stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Avrupa kayını
Kullanım alanları > Süs olarak

Avrupa kayını sadece Avrupa'da değil ayrıca Kuzey Amerika ve Yeni Zelanda'da parklar ve büyük bahçelerde oldukça revaçta olan süs ağacıdır. Avrupa kayınının 19. yüzyılın başlarından beri bahçecilikle ilgili yapılan seleksiyonlarla çok sayıda süs kültivarları elde edilmiştir; sıkça bahsedilenleri şunlardır:
Mor kayın (Fagus sylvatica Purpurea grubu) - yaprakla mordur, bazı seleksiyonlar yaz ortalarında koyu ıspanak yeşiline dönebilir. Amerika'da Charles Sprague Sargent ilk bahçevanlık kataloglarından birinde 1820'de görünmüş 1859'da şöyle bir not düşmüştür: "en iyi mor kayın Amerika'dadır.. elli fitten daha uzun" New York'ta Thomas Ash'in alanındaki ağaç o zamanlar 45 yaşından daha fazla olmalıdır.
Eğrelti yapraklı kayın (Fagus sylvatica Heterophylla grubu) - yapraklar dilim gibi derin şekilde birbirinden ayrıdır.
Cüce kayın (Fagus sylvatica Tortuosa grubu) - bükük gövdesi ve dallarıyla ayırt edilir.
Salkım kayın (Fagus sylvatica Pendula grubu) - dallar sarkıktır.
Dawyck kayını (Fagus sylvatica 'Dawyck') - aynı düzlemde (fastigiat) gelişim
Altın kayın (Fagus sylvatica 'Zlatia') - baharda yapraklar altın rengindedir.
Kullanım alanları > Mobilyacılıkta

Avrupa kayınının odunu çok sayıda eşya ve alet edevatın yapımında kullanılır. Kısa damarlanması, kolay ıslanması, (öz odun haricinde) kolay boyanması, cilalanması ve yapışması ağacı çalışması kolay olan bir odun yapar. Odunun buharlanması daha kolay işlenmesini sağlar. Çok iyi bir perdaha sahiptir ve sıkıştırılmaya ve kırılmaya karşı dayanıklıdır. Esnediği zaman sertleştiğinden yontulması ve yarılması bazen zor olur. Özellikle küçük marangozhanelar için, bilhassa mobilyalar için uygundur. Sandalyeden yer parkelerine ve bina merdivenlerine, Avrupa kayını hemen hemen her şeyi dışarıda kullanılmadığı sürece diğer ağır yapı desteklerinden daha iyi taşıyabilir. Odununun sertliği onu, birinci sınıf ahşap çekiçleri ve tezgâhları yapmak için en uygun yapar.
Avrupa kayınının odunu kabuğu inceltilerek katranlanıp korunmamışsa (Demiryolu korkuluğunda kullanıldığı gibi) kolayca çürür.
Ağacın kâğıt hamurunda kullanılması, diğer sık yapraklı ağaçlara göre daha iyidir, bu yüzden bazen tek bu işlem için kullanılır.
Ayrıca kayınların şöminelerdeki en iyi yakacaklar olduğu da düşünülmektedir.
Resimler

Kültivar Fagus sylvatica Pendula kışın yapraksız halde
Yaprağı
Yapraklar sonbaharda ve kış başında bakır-turuncu rengine döner.
19. yüzyıldan bir çizim
Fagus sylvatica 'Atropurpurea' (Mor Avrupa Kayını)
Baharın başında bir Avrupa kayın ağacı
Belçika'daki en yaşlı ve en büyük Avrupa kayını.
Avrupa kayının yaprakları sonbaharda görülmeye değerdir.
Sonbaharda Avrupa kayınının dökülmüş yaprakları.
Belçika - Morlanwelz-Mariemont'da Avrupa kayını yürüyüş yolu.
Mor kayının (Fagus sylvatica Purpurea Grubu) Haziran'da yaprakları
Odunu
Fagus sylvatica - Museum specimen
Fagus sylvatica - Museum specimen
Olgun Kayın Ağacı
Avrupa kayınının meyveleri içerisindeki üçgenimsi tohumları
Kedicik biçimli çiçekleri
Kayın ormanlarının taban kısmı genellikle çok az güneş alır.
Yeni yetişen kayın fideleri
Avrupa kayınının yüzeyel kökleri
Half-opened seed pods of a beech (Fagus sylvatica)
Ağlayan kayın (Fagus sylvatica - Pendula) yaprakları
Belçika - Logne Kalesi.
Cybaeus kirigaminensis

Cybaeus kirigaminensis, Cybaeus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Yılmaz Ulusoy

| Yılmaz Ulusoy> Samsunspor Başkanı |
| --- | --- |
Görev süresi 28 Şubat 1968 - 31 Mayıs 1971
Yerine geldiği: Kadri Ersan
Yerine gelen: Nüzhet Ulusoy
Kişisel bilgiler
Doğum: 14 Şubat 1941(1941-02-14) Of, Trabzon, Türkiye
Ölüm: 23 Şubat 2025 (84 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Zincirlikuyu Mezarlığı
Evlilik(ler): Serap Ulusoy
Akraba(lar): Saffet Ulusoy (ağabeyi)
Çocuk(lar): 3
Mesleği: İş insanı
Resmî site: yilmazulusoy.com
Yılmaz Ulusoy (14 Şubat 1941, Of - 23 Şubat 2025, İstanbul), Türk iş insanı ve spor yöneticisi. Yılmaz Ulusoy Holding Yönetim Kurulu Başkanı'dır. Lise eğitiminin ardından Ulusoy Holding'te çalışmaya başlamış, 1968 ve 1971 yılları arasında Samsunspor Kulübü'nde başkanlık yapmıştır.
2008 yılında Ulusoy Holding'ten ayrılan Yılmaz Ulusoy, kendi adını taşıyan Yılmaz Ulusoy Holding'i kurmuştur. 2012 yılında vefat eden Saffet Ulusoy'un kardeşidir.
Evli ve üç çocuk babası olan Yılmaz Ulusoy 23 Şubat 2025'te 84 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti. 25 Şubat 2025'te Barbaros Hayrettin Paşa Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Hayes Alan Jenkins

| Madalyalar>   ABD adına.Artistik buz pateni.Olimpiyat Oyunları |
| --- | --- | --- |
| Altın | 1956 Cortina d'Ampezzo | Erkekler |
Hayes Alan Jenkins, Amerikalı bir artistik buz patencidir ve özellikle 1950'li yıllarda elde ettiği başarılarla tanınır. 23 Mart 1933'te Akron, Ohio'da doğmuştur. Jenkins, 1956 yılında İtalya'nın Cortina d'Ampezzo şehrinde düzenlenen Kış Olimpiyatları'nda altın madalya kazanmıştır. Bunun yanı sıra 1953'ten 1956'ya kadar dört kez Dünya Şampiyonu olmuştur.
Hayes Alan Jenkins (d. 23 Mart 1933 Akron, Ohio) Amerikalı buz patenci. 1953-1956 arasında 4 kere dünya şampiyonu olmuş, 1952 Kış Olimpiyatlarında 4. olmasının ardından 1956 Kış Olimpiyatlarında Olimpiyat Şampiyonu olmayı başarmıştır. Kardeşi David Jenkins ise 1960 Olimpiyatlarında aynı ağabeyi gibi Buz Pateni-Erkekler kategorisinde altın madalya almıştır. Jenkins daha sonra 1956 Olimpiyatlarında gümüş, 1960 Kış Olimpiyatlarında altın madalya alan Carol Heiss ile evlenmiştir.
Colorado College ve Harvard Hukuk Fakültesi'nda öğrenim görmüştür. Goodyear şirketinde avukat olarak çalışmaya devam etti.
Aldığı dereceler

| Şampiyona | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Olimpiyat Oyunları |  |  |  | 4 |  |  |  | 1 |
| Dünya Şampiyonaları |  | 3 |  | 3 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| Kuzey Amerika Şampiyonaları |  |  |  |  | 1 |  | 1 |  |
| ABD Ulusal Şampiyonaları | 3 | 2 | 3 | 3 | 1 | 1 | 1 | 1 |
Sanford Robinson Gifford

| Sanford Robinson Gifford |
| --- | --- |
Otoportre Çalışması (y.1848), Brooklyn Müzesi
Genel bilgiler
Doğum: 10 Temmuz 1823(1823-07-10)
Ölüm: 29 Ağustos 1880 (57 yaşında) New York
Uyruk: Amerikan


Sanford Robinson Gifford (10 Temmuz 1823 - 29 Ağustos 1880) Amerikalı bir manzara ressamı ve ikinci nesil Hudson Nehri Ekolü sanatçılarının önde gelen üyelerinden biriydi. Çok saygın luminizm uygulayıcısı olan çalışmaları, hafif ve yumuşak atmosferik etkilere yaptığı vurguyla dikkat çekti.
Çocukluk ve erken kariyer

Quaker demir fabrikatörü Elihu Gifford ve Eliza Robinson Starbuck'ın on bir çocuğundan dördüncüsü olarak Greenfield, New York'ta doğdu. Çocukluğunu Hudson, New York'ta geçirdi ve 1842'de Brown Üniversitesi'ne girdi. İkinci sınıftan sonra üniversiteden ayrıldı ve 1845'te güzel sanatlar okumak için New York'a taşındı. İngiliz suluboya sanatçısı ve çizim ustası John Rubens Smith altında çizim, perspektif ve anatomi eğitimi; Ulusal Tasarım Akademisi'nde çizim dersleri aldı. Ayrıca Crosby Street Tıp Koleji'nde anatomi dersleri alarak insan figürünü inceledi.
Portre ressamlığı eğitimi almış olmasına rağmen, Gifford'un 1847'de Ulusal Akademi'de sergilenen ilk eseri bir manzara tablosuydu. Sonraları, Gifford manzara ressamlığına yoğunlaşarak Hudson Nehri Ekolü'nün en iyi sanatçılarından biri oldu. 1851'de Ulusal Akademi Üyesi ve Akademisyen seçildi.
Gifford'un seyahatleri

Gifford da Hudson River Ekolü sanatçılarının çoğu gibi, eskiz yapmak ve resmetmek için doğa manzaraları bulma amacıyla yoğun bir şekilde seyahat etti. New England, New York ve New Jersey bölgelerinin yanı sıra yurt dışında da kapsamlı geziler yaptı. İlk kez Avrupa'ya 1855'ten 1857'ye kadar, Avrupa sanatını incelemek ve gelecekteki resimleri için eskiz konuları çalışmak üzere gitti. Bu gezi sırasında Gifford, Albert Bierstadt ve Worthington Whittredge gibi isimlerle tanışarak seyahat etti.
Ressam arkadaşı Jerome Thompson ile 1858'de, Vermont'un en yüksek dağı olan Mansfield Dağı'na gitti. Ziyaretleri sırasında yapılan eskizler Home Journal dergisinde yayınlandı. Gifford, Vermont'ta çizdiği eskizlerden yaklaşık 20 tablo yaptı. Bunlardan Mansfield Dağı (1858), 1859'da Ulusal Tasarım Akademisi'nde sergilenen ana eseriydi. Thompson, ayrıca aynı sergide Mansfield Dağı'ndaki Gecikmeli Parti isimli çalışmasında Mansfield Dağı'nın bir resmini sergiledi. Thompson'ın eseri günümüzde Metropolitan Sanat Müzesi'ne aittir.
Gifford, İç Savaş sırasında New York Milislerinin 7. Alayı'nda onbaşı olarak görev yaptı ve 1861-1863 yılları arasında Washington ve Baltimore cephelerinde görev yaptı. New York Şehri'nin Yedinci Alayına ve New York Union League Club'a ait birkaç tuvali, bu sıkıntılı zamanların kanıtı niteliğindedir.
Gifford, 1867 yazında zamanının çoğunu New Jersey sahilinde, özellikle Sandy Hook ve Long Branch'te resim yaparak geçirdi. Dönemin ünlü bir tuvali olan Shrewsbury Nehrinin Ağzı, ön plandaki bir dizi telgraf direğinin ufuktaki fırtına bulutlarına uzanmakta olduğunu tasvir eden dramatik bir sahnedir.
Jervis McEntee ve eşiyle yaptığı başka bir yolculuk onu 1868'de Avrupa'ya götürdü. Gifford, McEntee ailesinden yolunu ayırarak 1869'da Mısır da dahil olmak üzere Orta Doğu'ya gitti. Sonradan Gifford, 1870 yazında Worthington Whittredge ve John Frederick Kensett ile ABD'nin batısındaki Rocky Dağları'na gitti. 1870 seyahatlerinin bir kısmı, Ferdinand Vandeveer Hayden önderliğinde gerçekleştirilmiş Hayden Keşif Gezisi'nin parçasıydı.
Gifford'un seyahatleri > Yöntemi

Bay Gifford'ın yöntemi şu şekildeydi: Kendisini etkileyen ve resmetmek istediği bir yer gördüğünde, kartvizit büyüklüğündeki bir karta kurşun kalemle bir taslağını çizerdi. Bunu yapması, farz edelim bir dakikadan kısa sürerdi ve yapacağı resmin fikri, tamamlanmış hali kadar olmasa da fazlasıyla belirlenmiş olurdu. Seyâhatleri süresince bu yöntemle birçok malzeme biriktirebiliyordu. Bir sonraki adımda, kurşun kalemle yapmış olduğu taslağın daha büyük halini yağlı boya ile yapardı. Yaklaşık 30x20 cm boyutlarında olan bu taslağa bir veya iki saat ayırırdı. Bu tam olarak ne yapmak istediğini belirlemeye yardımcı oluyordu. Tablo üzerinde denemeler yapardı, fikrini daha iyi hale getirebileceği şekilde eklemeler ya da çıkarmalar yapardı. Memnun olacağı hale getirdiğinde, yapacağı eserin bir modeli ortaya çıkmış olurdu.
Bu noktada resmetmeye hazır hâle gelirdi. Gündoğumundan biraz sonra çalışmaya başlar, günbatımına yakın bir zamana kadar devam ederdi. Sahneyi tuvale döktüğü ilk aşama yılın mevsimine göre kesintisiz on, on bir, on iki saatle geçiyordu. Bu zamanlarda stüdyonun kapısı kitli olur ve kimsenin rahatsız etmesine izin verilmezdi. Gün sona erdiğinde ve tabloyu bitirdiğinde ise eleştiri, düzeltme ve tamamlama aşamasına geçiyordu. Bay Gifford bunu aceleye getirmezdi. Tabloyu olabildiğince stüdyoya tutardı. Bazen ilk eleştirilerden sonra aylarca tabloya dokunmadığı olurdu. Sonra aniden, resmin iyileşmesine yardımcı olacak bir şey görüyordu. Bir gün stüdyosunda şöyle dediğini hatırlıyorum: "Bu resmin defalarca bitmiş olduğunu düşünmüştüm. Altı ay önce kesinlikle tamamlanmış denebilirdi. Dün bütün gün üzerinde çalışıyordum." Ancak burada bir sınırlamaya dikkat çekmek gerekiyor. Bay Gifford resimleri üzerinde deney yapmaz. Ne yapmak istediğini tam olarak bilmediği sürece değişiklik yapmazdı. Bay Gifford işini bitirdiğinde durur. Ve ne zaman bitirdiğini bilir. Yine de, diğer yandan, resmin herhangi bir parçası hakkında en ufak bir şüphe duymaktansa, resmi yok etme riskini almayı tercih eder. En büyük zevk aldığı an, eseri tatmin edici bir şekilde tamamlandığında değil, çok önceden, onunla başarılı olacağını hissettiğindedir.
Gifford, bazen yıllar sonra bile bir resmi tekrar ziyaret ederek, kendi çizimlerine ve ilhamına ya da bir kurumun isteklerine dayanarak resmin farklı bir çeşidini yapardı.
Ölüm ve miras

Haziran 1877'de 53 yaşında Gifford, bir arkadaşının dul eşi Mary Cecilia Canfield (1824-1887) ile evlendi. Çocukları yoktu.
29 Ağustos 1880'de Gifford, sıtma teşhisi konulduktan sonra New York'ta öldü. O sonbahar Metropolitan Sanat Müzesi, onun 160 eserinden oluşan bir anma sergisi düzenledi.
Gifford koleksiyonu, yaklaşık 70 resim ve toplam 160'a ulaşacak sayıda çalışma içerir. Tüm batı galerisini kaplar. Koleksiyonun oluşturulması için ayrılan sınırlı süre ve kredi almak için elverişsiz mevsim, istenen temsilin önünde engel oluşturdu, ancak yine de Bay Gifford'un çalışmasının kapsamının, güzelliğinin ve gerçek gücünün yanı sıra kusurlarıyla da başarılı bir şekilde sergilemek için yeterince eser toplandı. Sergilenen daha önemli resimler arasında Alacakaranlık (1861), Kauterskill Clove (1863), Mansfield Dağı (1868), The Mouth of the Shrewsbury (1868), Sta. Maria della Salute (1870), Tivoli (1870), San Giorgio (1870), Bir Venedik Alacakaranlığı (1878), The Matterhorn at Sunrise (1879), The Parthenon (1880) ve Venedik (1880) örnekleri verilebilir.
1955 ile 1973 yılları arasında Gifford'un varisleri, sanatçının mektuplarını ve kişisel belgelerini Smithsonian Enstitüsü'ndeki Amerikan Sanatı Arşivi'ne bağışladı. 2007 yılında, bu makalelerin tamamı dijital olarak tarandı ve Sanford Robinson Gifford Papers Online olarak araştırmacıların kullanımına sunuldu. Gifford'un eskiz defterlerinden kalan yirmi dördü Yale Üniversitesi, Brooklyn Müzesi, Vassar Koleji ve başka yerlerdeki koleksiyonlarda sergileniyor.
Başlıca eserler

Vahşi Doğa (1860), Toledo Sanat Müzesi
Catskills'de Alacakaranlık (1861), Yale Üniversitesi Sanat Galerisi
Long Branch Plajı (1867), Palmer Sanat Müzesi, Pensilvanya Eyalet Üniversitesi
Stelvio Galerileri, Como Gölü (1878), Munson-Williams-Proctor Sanat Enstitüsü
Mount Desert, Maine'de Eskiz Sanatçısı (1864-1865), Ulusal Sanat Galerisi
Başlıca eserler > Avrupa

Nemi Gölü (1856-1857), Toledo Sanat Müzesi
Venedik Yelkenleri, Bir Çalışma (1873), Washington Üniversitesi Sanat Müzesi, St. Louis
Cenevre Gölü (1875), Rhode Island Tasarım Okulu Müzesi
Parthenon Harabeleri (1880), Ulusal Sanat Galerisi
Boğaz'daki Leander Kulesi (1876), Fogg Müzesi, Harvard Üniversitesi
Başlıca eserler > Amerika Birleşik Devletleri

Dağlarda Bir Geçit - Kauterskill Falls (1862), Metropolitan Sanat Müzesi
Yaklaşan Bir Fırtına (1863/1880), Philadelphia Sanat Müzesi
Haverstraw Körfezi (1866), Cleveland Sanat Müzesi
Rainier Dağı, Tacoma Körfezi (1875), Seattle Sanat Müzesi
Claverack Deresi'nde Bir Kızılderili Yaz Günü (1877), Metropolitan Sanat Müzesi
New York Körfezi üzerinde gün batımı (y. 1878), özel koleksiyon
Üniformalı Gifford (1861), Amerikan Sanatı Arşivleri
Mary Cecilia Gifford'un Portresi (1878), Chicago Sanat Enstitüsü
Cybaeus longus

Cybaeus longus, Cybaeus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Moldovaca

| Moldovaca |
| --- | --- |
Молдовеняскэ / Moldovenească
Ana dili olanlar: Moldova, Ukrayna, Rusya, Romanya
Konuşan sayısı: 2 milyon  (tarih gerekli)
Dil ailesi: Hint-Avrupa  İtalikLatinDoğu RomenRumenceMoldovaca
Yazı sistemi: Latin Alfabesi, Kiril Alfabesi
Dil kodları
ISO 639-1: mo
ISO 639-2: mol
ISO 639-3: mol
Moldovaca, Moldova'nın resmî dili. Rumenceyle aynı dildir.
Alfabe

| Moldova Alfabesi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| a | ă | â | b | c | d | e | f | g | h | i | î | j | k | l | m | n | o | p | q | r | s | ș | t | ț | u | v | w | x | y | z |
| A | Ă | Â | B | C | D | E | F | G | H | I | Î | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | Ș | T | Ț | U | V | W | X | Y | Z |
Alfabe > Harfler

Ă: Kısa, kapalı, gırtlaktan gelen ve sert bir E harfidir. Normal E harfine göre daha kısa ve serttir. Ayrıca A ve E arası bir ses olarak öngörülür (Æ). Ses ve harf karşılığı olarak Arapçada ve Almancada da bulunur. Türkçede normal e sesinden tam olarak ayırt edilebilmesi günümüzde çok zordur. Azericede yoğun olarak kullanılır (Ə). Ses olarak ayrıca Tatarcada, Gagavuzcada ve Türkmencede yer alır (Ä). İnce bir harf olduğu halde kalın uyumludur. Bu harfi içeren sözcüklerin aslında Büyük Ünlü Uyumuna uymadığı hâlde kulağı tırmalamıyor olması bu nedenledir. Örneğin Tatarca ve Azericedeki İncä/İncə sözcüğü.
Ț: Gagavuzcada ve ayrıca Moğolcada kullanılan bir harftir. Türkçede kullanılmaz. TS olarak da seslendirilir (ʦ: T+S). Moğolcada ve Rusçada, Slav dillerinde, ayrıca Kiril alfabesini kullanan pek çok dilde Ç harfinin türevi olan sert bir T bir sesidir (Kiril Ц, Tse). Gagavuzcada ve diğer Türk dillerinde Slav kökenli kelimelerde yer alır (Örneğin: Prezentaţiya). Ancak öz Moğolca sözcüklerde de sık sık kullanılır. Örneğin: Moğolcadaki Ţag sözcüğü (Çağ, “Tsag” okunur), Ţeţeg (Çiçek, “Tsetseg” gibi okunur).
Ḑ: Gagavuzların da kullandığı Moldova alfabesinde (ve birebir aynı olan Rumen alfabesinde) resmî olmayan harfler arasındadır. Bu dillerdeki eski metinlerde birebir Noktalı D biçimiyle rastlanır. Ses olarak Abhazcada, Macarcada ve Bulgarcada yer alır. Türkçede bulunmayan sert bir D harfidir. DZ olarak da seslendirilir (ʣ: D+Z). Slav dillerinde, ayrıca Kiril alfabesini kullanan bazı dillerde J harfinin türevi olan bir sestir (Kiril Ӡ, Dze). Örneğin Rumencedeki Ḑână (Dzana, Çağdaş Rumencede Zână: Peri).[daha iyi kaynak gerekli]
Cybaeus maculosus

Cybaeus maculosus, Cybaeus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Ezel Akay

| Ezel Akay |
| --- | --- |

Doğum: 20 Ocak 1961 (64 yaşında) Kastamonu, Türkiye
Diğer ad(lar)ı: Ezop
Eğitim: Boğaziçi Üniversitesi Villanova Üniversitesi
Meslek: Yönetmen, Senarist, Yapımcı ve Oyuncu
Etkin yıllar: 1996-günümüz
Evlilik: Şebnem Dönmez (e. 2004; b. 2007)
Çocuk(lar): Hasan Eflatun Akay (d.1998)

Ezel Akay (d. 20 Ocak 1961, Kastamonu), Türk yönetmen, senarist, yapımcı ve oyuncudur.
Ailesi

Abhaz kökenli İnegöllü bir aileden gelen Akay, banka memuru olan babasının görevi sebebiyle Kastamonu'da doğdu. Bir yaşındayken Kastamonu'dan ayrılan ailesi değişik şehirlerde ikamet etmiştir. Müzisyen Eren Kazım Akay ve ses mühendisi Ender Akay kardeşleri olup biri Tarsus'ta, diğeri Konya'da doğmuştur.
Eğitimi

Ezel Akay, Boğaziçi Üniversitesi Mühendislik Fakültesinden makina mühendisi olarak mezun olduktan sonra Amerika'da Villanova Üniversitesinde tiyatro öğrenimi gördü.
İş yaşamı

İFR'nin kurucu ortağı olarak film prodüksiyonu sektörüne girmeden önce reklam metin yazarlığı, tiyatro yönetmenliği ve oyunculuğu, yapım asistanlığı ve amirliği yaptı. İFR'nin kuruluşundan bu yana, aralarında son on yılın unutulmazlarından “İş Bankası-Sağduyu”, “İş Bankası-Atatürk”, “Telsim-Çıldıran Müdür” filmlerinin ve son dönemde de “Kredi Kart-Migros”, “Mio-Türkiye’ye Doğan Temizlik Güneşi”, “Pimapen” ve “Microsoft-Korsan Yazılım” gibi son dönem filmlerinin de yer aldığı 1000'den fazla reklam filmine yönetmen olarak imza attı.
1996 yılında Derviş Zaim ile “Tabutta Rövaşata” filminin yapımcılığını üstlendi. Film yurt içi ve yurt dışı birçok festivalde ödül kazanırken uluslararası alanda en çok ödül alan yerli film ünvanını elde etti. Daha sonra genel yapım sorumlusu olduğu ve yönetmenliğini Yeşim Ustaoğlu’nun yaptığı “Güneşe Yolculuk” filmi Berlin Film Festivali de dâhil yerel ve uluslararası birçok festivalde ödül kazandı. 2001 yılında yapımı gerçekleştirilen ve yönetmenliğini Semir Aslanyürek’in üstlendiği, başrollerini Hülya Koçyiğit, Tuncel Kurtiz ve Aykut Oray‘ın paylaştığı “Şellale” filminin de yapımcılarından olan Ezel Akay, 2004 yılında yapımı tamamlanan Ahmet Uluçay’ın yönettiği, yurt içi ve yurt dışı festivallerde birçok ödül kazanan “Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak” adlı sinema filminin de genel yapım sorumluluğunu üstlendi.
Ezel Akay, 2004 yılında başrollerini Haluk Bilginer, Özcan Deniz ve Demet Akbağ’ın paylaştıkları, Levent Kazak'ın senaryosunu yazdığı, “Neredesin Firuze” filmiyle de yönetmenliğini üstlendiği ilk uzun metrajlı sinema filmine imzasını attı.
En son olarak 2006 yılında vizyona giren, yine Levent Kazak'ın yazdığı, başrollerini Haluk Bilginer ve Beyazıt Öztürk'ün paylaştığı "Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü?" filminin yönetmenliğini yaptı.
20 Kasım 2009 tarihinde, yönetmenliğini yaptığı 7 Kocalı Hürmüz vizyona girdi.
Galip Derviş adlı dizide Hamdi "Fil Hamdi" Dönmez karakterini canlandırdı.
2007 yılında Haldun Çubukçu ile birlikte Yargu isimli tarihî kurgu romanı yazdı. Ezel Akay tarafından Anadolu Orta Çağı üçlemesi olarak tasarlanan kitap Selçuklular ile Moğollar arasındaki güç mücadelesini anlatmaktadır.
Ezel Akay, kurucu ortak sıfatıyla İFR A.Ş. bünyesinde yönetmenlik ve yapımcılık yaptığı kariyerine 2010 yılında son vererek bağımsız olarak çalışmaya başlamıştır.
Filmografisi > Filmler

| Yıl | Yapım | Notlar |
| --- | --- | --- |
| 1996 | Tabutta Rövaşata | Yapımcı |
| 1997 | Kasaba | Teşekkür |
| 1998 | Güneşe Yolculuk | Yapımcı |
| 2000 | Filler ve Çimen | Oyuncu |
| 2001 | Şellale | Yapımcı, Oyuncu |
| 2002 | Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak | İdari Yapımcı |
|  | Yeşil Işık | Oyuncu |
| 2003 | Neredesin Firuze | Yönetmen, Yapımcı, Oyuncu |
| 2005 | Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü? | Yönetmen, Senarist, Oyuncu |
| 2005 | Hırsız Var! | Oyuncu |
| 2006 | Eve Giden Yol 1914 | Oyuncu |
| 2006 | The Net 2.0 (Video 2006) | Ortak Yapımcı, Oyuncu |
| 2007 | Adem'in Trenleri | Yönetici Yapımcı, Oyuncu |
| 2007 | Hicran Sokağı | Oyuncu |
| 2007 | Sözün Bittiği Yer | Oyuncu |
| 2008 | Kötüler Konagı | Oyuncu |
| 2009 | 7 Kocalı Hürmüz | Yönetmen, Oyuncu |
| 2010 | Arabeks | Kendisi |
| 2012 | Bana Bir Soygun Yaz | Oyuncu |
| 2012 | F Tipi Film | Yönetmen, Senarist, Oyuncu |
| 2012 | Toprağın Çovukları | Oyuncu |
| 2014 | Beyazperdenin Gülen Yüzleri | Kendisi |
| 2014 | Küçük Kara Balıklar | Yönetmen |
| 2014 | Lal | Oyuncu |
| 2014 | Rimolar ve Zimolar: Kasabada Baris | Seslendirmen |
| 2014 | Remake, Remix, Rip-Off: About Copy Culture & Turkish Pop Cinema | Kendisi |
| 2015 | Teklikeyle Flört | Oyuncu |
| 2015 | Adana İşi | Oyuncu |
| 2017 | 14 Tirmeh | Oyuncu |
| 2017 | Anadolu Masalları | Kendisi |
| 2017 | Beginner | Oyuncu |
| 2017 | Martıların Efendisi | Oyuncu |
| 2020 | 9 Kere Leyla | Yönetmen, Yapımcı, Senarist |
| 2022 | Osman Sekiz | Yönetmen, Oyuncu |
| 2024 | Dünya Varmış | Oyuncu |
Filmografisi > Diziler

| Yıl | Yapım | Notlar |
| --- | --- | --- |
| 2011 | Gümüş Lale Burası Osmanlı 1711 | Yönetmen, Senarist |
| 2012 | Bir Zamanlar Osmanlı | Proje Tasarım |
| 2012 | İşler Güçler | Oyuncu |
| 2013-2014 | Galip Derviş | Oyuncu |
| 2020 | Yarım Kalan Aşklar | Oyuncu |
Filmografisi > Katıldığı programlar

| Yıl | Yapım |
| --- | --- |
2022: Uykusuzlar Külübü
Kitapları

| İlk Baskı Yılı | Kitap Adı | Yazar |
| --- | --- | --- |
| 2012 | Yargu | Ezel Akay, Haldun Çubukçu |
Ödüller

1996 - 33. Antalya Altın Portakal Film Festivali, En İyi Film Ödülü (Tabutta Rövaşata)
2006 - 13. Adana Altın Koza Film Şenliği, En İyi Yönetmen Ödülü (Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü?)
2006 - 13. Adana Altın Koza Film Şenliği, En İyi Senaryo Ödülü  (Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü?)
Cybaeus minor

Cybaeus minor, Cybaeus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Cybaeus mimasaka

Cybaeus mimasaka, Cybaeus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Cybaeus multnoma

Cybaeus multnoma, Cybaeus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Cybaeus montanus

Cybaeus montanus, Cybaeus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Cybaeus mosanensis

Cybaeus mosanensis, Cybaeus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Nika Daalderop

Nika Daalderop (d. 29 Kasım 1998, Amsterdam), Hollanda kadın millî voleybol takımı ve İtalya Kadınlar Voleybol Ligi takımlarından Allianz Vero Volley Milano'da smaçör olarak oynayan Hollandalı voleybolcu. Daha öncesinde; Talent Team Papendal, Ladies in Black Aachen, Allianz MTV Stuttgart, Il Bisonte Firenze, Igor Gorgonzola Novara ve VakıfBank'ta oynadı.
Kariyeri > Kulüpler

Talent Team Papendal (2014-16)
Ladies in Black Aachen (2016-17)
Allianz MTV Stuttgart (2017-18)
Il Bisonte Firenze (2018-20)
Igor Gorgonzola Novara (2020-22)
VakıfBank (2022-23)
Allianz Vero Volley Milano (2023-günümüz)
Başarıları > Allianz MTV Stuttgart

2017-18 Almanya Süper Kupası -  İkincilik
2017-18 Almanya Kadınlar Voleybol Ligi -  İkincilik