stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Adolf Hitler'in sağlığı
Travma > 1944 suikast girişimi

20 Temmuz 1944'teki suikast girişimi sırasında -Kurt İni karargâhındaki bombalı saldırıdan sağ kurtulmasına rağmen- her iki kulak zarı delindi. Ayrıca ellerinde ve bacaklarında 200 ahşap kıymık, alnında kesikler, sol kolunda sıyrıklar ve şişme ile hareket ettirmekte zorlandığı ağrılı bir sağ kolu vardı. Bu nedenle, o gün planlanan zirve için gelen Benito Mussolini'yi sol eliyle selamlamak zorunda kaldı. En ciddi yaralanma, delinen kulak zarlarıydı. Haftalar sonra bile bandajlarından kan sızıyor, sağ kulağında şiddetli ağrı ve işitme kaybı yaşıyordu. Kulak zarlarının iyileşmesi haftalar aldı; bu süreçte baş dönmesi ve yürürken sağa doğru çekilme eğilimi gösterdi. Tansiyonu yüksekti. İlginç bir şekilde, patlamadan önce artan el ve sol bacak titremeleri geçici olarak durdu; doktoru Morell bunu sinir şokuna bağladı. Titremeler Eylül ortasında yeniden başladı.
Frengi

Adolf Hitler'in titremeleri ve yaşamının son yıllarındaki düzensiz kalp atışı, üçüncül (geç aşama) sifiliz belirtileri olabilir, bu da uzun yıllar sifiliz enfeksiyonu olduğu anlamına gelir. Theodor Morell, başka bir doktorla birlikte, 1945 başlarında SS'in başı Heinrich Himmler'e ortak bir rapor sunarak Hitler'in semptomlarını teşhis etti. Hastalığa kendisinin sahip olabileceği spekülasyonuna yol açan bir "Yahudi hastalığı" olarak adlandırdı.
Hitler'in vücudunda kumsalda mayo giymek gibi herhangi bir kısmı gösteren hiçbir resmi yoktur. Yazar Deborah Hayden, Hitler ve frengi hakkında kapsamlı yazılar yazmıştır.
Aslında sifiliz olup olmadığına bakılmaksızın, Hitler sürekli hastalık korkusuyla yaşadı ve doktorların söylediği ne olursa olsun tedavi gördü.
Doktor Felix Kersten'in Mucizevi Ellerle Adam olarak adlandırdığı biyografisinde, gazeteci ve Académie française üyesi Joseph Kessel 1942 kışında, Hitler'in tıbbi durumunu duyduğunu yazdı. Onun hastası Himmler tarafından "şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi ve uykusuzluk çeken bir adama yardım edip edemeyeceği" konusunda istişarede bulunan Kersten, çok gizli bir 26 sayfalık rapor gösterdi. Hitler'in gençliğinde sifiliz ile nasıl bulaştığını ve Almanya'nın Pasewalk kentindeki bir hastanede nasıl tedavi edildiğini detaylandırdı. Bununla birlikte, 1937'de, hastalığın hala aktif olduğunu gösteren semptomlar yeniden ortaya çıktı ve 1942'nin başlangıcında, ilerleyici sifilitik felç (Tabes dorsalis) meydana geldiğine dair işaretler belirginleşti. Himmler Kersten'e, 1930'larda uzman bir venereolog olduğunu iddia eden Morell'in Hitler'in tedavisinden sorumlu olduğunu ve bunun bir devlet sırrı olduğunu söyledi. Kitap, Kersten'in Himmler'in sekreteri Rudolf Brandt'tan nasıl öğrendiğini de anlatıyor. O zamanlar, muhtemelen raporun bilgilerine sahip olan diğer insanlar sadece Nazi Partisi genel başkanı Martin Bormann ve Luftwaffe komutanı Hermann Göring idi.
Parkinson hastalığı

Hitler'in Parkinson hastalığı olduğu da tahmin ediliyor. Hitler'in sol elindeki titremeleri ve savaştan önce başlayan ve hayatının sonuna kadar kötüleşmeye devam eden ayaklarını sürüyerek yürüdüğünü göstermektedir. Morell, Hitler'i 1945'te yaygın olarak kullanılan bir ilaç ile tedavi etti, ancak Morell, çoğu tarihçi tarafından yetersiz bir doktor olarak görülmüş ve yapmış olabileceği teşhisler ise şüphe konusu olmuştur.
Nisan 1945'te Reich Şansölyesi'nde acil kazazede istasyonunda çalışan ve daha güvenilir bir hekim olan Ernst-Günther Schenck, Hitler'in Parkinson hastalığı olabileceğini iddia etmiştir. Bununla birlikte, Schenck Hitler'i sadece iki kez kısa sürede gördü ve kendisinin katıldığı bu toplantılar sırasında aşırı derecede yorgun ve şaşkındı (o zamanlar çok fazla uykusuz olarak günlerce ameliyat olmuştu). Ayrıca, Schenck'in görüşlerinden bazıları Dr. Werner Haase'nin kulaktan duyma bilgilere dayanıyordu.
Huntington hastalığı

Hitler'in Huntington hastalığı olduğu tahmin edilmektedir. Daha sonraki hayatı sırasında haberlerde gösterilen fiziksel semptomların birçoğu - el titremesi ve ayaklarını sürükleyerek yürüyüşü - zihinsel ve psikolojik bozulma iddiasıyla birleştiğinde, Huntington'a da işaret edebilmektedir. Kesin bir tanı konulması için DNA testi gerektireceği için bu sadece varsayımdır. Huntington Hastalığı zaman içinde bilinen ve kalıtsal bir hastalık olarak kabul edilse de, sterilizasyon listesindeki devlet belgelerinde bile görünmesine rağmen, Hitler'in bu durumu bilip bilmediği bilinmemektedir.
Diğer şikayetleri

Adolf Hitler 1930'lardan beri mide ağrıları çekti, 1936'da boğazından kanserli olmayan bir polip çıkarıldı ve bacaklarında egzama gelişti. 1944'teki 20 Temmuz suikast girişimi sırasında bomba patlaması sonucu kulak zarları yırtıldı ve 200 odun kıymığı bacaklarından çıkarıldı. Bazı doktorlar, Hitler'in hastalıklarını hipokondri olarak reddetti ve Almanya II. Dünya Savaşı'nı kaybetmeye başladığında Hitler'in sağlığının görünüşte sert bir şekilde düştüğüne dikkat çekti.
Akıl sağlığı

Hitler'in fiziksel tıbbi sorunları tartışıldığı gibi bu konu tartışmalıdır. Hitler'in kapsamlı bir psikotarihini yazan Waite, semptomlarını çeşitli şekillerde gösteren ve Hitler'in kendisinin ve eylemlerinin tam kontrolünde olduğunu ima edecek olan sınırda kişilik bozukluğundan muzdarip olduğu sonucuna vardı. Diğerleri, Hitler'in yaşamının son yılında halüsinasyon ve sanrılı olduğu iddialarına dayanarak şizofren olabileceğini öne sürdü. Birçok insan Hitler'in zihinsel bir bozukluğa sahip olduğuna ve şizofrenik veya bipolar bozukluğu olmadığına, daha ziyade her iki bozukluk için kriterleri karşıladığına ve bu nedenle büyük olasılıkla bir şizoaffektif olduğuna inanmaktadır. Eğer bu iddia doğruysa, bu gerçekle yüzleşmeye dayanamayan narsisistik bir kişiliğe sahip bir dizi kısa reaktif psikozla açıklanabilir. Ek olarak, düzenli metamfetamin kullanımı ve yaşamının son döneminde olası uyku yoksunluğu, olası iki psikotik semptomların nedeni ile ilgili herhangi bir spekülasyona dahil edilmelidir, çünkü bu iki aktivitenin psikotik reaksiyonları tetiklediği bilinmektedir. Hitler hiçbir psikiyatristi ziyaret etmemiştir.
İlaç kullanımı

Theodor Morell tarafından savaş yıllarında 90 ilaç reçete yazılan Hitler, kronik mide problemleri ve diğer rahatsızlıkları yünüzden her gün birçok hap almıştır. Düzenli olarak metamfetamin, barbitüratlar, opiatlar ve kokain, ve potasyum bromür ve atropa belladonna (ikincisi Doktor Koster'ın Antigaspillleri şeklinde) tüketmiştir.
Eylül 1944'te Otto Skorzeny, Wolfsschanze'de Hitler ile bir araya geldi ve savaşın Hitler üzerinde belirgin bir baskı oluşturduğuna dikkat çekti:


“
Başkomutan'ın ortaya çıkışıyla derinden sarsıldım, onu en son bir önceki sonbaharda gördüğümde nasıl göründüğünü hatırladım. Eğildi ve çok daha yaşlı görünüyordu, sesinde yorgun bir ton vardı. Bir hastalığa yakalanıp yakalanmadığını merak ettim. Sol eli o kadar şiddetli titriyordu ki, ayağa kalktığında sağ elini tutmak zorunda kaldı.
„
Kang Mal-geum

| Kang Mal-geum |
| --- | --- |
Mart 2022'de Marie Claire Kore için Kang Mal-geum.
Doğum: Kang Soo-hye 3 Ocak 1979 (46 yaşında) Busan, Güney Kore
Milliyet:  Güney Kore
Eğitim: Pusan Ulusal Üniversitesi - Kore Dili ve Edebiyatı
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 2007-günümüz
Ajans: Ace Factory

| Kang Soo-hye |
| --- | --- |
Hangıl: 강수혜
Latin harfleriyle yazımı: Gang Su-hye
McCune-Reischauer: Kang Suhye
Kang Mal-geum (Korece: 강말금; d. 3 Ocak 1979, Busan) Güney Koreli aktris. İlk oyunculuk deneyimini 2010 yılında Yong-Tae: The Ordinary Memories filminde yaptı. En çok, yedi farklı ödül töreninde altı 'En İyi Yeni Kadın Oyuncu' ve bir 'En İyi Kadın Oyuncu' ödülü kazandığı Lucky Chan-sil (2019) filmindeki rolüyle tanınır.
Kariyeri

Kang, 1979'da Busan'da doğdu ve Pusan Ulusal Üniversitesi Kore Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. Mezun olduktan sonra 6 yıl boyunca bir ticaret şirketinde çalıştı ve otuz yaşında istifa etti. Daha sonra 2007'de Daehak-ro'da sahneye çıktıktan sonra 2010'da Chungmuro'da ilk kez sahneye çıktı.
Kang'in bir önemli filminde ilk kez Lee Soo-jin'in yönettiği Idol'da yer aldı. Kang, eyalet meclisi üyesi Goo Myung-hui'nin (Han Suk-kyu) karısını oynadı. Karakteri, oğlunun yanında dururken kocasını oğlunun kazasıyla uğraştığı için eleştiren çelişkili bir figür izlenimi bıraktı.
Jeongdongjin Bağımsız Film Festivali'nde "Serbest Oyunculuk"u izleyen yönetmen Kim Cho-hee, Kang ile doğrudan temasa geçti ve Lucky Chan-sil'de rol almayı önerdi. Kang, marketin tadım köşesinde çalışırken, tiyatro sahneleri ve kısa filmler arasında gidip gelirken kırk yaşında ilk kez uzun metrajlı bir filmin ana karakteri oldu. Baeksang Sanat Ödülleri, Blue Dragon Film Ödülleri, Kore Film Eleştirmenleri Birliği Ödülleri ve Kır Çiçeği Film Ödülleri de dahil olmak üzere Lee Chan-sil rolüyle birçok ödül kazandı.
Daha sonra Kang, A Bedsore'da istemeden bakıcının moralini bozan profesyonel bir hemşire ve More Than Family'de oğlunun hamile kız arkadaşıyla çok havalı olan benzersiz bir anne olarak görünerek dikkat çekti.
2021 yılında, Kore film endüstrisinin bugününü ve geleceğini temsil eden 200 aktör ve aktrisi küresel film endüstrisine tanıtan küresel bir tanıtım kampanyası olan 100 Kadın Oyuncudan biri olarak seçildi. Ayrıca düzenli olarak dizilerde, özellikle MBC'nin 2021 dizisi The Red Sleeve'de Hong Hye-bin rolüyle dikkat çekti.
Filmografi > Sinema

| Yıl | Başlık | Hangul | Rol | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2010 | Yong-Tae: The Ordinary Memories | 용태 |  |  |
| 2011 | From the End | 끝에서부터 |  | Kısa film |
| 2016 | A Man in the Midnight | 새벽은 짧다 | Yönetmen Lee | Kısa film |
| 2017 | Daydream | 백일몽 | Doktor Jung | Kısa film |
| 2017 | The Chase | 반드시 잡는다 | Bakıcı 2 | Küçük rol |
| 2018 | The Monologue | 자유연기 | Ji-yeon | Kısa film |
| 2019 | Idol | 우상 | Myung-hui'nin karısı |  |
| 2019 | Family Affair | 니나 내나 | Sınıf öğretmeni | Küçük rol |
| 2019 | A Bedsore | 욕창 | Hemşire | Küçük rol |
| 2020 | Lucky Chan-sil | 찬실이는 복도 많지 | Lee Chan-sil |  |
| 2020 | More Than Family | 애비규환 | Ho-hoon'un annesi |  |
| 2022 | In Our Prime | 이상한 나라의 수학자 | Ji-woo'nun annesi |  |
| 2022 | Back to the Hong Kong | 우라까이 하루키 | Lee Bong-sil | Kısa film |
| 2022 | Emergency Declaration | 비상선언 | Kurtulan | Küçük rol |
| 2022 | Drown | 파로호 | Hye-soo |  |
| 2022 | A Birth | 탄생 | Teresa Kim |  |
| 2023 | The Point Men | 교섭 | Kim Eun-hee | Konuk oyuncu |
| 2023 | Soulmate | 소울메이트 | Küratör |  |
| 2023 | Flowers of Mold | 너를 줍다 | Yayıncı temsilcisi | Konuk oyuncu |
| 2024 | Land of Happiness | 행복의 나라 | Ok Jung-ae |  |
| TBA | In the distant future, we | 먼 훗날 우리 |  |  |
| TBA | Lobby | 로비 | Bakan Jo |  |
Filmografi > Televizyon dizileri

| Yıl | Başlık | Hangul | Rol | Kanal | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2018 | Children of Nobody | 붉은 달 푸른 해 | Han Si-wan'ın annesi | MBC |  |
| 2019 | Legal High | 리갈하이 |  | JTBC |  |
| 2019 | Beautiful World | 아름다운 세상 | Eun Kyung-sun | JTBC |  |
| 2020 | Hello Dracula | 안녕 드라큘라 |  | JTBC |  |
| 2020 | Missing: The Other Side | 미씽: 그들이 있었다 | Kim Hyun-mi | OCN |  |
| 2020 | Drama Special – The Joys and Sorrows of Work | 드라마 스페셜 - 일의 기쁨과 슬픔 | Lee Ji-hye | KBS2 |  |
| 2020 | Please Don't Date Him | 제발 그 남자 만나지 마요 | Hwang Ga-eul | MBC every1 |  |
| 2021 | Mouse | 마우스 | Ba-reum'un teyzesi | tvN |  |
| 2021 | Sell Your Haunted House | 대박부동산 | Joo Hwa-jung | KBS2 |  |
| 2021 | The Red Sleeve | 옷소매 붉은 끝동 | Hong Hye-bin | MBC |  |
| 2022 | Thirty-Nine | 서른, 아홉 | Cha Mi-hyun | JTBC |  |
| 2022 | Military Prosecutor Doberman | 군검사 도베르만 | Do Soo-kyung | tvN |  |
| 2022 | Salon De Nabi | 날아올라라, 나비 |  | MyVideo | Konuk oyuncu |
| 2023 | Divorce Attorney Shin | 신성한, 이혼 | Kim So-yeon | JTBC |  |
| 2023 | The Good Bad Mother | 나쁜엄마 | Jung Geum-ja | JTBC |  |
| 2023 | Miraculous Brothers | 기적의 형제 | Chae Woo-jung | JTBC |  |
| 2024 | Romance in the House | 가족X멜로 | Kim Sang-hyung | JTBC | Konuk oyuncu |
Filmografi > İnternet dizileri

| Yıl | Başlık | Hangul | Rol | Platform | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2021 | Squid Game | 오징어 게임 | Kang Eun-ji | Netflix | Konuk oyuncu |
| 2021 | The Silent Sea | 고요의 바다 | Song Won-kyung | Netflix |  |
| 2023 | Gyeongseong Creature | 경성크리처 | Choi Sung-shim | Netflix |  |
| TBA | Knock-Off | 넉오프 | Jegal Hyun-sook | Disney+ |  |
Tiyatro

| Yıl | Başlık | Hangul | Rol |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 | Commedia | 꼬메디아 | Doktor |
| 2012 | Penn | 뻘 | Jimaki |
| 2012 | Ro Pung Chan's Nomadic Theater | 로풍찬 유랑극장 | Go Bong-ja |
| 2013 | Those Who Don't Have | 없는 사람들 | Young-sik |
| 2013 | Hermes | 헤르메스 | Yoo Jung-sook |
| 2015 | Kyung-sook, Kyung-sook's Father | 경숙이, 경숙아버지 | Jaya |
| 2015 | Uncle Sunwoo | 순우 삼촌 |  |
| 2016 | Oresteia | 오레스테이아 |  |
| 2016 | Game | 게임 | Florence Margaret |
| 2016 | Dandelion Wind | 민들레 바람되어 | Yaşlı kadın |
| 2017 | III. Richard | 리처드 3세 |  |
| 2017 | The Women of Troy | 트로이의 여인들 |  |
| 2018 | Red Peters - K's Reading | K의 낭독회 |  |
| 2018 | Lonely person, difficult person, sad person | 외로운 사람, 힘든 사람, 슬픈 사람 |  |
| 2020 | pan123mE1 |  |  |
Ödüller ve adaylıklar

| Yıl | Ödül | Kategori | Çalışma | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2020 | 56. Baeksang Sanat Ödülleri | En İyi Yeni Kadın Oyuncu - Sinema | Lucky Chan-sil | Kazandı |
| 2020 | 29. Buil Film Ödülleri | En İyi Yeni Kadın Oyuncu | Lucky Chan-sil | Kazandı |
| 2020 | 21. Busan Film Eleştirmenleri Ödülleri | En İyi Kadın Oyuncu | Lucky Chan-sil | Kazandı |
| 2020 | Cine21 Ödülleri | En İyi Yeni Kadın Oyuncu | Lucky Chan-sil | Kazandı |
| 2020 | KBS Drama Ödülleri | En İyi Yeni Kadın Oyuncu | Drama Special – The Joys and Sorrows of Work | Aday gösterildi |
| 2020 | 40. Kore Film Eleştirmenleri Birliği Ödülleri | En İyi Yeni Kadın Oyuncu | Lucky Chan-sil | Kazandı |
| 2020 | 8. Kır Çiçeği Film Ödülleri | En İyi Kadın Oyuncu | Lucky Chan-sil | Aday gösterildi |
| 2020 | 8. Kır Çiçeği Film Ödülleri | En İyi Yeni Kadın Oyuncu | Lucky Chan-sil | Kazandı |
| 2020 | Kore Filmlerinde Kadınlar Festivali | En İyi Yeni Kadın Oyuncu | Lucky Chan-sil | Kazandı |
| 2021 | 41. Blue Dragon Film Ödülleri | En İyi Yeni Kadın Oyuncu | Lucky Chan-sil | Kazandı |
| 2021 | 26. Chunsa Film Sanat Ödülleri | En İyi Yeni Kadın Oyuncu | Lucky Chan-sil | Aday gösterildi |
| 2021 | KBS Drama Ödülleri | En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu | Sell Your Haunted House | Aday gösterildi |
| 2022 | 58. Baeksang Sanat Ödülleri | En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu - Televizyon | Thirty-Nine | Aday gösterildi |
| 2022 | Director's Cut Ödülleri | En İyi Kadın Oyuncu | Lucky Chan-sil | Aday gösterildi |
| 2022 | Director's Cut Ödülleri | En İyi Yeni Kadın Oyuncu | Lucky Chan-sil | Kazandı |
| 2024 | 60. Baeksang Sanat Ödülleri | En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu - Televizyon | The Good Bad Mother | Aday gösterildi |
| 2024 | 60. Baeksang Sanat Ödülleri | En Popüler Kadın Oyuncu | The Good Bad Mother | Aday gösterildi |
Kenan Pars

| Kenan Pars |
| --- | --- |

Doğum: Kirkor Cezveciyan 10 Mart 1920(1920-03-10) İstanbul, Türkiye
Ölüm: 10 Mart 2008 (88 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Bakırköy Ermeni Mezarlığı, İstanbul
Milliyet: Ermeni
Vatandaşlık:  Türkiye
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1953-2003

Kenan Pars, asıl adıyla Kirkor Cezveciyan, (10 Mart 1920, İstanbul - 10 Mart 2008, İstanbul) Türkiye Ermenisi oyuncu ve yönetmendir.
Hayatı

Bir dönem Yeşilçam filmlerinin sert mizaçlı karakterlerini canlandırdı. Ailesinin işleri gereği Zonguldak ilinde 1.5 yıl kaldı. Daha sonra ailesi Bakırköy'e geçti ve ölene dek Bakırköy'de kaldı.
Askerliğini Balıkesir'de yaptı. Verdiği bir röportajda ''Gayrimüslüm olduğum için elime silah yerine kazma kürek verdiler. Akhisar-Sındırgı yolunun yapımında emeğim büyüktür.'' demiştir.
84 sene Bakırköy'de yaşayan Pars'ın Bakırköy Özgürlük Meydanı'nda kendi adını taşıyan bir Milli Piyango bayii vardı. Ünlü sanatçı hat sanatı ile de ilgileniyordu.10 Mart 2008'de öldüğünde cenazesinde sergilenen ve renkli boncuklarla yaptığı "Allah" lafzı ve Kuran ayetleri dikkat çekmişti.
Kenan Pars, oyunculuğun dışında "Oğlum", "Derdimden Anlayan Yok", "Cinayet Gecesi", "Ölüm Allah'ın Emri", "Aklın Durur" ve "Bir Ateşim Yanarım" adlı filmlerin yönetmenliğini üstlenen, ayrıca birkaç filmde yapımcılık ve senaryo yazarlığı da yaptı.
Eşi Konyalı Ermeni asıllı bir Türk'tü. Narin ve Linda adında iki kızı vardı. Linda, Ayhan Işık'ın ablasının oğlu ile evlendi.
Son yılları ve ölümü

Kariyerine 1953 yılında başlayıp, 2003 senesine kadar sürdürmüştür. 
Sinemanın sert, kötü adamı olarak hafızalarda yer etmiştir. Pars'ın cenazesi Bakırköy Ermeni Kilisesi'nde düzenlenen törenin ardından Bakırköy Ermeni Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Filmografisi > Senarist olarak

1963: Cinayet Gecesi
1961: Oğlum
Filmografisi > Yapımcı olarak

1961: Oğlum
1961: Şafakta Buluşalım
1962: Derdimden Anlayan Yok
1963: Cinayet Gecesi
1964: Ölüm Allahın Emri
1965: Aklın Durur
1966: Bir Ateşim Yanarım
Filmografisi > Yönetmen olarak

1961: Oğlum
1962: Derdimden Anlayan Yok
1963: Cinayet Gecesi
1964: Ölüm Allahın Emri
1965: Aklın Durur
1966: Bir Ateşim Yanarım
Hunamisi Kilisesi

| --- | --- |

Temel bilgiler
Konum: Söğütlükaya, Posof
Koordinatlar: 41°28′33″K 42°40′47″D﻿ / ﻿41.47583°K 42.67972°D﻿ / 41.47583; 42.67972
İnanç: Doğu Ortodoks Kilisesi
Mezhep: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Durum: Yıkıntılar
Mimari
Mimari tür: Kilise
Mimari biçim: Gürcü mimarisi
Tamamlanma: 10. yüzyıl
Özellikler
Malzemeler: Taş
Hunamisi Kilisesi (Gürcüce: ხუნამისის ეკლესია), Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı ve eski adı Hunamisi olan Söğütlükaya köyünde Orta Çağ'dan kalma bir Gürcü kilisesidir.
Tarihçe

Hunamisi Kilisesi, Hunamisi köyünde yer alan ve Hunamisi Kalesi olarak bilinen kalenin kilisesidir. Söz konusu köy, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe'de yer alır. Bu bölgeyi ve köyü Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Hunamisi'nin bir Gürcü yerleşimi olduğu 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterindeki kişi adlarından da anlaşılmaktadır. Hunamisi Kilisesi'ne ait olup Tiflis'te devlet müzesinde korunan kaide taşındaki Gürcüce yazıt 10. yüzyılın ikinci yarısında tarihlenmiştir. Hunamisi Kilisesi de bu yüzyılda inşa edilmiş olmalıdır.
Mimari

Hunamisi Kilisesi, Hunamisi Kalesi'ndeki kulenin kuzeyinde yer alır. Büyük ölçüde yıkılmış olan kilisenden geriye apsis oval kısmı ve kuzey duvarı kalmıştır. Kilisenin güney ve batı duvarları yıkılmıştır. Dikdörtgen bir plana sahip olan kilisenin (11,3×7,1 m) günümüze ulaşan duvarlarının yüksekliği 3-6 metre arasında değişmektedir. Dolgu duvar tekniğiyle inşa edilmiş olan Hunamisi Kilisesi'nin iç ve dış kaplama taşlarının bir kısmı günümüze ulaşmıştır. Kilisenin kuzeyindeki ek yapı bir kapıyla kiliseye bağlanmıştır. Bu ek yapının iç ölçüleri 6×2,6 metredir. Kilisenin güneyden de bir ek binaya sahip olduğu ve tamamen yıkıldığı anlaşılmaktadır. Hunamisi yazıtı olarak bilinen ve 10. yüzyılın sonlarına tarihlenen Gürcüce yazıtın bu kiliseye ait olduğu tahmin edilmektedir. Bir haç kaidesi üzerinde bulunan bu yazıt Tiflis'te Gürcistan Amiranaşvili Devlet Müzesi'nde korunmaktadır.
Rober Haddeciyan

| Rober Haddeciyan |
| --- | --- |

Doğum: 26 Ocak 1926(1926-01-26) Bakırköy, İstanbul, Türkiye
Milliyet: Ermeni
Eğitim: Pangaltı Mıhitaryan Okulu, İstanbul Edebiyat Fakültesi, İstanbul
Meslek: Gazeteci · Yazar
Tanınma nedeni: Ermeni edebiyatı, tiyatrosu ve gazeteciliğine katkıları

Rober Haddeciyan ya da Rober Haddeler (Ermenice: Ռոպէր Հատտէճեան, 26 Ocak 1926, İstanbul), Ermeni yazar, oyun yazarı ve gazeteci.
Ermeni edebiyatı, tiyatrosu ve gazeteciliğine katkıları ile tanınmış, İstanbul Ermeni toplumuna mensup bir yazardır. Elliden fazla kitabı içinde Türkçede Tavan adıyla yayımlanan Arasdagh (Առաստաղ) romanı başyapıtı olarak kabul edilir. 1967'den beri Nor Marmara'nın sorumlu müdürü olarak görev yapar.
Yaşamı

1926 yılında Bakırköy'de doğdu. 20. yüzyılda ticaret hayatının tanınmış ailelerinden Haddeciyan (Haddeler) ailesine mensuptur. Anne ve babası Avedis Haddeciyan ve Siranuş idi. Pangaltı Mıhitaryan Okulu'nda öğrenim gördü. Okul yıllarında Paraskhal (Kelime Yanlışı) adlı öyküsünü  öğretmenlerinin de teşvikiyle 1946’da Aniv (Tekerlek) adlı aylık dergiye gönderdi ve o tarihten itibaren kendisini Ermenice edebiyata adadı.
Bedros Zobyan adlı aile dostunun etkisiyle öğrencilik yıllarından itibaren gazeteciliğe yöneldi. Nor Marmara gazetesinin sahibi ve başyazarı olan Suren Şamlıyan’ın damadı olan Bedros Zobyan, kayınpederinin ölümünden sonra gazetenin idaresini ele almıştı.  Haddeciyan, 1946’dan itibaren bu gazetenin kültür sanat bölümünde çalıştı.
Liseden sonra İstanbul Üniversitesi'nde  fizik-matematik eğitimine başladı ancak kısa süre sonra aynı üniversitenin Felsefe-Psikoloji bölümüne geçiş yaptı.  Mezuniyetinin ardından zorunlu askerlik hizmetini Ankara ve Ağrı’da yedek subay olarak tamamlayıp Süzan Tamikyan’la evlendi. Bir süre İzmir Pamuk Mensucatı'nın sorumlu müdürü olarak görev yaptı.
İlk edebi ürünlerini 1950'lerde vermeye başladı.  6-7 Eylül olaylarından sonra arkadaşlarının Arjantin’e göç etmeleri üzerine Haddeciyan, Ermenice edebiyat sahasında tek başına kaldı. Bedros Zobyan'ın ailesi ile Kanada'ya yerleşmesi üzerine 1967'de Nor Marmara gazetesinin imtiyaz sahibi oldu. Bu gazetede günlük toplumsal sorunlara dair köşe yazıları yazdı. Ayrıca çeviri çalışmaları yaptı.
Yaşamı boyunca elliden fazla kitap yayımladı. Vasdag (Kazanç) adlı oyunu 1976'da, 'Aras Dağı' (Arasdagh, Türkçe'de Tavan adı ile yayımlandı)  adlı eseri 1983’te,  ABD merkezli Alek Manukyan Vakfı Edebiyat Fonu tarafından birinciliğe değer bulundu. TürkçedeTavan adıyla yayımlanan Arasdagh (Առաստաղ) kitabı en bilinen eseridir. İlk olarak 1983'te Ermenice olarak yayımlanan roman, Haddeciyan'ın kendi aile geçmişini edebiyata katarak meydana getirdiği bir üçlemedir ve Akşehirli bir Ermeni ailenin hayatından kesitler sunar. Romanın ilk cildi ilk defa 1997'de Anahid Hazaryan tarafından Türkçeye çevrilip önce Telos Yayınevi tarafından, 2018'de yine Hazaryan çevirisi ile Aras Yayıncılık tarafından yayımlanmıştır. Romanın ikinci cilt sadece yazarın anadili Ermenicede yayımlanmış; Tavan Çöktü başlıklı üçüncü cilt ise yarım kalmıştır.
Edebiyat bilimci Suren Tanielyan’ın kaleme aldığı "R. Haddeciyan, Sanatsal Bir İç Dünya İncelemesi" (R. Haddeciyan, neraşkharhi keğarvesdagan knnutyun) başlıklı çalışma, Rober Haddeciyan'ın Ermenistan’da da geniş kitlelerce tanınmasını sağladı. Yazar, 2001’de Ermenistan Gazeteciler Birliği’ne üye kabul edildi. Birçok ödüle layık görülen yazar, Ermenistan Kültür Bakanlığı'nın verdiği Altın Madalya'nın yanısıra Ermenistan Devleti Movses Khorenatsi Madalyası, Ermenistan Gazeteciler Birliği Altın Kalem Ödülü (2010),  Erivan Devlet Üniversitesi Altın Madalyası, Surp Sahak Surp Mesrob Madalyası sahibidir.  Ayrıca Ermeni edebiyatı, tiyatrosu ve gazeteciliğine katkılarından ötürü Ermenistan Cumhuriyeti'nin 20 yıl kutlamalarında Surp Mesrob Maşdots Ödülü'ne  ayık görülmüştür.
Küçük Tamali Kilisesi

| --- | --- |

Temel bilgiler
Konum: Damal
Koordinatlar: 41°20′35″K 42°50′27″D﻿ / ﻿41.34306°K 42.84083°D﻿ / 41.34306; 42.84083
İnanç: Doğu Ortodoks Kilisesi
Mezhep: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Durum: Yıkık
Mimari
Mimari tür: Kilise
Mimari biçim: Gürcü mimarisi
Tamamlanma: Orta Çağ
Özellikler
Malzemeler: Kesme taş, dolgu duvar
Küçük Tamali Kilisesi (Gürcüce: პატარა ტამალის ეკლესია), tarihsel Eruşeti bölgesinde, gününüzde Ardahan ilinin Damal ilçesinde eskiden bir köy olan Küçük Damal'da, Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir. Küçük Tamali'nin yeni adından dolayı Küçük Damal Kilisesi olarak da bilinir.