stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gürcistan Olayı
Ulusal sapma mı? Büyük Rus milliyetçiliği mi?

Sonunda Menşeviklere uzlaşılmasını isteyen orta yolcularla, doğrudan ülkenin sovyet egemenliğine geçirilmesini savunanlar arasında gerilim başlar. Tartışmalar sürerken Stalin aldığı kararla Gürcistan'daki tüm yerel işçi örgütlerinin ve sendikaların Bolşevik parti örgütüne bağlanmasını sağlar. Ayrıca Gürcüler arasındaki Moskova'ya bağlanmamak ve bir tür özerklik isteğinin bastırılması için 1921 yılı Temmuz ayında Tiflis'e geçer. Stalin yerel işçilerle yapılan toplantıda yerel milliyetçiliğe karşı konuşunca eleştirilecektir. Stalin izleyen günlerde milliyetçilik akımının tasifye edilmesi için parti lideri Maharadze'yi görevden alarak yerine Budu Mdivani'yi geçirir. Çeka içindeki Makharadze yanlıları da tasfiye edilir. Bunların yerine atananlar arasında geleceğin ünlü Bolşevik lideri Lavrentiy Beria da bulunur. Ne var ki, bir yıl bile geçmeden Stalin Mdivani ile sorunlar yaşamaya başlar. Konu Gürcistan'ın Sovyetler Birliği içindeki konumudur. Stalin ve Orconikidze tarafından önerilen ve Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan'ın birleşmesinden kurulan Transkafkasya Cumhuriyeti tepki çeker. Gürcü komünistler Gürcistan'ın ayrı bir cumhuriyet olmasında ısrarcıdır. Stalin bu eğilimi ulusal sapma olarak adlandırırken, Gürcüler de Stalin'in politikalarını Büyük Rus milliyetçiliği olarak tanımlarlar. Bolşevik Parti yönetimi ve Lenin bölgenin birliğe ekonomik ve siyasi olarak bütünleşmesi için Transkafkasya modelini benimser. Ancak iki grup arasında yaşanan gerilim 1922 yılı Kasım ayında Orconikidze'nin de karıştığı bir kavgaya evrilince Lenin olaya dahil olur.
Lenin dâhil oluyor

Ana madde: Lenin'in Vasiyeti
Lenin bölgeden gelen şikâyetleri inceler ve tüm eleştirisini Orconikidze'ye yöneltir. 1922 yılı Kasım ayında Çeka lideri Feliks Dzerjinski'yi bölgeye araştırma yapması için gönderir. Stalin ve uygulamalarını doğru bulan Dzerjinski durumun ciddi olmadığı yönünde bir rapor hazırlar. Ancak Lenin benzer sorunların diğer Sovyet cumhuriyetlerinde patlak vermesinden çekindiği için endişelidir. 1922 yılı Aralık ayında Lenin, artık Stalin ve Orconikidze'yi Büyük Rus milliyetçiliğinden dolayı eleştirmeye başlamıştır. Ancak Lenin'in sağlık durumu şiddetle bozulacak ve partinin kararı gereği Gürcistan plânlanan şekilde Transkafkasya cumhuriyeti içinde yer alacaktır. 25 Ocak 1923 tarihli Politbüro kararı gereğince ise Mdivani tasfiye edilecektir.
Sonu

Çeşitli sebeplerden dolayı 5 Mart 1923 günü Stalin ile tüm ilişkilerini kesen Lenin yaklaşan parti kongresinde Stalin'in parti genel sekreterliği görevinden alınmasını planlayıp konuyu vasiyetinde dile getirse de 9 Mart günü geçirdiği beyin kanaması yüzünden bilincini kaybedecek ve yatağa bağlı kalacak, 1924 yılı Ocak ayında da hayata veda edecektir. Troçki Gürcistan Olayı ile ilgili olarak Stalin ile yüzleşmek istemeyecek ve 1923 yılı Nisan ayında yapılan 12. Kongrede Gürcistan ve Ukrayna milliyetçiliği mahkûm edilecektir. Olay yüzünden geri plana atılan Orconikidze, partide Stalin'in yükselmesiyle beraber yeniden yönetime girecektir. Tasfiye edilen Gürcü komünistler ise 1930'lu yıllardaki Büyük Temizlik dönemine kadar varlıklarını sürdürecek, bu dönemde tasfiye edileceklerdir.
Konuyla ilgili yazılan eserler

Jones, Stephen F., The Establishment of Soviet Power in Transcaucasia: The Case of Georgia 1921-1928, Ekim 1988, Soviet Studies 40, No. 4 s.616–639.  (İngilizce), 7 Temmuz 2010 tarihinde erişilmiştir
Ogden, Dennis George, National Communism in Georgia: 1921-1923, The University of Michigan, 1978 (Doktora tezi)
Yüksek frekans

Başlığın diğer anlamları için HF (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
HF, (High Frequency, Yüksek frekans) 2 MHz - 29.99 MHz frekans aralığında, uzun mesafe ses haberleşmelerini sağlayan haberleşme sistemidir
Genel Bilgi

Bu sistem uçaklar arası ve uçak –yer istasyonu arasındaki haberleşmeyi gerçekleştirir. HF sistem aynı zamanda uçak-yer istasyonu arasındaki veri haberleşmesini sağlar. HF sistemi 2 MHz - 29.999 MHz aralığındaki havacılık frekans aralığında işlem yapar.
Yayılma Özellikleri

Sistem haberleşme sinyalini yansıtmak için yeryüzü ve iyonosferi kullanır. Yansıyan dalgalar arasındaki mesafe gün içinde işlem yapılan saate, radyo frekansına ve uçağın bulunduğu yüksekliğe göre değişir.
Uçaklarda iki adet radyo (HF 1 ve HF 2) bulunabilir ve her radyonun kendi alıcı/vericisi vardır. Kokpitte bulunan CDU'lar tarafından kontrol edilir. HF 1 için gerekli olan sinyaller MKB tarafından üretilir. HF 2 kokpitin sağ tarafında bulunan kendi kontrol paneli ile kontrol edilir. HF radyo, Singlesideband (SSB) ve iki yönlü Amplitude-Modulation (AM) ses çalışması ve data haberleşmesi sağlar.
Haberleşme sisteminin bileşenleri

Radyo haberleşme paneli (RCP)
HF Transceiver
HF anten kuplajlayıcı
Ortak ya da paylaşımlı HF anten bulunur.
Radyo haberleşme paneli, (RCP) HF transceiver ayarını ve radyo kanal seçimini yapmak için seçilmiş frekans bilgisini ve kontrol sinyallerini sağlar. RCP'ler HF haberleşme radyo kanallarından herhangi birinin seçilmesi ve frekans kontrolü için kullanılabilir. HF transceiver bilgi gönderir ve alır. Transceiver iletim devreleri uçuş dahili ses sistemini kullanarak RF taşıyıcı sinyali modüle eder. Bu ses bilgisi diğer uçaklar ve yer istasyonlarına gider. Alıcı devreler ses sinyalini ayırmak için alınan RF taşıyıcı sinyalini demodüle eder. Alınan ses sinyali uçuş ekibi ya da uçak sistemleri tarafından kullanılır.
Sistemin Çalışması

HF anten kuplajlayıcı anten empedansını HF frekans aralığı üzerindeki transceiver çıkışına uygunlaştırır. İletim modunda anten kuplajlayıcı modülasyonlu RF sinyalini transceiverdan alır ve bu sinyali antene gönderir. Alıcı modunda ise anten kuplajlayıcı modülasyonlu RF sinyalini antenden alır ve transceivara gönderir. HF anten ses ile modüle edilmiş RF sinyalleri alır ve gönderir.
Kontrol paneli seçilen frekans bilgisini ve kontrol sinyallerini transceivera gönderir.
Ses kontrol panelinin REU'ya gönderdiği sinyaller;
HF radyo seçim sinyali
Alınan sesin kontrolü
Bas konuş (PTT)
İletim sırasında ses ve PTT sinyalleri REU üzerinden HF transceivera gider. Transceiver ses sinyalini kendi ürettiği RF taşıyıcı sinyali modüle etmek için kullanır. Transceiver modülasyonlu RF sinyalini anten kuplajlayıcı üzerinden antene gönderir. Böylece sinyal diğer uçaklara ve yer istasyonlarına iletilir.
| g t Elektromanyetik tayf |
| --- | --- |
Gama ışını · X ışını · Ultraviyole · Görünür ışık · Kızılötesi · Mikrodalga · Radyo dalgaları← yüksek frekanslar       uzun dalgaboyları →
Gama ışınları:  Çok yüksek enerjili gama ışını  Ultra yüksek enerjili gama ışını 
X ışınları:  yumuşak X ışını  sert X ışını 
Ultraviyole:  Aşırı ultraviyole (EUV)  Vakum ultraviyole  Lyman-alfa  FUV  MUV  NUV  UVC  UVB  UVA 
Görünür (optik):  Menekşe  Mavi  Camgöbeği  Yeşil  Sarı  Turuncu  Kırmızı 
Kızılötesi:  NIR  SWIR  MWIR  LWIR  FIR 
Mikrodalgalar:  W bandı  V bandı  Q bandı  Ka bandı  K bandı  Ku bandı  X bandı  C bandı  S bandı  L bandı 
Radyo:  THF  EHF  SHF  UHF  VHF  HF  MF  LF  VLF  ULF  SLF  ELF 
Dalga boyu türleri:  Mikrodalga  Kısa dalga  Orta dalga  Uzun Dalga 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4129005-7
WikiLeaks

| --- | --- |
Wikileaks'in logosu: Kum saatinin içinde sıvı sızdıran bir yerküre
Sahip: The Sunshine Press
Oluşturan: Julian Assange
URL: wikileaks.org
Site türü: Arşiv ve ifşa
Kullanılabilir dil(ler): İngilizce
Başlama tarihi: 4 Ekim 2006 (18 yıl önce) (2006-10-04)
Wikileaks, anonim kaynaklara dayanarak hassas belgeler yayımlayan ve kâr amacı gütmeyen uluslararası bir sivil toplum kuruluşudur. Bağış ve medya ortaklıkları yoluyla finanse edilmektedir. 2006-2016 arasındaki 10 yıllık süreçte 10 milyon belge yayınladığı belirtilen organizasyonun kurucusu ve yöneticisi Avustralyalı internet aktivisti Julian Assange’dır. Kristinn Hrafnsson, 2018 yılından beri sorumlu editörlüğünü yürütmektedir.
Kuruluş başlangıçta, Afganistan’daki savaş harcamaları, Kenya’da yolsuzluk soruşturmaları, Guantanamo Körfezi’ndeki Amerikan hapishanelerinin operasyon bilgilerini yayınlamıştır. 2012’de “Suriye Dosyaları” ismiyle iki milyondan fazla e-postayı ifşa etmiştir.
2016'daki Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri sırasında Democratic National Committee (DNC) ve Hillary Clinton’un kampanya yöneticisi John Podesta’nın çeşitli belge ve e-postalarını yayınlayarak kampanyaya verdiği zarar tartışma konusu olmuştur.
Yayınladığı sosyal güvenlik ve kredi kartı numaraları ve sağlık bilgileriyle vatandaşların mahremiyetine özen göstermemenin yanı sıra Panama Belgeleri karşısında aldığı tutum ve Rusya ile ilgili tartışmalı konulardaki pasif yaklaşımı, Wikileaks’in başlıca eleştirilme sebepleri olmuştur.
Yönetimi ve tarihçesi

WikiLeaks'in kurucuları Asya, ABD, Tayvan, Avrupa, Avustralya ve Güney Afrikalı gazeteciler, matematikçiler ve şirket teknologlarıdır. Avustralyalı gazeteci ve internet aktivisti Julian Assange, organizasyonun "kalbi ve ruhu"dur.
Site 4 Ekim 2006 tarihinde yayına girmiş olup kayıtlı olduğu ülke ABD'dir. Sitenin ziyaret edilme oranının en yüksek olduğu ülke 29 Kasım 2010 itibarı ile İsveç'tir. İsveç'i İtalya ve Hollanda izlemektedir.
Yayınlar

WikiLeaks belgelerinin ilk bölümü, Tor ağında bir düğüm sunucusunun sahibi tarafından yayımlandı. Kullanıcı, Çinli hackerların bu ağı yabancı hükümetlerden bilgi toplamak için kullandığını fark ettikten sonra bu bilgileri kaydetmeye başladı. Bu, Assange'ın, katkıda bulunmak isteyenlere WikiLeaks'in çalışan bir sistem olduğunu göstermesine ve "on üç ülkeden bir milyondan fazla belge aldığını" söylemesine olanak sağladı.
Yayınlar > 2006–2008

WikiLeaks'in yayımladığı ilk belge; Aralık 2006'da, isyancı lider Şeyh Hasan Dahir Aweys tarafından imzalanan, Somali hükûmet yetkililerinin suikast kararıydı. Assange ve WikiLeaks, belgenin gerçekliğinden emin değildi ve belgenin gerçekliği hiçbir zaman belirlenemedi.
Ağustos 2007'de, İngiliz gazetesi The Guardian, WikiLeaks aracılığıyla sağlanan bilgilere dayanarak eski Kenya lideri Daniel arap Moi'nin ailesinin yolsuzluğu hakkında bir hikaye yayımladı. Yolsuzluk, şiddetin gölgelediği seçimde önemli bir sorundu. Assange'a göre, "Sonunda 1300 kişi öldürüldü ve 350.000 kişi yerinden edildi. Bu, bizim sızıntımızın bir sonucuydu. Öte yandan, Kenya halkının bu bilgiye hakkı vardı ve Kenya'da yılda 40.000 çocuk sıtmadan ölüyor. Ve çok daha fazlası Kenya'dan para çekilmesi ve Kenya şilininin değerinin düşürülmesi sonucu ölüyor".
Kasım 2007'de, ABD Ordusunun Guantanamo Kampı'ndaki  protokolünü ayrıntılı olarak açıklayan "Camp Delta için Standart İşletim Prosedürleri"nin Mart 2003 kopyası yayımlandı. Belge, bazı tutukluların Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nce tutuklanması yasak kişiler olduğunu ortaya koydu; bu, ABD ordusunun geçmişte defalarca reddettiği bir şeydi. Guantanamo Körfezi El Kitabı, tutukluların transferine yönelik prosedürleri ve Cenevre sözleşmelerinin kurallarından kaçınma yöntemlerini içeriyordu.
Şubat 2008'de WikiLeaks, Rudolf Elmer tarafından WikiLeaks'e verilen İsviçre Bankası Julius Baer'in Cayman Adaları şubesinde kara para aklama ve vergi kaçırmaya karıştığını gösterdiğini iddia ettiği belgeleri yayımladı;  bunun sonucunda banka WikiLeaks'e dava açıp wikileaks.org'un faaliyetlerini geçici olarak askıya alan bir ihtiyati tedbir aldı. Kaliforniya hükümeti, WikiLeaks'in hizmet sağlayıcısı olan Dynadot'un 18 Şubat 2008'de sitenin alan adını (wikileaks.org) engelletti. Web sitesi anında yansıtıldı ve ayın ilerleyen günlerinde yargıç, Amerika Birleşik Devletleri Anayasası Birinci Değişikliği endişelerini ve yasal yargı yetkisiyle ilgili soruları gerekçe göstererek önceki kararını bozdu.
Mart 2008'de WikiLeaks, "Scientology'nin toplanmış gizli 'İncilleri'" olarak adlandırdığı belgeleri yayımladı ve üç gün sonra telif hakkını ihlal ettikleri gerekçesiyle kendilerine dava açmakla tehdit eden mektuplar aldı.
Eylül 2008'de, 2008 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri kampanyaları sırasında, Cumhuriyetçi başkan yardımcısı adayı Sarah Palin'e ait bir Yahoo hesabının içeriği, 4chan kullanıcısı David Kernell tarafından hacklendikten sonra WikiLeaks'te yayımlandı.
Kasım 2008'de, aşırı sağcı İngiliz Ulusal Partisi'nin üye listesi, bir web günlüğünde kısa bir süre göründükten sonra WikiLeaks'e gönderildi. Bir yıl sonra, Ekim 2009'da, parti lideri Nick Griffin tarafından 'kötü niyetli bir sahtecilik' olduğu söylenen bir başka üye listesi daha sızdırıldı.
Wikileaks editör şefi Julian Assange
Çılgın Dersane 3

| --- | --- |
Afiş
Yönetmen: Kamil Çetin
Yapımcı: Servet Aksoy
Senarist: Şafak Güçlü İrfan Saruhan
Oyuncular: Paşhan Yılmazel Ozan Aydemir Duygu Çetinkaya Okan Karacan Zeynep Aktuğ
Müzik: Oğuz Kaplangı
Görüntü yönetmeni: Ahmet Kasapoğlu
Dağıtıcı: Tiglon
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Komedi, Gençlik
Renk: Renkli
Yapım yılı: 2013, Türkiye
Çıkış tarih(ler)i: 17 Ocak 2014 (2014-01-17) (Türkiye)
Süre: 104 dakika
Ülke:  Türkiye
Dil: Türkçe
Hasılat: 5.017.191,68 TL
Önceki film: Çılgın Dersane Kampta
Devam filmi: Çılgın Dersane 4: Ada
Resmî sitesi
Çılgın Dershane 3, Çılgın Dersane Kampta'nın devamı 2013 yapımı, Türk komedi filmi. Yönetmenliğini Kamil Çetin'in yaptığı filmin senaristliğini Şafak Güçlü ve İrfan Saruhan yaptı. Film, Antalya'da düzenlenecek olan dershanelerarası müzik yarışmasına katılmak için bu bölgeye giden Özlem dershanesi öğrencilerinin başından geçen komik olayları konu almaktadır.
Film Türkiye'de, 17 Ocak 2014 tarihinde 222 kopya ile gösterime girdi ve toplamda 548.236 kişi tarafından izlendi.
Filmin Konusu

7 bölgeden 7 farklı dershanenin katılacağı dershaneler arası müzik yarışmasında favori olarak Özlem dershanesi ve İmbat dershanesi gösterilmektedir. Bu iki dershane final gecesinde Antalya'da aynı otelde bulunmaktadırlar. Özlem dershanesinin solisti Ali, kaldıkları otelde çalışan Zeynep'e aşık olur. Zeynep içine kapanık birisidir. Provalar yapılmaktadır, her iki dershanenin öğrencileri de birbirleri zor duruma düşürmek için türlü oyunlar içerisine girerler. Ancak kaldıkları otelin asıl sahibinin otelde çalışan Zeynep olduğunu öğrendiklerinde ise asıl çatışma başlar. İmbat dershanesinin solisti olan Şebnem'in annesi Zeynep'in de  üvey annesidir. Zeynep'in babası öldükten sonra bir takım oyunlar ile oteli kendi üzerine alarak Zeynep'i de otelde çalıştırmaya başlar. Bu durumu öğrenen Özlem dershanesi öğrencileri hem yarışmayı kazanmak için hem de Zeynep'e yapılan bu oyunu ortaya çıkarmak için uğraşırlar.
Karakterler

Duygu Çetinkaya (Kurdele)
Okan Karacan (Doktor Bilgin)
Paşhan Yılmazel (Mojo)
Ozan Aydemir (Fırıldak Hasan)
Zeynep Aktuğ (Şebnem)
Buket Kahraman (Dila)
Merve Üçer (Zeynep)
Ozan Güler (Ali)
Boğaç Aksoy (Cenker)
Yeşim Taşdelen (Kasımpaşalı)
Alican Uğur (Ayı)
Ahmet Kayakesen (Ercü)
Serenay Aktaş (Merve)
Gösterim

Film Türkiye'de 17 Ocak 2014 tarihinde 222 kopya ile gösterime girdi. Vizyona girdiği ilk üç gün içinde 124.079 kişi tarafından izlenen film ₺1.237.623,34 hasılat elde etti. 17 - 23 Ocak 2014 tarihleri arasındaki ilk haftasında 275 sinema salonunda gösterilen yapım on hafta boyunca vizyonda kaldı ve toplamda 548.236 tarafından izlenirken, ₺5.016.701,68 hasılat elde etti. Film vizyonda kaldığı on hafta boyunca en çok seyirciyi, gösterime girdiği ilk haftada 236.112 kişi ile aldı. Yine en çok hasılatı ₺2.174.672 ile ilk hafta elde etti. Film, 17 Ocak ile 24 Nisan 2014 tarihleri arasında toplam 98 gün vizyonda kaldı.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Seyirci | Seyirci | Hasılat | Hasılat | Kaynak |
| İlk Haftasonu Seyirci (3 gün) | Toplam Seyirci (10 Hafta) | İlk Haftasonu Hasılat (3 Gün) | Toplam Hasılat (10 Hafta) | Kaynak |
| 124.079 | 548.236 | ₺1.237.623,34 | ₺5.016.701,68 |  |
Yabancı

Vikisözlük'te  ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
Yabancı şu anlamlara gelebilir:
Kitap

Yabancı (Albert Camus romanı) - Albert Camus romanı
Yabancı (Dinis Bülekov romanı) - Dinis Bülekov romanı
Yabancı (öykü) - J. D. Salinger'ın 1945 tarihli öyküsü
Yabancı (Diana Gabaldon romanı) (en:Outlander (novel)) - Diana Gabaldon
Yabancı (Stephen King romanı) - Stephen King'in 2018 tarihli romanı.
Sinema

Yabancı (film, 1978) - John Carpenter'ın özgün adı Halloween olan filmi
Yabancı (film, 1984) - Osman F. Seden'in yönettiği 1984 yapımı Türk sinema filmi
Diğer

Yabancı Damat (dizi)
Yabancı dil sınavı
Yabancı korkusu
Yabancı Kucak
Yabancı Lejyon (Fransa)
Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü
Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı
İkinci kelimede yabancı bulunanlar

Bir Yabancı
Çılgın Yabancı
İçindeki Yabancı
İki Yabancı
Kusursuz Yabancı
Şehirdeki Yabancı
Uluslararası Pişmiş Toprak Sempozyumu

Uluslararası Pişmiş Toprak Sempozyumu, ilki 15 Ağustos 2001 tarihinde Eskişehir'de düzenlenen, geleneksel pişmiş toprak üretiminin ve sanayisinin gelişimine katkı sağlamayı amaçlayan sanatsal, kültürel ve bilimsel amaçlı etkinlikler içeren sempozyum.
Tepebaşı Belediyesi tarafından düzenlenen sempozyumda heykel ve resim sergileri, tiyatro gösterileri, konserler ve yarışmalar gibi bir dizi etkinlik yapılmaktadır.
Sempozyumun geleneksel mekanı ise, şimdinin popüler alışveriş ve eğlence merkezinin arasında kalan, fabrikalar bölgesindeki eski Kurt Kiremit Fabrikası'nın fırınlarının da kullanıldığı fabrika alanıdır.
Siyasi sistem

Yönetim sistemleri veya siyasal sistemler, herhangi bir devletin, mikrodevletin ve mikroulusun yönetimi için, hükmetme (özellikle yasama ve yürütme) gücünün kimin veya kimlerin elinde bulunacağını belirleyerek oluşan ve farklılaşan devlet iktidarı türlerini ifade eder.
İnsanlık yeryüzünde var olduğundan bu yana farklı yönetim biçimleri ile ülkeler idare edilmiştir. Özellikle de Ulus Devlet kavramının ortaya çıkışı ile daha bütünsel ve yerleşik kavramlar bu yönetim anlayışlarını, sınıflandırmada genelgeçer kabul görmüş sistemler haline dönüştürmüştür.
Monarşi

Monarşi (Tekerklilik): (Yunanca Mono: “Bir, Tek” – Arch: “Erk, İktidar” sözcüklerinin bileşik halidir.) Ülke yönetiminde tek bir kişinin iktidara mutlak hakim olması durumudur. Bu tek kişinin gücünün çoğu zaman tanrısal kökenli olduğu kabul edilir. Yönetim hakkı soy yoluyla miras kalır ve çoğu zaman hanedanın erkek üyeleri arasında atadan oğula geçerek devam eder. Ancak soyun kadın tarafından sürdüğü ve/veya iktidarın kadın tarafından kullanıldığı hanedanlar da mevcuttur. Ayrıca kimi durumlarda zor kullanılarak ele geçirilmiş olan iktidar makamı silah gücüyle ayakta tutulabilir.
Monarşi > A. Geleneksel Monarşiler

Geleneksel (soya dayalı) monarşinin, Mutlak ve Meşruti olmak üzere iki türü mevcuttur.
Mutlak Monarşi (Mutlakiyet): Hükümdarın yetkileri tek elde toplanmıştır, bu yetki mutlak ve paylaşılamazdır. Çünkü hükümdarın Tanrının temsilcisi olduğu, kutlu bir soydan geldiği hatta bazı toplumlarda Tanrının oğlu veya Tanrının bizzat kendisi bile olduğu inanışı mevcut olabilir.
Meşruti Monarşi (Meşrutiyet): Hükümdarı çeşitli ölçülerde denetleyebilen ve iktidar yetkisini farklı düzeylerde paylaşabilen bir meclisin / parlamentonun bulunması halidir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, bu meclisin bir danışma kurulu veya bakanlar kurulu olmayıp (çünkü bunlar değişik adlarla mutlak monarşilerde de bulunabilir) hükümdarın iktidar ve yasama gücünü paylaşan ve kısıtlayan bir organ olmasıdır. Bu denetleme yetkisi de farklı tür ve ölçülerde uygulanabileceği gibi hükümdar da meclis üzerinde feshetme, seçimleri yenileme başta olmak üzere farklı haklara sahip bulunabilir.
Ayrıca Sembolik Monarşi adı verilen bir uygulama da mevcuttur.
Sembolik (anayasal) monarşi: Hükümdarın ve ailesinin, hükmetme gücünün elinden alınmış olduğu, kraliyet kavramının tamamen sembolik bir hale geldiği yönetim biçimidir. Fiili yönetim erki, parlamentolar ve hükûmetlerce yürütülür. Örneğin günümüzde İngiltere, Hollanda, İsveç, Norveç gibi ülkelerde olduğu gibi… (Bkz. Cumhuriyet Türleri)
Erk yetkisinin genişliğine ve yayıldığı alana göre ise monarşiler iki düzeyde tezahür ederler:
Tek Uluslu Monarşiler
Çok Uluslu Monarşiler
Monarşi > A. Geleneksel Monarşiler > Tek Uluslu Monarşiler

Krallık: Mutlak iktidar gücüne sahip bir yöneticinin tek bir ülkeyi idare etmesidir. Genelde tek uluslu (veya az uluslu) bir yönetim biçimidir. Bu erk sahibi kişiye, toplumdan topluma farklı isimler verilebilir: Padişah, Çar, Şah, Kral, Sultan, Emir, Melik, Han, Kağan, King, König, Mikado, Raca, Kaiser, Vang, Reks…
Monarşi > A. Geleneksel Monarşiler > Çok Uluslu Monarşiler

İmparatorluk: Bu kavram ise krallıkla yönetim biçiminin bir üst aşaması olup, krallıkların birleş(tiril)ip bütünleş(tiril)mesi halidir. Bu bağlamda imparator, kralların kralıdır. Çok ulusludur. İmparator da farklı toplumlarda farklı isimlerle anılabilir: Hakan, Mihrace, Firavun, Basilius, Tenno…
Monarşi > B. Baskıcı Monarşiler

İktidara gelen ve otoriteyi tek elde toplayan kişinin, askeri ve/veya silahlı kuvvetlerle yani geleneksel olmayan yöntemlerle (ihtilal, ayaklanma, devrim ile) yönetimi ele geçirmesi ve (sonradan demokratik rejimlere dönüşenler hariç) bu baskıcı yönetim anlayışlarının bu ülkelerde sürdürülerek uygulanmasıdır.
Baskıcı monarşiler sivil veya militarist (askeri) görünümlü olarak iki türlü ortaya çıkar. Fakat bu yalnızca görüntüdeki bir farktır. Bu iki tür hızla birbirine dönüşebilir.
Diktatörlük: Baskıcı monarşilerin en yaygın örneğidir. Bu gibi kişiler genellikle asker kökenli olup, ülkeyi tek başına yönetir. Diktatörün arkasında bulunan silahlı güç, iktidarının teminatıdır.
Despotluk: Ülkenin başında bir “despot” bulunur. Bazen “tiran” adıyla da anılır. Ülke yönetiminde zorbalığın, acımasızlığın hakim olmasıdır. Sivil bir kişinin (bazen demokratik yollarla) işbaşına gelip ülkede baskıya dayalı bir rejim kurup yönetimi mutlak olarak ele geçirmesi ve iktidardan inmemek için her yola başvurmasıdır. Zaten Despot veya Tiran, kelime anlamı itibarıyla “zorba” demektir. Sivil görünümlü despot yeri geldiğinde silah kullanmaktan kaçınmaz.
Oligarşi

Oligarşi (Azerklilik): (Yunanca oligo: “Az, Azınlık” – arch: “Erk, İktidar” sözcüklerinin bileşik halidir.) Ülkedeki küçük bir grubun, az sayıda üyesi bulunan bir topluluğun veya geniş bir kitle oluşturmayan bir sınıfın yönetim yetkisine sahip olması durumudur. Değişik türleri mevcuttur.
Oligarşi > A. Yerleşik Oligarşiler

Teokrasi: (Teo, Tei: “Tanrı, Tanrısal”) Ülkeyi din adamları sınıfının yönetmesidir.
Aristokrasi: (Aristus: “Seçkin, Üstün”) Seçkinler veya soylular sınıfı ülkeyi yönetir.
Plütokrasi: (Plutos: “Zengin, Zenginlik”) Zenginler sınıfının ülkeyi yönetmesidir.
Teknokrasi: (Techno: “Teknik, Yöntem”) Bilginlerin, akademisyenlerin iktidarıdır.
Jüristokrasi: (Jure: “Adalet, Yargıç”) Yargıçlar sınıfına yönetim hakkı tanınmasıdır.
Not: Tamlamaların sonundaki Yunanca -Krasi (-Krasia, -Kratia): “Erk, İktidar” demektir.
Oligarşi > B. İhtilalci Oligarşiler

Cunta: Bir grubun iktidarı silah gücüyle veya zor kullanarak ele geçirip iktidara sahip olmasıdır.
Sivil Cunta: Ülkeyi zor kullanarak yöneten, görüntüde sivil olan ama gerektiğinde silah kullanmaktan çekinmeyen bir azınlığın iktidarıdır. Hızla militarist (askeri) bir rejime dönüşebilir.
Askeri Cunta: Askerlerden oluşan küçük bir grup yönetimdedir. Sırf askeri bir görünüm sergilememek için Sivil Cunta'ya dönüşebilirler.
Cunta'nın Diktatörlük'ten farkı, (tek bir kişinin değil de) bir grubun ve ona bağlı askeri örgütün yönetime hakim bulunmasıdır. Bazen Cuntanın içinden bir kişi Diktatöre dönüşebilir.
Demokrasi

Demokrasi (Toplumerki): (Yunanca Demos: “Nüfus, Halk” – Kratia: “Erk, İktidar” sözcüklerinin bileşik halidir.) Herkesin -veya hak tanınan çoğunlukların- yönetime doğrudan veya dolaylı olarak katılma olanağının bulunmasıdır. Temsile dayalı olup olmamasına göre iki türü bulunur. Doğrudan Demokrasi ve Dolaylı Demokrasi…
Poliarşi  (Poligarşi): (Yunanca Poly: “Çok, Çoğunluk” – Arch: “Erk, İktidar” sözcüklerinin bileşik halidir.) Şekli Demokrasi de denir. Şekil olarak demokrasiye çok benzer fakat eksik yönleri vardır. Sadece çoğunluğun istekleri dikkate alınır. Muhalefet yok sayılır. (Oysaki demokrasi her anlamda azınlıkta olanların ve herkesin haklarını da dikkat alır ve onları korur.) Ayrıca halkı siyasi bilince sahip olmayan ülkelerdeki yönetim anlayışı da kastedilir. Görüntüde bir demokrasi vardır.