stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gemsitabin
Yan etkiler

Gemsitabin, bölünmekte olan tüm hücreleri öldürerek etki eden bir kemoterapi ilacıdır. Kanser hücreleri hızla bölünden Gemsitabin tarafından daha sık hedef alınır. Ancak insan vücudundaki bazı temel sağlıklı hücrelerde hızlı bölünme yetisine sahiptir. Bu diğer hızlı bölünen hücre tiplerini barındıran cilt, kafa derisi, mide zarı ve kemik iliğindeki hücrelere de etki ederek gemsitabin olumsuz yan etkilere yol açar.
Gemsitabin prospektüsünde, kemik iliği fonksiyonunu baskılayarak beyaz kan hücrelerinin, trombositlerin ve kırmızı kan hücrelerinin kaybına neden olabileceği ve karaciğer, böbrek veya kardiyovasküler rahatsızlıkları olan kişilerde dikkatli kullanılması gerektiği yönünde uyarılar yer almaktadır. Bu ilacı kullanan kişiler kemik iliği baskılanması ihtimali nedeniyle canlı aşı olmamalıdır. Uyarı etiketinde ayrıca posterior reversibl ensefalopati sendromuna neden olabileceği, Kaçış sendromu hastalığına yol açabileceği, akciğer ödemi, zatürre ve akut solunum sıkıntısı sendromu gibi ciddi akciğer rahatsızlıklarına sebep olabileceği ve spermlere zarar verebileceği belirtilmektedir.
İlacı kullananların %10'undan fazlasında çeşitli yan etkiler görülmektedir. Bu yan etkilere nefes darlığı, düşük beyaz ve kırmızı kan hücresi sayısı, düşük trombosit sayısı, mide bulantısı ve kusma, transaminaz yüksekliği, döküntüler ve kaşıntı, saç dökülmesi, idrarda kan ve protein, grip benzeri semptomlar ve ödem örnek olarak verilebilir.
Yaygın yan etkilere (kullanıcıların %1-10'unda görülen) ateş, iştah kaybı, baş ağrısı, uyku güçlüğü, yorgunluk, öksürük, burun akıntısı, ishal, ağız ve dudak yaraları, terleme, sırt ağrısı ve kas ağrısı örnek olarak verilebilir.
Trombotik trombositopenik purpura (TTP), gemsitabin de dahil olmak üzere belirli kemoterapi ilaçlarıyla ilişkili nadir görülen fakat ciddi bir yan etkidir. TTP bir kan hastalığıdır ve mikroanjipatik hemolitik anemiye (MAHA), nörolojik anomalilere, yüksek ateşe ve böbrek hastalığına yol açabilir.
Farmakolojisi

Gemcitabin hidrofildir ve hücrelere nükleozimoleküler taşıyıcılar aracılığıyla taşınmalıdır (gemcitabin için en yaygın taşıyıcılar SLC29A1, SLC28A1 ve SLC28A3'tür). Hücreye girdikten sonra, gemcitabin ilk olarak bir fosfat eklenerek değiştirilir ve gemcitabin monofosfat (dFdCMP) haline gelir. Bu, deoksisitidin kinaz (DCK) enzimi tarafından katalize edilen hız belirleyici adımdır. Diğer enzimler tarafından iki fosfat daha eklenir. Üç fosfatın eklenmesinden sonra, gemcitabin sonunda farmakolojik olarak aktif hale gelir ve gemcitabin trifosfat (dFdCTP) olur.
Gemsitabin hidrofiliktir ve nükleosit moleküler taşıyıcılarla hücre içine taşınmalıdır (en yaygın gemsitabin taşıyıcıları SLC29A1, SLC28A1 ve SLC28A3'tür). Gemsitabin hücreye girdikten sonra öncelikle kendisine bir fosfat bağlanarak modifiye edilir ve gemsitabin monofosfata (dFdCMP) dönüşür. Bu reaksiyon, deoksisitidin kinaz (DCK) enzimi tarafından katalize edilen hız belirleyici adımdır. Diğer enzimler tarafından iki fosfat daha eklenir. Üç fosfatın bağlanmasından sonra gemsitabin nihayet gemsitabin trifosfat (dFdCTP) olarak farmakolojik olarak aktif hale gelir.
Gemsitabin, üç kez fosforile edildikten sonra deoksisitidin trifosfat gibi davranarak hücre bölündükçe sentezlenen yeni DNA iplikçiklerine dahil olur.
Gemsitabin DNA'ya dahil edildiğinde yanına doğal bir nükleosit bazının yanına eklenmesine olanak tanır. Gemsitabin "hatalı" bir baz olduğu için bu durum "maskeli zincir sonlanması"na yol açmaktadır, ancak yanına eklenmesine olanak tanıdığı komşu doğal nükleosit nedeniyle hücrenin normal onarım sisteminden (baz eksizyon onarımı) kaçar. Böylece, gemsitabinin hücre DNA'sına dahil olması onarılamaz bir hataya, DNA sentezinin devamının engellenmesine ve dolayısıyla hücre ölümüne yol açar.
İki fosfatın bağlı olduğu gemsitabinin formu (dFdCDP)  da aktiviteye sahiptir; yeni DNA nükleotitleri oluşturmak için gerekli bir enzim olan ribonükleotit redüktazı (RNR) inhibe eder.Bunun sonucunda ortaya çıkan Nükleotit eksikliği, hücrenin dışarıdan nükleotit yapımı için gerekli bileşenleri daha fazla almasına neden olur ve bu da gemcitabin alımını artırarak gemsitabinin etkisini artırır.
Kimyasal Yapısı

Sentetik bir pirimidin Nükleosit ön ilaç olan Gemsitabin, Deoksisitidin molekülünün 2' karbonundaki hidrojen atomlarının flor atomları ile değiştirilmesiyle oluşan bir nükleosit analoğudur.
Aşağıda tarif edilen ve resmedilen sentez, Eli Lilly Company laboratuvarlarında yapılan orijinal sentezdir. Sentez, başlangıç malzemesi olarak, D-mannitol'den 2-7 adımda elde edilebilen, enantiyopür D-gliseraldehit (R)-2 ile başlar. Ardından, Flor atomu, etil bromodifloroasetat kullanılarak "Building block" yaklaşımı ile moleküle sokulur. Sonrasında, standart koşullar altında yapılan Reformatsky reaksiyonuyla, ana ürünü de içeren, 3:1 anti/syn diastereomerik karışım elde edilir. HPLC ile Diastereomerler %65 verimle anti-3 gemsitabin'den ayrıştırılarak son ürün elde edilir. Ayrıca, farklı araştırma grupları tarafından geliştirilmiş en az iki başka tam sentez yöntemi daha mevcuttur.
Tarihçesi

Gemsitabin ilk olarak 1980'lerin başında Larry Hertel'in Eli Lilly and Company'deki laboratuvarında sentezlenmiştir. Başta antiviral bir ilaç olarak planlanan Gemsitabinin preklinik testlerde lösemi hücrelerini in vitro öldürdüğü görüldü.
1990'ların başlarında Gemsitabin klinik çalışmaları başladı . Pankreas kanseri çalışmalarında, gemsitabinin bir yıllık hayatta kalma süresini önemli ölçüde arttırdığı bulunduç Bunun sonucunda, pankreas kanserli hastalar için 1995 yılında İngiltere'de ve 1996 yılında FDA tarafından ABD'de onaylandı. Gemsitabin 1998'de küçük hücreli dışı akciğer kanserinin tedavisi için ve 2004'te ise metastatik meme kanseri için FDA onayı almıştır.
2008 yılında, EMA, Avrupa genelinde ilaç etiketlerini tutarlılık ve açıklık sağlamak amacıyla standartlaştırdı.
2008 itibarıyla Lilly'nin dünya çapındaki gemsitabin satışları yaklaşık 1,7 milyar dolardı; o dönemde ABD patentlerinin süresi 2013'te, Avrupa patentlerinin süresi ise 2009'da dolacaktı. İlk jenerik Gemsitabin 2009 yılında Avrupa'da piyasaya sürüldü ve ABD'deki patent itirazları, ilacın üretim yöntemine ilişkin Lilly'nin önemli bir patentinin geçersiz kılınmasına yol açtı. Jenerik ilaç şirketleri, kimyasalın patentinin süresinin dolduğu 2010 yılında ABD'de ilacı satmaya başlamıştır. Çin'deki patent davaları ise büyük ilgi gördü ve 2010 yılında çözüme kavuştu.
Araştırmalar

Klinik olarak değerli olduğu ve sadece damar yoluyla verildiğinde etkili olduğu için, ağızdan alınabilecek şekilde yeniden formüle etme yöntemleri araştırma konusu olmuştur.
Farmakogenomik ve farmakogenetik alanındaki araştırmalar ıse devam etmektedir. 2014 yılına dek, genetik testlerin dozajı yönlendirmede yararlı olup olmadığı ve hangi kişilerin gemsitabine en iyi yanıt verdiği açık değildi. Bununla birlikte, gemsitabini hücre içine taşıyan taşıyıcı proteinlerin ( SLC29A1, SLC29A2, SLC28A1 ve SLC28A3) ekspresyonundaki varyasyonların, ilacın potensinde farklılıklara yol açtığı görülmektedir. Benzer şekilde, ilacın inaktivasyonuna yol açan proteinleri eksprese eden genler ( deoksisitidin deaminaz, sitidin deaminaz ve NT5C ) ve diğer hücre içi hedeflerini eksprese eden genlerin ( RRM1, RRM2 ve RRM2B ), ilaç yanıtı üzerinde etkili olduğu görüldü. Pankreas kanserlerindeki mutasyonların gemsitabine yanıtını nasıl etkilediğini araştıran çalışmalar devam etmektedir.
Ayrıca Gemsıtabın, gelişmiş ülkeler nazaran gelişmekte olan ülkelerde daha sık görülen ve AIDS'li kişilerde yaygın bir kanser olan Kaposi sarkomunun tedavisi olarak araştırılmıştır.
Hertel ve arkadaşları tarafından 1988'de Lilly laboratuvarlarında kullanılan ve yayınlanan orijinal sentez sürecinin şeması.
ADD Yılın Atatürkçüsü Ödülleri

Atatürkçü Düşünce Derneği Yılın Atatürkçüsü Ödülleri ADD Genel Merkezi tarafından, 2021’den bu yana çeşitli dallarda verilen ödüllerdir.
Ödül kazananlar her yıl aralık ayında açıklanmakta ve Derneğin Kurucu Başkanı Prof. Dr. Muammer Aksoy’un bir suikast sonucu öldürüldüğü gün olan 31 Ocakta bir törenle sahiplerine sunulmaktadır.
Ödül Kazananlar

| Yıl | Dal | Kazanan |
| --- | --- | --- |
| 2023 | Basın | Fatih Ertürk |
| 2023 | Kültür - Sanat | Rutkay Aziz |
| 2023 | Eğitim - Bilim | Dr. Orhan  Çekiç |
| 2023 | Spor | A Milli Kadın Voleybol Takımı |
| 2022 | Basın | Alev Coşkun |
| 2022 | Kültür – Sanat | Pınar Ayhan |
| 2022 | Eğitim -  Bilim | Sinan Meydan |
| 2022 | Uluslararası  İlişkiler | Onur Öymen |
| 2021 | Basın | Uğur Dündar |
| 2021 | Edebiyat | Prof. Dr. Ataol Behramoğlu |
| 2021 | Kültür - Sanat | Müjdat Gezen |
| 2021 | Sağlık | Prof. Dr. Ahmet Saltık |
Dış Bağlantı

https://www.add.org.tr/  Atatürkçü Düşünce Derneği resmi web sitesi
Bölgesel Kontrol Planı

| Bölgesel Kontrol Planı |
| --- | --- |
Plan Control Territorial
Konum: El Salvador
Planlayan: El Salvador hükûmeti
Tarih: 20 Haziran 2019 - günümüz Birinci aşama: 20 Haziran 2019'da başladı  İkinci aşama: 2 Temmuz 2019'da başladı  Üçüncü aşama: 1 Ağustos 2019'da başladı  Dördüncü aşama: 19 Temmuz 2021'de başladı  Beşinci aşama: 23 Kasım 2022'de başladı  Altıncı aşama: 15 Eylül 2023'te başladı 
Yürüten: El Salvador Silahlı Kuvvetleri Ulusal Sivil Polis
Sonuç: Devam ediyor
Bölgesel Kontrol Planı (İspanyolca: Plan Control Territorial, kısaltması PCT), El Salvador'da devam eden çete karşıtı bir güvenlik programıdır. Program altı aşamadan ve birden altıya kadar olan aşamaların başarısız olması durumunda olası bir yedinci aşamadan oluşmaktadır. 2019 yılında El Salvador hükûmeti, Bölgesel Kontrol Planı'nın toplamda 575,2 milyon $ maliyeti olacağını tahmin etmiştir.
Arka plan > El Salvador'daki suç çeteleri

Suç çeteleri, Salvador İç Savaşı'nın 1992 yılında sona ermesinden bu yana El Salvador'da büyük bir sorun hâline geldi. Ülkenin önde gelen çeteleri arasında Mara Salvatrucha (MS-13), 18. Cadde çetesi (Barrio 18), Mao Mao, Miranda Loca ve La Maquina yer almaktaydı. El Salvadorlu çetelerin çoğu Amerika Birleşik Devletleri'nde kuruldu; MS-13 gibi bazı çeteler, Salvador İç Savaşı'ndan kaçan mülteciler tarafından kendilerini Meksika kökenli Amerika ve Afrika kökenli Amerikalı çetelere karşı kendilerini korumak amacıyla kuruldu. Barrio 18 gibi diğer çeteler ise, başka çetelerin ayrılıkçı gruplarından oluştu. Çoğu çete üyesi, 1996 tarihli Yasadışı Göç Reformu ve Göçmen Sorumluluğu Yasası'nın kabul edilmesinin ardından Amerika Birleşik Devletleri'nden sınır dışı edildikten sonra El Salvador'a geldi.
İç savaşın sona ermesinden bu yana ülkede işlenen suçların çoğu çeteler tarafından işlendi. Gazeteci C. Ramos'a göre 1990'larda iç savaş sırasında meydana gelenlerden daha şiddetli ölümler meydana geldi; 1960'lı ve 1970'li yıllarda ülkede cinayet oranı 100.000 kişi başına 30 cinayet iken, 1994'ten 1997'ye kadar bu oran 100.000 kişi başına 80 cinayetti. Çetelerin işlediği diğer suçlar arasında soygun, motorlu araç hırsızlığı, silah kaçakçılığı, uyuşturucu kaçakçılığı, gasp, tecavüz ve adam kaçırma yer almaktaydı. 2000'li yılların başında El Salvador hükûmeti, tüm suçların yüzde 50 ila 60'ının çeteler tarafından işlendiğini tahmin ediyordu. 2019 yılında El Salvador hükûmeti, çetelerin finansmanının yüzde 80'inin haraçlardan kaynaklandığını ve bunun ülkenin gayri safi yurtiçi hasılasının yüzde 3'ünü oluşturduğunu tahmin etti. Orta Amerika Üniversitesi'nin 2000'li yıllarda yaptığı bir kamuoyu araştırmasına göre El Salvadorluların yüzde 20,8'i ülkenin karşı karşıya olduğu en büyük sorunun çeteler olduğuna inanıyordu.
Arka plan > La Mano Dura

Temmuz 2003'te Salvador Devlet Başkanı Francisco Flores, çetelerin etkisini azaltmak ve ülkenin cinayet oranını düşürmek amacıyla "Demir Yumruk" anlamına gelen İspanyolca: La Mano Dura adlı çete karşıtı politikaları uygulamaya koydu. Flores'in halefi Antonio Saca, güvenlik politikalarını artırarak "Süper Demir Yumruk" politikasını başlattı. Bu politikalar Ulusal Sivil Polis (PNC) ve El Salvador Silahlı Kuvvetleri'nin (FAES) ortak devriyeleri, şüpheli çete üyelerinin rastgele aranması ve çete üyesi gibi görünen kişilerin tutuklanmasını içeriyordu. Bu politikalar sonucunda yaklaşık 4.000 çete üyesi tutuklandı ve hapishanelerde aşırı kalabalık meydana geldi. Saca'nın halefi Mauricio Funes, çete bölgelerine yönelik toplu baskınlar gibi bazı Süper Demir Yumruk politikalarını sonlandırarak, bunun yerine kriminal soruşturmaları tercih etti. Eylül 2010'da Yasama Meclisi, Çete Yasağı Yasası'nı kabul ederek çete üyeliğini yasa dışı hâle getirdi ve hükûmetin çete üyelerinin banka hesaplarını dondurmasına ve varlıklarına el koymasına izin verdi. Şubat 2012'de Funes, PNC'nin militarizasyonunu artırdı ve çete üyelerinin gece sokaklarda bulunmasını önlemek için sokağa çıkma yasağı getirdi.
Arka plan > Ateşkes sonrası şiddet

2015 yılında ülkenin cinayet oranı 100.000 kişi başına 104 cinayetle zirveye ulaştı ve toplam 6.657 cinayet, El Salvador'da 1983'ten bu yana iç savaş sırasında kaydedilen en fazla cinayet oldu. Cinayetlerdeki artış nedeniyle 25 Ağustos 2015 tarihinde Yüksek Mahkeme, hem MS-13 hem de Barrio 18'i resmen terör örgütü olarak belirledi. Her iki çetenin de "nüfusun canına, güvenliğine ve kişisel bütünlüğüne yönelik sistematik saldırılardan" sorumlu olduğunu belirtti. Ülkedeki yüksek cinayet oranının bir sonucu olarak El Salvador, medyada sıklıkla "dünyanın en ölümcül barış dönemi ülkesi" olarak tanımlandı.
Planın uygulanması > Birinci Aşama: "Hazırlık"

2019 devlet başkanlığı seçimlerinde Ulusal Birlik İçin Büyük İttifak adayı Nayib Bukele, oyların yüzde 53'ünü kazanarak ülkenin devlet başkanı seçildi. Bu, iç savaşın sona ermesinden bu yana ülkeyi yöneten iki partili sistemi kırdı. Seçmenlerin bazıları Bukele'nin ülkedeki çete şiddetiyle mücadele edeceğini umuyordu. Bukele göreve geldikten sonra Nisan 2019'da, hükûmetinin suçla mücadele için bir plan başlatacağının sözünü verdi.
19 Haziran 2019 tarihinde Bukele, ülkedeki çetelerin finansmanını bozmayı amaçlayan bir güvenlik planının gece yarısı uygulanacağını duyurdu. Bu plana Twitter'da "Bölgesel Kontrol Projesi" (İspanyolca: Proyecto Control Territorial) adını verdi. 20 Haziran 2019'da gece yarısı Bukele, ülkenin en büyük şehri olan başkent San Salvador'un merkezindeki Gerardo Barrios Plaza'da hem PNC hem de FAES personelinden oluşan bir kalabalığın önünde planın başlangıcını duyurdu. Plan artık "Bölgesel Kontrol Planı" (İspanyolca: Plan Control Territorial) olarak biliniyordu.
PNC'nin yöneticisi Mauricio Arriaza Chicas, "hazırlık" olarak bilinen birinci aşamanın ülkedeki 262 belediyenin 12'sinde uygulanacağını belirtti. Arriaza, seçilen 12 belediyeyi (Apopa, Ciudad Delgado, Colón, Ilopango, Mejicanos, San Marcos, San Martín, San Miguel, San Salvador, Santa Ana, Santa Tecla ve Soyapango) "pratikte metropol alanı" olarak tanımladı. Adalet ve Güvenlik Bakanı Rogelio Rivas, birinci aşamanın tarihî şehir merkezlerinde uygulanacağını; çetelerin haraç ve kira parası topladığı yerlere polis ve askerî personel yerleştirileceğini; çetelerin finansmanını bozma ve "çetelere bir mesaj gönderme" çabasıyla bu planın uygulanacağını belirtti. Arriaza, birinci aşamada PNC'den 2500 polis memurunun ve silahlı kuvvetlerden 3000 askerin görev alacağını belirtti. 29 Temmuz 2019 tarihinde birinci aşamanın uygulanması için 1000 asker daha seferber edildi. Hükûmet, birinci aşamanın bir parçası olarak ülkedeki cezaevlerinde de olağanüstü hâl ilan etti. Toplam 28 hapishane kilit altına alındı; ziyaretlere izin verilmedi, mahkûmlar hücrelerine kapatıldı veya daha güvenli hapishanelere nakledildi ve hapishanelerin çevresindeki tüm cep telefonu hizmetleri kesildi. Olağanüstü hâl 2 Eylül 2019 tarihinde kaldırıldı. Birinci aşamanın toplam maliyeti hükûmete 31 milyon $ oldu.
Planın uygulanması > İkinci Aşama: "Fırsat"

2 Temmuz 2019 tarihinde Bukele, Bölgesel Kontrol Planının ikinci aşamasının başladığını duyurdu. "Fırsat" olarak bilinen bu aşama, sağlık hizmetlerini iyileştirmeyi, eğitim ve bursları teşvik etmeyi ve okullar ile spor merkezleri inşa etmeyi amaçlıyordu. Bu çabalar, genç El Salvadorlulara "alternatif fırsatlar" sunarak onların çetelere katılmalarını önlemeyi hedefliyordu. Hükûmet, bu aşamanın 158 milyon dolara mal olacağını tahmin ediyordu, ancak hükûmet ikinci aşamayı finanse etmek için Orta Amerika Ekonomik Entegrasyon Bankası'ndan (CABEI) yalnızca 91 milyon dolarlık bir kredi almayı başardı.
Planın uygulanması > Üçüncü Aşama: "Modernizasyon"

1 Ağustos 2019 tarihinde Bukele, Bölgesel Kontrol Planı'nın üçüncü aşamasının başladığını duyurdu. "Modernizasyon" olarak bilinen bu aşama, ülkenin güvenlik güçlerinin suçla daha etkin mücadele edebilmesi için silah ve araçlarını modernize etmeyi hedefliyordu. Bu aşama, güvenlik güçlerine yeni ateşli silahlar, kurşun geçirmez yelekler, kasklar, radyolar, gece görüş kameraları, helikopterler ve dronlar temin edilmesini gerektiriyordu. Ayrıca polis devriyelerinin ve karakolların iyileştirilmesini de kapsıyordu.
Ekim 2019'da CABEI, El Salvador hükûmetine 109 milyon $'lık bir kredi vermeyi kabul etti ve Güney Kore hükûmeti bu aşamanın finansmanı için 5,3 milyon $ bağışladı. 30 Ocak 2020 tarihinde Yasama Meclisi, CABEI'den alınacak 109 milyon $'lık kredinin onaylanmasına karşı oy kullandı. İki büyük siyasî parti de [Milliyetçi Cumhuriyetçi İttifak (ARENA) ve Farabundo Martí Ulusal Kurtuluş Cephesi (FMLN)] kredinin onaylanmasına karşı çıkarak, Bölgesel Kontrol Planı'nın etkinliğini sorguladı ve paranın nereye tahsis edileceği konusunda daha fazla şeffaflık talep etti. Bunun üzerine Bukele, 6 Şubat 2020 tarihinde ülkenin anayasasının 167. maddesini uygulayarak, CABEI'den alınacak krediyi onaylamak için Yasama Meclisinin olağanüstü bir oturum düzenlemesini emretti. Olağanüstü oturum toplandığında Bukele, 40 askerle birlikte Yasama Meclisi'ne girdi, ancak oturuma meclis üyelerinin yarısından azı katıldı ve kredi onaylanmadı. Yasama Meclisi başkanı Mario Ponce, bu olayı bir "darbe girişimi" olarak nitelendirdi ve Bukele buna, "diktatör olsaydım her şeyin kontrolünü ele alırdım" diyerek yanıt verdi.
18 Şubat 2020 tarihinde, Yasama Meclisinin CABEI'den gelen krediyi onaylamayı reddetmesi üzerine, Bölgesel Kontrol Planı'nı uygulamak için 1400 asker daha seferber edildi. Bukele, "kaynaklar olsun ya da olmasın çalışmak zorundayız" diyerek kararlılığını belirtti.
Planın uygulanması > Dördüncü Aşama: "Giriş"

19 Temmuz 2021 tarihinde Bukele, Bölgesel Kontrol Planı'nın dördüncü aşamasının başladığını duyurdu. "Giriş" olarak bilinen bu aşama, ülkenin güvenlik güçlerinin daha önce girmekte zorlandıkları veya devriye gezemedikleri ağır çete etkisi altındaki bölgelere doğrudan girmesini içeriyordu. Bukele, bu duyuru sırasında çetelere yönelik olarak, "Bir şey yapmayı düşünen herkes, hapse girmeden önce bunu birkaç kez düşünmeli" diyerek bir mesaj verdi.
Planın uygulanması > Beşinci Aşama: "Çıkarma"

23 Kasım 2022 tarihinde San Juan Opico'da düzenlenen bir törenle Bukele, Bölgesel Kontrol Planı'nın beşinci aşamasının başladığını duyurdu. "Çıkarma" olarak bilinen aşama, "büyük şehirleri kuşatmayı ve topluluklarda saklanan teröristleri en ufak bir kaçış şansı vermeden çıkarmayı" hedefliyordu. Bukele, ülkenin şehirlerinde devriye gezen 20.000 askere ek olarak 200 polis memurunun daha görevlendirileceğini belirtti.
| --- | --- |
 Başkan Nayib Bukele yeni inşa edilen Terörle Mücadele Merkezi'ni geziyor.
 Şubat 2023 mahkûm transferi
 Mart 2023 mahkûm transferi
Temmuz 2022'de Bukele, çete baskınları sırasında tutuklanan kişileri barındırmak ve ülkenin diğer hapishanelerindeki aşırı kalabalığı hafifletmek amacıyla 40.000 mahkûm kapasiteli yeni bir hapishane inşa edilmesini emretti. Şubat 2023'te Bukele, hapishane açılmadan önce kendisi ve kabine üyelerinin, açılışından önce Terörle Mücadele Merkezi (CECOT) adlı hapishaneyi gezdiği bir videoyu Twitter'da paylaştı. Aynı ay, ilk 2000 mahkûmun tıraşlı kafaları ve sadece beyaz şortlarıyla CECOT'a transfer edildiğini gösteren bir video daha yayımladı. Mart 2023'te ikinci bir mahkûm transferini gösteren başka bir video paylaştı. Mart 2023'te CIESCA tarafından yapılan bir kamuoyu anketine göre, katılımcıların yüzde 96,4'ü CECOT'un inşasını desteklerken, yüzde 3,6'sı karşı çıktı. 9 Temmuz 2023 itibarıyla, CECOT'ta 12.500'den fazla mahkûm bulunmaktadır.
Planın uygulanması > Altıncı Aşama: "Entegrasyon"

15 Eylül 2023 tarihinde, ülkenin İspanya'dan bağımsızlığının 202. yıldönümünü kutlayan bir konuşma sırasında Bukele, Bölgesel Kontrol Planı'nın "entegrasyon" adlı altıncı aşamasının başladığını duyurdu. Bu aşamayı uygulamak için Bukele, Forever Foundation'ın başkanı Alejandro Gutman liderliğinde Ulusal Entegrasyon Departmanı'nın kurulduğunu ilan etti.
Bukele, altıncı aşamayı finanse etmek için yıllık 30 milyon ABD doları tahsis edileceğini belirtti.
Planın uygulanması > Potansiyel yedinci aşama

Bölgesel Kontrol Planının yedinci aşaması planlanmaktadır. Ancak aşamanın adı ve ayrıntıları El Salvador hükûmeti tarafından açıklanmadı.
Etkileri ve sonuçları

Bölgesel Kontrol Planı'nın yürürlükte olduğu ilk ay olan Temmuz 2019'da, PNC toplam 154 cinayet kaydetti. Bu sayı, 21. yüzyılda ülkenin en düşük ikinci aylık toplamı olup, sadece Nisan 2013'te kaydedilen 143 cinayetten fazlaydı ve aylık ortalama 300 cinayetin neredeyse yarısı kadardı. Ayrıca PNC, 31 Temmuz 2019'da sıfır cinayet kaydetti; bu, 13 Ocak 2017'den beri ilk kez ve 2000'den beri yalnızca sekizinci kez gerçekleşti. Bukele, cinayetlerdeki azalmayı Bölgesel Kontrol Planı'na bağlayarak "[Cinayetlerin] azalmasının bu kadar hızlı ve büyük olmasını beklemiyorduk" dedi. PNC, 2021 yılı boyunca toplam 1147, 2022 yılı boyunca 496 ve 11 Eylül 2023 itibarıyla, 2023 yılında toplam 142 cinayet kaydetti.
Bölgesel Kontrol Planı'nın uygulanmasının ardından iki ay içinde PNC, 5.000'den fazla kişinin tutuklandığını bildirdi. 15 Eylül 2023 itibarıyla, çete baskını sırasında 72.000'den fazla kişi tutuklandı ve bunların 7.000'i serbest bırakıldı.
Tepkiler

Ağustos 2019'da InSight Crime'dan Alex Papadovassilakis, cinayetlerdeki düşüşü Bukele'nin yaptığı gibi Bölgesel Kontrol Planı'na bağlamanın "çok erken" olduğunu yazdı ve düşüşün 2016'dan beri devam eden tutarlı bir trendin ortasında gerçekleştiğini ekledi. Papadovassilakis ayrıca, hükûmetin çeteler ile güvenlik güçleri arasındaki çatışmalardan kaynaklanan cinayetleri hariç tutarak ülkenin cinayet oranını "yapay olarak düşürmeye" çalışacağından endişe duyulduğunu belirtti.
Temmuz 2021'de Yurttaş Güvenliği Platformu, Bölgesel Kontrol Planı'nı gerçek bir güvenlik programından ziyade bir "reklam stratejisi" olarak nitelendirdi. Grup, aynı zamanda ülkedeki güvenlik güçlerinin askerîleştirilmesinin Anayasa Mahkemesi tarafından 2012'de anayasaya aykırı bulunduğunu ekleyerek, askerîleşme konusunda endişelerini dile getirdi.
Daha fazla okuma

Lozano, Luis (3 Ocak 2023). ""¿Todavía hay Dudas del PCT? El Hecho de Ver Militares en la Calle no Quiere Decir Militarización": Francis Merino Monroy, Ministro de Defensa" ["PCT Hakkında Hala Şüpheler Var mı? Sokaklarda Askerlerin Görülmesi Militarizasyon Anlamına Gelmiyor": Francis Merino Monroy, Savunma Bakanı]. La Prensa Gráfica (İspanyolca). Erişim tarihi: 15 Eylül 2023.
Sırtında El Salvador'un armasını ve çetenin adını gösteren dövmeler bulunan bir MS-13 üyesi.
2012-2014 yıllarında hükûmet ile ülkedeki çete arasında ateşkes müzakere eden El Salvador Devlet Başkanı Mauricio Funes.
Bölgesel Kontrol Planının açıklanması sırasında Gerardo Barrios Plaza'daki askerler.
Bukele ve kabinesi PCT'nin ikinci aşamasını tartışıyor.
9 Şubat 2020 tarihinde Yasama Meclisi içinde bir sıra asker