stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sokak güvercini
Kitaplar

Levi, Wendell (1977). The Pigeon. Sumter, S.C.: Levi Publishing Co, Inc. ISBN 978-0-85390-013-9.
Johnston, Richard F.; Janiga, Marián (1995). Feral Pigeons. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-508409-2.
| --- | --- |
Takson belirleyicileri:  Vikiveri: Q1942487  TSA: 4665 
Central Park'ta bir sokak güvercini
Sokak güvercini tohum yiyor
Trafalgar Meydanı, Londra
Bir adam güvercin besliyor Helsinki, Finlandiya 1921
İstanbul'un sokak kedileri

İstanbul'da bir grup sokak kedisi, 2006
İstanbul'un sokak kedileri, uluslararası olarak dünyanın ilgisini çekmiştir. Türkiye'nin İstanbul şehri, yüz bin ila bir milyonun üzerinde sokak kedisini barındırıyor. Pek çok Türk vatandaşı sokak hayvanlarını yalnızca başıboş hayvanlar olarak değil, ortaklaşa sahiplenilen evcil hayvanlar olarak görüyor ve şehirde barınmalarına ve beslenmelerine yardımcı oluyorlar.
Tarihçe

Kentte kedilerin yaygınlığı Osmanlı dönemine kadar uzanıyor. İstanbul'daki evlerin büyük çoğunluğunun ahşap olması, hem barınılacak yer sağlıyor hem de fare popülasyonlarının çoğalmasına neden oluyordu. Bu da şehirde kedilerin varlığını bir zorunluluk haline getirdi. Çeşitli medya kaynakları, Türkiye'de insanların kedilere yönelik olumlu tutumlarını kedilerin İslam dininde saygı görmesi ile ilişkilendirdi.
Kedilerin sağlığı

2011 yılında yapılan İstanbul'daki sokak hayvanlarındaki tenya enfeksiyonlarını konu edinen bir araştırmada, incelenen kedilerin %4,65'inde Joyeuxiella pasqualei enfeksiyonu olduğu ortaya çıktı. Kedi immün yetmezlik virüsü ve kedi lösemi virüsünün başıboş kedilerde yaygın olduğu tespit edildi. Sokak kedileri kuduz taşıyıcısı olabilse de, 2000 ile 2014 yılları arasında Türkiye'de belgelenen 21 kuduz vakasının hiçbiri kedi ve insan arasındaki etkileşim yoluyla gerçekleşmedi.
Kedilerin yerel halk tarafından açık ortamda beslenmesi birçok veteriner tarafından eleştirildi. Rutgers Üniversitesi akademisyenleri tarafından 2015 yılında yayımlanan bir makale, toplu beslemenin hayvanların belirli bir alana yoğunlaşmasına yol açtığını ve bunun da belirli hastalıkların bulaşmasını kolaylaştırdığını belirtti. Sağlıklı kedilerin, hasta hayvanların temas ettiği mama ve su kapları gibi nesnelerle teması da bir başka endişelenen konudur.
Hukuki durum

2021'den önce Türk kanunları hayvanları (sokak hayvanları ve evcil hayvanlar) "canlı" yerine "eşya" olarak tanımlıyordu. Bu sınıflandırma, hayvan zulmüne karşı hafif cezalar verilmesine yol açtığı için hayvan hakları savunucuları tarafından eleştirildi. 2021'de kabul edilen tasarıya göre, evcil hayvanlara ve sokak hayvanlarına "canlı" statüsü verilerek, hayvanlara karşı işlenen suçlarda 6 aydan 4 yıla kadar hapis cezası öngörüldü. Kanun aynı zamanda Türkiye'deki tüm sokak hayvanlarının kısırlaştırılmasını da zorunlu kılmaktadır.
2019 yılında Küçükçekmece'de 5 sokak kedisini öldürüp yediği ortaya çıkan Japon vatandaşı, her iki ülkede de büyük tepki topladı ve ardından Türkiye'den sınır dışı edildi.
İstanbul'da kedilerin yaşamı

İstanbullular şehrin sokaklarını yaklaşık 125.000 kediyle paylaşıyor. Üstelik bu sayı yalnızca başıboş kedileri içeriyor; Ev kedileri de dahil edildiğinde şehirde 200.000 kedinin yaşadığı tahmin ediliyor. Kedilerin İstanbul'da çok rahat bir yaşam sürdüğü biliniyor.
Genel olarak İstanbul'un her sokağında yerel halkın tanıdığı ve baktığı kediler vardır. Bu sokaklarda sokak kedileri için küçük kedi evleri de bulunmaktadır. Mahalle sakinleri genelde sokak kedilerini beslemek için evlerinin önüne mama ve su kapları koymaktadırlar.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, şehrin birçok noktasına kedi ve köpekler için satış otomatları yerleştirdi. Yoldan geçen vatandaşlar bu makinelere bozuk para atarak kedi ve köpeklerin beslenmesini sağlıyorlar.
İstanbul'un pek çok yerinde; üniversite dersliklerinde, vapurda, otobüs koltuğunda, metroda sokak kedilerini görmek mümkündür.
Popüler kültür

İstanbul'un sokak kedileri çeşitli mecralarda konu edildi. Sosyal medyada İstanbul'daki kediler popülerlik elde etti.
Eleştirmenlerden olumlu eleştiriler alan 2016 yapımı Türk belgesel filmi Kedi, şehirde yaşayan birkaç sokak kedisini konu alıyor.
Etsuko Shundo [jp] 'nin 2015 yılında çıkan Searching for a Cat in Istanbul adlı çocuk kitabı , İstanbul Japon Okulu öğrencileri tarafından sokakta yaşayan bir Van kedisinin aranmasını konu ediniyor.
Tombili, kaldırımda uzanırken çekilen bir fotoğrafıyla uluslararası alanda tanındı ve ölümünden sonra bir heykelle anıldı.
Gli, Ayasofya'da doğup büyüdü ve ziyaret eden turistlerin dikkatini çekti.
Galeri

İstanbul Arkeoloji Müzeleri yakınında bir sokak kedisi
Fatih'te bir tekir kedi
Küçük Ayasofya Camii mezarlığında sarı bir sokak kedisi
Üsküdar'da bir sokak kedisi
Süleymaniye Camii  mezarlığında bir sokak kedisi
Soğanlık metro istasyonunda dinlenen bir sokak kedisi
Kadıköy'de arabanın üzerinde uzanan bir sokak kedisi
Maçka Parkı'nda sokak kedileri
Eminönü'nde bir kedi yavrusu kedi maması yiyor
Cihangir'de uyuyan sokak kedileri
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi dersliğinde bir sokak kedisi
Maymun çiçeği

Hastalık bulaşan kişinin derisinde görülen su kabarcıkları
Maymun çiçeği, monkeypox veya kısaltılmış hali ile mpox, insanlar da dahil olmak üzere bazı hayvanlarda ortaya çıkabilen maymun çiçeği virüsünün neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Semptomlar ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, şişmiş lenf düğümleri ve yorgunluk hissi ile başlar. Bunu, üzerinde kabarcıklar ve kabuklar oluşturan bir döküntü izler. Bulaşmadan semptomların başlamasına kadar geçen süre yaklaşık 10 gündür. Semptomların süresi tipik olarak iki ila dört haftadır.
Maymun çiçeği, Afrika'daki vahşi hayvan eti, hayvan ısırığı veya tırmalaması, vücut sıvıları, kontamine nesneler veya enfekte bir kişiyle yakın temastan yayılabilir. Virüs normalde belirli kemirgenler arasında dolaşır. Tanı, virüsün DNA'sı için bir lezyon test edilerek doğrulanabilir. Hastalık suçiçeğine benzer görünebilir.
Maymun çiçeği ilk olarak 1958'de Danimarka'nın Kopenhag kentindeki laboratuvar maymunları arasında tanımlanmıştır. İnsanlarda ilk vakalar 1970 yılında Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde bulunmuştur.
Komprador

Pintura de R. Cortés'in (1855) Burguesía adlı tablosu
Komprador veya kompradore (English /kɒmprəˈdɔːr/); yatırım, ticaret veya ekonomi ya da siyasi sömürü yapan yabancı kuruluşlar için aracı olarak hareket eden kişidir. Aynı zamanda "kompradore" sözcüğü İspanyol sömürgecilerinin sömürgelerde kendilerinden yana iş yapmayı kabul etmiş yerlilere verdikleri addır.
Doğu ve Güney Doğu Asya'da Avrupalı bir şirket için çalışan yerli bir yönetici ve buna bağlı olarak dünyanın diğer bölgelerinde geniş ölçüde benzer roller oynayan sosyal gruplar kompradorlara örnek olarak verilebilir.
Etimoloji

"Alıcı" anlamına gelen Portekizce bir kelime olan "comprador" terimi, "tedarik etmek" anlamına gelen Latince "comparare" kelimesinden türemiştir. Kelimenin Doğu Asya'daki orijinal kullanımı, güney Çin'deki Guangzhou'da veya Portekiz'de Avrupalı hanelerde yerli halktan olan bir "hizmetçi"ye atıfta bulunmaktadır. Makao'daki bu kişiler işverenlerinin mallarını takas etmek için pazara giderlerdi. Bu terim daha sonra Doğu Asya'daki yabancı şirketler için çalışan sözleşmeli yerli tedarikçiler veya Doğu Asya'daki şirketlerin yerli yöneticileri anlamına gelecek şekilde evrilmiştir.
Kullanım ve Komprador Burjuvazisi

Kompradorlar, Güney Çin'de yabancı şirketler için çay, ipek, pamuk ve iplik alıp satarak ve yabancılara ait bankalarda çalışarak önemli görevlerde bulunmuşlardır. Robert Hotung (1862-1956), on dokuzuncu yüzyılın sonlarında Ticaret Holdingi'nin bir kompradoru olarak çalışmıştır (18-19. yüzyıllarda Çinli tüccarlara verilen isim Hong’du ve orada işleyen sistem Kanton Sistemi'ydi). History of Jardine Matheson & Co.'nun sahibi iddiaya göre 35 yaşına geldiğinde "İngiliz Hong Kongu"'nun en zengin adamı oldu. 1906'da kurulan Li & Fung isimli Hong Kong firması, ilk dönemlerinde kısmen Canton kompradoru olarak faaliyet göstermiştir.[kaynak belirtilmeli]
20'nci yüzyıldaki Marksist teorisyenler Doğu Asya dışındaki bölgelerdeki benzer ticaret sınıfları için "komprador burjuvazi" terimini kullanmışlardır.
Küreselleşmenin ortaya çıkması ve yayılması ile birlikte, "komprador" terimi, gelişmekte olan dünyadaki metropol sermayeye bağımlı ve karşılıklı çıkar ilişkileri içinde olan ticari grupları ve sınıfları ifade etmek için sözlüğe yeniden girmiştir. Mısırlı Marksist Samir Amin (1931-2018) çalışmalarında çağdaş küresel ekonomide kompradorların rolünü tartışmıştır. Buna ek olarak, Hint ekonomist Ashok Mitra (1928-2018) Hint yazılım endüstrisi ile bağlantılı firmaların sahiplerini ve yöneticilerini komprador olarak nitelendirmiştir. Hindistan'daki yazılım endüstrisinin komprador "nitelikleri" ile giderek daha fazla özdeşleştirilmesi, sektörle ilişkili bazı kişilerin "dot.compradors" olarak etiketlenmesine yol açtığı iddia edilmiştir.
Marksist terminoloji, yabancı emperyal güçlerin çıkarlarına hizmet ettiği düşünülen bir "komprador burjuvazisi" ile yabancı emperyalizme karşı olduğu ve kendi ülkesinin bağımsızlığını desteklediği düşünülen (ve bu nedenle bazı koşullar altında sosyalist devrimcilerin kısa vadeli müttefiki olabilecek) bir "ulusal burjuvazi"yi karşı karşıya getirir.
Mikhail Delyagin 21. yüzyıl Rus devletini "kapitalist komprador sistemli, kendi içinde bir komprador" olarak nitelendirmiştir.
Çetin Altan, Onlar Uyanırken adlı kitabında komprador burjuvazisi için, "İthalat, ihracat, yabancı firma temsilciliği ve sermaye ortaklığı, montaj sanayii biçimlerinde yürütülen bu kompradorluğun günümüzde en büyük koruyucusu Amerika'dır." diyerek Amerika'nın geri kalmış ülkelerdeki komprador burjuvalarının müttefiki olduğunu belirtmiştir.
Antijenik kayma

Antijenik sapma ile karıştırılmamalıdır.
Genetik sürüklenme ile karıştırılmamalıdır.
Antijenik kayma virüslerdeki antikor-bağlanma bölgelerini kodlayan genlerin içindeki mutasyon birikimini içeren mekanizmaların çeşitliliğidir. Bunun sonucunda, popülasyonu enfekte eden virüs suşundan farklı suşlar oluşur, eski suşlara karşı kazanılan bağışıklık yeni suşlar için geçerli değildir. Antijenik kayma Grip A ve Grip B virüslerinin her iki türünde de meydana gelir.
Bağışıklık sistemi, virüsleri ancak virüs partikülünün yüzey antijenleri immün reseptörlere özgül olarak bağlandığında tanımlayabilir. Bu anahtar kilit ilişkisine benzerlik gösterir. Bir enfeksiyondan sonra, vücut enfeksiyon etkeni virüs suşu ile tekrar enfekte olmamak için ve edinilmiş bağışıklığı geliştirmek için virüse özgül immün reseptörler üretir. Benzer şekilde, virüs ile çalışan bir aşı, bağışıklık sistemine ilgili virüs suşunun antijenik yapısını sergiler. Ancak, viral genom yeni antijen türleri üretmek için sürekli değişim gösterir. Eğer yeni antijenler eski antijenlerden yeteri kadar farklılaşmışlarsa, reseptörlere bağlanmazlar ve virüsün orijinal suşuna karşı gelişen bağışıklık yeni suş için geçerli olmaz. Böyle bir durum epidemilere sebep olabilir. Antijenik değişimde iki süreç vardır: bunlardan biri antijenik kayma ve diğeri ise antijenik sapma, antijenik kayma daha yaygındır. Antijenik kayma iki karakteristik duruma bağımlıdır, bunlar konak bağışıklık direnci ve salgın süresidir. Daha uzun bir salgın, bu zaman süresince devam eden seçici baskı sağlar ve güçlü konak immun yanıtı yeni antijenlerin gelişimi açısından seçici baskıyı arttırır.
Grip virüslerinde

Grip virüslerinde iki yüzey proteini antijenik özelliktedir, hemaglütinin ve nöraminidaz. Hemaglütinin konak epitel hücrelerine bağlanma ve hücreye girişten sorumlu iken nöraminidaz yeni virionların konak hücreden çıkışını destekler. Bağışıklık sistemi tarafından yüzey proteinlerinin hemaglütinin ve nöramidaz bölgeleri olarak tanımlanan kısımları sürekli olarak seçici baskıya maruz bırakılırlar. Antijenik kayma, hemaglütinin ve nöraminidaz antijenlerini kodlayan genlerdeki küçük mutasyonlar ile konağın virüsü tanımasını engeller ve virüsün konak savunmasından kaçışına izin verir. Antijenik kayma, grip virüsleri arasında genetik ve antijenik değişimlere yol açan süregiden bir işlemdir.
İnsan nüfusunda, bağışık (aşılama yoluyla) bireyler hemaglütinin ve nöraminidaz proteinleri genlerine reseptörlere bağlanma aviditesini arttırmaya yönelik tek nokta mutasyonları için seçisi baskı uygularken, bağışık olmayan bireyler reseptör bağlanma aviditesini düşürmeye yönelik tek nokta mustasyonları için seçici baskı uygularlar. Bu dinamik seçici baskılar hemaglütinin geninde gözlenen değişimleri kolaylaştırır.
Tüm RNA virüslerinde olduğu gibi grip virüslerinde de mutasyonlar sıklıkla meydana gelmektedir, bunun nedeni RNA polimeraz enziminin hata düzeltme mekanizmasının olmamasıdır, sonuç olarak viral replikasyon sırasında yılda alan başına 1×10-3 ila 8×10-3 hata oranı ortaya çıkar. Yüzey proteinlerinde meydana gelen mutasyonlar virüsün bazı konak savunmalarından kaçmasına izin verir, bu mutasyonları büyük bir kısmı antijenik değişime yol açmaz. Son on yılda bu mutasyonlar önemli bir araştırma konusu olmuşlardır.
Antijenik kayma, parçalı genoma sahip virüslerin gen parçalarında meydana gelen reassortment (yeniden yapılanma) sonucu oluşan antijenik sapma ile karıştırılmamalıdır.
Ayrıca antijenik kayma, toplum genetiğinin önemli bir mekanizması olan genetik sürüklenmeden de farklıdır.
Konuyla ilgili yayınlar

Boni MF (July 2008). "Vaccination and antigenic drift in influenza". Vaccine. 26 Suppl 3: C8–14. doi:10.1016/j.vaccine.2008.04.011. PMC 2603026. PMID 18773534.
Gog JR (July 2008). "The impact of evolutionary constraints on influenza dynamics". Vaccine. 26 Suppl 3: C15–24. doi:10.1016/j.vaccine.2008.04.008. PMID 18773528.
Ptilocolepus colchicus

Ptilocolepus colchicus, 1913 yılında Martynov tarafından tanımlanmış, Hydroptiloidea familyasından bir böcek türüdür. Tür, adını Antik Kolhis Krallığı'ndan almıştır. Türkiye'nin kuzeyinde görülmektedir.
Veba doktoru sözleşmesi

Veba doktoru sözleşmesi, kasabanın yöneticileri ile veba hastalarını iyileştiren doktor arasında yapılan anlaşmadır. Bu sözleşmeler Avrupa şehir arşivlerinde bulunmaktadırlar. Veba doktoru, Avrupa şehri ya da kasabası tarafından salgın zamanında, özellikle zengin ya da fakir veba hastalarını tedavi etmesi için kiralanan kimsedir. Bu doktorlar özellikle ödemeye gücü yetmeyen fakir kimseler için kurulmuştu. Sözleşmeye göre yapmaları gereken 2 şey bulunurdu: birincisi veba hastalarını iyileştirmek ve başka hastalığa sahip hastaları tedavi etmekten uzak durmak, ikinci koşul ise hekimlerle birlikte veba kurbanlarının diğer hastalara bulaştırmasını engellemek adına bir kalkışmayı temsil etmekti. Birçok durumda bu ''doktorlar'' ya gönüllüler, başarısız doktorlar ya da yeni bir iş hayatına başlayan genç doktorlardı. Veba doktoru kendi kostümüyle bir hastayı gördükten sonra uzun süre karantina altında kalmak zorundaydı. Bir ''hastalık taşıyıcısı'' olarak, anlaşmaya göre izole edilmiş bir ortamda karantinada yaşaması gerekirdi.
Müzakereler

Son anlaşmadan daha önemli olan kazanç, genellikle ciddi müzakerelerden oluşurdu. Örnek olarak, Torino kasabasının yöneticileri, 1630 yılında Dr. Maletto'nun kasabanın doktoru olması için anlaşma koşullarını değerlendiriyordu. Çok fazla müzakereden sonra, Dr. Maletto ile olabildiğince yakın zamanda adil bir anlaşma yapmak için, komisyoncularını eğittiler. Komisyonculara, şehirleri için ellerinden gelen en iyi anlaşmayı yapmaları, fakat sayıları düşük ve bu denli tehlikeli görevleri yapacak birilerini bulmak zor olduğu için doktoru kiralama şansını kaybetmemeye önem göstermeleri tembihlendi.
Salgına sahip Avrupa şehirleri ve veba doktorları arasındaki çetin müzakerelere örnek olarak, Pavia şehrinde Giovanni de Ventura ve şehir arasında gerçekleşmiş anlaşma verilebilir. Şehir arşivlerinde, aslı yazılmış olmasına rağmen daha sonra düzeltilen 16 sözleşme maddesi bulunmaktadır. Maddelerden biri ayda 30 florin ödeme olarak gözüküyordu, fakat daha sonra geçim masrafları giderilince kalan net rakam olarak düzeltildi. 2. madde başta 2 ayda bir arttırılarak ödeme yapma üzerineydi, sonrasında aylık olarak düzeltildi. 5. madde en başta 2 aylık kıdem tazminatı üzerineydi, daha sonra 1 ayın ödemesi olarak değiştirildi. 6. maddenin içeriği ''Bahsi geçen Doktor Giovanni veba hastalarıyla temas etmediği sürece gözlem altında tutulamaz.'' şeklindeydi. Daha sonra ''doktor tüm hastaları iyileştirmeli ve gerekli bulunursa hastalıklı bölgeleri ziyaret etmelidir.'' şeklinde güçlendirildi. Yedinci madde doktora vatandaşlık verilmesiyle ilgiliydi, daha sonra kendisinin davranışlarına bağlı olarak verilmesi şeklinde değişti.
Bernardino di Francesco Rinaldi 1527'de Volterra şehri için doktor olarak kiralandığında, sözleşmesine hayatının devamı için gereken (örn. su, yemek) ihtiyaçları karşılamak adına şehrin ödeme yapma zorunluluğu eklenmişti ve bu ihtiyaçlar doğrudan şehir giderlerinden ödendi.
Kınama Cezaları

1527'de, Prato şehrinde Stefano Mezzettino adında bir doktorun hastaları bekçi olmadan tedavi ettiği tespit edildi. Veba doktoru sözleşmesindeki kurala göre, doktor hastalara bakacağı zaman yanında bir bekçi de ona refakat etmek zorundaydı. Bu kural toplumda daha fazla tehlike yarattı. Veba doktoru sözleşmesindeki bir kuralı çiğnemesi ve illegal davranışları yüzünden cezalandırıldı.
Thales (anlam ayrımı)

Vikisözlük'te  ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
Miletli Thales Miletoslu bir Yunan filozofuydu.
Thales ayrıca şu anlamlara gelebilir:
Kişiler

Thaletas veya "Giritli Thales", bir erken dönem Yunan müzisyen ve şair
Thales (ressam), Sikyon'dan bir antik Yunan ressamı
Thales Leites Lourenço, Brezilyalı karma dövüş sanatçısı
Thales (futbolcu, 1994), tam adı Thales Bento Oleques olan Brezilyalı futbol bek oyuncusu
Thales Paula (d. 2001), Brezilyalı orta saha oyuncusu
Coğrafya

6001 Thales, bir ana kuşak asteroidi
Thales (krater), Ay'da bir krater
Thales Tutulması, antik Yunanda önceden tahmin edilen bir Güneş Tutulması
İş dünyası

Thales Academy, Kuzey Carolina'da özel okullar ağı
Thales Group, çeşitli bölümlere sahip Fransa merkezli bir mühendislik ve elektronik şirketi:
Thales Air Defence
Thales Alenia Space
Thales Australia
Thales Communications
Thales Navigation
Thales Nederland
Thales Optronics
Thales Rail Signalling Solutions
Thales Spectra
Thales Training & Simulation
Thales Underwater Systems
Diğer kullanımlar

Thales, Indiana, Dubois County'de bir belediyeye ait olmayan alan
Thales teoremi, geometride kullanılan bir teorem
Thales teoremi, (yukarıdaki ile karıştırılmamalıdır) genellikle Kesişme teoremi olarak anılır.
Ak kuyruksallayan

Motacilla alba
Cuculus canorus canorus + Motacilla alba
Ak kuyruksallayan (Motacilla alba), kuyruksallayangiller (Motacillidae) familyasından, siyah-beyaz tüylere sahip bir kuyruksallayan türüdür.
Fiziksel özellikleri

İnce, zayıf bir kuştur. Boyu 18 cm'dir. Siyah beyaz başı, siyah göğsü, gri sırtı ve kararkteristik uzun kuyruğuyla tanınır. Dişi biraz daha soluk renklidir. Kuyruğu siyah, kuyruk dış telekleri beyazdır. Böcekçildir. Yuvasını taş duvar çatlaklarına ve insan eliyle yapılmış doğaya benzer nitelikteki yerlere yapar.
Dağılımı

Tür, çoğunlukla Avrupa ve Asya'nın bazı bölgelerinde ve Afrika'nın kuzey kesimlerinde bulunur. Bulunduğu yerlerin yerleşik kuşu olmasına rağmen, Afrika'ya göç ettiği görülür. Açık araziler, küçük yerleşimlerin çevresi ve su kenarları yerleşim bölgeleridir.
Sentetik

Sentetik, birden fazla parça ile oluşturulmuş, genellikle yapaylık iması taşıyan bir terimdir. Sentetik terimi aşağıdaki bağlamlara gönderme yapabilir:
Vikisözlük'te  ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
Bilim

Sentetik biyoloji
Sentetik evrim kuramı
Sentetik element
Endüstri

Sentetik yakıt
Sentetik membran
Sentetik elmas
Sentetik lif
Sentetik kauçuk
Diğer

Sentetik pozisyon, finans bağlamında
Analitik-sentetik ayrımı, felsefe bağlamında
Sentetik dil, dilbilim bağlamında
Sentetik zeka, yapay zeka terimindeki insan zekasını taklit etme imasına karşı kullanılan ve makinelerin zekasının kendine özgü olduğuna gönderme yapan terim.
Sentetik veri, yazılım testlerinde kullanılan, ölçülmüş veya canlı dayanmayan veri
Kordalılar

Kordalılar (Latince: Chordata), sırt iplikliler veya kordatlar olarak da bilinir, tulumlularda (Tunicata) yaşamın belirli bir evresinde, omurgalılar (Vertebrata) ve kafatassızlarda (Cephalochordata) ise bütün yaşam süresince vücuda desteklik yapan bir notokordaya (sırt ipliği), yutağa, solungaç yarıklarına, sırt tarafında ortası boş sinir şeridine ve kuyruğa sahip hayvan şubesidir.
Hayvanların en iyi bilinen grubudur.Yaşayan yaklaşık 50.000'den fazla türü bulunmaktadır.
Sınıflandırma

Şube Chordata
Alt şube Cephalochordata — Kafatassızlar
Klad Olfactores
Alt şube Urochordata — Tulumlular
Alt şube Vertebrata — Omurgalılar
İnfra şube Agnatha — Çenesiz balıklar
Sınıf Myxini veya Hyperotreti
Sınıf Conodonta — Konodontlar
Sınıf Hyperoartia
Sınıf Cephalaspidomorphi — Yuvarlak ağızlılar
Sınıf Pteraspidomorphi
İnfra şube Gnathostomata — Gerçek çeneliler
Sınıf Placodermi — Zırhlı balıklar
Sınıf Chondrichthyes — Kıkırdaklı balıklar
Sınıf Acanthodii — Dikenli yüzgeçliler
Üst sınıf Osteichthyes — Kemikli balıklar
Sınıf Actinopterygii — Işınsal yüzgeçliler
Sınıf Sarcopterygii — Et yüzgeçliler
Üst sınıf Tetrapoda — Dört üyeliler ya da Dört bacaklı omurgalılar
Sınıf Amphibia — amfibyumlar
Seri Amniota — Amniyotik yumurtalılar
Sınıf Sauropsida — Sürüngenler
Sınıf Aves — Kuşlar
Sınıf Synapsida — Memelimsi sürüngenler
Sınıf Mammalia — Memeliler
Evcil yak

Evcil yak (Bos grunniens) uzun kıllı olan evcil hayvanlar arasındadır ve Himalaya bölgesi boyunca yani Hindistan Yarımadası'nda, Tibet Platosu, Kuzey Myanmar, Yunnan, Siçuan ve bilindiği kadarıyla daha kuzey bölgeler olan Moğolistan ve Sibirya'da yaşamaktadır. Yabani yak (Bos mutus) soyundan gelir. Tibetçede yak kelimesi sadece türün erkeğini tanımlamakta kullanılır, dişiler nak veya dri olarak adlandırılır. Buna rağmen birçok dilde yak iki cinsiyet için kullanılmaktadır.
Taksonomi

Yaklar, Bos cinsine aittir ve bu nedenle sığırlarla (Bos primigenius türleri) akrabadır. Yakların evrimsel tarihini belirlemek için mitokondriyal DNA analizleri sonuca bağlanamamıştır.
Yak, sığırlardan bir ila beş milyon yıl önce herhangi bir noktada ayrılmış olabilir ve bu cinsin diğer üyelerine kıyasla bizonla daha yakından ilişkili olabileceği yönünde bazı hipotezler öne sürülmektedir. Rusya'nın doğusunda, Bos baikalensis gibi yak'ın görünür yakın fosil akrabaları bulundu ve bu, modern Amerikan bizonunun yak benzeri atalarının Amerika'ya girebileceği olası bir yol önermektedir.
Tür, ilk olarak 1766'da Linnaeus tarafından Bos grunniens ("homurdanan öküz") olarak tanımlanmıştı, ancak bu adın genel olarak hayvanın yalnızca evcilleştirilmiş biçimine atıfta bulunduğu düşünülmektedir, Bos mutus ("sessiz öküz") vahşi türler için tercih edilen isimdir. Bazı yazarlar yabani yakı hâlâ bir alt tür, Bos grunniens mutus olarak görse de, ICZN 2003 yılında Bos mutus adının yabani yaklar için kullanılmasına izin veren resmî bir karar verdi ve bu artık daha yaygın bir kullanımdır.
Yabani yak'ın Bos grunniens'in bir alt türü olarak kabul edildiği durumlar dışında, yak'ın tanınmış bir alt türü yoktur.