stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ülkelere göre seri katiller listesi
Ülkelere göre mahkûm seri katiller > Ukrayna

Zaven Almazyan: Voroshilovgrad'da üç kadına tecavüz eden ve öldüren Rus askeri; 1973 yılında idam edildi.
Oleksandr Berlizov: "Gece Şeytanı" olarak da bilinir; 1969'dan 1972'ye kadar Dnipropetrovsk'ta çok sayıda kadına tecavüz eden ve dokuz kişiyi öldüren cinsel psikopat; 1972 yılında idam edildi.
Sergei Dovzhenko: on yedi ila on dokuz kişi arasında kişiyi kendisiyle alay ettiği gerekçesi ile öldürdü; ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Tamara Ivanyutina: 1976'dan 1987'ye kadar nefreti ettiği insanları zehirledi, dokuz kişiyi öldürdü; 1987 yılında idam edildi.
Ruslan Khamarov: 2000'den 2003'e kadar evinde baştan çıkararak kandırdığı on bir kadını öldürdü; ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Oleg Kuznetsov: Rusya ve Ukrayna'da toplam on kişiyi öldürdü; ölüme mahkûm edildi, ancak daha sonra cezası ömür boyu hapis cezasına çevrildi.
Anatoly Onoprienko: "Terminatör" olarak da bilinir; 1989’dan 1996’da yakalanmasına kadar 52 kişiyi öldürdü; 2013 yılında cezaevinde öldü.
Serhiy Tkach: 1980-2005 arasında 36 kadına tecavüz edip öldürmekten suçlu bulundu; fakat kurban sayısının toplamda 100 olduğunu iddia ediyor.
Vladyslav Volkovich ve Volodymyr Kondratenko: 1991-1997 yılları arasında Kiev'de on altı kurbanı öldürmek, bıçaklamak ve darp etmekle suçlandı; Kondratenko duruşma sırasında cezaevinde intihar etti; Volkovich suçlu bulundu ve ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Dnepropetrovsk manyakları: 2007 yılında Ukrayna'nın Dnipropetrovsk kentinde yaşayan ve aralarında kadınlar, yaşlılar, hayvanlar ve hamilelerin olduğu 29 kişiye yönelik saldırıda bulunup hırsızlık yapan ve 21 kişiyi canice öldüren ve işledikleri cinayetleri fotoğraf ve video olarak çekip sosyal paylaşım siteleri üzerinden paylaşan, "Sayenko", "Suprunyuk" ve "Hanja" isimli 3 seri katilden oluşan çetedir.
Ülkelere göre mahkûm seri katiller > Birleşik Krallık > Kuzey İrlanda

Shankill Kasapları: Shankill Kasapları, birçoğu Ulster Gönüllü Gücünün (UVF/Ulster Volunteer Force) üyesi olan Ulster'in sadık bir çetesiydi. UVF 1975 ile 1982 arasında Kuzey İrlanda'nın Belfast kentinde aktifti. Çete Shankill bölgesinde bulunuyordu ve çoğu mezhep saldırısında ölen İrlandalı Katolikler olan en az yirmi üç kişinin ölümünden sorumluydu.
Ülkelere göre mahkûm seri katiller > Birleşik Krallık > İskoçya

Robert Black: kız öğrenci katili; 1981 ve 1986 yılları arasında Kuzey İrlanda, İngiltere ve İskoçya'da dört cinayetten suçlu bulundu; 2016 yılında hapishanede öldü.
William Burke ve William Hare: 19. yüzyılda Edinburg'da ünlü ceset hırsızları.
Archibald Hall: 1970'lerde beş kişiyi, üçünü suç ortağı Michael Kitto'yla birlikte, öldürdü.
Peter Manuel: "Birkenshaw Canavarı" olarak da bilinir; Amerika doğumlu yedi kişinin katili, 15 kişiyi öldürdüğünden şüpheleniliyordu; 1958 yılında idam edildi.
Edward William Pritchard: 1865'te eşi ve annesini Glasgow'da zehirleyen İngiliz doktor; iki yıl önce, hizmetçileri gizemli bir yangında ölmüştü.
Angus Sinclair: Edinburgh'daki "Dünyanın Sonu Cinayetleri" de dahil olmak üzere dört genç kadının cinayetinden suçlu bulunmuştu; 2019 yılında hapishanede öldü.
Peter Tobin: 1991-2006 yılları arasında İskoçya ve İngiltere'de üç kadının tecavüzcüsü ve katili; ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Ülkelere göre mahkûm seri katiller > Birleşik Krallık > Galler

John Cooper: 1985'te bir erkek ve kız kardeşin ve 1989'da bir çiftin cinayetinden sorumlu Pembrokeshire hırsızı.
Peter Moore: "Siyahlı Adam" olarak da bilinir; 1995 yılında Kuzey Galler'de rastgele dört kişiyi öldüren iş adamı.
Ülkelere göre mahkûm seri katiller > Uruguay

Pablo Goncálvez: Tenisçi Patricia Miller'in üvey kız kardeşi ve diğer iki kadını öldüren İspanyol doğumlu katil; 2016'da serbest bırakıldı, ancak 2017'de Paraguay'da kayıtsız bir silah ve bir miktar kokain taşımaktan tutuklandı.
Ülkelere göre mahkûm seri katiller > Özbekistan

Polatbay Berdaliyev: 2011 ve 2012 yılları arasında Özbekistan ve komşu ülke Kazakistan'da toplam 11 kadına tecavüz etti, öldürdü ve soydu; her iki ülkede de ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Ülkelere göre mahkûm seri katiller > Venezuela

Dorángel Vargas: 1997-1999 yılları arasında San Cristóbal, Táchira'da en az on kişiyi öldürdü ve yamyamlık yaptı.
Ülkelere göre mahkûm seri katiller > Yemen

Abdallah al-Hubal: 1990'da Yemen'in birleşmesinden sonra yedi kişiyi öldürdü; 1998'de hapishaneden kaçtı ve genç bir çift ve diğer üç kişiyi öldürdü; Polisle yaptığı bir çatışmada öldürüldü.
Muhammed Adam Omar: "Sana'a Katili" olarak bilinen; 1975'ten 1999'a kadar Yemen ve diğer ülkelerde iki ila 51 kadını öldüren Sudanlı morg yardımcısı; 2001 yılında idam edildi.
Dhu Shanatir: 5. yüzyıl Yemeni (eski Himyarit) seri katili.
Ülkelere göre mahkûm seri katiller > Zambiya

Mailoni Kardeşler: 2007'den 2013'e kadar başkentte en az on iki kişiyi öldüren üç kardeş.
Ülkelere göre mahkûm seri katiller > Zimbabve

Richard McGown: "Dr. Ölüm" olarak da bilinir; 1986'dan 1992'ye kadar Harare'deki en az beş hastaya ölümcül morfin dozlarını uygulamaktan sorumlu İskoç doktor; iki kusurlu cinayet suçundan mahkûm edildi ve bir yıl hapis cezasına çarptırıldı, daha sonra serbest bırakıldı ve İngiltere'ye geri döndü.
Tanımlanamayan seri katiller

Bu liste tanımlanamayan seri katillerin bir listesidir. Bir şüphelinin tutuklandığı, ancak hüküm giymediği durumları da içerir.
Tanımlanamayan seri katiller > Avustralya

Bowraville Cinayetleri: 1990 ve 1991'de üç Aborjin çocuğun öldürülmesi.
Claremont seri cinayetleri: iki genç kadının öldürülmesi ve 1996 ve 1997'de üçüncünün ortadan kaybolması.
Aile Cinayetleri: 1979'dan 1983'e kadar beş gencin ve oğlanın öldürülmesi ve sakatlanması. Bevan Spencer von Einem bir cinayetten mahkûm edildi.
Tynong Kuzey ve Frankston Cinayetleri: 1980 ve 1981'de Tynong Kuzey ve Frankston'da altı kadın cinayeti.
Tanımlanamayan seri katiller > Belçika

Brabant katilleri: 1982'den 1985'e kadar Brabant ilinde faaliyet gösteren seri katiller çetesi; 28 kişiyi öldürdüler ve 40 kişi yaraladılar.
Mons Kasabı: Ocak 1996 ile Temmuz 1997 arasında Mons'ta beş cinayet işleyen kimliği belirsiz seri katil. Karadağlı katil Smail Tulja’nın Mons Kasabı olduğundan şüpheleniliyor.
Tanımlanamayan seri katiller > Brezilya

Paturis Parkı cinayetleri: katil "Gökkuşağı Manyağı" olarak da bilinir; Carapicuíba, Paturis Parkında Temmuz 2007 ile Ağustos 2008 tarihleri arasında on üç eşcinsel erkeğin silahla öldürülmeleri.
Tanımlanamayan seri katiller > Kanada

Gözyaşı Yolu: 1969'dan bu yana Britanya Kolombiyası'nda yaklaşık 40 genç kadının ölümü ve ortadan kaybolması.
Toronto hastanesinde bebek ölümleri: 1980 ve 1981 yıllarında Toronto Çocuk Hastanesi'nde en az sekiz bebeğin ölümü.
Tanımlanamayan seri katiller > Kosta Rika

El Psicópata: 1986-1996 yılları arasında Cartago, Curridabat ve Desamparados'ta 19 kişiyi öldürdü; diğer benzer suçlardan şüpheleniliyor.
Tanımlanamayan seri katiller > Finlandiya

Järvenpää Seri Katili: 1991'de bir kadını öldürdü ve 1993'te başka birinin kaybolmasından şüphelenildi; 20. yüzyılın sonlarındaki diğer kaçırılma ve cinayetlerden sorumludur.
Tanımlanamayan seri katiller > Hindistan

Bira Adam: Güney Mumbai'da Ekim 2006 ile Ocak 2007 arasında yedi kişiyi öldürdü.
Taş adam: 1989'da Kolkata'daki on üç cinayetten sorumlu.
Tanımlanamayan seri katiller > İtalya

Floransa Canavarı: 1968 ve 1985 yılları arasında sekiz çift (toplamda 16 kişi) seri halde öldürüldü. Giancarlo Lotti ve Mario Vanni dört cinayetten mahkûm edildi, ancak bu mahkûmiyet yaygın olarak eleştirildi.
Udine Canavarı: İtalya, Udine eyaletinde en az dört kurban öldürdü.
Tanımlanamayan seri katiller > Japonya

Paraquat cinayetleri: Japonya'da on iki kişinin öldürüldüğü 1985 yılında yapılan ayrım gözetmeyen zehirlenmeler serisi.
Tanımlanamayan seri katiller > Meksika

Ciudad Juárez'deki kadın cinayetleri: "Juárez'in ölü kadınları" olarak da bilinir; Meksika'nın kuzeyindeki Ciudad Juárez kentinde 1993'ten bu yana yüzlerce kadının vahşice öldürülmeleri.
Tanımlanamayan seri katiller > Namibya

B1 Kasabı: 2005-2007 yılları arasında B1 Ulusal Karayolu ile ilgili tüm cinayetlerde ölen en az beş kadının cinayetinden sorumludur.
Tanımlanamayan seri katiller > Nikaragua

San Juan del Sur Psikopatı: 2000'den 2002'ye kadar kıyı kasabası San Juan del Sur'da sayısı iki ile on arasında olan cinayetler gerçekleştirdi; Managua'da ikamet eden bir Alman yasadışı yabancı şüphe ile tutuklandı, ancak daha sonra aklandı.
Tanımlanamayan seri katiller > Polonya

Łódź Gey Katili: 1988'den 1993'e kadar Łódź 'da yedi eşcinsel erkeği öldürdü.
Tanımlanamayan seri katiller > Portekiz

Lisbon Katili: 1992 ve 1993 yılları arasında Lizbon'da üç kadını öldürdü.
Tanımlanamayan seri katiller > Güney Afrika Cumhuriyeti

Uykulu Oyuk Katil: Pietermaritzburg ve çevresinde 1990'ların sonlarında, en az 13 kadının, 2007'de üç kadının daha öldürülmesinden sorumlu olduğu düşünülüyordu.
Tanımlanamayan seri katiller > Birleşik Krallık

İncil John: 1960'ların sonlarında Glasgow, İskoçya'da üç kadının ölümünden sorumlu olduğu düşünülüyordu.
Karındeşen Jack: 1888'de Londra'nın Doğu Yakasındaki fahişeleri öldürdü.
Striptizci Jack: 1964 ve 1965 yılları arasında Londra'daki "Hammersmith çıplak cinayetleri" nden sorumludur.
Thames Torso Katili: Londra'da 1887-1889 arasında dört kadının öldürülmesinden ve parçalanmasından sorumlu olduğu düşünülüyordu.
Tanımlanamayan seri katiller > Azerbaycan

Ağayev Kamil: 1987 doğumlu 12 kadın 26 erkek cinayeti yüzünden ömürlük hapis cezasına çarptırılmıştır.
Brılynat Asgerli: 2008 doğumlu genç katilin 3 kadın 2 erkek cinayeti işlediği düşünülüyor polis bürosunun elinde suçları işlediğine dair kanıt olmadığından hãlã dışarıda dolaşmakta. Genç katilin lakabı hayalet general.
Leyla Alekberov: 1979 doğumlu katil ailesinin bir gecede ölümüne sebep olmuş çocuklarını kocasını anne ve babasını zehirleyerek öldürmüştür.
Nükleer silaha sahip devletler listesi

Dünyanın nükleer silaha sahip devletleri.
  Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması uyarınca nükleer silaha sahip devletler (ABD, Birleşik Krallık, Çin, Fransa, Rusya)
  Nükleer silaha sahip diğer devletler (Hindistan, Kuzey Kore, Pakistan)
  Nükleer silaha sahip olduğuna inanılan devletler (İsrail)
  NATO'nun nükleer paylaşım devletleri (Almanya, Belçika, Hollanda, İtalya, Türkiye)
  Önceden nükleer silaha sahip devletler (Belarus, Güney Afrika, Kazakistan, Ukrayna)
Nükleer silahları başarılı bir şekilde kullanmış olan sekiz egemen devlet bulunmaktadır. Bunlardan beşi, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması uyarınca "nükleer silahlı devlet" olarak kabul edilmektedir. Nükleer silah edinme sırası şu şekildedir: ABD, Rusya (Sovyetler Birliği'nin halefi), Birleşik Krallık, Fransa, Çin.
Nükleer silaha sahip devletler

| Ülke | Savaş başlıkları (Aktif / Toplam) | İlk test yılı |
| --- | --- | --- |
NPT'ye göre beş "Nükleer Silahlı Devletler listesi
|  ABD | 1,750 / 7,000 | 1945 ("Trinity") |
|  Rusya (eski SSCB) | 1,790 / 7,300 | 1949 ("RDS-1") |
|  İngiltere | 120 / 215 | 1952 ("Hurricane") |
|  Fransa | 280 / 300 | 1960 ("Gerboise Bleue") |
|  Çin | bilinmiyor / 260 | 1964 ("596") |
Diğer bilinen nükleer programlar
|  Hindistan | bilinmiyor / 100-120 | 1974 ("Smiling Buddha") |
|  Pakistan | bilinmiyor / 110-130 | 1998 ("Chagai-I") |
|  Kuzey Kore | bilinmiyor / 10 | 9 Ekim 2006 |
Bildirilmemiş nükleer silahları olan devletler
|  İsrail | bilinmiyor / 60–400 | yok / bilinmiyor veya 1979 (Vela Olayı) |
 NATO nükleer silah paylaşımı | B61
|  Almanya | bilinmiyor / 20 |  |
|  Türkiye | bilinmiyor / 20 |  |
|  İtalya | bilinmiyor / 35 |  |
|  Belçika | bilinmiyor / 10~15 |  |
|  Hollanda | bilinmiyor / 15 |  |
Beykent Metrobüs İstasyonu

| Beykent |
| --- | --- |
Metrobüs istasyonu
Beykent Metrobüs İstasyonu

Konum: Gökevler Mahallesi / Cumhuriyet Mahallesi, D.100, 34520 / 34500 Esenyurt / Büyükçekmece, İstanbul Türkiye
Koordinatlar: 41°01′09″K 28°37′52″D﻿ / ﻿41.01917°K 28.63111°D﻿ / 41.01917; 28.63111
Sahip: İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci: İETT
Hat(lar): 
Peronlar: 1 ada peronu
Otobüs işletmecileri: İETT
Otobüs güzergâhları: Söğütlüçeşme - Beylikdüzü Sondurak
Bağlantılar:   İETT  Beylikdüzü E5: 76BA, 76C, 76G, 76TM, 142T, 145M, 303, 400A, 401T, 418     Minibüs  Beylikdüzü E5: Büyükçekmece - Beykent Carrefour (BL100)   
Yapı
Yapı türü: Hemzemin
Otopark: Hayır
Bisiklet altyapısı: Hayır
Engelli erişimi: Evet
Diğer bilgiler
Durum: İşletmede
İstasyon kodu: 900431
Tarihçe
Açılış: 19 Temmuz 2012
Önceki ad(lar)ı: Hadımköy
Hizmetler
Toplu ulaşım
Beykent Metrobüs İstasyonu, eskiden Hadımköy Metrobüs İstasyonu, İstanbul'da İETT tarafından işletilen Metrobüs hatlarına hizmet veren ve 19 Temmuz 2012'de hizmete giren metrobüs istasyonudur. Esenyurt'un Gökevler Mahallesi ile Büyükçekmece'nin Cumhuriyet Mahallesi arasında D.100 üzerinde yer almaktadır.
Hatlar

(Söğütlüçeşme - Beylikdüzü)
Hizmetler > İstasyon yapısı

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Üst geçit → | ↘ Bilet Holü | ← Üst geçit |
| Z | ↗ Giriş/Çıkış (E-5 Tuzla Yönü) | Platform | Giriş/Çıkış ↖ (E-5 Silivri Yönü) |
Hizmetler > Güzergâh

| İstanbul Büyükşehir Belediyesi> İETT.Önceki İstasyon | İstanbul Büyükşehir Belediyesi> İETT. | İstanbul Büyükşehir Belediyesi> İETT.Sonraki İstasyon | İstanbul Büyükşehir Belediyesi> İETT.Sefer Sıklığı |
| --- | --- | --- | --- |
| Cumhuriyet Mahallesi Söğütlüçeşme yönünde | Beylikdüzü - Söğütlüçeşme (34G) | Beylikdüzü Sondurak Bitiş | 24 saat boyunca değişken sıklıklarla çalışmaktadır. |
| Cumhuriyet Mahallesi Zincirlikuyu yönünde | Beylikdüzü - Zincirlikuyu (34BZ) | Beylikdüzü Sondurak Bitiş | 24 saat boyunca değişken sıklıklarla çalışmaktadır. |
| Cumhuriyet Mahallesi Cevizlibağ yönünde | Beylikdüzü - Cevizlibağ (34C) | Beylikdüzü Sondurak Bitiş | 24 saat boyunca değişken sıklıklarla çalışmaktadır. |
| Cumhuriyet Mahallesi Avcılar Merkez-Üniversite Kampüsü yönünde | Beylikdüzü - Avcılar (34B) | Beylikdüzü Sondurak Bitiş | 24 saat boyunca değişken sıklıklarla çalışmaktadır. |
Kabataş İskelesi

İskelenin deniz dolgusu yapılmadan önceki görünümü
İskelenin bulunduğu meydanda yer alan Hadika Taşı
Kabataş İskelesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde bulunan bir iskeledir. İskele, Kabataş'ta Beyoğlu'nun doğusunda yer almaktadır. Şehir Hatları tarafından işletilen iskeleden Adalar, Kadıköy, Küçüksu, Anadolukavağı, Beykoz ve Bostancı'ya giden seferler bulunmaktadır.
2016 yılında meydan düzenlemeleri kapsamında kapatılan iskele, 2022 yılında kullanıma açılmıştır.
Çevre alanı

Ömer Avni Cami
Fındıklı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi
Kabataş İETT Peronları
Kabataş Aktarma Merkezi
Vodafone Park
Dolmabahçe (Bezmiâlem Valide Sultan) Camii
Dolmabahçe Sarayı
Kabataş Ticaret Meslek Lisesi
Setüstü
Commons logo
Kemerburgaz (İstanbul Metrosu)

| Kemerburgaz |
| --- | --- |
İstanbul Metrosu istasyonu
İstasyonun platformu

Konum: Mithatpaşa Mahallesi, Selanik Bulvarı, 34075 Eyüpsultan, İstanbul Türkiye
Koordinatlar: 41°09′34″K 28°54′37″D﻿ / ﻿41.15944°K 28.91028°D﻿ / 41.15944; 28.91028
Sahip: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
İşletmeci: TCDD Taşımacılık
Hat(lar): 
Peronlar: 1 ada peronu
Raylar: 2
Tren işletmecileri: TCDD Taşımacılık
Otobüs güzergâhları:   İETT  Kemerburgaz: 48, 48A, 48E, 48L 48P, 48U, 50G    Kemerburgaz Metro: 48C, 48D, 48G, 48K, 48KA, 48P, 48U, D2      Minibüs  Gaziosmanpaşa – Eyüpsultan – Göktürk, Şişli – Göktürk, Kemerburgaz – Akpınar   
Yapı
Yapı türü: Yer altı
Otopark: Evet
Bisiklet altyapısı: Evet
Engelli erişimi: Evet
Diğer bilgiler
Durum: İşletmede
Ücret bölgesi: M11
Tarihçe
Açılış: 22 Ocak 2023
Elektriklendirme: 750 V DA Katener (2023)
Hizmetler
Demiryolu ulaşımı Toplu ulaşım
Kemerburgaz Metro İstasyonu, İstanbul Metrosu'nun M11 (Gayrettepe – İstanbul Havalimanı – Arnavutköy Hastane) Metro Hattı'nda yer alan ve 22 Ocak 2023'te hizmete giren yer altı metro istasyonudur.
Eyüpsultan'ın Mithatpaşa Mahallesi'nde yer alan istasyonun 1 adet girişi bulunmaktadır. Platform katı, turnike katı, teknik katları ve girişleri aç-kapa yöntemi ile inşa edilmiştir.
Not: 19 Ocak 2024'te Kemerburgaz – Göktürk arasında yüzeydeki kazık imalatı sırasında sondaj makinesi tünel duvarını delmiş, raylara ve katener hattına zarar vermiştir. Bu hasardan kaynaklı onarım sebebiyle geçici olarak Hasdal – Göktürk arası tek hattan işletim sağlandığından 2. peron geçici olarak kullanım dışıdır.
Hatlar

(Gayrettepe – İstanbul Havalimanı – Arnavutköy Hastane)
Hizmetler > İstasyon yapısı

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Z | ↘ Giriş/Çıkış (1) | ↓↓↓↓ |
| B1 | ↙↘ Bilet Holü ↓↙↘ |  |
| B2 | Platform |  |
Hizmetler > Güzergâh

| Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı> TCDD Taşımacılık.Önceki İstasyon | Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı> TCDD Taşımacılık.İstanbul Metrosu | Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı> TCDD Taşımacılık.Sonraki İstasyon | Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı> TCDD Taşımacılık.Sefer Sıklığı |
| --- | --- | --- | --- |
| Hasdal Gayrettepe yönünde |  (Gayrettepe – İstanbul Havalimanı – Arnavutköy Hastane) | Göktürk Arnavutköy Hastane yönünde | 06.00 – 00.40 saatleri arasında 20 dakikada 1 sefer |
Hizmetler > Gece metrosu

M11 hattında gece metrosu seferleri düzenlenmemektedir.
Çevre alanı

Kasımpaşa SK Kemerburgaz Tesisleri
Kemerburgaz Uğur Anadolu Lisesi
Kemerburgaz Merkez Camii
Kemerburgaz İtfaiye İstasyonu
Kemerburgaz Mezarlığı
Ragıp Kutmangil İlköğretim Okulu
Kemerburgaz Kemeri
Hamidiye Su Tesisleri
Kemerburgaz Kent Ormanı
Türkmenistan İstanbul Başkonsolosluğu
Görseller

Giriş 1
Asansörler
İstasyon şeması
Bilet holü
Çıkışlar
Platform
Girih

Hâfıziye türbesinin kubbesinin altındaki girih deseni.
Girih (Farsça گره, "düğüm" anlamında) veya Farsça gereh sazi ("düğüm atmak") İslam sanatında mimari ve diğer el sanatlarında kullanılan, köşeli geometrik şekillerden oluşan, girift bir şerit örgü süs sanatıdır.
İran İslam sanatında, gereh-sazi desenleri, tuğla işçiliğinde (bannā'ī), stükko ve mozaik fayans işlerinde görülür. Girih, düzenli dizili noktalardan yayılan ve bu noktalarda kesişen çizgilerden meydana gelen geometrik (genelde yıldız ve çokgen) tasarımlar olarak tanımlanmıştır.
Tahta işçiliğindeki anlamıyla gereh-sazi iki şekilden birinde olabilir. Birinci biçimiyle bir kafes işlemesi olarak yapılır, bunun içi boş bırakılırdı veya boşlukları tahta, renkli cam veya başka malzemelerle doldurulur. İkinci biçimiyle, mozaik pano şeklinde yapılabilir, altıgenler, yıldız ve diğer geometrik şekiller içeririrdi, genelde cami, saray ve özel meskenleri süslemekte kullanılırdı.
Girihin üç boyutlu karşılığı mukarnas olarak adlandırılır. Mukarnas, sarkıtlı kubbe altı süslemesidir.
Tarih > Tahta işçiliği

Tahta kafeslerden günümüze kalan en eski örnekler 1311 yılından kalmış Nayin'deki Cuma Camii'nin trabzanlarıdır. Yıldız ve çokgen şekilli süslemenin en eski örneklerinden biri, 1369 tarihli bir minberdir, Fars vilayetindeki Bavanat şehrindeki Cuma Camii'nden bulunurdu, günümüzde İran Ulusal Müzesi'inde bulunur.
Bu tahta işçiliği tekniği Safavi döneminde çok popülerdi, özellikle İsfahan'da çeşitli eski yapılarda örneklerini görmek mümkündür. Pencere için yapılan bu kafes işlemlerinde boşluklar camla doldurulurdu. Daha sonraki tarihlerde, kafeslerdeki boşluklar kapanmış, parçalar daha ince yapılmış, yıldız ve çokgen çizimleri daha yoğun ve karmaşık hâle gelmiştir. Tavanlarda kullanılan girih desenleri mozaik, boya ve yaldızla süslenirdi. Kaçar Hanedanı döneminde eğri çizgiler ve çiçek örüntüleri kullanılmaya başlandı, ayrıca ayna parçaları da eklendi.
Tarih > Mimari

Mimari tarz olarak girihten bahseden en eski kaynak yaklaşık 1565 yılına rastlar. Topkapı Parşömeni gibi 15. yüzyıl sonlarından kalma girih desen koleksiyonları bulunmuştur.
Girihte simetrik geometrik şekiller kullanılırdı; 6-, 8- ve 12- köşeli yıldızlar, çeşitli konveks çokgenlerle birleştirilirdi. Bunlar şeritler ile birbirinden ayrılır ve çoğu zaman şeritler birbirinin altından ve üstünden geçiyormuş gibi çizilerek bir "dokuma" havası verilirdi. Tekrar eden tarzda çizildikleri için bu şekiller sonsuza kadar devam etme potansiyeline sahiptir. En eski girihler düzgün aralıklı noktalar etrafında iki-, üç-, dört- ve altı-katlı dönel simetri sahipti.
Girih tarzının öncülleri Bizans dönemi Suriye'sinde görülebilir. Emevi döneminden kalma Şam'daki Büyük Cami'nin pencere kafeslerinde 3 katlı dönel simetriye sahip girift desenler görülebilir, ama bunlar daha sonraları İran'da ortaya çıkacak olan girih örüntüleri kadar karmaşık değildi. 10. yüzyılda İsfahan'daki Curcir Camisi'nin kapısında köşeli geometrik desenler vardır. Ama tam anlamıyla teşekkül etmiş girih desenleri İran'a 11. yüzyıldan önce görülmez. Üzerinde girift geometrik desenler olan oyma stükko paneller ve diğer girih örnekleri 11. ve 12. yüzyılda İran'ın Kazvin ve Horasan bölgelerinde bulunmuştur.
İlhanlı Devleti döneminde girih, mimari repertuvarın bir parçası olmaya devam etmiştir. 14. yüzyılda girih genel dekorasyondaki ağırlığını kaybetmiş ve Timur Devleti döneminde yerini bitkisel desenlere bırakmıştır. Ancak, Timur sonra Orta Asya'sında geometrik şerit desenleri önemli bir dekoratif biçim olmaya devam etmiştir.