Zurab Tsereteli
Yaşamı

Zurab Konstantinoviç Tsereteli, 4 Ocak 1934'te Tiflis'te doğdu. Tiflis Devlet Sanat Akademisi'nde öğrenim gören Tsereteli, 1958'de mezun oldu. Aynı yıl, soylu bir Gürcü ailesine mensup bir prenses olan İnessa Andronikaşvili ile evlendi (bu aile, Bizans İmparatoru I. Andronikos Komnenos'un baba soyundan geldiklerini iddia etmektedir).
1960–1963 yılları arasında Gürcistan Bilimler Akademisi'nde kadrolu sanatçı olarak çalışan Tsereteli, araştırma gezilerine katıldı ve bu da çalışmalarını etkilemeye yaradı. Tsereteli'ye daha sonra, bronz, taş, cam, ahşap ve mozaiklerle denemeler yapmaya ve kamu binaları için grup komisyonları oluşturmaya başladığı Tiflis'teki SSCB Sanat Vakfı'nın endüstriyel birleşiminde kıdemli ustalık pozisyonu verildi.
1964 yılında ilk yurtdışı gezisini Fransa'ya yaptı. Paris'te üç ay kaldı ve bu süre zarfında Pablo Picasso'yu stüdyosunda ziyaret etti. Bu deneyim, daha sonraki yaratıcı üretimini büyük ölçüde şekillendirmeye hizmet etti. Daha sonra, Marc Chagall ve bazı karakteristik etkileri sanatçının çalışmalarında da görülebilen diğer Empresyonist ve Post-Empresyonist sanatçılarla da tanıştı.
Eve döndükten sonra Tsereteli, Pitsunda (1967) ve Adler (1972) gibi Karadeniz'deki Sovyet tatil beldelerinin baş tasarımcısı oldu. Bu çalışmalarda anıtsal heykel, mimari manzara ve üç boyutlu mozaik kompozisyonları üretti. 1967 yılında Pitsunda'daki projesini tamamlamasının ardından Tsereteli, Gürcistan'ın Şeref Sanatçısı unvanını aldı.
1970'lerde Tsereteli Tiflis, Ulyanovsk, Yalta ve diğer şehirlerde kamu projeleri yapmaya devam etti. Bu dönemde Tsereteli ayrıca Brezilya, Portekiz ve Japonya'dakiler gibi dünya çapında birkaç Sovyet elçiliği ve konsolosluğunu tasarladı.
1978-79'da Tsereteli, New York Eyalet Üniversitesi, Brockport Koleji'nde misafir profesör olarak resim eğitimi vermek üzere davet edildi. Kaldığı süre boyunca, SSCB halkı adına iki halk heykelini tamamlayarak koleje sundu; bunlar Allen Yönetim Binası önüne kurulan Prometheus (Dünyaya Işık ve Bilgi) heykeli ve Drake Memorial Kütüphanesi tarafından yerleştirilen Tüm Dünya Çocuklarına Sevinç ve Mutluluk adlı heykellerdir. İkincisi, Brockport'ta düzenlenen 1979 Özel Olimpiyatları ve Uluslararası Çocuk Yılı onuruna Joseph P. Kennedy Jr. Vakfı işbirliğiyle oluşturuldu.
1980'de Tsereteli, Moskova'daki XXII Yaz Olimpiyat Oyunları'nın baş tasarımcısı olarak atandı. Aynı yıl İzmailovo Otel Kompleksi'nin olimpiyatlar için inşa edilen konser ve sinema salonunun tepesinde yer alan İnsanoğluna Marş'ı tamamlayarak Halkların Dostluğu Nişanı'nı aldı. 1981'de mezun olduğu Tiflis Sanat Akademisi'nde profesör oldu.
1983'te Moskova'nın Tishinskaya Meydanı'nda (1983) Gürcistan ve Rusya arasındaki dostluğa adanmış Ebedi Dostluk'u kurdu. Anıtın mimari kısmı Andrey Voznesensky tarafından tasarlanmıştır. Aynı dönemde Tsereteli, Tiflis'te iki büyük ölçekli proje üzerinde çalışmaya başladı: Azize Nina Anıtı (1988-1994) ve Gürcistan Tarihi Anıtı (1985-günümüz). 1988'de Tsereteli, SSCB Sanat Akademisi akademisyeni seçildi ve heykelsi kompozisyonu Güvensizliğin Duvarını Kırın adlı eseri, Londra'daki Canon Caddesi'ne yerleştirildi. 1990'da, Tsereteli'nin modern çağda dünya barışı için bir alegori olarak Aya Yorgi'nin ejderhayı öldürmesini yorumladığı İyi Kötüyü Yendi adlı anıtı, Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde açıldı.
1990'larda Tsereteli, birçok insanın öne sürdüğü üzere belediye başkanı Yuri Luzhkov ile olan dostluğu vasıtasıyla Moskova şehri için kamu siparişleri üzerinde çalışmaya devam etti. Bu projelerden en önemlileri şunlardır: Kurtarıcı İsa Katedrali rekonstrüksiyonu, Manej Meydanı, Poklonnaya Gora'daki Savaş Anıtı Kompleksi, Moskova Hayvanat Bahçesi ve 1996-97'de dikilmiş olan 98 metre yüksekliğindeki Büyük Petro anıtı; ki bunlar Moskova vatandaşları arasında karışık duygulara neden oldu.
Yeni İnsanın Doğuşu heykeli, Yeni Dünya'nın Avrupalılarca, Kristof Kolomb tarafından keşfini kutlamak amacıyla 1995 yılında İspanya'nın Sevilla kentinde açıldı. Ertesi yıl, 1996'da Marbella'da ayrıca Zafer başlıklı bir heykelin yapımını üstlendi.
1997'de Tsereteli, Rusya Sanat Akademisi Başkanı seçildi. 1995'te Moskova Modern Sanat Müzesi'ni kurdu ve 1999'da resmen kapılarını açarak ülkedeki tamamen modern ve çağdaş sanata adanmış ilk devlet müzesi oldu. 1998'de Tsereteli, eşi İnessa'nın anısına adanan Yeni Manej salonunda ilk kişisel sergisini açtı. Bu sergi, sanatçının 2000'li ve 2010'lu yıllarda Rusya, Gürcistan, Letonya, Beyaz Rusya, Kazakistan, Bulgaristan, İtalya, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Çin ve Japonya'da devam eden çok sayıda gezici sergisinin başlangıç noktası oldu.
2001 yılında Zurab Tsereteli Sanat Galerisi, Rusya Sanat Akademisi'nin müze ve sergi kompleksinin bir parçası olarak Moskova'da açıldı. 2006'da Tsereteli, Bayonne, New Jersey'de Dünya Terörizmine Karşı Mücadele veya Kederin Gözyaşı olarak adlandırılan anıtının açılışını yaptı. 11 Eylül saldırılarının ardından Amerikan halkına destek ve dayanışma göstermek amacıyla Rusya tarafından resmi bir armağan olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne hediye edildi.
2007 yılında Tsereteli, UNESCO İyi Niyet Elçisi oldu. 2009-10'da Avrupa Bilim ve Sanat Akademisi'ne (Avusturya) üye olarak seçildi ve Fransa tarafından verilen Onur Nişanı Şövalyesi unvanının yanı sıra Rusya Federasyonu tarafından birinci derece “Vatana Hizmet” nişanı verildi. 2011 yılında Roma Güzel Sanatlar Akademisi'nden "Sanat Yaşamı" ödülü ve sanata önemli katkılarından dolayı Uluslararası Giuseppe Sciacca Ödülü olmak üzere iki ödül aldı. 2014 yılında Tsereteli, dünya kültürüne yaptığı katkılardan dolayı UNESCO Beş Kıta Madalyası aldı ve 2015 yılında Çin Güzel Sanatlar Akademisi Üyesi seçildi.
2005 yılında Holokost adlı eseri, Rusya tarafından İsrail'e bağışlandı ve Kudüs'te açıldı. Diğer eserlerinden bazıları şunlardır: Roma'daki Villa Borghese'deki Nikolay Gogol (2002), Agde'deki Honoré de Balzac (2003), St. Giles Croix de Vie'deki  Marina Tsvetaeva (2012), Avrupa Birliği'nin Kurucu Babaları (2012). Lorraine'de ve Sen'e bakan Notre-Dame de Paris katedralinin yanındaki Papa II. Jean Paul (2014) anıtı.
Zurab Tsereteli, 2012 yılında Gürcistan, Tiflis'te Modern Sanat Müzesi'ni kurdu.
Rusya Sanat Akademisi Başkanı olarak görevine devam eden Tsereteli, Tiflis'teki Modern Sanat Müzesi'nde Gürcü ve uluslararası sanatçıların düzenli sergilerini düzenlemenin yanı sıra sanat eserleri üretmeye devam ediyor.
6 Aralık 2020'de Tsereteli, Rus Akademisi'nin ana yüklenici olduğu Belgrad'daki Aziz Sava Kilisesi'nin iç dekorasyonuna yaptığı katkılardan dolayı Sırbistan'ın en yüksek devlet nişanı ile onurlandırıldı.