stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Missy Elliott
Müzik kariyeri > This Is Not A Test

Her yıl bir albüm çıkarmayı alışkanlık haline getirmiş olan Missy Elliott, bir sonraki yıl "This Is Not A Test!" adlı albümünü yayınlar. "Pass That Dutch" ve "I’m Really Hot" teklileriyle hip hop listelerine giren Elliott, 2004 yılını birçok ismin albümünde konuk sanatçı olarak geçirir.
Müzik kariyeri > The Cookbook

2005 yılında da "The Cookbook" albümünü yayınlayan Elliott, bu albümde Ciara, Stick Rick, Mary J. Blige ve "American Idol" şampiyonu Fantasia gibi isimlerle birlikte çalışmıştır. 2005 yılında Grammy’lerden "Lose Control" adlı şarkısına çektiği video kliple En İyi Kısa Video ödülünü almış olan sanatçı, ayrıca 2006 yılında BRIT Ödülleri'ne "En İyi Uluslararası Kadın Sanatçı" olarak aday gösterilmiştir.
Tuğlu, Yüksekova

| Tuğlu |
| --- | --- |
Köy

 Hakkâri'nin Türkiye'deki konumu
TuğluTuğlu'nun Hakkâri'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Hakkâri
İlçe: Yüksekova
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1536 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 197
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0438
İl plaka kodu: 30
Posta kodu: 30302
Tuğlu, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "hacılar" anlamına gelen Haciyan olarak geçmektedir.
Coğrafya

Köy, Hakkâri il merkezine 112 km, Yüksekova ilçe merkezine 42 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında olup Rubarışın Çayı ve 30.25 numaralı Yüksekova-Dağlıca il yolu kenarındadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 197
2020: 205
2019: 205
2018: 238
2017: 168
2016: 184
2015: 223
2014: 246
2013: 265
2012: 287
2011: 307
2010: 318
2009: 346
2008: 408
2007: 323
2000: 262
1990: 538
1985: 522
1965: 267
Pirinçeken, Yüksekova

| Pirinçeken |
| --- | --- |
Köy

 Hakkâri'nin Türkiye'deki konumu
PirinçekenPirinçeken'in Hakkâri'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Hakkâri
İlçe: Yüksekova
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1276 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 0
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0438
İl plaka kodu: 30
Posta kodu: 30302
Pirinçeken, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı, kayıtlarda Kinyaniş olarak geçmektedir. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesi ile boşaltılan köye dönüş olmamıştır. Köy, terk edilmiş durumdadır.
Coğrafya

Köy, Hakkâri il merkezine 158 km, Yüksekova ilçe merkezine 84 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında, Irak sınırı yakınında olup, yapımı süren 30.53 numaralı Çukurca-Dağlıca-Yüksekova il yoluna Dilekli Köyü üzerinden ulaşmaktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
1990: 670
1985: 687
1965: 399
Tepecik, İdil

| Tepecik |
| --- | --- |
Köy

 Şırnak'ın Türkiye'deki konumu
TepecikTepecik'in Şırnak'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Şırnak
İlçe: İdil
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 614 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 926
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0486
İl plaka kodu: 73
Posta kodu: 73302
Tepecik, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "tarlacık (veya aşiret adı)" anlamına gelen Zevîk olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.
Coğrafya

Köy, Şırnak il merkezine 105 km, İdil ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, D.400/numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 1,7 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 926
2019: 934
2018: 935
2017: 945
2016: 943
2015: 953
2014: 961
2013: 954
2012: 936
2011: 930
2010: 898
2009: 904
2008: 892
2007: 850
2000: 706
1990: 333
Akocak, Yüksekova

| Akocak |
| --- | --- |
Köy

 Hakkâri'nin Türkiye'deki konumu
AkocakAkocak'ın Hakkâri'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Hakkâri
İlçe: Yüksekova
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 2044 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 642
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0438
İl plaka kodu: 30
Posta kodu: 30302
Akocak, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Elais, 1928 yılı kayıtlarında ise Helayiş olarak geçmektedir.
Coğrafya

Köy, Hakkâri il merkezine 84 km, Yüksekova ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeybatısında olup D.400 numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 4,9 km.'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 642
2020: 663
2019: 689
2018: 672
2017: 646
2016: 627
2015: 673
2014: 709
2013: 710
2012: 732
2011: 780
2010: 796
2009: 800
2008: 777
2007: 683
2000: 627
1990: 1.075
1985: 988
1965: 719
Zij-i İlhani

Nasır el-Din el-Tusi, İran'ın Maragha kentindeki gözlemevinde.
Zīj-i Īlkhānī  (Farsça: زیجِ ایلخانی) veya İlhanlı Tabloları (kelime çeviri: " İlhan Yıldızları", o dönemde yazarın hamisi olan İlhan Hülâgû'nün ismini alan gezegen hareketlerinin astronomik tablolarını içeren bir Zic kitabıdır. Müslüman astronom Nasîrüddin Tûsî tarafından Meraga Gözlemevi'ndeki astronomlardan oluşan araştırma ekibiyle işbirliği içinde derlenmiştir. Farsça yazılmış ve daha sonra Arapçaya çevrilmiştir.
Kitap, gezegenlerin konumlarını ve yıldızların adlarını hesaplamak için tablolar içerir. 1272'de tamamlanan Meraga Gözlemevi'nde 12 yıl boyunca yapılan gözlemlerden elde edilen verileri içeriyordu. İbnü'l-A'lam ve İbn Yunus'un (10/11. yüzyıl.), o kadar hatalıydılar ki, el-Vabkanavi ve Rukn al-Din al-Amuli gibi daha sonraki astronomlar onu sert bir şekilde eleştirdiler.
Zīj-i Īlkhānī, ekinoksların devinimini yılda 51 yay saniyesine ayarladı, bu da modern değer olan 50,2 yay saniyesine çok yakındır. Kitap ayrıca, modern terimlerle ikinci dereceden bir interpolasyon şeması olarak tanımlanabilecek, gözlemlenen konumlar arasında bir interpolasyon yöntemini de açıklamaktadır.
Tarihi

Hülâgû Han, askeri başarılarının çoğunun, özellikle Tûsî'nin (aynı zamanda astrolog olan) gök bilimcilerin tavsiyelerinden kaynaklandığına inanıyordu. Bu nedenle, Tûsî, astronomik tablolarının 250 yaşında olduğundan şikayet edince, Hülâgû, Tûsî'nin seçeceği bir yerde (Meraga'yı seçti) yeni bir gözlemevi inşa edilmesine izin verdi. Muhyiddin el-Mağribî, Kutbüddin Şirazî, Şam'dan Mu'ayyid al-Din al-'Urdi dahil olmak üzere bir dizi başka önde gelen astronom orada Tûsî ile çalıştı. Ayrıca, Çin astronomisinin etkisi, astronomik deneyimi Tûsî tarafından kullanılan Batlamyus sistemde iyileştirmeler getiren Fao Munji tarafından getirildi; Zij-i İlhanî'de Çin sisteminin izleri görülebilir. Tablolar, Hülâgû'nün oğlu Abaka Han döneminde yayınlandı ve rasathanenin hamisinin adını aldı. 15. yüzyıla kadar popülerdiler.
Abd-Al-Kerim al-Fahhad'ın Zij-i Al-`Ala'i'si ve Hazinî'nin Zij el-Senceri'si gibi bazı İslami astronomi tabloları Grigorios Hioniadis tarafından Bizans Yunancasına çevrildi ve Bizans İmparatorluğu'nda incelendi. Hioniadis, Tûsî'nin ölümünden sonra ünlü Meraga Gözlemevi'nde çalışmış olan Şemseddin el-Buharî'nin yanında çalışmıştır.
Konuyla ilgili yayınlar

Nasir al-Din al-Tusi, Zij-i İlkhani, British Museum, MS Or.7464.
JA Boyle, "Nasir ad-Din Tusi'nin Zij-i İlhani'sine Daha Uzun Giriş", Journal of Semitic Studies (1963) 8(2), s.244-254
ES Kennedy, "İslami Astronomi Tablolarının İncelenmesi", Amerikan Felsefe Derneği İşlemleri (1956) 46(2), s. 3, 39-40.
Javad H. Zadeh, " Zij-i İlkhani'de Açıklanan İkinci Dereceden Bir Enterpolasyon Şeması", Historia Mathematica (1985) cilt. 12, s. 56–59.
VakıfBank SK kadroları

Sezonlara göre VakıfBank kadroları şöyledir:
2012-13 sezonu

Antrenör:  Giovanni Guidetti
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| Forma No | Adı-Soyadı | Boy | Pozisyon | Geldiği Takım | Ülkesi |
| 1 | Dilek Kınık (A ) | 1,68 | Libero | Altyapı |  Türkiye |
| 2 | Gözde Kırdar Sonsırma (C/A )  | 1.82 | Smaçör | Altyapı |  Türkiye |
| 3 | Gizem Güreşen (A ) | 1,76 | Libero | Galatasaray |  Türkiye |
| 4 | Sıla Çalışkan (A ) | 1,83 | Pasör | Altyapı |  Türkiye |
| 5 | Ergül Avcı | 1,90 | Orta Oyuncu | Fenerbahçe |  Türkiye |
| 6 | Jovana Brakoçevic | 1,96 | P.Çaprazı | JT Marvelous |  Sırbistan |
| 7 | Malgorzata Glinka (1 ) | 1,93 | P.Çaprazı/Smaçör | Gruppo Murcia 2002 |  Polonya |
| 8 | Ayşe Melis Gürkaynak (A ) | 1.84 | Orta Oyuncu | Beşiktaş |  Türkiye |
| 9 | Tuğçe Hocaoğlu | 1,82 | Pasör | Yeşilyurt |  Türkiye |
| 10 | Güldeniz Önal | 1.83 | Smaçör | Türk Telekom |  Türkiye |
| 11 | Bahar Toksoy | 1,90 | Orta Oyuncu | Yeşilyurt |  Türkiye |
| 12 | Jelena Nikolic (2 ) | 1,94 | Smaçör | Takefuji Bamboo |  Sırbistan |
| 13 | Christiane Fürst | 1.92 | Orta Oyuncu | Fenerbahçe |  Almanya |
| 16 | Polen Uslupehlivan (A ) | 1.92 | P.Çaprazı | Nilüfer Belediyespor |  Türkiye |
| 17 | Naz Aydemir | 1,86 | Pasör | Fenerbahçe |  Türkiye |
| 18 | Saori Kimura | 1,84 | Smaçör | Toray Arrows |  Japonya |
1. Malgorzata Glinka Bu sezon 4 numara oyuncusu olarak oynayacaktır.
2. Jelena Nikolic Sağlık nedenlerinden dolayı tedavi amaçlı bir sezon ara vermiştir. 2013/2014 sezonunda tekrar Vakıfbank SK'da devam edecektir.
3. (A )Vakıfbank SK altyapısından yetişen oyuncular
2010-11 sezonu

Antrenör:  Giovanni Guidetti
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |

| Adı-Soyadı | Boy | Pozisyon | Ülkesi |
| Tuğçe Ergenç | 1.80 | Smaçör |  Türkiye |
| Gözde Kırdar Sonsırma (C )  | 1.82 | Smaçör |  Türkiye |
| Gizem Güreşen | 1,76 | Libero |  Türkiye |
| Nilay Özdemir | 1.79 | Pasör |  Türkiye |
| Bahanur Şahin | 1.76 | Libero |  Türkiye |
| Malgorzata Glinka-Mogantale | 1,92 | Smaçör |  Polonya |
| Ayşe Melis Gürkaynak | 1.84 | Orta |  Türkiye |
| Özge Kırdar Çemberci | 1.83 | Pasör |  Türkiye |
| Güldeniz Önal | 1.82 | Smaçör |  Türkiye |
| Bahar Toksoy | 1,90 | Orta |  Türkiye |
| Jelena Nikolic | 1,94 | Smaçör |  Sırbistan |
| Seray Altay | 1,82 | Pasör Çaprazı |  Türkiye |
| Maja Poljak | 1,94 | Orta |  Hırvatistan |
2009-10 sezonu

Antrenör:  Giovanni Guidetti
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| No | Adı-Soyadı | D. Tarihi | Boy | Pozisyon | Ülkesi |
| 1 | Duygu Bal | 25.03.1987 | 1.89 | Orta |  Türkiye |
| 2 | Gözde Kırdar | 25.11.1985 | 1.82 | Smaçör |  Türkiye |
| 3 | Gizem Güreşen | 14.01.1987 | 1,76 | Libero |  Türkiye |
| 5 | Kinga Maculewicz | 27.05.1978 | 1,86 | Orta |  Fransa |
| 6 | Polen Uslupehlivan | 27.08.1990 | 1,92 | Universal |  Türkiye |
| 7 | Arzu Göllü | 30.01.1969 | 1,73 | Pasör |  Türkiye |
| 9 | Özge Kırdar Çemberci | 25.11.1985 | 1.83 | Pasör |  Türkiye |
| 10 | Güldeniz Önal | 25.03.1984 | 1.82 | Smaçör |  Türkiye |
| 11 | Bahar Toksoy | 06.02.1988 | 1,88 | Orta |  Türkiye |
| 12 | Jelena Nikolic | 13.04.1982 | 1,94 | Smaçör |  Sırbistan |
| 13 | Serpil Ersarı | 28.02.1990 | 1.67 | Libero |  Türkiye |
| 16 | Debby Stam | 24.07.1984 | 1.84 | Smaçör |  Hollanda |
| 17 | Neslihan Demir Darnel | 09.12.1983 | 1,87 | Pasör Çaprazı |  Türkiye |
| 18 | Maja Poljak | 02.05.1983 | 1.94 | Orta |  Hırvatistan |
2008-09 sezonu

Antrenör:  Giovanni Guidetti
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| No | Adı-Soyadı | D. Tarihi | Boy | Pozisyon | Ülkesi |
| 1 | Serenat Şiir Yaz | 26.02.1991 | 1.85 | Smaçör |  Türkiye |
| 2 | Gözde Kırdar | 25.11.1985 | 1.82 | Smaçör |  Türkiye |
| 3 | Nihan Yeldan Güneyligil | 07.02.1982 | 1,72 | Libero |  Türkiye |
| 4 | Nihal Yeşil | 09.03.1990 | 1,86 | Orta |  Türkiye |
| 5 | Kinga Maculewicz | 27.05.1978 | 1,86 | Orta |  Fransa |
| 6 | Polen Uslupehlivan | 27.08.1990 | 1,92 | Universal |  Türkiye |
| 7 | Arzu Göllü | 30.01.1969 | 1,73 | Pasör |  Türkiye |
| 9 | Deniz Hakyemez | 03.02.1983 | 1.88 | Smaçör |  Türkiye |
| 11 | Bahar Toksoy | 06.02.1988 | 1,88 | Orta |  Türkiye |
| 12 | Jelena Nikolic | 13.04.1982 | 1,94 | Smaçör |  Sırbistan |
| 13 | Serpil Ersarı | 28.02.1990 | 1.67 | Libero |  Türkiye |
| 14 | Elif Ağca | 10.02.1984 | 1,86 | Pasör |  Türkiye |
| 15 | Angelina Grün | 02.12.1979 | 1,85 | Pasör Çaprazı |  Almanya |
| 17 | Duygu Bal | 25.03.1987 | 1.89 | Orta |  Türkiye |
| 18 | Neslihan Demir Darnel | 09.12.1983 | 1.87 | Pasör Çaprazı |  Türkiye |
2007-08 sezonu

Antrenör:  Claudio Lopes Pinheiro
Vakıfbank Güneş Sigorta Kadın Voleybol Takımı
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| No | Adı-Soyadı | D. Tarihi | Boy | Pozisyon | Ülkesi |
| 1 | Deniz Hakyemez | 03.02.1983 | 1.88 | Smaçör |  Türkiye |
| 2 | Gözde Kırdar | 25.11.1985 | 1.82 | Smaçör |  Türkiye |
| 3 | Nihan Yeldan Güneyligil | 07.02.1982 | 1,72 | Libero |  Türkiye |
| 5 | Aysun Özbek | 19.03.1977 | 1,85 | Orta |  Türkiye |
| 6 | Annerys Vargas Valdez | 07.08.1981 | 1,94 | Orta |  Dominik Cumhuriyeti |
| 7 | Arzu Göllü | 30.01.1969 | 1,73 | Pasör |  Türkiye |
| 8 | Ayşe Melis Gürkaynak | 20.04.1990 | 1.84 | Smaçör |  Türkiye |
| 9 | Riikha Hannele Lehtonen | 24.07.1979 | 1,86 | Pasör Çaprazı |  Finlandiya |
| 10 | Olena Gashuka | 22.04.1980 | 1,94 | Pasör Çaprazı |  Ukrayna |
| 11 | Bahar Toksoy | 06.02.1988 | 1,88 | Orta |  Türkiye |
| 12 | Ceren Mengüç | 03.12.1984 | 1,84 | Pasör |  Türkiye |
| 15 | Sylvia Roll | 29.05.1973 | 1.82 | Smaçör |  Almanya |
| 14 | Elif Ağca | 10.02.1984 | 1,86 | Pasör |  Türkiye |
| 17 | Duygu Bal | 25.03.1987 | 1.89 | Orta |  Türkiye |
2006-07 sezonu

Antrenör:  Vladimir BUZAYEV
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| No | Adı-Soyadı | D. Tarihi | Boy | Pozisyon | Ülkesi |
| 1 | Deniz Hakyemez | 03.02.1983 | 1.88 | Smaçör |  Türkiye |
| 2 | Gözde Kırdar | 25.11.1985 | 1.82 | Smaçör |  Türkiye |
| 3 | Nihan Yeldan Güneyligil | 07.02.1982 | 1,72 | Libero |  Türkiye |
| 5 | Aysun Özbek | 19.03.1977 | 1,85 | Orta |  Türkiye |
| 6 | İpek Soroğlu | 12.03.1985 | 1,92 | Orta |  Türkiye |
| 7 | Elif Ağca | 10.02.1984 | 1,86 | Pasör |  Türkiye |
| 8 | Ayşe Melis Gürkaynak | 20.04.1990 | 1.84 | Smaçör |  Türkiye |
| 9 | Ebru Elhan | 12.02.1982 | 1,85 | Smaçör |  Türkiye |
| 10 | Nikolle Correa | 13.02.1985 | 1,94 | Pasör Çaprazı |  Brezilya |
| 11 | Nadezda Shopova | 06.02.1984 | 1,86 | Orta |  Rusya |
| 15 | Oxana Katelnikova Alpaslan | 16.02.1975 | 1,92 | Pasör Çaprazı |  Ukrayna |
| 18 | Özge Kırdar Çemberci | 26.11.1985 | 1.83 | Pasör |  Türkiye |
Bakteri

Bakteri (İngilizce telaffuz: [bækˈtɪəriə]  ( dinle); tekil isim: bacterium), tek hücreli mikroorganizma grubudur. Tipik olarak birkaç mikrometre uzunluğunda olan bakterilerin çeşitli şekilleri vardır, kimi küresel, kimi spiral şekilli, kimi çubuksu, kimi virgül şeklinde olabilir. Yeryüzündeki hemen hemen her ortamda bakteriler mevcuttur. Toprakta, deniz suyunda, okyanusun derinliklerinde, yer kabuğunda, deride, hayvanların bağırsaklarında, asitli sıcak su kaynaklarında, radyoaktif atıklarda büyüyebilen tipleri vardır. Tipik olarak bir gram toprakta bulunan bakteri hücrelerinin sayısı 40 milyon, bir mililitre tatlı suda ise bir milyondur; toplu olarak dünyada beş nonilyon (5×1030) bakteri bulunmaktadır, bunlar dünyadaki biyokütlenin çoğunu oluşturur. Bakteriler gıdaların geri dönüşümü için hayati bir öneme sahiptirler ve gıda döngülerindeki çoğu önemli adım, atmosferden azot fiksasyonu gibi, bakterilere bağlıdır. Ancak bu bakterilerin çoğu henüz tanımlanmamıştır ve bakteri şubelerinin sadece yaklaşık yarısı laboratuvarda kültürlenebilen türlere sahiptir. Bakterilerin araştırıldığı bilim bakteriyolojidir, bu, mikrobiyolojinin bir dalıdır.
İnsan vücudunda bulunan bakteri sayısı, insan hücresi sayısının yaklaşık olarak 1,3 katı kadardır, özellikle deride ve sindirim yolu içinde çok sayıda bakteri bulunur. Bunların çok büyük çoğunluğu bağışıklık sisteminin koruyucu etkisiyle zararsız kılınmış durumda olsalar ve ayrıca bir kısmı yararlı (probiyotik) olsalar da, bazıları patojen bakterilerdir ve enfeksiyöz hastalıklara neden olurlar; kolera, frengi, şarbon, cüzzam ve veba bu cins hastalıklara dahildir. En yaygın ölümcül bakteriyel hastalıklar solunum yolu enfeksiyonlarıdır, bunlardan verem tek başına yılda iki milyon kişi öldürür, bunların çoğu Sahra altı Afrika'da bulunur. Kalkınmış ülkelerde bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde ve çeşitli hayvancılık faaliyetlerinde antibiyotikler kullanılır, bundan dolayı antibiyotik direnci yaygınlaşmaktadır. Endüstride bakteriler, atık su arıtması, peynir ve yoğurt üretimi, biyoteknoloji, antibiyotik ve diğer kimyasalların imalatında önemli rol oynarlar.
Bir zamanlar bitkilerin Schizomycetes sınıfına ait sayılan bakteriler artık prokaryot olarak sınıflandırılırlar. ökaryotlardan farklı olarak bakteri hücreleri hücre çekirdeği içermez, membran kaplı organeller de ender olarak görülür. Geleneksel olarak bakteri terimi tüm prokaryotları içermiş ancak, 1990'lı yıllarda yapılan keşiflerle prokaryotların iki farklı gruptan oluştuğu, bunların ortak bir atadan ayrı ayrı evrimleşmiş oldukları bulununca bilimsel sınıflandırma değişmiştir. Bu üst alemler Bacteria ve Archaea olarak adlandırılmıştır.
Bakteriyolojinin tarihçesi

Daha fazla bilgi: Mikrobiyoloji
Bakteriler ilk defa 1676'da Antonie van Leeuwenhoek tarafından, kendi tasarımı olan tek mercekli bir mikroskopla gözlemlenmiştir. Onlara "animalcules" (hayvancık) adını takmış, gözlemlerini Kraliyet Derneği'ne (Royal Society'ye) yazılmış bir dizi mektupla yayımlamıştır. Bacterium adı çok daha sonra, 1838'de Christian Gottfried Ehrenberg tarafından kullanıma sokulmuş, Antik Yunanca "küçük asa" anlamına gelen βακτήριον -α (bacterion -a)'dan türetilmiştir. Latince kullanımıyla Bacteria, bakteri sözcüğünün çoğulu, bacterium ise tekilidir.
Louis Pasteur 1859'da fermantasyonun mikroorganizmaların büyümesi sonucu meydana geldiğini ve bu büyümenin yoktan varoluş yoluyla olmadığını gösterdi. (Genelde fermantasyon kavramıyla ilişkilendirilen maya ve küfler, bakteri değil, mantardır.) Kendisiyle ayni dönemde yaşamış olan Robert Koch ile birlikte Pasteur, hastalık-mikrop teorisi'nin erken bir savunucusu olmuştur. Robert Koch tıbbi mikrobiyolojide bir öncü olmuş, kolera, şarbon ve verem üzerinde çalışmıştır. Verem üzerindeki araştırmalarında Koch mikrop (germ) teorisini kanıtlamış, bundan dolayı da kendisine Nobel Ödülü verilmiştir. Koch postülatları'nda bir canlının bir hastalığın nedeni olduğunu belirlemek için gereken testleri ortaya koymuştur; bu postülatlar günümüzde hâlâ kullanılmaktadır.
On dokuzuncu yüzyılda bakterilerin çoğu hastalığın nedeni olduğu bilinmesine rağmen, antibakteriyel bir tedavi mevcut değildi. 1910'da Paul Ehrlich Treponema pallidum 'u (frengiye neden olan spiroket) seçici olarak boyamaya yarayan boyaları değiştirerek bu patojeni seçici olarak öldüren bileşikler elde etti, böylece ilk antibiyotiği geliştirmiş oldu. Ehrlich, bağışıklık üzerine yaptığı çalışmasından dolayı 1908 Nobel ödülünü kazanmış, ayrıca bakterilerin kimliğini tespit etmek için boyaların kullanılmasına öncülük etmiştir; çalışmaları Gram boyası ve Ziehl-Neelsen boyasının temelini oluşturmuştur.
Bakterilerin araştırılmasında büyük bir aşama, Arkelerin bakterilerden farklı bir evrimsel soya ait olduklarının 1977'de Carl Woese tarafından anlaşılmasıdır. Bu yeni filogenetik taksonomi, 16S ribozomal RNA'nın dizilenmesine dayandırılmış ve üç alanlı sistem'in parçası olarak prokaryot alemini 2 evrimsel alana (üst âleme) bölünmüştür.
Köken ve erken evrim

Daha fazla bilgi: Evrim zaman çizelgesi
Daha fazla bilgi: Yaşamın evrimsel tarihi
Modern bakterilerin ataları, yaklaşık 4 milyar yıl önce, dünyada gelişen ilk yaşam biçimi olan tek hücreli mikroorganizmalardı. Yaklaşık 3 milyar yıl boyunca tüm canlılar mikroskopiktiler, bakteri ve arkeler yaşamın başlıca biçimleriydi. Bakteri fosilleri, örneğin stromatolitler, mevcut olmakla beraber, bunların kendine has morfolojilerinin olmaması, bunlar kullanılarak bakteri evriminin anlaşılmasına veya belli bakteri türlerinin kökeninin belirlenmesini engellemektedir. Ancak gen dizileri bakteri filogenetiğinin inşası için kullanılabilir, bu çalışmalar bakterilerin arke/ökaryot soyundan ayrılmış evrimsel bir dal olduğunu göstermiştir. Bakteri ve arkelerin en yakın zamanlı ortak atası muhtemelen yaklaşık 2,5-3,2 milyar yıl önce yaşamış bir hipertermofil'di.
Bakteriler, evrimdeki ikinci büyük ayrışmada, ökaryotların arkelerden oluşmasında da yer almışlardır. Bunda, eski bakteriler, ökaryotların ataları ile endosimbiyotik bir ilişki kurmuşlardır. Bu süreçte, proto-ökaryotik hücreler, alfa-proteobakteriyel hücreleri içlerine alıp mitokondri veya hidrojenozomları oluşturdular. Bu organeller günümüz ökaryotlarının tümünde hala bulunmaktadır ("mitokondrisiz" protozoalarda dahi aslında son derece küçülmüş olarak mevcutturlar). Daha sonraki bir dönemde, farklı bir olay sonucu, bazı mitokondrili ökaryotların, siyanobakteri-benzeri canlıları içlerine alması sonucunda, bitki ve yosunlardaki kloroplastlar oluştu. Hatta bazı yosun gruplarında bu olayı izleyen başka içe almalar meydana gelmiş, bazı heterotrofik ökaryotik konak hücrelerin, ökaryotik bir alg hücresini içine alması sonucunda "ikinci kuşak" bir plastid oluşmuştur.
Hücresel yapı

Daha fazla bilgi: Bakteri hücre yapısı