Çingilizce
Tarihçe

İngilizce, Çin'e ilk olarak 1637'de İngiliz tüccarlar Hong Kong, Makao ve Guangzhou'ya (Kanton) ulaştığında geldi. 17. yüzyılda, Çince Pidgin İngilizcesi, İngilizler ve çoğunlukla Kantonca konuşan Çinliler arasındaki ticaret için bir ortak dil olarak ortaya çıktı. "Ön Çingilizce" olarak tanımlayabileceğimiz pidgin terimi, İngilizce business kelimesinin Çinliler tarafından yanlış telaffuz edilmesi sonucu ortaya çıkmıştır. 1839-1842 arasındaki I. Afyon Savaşı ve II. Afyon Savaşı'nın ardından, pidgin İngilizce kuzeye, Şangay'a ve diğer antlaşma limanlarına yayıldı. Pidgin kullanımı, Çin ve misyoner okullarının Standart İngilizce öğretmeye başladığı 19. yüzyılın sonlarında azalmaya başladı. 1982'de Çin Halk Cumhuriyeti, İngilizceyi eğitimde ana yabancı dil yaptı. Çin'de İngilizce öğrenenlerin sayısı mevcut tahminlere göre 300 ila 500 milyon arasında değişir.
Çİngilizce, Çince Pidgin İngilizcesinden "kalk" veya "alıntı çeviriler" olan bazı İngilizce ifadeleri etkilemiş olabilir, örneğin "lose face (yüzü kalmamak, rezil olmak)" diūliǎn'dan (丟脸, 'yüzünü kaybetmek, rezil olmak') türemiştir. Bazı kaynaklar "long time no see (uzun zamandır görüşmüyoruz)" ifadesinin hǎojiǔbújiàn'dan (好久不见, 'uzun zamandır görüşemedik') türediğini iddia eder. Daha güvenilir kaynaklar, "uzun süreli ayrılıktan sonra bir selamlama olarak kullanılan" bu şakacı Amerikan İngilizcesi ifadesinin ilk olarak 1900'de bir Kızılderilinin konuşması için kaydedildiğini ve bu nedenle daha büyük olasılıkla Yerli Amerikan Pidgin İngilizcesinden türediğini belirtiyor.
Çinli yetkililer, Pekin'deki 2008 Yaz Olimpiyatları ve Şangay'daki Expo 2010'a hazırlık olarak Çİngilizce kullanımını azaltmak için seferber oldu.
Pekin'in 2001'de 2008 Yaz Olimpiyatları'nı düzenleme hakkını kazanmasından kısa bir süre sonra Pekin Turizm Bürosu, Pekin Başkent Uluslararası Havalimanı'ndaki "Barış zamanında giriş yok" yazan acil çıkışlar gibi işaretlerdeki Çİngilizce hatalar için bir ihbar hattı kurdu. 2007'de Pekin Yabancı Dilleri Konuşuyor Programı (BSFLP), "şehrin etrafındaki tabelalarda Çingilizce yazıları değiştirmek için 4.624 adet standart İngilizce çeviri üzerinde çalıştıklarını" bildirdi, örneğin "Dikkatli olun, yol kaygan" yerine "Güvenlinin farkına varmak için: Kayganlar çok kurnazdır." kullanılıyordu. BSFLP başkanı Chen Lin, "Her şeyin doğru olmasını istiyoruz. Gramer, kelimeler, kültür, her şey. Pekin'e binlerce ziyaretçi gelecek. Kimsenin bize gülmesini istemiyoruz." diye belirtti. Pekin'den bildiren Ben Macintyre, "İnce Ota Merhamet Edin" gibi tabelaların kaybına üzüldü çünkü ona göre "Çingilizcenin en iyi örneklerinin çoğu çok hoş, bu kadar farklı iki dil çarpıştığında ortaya çıkan yaratıcılığı yansıtıyor". Global Language Monitor, Pekin'in Çİngilizceyi ortadan kaldırma girişiminin başarılı olabileceğinden şüphe duydu ve "milyon kelimelik İngilizce sözlüğündeki herhangi bir belirli kelimeye kesin bir ideogram eşlemeye çalışmanın neredeyse imkansız bir görev olduğunu" ve "Olimpiyat Oyunları'nın cazibesini ve sevincini paylaşıyoruz" ("cazibe" burada bir geçişli fiil olarak kullanılıyor) ifadesini içeren Olimpiyatlar'ın resmi web sitesine işaret etti.
Şangay'da Expo 2010 için Çİngilizce tabelaların değiştirilmesi için benzer bir çaba gösterildi. Andrew Jacobs  tarafından yazılan bir The New York Times makalesi, Şangay Dil Kullanımı Yönetimi Komisyonu'nun başarılarını bildirdi. "600 gönüllüden oluşan bir ordu ve becerikli İngilizce konuşanlardan oluşan bir politbüro tarafından güçlendirilen komisyon, 10.000'den fazla kamu tabelasını (elveda "Teliot" ("toilet"in yanlış yazılmış halı) ve "idrar bölgesi") düzeltti, İngilizce tarihi yer bilgilendirme plaketlerini yeniden yazdı ve yüzlerce restoranın menü çevirilerini yeniden düzenlemesine yardımcı oldu."  James Fallows, Şangay'daki birçok Çingilizce hatasını "餐厅 Çeviri sunucusu hatası" yazan iki dilli bir tabelaya atıfta bulunarak "sözlüklere veya çeviri yazılımlarına ezberci güvene" bağladı. (餐厅; cāntīng "yemek odası; restoran" anlamına gelir). Fallows, "kendi ana dilinize hakim olmadıkları için yerel halkla dalga geçmede inkar edilemez bir şekilde Albay Blimp-imsi bir şey olduğunu" kabul ederken, bir Üç Boğaz Barajı (İngilizcede Three Gorges Dam) sergisinin reklamını yapan "Three Georges Exhibit (Üç George Sergisi)" pankartlarının olduğu bir Şangay müzesini gözlemledi ve şöyle yazdı: "Çin'deki pek çok kuruluşun İngilizce çevirileri taşa oymaya, tabelalara boyamaya, kartvizitlere basmaya ve doğru olup olmadıklarını kontrol etmek için herhangi bir çaba sarf etmeden kalıcı olarak dünyaya ifşa etmeye istekli olması gerçekten tuhaf."  Bir Çin uçağında, Fallow'a "Islak türban gereksiz yıkama" (免洗湿巾; miǎn xǐ shī jīn, asıl olarak 'yıkanmayan nemli havlu') etiketli ıslak mendil verildi. Şangay'ın Luwan Bölgesi tartışmalı bir "Expo için Luwan Bölegsinin İki Dilli Eğitimi" konuşma kılavuzu yayınladı, İngilizce terimler ve İngilizce telaffuza yakın Çince karakterler içeriyordu: "Good morning! (Günaydın!)" 古得猫宁 (gǔ dé māo níng, kelimenin tam anlamıyla "antik kedi huzuru" olarak çevrilebilir) ve "I'm sorry (Üzgünüm)" 爱么搔瑞 (ài me saō ruì, Çincede tamamen anlamsız) olarak verilmişti.
Çİngilizce, günümüz Çin'inde "parklarda ve turistik yerlerde, mağaza adlarında ve sloganlarında, ürün reklamlarında ve paketlerinde, otel adlarında ve literatüründe, restoran adlarında ve menülerde, havaalanlarında, tren istasyonlarında ve taksilerde, sokak ve otoyol tabelalarında - hatta resmi turizm literatüründe" hala yaygın olarak bulunabilir.
Global Language Monitor, Çİngilizcenin gelişeceğini tahmin ediyor ve yeni İngilizce kelimelerin kabaca yüzde 20'sinin Çİngilizceden türediğini tahmin ediyor, örnek olarak "sahte tüketim malları; parodi olarak yapılan şeyler" anlamına gelen shanzhai (山寨; 'dağ kalesi; dağ köyü') verilebilir. Çin İnternet Bilgi Merkezi başkanı Huang Youyi, İngilizce kökenli popüler Çince sözcüklerin (OK ve LOL gibi) dil saflığına zarar verebileceğini öngörüyor. "Eğer dikkat etmezsek ve Çincenin İngilizceye karışmaması için önlem almazsak, birkaç yıl sonra Çince saf bir dil olmaktan çıkacak."
Çİngilizceyi "Çince kelimelerin birebir İngilizceye çevirisi" anlamına gelecek şekilde tanımlayarak Han ve Ginsberg (2001) tarafından dilsel netlikte yürütülen bir deney, matematiksel terimlerin Çİngilizcede Standart İngilizceden daha kolay anlaşılır olduğunu buldu. Matematik için İngilizce kelimeler tipik olarak Yunanca ve Latince köklere sahipken, karşılık gelen Çince kelimeler genellikle Batı dillerinden ihtiraların çevirileridir; bu nedenle dörtgen (İngilizce quadrilateral; Latince quadri- "dört" ve latus "taraflı") genellikle Çince sìbiānxíng'den (四边形; 'dört kenarlı şekil') daha az bilgilendiricidir. Örneğin, İngilizce aksiyom, Çince gōnglǐ (公理) ve Çİngilizce (birebir çeviri) "evrensel ilke"nin anlamsal netliğini karşılaştırın; medyan, zhōngshù (中数) ve "merkez numarası"; veya yamuk, tīxíng (梯形) ve "merdiven figürü". Çalışma, 71 ortak matematiksel terimin anlaşılırlığını derecelendiren üç matematik öğretmeni grubunu içeriyordu. Anadili Çince olan birinci grup, Çince terimlerin %61'ini net ve anlaşılabiilir olarak değerlendirdi; anadili İngilizce olan ikinci grup, İngilizce terimlerin %45'ini net olarak değerlendirdi. İngilizce konuşan öğretmenlerden (hem anadili olan hem de anadili olmayanlar) oluşan üçüncü grup, İngilizce ve Çİngilizce kelime çiftlerinin karşılaştırmalı netliğini değerlendirdi: %42,3'ü için Çİngilizce daha anlaşılırdı, %5,6'sı için İngilizce, %25,4'ü için her ikisi de anlaşılırdı ve %19,7'si için de hiçbiri net değildi.
2017'de Çin Halk Cumhuriyeti hükümeti, İngilizce çeviriler için Çİngilizcenin yerini alacak ulusal standardı getirdi. Bu, o yılın 1 Aralık'ında yürürlüğe girdi.