stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Moğolistan
Coğrafya ve iklim

Moğolistan'ın yüzölçümü yaklaşık 1,6 milyon kilometrekare olup, devletin doğudan batıya uzunluğu 2367 km, kuzeyden güneye ise 1258 kilometredir. Ülke dağlar, ormanlar, bozkırlar ve yarı çöller ve çöllerden oluşmaktadır. Moğolistan arazisinin büyük bölümü yayla görünümündedir. Ülkenin güneydoğusunda Gobi Çölü yer alır. Ortalama yüksekliği 1580 metre olan ülkenin kuzey batısı güneydoğuya nazaran daha yüksektir.
Ülkenin içinde ve sınırlarında birçok dağ silsilesi yer alır. Rusya ile kuzeybatı sınırı boyunca Tanno-Ola Sıradağları yükselir. Kuzeydoğuda Kentei Dağları vardır. Ülkenin batı iç kısmında Hangay Dağları yer alır. Moğolistan ve Gobi Altayları batıdan güneydoğuya doğru Çin sınırı yakınlarına kadar uzanır. Altayların en yüksek zirvesi olan Tavan Bogd, kuzeybatıda ilk silsile üzerindedir.
Moğolistan'ın coğrafyası çeşitlidir; güneyde Gobi Çölü ve kuzeyde ve batıda soğuk, dağlık bölgeler bulunur. Moğolistan'ın büyük bir kısmı Moğol-Mançurya çayırlarından oluşur ve ormanlık alanlar toplam kara alanının %11,2'sini oluşturur, bu da İrlanda'dan (%10) daha çok bir yüzdedir.
Moğolistan'ın tamamı Moğol Platosu'nun bir parçası olarak kabul edilir.
Moğolistan'ın en yüksek noktası, en batıdaki Tavan Bogd masifindeki 4374 m yükseklikteki Hüyten Zirvesi'dir. Rusya'daki Tuva Cumhuriyeti ile paylaşılan Ubsa Gölü'nün havzası, doğal Dünya Mirası Alanıdır.
Kuzeydeki nehir vadileri, bilhassa Selenga ve Orkun verimlidir. Kerulen Vâdisi, Doğu Moğolistan'a doğru geniş bir anayol meydana getirir. Çok sayıda tuz gölleri ve denize çıkışı olmayan nehirleriyle ülke topraklarının üçte ikisi, İç Asya'da suyunu dışarı akıtmayan havzadadır. Sâdece Kerulen ve Onon nehirleri Büyük Okyanus'a dökülür.
Ülkenin belli başlı gölleri arasında Ubas Nor, Hara Usu, Airik Nor, Kirgis Nor ve Hubsugul yer alır.
Coğrafya ve iklim > İklim

Köppen iklim sınıflandırmasına göre Moğolistan'ın yükseltisi fazla olan kuzey kesimlerinde baskın olarak soğuk ve kuru kışların ve soğuk yazların gözlemlendiği subarktik iklim (Dwc) hâkimdir. Bu bölgelerde yükseltinin daha az olduğu yerlerde soğuk ve kuru kışlar ile ılıman yazların görüldüğü nemli karasal iklim de (Dwb) yer yer gözlemlenir. Ülkenin güney kısımlarında soğuk ve kurak çöl iklimi (BWk) hakimdir. Bu iki iklim bölgesi arasında soğuk ve yarı kurak bozkır/step iklimi (BSk) yer almaktadır. Ülkenin en yüksek bölgelerinde tundra/alpin (ET) iklimi hâkimdir.
Ekseriya yaz yağmurları şeklinde olan yağış, ülkenin değişik kısımlarında yılda 100 ilâ 300 mm arasında değişir. Aşırı soğukla gelen hafif kar, ülkenin kuzey kısmında devamlı donmuş olarak kalan, önemli bir kuşağı meydana getirir. Sıcaklık farkı oldukça büyüktür. Ulan Bator'da ocak ayındaki sıcaklık ortalaması -28 °C, temmuz ayındaki ise 18 °C'dir. En yüksek ve en düşük sıcaklıklar daha da büyüktür. Kışın ırmaklar ve göller donar. Kuvvetli toz ve kum fırtınaları görülür.
Coğrafya ve iklim > Doğal hayat

Gobi hâriç, Moğolistan'ın büyük bölümü hayvancılığa imkân veren çimenlik ve çayır halindedir. Dağlar, kuzey batıdaki hâriç, genellikle çıplaktır (ağaçsızdır).
Ülkenin çoğu bölgelerinde vahşi hayvanlar bulunur. Bunlardan bol miktarda bulunan büyük memeli hayvanlar arasında koyun, geyik, ren geyiği (bilhassa Hubsugul Gölü çevresinde) bazı vahşi deve ve atlar sayılabilir. Her yerde bulunan dağ sıçanı (marmota) sistemli olarak kürkü için avlanır. Moğol paleontologların yaptığı keşifler, ülkede bol miktarda dinozor fosilleri bulunduğunu göstermektedir.
Nüfus ve sosyal hayat

Amerika Birleşik Devletleri Sayım Bürosu'nun 2015 tahminine göre Moğolistan'da 3.000.251 kişilik bir nüfus bulunmaktadır. Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı ise ülke nüfusunun 2007'de 2.629.000 kişi olduğunu tahmin etmiştir.
Hızla şehirleşmekte olan Moğolistan'ın nüfusunun günümüzde[ne zaman?] %61,2'si şehirlerde yaşar. Ülkede okuma-yazma oranı %98'dir. Geri kalanın çoğunluğu mevsimden mevsime göç eden göçebeler hâlindedirler. Göçebelerin "ger" adı verilen çadırları bulunur. Moğollar arasında en yaygın spor güreştir.
Okçuluk ve at yarışlarının da yaygın olduğu ülkede, çocuklara küçük yaşta ata binmesini öğretirler.
Nüfus ve sosyal hayat > Etnik gruplar

Moğolistan nüfusunun %80'ini Halha Moğolları, %8'ini diğer Moğol halkları, %5'ini Kazaklar, kalanını Tuvalar gibi diğer Türk halkları, Ruslar ve Çinliler meydana getirir.
En kalabalık Moğol azınlık grupları, batı eyaletlerinde yaşayan Moğolî halklar olan Oyratlar ve Ulan Bator'un kuzeyinden îtibâren Rus sınırına kadar, esas olarak Selenge Vâdisinde oturan Buryatlardır. Güneydoğuda Dariganga Moğolları, kuzeybatıda Hubsugul Gölü yakınında Darhat Moğolları vardır. Kazak Türkleri, Moğol olmayan en kalabalık azınlık grubu olup halk ülkenin batı kesiminde yer alan Bayan Ölgii ilinde yoğunlaşmıştır. Sınırlı sayıdaki Ruslar, Ulaanbaatar ve diğer yerleşim merkezlerinde bulunur. 10.000 civârındaki Çinli nüfus, ülkenin inşaat sektöründe önemli rol oynar.
Nüfus ve sosyal hayat > Din

Moğolistan'da din olarak Budizm %53 oranı ile en yaygın dindir. İslam (%3), Moğol şamanizmi (%2.9) ve Hristiyanlık (%2.2) da halkın bir kısmı tarafından inanılmaktadır. Türklerin çoğunluğu Müslümandır. Halkın %40'a yakını dinsizdir.
Nüfus ve sosyal hayat > Dil

Moğolistan'da çeşitli diller konuşulur. En önemlisi Halhaların konuştuğu ve diğer bütün Moğollar tarafından anlaşılan Moğolcadır. Moğolca resmî lisan olarak kullanılır ve toplumun %95'i tarafından konuşulur. Dil, Kiril veya Moğol alfabesi ile yazılabilir.
Oyratça ve Buryatça, ülkede konuşulan diğer Moğol değişkeleridir. Batıdaki azınlıklar tarafından Kazakça ve Tuvaca da konuşulur. Okullarda Rusça ve İngilizce başlıca yabancı dil olarak öğretilir.
Siyaset ve yönetim

Moğolistan Halk Cumhuriyeti döneminde sosyalizm hâkim ise de Sovyetler Birliği'nde başlayan Glasnost hareketi bu ülkeye de yansıdı. Tek partili rejime son verilmesi için Aralık 1988'de başlayan mitingler Ocak 1990'a kadar sürdü. Birçok siyasi parti kuruldu. Şimdiye kadar iktidarda olan Moğolistan Devrimci Halk Partisi, kendi bünyesinde büyük değişiklikler yaptı. Anayasa değiştirilerek Parlamenter sistemi kabul edildi ve bir bölümü nispî temsille seçilen 50 üyeli sürekli yasama organı niteliğindeki Küçük Hural kuruldu. Büyük Hural ise 430 sandalyeden meydana geliyordu. Temmuz 1990'da yapılan seçimleri iç bünyesinde büyük değişiklik yapan MDHP, büyük çoğunlukla kazandı. Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilir.
Moğolistan 21 eyalete ayrılır. Seçimler 4 senede bir yapılır. Seçmen yaşı 18'dir. Adlî işler, üyeleri dört yıllık süreyle Büyük Halk Meclisince seçilen, Anayasa Mahkemesince yürütülür. Meclisi 76 üyelidir.
Bütün erkek vatandaşlar, günümüzde 290.000 kişilik kuvvete ulaşan İhtilalci Halk Ordusunda askerlik yapmaya mecburdur.
Siyaset ve yönetim > İdari yapı

Moğolistan 21 tane aymaga (Moğolca: Аймаг) bölünmüş durumdadır. Aymag, Türkçe bir söz olan "ayırmak" sözünden gelir.[kaynak belirtilmeli] Aymaglar ise sum denilen yönetim birimlerine ayrılmıştır. Ülkede 315 tane sum vardır. Ülkenin başkenti Ulan Batur hot denilen yönetim birimi ile yönetilmektedir. Modern iller 1921 yılında kurulmaya başlanmıştır ve başkent Ulan Batur özel bir statüye sahip olup, bağımsız bir il belediyesi olarak yönetilmektedir.
| Numara | İl (aymag) | Merkez | İlin nüfusu (2004) | Alan | Yoğunluk | Haritalar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Arhangay (Архангай) | Çeçerleg | 94,900 | 55,300 | 1.7 |  |
| 2 | Bayanhongor (Баянхонгор) | Bayanhongor | 83,800 | 116,000 | 0.7 |  |
| 3 | Bayan Ölgii (Баян-Өлгий) | Ölgii | 101,200 | 45,700 | 2.2 |  |
| 4 | Bulgan (Булган) | Bulgan | 60,800 | 48,700 | 1.2 |  |
| 5 | Darhan-Ul (Дархан-Уул) | Darhan | 87,800 | 3,280 | 26.8 |  |
| 6 | Dornod (Дорнод) | Çoybalsan | 73,700 | 123,600 | 0.6 |  |
| 7 | Dornogobi (Дорноговь) | Saynşand | 52,500 | 109,500 | 0.5 |  |
| 8 | Dundgobi (Дундговь) | Mandalgobi | 49,900 | 74,700 | 0.7 |  |
| 9 | Gobi-Altay (Говь-Алтай) | Altay | 60,900 | 141,400 | 0.4 |  |
| 10 | Gobi-Sümber (Говь-Сүмбэр) | Çoyr | 12,300 | 5,540 | 2.2 |  |
| 11 | Hentii (Хэнтий) | Öndörhaan | 71,200 | 80,300 | 0.9 |  |
| 12 | Hovd (Ховд) | Hovd | 87,800 | 76,100 | 1.2 |  |
| 13 | Hövsgöl (Хөвсгөл) | Mörön | 121,400 | 100,600 | 1.2 |  |
| 14 | Orhon (Орхон) | Erdenet | 78,400 | 840 | 93.3 |  |
| 15 | Övörhangay (Өвөрхангай) | Arvayheer | 113,200 | 62,900 | 1.8 |  |
| 16 | Ömnögobi (Өмнөговь) | Dalanzadgad | 46,800 | 165,400 | 0.3 |  |
| 17 | Selenge (Сэлэнгэ) | Sühbatur | 100,800 | 41,200 | 2.4 |  |
| 18 | Sühbaatar (Сүхбаатар) | Baruun-Urt | 56,600 | 82,300 | 0.7 |  |
| 19 | Töv (Төв) | Zuunmod | 88,900 | 74,000 | 1.2 |  |
| 20 | Uvs (Увс) | Ulaangom | 81,000 | 69,600 | 1.2 |  |
| 21 | Zavhan (Завхан) | Ulyastay | 80,700 | 82,500 | 1.0 |  |
Ekonomi

Eski Sovyetler Birliğine bağlı bir ekonomik yapı gösteren Moğolistan'da 1990'dan sonra ekonomik yapıda büyük değişiklik yapılan Moğolistan'da devlet işletmeleri aşamalı olarak özelleştirilmeye başlandı ve serbest pazar ekonomisine geçildi. 1931'de başarısız olarak kolektivizasyona girişilmiş ancak, 1950'de tamamlanmıştır. Bununla berâber çiftlik hayvanlarının % 20'si hâlâ özel teşebbüsün elindedir. Buğdayın çoğu kolhoz adı verilen devlet çiftliklerinde yetiştirilmekte, fakat hayvan yemi, şimdi solhoz adı verilen kolektif çiftliklerde üretilmektedir.
Ekonomi > Sanayi ve madencilik

Moğolistan'da hafif sanayi, ülkenin her tarafında mevcuttur. Sanayisi esas itibarıyla gıda, tekstil, kimyâ ve çimentoya dayanır. Yeni kurulan Darhan şehri, un fabrikası, depolama ve önemli ölçüde hafif sanayiye sahiptir. Ulan Batur'da, et paketleme ve hafif îmâlât sanâyi mevcuttur.
Moğolistan içinde petrolün ve diğer maden cevherlerinin de bulunduğu mineraller bakımından zengindir. Maden kömürü, tungsten, bakır, molibden, altın, kalay ülkenin yeraltı zenginliklerini teşkil eder. Moğolistan bakır bakımından Asya'da birinci, dünyada ilk on sırada yer alır. Erdenet şehrinde bakır madenleri işletilmektedir. Maden kömürü ülke ihtiyaçlarını karşılamada kullanılmaktadır.
Et ürünleri ve yün, esas itibarıyla Rusya'ya giden önemli ihraç ürünleridir. Erdenet şehrindeki bütün bakır ve molibden üretimi Moğol-Rus ticâretini dengelemeyi amaçlamıştır. Moğolistan Rusya'ya ayrıca Kalsiyum klorür satmaktadır. İhraç ürünlerinin % 75'i de Rusya'ya gitmektedir.
Ekonomi > Maden endüstrisi

Mineraller Moğolistan'ın ihracatının %80'inden fazlasını temsil eder ve bu oranın sonunda %95'e çıkması bekleniyor. Madencilikten elde edilen mali gelirler 2010 yılında hükûmet gelirinin %21'ini temsil ediyordu ve 2018'de %24'e yükseldi. Yaklaşık 3 bin maden ruhsatı verildi. Madencilik, Moğolistan'da önemli bir sektör olarak yükselişini sürdürüyor; bu durum, Çinli, Rus ve Kanadalı firmaların Moğolistan'da madencilik faaliyetlerine başlamalarından da anlaşılıyor.
Ekonomi > Tarım ve hayvancılık

Gobi hâriç, Moğolistan'ın büyük bölümü hayvancılığa imkân veren çimenlik ve çayır halindedir. Toplam alanın %81'i develerin, atların, sığırların, koyunların ve keçilerin beslendiği otlaklardan oluşmaktadır. Moğolistan'da 2019 yılsonunda yapılan hayvan sayımları sonucunda hayvan sayısı, 70 milyon 949,9 bin başa yükselmiştir. Ülkede, 32,2 milyon baş koyun, 29,2 milyon baş keçi, 4,7 milyon baş sığır, 4,2 milyon baş at ve 472,4 bin deve bulunmaktadır.
Ekonomi > Turizm

Ana madde: Moğolistan'da turizm
Turizm, eskiden ülkedeki Sosyalist Hükûmet tarafından sınırlandırılmış, ancak Sovyetler Birliği'nin dağılması ve 1989 Devrimleri'nin ve 1990'daki Moğolistan Demokratik Devrimi'nin ardından büyüme göstermiştir. Moğolistan'daki seyahat organizasyonlarının geçmişi 50 seneliktir, ancak özel sektör tabanlı turizm neredeyse yirmi yaşındadır. Günümüzde Moğolistan'da 403 seyahat şirketi, 320 otel ve 647 tatil köyü ve turizm kampı yer alır. Moğolistan, üyesi olduğu Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü'nde aktif rol almaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Altyapı > Ulaşım

1956'da açılan ve Moğolistan ötesine giden demiryolu, ülkenin modern nakliyat anayoludur. Ulan Batur'u Sibirya ötesine giden anahatta bağlayan kuzey kısmı, yükün büyük kısmını taşır. Doğu Moğolistan'da 1930'larda askerî maksatlarla inşâ edilmiş kısa demiryolları vardır. Fakat Moğolistan arazisi ulaşıma imkân vermemektedir.
Çeşitli hava yolu şirketleri aracılığıyla Moskova,İrkuts, İstanbul, Frankfurt, Phuket, Tokyo, Osaka, Seoul, Busan, Pekin, Hunhot, Hong Kong, Guangzhou ile Ulan Batur arasında direkt uçuşlar yapmaktadır. Selenga Nehri ile Hubsugul Gölünde gemi ve mavnalar işlemektedir.
Altyapı > Enerji

2015 yılında Moğolistan ürettiği enerjinin yaklaşık %95'ini kömür enerjisi ile sağlamıştır.
Moğolistan, rüzgâr ve güneş enerjisi bakımından elverişli bir ortama sahiptir. Ülkenin çoğu bölgesinde güneşli gün sayısı, 270 ila 300 gün arasındadır. Rüzgâr enerjisi için ise toplam ülke alanının %10'unun çok elverişli olduğu belirtilmektedir.
| Kömür | Petrol | Hidroelektrik | Rüzgar |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2015 | 4670 | 10 | 70 | 150 |
| 2014 | 4510 | 10 | 60 | 120 |
| 2013 | 4280 | 10 | 60 | 50 |
Moğol İmparatorluğu'nun 1206-1294 arasındaki genişlemesi
Moğolistan ve şehirleri.
Moğolistan'ın fizikî yapısı
Moğolistan'ın güney kısmı Gobi Çölü ile kaplıdır, kuzey ve batı kısımları ise dağlıktır.
Köppen iklim sınıflandırmasına göre Moğolistan iklimi
Moğolistan çayırları
Moğolistan steplerindeki gerler
Amarbayasgalant Manastırı
Avrasya'da Moğol dillerinin dağılımı
Büyük Devlet Khural meclisi oturumda
Moğolistan'da kişi başına düşen reel GSYİH'nın tarihsel gelişimi
Mavi Gökyüzü Kulesi ile Ulan Batur manzarası
Ulan Bator, Cengiz Han meydanı
Oyu Tolgoi 2023 yılında 21.000 çalışanı istihdam etti ve 168.000 ton bakır üretti.
Dornogobi aimag'daki Zamın-Üüd istasyonundaki tren
Moğol atları ulusal sembol olarak saygı görmeye devam etse de, bunların yerini hızla motorlu taşıtlar alıyor.
Hovsgol İli'ndeki Hövsgöl Gölü'nde Moğol feribotu Sukhbaatar
Ulan Batur'da bir enerji santrali
Tanto

Tanto
Tanto (短刀) Japon bıçak veya kamasıdır. Genellikle tek, bazen de çift taraflı ve 1 şaku (15–30 cm) uzunluğundadır. İddialı bir özdeyiş; "Tanto, vakizaşi ve katana aynı kılıcın farklı boylarıdır" der.
Tanto esas olarak delici maksatla kullanılan bir silahtır ancak keskin yanı kesmek için de kullanılabilir. Hafif olması sebebiyle ninjaların favori silahıydı ve suikast için çok uygundu. Yakuzaların da tercih ettiği silahlardan birisiydi. Tanto genellikle samuraylar tarafından taşınırdı. Kadınlar da bazen kendilerini savunmak için elbiselerinin içinde tanto taşırlardı.
Tanto çeşitleri > Hamidaşi ve Yoroy-doşi

Bu tanto şekilleri, bıçak kısımları ile diğerlerinden farklıdır. Savaş zamanlarında uzun bir kılıç olan Taçi ile birlikte kalçanın sol tarafında taşınırdı ve kısa mesafe dövüşünde kullanılırdı. Daha kısa olan hamidaşi, "miğfer-kırıcı" olarak kullanılırdı. Yoroy-doşi, güçlü yapısı ile yaralanmış olan düşmanın zırhını kesip, kafasını koparmak için kullanılırdı. Kafayı kesmek suretiyle idam ederken de çok kullanışlıydı.
Tanto çeşitleri > Aykuçi

Aykuçi (合口, 匕首 "Gizli Kılıç"): Genellikle el koruması ya da suba kısmı olmayan tantolara aykuçi adı verilir. Ne var ki, bıçak vakizaşi kadar da uzun olabilir. Aykuçi ya da gizli kılıç, el koruması ve kabzaya sahip olmadığından kolayca gizlemek mümkündür. Bu nedenle yakuza ve ninjaların favori silahıydı. Kılıç; uzunluğuna bağlı olarak, elbise içerisine aşağı doğru ya da açılı bir şekilde asılabilecek şekilde tasarlanmıştı. Yedek silah ya da gizli kılıç olma özelliğine sahipti. Bu sebeple hızlı bir şekilde çekmeye elverişli olabilecek bir yere gizlemek en doğru kullanım şekli olacaktır.
Tanto çeşitleri > Kayken

Kayken (ya da Kvayken) 8 ila 16 santim uzunluğunda bir bıçaktı. Genel olarak kendini korumak için ve geleneksel bir intihar şekli olan sepuku (onurunu kurtarmak için intihar etmek) için kullanılırdı. Kayken kadınlarca elbiselerinin altında saklı olarak taşınılırdı.
Tanto çeşitleri > Kozuga

Farklı işler için kullanılan Kozuga'da tanto çeşitlerindendir.
Tanto çeşitleri > Kubikaki-Katana

Kubikaki-Katana (Kubikiri ya da Kubitori'de denir); bu yarı-halka şeklindeki kılıcın keskin tarafı yarı-halkanın iç kısmında bulunur. Bu kılıçlar sadece, birisi idam edileceği zaman kullanılırdı.
Tanto çeşitleri > Ken-Tanto

Ken(iki ağzı da keskin), kılıç için'de kullanılan bir terimdir. Ken-Tanto denildiğinde iki tarafı da keskin tanto olduğu anlaşılır. Ken-zukuri'de bir tanto çeşididir.
Tanto çeşitleri > Yari-Tanto

Yari-tanto mızrak ucu (Yari) olarak üretilir. İki tarafı da kesicidir ve köşeli geometrik bir ucu vardır. Yari-tanto'lar elde kullanımı için tutulacak uzantısı ile üretilir ancak bir mızrağın ucuna takılacaksa pırazvana kısmının (nagako) kesilerek kısaltılması gerekebilir. Kısaltılırken, onu üreten demircinin imzası (meyi) kaybolabilir.
Tanto-bıçağı

Batılı pazarlarda Tanto-bıçağı isimini taşıyan bıçaklar bulmak mümkündür. Bu isim, kesici kısmı düz ve bıçağın şekli ile uyumsuz olan bıçaklar için kullanılmaktadır ancak bunun orijinal Japon tanto stili ile alakası yoktur.
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Seppuku ritüellerinde kullanılan bir Tanto türü
Maya Hawke

| Maya Hawke |
| --- | --- |
2019
Doğum: Maya Ray Thurman Hawke 8 Temmuz 1998 (26 yaşında) New York, U.S.
Eğitim: Juilliard School
Meslek:  Aktris  Model  Şarkıcı-söz yazarı 
Etkin yıllar: 2017–günümüz
Boy: 1,74 m (5 ft 9 in)
Ebeveynler: Ethan Hawke (baba) Uma Thurman (anne)
Akraba(lar): Levon Hawke (erkek kardeşi) Robert Thurman (büyükbaba) Nena von Schlebrügge (büyükanne)

Maya Ray Thurman Hawke  (d. 8 Temmuz 1998, New York) Amerikalı aktris, model, şarkıcı-söz yazarıdır. Uma Thurman ve Ethan Hawke'nin kızıdır. Modellik kariyerine başladıktan sonra, Hawke, Little Women'ın 2017 BBC uyarlamasında Jo March olarak ilk kez sahneye çıktı ve Netflix dizisi Stranger Things'in (2019) üçüncü ve dördüncü sezonunda Robin olarak rol aldı. 2024 yılında vizyona girmiş olan Ters Yüz 2 filminde Kaygı karakterini seslendirmiştir.
Hayatı

Hawke, 8 Temmuz 1998'de New York'ta dünyaya geldi. Ethan Hawke ve Uma Thurman'ın en büyük çocuğudur. Ebeveynleri, Gattaca filminin çekimleri sırasında tanıştı, Mayıs 1998'de evlenip 2005 yılında yollarını ayırdı. Hawke’ın Levon Hawke adında bir erkek kardeşi vardır. Bunun yanı sıra, babasının ikinci eşi Ryan Shawhughes’tan iki üvey kız kardeşi ve annesinin eski nişanlısı, finansör Arpad Busson’dan bir başka üvey kız kardeşi bulunmaktadır.
Baba tarafından, Hawke, ünlü oyun yazarı Tennessee Williams’ın uzaktan kuzenidir. Anne tarafından ise, budist bilgini Robert Thurman’ın torunu ve model Nena von Schlebrügge’nin torunudur. Nena von Schlebrügge'nin annesi Birgit Holmquist da bir modeldi ve Axel Ebbe'nin Famntaget adlı heykelinde yer almıştı. Bu heykel, şu anda İsveç'in Smygehuk bölgesinde sergilenmektedir.
Hawke, disleksiye sahiptir. Bu nedenle ilkokul yıllarında sık sık okul değiştirmiş, ancak sonunda Brooklyn, New York'ta bulunan ve sanatsal yaratıcılığı teşvik eden, aynı zamanda öğrenci çalışmalarını notlandırmayan özel bir okul olan Saint Ann’s School’a kaydolmuştur. Bu sanatsal ortam, onu oyunculuğa yönlendiren önemli bir etken olmuştur. Ayrıca, Hawke, Londra'daki Royal Academy of Dramatic Art ve New York’taki Stella Adler Studio of Acting'de yaz okullarına katılmıştır. Bir yıl boyunca Juilliard School’da oyunculuk eğitimi almış, fakat Küçük Kadınlar dizisindeki Jo March rolünü kabul ettikten sonra eğitimine ara vermiştir.
Kariyeri > Modellik

Hawke, kariyerinin başlangıcında annesi ve büyükannesi gibi Vogue için modellik yaptı. Ayrıca 2016/2017 sezonunda İngiliz moda markası AllSaints’in koleksiyon yüzü olarak seçildi. 2017 yılında, Sofia Coppola'nın yönettiği bir video kampanyasında Calvin Klein’ın iç çamaşırı serisini tanıtan yüzlerden biri olarak yer aldı. Eylül 2022’de ise Calvin Klein’ın FW22 İç Çamaşırı kampanyası için modellik yaptı.
Kariyeri > Oyunculuk

Hawke, Sofia Coppola tarafından Universal Pictures'ın Küçük Deniz Kızı adlı live-action uyarlaması için başrol seçilmişti. Ancak yapımcılar, bu rol için Chloë Grace Moretz'i tercih etti. Bu ve diğer anlaşmazlıklar nedeniyle Coppola projeden ayrıldı. Sonrasında Moretz de projeden çekildi.
Hawke, oyunculuk kariyerine 2017 yılında BBC'nin Little Women (Küçük Kadınlar) mini dizisinde Jo March rolüyle başladı. Eylül 2018'de Amanda Kramer'ın yönettiği gerilim filmi Ladyworld'de rol aldı. Hawke, asıl çıkışını Temmuz 2018'de Netflix’in Stranger Things dizisinin üçüncü sezonunda Robin Buckley karakteriyle yaptı. Aynı yıl Quentin Tarantino’nun Once Upon a Time in Hollywood (Bir Zamanlar Hollywood’da) filminde Linda Kasabian/'Flowerchild' karakterini canlandırdı ve Marc Meyers’in Stephen Amidon’un 2004 tarihli aynı adlı romanından uyarlanan gerilim filmi Human Capital'da rol aldı.
2020’de Hawke, Gia Coppola’nın yönettiği Mainstream filminde Andrew Garfield ile başrolü paylaştı. Aynı yıl, babası Ethan Hawke’ın başrol oynadığı The Good Lord Bird adlı mini dizisinin beşinci bölümünde konuk oyuncu olarak yer aldı ve babasının canlandırdığı karakterin kızı Annie Brown’ı oynadı. Haziran ayında Adam Leon'un yazıp yönettiği ve Vanessa Kirby ile birlikte rol aldığı Italian Studies filminde yer aldı. Bu film Tribeca Film Festivali’nde gösterildi ve 14 Ocak 2022’de vizyona girdi. Aynı ay Netflix’in korku filmi Korku Sokağı Birinci Kısım: 1994’te Heather karakterini canlandırdı.
2021’de Stranger Things karakterine dayanan Rebel Robin: Surviving Hawkins adlı bir podcast serisinde rol aldı ve ayrıca The Playboy Interview adlı başka bir podcast serisinde Helen Gurley Brown karakterine hayat verdi.
2022’de Hawke, Camila Mendes ile birlikte Netflix’in kara komedi filmi Do Revenge'de başrol oynadı. Aynı yıl, Bradley Cooper’ın yönettiği ve Leonard Bernstein’ı konu alan biyografik film Maestro'da rol aldı. Mayıs ayında, annesi Uma Thurman ve Samuel L. Jackson ile birlikte The Kill Room adlı filmde yer alacağı açıklandı. Temmuz ayında ise Disney’in 2023’te yayımlanan Moon Girl and Devil Dinosaur dizisinde konuk oyuncu olarak yer alacağı duyuruldu.
Hawke, 2023’te Wes Anderson’ın romantik komedi-drama türündeki Asteroit Şehir filminde rol aldı.Film, 76. Cannes Film Festivali’nde olumlu eleştiriler aldı.  2024 yılında, Pixar’ın Ters Yüz filminin devamı olan Ters Yüz 2'de Kaygı karakterine ses verdi. Şubat 2024’te, Billy Wilder’ın hayatını konu alan Wilder & Me adlı biyografik filmde rol alacağı duyuruldu.
Kariyeri > Müzik

Hawke, halk müziğinin müzik kariyerinde önemli bir etkisi olduğunu ve Leonard Cohen, Patti Smith, Joni Mitchell gibi sanatçılardan ilham aldığını dile getirmiştir. Ayrıca, Bob Dylan ve Cohen gibi "usta söz yazarlarından" etkilendiğini ve müziğin şiiri en etkili şekilde ifade etmenin bir yolu olduğunu düşündüğünü belirtmiştir.
Ağustos 2019’da Hawke, ilk iki şarkısı olan To Love a Boy ve Stay Open’ı dinleyicilerle buluşturdu. Bu şarkılar, Grammy ödüllü şarkıcı-söz yazarı Jesse Harris ile birlikte yazılmış ve kaydedilmiştir. 2020’nin başında New York’ta ilk solo konserlerini veren Hawke, bu performanslarda Benjamin Lazar Davis, Tōth, Will Graefe ve Nick Cianci’den destek aldı.
18 Mart 2020’de, By Myself adlı ilk single’ını yayımlayan Hawke, aynı zamanda çıkış albümü Blush’ı duyurdu. Ancak, 2020’deki Black Lives Matter protestoları nedeniyle albüm tanıtımını erteledi ve bu dönemde "Şu an kendimizi tanıtma değil, bilinçlenme, öğrenme ve kendimizi sorgulama zamanı" şeklinde bir açıklama yaptı. Albümün ikinci single’ı Coverage, 22 Nisan 2020’de yayımlandı. Şarkının müzik videosu, Maya’nın babası Ethan Hawke tarafından çekildi ve 28 Nisan’da yayınlandı. Başlangıçta 19 Haziran 2020’de çıkması planlanan albüm, 21 Ağustos 2020’ye ertelendi. Albüm tanıtımı kapsamında Hawke, Ağustos 2020’de The Today Show’da müzik konukluğu yaparak ilk televizyon performansını sergiledi.
29 Haziran 2022’de, Thérèse adlı single’ını yayımlayan Hawke, aynı zamanda ikinci albümü Moss’un geleceğini duyurdu. Moss, 23 Eylül 2022’de piyasaya sürüldü.