stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Afrodisias Müzesi

| Afrodisias Müzesi |
| --- | --- |
Afrodisias Müze binası, 2014

Açılış: 1979
Konum: Afrodisias Antik Kenti, Karacasu, Aydın,  Türkiye
Koordinatlar: 37°42′34″K 28°43′38″D﻿ / ﻿37.70944°K 28.72722°D﻿ / 37.70944; 28.72722
Tür: Arkeoloji müzesi
Üyelik: UNESCO
Önemli parça(lar): Aphrodite Tapınağı, Antik Tiyatro, Aphrodite heykeli
Toplu ulaşım: 215 nolu Hat otobüs Nazilli-Karacasu arasında çalışmaktadır.
Otopark?: Var
Resmî site: https://www.aphrodisias.org/aphrodisias-muzesi
Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesindeki diğer müzeler
Afrodisias Müzesi, 1979 yılında Aydın'da bulunan Afrodisias Antik Kenti'nden çıkan arkeolojik eserlerin sergilenmesi amacıyla kurulmuştur.
Aphrodisias Müzesi'nin asıl kuruluş amacı yalnızca arkeolojik yöreden gün ışığına çıkartılan zengin kalıntıların örneklerini ziyaretçilere sunmak değil, aynı zamanda, Roma ve erken Bizans Dönem'lerinde Aphrodisias'taki atölyelerde üretilen heykellerin mükemmelliğini ve çeşitliliğini vurgulamaktır.
Tarihçe

Afrodisias ören yerinde bulunan eserlerin büyük bir kısmı heykellerden, lahitlerden ve rölyeflerden oluşmaktadır. Afrodisias ören yerindeki kazılardan önce, 1961 yılına kadar çıkan buluntular İzmir Arkeoloji Müzesi ve İstanbul Arkeoloji Müzelerine götürülmüştür. Ancak 1961 yılında Prof. Dr. Kenan Erim tarafından başlatılan kazılarla birlikte çıkan buluntular, kazı evi depoları ve kasaları ile Müzenin Önündeki Deveci Hanı'na konulmaya başlanmış, sonrasında ise bu buluntuların korunması ve sergilenmesi için ören yerinde şimdiki konumuna bir müze kurulmasına karar verilmiştir. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün mimarlarından Erten Altaban tarafından çizilen müze planının inşaatı 1971-1972 kışında başlamış ve 1977 sonbaharında tamamlanmıştır. Teşhir çalışmalarının tamamlanmasının ardından, Aphrodisias Müzesi resmi bir törenle dönemin Aydın Valisi Münir Güney tarafından hizmete açılmıştır. Afrodisias'ta bulunan ilk müzenin oldukça küçük olması nedeniyle mevcut müzeye ek bir bina inşa edilmesine karar verilmiş ve bu ek binada Sebastion yontuları sergilenmiştir. Bu karar Kültür Bakanlığı ve Anıtlar Kurulu tarafından alınmıştır.
Müze Binası

Afrodisias, MÖ 1. yüzyıldan MS 5. yüzyıla kadar nitelikli eserler üreten bir heykel okuluna ev sahipliği yapmıştır. Kentin mermerleri, kentin 1 kilometre kuzeyinde bulunan mermer ocaklarından getirilirdi. Aphrodisias Müzesi, batı Anadolu'da bilinen en etkileyici ve olağanüstü müzelerden biridir. Kazılar sırasında ortaya çıkan eserler burada sergilenmektedir. Bulguların ilk halleriyle incelenmesi, antik anıtların görkemini anlamak için yeterlidir. Özellikle Aphrodisias'ın antik heykeltraş okulunun çalışmaları, bu sanatın gelişim seviyelerini göstermektedir.
Müzeye giriş yapıldıktan hemen sonra sağa dönülerek gezintiye başlanır. Satış reyonunun karşısındaki duvarda, bazı ünlü antik filozof ve devlet adamlarına ait tondo büstler bulunmaktadır. Sonraki salonda, imparator heykelleri, portre heykelleri, portre büstleri ve mevsimleri temsil eden figürlerin yer aldığı özgün bir lahit bulunmaktadır. Koridorda sergilenen kabartmalar, kentin ikinci kurucusu Zoilos'un anıt mezarına aittir ve Augustus dönemi olarak adlandırılan ikinci klasik çağa tarihlenmektedir. Melpomene salonunda, giyimli devlet adamları, tragedya perisi Melpomene ve Apollon'a ait heykeller sergilenmektedir.
Boksör ve oturan sanatçı heykellerinin sergilendiği salon, Odeon salonu olarak adlandırılmaktadır. Diğer bölüme geçmeden önce köşede bitmemiş heykeller sergilenmektedir. Bu koleksiyon, heykel yapım teknikleri ve evreleri hakkında dünya çapında bilgi veren önemli bir koleksiyondur. Yakınlardaki ve Aphrodisias'tan bulunan prehistorik malzemelerin sergilendiği vitrinler, önceki duvar vitrinlerinde sikke ve hikâyelerle birlikte yer almaktadır.
Akhilleus ve Pentasilia heykelinin adını taşıdığı salonda, Truva Savaşı'nın trajik bir hikâyesinden esinlenerek yapılan heykel bulunur. Ayrıca Diskoforos, genç Herkül ve Dionysos'u taşıyan Satir Heykelleri de burada sergilenmektedir. Sonraki salonda ise kentin ana tanrıçası Aphrodithe'nin kült heykeli yer alır. Heykelin hemen arkasında, Aphrodithe Tapınağı'nın baş rahibi Diogenes ve hemen sağında ise karısı Clodia Antonya Tatiana'nın heykelleri bulunur. Soldaki iki heykel, İmparator Constantin devrindeki rahip heykelleridir. Sol taraftaki dev heykel ise Demos'u temsil etmektedir, yani kent halkını.
Müze Ek Binası

2007 yılında Afrodisias Ek Müze binası inşa edilmiştir. Tasarımı 2006 yılında Y. Mimar Mühendis Cengiz Bektaş tarafından, Eda Erkan Altunbaş, Gülnaz Güzeloğlu ve Emrah Demir yardımıyla yapılmıştır. Müze ek binasının altında, Roma ve Bizans dönemlerine ait önemli olmayan duvar kalıntıları bulunmaktadır. Toplam inşaat alanı 915m2 olan ek müze binası, kazıklar üzerine oturtulacak çelik bir yapı biçimde tasarlanmıştır. Sebastion ve yontuların sergileneceği alana uygun olan çelik ayaklar, 180 cm aralıklarla yerleştirilmiş ve 5.40 m açıklığı olan çelik kirişlere oturtulmuştur. Kazıkların hiç bir tarihî duvar kalıntısına denk gelmeyecek ve hiç bir ağaca dokunmayacak biçimde yerleştirilmesi, yapının havada tutulmasına ve böylece alt kısımdan girildiğinde her şeyin görülebilmesine olanak sağlamaktadır
Aphrodisias Müzesi'nin dış duvarı, yerli bir marka olan Çanakkale Seramik tarafından özel ölçülerle üretilmiş klinkerlerle kaplanmıştır. Ardından hava boşluğu, ısı yalıtımı, nem yalıtımı ve tekrar bir hava boşluğu yer alır. İç mekanda ise alçıpan kullanılmıştır. Yapının ışık dağılımı, Yıldız Teknik Üniversitesi'nin ilgili biriminde incelenmiştir. Tüm yapı, sadece 7 ay süren inşa sonrası 2007 yılının Ekim aynında tamamlanmıştır.
Erişilebilirlik

Afrodisias'a en rahat Nazilli üzerinden ulaşılabilmektedir. Nazilli – Karacasu arası yaklaşık olarak 40 km'dir. Müzeye ve ören yerine ulaşmak için Nazilli – Karacasu arasında çalışan 215 numaralı hat otobüsü tercih edilebilir. Afrodisias antik kenti içerisinde yer alan ve ziyaretçilerin Müze Kart ile ayrıca girebilecekleri müze, kış sezonunda 17.00'ye, yaz sezonunda ise 19.00'a kadar haftanın 7 günü gezilebilir.
Galeri

Aşil ve Penthesilea. Aşil, ölümcül şekilde yaraladığı Amazon kraliçesi Penthesilea'nın çökmekte olan figürünü destekliyor. Çift başlı baltası elinden kayıyor. Kraliçe Truva Savaşı'nda işgalci Yunanlılara karşı savaşmak için gelmişti. Yaralanmasından onun kollarında ölmesine kadar -burada temsil edilen zaman-
Üç Güzeller, tanıdık Helenistik kompozisyonlarında yapılmış. Bunlar Afrodit'in hizmetçileriydi ve Aphrodisias'taki kült heykelinin dekorasyonunda bu formda görülüyorlardı. İsimleri karakterlerini çağrıştırıyordu: Euphrosyne (Neşe), Aglaia (İhtişam) ve Thaleia (Çiçeklenme).
Anchises ve Aphrodite: Truvalı çoban Anchises, bir geceliğine İda Dağı'nda oturan Afrodit'e bakar. Kucağında küçük bir Eros tutuyor: Bu erotik bir karşılaşmadır. Selene'nin (Ay) başı dağ kayalarının üzerinde belirir: Geceyi belirtir. Aineas bu birliktelikten doğar.
Bellerophon. Kanatlı atı Pegasus'u tutuyor. Tasarım başka bir kabartma panel üzerine modellenmiştir. Oymacılık kötü: heykeltıraş hâlâ zanaatını öğreniyor gibi görünüyor.
Agrippina, küçük oğlu Nero'yu defne çelengiyle taçlandırır. Kadında servet ve bolluğun sembolü olan bir bereket sembolü taşıyor ve adam Romalı bir komutanın zırhını ve pelerini giyiyor ve ayaklarının dibinde miğferi yerde. Sahne, Nero'nun MS 54'te imparator olarak tahta çıkışından bahsediyor ve Nero'nun Agrippina'yı öldürttüğü MS 59'dan öncesine ait.

Afrodisias Müzesi Ek Binası
Mucize Doktor bölümleri listesi

Mucize Doktor, senaryosu Pınar Bulut ve Onur Koralp ikilisi tarafından yazılan Türk yapımı medikal ve drama türündeki televizyon dizisidir. Dizi, 12 Eylül 2019'da FOX'ta yayımlanmaya başladı. Dizinin ikinci sezonun ilk bölümü 17 Eylül 2020'de  yayınlandı. 2 sezondan oluşan dizi, 27 Mayıs 2021 tarihinde yayınlanan 64. bölümü ile final yaparak sona ermiştir.
Dizi yayımlandığı ilk sezonunda sezonun en yüksek rating ortalamasına sahip dizisi olmuştur. Dizi, acil serviste bir salgın hastalığın ve karantina önlemlerinin konu edinildiği 20. bölümünde 17.90 rating alarak tarihinin en yüksek izlenme oranını elde etmiştir.
Dizi, yayımlandığı ikinci sezonda çeşitli nedenlerden ötürü rating kaybetmiştir. 13 Mayıs 2021 gününü 14 Mayıs 2021 gününe bağlayan gece alınan bir kararla dizi 27 Mayıs 2021 tarihinde yayımlanan 64. bölümüyle ekranlara veda etmiştir.
Dizi, başta komşu ülkeler olmak üzere yurt dışında birçok ülkeye pazarlanmıştır. Mucize Doktor'un yurt dışındaki pazarlama hakları Madd Entertainment'a aittir. Dizi yurt dışında da aldığı izlenme oranları bakımından başarılı olmuştur.
Reytingler (TOTAL grubu)

| sezon | sezon | Bölüm numarası> 1 | Bölüm numarası> 2 | Bölüm numarası> 3 | Bölüm numarası> 4 | Bölüm numarası> 5 | Bölüm numarası> 6 | Bölüm numarası> 7 | Bölüm numarası> 8 | Bölüm numarası> 9 | Bölüm numarası> 10 | Bölüm numarası> 11 | Bölüm numarası> 12 | Bölüm numarası> 13 | Bölüm numarası> 14 | Bölüm numarası> 15 | Bölüm numarası> 16 | Bölüm numarası> 17 | Bölüm numarası> 18 | Bölüm numarası> 19 | Bölüm numarası> 20 | Bölüm numarası> 21 | Bölüm numarası> 22 | Bölüm numarası> 23 | Bölüm numarası> 24 | Bölüm numarası> 25 | Bölüm numarası> 26 | Bölüm numarası> 27 | Bölüm numarası> 28 | Bölüm numarası> 29 | Bölüm numarası> 30 | Bölüm numarası> 31 | Bölüm numarası> 32 | Bölüm numarası> 33 | Bölüm numarası> 34 | Bölüm numarası> 35 | Bölüm numarası> 36 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 1 | 7.69 | 12.36 | 15.48 | 15.20 | 15.10 | 15.30 | 16.33 | 16.82 | 14.24 | 14.69 | 17.40 | 16.79 | 16.98 | 17.34 | 16.82 | 15.45 | 16.78 | 16.63 | 16.94 | 17.90 | 17.84 | 16.13 | 15.30 | 13.56 | 14.72 | 13.75 | 16.00 | 16.80 | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A |
|  | 2 | 7.61 | 7.98 | 8.46 | 8.39 | 7.68 | 8.09 | 7.58 | 7.90 | 7.86 | 7.31 | 7.06 | 7.40 | 8.05 | 6.96 | 8.25 | 7.40 | 8.37 | 7.56 | 8.06 | 7.35 | 7.31 | 7.46 | 6.89 | 6.65 | 7.42 | 7.31 | 7.57 | 6.44 | 5.69 | 5.85 | 5.47 | 5.09 | 5.44 | 5.56 | 5.18 | 4.86 |
TOTAL grubu izlenme oranlarıdır.
Reytingler (AB grubu)

| sezon | sezon | Bölüm numarası> 1 | Bölüm numarası> 2 | Bölüm numarası> 3 | Bölüm numarası> 4 | Bölüm numarası> 5 | Bölüm numarası> 6 | Bölüm numarası> 7 | Bölüm numarası> 8 | Bölüm numarası> 9 | Bölüm numarası> 10 | Bölüm numarası> 11 | Bölüm numarası> 12 | Bölüm numarası> 13 | Bölüm numarası> 14 | Bölüm numarası> 15 | Bölüm numarası> 16 | Bölüm numarası> 17 | Bölüm numarası> 18 | Bölüm numarası> 19 | Bölüm numarası> 20 | Bölüm numarası> 21 | Bölüm numarası> 22 | Bölüm numarası> 23 | Bölüm numarası> 24 | Bölüm numarası> 25 | Bölüm numarası> 26 | Bölüm numarası> 27 | Bölüm numarası> 28 | Bölüm numarası> 29 | Bölüm numarası> 30 | Bölüm numarası> 31 | Bölüm numarası> 32 | Bölüm numarası> 33 | Bölüm numarası> 34 | Bölüm numarası> 35 | Bölüm numarası> 36 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 1 | 8.35 | 13.61 | 18.69 | 16.83 | 18.33 | 17.22 | 18.73 | 18.82 | 16.02 | 15.83 | 18.49 | 17.73 | 17.17 | 18.03 | 18.53 | 16.56 | 18.81 | 18.52 | 18.12 | 20.04 | 20.29 | 18.31 | 16.87 | 13.81 | 16.63 | 16.23 | 18.18 | 18.11 | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A |
|  | 2 | 7.82 | 7.82 | 7.68 | 8.05 | 7.45 | 8.28 | 7.15 | 6.71 | 7.96 | 7.01 | 7.64 | 7.88 | 8.86 | 7.79 | 8.56 | 6.77 | 7.42 | 6.74 | 7.47 | 7.17 | 7.08 | 8.59 | 6.36 | 6.74 | 7.97 | 7.84 | 8.02 | 7.02 | 5.82 | 5.69 | 5.34 | 5.12 | 5.29 | 5.15 | 5.36 | 5.10 |
AB grubu izlenme oranlarıdır.
Genel bakış

| Sezon | Sezon | Bölüm sayısı | Bölüm sayısı | Orijinal yayın tarihi> Başlangıç tarihi | Orijinal yayın tarihi> Bitiş tarihi | Orijinal yayın tarihi> Kanal |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 1 | 28 | 28 | 12 Eylül 2019 | 26 Mart 2020 | FOX |
|  | 2 | 36 | 36 | 17 Eylül 2020 | 27 Mayıs 2021 (Final) | FOX |
İzmir tarihi

Kemalpaşa'daki Karabel Geçidi üzerinde Mira Kralı Tarkasnawa'yı tasvir eden kayaya oyulmuş kabartma heykel.
Eski İzmir (Smyrna) kenti, körfezin kuzeydoğusunda yer alan ve yüzölçümü yaklaşık yüz dönüm olan bir yarım adacık üzerinde kurulmuştu. Sonraki yüzyıllar boyunca Meles Çayı'nın ve bugünkü Yamanlar Dağı'ndan gelen sellerin getirdikleri mil ile bugünkü Bornova ovası oluştu ve yarım adacık, bir tepe hâline dönüştü. İzmir'deki ilk yerleşim yeri olarak tespit edilen Bayraklı/Tepekule Höyüğü'nün çevresi 1955 yılından beri yoğun bir gecekondu bölgesidir. Buradaki ilk kazılarda Türk Tarih Kurumu ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün (o zamanki adıyla Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü) büyük katkıları olmuştur. Günümüzde bu höyüğün üzerinde TEKEL Genel Müdürlüğü'nün İzmir Şarap ve Bira Fabrikası'na ait numune bağı bulunmaktadır.
Batı Anadolu kıyılarındaki ilk yerleşimler -ki bunlar Truva Savaşı'ndan sonra kurulan Aiol, İyon ve Dor kökenlidir- genelde küçük yarımadalar üzerinde kurulmuştur. Bu yerleşimler, günümüzde, İzmir Çandarlı'daki Pitanes, Foça'daki Phokaia (Fokaia), Bayraklı'daki Smyrna/Smirni (Bayraklı/Tepekule Höyüğü) ve Urla'daki Klazomenai/Kilizman; Aydın Didim'deki Milet/Miletos ve Muğla Milas'taki İasos gibi yerleşimlerdir. Bu yarımada yerleşimleri hem iki limana sahiptiler, hem de kara ve denizden gelecek saldırılara karşı güvence içindeydiler. Elverişsiz havalarda limanlardan biri uygun olmadığı takdirde gemiciler diğer limanı kullanma şansına sahiplerdi. Bayraklı/Tepekule Höyüğü, körfezin kuzeydoğu köşesinde, kuzeyine sarp kayalı Yamanlar Dağı'nı da alarak karadan gelecek saldırılara karşı rahat bir konumdaydı. Güneyi imbata açıktı. Eski İzmir yerleşimi yaklaşık üç bin yıl boyunca bu yarımada üzerinde yer aldı. MÖ 4. yüzyılın ikinci yarısında büyük nüfus artışı yüzünden bugünkü Kadifekale (Pagos) eteklerindeki İzmir Agorası'na taşındı.
Neolitik Çağ ve Tunç Çağı (MÖ 6500-1050)

Eski İzmir (Smyrna) kentinin yerleşimi her ne kadar MÖ 3000 yılından çok daha geriye uzanmakta ise de yapılan son kazılarda henüz MÖ 3000 yıllarına kadar gidilebilmiştir. Kazılarda elde edilen bilgiler ışığında, Erken Tunç Çağında ilk İzmir yerleşikleri evlerini höyüğün en üst düzeyinde denizden 3 ile 5 metre yukarıdaki kayalar üzerine oturtmuşlardır. Bulunan çanak ve çömlekler Troya/Truva dönemi (MÖ 3000-2500) kültürüyle benzerlikler göstermektedir. Birinci yerleşim tabakasının üstünde Orta Tunç Çağı yerleşimi yer alıyordu. Burada bulunan keramik eserler Troya II döneminde (MÖ 2500-2000) ortaya konulan sanatsal eserlerle hemen hemen özdeştirler. Üçüncü yerleşme katı Troya VI dönemi ve Hitit dönemi ile çağdaştır (MÖ 1800-1050). Bu katta elde edilen büyük ve sağlam bir vazo, Afyonkarahisar ve Uşak kentlerinin güneyindeki Beycesultan kazılarında elde edilen kapların türündendir. Ayrıca birçok kap biçimi Orta Anadolu ile olduğu ölçüde Troya VI dönemi kap kacağı ile de benzerlikler taşımaktadır. Bunun yanında Troya VI'da gün ışığına çıkan 'Minyas' tipi vazolar Bayraklı/Tepekule Höyüğünde da ele geçmiş, bir de 4-5 tane Miken/Aka seramik parçasına rastlanmıştır. Açılan sondajlar küçük olduğundan evler hakkında geniş bilgi elde edilememiştir. Tunç Çağı'nda İzmir'de yaşayan yerli halkın dili konusunda herhangi bir fikir elde edilmesi mümkün olmamıştır. Minyas türü keramiğin ele geçmesi birçok Anadolu kentinde olduğu gibi, burada da MÖ 2000'lerde bir Miken/Aka ticaret kolonisinin bulunduğuna ilişkin ipuçları vermektedir.
Ancak 2005 yılında yapılan kazılarda keşfedilmiş olan Bornova ilçesindeki Yeşilova Höyüğü'nden elde edilen bulgularla kentin tarihinin MÖ 6500 yılına kadar uzandığı keşfedilmiştir. Bu höyükteki buluntular İzmir'deki ilk yerleşimin Neolitik Çağda Bornova Ovası'nda başladığını, yerleşim sayısının Kalkolitik ve Tunç Çağlar süresince artarak devam ettiğini göstermiştir.
Gerileme dönemi (MÖ 500-300)

Athena Tapınağı MÖ 545 tarihlerinde terk edilmişse de yerleşim sürmüş, ancak bundan sonra iki yüz yıl kadar bir süre eski İzmir önemini ve işlevini yitirmiştir.
MÖ 5. yüzyıl boyunca küçük ancak zengin bir yerleşmenin yer aldığı Bayraklı/Tepekule Höyüğü MÖ 5. yüzyılın sonunda ve özellikle 4. yüzyıl süresince yoğun bir iskâna sahne olmuştur. Bu dönemde, ortalarında büyük avlular olan biri beş, biri sekiz ve diğeri on beş odalı olmak üzere üç ev gün ışığına çıkarılmıştır. Bunların, kenti idare eden ve muhtemelen dönemlerindeki Pers etkisine uyarak yakın civardaki Larisa'da olduğu gibi, birer tiran olan beylere ait olmaları akla yakın gelmektedir. Nitekim Yamanlar Dağı'nda hâlâ kısmen korunmuş olan ve önemli kişilerin mezarları olması gereken düzgün krepisli birkaç 4. yüzyıl tümülüsü bu düşünceyi desteklemektedir.
Söz konusu merkezi avlulu büyük üç evden başka birçoğu megarondan bozma dörtgen planlı küçük evler bulunmuştur. Bayraklı/Tepekule Höyüğünün bütün üst düzeyinin 4. yüzyıl boyunca evlerle kaplı olduğu söylenebilir. Öyle anlaşılıyor ki Anadolu'daki Pers işgali 4. yüzyılda gücünü yitirmiş ve İyon kentlerinin büyümesine neden olmuştur. Meydana gelen nüfus patlaması ile yüz dönümlük Bayraklı/Tepekule Höyüğü, İzmirlilere küçük gelmeye başladığından, MÖ 300 tarihlerinde Kadifekale (Pagos) eteklerinde yeni bir İzmir kenti kurulmuştur.
Doğu Roma İmparatorluğu ve Beylikler dönemi

Doğu Roma İmparatorluğu döneminde Emevîler, Selçuklular, Haçlılar ve Cenevizliler kenti ele geçirmek için birbirleriyle savaşırlar. Kenti ilk önce Emevîler 672 yılında denizden zapt edip İstanbul'a yaptıkları akınlarda bir üs olarak kullanırlar. Türkler ise ilk kez 1081 yılında Selçuklu akıncılarından olan ve zamanla ilk Türk denizcisi olan Çaka Bey'in komutasında İzmir'i ele geçirirler. İzmir'den hareketle Ege Adaları ve Çanakkale Boğazı'na düzenlediği akınlarla Bizanslılara korku salan Çaka Bey'in ölümünden sonra Bizanslılar kenti 1098 yılında geri alırlar. 1204 yılında ise şehrin kıyı tarafı Rodos Şövalyeleri'nin eline geçer.
1310 yılında Aydınoğlu Umur Bey tüm şehri ele geçirir. 1344 yılında Cenevizliler kıyıdaki Aziz Peter Kalesi'ni ele geçirirler. Cenevizliler aşağı kenti kontrollerinde tutarken Aydınoğulları Beyliği yukarı kentte (Kadifekale) hâkimiyet kurar. Halk arasında kullanılan "Gavur İzmir" deyimi o dönemden kalmadır ve Cenevizlilerin elinde kalan aşağı kenti tanımlamak için kullanılmıştır.[kaynak belirtilmeli] 14. yüzyıl ortalarında Aziz Peter Kalesi ve aşağı kent bu kez Rodos Şövalyeleri tarafından ele geçirilir. Bu arada Osmanlı İmparatorluğu 1398 yılında İzmir üzerinde hâkimiyet kurar. Ankara Muharebesi'ni kazanarak Osmanlı İmparatorluğu'nu mağlup etmiş olan Timur'un bizzat komuta ettiği Timur İmparatorluğu ordusu, Aralık 1402'de yaptığı İzmir Kuşatması sonucunda kenti Hospitalier Şövalyeleri'nin elinden alır ve Aziz Peter Kalesi'ni yerle bir eder. Bu fetih Timur'un Hristiyan güçlere karşı yapmış olduğu tek savaş olması nedeniyle ayrıca önemlidir. Osmanlı Devleti'nin toparlanmasından sonra 1422 yılında II. Murad kenti zapt eder ve İzmir bundan sonra Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçası olur.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi

Eski İzmir'in ilk keşfi, burayı 1429-1430 ve 1446 yıllarında ziyaret eden Ciriaco d'Ancona tarafından yapılmıştır.
Osmanlı idaresinin ilk yüzyıllarında ikinci derece bir sancak olan İzmir'in ilk Osmanlı yöneticisi Karasubaşı Hasan Ağa'dır. İzmir 1605-1606 yıllarında Celali İsyanları kapsamında Arap Sait ve Kalenderoğlu ayaklanmalarına sahne olmuştur. Ancak kent, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1620 yılında yabancılara tanıdığı kapitülasyonlardan sonra giderek İmparatorluğun en önemli ticaret merkezlerinden biri hâline gelir.
1619 yılında Fransız, 1620 yılında İngiliz konsoloslukları açılır. Bu arada şehrin nüfus yapısı da değişmeye başlar. 16. yüzyıl kaynakları İzmir'de on dokuz cami, on sekiz havra ve sadece bir Rum Ortodoks kilisesi bulunduğunu, kentin dokuz mahallesinden sadece birinde Hristiyanların yaşadığını belirtmektedir. Dolayısıyla, o dönemde şehir merkezinde Müslüman Türkler çoğunlukta, önemli ve köklü bir Musevi cemaati mevcut (Sabatay Sevi 17. yüzyılda İzmir Musevi cemaatinin içinden çıkmıştır) ve Hristiyan Rumlar azınlıkta olmalıdır. Evliya Çelebi de, 1672 yılında İzmir'i ziyaretinde, nüfus yapısındaki değişimin ilk gözlemlerini kaydeder ve Alsancak (Punta) mahallesinde giderek artan sayıda yerli gayrimüslimlerin, Levantenlerin ve Batılı tüccarların yoğunlaştığını yazmıştır.
İzmir'de 1676 yılında yaklaşık otuz bin kişinin öldüğü bir veba salgını, 1742 yılında şehrin yarısının yandığı büyük bir yangın olur. Osmanlılarca İzmir'e paşa düzeyinde yapılan ilk atama, 1707 yılında yabancı tüccarlarca düzenlenen Buca Ayaklanması'ndan sonra 1716 yılında tayin edilen Köprülü Abdullah Paşa'dır. 18. ve 19. yüzyıllarda kent Fransız, İngiliz, Hollandalı ve İtalyan tüccarların gözdesidir. Bu gelişmeye paralel olarak Aydın Eyaleti'nin önce 1841 yılında geçici olarak, sonra da 1850 yılında kesin olarak İzmir'e aktarılmıştır. Aynı yıl Sultan Abdülmecid, 1863 yılında da Sultan Abdülaziz İzmir'i ziyarete gelmişler, 1871 yılında kurulan belediyenin ilk başkanı da Yenişehirlizade Ahmet Efendi olmuştur.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi > 19. Yüzyılda İzmir

19. Yüzyıl'da İzmir'in tarihsel bir gelişim yaşadı. Kent, 1841'de Aydın Vilayeti’nin merkezi olmuştu. 1843-50 arasında merkez Aydın olurken Halil Rifat Paşa ekseninde 1850-1867 arasında İzmir yeniden merkez haline geldi ve Aydın Vilayeti adı altında idari durumunu korudu. Kentin 19. Yüzyıldaki nüfusuna ilişkin veriler muhtelif nedenlerden (salgın hastalıklar, doğal afetler, göçler vb.) dolayı belirli bir çizgide değildir ancak genelde 100 bin üstü bir nüfus verilmektedir. 18. Yüzyılda kentte Müslüman nüfus artmıştı ve 19. Yüzyıldaki göç dalgaları (Tatar göçleri, 1856 ve 1877-78 sonrası göçler) demografide farklılaşmalar yarattı. 1890 tarihli sâlnamenin 145 binlik bir nüfusa işaret ettiği belirtilirken resmi kayıtlar ve seyahatnamelere göre nüfus çeşitliliği Türk, Rum, Yahudi, Ermeni ve Franklardan oluşmaktaydı.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi > 19. Yüzyılda İzmir > İdari işler ve siyasi erkin mimariyle görünür olması

İzmir bu aralıkta modern bir kentleşme sürecine girdi ve kamusal mekânlar bu minvalde ortaya çıktı. Katipoğlu ailesine ait konağın çeperi kentin ilk meydanı olacak ve konak 1829 sonrasında devletin yabancılara karşı görünürlüğünü simgeleyecek bir yapı olacaktı. Bu nedenle 1869 yılında yeniden inşa edildi ve 1872 sonrasında Hükûmet Konağı adıyla hizmet verdi. Konak'ta modernleşmenin yansımaları arasında 1901'de II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. senesi için yapılan İzmir Saat Kulesi'nin ayrı bir önemi vardır. Bu iki yapı ve Sarıkışla'yla beraber modern bir kamusal meydanın ortaya çıkışı bu yüzyılda olacaktır. Ancak belediye işlerinin İzmir'in artan önemi ve altyapı sorunlarına karşı yeterli düzeyde olduğunu söylemek zordu. Havagazı, su ve tramvay gibi hizmetlerde yabancı şirketlerin etkisi görülürken yabancı tüccarların altyapı sorunlarına karşı belediye örgütlenmesi istediği de bilinmektedir. 1867'de kurulan belediye muhtelif sorunlar nedeniyle yeterli seviyede hizmet veremezken, 1880 sonrasında ise iki belediye dairesi bulunmaktaydı.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi > 20. yüzyılın başlarında İzmir

İzmir I. Dünya Savaşı'ndan sonra 15 Mayıs 1919 tarihinde Yunan ordusu tarafından işgal edilir. Bu işgal 9 Eylül 1922 tarihinde İzmir'in Kurtuluşu ile sona erer. Ancak, İzmir 13 Eylül 1922 sabahı tarihinin belki de en büyük felaketlerinden birini yaşamaktan kurtulamaz. Basmane semtinde başlayan yangın 2.600.000 metrekarelik bir alanda 20.000'den fazla ev ve iş yerini tahrip eder. Bu yangın ne yazık ki kentin geleneksel alanının dörtte üçünü tahrip etmiştir. Yangın alanının bir bölümünde bugün Kültürpark bulunmaktadır. 1923 yılında, Cumhuriyetin ilanından birkaç ay önce, yeni Türkiye'nin ekonomik sorunlarının tartışıldığı bir kongre olan İzmir İktisat Kongresi'ne ev sahipliği yapmıştır.