Derin ven trombozu
Patofizyoloji

Kan damarları hasar gördüğünde (hemostaz) kan kaybını en aza indirmek için kanın doğal bir pıhtılaşma eğilimi vardır. Pıhtılaşma, pıhtılaşma kaskadı tarafından aktive edilir ve artık ihtiyaç duyulmayan pıhtıların temizlenmesi fibrinoliz süreci ile gerçekleştirilir. Fibrinolizdeki azalmalar veya pıhtılaşmadaki artışlar DVT riskini artırabilir.
DVT genellikle baldır damarlarında gelişir ve venöz akış yönünde, kalbe doğru "büyür". DVT en sık popliteal ven (dizin arkasında), femoral ven (uylukta) ve pelvisin iliak venleri dahil olmak üzere bacak veya pelvisteki venleri etkiler. Geniş alt ekstremite DVT'si inferior vena kavaya (karında) bile ulaşabilir. Üst ekstremite DVT'si en sık subklavyen, aksiller ve juguler venleri etkiler.
DVT pıhtılarının tekrar kan içinde çözünebildiği fibrinoliz süreci, trombüsün büyüme sürecini yumuşatır. Bu tercih edilen bir süreçtir. Potansiyel olarak ölümcül embolizasyon sürecinin yanı sıra, bir pıhtı damar kapakçıklarına zarar verebilecek, damar fibrozuna neden olabilecek ve uyumsuz damarlarla sonuçlanabilecek organizasyon yoluyla çözülebilir. Bir trombüsün damar içine organizasyonu, kolajenin karakteristik bileşen haline geldiği patolojik gelişiminin üçüncü aşamasında meydana gelebilir. İlk patolojik aşama kırmızı kan hücreleri ile, ikincisi ise orta dokulu fibrin ile karakterizedir.
Arteriyel trombozda, pıhtılaşmayı başlattığı için kan damarı duvarı hasarı gereklidir, ancak damarlarda pıhtılaşma çoğunlukla böyle bir mekanik hasar olmadan gerçekleşir. Venöz trombozun başlangıcının doku faktörü aracılığıyla "endotel hücrelerinin, trombositlerin ve lökositlerin aktivasyonundan, inflamasyonun başlamasından ve pıhtılaşma sistemini tetikleyen mikropartiküllerin oluşumundan" kaynaklandığı düşünülmektedir. Damar duvarı enflamasyonu muhtemelen tetikleyici olaydır. Daha da önemlisi, damarların aktive olmuş endoteli dolaşımdaki beyaz kan hücreleri (lökositler) ile etkileşime girer. Lökositler normalde kanın pıhtılaşmasını önlemeye yardımcı olurken (normal endotelin yaptığı gibi), uyarıldıklarında pıhtılaşmayı kolaylaştırırlar. Nötrofiller, venöz trombüs oluşumu sürecinin başlarında işe alınır. Venöz trombüs oluşumunda rol oynayan pro-koagülan granüller ve nötrofil ekstraselüler tuzakları (NET'ler) veya bileşenlerini salgılarlar. NET bileşenleri hem intrinsik hem de ekstrinsik koagülasyon yolları aracılığıyla pro-trombotiktir. NET'ler trombositlerin, kırmızı kan hücrelerinin ve trombosit aktivasyonunu güçlendiren çok sayıda faktörün "yapışması için bir iskele" sağlar. Nötrofillerin pro-koagülan aktivitelerine ek olarak, çoklu uyaranlar monositlerin doku faktörü salgılamasına neden olur. Monositler de sürecin erken aşamalarında işe alınır.
Doku faktörü, doku faktörü-faktör VIIa kompleksi aracılığıyla, pıhtılaşmanın ekstrinsik yolunu aktive eder ve protrombinin trombine dönüşmesine ve ardından fibrin birikmesine yol açar. Taze venöz pıhtılar kırmızı kan hücresi ve fibrinden zengindir. Trombositler ve beyaz kan hücreleri de pıhtının bileşenleridir. Trombositler venöz pıhtılarda arteriyel pıhtılarda olduğu kadar belirgin değildir, ancak bir rol oynayabilirler. Kanserde doku faktörü kanser hücreleri tarafından üretilir. Kanser ayrıca faktör Xa'yı uyaran benzersiz maddeler, endotel disfonksiyonunu teşvik eden sitokinler ve pıhtıların parçalanmasını (fibrinoliz) engelleyen plazminojen aktivatör inhibitörü-1 üretir.
DVT genellikle toplardamar kapakçıklarında başlar. Kapakçıklardaki kan akışı düzeni, kapakçık sinüsündeki kanda düşük oksijen konsantrasyonlarına (hipoksemi) neden olabilir. Venöz staz ile daha da kötüleşen hipoksemi, hipoksi ile indüklenebilir faktör-1 ve erken büyümeye yanıt veren protein 1'i içeren yolları aktive eder. Hipoksemi ayrıca bu yolları aktive edebilen reaktif oksijen türlerinin yanı sıra hipoksi ile indüklenebilir faktör-1 transkripsiyonunu düzenleyen nükleer faktör-κB'nin üretimiyle sonuçlanır. Hipoksi ile indüklenebilir faktör-1 ve erken büyüme-yanıt proteini 1, monositlerin P-selektin gibi endotelyal proteinlerle birleşmesine katkıda bulunarak, monositlerin doku faktörü dolu mikroveziküller salmasına neden olur ve bu mikroveziküller muhtemelen endotelyal yüzeye bağlandıktan sonra pıhtılaşmaya başlar.
D-dimerler, tipik olarak kanda bulunan fibrinolizin doğal bir yan ürünü olan bir fibrin parçalanma ürünüdür. Plazminin pıhtıyı çözmesi veya başka koşullar nedeniyle yüksek bir seviye ortaya çıkabilir. Hastanede yatan hastalarda genellikle birden fazla nedenden dolayı yüksek seviyeler görülür. DVT için standart tedavi olan antikoagülasyon, daha fazla pıhtı büyümesini ve PE'yi önler, ancak mevcut pıhtılar üzerinde doğrudan etkili değildir.