stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
IV. Felipe
Yaşamı

IV. Felipe III. Felipe ve karısı Avusturyalı Margarita'nın en büyük oğulları olarak Valladolid'de dünyaya geldi.
IV. Felipe'nin saltanatı, birkaç yıl süren sonuçsuz başarılardan sonra politik ve askeri olarak çürümüş ve sıkıntılı olarak anılmaya başlandı. Felipe, hiçbir hükümdarın kontrol edemeyeceği yapısal sebeplerle çöken İspanya'da başarısızlığın sorumlusu olarak görüldü. Kral, babasına göre, hem fiziksel hem de duygusal açıdan daha fazla enerjiye sahipti. El yazısıyla yazdığı politik tarih notlarının çevirileri mevcuttur. Ayrıca çok iyi bir at binici ve keskin nişancı olarak bilinmektedir.
Diego Velázquez'i himayesi altına alması ve Lope de Vega, Pedro Calderón de la Barca gibi yazarları sevmesi onun sanatsal zevki konusunda fikir verebilir. Kralın saltanatı sırasında pek çok komedi oyunu yazıldı. Ayrıca, Madrid'de Buen Retiro Sarayı'nı yaptırdı. Bu sarayın kalıntıları halen Prado Müzesi'nin yan tarafındadır.
Sahip olduğu iyi niyeti ülkenin yönetiminde işine yaramadı. 16 yaşında iken ülkenin başına geçen Felipe, kendini saltanat için yeterli bulmadı. Bu sebepten, pek çok danışman edindi. Favori danışmanı Olivares, dürüst ve yetenekli bir yönetici değildi. Felipe'nin kendini Olivares'in etkisinden kurtarması çok uzun seneler aldı.
1 Aralık 1640'ta Lizbon'da bir ayaklanma çıktı. Portekiz halkı Felipe tarafından değil, Braganzas Hanedanı tarafından yönetilmek isteniyordu. Böylece 60 senelik İber Adası birliği son buldu ve Portekiz'in İadesi Savaşı başladı. Bu savaşı Habsburg'lar kaybetti.
1643 yılında, Felipe, ülkenin her yerinden gelen şikayetleri dinleyerek tüm gücü elinde toplamış olan başbakanın işine son verdi. Fakat, herkesin rahatsız olduğu başbakandan kurtulduktan sonra, bir kral olarak ülkesine kendi adama konusunda zorluk yaşadı. Bir süre ülkeyi yönetmek için çabaladıktan sonra bu işleri gene kendisine telkinde bulunan favori danışmanlarına bıraktı.
Politik görüşleri babası ve büyük babasından miras kalmıştı. Habsburg Hanedanı'nı desteklemenin kendisinin görevi olduğunu düşünüyor, protestanlara karşı Roma Katolik Kilisesi'nin yanında yer alarak saltanatını Almanlara karşı korumaya çalışıyordu.
Felipe, halkının, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ve Büyük Britanya ile birlik olarak Hollanda, Fransa, Portekiz ve Protestanlar'a karşı olan bitmek bilmeyen savaşlar karşısında tükeniyor olmasını göremedi. Yaptığı her şeyin Tanrı'ya, kiliseye ve Habsburg Hanedanı'na karşı görevi olduğuna inanıyordu.
Çağdaşları, IV. Felipe'nin barok krallığa model olduğunu iddia etti. Dışarıdan çok sert görünen Felipe'nin kamuoyunun karşısında sadece üç defa güldüğü söylenir. Maiyetinin ise büyük ölçüde yozlaşmış olduğu bilinmektedir. Viktoryen tarihçiler en büyük oğlu Carlos'un erken ölümünün sebebinin, babasının eğitimi için atadığı adamlarının Carlos'u sefahate sürüklemesi olduğuna inanılır. Felipe 1665 yılında öldü. Tahta oğlu II. Carlos geçti. Ölümünün ardından anısına Roma'da katafalk inşa edildi.
Popüler kültür

Yazar Gonzalo Torrente Ballester, The King Amaz'd isimli romanında, IV. Felipe'nin gençlik günlerini ironik bir dille anlattı. Bu roman temel alınarak çekilen İspanyolca: El rey pasmado isimli sinema filmini Imanol Uribe yönetti. Filmde, Felipe'yi Gabino Diego canlandırdı.
İspanyol yazar Arturo Pérez-Reverte ise kral zamanında yaşanan sosyal, politik ve askeri hayattaki zorlukları roman serisi Captain Alatriste'de anlattı.
Çocuk kitabı I, Juan de Pareja ise ressam Diego Velazquez'in IV. Felipe'nin maiyetinde geçirdiği günleri anlatır. Kral bu romanda duygusal, utangaç ve kibar biri olarak betimlendi.
IV. Felipe'nin gençken yapılmış portresinde meşhur Habsburg dudakları görülebilir.
Madrid'de Felipe IV heykeli
Nihil admirari

"Nihil Admirari" 1655 Bemelen, Hollanda
Nihil admirari (veya Nil admirari) Latince bir deyimdir. "hiçbir şeye şaşırmamak/şaşırma" veya bilinen haliyle "hiçbir şeyin seni şaşırtmasına izin verme" anlamına gelmektedir.
Orijini

Marcus Tullius Cicero'ya göre hakiki bilgeliğe sahip kimse, başına gelebilecek ve karşılaşabileceği her türlü aksiliğe karşı hazırlıklı olmalıdır. Cicero bu durumu, Anaksagoras'ın oğlunun ölüm haberini alması üzerine "Sciebam me genuisse mortalem" (Bir ölümlüye yaşam verdiğimin farkındaydım) sözerini sarf etmesiyle örneklendirir. Romalı şair Horatius ve filozof Seneca da bu metanet anlayışına benzer olaylara referanslarda bulunmuşlardır.
Sergio Asenjo

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Sergio Asenjo Andrés
Doğum tarihi:  28 Haziran 1989 (35 yaşında)
Doğum yeri:  Palencia, İspanya
Boyu:  1,89 m (6 ft 2+1⁄2 in)
Mevkii:  Kaleci
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Valladolid
Altyapı kariyeri
2005-2006:  Valladolid
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2006-2008 |  Valladolid B |  39 |  (0) |
| 2007-2009 |  Valladolid |  47 |  (0) |
| 2009-2014 |  Atlético Madrid |  18 |  (0) |
| 2011 |  → Málaga (kiralık) |  5 |  (0) |
| 2013-2014 |  → Villarreal (kiralık) |  35 |  (0) |
| 2014-2022 |  Villarreal |  193 |  (0) |
| 2022- |  Valladolid |  0 |  (0) |
| Toplam |   |  337 |  (0) |
Millî takım kariyeri‡
| 2006 |   İspanya U-17 |  10 |  (0) |
| 2007 |   İspanya U-19 |  8 |  (0) |
| 2008-2010 |   İspanya U-21 |  17 |  (0) |
| 2015-2016 |   İspanya |  1 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 8 Temmuz 2022 
Sergio Asenjo (d. 28 Haziran 1989; Palencia, Kastilya ve Leon, İspanya), Valladolid'de oynayan İspanyol millî futbolcudur.
Futbol Kariyeri > Kulüp Takımları Kariyeri

Valladolid'in genç takımında futbola başlayan ve 2007-2008 sezonunda rezerv takımda oynayan Asenjo, Valladolid A takımı kalecileri Ludovic Butelle ve Alberto'nun formsuzlukları nedeniyle bir anda kendine şans buldu. Asenjo, Villareal karşısındaki ilk maçında iyi bir başlangıç yaptı ve takımının 2-0'lık galibiyetinde büyük bir pay sahibi oldu. Başarılı performansını sürdüren genç eldiven ilk 5 maçında sadece 1 gol yedi. 2008-2009 sezonundan itibaren gelecek vadetmesine karşın 30 Kasım 2008'de oynanan Real Mallorca maçında dizinde sakatlandı. Yedek kaleci Justo Villar'dan formayı geri alabilmek için tam 3 ay bekledi.
Asenjo, 8 Temmuz 2009'da Atlético Madrid'e 5 milyon € karşılığında transfer oldu ve 4 yıllık kontrat imzaladı.
Futbol Kariyeri > Millî takım kariyeri

2006'da İspanya 17 yaş altı millî futbol takımına seçilen Asenjo, maçların tamamında forma giydiği UEFA U-17 Şampiyonası'nda bronz madalya sahibi oldu. Avrupa 19 Yaş Altı Futbol Şampiyonası'nın eleme turlarında takıma çağrıldı ve final maçının sonuna kadar forma giydi. Fransa U-19 ile 0-0 berabere kalınan ve penaltılara gidilen yarı final maçında iki penaltı kurtararak, takımının finale çıkmasında büyük pay sahibi oldu.
Başarılar

İspanya U-19 :
UEFA U-19 Şampiyonası : 2007
Ghosted

| --- | --- |

Yönetmen: Dexter Fletcher
Yapımcı:  David Ellison  Dana Goldberg  Don Granger  Jules Daly  Chris Evans  Rhett Reese  Paul Wernick 
Yazar:  Rhett Reese  Paul Wernick 
Oyuncular:  Chris Evans  Ana de Armas  Adrien Brody  Mike Moh  Amy Sedaris  Tim Blake Nelson  Tate Donovan 
Görüntü yönetmeni: Salvatore Totino
Kurgu: Chris Lebenzon Jim May Josh Schaeffer
Stüdyo:  Apple Studios  Skydance  Rhett Reese Productions 
Dağıtıcı: Apple Studios
Çıkış tarih(ler)i: 21 Nisan 2023
Ülke: ABD
Dil: İngilizce
Ghosted, Dexter Fletcher'ın yönettiği; Rhett Reese, Paul Wernick, Chris McKenna ve Erik Sommers'ın yazdığı 2023 çıkışlı Amerikan romantik aksiyon-macera komedi filmidir. Yapımcılığını Apple Studios ve Skydance Media'nın üstlendiği filmin başrollerinde Chris Evans ve Ana de Armas yer aldı. Apple TV+ tarafından 23 Nisan 2023'te yayımlandı. Eleştirmenlerden genellikle olumsuz yorumlar almasına rağmen Apple TV+'ın ilk iki günde en çok izlenen filmi oldu.
Oyuncular

Chris Evans
Ana de Armas
Adrien Brody
Mike Moh
Amy Sedaris
Tim Blake Nelson
Tate Donovan
Lizze Broadway
Mustafa Shakir
Fahim Fazli
Aaleniyen

Aaleniyen, jeolojik zaman cetvelinde Orta Jura Devresi/Serisi'nin bir alt bölümüdür ve yaklaşık 174,7 ±0,8 milyon yıl öncesinden 170,9 ±0,8 milyon yıl öncesine kadar uzanır. Toarsiyen'den sonra gelir ve ardından Bajosiyen gelir.
Ayastefanos Rus Abidesi
Abidenin inşası ve mahiyeti

Ayastefanos Rus Abidesi, 1877 ve 1878 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında yaşanan 93 Harbi'nin kazanan tarafı olan Rusya tarafından savaş sırasında ölen askerlerinin anısına ve zaferlerinin hatırasına dikilmiştir. İlk olarak 1883 yılında 93 Harbi'ni sonlandıran antlaşmanın imzalandığı yer olan Neriman Şah Köşkü'nün yerinde dikilmesi planlanan ve yapımı için 1890 yılında Osmanlı tarafına başvurulan abidenin inşası Osmanlı halkı üzerinde kötü bir etki bırakacağının öngörülmesi nedeniyle uzun süre engellenmiştir. Tarafların uzun süren anlaşmazlıkları sonucunda II. Abdülhamid'in girişimi ve Rus tarafının kendi askerlerinin defnedildiği mevcut mezarlıkların metruk halde olması nedenleriyle salt bir abide değil mezar, din ve hayır kurumu olarak inşa edilmesi konusunda anlaşılmıştır. Ayrıca inşa yeri de Rusların ilk planladığı şekilde 93 Harbi sırasında ulaştıkları en uç nokta olan Ayastefanos (günümüzde Yeşilköy) değil Kalitarya (günümüzde Şenlikköy) olarak belirlenmiştir.
24 Nisan 1892 tarihinde Meclis-i Vükelâ tarafından onaylanan yapı inşasının ne zaman başladığı tam olarak bilinmemekle birlikte 20 Ocak 1893 ile 25 Haziran 1893 tarihleri arasında
başlamış olduğu düşünülmektedir. Kasım 1898'de tamamlanarak 18 Aralık 1898 tarihinde resmî açılış töreni yapılan yapı anıtsal bir üslupla inşa edilmekle birlikte Rus askerlerin kemiklerinin muhafaza edildiği bir mezar-kilise olarak hizmet vermekteydi. Osmanlı belgelerinde Rus mezarlığı ve teferruatı, Rus kilisesi, Rus manastırı gibi adlarla anılan yapıdan özellikle yıkılışının ardından "abide" olarak bahsedilmiştir.
Yenice Tren İstasyonu (Mersin)

Yenice Tren İstasyonu (Tokat) ile karıştırılmamalıdır.
| Yenice |
| --- | --- |
TCDD Taşımacılık istasyonu
İstasyon binası

Konum: Yenice Mahallesi, Atatürk Bulvarı, 33400 Tarsus, Mersin Türkiye
Koordinatlar: 36°58′28″K 35°03′20″D﻿ / ﻿36.97444°K 35.05556°D﻿ / 36.97444; 35.05556
Sahip: TCDD
İşletmeci: TCDD Taşımacılık
Hat(lar): Toros Ekspresi Erciyes Ekspresi B61 Mersin – Adana B62 Mersin – İskenderun B63 Mersin – İslahiye
Uzaklık: 43,209 kilometre (26,849 mi) (Mersin) 25,173 kilometre (15,642 mi) (Adana)
Peronlar: 1 ada peronu, 1 kenar peronu
Raylar: 12
Tren işletmecileri: TCDD Taşımacılık
Yapı
Yapı türü: Hemzemin
Otopark: Hayır
Bisiklet altyapısı: Hayır
Engelli erişimi: Hayır
Diğer bilgiler
Durum: İşletmede
Ücret bölgesi: 6. Bölge
Tarihçe
Açılış: 2 Ağustos 1886 (MTA)
Elektriklendirme: 25 kV AA Katener
Hizmetler
Demiryolu ulaşımı
Yenice Tren İstasyonu, Mersin'in Tarsus ilçesi Yenice Mahallesi'nde Atatürk Bulvarı üzerinde yer alan TCDD'ye ait hemzemin tren istasyonudur.
Konya – Yenice demiryolu ile Adana – Mersin demiryolu'nun kavşak noktası olan istasyon, Mersin – Tarsus – Adana Railway / Mersin – Tarsus – Adana Demiryolu (MTA) Şirketi tarafından Adana – Mersin demiryolu için inşa edilerek 2 Ağustos 1886'da hizmete girmiştir. 1886 ile 1948 yılları arasında sık sık farklı şirketler tarafından işletilen istasyon, 27 Nisan 1933'te -o sıralar adı Devlet Demiryolları Umum Müdürlüğü olan- TCDD'nin denetimine girmiştir.
Bir kenar peronu ve bir ada peronundan oluşan istasyon, Toros Ekspresi ve Erciyes Ekspresi Anahat Trenleri ve Mersin – Adana, Mersin – İskenderun ve Mersin – İslahiye Bölgesel Trenleri'ne hizmet vermektedir.
Ayrıca istasyonun bitişiğinde Yenice Lojistik Köyü yer almaktadır.
Hatlar

Adana – Yenice – Mersin demiryolu
Konya – Yenice demiryolu
Hizmetler > Güzergâh

| TCDD> TCDD Taşımacılık.Önceki İstasyon | TCDD> TCDD Taşımacılık.Anahat Trenleri | TCDD> TCDD Taşımacılık.Sonraki İstasyon | TCDD> TCDD Taşımacılık.Sefer Sayısı |
| --- | --- | --- | --- |
| Durak Konya yönünde |  Toros Ekspresi | Şehitlik Adana yönünde | Her gün karşılıklı 1 sefer |
| Durak Kayseri yönünde |  Erciyes Ekspresi | Şehitlik Adana yönünde | Her gün karşılıklı 1 sefer |
| Önceki İstasyon | Bölgesel Trenler | Sonraki İstasyon | Sefer Sayısı |
| Tarsus Mersin yönünde | B61 Mersin – Adana Bölgesel Treni | Şehitlik Adana yönünde | Seferlere ara verildi |
| Tarsus Mersin yönünde | B62 Mersin – İskenderun Bölgesel Treni | Şehitlik İskenderun yönünde | Seferlere ara verildi |
| Tarsus Mersin yönünde | B63 Mersin – İslahiye Bölgesel Treni | Şehitlik İslahiye yönünde | Seferlere ara verildi |
Tarihi önemi

Önemli bir kavşak noktası olan istasyon, II. Dünya Savaşı sırasında, 30-31 Ocak 1943 tarihlerinde, İsmet İnönü ile Winston Churchill arasında gerçekleşen ve Türkiye açısından çok hayati bir görüşme olan Adana Görüşmesi'ne ev sahipliği yapmıştır.
Görseller

Yenice Görüşmesi'ne dair istasyon duvarında yer alan bilgi ve fotoğraflar
Nazzâm

| İbrahim Nazzam |
| --- | --- |
Tam adı: Ebu İshaq İbrahim ibn Seyyar ibn Hani Nazzam
Doğumu: 775 Irak, Basra
Ölümü: 845 Irak, Bağdat 
Milliyeti: Arap
Çağı: İslam'ın Altın Çağı, (8. ve 9. yüzyıl)
İlgi alanları: Teoloji, Felsefe
İbrahim Nazzam (775, 845) (tam adı İbrahim ibn Sayyar al-Nazzam) Filozof ve teolog. 775'te Irak'ın Basra şehrinde doğdu, 845'te Bağdat'ta öldü. Ebu'l-Huzeyl gibi Mutezile filozoflarının önemli ve özgün isimlerinden biridir.
Felsefesi

Nazzam, doğa felsefesine dayanmıştır ve ona dayanarak Allah fikrine yükselmeye çalışmıştır. Doğa ya da evren ona göre Allah'ın bir hikmetine göre yaratılmışlardır. Doğa yasaları olarak bilinen her şeyin Allah'ın yaratımına uygun olduğunu öne sürer. Allah, emir ve cebr edici olarak özgürlüğü zorunluluğu ile sınırlandırılmış bir iradedir. Nazzam bu noktada meşşai flozoflarına benzer, ancak tamamen aynı argümanı öne sürmez. Meşşai filozofları zorunluluk ile Allah'ı bir ve aynı şey sayarlarken, Nazzam yaradılış sorununda bu düşünceden farklılaşır. İlk harekette Allah tarafından verilmiş olan özgür fakat akli bir iradenin fiilini görür. Özgürlük akıl arasına bir tür karşıtlık konulmuş olur böylece.
Nazzam felsefesini açıklamakta Anaksagoras'ın metafizik sistemine dayanır; Kümûn ve burûz dediği bir kuram geliştirir. Buna göre doğada meydana gelen her şey gizil olanın ortaya çıkmasıdır; ki o gizil olan da, olmuş ve olacak olan her şey mevcuttur. Gizil olandan açığa çıkmaktadır her şey. Buna göre her şeyin meydana gelişi de bir anda ve birdenbire olmuştur. Olaylar meydana gelen şeyler bu birdenbire meydana gelmiş olanın perdelerinin kalkmasıdır. Nazzam yaradılışı böylece özgür bir eylem olarak belirtmiş olmaktadır.
Ayrıca rasyonalist bir düşünürdür İbrahim Nazzam, tanrısal olan her eylemliliğin akılcı olarak mantıksal yollardan kanıtlanabilir olduğunu öne sürer. Bu temelde Allah'ı sonsuz (kadîm) ve geri kalan her şeyi sonlu (hâdis) olarak açıklar; meşşai filozofu olarak Allah'ı sıfatlardan arınmış olarak görür ve değerlendirir. İnsanın özgür iradesini kabul eder ve bu sebepten onun sorumlu olduğunu belirtir.
Kurgusal filler, mamutlar, gergedanlar ve suaygırları listesi

Kurgusal filler, mamutlar, gergedanlar ve suaygırları listesinde çeşitli kurgusal eserlerde yer alan filler, gergedanlar ve suaygırları ile soyu tükenmiş tüylü mamutlar ve mastodonlar gibi hayvanlar da yer almaktadır.
Edebiyat

| Ad | Tür | Yazar | Özgün eser | Özgün dili ilk basımı | Türkçe adı | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Babar | Fil | Jean de Brunhoff | Histoire de Babar | Fransızca 1931 | Babar'ın Öyküsü | Bir prens fil. |
| Elmer | Fil | David McKee | Elmer the Patchwork Elephant | İngilizce 1968 | Rengârenk Fil Elmer | Çocuk öyküleri kitabı karakteri |
| Horton | Fil | Dr. Seuss | Horton Hears a Who! | İngilizce 1954 | Horton Kimi Duyuyor | Çocuk kitabı karakteri. Horton, diğer hayvanlara ve insanlara değer veren şefkatli, iyi huylu bir fildir. |
| Lord Rataxes | Gergedan | Jean de Brunhoff | Histoire de Babar | Fransızca 1931 | Babar'ın Öyküsü | Rhinoland Kralı |
| Tantor | Afrika fili | Edgar Rice Burroughs | Tarzan | İngilizce 1912 | Tarzan |  |
| Kabumpo | Fil | Ruth Thompson | Kabumpo in Oz | İngilizce 1922 | Kabumpo Oz'da |  |
| Kala Nag | Asya fili | Rudyard Kipling | The Jungle Book | İngilizce 1894 | Cengel Kitabı | Kala Nag'ın anlamı "Kara Yılan"dır). |
| Hathi | Asya fili | Rudyard Kipling | The Jungle Book | İngilizce 1894 | Cengel Kitabı | Cengel fil sürüsünün lideri; Mowgli ile birlikte çeşitli maceraları anlatılır. |
| Çocuk fil | Asya fili | Rudyard Kipling | Just So Stories | İngilizce 1902 | İşte Öyle Hikayeler |  |
| Strorks | Gergedan | Rudyard Kipling | Just So Stories | İngilizce 1902 | İşte Öyle Hikayeler |  |
| Adsız | Fil | Elfrida Vipont | The Elephant and the Bad Baby | İngilizce 1969 | Fil ve Kötü Bebek |  |
| Mud (She-Spurns) | Afrika Fili | Barbara Gowdy | The White Bone | İngilizce 1969 | Beyaz Kemik | Afrika filleri hakkında yetişkinler için fantazi öyküsü evlat edinilmiş genç dişi fil Mud'ın etrafında döner. |
| Zenobia | Asya fili | Henry Cuyler Bunner | "Zenobia's Infidelity" | İngilizce  | Zenobia'nın Sadakâtsizliği | Hal Roach Stüdyolarının Zenobia (1939 film) filmine aktarılan kısa öykü. |
Edebiyat > Çizgi roman

| Ad | Tür | Eser | Yazar | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Stewart | Fil | Marsupilami | André Franquin |  |
| Hieronymus (Hip) Flask | Su aygırı/insan melezi | Elephantmen | Richard Starkings |  |
| Ebenezer Hide | Fil/insan melezi | Elephantmen | Richard Starkings |  |
| Obadiah Horn | Gergedan/insan melezi | Elephantmen | Richard Starkings |  |
Edebiyat > Mitoloji

| Ad | Tür | Kaynak | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| Ganeşa | Fil Tanrı | Hindu mitolojisi | İnsan gövdeli, dört kollu ve fil başlı tanrı. |
| Airavata | Fil | Hindu mitolojisi | Bulutların yaratıcısı. |
Akkuyu Nükleer Güç Santrali

| Akkuyu Nükleer Güç Santrali |
| --- | --- |
Akkuyu Nükleer Güç Santrali projesine ait bir maket

Ülke: Türkiye
Yer: Yanışlı, Gülnar, Mersin
Koordinatlar: 36°08′40″K 33°32′28″D﻿ / ﻿36.14444°K 33.54111°D﻿ / 36.14444; 33.54111
Durumu: Yapım aşamasında
Yapım başlangıcı: 2015
İşletme tarihi: 2025 (planlanan)
İnşa maliyeti: $20 milyar
Sahip(ler): Akkuyu NGS Elektrik Üretim A.Ş.
Nükleer enerji santrali
Reaktör türü: Basınçlı su reaktörü
Reaktör tedarikçisi: Atomstroyexport
Soğutma kaynağı: Akdeniz
 
Elektrik santrali
Yap işlet üniteler: VVER-1200/491
Planlanan üniteler: 4 × 1.200 MW
Termal kapasite: 4 × 3200 MWth (planlanan)
Planlanan kapasite: 4.800 MW (planlanan)
Yıllık üretim: 36.000 GW·h (planlanan)
 
Web sitesi akkuyu.com
Akkuyu Nükleer Güç Santrali inşa edilirken
Akkuyu Nükleer Güç Santrali, Türkiye'nin yapımı devam eden ilk nükleer enerji santralidir. İdari olarak Mersin ilinin Gülnar ilçesine bağlı, en yakın yerleşim merkezi Büyükeceli beldesi olan sahada inşa edilmektedir. 27 Nisan 2023'te yakıt çubukları getirilmiş ve yapı nükleer tesis olarak anılmaya başlanmıştır. İlk reaktördeki elektriğin 2025 dolaylarında üretilmesi beklenmektedir.
Tarihçe

Türkiye'de 1970'lerin başlarında yapılan fizibilite ve yer araştırmaları sonucunda Akkuyu sahası nükleer santral yapımı için uygun yer olarak belirlendi. Kararın alınmasında bölgenin deprem açısından Türkiye'nin güvenli bölgelerinden biri olması, nüfus yoğunluğunun düşük olması, en yüksek taşkının 6 metreyi geçmemesi, yüzey ve yer altı sularının doğal akış yönünün deniz olması, arazinin inşaata uygun olması ve bölgenin tarıma, turizme ve sanayiye elverişli olmayışı göz önüne alınmıştı. 1976'da da bu sahaya yer lisansı verildi, 600 megawat üretim planlanarak ihaleye çıkıldı. İhaleyi alan İsveç merkezli ASEA Atom şirketi dış kredi bulamayınca proje durdu. 1983 sonlarına doğru ise başkaca üç şirket ile görüşüldü. Görüşmenin ileri safhalarında firmalar malî konuda Türkiye Cumhuriyeti'nin garantisini istedi ancak hükûmet bu garantiyi vermedi, bunun yerine yap-işlet-devret modelini teklif edince görüşmeler son buldu. 1998'de üçüncü kez ihaleye çıkıldı ancak bu ihale Bülent Ecevit'in başka enerji kaynaklarının geliştirilmesiyle gerekli olmayacağın belirtmesiyle Bakanlar Kurulu kararı ile iptal edildi. 1993'ün Ocak ayında santral tekrar yatırım programına alındı ve 1997'de yapımı için teklifler alındı ancak hükûmet kesin bir karar vermedi.
2004'te Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, reaktör kurulacağını ilan etti, 21 Kasım 2007'de nükleer santral kurulumu ve enerji satışıyla ilgili kanun kabul edildi. 2010'da Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu arasında Akkuyu sahasında bir nükleer santral yapım antlaşması imzalandı ve 2012'de TAEK kararıyla Rusya Federasyonu'ndaki Kalininskaya Santrali referans kabul edildi. 14 Nisan 2015'te tesisteki deniz yapıları ve limanın temeli atıldı. Temel atma sırasında aktivistler sahanın tek giriş kapısını kilitledi, eylem yaptı. Nisan 2018'de birinci ünitenin, Haziran 2020'de ikinci ünitenin, Mart 2021'de üçüncü ünitenin ve Temmuz 2022'de dördüncü ünitenin temelleri atıldı.
Kasım 2017'de Recep Tayyip Erdoğan'la görüşen Vladimir Putin, santralin ilk reaktörünü 2023 yılında devreye almayı planladıklarını açıkladı. 27 Nisan 2023'te santrale yakıt çubukları getirildi böylece yapı nükleer tesis niteliğini kazandı.
Arazi

Saha, idarî olarak Gülnar belediyesine bağlıdır. İl merkezine 140 km ilçe merkezine de 30 km uzaklıktadır. En yakın yerleşim merkezi Büyükeceli beldesidir.
Çitlerle çevrili toplam alan 986 hektar, santralin inşaat sahası 225 hektardır. Arazi, etraftaki bölgelerden 200 metreye ulaşan dağlarla ayrılır, 4.5 km'lik bir asfalt yolla D-400'e bağlanır.
Akkuyu sahası, imzalanan devletlerarası ikili anlaşma sonucunda Rus kamu şirketi Atomstroyexport'a (ROSATOM'a bağlı Atomenergoprom'un alt şirketi) bedelsiz teslim edilmiştir. Rus kamu şirketi buraya kendi bulacağı finansal kaynaklarla nükleer santral inşa edecektir. Bu inşaat esnasında toplam 12,6 milyon m3 kazı malzemesinin oluşacağı tahmin edilmektedir. Malzemenin 4,8 milyon m3'ü dolgu malzemesi olarak kullanılacak olup 7,8 milyon m3'ü ise Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tahsis edilen bir alanda depolanacaktır.[kaynak belirtilmeli]
Santralin yapısı > Ünite

Her bir ünite, nükleer enerjinin yaratıldığı reaktörden ve bu enerjinin çevrimini sağlayacak yardımcı elemanlardan oluşur. Bu bağlamda her bir ünitede reaktörle birlikte dört eleman daha bulunur: dört adet yatay buhar jeneratörü (PGV-1000MKR), dört adet reaktör soğutucu pompa ünitesi (GTsNA-1391), basınçlandırıcı ve ECCS Hidrolik akümülatörlere sahip dört adet dolaşım devresi ile alternatif akım jeneratörüne sahip buhar türbin tesisi. Bunların tamamının üzerinde iki kat koruma katmanı bulunur. İlki çelik astarlı ön gerdirmeli betonarmeden ikincisi de döküm betonarmeden mamüldür.