stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Solunum sinsityal virüsü
Teşhis > Görüntüleme bulguları

RSV bronşiyolitli çocuklarda göğüs röntgeni bulguları genellikle belirgin değildir ve perihiler işaretler, yamalı hiperinflasyon ve atelektazi içerir. Ancak Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), klinik sonuçları değiştirmediği ve antibiyotik kullanımının artmasıyla ilişkili olduğu için RSV bronşiyoliti olduğu varsayılan çocuklar için rutin görüntülemeyi önermemektedir.
Bronşiyolit tanısının belirsiz olduğu veya beklenmeyen bir kötüleşmenin olduğu durumlarda bazen göğüs röntgeni çekilmesi düşünülür. RSV enfeksiyonu olan yetişkinlerde göğüs filmleri genellikle normaldir veya viral zatürre ile uyumlu, yama şeklinde iki taraflı sızıntılar gibi belirgin olmayan değişiklikler gösterir.
Teşhis > Ayırıcı tanı

Üst ve alt solunum yolu enfeksiyonu belirti ve semptomlarıyla başvuran bireylerde ayırıcı tanı, diğer viral enfeksiyonları (rinovirüs, metapneumovirüs ve grip gibi) ve birincil bakteriyel zatürreyi içerir. Çocuklarda, solunan yabancı cisimler ve kistik fibrozis veya astım gibi konjenital durumlar da dikkate alınmalıdır.
Önleme > Genel önleme tedbirleri

Temel önleme tedbiri, hastalık bulaşmış kişilerle yakın temastan kaçınmaktır.
Önleme > İmmunoprofilaksi

Pasif aşılama, yüksek riskli bebeklerde RSV enfeksiyonunu ve hastaneye kaldırılmayı önlemek için vardır.
Tarihsel olarak, pasif bağışıklık sağlamak için RSV'ye özgü intravenöz immünglobin (IVIG) kullanıldı. Bu, hastalıktan iyileşen insan donörlerden RSV nötralize edici antikorlar (veya immünoglobinlerin) aylık olarak uygulanmasını içeriyordu. Bu antikor transferi, risk altındaki bebeklere kısa süreli aşılama sağlamada oldukça etkili olsa da, hem intravenöz uygulama ve maliyet nedeniyle sınırlıydı.
O zamandan beri RSV-IVIG'nin yerini, kas enjeksiyonu yoluyla uygulanabilen bir monoklonal antikor (MAb) kullanımı almıştır. Palivizumab (Synagis), RSV virüsünün yüzey füzyon (F) proteinine karşı yönlendirilen monoklonal bir antikordur. 1998 yılında ruhsatlandırılmıştır ve hem RSV A hem de B'ye karşı geçici profilaksi sağlamada etkilidir. RSV mevsiminden hemen önce başlatılan ve genellikle beş ay boyunca devam eden aylık enjeksiyonlarla yapılır. Palivizumab'ın belirli yüksek riskli çocuk gruplarında (kronik akciğer hastalığı, doğuştan kalp hastalığı olanlar ve erken doğanlar gibi) hem hastaneye yatış oranlarını hem de tüm nedenlere bağlı ölüm oranlarını azalttığı gösterilmiştir. Ancak maliyeti dünyanın birçok yerinde kullanımını sınırlamaktadır. O zamandan bu yana bu antikorun daha güçlü türevleri geliştirildi (motavizumab dahil) ancak önemli olumsuz olaylarla ilişkilendirildi.
Amerikan Pediatri Akademisi (AAP 2014), aşağıdaki durumlar için RSV sezonunda palivizumab ile RSV profilaksisini önermektedir:
RSV sezonunun başlangıcında ≤28 hafta 6 günlük gebelik haftasında ve <12 ayda doğan bebekler
Kronik prematüre akciğer hastalığı olan 12 aydan küçük bebekler
Hemodinamik olarak anlamlı konjenital kalp hastalığı ≤12 aylık bebekler
Tıbbi tedavi gerektiren kronik prematüre akciğer hastalığı olan 24 aydan küçük bebekler
AAP yönergelerine göre palivizumab profilaksisi aşağıdaki özelliklere sahip bebeklerde de düşünülebilir:
Konjenital hava yolu anormalliği
Nöromüsküler bozukluk
Kistik fibrozis
Ciddi immün yetmezlik
Yakın zamanda yapılmış veya yaklaşan kalp nakli
Nirsevimab (Beyfortus), yenidoğanlarda ve bebeklerde ilk RSV sezonunda RSV alt solunum yolu hastalığının önlenmesi için onaylanmış başka bir antiviral monoklonal antikordur. Nirsevimab'ın, etkili kalabilmesi için ayda bir kez dört defaya kadar enjekte edilmesi gereken palivizumab'ın aksine, tüm RSV sezonu boyunca süren yalnızca bir doza ihtiyacı var. Nirsevimab, Avrupa Birliği'nde  ve Birleşik Krallık'ta Kasım 2022'de ve Kanada'da Nisan 2023'te tıbbi kullanım için onaylandı.
Tedavi > Destekleyici bakım

RSV enfeksiyonunun tedavisi öncelikle destekleyici bakıma odaklanır. Bu, hastanın nefesinin izlenmesini veya üst solunum yolundan salgıların uzaklaştırılması için aspirasyonun kullanılmasını içerebilir. Hava akışını iyileştirmek için takviye oksijen ayrıca bir burun kanülü veya yüz maskesi yoluyla da verilebilir. Ciddi solunum yetmezliği vakalarında, solunumu desteklemek için entübasyon ve mekanik havalandırma gerekebilir. Dehidrasyon belirtileri mevcutsa ağızdan veya IV yoluyla da sıvı verilebilir.
RSV bronşiyoliti nedeniyle hastaneye yatırılan bebeklerde ek destekleyici tedaviler araştırılmıştır. Ek destekleyici tedaviler şunlardır:
Nebulize hipertonik salin'in viral bronşiolitli bebeklerde hastanede kalış süresini kısalttığı ve klinik ciddiyeti azalttığı gösterilmiştir. Olası bir mekanizma, hava yolu tıkanıklığını azaltmak için hava yolu ödeminin ve mukus tıkanmasının azalmasıdır.
Oksijen ile helyumun bir karışımı olan Helioks, tedavinin ilk saati içinde solunum sıkıntısını azaltabilir. Hava yolu direncini azaltarak ve solunum işini kolaylaştırarak çalışır. Ancak genel hastalık sonuçlarını etkilediği kanıtlanmamıştır.
Bebekler için zorlu solunum tekniklerini içeren göğüs fizyoterapisinin hastalığın şiddetini azalttığı veya başka bir iyileşme sağladığı bulunamadı. Aletli fizyoterapi ve rinofarengeal retrograd teknik (RRT) dahil olmak üzere diğer fizyoterapi yaklaşımlarını destekleyen kanıtlar çok sınırlıdır. Etkileri ve olası kullanımları klinik araştırmalarda daha fazla değerlendirme gerektirir. Ayrıca göğüs fizyoterapisi ile birlikte hipertonik salin tedavisini destekleyen hiçbir kanıt yoktur. Pasif yavaş nefes verme teknikli fizyoterapinin hastanede yatan bebeklerde bronşiyolitin şiddetinde "hafif ila orta derecede" pozitif bir değişime katkıda bulunabileceğini gösteren çok zayıf kanıtlar vardır, ancak bu yaklaşımın ayaktan tedavi gören bebekler için faydası bilinmemektedir.
Mukus tıkanmasına ve hava yolu tıkanıklığına katkıda bulunan DNA'yı sindiren bir enzim olan solunan rekombinant insan deoksiribonükleazın (rhDNaz) bu gruptaki klinik sonuçları iyileştirdiği gösterilmemiştir.
Tedavi > Viral özellikli tedaviler

Ribavirin, çocuklarda RSV tedavisi için lisanslı antiviral bir ilaçtır. Viral RNA sentezini ve kapatmayı engelleyerek etki gösteren bir guanozin analoğudur. 1986 yılında RSV enfeksiyonunun tedavisi için onaylandı. Bununla birlikte, ribavirin kullanımı, etkinliğine dair belirsiz kanıtlar ve maruz kalan personel için toksisite ve maliyet konusundaki endişeler nedeniyle tartışmalı olmayı sürdürmektedir. Bu nedenle tedavi kılavuzlarında çocuklarda kullanımına ilişkin öneride bulunulmamaktadır. Yetişkinlerde ribavirin endikasyon dışı kullanılır ve genellikle hematopoietik kök hücre nakli geçirenler gibi bağışıklık sistemi ciddi şekilde zayıflamış kişiler için kullanılır.
Deneysel bir antiviral ilaç olan Presatovir, klinik çalışmalarda umut verici sonuçlar vermiş ancak henüz tıbbi kullanım için onaylanmamıştır. Presatovir, RSV F proteinini engelleyerek füzyon engelleyicisi görevi yapar.
Hem RSV'ye özgü hem de özel olmayan immünoglobinler, tarihsel olarak RSV ile ilişkili hastalıklar için kullanılmıştır. Ancak RSV enfeksiyonu olan çocuklarda immünglobinlerin kullanımını destekleyen yeterli kanıt yoktur.
Tedavi > Antiinflamatuarlar

Viral bronşiyolitte kortikosteroidlerin (sistemik veya solunan) hastanede kalış süresini veya hastalık şiddetini azalttığı bulunmamıştır. Bunların kullanımı aynı zamanda viral saçılımı da uzatabilir ve bu nedenle sıklıkla önerilmez. Bununla birlikte, altta yatan akciğer hastalığının RSV ile ilişkili alevlenmesi olan yetişkinlerde oral kortikosteroid kullanımı yaygın olmaya devam etmektedir.
Montelukast gibi lökotrien engelleyicileri bronşiyolitli bebek ve çocukların tedavisinde kullanılmıştır. Ancak bunların kullanımını destekleyen kanıtlar tutarsızdır ve etkinliklerine ilişkin kesin bir sonuç yoktur.
Tedavi > Bronkodilatörler

Astımı tedavi etmede yaygın kullanılan ilaçlardan olan Bronkodilatörler, bazen RSV enfeksiyonuyla ilişkili hırıltıyı tedavi etmek için kullanılır. Bu ilaçlar (albuterol veya salbutamol gibi) hava akışının iyileştirilmesini sağlamak için hava yollarındaki kasları gevşeten beta-agonistlerdir. Ancak bronkodilatörlerin RSV enfeksiyonu olanlarda enfeksiyonun klinik şiddetini veya hastaneye kaldırılma oranını iyileştirdiği bulunmamıştır. Sınırlı yararları ve yan etki profilleri göz önüne alındığında, RSV bronşiyolitinde kullanımları rutin olarak önerilmemektedir.
Tedavi > Antibiyotikler

Antibiyotik tedavisi RSV ile ilişkili bronşiyolit veya viral pnömoninin tedavisi için uygun değildir. Antibiyotikler RSV gibi viral patojenleri değil, bakteriyel patojenleri hedefler. Bununla birlikte, ikincil bir bakteriyel enfeksiyonun geliştiğine dair açık kanıtlar varsa antibiyotikler düşünülebilir.
Kulak enfeksiyonları RSV bronşiolitli az sayıda bebekte de gelişebilir, bu durumda bazen ağızdan antibiyotikler kullanılabilir.
Aşıların ötesinde, AstraZeneca ve Sanofi, bir yaşın altındaki bebeklerde RSV vakalarına karşı %75 etkinliğe sahip profilaktik bir monoklonal antikor olan nirsevimab'ı tanıttı. Avrupa, nirsevimab'ı Kasım 2022'de onayladı ve FDA, Temmuz 2023'te aynı şeyi yaptı. Benzer bir monoklonal antikor olan Merck'in klesrovimab'ı, ileri aşamadaki denemelerde bulunur.
Epidemiyoloji > Bebekler ve çocuklar

Dünya çapında RSV, bebeklerde ve 5 yaşın altındaki çocuklarda bronşiyolit ve zatürrenin önde gelen nedenidir. Ciddi enfeksiyon riski yaşamın ilk 6 ayında en yüksektir. RSV ile enfekte olanların %2-3'ünde bronşiyolit gelişir ve hastaneye kaldırılmayı gerektirir.
Dünyada her yıl yaklaşık 30 milyon akut solunum yolu hastalığı ve 60.000'den fazla çocuk ölümü RSV'den kaynaklanmaktadır.
Bebeklerin tahminen %87'si 18 aylık olduklarında RSV enfeksiyonu geçirmiş olur ve neredeyse tüm çocuklar 3 yaşına gelindiğinde enfekte olur.
Amerika Birleşik Devletleri'nde, 5 yaşın altındaki çocuklarda akut solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle hastaneye kaldırılanların %20'sinden RSV sorumludur. Bununla birlikte, RSV'ye bağlı ölümlerin büyük çoğunluğu, temel destekleyici bakıma erişimi olmayan az gelirli ülkelerde meydana gelmektedir.
Epidemiyoloji > Yetişkinler

Sağlıklı genç yetişkinlerin RSV nedeniyle hastaneye kaldırılmayı gerektiren ciddi hastalık geliştirmesi nadirdir. Ancak artık yaşlılar ve altta yatan kalp veya akciğer hastalıkları olanlar da dahil olmak üzere belirli yetişkin nüfusta önemli bir hastalık ve ölüm nedeni olduğu kabul edilmektedir. Yaşlı yetişkinler arasındaki klinik etkisinin gribe benzer olduğu tahmin edilmektedir.
Her yıl huzurevinde kalanların yaklaşık %5-10'u, önemli oranda zatürre ve ölümle birlikte RSV enfeksiyonu yaşar. RSV ayrıca yetişkin toplum kökenli zatürre vakalarının %2-5'inden sorumludur.
Epidemiyoloji > Bağışıklık sistemi zayıflığı

Hem yetişkinlerde hem de çocuklarda bağışıklık baskılanması, RSV enfeksiyonuna duyarlılığı artırır. HIV ile yaşayan çocukların akut hastalığa yakalanma olasılığı daha yüksektir ve HIV olmayan çocuklara kıyasla hastaneye kaldırılma gerektirme olasılıkları 3,5 kat daha fazladır.
Kemik iliği nakli öncesinde kemik iliği nakli yapılan hastalar özellikle yüksek risk altındadır; RSV, bu nüfusdaki viral enfeksiyonların neredeyse yarısını oluşturur. Bu grup aynı zamanda RSV zatürresi olanlar arasında %80'e varan ölüm oranları göstermiştir.
Enfeksiyon toplum içinde meydana gelse de, hastane kaynaklı enfeksiyonun bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler arasındaki vakaların %30-50'sinden sorumlu olduğu düşünülmektedir.
Epidemiyoloji > Mevsimsellik

RSV mevsimselliği dünya çapında değişiklik gösterir. Ilıman iklim’lerde enfeksiyon oranları soğuk kış aylarında en yüksek olma eğilimindedir. Bu genellikle artan iç mekan kalabalığına ve düşük sıcaklıklarda artan viral stabiliteye atfedilir. Ancak tropik ve kuzey kutbuna yakın iklimlerde, yıllık değişim daha az tanımlanmıştır ve yağışlı mevsimde daha yaygın olduğu görülmektedir.
Yıllık salgınlara genellikle birkaç farklı viral suşun varlığı neden olur. A grubu virüsler daha yaygın olmasına rağmen, A ve B alt tipi virüsler genellikle belirli bir coğrafi bölgede aynı anda dolaşır.
Epidemiyoloji > COVID-19 ile ilgili olarak

COVID-19'dan sorumlu virüs olan SARS-CoV-2 enfeksiyonları, RSV enfeksiyonu riskinin daha yüksek olmasına neden olabilir. Kasım 2022'de yenidoğanlarda RSV nedeniyle hastaneye kaldırılma oranı, 2018'deki oranın yedi katıydı. Bu, artan grip dolaşımıyla birleştiğinde ABD'nin Oregon eyaletinin olağanüstü hal ilan etmesine neden oldu. Çocuk Hastaneleri Birliği ve Amerikan Pediatri Akademisi, ABD Başkanı Joe Biden'dan olağanüstü hal ilan etmesini istedi.
Video: Solunum Sinsityal Virüsü ve Bronşiyolit
Pnömovirüs ve paramiksovirüs ailelerinin filogenetik ağacı
RSV yapısı ve genom organizasyonu. (a) ~150 nm RSV virion parçacığı ve (b) 10 genden (NS1-NS2-N-P-M-SH-G-F-M2-L) oluşan tek sarmallı negatif anlamlı RNA genomu.
Değişken şekilli RSV parçacığının elektron mikrografı
RSV'nin elektron mikrografı
RSV'nin sahte renkli sanatsal gösterimi. G-glikoproteinler açık mavi renkte, F-glikoproteinler ise turuncu renkte gösterilmiştir.
Solunum sinsityal virüsünün (RSV) insanlarda bir solunum endotel hücresine enine kesit inişinin bir örneği. Büyük L proteinleri ile kaplanmış bir nükleer protein çekirdeği, tek sarmallı RNA (mor renkli) ile gösterilmektedir. Virionun dış kısmı F ve G proteinleri ile doldurulurken, iç kısmı M2-1 ve M proteinleri ile kaplanmıştır. G proteinleri karışık boru şeklindeki yapılar olarak gösterilirken, F proteinleri bagetlere benzeyen yapılar olarak temsil edilir.
RSV yaşam döngüsünün şematik görüntüsü
Hücresel artıklar ve dökülmüş epitel hücrelerinin kümelerini içeren tıkalı bronşiyol lümen
RSV bronşiyolitli bir çocuğun tipik iki taraflı perihiler dolgunluğunu gösteren röntgen
F'ye özgü antikorlar, küçük çocuklara doğrudan monoklonal antikorlar (mAb'ler) olarak verilebilir veya onları korumak için anne bağışıklamasından sonra anneden çocuğa transplasental transfer yoluyla edinilebilir. F veya canlı zayıflatılmış virüsleri eksprese eden adenovirüsler, daha büyük bebekleri ve küçük çocukları RSV hastalığına karşı aşılamak için kullanılacaktır. Karron 2021'den sonra değiştirilmiştir. RSV füzyon proteini (F), viral ve konakçı hücre zarlarının füzyonuna aracılık ederek virüs girişini kolaylaştırmada çok önemli bir rol oynar. Bu süreç, F'nin daha az stabil bir ön füzyon konformasyonundan, enerji açısından daha uygun bir füzyon sonrası duruma dönüşümünü içerir. F proteinine karşı yönlendirilen antikorların viral girişi engelleme ve RSV'nin neden olduğu hastalıkları hafifletme yeteneği olduğu gösterilmiştir. Son zamanlarda, özellikle F'nin prefüzyon konformasyonunu hedefleyen antikorların giderek artan bir şekilde tanımlanması söz konusudur. Bu antikorlar, F'ye füzyon sonrası durumunda bağlananlara kıyasla daha yüksek RSV nötrleştirme etkinliği sergiler.
Bağışıklama hem aktif hem de pasif. Füzyon (F) proteini, solunum sinsityal virüsüne (RSV) karşı pasif aşılama temelidir. Karron 2021'den sonra değiştirildi.
İlias Kozas

| İlias Kozas |
| --- | --- |
2013 Eurovision Şarkı Yarışması basın konferansında.
Genel bilgiler
Doğum: 17 Ekim 1984 (39 yaşında) Drama, Yunanistan
Tarzlar: Indie rock, ska
Meslekler: Şarkıcı-şarkı yazarı
Etkin yıllar: 2005-günümüz
Müzik şirketi: Platinum Records
İlişkili hareketler: Koza Mostra, Cabaret Balkan, Motherfunkers

İlias Kozas (Yunanca: Ηλίας Κόζας), Yunan şarkıcı-şarkı yazarı.
Ölü diller listesi

Afrika kökenli ölü diller listesi
Asya kökenli ölü diller listesi
Orta Amerika ve Karayipler kökenli ölü diller listesi
Avrupa kökenli ölü diller listesi
Kuzey Amerika kökenli ölü diller listesi
Okyanusya kökenli ölü diller listesi
Güney Amerika kökenli ölü diller listesi
Zoé (müzik grubu)

| Zoé |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Başladığı yer: Cuernavaca, Meksika
Tarzlar: Alternatif rock Neo-saykodelik Psychedelic rock Bağımsız rock
Etkin yıllar: 1997-günümüz
Müzik şirketi: Sony Music (2001–2004) Noiselab (2005–2008) EMI (2008-günümüz)
Resmî site: zoetheband.com

Üyeler: León Larregui, vokal Sergio Acosta, lead guitar Jesus Baez, klavye Angel Mosqueda, bas gitar Rodrigo Guardiola, davul

Eski üyeler: Siddhartha (Davul)  Alberto Cabrera (Davul)

Zoé, Latin Grammy Ödülünü kazanmış Meksikalı alternatif/psychedelic rock grubudur. Asıl olarak 1997 yılında tanınır olmalarına rağmen, 1994 yılında Meksika'da ve İspanyolca konuşulan ülkelerde çeşitli başarılar elde etmiş ve albümleri ile gündeme gelmişlerdir.
Diskografi > Stüdyo albümleri

Zoé (2001)
Rocanlover (2003)
Memo Rex Commander y el Corazón Atómico de la Vía Láctea (2006)
Reptilectric (2008)
Prográmaton (2013)
Diskografi > EP

The Room (EP) (2005)
Diskografi > Derlemeler

Grandes Hits (2005)
Noiselab 001 (2002)
Zoé Hits 01–06 (2006)
Reptilectric Revisitado (2009)
01-10 (2010)
Diskografi > Canlı albümler

281107 (2008)
MTV Unplugged/Música de Fondo (2011)
Diskografi > Tekliler

"Deja te Conecto" (2002) ("Let Me Connect You")
"Asteroide" (2002) ("Asteroid")
"Miel" (2002) ("Honey")
"Peace and Love" (2003)
"Love" (2004)
"Veneno" (2004) ("Poison")
"Dead" (2005)
"Vía Láctea" (2006) ("Milky Way")
"No me Destruyas" (2006) ("Don't Destroy Me")
"Paula" (2007)
"Reptilectric" (2008)
"Nada" (2009) ("Nothing")
"Poli" (2009)
"Labios Rotos" (2010) ("Broken Lips")
"Luna" (2011) ("Moon")
"Bésame Mucho" (2011) ("Kiss me a lot")
"Energía" (2012) ("Energy")
"10 A.M." (2013) ("10 A.M.")
"Ciudades Invisibles" (2013) ("Invisibles Cities")
Çayyolu Gordion SK

| Çayyolu Gordion SK |
| --- | --- |
Şehir: Ankara
Lig: Süper Lig Kadınlar Süper Ligi
Kuruluş: 2015
İç saha mekanı: Ankara Ümitköy Spor Kompleksi
Renkler:   
Baş antrenör:  Hatice Gizem Tüzgen
Çayyolu Gordion SK, Süper Lig ve Kadınlar Süper Ligi'nde oynayan bir Türk profesyonel buz hokeyi takımıdır. Kulüp, 2015 yılında kurulmuş olup Ankara merkezlidir ve ana maçlarını Ankara Ümitköy Spor Kompleksi'nde oynamaktadır.
Başarılar

Şampiyon (1): 2021-22
Tachyeres patachonicus

Tachyeres patachonicus ördekgiller familyasından Şili ve Arjantin'in güneyi, Tierra del Fuego ve Falkland Adaları'nda yaşayan bir ördek türü. Tachyeres cinsinde yer alan dört ördek türü içinde uçabilen ve iç bölgelerde tatlısu kıyısında bulunan tek ördektir.
Tanganika (anlam ayrımı)

Tanganika Gölü - Afrika kıtasında bulunan bir göl
Tanganika Cumhuriyeti - 1961-1964 yılları arasında bağımsız olan Afrika devleti
Tachygyia

Tachygyia, Eugongylinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Tanga bölgesi

| Tanga bölgesi |
| --- | --- |
Bölge


Ülke:  Tanzanya
Başkent: Tanga
Yüzölçümü
 • Toplam: 26.677 km²
Nüfus (2012)
 • Toplam: 2.045,205
 • Yoğunluk: 77/km²
Zaman dilimi: UTC+03.00 (DAS)
Tanga bölgesi, Tanzanya'nın bir bölgesidir. Bölgenin başkenti Tanga şehridir. Bölgenin nüfusu 2012 sayımına göre 2.045.205'tir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb135387138 (data)  GND: 4105769-7  LCCN: n90620560  NLI: 987007567539405171   WorldCat (LCCN): n90-620560
İbrahim Halil Paşa

İbrahim Halil Paşa (? - 1878) Osmanlı askeri.
Ocak 1863-Mayıs 1866 tarihleri arasında Tophane Müşiri, Haziran-Ağustos 1863 tarihleri arasında ilaveten Serasker, Nisan 1865-Mayıs 1866 tarihleri arasında ilaveten Kaptan-ı Derya, Haziran 1866-Mayıs 1867 tarihleri arasında Nafia Nazırı ve ilaveten Ticaret Nâzırı, Şubat 1869-Ekim 1871 tarihleri arasında tekrar Tophane Müşiri, Kasım 1872-Mayıs 1873 tarihleri arasında tekrar Tophane Müşiri, Mayıs-Aralık 1877 tarihleri arasında Trabzon ve Aralık 1877-Temmuz 1878 tarihleri arasında Selanik Valisi olarak görev yaptı.
Son Kaptan-ı Derya'dır.
Zındık

Zındık (Arapça: الزنديق), İslam kültüründe Tanrı'ya ve ahirete inanmayan kişidir. Terim, Arap olmayan kültürlerden İslam kültür havzasına geçmiş fakat Kur'an ve hadislerde geçmemektedir. İslam literatüründe ilk kez Ali zamanında yaşanan bir olay münasebetiyle zındıklardan söz edildiği belirtilmiştir. Zındıklar çeşitli baskılara mâruz kalınca dinî inançlarını İslam perdesi altında gizlemeye çalışmış, buna ihtiyaç duymadıkları zamanlarda ise düalist inanç ve uygulamalarını ortaya koymaktan çekinmemişlerdir.
Etimoloji ve anlamları

Zındık kelimesi, köken itibarıyla Farsçadır ve bu dilden Arapçaya geçmiştir. Kelimenin anlamı hakkında çeşitli görüşler mevcuttur. Arap literatürüne Emevî döneminin sonlarında girmiş  olabileceği de belirtilmiştir. Kimilerine göre bu sözcük Yunancadan, kimilerine göre Âramcadan, kimilerine göreyse Farsçadan Arapçaya girmiştir. Bu farklı görüşler arasında sonuncusu, genel kabule daha yakın görünmektedir. İbn Düreyd, kelimenin Farsça aslının "zinde giray" olduğunu, zira "zinde" kelimesinin Farsçada "hayat" ve "ger" kelimesinin ise "iş" anlamına geldiğini, dolayısıyla zındığın zamanın sürekliliğini savunan demek olduğunu belirtmiştir. Ezherî'ye göre zındık ahirete ve Allah'ın birliğine inanmayan demektir. Cevheri, zındık diye seneviyyeden (dualist) olanlara dendiğini belirterek Arapçalaştırıldığını söylemiş ve çoğulunun zenadika olduğunu, fiil olarak tezendeka ve isim olarak da zendekadendiğini ifade etmiştir. Tarihçi Mesudî'nin belirttiğine göre zındık ismi Zerdüşt'ün kitabına aykırı yorumlan benimseyerek Sasani İmparatoru Behram bin Hürmüz döneminde Maniheizmi kuran Mani zamanında ortaya çıkmıştır. İslami literatürde zındık teriminin ilk kez ne zaman tanımlandığı bilinmemekle birlikte ulaşılan eski kaynak İmam Malik'e aittir ve "Zındıklar küfrü gizler, Müslüman olduklarını ilan ederler." sözlerini kullanmıştır. Zaman içinde farklı anlamları ortaya çıkmıştır. Nevevî, "Şeriatı bütün olarak inkâr edendir." diye tanımlarken Bedreddin el-Aynî ise şu tanımlara yer vermiştir: "Bir görüşe göre münafık gibi küfrünü gizleyip Müslüman gözükendir; bir görüşe göre iki yaratıcının varlığını kabul eden seneviyyeden bir gruptur; bir görüşe göre dini olmayandır (dinsiz); bir görüşe göre Zerdüşt'ün Zend adı verilen kitabına uyanlardır; bir görüşe göre Sebeiyye denilen bir Rafizi taifesi olup Ali'nin Tanrı olduğunu iddia etmişlerdir, reisleri ise aslen Yahudi olan Abdullah bin Sebe'dir."
İlk uygulamalar ve görüşler

İslam literatüründe ilk kez Ali zamanında yaşanan bir olay münasebetiyle zındıklardan söz edildiği belirtilmektedir. Bu söylentilerden birine göre Ali zındıkları yaktırmış, bunu duyan İbn Abbas yakmayı doğru bulmamış, normal yolla öldürülmelerinin gerektiğini söylemiştir. Ebü Bekir el-Esrem'e göreyse Ali Hrıstiyanlığa geçen bir adamdan, önce tövbe etmesini istemiş, tövbe etmemekte ısrar edince öldürtmüş; Müslüman olduklarını söyleyen ve namaz kılan, ancak zındık oldukları adil şahitlerin şahitlikleriyle ispatlandığı halde inkâr eden küçük bir grubu ise tövbe teklif etmeden öldürtmüştür. Ancak Beyhakî'nin kaydettiği ve bununla çelişen bir başka rivayete göre Ebû Bekir'in oğlu Muhammed, Ali'ye "Müslüman zındıklar" hakkında nasıl bir uygulamada bulunulacağını mektupla sormuş, o da "Zındıklara İslam arz edilir, kabul ederlerse dokunulmaz, etmezlerse öldürülür." cevabını vermiştir.
Zındık olduğu fark edilen kişinin tövbeye davet edilip edilmemesi konusunda doktrinde farklı görüşler ileri sürülmüştür. İmam Malik, Leys bin Sa'd, Ahmed bin Hanbel ve İshak bin Rahuyeh tövbesi kabul edilmez öldürülür demişlerdir. Ali, İmam Şafii ve Ubeydullah bin Hasan el-Anberi'nin ise tövbe ederse tövbesi kabul edilir, etmezse öldürülür dedikleri rivayet olunmuştur. Zındığın öldürülmesi konusunda en katı tavrı sergileyen Maliki mezhebine göre zındıklık suçu Allah hakkı olup af caiz olmayan had cezalarındandır ve şahitlerle suçu ispatlanan zındığın tövbesi makbul değildir ancak zındık olduğu ortaya çıkmadan önce kendisi gelir tövbe ettiğini açıklarsa kabul edilir. Maliki mezhebinde istisnai de olsa zındığın tövbeye davet edilmesini savunan bir anlayış mevcuttur.
Konuyla ilgili yayınlar

Alıcı, Mehmet (2016). "Zendig-Dehr İlişkisi: Kureyşli Zındıkların Zaman ve Ahiret Algısı". İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ. 5 (4). ss. 801-823. 12 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2019.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4373673-7  TDVİA: zindik
Sufiler listesi

Bu sayfada İslami literatürde yer alan sufilerin (mutasavvıf) bir referans listesi yer almaktadır.