stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Yugoslavya Krallığı
Tarih > II. Dünya Savaşı > Bağımsızlık mücadelesi ve partizanların zaferi

Ana madde: Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti
Mihver Devletleri saldırısı üzerine Bosna'ya çekilerek İşçi Tugayları'na dayalı yeni bir savaş taktiğini seçen Partizanlar, İtalyan, Alman, Ustaşa ve Çetnik birliklerinin Mart 1942'de giriştiği harekâttan sonra Bosna'nın kuzeybatı kesimini üs edindi. Tito'nun Kasım 1942'de topladığı Yugoslavya Antifaşist Ulusal Kurtuluş Konseyi (AVNOJ) direniş harekâtının bütün Yugoslav halklarını birleştirecek bir siyasal programa kavuşmasını sağladı.
Müttefiklerin Balkanlar'a çıkarma yapmasından önce Yugoslavya'daki Partizan hareketini boğmak isteyen Nazi yönetimi, 1942-1943 kışında toptan imhayı hedef alan yeni bir harekât düzenlediler. Öncelikle Çetnikleri saf dışı ederek konumlarını sağlamlaştıran Partizan kuvvetleri, ardından Alman kuşatmasını yararak Karadağ'ın Durmitor bölgesine geçtiler. Mayıs 1943'te bu bölgeye yönelik ikinci Alman kuşatma harekâtı da boşa çıktı. Üstün Alman birlikleriyle şiddetli çarpışmalardan sonra sarp bir geçidi aşan Partizan kuvvetleri sonunda Bosna'nın orta kesimine ulaşmayı başardı. Yugoslavya'nın bağımsızlık mücadelesinde bir dönüm noktası sayılan bu zafer, aynı zamanda Partizan hareketine Müttefiklerin siyasi ve askerî desteğini sağladı. İtalya'nın Müttefiklere teslim olmasından sonra Partizanların denetimine giren geniş kıyı şeridi, silah ve askerî gereç almak için önemli bir kapı durumuna geldi. Bu arada Kasım 1943'te ikinci toplantısını yapan AVNOJ, bir geçici hükûmet oluşturduğunu ilan etti.
Mayıs 1944'te Tito'nun karargâhına yönelik son Alman saldırısını da atlatan Partizanlar, sonraki aylarda işgal kuvvetlerini Sırbistan'a doğru geriletmeye başladı. Aynı sıralarda bozgun içindeki Alman ordularını izleyen Sovyet Kızıl Ordusu Romanya ve Bulgaristan sınırlarına dayanmış bulunuyordu. Daha önce bağımsız bir çizgide direttiği için Stalin'in tepkisini çekmiş olmakla birlikte Moskova'ya giderek Sovyet ileri harekâtıyla belirli bir eşgüdümü sağlayan Tito, bir yandan da Londra'daki sürgün hükûmetiyle görüşmelere oturdu. Tito'ya önemli bir siyasi ağırlık kazandıran görüşmeler sonunda kurtarılmış bölgelerde kurulan ulusal kurtuluş komiteleri geçici yönetim organları olarak kabul edildi. Çetniklerle iç savaş biçimini alan Sırbistan'daki Partizan ilerleyişi, Alman ordularının geri çekildiği sonbahara doğru büyük ölçüde başarıya ulaştı. Partizan kuvvetleri ile Sovyet birliklerinin ortak harekâtıyla Ekim 1944'te Belgrad ele geçirildi. Sürgün hükûmetinin başbakanı Ivan Subasić'in Belgrad'a dönmesinden sonra koalisyon niteliğinde bir geçici hükûmet oluşturuldu. Bütün Yugoslavya toprakları Partizanların denetimine girerken, son Çetnik kalıntıları da temizlendi.
Kasım 1945'teki seçimlerde, komünistlerin önderliğindeki Halk Cephesi'nin kazandığı büyük zaferin ardından, 2 Aralık 1945'te Yugoslavya Demokratik Federal Cumhuriyeti’nin kurulduğu ilan edildi, böylece kâğıt üstünde de olsa devam eden monarşi resmen sona erdi.Ocak 1946'da federal bir cumhuriyet yapısını öngören yeni anayasa yürürlüğe kondu.
Coğrafya

Yugoslavya Krallığı, Balkanlar’ın batısında yer almıştır. Krallığın yüzölçümü 1931 yılı kaydına göre 248.665’tir.
Nüfus yapısı

Krallığın 1921 yılındaki nüfusu 11.984.011’dir. 1931 yılında bu nüfus 13.929.988 olarak verilmiştir.
Sırplar, Hırvatlar ve Slovenler, 1928 yılında kadar anayasal milletlerdir. Sonrasında bu etnik yapılar “Yugoslav” adı altında birleştirilmişlerdir.
Nüfus yapısı > İlk dile göre

1921 nüfus sayımı sonuçlarına dayanarak ilk dil bilgileri şu şekildedir:
Sırp-Hırvatça: 8,911,509 (%74.36)
Sırplar: %44.57
Hırvatlar: %23.5
Boşnaklar: %6.29
Slovence: 1,019,997 (%8.51)
Almanca: 505,790 (%4.22)
Macarca: 467,658 (% 3.9)
Arnavutça: 439,657 (%3.67)
Rumence: 231,068 (%1.93)
Türkçe: 150,322 (%1.25)
Çekçe ve Slovakça: 115,532 (%0.96)
Rusince: 25,615 (%0.21)
Rusça: 20,568 (%0.17)
Lehçe: 14,764 (%0.12)
İtalyanca: 12,553 (%0.11)
Diğerleri: 69,878 (%0.58)
Nüfus yapısı > Etnik yapıya göre

Yugoslavlar: %82.87 (Sırplar, Hırvatlar, Slovenler ve kimliklerine göre diğer Müslümanlar)
Almanlar: %4.22
Macarlar: %3.90
Arnavutlar: %3.67
Rumenler: %1.93
Türkler: %1.25
Çekler ve Slovaklar: %0.96
Rusinler: %0.21
Ruslar: %0.17
Lehler: %0.12
Diğerler: %0.69
Nüfus yapısı > Dinî yapıya göre

Hıristiyanlar: 10,571,569 (%88.21)
Ortodokslar: 5,593,057 (%46.67)
Katolikler: 4,708,657 (%39.29)
Protestanlar: 229,517 (%1.91)
Yunan Katolikleri: 40,338 (%0.34)
Müslümanlar: 1,345,271 (%11.22)
Yahudiler: 64,746 (%0.54)
Diğerleri: 1,944 (%0.02)
Ateistler: 1,381 (%0.01)
Nüfus yapısı > Mesleki yapıya göre

Tarım, ormancılık ve balıkçılık - %78.87
Endüstri ve zanaat - %9.91
Bankacılık, ticaret ve ulaşım - %4.35
Sivil servis, serbest meslek ve askerlik - %3.80
Diğer meslekler - %3.07
İdari yapı

Ana madde: Yugoslavya Krallığı idari yapılanması
Krallık, tarihî süreç içinde üç farklı idari yapı sistemine sahip olmuştur. 1918-1922 arasındaki idari yapı, I. Dünya Savaşı öncesindeki yapının devamı niteliğindedir. 1922 yılında ise krallık, idari olarak 33 bölgeye (oblast) bölünmüştür. 1929'da krallığın idari yapısı 9 banlık üzerine düzenlenmiştir.
Diller > Resmî dil

Yugoslavya Krallığı'nın resmî dili Sırpça, Hırvatça ve Slovencenin ortaklaştırıldığı bir dildir. Krallık yönetimi, bu resmî dili önce Sırp-Hırvat-Slovence (1918-29), sonrasında Yugoslavca olarak belirtmiştir. Söz konusu resmî dil adlandırması, dil bilimi standartlarının dışında siyasi adlandırmalardır.
Diller > Konuşulan diller

Krallığın resmî dili dışında ülkede birçok dil daha konuşulmuştur. Ülkede Macarca, Arnavutça, Türkçe, Rumence, bölgenin yerleşik dilleri olarak ülke çapında çeşitli bölgelerde konuşulmuştur. Bunların yanında, bölgenin asli olmayan dilleri sayılabilecek Almanca, Çekçe, Slovakça, Rusince, Rusça, Lehçe de konuşulmuştur.
Eğitim

Yugoslavya Krallığı üç üniversiteye sahip olmuştur. Bunlar Zagreb Üniversitesi, Belgrad Üniversitesi ve Ljubljana Üniversitesi'dir.
Ekonomi

Yeni devletin kuruluşuyla birlikte ele alınan ilk konulardan biri toprak reformu oldu. Serfliğin kaldırılmasını ve büyük malikanelerin kamulaştırılmasını sağlayan reform, yeni yatırımlar ya da modern teknik ve araçlarla desteklenmekle birlikte toprak sahibi geniş bir köylü sınıfı yarattı. I. Dünya Savaşı sonrasında tarım ürünlerine talebin yükselmesi, kırsal kesime önemli bir refah getirdi. Devletin tarımsal kalkınmaya pek önem vermemesi nedeniyle, köylüler özellikle Slovenya ve Hırvatistan'da kooperatifler aracılığıyla örgütlenme yoluna gitti. Ama ekonomik bunalımın derinleştiği 1930'larda kredi, borç erteleme ve destekleme alımı gibi araçlarla köylülere belirli bir devlet desteği verildi.
Yüklü savaş tazminatlarının yanı sıra Fransa ve ABD gibi ülkelerden sağlanan borçlar, yeni devletin koruyucu gümrük duvarları arkasında tutarlı bir sanayileşme programı yürütmesine olanak verdi. Bu alanda özellikle madencilik, ormancılık, enerji üretimi, metalürji ve dokumacılık gibi dallar büyük bir gelişme gösterdi. Yeni demiryolu hatlarıyla ulaşım ağı genişletildi. Deniz ticareti ve turizm önemli bir gelir kaynağı durumuna geldi.
Büyük Bunalım'ın Yugoslavya'daki etkileri ancak savaş tazminatı ödemelerinin durduğu ve dış kredilerin kesildiği 1931'den sonra duyulmaya başladı. Milletler Cemiyeti'nin Etiyopya'nın ilhakı nedeniyle İtalya'ya karşı uyguladığı ekonomik yaptırımlar da Yugoslavya'nın bu ülkeyle geniş çaplı ticaretine ağır bir darbe indirdi. İzleyen dönemde bu açığı kapatmak için Nazi Almanyası ile sıkı ekonomik ilişkiler kurdu.
Yugoslavya Krallığı (1929-1941)
II. Dünya Savaşı’nda krallığın işgal edilişi (1941-43)
II. Dünya Savaşı’nda krallığın işgal edilişi (1943-44)
Yugoslavya Antifaşist Ulusal Kurtuluş Konseyi’nin Yugoslavya SFC’nin gelecekte nasıl olacağına dair ilanı (29 Kasım 1943)
Oblastlara göre idari sınırlar (1922-1929)
Banlıklara göre idari sınırlar (1929-1939)
Donbas Savaşı

| g t Rusya-Ukrayna Savaşı |
| --- | --- |
 Başlangıç Yevromaydan  Odessa çatışmaları  Rus yanlısı eylemler  Onur Devrimi  Kırım Zaman çizelgesi  Küçük yeşil adamlar Kırım Parlamentosu  Güney Deniz Üssü  2014 Simferopol  2018 Kerç Boğazı  Donbas Zaman çizelgesi  Sloviansk  Kramatorsk  Mariupol  Sievierodonetsk İl-76'nın düşürülmesi  Zelenopilya roket saldırısı  1. Donetsk Havalimanı  Luhansk Sınır Üssü  Sınır çatışmaları  2014 Büyük Baskını  Şaktarsk Raion  Horlivka  Ilovaisk  Novoazovsk  2. Mariupol  2. Donetsk Havalimanı  Debaltseve  Shyrokyne  Marinka  Svitlodarsk  Avdiivka Sivillere yönelik saldırılar Sloviansk  Malaysia Airlines'ın 17 sefer sayılı uçuşu  Novosvitlivka  Volnovakha  Mariupol  2022 istilası Başlangıç  Zaman çizelgesi  Ekonomik etki  Barış görüşmeleri  Savaş suçları  İşgal altındaki Ukrayna'da protestolar Doğu Ukrayna Taarruzu  Harkiv  Konotop  Mariupol  Ohtırka  Starobilsk  Sumı  Güney Ukrayna Taarruzu  Herson  Melitopol  Mıkolayiv  Kiev Taarruzu  Hostomel  Çernihiv  Çernobil  İvankiv  Vasilkiv  Kiev  Yılan Adası  Millerovo hava üssü 
Donbas Savaşı ya da Ukrayna'nın doğusunda savaş, Rusya destekli Novorossiya Federal Devleti ile Ukrayna Silahlı Kuvvetleri arasında 6 Nisan 2014'ten beri Ukrayna'nın Donbas bölgesinde sürmekte olan savaştır.
Dış müdahale

Batı medyası, sık sık Novorossiya milislerinin Rusya tarafından desteklendiğini iddia etmektedir. Ayrıca Çeçen lider Kadirov'un da Rusya'nın yanında savaşması için adam gönderdiği iddiaları gündeme gelmiştir. Bunun dışında da Belarus, Rusya, Sırbistan gibi Slav-Ortodoks ülkelerden Donetsk'te gönüllü savaşmak için giden militanlar olduğu iddia edilmiştir.
Uluslararası tepkiler

NATO – 22 Ağustos tarihinde Rusya'nın Ukrayna'ya yardım konvoyu göndermesi sonucu, NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen Rusya'nın ateşlediği çatışmalara bu tür müdahalelerin ancak bölgedeki tansiyonu yükselteceğini belirtti. Uluslararası insanlık prensipleri gereğince yardım konvoylarının sivillere yönelik mi yoksa Rusya destekli isyancılara yönelik mi olduğunun açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtti.
Rusya – Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ukrayna otoritelerini Ukrayna'nın bölgede karşı karşıya kaldığı her sorun için Rusya'yı sorumlu tutmasından dolayı eleştirdi. Ukrayna halkının bu sorunlardan dolayı Kiev'den açık bir cevap almasını gerektiğini belirtti.
ABD – Birleşik Devletler Dışişleri Bakanı John Kerry bölgedeki olayların spontane gelişmeler olmadığını ve Rusya'nın olayları tahrik ettiğini ifade etti.
Türkiye – Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye olarak Rusya'nın Kırım'ı ilhakını kabullenmediklerini ifade etti. 23 Ekim Letonya ziyareti sırasında Kırım’da Rusya’nın oraya el koyma konusu, ‘orada bizim tarihi haklarımız’ gibi yaklaşımlarını kabullenmediğimizi kendilerine ifade ettik. Bunu Sayın Putin'e de söyledik. Orada Kırım nüfusunun yüzde 14′ü Kırım Tatarıdır. Bunlarla ilgili tüm düşüncelerimizi kendileriyle paylaştı. diye konuştu.
Kırım Özerk Cumhuriyeti – Kırım eski Tatar Meclisi başkanı ve Ukrayna milletvekili Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, Rusya'nın ilhakını tanımadıklarını açıkladı.
Yehudi Menuhin

| Yehudi Menuhin |
| --- | --- |
Yehudi Menuhin, 1943 yapımı Stage Door Canteen filminde
Genel bilgiler
Doğum: 22 Nisan 1916(1916-04-22) New York, ABD
Ölüm: 12 Mart 1999 (82 yaşında) Berlin, Almanya
Tarzlar: Klasik, caz
Meslekler: Kemancı
Resmî site: menuhin.org

Yehudi Menuhin (22 Nisan 1916, New York - 12 Mart 1999, Berlin), Amerikalı keman virtüözüdür.
Belarus göçmeni Yahudi bir ailenin çocuğu olan Menuhin, henüz üç yaşındayken, bit pazarından alınıp kendisine hediye edilen bir kemanı çalmakta gösterdiği ustalıkla, müzik derslerine dört yaşında başladı. Yedi yaşındayken San Fransisco'da ilk dinletisini yaparak yeteneğini kanıtladı. 1927 yılında New York Senfoni Orkestrası'yla birlikte Carnegie Hall'da sahneye çıkan sanatçı, iki yıl sonra ilk kişisel konserini Einstein'ın da davetli olduğu bir salonda Berlin'de verdi. Uzun süren konserler dizisiyle yorgun düşen Menuhin, ara verdiği bir buçuk yılın ardından yine sahneye çıktığı zaman, Schumann'ın sonradan bulunan keman konçertosu, Mendelssohn'un bilinmeyen ve Berlin'de bir kütüphanede bulduğu Re Minör keman konçertosu gibi eserleri ilk kez seslendirdi. 1958 yılından itibaren çeşitli müzik festivalleri düzenledi, orkestra yöneticiliğine başladı. 1962'de İngiltere'de, 8-18 yaş arasındaki üstün yetenekli gençlere mali konumlarına bakmaksızın eğitim olanağı tanıyan, The "Yehudi Menuhin School"'u kurdu. Ünlü sanatçılar Nigel Kennedy, Benjamin Marquise Gilmore, Miho Kawashima, Ella Rundle bu okuldan yetişmiştir.
Yehudi Menuhin ile Béla Mavrák birlikte.
Dünyanın birçok ülkesinde konserler veren Menuhin'e Bela Bartok, Georges Enesco, William Walton gibi ünlü besteciler eserler yazdı. Öldüğünde, İngiliz vatandaşıydı ve Lordlar Kamarası üyesiydi.
Bazı ödülleri

Léonie Sonning Müzik Ödülü, 1972
Kennedy Center Honors, 1986
William Christie (müzisyen)

| William Christie |
| --- | --- |
William Christie (2015)
Doğum: William Lincoln Christie 19 Aralık 1944 (80 yaşında) Buffalo, New York
Milliyet: Amerikan, Fransız
Vatandaşlık:  Fransa (1995'ten beri)
Mezun olduğu okul(lar): Harvard ve Yale Üniversitesi
Meslek: Müzik yorumcusu, orkestra şefi, Klavsenci
İşveren: Orchestre national de France
Ödüller: Commandeur de l'Ordre des Arts et des Lettres

William Christie (d. 19 Aralık 1944, Buffalo, New York), Amerikalı müzik yorumcusu.
Kariyeri

Harvard ve Yale Üniversitelerinde eğitim gördü. 1971 yılında Fransa'ya yerleşerek burada yaşamaya başladı. 1979 yılında Les Arts Florissants topluluğunu kurdu. Topluluğun repertuvarı daha çok, Paris'teki Fransız Ulusal Kütüphanesi'nde bulunan ve henüz basılmamış yapıtlardan oluşuyor. 1987 yılında Paris Opéra Comique'de Lully'nin Atys adlı eserini sunmasıyla tanındı. Barok dönemi eserlerine özel bir ilgisi bulunan William Christie, bu türün dünyaya tanıtımında büyük yer tutmaktadır. Christie, Monteverdi, Rossi, Scarlatti gibi İtalyan bestecilerinin yapıtlarını seslendirerek ününü genişletti. Jean-Marie Villégier, Robert Carsen, Alfredo Arias, Jorge Lavelli, Graham Vick, Adrian Noble ve Andrei Serban gibi yönetmenlerle çalışmalar yaptı. 1982'den 1995 yılına kadar Paris Konservatuvarı'nda erken dönem müziği alanında profesör unvanıyla derler verdi. 1993 yılında Legion D'Honneur Nişanı'yla ödüllendirilen William Christie, Fransa'da ve birçok ülkede önemli ödüller aldı.
2002 yılından itibaren Berlin Filarmoni Orkestrası'nın konuk şefi olan sanatçı, 2006 yılında Uluslararası İstanbul Müzik Festivali kapsamında Türkiye'ye de geldiği festivalde, Yaşam Boyu Başarı ödülü aldı.
Türkiye Aile Sağlığı ve Planlaması Vakfı

Vakfın logosu
Türkiye Aile Sağlığı Ve Planlaması Vakfı, İstanbul'da yerleşik bir sivil toplum kuruluşudur.
Kısa adı TAP Vakfı olan kuruluşa, 1985 yılında Vehbi Koç'un girişimiyle 1986 'da iş adamları, akademisyenler, iş ve işveren kuruluşları temsilcileri tarafından tüzel kişilik kazandırılmıştır.
Amacı

TAP Vakfı'nın amacı, ekonomik ve sosyal gelişme için Türk ailesinin sağlıklı 
bir biçimde yaşamını sürdürmesi yolunda, üreme sağlığı, ana-çocuk sağlığı ve cinsel sağlık koşullarını iyileştirerek, bireylerin, özellikle gençlerin, ailelerin ve toplumun yaşam kalitesini yükseltmek ve kadınların aile içinde ve toplumda sosyal statülerini geliştirmek şeklinde açıklanmaktadır.
Kurucuları

Mustafa Adanır
Erol Yılmaz Akçal
Feyyaz Berker
Osman Boyner
Yüksel Bozer
Varol Ziya Dereli
Aydın Doğan
İhsan Doğramacı
Bülent Eczacıbaşı
Zafer Nuri Eraslan
Alaaddin Gazioğlu
Dalya Garih
Jak Kamhi
Suna Kıraç
Asım Kocabıyık
Nurettin Koçak
H. Ayduk Koray
S. Kemal Mimaroğlu
Melih Özakat
Raşit F.Özsaruhan
Talha Öztekin
Baran Tuncer
Ümran G.Üzümcü
Selçuk Yaşar
Kamil Yazıcı
Erkut Yucaoğlu
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu
Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu
Türkiye Ziraat Odaları Birliği
Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu
Türkiye Şişe Cam Fabrikaları A.Ş.
Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.
Projeleri

Denizli Aile Sağlığını Geliştirme Projesi (1998- …)
Halk Eğitim Merkezleri (Hem) Eğiticilerinin Aile Sağlığı Ve Üreme Sağlığı Konularında Eğitimi Projesi (1999- …)
Alo Okey Cinsel Sağlık Bilgi Hattı : 0 212 257 59 75 (2000- …)
Güvenli Annelik Çalışmaları (2004- …)
İstanbul Güvenli Annelik Projesi (2004- …)
Dikkat Bebek Var Güvenli Annelik İletişim Çalışmaları (2006)
Düzce İli Güvenli Annelik Projesi (2006- …)
İstanbul İli Özel Hastaneler Güvenli Annelik Projesi (2006- …)
Sağlık Bakanlığı/Avrupa Birliği Türkiye Üreme Sağlığı Programı (Tüsp):
Tüsp Istanbul'da Yerel Yönetimler Aracılığı İle Üreme Sağlığı Hizmetlerinin Yaygınlaştırılması Projesi (2004- 2006)
Tüsp Gençler İçin Cinsel Sağlık/ Üreme Sağlığı (Cs/Üs) Savunuculuğu Projesi (2004-2007)
Sağlık Personelinin Cs/Üs Yaklaşımını Güçlendirme Projesi (2006)
Milliyet-Tap Vakfı Kız Yurtları Cinsel Sağlık Eğitim Projesi (2006)
İlköğretim Okulları Ve Liselerde Cinsel Eğitim Programları
Ergen Ve Gençler İçin Cinsel Eğitim Programları
Milli Eğitim Bakanlığı Aile Sağlığı Eğitim Programı
Sabancı Üniversitesi Cinsel Sorumluluk Projesi
Etkinlikleri

Toplantı ve konferanslar
Konser, bale, defile vb. etkinlikler
Diğer STK'larla işbirliği
"Görünüm" adlı bülten
Üreme sağlığı konusunda broşürler
Kitaplar
Gelir amaçlı tebrik kartları
Ödülleri

41. Berlin Film Festivali Ödülleri, 1991
Fellini Ödülü, Avrupa'nın En İyi Filmi, 1992
6. Altın Koza Film Festivali, En İyi İkinci Film Ödülü, 1992
8. Kudüs Film Festivali Ödülü
11. Taşkent Film Festivali Ödülü
Kahire Konferansı, En İyi Sektörel Reklam Ödülü, 1994
Pekin Konferansı, İletişim Ödülü, 1995
Sağlık Alanında Yılın Vakfı Ödülü, 2000
Küba, Global Medya Ödülü, 2002
İç bağlantı

Aile planlaması
Süzgeç

Süzgeç, sıvıları süzmeye yarayan araçtır. Bir başka deyişle, bir akışkanı, içindeki katı maddelerden ayırmak için bez veya delikli bir kaptan geçirmek (süzmek) için kullanılan alet veya aletlerden oluşan düzenektir.
Türk Dil Kurumu, süzgeç ve süzeğin arasındaki farkı belirtmemiş olsa da, Temel Ateş'in hazırlamış olduğu, 2005 Temel Okul Sözlüğü'nde süzek ve süzgeç farkı şöyle açıklanmıştır:
Süzek, daha çok halk ağzında kullanılmakta olup, tül veya bezden yapılan süzme aracı olarak, süzgeç ise daha çok, telli veya metal süzme araçlarının ismidir.
Ayrıca süzgeç, sulama kovasının ucuna takılan, küçük delikli metal parça anlamına da gelmekte ve sinema terimlerinde de süzek, ışığın önüne konulan, ince kumaş veya tülden yarı saydam yayındırıcı olarak bilinmektedir.
Taşlaşmış orman

Arizona'da bulunan, geç Triyas döneminde (yaklaşık 230 milyon yıl önce) silisleşmiş taşlaşmış ağaç
Taşlaşmış orman, karasal bitkilerin fosilleşmiş kalıntılarıdır.
Oluşumu

Silisleşmiş ağaçlar, 23-15 milyon yıl öncesi faaliyet gösteren silisçe doygun göl içinde ve silisçe zengin volkanik getirimlerin etkisiyle asidik hidrotermal döngü sonucunda, ağaçların hücreleri çeperlerine ve hücre boşluklarına çoğunluklu silikat ve kuvars küreciklerinin birikmesiyle, kök dokusunun özgün yapısını koruyarak silisleşmiştir (taşlaşmışlardır). Taşlaşan bu ağaçlar daha sonraki evrelerde oluşan volkan patlaması ürünü volkan külleri, tüfleri, lavları ile örtülmüş ve bu volkanik örtü taşlaşmış ağaç fosillerinin milyonlarca yıl öncesinden günümüze kadar korunmalarını sağlamıştır.
Örneklerini Dünya'nın farklı yerlerinde açık hava müzesi şeklinde görmek mümkündür. Örnek olarak Amerika'daki Mezozoik yaşlı silisleşmiş orman fosilleri, Yunanistan'ın Midilli adasında Erken-Orta Miyosen yaşlı taşlaşmış ağaç bulgularını görmek mümkündür. Türkiye'de Kızılcahamam civarında örnekleri bulunmaktadır. Taşlaşmış ağaçları batıda; Bolu, kuzeyde, Çerkeş, Kurşunlu, Ilgaz, doğuda; Çankırı ve Şabanözü, güneyde; Beypazarı, Kahramankazan, Çubuk yerleşim yerleriyle sınırlı çok geniş bir alanda görmek mümkündür. Taşlaşmış ağaçlarla kaplı alan tamamen volkanik tüfler ile kaplıdır ve Erken Miyosen'de (23–15 milyon yıl öncesi) gelişmiş olan çam ve meşe ağaçlarının egemen olduğu karışık bir ormanın fosil kalıntılarıdır.
Paleorrota Jeopark'ta taşlaşmış ağaç (Brezilya)
Belki Alışman Lazım

Belki Alışman Lazım, Duman'ın 16 Ekim 2002 tarihinde çıkan ikinci stüdyo albümü.
Şarkı listesi

"Bu Akşam"
"Her Şeyi Yak"
"Oje"
"Kırmış Kalbini"
"Masal"
"Manası Yok"
"Belki Alışman Lazım"
"Bal"
"Ah"
"Elimdeki Saz Yeter Canıma"
"Haberin Yok Ölüyorum"
"Bu Akşam (Akustik)"
"Kırmış Kalbini (Uzun Versiyon)" (Gizli parça. Sadece CD'de bulunur. 12. parçadan hemen sonra başlar.)
Klipleri

Her Şeyi Yak (Yayınlanma: Aralık 2002)
Oje (Yayınlanma: Nisan 2003)
Bu Akşam (Yayınlanma: Ağustos 2003)
Belki Alışman Lazım (Yayınlanma: Mayıs 2004)
| g t Duman |
| --- | --- |
Kaan Tangöze ·  Batuhan Mutlugil ·  Ari Barokas ·  Mehmet Demirdelen
Stüdyo albümleri: Eski Köprünün Altında (1999) ·  Belki Alışman Lazım (2002) ·  Seni Kendime Sakladım (2005) ·  Duman I (2009) ·  Duman II (2009) ·  Darmaduman (2013)  ·  Kufi (2024)
EP'ler: Kamikaze (2024)
Konser albümleri: Konser (2003) ·  Bu Akşam (2004)  ·  Rock'n Coke Konseri (2008) ·  Canlı (2011)
Tek çalışmaları: Yakup & Kaan & Batuhan - Karanlıkta (2006)
En iyiler & Toplama albümler: En Güzel Günüm Gecem (2006)
Diğer: Diskografi ·  Duman şarkıları listesi
Sivas '93

| Sivas '93 |
| --- | --- |

Sivas '93 oyununun afişi
Yazar: Genco Erkal
Karakterler: Kurtulanlar
İlk gösterim: 2008
Ülke: Türkiye
Orijinal dil: Türkçe
Konu: 1993 yılında Sivas'ta Madımak Oteli'nin yakılarak 33 kişinin öldürülmesi sırasında yaşananlar ve mahkeme süreci
Tür: Belgesel oyun
Zaman ve mekân: 1993, Sivas
Sivas '93, Genco Erkal'ın yazıp yönettiği ve ilk defa 2007-2008 tiyatro sezonunda Dostlar Tiyatrosu tarafından sergilenen belgesel oyun.
2 Temmuz 1993'te gerekleşen Sivas Katliamı sırasında Sivas'ta Madımak Oteli'nde yaşananları ve sonrasında mahkeme sürecini Nurdan Arca yapımı belgesel bir film eşliğinde sahneye getiren oyun; olayları yaşayanların yazdıkları kitaplara, söyleşilere ve Sivas Davası tutanaklarına dayanır.
İlk kez 11 Ocak 2008'de Muammer Karaca Tiyatrosu'nda sahnelendi. Ardından dört yıl boyunca Türkiye'de ve Avrupa'nın değişik ülkelerinde 224 kez sergilendi ve ödüller kazandı. Katliamın 20. yılı nedeniyle 2013 yılında güncellenerek yeniden sahnelendi.
Erkal, oyunun amacının olayları seyircinin hafızasında tazelemek ve bu olayla hesaplaşmasını sağlamak olduğunu ve oyunda kullandığı tek bir sözü dahi kendisinin eklemediğini, her şeyi tutanaklardan ve olayı yaşayanların tanıklıklarından aldığını açıklamıştır. Oyunda, olayda hayatını yitiren Metin Altıok, Behçet Aysan ve Uğur Kaynar'dan alıntılar ile Aziz Nesin'in Sivas Acısı, Nâzım Hikmet'in Dünyanın en tuhaf mahluku, Ataol Behramoğlu'nun Bu yangın yerinde ve Bülent Ecevit'in Madımak gibi şiirlerine yer verilmiştir.
Oyunun müziği; Fazıl Say'ın Nazım Oratoryosu, Metin Altıok Oratoryosu, Kara Toprak, İpekyolu Konçertosu, Keman-Piyano Sonatı, Anadolu’nun Sessizliği ve Nazım Belgeseli müziğinden bölümlerden oluşur.
Oyunun Fransızca çevirisi 2020'de Selin Altıparmak çevirisi ile yayımlanmıştır.
Kadrosu > Teknik kadro

Yazan-Yöneten: Genco Erkal
Müzik: Fazıl Say
Giysi: Özlem Kaya
Yard. Yön: Serdar Bordanacı
Film Yapım: Nurdan Arca Ajans 21
Işık: Cemal Baykal
Teknik ekip: Erhan Uysal, Caner Omur
Kadrosu > Oyuncular

Genco Erkal
Meral Çetinkaya
Yiğit Tuncay
Nilgün Karababa
Murat Tüzün
Çağatay Mıdıkhan
Saliha Şirvan Akan
Ödüller

2008- Uluslararası Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Türkiye Merkezi Yılın Tiyatro Ödülü
2008- Tiyatro Dergisi 6. Tiyatro Ödülleri, Yılın En İyi Yapımı Ödülü
2008- Uluslararası Ankara Festivali Onur Ödülü (Genco Erkal'a)