Filoktetes
Hikayeler

Filoktetes, Teselya'daki Meliboea şehrinin kralı Poeas'ın oğludur. Herakles, Nessus'un gömleğini giydiğinde ve kendi ölümüne sebep olmuştur. Filoktetes veya diğer versiyonlarda babası Poeas dışında hiç kimse Herakles'in cenaze ateşini yakamazdı. Bu nedenle Filoktetes veya Poeas'a Herakles'in yayı ve zehirli okları verildi .
Filoktetes, Spartalı prenses Helen ile evlenmek için yarışan pek çok seçkin Yunan'dan biriydi; efsaneye göre Helen dünyanın en güzel kadınıydı. Bu nedenle, Menelaos için Helen'i geri almak adına Truva Savaşı'na katılması gerekiyordu. Filoktetes, Truva'ya giderken Yunanlar tarafından Lemnos adasında terk edildi. Filoktetes'in Truva'ya yolculuğunda adaya terk edilmesine dair dört ayrı hikâye vardır, ancak hepsi Filoktetes'in ayağında iltihaplı ve korkunç bir kokuya sahip bir yarası olduğundan anlatır. Birinci versiyon, Filoktetes ya da babası Herakles'e yardım ettiği için, Hera'nın gönderdiği bir yılan tarafından ısırıldığını anlatır. Başka bir anlatım, Yunanların Filoktetes'i Herakles'in küllerinin nereye atıldığını göstermeye zorladığını söyler. Filoktetes, yeminini konuşarak bozmaz, bu yüzden küllerin yerine gider ve ayağını konumun üzerine koyar. Küllerin üzerinde, toprağa değen ayağından hemen yaralanır. Bir başka rivayete göre de Akhalar savaşın başında Truva'ya giderken Bozcaada (Tenedos)'ya geldiklerinde Akhilleus tanrının oğlu olduğu iddia edilen Kral Tenes'i öldürerek Apollon'u kızdırmıştır. Kefaret olarak, Akhalılar Apollon'a bir kurban sunduklarında, sunaktan bir yılan çıkmış ve Filoktetes'i ısırmıştır. Son hikâye ise; Filoktetes, Khryse Adasında, adaya adını veren perinin tapınağına bilmeden girdiğinde yaralandığını anlatır (Sophokles'in günümüze ulaşan Filoktetes oyunundaki hikâyedir.). Yarasının nedeninin modern bir yorumu, zehirli bir okla açılmış olmasıdır. Okların uçları genellikle fermente edilmiş engerek zehri, kan veya plazma ve dışkı kombinasyonu ile zehirlenirdi. Bir sıyrık bile ölümle sonuçlanırdı. Hayatta kalan kişi ise yaradan acı çekerek yaşardı.
Yaranın nedeni ne olursa olsun, Filoktetes Yunanlar tarafından sürgüne gönderildi ve Atreusoğullarının isteği üzerine İthaka Kralı Odysseus'un onu böyle terk etmesine kızgındır. Medôn, Filoktetes'in adamlarının kontrolünü ele geçirir ve Filoktetes on yıl boyunca Limni Adası'nda yalnız kalır.
Helenus, Truva kralı Priamos'un kahin oğludur, işkence ile Yunanların savaşı nasıl yeneceğini açıklamak zorunda kalmıştır - Yunanlar Herakles'in okunu ve yayını getirmelidirler. Bunu duyunca, Odysseus ve bir grup adam (genellikle Diomedes dahil) Herakles'in silahlarını almak için Lemnos'a geri döner. (Sofokles'in Filoktetes adlı oyununda yazdığı gibi, Odysseus'a Pyrrhus olarak da bilinen Akhilleus'un oğlu Neoptolemos eşlik eder. Efsanenin diğer versiyonları Neoptolemus'u dahil etmez.) Filoktetes'i canlı bulan Yunanlar, bundan sonra ne yapacaklarını şaşırırlar. Odysseus, silahları Filoktetes'ten alır, ancak Diomedes silahları adam olmadan almayı reddeder. Yıllar önce tanrılaşan Herakles, Olimpos'tan inerek Filoktetes'e onlarla gitmesini, Asklepios'un oğlu tarafından iyileştirileceğini ve Akha ordusunda bir kahraman olarak büyük onur kazanacağını söyler. Truva surları dışında Akha ordusuna katıldığında, ikisi de Asklepios'un oğulları olan ya Makhaon (bazı anlatımlara göre Mysia'lı Eurypylos'un oğlu Telephos tarafından öldürülmüş olabilir) ya da Podalirius tarafından iyileştirilmiştir. Bir anlatımda, Paris'i öldüren Filoktetes'tir. Dört kez ok atmıştır: ilk ok açıklığa gitti; ikincisi sol elini vurdu; üçüncüsü sağ gözünden vurdu; dördüncüsü topuktan vurdu, yani beşinci atışa gerek yoktu. Filoktetes, şehri kasıp kavurmaya devam etme konusunda Neoptolemos'un yanında yer aldı. Böyle davranan sadece onlardı çünkü önceki on yılın savaş yorgunluğunu yaşamamışlardı. Filoktetes Truva Atı'nın içine saklanmak için seçilenler arasındaydı ve şehrin yağmalanması sırasında birçok ünlü Truvalıyı öldürdü.
Diğer bir efsaneye göre, tanrı Hephaistos'un oğlu Pylius (Πύλιος), Limni Adası'nda Filoktetes'i iyileştirdi.