stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hoffmann'ın masalları
Ünlü müziksel parçalar > III. Perde

"Belle nuit, ô nuit d'amour," Barkarol — Nicklausse ve Giulietta
"Amis, l'amour tendre et rêveur" — Hoffmann
"O Dieu! de quelle ivresse" — Hoffmann
"Scintille, diamant" — Dapertutto
Ünlü müziksel parçalar > Barkarol

Bu operada en iyi bilinen ünlü aryalardan biri de  III. Perde'de bulunan Belle nuit, nuit d'amour veya "Barkarol" aryasıdır. Bu arya Offenbach tarafından Hoffman'ın Masalları içeriği olarak bestelenmemiştir. Arya, besteci tarafından Les fées du Rhin adı ile hazırlanan ve 8 Şubat 1864'te Viyana'da Die Rheinnixen adı altında prömiyeri yapılan eserindeki hayalet şeklinde olan bir karakterin şarkısıdır.
Offenbach bu eserini tamamlayamadan ölmüştür. Eserin prömiyeri için notaların tamamlanması ve resitatiflerin hazırlanması "Ernest Guiraud" tarafından yapılmıştır. Bu eklemeler yapılırken bu yeni opera eserine Offenbach'in eski ve unutulmuş olan eserlerinde bulunan parçalar da eklenmiştir ve bunlar arasında Barkarol da bulunmaktadır.
Barkarol parçasının ana kaynağının İngiliz bestecisi Kaikhosru Shapurji Sorabji tarafından bestelenmiş Passeggiata veneziana sopra la Barcarola di Offenbach olduğu iddia edilmektedir.
Seçilmiş disk video kayıtları

| Yil | Roller (Hoffmann, Olympia, Giulietta, Antonia, Coppelius, Dappertutto, Lindorf, Niklausse) | Orkestra şefi Operaevi ve Orkestra | Marka |
| --- | --- | --- | --- |
| 1974 | Kenneth Riegel, Daniele Chlostawa, Suzanne Sarroca, Christiane Eda-Pierre, Jose Van Dam, Jose Van Dam, Marc Vento, Michel Philippe | Jean Perisson, Theatre National de l'Opera de Paris orkestra ve korosu | DVD: Dreamlife Corporation Telif hakki:France Antenne 2 1978 |
| 1981 | Plácido Domingo, Luciana Serra, Agnes Baltsa, Ileana Cotrubaş, Geraint Evans, Siegmund Nimsgern, Robert Lloyd, Claire Powell | Georges Prêtre, Royal Opera House orkestra ve korosu | DVD: Warner Music Cat: 06301 93922 |
Film uyarmalari

Hoffmanns Erzählungen (1916) Almanya yapımı Sessiz film uyarmasi Rejisor: Richard Oswald
The Tales of Hoffmann (1951): Ingiliz yapımı film uyarlaması. Senaryo, yapımci ve rejisor "Michael Powell" ve "Emeric Pressburger"
Dipnotlar

↑  Opera Turkiye Websitesi "J. Offenbach (1819–1880) Les Contes d’Hoffmann "Hoffmann’dan Hikâyeler" sayfasi  19 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
↑  Der Sandmann Leo Delibes tarafından 1870'te müziği bestelenmiş olan Coppélia balesine de liberetto uyarlama kaynağı olmuştur. Bu opera eserinde Hoffman ve Doktor Coppelius rolleri de bulunmaktadır.
↑  Mary Dibbern, The Tales of Hoffmann: A Performance Guide, Pendragon Press İSBN 1-57647-033-4
↑  Nicolas Slonimsky katkısı, Richard Kassel (ed) (1998) Webster's New World Dictionary of Music, Londra:MacMillan say:365
Seiyū

Kappei Yamaguchi, Mesa, Arizona'daki Mesa Kongre Merkezi'ndeki 2016 Taiyou Con'da katılımcılarla konuşurken. Lütfen Gage'e atfedin
Bir seiyū (声優, seiyuu) Japon seslendirme sanatçısıdır.
Seiyū, radyo, televizyon ve filmlerde görev alır; Japonca olmayan filmler için seslendirme yapar; öykülemeyi sağlar; anime ve video oyunlarının karakter oyuncuları olarak çalışır. Geleneksel olarak, İngilizce konuşan hayranları arasında, bir Japon oyuncuya veya "seslendirme sanatçısı"na hitaben "seiyū" kelimesi kullanılır. Günümüzde Japonya, dünyanın animasyon serilerinin %70'ini üretmektedir. Japonya'daki animasyon endüstrisi çok verimli olduğu için seiyūlar ulusal seviyede ün kazanabilmekte ve tüm gün seslendirme yaparak kariyer edinebilmektedirler. Seiyuular, meslek yaşamlarında, diğer ülkelerdeki karakter oyuncularından daha çok görev alır. Ayrıca Japonya'nın, bu meslek yolunu destekleyen enstitüleri vardır. Yaklaşık 130 seiyuu okulu ve yetenekli kimselerin ya da özel bir yayın şirketi için çalışan seslendirme sanatçılarının toplulukları bulunmaktadır.
Seiyuular arasından sıklıkla, müzikle uğraşanlar, gerçek uyarlama filmlerde ve televizyonda rol alanlar çıkmaktadır. Özellikle o sanatçının sesini duymak için gösterileri izleyecek olan kendi beğenenlerini ve hayranlarını da çoğunlukla etkilemektedirler. Popüler seiyuuların, özellikle Kikuko Inoue, Megumi Hayashibara ve Aya Hisakawa gibi kadın seiyuuların kendilerine adanmış, tüm dünyadan üyeleri bulunan hayran kulüpleri vardır.
"CV" ("character voice"), Japonca yayınlarda, yukarısında listelenen rollerden birinin "karakter sesini" belirtmek için kullanılan bir gösterimdir. Bu terim ilk kez, 1980'lerin anime dergileri Animec ve Newtype 'ta kullanılmıştır.
Uçankuş, Bitlis

| Uçankuş |
| --- | --- |
Köy

 Bitlis'in Türkiye'deki konumu
UçankuşUçankuş'un Bitlis'teki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Bitlis
İlçe: Merkez
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1138 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 19
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0434
İl plaka kodu: 13
Posta kodu: 13002
Uçankuş, Bitlis ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "leylekler" anlamına gelen Leylekan olarak geçmektedir. Köy, terör nedeniyle 1993 yılında boşaltılıp, 2008 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.
Coğrafya

Köy, Bitlis il merkezine 42 km uzaklıktadır. Köy, Bitlis'in güneyinde, Şirvan Barajı'na ve daha sonra  Ilısu Barajı'na ulaşan Kezer Çayı vadisinde yer alır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 19
2021: 16
2020: 16
2019: 13
2018: 14
2017: 14
2016: 14
2015: 19
2014: 25
2013: 37
2012: 27
2011: 22
2010: 15
2009: 13
2008: 14
2007: 0
2000: 0
1990: 126
1985: 125
1965: 81
Enoftalmus

Enoftalmus, enoftalmi, göz küresinin göz çukurluğu içine çekik durumda olmasıdır. Dehidrasyon ve kaşeksiye neden olan kronik hastalıklar sonucu oluşur. Horner sendromunun bir kompanentidir.
Sarıkonak, Bitlis

| Sarıkonak |
| --- | --- |
Köy

 Bitlis'in Türkiye'deki konumu
SarıkonakSarıkonak'ın Bitlis'teki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Bitlis
İlçe: Merkez
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1838 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 154
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0434
İl plaka kodu: 13
Posta kodu: 13002
Sarıkonak, Bitlis ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı, 1865 yılı kayıtlarında Kürtçede "iki ev" anlamına gelen Duxan olarak geçmektedir. Eski bir bucak merkezidir.
Coğrafya

Köy, Bitlis il merkezine 27 km uzaklıktadır. Köy, Bitlis'in güneybatısında ve D.965/numaralı Bitlis-Siirt devlet/uluslararası yolu kenarındadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 154
2021: 152
2020: 157
2019: 155
2018: 147
2017: 153
2016: 179
2015: 185
2014: 185
2013: 202
2012: 188
2011: 212
2010: 200
2009: 195
2008: 194
2007: 164
2000: 120
1990: 451
1985: 502
1965: 301
Gustave de Molinari

| Gustave de Molinari |
| --- | --- |
Gustave de Molinari, 1849 veya 1860'lar
Doğum: 3 Mart 1819 Liège, Hollanda Birleşik Krallığı
Ölüm: 28 Ocak 1912 (92 yaşında) Adinkerke, Belçika
Milliyet: Belçikalı
Tür: Fransız Liberal Okulu
 Etkiledikleri Paul Émile de Puydt, Murray Rothbard, Benjamin Tucker 
  Etkilendikleri Frédéric Bastiat · Hippolyte Castille 

Gustave de Molinari (Fransızca: [də mɔlinari] ; d. 3 Mart 1819 - ö. 28 Ocak 1912), Frédéric Bastiat ve Hippolyte Castille gibi Fransız laissez-faire iktisatçılarıyla ilişkili bir Belçikalı politik ekonomist ve Fransız Liberal Okulu teorisyeniydi.
Fikirleri

Molinari aynı zamanda gerçek insanlar ve onların yaşam koşulları hakkında keskin ve hevesli bir gözlemciydi. Rusya'ya yaptığı birkaç geziye ilave olarak, Kuzey Amerika'ya üç sefer yaptı ve yol boyunca Karayipler ve Orta Amerika'yı da ziyaret etti. Avrupa çapında da yoğun bir şekilde seyahat eden Molinari, her yerde yoksulların ve işçi sınıflarının koşullarının dikkatli bir gözlemcisi oldu. Serbest ticareti ve insanların serbest dolaşımını teşvik etmek, bir pan-Avrupa gümrük birliğinin kurulmasını savundu ve hatta Almanya Şansölyesi Otto von Bismarck ile bu fikri tartıştıkları bir toplantı bile yaptı.
Molinari'nin devlet eleştirisi bazen, genel güç ve ayrıcalık eleştirisiyle görünüşte uyumlu olabilecek karşıt dava ve olaylarla sonuçlandı. Bunun bir örneği, Molinari'nin kölelikten çok Kuzeyli sanayicilerin ticari çıkarlarıyla ilgili olduğuna inandığı Amerikan İç Savaşı idi, ancak köleliğin kaldırılmasının resmin bir parçası olduğunu da inkâr etmedi. Ralph Raico'ya göre Molinari, 1912'deki ölümünden bir yıl önce yayınlanan son çalışmasında bile bu durumu vurgulamaktan asla geri durmadı:
Amerikan İç Savaşı, köleleri özgürleştirmeye yönelik insani bir haçlı seferi değildi. Savaş "işgal edilen vilayetleri mahvetti", ancak ipleri elinde tutan Kuzeyli plütokratlar amaçlarına ulaştılar: sonunda "tröst rejimine yol açan ve milyarderleri üreten" kısır bir korumacılığın dayatılması.
Molinari, "ekonomik devletin" (uluslararası bir ticari sistem) tam bir laissez-faire'e sahip olacağını iddia ederek, evrimsel kavramlara atıfta bulunurken kendi liberal görüşlerini de destekledi. Bu durumun, rekabet eden ticari aktörler arasındaki var olma mücadelesinden kaynaklanan sosyal evrimin nihai bir aşaması olduğunu savundu. Savaşın, sonuç olarak icatları teşvik eden erken sosyal sistemlerin itici gücü olduğunu hissetti. Ancak endüstri geliştikten sonra, savaşlar faydalı olmaktan çok zararlı hale geldi ve yerini ekonomik rekabete bıraktı. Molinari, ekonomik rekabetin toplumdaki tüm sınıflar için geçerli olduğu için bunun daha iyi olacağını düşünmüştü. Daha az uygun olanlar rekabet tarafından elendiğinden, tüm toplum zamanla yükselecekti. Böyle bir rekabetin asla bitmeyeceğini ve sonsuza kadar süreceğini savundu. Molinari, bu sürece zarar vermesi nedeniyle hem monarşiye hem de sosyalizme karşı çıktı. Büyük yoksulluğun zenginlikle birlikte arttığını kabul ederek, bunun için gerekli olan ekonomik ilerlemenin yanında meydana gelen ahlaki evrimle ortadan kaldırılacağını savundu.
Etkisi

Bazı anarko-kapitalistler, Molinari'yi anarko-kapitalizmin ilk savunucusu olarak görmektedir. Murray Rothbard'ın 1977 tarihli The Production of Security adlı kitabının İngilizce çevirisinin önsözünde "günümüzde artık anarko-kapitalizm olarak adlandırılan şeyin insanlık tarihinde herhangi bir yerde ilk sunumu" olarak tanımlamasına rağmen "Molinari'nin bu terminolojiyi kullanmadığını ve muhtemelen bu isme de inatla karşı çıkacağını" iddia etti. Avusturya Okulu ekonomisti Hans-Hermann Hoppe, "1849 tarihli 'Güvenlik Üretimi' makalesinin muhtemelen modern anarko-kapitalizm teorisine en önemli katkı olduğunu" söyledi. Geçmişte Molinari, bireyci anarşist Benjamin Tucker ve Liberty çevresinin bazı siyasi düşüncelerini etkiledi. Filozof Roderick T. Long 24 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. tarafından yönetilen Molinari Enstitüsü, Gustave de Molinari'yi "Pazar Anarşizmi teorisinin yaratıcısı" olarak adlandırdığı için adını da ondan almıştır.
Kaynaklar

1 2 3 4 5 6 7  "OLL's March Birthday: Gustave de Molinari (March 3, 1819 – January 28, 1912) | Online Library of Liberty". oll.libertyfund.org. 24 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2022.
↑  "Online Library of Liberty". oll.libertyfund.org. 24 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2022.
↑  Dictionnaire de l'économie politique : contenant l'exposition des principes de la science. 2. J-Z / publié sous la direction de MM. Ch. Coquelin et Guillaumin (Fransızca). 1852-1853. 24 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2022.
↑  "Cours d'Economie Politique | Online Library of Liberty". oll.libertyfund.org. 24 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2022.
1 2 3  Raico, Ralph (29 March 2011) "Neither the Wars Nor the Leaders Were Great" 14 Eylül 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Mises Institute.
↑  Social Darwinism in European and American Thought, Mike Hawkins, Cambridge University Press, 1997, pp. 131-32
↑  Molinari, Gustave; Ebeling, Richard M., ed. (1977). The Production of Security 28 Kasım 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. "Preface". Translated by McCulloch, J. Huston. Occasional Papers Series (2). New York: The Center for Libertarian Studies.
↑  Hoppe, Hans-Hermann (31 December 2001). "Anarcho-Capitalism: An Annotated Bibliography" 11 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
↑  Liberty, Ağustos 1881'den Nisan 1908'e kadar Amerika Birleşik Devletleri'nde Benjamin Tucker tarafından yayınlanan bir 19. yüzyıl anarşist piyasa sosyalisti ve liberter sosyalist dergisiydi.
↑  Hart, David (1981). "Gustave De Molinari And The Anti-Statist Liberal Tradition" 23 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF).
↑  "Molinari Institute" 6 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Molinari Institute. "The Institute takes its name from Gustave de Molinari (1819–1912), originator of the theory of Market Anarchism".
Daha fazla okuma

Hart, David (2008). "Molinari, Gustave de (1819–1912)".  Hamowy, Ronald (Ed.). The Encyclopedia of Libertarianism. Thousand Oaks, California: Sage; Cato Institute. ss. 336–337. doi:10.4135/9781412965811.n206. ISBN 978-1412965804. LCCN 2008009151. OCLC 750831024.
Devrimci Hareket

| --- | --- |
Devrimci Hareket Logosu
Kategoriler: Politika
Sıklık: Aylık
İlk sayı: 1 Şubat 1997
Son sayı: 2001
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Website: devrimcihareket.com
Devrimci Hareket (tam adıyla Emperyalizme ve Oligarşiye Karşı Devrimci Hareket), Devrimci Yol geleneğinin devamcısı olarak yayımlanan aylık siyasi dergidir. İlk sayısı 1 şubat 1997'de olmak üzere, bugüne kadar 49 sayı yayımlanmıştır.
2004'te derginin yazarlarından Önder Babat'ın öldürülmesi olayı ile, 2007'de yapılan THKP-C/Dev-Yol operasyonunda dergi ile ilişkili birçok kişinin yargılanması ile, 2010'da ise yazıişleri müdürünün yargılanmasıyla gündeme geldi.
Tabanözü, Bitlis

| Tabanözü |
| --- | --- |
Köy

 Bitlis'in Türkiye'deki konumu
TabanözüTabanözü'nün Bitlis'teki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Bitlis
İlçe: Merkez
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1916 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 277
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0434
İl plaka kodu: 13
Posta kodu: 13002
Tabanözü, Bitlis ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı 1912 yılı kayıtlarında Çukuş, 1928 yılı kayıtlarında ise Cüküs olarak geçmektedir.
Coğrafya

Köy, Bitlis il merkezine 7 km uzaklıktadır. Köy, Bitlis'in doğusunda olup D.965/numaralı Bitlis çevre yoluna 1,7 km.'lik bir yolla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 277
2021: 288
2020: 292
2019: 290
2018: 305
2017: 318
2016: 298
2015: 313
2014: 347
2013: 358
2012: 348
2011: 343
2010: 327
2009: 318
2008: 383
2007: 252
2000: 255
1990: 307
1985: 323
1965: 172
Yanlızçamlar, Bitlis

| Yanlızçamlar |
| --- | --- |
Köy

 Bitlis'in Türkiye'deki konumu
YanlızçamlarYanlızçamlar'ın Bitlis'teki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Bitlis
İlçe: Merkez
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 2157 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 221
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0434
İl plaka kodu: 13
Posta kodu: 13002
Yanlızçamlar, Bitlis ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı 1901 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Zıvar, 1902 yılı kayıtlarında Tsıvar, 1928 yılı kayıtlarında ise Suvar olarak geçmektedir.
Coğrafya

Köy, Bitlis il merkezine 11 km uzaklıktadır. Köy, Bitlis'in kuzeydoğusunda olup, D.965/numaralı Tatvan-Bitlis devlet/uluslararası yoluna 1,8 km.'lik bir yolla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 221
2021: 233
2020: 232
2019: 353
2018: 324
2017: 319
2016: 331
2015: 332
2014: 321
2013: 295
2012: 287
2011: 312
2010: 304
2009: 291
2008: 293
2007: 296
2000: 283
1990: 451
1985: 380
1965: 366
Türkiye'de sağlık

Çocuk doktoru bir çocuğun kalp atışını dinliyor
31 Aralık 2016 tarihi itibarıyla Türkiye nüfusu 79.814.871 olup %23,7'si 0-14, %68'i 15-64 ve %8,3'ü 65 yaş üstüdür. Erkeklerde doğumda beklenen yaşam süresi 75,3, kadınlarda 80,7 yıldır. Anne ölüm oranı 2010-2015 yılları arasında 100.000 canlı doğumda 23'ten 16'ya düşmüştür. 2015 verilerine göre, 1000 canlı doğumda beş yaş altı ölüm ve bebek ölüm oranları 13,5 ve 11,6'dır.
Sağlık sistemi

Türkiye'de sağlık hizmetleri, merkezi bir devlet sistemi aracılığıyla Sağlık Bakanlığı tarafından kontrol edilmektedir. 2003 yılında hükûmet, sağlık hizmetlerine ayrılan bütçe oranını artırmayı ve nüfusun büyük bir kısmının sağlıklı olmasını sağlamayı amaçlayan kapsamlı bir sağlık reform programı başlattı. Türkiye İstatistik Kurumu 2012 yılında sağlık hizmetlerine 76,3 milyar TL harcadığını açıkladı; Hizmet bedellerinin %79,6'sı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanırken, kalan %5,4'ü doğrudan hastalar tarafından ödendi. 2013 rakamlarına göre Türkiye'de 30.116 sağlık kurumu var ve doktor başına ortalama 573 hasta düşüyor. Ayrıca 1000 kişiye düşen yatak sayısı 2.64'tür. Türkiye'de ortalama yaşam süresi erkeklerde 71,1 yıl, kadınlarda 75,2 yıl ve toplam nüfusun ortalama yaşam süresi 73,2 yıldır. Ülkede en yaygın üç ölüm nedeni dolaşım sistemi hastalıkları (%39,8), kanser (%21,3) ve solunum yolu hastalıklarıdır (%9,8).
Türkiye'de sağlık hizmeti büyük ölçüde Sağlık Bakanlığı ve bazı özel sağlık kuruluşları tarafından sağlanmaktadır. 2003 yılında Sağlıkta Dönüşüm Programı ile sosyal güvenlik sistemi bir araya getirildi ve şimdi 'Genel Sağlık Sigortası Programı' olarak adlandırıldı.
Sağlık sistemi > Birincil sağlık sistemi

Türkiye Halk Sağlığı Derneği, Türkiye'deki birinci basamak sağlık hizmetlerinin sunumundan sorumludur.
Halk Sağlığı Derneği tarafından yönetilen, geliştirilen ve denetlenen hizmetler, (sağlıkla ilgili birimler) :
Sağlık sistemi > Birincil sağlık sistemi > Temel sağlık hizmetleri

Aile Hekimliği Birimi (bir Aile Hekimi ve bir sağlık personelinden oluşan) ve pratisyen hekimlerin gözetimi
Göçmenlik Sağlık Hizmetleri
Sağlık sistemi > Birincil sağlık sistemi > Bulaşıcı Hastalıklar Kontrol Programları

Erken uyarı-yanıt alanı epidemiyoloji birimi
Bulaşıcı Hastalıklar Birimi
Önlenebilir hastalıklar - Aşılama Ünitesi
Vektör Kaynaklı ve Zoonotik Hastalıklar Birimi
Tüberküloz Ünitesi
Mikrobiyoloji Laboratuvarları Birimi
Sağlık sistemi > Birincil sağlık sistemi > Bulaşıcı Olmayan Hastalık Programları ve Kanser

Yeşilay
Kanser Birimi
Ruh Sağlığı Programları Birimi
Obezite, Diyabet, Diğer Metabolizma Hastalıkları Birimi
Kronik Hastalıklar, Yaşlılar ve Engelliler Birimi
Kadın ve Üreme Sağlığı birimi
Çocuk ve Ergen Sağlığı Birimi
KETEM
Anne Ölüm Oranı (MMR)

DSÖ verilerine göre 1990-2015 yılları arasında Türkiye'de Anne Ölüm Oranı 10 yılda 57'den 16'ya düşmüştür. 2010 yılında Türkiye, Güney Kore ve Macaristan gibi diğer bazı OECD ülkeleriyle neredeyse aynı seviyedeydi ve Amerika Birleşik Devletleri'nden daha düşük anne ölüm oranına sahipti.
|  | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2015 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| MMR (100.000 canlı doğumda) | 97 | 86 | 79 | 57 | 23 | 16 |
Beş Yaş Altı Ölüm Oranı (U5MR)

2007 yılında Türkiye'nin U5MR'si 1990 seviyelerine göre %72 azalırken, dünyada 1990 ile 2007 arasında toplam azalma %26.9 idi. 2010 yılında Türkiye'deki U5MR, diğer OECD ülkelerine kıyasla en yüksekti.
|  | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2015 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| U5MR (1000 canlı doğum başına) | 74.5 | 55.2 | 39.6 | 27.7 | 19.1 | 13.5 |
Ölüm nedenleri

2013 yılında ölümlerin %39,8'i dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklandı. Ölüme neden olan ilk altı hastalık grubu sırasıyla; dolaşım sistemi hastalıkları (%39,8), iyi huylu ve kötü huylu tümörler (%21,3), solunum sistemi hastalıkları (%9,8), endokrin, beslenme ve metabolizmaya bağlı hastalıklar (%5,6), dış yaralanma nedenleri ve zehirlenmeler (%5,5) ve sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları (%4,1). Ölüme neden olan hastalıklar cinsiyet bazında incelendiğinde; dolaşım sistemi hastalıklarından ölümler en çok kadınlarda, iyi huylu ve kötü huylu tümör ölümleri en çok erkeklerde görüldü.
| 2013 (%) | dolaşım sistemi hastalıkları | iyi huylu ve kötü huylu tümörler | solunum sistemi hastalıkları | endokrin, beslenme ve metabolizma ile ilgili hastalıklar | dış yaralanma ve zehirlenme nedenleri | sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Erkek | 35.8 | 25.3 | 10.7 | 4.3 | 7.3 | 3.4 |
| Kadın | 44.6 | 16.5 | 8.8 | 7.2 | 3.3 | 7,9 |
İlk üç ölüm sırası 2016 yılında değişmedi.
| Yıllar (%) | dolaşım sistemi hastalıkları | iyi huylu ve kötü huylu tümörler | solunum sistemi hastalıkları | endokrin, beslenme ve metabolizma ile ilgili hastalıklar | dış yaralanma ve zehirlenme nedenleri | sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2015 | 40.1 | 19.9 | 11.0 | 5.0 | 4.9 | 4.8 |
| 2016 | 39.8 | 19.7 | 11.9 | 5.0 | 4.8 | 4.4 |
Bulaşıcı olmayan hastalıklar halihazırda Türkiye'deki tüm ölümlerin yüzde 70'inden fazlasını oluşturmaktadır. Türk kadınları arasında koroner kalp hastalığından (KKH) bildirilen ölüm oranı Avrupa'daki en yüksek orandır. Halihazırda yürürlükte olan halk sağlığı programlarına rağmen, Türkiye'de bulaşıcı olmayan hastalıklar için risk faktörü seviyeleri yüksektir. Yetişkin Türk nüfusunun en az üçte birinde klinik olarak anlamlı hipertansiyon mevcuttur.
2016'da en sık olandan en aza doğru ilk on ölüm nedeni;
Koroner arter hastalığı
Serebrovasküler Hastalık
Alzheimer hastalığı
Akciğer kanseri
Diyabet
Kronik böbrek hastalığı
Yol yaralanmaları
Hipertansif Kalp Hastalığı
Alt solunum yolu enfeksiyonları
DSÖ, erkeklerin %42'sinin tütün içicisi olduğunu tahmin etmektedir. Her 5 yetişkinden biri obezdir ve yetişkinlerin dörtte birinden biraz daha azında hipertansiyon vardır.
Türkiye'de bulaşıcı olmayan hastalıkların durdurulması ve yönetilmesi amacıyla '2017-2025 Türkiye Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Çok Sektörlü Eylem Planı' Türkiye Sağlık Bakanlığı tarafından oluşturulmuştur. Eylem planı  Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile koordine edilmiştir.
Hava kirliliği ve iklim değişikliği

Türkiye'de hava kirliliği 2019 yılında ölümlerin %8'ine neden olduğu tahmin ediliyor ve sağlık harcamaları %13 - %27 Türkiye'de kömür yüzünden. Türkiye'deki iklim değişikliği, örneğin artan sıcak hava dalgaları nedeniyle sağlığı etkileyebilir.
Aşıyla önlenebilir hastalıklar

Devletin mevcut bağışıklama programında yer alan aşılar ücretsizdir.
Yakın tarihli 'DSÖ aşıdyla önlenebilir hastalıklar izleme sistemine' göre 2016 yılında difteri vakaları 0, kızamık 9, kızamıkçık 7, kabakulak 544 ve Tetanoz (toplam) 16 vaka olarak bildirildi.
Aşıyla önlenebilir hastalıklar > Aşılama programı

HepB_pediatrik: doğum; 1, 6 ay
BCG : 2 ay
DTaPHibIPV: 2,4,6,18 ay
Pneumo_conj: 2,4,6,12 ay
MMR: 12 ay, 6 yıl
TdaPIPV: 6 yıl
OPV: 6, 18 ay
Td: 14 yıl
HepA_pediatric: 18,24 ay
Suçiçeği: 12 ay
Grip - yetişkin :> = 65 yıl
Grip - Pediatrik: 6 ay
Diyabet

Türkiye'de diyabet her yaşta toplam ölümlerin %2'sine neden olmaktadır.
2016 yılında nüfusun %13,2'sinin diyabet hastası olduğu ve diyabet prevalansında artan bir eğilim olduğu tahmin edildi.
Diyabet, Türk hükûmeti için "en önemli önceliklerden biri" olarak tanımlandı. Diyabete ulusal yanıt olarak diyabet, aşırı kilo ve obezite için operasyonel bir eylem planı mevcuttur.