,000 (Kistler)
 Azerbaycan: 5,000
 Mısır: 5,000
 Ukrayna: 2,877
Diller
Çeçence
Din
Çoğunluk: İslam (Şafii Sünnilik) Azınlık: Hristiyanlık, dinsizlik
Çeçenler (Çeçence: Hохчи Nohçi), Kafkasya’nın kuzeydoğu kesiminde, Sunja ve Argun ırmakları civarında yaşayan yerli Kafkasya halkı. Kendilerini Nohçi (tekil Nohçi veya Nohço) olarak adlandırırlar. Bu ad, Çeçenlerin Nohçmekhahoi adlı kabilesinden ve bu kabilenin topraklarından gelir.
Adın kökeni

Çeçen adı ilk kez 8. yüzyıl Arap kaynaklarında geçer. Yaygın bir geleneğe göre Rusçadaki Çeçen terimi, Çeçenler'in 1732’de Rus askerlerini yenilgiye uğrattığı Çeçen-aul köyüne dayanır. Ancak bunun yanlış olduğu, 1692’den önce Rus kaynaklarında Çeçen teriminin bulunmadığı, bu terimin muhtemelen Kabardeycedeki “Şaşen” adından geldiği ileri sürülür..
Coğrafi dağılım

Çeçenler, Rusya'ya bağlı bulunan Çeçenistan'ın yerli halkıdır. Ülke, 1994-1996 arasındaki kanlı savaşta büyük zarar görmüş ve kentler yıkıma uğramıştır. 1996 yılında Çeçen direnişçiler ve Ruslar arasında ateşkes imzalanmıştır. Ateşkese rağmen Rusya bölgeden elini çekmemiş, ekonomik ambargo uygulamış, gizli servisi vasıtasıyla çeşitli eylemler gerçekleştirmiştir.
Çeçen nüfusunun önemli bir bölümü Rusya'nın başka bölgelerinde (özellikle Dağıstan ve Moskova'da) yaşamaktadır. Rusya dışında, Gürcistan, Türkiye, Ürdün ve Suriye'de de büyük ölçekli Çeçen nüfusu bulunmaktadır. Bu nüfus, 1850'lerdeki Kafkas savaşları sırasında Çeçenistan'dan göç edenlerin torunlarıdır. Bu dönemde Rusların ele geçirdiği ve Çeçenistan ile Kuzey Osetya topraklarının bir bölümünü de içeren yerler İnguşetya olarak adlandırılmıştır. Çeçenler, 1944 yılında Sovyet lideri Stalin'nin emriyle topraklarından sürülmüşlerdir. Ülkelerine ancak Stalin'in ölümünden sonra dönebilmişlerdir.
Çeçenlerin kökeni

Nah kabileleri, Çeçenlerin ve İnguşların atalarıdır. Nahlar 16. yüzyıla değin dağlık bölgelerde yaşıyorlardı. Bu tarihten sonra ovalara inip yerleştiler. Bu tarih aynı zamanda bu halkların Müslümanlaştığı tarih olmuş ve milliyetçi hareketler gelişmeye başlamıştır. Ayrıca, bazı Çeçen milliyetçileri kökenlerini Urartulara dayandırmaktadır.
Dil

Ana madde: Çeçence
Çeçenlerin konuştuğu dil Çeçence'dir. Çeçenler kendi dillerini Nohçi Mott olarak adlandırırlar. Kuzeydoğu Kafkas dilleri içerisinde Nah dilleri bölümünde yer alır. Nah dil ailesi grubuna ait diller şunlardır:
1. Çeçen (Nohçi) 

2. İnguş (Ğalğay) 

3. Tuş-Kist (Batsoy)
Edebi Çeçence orta ova diyalekti üzerinde gelişmiştir. Çeçenler tarihlerinin çeşitli dönemlerinde Gürcü, Arap ve Latin alfabelerini kullanmışlar; 2008 itibarıyla resmi olarak Kiril alfabesi kullanılmaktadır. Vainah endoetnimi 20. yüzyılın başında ortaya çıkmadan önce geleneksel olarak, dilbilimciler hem İnguşça ve hem de Batsça'yı Çeçence'nin lehçeleri olarak kabul etmişlerdir.
Anavatanlarında yaşayan Çeçenlerin çoğu İnguşça'yı kolaylıkla anlayabilir. İki dil tam olarak karşılıklı anlaşılabilir değildir ancak bir süre dili dinledikten sonra Çeçenler için İnguş dilinin anlaşılması ve öğrenmesi kolaydır. 1989'da, Çeçenlerin %73.4'ü Rusça konuşuyordu ancak bu rakam savaşlardan kaynaklanan çok sayıda nedenden dolayı (uygun eğitim eksikliği, dil öğrenmeyi reddetme ve Çeçen diasporasının çeşitli nedenlerle kitlesel olarak dağılması dahil) azaldı. Diasporadaki Çeçenler genellikle yaşadıkları ülkenin dilini (İngilizce, Fransızca, Almanca, Arapça, Lehçe, Gürcüce, Türkçe vb.) konuşurlar.
Nah dilleri Kuzeydoğu Kafkas dillerinin bir alt grubudur ve bu nedenle Avarca, Dargince, Lezgice, Lakça ve diğer Kuzeydoğu Kafkas dilleri de dahil olmak üzere Naho-Dağıstan ailesi ile ilişkilidir. Ancak bu ilişki yakın değildir: Naho-Dağıstan dil ailesi, Hint-Avrupa dil ailesi ile kıyaslanabilir veya daha fazla tarihi derinliğine sahiptir, yani Çeçence, Fransızcanın Rusça veya Farsça ile dilsel akraba olduğu kadar Avarca veya Dargince ile akrabadır.
Kültür

Çeçenlerin İslam'dan önce tamamen kendine özgü dinsel gelenekleri ve inançları vardı. Tarımla ilgili çeşitli törenler düzenliyorlardı. Bunlar, yağmur törenleri, Gök Tanrısı Sela ve Tanrıça Tuşoli adına düzenlenen kutlamalar gibi törenlerdi. Çeçen toplumu, tukkhum adı altında örgütlenmiş, taeyp denilen 131 klandan oluşuyordu. Taeyp, Arapça kökenli bir sözcük olup ta'ife den geliyordu.Taeypler, paylaşılan toprak, kan bağı ve mevcut sıradan ilişiklere dayanıyordu; ancak savaş sırasında birkaç klan birleşebiliyordu. Taeypler, daha küçük topluluklara, yani garlara, garlar da nakiyelere ayrılıyordu.
Çeçenler Rusya Federasyonu içinde en az kentleşmiş topluluktur. Çeçen-İnguşya'nın yalnızca yüzde 39'u kentleşmiştir. Çeçenlerin yalnızca yüzde 24'ü şehirlerde yaşamaktadır. Grozni'nin çoğunluğunu oluşturan Ruslar ve İnguşlar daha fazla kentleşmiştir.
Çeçenlerde aile yapısı genelde kalabalıktır. Tüm ailelerin yüzde 46'sı beş veya daha fazla çocuğa sahiptir. Dzhabrail Gakayev'e göre Çeçenler çocuk sayısı ve özellikle erkek çocuklarıyla gururlanırlar. Çeçen ailelerde büyüklere saygı ve anne, babaya değer vermek en önemli iki değer sayılır. Evlilikler genellikle görücü usulü ile yapılır. Kadınlar yüzlerini kapatmazlar ve ev içinde baskın bir role sahiptir.
Din

İslamiyet öncesi Gürcü etkisiyle kısmen Hristiyanlığı benimsemiş olan Çeçenler, daha sonra kitleler halinde İslamiyeti seçmişlerdir. İslam dini 16. ve 19. yüzyıllar arasında Çeçenistan'da yayıldı. Günümüzde Çeçenlerin çoğunluğu Müslüman'dır. Sünni İslam'ın Şafii mezhebine bağlıdırlar. Ancak yaygın olan inanç, Müridizm olarak adlandırılan tasavvuf anlayışıdır. Çeçenler tarikatlara bağlıdırlar. Kuzey Kafkasya'da iki büyük tarikat vardır. Bunlar Nakşibendiye ve Kadiriye tarikatlarıdır. Nakşibendiye Doğu Çeçenistan ve Dağıstan'da etkindir. Kadiriye tarikatı ise Çeçenistan'ın kalan bölgelerinde ve İnguşetya'da etkilidir. Çeçenya'da sayıları bilinmemekle birlikte küçük bir Hristiyan ve ateist azınlık da bulunmaktadır; Çeçenistan'da ve Kazakistan'da Çeçen nüfusunun sırasıyla %3 ve %2'sini oluşturmaktadırlar.
Antropolojik özellikler

Kafkasya'yı ve Kafkasya halklarını gözlemlemiş olan A.Byhan, Çeçenler konusunda şunları yazmaktadır:
Çeçenlerde kafatası kısa, yüz geniş yahut beyzi, burun düz ve kuvvetli, gözler koyu renk, saçlar koyu olmakla birlikte mavi veya gri göz rengi de çoktur. Kuzeyde Miçiko Çeçenlerinde Tatar simasına rastlanır. Doğuda İçkerler ve Akkilerde hatlar basık bir burunla Orta Asya hatlarını, diğerleri de kartal burunlarıyla Arapları hatırlatırlar.
19. yüzyılda Kafkasya halkları arasında araştırmalar yapmış olan Alman gezgini Moritz Wagner, Çerkeslerle kıyasladığı Çeçenlerin antropolojik özellikleriyle ilgili şunları söylemektedir:
Çeçenler ince yapıları, cesur tavırları ve kartal burunlarıyla benzedikleri Çerkeslerle aynı yüz ifadelerine sahip değiller ve bana Çerkeslerden daha az memnun edici göründüler. Bir Çerkes özdeninin(soylusunun) yüzünde samimi, açık,atılgan ve bir tür vahşi ifade vardır. Bunların tavırları o kadar asildir ki, bu haydut liderlerinin yüzüne zevkle bakmaktan insan kendini alamaz. Daha koyu Çeçen yüzlerinde ise daha büyük bir enerji ve daha uğursuz, tehdit edici bir ifade vardır(...). Genel olarak konuşacak olursak, Çeçenlerin yüzleri Çerkeslerinkine göre daha ince ve uzundur. Siyah sakalları Araplar, Türkiye Türklerinden ve Orta Doğululardan daha seyrektir. Bununla birlikte kıyafetleri bütün Kafkasyalıların giydiklerine benzemektedir.
Resimler

Yaşlı Çeçen kadınlar.
Çeçen savaşçılar duada.
Çeçen topçular.
Korenizatsiya döneminde Çeçen Latin alfabesi ile yazılan Çeçen-Sovyet gazetesi Serlo (hafif).
Çeçen Camii Mimarisi
Porsuk Barajı

| Porsuk Barajı |
| --- | --- |


Havza
Konum: Odunpazarı, Eskişehir, Türkiye
Koordinatlar: 39°38′07″K 30°16′45″D﻿ / ﻿39.63528°K 30.27917°D﻿ / 39.63528; 30.27917
Genel bilgiler
Amaç: İçme suyu, Sulama, Taşkın önleme
Durum: Kullanımda 
Yapım süresi: 1966-1972
Açılış: 1972 (53 yıl önce) (1972)
İşletme: Devlet Su İşleri

Tür: Dolgu baraj
Gövde dolgu tipi: Beton
Gövde hacmi: 224.000 m3 (293.000 cu yd)
Yükseklik: 49,70 m (163,1 ft)

Oluşturduğu Göl: Porsuk Baraj Gölü
Akarsu (gelen): Porsuk Çayı
Akarsu (giden): Porsuk Çayı
Su hacmi: 431 hm3 (431.000.000 m3)
Göl alanı: 23,40 km2 (9,03 sq mi)
Sulama alanı: 41.020 ha (101.400 akre)
Yıllık içme suyu: 206 hm3 (206.000.000 m3)
Wikimedia Commons
Porsuk Barajı, Eskişehir'de, Porsuk Çayı üzerinde yer alan bir barajdır. 1947'de inşa edilmiş olup 1966-1972 yılları arasında genişletilmiştir.
Murat Dağı'nın kuzeydoğusundan çıkan kaynakların, Altıntaş'ın kuzeyinde birleşmesi ile oluşur. Kütahya Ovası'nın kuzeydoğusundan geçerken Felent Çayı ile birleşir. Porsuk Çayı'nın il sınırı dışına çıktığı kesimde Porsuk Barajı kurulmuştur. Bu barajın kendi Eskişehir İli, gölü ise Kütahya ili toprakları içinde yer almaktadır
Beton ağırlık tipi olan barajın gövde hacmi 224.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 49,70 m, normal su kotunda göl hacmi 431,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 23,40 km²'dir. 41.020 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermekte, yılda 206 hm³ içme-kullanma suyu sağlamaktadır.
Öteki-siz

| --- | --- |
Kategoriler: Şiir, kültür ve sanat
Sıklık: Aylık
İlk sayı: 2001
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Öteki-siz, Türkçe yayımlanan bir şiir dergisidir. Öteki-siz kültür sanat ve şiir ‘derdi’ Salih Aydemir ve Derya Önder tarafından 2001 yılında yayımlanmaya başladı.
Bugüne kadar hazırlanmış 20 sayı boyunca Öteki, Güven, Öykünmenin Etiği, k. İskender’in konuk editörlüğünde “Pornografi ve Edebiyat”, Metin Cengiz’in konuk editörlüğünde “Alkol ve Edebiyat”, Şiir, Şiir ve Kent, İsyan konuları işlendi. Ayrıca iki sayı süren “Şiir mi, Şair mi” soruşturması, “El yazısı Şiirler”, “Şair ve Yazar Kadınlar” özel sayıları gerçekleştirildi.
2004 yılı başında hazırlanan “1980’den 2004’e Edebiyat Dergileri” özel sayısı ile 24 yıllık döneme yayılmış 168 edebiyat dergisinin ilk sayıları ve konuya dair bugünden değerlendirmelere yer verildi.
Öteki-siz'in Nisan-Mayıs 2004 tarihli sayısında Haşim Hüsrevşahi’nin konuk editörlüğünde “Ülke Edebiyatları 1: İran Edebiyatı” konusu ele alındı. Ayrıca 14-24 Mayıs 2004 tarihleri arasında yurtdışından gelen İranlı yazar ve şairler ile Türk yazar ve şairlerin ortak katılımıyla Ankara ve İstanbul’da üçer günlük sürelerde “Komşu Aç Kapıyı: Türkiye-İran Edebiyat Günleri” düzenlendi. Ocak-Şubat 2005 tarihli sayısında “Okur, yazar, poetika” başlıkları işlendi… Kasım-Aralık 2005 tarihli sayısında ise Neşe Yaşın’ın konuk editörlüğü’nde “Ülke Edebiyatları 2: Kıbrıs Edebiyatı” konusu işlendi.
2006 yılında çıkarılan bir başka özel sayıda ise “Cumhuriyetten Günümüze Şiir Ödülleri/Yarışmaları” incelendi. Bu sayıda ödüller konusunda aşagıdaki şairlerin görüşlerine 
yer verildi.
Abdulkadir Budak, Adil Okay, Adnan Gül, A. Galip, Ahmet Özer, Alper Akdeniz, Alper Gencer, Alphan Akgül, Arslan Bayır, Attila Aşut, A. Uğur Olgar, Aydanur Saraç, Ayten Çolakoğlu, Bâki Ayhan T, Bedriye Korkankorkmaz, Betül Dünder, Betül Tarıman, Bülent Güldal, Burhan Gündoğan, Cafer Keklikçi, Cem Uzungüneş, Cengiz Şenol, Cenk Gündoğdu, Çiğdem Sezer, M. Demirel Babacanoğlu, Emel Güz, Emrah Altınok, Halide Yıldırım, Hamdi Özyurt, H. İhsan Sönmez, Hilmi Haşal, Hüseyin Köse, İbrahim Baştuğ, İsmail Cem Doğru, Kemal Gündüzalp, Kemal Özer, Mehmet Şah Erincik, Metin Güven, Metin Kaygalak, Metin Göz, Mehmet Altun, Mehmet Can Doğan, Metin Cengiz, Mustafa Fırat, Nesrin K. Kiraz, Nurduran Duman, Oktay Taftalı, Onur Caymaz, Osman Hakan A., Özcan Erdoğan, Özlem Tezcan Dertsiz, Özgen Seçkin, Selma Ağabeyoğlu, Seyhan Erözçelik, Seyyidhan Kömürcü, Sinan Oruçoğlu, Şeref Bilsel, Şükrü Erbaş, Tamer Öncül, Tekin Gönenç, Tezer Cem, Veysel Çolak, Volkan Hacıoğlu, Yılmaz Arslan.
Dergide ayrıca öteki-siz'in ödüllerle ilgili sorularına yanıt veren bazı ödül kurumlarının yanıtları ile cumhuriyetten bugüne dek düzenlenen şiir ödülleri/yarışmalarının, ödül alan şairlerin listeleri de yer aldı.
Öteki-siz Yayınevi ise 2002 yılında yine Salih Aydemir ve Derya Önder tarafından kuruldu. Aynı yıl Ayten Mutlu (Taş Ayna), Oğuz Özdem (Cesur Acı), Enis Akın (Puşt Ahali), Fadıl Kocagöz (İs Kandilin Uçurtması), Salih Aydemir (Meriç Hanım), Sadık Akfırat (Bozuk Şiirler), Gün A. Utkan (Aleph Şiirleri) ve Derya Önder'in (Ceza Defteri) şiir kitapları basıldı.
Dedeşen, Göle

| Dedeşen |
| --- | --- |
Köy

Ülke:  Türkiye
İl: Ardahan
İlçe: Göle
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2020)
 • Toplam: 443
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0478
Posta kodu: 75700
Resmî site 
Dedeşen, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir yerleşimdir.
Coğrafya

Dedeşen, Ardahan il merkezine 42 km, Göle ilçe merkezine ise 8 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 500
2000: 646
Sadık Rıfat Paşa

| Sadık Rıfat Paşa |
| --- | --- |

Osmanlı Hariciye Nazırı
Görev süresi 1841-1841
Yerine geldiği: Mustafa Reşid Paşa
Yerine gelen: İbrahim Sarim Paşa
Görev süresi 1843-1844
Yerine geldiği: İbrahim Sarim Paşa
Yerine gelen: Mehmed Şekib Paşa
Kişisel bilgiler
Doğum: 25 Ekim 1807 İstanbul
Ölüm: 11 Şubat 1857 (49 yaşında) İstanbul
Sadık Rıfat Paşa (25 Ekim 1807 - 11 Şubat 1857), iki kez Osmanlı Hariciye Nazırlığı yapmış diplomat ve devlet adamıdır.
Sadık Rıfat Paşa'nın kariyeri başlangıçta Tanzimat döneminin diplomat kökenli üç devlet adamı (Koca Mustafa Reşit Paşa, Mehmet Emin Ali Paşa ve Keçecizade Mehmet Emin Fuat Paşa) ile aynı çizgiyi izledi. Ancak içerideki kişisel rekabet ve o dönemde Osmanlı üst düzey bürokratlarının yerlerinin dama taşları gibi sık sık değiştirilmesi ve özellikle dış güçlerin müdahaleleri nedeniyle (19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde kimlerin hangi mevkilere getirileceğinde yabancı güçler söz sahibiydi) en yüksek makam olan sadrazamlığa gelemedi. Nispeten genç yaşta da öldü.
Çocukluğu ve gençliği

Sadık Rıfat Paşa 1807 yılında İstanbul’da doğdu. Babası Osmanlı Devleti’nin Masarifat Nazırı (giderlerden sorumlu bakan) Hacı Ali Bey’di. Hacı Ali Bey Enderun’da yükselerek Tophane Nazırı, daha sonra da Tersane Emini olmuş, daha sonra da nazırlığa yükselmişti. Sadık Rıfat Paşa temel eğitiminden sonraki tahsilini Sarayı Hümayundaki Hazine Odasında devam etti. Ancak ailesinin tek erkek çocuğu olduğundan ve annesinin evladından ayrılmak istememesi nedeniyle dönemin padişahı II. Mahmut’un emri ile bir sene sonra Sadaret Mektubi Kalemi’nde çırak yapıldı.
Gösterdiği şevk nedeniyle kalembaşının dikkatini çeken Sadık Rıfat, 19 yaşında, 1823 yılında Hocaganlık rütbesini aldı. 1828 yılında Amedi Odası hulefalığına, yani Bakanlar Kurulu başkatipliğinde memurluğa tayin edildi. Bu sırada 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı başlamıştı. Padişahın maiyeti ile Edirne ve Gelibolu taraflarına gitti. Gayretleriyle Dahiliye Nazırı Pertev Paşa’nın da dikkatini çekmiştir. Pertev Paşa’nın bu ilgisi başta Sadık Rıfat’ın lehine gelişmesine karşılık daha sonra kendisinin bir süre İstanbul’dan çıkarılmasına neden olacaktır. Bu sırada Osmanlı-Rus Savaşı Osmanlı Devleti’nin yenilgisi ile bitti ve 1829’da imzalanan Edirne Antlaşması ile bağımsız bir Yunanistan kuruldu. Genç Sadık Rıfat öncelikle Yunan sınırının çizilmesi ile görevlendirilen elçiler heyetinde zabıt katibi olarak, daha sonra da aynı görevle Mısır Meselesi’nin çözülmesinde görevlendirilecek, daha sonraki elçilik görevinin ilk tecrübelerini edinecektir. Bu arada sık sık padişahın huzuruna çıktığından, saraydaki ikinci kâtip Vassaf Efendi'nin de dikkatini çekti.
Diplomatlık kariyeri > Viyana Büyükelçiliği

Bu sırada Osmanlı Devleti’nin en güçlü adamlarından biri durumuna gelmiş olan Pertev Paşa, başta düşmanı Akif Paşa tarafından sürekli eleştirilmekte, özellikle de 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı’nın gerçek suçlusu gibi gösterilmekteydi. Halk arasında “tuğsuz padişah” olarak anılan bu devlet adamı en sonunda düşmanları tarafından padişah II. Mahmut'u devirip yerine veliaht Abdülmecid Efendi'yi geçirmek istemekle suçlanınca görevinden alınıp sürgüne gönderildi, sürgünde de idam edildi. Vassaf Efendi'nin de sürgüne gönderilmesinden sonra Sadık Rıfat'ı devlet kademelerinde himaye edecek kimse kalmamıştı. Akif Paşa'nın Mülkiye Nazırı olması sonucunda Pertev Paşa'nın taraftarı olarak görülen Sadık Rıfat, Hariciye Müsteşarı payesi ile Viyana'ya büyükelçi olarak atanarak İstanbul'dan çıkarıldı.
Viyana Büyükelçiliği sırasında Avusturya imparatoru I. Ferdinand'ın Venedik kralı olarak taç giyme törenine katılmak üzere İtalya'ya gitmiş, bu sırada gördüklerini anlattığı İtalya Seyahatnamesi adlı eserini yazmıştır. Yine bu görevi ve büyükelçiliği sırasında Avusturya Dışişleri Bakanı ve Başbakanı, o dönemde Avrupa diplomasisini yönlendiren kişi olan, Prens Clemens von Metternich ile pek çok defa görüşmüştür. Büyükelçilik görevlerinden biri olan Avrupa'daki olaylar ve siyasal durum hakkında bir analiz yaparak bunu İstanbul'a ilettiği yazılarını Avrupa Ahvaline Dair adıyla da bilinen risalesinde özetledi.
Diplomatlık kariyeri > Mısır sorunundaki rolü

Bu sırada Mısır Meselesi yeniden gündeme gelmektedir. 1833'te imzalanan Kütahya Antlaşması Kavalalı Mehmet Ali Paşa'ya istediği hemen hemen her hakkı vermekle birlikte, ne bağımsızlığını ilan edebilmiş ne de Mısır valiliğini babadan oğula geçirebilmişti. Çok daha önemlisi Kütahya Antlaşması iki devletin birbiriyle karşılıklı olarak imzaladıkları bir antlaşma değil, II. Mahmut'un bir fermanla vermeye hazır olduğu ödünlerin kaleme alınmasıydı. Bir fermanla verilen bir hakkın bir başka fermanla kolayca elinden alınabileceğini bilen Mehmet Ali Paşa, bağımsızlığını ilan edebilmek için 1839 tarihinde yeniden harekete geçti. Savaşın yeniden başlaması ile Mehmet Ali Paşa'nın oğlu Kavalalı İbrahim Paşa, orduları ile birlikte Halep'ten ilerleyerek Nizip'te Osmanlı ordularına ağır kayıplar yaşattı. Kavalalı İbrahim Paşa savaşı kazandığı sırada padişah II. Mahmut ölmüş, yerine oğlu Abdülmecit geçmişti. Abdülmecit'in tahta çıkması ve Koca Mehmet Hüsrev Paşa'yı sadrazam yapması, Hüsrev Paşa'nın rakibi Kaptanıderya Ahmet Fevzi Paşa'yı ürkütmüş, Fevzi Paşa da Çanakkale'deki Osmanlı donanmasını alarak Mısır'a sığınmıştı. Böylece Osmanlı Devleti ordusuz ve donanmasız kalmıştı. Bu durum ve üstelik İbrahim Paşa'nın İstanbul'a yürüyebilecek bir mesafede olması sorunu yeniden uluslararası bir meseleye dönüştürmüştü. Bu gelişmelerin üzerine Osmanlı Devleti Mehmet Ali Paşa ile anlaşmanın yollarını aramaya başladı. Bu sırada İstanbul'a gelmiş olan Sadık Rıfat Paşa, Mısır Meselesi'nin çözülmesi için Kavalalı Mehmet Ali Paşa'ya gönderilecek olan heyette görevlendirildi. Sadık Rıfat Paşa çok gayret göstermesine ve görüşme üzerine görüşme yapmasına rağmen bir anlaşmaya varamadan İstanbul'a döndü. Bu sırada İstanbul'da Tanzimat Fermanı ilan edilmiş, devlet Tanzimat devrine girmişti.
Son yılları

Koca Mustafa Reşid Paşa'nın Hariciye Nazırı olması üzerine Sadık Rıfat Paşa dördüncü kez Meclis-i Vala-yi Ahkam-ı Adliye başkanlığına tayin edildi. Ancak savaş kararını ve savaş esnasındaki Batılı devletlerin tekliflerini görüşmek üzere yapılan pek çok toplantıya Paşa da katıldı. Bu arada üst danışma meclisi olan Meclis-i Ali-ye Tanzimat üyeliğine getirildi. 2 yıl süren bu görevi sırasında ayağında nükseden bir ağrı nedeniyle ameliyat olmuş, ancak ameliyat durumunu daha da kötüleştirmiş ve Sadık Rıfat Paşa 1857 yılında ölmüştür.