stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hadis
Tarih, gelenek ve kullanım > Şiî ve Sünnî metin gelenekleri > Şiî geleneğinde kapsam ve doğa

Şiîler, Sünnîlerin râvîlerinin çoğuna güvenmedikleri için altı büyük hadis koleksiyonunu nadiren kullanırlar. Kendi geniş hadis literatürüne sahiptirler. En iyi bilinen hadis koleksiyonları şu Dört Kitap'tır Küleynî (Hicretten Sonra 329) tarafından yazılan Kitab al-Kafi, Şeyh Saduk İbn Bâbeveyh tarafından Man la yahduruhu al-Faqih ve ikisi de Ebû Ca‘fer Tûsî tarafından derlenen Al-Tahdhib ve Al-Istibsar.
Şiî din adamları da sonraki yazarların kapsamlı koleksiyon ve yorumlarından yararlanır. İmam Ali er-Rızâ şöyle nakledilir: "Hadislerimizde Kur'an'da olduğu gibi müteşabih ve Muhkemler vardır. Belirsiz olanları açık olanlara yönlendirmelisiniz.”
Şiîlerin çoğunluğu Sünnîlerin aksine hadis koleksiyonlarının hiçbirini bütünüyle sahih görmezler. Ancak Ahbarî mezhebi, dört kitaptaki tüm hadisleri sahih kabul eder.
Şiî düşünce okulunda hadisin önemi iyi belgelenmiştir. Bu, Muhammed'in kuzeni Ali ibn Ebi Talib tarafından yakalanabilir: ""Taraftarlarımız(şia)dan kim şeriatımızı bilir ve ümmetimizin zayıflarını cehalet karanlıklarından bizim (Ehl-i Beyt) kendilerine ihsan ettiğimiz ilim nuruna (Hadis) çıkarırsa, o Kıyamet Günü'nde, başında bir taçla gelecek, Kıyamet ovasında toplanan insanlar arasında parlayacak."
Muhammed'in soyundan gelen Hasan b. Ali el-Askerî, bu rivayete destek vererek "Kim Dünya hayatında cehalet karanlığından çıkardıysa, Kıyâmet ovasının karanlıklarından Cennet'e çıkarılmak üzere nurunu tutabilir. Sonra onun Dünya hayatında hayırdan bir şeyler öğrettiği veya kalbinden bir cehalet kilidi açtığı veya şüphelerini giderdiği kimseler gelir."
Doğruluğun önemi için Muhammed'in torunu Muhammed el-Bâkır'ın "Şüpheli bir meselede durmak, helâke girmekten daha hayırlıdır. Hadis rivayet etmemen, iyice araştırmadığın bir hadis rivayet etmenden daha hayırlıdır. Her doğrunun üzerinde bir gerçek, her gerçeğin üzerinde bir ışık vardır. Allah'ın kitabına ne uyuyorsa onu al, ihtilafa düşeni de bırak." dediği kaydedilir.
El-Bakır ayrıca, Ehl-i Beyt'in, Muhammed'in eski bir arkadaşı olan Câbir b. Abdullah ile yaptığı konuşma aracılığıyla Muhammed'in geleneklerini korumaya özverili bağlılığını vurguladı. Bakır dedi ki: "Ey Cabir, seninle görüş ve arzularımızdan konuşsaydık, helak edilenlerden sayılırdık. Allah Resulü'nden alıp koruduğumuz hadisi size söylüyoruz, "Allah'ım, Muhammed'e ve ailesine (onların altınlarını ve gümüşlerini emanet ettikleri gibi), senin davana hizmetlerine layık bir tazminat ver." Ayrıca el-Bakır oğlu Ca'fer es-Sâdık'ın hadis hakkında şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Onu yazmalısın, yazmadıkça hatırlayamazsın."
Dindeki yeri

Kur’an'ın farklı yorumları gibi hadislerin de farklı yorumlarının yapılması, hangi hadislerin kaynak kabul edileceği, hangilerinin edilmeyeceği gibi hususlar farklı fıkıh mezheplerinin oluşmasına yol açmıştır. Şiî, Alevî ve Sünnîlerin anlayışları farklı olduğu gibi, Sünnîlerin Bağdat ekolü (Hanefî mezhebi) ile diğer ekollerin (ehl-i hadis, nakilciler) kendi içlerindeki yaklaşımları da farklılıklar göstermiştir. 7. yüzyılda aklı öne çıkaran kelâmcılar ile ehli-hadis arasında tartışmalar çıkmış ve hadisler sorgulanmaya başlanmıştır. Birbiriyle zıtlaşan akıl ile nakil arasında hangisinin tercih edilmesi gerektiği tartışmaları İslâm coğrafyasında son dönemlere kadar devam etmiştir.
Ehl-i Sünnet İslâm anlayışında hadis Kur'an'ı açıklayıcı ikincil bir kaynak olarak düşünülür. İslâm inançları, ibadet, tefsir, siyer, fıkıh, tasavvuf ve tarikat gibi alanlarda yol gösterici, bazen de şeriat hükümlerinde olduğu gibi kanun belirleyici ve emredici olarak görülür. Bu anlayışta bir kısım hadislerin zayıf veya uydurulmuş olabileceği, ancak hadis imamlarının bu sözleri ayıkladıklarına inanılır. Sünnî anlayış “Hayır; Rabbine and olsun ki bunlar inanmazlar. Ama aralarında çekiştikleri şeylerde seni hakem yapar, sonra verdiğin kararı, içlerinde bir sıkıntı duymadan kabul eder ve tam olarak teslim olurlarsa başka.” (Nisa 4/65) gibi bâzı Kur'an ayetlerine dayandırılır.
Dindeki yeri > Ehl-i rey (Akılcılar)

İmam Ebû Hanîfe ve takipçileri dinî görüşlerini oluşturmada diğer imamların aksine hadislerin sıhhatine daha az güvenmekte ve onlara az yer vermekteydi. Ebû Hanîfe rey ehli olarak bilinir, hadisleri sadece senet ve rivayet açısından değil, anlam açısından da kritiğe tâbî tutar. Mânâ açısından akla aykırı gördüğü ve Muhammed'e atfedilemiyeceğine inandığı hadisleri kabul etmez ve bu hadislere aykırı fetvalar vermekten çekinmezdi. Bu şekilde 200 kadar hadise aykırı fetvası bilinir ve bu yüzden bâzı hadisçiler tarafından tenkit edilir. Mevcut kaynaklara göre Ebû Hanîfe'yi tenkit edenlerin başında Buhârî gelmektedir. Buhârî el-Câmiʿu'ṣ-ṣaḥîḥ'inin bab başlıklarında isim zikretmeden, “Kāle ba‘zu’n-nâs” (insanlardan biri şöyle dedi) ifadesini kullanarak Ebû Hanîfe'yi tenkit etmiş, diğer eserlerinde de onun İslâm dinine zarar veren Mürcie'ye mensup olduğuna ilişkin rivayetleri zikretmiştir Hatta Buhârî'nin ed-Duafâü‟s-Sağir adlı eserinin 388 numaralı maddesinde Ebu Hanife'nin iki defa küfürden imana davet edildiğiyle ilgili bir rivayete yer verdiği belirtilir. Hadisleri kaale almayan ve Reyci (Akıl ve görüşçü) tutumu sebebiyle katledildiği düşünülen Ebû Hanîfe'nin mezhebi talebesi ve nakilcisi olan Ebû Yûsuf eliyle kısa sürede hadisçi-nakilci bir çizgiye çekilmiştir.
Dindeki yeri > Ehl-i hadis

Ahmed b. Hanbel, Şâfiî ve Mâlik b. Enes gibi, hadisleri derleyen ve fıkhî görüşlerini bu rivayetlere dayandıran nakilcilerden oluşuyordu. Nakilciler rivayet zinciri açısından "sahih" gördükleri hadisleri muhkem nasslar olarak değerlendirirler ve akıl yönünden kritiğe tâbî tutmazlar.
Rivayetçi eğilimlerin bir başka karakteristiği, halkın nezdinde hadislerin itibarını artırmak için hadis imamlarına insan üstü vasıflar yüklenmesidir. Bu rivayetlere göre hadis imamları milyonlarca hadisi râvî zincirleriyle birlikte hafızalarında tutabilirler. Muhammed b. İsmâil Buhârî, bir hadisi kaynağından almak için aylarca yolculuk yapar, ancak rivayet eden kişinin boş eliyle ahıra götürerek atını kandırdığı için hadisi ondan almaktan vazgeçer, şartlarına tamamen uygun bile olsa rüyasında Muhammed'i görerek kaydettiği bütün hadisleri tasdik ettirir.
İmâmiyye yalnızca 12 imam kanalıyla gelen söz ve rivayetleri dinî kaynak (hadis) olarak kabul etmektedir. Bu anlayışta Muhammed'in sözleri yanında 12 imamın söz ve hikâyelerine de hadis denilir.
Dindeki yeri > Kur'ancılar

Kur'ancı Müslümanlar Kur'an merkezli İslâm'ı savunan bâzı gruplardır. Bunlar için hadislerin herhangi bir dînî değeri yoktur. Bunlar da anlayışlarını Kur'anın kendisini "tam", "apaçık", "ayrıntılı" ve "mükemmel" olarak tanımlaması ve "Kur'an'da biz hiçbir şeyi unutmadık" benzeri ayetlerine ve hadislerle ilgili sorunlara dayandırırlar. Alevî İslâm anlayışında da Sünnî veya Şiî hadis koleksiyonlarına herhangi bir değer atfedilmez.
Muhammed İkbâl gibi bâzı âlimlere göre hadisler kanun kaynağı olarak kullanılamaz, fıkıh usulünde ve inançla ilgili konularda kanıt olamaz.
Mustafa İslamoğlu, İslâm'da mutlak kriterlerle hareket edilmediğini, el-Câmiʿu’s-sahîh ve el-Câmiʿu’s-sahîh'in kendi kriterlerine göre sahih olan hadisleri eserlerinde topladığına işaret eder. Mesela Buhârî'nin sika dediği (güvenilir) 420 küsur râvînin hadislerini talebesi Müslim, kitabına almamıştır. Yine Müslim'in güvenilir dediği 600 küsur râvînin hadislerine ise hocası Buhârî güvenmemiştir. Dolayısıyla güvenilirliğin kriteri içtihâdîdir, kişiseldir. Başka bir ifadeyle hadisin sahih olması, ona sahih diyene göredir, "demektedir. İslamoğlu'na göre rivayet edilmiş 1.000.000 hadîsin aslen kaç olduğu konusu, Ebû Dâvûd es-Sicistânî tarafından ciddi olarak tartışılmış, bu sayının 4.500-6.300 civarında olduğu ileri sürülmüştür. Hadis ilminin bu saatten sonra devam edecekse bu 1.000.000'u nasıl "6.000'e irca ederiz", konusu artık bu olmalıdır der.
Dindeki yeri > Batılı akademisyenlere (müsteşriklere) göre

Aloys Sprenger, William Muir ve Reinhart Dozy gibi müsteşriklere göre Buhârî ve benzeri kaynaklarda yer alan hadislerin yarısı veya buna yakın kısmı güvenilebilecek materyallerdir. Jay Horowitz ise hadislere güvenilebileceğini belirtmekle birlikte hadislerin Muhammed zamanından 200-300 yıl sonra yazıldığı iddiasının gülünç bir iddia olduğunu belirtir. C. Snouck Hurgronje, David Samuel Margoliouth, Henri Lammens ve Ignaz Goldziher gibi bâzı müsteşriklerse hadislere bu kadar da güvenmemektedirler. Margoiouth'a göre sünnet, başlangıçta İslâm öncesi toplumun âdetleri için kullanılan bir kavram iken, bu uygulamalara Muhammed'e atfedilmek suretiyle otorite kazandırılmıştır.
Dindeki yeri > Modern kullanım

Ana akım mezhepler, hadisleri İslâm'ın kutsal kitabı olan Kur'ân'ın açıklayıcısı tamamlayıcısı görürler. Hadis uzmanı İbnü's-Salâh es-Şehrezûrî, hadis ile dinin diğer yönleri arasındaki ilişkiyi şöyle açıklar: "Çeşitli dallardaki ilimlerin içlerinden en önemlisi fıkıhtır." İbn Hâcer "Buradaki 'diğer bilimler'den kastedilen dinle ilgili olanlardır" diye açıklıyor, "Kur'an tefsiri, hadis ve hukuk. Hadis ilmi, bu üç ilimden her birinin sergilediği ihtiyaçtan dolayı en yaygın olanı hâline geldi. İhtiyaç ortadadır. Kur'an tefsir'ine gelince, Allah'ın kelâmını açıklamak için tercih edilen yol, Muhammed'in sözü olarak kabul edilenler iledir. Buna bakan, kabul edilebiliri kabul edilemezden ayırma ihtiyacındadır. Fıkıhla ilgili olarak fakih, istisna için kabul edilebilir olana delil göstermeye muhtaçtır ki bu ancak hadis ilmiyle mümkün olan bir şeydir.”
Çalışmalar ve doğrulama

Hadisler, muhaddis denilen hadis âlimleri tarafından değişik sınıflandırmalara tâbî tutulmuşlardır. Ancak bu sınıflandırmalar mutlak olmayıp sınıflandırmayı yapan kişinin bilgi altyapısı, ön kabulleri, tanımları ve değerlendirmeleri gibi unsurlara dayanır. Bir dînî otoritenin mütevatir, sahih veya muteber bulduğu hadis bir başka otoriteye göre zayıf, uydurma veya merdud olarak tanımlanabilir. örnek; Kur'an'da bir âyete dayanan Ay'ın ikiye bölünmesi hadisleri.
Bir hadisin sıhhati öncelikle onun nakil zinciri (isnad) ile doğrulanır. Aktarım zinciri de sahte olabileceğinden Müslüman âlimler tarafından verilen özgünlük statüsü, oryantalist veya tarihçiler tarafından kabul edilmez. Ignaz Goldziherr, birçok hadisin kronolojik ve içerik olarak Muhammed'in dönemine uymadığını göstermiştir. Bu nedenle birçok oryantalist, hadisleri genel olarak daha sonraki bir dönemin dönemsel icadı olarak gördü. Bu aşırı eleştirel tutum bugün norm değil. Farklı hadislerin karşılaştırılması ve incelenmesi, hangi hadislerin sahih, hangilerinin sahih olmadığı tespit edilemese de 7. yüzyılda birçok hadisin kaydedilmiş olması gerektiğini göstermektedir. Bernard Lewis'e göre, "İslâmî yüzyılların başlarında bir davayı, bir görüşü ya da bir hizbi teşvik etmenin, Muhammed'in uygun bir fiilini ya da sözünü alıntılamaktan daha iyi bir yolu olamazdı." diyor. Bu sahteciliklerle savaşmak için, ilm el-cerh veya ilm el-dirayah olarak isimlendirilen ayrıntılı hadis araştırma bilimi hadisleri eleştirmeyi ve onaylamayı tasarlanmıştır.
Hadis çalışmaları, Muhammed'e atfedilen haberlerin doğruluğunu belirlemek için bir dizi değerlendirme yöntemi kullanır. Bu sağlama şu şekilde yapılır:
Aktarımında yer alan bireysel anlatıcılar,
Raporun aktarım ölçeği,
Rapor metnini analiz etmek ve
Raporun iletildiği yollar.
Bu kriterlerden hareketle hadisler tasnif edilmiştir. Kapsamlı ilk eser Ramhürmîzî'ye âit el-Muhaddis el-Fasıl, bir diğeri önemli eser Hâkim en-Nîsâbûrî'nin Marifat ulum el-hadis'idir. İbnü's-Salah'ın ' <i id="mwAnU">Ulum al-hadis'i</i>, hadis araştırmalarında standart klâsik referans olarak kabul edilir.
Bâzı hadis metodolojisi ekolleri, 16 kadar ayrı test uygular.
Çalışmalar ve doğrulama > Biyografik değerlendirme

Biyografik analiz ('ilm al-ricāl) de nakilciler incelenir. Bu, doğum tarihi ve yerlerini, aile bağlantılarını, öğretmen ve öğrencileri; dindarlık, ahlakî davranış, edebî ürünleri; seyahatlerini ve ölüm tarihlerini analiz etmeyi içerir.
Bu kriterlere göre râvînin güvenilirliği (sikā) değerlendirilir. Aynı zamanda zincirdeki diğer vericilerle olan eşzamanlılık ve coğrafî yakınlıklarından çıkarılan ferdin raporu gerçekten iletip iletmediği de belirlenmeye çalışılır.
Biyografik sözlüklere örnek olarak şunlar verilebilir: Abd al-Ghânî al-Makdîsî'nin Al-Kamal fî Esmâ' al-Rijâl'i, İbn Hâcer el- Askalânî'nin Tahdhīb al-Tahdhīb'i ve al-Dhahabi'nin Tadhkirat al-huffaz'ı.
Çalışmalar ve doğrulama > İletim ölçeği

Önemli meselelere ilişkin hadislerin bir dizi birbirinden bağımsız zincirden geçmesi gerekir.
Birçok güvenilir kanaldan gelen rivayetler için mütevâtir terimi kullanılır.
Bu standardı karşılamayan raporlar haber-i vâhid olarak bilinir ve birkaç farklı türdendir.
Çalışmalar ve doğrulama > Metni analiz etme

Muhammed Şafi'î'ye göre isnadı incelenen hadislerin metni şu açılardan incelenmelidir:
Kur'an'la çelişki
Güvenilir hadislerle çelişki
Sağduyu ve mantık
Sadece destekçileri veya ailesi aracılığıyla iletilen ve diğer bağımsız kanallardan gelen haberlerle desteklenmeyen bir birey veya bireylerin önemine ilişkin olması.
Eleştirmenler, metnin incelenmesini içeren yukarıdaki açıklamanın aksine tasdik sürecinin "hadisin kendisini değil, hikâyeyi nakleden râvîler zincirinin incelenmesiyle sınırlı" olduğunu kaydeder. Joseph Schacht, "hadislerin tüm teknik eleştirisinin ... esas olarak isnadların tenkîdi"ne dayandığını, bunun sahte hadisleri ortadan kaldırmada etkisiz olduğuna diğerleri gibi kendisinin de inandığını belirtmektedir. NJ Coulson "Zincirin kesintisiz olması ve bireysel halkalarının güvenilir kişiler sayılması şartıyla, hadis bağlayıcı bir kanun olarak kabul edilmiştir. Dinî inancın şartlarına göre raporun içeriği sorgulanamaz; çünkü bu, ilâhî vahyin özüydü ve bu nedenle herhangi bir kanunîu veya tarihî eleştiriye açık değildi"  der.
Çalışmalar ve doğrulama > Terminoloji: makbul ve makbul olmayan hadisler

Değerlendirildikten sonra hadisler kategorize edilebilir. İki kategori şunlardır:
Sahih (doğru, otantik),
Zayıf
Diğer sınıflandırmalar şunları içerir:
Hasen Kusurlu bir sahîh rivayet veya başka teyit edici rivayet nedeniyle güçlendirilmiş zayıf bir rivayete atıfta bulunur (iyi);
Mevzû (fabrikasyon, uydurma),
Münker, daha güvenilir başka bir râvî ile çelişen, güvenilir olmayan bir râvînin mevcudiyeti nedeniyle reddedilen rivayet.
Sahîh ve hasen rivayetler, İslâm hukuk sisteminde kabul edilebilir görülür.
Umut Sarıkaya

| Umut Sarıkaya |
| --- | --- |
Doğum: 26 Nisan 1980 (44 yaşında) Divriği, Sivas
İkamet: İstanbul
Vatandaşlık:  Türkiye
Eğitim: Gemi inşaat mühendisliği
Mezun olduğu okul(lar): İstanbul Teknik Üniversitesi
Meslek: Karikatürist · yazar · gemi inşaat mühendisi
Etkilendikleri: Ahmet Yılmaz Cem Yılmaz

Umut Sarıkaya (26 Nisan 1980, Divriği), Türk karikatürist, yazar ve gemi inşaat mühendisi.
Yaşamı

26 Nisan 1980 tarihinde Sivas'ın Divriği ilçesinde ilkokul öğretmeni bir baba ve işçi annenin çocuğu olarak doğdu. Bir yaşındayken ailesiyle birlikte Sarıyer'in Çayırbaşı mahallesine taşındı. Lise hayatını ticaret lisesine gitmek istemesine rağmen babasının isteğiyle Yeni Levent Lisesi'nde fen bilimleri üzerine tamamladı. Bu dönemde abisinin okuduğu Leman sayesinde mizah dergileriyle tanışarak dergiyi takip etmeye başladı ve karikatür çizmeye yöneldi. Lisenin ardından 1996 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi'nin gemi inşaat mühendisliği bölümüne girdi. Bu dönemde Ahmet Yılmaz ile Cem Yılmaz'dan etkilenerek çizdiği karikatürler ilk defa Leman'ın amatör çizerler köşesinde yayınlanmışsa da Kaan Ertem'den özgün olmadığı eleştirisini aldı. Lisans eğitimi süresince amatör olarak Leman'ın yanı sıra HBR Maymun, Aksak Kurbağa, Soytarı, Solak ve Atom'da da çizimleri yayınlandı. 2001 yılında Gemi Kökenli Deniz Kirlenmesi başlıklı bitirme teziyle mezun oldu. Mezuniyetinin ardından kısa dönem askerlik ve terhis olmasını takiben dört ay Tuzla'da gemi mühendisliği yaptı.
2002 yılında "işini sevmesine rağmen sosyal olma zorunluluğu" nedeniyle mühendisliği bıraktı ve Kemik dergisinde çeşitli köşeler hazırlamaya başladı. Ardından Penguen'de Bülent Üstün'ün isim babası olduğu "İşimdeyim Gücümdeyim" adlı karikatür köşesi ve "Benim de Söyleyeceklerim Var" başlıklı yazılarıyla ismini duyurdu. Bu dönemde aynı zamanda İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsünde yüksek lisans yapmaya devam etti. 2007'de bir grup arkadaşıyla birlikte Penguen'den ayrılarak Uykusuz'u kurdu ve yüksek lisans eğitimini yarıda bıraktı. 2014'ün sonlarına doğru Uykusuz'dan ayrılarak çizmeye ara verdi. 2015'te tek başına hazırladığı Naber adlı üç aylık dergiyi yayınladı. Sarıkaya hâlen bu dergiyi çıkarmaktadır.
Kitapları

Benim de Söyleyeceklerim Var (ISBN 9789759917029 - 2005, Doğan Kitap)
Benim de Söyleyeceklerim Var İki (ISBN 9786054173167 - 2009, Mürekkep Basım Yayım)
İşimdeyim Gücümdeyim (ISBN 9786054173259 - 2011, Mürekkep Basım Yayım)
Benim de Söyleyeceklerim Var Üç (ISBN 9786054173679 - 2012, Mürekkep Basım Yayım)
İşimdeyim Gücümdeyim 2 (ISBN 9786054173778 - 2013, Mürekkep Basım Yayım)
Dünya Klasikleri (ISBN 9786052115664 - 2022, Komikşeyler Yayıncılık)
Benim de Söyleyeceklerim Var Dört (ISBN 9786052115657 - 2024, Komikşeyler Yayıncılık)
Konuyla ilgili yayınlar

Altıntop Taş, Gülden (2019). "UMUT SARIKAYA KARİKATÜRÜNE GÖSTERGEBİLİMSEL BİR YAKLAŞIM: "ASIL SINIF SAVAŞI ONLARIN ARASINDA"". 2 (3). Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi. ss. 146-158. 8 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2022.
Çelik, Adil (2021). "Kültürel Şizofreniden Üretilen Mizah: "Aşkımızın Meyvesi Aytek"". 27 (107). Folklor/Edebiyat. ss. 813-838. 8 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2022.
Uygur, Hatice Kübra; Altıntop Taş, Gülden (2020). "KANLI KOCA OĞLU KAN TURALI KARİKATÜR BANDININ GÖSTERGEBİLİMSEL BİR ÇÖZÜMLEMESİ". 13 (30). Motif Akademi Halkbilimi Dergisi. ss. 614-635. 8 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
Yılmaz, Berk (2022). "UMUT SARIKAYA'NIN KARİKATÜRLERİNDE KÖROĞLU'NUN YENİDEN YARATIMI". 15 (38). Motif Akademi Halkbilimi Dergisi. ss. 366-378. 8 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2022.
Ataşehir

| Ataşehir |
| --- | --- |
İlçe
İlçenin genel görünümü (Nisan 2012)
 Ataşehir'in İstanbul'daki konumu
Ülke:  Türkiye
Bölge: Marmara
İl: İstanbul
İdare
 • Belediye Başkanı: Onursal Adıgüzel (CHP)
 • Kaymakam: Bekir Dınkırcı
Yüzölçümü
 • Toplam: 25,84 km²
Nüfus (2023)
 • Toplam: 416.529
 • Yoğunluk: 16.120/km²
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TRS)
Posta kodu: 34758, 34888, 34752, 34755, 34750, 34707, 34704, 34779, 34746
Resmî site atasehir.bel.tr  atasehir.gov.tr
Başlığın diğer anlamları için Ataşehir (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Ataşehir, İstanbul'un Anadolu yakasında bulunan bir ilçedir. İstanbul'un doğu yarısında, Kocaeli Yarımadası'nın batı kısmında yer alan ilçenin denize kıyısı yoktur. 2008 yılında Kadıköy, Kartal, Ümraniye ve Üsküdar'dan bazı mahallelerin dâhil edilmesiyle ilçe statüsü kazanarak İstanbul'un 39 ilçesinden biri olmuştur. Güneybatıdan Kadıköy, batıdan Üsküdar, kuzeyden Ümraniye, doğudan Sancaktepe ve güneydoğudan Maltepe ilçeleriyle çevrilidir. İlçenin 2022 itibarıyla nüfusu 423.127'dir ve 17 adet mahalleye sahiptir.
İnşaat şirketlerinin Ataşehir'in batı tarafındaki arazilerin uygunluğundan dolayı konut ve ofis projelerini bu bölgede gerçekleştirmesiyle Batı Ataşehir kavramı ortaya çıkmıştır. Varyap Meridian, Uphill Court gibi yapılar ilçenin batı kısmında  bulunmaktadır. Ayrıca 2012 yılında kurulan Ülker Sports Arena da Batı Ataşehir'de yer almaktadır.
Yönetim

Ataşehir Belediyesi 2009 yerel seçimlerinden sonra kurulmuştur. Ataşehir Belediye binası ve Ataşehir İlçe Emniyet Müdürlüğü Barbaros Mahallesi'nde yer almaktadır. Ataşehir Belediyesi bünyesinde toplam 24 müdürlük bulundurmaktadır.
Yönetim > Yerel seçimler

| Seçim | Belediye Başkanı | Parti | Parti | Oy Oranı |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2009 | Battal İlgezdi |  | Cumhuriyet Halk Partisi | %41,69 |
| 2014 | Battal İlgezdi |  | Cumhuriyet Halk Partisi | %49,80 |
| 2019 | Battal İlgezdi |  | Cumhuriyet Halk Partisi | %51,39 |
| 2024 | Onursal Adıgüzel |  | Cumhuriyet Halk Partisi | %56,39 |
Yönetim > Mahalleleri

İlçedeki mahallelerin haritadaki yeri
Ataşehir ilçesi 17 mahalleden oluşmaktadır.
Aşık Veysel
Atatürk
Barbaros
Esatpaşa
Ferhatpaşa
Fetih
İçerenköy
İnönü
Kayışdağı
Küçükbakkalköy
Mevlana
Mimar Sinan
Mustafa Kemal
Örnek
Yeni Çamlıca
Yeni Sahra
Yenişehir
Galeri

Ataşehir Bulvarı
Nüfus

| Yıl | Toplam |
| --- | --- |
2008: 351.046
2009: 361.615
2010: 375.208
2011: 387.502
2012: 395.758
2013: 405.974
2014: 408.986
2015: 419.368
2016: 422.513
2017: 423.372
2018: 416.318
2019: 425.094
2020: 422.594
Ekonomi

Ataşehir ilçe sınırları içerisinde Bulvar 216, Palladium, Optimum, Brandium, Novada ve City's Avm gibi birçok alışveriş merkezini barındırmaktadır. Ayrıca 2019 yılında kapılarını açan Metropol İstanbul ile Ataşehir, Avrupa'nın en yüksek binasına ev sahipliği yapmaktadır. Ataşehir bulvarı boyunca birçok kafe, restoran, banka, market ve başka işletmeler bulunmaktadır.
Halk arasında "Erenköy Gümrüğü" olarak bilinen Erenköy Gümrük Müdürlüğü Dudullu Caddesi üzerinde 328.960 m² alan üzerinde yer alır. Hâlen faaliyetine devam eden Müdürlüğün bir adet tasfiye ambarı, üç adet kaçak eşya ambarı, iki adet geçici depolama yeri ve yaklaşık 90.000 m²'lik TIR parkı mevcuttur. İçerenköy'de meyve-sebze hali yer alır.
Parklar

Ataşehir'de pek çok park bulunmaktadır. Bunların arasında 2012 yılında Barbaros Mahallesi'nde açılan yaklaşık 8.000 metrekarelik bir alana kurulan Bülent Ecevit Parkı içinde basketbol sahaları, mini futbol sahası, gölet ve şelaleler, yer satrancı, çocuk oyun alanları, spor alanları, koşu parkuru, dinlenme alanları, meydanlar, duvar banklar, çardak ve yürüyüş yolları barındırmaktadır. Ayrıca Deniz Gezmiş, Nazım Hikmet ve Prof. Dr. Necmettin Erbakan parkları da Ataşehir halkına hizmet vermektedir.
Eğitim

2022 yılı itibarıyla ilçe sınırları içinde 28'i devlet, 76'sı özel 104 anaokulu, 22'si devlet, 36'sı özel 58 ilkokul, 19'u devlet, 31'i özel 50 ortaokul ve 24'ü devlet, 33'ü özel olmak üzere toplam 57 adet lise ve dengi eğitim kurumu bulunmaktadır. Yeditepe Üniversitesi 26 Ağustos Yerleşimi, Acıbadem Üniversitesi Kerem Aydınlar Yerleşimi, Fenerbahçe Üniversitesi Ataşehir Yerleşimi ile Adıgüzel Meslek Yüksek Okulu ilçe sınırları içindedir.
Ulaşım

Ana madde: Ataşehir'den geçen ulaşım hatları
Ataşehir'de ulaşım ağı çok gelişmiştir. O-2 ve O-4 otoyollarının kesişiminde bulunan Ataşehir'den iki köprüye de ulaşım çok rahattır. Ayrıca Kadıköy'den Ataşehir'e İETT'nin 13, 13AB, 14ŞB, 16M, 19E, 19M, 21B, 256, 8M, 10A, 10E, 20Ü, 20K, 11M ve 20E hatları yolcu taşımaktadır.
İlçeden iki metro hattı geçmektedir. Kadıköy-Sabiha Gökçen Havalimanı Metrosu'nun Yenisahra, Kozyatağı ve Bostancı istasyonları ilçenin güneyinde olup Kozyatağı istasyonu ilçeye bağlı İçerenköy sınırları içinde bulunmaktadır. İlçenin doğusundan geçen M8 (Bostancı – Parseller) Metro Hattı, 6 Ocak 2023'te hizmete girmiştir. İlçenin batısından geçecek olan M12 hattı inşa halinde, M13 hattı ise proje aşamasındadır.
Ataşehir ve Ferhatpaşa'dan Üsküdar'a karşılıklı minibüs seferleri vardır. Ataşehir'e bağlı olan Örnek ve Esatpaşa mahallerinden Kadıköy'e karşılıklı gece 01.00'e kadar minibüs vardır. Taksim ve Bostancı'ya dolmuş seferleri vardır.
Spor

2007 yılında kurulan Ataşehir Belediyesi Kadın Futbol Takımı üç sezon (2010-11, 2011-12, 2017-18) Kadınlar 1. Ligi şampiyonu oldu.
2012 yılında inşaatı tamamlanan, Fenerbahçe Spor Kulübü basketbol şubesi  Fenerbahçe Beko'nun kullandığı Ülker Spor ve Etkinlik Salonu adlı çok amaçlı spor salonu Batı Ataşehir'de yer almaktadır.
Yenisahra Stadyumu aynı adı taşıyan semtte bulunmaktadır. İlçedeki diğer spor tesisleri İstanbul Site Spor Sahası, Libade Spor Kulübü Futbol Sahası, Galatasaray Spor Kulübü Taç Spor Tesisleri ve Zübeyde Hanım Öğretmenevi Esatpaşa Spor Salonu'dur.
Ataşehir Golf Kulübü, 2017 yılında kentsel dönüşüm ile açılmış bir alana kurulmuş 6 delikli bir golf sahasına sahiptir. Kulüpte aynı zamanda futgolf turnuvaları da gerçekleştirilmektedir.