stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Işın kılıcı

Işın kılıcı
Obi-Wan Kenobi ve Anakin Skywalker'ın, Mustafar gezegeninde mavi ışın kılıçları ile düello yaptıkları sahne. (Bölüm III)
Işın kılıcı, Yıldız Savaşları filmlerindeki Jediların ve Sith'lerin temel silahıdır.
Temel olarak, kılıcı bir arada tutan dış iskelet, enerji sağlayan bir batarya, Kyber adında kristal ve ışını odaklayan bir lensten oluşur.
Işın kılıçları saf enerjiden oluşmakta ve temas ettikleri katı maddelerin neredeyse hepsini kesebilmektedir. 7 farklı kullanım tekniği ve değişik renkleri bulunur. Renklerin anlamları vardır ve Jediların karakterlerini simgeler. Jedi savaşçıları kendi ışın kılıçlarını kendileri yapmaktadır.
Darth Revan ve Mace Windu mor ışın kılıcı; Yoda, Qui-Gon Jinn, Luke Skywalker yeşil ışın kılıcı ve Jedi'ların çoğunluğu ise mavi ışın kılıcı kullanmaktadır. Genelde Sith Lordları Illum gezegeninden gelen mor-eflatun kılıç kullanırlardı ama sonra cumhuriyet ve jedi ların yükselmesi ile kristal bulamayıp parlak kırmızı stydyuyentetik kristal kullanmaya başladılar ve sonradan bu renk usta öğrenci arasında bir gelenek oldu.
George Lucas, film için asaletin ve kahramanlığın simgesi olan bir silah tasarlamalıydı. Birden aklına şövalyelerin kullandığı kılıçlar geldi ve ışın kılıcını tasarlayıp filmde kullandı. Bundan dolayı Jedi'ların diğer adı Jedi Şövalyesidir.
Işın kılıcının tipine göre farklılık gösterir. Kylo Ren 'in kılıcı crosssaber, Darth Maul ve Savage Opress'in çift yönlü, Kont Dooku(Darth Tyranus) ve Asajj Ventress'in ışın kılıçlarıı ise eğri kabzalıdır.
Bütün bunların dışında Dark Saber vardır bu da Mandalore olan Tarre Visla tarafından Jedilerdan eğitim aldığı sırada oluşturulmuş bir ışın kılıcıdır daha doğrusu Dark Saber'dır, Dark Saber Mandalore'larca sadece Mandalore liderin elinde bulunması gereken bir kılıç olarak inanılır. Tasarımı diğer ışın kılıçlarından farklıdır, kılıcın rengi siyahtır, tutma yeri ve ışın çıkan kısmı gerçek kılıca çok benzer.
İstanbul'daki terör saldırıları

İstanbul'daki terör saldırıları şu anlama gelebilir:
| Tarih | Saldırı | Ölü | Sorumlu |
| --- | --- | --- | --- |
| 26 Ağustos 1896 | Osmanlı Bankası Baskını |  | Ermeni Devrimci Federasyonu |
| 21 Temmuz 1905 | Yıldız Suikastı | 26 | Ermeni Devrimci Federasyonu |
| 1 Mayıs 1977 | Kanlı 1 Mayıs | 34 |  |
| 16 Mart 1978 | 16 Mart Katliamı |  |  |
| 6 Eylül 1986 | Neve Şalom Sinagogu katliamı | 22 |  |
| 13 Mart 1999 | 1999 Mavi Çarşı Katliamı | 13 | PKK |
| 3 Ocak 2001 | 2001 Şişli İlçe Emniyet Müdürlüğü saldırısı |  |  |
| 10 Eylül 2001 | 2001 Gümüşsuyu saldırısı |  |  |
| 15 Kasım 2003 | 2003 İstanbul saldırıları | 55 | El-Kaide |
| 20 Kasım 2003 | 2003 İstanbul saldırıları | 55 | El-Kaide |
| 9 Mart 2004 | 2004 İstanbul lokanta saldırısı |  |  |
| 20 Mayıs 2004 | 2004 Acıbadem saldırısı |  | TİKKO |
| 9 Temmuz 2008 | 2008 Amerika Birleşik Devletleri'nin İstanbul Başkonsolosluğu saldırısı | 6 |  |
| 27 Temmuz 2008 | 2008 Güngören saldırısı | 17 |  |
| 8 Kasım 2009 | 2009 İstanbul Otobüs Saldırısı | 1 |  |
| 31 Ekim 2010 | 2010 İstanbul saldırısı |  | TAK |
| 11 Eylül 2012 | 2012 Sultangazi saldırısı | 2 | Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi |
| 6 Ocak 2015 | 2015 Sultanahmet saldırısı | 2 | IŞİD |
| 31 Mart 2015 | 2015 İstanbul Adalet Sarayı saldırısı | 3 | Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi |
| 1 Aralık 2015 | İstanbul Metrosu bombalaması | 0 |  |
| 23 Aralık 2015 | Sabiha Gökçen Havalimanı saldırısı | 1 | TAK |
| 12 Ocak 2016 | 2016 Sultanahmet saldırısı | 14 | IŞİD |
| 19 Mart 2016 | Mart 2016 İstanbul saldırısı | 5 |  |
| 7 Haziran 2016 | 2016 Vezneciler saldırısı | 13 | TAK |
| 28 Haziran 2016 | Atatürk Havalimanı saldırısı | 48 | IŞİD |
| 6 Ekim 2016 | Ekim 2016 İstanbul bombalaması | 0 | PKK |
| 10 Aralık 2016 | 2016 Beşiktaş saldırıları | 48 (39 polis, 7 sivil, 2 saldırgan) | TAK |
| 1 Ocak 2017 | 2017 İstanbul gece kulübü saldırısı | 39 | IŞİD |
| 13 Kasım 2022 | 2022 İstanbul saldırısı | 6 | Bilinmiyor |
Kanije, Sırbistan

Macaristan'daki şehir için Kanijesayfasına bakınız.
| Kanije Кањижа |
| --- | --- |
Belediye
Kanije belediyesi

  Arma 
KanijeKanije'nin Sırbistan'daki konumu
Ülke:  Sırbistan
Özerk bölge: Voyvodina
İlçe: Kuzey Banat
İdare
 • Belediye başkanı: Róbert Fejsztámer
Yüzölçümü
 • Belediye: 400 km²
Nüfus (2011)
 • Belediye: 25.343
 • Kent: 9,871
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAYS)
Resmî site www.kanjiza.rs
Kanije (Sırpça: Кањижа Kanjiža; Macarca: Magyarkanizsa), Sırbistan'ın Voyvodina özerk bölgesine bağlı Kuzey Banat ilçesinde bulunan bir kasaba ve belediyedir. Belediye, ülkenin kuzeyinde Macaristan sınırında yer almaktadır. Yüzölçümü 400 km² olan belediyenin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 25,343'tür.
Kadiş

Kudüs'teki mezarda ölüleri anmak için yapılan Kaddiş, 2011
Kadiş (Aramice: קדיש), Yahudi dua ayinlerinde okunan Tanrı hakkında övgü ilahisidir. Kadiş'in ana teması, Tanrı'nın isminin büyütülmesi ve kutsallaştırılmasıdır. Ayinlerde, Kadiş'in farklı versiyonları, hizmetin farklı bölümlerinin ayırıcıları olarak işlevsel olarak zikredilir veya söylenir.
Kadiş terimi genellikle, tüm dua ayinlerinde, cenazelerde ve anma törenlerinde Yahudilikteki yas ritüellerinin bir parçası olarak söylenen "Yaslı Kadiş" i özellikle belirtmek için kullanılır; bir ebeveynin ölümünden sonraki 11 ay boyunca İbranice; ve bazı topluluklarda bir eşin, kardeşin veya çocuğun ölümünden sonraki 30 gün boyunca kadiş duası okunur. Yas tutanlar, kaybına rağmen yine de Tanrı'ya övgüde bulunduklarını göstermek için Kadiş'i okur.
Şema Yisrael ve Amidah ile birlikte Kaddiş, Yahudi ayinindeki en önemli ve merkezi unsurlardan biridir. Kadiş geleneksel olarak tek başına okunmaz. Diğer bazı dualarla birlikte, geleneksel olarak yalnızca on Yahudiden oluşan bir minyan ile okunabilir.
Yasuhiro Hato

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Yasuhiro Hato
Doğum tarihi:  4 Mayıs 1976 (48 yaşında)
Doğum yeri:  Hyogo, Japonya
Boyu:  1,78 m (5 ft 10 in)
Mevkii:  Defans
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1995-1998 |  Yokohama Flügels |   |   |
| 1999-2004 |  Yokohama F. Marinos |   |   |
| 2004-2005 |  Kashiwa Reysol |   |   |
| 2006-2009 |  Omiya Ardija |   |   |
| 2010-2011 |  Yokohama F. Marinos |   |   |
| Toplam |   |  0 |  (0) |
Millî takım kariyeri
| 2001-2002 |   Japonya |  15 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Yasuhiro Hato (d. 4 Mayıs 1976), Japon eski millî futbolcudur.
İstatistikleri

| Japonya millî futbol takımı> Yıl | Japonya millî futbol takımı> Maç | Japonya millî futbol takımı> Gol |
| --- | --- | --- |
| 2001 | 10 | 0 |
| 2002 | 5 | 0 |
| Toplam | 15 | 0 |
Işın silahı oyunu

Namco şirketi tarafından PlayStation için geliştirilen Işın silahları.GunCon 1 and 2
Işın silahı oyunu silah biçimindeki bir oyun çubuğu yardımıyla oynanan  nişancı oyunlarının genel adıdır. Başkahramanın elinde bulunan bu silahla düşman(lar) ya da diğer nesneler hedef alınır.
| g t Video oyunu türleri |
| --- | --- | --- |
| Aksiyon |  Beat 'em up hack and slash  Dövüş  Labirent Pac-Man kopyası  Platform  Nişancı Birinci şahıs  Üçüncü şahıs  Işın silahı  shoot 'em up  Taktiksel  Hayatta kalma Battle royale  |  |
| Aksiyon-macera |  Grand Theft Auto kopyası  Sürükleyici sim  Metroidvania  Gizlilik  Hayatta kalma-korku oyunu  |  |
| Macera |  Odadan Kaçış  Etkileşimli kurgu  Etkileşimli film  Görsel roman  |  |
| MMO |  MMOFPS  MMORPG  MMORTS  MUD  |  |
| Rol yapma |  Aksiyon-rol yapma Souls benzeri  Zindan tarama (Dungeon crawl)  Roguelike oyun  Taktiksel rol yapma  |  |
| Simülasyon |  İnşaat ve yönetim İş  Şehir  Hükümet  Yaşam simülasyonu Flört simülasyonu  Çiftlik hayatı simülasyonu  dijital evcil hayvan  Tanrı  Sosyal simülasyon  Spor  |  |
| Strateji |  4X  Auto battler  Çevrimiçi çok oyunculu savaş arenası  Gerçek zamanlı strateji Zaman yönetimi  Gerçek zamanlı taktiksel strateji  Kule savunma  Sıra tabanlı strateji  Sıra tabanlı taktik strateji Topçu  Savaş oyunu Büyük strateji savaş oyunu  |  |
| Araç simülasyonu |  Uçuş simülatörü amatör  savaş  Uzay  Yarış Kart yarış  Sim yarış  Denizaltı simülatörü  Tren simülasyonu  Savaş araçları  |  |
| Diğer türler |  Breakout kopyası  Deste oluşturma Roguelike deste oluşturma  Dijital kart koleksiyonu oyunu  Eroge  Exergame  Korku  Tıklama  Müzik Ritim  Oyun dışı  Parti  Programlama  Bulmaca Gizli nesne bulma  Sokoban  Eşleştirme  |  |
| İlgili konular |  AAA oyun  Reklam advergame  Arcade  Oyun sanatı  Audio oyun  Gündelik oyun  Hristiyan oyun  Crossover oyun  Kült oyun  Eğitici oyun  FMV  Oyunlaştırma  Bağımsız oyun  Çok oyunculu oyun  Çizgisellik (video oyunu) Açık dünya  Sandbox oyunu  Şiddet içermeyen video oyunu  Çevrimiçi oyun Tarayıcı oyunu  Sosyal ağ oyunu  Yaygın oyun  Ciddi oyun  Toys-to-life  Video oyunu kopyası  |  |
Işın tabancası

Oyuncak ışın tabancası
Işın tabancası, genellikle yıkıcı etkiyle enerji salan bir bilimkurgu yönlendirilmiş enerji silahıdır. Çoğu hikâyede, bir ışın tabancası etkinleştirildiğinde, genellikle görünür, bir insan hedefine çarptığında öldürücü, mekanik nesnelere çarptığında yıkıcı özellikleri olan ve diğer etkileri belirtilmemiş veya değişken olan bir ışın yaymaktadır.
Gerçek dünyadaki muadiller, yönlendirilmiş enerji silahları veya elektriksel olarak iletken bir lazer kaynaklı plazma kanalı boyunca akım gönderen elektroşok silahları olan elektrolazerlerdir.
Inuvialuit Nunangit Sannaiqtuaq

| Inuvialuit Nunangit Sannaiqtuaq Inuvialuit Settlement Region |
| --- | --- |

Ülke:  Kanada
İdare
 • Tür: Board of Directors
 • Chair: Nellie Cournoyea
Yüzölçümü
 • Toplam: 906430 km²
En alçak nokta: 0 m (0 ft)
Nüfus (2003)
 • Toplam: 5.600
 • Yoğunluk: oto/km²
Zaman dilimi: UTC-07.00 (Mountain (MST))
 • Yaz (YSU): UTC-06.00 (MDT)
Alt bölgeleri: Beaufort Denizi Mackenzie Nehri deltası Yukon North Slope Northwest Toprakları'nın kuzeybatı kısmı Batı Kanada Arktik Adaları
Resmî site Inuvialuit Regional Corporation
Inuvialuit Nunangit Sannaiqtuaq (INS İnuitçe) ya da Inuvialuit Settlement Region (ISR İngilizce) veya région désignée des Inuvialuit (RDI Fransızca), Kanada'nın Kuzey Kanada bölgesinde çoğu Kuzeybatı Toprakları'nda birazı da Yukon Toprakları'nın Yukon North Slope kısmında, 1984 yılında imzalanan Inuvialuit Final Agreement (IFA Inuvialuit Sivuniksangitigun Angirutait) gereği kurulan Batı Kanada İnuitlerinin (resmi olarak: Inuvialuit = Siglit, Uummarmiut, Kangiryuarmiut) yönetim alanı. 1986 yılında yasa gereği kurulan Inuvialuit Regional Corporation (IRC Inuvialuit Angalatchiyit Katimayiit ya da Inuvialuit Katimayingit Nunanginnun) bölgedeki İnuvialuitlerin çıkarını koruyan ve bölge yönetimini denetleyen sorumlu kuruluştur. Inuit Tapiriit Kanatami tarafından temsil edilen Kanada İnuit Topraklarının (Inuit Nunaat) en batısını içerir ve 906.430 km² alanı kaplar. Bu alan büyük ölçüde ağaç hattının kuzeyinde kalan çorak topraklardır. Bölge birkaç alt bölgeye ayrılır: Beaufort Denizi, Mackenzie Nehri Deltası, "Yukon North Slope", Kuzeybatı Toprakları'nın kuzeybatı kısmı ve batı Kanada Arktik Adaları
Bölge üzerine binlerce araştırma projesi ve yayın Inuvialuit Settlement Region Database adlı veritabanında bulunur ve bunlar Joint Secretariat--Inuvialuit Renewable Resource Committees ve Arctic Science and Technology Information System tarafından yapılır. Finansmanı ise Shell Canada ve MGM Energy tarafından sağlanır
Yerli halk

Bölgenin yerli halkını Batı Kanada İnuitlerinden İnuit halkları (Siglitler ile Kangiryuarmiutlar) ve bir asır önce Alaska'daki Nunamiutlardan ayrılarak bölgeye göç eden  İnyupik kabilesi Uummarmiutlar oluşturur. Hepsini nitelemek için Inuvialuit toplu adı kullanılır ve bunların (Uummarmiut hariç) lehçeleri Inuvialuktun ile Inuinnaqtun Kuzeybatı Toprakları'nın 11 resmi dili arasında yer alır. Bu adlandırmaya Nunavut topraklarındaki Batı Kanada İnuitçesi konuşan halklar idari sebeplerle dahil edilmez.
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Inuvialuit | Dil | Kültür grubu | Yerleşim(ler) |
| Uummarmiut | Uummarmiutun | Alaska İnyupikleri | Inuvik   Aklavik |
| Siglit | Siglitun | Mackenzie Deltası İnuitleri | Inuvik   Paulatuk   Sachs Harbour   Tuktoyaktuk |
| Kangiryuarmiut | Kangiryuarmiutun | Bakır İnuitleri | Ulukhaktok |
Nüfus ve yerleşimler

Yukon Toprakları'ndaki Yukon North Slope yöresi geçmişte Qikiqtaryungmiut kabilesinden Siglitlerin toprağıyken bugün burada kalıcı insan yerleşimi yoktur. Kuzeybatı Toprakları'ndaki kabileler batıdan doğuya doğru Kuukpangmiut, Kitigaaryungmiut, Nuvugarmiut, Imaryungmiut (Inuktuyiut), Kuungmiut, Avvarmiut, Igluyuaryungmiut olarak sıralanır ve bugün bunlar Siglit ortak adıyla birleşmişlerdir. Bölgedeki altı yerleşimin de hepsi Kuzeybatı topraklarındadır ve 2003 yılındaki nüfusu 5.600 olup bunun 3.300 kadarı İnuvialuittir.
Arktik Okyanus'undan yaklaşık 100 km uzaklıkta Mackenzie Nehri Deltasında East Channel'da kurulan Inuvik («insan yeri») bölgenin yönetim merkezidir ve Inuvialuit Regional Corporation'a evsahipiliği yapar. İçbölgedeki tek yerleşim olan Aklavik (Akłarvik «boz ayı yeri») Peel Channel üzerindedir ve Aurora College'e evsahipliği yapar. Banks Adası'ndaki tek kalıcı yerleşim olan Sachs Harbour (Ikahuak «where you go across to») ile Amundsen Gulf'un Darnley Bay'ında kurulan Paulatuk (Paulatuuq «kömür yeri») yerleşimlerinin ekonomilerini avcılık, balıkçılık ve tuzakçılık oluşturur. Mackenzie Nehri Deltasında Kugmallit Bay'da Tuktoyaktuk (Tuktuyaaqtuuq «it looks like a caribou») yerleşimi bölgenin en derinsu noktasıdır. Victoria Adası'nın batı kıyılarında daha önce Holman adıyla anılan Ulukhaktok (Ulukhaqtuuq «place where ulu parts are found») bulunur.
İngilizce bütün bölgede konuşulmaktadır. Ayrıca, Paulatuk, Sachs Harbour ve Tuktoyaktuk yerleşimlerinde Siglitun, Inuvik ve Aklavik yerleşimlerinde Uummarmiutun, Ulukhaktok yerleşiminde ise Inuinnaqtun konuşulur.
İklim

|  Inuvik iklimi > Aylar.En yüksek sıcaklık (°C).En düşük sıcaklık (°C).Ortalama yağış (mm) |  Inuvik iklimi > Oca.−9,8.−2,005.0,4 |  Inuvik iklimi > Şub.−7,6.−2,005.0,4 |  Inuvik iklimi > Mar.0,5.−19,8.0,4 |  Inuvik iklimi > Nis.19,2.−1,1.0,5 |  Inuvik iklimi > May.41.23,5.0,7 |  Inuvik iklimi > Haz.63,1.41,5.0,8 |  Inuvik iklimi > Tem.61.47,3.1,3 |  Inuvik iklimi > Ağu.48.42,6.1,7 |  Inuvik iklimi > Eyl.46.31,3.1 |  Inuvik iklimi > Eki.23,4.11,1.1,2 |  Inuvik iklimi > Kas.1,8.−13,2.0,7 |  Inuvik iklimi > Ara.−6.−2,002.0,6 |  Inuvik iklimi > Yıl.25.0,6.10,2 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kaynak: Weatherbase
Fauna

Bölgedeki yaban hayvanları arasında Kutup tilkisi, beyaz balina, Grönland balinası, sakallı fok, Pusa hispida, rengeyiği, sığın, misk sığırı, Kutup ayısı, Salvelinus alpinus, Coregoninae alt familyasından tatlısu balıkları sayılabilir
Inuvialuit Renewable Resource Conservation and Management Plan yaban yaşamının yönetimi ve korunması için strateji belirler. Bölgenin deniz ve kıyı kısımlarının entegre yönetim planlaması Beaufort Sea Integrated Management Planning Initiative içinde açıklanmıştır.
Bölgedeki göçmen kuşlara yönelik çalışmalar Conservation of Migratory Birds in the Inuvialuit Settlement Region raporunda açıklanan politikalar, ilkeler ve yönetmelikler tarafından düzenlenir.
Koruma alanları

Bölgede koruma altında doğal parklar ve kuş korunakları bulunur.
Beş tane doğal park bulunur: Aulavik National Park, Herschel Island Territorial Park, Ivvavik National Park, Pingo National Landmark, Tuktut Nogait National Park.
Dört tane kuş korunağı bulunur: Anderson River Delta Migratory Bird Sanctuary, Banks Island No. 1 Bird Sanctuary, Cape Perry Migratory Bird Sanctuary, Kendall Island Migratory Bird Sanctuary.
Doğal kaynaklar

Inuvialuit Nunangit Sannaiqtuaq bölgesindeki Inuvialuitler özel arazilerindeki yerüstü kaynaklarına sahip iken yeraltı kaynaklarına sahip değildir. Bölge yenilenebilir olmayan hidrokarbonlar bakımından zengindir. Bölgede doğalgaz, nikel, petrol ve çinko gibi yealtı kaynaklarının ticari miktarda olduğu tespit edilmiştir.
Kuruluşlar

Inuvialuit Game Council (IGC): 20 Nisan 1983 günü NWT Societies Ordinance kapsamında kurulmuştur. Inuvialuit Final Agreement (IFA) anlaşması gereği yaban hayatı ve yaban habitatı yönetimi konusunda faaliyet gösteren kuruluş, bölgedeki avların avlanması, korunması ve yenilenebilir kaynakların yönetimi konusunda yetkilidir.
İnuvik serası
Beaufort Denizi kıyılarında Kutup ayıları
Tuktoyaktuk yakınlarında pingolar (hidrolakkolit)
Kadis ilçesi

| Kadis ilçesi قاديس |
| --- | --- |
 İlçenin vilayet içindeki konumu
Ülke:  Afganistan
Vilayet: Badgis Vilayeti
Yönetim merkezi: Kadis
Yüzölçümü
 • Toplam: 3385 km²
Zaman dilimi: UTCUTC +04.30 (İRST[kaynak belirtilmeli])
Kadis ilçesi (Farsça:قاديس ), Afganistan'ın Badgis Vilayeti'ne bağlı olan 7 ilçeden birisidir.
İlçenin yönetim merkezi ilçeye adını veren Kadis kentidir.
Çaa-Suur (sum)

| Çaa-Suur sumu Чаа-Суур сумузу (Tıva Türkçesi) |
| --- | --- |
Чаа-Суурский сумон (Rusça)
 Üst idare Övür kojuunu
Ülke:  Tuva
Kojuun: Övür kojuunu
sum: Çaa-Suur sumu
İdare
 • yönetici: Badır-San MONGUŞ
Yüzölçümü
 • Toplam: 278,77 km²
Nüfus
 • Toplam: 579
Zaman dilimi: UTC+07.00 (DAZD)
Çaa-Suur sumu (Tuva Türkçesi:Чаа-Суур сумузу) —  Tuva Cumhuriyeti'nde Övür kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Sınır bölgesinde yer almaktadır.
Tek nüfuslu yerleşim ve yönetim merkezi — Çaa-Suur.
Yazar S.O. Taspay'ın yazdığı «Çaa-Suurum» (Чаа-Суурум) diye şarkısı ile tanınmıştır.
Sözkökü ve Söz tanımı

Çaa-Suur sözündeki çaa sözü yeni, suur ise köy yerleşimi anlamında kullanılır. 
Belde anlamında sumu  sözü kullanılmaktadır. Tıva'da köy ve kasaba türü yerleşimler için ködee suur denilmektedir. İlçe, belediye, belde türüne karşılık olarak ise sum, rayon adlandırmaları kullanılır.
Tıva'da eski dönemlerden kalma idari birim adları halen kullanılmaktadır. Eskiden bu adlandırmalar şöyle idi.
10 ailelik yer — arban,
150 kişi üzeri — sumon(sum,sumu),
2 ve daha fazla sum — hoşun (kojuun).
Şimdi Tıva Cumhuriyeti'nde idari bölge birimleri ve belediyeleri (kırsal yerleşim statüsünde) sumu, sumon olarak  adlandırılıyor.
Tarih

Çaa-Suur sumu 1974 yılında tekrar kuruldu. Mеzil-ооl Tülüş, Sеvеñ-ооl Tülüş, Mаgаjık Şаrаp оglu Tülüş, Kızıl-ооl Sеndijik оglu Tülüş, Аrаgаçı Dоzunçuk оglu Kırgıs, Biçеjik Tülüş оglu Biçеjik, Kеçil-ооl Tülüş оglu Kеçil-ооl, Sunduy Dоrbuy оglu Tülüş ilk evleri köyde kuran kişilerdir. Bunların başkanı da Dоñgаk Hоrаgаy idi.
Sumuya 1949 yılında «Sovyet Tıva'nın 5 yıl Oyu» kolektif çiftliği kuruldu. Bu beldenin ilk kolhozudur. Bu kolhozun başkanı Stepan Şogjap oglu Konçuk (bazı belgelerde Stepan Badı-Tömür oglu Konçuk geçer) idi. 1967 yılında «Sovyet Tıva'nın 5 yıl oyu» adlı kolhoz «Torgalıg» kolhoz ile birleşmiştir.
1972-1974 yıllarında köy yanı ovaya küçük bir havalimanı kuruldu.
1990 yılı Nisan ayında «Ertinelig» sovhoz kuruldu. İlk müdürü Dalay-ool Kırgıs oglu Aragaçı oldu. 1995 yılı 1 Haziran'dan başlayıp 6 kooperatif kuruldu: Çaylag-Hem, Kadıy-Bajı, Ezirlig, Dörgün, İrbitey-1, Salgal.
1941 yılında 4 yıllık ilkokul Dus-Dag sumunda açıldı. Bu okulun müdürü  bilinen Tıva yazarı Begzi Oday-Sürün oglu Dongak olmuştur.
1974 yılında Çaa-Suur sumu yeniden kurulmuştur. İlk başkanı Dambajık Dospan oglu Tumat olmuş yazı işlerinde ise Sengiijal (Sengii) Sevek oglu Serembil çalışmıştır.
Halkın isteği ile 2008 yılında Vasiliy Avıt-ool oglu Tülüş bir suburgan kurmuştur.
Coğrafya

Tıva'nın güney yönünde Moğol yurdu ile sınırlanan Övür kojuununun doğu tarafında Sarıg-Höl ve Dus-Dag sumularının ortasında durur. 
Çaa-Suurdan Handagaytı'ya kadar uzaklık 100 km, Kızıl'a ise 365 km.
Gagarin, Stepan Konçuk, Lenin, Mezil ool. .
Nüfusa sahip olmayan yer adları: Ak-Haya, Bayza, Bert-Şaaraş, Büüze, Dalay-Bajı, Dorgun, Dus-Dag, İrbitey, İrbitey-Uju, İştii-Bel, İştii-Bel-1, İştii Bel-2, Kadıy-Bajı, Kara-Kojagar, Kattag-Kara-Sug, Kök-Sayır-Bajı, Kuy-Ödek, Kurjaangı, Kuu-Dag-Uju, Kızıl-Haya, Ovaalıg-Şat, Orgu, Orgu-Şol, Sarıg-Uya, Sug-Bajı, Sug-Şadı, Hadın-Çarık, Hün-Körbes, Çangıs-Dıt, Çangıs-Terek, Çinge-Dorgun, Çinge-Sayır, Şoluk-Hovu.
Nüfus

Toplam Nüfusu 2002 yılında 643 iken 2020 yılı — 579 kişi.
Yıllara göre kişi sayısı:
| 2002 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 643 | 620 | 619 | 605 | 606 | 588 | 589 | 567 | 578 | 582 | 581 | 579 |
Altyapı

Övür kojuun Çaa Suur beldesi Vladimir Şarıy-ool Çaktar-ool Orta Öğretim Okulu
«Ayas» Anaokulu
Çaa-Suur Kültür Evi
Çaa-Suur postane
Hastane
Kütüphane
Stadyum
Çaa-Suur köy idaresi
Çaa-Suur belde idaresi.
Beldede temel geçim kaynağı hayvancılıktır.
Ulaşım

Yerel otoyol vardır
We Are the Champions

| "We Are the Champions"> News of the World albümünden.Queen single'ı |
| --- | --- |
Kaydedilme: 1977
Tarz: Arena rock
Süre: 2:59
Şirket: EMI (UK) Elektra (US)
Yazar: Freddie Mercury
Yapımcı: Queen, Mike "Clay" Stone
"We Are the Champions", İngiliz rock grubu Queen'in 1977 albümü News of the World'de yayımladığı ve baş solistleri Freddie Mercury tarafından yazılan şarkıdır. Dünya çağında başarıya ulaşan ve en bilinir rock marşlarından olan şarkı, UK Singles Chart'ta iki numaraya, ABD Billboard Hot 100'de dört numaraya ulaşmıştır. "We Are the Champions", 2009'da Grammy Hall of Fame'e alındı ve Sony Ericsson'un 2005'te düzenlediği dünya müzik anketinde dünyanın en sevilen şarkısı seçildi. 2011'de bir bilimsel araştırma ekibi şarkının popüler müzik tarihindeki en akılda kalıcı şarkı olduğu sonucuna vardı.
"We Are the Champions" spor müsabakalarında bir zafer marşı oldu. 1994 FIFA Dünya Kupası'nın resmî şarkısı da olan şarkı, popüler kültürde bolca kullanılmakta ve atfolunmaktadır. Çok sayıda sanatçı, bu şarkının cover'ını yapmıştır.
7 Ekim 2017'de Queen, News of the World'ün yayımlanmasının 40. yılı şerefine parçanın bir "Raw Sessions" (Ham Kayıtlar) versiyonunu yayımladı. Bu versiyon, orijinal çoklu kanal kayıtlardaki daha önce duyulmamış vokal ve enstrümantal kayıtlardan müteşekkildir. Ayrıca şarkının 1977'deki düzenlemmiş single'dan iki nakarat daha uzun olan bu esas kaydedilmiş versiyonu ilk defa gün yüzüne çıkmıştır.
Müzik

Freddie Mercury, "We Are the Champions"ı Bingley Hall, Stafford'daki konserlerinde seyircilerin kendilerine "You'll Never Walk Alone"u söylemesine cevaben yazıldı. Arena rock tarzının çoğu öğesini içeren şarkıyı Brian May, "Kalabalıklara el sallatmak ve şarkı söyletmek istedik. Çok birleştirici ve pozitif," olarak tanımlamıştır.
Müziksel olarak Mercury'nin piyano partisyonu temel alınmış, Roger Taylor ve John Deacon da bateri ve bas gitarla destek sağlamıştır. May, başta belli belirsiz, ancak son nakaratla eş zamanlı olarak bir soloya yükselen gitar partisyonlarını da şarkıya eklemiştir. Mercury birçok caz akoru (majör ve minör 6., 7., 9., 11. ve 13. harmoniler) kullanmış, nakaratlarda da bunları dört veya beş parçalı vokal harmonileri olarak seslendirilmiştir. Ana vokal çok zorlu ve tiz (en tiz noktasında Do5, kontrollü yüksek sesle söylenen falseto) olup, Mercury'nin en önemli performanslarından biri 1985'te Londra'daki Wembley Stadyumu'nda yapılan Live Aid konserindeydi.
Single'da "We Will Rock You" B yüzü iken, albümde bu şarkıdan hemen önce gelir. İki şarkı sıklıkla Queen konserlerinin kapanışında art arda çalınırdı. Genellikle radyoda da albümdeki sıralamayla ve bir arada yayımlanırlar. Geleneğe uyularak 1992 Freddie Mercury Anma Konseri'nin sonunda da iki şarkı birlikte çalınmış, konserin bütün sanatçıları Liza Minnelli'ye geri vokal olarak katılmıştı.
Klip

"We Are the Champions" klipi, 6 Nisan 1977'de New London Theatre'da çekilmiş, klipin yönetmenliğini Derek Burbridge yapmıştır. Mercury, alametifarika bir Harlequin kıyafetiyle – yarı siyah, yarı beyaz bir versiyonu– futbol fanatikleri gibi Queen atkıları sallayan coşkulu bir kalabalığın önünde müziğini icra eder. Siyah beyaz başlayan ve bateri ve gitar girince renkliye döndüğü alternatif bir versiyon, BBC'nin Top of the Pops 2 programında yaymlanmış olup aynı gün yayımlanan alternatif görüntüleri içerir.