stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
II. Nikolay
Hükümdarlığı > I. Dünya Savaşı ve Nikolay'ın otoritesini kaybetmesi

Nikolay, temmuz 1905'te Björkö'de Alman İmparatoru II. Wilhelm'le yaptığı gizli görüşme sırasında, Almanya ile bir savunma ittifakı imzaladı, ama daha sonra bu antlaşmadan vazgeçerek daha çok Fransız-Rus ittifakını tercih etti. Daha sonra Büyük Britanya'ya yanaşarak, 1907'de bu ülkeyle bir antlaşma imzaladı ve İtilaf Devletleri'ne katıldı.
Uzak Doğu'ya ilişkin yayılmacı planları Japonlarca engellenen Nikolay, dikkatini Balkanlar'a çevirdi. Nikolay Slavların milliyetçi isteklerine sempati besliyor ve Boğazlar'ı denetim altına almak için sabırsızlanıyordu. Ama büyük devletler arasındaki barışın korunmasını istediğinden yayılmacı eğilimlerini dizginliyordu. Balkan Savaşları'yla Osmanlı egemenlinin sona erdiği Balkanlar'da, İzvolskiy'in teşvikiyle, etkin bir politikaya sürüklenen Nikolay, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile ittifak kurmuş olan Bulgaristan'a karşı Sırbistan'ı destekledi. Böylece, Rusya'yı aşılması olanaksız güçlüklere sokan I. Dünya Savaşı'na girmek zorunda kaldı.
Avusturya arşidükü Franz Ferdinand'ın Saraybosna'da öldürülmesinden sonra savaşı engelleyebilmek için yoğun diplomatik çaba harcadı. Ama ordudan gelen baskılar karşısında 30 Temmuz 1914'te genel seferberlik ilan etmek zorunda kaldı. I. Dünya Savaşı monarşiye geçici olarak güç kazandırdıysa da, Nikolay halkının kendisinden beklediği şeylerin hiçbirini yapmadı. Duma'ya gereken önem verilmedi ve gönüllü yurtsever örgütlerin yönetime destek olma çabaları engellendi.
Yönetici kadrolarla halk arasındaki uçurum giderek büyüyordu. Nikolay, karısı Aleksandra'nın kışkırtmasıyla, 5 Eylül 1915'te babasının kuzeni Prens Nikolay'ı görevden alarak başkomutanlığı bizzat üstlendi. Hemen hemen bütün bakanlar Nikolay'ın savaş deneyimi olmamasının ordunun moralini bozacağı gerekçesiyle karara karşı çıktılar. Ama görüşleri dikkate alınmadığı gibi, çok geçmeden görevden uzaklaştırıldılar.
Nikolay askeri kararlara gereksiz müdahalelerde bulunmadıysa da, saraydan ayrılması ciddi siyasi sonuçlar doğurdu. Mogilev'deki genel karargahında soyutlanmış durumda olan Nikolay, "ruhani danışmanı" Rasputin'in etkisi altına giren Çariçe Aleksandra'nın yönetimde giderek artan bir rol oynamasına göz yumdu. Çarın yetkilerini devralan Çariçe Aleksandra'nın, değerli bakan ve subayları görevden alarak yerlerine Rasputin'in aday gösterdiği yeteneksiz kişileri getirmesi ve sarayın ihanet içinde olduğu düşüncesinin halk arasında yayılması çar ailesine karşı beslenen düşmanlığı artırdı.
Nikolay'ın vurdumduymazlığı karşısında sivil toplum, zemstvolar, meslek dernekleri, savaş ekonomisini örgütlemeye çalıştılar; böylece 1916'da askeri durumda kısa süreli bir iyileşme görüldü. 1915'te Duma bünyesinde kurulan "İlerici Blok", ülkenin güvenini kazanmış bir hükûmet kurulmasını istedi ve Nikolay'ı devirmeye yönelik bir komplo tasarladı. Muhafazakârların monarşinin geleceğini kurtarma umuduyla Nikolay'ı tahttan indirme planları yapması ve Rasputin'in Aralık 1916'da öldürülmesi bile Nikolay'ı durumun ciddiyetini kavrayarak gerekli önlemleri almaya yöneltmedi.
Tahttan indirilmesi ve ölümü

İktisadi güçlükler, 1916-17 kışında iaşe bunalımına yol açtı ve Çar karşıtı muhalafetin Duma'yı aşarak halk ayaklanmasına dönüşmesine neden oldu. Bu durumda, sosyalist devrimciler ve sosyal demokratlar tarafından örgütlenen Petrograd halkı ayaklandı. Nikolay, 8 Mart 1917'de Petrograd'da (Sankt-Peterburg) başlayan ayaklanmanın ardından kentin komutanına sert önlemler almasını emrederek düzeni sağlamak üzere destek birlikleri gönderdi. Ancak, olayların önünün alınamaması sonucunda Nikolay, ordunun da desteğini alan Duma'nın çağrısına uyarak 15 Mart 1917'de Pskov'da kardeşi Mihail lehine tahttan çekildi. Ancak Mihail'in tacı reddetmesiyle Romanovların saltanatı ile birlikte Rusya'da bin yıllık monarşi yönetimi son buldu.
Georgi Lvov başkanlığındaki geçici hükûmet döneminde Çarskoye Selo'da gözaltında tutuldu. Ailesiyle birlikte İngiltere'ye gönderilmesi planlansa da Petrograd İşçi ve Asker Temsilcileri Sovyeti'nin buna karşı çıkması nedeniyle çar ve ailesi önce Batı Sibirya'daki Tobolsk'a, Bolşevik İhtilali'nden sonra da Nisan 1918'de de Urallar'daki Yekaterinburg'a götürüldü.
Bolşeviklere karşı savaşan Beyaz Ordu kuvvetlerine bağlı Çek Lejyonunun bölgeye yaklaşması ve çarı kurtarmaları olasılığı üzerine, yerel yetkililerin kararıyla, 16-17 Temmuz gecesi Çar II. Nikolay, Çariçe Aleksandra, kızları Olga, Tatyana, Anastasia, Maria, oğulları Aleksey, aile doktoru Yevgeniy Botkin, halayık Aloiziy Trupp, Çariçe'nin hizmetkarı Anna Demidova ve aşçı İvan Haritonov hapsedildikleri evin bodrumunda kurşuna dizilerek öldürüldüler. Cesetler  terk edilmiş bir maden ocağında yakıldıktan sonra yakınlardaki ormanlık araziye gömüldü.
II. Nikolay ve aile üyelerinin naaşları, o dönemde bölgedeki Bolşeviklerin lideri olan Yakov Yurovsky'nin kayıtlarından yola çıkılarak, amatör arkeolog Aleksandır Avdonin tarafından 1979'da ortaya çıkarıldı. Ancak bu keşif Sovyet yetkilileri tarafından 10 yıl kamuoyundan gizlendi. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra kemiklerin gerçekten Çar'a ve ailesie ait olup olmadığının belirlenmesi için kimlik testi uygulandı.
17 Temmuz 1998'de yapılan devlet töreniyle ailesiyle birlikte Sankt-Peterburg'da St. Peter ve Paul Katedrali'nde defnedildi. Çar ailesi, 2000 yılında Rus Ortodoks Kilisesi tarafından Aziz ilan edildi. 2008 yılında, Rusya Yüksek Mahkemesi Çar ailesinin öldürülmesinin haksız siyasi baskılar sonucu olduğuna, dolayısıyla siyasi cinayete kurban gittiklerine karar verdi ve itibarlarının iade edilmesini kararlaştırdı.
Tahttan indirilmesi ve ölümü > Unvanları

18 Mayıs 1868 – 13 Mart 1881: İmparatorluk Altesleri Rusya Büyük Dükü Nikolai Alexandrovich
13 Mart 1881 – 1 Kasım 1894: İmparatorluk Altesleri Rusya Çareviçi
1 Kasım 1894 – 15 Mart 1917: İmparatorluk Majesteleri Tüm Rusların İmparatoru ve Otokratı
15 Mart 1917 – 17 Temmuz 1918: Nikolai Alexandrovich Romanov
Çareviç Nikolay (1889)
Çareviç Nikolay (1892)
Laurits Tuxen'in, II. Nikolay'ın evlilik töreni tablosu
Taç giyme töreninden sahne Laurits Tuxen tarafından yapılan tablo.
Sağda Romanya Kralı ortada Rus Çarı. Çarın Romanya seyahati sırasında.
Sergey Vitte
Çariçe Aleksandra Fyodorovna
Çar II. Nikolay'ın ve ailesinin ikonası
Bull teriyer

Bull teriyer ya da boğa teriyeri, 19. yy.da İngiltere'de üretilmiş bir teriyer ırkı. Buldog, beyaz İngiliz teriyeri (soyu tükenmiş), Dalmaçyalı, İspanyol pointeri, foxhound ve muhtemelen greyhound gibi pek çok ırkın karıştırılması ile üretilmiştir. Cüssesine oranla dünyanın en güçlü köpeklerinden biridir.
Karakter Özellikleri

Bull teriyer aslen büyükçe bir çukurda (pit) gerçekleştirilen köpek dövüşleri için üretilmiş bir ırktır. Çok cesur bir dövüşçü olmasına rağmen kavga başlatıcı değildir.  Hareketli, sadık ve oyunsever bir köpek ırkıdır.
Fiziksel Özellikleri

Kaslı, kısa tüylü, uca doğru sivrilen kuyruklu, dik kulaklı, derin ve üçgen gözlü, konveks (dışbükey) kafalıdır. Ortalama 53–56 cm yüksekliğinde, 23–27 kg ağırlığındadır. Minyatür bull teriyer farklı bir ırk kabul edilir ve bull teriyerden küçüktür (yaklaşık 25–35 cm ve 11–15 kg). Vücutları çeşitli renklerde olabilir ancak kafaları genelde beyaz ya da beyaz üzerine koyu renk yamalıdır.
Kacper Kozłowski

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Kacper Kozłowski, 2022
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Kacper Szymon Kozłowski
Doğum tarihi:  16 Ekim 2003 (21 yaşında)
Doğum yeri:  Koszalin, Polonya
Boyu:  1,82 m (5 ft 11+1⁄2 in)
Mevkii:  Orta saha
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Gaziantep FK
Numarası:  17
Altyapı kariyeri
2016-2019:  Pogoń Szczecin
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2019-2022 |  Pogoń Szczecin |  40 |  (4) |
| 2022-2024 |  Brighton & Hove Albion |  0 |  (0) |
| 2022 |  → Union SG (kiralık) |  9 |  (0) |
| 2022-2024 |  → Vitesse (kiralık) |  29 |  (2) |
| 2024- |  Gaziantep FK |  19 |  (4) |
| Toplam |   |  97 |  (10) |
Millî takım kariyeri‡
| 2017-2018 |   Polonya U-15 |  8 |  (5) |
| 2018-2019 |   Polonya U-17 |  17 |  (6) |
| 2020 |   Polonya U-19 |  1 |  (0) |
| 2021- |   Polonya U-21 |  10 |  (2) |
| 2021- |   Polonya |  6 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 15 Mart 2025 (2025-03-15) 
Kacper Szymon Kozłowski (d. 16 Ekim 2003), orta saha pozisyonunda görev yapan Polonyalı millî futbolcudur.
Bubon

Bubon veya Boubon (Grekçe: Βούβων), Burdur ilinin Gölhisar ilçesine bağlı İbecik köyünde yer alan Likya antik kentidir. Likya coğrafyasının Balbura ve Kibyra ile birlikte en kuzeyini oluşturur. Balbura ve Oinoanda ile birlikte Likya Fedarasyonu'nun üyesi olmuşlardır.
Şehirden bahseden Bizanslı Stefanos, yerleşimin etnik adın Βουβώνιος olması gerektiğini, ancak Βουβωνεύς olduğunu, çünkü Lidyalıların bu biçimden hoşlandığını ekler. Stefanos'un bu gözleminin doğruluğu, yerinde bulunan yazıtta kanıtlanmıştır: Βουβωνέων ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Δῆμος.
Bubon kenti, Pliny, Ptolemy ve Hierocles tarafından anılır. Pliny, Bubon civarında bulunan bir tür tebeşirden (creta) bahseder.
Kentte kumtaşından inşa edilmiş küçük bir tiyatro vardı ve tepenin zirvesinde de bir akropol bulunuyordu.
Piskoposluk

Bubon, Roma'nın Likya eyaletinin başkenti olan Myra metropolit makamına bağlı bir suffragan piskoposluktu. Her ikisi de Romanus olarak adlandırılan iki piskoposunun adı günümüze ulaşan belgelerde kaydedilmiştir. Bunlardan biri 381'deki Birinci Konstantinopolis Konsili'ndeydi. Diğeri ise 451'deki Kalkedon Konsili'ne katıldı ve Likya eyaleti piskoposlarının 458'de Bizans İmparatoru I. Leo'ya Trakya'ya gönderdiği, İskenderiyeli Proterius'unun öldürülmesiyle ilgili protesto mektubunun imzacılarından biriydi.
Artık bir yerleşim piskoposluğu olmayan Bubon, günümüzde Katolik Kilisesi tarafından bir unvan piskoposluğu olarak listelenmektedir.
Daha fazla okuma

H. A. Ekinci: Boubon kurtarma kazısı 1993 [Rescue excavations in Bubon 1993]. In: V. Müze Kurtarma Kazıları Semineri, Didim 25 - 28 nisan 1994. Ankara 1995, S. 333-343.
Hansgerd Hellenkemper, Friedrich Hild: Lykien und Pamphylien. Tabula Imperii Byzantini 8. Wien 2004, S. 487-489.
Jale İnan: Der Bronzetorso im Burdur-Museum aus Bubon und der Bronzekopf im J. Paul Getty Museum. In: Istanbuler Mitteilungen 27-28, 1977-78, S. 267-287.
Jale İnan: Der Bronzetorso im Typ des Diskophoros von Polyklet im Burdur-Museum. In: Polykletforschungen. Berlin 1993, S. 41-56.
Jale İnan: Neue Forschungen zum Sebasteion von Boubon und seinen Statuen. In: Akten des II. Internationalen Lykien-Symposions, Wien 6.-12. Mai 1990. Bd. 1, Wien 1993, S. 213-239.
Jale İnan: Boubon sebasteionu ve heykelleri üzerine son araştırmalar. [Recent studies on Sebasteion and the statues of Bubon] Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul 1994.
Christopher P. Jones: Some new inscriptions from Bubon. In: Istanbuler Mitteilungen 27-28, 1977-78, S. 288-296.
Christina Kokkinia (ed):  (Boubon. The Inscriptions and Archaeological Remains: A Survey 2004-2006. Athens 2008")  (Review by N. P. Milner).
A. P. Kozloff: Bubon. A re-assessment of the provenance. In: Bulletin of the Cleveland Museum of Art 74, 1987, S. 131-143.
N. Milner: An inscription from Bubon. In: Studies in the history and topography of Lycia and Pisidia. In memoriam A. S. Hall. London 1994, S. 93-94.
Friedrich Schindler: Die Inschriften von Bubon (Nordlykien). Wien 1972 (Österreichische Akademie der Wissenschaften. Philosophisch-Historische Klasse. Sitzungsberichte 278, 3; Text of the inscriptions).
Vaha Agayev

| Vaha Agayev |
| --- | --- |

Rusya Duma Meclisi Üyesi (2011-2020)
Kişisel bilgiler
Doğum: 25 Şubat 1953(1953-02-25) Krasnoyarsk bölgesi, Sovyetler Birliği
Ölüm: 23 Eylül 2020 (67 yaşında) Moskova, Rusya
Ölüm nedeni: COVID-19
Milliyeti: Rus
Partisi: Rusya Komünist Partisi
Çocuk(lar): 2
Mesleği: Siyasetçi
Vaha Abuyeviç Agayev (Rusça: Ваха Абуевич Агаев; 15 Mart 1953, Krasnoyarsk bölgesi, Sovyetler Birliği - 23 Eylül 2020, Moskova), Rus siyasetçidir.
Yaşamı ve kariyeri

Agayev 15 Mart 1953'te Sovyetler Birliği'nin Krasnoyarsk bölgesinde doğdu. Rusya Komünist Partisi üyesi olarak siyasete girdi. Memleketi Krasnoyarsk bölgesini temsilen 2011'de delege olarak girdiği Rusya Duma Parlamentosu'nda 2020'de ölümüne kadar görev yaptı. Parlamento çatısında Mülkiyet Hakları Komisyonu'nda Başkan Yardımcısıydı.
Ölümü

Agayev 23 Eylül 2020'de Moskova, Rusya'da COVID-19 hastalığı nedeniyle 67 yaşında öldü.
Moordorf, Steinburg

| Flama | Konum |
| --- | --- |

Temel veriler
Eyalet: Schleswig-Holstein
İl: Steinburg




Yüzölçümü: 4,74 km²
Nüfus: 18 (30 Eylül 2006)



Plaka kodu: IZ
Web sitesi: www.amt-breitenburg.de
Belediye başkanı: Wilhelm Brockmann
Moordorf Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Steinburg iline bağlı yerleşim yeri. 4,74 km² yüzölçüme sahiptir. Nüfusu, 30 Eylül 2006 itibarıyla yaklaşık 18 olarak tespit edilmiştir. Belediye Başkanlığı Wilhelm Brockmann tarafından yürütülmektedir.
Arda Kızıldağ

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Arda Kızıldağ
Doğum tarihi:  15 Ekim 1998 (26 yaşında)
Doğum yeri:  Yenimahalle, Ankara, Türkiye
Boyu:  1,87 m (6 ft 1+1⁄2 in)
Mevkii:  Defans
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Gaziantep FK
Numarası:  4
Altyapı kariyeri
2008-2017:  Gençlerbirliği
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2017-2022 |  Gençlerbirliği |  59 |  (2) |
| 2017-2019 |  → Hacettepe (kiralık) |  34 |  (1) |
| 2022- |  Gaziantep FK |  57 |  (7) |
| 2023 |  → Ankaragücü (kiralık) |  7 |  (0) |
| Toplam |   |  157 |  (10) |
Millî takım kariyeri‡
| 2020 |   Türkiye U-21 |  1 |  (0) |
| 2022 |   Türkiye U-23 |  4 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 15 Mart 2025 (2025-03-15) 
Arda Kızıldağ (d. 15 Ekim 1998, Ankara), Türk futbolcu. Süper Lig ekiplerinden Gaziantep FK formasını giymektedir.
Futbolculuk kariyeri > Kulüp takımları kariyeri

Futbola 2008 yılında Gençlerbirliği altyapısında başlayan Arda, 2017-2018 sezonunun başında profesyonel olup Gençlerbirliği'nin pilot takımı görevini gören 2. Lig ekibi Hacettepe'de forma giymeye başladı. 2019-2020 sezonu başında Gençlerbirliği A Takımı kadrosuna alındı, 26 Ağustos 2019'da Gazişehir Gaziantep ile oynanan Süper Lig maçında ilk kez a takım forması giydi. 2024-2025 sezonunda Süper Lig ekiplerinden Gaziantep FK forması giymektedir.
15 Mart Olayı

| 15 Mart Olayı  三・一五事件 |
| --- | --- |
Bölge:  Japonya
Saldırı türü: Antikomünist tutuklama dalgası
İşleyenler: Tokkō
15 Mart Olayı (Japonca: 三・一五事件), 15 Mart 1928 tarihinde Japon İmparatorluğu tarafından olaydan üç sene önce çıkartılan Barış Koruma Kanunu kapsamında, sosyalist ve komünistlere yapılan antikomünist tutuklama dalgasıdır. Tutuklananlar arasında ünlü marksist ekonomist Hacime Kavakami de bulunmaktaydı.
Gerçekleşen bu komünist avında Tokkō adı verilen "düşünce polisi" birlikleri görev almıştır.
Geçmiş

Japonya Komünist Partisi 1922 yılında kuruluşundan sonra yasadışı ve yeraltı zorunlu olmasına rağmen, 1920'lerde Japonya uçucu sosyal ve ekonomik ortamda güç ve üyelik toplamaya devam etti. İlk Japonya'da evrensel erkek oy geçişi aşağıdaki düzenlenen Şubat 1928 Genel Seçimleri sırasında, Japonya Komünist Partisi yasal sosyalist ve emek odaklı siyasi partilerin desteğini çok görünür oldu. Japonya'nın diyetinde yapılan bu partilerin kazanımlarından endişe duyan Başbakan Giichi Tanaka'nın muhafazakar hükûmeti (çoğunluğunu sadece bir koltukla korudu) 1925 barış koruma yasalarının hükümlerini uyandırdı ve bilinen komünistlerin ve şüpheli komünist sempatizanların kitlesel tutuklanmasını emretti. Tutuklamalar Japonya genelinde gerçekleşti ve toplam 1652 kişi tutuklandı.
Sonuçlar

Tutuklananların yaklaşık 500'ü, 15 Haziran 1932'den itibaren Tokyo Bölge Mahkemesi tarafından düzenlenen ve 2 Temmuz 1932'de verilen bir dizi açık davada yargılandı. Bu ortak çalışmalarda dikkatli ketum Japonya Komünist Partisinin iç işleyişini duyurmak için sahnelenmiştir ve işçi hareketi ve diğer sol ile bağlantıları olan partiler ortaya, hükûmet (Tüm Japon İşçi Sendikaları Birliği tarafından-Japonya Proleter Gençlik Ligi) ve Nihon Rōdō Kumiai bu Hyōgikai) (İşçi-Çiftçi Partisi) Rōdō Nōmintō, Zen Nihon Seinen Musan bu Dōmei dağılması sipariş etmeyi başardı. Davalardaki sanıkların hepsi suçlu bulundu ve sert hapis cezasına çarptırıldı; ancak, komünist ideolojilerini geri çevirenler daha sonra affedildi ya da çok daha düşük şartlar verildi. Bu, eski solcuları ana akım topluma yeniden entegre etmek için tasarlanan tenkō politikasının başlangıcıydı. Belki de daha da önemlisi, bu davaların bir sonucu olarak, Başbakan Tanaka, zaten acımasız barış koruma yasalarına ölüm cezası hükmünü ekleyen mevzuatı geçebildi.
Yazar Kobayashi Takiji daha sonra bu olaya dayanarak 15 Mart 1928 eserini yazdı.
Tatarca

Bu madde İdil Tatarcası hakkındadır. Kırım Tatarcası ve Sibirya Tatarcası ile karıştırılmamalıdır.
| Tatarca |
| --- | --- |
İdil Tatarcası
татарча, tatarça, tatar tele, تاتارچه، تاتار‌ تلی

Bölge: Doğu Avrupa
Etnisite: İdil Tatarları
Konuşan sayısı: 6,5 milyon  (2015)
Dil ailesi: Türk dilleri  Şaz TürkçesiKıpçak grubuKuzey Kıpçak dilleriTatarca
Diyalektler: Mişer Nagaybek                  
Yazı sistemi: Tatar alfabeleri (Kiril, Latin, Arap)
Resmî durumu
Resmî dil:  Tataristan (Rusya)
Tanınmış azınlık dili:  Çin   Polonya
Dil kodları
ISO 639-1: tt
ISO 639-2: tat
ISO 639-3: tat

Tatarca UNESCO'nun Tehlike Altındaki Dünya Dilleri Atlası'nda 'Savunmasız' olarak belirtilmiştir.
Vikisözlük'te  ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
Tatarca veya İdil Tatarcası (Tatarca: татар теле veya татарча), Türk dillerinin Kıpçak grubuna bağlı bir dildir. Aynı aileden bir lehçe olan Kırım Tatarcasından ayırmak için “Kazan Tatarcası” olarak da adlandırılır. Çoğunluğu, Rusya Federasyonu içindeki Tataristan'da yaşayan Tatarlar tarafından konuşulur. Tataristan Cumhuriyeti'nin Rusça ile birlikte iki resmî dilinden biridir.
Lehçeleri

Tatarcanın iki ana lehçesi vardır:
Merkezi Tatarca (Kazan)
Batı Tatarcası (Mişer)
Bu lehçelerin hepsinin alt bölümleri de vardır. Tatar dilinin ve lehçelerinin incelenmesine önemli katkılar, modern Tatar lehçebilim okulunun kurucusu olarak kabul edilen bir bilim insanı olan Gabdulhay Ahatov tarafından yapılmıştır. Yukarıdaki ikisinden önemli ölçüde farklı olan Sibirya Tatarlarının konuşma deyimleri, bazıları tarafından genellikle Tatarcanın üçüncü lehçe grubu olarak kabul edilirken, diğerleri tarafından kendi başına bağımsız bir dil olarak kabul edilir.
Örnek

Äye – He/evet
Yuq – Yok/hayır
İsänme(sez)/sawmı(sız) – Merhaba/esen misiniz
Sälâm – Selam
Saw bul(ığız)/xuş(ığız) – Güle güle
Zínhar öçen – Lütfen
Räxmät – Teşekkür ederim/sağ olun
Ğafu it(egez) – Affedersiniz
Min – Ben
Sin – Sen
Ul – O
Bez – Biz
Sez – Siz
Alar – Onlar
Millät – Millet
İngiliz(çä) – İngilizce
Sesler

Sesli harfler kullanılan alfabeye göre değişir.
|  Tatarca ve Türkiye Türkçesi Şahıs Zamirleri ve Olumsuzları> Şahıs Zamirleri  |  Tatarca ve Türkiye Türkçesi Şahıs Zamirleri ve Olumsuzları> Kazan Tatarcası  |  Tatarca ve Türkiye Türkçesi Şahıs Zamirleri ve Olumsuzları> Kazan Tatarcası  |  Tatarca ve Türkiye Türkçesi Şahıs Zamirleri ve Olumsuzları> Türkiye Türkçesi  |  Tatarca ve Türkiye Türkçesi Şahıs Zamirleri ve Olumsuzları> Türkiye Türkçesi  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| min / ben | uquçımın uquçı tügelmen | uquçı idem uquçı tügel idem | öğrenciyim öğrenci değilim | öğrenciydim öğrenci değildim |
| sin / sen | uquçısıñ uquçı tügelseñ   | uquçı ideñ uquçı tügel ideñ   | öğrencisin öğrenciydin    | öğrenci değilsin öğrenci değildin |
| ul / o | uquçı uquçı ide | uquçı tügel uquçı tügel ide | öğrenci(dir) öğrenciydi | öğrenci değil(dir) öğrenci değildi |
| bez / biz | uquçıbız uquçı idek | uquçı tügelbez uquçı tügel idek | öğrenciyiz öğrenciydik | öğrenci değiliz öğrenci değildik |
| sez / siz | uquçısız uquçı idegez | uquçı tügelsez uquçı tügel idegez | öğrencisiniz öğrenciydiniz | öğrenci değilsiniz öğrenci değildiniz |
| alar / onlar  | uquçılar uquçı idelär | uquçı tügellär uquçı tügel idelär | öğrenci(dirler) öğrenciydi(ler) | öğrenci değil(dirler) öğrenci değildi(ler) |
Kazan Tatarcası ve Kırım Tatarcası

Kazan Tatarcası ve Kırım Tatarcası iki farklı dildir, ancak her ikisi de Kıpçak dillerine aittir.
Resimler

Tataristan'da üzerinde Tatarca "Tundırma" (түндырма) yazılı satış kabini
Tatarca ve Kırımca (2022).
Claude Jade

| Claude Jade |
| --- | --- |
Doğum: Claude Marcelle Jorré 8 Ekim 1948 Dijon, Fransa
Ölüm: 1 Aralık 2006 (58 yaşında) Boulogne-Billancourt, Fransa
Meslek: Oyuncu
Evlilik: Bernard Coste (1972-2006)
Çocuk(lar): Pierre (d. 1976)

Claude Jade (Fransızca telaffuz: [klod ʒad]d. 8 Ekim 1948, Dijon - ö. 1 Aralık 2006, Boulogne-Billancourt), Fransız oyuncu.
Yaşamı

Claude Jade oynadığı, adlı filmle tanındı: François Truffaut'nun Antoine Doinel filmlerinden Çalınmış Buseler (Baisers volés, 1968), Aile Yuvası (Domicile conjugal, 1970) ve Kaçan Aşk (L'amour en fuite, 1979) filminde oynamıştır.
1960'lı yıllarda tiyatroda oynarken Truffaut'nun dikkatini çeken Jade, yönetmenin 1968 yılındaki 'Çalınan Öpücükler (Çalınmış Buseler)' filminde başrol oynadı ve büyük bir şöhrete erişti. Truffaut'yla yaşadığı aşkı da dillere destan olan oyuncu yönetmenin 'Domicile Conjugal', 'L'Amour En Fuite' filmlerinde de oynadı. Alfred Hitchcock'un 'Topaz' filminde de rol alan oyuncu birçok Fransız yönetmenle çalışmış ayrıca televizyon yapımlarında da boy göstermişti.
Fransız sinemasındaki en iyi bilinen rolleri, My Amcam Benjamin 'deki Jacques Brel'in yol arkadaşı rolündeki Manette, Çayırdaki Gemideki Eléonore ve Kötü zevk 'daki Julie'dir.
Claude Jade ayrıca Amerikan, Japon, İtalyan, Belçika, Alman ve iki Sovyet filminde (Teheran 43,
Lenin Paris'te) rol aldı.
Ayrıca birçok televizyon filminde ve dizide rol aldı. Mistik macera dizisi Otuz mezarlı ada ' deki cesur maceracı Véronique rolüyle çok popülerdi.
Claude Jade ayrıca çok fazla tiyatro yaptı. Son büyük tiyatro rolü Célimène'deki "Célimène ve kardinal" 'dı (2006).
1998'de Claude Jade, Legion of Honor Şövalyesi ilan edildi. 2000 yılında film dünyasındaki trend belirleyici rolüyle West Palm Beach'te "Yeni Dalga" ödülü aldı. 2004 yılında otobiyografisi "Baisers envolés" yayınlandı.
2000 yılında West Palm Beach Festivali'nden "Yeni Dalga" ödülü aldı. 1 Aralık 2006'da 58 yaşında öldü.
Filmografi

1968: Çalınan Buseler (Baisers volés)
1969: Topaz (1969)
1969: Le témoin
1969: Mon oncle Benjamin
1970: Domicile conjugal
1971: Le bateau sur l'herbe
1971: Sheherazade
1972: Les feux de la chandeleur
1973: Home Sweet Home
1973: Prêtres interdits
1974: Le malin plaisir
1975: Trop c'est trop
1975: Le choix
1976: Kita no misaki
1976: Le collectionneur de cerveaux
1977: Una spirale di nebbia
1977: Fou comme François
1978: Le Pion
1979: L'amour en fuite
1979: L'île aux trente cercueils
1980: La grotte aux loups
1980: Teheran 43
1981: Lenin Paris'te
1981: Le bahut va craquer
1982: Rendezvous in Paris
1982: L'honneur d'un capitaine
1982: Lise et Laura
1984: Une petite fille dans les tournesols
1987: L'homme qui n'était pas là
1990: Le bonheur des autres
1992: Tableau d'honneur
1994: Bonsoir
1998: Le Radeau de la Méduse
1998-2000: Cap des pins(Televizyon dizileri)
2004: À San Rémo
Claude Jade, Michel Subor ve Dany Robin Alfred Hitchcock'un Topaz filminde
Bjeduğlar

| --- | --- |
 

Önemli nüfusa sahip bölgeler
Diller
Bjeduğca, Batı Çerkesçesi, Rusça, Türkçe
Din
Sünni İslam
Bjeduğlar (Çerkesçe: Бжъэдыгъухэр, Rusça: Бжедуги, Бзедухи, Бжедуховцы), Rusya'ya bağlı Adıge Cumhuriyeti'nde yaşayan Batı Çerkeslerinden bir Çerkes boyu. Kafkasya'da nüfusları fazla iken, diasporada az sayıda bulunurlar. Adige bayrağında yer alan ve 12 Çerkes kabilesini temsil eden yıldızlardan biri de Bjeduğları ifade eder.
1830 yıllara kadar Kuban Irmağı'nın kuzeyinde bugünkü Krasnodar şehri civarında yaşıyorlardı. Çerkes kabilelerinden biri olan Bjeduğlar, artan Rus ve Kazak baskıları sonucu Kuban Irmağı'nın güneyine, diğer Çerkes kabilelerinin yanına yerleşmek zorunda kalmışlardır. Genelde tarım ve madencilikle uğraşan Bjedugların en ünlü liderleri Prens Pshiuk'tur. Rus-Çerkes savaşları sırasında yaşadıkları bölgelerin düz arazi olması dezavantajı sebebiyle Ruslarla kısmi barış yapmışlardır. Ancak yaptıkları bu barışa rağmen devam eden savaşta ruslara karşı gizli baskınlar yapmış ve diğer Çerkes kabilelerine yiyecek ve savaşçı desteğinde bulunmuşlardır.