stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
11 Nisan Anıtı

| --- | --- |
Huşartsan Հուշարձան


Diğer ad(lar): İstanbul Ermeni Soykırımı Anıtı Ստամբուլի Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիր
Genel bilgiler
Durum: Kayıp
Tür: Anıt
Konum: Pangaltı Ermeni Mezarlığı
Adres: Taksim Meydanı civarı
Şehir: İstanbul
Ülke: Türkiye
Koordinatlar: 41°02′30″K 28°59′16″D﻿ / ﻿41.04167°K 28.98778°D﻿ / 41.04167; 28.98778
Adını aldığı: Ermeni Kırımı kurbanları
Açılış: 1919
Yıkılma: 1922
Teknik ayrıntılar
Malzeme: Mermer

11 Nisan Anıtı, Huşartsan (Ermenice: Հուշարձան) veya İstanbul Ermeni Soykırımı Anıtı[kaynak belirtilmeli] (Ermenice: Ստամբուլի Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիր), İstanbul'da bulunan ve 1915'teki katliam ve işkenceler sonrası hayatını kaybeden kurbanlara ithaf edilen ilk anıttı.  1919 yılında Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisindeki İstanbul'da Taksim Meydanı yakınındaki Pangaltı Ermeni Mezarlığı'nda yapılmıştır ve 1922'de TBMM ordusunun İstanbul'a girdiği sırada sökülüp kaybolmuştur.
Tarihi

24 Nisan 1915'te Ermeni aydınların sürgünü ile başladığı düşünülen Ermeni Kırımı esnasında hayatını kaybedenlerin anısına anıt inşa edilmesi için bir komite kuruldu. Komitenin çalışmaları sonrası anıt 1919'da inşa edildi. Anıtın adı, yapıldığı dönemde rumi takvim kullanımda olduğu için miladi takvim'deki 24 Nisan'ın karşılığı olan "11 Nisan Anıtı" olarak belirlendi. 1930'lu yıllarda yıkılarak arazisine el konulan, bugün İstanbul'da Taksim Meydanı'ndaki Gezi Parkı yakınlarında bulunan Pangaltı Ermeni Mezarlığı içerisine yerleştirildi. Anıt, Ermeni Kırımı kurbanlarına ithaf edilen ilk anıt olmuştur.
Anıt, 1922 yılında Pangaltı Ermeni Mezarlığı'ndan sökülmüş ve kaybolmuştur. Tarihçi Kevork Pamukciyan'a göre, anıtın tabanı en son İstanbul Askeri Müzesi'ne ev sahipliği yapan Harbiye Askeri Kışlası bahçesinde görüldü.
İşlevsel sabitlik

İşlevsel sabitlik, kişiyi bir objeyi sadece geleneksel şekilde kullanmakla sınırlayan bilişsel önyargıdır. İşlevsel sabitlik kavramının temeli, psikolojide bütünsel işlemeyi vurgulayan Geştalt Psikolojisidir. Karl Duncker işlevsel sabitliği “bir objeyi problem çözmek için gerekli olacak şekilde yeni bir yöntemle kullanmaya karşı zihinsel tıkanıklık” olarak tanımlamıştır. Bu “tıkanıklık”, bireyin bir görevi tamamlaması için verilen bileşenleri kullanma becerisini, kişi bu bileşenlerin orijinal amacını yok sayamıyormuş gibi sınırlar. Örneğin, eğer biri kâğıtların uçmasını önleyecek bir ağırlığa ihtiyaç duyuyorsa ve elinde yalnızca bir çekiç varsa, çekicin nasıl kâğıt ağırlığı olarak kullanılabileceğini düşünemeyebilir. İşlevsel sabitlik, çekicin çivi çakmak dışındaki herhangi bir işlevini görememe durumudur; kişi çekici bilinen fonksiyonunun dışında bir şekilde kullanmayı düşünemez.
Yapılan araştırmada 5 yaşındaki çocuklarda işlevsel sabitlik gözlenmemiştir. Tartışmalara göre bunun sebebi, 5 yaş için bir obje ile ulaşılacak amaç herhangi bir amaçla denktir. Ancak 7 yaşındaki çocuklar objenin orijinal amacına özel bir anlam yükleme eğilimi edinmişlerdir.
Araştırmalardan Örnekler

Deneysel yaklaşımlar genellikle alışılmamış bir durumda deneklerin yabancı bir bağlamda tanıdık bir obje ile problem çözmek zorunda olmasını kapsar. Obje, deneklerin geçmiş deneyimlerinden veya deneyin önceki görevlerinden dolayı tanıdık olabilir.
Araştırmalardan Örnekler > Mum Kutusu

İşlevsel sabitliği gösteren klasik deneyde, Duncker (1945) katılımcılara bir mum, bir raptiye kutusu ve bir deste kibrit verir ve onlardan mumu duvara sabitlemelerini, böylece mumun alttaki masaya damlamayacağını söyler. Katılımcılar mumu direkt olarak duvara raptiyelemeye veya mumu eritip duvara yapıştırmaya çalışırlar. Pek azı kutunun içini mum kabı olarak kullanmayı ve onu duvara raptiyelemeyi düşünür. Duncker’in deyimiyle katılımcılar kutunun raptiye taşımasına, yani normal fonksiyonuna “sabitlenir” ve onu problem çözmek üzere yeniden kavramsallaştıramaz. Örneğin, katılımcılara boş bir raptiye kutusu sunulmuş olsaydı problemi çözme olasılıkları dolu kutu ile karşılaştıkları sefere kıyasla iki kat fazla olurdu.
Daha yakın zamanda, Frank ve Ramscar (2003) mum kutusu probleminin yazılı versiyonunu Stanford’da lisans öğrencilerine verirler. Problem orijinal deneydeki yönerge ile aynı verilir. Öğrencilerin %23’ü problemi çözmede başarılı olur. Başka bir öğrenci grubuna verilen görevde, “bir kutu kibrit” gibi isim ifadelerinin altı çizilidir ve üçüncü gruba verilen görevde yalnızca isimlerin (örneğin “kutu”) altı çizilidir. Bu iki grup problemi çözmede %55 ve %47 oranlarında başarılı olurlar. Sonraki deneyde, “kutu” hariç bütün isimlerin altı çizilidir ve benzer sonuçlar elde ederler. Yazarlar, öğrencilerin performanslarının bilgi vermedeki manipülasyonlardan ziyade, öğrencilerin zihinlerindeki “kutunun anlamsal simgesine bağlı olduğu sonucuna varır. İşlevsel sabitliğin üstesinden gelebilmek, öğrencilerin kutuyu mumu duvara sabitlerken kullanılabileceğini düşünmesini sağlayacak şekilde, kutu kelimesinin zihinde esnek bir simgeye sahip olmasına bağlıdır.
Adamson (1952) Duncker’ın kutu deneyini tekrarladığında, katılımcıları iki deneysel gruba ayırdı: önceden kullanma ve önceden kullanmama. Bu deneyde, önceden kullanma olduğunda, yani objeler katılımcılara alışılmış biçimde sunulduğunda (kutuda materyaller olması, böylece kutunun kap olarak kullanılması) katılımcılar kutuyu başka bir işlevde kullanmaya daha az eğilimliydiler, oysa önceden kullanma durumu olmadığında (kutu boş bir şekilde sunulduğunda) katılımcılar kutuyu farklı işlevlerde kullanma olasılıkları daha yüksekti.
Araştırmalardan Örnekler > İki-Kablo Problemi

Birch ve Rabinowitz (1951) iki-kablo problemini Norman Maier’dan (1930, 1931) deneklere bir odada tavandan sarkan iki kablo ve iki ağır obje sağlayarak adapte ederler. Katılımcılara kabloları bağlamaları söylenir, fakat kablolar birbirlerinden kolayca erişilemeyecek kadar uzaktadır. Çözüm, ağır objelerden birini bir kabloya ağırlık olarak bağlamak, kabloyu bir sarkaç gibi sallamak, kablonun birini tutarken diğer sallanan kabloyu yakalamak ve ikisini birbirine bağlamaktır. Katılımcıları üçe ayırırlar: Grup R: yedek malzeme kullanarak elektrik devresini tamamlama şeklinde bir ön görev tamamlarlar, Grup S: devreyi bir anahtarla bağlarlar, Grup C: ön test deneyimi olmayan kontrol grubu. Grup R katılımcıları anahtarı ağırlık olarak kullanmaya daha fazla eğilimli iken, Grup S yedek malzemeyi kullanmaya daha yatkındır. Grupların bu şekilde davranmalarının sebebi önceki deneyimlerinin objeleri belirli bir yönde kullanmalarına sebep olması ve işlevsel  sabitliğin katılımcıların objelerin farklı bir amaçla da kullanıldığını düşünebilmesini engellemesidir.
Araştırmalardan Örnekler > Barometre Sorusu

Ana makale: Barometre Sorusu
Barometre sorusu, yanlış düzenlenmiş sınav sorularının sınavı yapan kişi için ahlaksal bir dilemmaya sebep olan bir örneğidir. Klasik şeklinde, Amerikalı test düzenleyicisi Alexander Calandra (1911-2006) tarafından halkın anlayabileceği şekilde kolaylaştırılan haliyle, soru öğrenciye “Bir barometre yardımıyla uzun bir binanın yüksekliği nasıl ölçülebilir?” şeklinde yöneltilir. Sınavı yapan kişi, yalnızca bir doğru cevap olduğundan emindir. Bu beklentinin aksine, öğrenci birbirinden tamamen farklı bir dizi cevap verir. Bu yanıtlar da doğrudur, yine de hiçbiri öğrencinin test edilen akademik alandaki yeterliliğini kanıtlamaz.
Calandra olayı Sputnik krizi esnasında yaşanmış olan gerçek hayat, birinci şahıs deneyimi olarak sunar. Calandra’nın makalesi “İğne Ucundaki Melekler”, 1959 yılında Pride’da (American College Public Association’a ait bir dergi) yayınlanmıştı. Current Science dergisinde 1964’te, Saturday Rewiev dergisinde 1968’de ve 1969’da Calandra’ya ait The Teaching of Elementary Science and Mathematics’te tekrar yayınlandı. Aynı yıl (1969) Calandra’nın makalesi bir akademik tartışmaya konu oldu. 1970’e kadar sıklıkla öğretme, yazma becerileri, işyeri danışmanlığı ve emlak yatırımından kimya endüstrisi, bilgisayar programlama ve bütünleşmiş devre tasarımına kadar pek çok konudaki kitapta tekrar basılmıştı.
1948 Çekoslovakya darbesi

Darbe öncesinde komünizm yanlısı gösteriler
1948 Çekoslovakya darbesi (Çekçe: Únor 1948; Slovakça: Február 1948) veya Prag darbesi, Şubat 1948'de Çekoslovakya Komünist Partisi'nin Sovyetler Birliği'nin desteği ile Çekoslovakya'nın kontrolü ele geçirerek ülkedeki 40 yıllık sosyalist yönetimin başlangıcı olan olaydı.
Darbe, Soğuk Savaş'a giden yolda açık bir belirteç olduğu için ülke sınırlarının çok ötesine uzandı. Olay, Batılı ülkelerde endişelere neden oldu ve Marshall Planı'nın çabucak benimsenmesine, Batı Almanya'da bir devletin kurulmasına, NATO'nun kurulmasına ve Fransa'da ve özellikle İtalya'da komünistlerin iktidardan uzak tutulmasına yönelik güçlü tedbirler ve karşılıklı güvenliğe yönelik adımlar atıldı. Darbe, Demir Perde'nin 1989'daki devrimlere kadar kesin olarak çizilmesine neden oldu.
Konuyla ilgili yayınlar

Kaplan, Karel. Pět kapitol o Únoru. Brno: Doplněk, 1997, 80-85765-73-X.
| g t Doğu Bloku |
| --- | --- | --- |
 Sovyetler Birliği  Komünizm 
| Oluşum |  Molotov-Ribbentrop Paktı Gizli protokolü  Sovyetler Birliği'nin Polonya'yı işgali  Sovyet askerî işgalleri Besarabya ve Kuzey Bukovina  Baltık ülkeleri  Macaristan  Romanya  Yalta Konferansı  |  |
| SSCler ve  ilhak edilen yerler |  Doğu Finlandiya  Estonya  Letonya  Litvanya  Memel  Doğu Prusya  Batı Beyaz Rusya  Batı Ukrayna  Moldova  |  |
| Uydu devletler |  Macaristan Halk Cumhuriyeti  Polonya Halk Cumhuriyeti  Çekoslovakya Sosyalist Cumhuriyeti  Romanya Halk Cumhuriyeti/Romanya Sosyalist Cumhuriyeti  Doğu Almanya  Arnavutluk Halk Cumhuriyeti (1961'e kadar)  Bulgaristan Halk Cumhuriyeti  Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti (1948'e kadar)  |  |
| SSC ilhakları |  Rusya SFSC  Ukrayna SSC  Beyaz Rusya SSC  |  |
| Organizasyonlar |  Kominform  COMECON  Varşova Paktı  Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu (WFTU)  Dünya Demokratik Gençlik Federasyonu (WFDY)  Uluslararası Demokratik Kadın Federasyonu (WIDF)  |  |
| İsyanlar ve muhalefet |  Welles Bildirgesi  Goryani Hareketi  Orman Kardeşleri  Ukrayna İsyan Ordusu  Jungle Operasyonu  Baltık devlet sürekliliği  Baltık Temsilcilikleri (1940-1991)  Lanetli askerler  1950 Cazin İsyanı  1953 Plzeň Ayaklanması  1953 Doğu Alman Ayaklanması  1956 Gürcistan gösterileri  Poznań Ayaklanması  1956 Macar Devrimi  Novoçerkassk katliamı  1965 Erivan gösterileri  Prag Baharı / Varşova Paktı'nın Çekoslovakya'yı İşgali  Brejnev Doktrini  1968 Kızıl Meydan gösterisi  Belgrad ve Kosova'da 1968 öğrenci gösterileri  1970 Polonya protestoları  Hırvat Baharı  Haziran 1976 protestoları  Solidarność / Sovyet tepkisi / Sıkıyönetim  1981 Kosova protestoları  Reagan Doktrini  Jeltoksan Olayları  Karabağ hareketi  9 Nisan trajedisi  1989 Romanya Devrimi  Kara Ocak  |  |
| Soğuk Savaş olayları |  Marshall Planı  Berlin Ablukası  Tito-Stalin ayrılığı  1948 Çekoslovakya darbesi  1961 Berlin Duvarı krizi  |  |
| Şartlar |  Göç ve iltica (Doğu Bloku'ndan Batı'ya iltica eden kişiler listesi)  Baltık ülkeleri'nin sovyetleştirilmesi  Bilgi yayımı  Siyaset  Ekonomi  Telefon dinlemeleri  |  |
| Çöküş |  1989 Devrimleri  Berlin Duvarı'nın çöküşü  Arnavutluk'ta komünizmin çöküşü  Şarkı Devrimi  Sovyetler Birliği'nin dağılması  Çekoslovakya'nın dağılması  Litvanya'daki Ocak 1991 olayları  Letonya'daki Ocak 1991 olayları  |  |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: sh85035318  NKC: ph128075  NLI: 987007540981805171
1048

| --- | --- |
Binyıllar:: 2. binyıl
Yüzyıllar::  10. yüzyıl  11. yüzyıl  12. yüzyıl
Onyıllar::  1020'ler  1030'lar  1040'lar  1050'ler  1060'lar
Yıllar::  1045  1046  1047  1048  1049  1050  1051
| --- | --- |
Miladi: 1048   MXLVIII
Ab urbe condita: 1801
Asur: 5798
Bahâî: MÖ 796 – MÖ 795
Bengal: 455
Berberi: 1998
Birmanya: 410
Bizans: 6556 – 6557
Budist: 1592
Discordian: 2214
Ermeni: 497   ԹՎ ՆՂԷ
Etiyopya: 1040 – 1041
Fransız cumhuriyetçi: MÖ 744 – MÖ 743
Hicrî: 439 – 440
Hint: 
 - Kali Yuga: 4149 – 4150
 - Shaka Samvat: 970 – 971
 - Vikram Samvat: 1104 – 1105
Holosen takvimi: 11048
İbrani: 4808 – 4809
İran: 426 – 1 BP – MÖ 427 BP
Juche: MÖ 863
Kıpti: 764 – 765
Kore: 3381
Tayland güneş: 1591
g t
Olaylar

18 Eylül - Bizans ile Selçuklu devletleri arasında ilk muharebe olan Pasinler Muharebesi gerçekleşti.
Türkler ilk vakfı, Selçuklular tarafından Erzurum Pasinler'de kuruldu.
Doğumlar

18 Mayıs - Ömer Hayyam, İran'lı matematikçi, astronom, şair ve filozof (ö. 1131)
25 Mayıs - İmparator Shenzong, Çin'in Song Hanedanı'nın altıncı imparatoru (ö. 1085)
tarihi bilinmeyen
I. Aleksios - Bizans imparatoru ve Komninos Hanedanı'nın kurucusu (ö. 1118)
Ölümler

13 Aralık - Birûni bilim insanı
tarihi bilinmeyen
VI. Gregorius, papa
ENIAC

ENIAC
ENIAC (İngilizce: Electronic Numerical Integrator And Computer Türkçe: Elektronik sayısal entegratör ve hesaplayıcı), elektrikle çalışan ve elektronik veri işleme kapasitesine sahip ilk bilgisayar. II. Dünya Savaşı esnasında Amerikalı bilim insanları tarafından inşa edilen ENIAC ilk çıkan bilgisayardı. ENIAC, yaklaşık 167 m² bir alana sığıyordu ve ağırlığı 30 tondu.
Tarihçe

Bu ilk bilgisayarın siparişi, 1941 yılında ABD'nin II. Dünya Savaşı'na katılmasıyla birlikte ordu tarafından gizli olarak Pennsylvania Üniversitesi'ne ait elektrik mühendisliği okulu Moore School of Electrical Engineering'e verildi. Amaç daha az isabet hatalı uzun menzilli top ve füzelerin hesaplanmalarında kullanılmasıydı.
Bilim insanları John Mauchly ve Presper Eckert tarafından yaklaşık 4 yılda imal edildi. Yaklaşık maliyeti 500.000 dolar idi. ENIAC ilk deneme çalışmasına 1945 yılında başladı. Gerçek anlamda çalışabilmesi ise 1947 yılını buldu. Ancak 2 Eylül 1945'te Japonya'nın teslim olmasıyla savaş sona ermişti ve böyle bir makine için ihtiyaç da kalmamıştı. ENIAC 1947 yılında basına tanıtıldı.
Tarihçe > Savaş sonrası

Savaşın ardından ENIAC ağırlıklı olarak hava tahminlerinde, atom enerjisi hesaplamalarında, kozmik ışın çalışmalarında, termal tetikleme, rastgele sayı bulunmasında, rüzgâr tüneli dizaynında ve diğer bilimsel araştırmalarda kullanıldı. 1951 yılına gelindiğinde ise, endüstriyel amaçlı olarak kullanılmaya başlandı.
ENIAC'ın parçaları şu anda Washington'daki Amerikan Ulusal Müzesinde sergilenmektedir.
Hesaplama kapasitesi

ENIAC bir sayının görüntüsünü ayırabiliyor, eşitlikleri karşılaştırabiliyor, çarpabiliyor, bölebiliyor, toplayabiliyor, çıkartabiliyor ve kare kökleri hesaplayabiliyordu. ENIAC'ın akümülatörleri (ön kayıt bölgeleri) hem toplama hem de hafıza işlevi görüyordu. ENIAC'a veriler bir IBM kart okuyucusu aracılığı ile veriliyordu. İşlenmiş veriler ise yine bir IBM delikli kart makinesi sayesinde alınıyordu ve bu kartlar yine IBM'in üretmiş olduğu bir delikli kart okuyucu tarafından (buna benzer bir örnek IBM 405 olabilir) deşifre ediliyordu.
O günlerde 60 saniye yol alan bir topun rotasının hesaplanması için, yaklaşık 20 saatlik çalışma gerekiyordu. ENIAC bu hesaplama süresini 15 saniyeye indirdi. Bir saniyede yapabildiği toplama işlemi akümülatör başına 5.000 adetti (toplam 100.000 adet). Saniyede yapabildiği çarpım işlemi 385, bölme veya karekök alma işlemi ise 38 adetti. Geçici hafızasında sadece 200 sayıyı saklayabiliyordu.
Hesaplama kapasitesi > Programlama

ENIAC, 6 kadın operatör tarafından programlanıyordu. Programlama yöntemi ise elle takılıp çıkarılan fişler, kablolar ve kumanda edilen düğmelerdi.
ENIAC, tam 7 yıl boyunca (1947-1954) hizmet verdi. Ancak çalışma masrafları kendisinden sonra geliştirilen çocukları, EDVAC ve ORDVAC'dan fazla olmaya başlayınca, 2 Ekim 1955 yılında saat 11:45'te elektrik bağlantıları kesildi. Böylece dünyanın ilk elektronik bilgisayarı görevini tamamlamış olarak tarihteki yerini aldı.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4555162-5  LCCN: sh99013537  NLI: 987007556677605171
Şevki Bektöre

| Şevki Bektöre Şevqiy Bektöre |
| --- | --- |
Doğum: 1888 Kavlaklar, Dobruca, Romanya
Ölüm: 18 Aralık 1961 İstanbul, Türkiye
Meslek: Şair, eğitimci, akademisyen, aktivist
Dil: Kırım Tatarcası
Milliyet: Kırım Tatarı
Dönem: 20. yüzyıl
Evlilikler: Hamide Bektöre

Şevki Bektöre (Kırım Tatarcası: Şevqiy Bektöre Шевкъий Бектёре), Kırım Tatarı asıllı şair, eğitimci, akademisyen ve aktivist.
Hayatı

Şevki Bektöre, 1888 yılında Kırım Tatarı bir ailenin ikinci kuşak bireyi olarak Romanya'nın Dobruca bölgesindeki Kavlaklar (günümüzdeki ismiyle Chirnogeni'ye bağlı) köyünde doğdu. Henüz 5 yaşındayken ailesiyle Türkiye'ye göç ederek, Eskişehir'in Sivrihisar ilçesinin Karakaya köyüne taşındılar. İlkokulu Eskişehir'de bitirdikten sonra geldiği İstanbul'da birçok Kırım Tatarı ile tanıştı. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde eğitim gördü. Burada tanıdığı Kırım Tatarları aracılığıyla katıldığı Kırım Tatar Talebe Cemiyeti'nin aktif bir üyesi oldu.
Hayatı > Tutuklanması

Bektöre, Kırım Tatarları için özel olarak düzenlenmiş ilk Arap kökenli alfabe taslağını hazırladı ve Kırım Tatarcası ve Türkmence ders kitaplarını yazdı. Kırım, Kafkasya ve Orta Asya'da Türkmenistan SSC'nde görev yapmış olan Bektöre 18 Mart 1932 tarihinde “Gizli Türkmen Millî Örgütü'ne üye olmak” suçlamasıyla tutuklandı. KGB'nin öncülü olan NKVD'nin Devlet Siyasi Direktörlüğü (OGPU) birimi tarafından tutuklandı. 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve Özbekistan'daki tarım çalışma kamplarına, önce Zarafşan'a, sonra Taşkent yakınlarındaki Zengi-Ata'ya gönderildi. Yetişkin hayatının büyük bölümünü Josef Stalin döneminin gulaglarında geçirdi. 1948'deki savaştan sonra serbest bırakılmış görünse de, Özbekistan'ın Yangiyul şehrinde yerleşti ve pasaport talebi için yetkililere mektup yazmaya başladı. 17 Aralık 1948'de Sibirya'nın Krasnoyarsk kentinin kuzeyindeki Yenisey Nehri üzerinde Bolşaya Murta kasabasına hayatını sürdürürken "tehlikeli bir insan olmak" suçundan sorumlu tutuldu. Burada bir tuğla kooperatifinde bekçi olarak çalıştı. Daha sonra atları ve inekleri gütmeye başladı ve sepet dokumacılığı yaptı.
Hayatı > Serbest kalışı

Stalin'in ölümünden sonraki görece yumuşama döneminde, 1957 yılında Kruşçev tarafından afla serbest bırakıldı ve ailesinin bulunduğu Türkiye'ye göç edebildi. 1960 yılında Türkiye'deki Kırım Tatar Millî Hareketi başkanı seçildi.
Hayatı > Ölümü ve anıları

Bektöre, 18 Aralık 1961 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetti. Cenazesi Edirnekapı'ya gömüldü.
Eserleri Saadet Bektöre tarafından kaydedilmiş ve Eroğlu Matbaası tarafından 1965 yılında "Volga Kızıl Akarken" başlığı ile yayınlanmıştır.
Eserleri

| --- | --- |
1917: Debut poem Şilem, Türk Yurdu dergisi, Türkiye
1918-1919: Şar-şur dergisi. Kurî Ózen, Kırım.
1920  : Ergenekon (şiir seçkisi), Akmescit (Simferopol), Kırım.
1923: Tatarca sarf ve nahib (Tatar Grameri). Totay-Kóy, Kırım
1925: Tatar alfabesi, Akmescit (Simferopol), Kırım.
1927: Türkmen Dili, Aşkabat, Türkmenistan.
Şeker mi Şaka mı Scooby-Doo!

| --- | --- |
Trick or Treat Scooby-Doo!
Yapımcı: Sam Register Audie Harrison (executive producers)
Senarist: Audie Harrison Laura Pollak Daniel McLellan
Hikâye (eser): Daniel McLellan Audie Harrison
Uyarlama: Hanna-Barbera
Oyuncular: Frank Welker Grey DeLisle Matthew Lillard Kate Micucci Myrna Velasco Anthony Carrigan
Müzik: Ryan Shore
Kurgu: John Soares
Stüdyo: Warner Bros. Animation
Dağıtıcı: Warner Home Video
Kanal: 4 Ekim 2022 (2022-10-04) (Dijital) 18 Ekim 2022 (2022-10-18) (DVD)
Süre: 72 Dakika
Ülke:  ABD
Dil: İngilizce
Şaka mı, Şeker mi? Scooby-Doo! yapımcılığını Warner Bros.'un üstlendiği 2022 Amerikan yapımı, doğaüstü, korku, komedi ve gizem türlerindeki animasyon video filmidir. Film, Warner Bros. Home Entertainment tarafından dağıtılmıştır.  Film, Scooby-Doo'nun 37. video filmi olup 4 Ekim 2022'de dijital olarak gösterime girdi ve 18 Ekim 2022'de DVD olarak yayınlandı.
Özet

Gizem Şirketi, Kedi Canavarı tarafından kuşatma altındaki bir Nepal kayak merkezine çağrılır. Çete bir çığ tetikleyerek canavarı yakalar. Kedi Canavarının; tesisin sahibinin kızı olduğu, mirasın üvey annesine kalmaması için bu yola giriştiği ortaya çıkar. Gizem Şirketi kedi kostümünden bir bıyık alır ve analiz eder, kötü adamların önceki gizemlerinde kullandıkları kostümlerle aynı özelliklerde yapıldığını fark ederler. Kostümlerin üst düzey bir Cadılar Bayramı kostüm tasarımcısı olan Coco Diablo tarafından yapıldığını öğrenirler. Scooby Doo ve Shaggy kılık değiştirip müşteriymiş gibi Coco Diablo'ya giderler. Coco, müşteri kılığındaki Shaggy ve Scooby Doo'ya gizemli çeteyi yok etmesine karşılık kostüm vermeyi teklif ettikten sonra yakalanır ve hapse gönderilir.
Coco Diablo yakalandıktan sonra bir süre hiç gizemli olay yaşanmaz. Fred, Daphne ve Velma'nın gerçekten zor gizemlerin eksikliğinden daha fazla bunalıma girmesiyle bir yıl geçerken, Shaggy ve Scooby tehlike eksikliği nedeniyle rahatlayabilmeleri için çok daha iyi zaman geçiriyorlardı. Fred, gizem bulabilmek adına yerel bir karnavalda tezgah açmayı teklif eder. Ekip bu fikri önce saçma bulsa da Fred'in gizem için dilek kuyusuna para atmasına üzülerek teklifi kabul eder. Çete yerel karnavala katılır ve Fred'e benzeyen bir hayalet tarafından saldırıya uğrar. Saldırıda Gizem Makinesi ağır hasar alır. Gizem şirketi olayı çözmek için Coco Diablo'yu görmek üzere Coolsville Hapishanesine gider. Coco Diablo serbest kalmak şartıyla Gizem Şirketine yardım etmeyi kabul eder.
Gizem şirketi ve Coco Diablo karnavaldaki tezgahtan ipuçlarını toplayıp halk kütüphanesinde araştırma yapmaya giderler ve burada hayaletlerin saldırısına uğrarlar. Saldırı sırasında Coco kostümlerin tasarım tarzının eski yardımcısı Trevor'a uyduğunu tespit ettiğinde Trevor'un dükkanına giderler. Trevor, Coolsville Hapishanesi'ne Viktorya dönemi tarzında dört kostüm gönderdiğini itiraf eder. O sırada şüpheleri üstüne çeken Coco, kalpli bilekliğini kırıp kaçar. Çete, Gizem Makinesini Trevor ile birlikte tamir edip Coco'yu fabrikasına kadar takip ederler. Fabrikada hayaletleri timsah çukuruyla tuzağa düşürerek hayaletlerin kostümlü robotlar olduğunu ortaya çıkarırlar.
Coco her şeyi itiraf eder ancak çete Coco'ya bir türlü inanamaz. Bu sırada Coco'nun kedisi Esteban'ın olmadığını fark eden Scooby Doo, kedinin izini sürdüğünde onu Coolsville Hapishanesi müdüryle yakalar. Hapisane müdürü Esteban'ı rehin tutmuş ve bu sayede Coco'nun suçu üstlenmesini sağlamıştır. Yakalanınca suçunu itiraf eder ve tutuklanır. Ancak bu sırada yaptıklarını anlatırken yanlışlıkla hapishanedeki tüm suçluları serbest bırakır. Serbest kalan suçluları yakalamak isteyen Gizem Şirketi, geçmiş davalarından suçluların kostümlerini giyer. Mahkûmları yeniden ele geçirdikten sonra, Shaggy ve Scooby, mahkûmların çaldıkları şekeri isteksizce çocuklara geri verir. Ardından Trevor onlara büyük bir torba şeker hediye eder.
Seslendirme

Filmin Türkiye'deki seslendirmesi Tivibu yayını için HR Görsel Sanatlar stüdyosunda yapıldı. Türkçe seslendirmenin ses yönetmeni Ahmet Tekeş, ses mühendisi Çağatay Sapmaz oldu.
| Orijinal (İngilizce)Seslendiren | Türkçe Seslendiren | Karakter |
| --- | --- | --- |
| Frank Welker | Barış Özgenç | Scooby-Doo, Rudy |
| Frank Welker | Tugay Erverdi | Fred Jones, Kont Nefario |
| Grey DeLisle | Selay Taşdöğen | Daphne Blake, Daisy, 1. Silahşör, Olive |
| Matthew Lillard | Ahmet Tekeş | Shaggy Rogers, Craggly, Kaptan Cutler |
| Kate Micucci | Melissa Melis Toklu | Velma Dinkley, Helga |
| Myrna Velasco | Özge Öztürk | Coco Diablo |
| Dee Bradley Baker | Özgür Öztürk | Esteban, Bay Wickles, Kedi Adam |
| Jeff Bennett | Özgür Öztürk | Charlie Humdrum, Hank |
| Anthony Carrigan | Oray Özgan | Trevor Glume |
| Erin Fitzgerald |  | Kütüphaneci Çocuk, Süper Kahraman Kız, 2. Silahşör |
| David Lodge, | Murat Topal | Müdür Collins, Hipnozcu Harry, Belediye Başkanı Dudley |
| David Lodge, | Kerem Doğutuna | Müfettiş |
| Lara Jill Miller |  | Mahkum Kostümlü Genç, Süper Kahraman Çocuk, 3. Silahşör |
| Candi Milo |  | Alice Dovely, Dinozor Çocuk, Canavar Çocuk |
| Jenelle Lynn |  | Randall Kütüphaneci, Superboy |
| Kevin Michael Richardson | Yalçın Öztan | Şerif, Henry Bascombe, 10.000 Volt Ghost |
Müzik

Ryan Shore, filmin müziklerini besteledi.