Fenerbahçe (futbol takımı)
Renkler ve forma

Fenerbahçe'nin kuruluşu bahara rastladığından, kulübün renkleri Fenerbahçe semtinin çayırlarında açan sarı ve beyaz papatyalardan esinlenerek sarı-beyaz olarak belirlendi. Kulübün kurucu başkanı Nurizade Ziya Bey, Fenerbahçe'nin ilk formalarını; 1903-1906 yılları arasında tahsil dönemini geçirdiği ve bu dönemlerde futbol sporuyla tanıştığı İngiltere'nin, Liverpool şehri Lord Street‘te bulunan ve spor ürünleri konusunda dönemin ünlü Frank Sugg isimli tüccarın mağazasından temin etmişti. Fenerbahçe'nin, İngiltere'den gelen ilk formaları pazen kumaştan yapılmış, uzun kollu ve kışlıktı. Formalar, ilerleyen günlerde havaların daha da sıcak olması sebebiyle, oyuncular için sıkıntı yaratıyordu. Bu nedenle kulübün başkanı Nurizade Ziya Bey, 1908 yılında takıma yazlık forma siparişi vermek üzere Beyoğlu’nun Tünel semtinde bulunan İngiliz tüccar Baker'ın dükkânına gitti. Baker, ısmarlanacak formaların yaza yetişemeyeceğini söyledi. Bunun üzerine elinin altında bulunan sarı-lacivert çizgili yazlık gömlekleri verme teklifinde bulundu. İstanbul'da başka spor ürünlerinin satıldığı yer olmaması ve yaz sıcakları nedeniyle teklifi kabul eden Nurizade Ziya Bey tüm formaları satın alarak, takımın renklerinin de sarı-lacivert olması yönünde karar aldı. Ve 1908 tarihinde alınan bu kararla da, Fenerbahçe’nin günümüze kadar gelecek renkleri belirlenmiş oldu.
Fenerbahçe'nin renklerinin 1908 yılında sarı lacivert olmasından sonra Hikmet Topuzer tarafından kulübün ilk amblemi, 1913-1914 sezonu sonrasında çizildi. Sarı-beyaz renkteki formalar da dahil olmak üzere; Fenerbahçe’nin 1914 yılına kadarki birçok formasında, Fenerbahçe Feneri’ni sembolize eden “deniz fenerli” ilk arma bulunuyordu. Hikmet Bey'in ifadesine göre, amblemde bulunan "Fenerbahçe Spor Kulübü 1907" yazılı beyaz yuvarlak çerçeve temizlik ve açık yürekliliği, kırmızı ve beyaz renk Türk bayrağını ve Fenerbahçeliler arasındaki sevgi ve bağlılığı, ortadaki sarı renk Fenerbahçe için duyulan gıpta ve kıskançlığı, kalp şeklindeki lacivert renk asaleti temsil etmekteydi. Günümüze kadar uzanan Fenerbahçe armasının hikâyesini Hikmet Topuzer, anılarında şu şekilde ifade etmiştir:
Kulübümüzün rengi çok daha önceleri sarı-beyazdan; sarı-laciverte çevrildiği için, bu yeni renklerimizle bezenmiş bir rozet bulunmadığından, yeni bir rozet yaptırılması işi bahis mevzu oldu. Arkadaşlarım, bu rozetin çizilmesini bana bıraktılar.
İlk önce; bayrağımızın renkleri kırmızı ile beyazı bir araya getirdim. Sonra kırmızı üzerine bir kalp şekli çizerek bunu sarı-laciverte boyadım ve üzerine de metanet, kuvvet ve sağlamlığın ifadesi olan meşe dalını resmettim. Beyaz kısma da kulübümüzün ismini ve tesis tarihini yazdım. Alâmet-i farikamızı oluştururken, ona şu manayı vermeye çalıştım; ‘Kalpten gelen bir bağlılıkla bu yuvaya hizmet etmek’
Çizdiğim şekil, arkadaşlar tarafından beğenildi ve yeni rozetlerimiz o tarihlerde tahsil için Almanya’da bulunan arkadaşımız Tevfik Haccar‘ın delaletiyle orada yaptırıldı. Yeni harflerin kabulünden sonra da aynı şekilde muhafaza edildi. Sadece ‘’ yazısı yeni harflerle tebdil olundu.
“Hikmet Topuzer’in, Fenerbahçe armasına ilişkin anılarından alınmıştır“
| Dönem | Forma üreticisi |
| --- | --- |
1977-1978: Admiral
1984-1985: Adidas
1985-1988: Güner
1988-2000: Adidas
2000-2004: Fenerium
2004-2021: Adidas
2021-günümüz: Puma
Fenerbahçe, 1977-78 sezonundan itibaren formasına sponsor almaya başladı. Sadece 1978-1980 yıllarında ve 1987-88 sezonunun bir döneminde sponsor kullanmadı. Günümüzde Fenerbahçe'nin formalarını Adidas üretmekte olup, forma sponsorluğunu ise Türk Telekom, Avea ve Ülker yapmaktadır. Formaların göğüs kısmında Türk Telekom'un, kol kısımlarında Avea'nın, sırt bölümünde ise Ülker'in reklamı bulunmaktadır.
2014-15 sezonunda Fenerbahçe Futbol Takımı göğüs ve kol reklamı almamıştır.
Fenerbahçe, 1959 öncesinde alınan 9 lig şampiyonluğunun Türkiye Futbol Federasyonu tarafından sayılmaması üzerine 2021-2022 sezonundan itibaren armasında yer alan yıldızları kaldırdı.
| Dönem | Forma sponsoru |
| --- | --- |
1977-1978: Pereja
1980-1982: Banker Kastelli
1982-1983: İstanbul Bankası/Hisar Bank
1983-1984: İstanbul Bankası
1984-1987: Türkbank
1987-1988: Tamek
1988-1989: Emlak Bankası/Aden Otel
1989-1996: Emlak Bankası
1996-1997: VakıfBank
1997-1998: Emlak Bankası/Adidas Spor Saatleri
1998-1999: Rifle/Proton 5x5
1999-2000: Proton 5x5
2000-2001: Telsim
2001-2004: Aria
2004-2005: Avea
2005-2008: Avea/Cola Turka
2008-2009: Avea
2009-2012: Avea/Türk Telekom/Ülker
2012-2014: Türk Telekom/Avea/Ülker
2014-2015: Ülker (sırt)
2015-2016: Yandex/Halley/Türk Hava Yolları/İntegral Forex
2016-2017: Nesine.com/Halley/Borajet/İntegral Forex/Coca-Cola
2017-2018: Acıbadem/Halley
2018-2019: Avis/Halley/HeForShe
2019-2020: Avis/Halley/HeForShe/Aygaz
2020-2021: Avis/Halley/HeForShe/Tüpraş/Aygaz
2021-2022: Avis/Halley/Nesine.com/Aygaz/Floki Inu
2022-2023: Avis/Halley/Nesine.com/Aygaz/Pasha Group
2023-2024: Otokoç/Halley/Safiport/Nesine.com/Aygaz/Pasha Group
2024-Günümüz: Otokoç/Halley/Safiport/Nesine//Aygaz/Pürsu/Pasha Group