İdeoloji
Tanımlar ve analizler

Politik, sosyal, epistemolojik ve etik gibi birçok farklı türde ideoloji vardır.
Son zamanlarda yapılan analizler, ideolojinin gerçeklikle ilgili bazı temel varsayımlara dayanan bir 'uyumlu düşünce sistemi' olduğunu öne sürmektedir. Bu sistem aracılığıyla, düşünceler insanların sübjektif sürekli seçimleri üzerinden tutarlı ve tekrarlanan kalıplar haline gelir. Bu fikirler, daha ileri düşüncelerin geliştiği tohum işlevi görür. Bir ideolojiye olan inanç, pasif kabulden tutkulu savunmaya kadar geniş bir yelpazede olabilir. En son analizlere göre, ideolojiler zorunlu olarak doğru veya yanlış değildir.
Manfred Steger ve Paul James'in tanımları gibi, düzenlenme sorununu ve koşullu gerçeklik iddialarını vurgulayan tanımlar:
İdeolojiler, normatif yüklü fikir ve kavramların düzenli kümeleridir ve güç ilişkilerinin belirli temsillerini içerir. Bu kavramsal haritalar, insanların siyasi evrenin karmaşıklığına yönelik yol bulmalarına yardımcı olur ve toplumsal gerçeklik iddialarını taşır.
İdeolojinin kendisi (belirli ideolojilerden ziyade) kavramsal çalışmalar, George Walford ve Harold Walsby'nin "sistematik ideoloji" adı altında yaptığı çalışmalarda gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalarda, ideoloji ile sosyal sistemler arasındaki ilişkileri keşfetmeye çalışılmıştır.
David W. Minar, "ideoloji" kelimesinin altı farklı şekilde kullanıldığını açıklar:
Genellikle normatif niteliklere sahip olan belirli fikirlerin bir araya gelmesi olarak.
Bir kümedeki fikirlerin içsel mantıksal yapısı veya formu olarak.
İdeolojilerin insan-toplumsal etkileşimde oynadığı rol olarak.
Bir örgütün yapısında fikirlerin oynadığı rol olarak.
İkna amacıyla kullanılan anlam olarak.
Sosyal etkileşimin odak noktası olarak.
Willard A. Mullins'e göre, bir ideoloji, ütopya ve tarihsel efsane gibi ilişkili (ancak farklı) konularla karşılaştırılmalıdır. Bir ideoloji, dört temel özellikten oluşur:
İdeoloji, bir bir vizyon ve hedefe sahip olmalıdır.
Değerlendirmeleri yönlendirebilme yeteneğine sahip olmalıdır.
Eyleme rehberlik etmelidir.
Mantıksal olarak tutarlı olmalıdır.
Terry Eagleton, ideolojinin bazı tanımlarını şu şekilde açıklamaktadır:
Anlam, işaret ve değerlerin sosyal yaşamda üretilme süreci
Belirli bir sosyal grup veya sınıfa özgü fikirlerin bütünü
Baskın siyasi gücü meşrulaştırmaya yardımcı olan fikirler
Baskın siyasi gücü meşrulaştırmaya yardımcı olan yanlış fikirler
Sistemli şekilde çarpıtılmış iletişim
Bir konum sunan fikirler
Sosyal çıkarlar tarafından motive edilen düşünce biçimleri
Kimlik düşüncesi
Sosyal olarak gerekli bir yanılsama
Söylem ve gücün birleşimi
Bilinçli sosyal aktörlerin dünyalarını anlamlandırdığı ortam
Eylem odaklı inanç sistemleri
Dil ve olgusal gerçeklik arasındaki karışıklık
Sembolik kapanma
Bireylerin bir sosyal yapıya olan ilişkilerini yaşadığı vazgeçilmez ortam
Sosyal yaşamı doğal bir gerçekliğe dönüştüren süreç
Alman filozof Christian Duncker, "ideoloji kavramının eleştirel bir şekilde değerlendirilmesini" talep etti. Eserinde, ideoloji kavramını ve sıkı bir şekilde ilişkili olan epistemoloji ve tarih endişelerini öne çıkarmaya çalıştı ve ideolojiyi, açıkça veya üstü kapalı bir şekilde mutlak gerçeği iddia eden sunumların bir sistemi olarak tanımladı.