Kapadokya (eyalet)
Tarih > Roma Müvekkil Krallığı dönemi (MÖ 95 - MS 14) > Roma iç savaşları

Kapadokya, Roma Cumhuriyeti İç Savaşları sırasında önemli bir rol üstlendi. Jül Sezar, MÖ 49'da Rubicon Nehri'ni geçip bir iç savaş başlattığında, Roma Senatosunun birçok üyesi Pompey'in önderliğinde Doğu'ya kaçtı. Kapadokya Kralı III.Ariobarzanes başlangıçta Pompey'i Sezar'a karşı destekledi, çünkü Pompey'in yıllar önce babasına verdiği destek için hala müteşekkirdi. Ancak, Sezar'ın Pharsulus Savaşı'nda Pompey'e karşı kazandığı zafer ve ardından MÖ 48'de Pompey'in suikastını takiben, III.Ariobarzanes, Sezar'a olan bağlılığını ilan etti. Sezar daha sonra Gnaeus Domitius Calvinus'u kendisi Ptolemaios Mısırı'na seyahat ederken onun Anadolu'daki baş teğmeni olarak hareket etmesi için Calvinus'u Asya' eyaletinin Roma valisi olarak atadı.
İç savaş Romalıların dikkatini dağıtınca, Bosporos Krallığı'nın Romalı müvekkil kralı ve VI.Mithridates'in en küçük oğlu II.Farnakis, fırsatı değerlendirmeye karar verdi ve Colchis ve Küçük Ermenistan'ı (Roma'nın Pontus eyaletinin toprakları) fethetti. Kapadokya ve Galatya hükümdarları, sırasıyla III. Ariobarzanes  ve Deiotarus, koruma için Calvinus'a başvurdu ve kısa süre sonra Roma kuvvetleri II. Farnakis'in ordusuyla Doğu Anadolu'da Nicopolis Savaşı'nda karşılaştılar ve II.Farnakis bu kuvvetleri yenilgiye uğrattı. Ardından Farnakis, Kapadokya, Pontus ve Bitinya'nın çoğunu ele geçirdi.
Sezar, Nil Savaşı'nda Ptolemaios güçlerini mağlup ettikten sonra, MÖ 47'de Mısır'dan ayrıldı ve II. Farnakis ile yüzleşmek için Suriye, Kilikya ve Kapadokya'ya ilerledi. II. Farnakis, Sezar'ın seçkin ve yetenekli ordusuyla yaklaştığını öğrendiğinde, Sezar'a barış görüşmeleri için elçiler gönderdi, ancak Sezar bu teklifleri reddetti. Sezar, Zela Savaşı'nda II. Farnakis ile karşılaştı ve kralı kesin bir şekilde mağlup etti. Küçük Asya üzerindeki Roma egemenliğini yeniden tesis etti. Bosporos Krallığı'na döndükten sonra II. Farnakis, damadı Asander tarafından öldürüldü. Buna karşılık Sezar, Asander'i Bosporos Krallığının yeni Roma müvekkil kralı olarak seçti. Sezar daha sonra Küçük Ermenistan bölgesini, gelecekte Doğu'dan gelebilecek saldırılara karşı Roma'nın Küçük Asya'daki tamponu olarak hizmet etmesi için Kapadokya'ya dahil etti.
Sezar, MÖ 15 Mart 44'te Marcus Junius Brutus ve Gaius Cassius Longinus'un başını çektiği Roma Senatosu üyeleri tarafından öldürüldü. "Özgürlükçüler" daha sonra MÖ 43 yılında Cumhuriyet'in doğu eyaletlerinin ve Kapadokya da dahil olmak üzere doğudaki müvekkil krallıkların yönetimini ellerine alarak İtalya'dan kaçtılar. III.Ariobarzanes, Roma'nın krallığına bu denli müdahale etmesine itiraz ettiğinde, Cassius onu idam ettirdi ve küçük kardeşi X.Ariarathes'i MÖ 42'de Kapadokya tahtına oturttu. O yıl daha sonra, Brutus ve Cassius'un Philippi Savaşı'nda İkinci Triumvirate tarafından yenilgiye uğratılmasının ardından Triumvir Mark Antony, Doğu eyaletlerinin ve bağımlı krallıkların yönetimini devraldı. M.Ö. 36'da Antony, X.Ariarathes'i idam etti ve Archelaus'u yeni Kapadokya'nın müvekkil kralı olarak tahta oturttu.
İkinci Triumvirlik MÖ 33'te sona erdi ve Antonius'un Cumhuriyet'in doğu yarısını yönetmesi için olan yasal hakkı sona erdi. Triumvirate'in sona ermesiyle, Antonius ve Octavianus arasındaki güç mücadelesi yoğunlaştı. Octavianus Batı'da desteğini artırırken, Antonius Mısır Kraliçesi Kleopatra'ya daha da yakınlaştı. Octavianus Mısır'a savaş ilan ettiğinde, doğudaki müvekkil krallıklar (Kapadokya dahil) tarafından desteklenen Antonius, Octavian'a karşı Mısır'ın yardımına gitti. Octavian'ın MÖ 31'de Aktium Muharebesi'nde Antonius'a karşı kazandığı zafer, Octavian'ın Roma dünyasının tartışmasız efendisi olmasını sağlamıştır. Anadolu ve Levant üzerinden Yunanistan'dan Mısır'a seyahat eden Kapadokya kralı Archelaus ve diğer Doğu müvekkil kralları Octavian'a sadık olduklarını ilan ettiler. Karşılığında, Octavian ona ve diğer müvekkil kralların tahtlarında kalmalarına izin verdi.
Octavianus, MÖ 27'de ilk Roma İmparatoru olarak "Augustus" olduğunda, Kapadokya önemli ve güvenilir bir Doğu müvekkil krallığı haline geldi ve yeniden düzenlenen Roma İmparatorluğu'na haraç ve destek vererek bağımsızlığını korudu. Archelaus, Augustus'un Doğu politikası için önemli bir müvekkil kral oldu. Augustus, Archelaus'u sadık bir hükümdar olarak görüyordu ve Kapadokya'yı doğrudan bir eyalete dönüştürmek için hiçbir girişimde bulunmuyordu. Onun sadakati için bir ödül olarak, 25 M.Ö. yılında Augustus Kilikya'dan doğu boyunca Akdeniz'de ve Küçük Ermenistan'a boyunca Karadeniz'e kadar olan toprakları Archelaus'a tahsis etti. Augustus, aslında Doğu Akdeniz'deki korsanlığı ortadan kaldırmak ve Roma ile Part İmparatorluğu arasında bir tampon bölge oluşturmak için Archelaus'a bu ek bölgeleri verdi.