Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti
Tarih > Bağımsızlık ve varoluş mücadelesi

Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti 1 Kasım 1918'de ilan edildi. Ukrayna Ulusal Rada (Avusturya parlamentosunun her iki evinden ve Galiçya ve Bukovina'daki eyalet diyetlerinden gelen tüm Ukrayna temsilcilerinden oluşan bir konsey) 3 Kasım 1918'de Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti'ni ilan etmeyi planlamıştı, ancak Polonya Tasfiye Komitesi'nin Kraków'dan Lviv'e transfer edileceği raporları nedeniyle tarihi 1 Kasım'a taşıdı. Cumhuriyetin Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etmesinden kısa bir süre sonra, çoğu sakinlerin Polonyalı olduğu ve Polonya olmayan bir devletin parçası olmak istemediği Lviv'de popüler bir ayaklanma gerçekleşti. Birkaç hafta sonra Lviv'de isyan eden Polonyalılar, Polonya'dan destek aldı. 9 Kasım'da Polonya kuvvetleri Drohobych petrol sahalarını aniden ele geçirmeye çalıştı, ancak Ukraynalılar sayıca daha fazla olduğu için geri çekilmek zorunda kaldılar. Ortaya çıkan çıkmaz, Polonyalıların Lviv üzerindeki kontrolünü ve şehri Polonya'ya bağlayan bir demiryolunun etrafındaki dar bir araziyi korurken, doğu Galiçya'nın geri kalanı Batı Ukrayna Ulusal Cumhuriyeti'nin kontrolü altında kaldı. Bu arada, Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti'nin hemen batısındaki iki küçük devlet, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun dağılması sonucu bağımsızlık ilan etti.
Komancza Cumhuriyeti, doğu Lemkivshchyna'daki Komańcza merkezli otuz Lemko köyünden oluşan bir birlikti. 4 Kasım 1918 ve 23 Ocak 1919 arasında varlığını sürdürebildi. Ukrayna yanlısı olarak Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti ile birleşmeyi planladı, ancak Polonya-Ukrayna Savaşı'nın bir parçası olarak Polonya hükümeti tarafından bastırıldı.
5 Aralık 1918'de Ruska Narodna Respublika Lemkiv (Lemko-Rusyn Ulusal Cumhuriyeti) bağımsızlığını ilan etti. Lemko Rusyn Ulusal Cumhuriyeti, bugünkü Polonya'nın güneydoğusundaki Florynka'da yoğunlaştı. Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti ile bir sendikaya karşı olan ve bunun yerine Rusya ile birleşme arayışında olan sakinleri arasında Rusofil hissi hüküm sürdü.
Batı Ukrayna'yı Ukrayna'nın geri kalanıyla birleştirmek için 1 Aralık 1918 gibi erken bir anlaşma yapıldı. Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti hükûmeti 22 Ocak 1919'da Ukrayna Halk Cumhuriyeti ile resmi olarak birleşti. Ancak bu çoğunlukla sembolik bir eylemdi. Batı Ukrayna'nın yasal, sosyal ve politik normlarında farklı bir geleneği olduğu için, birleşik bir Ukrayna içinde özerk olacaktı. Ayrıca, batı Ukraynalılar kendi Ukrayna Galiçya Ordusu ve hükûmet yapısını korudu. Resmi sendikaya rağmen, Batı Ukrayna Cumhuriyeti ve Ukrayna Halk Cumhuriyeti ayrı savaşlarda savaştı. İlki, Sovyet ve Rus güçleri ile mücadele ederken Polonya ile de savaşa girdiler. Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti (ZUNR) ile Kiev merkezli Ukrayna Halk Cumhuriyeti arasındaki ilişkiler bir süre sonra gerildi. İlkinin liderliği yönelimde daha muhafazakâr olma eğilimindeydi. Avusturya parlamenter sistem kültürü ve hükûmete düzenli bir yaklaşım konusunda bilgili olanlar, Kiev merkezli akranlarının sosyalist devrimci tutumunu bazı dehşetle ve Doğu'daki sosyal huzursuzluğun Galiçya'ya yayılacağı endişesiyle tedirgin bir hal aldılar. Benzer şekilde, Batı Ukrayna birlikleri daha disiplinliyken, Kiev Ukrayna Halk Ordusu orduları daha kaotik ve pogromlar yapmaya eğilimliydi, Bu durum Batı Ukraynalıların aktif olarak karşı çıktığı bir şeydi. Kiev ordusundaki kötü disiplin ve subaylarının başkaldırısı Galiçya delegelerinin Kiev'e gönderilmesinde etkili oldu. Batı Ukrayna'daki ulusal hareketi diğer Doğu Avrupa ülkelerinde olduğu kadar güçlüydü ve Ukrayna hükûmeti, 40.000'i savaşa hazır olan 100.000'den fazla askeri seferber edebildi.  Ludwik Mroczka, Ukrayna milliyetçi güçlerinin gücüne rağmen, yerel Ukrayna halkından çok az destek ve coşku aldıklarını, genel olarak tutumun genellikle kayıtsızlık olduğunu ve Ukraynalı erkek nüfusun genellikle ordusunda hizmetten kaçınmaya çalıştıklarını yazmaktadır. Polonya-Ukrayna Savaşı sırasında, Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti ordusu yaklaşık dokuz ay boyunca Polonya ile baş edebildi ancak Temmuz 1919'a kadar, Polonya kuvvetleri Batı Ukrayna Halkının iddia ettiği toprakların çoğunu ele geçirdi.