Cilalı Taş Devri
Dönemler > Çanak Çömlekli Neolitik

Bu çağda, avcılık tamamen bırakılmıştır. Artık besin üretimine dayalı ekonomi tamamen yerleşmiştir. Düzenli evler yapılmıştır. Bu evlerde ayrı ayrı odalar vardır. Ayrıca Jeriko ve Jarma (Filistin) gibi yerleşim yerlerinin etraflarına sur duvarlar yapılmıştır. Sur duvarlar derin hendeklerle çevrilmiştir. Bu duvarların önemi, ortak emek gücünün kullanılması ve ileri düzeyde bir toplumsal örgütlenmenin görülmesidir. Bu dönemin sonuna doğru, ölüler evlerin tabanına gömülmek yerine yerleşim yerlerinin dışında bir yere gömülmeye başlanmıştır.
Neolitik insan yerleşimleri şunları içerir:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| İsim | Yer | Erken tarih (MÖ) | Geç tarih (MÖ) | Yorum |
| Tell Qaramel | Suriye | 9400 | 10.700 |  |
| Franchthi Mağarası | Yunanistan |  | 10,000 | MÖ 7500 ve 6000 yılları arasında yeniden işgal edildi |
| Göbekli Tepe | Türkiye | 8000 | 9600 |  |
| Nanzhuangtou | Hebei, Çin | 9000 | 9500 |  |
| Byblos | Lübnan | 7000 | 8800 |  |
| Eriha (Tell es-Sultan) | Batı Şeria |  | 9500 | Daha önceki Epipaleolitik dönemden kaynaklanmaktadır. Natufian kültürü |
| Pulli yerleşimi | Estonya | 5000 | 8500 | Kunda kültürü'nün bilinen en eski yerleşimi |
| Aşıklı Höyük | Orta Anadolu, Türkiye, Akeramik Neolitik dönem yerleşimi | 7400 | 8200 | Levant'taki E/MPPNB ile korelasyon |
| Nevali Çori | Türkiye |  | 8000 |  |
| Bhirrana | Hindistan | 7200 | 7600 | Hakra ware kültürü |
| Pengtoushan kültürü | Çin | 6100 | 7500 | Pirinç kalıntıları karbon-14 ile MÖ 8200-7800 yıllarına tarihlendirildi |
| Çatalhöyük | Türkiye | 5700 | 7500 |  |
| Menteş Tepe ve Kamiltepe | Azerbaycan | 3000 | 7000 |  |
| 'Ain Ghazal | Ürdün | 5000 | 7250 |  |
| Chogha Bonut | İran |  | 7200 |  |
| Jhusi | Hindistan |  | 7100 |  |
| Motza | İsrail |  | 7000 |  |
| Ganj Dareh | İran |  | 7000 |  |
| Lahuradewa | Hindistan |  | 7000  | Pirinç yetiştiriciliği, seramik vb. |
| Jiahu | Çin | 5800 | 7000 |  |
| Knossos | Girit |  | 7000 |  |
| Hirokitya | Kıbrıs | 4000 | 7000 |  |
| Mehrgarh | Pakistan | 5500 | 7000 | Kerpiç, evler, tarım vb. içeren basit ama özenli bir kültür. |
| Sesklo | Yunanistan |  | 6850 | 660 yıllık bir hata payı ile |
| Horton Plains | Sri Lanka |  | 6700 | MÖ 11.000 gibi erken bir tarihte yulaf ve arpa ekimi |
| Porodin | Kuzey Makedonya |  | 6500 |  |
| Padah-Lin Mağaraları | Burma |  | 6000 |  |
| Petnica | Sırbistan |  | 6000 |  |
| Stara Zagora | Bulgaristan |  | 5500 |  |
| Cucuteni-Tripoli kültürü | Ukrayna, Moldova ve Romanya | 2750 | 5500 |  |
| Tell Zeidan | Kuzey Suriye | 4000 | 5500 |  |
| Tabon Mağarası Kompleks | Quezon, Palawan, Filipinler | 2000 | 5000 |  |
| Hemudu kültürü, büyük ölçekli pirinç ekimi | Çin | 4500 | 5000 |  |
| Malta'daki Megalit Tapınaklar | Malta |  | 3600 |  |
| Knap of Howar ve Skara Brae | Orkney, İskoçya | 3100 | 3500 |  |
| Brú na Bóinne | İrlanda |  | 3500 |  |
| Lough Gur | İrlanda |  | 3000 |  |
| Şengavit Yerleşimi | Ermenistan | 2200 | 3000 |  |
| Norte Chico uygarlığı, 30 akeramik Neolitik dönem yerleşimi | kuzey kıyı Peru | 1700 | 3000 |  |
| Tichitt Tagant Platosu üzerindeki Neolitik köy | orta güney Moritanya | 500 | 2000 |  |
| Oaxaca, eyalet | Güneybatı Meksika |  | 2000 | MÖ 2000 lerde bu eyaletin Orta Vadiler bölgesinde Neolitik yerleşik köyler kurulmuştu. |
| Lajia | Çin |  | 2000 |  |
| Mumun Seramik Dönemi | Kore Yarımadası | 1500 | 1800 |  |
| Neolitik devrim | Japonya | 300 | 500 |  |
Dünyanın bilinen en eski mühendislik ürünü karayolu, İngiltere'deki Post Track, MÖ 3838'den kalmadır ve dünyanın en eski bağımsız yapısı Malta, Gozo'daki Ġgantija Neolitik tapınağıdır.
Cilalı Taş Devri'nden kalma taşlar.
İskoçya'da Cilâlı Taş Devri'nden kalma bir yerleşim alanı.
Konya'daki Çatalhöyük'ten bir görüntü.