Émile Armand
Armand'ın bireyci anarşizmi

İspanyol tarihçi Xavier Diez'e göre Émile Armand'ın siyaset felsefesi dört ana tema üzerinden anlaşılabilir: bireycilik tanımı, birey ve toplum arasındaki dinamikler, bireyci etik ve bireyciler arasındaki birliktelik meselesi.
Armand, kendi bireyci anarşizminin toplumsal anarşist akımlardan farklılığını vurgulamayı severdi. Bu nedenle, anarko-komünizmin olağan devrim çağrısını reddetti. Devrimi beklemenin, kitlelerin bilinç ve irade kazanmasını beklemek ve bu olay gerçekleşene kadar özgürlüğün tadını çıkarmayı ertelemek anlamına geleceğini savundu. Onun yerine, kişinin şimdiki zamanda kendi koşulları altında yaşaması, günlük yaşamda toplumsal koşullandırmalara isyan etmesi ve kendine yakın olanlarla paylaştıkları değerlere ve isteklere uygun olarak yaşamasını savundu. Bireycinin " şimdiki zamancı" olduğunu ve " kötü bir akıl yürütme ve mantıksızlık olmaksızın, varlığını ya da sahip olduklarını hemen tadını çıkarmayacağı bir durumun ortaya çıkmasına feda etmeyi düşünemeyeceğini" söyler.
Max Stirner'in etkisiyle, anarşizmi bir yaşam ve uygulama biçimi olarak vurguladığından, kişinin günlük yaşamda kendi yollarına ve arzularına göre yaşamak için toplumsal geleneklerin, dogmaların ve anlaşmaların egoist bir şekilde reddedilmesini benimsemektedir. Bu şekilde, "Bireyci anarşist kendini yeniden üretme, ruhunu kendi fikirlerini paylaşan ve otoriterliğin sürgün edildiği bir durumun kurulmasını mümkün kılacak diğer bireylerde devam ettirme arzusundadır. İşte bu arzu, bu istek, sadece yaşamak için değil, aynı zamanda kendini çoğaltabilmek içindir ve biz ona 'faaliyet' diyeceğiz".
Onun toplum hakkındaki görüşleri şöyle özetlenebilir:
Egemen sınıflar, devlet aracılığıyla, kültür, ahlak ve ekonomik koşullar hakkında yalnızca kendi görüşlerinin kitlelere nüfuz etmesini sağlarlar. Kendi görüşlerini, tıpkı eski zamanlarda, Kilise'nin hüküm sürdüğü dönemde dini dogmalara karşı çıkmaya cesaret edenlerin ağır cezalara çarptırıldığı gibi, hiç kimsenin cezaya çarptırılmak koşuluyla ihlal edemeyeceği hukuki dogmalar şeklinde ortaya koyarlar. "Kilisenin laik biçimi" olan Devlet, Devletin dini biçimi olan Kilisenin yerini almıştır ama her ikisinin de amacı her zaman özgür varlıklar değil, gerçek inananlar ya da mükemmel vatandaşlar yaratmak yönünde olmuştur. Başka bir deyişle dogma ya da yasanın köleleridir. Anarşist, dayanışmanın dışarıdan empoze edildiğinde değersiz olduğunu; bir sözleşme uygulandığında artık herhangi bir hak ya da görev sorunu olmadığını; zorlamanın onu, yöneticilerini yalnızca yöneticiler, yasa koyucular, yargıçlar ve polisler kılığında tanıdığı sözde bir topluma bağlayan bağlardan kurtardığını; yalnızca günlük ilişkilerinin dayanışmasını desteklediğini söyler. Kurgusal ve dayatılmış dayanışma değersiz bir dayanışmadır.
Bireyci bir bakış açısıyla Armand, kişinin kendisine yakınlık duyan kişileri aramasının ve bir diğeriyle özgürce ilişki kurmasının, taraflardan birinin istediği zaman ilişkiyi veya karşılaşmayı bozma veya kesintiye uğratma ihtimalinin daha iyi olduğunu düşünmektedir. Bu şekilde bu ilkeyi arkadaşlığa, aşka, cinsel karşılaşmalara ve ekonomik işlemlere uygulamaktadır. Karşılıklılık etiğine bağlıdır ve kişinin kendini gerçekleştirme fırsatını başkalarıyla ilişki kurarak artırdığını düşünür ve bunu kişinin kendi değerlerinin propagandasını yapmasının ana gerekçesi olarak görür.
"Cinsel konularda özgürlükle ilgili fikirler, Proudhon gibi bazı "püriten" anarşistler tarafından küçümsenen Fourier'in "dört hareket teorisinden" gelmektedir. Fourier, insanların her zaman uyum içinde hareket eden belirgin bir cinsel evrenin kalıplarını takip etmek zorunda olduğunu açıklayarak, herkesin bireyselliğini karşılaşmaların çoğulluğu içinde ifade edebileceği, her türlü aşka izin verecek ve akla gelebilecek her türlü birlikteliği cesaretlendirecek yeni bir aşk dünyası organizasyonu önermektedir."
Bunu ortaya koyduğunda hedonistik bir bireycilik savunulmaktadır.
" Charles Fourier, "tutkuların kullanımı" üzerine gerçekten görkemli ifadesini ortaya koyduğunda bunu net bir şekilde gördü. Mantıklı bir varlık kullanır; sadece mantıksızlar baskı altına alır ve sakat bırakır. "Kişinin kendi tutkularını değerlendirmesi" evet, ama kimin yararına? Kendi çıkarı için, kendini "daha canlı" biri yapmak için, yani yaşamın sunduğu çeşitli duyumlara daha açık olmak için. Yaşamanın mutluluğu! Yaşam, geleneksel varoluşun sınırlarının ötesine geçen, sanayicilik ve ticariliğin cehenneminden kaçan, sokakların ve meyhanelerin kokuşmuşluğunu reddeden için güzeldir. Yaşam, onu saygınlığın kısıtlamalarını, "ne derler" korkusunu ya da dedikoduları umursamadan inşa edenler için güzeldir... Bizim bireyciliğimiz mezarlık bireyciliği, hüzün ve gölge bireyciliği, acı ve ıstırap bireyciliği olamaz. Bizim bireyciliğimiz içimizdeki ve dışımızdaki mutluluğun yaratıcısı olmaktır. Arayanlar, keşfedenler, gerçekleştirenler olarak potansiyelimiz sayesinde mümkün olan her yerde mutluluğu bulmak istiyoruz.".
Bunun için hedonist bir mantık öne sürülüyor.
"Zevkleri üstün ya da aşağı, iyi ya da kötü, yararlı ya da zararlı, elverişli ya da elverişsiz olarak sınıflandırmak. Yaşamı daha çok sevmemi sağlayan zevkler yararlıdır. Ondan nefret etmeme ya da onu değersizleştirmeme yol açanlar ise zararlıdır. Daha dolu dolu yaşadığımı hissettiren zevkler olumlu, yaşadığım hissinin azalmasına katkıda bulunanlar ise olumsuzdur. Başkalarının tutkularımı değerlendirmesine rıza gösterdiğim sürece kendimi bir köle olarak hissederim. Gerçekten tutkulu biri olmadığım için değil, tutkularımı ete kemiğe kavuşturmak ve bedenimi tutku dolu hale getirmek istediğim için.".