Kan şekeri seviyesi
Glukoz Ölçümü > Ölçüm teknikleri

Glukozu ölçmek için iki yöntem kullanılır. İlki, bazı yerlerde hala kullanılmakta olan, glukozun spesifik olmayan indirgeme özelliğini kullanarak, onunla reaksiyona girdiğinde indirgenerek rengini değiştiren bir maddeyi kullanan kimyasal bir yöntemdir. Kanda bulunan öteki bileşenlerin de ayrıca indirgeme özelliği (örneğin üremik hastalarda anormal derecede yüksek olabilen üre) olduğundan bu teknik bazı durumlarda hatalı sonuçlar verebilir (bazı durumlarda 5–15 mg/dL arasında hata rapor edilmiştir). Daha yeni bir teknik, bu tür bir hataya daha az duyarlı olan glukoza özgü enzimlerin kullanılmasıdır. En yaygın kullanılan iki enzim, glukoz oksidaz ve heksokinazdır. Ortalama kan şekeri konsantrasyonları da ölçülebilir. Bu yöntem, yaklaşık olarak 120 gün boyunca ortalama kan şekeri düzeylerini temsil eden glikozillenmiş hemoglobin (Hemoglobin A1c) seviyesidir.
Her iki enzimden birinin kullanılması durumda da kimyasal sistem genellikle bir glokometre cihazına yerleştirilen bir test şeridinde bulunur ve daha sonra bir kan örneği bu çubuğa uygulanır. Test şeritlerinin şekilleri ve bunların tam kimyasal bileşimleri test sistemleri arasında değişiklikler gösterir ve birbirlerinin yerine kullanılamazlar. Önceden bazı test şeritleri (bir süre geçtikten ve kan örneğini sildikten sonra) kutunun etiketinde basılmış bir renk şemasına karşı görsel olarak karşılaştırılarak okunurdu. Bu tip şeritler hala idrar glukozunu ölçmek için kullanılır ancak kan glikoz seviyeleri için bunların artık modası geçmiştir. Bu test sistemlerinin hata oranları, her halükarda, daha yüksektir. Test striplerini kullanırken meydana gelen hatalar, çoğunlukla çubuğun yaşına veya yüksek sıcaklıklara veya neme maruz kalıp kalmamsına bağlıdır. Daha kesin kan şekeri ölçümleri heksainaz, glikoz oksidaz veya glukoz dehidrojenaz enzimleri kullanılarak bir tıbbi laboratuvarda gerçekleştirilir.
Bununla birlikte idrardaki glukoz ölçümleri çok daha az faydalıdır. Düzgün çalışan böbreklerde, glukozun böbrek eşiği (160–180 mg/dL) aşılıncaya kadar glukoz idrarda görünmez. Bu durum, aslında herhangi bir normal glukoz seviyesinin üzerindedir ve mevcut şiddetli hiperglisemik durumun kanıtıdır. Ancak idrar mesanede saklandığı için, mesane içinde yer alan herhangi glukoz, mesanenin boşaltıldığı son zamandan beri herhangi bir zamanda üretilebilir. Metabolik koşullar hızla değiştiği için, çeşitli faktörlerin sonucu olarak bu gecikmeli bir haberdir ve gelişmekte olan bir durum hakkında uyarı vermez. Kan glukozu takibi, hem klinik olarak hem de hastalar tarafından evde kendilerini izleme için en çok tercih edilen yöntemdir. Sağlıklı bir insandaki idrar glukoz seviyeleri ilk olarak 1965 yılında Hans Renschler tarafından standartlaştırılmış ve yayınlanmıştır.
Glikoz seviyelerini izlemek için invaziv olmayan (alet gerektirmeyen) bir örnekleme yöntemi, nefes yoğunlaşması kullanılarak ortaya çıkmıştır. Ancak bu yöntem oldukça hassas glikoz biyosensörlerine gerek duyar.
| I>  Kimyasal yöntemler.A. Oksidasyon-indirgenme reaksiyonu |
| --- | --- | --- |
 \mathrm {Glucose} +\mathrm {Alkaline\ copper\ tartarate} {\xrightarrow {\mathrm {Reduction} }}\mathrm {Cuprous\ oxide} 
1. Alkali bakır indirgeme
| Folin-Wu yöntemi |  \mathrm {Cu} ^{2+}+\mathrm {Phosphomolybdic\ acid} {\xrightarrow {\mathrm {Oxidation} }}\mathrm {Phosphomolybdenum\ oxide}  | Mavi son ürün |
Benedict'in yöntemi:  Kalitatif idrar glukozu için Folin-Wu yönteminin değiştirilmesi.
| Nelson–Somogyi yöntemi |  \mathrm {Cu} ^{2+}+\mathrm {Arsenomolybdic\ acid} {\xrightarrow {\mathrm {Oxidation} }}\mathrm {Arsenomolybdenum\ oxide}  | Mavi son ürün. |
| Neokuproin yöntemi |  \mathrm {Cu} ^{2+}+\mathrm {Neocuproine} {\xrightarrow {\mathrm {Oxidation} }}\mathrm {Cu} ^{2+}\mathrm {neocuproine\ complex} * | Sarı-turuncu renkli neokuproin |
| Shaeffer–Hartmann–Somogyi |  Bakırlı yan ürünle iyot reaksiyonu ilkesini kullanır.  Fazla I2 daha sonra tiyosülfat ile titre edilir. |  |
2. Alkali Ferrisiyanür indirgemesi
| Hagedorn–Jensen |  \mathrm {Glucose} +\mathrm {Alkaline\ ferricyanide} \longrightarrow \mathrm {Ferrocyanide}  | Renksiz son ürün; diğer indirgeyici maddeler reaksiyona müdahale eder. |
B. Yoğunlaşma
Ortho-toluidine yöntemi:  Aromatik aminler ve sıcak asetik asit kullanır.  Zümrüt yeşili renkli glikozilamin ve Schiff bazı oluşturur.  Bu en spesifik yöntemdir, ancak kullanılan reaktif toksiktir.
Anthrone (fenoller) yöntemi:  Sıcak asetik asitte hidroksimetil furfural oluşturur
II. Enzimatik yöntemler
A. Glikoz oksidaz
 \mathrm {Glucose} +\mathrm {O} _{2}{\xrightarrow[{\mathrm {Oxidation} }]{\mathrm {glucose\ oxidase} }}{\textrm {D-glucono-1,5-lactone}}+\mathrm {H_{2}O_{2}} 
| Saifer–Gerstenfeld yöntemi |  \mathrm {H_{2}O_{2}} +{\textit {O}}{\text{-dianisidine}}{\xrightarrow[{\mathrm {Oxidation} }]{\mathrm {peroxidase} }}\mathrm {H_{2}O} +\mathrm {oxidized\ chromogen}  | BUA, bilirubin, glutatyon, askorbik asit gibi maddeleri indirgeyerek engellenir. |
Trinder yöntemi:  4-aminophenazone fenol ile oksidatif olarak birleşeni kullanır.  Artan kreatinin, ürik asit veya hemoglobin serum seviyeleri ile daha az etkileşime tabidir.  Katalaz tarafından engellenir.
Kodak Ektachem:  Kuru kimya yöntemi.  Daha ince şeffaf bir film aracılığıyla renk yoğunluğunu ölçmek için spektrofotometri kullanır.
Şeker ölçer:  Evde kan şekeri izleme tahlil yöntemi.  Glikoz oksidaz reaktifi ile emprenye edilmiş bir şerit kullanır.
B. Heksokinaz
  {\begin{alignedat}{2}&\mathrm {Glucose} +\mathrm {ATP} {\xrightarrow[{\mathrm {Phosphorylation} }]{\mathrm {Hexokinase} +\mathrm {Mg} ^{2+}}}{\textrm {G-6PO}}_{4}+\mathrm {ADP} \\&{\textrm {G-6PO}}_{4}+\mathrm {NADP} {\xrightarrow[{\mathrm {Oxidation} }]{\textrm {G-6PD}}}{\textrm {6-Phosphogluconate}}+\mathrm {NADPH} +\mathrm {H} ^{+}\\\end{alignedat}}
 Ortak faktör olarak Nikotinamid adenin dinükleotid fosfat (NADP) .  NADPH (indirgenmiş ürün) 340 nm cinsinden ölçülür.  Numunenin hemolize olduğu durumlar dışında karışan maddeleri engelleyen G-6PO4 nedeniyle glikoz oksidaz yönteminden daha spesifiktir.