stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Antik Dünyanın Yedi Harikası
Artemis Tapınağı

Ana madde: Artemis Tapınağı
Efes'te bulunan tapınağın temelleri MÖ 7. yüzyıla dayanmaktadır. Pazar yeri ve dini müessese olarak kullanılıyordu.[kaynak belirtilmeli]
Artemis Tapınağı, (Yunanca: Artemision; Latince: Artemisium) aynı zamanda Diana Tapınağı olarak da bilinir. Tanrıça Artemis'e ithaf edilmiş tapınak Efes'te milattan önce 550 yıllarında tamamlanmıştır. Tapınak tamamen mermerden inşa edilmiştir. Dünyanın yedi harikasından biri sayılan tapınaktan geriye bugün sadece bir iki mermer parçası kalmıştır. Türkiye'deki antik kent Selçuk, İzmir'de bulunmaktadır.
Tapınak Lidya Kralı Kroisos tarafından başlatılmış 120 senelik bir projenin eseridir.
Diğer listeler > Yeni harikalar

Ana madde: Dünyanın Yeni Yedi Harikası
İsviçre merkezli "New7Wonders Vakfı", dünyanın yeni 7 harikasını belirlemek için başlattığı yarışmaya 21 finalist eser katıldı. Dünyanın dört bir yanından yaklaşık 100 milyon kişi cep telefonu ve Yeni Yedi Harika, New7Wonders.com adlı internet sitesinde 6 yıl boyunca oy kullanarak dünyanın yeni 7 harikasını seçti. Oylama 7 Temmuz 2007'de (07/07/07) sona erdi. Cep telefonu ve internet oylarıyla belirlenen dünyanın yeni 7 harikası, Portekiz'in başkenti Lizbon'da ilan edildi. Dünyanın yeni 7 harikası; Ürdün'deki Petra Antik Kenti, Çin Seddi, Brezilya'daki Kurtarıcı İsa Heykeli, Peru'daki Machu Picchu Antik Kenti, Meksika'daki Chichen Itza Piramidi, İtalya'nın Roma kentindeki Kolezyum ve Hindistan'daki Tac Mahal anıtmezarı şeklinde sıralandı.
Keops Piramidi
Babil'in Asma Bahçeleri
Olimpia'daki Zeus Heykeli
Rodos Heykeli
İskenderiye Feneri
Kral Mausollos'un Mezarı
Çağlıyan Köyü Camii

| --- | --- |
Görsel  Kaynak: Gürcü Haber (gurcuhaber.com)

Genel bilgiler
Durum: Aktif
Konum: Çağlıyan, Şavşat
Koordinatlar: 41°23′10″K 42°11′33″D﻿ / ﻿41.38611°K 42.19250°D﻿ / 41.38611; 42.19250
Tamamlanma: 20. yüzyıl (Hevtzvrili kilisesinin yıkılmasıyla)
Teknik ayrıntılar
Malzeme: Taş, Ahşap
Minare sayısı: 1

Çağlıyan Köyü Camii, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Çağlıyan köyünde eski bir camidir.
Tarihçe

Çağlıyan Camii, köyün Cami mahallesinde 20. yüzyılın ortalarında inşa edilmiştir. Bir Gürcü köyü olan Çağlıyan, 1925 yılına değin Hevtzvrili adını taşıyordu. Osmanlılar bu yerleşimi 16. yüzyılda Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. O dönemden kalma kilise, bugünkü caminin yerinde bulunuyordu. Nitekim caminin avlusunda kiliseye ait kabartmalı bir taş tespit edilmiştir. Hevtzvrili Kilisesi'nin kalıntılarının caminin inşa edildiği tarihe kadar ulaştığı anlaşılmaktadır.
Mimari

Çağlıyan Camii, dikdörtgen planlı bir yapıdır. Taş duvarları bulunan camide ahşap malzeme de kullanılmıştır. Caminin çatısı sac malzeme ile kaplanmıştır. Caminin çatı üzerinde yükselen ahşap bir minaresi bulunmaktadır. Minare de dış etkilere karşı koruma amacıyla sonradan sacla kaplanmıştır. Çağlıyan Köyü Camii, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca 2836 sayılı yasa kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı özelliği göstermesi nedeniyle Aralık 2015'te tescil edilmiştir.
Michael Apted

| Michael Apted CMG |
| --- | --- |
Apted 2013'te
Doğum: Michael David Apted 10 Şubat 1941(1941-02-10) Aylesbury, Buckinghamshire, İngiltere
Ölüm: 7 Ocak 2021 (79 yaşında) Los Angeles, Kaliforniya, ABD
Eğitim: Londra Şehir Okulu Cambridge Downing Koleji
Meslek: Film yapımcısı, yönetmen, oyuncu ve senarist
Etkin yıllar: 1963–2019
Evlilik: Jo Apted (boşanma) Dana Stevens (boşanma) Paige Simpson (e. 2014; ö. 2021)
Çocuk(lar): 4, evlatlık ve Paul Apted

Michael David Apted, "CMG" (d. 10 Şubat 1941, Aylesbury, Buckinghamshire – ö. 7 Ocak 2021, Los Angeles, Kaliforniya), İngiliz aktör, senarist, film yapımcısı ve yönetmen.
Yaşamı

Apted, 10 Şubat 1941'de Aylesbury, Buckinghamshire, İngiltere'de doğdu. Londra Şehir Okulu ve Cambridge Downing Koleji'nde eğitim aldı. 1963'te başladığı sinema kariyerini 2021'deki ölümüne kadar devam ettirdi. Yönetmenliğini üstlendiği James Bond serisi film; The World is Not Enough ile bilinir. Ayrıca yine yönetmen olarak; Amazing Grace, Nell ve The Chronicles of Narnia: The Voyage of the Dawn Treader adlı filmlere imza attı.
29 Haziran 2003'te, Amerika Yönetmenler Birliği'nin Başkanlığı'na seçildi ve 2009 yılına kadar bu görevde kaldı. 2008 yılında Aziz Michael ve Aziz George Nişanı (CMG) aldı.
Ölümü

Apted, 7 Ocak 2021'de Los Angeles, Kaliforniya'daki aile evinde 79 yaşında öldü.
Sarper

Vikisözlük'te  ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
Sarper bir erkek ismi ve soyadıdır ve şu anlamlara gelebilir:
Adı Sarper olanlar

Mehmet Sarper Kıskaç (d. 1990), Türk futbolcu
Sarper Özsan (d. 1944), Türk müzisyen
Sarper Ünlü (d. 1953), Türk mimar
Soyadı Sarper olanlar

Selim Rauf Sarper (1899–1968), Türk diplomat ve siyasetçi
Ceren Sarper (d. 1990), Türk basketbolcu
Şirket

Sarper Damıtımcılık Anonim Şirketi, Beylerbeyi Rakı ve diğer alkollü içecekleri üreten şirket.
Dabaketili Kilisesi

| --- | --- |

Temel bilgiler
Konum: Yaşarköy, Şavşat
Koordinatlar: 41°17′22″K 42°22′04″D﻿ / ﻿41.28944°K 42.36778°D﻿ / 41.28944; 42.36778
İnanç: Doğu Ortodoks Kilisesi
Mezhep: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Durum: Yıkılmış
Mimari
Mimari tür: Kilise
Mimari biçim: Gürcü mimarisi
Tamamlanma: ? Orta Çağ
Özellikler
Malzemeler: Moloz taş, dolgu duvar
Dabaketili Kilisesi (Gürcüce: დაბაკეთილის ეკლესია), tarihsel Şavşeti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı ve eski adı Dabaketili olan Yaşarköy'de Orta Çağ'dan kalma Gürcü kilisesidir.
Tarihçe

Dabaketili (დაბაკეთილი), Gürcüce bir yer adı olup "daba" (დაბა: köy, kasaba) ve "ketili" (კეთილი: iyi) kelimelerinden türemiştir ve "iyi köy / güzel köy" anlamına gelir. Nitekim Osmanlılar Şavşeti bölgesini ve bu köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Eski bir Gürcü yerleşimi olmakla birlikte Rus idaresi 1886 tarihli nüfus tespitinde köyün 85 kişiden oluşan nüfusunu "Türk" olarak kaydetmiştir. Osmanlı döneminde köy halkının Müslüman olmasıyla kilisenin işlevini yitirdiği ve zaman içinde yıkıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim kilise Nikolay Marr'ın 1904 yılında Şavşeti bölgesinde bulunduğu sırada da büyük ölçüde yıkılmıştı.
Mimari

Dabaketili Kilisesi'nin kalıntıları, Yaşarköy'ün Cami mahallesinin 500 metre kuzeybatısında yer alır. Bugüne kilisenin batı duvarının 4,5 metre uzunluğundaki duvarı ve kuzeybatı köşesi kalmıştır. Bu duvarların yüksekliği 1 metre kadardır. Bu kalıntılarda kilisenin dolgu duvar tekniğinde harç kullanılarak moloz taşlarla inşa edildiği anlaşılmaktadır. Duvarların yüzey taşlarının çok az bir kısmı bugüne ulaşmıştır. Nikolay Marr'ın 1904 yılındaki tespitine ise, kilisenin yarı yuvarlak forma sahip apsisinin bir kısmı sağlamdı. Bununla birlikte güney kısmının yüzey taşları tamamen sökülmüştü. Söz konusu yüzey taşları gri renkli küçük parçalardan oluşuyordu. Kilise Marr'ın ifadesiyle Şavşeti tipi, yani dikdörtgen planlı ve uzunuluğu 3 metre civarında küçük bir yapıydı ve mevcut duvarları on sıra taş örgüsü yüksekliğine sahipti. Oysakilisenin günümüze kalan duvarının uzunluğu 2015 yılında 4,5 metre olarak ölçülmüştür.
Atis

Atis (Antik Yunanca: Ἄτυς), Herodotos'un söz ettiği 2. binyılın efsanevi figürü ve Lidya'nın ilk krallarından biri. Manes'in oğlu ve Lidos'un babasıdır.
Herodotos, Atis'in hükümdarlığı döneminde Lidya'nın şiddetli kıtlıkla mücadele ettiğini anlatır. Buna çözüm olarak, iki günde bir yemek yemek ve yemek yemedikleri günlerde çeşitli oyunlar oynayarak açlığı yatıştırmaya çalışmışlardır. Herodotos, on sekiz yıl böyle yaşadıklarından bahsediyor. Sonunda Atis, nüfusu yarı yarıya indirmeye karar verir ve kura sonucu yarısını başka kolonilere yollar. Atis'in çektiği kurada kalması gerektiği yazarken oğullarından birine Umbria çıkar.
Lidyalı Yunan tarihçi Ksantos, Atis'in iki oğlu olduğunu ve onun döneminde Lidyalıların ikiye bölündüğünü doğruladı.
Johann Wolfgang Goethe Üniversitesi

Johann Wolfgang Goethe Üniversitesi (Almanca Johann Wolfgang Goethe-Universität), Almanya`nin Hessen eyaleti, Frankfurt şehrindedir.
1914 yılında bir vatandaş üniversitesJohann Wolfgang Goethe Üniversitesi, 1914 yılında Frankfurt'un zengin ve aktif liberal vatandaşları tarafından finanse edilerek kurulan ve 'citizens university' (Bürgeruniversität) olarak bilinen bir üniversitedir. Bu terim, üniversitenin halk tarafından kurulup finanse edildiğini ve topluma açık, ilerici öğretim yöntemleri ile tanındığını ifade eder.
Almancadaki orijinal adı Universität Frankfurt am Main idi. 1932'de üniversitenin adı Frankfurt'un en ünlü evlatlarından biri olan şair, filozof ve yazar/oyun yazarı Johann Wolfgang von Goethe olarak değiştirildi Üniversitenin şu anda şehir içindeki dört büyük kampüse dağılmış yaklaşık 45.000 öğrencisi bulunmaktadır.16 Fakülte ve 170 öğrenim dalı bulunmaktadır. Goethe Üniversitesi'nin başkanı Rudolf Steinberg'dir.
Johann Wolfgang Goethe Üniversitesi, Almanya'nın Frankfurt am Main kentinde yer alan köklü bir eğitim kurumudur. Üniversite, 1914 yılında, Frankfurt'un zengin ve aktif liberal vatandaşlarının desteğiyle kurulmuştur. Bu kurulum, Frankfurt'taki üniversite eğitimini toplumun geniş kesimlerine sunmayı amaçlayan bir 'citizens university' (Bürgeruniversität) olarak şekillenmiştir. Üniversitenin adı, şehrin ünlü doğumlu yazar ve düşünürü Johann Wolfgang von Goethe'den alınmıştır.
Johann Wolfgang Goethe Üniversitesinin  Frankfurt'taki yeni Westend kampüsü
Kuruluş ve Erken Dönem

Goethe Üniversitesi, 16 Ekim 1914 tarihinde ilk öğrencilerini kabul etti ve bu tarihte 618 öğrenci kaydoldu. Kuruluş sermayesi, savaş tahvillerine yatırıldığı için büyük ölçüde değer kaybetti. Bu sebeple, Frankfurt şehri ve Prusya Devleti üniversiteyi finansal olarak desteklemeye başladı. Üniversitenin adı, 1932 yılında Johann Wolfgang Goethe Üniversitesi olarak değiştirildi.
Kuruluş ve Erken Dönem > Savaş ve Sonrası

Nazi döneminde (1933-1945), üniversite birçok akademisyen ve öğrencisini siyasi ve ırksal nedenlerle kaybetti. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından, 1946 yılında üniversite yeniden faaliyete geçti. Savaş sonrası dönemde, üniversite bilimsel ve akademik alanda yeniden yapılanma sürecine girdi.
Kuruluş ve Erken Dönem > Modern Dönem ve Yenilikler

1968 öğrenci hareketlerinde önemli bir rol oynayan Goethe Üniversitesi, bu dönemdeki sosyal ve politik değişimlere aktif olarak katıldı. 2008 yılında üniversite, kamu hukuku kapsamında özerk bir vakıf üniversitesi olarak yeniden yapılandırıldı ve bu sayede daha fazla özerklik kazandı.
2014 yılında, üniversite 100. yıl dönümünü kutladı ve bu kapsamda çeşitli etkinlikler düzenledi. Bugün, Goethe Üniversitesi, dört ana kampüste (Westend, Riedberg, Bockenheim ve Niederrad) yaklaşık 45.000 öğrenciye eğitim vermektedir. Üniversite, sosyal bilimler, doğa bilimleri ve tıp alanlarında güçlü bir araştırma geçmişine sahip olup, Frankfurt/Rhine-Main metropol bölgesini entegre bir bilim merkezi olarak geliştirmeyi amaçlamaktadır.
Johann Wolfgang Goethe Üniversitesi, tarih boyunca toplam 20 Nobel Ödülü sahibi akademisyen ve araştırmacıya ev sahipliği yapmıştır. Bu ödüller, çeşitli disiplinlerdeki önemli bilimsel katkılar ve keşifler için verilmiştir. Nobel Ödülü sahipleri arasında Paul Ehrlich, Max Born ve Otto Stern gibi ünlü isimler bulunmaktadır
Branşlar Fakülte ve Bölümler

Üniversite 16 fakülteden oluşmaktadır. Sıralama numaralarına göre sıralandığında bunlar şunlardır:
Hukuk Bilimi (Rechtswissenschaft)
Wirtschaftswissenschaften (Ekonomi ve İşletme)
Gesellschaftswissenschaften (Sosyal Bilimler)
Erziehungswissenschaften (Eğitim Bilimleri)
Psychologie und Sportwissenschaften (Psikoloji ve Spor Bilimleri)
Evangelische Theologie (Protestan Teolojisi)
Katholische Theologie (Roma Katolik Teolojisi)
Philosophie und Geschichtswissenschaften (Felsefe ve Tarih)
Sprach- und Kulturwissenschaften (Dilbilim, Kültür ve Sanat Fakültesi)
Neuere Philologien (Modern Diller)
Geowissenschaften/Geographie (Jeoloji ve Coğrafya)
Informatik und Mathematik (Bilgisayar Bilimi ve Matematik)
Fizik
Biochemie, Chemie und Pharmazie (Biyokimya, Kimya ve Eczacılık)
Biowissenschaften (Biyolojik Bilimler)
Medizin (Tıp Bilimi)
Ayrıca Max Planck Topluluğu'nun bünyesinde birden fazla araştırma enstitüsü bulunmaktadır:
Max Planck Biyofizik Kimya Enstitüsü
Max Planck Beyin Araştırmaları Enstitüsü
Max Planck Avrupa Hukuk Tarihi Enstitüsü
Kampüsleri

Goethe Üniversitesi Frankfurt am Main, dört ana kampüste faaliyet göstermektedir
Kampüsleri > Kampüs Westend

Westend Kampüsü, üniversitenin ana merkezi olup, Başkanlık Kurulunun yer aldığı Başkanlık ve İdare Binası (PA) buradadır. Kampüs, IG Farben Binası, Finans Evi ve merkezi derslik binası gibi birçok yeni binaya ev sahipliği yapmaktadır. 2001 yılından bu yana tıp ve doğa bilimleri dışındaki çoğu bölüm burada bulunmaktadır. Dil ve Sanat Binası (SKW) kampüsteki en yeni binadır. Bu kampüs, Goethe Üniversitesi'nin tarihi mirasını barındırması nedeniyle özel bir öneme sahiptir.
IG Farben Binası, modernist Yeni Nesnellik stilinin bir örneği olup, mimar Hans Poelzig tarafından tasarlanmıştır. Bu bina, başlangıçta IG Farben yöneticisi Baron von Schnitzler'in 1930'daki açılış konuşmasında belirttiği gibi, "demir ve taştan yapılmış, bilimsel ve ticari Alman işgücünün bir sembolü" olarak seçilmiştir.
Üniversite, 1990'larda kompleksi devraldıktan sonra kampüse yeni binalar eklemiştir. Finans Evi, 30 Mayıs 2008'de IG Farben Binası'nın tarzını takip ederek mimarlar Kleihues+Kleihues tarafından tasarlanan yeni bir binaya taşınmıştır. Bu binada araştırmacılar ve öğrenciler için ofisler, ders salonları, seminer odaları ve 24 saat açık bir referans kütüphanesi bulunmaktadır. Zemin katta ayrıca bilgisayar odaları ve bir kafe yer almaktadır. Zemin, Raphael'in "Atina Okulu" duvar resminden esinlenmiştir.
Kampüsleri > Kampüs Bockenheim

Bockenheim Kampüsü, üniversitenin eski merkezi olup, dil ve kültür bilimlerinin çeşitli bölümlerine, Bilgisayar Bilimi ve Matematik Bölümüne, Johann Christian Senckenberg üniversite kütüphanesinin merkez binasına ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca, 1950'lerden 1970'lere kadar inşa edilen binalarda bazı yönetim bölümleri de burada yer almaktadır.
Kampüsleri > Kampüs Riedberg

Riedberg Kampüsü, 1970'li yıllarda inşa edilmiştir ve Fizik, Biyokimya, Kimya ve Eczacılık, Biyolojik Bilimler ve Yer Bilimleri bölümlerine ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca, Bilim Bahçesi ve doğa bilimleri bölüm kütüphanesinin bulunduğu bir konferans salonu da burada bulunmaktadır.
Kampüsleri > Kampüs Niederrad

Niederrad Kampüsü, 19. yüzyıldan bu yana tarihsel olarak gelişen bina ve tesislerin yanı sıra modern komplekslerle Üniversite Hastanesi ve Tıp Bölümüne ev sahipliği yapmaktadır.
Kampüsleri > Kampüs Ginnheim

Ginnheim Kampüsü, spor dallarının bulunduğu kampüstür.
Önemli insanlar > Mezunlar

Theodor W. Adorno (1903–1969), felsefe ve sosyolojinin iki Ordinarius'u ve Frankfurt Okulu üyesi
Max Horkheimer, Frankfurt Okulu üyesi
Alex Karp, Palantir Technologies'in kurucu ortağı ve Amerikalı milyarder
Jürgen Habermas, Sosyolog ve filozof
Hans Bethe,Teorik fizikçi (Nobel Ödülü 1967)
Max Born, Teorik fizikçi ve matematikçi (Nobel Ödülü 1954)
Paul Ehrlich, Nobel Ödülü Sahibi 1908
Walter Gerlach, Teorik fizikçi
Walter Hallstein (1901–1982), Avrupa Komisyonu'nun ilk Başkanı
Helmut Kiener, psikologdan yatırım uzmanına, Ponzi şeması K1 fonunun kurucusu
Vladimir Košak, ekonomist, avukat, politikacı ve diplomat
Josef Mengele, Nazi toplama kampı Auschwitz'de görevli ve doktor "Ölüm Meleği" adıyla da bilinir.
Oskar Dirlewanger, II. Dünya Savaşı sırasında kötü şöhretli Nazi SS ceza birimi " Dirlewanger" in kurucusu ve komutanı olarak görev yapan subay
Boudewijn Sirks, 1997'den 2005'e kadar antik hukuk tarihi profesörü, daha sonra Oxford'da Medeni Hukuk Regius Profesörü
Walter Greiner, yüksek enerji fiziğinde teorik fizikçi
Alfred Schmidt, filozof ve çevirmen
Horst Stöcker, teorik fizikçi
Alexander R. Todd, Baron Todd, kimyager
Luciano Rezzolla, teorik astrofizikçi
Hannah Elfner, Helmholtz Ağır İyon Araştırmaları Merkezi'nde simülasyon başkanı ve Goethe Üniversitesi Frankfurt'ta fizik profesörü
Alexander T. Sack, nörobilimci ve bilişsel psikolog
Helma Wennemers, Alman organik kimyacı ve profesör
Nancy Faeser, Alman siyasetçi
Nina Eisenhardt (1990 doğumlu), Alman siyasetçi
Hans-Hermann Hoppe, Alman yazar ve ekonomist
Önemli insanlar > Nobel Ödülü sahipleri

Paul Ehrlich: 1908 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü
Max von Laue: 1914 Nobel Fizik Ödülü
Otto Loewi: 1914 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü
Paul Karrer: 1937 Nobel Kimya Ödülü
Otto Stern: 1943 Nobel Fizik Ödülü
Max Born: 1954 Nobel Fizik Ödülü
Alexander Robertus Todd: 1957 Nobel Kimya Ödülü
Karl Ziegler: 1963 Nobel Kimya Ödülü
Hans Bethe: 1967 Nobel Fizik Ödülü
Niels Kaj Jerne: 1984 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü
Gerd Binnig: 1986 Nobel Fizik Ödülü
Jean-Marie Lehn : 1987 Nobel Kimya Ödülü
Hartmut Michel : 1988 Nobel Kimya Ödülü
Reinhard Selten : 1994 Nobel Ekonomi Ödülü
Christiane Nüsslein-Volhard : 1995 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü
Horst Ludwig Störmer : 1998 Nobel Fizik Ödülü
Günter Blobel : 1999 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü
Peter Grünberg : 2007 Nobel Fizik Ödülü
Benjamin List : 2021 Nobel Kimya Ödülü
Sıralamalar

2024 QS Dünya Üniversite Sıralamalarına göre üniversite küresel olarak 302. sırada yer alıyor ve ulusal olarak 18. sırada yer alıyor. [61] Times Higher Education Dünya Üniversite Sıralamalarının 2024 baskısında uluslararası olarak 201 ile 250 arasında ve ülke içinde 22 ile 24 arasında yer alıyor. Üniversite, 2023 Dünya Üniversiteleri Akademik Sıralamasında (ARWU) en yüksek ulusal sıralamasına ulaştı ve küresel olarak 151 ile 200 arasında ve ulusal olarak 6 ile 9 arasında yer aldı.
New York Times: İşveren tercihine göre dünyanın en iyi 10 üniversitesi arasında. Goethe Üniversitesi 2012 yılında 150 üniversite arasında 10. sırada yer aldı.
Johann Wolfgang Goethe Üniversitesi - IG Farben Binası
Nathan Tella

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Nathan Adewale Temitayo Tella
Doğum tarihi:  5 Temmuz 1999 (25 yaşında)
Doğum yeri:  Lambeth, Londra, İngiltere
Boyu:  1,73 m (5 ft 8 in)
Mevkii:  Forvet
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Bayer Leverkusen
Numarası:  19
Altyapı kariyeri
2007-2017:  Arsenal
2017-2020:  Southampton
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2020-2023 |  Southampton |  36 |  (2) |
| 2022-2023 |  → Burnley (kiralık) |  39 |  (17) |
| 2023- |  Bayer Leverkusen |  45 |  (7) |
| Toplam |   |  120 |  (26) |
Millî takım kariyeri‡
| 2023- |   Nijerya |  1 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 11 Mart 2025 (2025-03-11) 
Nathan Adewale Temitayo Tella (d. 5 Temmuz 1999), forvet pozisyonunda görev yapan Nijeryalı millî futbolcudur. Bundesliga takımlarından Bayer Leverkusen'de forma giymektedir.
Kizikos

| --- | --- |
Kyzikos, Κύζικος (Grekçe)
Kizikos antik yerleşim
Diğer adı: Kyzikos (Belkıs ve Balkız)
Konum:  Balıkesir, Erdek
Bölge: Misya
Koordinatlar: 40°23′24″K 27°53′1″D﻿ / ﻿40.39000°K 27.88361°D﻿ / 40.39000; 27.88361
Tür: Yerleşim
Tarihçe
Kuruluş: MÖ.600
Devir(ler): Cilalı Taş Devri-(Neolitik Çağ), Bakır Çağı-(Kalkolitik Çağ)
Kültür(ler): Helenistik Dönem, Roma Dönemi
Olay(lar): MÖ 4. yüzyılda bağımsızlığını ilan etmiştir.
Sit ayrıntıları
Buluntu(lar): Sur duvarları, heykel, seramik parçaları
Arkeologlar: Kurt Bittel
Durum: Harabe
Kizikos'un Türkiye'deki konumu
Kyzikos, antik çağda Mysia bölgesindeydi.
Kyzikos'ta bulunmuş, MÖ 6. yüzyıla ait, bir Helen atlı arabasını gösteren mermer kabartma. İstanbul Arkeoloji Müzesinde bulunuyor.
Mysia/Kyzikos antik kentinde darb edilmiş Stater sikke. MÖ 500-450. Sikke ön yüzde aslan derisi başlığı ile sakallı arkaik Herakles tasviri, altta Orkinos balığı,arka tip incuse square.
Mysia/Kyzikos antik kentinde darb edilmiş Stater sikke. MÖ 500-450 Sİkke ön yüzde Kerberos altta Orkinos, arka tip incuse square.
Kizikos (Grekçe: Κύζικος), günümüz Erdek ilçesi yakınlarında, Marmara Denizi kıyısındaki Misya antik kentidir. Aslen Marmara Denizi'nde bir ada olduğu söylenen ve eskiden anakaraya ya yapay yollarla bağlanan klasik dönemde Arctonnesus adıyla anılan bugünkü Kapıdağ Yarımadası'nın güney kıyı tarafında bulunuyordu.
Kizikos ve çevresinin 18.yy'da çizilmiş bir haritası (Şuanki Kapıdağ Yarımadası, Marmara Adası, Paşalimanı ve Avşa Adası)
Konumu ve çevresel özellikleri

Propontis'te önemli bir stratejik konuma sahip Arktonessos'un anakaraya bağladığı kıstağın hemen kuzeyinde yer alan Kyzikos, bugün "Belkıs" ve "Balkız" olarak da anılmaktadır. Kentin yerleşim alanı kuzeyde Dindymos Dağı (Ayı Dağı), Hamamlı ve Belkıs (Yeniköy)
köyleri; batıda Erdek Körfezi ve Düzler Köyü, güneyde Erdek-Edincik-Bandırma karayolu; doğuda Aşağıyapıcı Köyü ve Bandırma Körfezi ile sınırlanmıştır. Kyzikos, bulunduğu konum nedeni ile Propontis denizi, (Marmara denizi) küçük Asya'nın batı dünyasına açılmasını sağlayan en önemli etkenlerden bir tanesidir. Tam bu noktada kentin coğrafi konumu ve korunaklı limanları, Hytos, Panarmos ve Thrakisos sayesinde antik dönemden itibaren Propontis de daima söz sahibi olmuş, verimli topraklarının yanı sıra ilk dönemlerden beri gelişen Karedeniz ile yapılan deniz ticareti ile
zenginleşerek Anadolu'nun en önemli kentlerinden biri olmayı başarmıştır. Strabon, Kyzikos'un bu durumunu, güzellik, büyüklük ve yönetimin mükemmelliği ile Asya‟nın en önemli kentleriyle yarışır durumda olduğunu ve kentin yerleşim düzeninin Rhodos,
Massalia ve Karthago ya benzediğini söyler. Tüm bunların yanı sıra, M.Ö. 6. yüzyılın ortalarından itibaren bastığı elektron sikkeler kentin hem ticaretinin gelişerek zenginleşmesine hem de ünlenmesinde önemli katkı sağlamıştır. Kentin antik coğrafyası hakkında birçok bilgi veren Strabon, kentin çevresinin beş yüz stadion genişliğinde olduğunu, şehrin güney kısmının bir düzlükte, kuzey kısmının ise Arkton Oros dağı yamaçlarına kurulduğunu belirtir. İki köprüyle ana karaya bağlanan bir ada üzerin 'de, limanlarının yanı sıra iki yüzden fazla geminin barınabileceği doğal bir koya sahip olduğunu belirtmiştir. Bu noktada şehrin üzerinde kurulduğu toprak parçasının bir ada mı yoksa bir yarım ada mı olduğu antik kaynaklar tarafından tartışılan bir konu olmuştur.
Tarihçe

Antik Çağ'ın büyük coğrafya bilgini Amasyalı Strabon, MS 17-18 yıllarında yazdığı sanılan ünlü Coğrafya adlı kitabında şöyle ifade eder: "Kyzikos, Propontis'te (Marmara Denizi)  bir ada olup, kıtaya iki köprü ile bağlıdır. Köprülerin yakınında aynı ismi taşıyan, gerektiğinde kapatılabilen iki limanı ve iki yüzden fazla gemiyi alabilecek büyüklükte barınağı bulunan bir kent vardır" der. Kyzikos'un büyüklüğünden, güzelliğinden, yönetiminin mükemmelliğinden" söz eder.
Strabon, "Geographia" adlı eserinde, Homeros'a göre Troia toprakları, Kyzikos kentinden Aisepos Irmağı'ndan sonra başlar. 'İda'nın eteklerindeki Zeleia'da yaşayanlar, Aisepos'un kara sularından içen Aphneler, Troialılar, bunlar da Lykaon'un şanlı oğlu Pandaros tarafından yönetildiler." (İlyada, ii. 824). O (Homeros), bunları Lykialılar (Troas'ta Troialıların müttefiki olarak yerleşmiş olan Lykialılar) da der. Onlara, Aphnitis Gölü'nden (Manyas Gölü) ötürü Aphneler dendiği de zannedilmektedir. Daskylitis Gölü (Kuş Gölü) de bu adla anılır." demektedir. Buna göre Troia'nın tam olarak nerede olduğunu Çanakkale'den ziyade, daha yukarıda, Marmara Denizi kıyısında aramak gerekir.
Ünlü yazar Herodotos kaynaklı bilgiler, bölgenin M.Ö 7. yüzyılın başlarında, ''Didumus Dağı'' eteğinde Kyzikos şehrinin egemenliği altında olduğu gözükmekte. Artake gibi Kyzikos şehri de ismini kurucusundan almış. Kyzikos'un yaptırdığı eserler arasında Hadrian Tapınağı, Kyzikos Amfitheatrı, Altıköşe kuleler, Bouleuterion, Palata Çeşmesi, Agios Nikolas Kilisesi, Muhle Kalesi (Muhla Kalesi), Zeytin adasında yer alan Meryem Ana Klisesi ve genç vaftiz havuzu bulunuyor.