stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cevheri Güven
Nokta dergisi davası

Nokta dergisinin 2-8 Kasım 2015 tarihli kapağı nedeniyle Genel Yayın Yönetmeni Cevheri Güven ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Murat Çapan tutuklandı. Derginin kapağında Türkiye'nin bir iç savaşa sürüklenebileceğine ilişkin endişeler dile getiriliyordu. Dergi saatli bir maarif takvimiyle iç savaş tehlikesini çarpıcı biçimde dile getiriyordu. Güven ve Çapan, "halkı silahlandırarak isyana teşvik" suçlamasıyla gözaltına alındılar. Ardından suç vasfı değişerek "suç işlemeye tahrik"ten tutukluluğa sevk edildiler. Ancak Sulh Ceza Hakimliği 'hükümete karşı silahlı isyana teşvik' suçlamasıyla Güven ve Çapan'ı suçun vasfını değiştirerek tutukladı. Mahkeme en son kararı "Cumhurbaşkanı'na hakaret" olarak değiştirdi. 58 gün tutuklu kalan Çapan ve Güven, 29 Aralık 2015'te çıktıkları ilk duruşmada tahliye edildiler. İkili hakkında yurt dışına çıkış yasağı konuldu. 1 Mart 2016'da çıktıkları ikinci duruşmada Savcılık silahlı isyana teşvik ve benzeri suçlardan beraatlerini talep ederken, Cumhurbaşkanına hakaret suçlamasıyla yargılanmaları için Adalet Bakanlığı'ndan izin alınmasını talep etti. Mahkeme karar vermek için 17 Mayıs 2015'e duruşma günü verdi.
Güven ve Çapan tutuklu kaldıkları 58 günü tek kişilik hücrelerde tecritte Metris ve Silivri Cezaevinde geçirdiler. İkilinin serbest bırakılması için sivil toplum kuruluşları ve muhalefet partilerinden çeşitli girişimler yaşandı. Tutuklanan Cumhuriyet Gazetesi Yayın Yönetmeni Can Dündar ve Ankara Temsilcisi Erdem Gül de tek kişilik hücrelerde Silivri Cezaevi'nde, Güven ve Çapan'ın yan tarafına konuldular.
Cevheri Güven Mayıs 2017'de İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi'nde Nokta Dergisi'nin 2-8 Kasım 2015 tarihli kapağı nedeniyle yargılandığı davadan, "İç savaş çıkarmaya çalışmak" suçlamasıyla 22,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Derginin sorumlu yazı işleri müdürü Murat Çapan da aynı cezayı aldı. Murat Çapan tutuklanarak cezaevine kondu. Cevheri Güven, yurt dışında bulunduğu için tutuklanmadı. Güven hakkında açılan diğer davalar ise yurt dışında bulunması nedeniyle sürdürülemiyor. 24 Aralık 2021'de yayımlanan Resmi Gazete'de; Türkiye'de bulunan tüm malvarlıklarının dondurulduğu belirtilmiştir.
2016 yılının başından beri yurt dışında yaşamaktadır. Karısı ve iki çocuğu ile beraber, kaçak yollardan Türkiye'yi terk ederek Yunanistan'a oradan da Almanya'ya gitmiştir. Türkiye'den kaçmak için insan kaçakçılarına 15 bin Euro ödemiştir.
Hakkındaki iddialar > Muharrem İnce'ye kaset kumpası

2023 Cumhurbaşkanlığı seçimleri sürecinde Cumhurbaşkanı adayı olan Muharrem İnce'ye ait olduğu iddia edilen pornografik içerikli bir montaj görsel anonim bir twitter kullanıcısı tarafından yayımlanmıştı. Hazırlanan iddianamede terör örgütü FETÖ'nün sosyal medya imamı Cevheri Güven'in bahsekonu montaj görseli daha fazla kitlelere ulaştırmak için paylaşımlar yaptığı belirtilmiştir.
İddiaları > Sedat Peker tartışması

1 yıla aşkın süredir Sedat Peker'in video ve tweetlerini analiz eden Cevheri Güven, 15 Ağustos 2021 tarihinde yayınladığı videoda, Sedat Peker'in Hulusi Akar ve Hakan Fidan ile anlaştığını iddia etti. İddiaları yalanlayan Peker ve Cevheri Güven arasında karşılıklı bir dizi video ve tweet tartışması yaşandı.
Peker, bu iddiaların ardından Twitter hesabı üzerinden Cevheri Güven'e şu şekilde yanıt vererek iddiaları reddetmiştir.
"Kıymetli dostlarım, fetöcü olarak bilinen Cevheri Güven isimli kişinin dünkü duyuru tweetimde de söylediğim üzere Youtube videolarını ben de izliyorum. Zeki bir insan olduğu konusunda hiçbir şüphem yok. Şahsımla ilgili iddiası benim arkamda bir organizasyon varmış… Bu organizasyonla (yani bizimle) Sayın Hulusi Akar’ın ve Sayın Hakan Fidan’ın askeri şura öncesi bir anlaşma yaptığımız yönünde. Tüm samimiyetliğimle söylemek isterim ki ne Sayın Hulusi Akar’ı ne de Sayın Hakan Fidan’ı hayatımda hiç görmedim."
İddiaları > Alaattin Çakıcı tartışması

12 Aralık 2021'de "2.5 milyar dolarlık çöküş" adında iki parçalık video yayınlayan Güven; Alaattin Çakıcı, Erol Evcil ve Süleyman Soylu'nun Nursan Demir Çelik'e çökme olayının merkezinde olduğunu, Çakıcı ve Evcil'in 90'lı yıllarda Sivas Demir Çelik ve Ege Demir Çelik'e de çöktüğünü iddia etti.
Çakıcı, 12 ve 19 Aralık 2021'de Güven'in iddialarına resmi Twitter hesabından hakaretler sarf ederek 2 cevap verdi. Çakıcı; Ege Demir Çelik dışında diğer fabrikalarla ilişkisinin olmadığını açıkladı.
İddiaları > MİT tartışmaları

TRT Yönetim Kurulu Üyesi Hilâl Kaplan, 26 Ağustos 2022'de bir twitter üzerinden, kendisinin boşanma haberini yapan OdaTV çalışanları Soner Yalçın ve Toygun Atilla'yı hedef aldı. Bu haberin kaynağı olarak Nuh adlı kişi olduğunu ima etti.
Cevheri Güven, Nuh adlı kişinin MİT Basın Sorumlusu Nuh Yılmaz olduğunu, Nuh Yılmaz'ın başta OdaTV olmak üzere bir takım gazete, gazeteciler ve haber siteleri üzerindeki etkilerini Youtube videolarında anlattı. Ayrıca 15 Temmuz Darbe Girişimi'nde, Recep Tayyip Erdoğan'ın canlı yayında haber sunucusu Hande Fırat'la telefon üzerinden konuşurken, o esnada Hande Fırat'ı arayan Nuh Yılmaz'ın da aynı kişi olduğunu iddia etti.
Daha sonra bu tartışmalara Hande Fırat ve Soner Yalçın da katılarak, konu ile ilgili bir dizi köşe yazıları yazdılar.
Dijital Sinema Paketi

Dijital Sinema Paketi (İngilizce: Digital Cinema Package veya kısaca DCP), sinema sektöründe filmlerin dijital olarak dağıtımı ve gösterimi için kullanılan standartlaştırılmış bir dosya biçimidir. Geleneksel 35 mm film makaralarının yerini alan bu sistem, dijital sinema teknolojisinin gelişimiyle birlikte 2000'li yıllarda yaygınlaşmıştır. DCP, sinema salonlarında yüksek çözünürlüklü görüntü ve çok kanallı ses sunmak amacıyla tasarlanmıştır.
Hamdullah el-Ensârî

Hamdullah (Ahmed) el-Ensârî, Sahabe-i Kiram’dan bir zattır. Medine’li olduğu için Ensârî adını almıştır. Eyüp Sultan ile birlikte Konstantinopolis’in kuşatmasına katılmış ve can vermiştir.
Türbesi Fatih, Ayvansaray, Toklu Dede sokağında, Ebu Şeybetul Hudri Türbesi’nin arkasında ve aynı çatı altındadır. İlk türbe binasını Fatih Sultan Mehmed inşa ettirmiş ve Toklu İbrahim Dede’yi türbedar olarak tayin etmiştir. Günümüzdeki bina Sultan II. Mahmud tarafından H. 1251 / M. 1835’de inşa edilmiştir. Türbenin kapısında Sultan II. Mahmud zamanında 1251/1835 tarihinde yazılmış, metni Vakanüvis Sahhaflarşeyhizade Mehmed Esad Efendi’ye (v. 1266/1849), tâlik hatlı yazısı ise Yesarizde Mustafa İzzet Efendi’ye (v. 1266/1849) ait kitabe vardır. Kitabede şunlar yazılıdır:
Türbenin içindeki şâhide’yi sülüs hattı ile Mimar Acem Tekkesi şeyhlerinden Seyyid İsmail Efendi yazmıştır. Şahide’de “Haza kabri Hamid-il Ensari (r.a.)” yazılıdır, “Hamid” ibaresinin “Ahmed” şeklinde okunması sonucunda Hamdullah-ul Ensari halk arasında Ahmed-ul Ensari olarak tanınmıştır.
Bilmesinlercilik

Nazilerin kitap yakması bu duruma güzel bir örnektir
Bilmesinlercilik, Karanlıkçılık ya da Obskürantizm, hakikatin toplumun bazı sınıf ve kesimlerince bilinmesinin kasıtlı olarak önlenmesidir. Genellikle muhafazakâr eğilimli kanaat önderleri ve politikacılar tarafından savunulur. En bilinen örneği : Galile'nin soruşturulması ve cezalandırılmasına da yol açan günmerkezlilik fikrine karşı gösterilen muhalefettir. Mason lobileri de bu ideolojiyi benimseyen kuruluşlardır. Bilmesinlerci tavrın temelinde yönetenlerin kullandıkları öğretilerin hakikatle tutarsızlıklarının olması ve bilginin yayılmasıyla yıpranacaklarına ilişkin kaygı yatar.
Neapolisli Aeschines

| Neapolisli Aeschines |
| --- | --- |
Doğumu: MÖ 2. yüzyıl 
Ölümü: MÖ 2. yüzyıl 
Çağı: Helenistik Dönem
Neapolisli Aeschines (Grekçe: Αἰσχίνης ὁ Νεαπολίτης; modern Napolili), Klitomakhos yaşlı bir adamken MÖ 110 civarında Charmadas ve Klitomakhos ile birlikte Atina'daki Akademi'nin liderliğini paylaşan bir akademik şüpheciydi. Diogenes Laërtius onun Rodoslu Melanthius'un öğrencisi ve gözdesi (paidika) olduğunu söyler.
Hayatı

Doksograf Diogenes Laertius'a göre, Aeschines “Neapolis”ten geliyordu; bu ismin hangi şehre ait olduğu net bilinmemektedir. Diogenes, Aeschines'in Atina'daki Platon Akademisi'ne mensup olduğunu ve ünlü filozof Karneades'in öğrencisi olan Rodoslu Melanthios'un öğrencisi olduğunu bildirir. Karneades, MÖ 137/136'da sağlık sorunları nedeniyle istifa edene kadar bilim insanı olarak Akademi'nin başkanlığını yürüttü. Plutarkhos'un aktardığı bir anekdota göre Aeschines ayrıca kendisinin Karneades'in öğrencisi olduğunu söylemiştir; bu da muhalifler tarafından şüpheyle karşılanmıştır; Alim yaşlılıktan dolayı zaten zayıflamışken derslerine katılmıştı. Dolayısıyla Carneades'in en genç öğrencilerinden biriydi. Aeschines'in, Gadaralı Philodemus'un Index Academicorum'unda Larisalı Philo'nun öğrencisi olarak kaydedilen Melanthios adlı filozofun aynı adlı babasıyla aynı kişi olması da mümkündür. Bu durumda Aeschines'in oğluna öğretmeninin adını vermiş olması muhtemeldir.
Romalı yazar Cicero ise MÖ. 110 civarında olduğunu bildiriyor. Çağdaşlarına göre Platon Akademisi MÖ 4. yüzyılda gelişmeye başlamıştı ve Aiskhines bu felsefe okulunun önde gelen temsilcilerinden biriydi. O dönemde Akademi, başlıca temsilcilerinden biri Carneades'in olduğu "akademik şüphecilik" çağındaydı. Şüpheciler, doğruluğu kanıtlanabilen felsefi iddiaların varlığını reddettiler. Kesin bilginin imkânsız olduğunu düşünüyorlardı. Aeschines bu okulda ders verdiğine göre, şüphecilerin epistemolojik görüşlerini paylaşmış olmalıdır. Bunun ötesinde felsefesi hakkında hiçbir şey bilinmiyor.
Mil (birim)

Mil bir mesafe ölçüm birimidir. İsim olarak ingilizce kökenlidir, tarihte değişik yöre ve ilgi alanlarında farklı uzunlukta kullanılmış ve hâlen kullanılmaktadır. Standart kısaltması; (mi)´dir.
Kara mil´i (Statute mile) ve Deniz mil´i (Nautical mile) olarak iki farklı uzunluklara ayrılırlar.
Bir Kara mil´inin uzunluğu metrik hesaba göre 1.609,344 metre ye eşittir.
Deniz mili

Deniz mil (Nautical mile)´inin uluslararası resmî bir kısaltması olmadığından, şu kısaltmalara rastlamak mümkündür.: M, NM, nm ve nmi.
Bir deniz mil´inin uzunluğu metrik hesaba göre tam: 1852,2 metredir.
Ayrıca, bir deniz mil´inin onda birine gomina denir ve 185,22 metredir.
Mille passus

Mille passus, Antik Roma'da kullanılan bir uzunluk ölçü birimidir. Latince kökenli bu ifade, "bin adım" anlamına gelir ve yaklaşık olarak 1.48 kilometrelik bir mesafeye denk gelir. Günümüzde kullandığımız "mil" biriminin kökeni de "mille passus"a dayanmaktadır.
Mille passus (kıs. m.p.), özellikle uzun mesafelerin ölçülmesinde ve yolculukların planlanmasında kullanılırdı. Roma İmparatorluğu'nun geniş yolları ve askeri seferleri sırasında bu ölçü birimi sıklıkla kullanılmıştır. Roma lejyonerleri iyi beslenip iyi havalarda sıkı bir şekilde çalıştırıldığında, bu şekilde daha uzun miller oluşturdular. Mesafe, Agrippa'nın MÖ 29'da standart bir Roma ayağı (Agrippa'nın kendi ayağı) oluşturmasıyla dolaylı olarak standartlaştırıldı ve bir adımın 5 fit olarak tanımlanmasıyla. İmparatorluk Roma mili bu nedenle 5.000 Roma ayağını ifade ediyordu. Kadastrocular ve decempeda ve dioptra gibi özel ekipmanlar daha sonra kullanımını yaygınlaştırdı.
Suriye Çölü

| Suriye Çölü |
| --- | --- |


Yerli adı: Arapça: بادية الشام
Coğrafya
Ülke(ler): Irak, Suriye, Suudi Arabistan, Ürdün
Konum: Kuzey Arap Yarımadası
Koordinatlar: 33°24′K 38°45′D﻿ / ﻿33.400°K 38.750°D﻿ / 33.400; 38.750
Özellikler
Biyom: Yarı kurak çöl
Biyocoğrafik bölge: Palearktik

Uzunluk: 457 km (284 mi)
Genişlik: 153 km (95 mi)
Yüzölçümü: 500.000 km2 (190.000 sq mi)

Sıcaklık: 0-50 °C (32-122 °F)
Wikimedia Commons

Suriye Çölü, (Arapça: بادية الشام‎, Badiyet-üş-Şam) Arap Yarımadası'ın kuzeyi, Şattülarap'ın batısı ve Doğu Lübnan Sıradağları ile El Nusayriye Dağları arasında yer alan, 457 km. eninde, 153 km. boyunda ve yaklaşık  500 bin km² alan kaplayan çöl. Suriye, Irak, Ürdün ve kısmen de Suudi Arabistan'ın sınırları içinde yer alır.
Sıcaklık ve Coğrafya

Çölün ortalama sıcaklığı 25,7 °C  ve 69,7 °F'dir. Çöl boyunca iki yüksek bölge vardır. En yükseği Suudi Arabistan, Sakaka'ya yakın ve 1128 metredir. Diğeri ise Ürdün, Irak ve Suudi Arabistan sınırında Irak, Rutba'ya yakın ve 941 metredir.
| g t Dünyada Çöller |
| --- | --- |
Afrika: Cezayir Çölü ·  Bayuda Çölü ·  Chalbi Çölü ·  Danakil Çölü ·  Curab  Çölü ·  Doğu Çölü ·  Farafra Çölü ·  Ferio Çölü ·  Kalahari Çölü ·  Libya Çölü ·  Moçâmedes Çölü ·  Namib Çölü ·  Nübye Çölü ·  Nyiri Çölü ·  Richtersveld Çölü ·  Sahra Çölü ·  Tanezrouft Çölü ·  Ténéré Çölü
Asya: Alaşan Çölü ·  Dehna Çölü ·  Arabistan Çölü ·  Karakum Çölü ·  Aralkum Çölü ·  Badain Jaran Çölü ·  Betpak-Dala Çölü ·  Çölistan Çölü ·  Kebir Çölü ·  Lut Çölü ·  Desht-i Margoh Çölü ·  Desht-i Naomid Çölü ·  Gurbantünggüt Çölü ·  Gobi Çölü ·  Hami Çölü ·  Indus Vadisi Çölü ·  Yahudan Çölü ·  Haran Çölü ·  Kumdağ Çölü ·  Kızılkum Çölü ·  Lop Çölü ·  Nefud Çölü ·  Necef Çölü ·  Ordos Çölü ·  Kaidam Çölü ·  Rubülhali Çölü ·  Registan Çölü ·  Saryesik-Atyrau Çölü ·  Sandıklı Çölü ·  Suriye  Çölü ·  Taklamakan Çölü ·  Tengger Çölü ·  Thal Çölü ·  Tar Çölü ·  Tihama Çölü ·  Ustyurt Platosu Çölü ·  Wahiba Sands Çölü
Okyanusya: Gibson Çölü ·  Büyük Sandy Çölü ·  Büyük Victoria Çölü ·  Küçük Sandy Çölü ·  Nullarbor Ovasi ·  Dipinto  Çölü ·  Pedirka Çölü ·  Simpson Çölü ·  Strzelecki Çölü ·  Sturt's Stony Çölü ·  Tanami Çölü ·  Tirari Çölü ·  Kaʻū esert Çölü ·  Rangipo Çölü
Avrupa: Accona Çölü ·  Bardenas Reales Çölü ·  Błędów Çölü ·  Bory Dolnośląskie Çölü ·  Cabo de Gata-Níjar Doga Parki ·  Agriate Çölü ·  Deliblatska Peščara Çölü ·  Izlanda Platosu ·  Oleshky Kumlari Çölü ·  Oltenian Sahara Çölü ·  Ryn Çölü ·  Tabernas Çölü
Kuzey Amerika: Alvord Çölü ·  Amargosa Çölü ·  Baja California Çölü ·  Black Rock Çölü ·  Boyalı Çöl ·  Büyük Altar Çölü ·  Büyük Bacino ·  Büyük Salato Gölü Çölü ·  Carcross Çölü ·  Carson Çölü ·  Channeled scablands ·  Chihuahua Çölü ·  Colorado Çölü ·  Escalante Çölü ·  Forty Mile Çölü ·  Jornada del Muerto Çölü ·  Kaʻū Çölü ·  Lechuguilla Çölü ·  Mojave Çölü ·  Nk'mip Çölü ·  Owyhee Çölü ·  Rosso Çölü ·  Sonora Çölü ·  Tonopah Çölü ·  Tule Çölü ·  Yp Çölü ·  Yuha Çölü ·  Yuma Çölü
Güney Amerika: Atacama Çölü ·  La Guajira Çölü ·  Médanos de Coro Ulusal Parkı ·  Monte Çölü ·  Patagonya Çölü ·  Sechura Çölü ·  Tatacoa Çölü
Kutuplar: Antarktik ·  Arktika ·  Grönland ·  Kuzey Amerika Arktik ·  Rusya Arktik
Richard Foltz

| Richard Foltz |
| --- | --- |
Foltz 2015'te
Doğum: 19 Nisan 1961 Columbus, Ohio
Mezun olduğu okul(lar): Utah Üniversitesi   Harvard Universitesi

Kariyeri
Dalları: İran çalışmaları   Orta Asya Çalışmaları   Din ve ekoloji   Hayvan hakları
Çalıştığı kurumlar: Kuwait Üniversitesi   Brown University   Columbia University   Florida Üniversitesi   Concordia Üniversitesi   Sherbrooke Üniversitesi
 

Richard Foltz (d. 19 Nisan 1961, ABD, Columbus, Ohio), Amerika kökenli Kanadalı yazar, akademisyen ve İranolojist.
Kariyeri

Richard Foltz, doktorasını Harvard Üniversitesi'nde yaptı. Çeşitli üniversitelerde öğretim görevliliği de yapmış olan Foltz, halen Concordia Üniversitesi'nde İslam Araştırmaları profesörüdür. Din Bölümü Profesörü olarak çalışmaktadır.
Foltz kitabı Babür Hindistan ve Orta Asya Babür Hindistan'ın elit sınıfına Orta Asya Türk kültürünün rolü vurgulamaktadır. Aynı zamanda dinin etki özellikle dünya tarihinin İran kültürünün etkisi odaklanan iki kitap yazmıştır. O da Müslüman bağlamlarda özellikle çevre etiği ve hayvan hakları üzerine yazmıştır.
Kariyeri > Türkçe yayınlanan eserleri

İran Tarihi, İngilizceden çeviren: Hüseyin Gökalp, İstanbul: İnkılâp Yayınları, 2022.
İslam ve Ekoloji: Başedilmiş Bir Emanet, İngilizceden çeviren: Nurettin Elhüseyni, İstanbul: Oğlak Yayınları, 2007.
İpek Yolu Dinleri: Antik Dönemden 15. yüzyıla karayolu ticareti ve kültürel etkileşim, İngilizceden çeviren: Aydın Aslan, İstanbul: Medrese Yayınları, 2006.
Kariyeri > İngilizce'de yayınlanan bazı eserleri

The Ossetes: Modern-Day Scythians of the Caucasus, London: Bloomsbury, 2021.
A History of the Tajiks: Iranians of the East, London: Bloomsbury, 2019.
Iran in World History, New York: Oxford University Press, 2016.
Religions of Iran: From Prehistory to the Present, London: Oneworld, 2013.
Religions of the Silk Road: Premodern Patterns of Globalization, revised 2nd edition, New York: Palgrave Macmillan, 2010.
Animals in Islamic Tradition and Muslim Cultures, Oxford: Oneworld Publications, 2006.
Editor, Environmentalism in the Muslim World, New York: Nova Science Publishers, 2005.
Editor, Worldviews, Religion, and the Environment: A Global Anthology, Belmont, CA: Wadsworth Thomson, 2003.
Mughal India and Central Asia, Karachi and New York: Oxford University Press, 1998.
Conversations with Emperor Jahangir, Costa Mesa, CA: Mazda Publishers, 1998.
Türk müziği

Türk müziği, Türklerin Orta Asya'dan beri geliştirdikleri, bugünkü özellikleri Anadolu Selçukluları ve Osmanlılar döneminde belirginleşen müzik tarzı. Musiki, Osmanlı döneminde halk ve üst kültür çevrelerinde birbiriyle ilişkili, fakat karakterleri farklı iki ana dal olarak gelişmiştir. Osmanlı'nın son dönemindeki modernleşme hareketleriyle Batı etkisi görülmeye başlanmış, bu etki Cumhuriyet döneminde daha da artmıştır.
Orta Asya Türk müziği

Türklerin İslamiyet'i kabullerinden çok önce dinî törenleri yöneten şaman, kam ya da baksı, elinde belirli sesler çıkaran demir parçalarının bağlı bulunduğu bir değnekle topluluğu etkiliyordu. Bu törenlerde davulun da önemli bir yeri vardır.
Çin'in kütüphane, Hun Türkleri'nde, Uygur Türkleri'nde, Selçuklu Hanedanı'nda ve Osmanlılar'da müziğe büyük yer ve önem veriliyordu. Ozanları ve kopuzcuları olmayan hiçbir Selçuklu ordusu yoktur. Yine Eski Türk Hakanlarının saraylarında ve ordugahlarında musiki takımları 9 kök denilen eserleri her gün çalardı.
Geleneksel Türk müziği

Geleneksel Türk müziği, Osmanlı döneminde halk ve üst kültür çevresinde gelişen olmak üzere ikiye ayrılır. Geleneksel olarak Türk müziği çeşitli ortamlarda şöyle belirir:
Şehirlerde, saray çevresinde ve konaklarda
Tekkelerde
Köylerde
Sınır boylarında
Kışlalarda
Halk müziği ve "klasik" Türk müziği arasında çok önemli bir bağ vardır. Nitekim türkülerin pek çoğunda klasik musiki makamları kullanılmıştır. Aynı şekilde, türkü, köçekçe, oyun havası, sirto, vb. halk musikisi formları klasik Türk musikisinde kullanılmıştır. İsmail Dede Efendi, Şakir Ağa, Şevki Bey gibi büyük klasik musiki bestekârlarının hemen hepsinin halk musikisi formlarını kullandıkları gözlemlenir.
Türk halk müziği

Ana madde: Türk halk müziği
Türk halk müziği örnekleri genelde sözlü olmakla beraber, sözsüz dans müziklerini de içerir.
Halk türkülerinin ölçülü olanına kırık hava, ölçüsüz olanına uzun hava denir. Uzun havalar Anadolu'nun değişik bölgelerinde bozlak, türkmani, maya, hoyrat, divan, ağıt gibi adlarla anılır. Bunlar genellikle Karacaoğlan, Ruhsati, Sümmani ve daha birçok tanınmış halk ozanının deyişleri üzerine yakılmıştır.
Kırık havalar ise koşma, yiğitleme, güzelleme, taşlama, ninni ve daha başka adlar altında kümelenir. Bunlar da genellikle gurbet, ayrılık, sıla hasreti, ölüm, askere gidiş, yiğitlik, düğün, çocuk sevgisi, kız kaçırma gibi köye has toplumsal bir olayı konu alır, sadelik, içtenlik, duygululuk gibi özellikler gösterir, yerel renkler taşır. Türk halk müziğinin melodi yapısı incelendiğinde bu melodilerin ses genişlikleri bakımından bir oktav (sekiz ses sınırı) tamamlayan dizi ve tonaliteyi kesin şekilde belirtmeyen ikili ile beşli aralıkları içinde yapılandırılmış olduğu görülür. Bununla birlikte dizi ve tonaliteyi belli eden sekizli ve daha geniş sınırlı melodiler de çoktur. Basit ve birleşik ölçülerden başka aksak ölçüleri içeren Türk halk müziği, ezgiler ve formlardan oluşur.
Klasik Türk müziği

Ana madde: Klasik Türk müziği
Osmanlılar yalnız musiki sanatına değil musiki ilmine de büyük önem verdiler. Türk müziğinin Arap, Acem, eski Yunan ve Bizans asıllı olduğunu ileri sürenler vardır. Ancak Klasik Türk müziği genel nitelikleri bakımından Türk asıllıdır. Osmanlı uygarlığı her alanda büyük bir sentez geliştirdiği gibi, Türk müziği potasında yerel pek çok renk bu müziğin parçası haline gelmiş ve bunun karşılığında da Osmanlı musikisi devletin kapsadığı topraklar ve ötesine büyük etkilerde bulunmuştur.
İstanbul'un alınmasından sonra Topkapı Sarayında kurulan Enderun Musiki Mektebi ve özel meşkhanelerde eğitime geçilmesiyle daha belirli olarak kurallaşan ve klasik bir müzik niteliği kazanan Klasik Türk müziği altı dönemde incelenir. Birinci dönem; hazırlayıcı dönemdir ve başlangıcından Meragalı Abdülkadir'e (1360-1435) kadar uzanan dönemdir. İlk klasik dönem, ikinci klasik dönem, yeni klasik dönem gibi dönemlerden günümüze gelir. Yeni klasik dönem oldukça önemlidir ve Dede Efendi'den Zekai Dede'ye (1825-1897) kadar uzanan kapsayan dizi, makamlar, usuller ve şekiller'den oluşur.
Klasik Batı müziği

Türkiye'de Cumhuriyet Döneminde girişilen devrim hareketleri sanat konularına da yöneldi. Daha çok Klasik Batı müziğine önem verilirken, 1924'te Ankara'da Musiki Muallim Mektebi kuruldu. Osmanlı sarayındaki müzik topluluğu başkente getirilerek Riyaseti Cumhur Filarmoni Orkestrası adıyla konserler vermesi sağlandı ve yetenekli gençlerin gelişmiş Avrupa ülkelerine gönderilip yetiştirilmesi hareketi başladı. İstanbul'da çalışmalarını sürdüren Darrültalimi Musiki adlı okul yeni bir yönetmelikle konservatuvar haline getirildi.
Çok sesli sanat müziğinde sesini Batı'da ilk duyuran Türk sanatçı Cemal Reşit Rey oldu. Öğrenimlerini devlet adına yurt dışında yapan Ulvi Cemal Erkin, Hasan Ferit Alnar, Ahmet Adnan Saygun, Necil Kazım Akses dönüşlerinde Ankara Musiki Muallim Mektebi'nin öğretmen kadrosuna katıldılar. Bu sanatçılar Türk Sanat Tarihinde Türk Beşleri olarak anıldılar. Eserlerinde genellikle batı müziği ilkeleri halk müziğinden gelen ögelerle birleştirilmiştir. Ahmet Adnan Saygun'un Özsoy adlı bir perdelik operası 1924'te Ankara Halkevi'nde sahnelendi. Aynı bestecinin ikinci eseri Taşbebek de 1934'te başarı ile oynandı. Opera ve bale temsillerini gerçekleştirmek amacı ile Ankara Devlet Konservatuvarı'na bağlı bir Tatbikat Sahnesi 1940 yılında çalışmalarına başladı. Yetenekli gençlerin seçimi ile eğitime geçildi. İzleyen yıllarda Ahmet Adnan Saygun' un Kerem, Nevit Kodallının Van Gogh ve Gılgamış, Sabahattin Kalender'in Nasrettin Hoca, Ferit Tüzün'ün Çeşmebaşı eserleri sergilendi. Ankara'dan sonra İstanbul ve İzmir'de kurulan devlet konservatuvarları eğitime başladı.
1940 yılından bu yana genç yetenekler için uygun bir ortamın doğuşu yurt dışında da ün ve ilgi derleyen yorumcuların yetişip gelişmesini sağladı. Soprano Leyla Gencer, bariton Orhan Günek bu hareketin öncüleri oldular. Onları bas yorumcusu olarak Ayhan Baran, soprano Ferhan Onat ve soprano Suna Korat izlediler. Enstrüman yorumcusu olarak piyanist Ergican Saydam, kemancı Ayla Erduran, Suna Kan, piyanist Ayşegül Sarıca, İdil Biret, Hülya Saydam ve Verda Erman yurt içinde olduğu kadar yurt dışında da büyük ilgi gördüler.
Diğer türler > Türk pop müziği

Ana madde: Türk pop müziği
Türk pop folk müziği iki kısımda incelenir: Anadolu Rock ve Anadolu pop. Türkülerin batı enstrümanları ile söylenmesi sonucu oluşmuş müzik türüdür. En önemli temsilcisi Modern Folk Üçlüsüdür. Selda Bağcan bu akımda önemli bir yer tutar. Kubat, Ayşegül, Orhan Hakalmaz ve Yavuz Bingöl bu akımda yer alan diğer günümüz sanatçılarıdır. Pop folk olarak adlandırılan Balkan ve Orta Doğu müziği etkili Arabesk müzikten tamamen ayrışmıştır.
Diğer türler > Arabesk müzik

Ana madde: Arabesk müzik
Fransızcadan Türkçeye geçen arabesk sözcüğü "Arap tarzı" anlamına gelir. Arabesk, Arap müziği değil; Arap ezgilerinden ve usûllerinden esinlenen bir Türk müziği türüdür. Klasik Arap müziğinin Klasik Türk müziğinden geniş ölçüde ayrılması sebebiyle Arap müziği Türkiye'de benimsenmemiş, fakat sonra Türk sanat müziği ve Türk halk müziğine Arap ezgileri ve usûlleri eklenerek arabesk müzik doğmuştur. Ayrıca bu müzik tarzı, toplumun kırsal kesiminin konuştuğu dili iyi kullanmış, tasavvufa dayalı bir literatür de oluşturmuştur.
Diğer türler > Fantezi müzik

Ana madde: Fantezi müzik
Türk sanat müziği kalıplarının dışına çıkılarak oluşturulan, Türkiye'ye özgü bir müzik türü. Özellikle seksenlerde parlayan bu tarzdaki eserler; serbest yapıda, çoğunlukla birkaç bölümlü, her bölümü başka bir tempo ya da ayrı bir usulle bestelenmiş şekildedir.