stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
19. yüzyıl
Önemli kişiler > Siyaset ve ordu

II. Abdülhamid, Osmanlı padişahı
Susan B. Anthony, Amerikalı kadın hakları savunucusu
Otto von Bismarck, Almanya şansölyesi
John C. Calhoun, Amerikalı senatör
Henry Clay, Amerikalı devlet adamı, "büyük uzlaştırıcı"
Jefferson Davis, Amerika Konfedere Devletleri'nin başkanı.
Benjamin Disraeli, roman yazarı ve politikacı
Frederick Douglass, Amerikalı köle hakları savunucusu
VII. Ferdinand, İspanya Kralı
Joseph Fouché, Fransız politikacı
John C. Frémont, kaşif, Kaliforniya valisi
Giuseppe Garibaldi, İtalyan siyasi birleşmesinin lideri
II. Isabella, İspanya Kraliçesi
Gojong (Joseon), Kore imparatoru
William Lloyd Garrison, Amerikalı köle hakları savunucusu
William Ewart Gladstone, Büyük Britanya başbakanı
Ulysses S. Grant, Amerikalı general ve devlet başkanı
George Hearst, Amerikalı senatör ve William Randolph Hearst'ün babası
Theodor Herzl, modern siyonizmin kurucusu, Yahudi devleti kurma fikrini ortaya atan kişi
Andrew Jackson, Amerikalı general ve devlet başkanı
Thomas Jefferson, ABD başkanı
I. Franz Joseph, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu İmparatoru
Lajos Kossuth, Macar valisi, bağımsızlık savaşı lideri
Robert E. Lee, Amerika Konfedere Devletleri generali
Abraham Lincoln, ABD başkanı, iç savaş lideri
Sir John A. Macdonald, Kanada'nın ilk başbakanı
Mutsuhito, Japon İmparatoru
II. Mahmud, Osmanlı padişahı
Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Mısır valisi
Klemens von Metternich, Avusturya şansölyesi
Napolyon Bonapart, konsül ve Fransa imparatoru
III. Napolyon, Fransa imparatoru
Cecil Rhodes, Rodezya'nın temellerini atan kişi ve De Beers elmas firmasının kurucusu.
Theodore Roosevelt, mucit, doğa bilimci ve 20. yüzyıl ABD başkanlarından
William Tecumseh Sherman, Amerikan İç Savaşı'nda Amerikalı general.
Leland Stanford, Kaliforniya valisi, senatör, iş insanı
István Széchenyi, aristokrat, Macar reform hareketinin lideri
Charles Maurice de Talleyrand, Fransız politikacı
Harriet Tubman, Afrika-Amerika köle hakları savunucusu, Underground Railroad'da önemli bir rol oynamıştır.
William M. Tweed, Patron Tweed, New York'un önde gelen politikacılarından ve Tamanny Hall'un başı
Victoria, Birleşik Krallık kraliçesi
Hong Xiuquan, Taiping Ayaklanması önderi
Tokugawa Yoshinobu, Japon shogun (son shogun)
Oturan Boğa, Lakota liderlerinden
(Libertadores), Latin Amerikalı özgürlük savaşçıları
Simón Bolívar (Venezuela, Kolombiya, Panama, Ekvaador, Peru ve Bolivya)
José de San Martín (Arjantin, Şili ve Peru)
I. Pedro (Brezilya)
Bernardo O'Higgins (Şili, Peru)
José Miguel Carrera (Şili)
José Gervasio Artigas (Uruguay)
Antonio José de Sucre (Venezuela, Ekvador and Bolivya)
Ramon Castilla (Peru)
Önemli kişiler > Din ve felsefe

Friedrich Engels, Alman komünizm'in kurucusu
Ayya Vaikundar, Ayyavazhi inanışının ilk adımlarını atan kişi.
Bahá'u'lláh, İranlı, Bahailik'in kurucusu
Mikhail Bakunin, anarşist
William Booth, sosyal reformist, kurtuluş ordusu (Salvation Army)'nun kurucusu
Auguste Comte, düşünür
Mary Baker Eddy, dini lider, Hristiyan bilimi (Christian Science)'ın kurucusu
Georg Wilhelm Friedrich Hegel, düşünür
Søren Kierkegaard, düşünür
Karl Marx, politika düşünürü
John Stuart Mill, düşünür
William Morris, sosyal reformist
Friedrich Nietzsche, düşünür
Nikolai (Nicholas), Japonya'da ortodoks dini lider
Sri Ramakrishna, Hindu aziz
Claude Henri de Rouvroy, Comte de Saint-Simon, Fransız sosyalizminin kurucusu
Arthur Schopenhauer, düşünür
Joseph Smith, Jr. ve Brigham Young, mormonizmin kurucuları
Ellen White, dini lider, yedinci gün adventist kilisesinin kurucularından.
Önemli kişiler > Bilim

Ferdinand de Saussure, dilbilimci
Friedrich Engels, doğa bilimci, filozof
Amedeo Avogadro, fizikçi
Johann Jakob Balmer, matematikçi, fizikçi
Henri Becquerel, fizikçi
Alexander Graham Bell, mucit
Ludwig Boltzmann, fizikçi
János Bolyai, matematikçi
Louis Braille, körler alfabesinin mucidi
Robert Bunsen, kimyager
Marie Curie, fizikçi, kimyager
Pierre Curie, fizikçi
Gottlieb Daimler, mühendis, endüstriyel tasarımcı
Charles Darwin, doğa bilimci
Christian Doppler, fizikçi, matematikçi
Thomas Edison, mucit
Michael Faraday, bilim insanı
Léon Foucault, fizikçi
Gottlob Frege, matematikçi, filozof
Sigmund Freud, psikoanalizin kurucusu
Carl Friedrich Gauss, matematikçi, fizikçi, gök bilimci
Josiah Willard Gibbs, fizikçi
Ernst Haeckel, biyolog
Heinrich Hertz, fizikçi
Alexander von Humboldt, doğa bilimci, kaşif
Nikolai Lobachevsky, matematikçi
William Thomson, Lord Kelvin, fizikçi
Robert Koch, fizikçi, bakteriyolog
Justus von Liebig, kimyager
Wilhelm Maybach, otomobil mühendis, endüstriyel tasarımcı
James Clerk Maxwell, fizikçi
Gregor Mendel, biyolog
Dmitri Mendeleev, kimyager
Samuel Morey, mucit
Alfred Nobel, kimyager, mühendis, mucit
Louis Pasteur, mikrobiyolog ve kimyager
Bernhard Riemann, matematikçi
William Emerson Ritter, biyolog
Santiago Ramón y Cajal, biyolog
Nikola Tesla, mucit
Karl Weierstrass, matematikçi
Önemli kişiler > Edebiyat

Leopoldo Alas
Hans Christian Andersen
Machado de Assis
Jane Austen
Gertrudis Gómez de Avellaneda
Honoré de Balzac
Charles Baudelaire
Gustavo Adolfo Bécquer
Elizabeth Barret Browning
Anne Brontë
Charlotte Brontë
Emily Brontë
Lord Byron
Georg Büchner
Rosalía de Castro
Anton Çehov
François-René de Chateaubriand
Kate Chopin
Samuel Taylor Coleridge
James Fenimore Cooper
Stephen Crane
Eduard Douwes Dekker
Charles Dickens
Emily Dickinson
Dostoyevski
Arthur Conan Doyle
Alexandre Dumas
George Eliot
Ralph Waldo Emerson
Gustave Flaubert
Margaret Fuller
Elizabeth Gaskell
Johann Wolfgang von Goethe
Nikolai Gogol
Juana Manuela Gorriti
Grimm kardeşler
Henry Rider Haggard
Thomas Hardy
Francis Bret Harte
Nathaniel Hawthorne
Friedrich Hölderlin
Heinrich Heine
Victor Hugo
Henrik Ibsen
Washington Irving
Henry James
John Keats
Caroline Kirkland
Jules Laforgue
Giacomo Leopardi
Alessandro Manzoni
Stéphane Mallarmé
José Martí
Clorinda Matto de Turner
Herman Melville
Friedrich Nietzsche
Edgar Allan Poe
Manuel González Prada
Aleksandr Pushkin
Arthur Rimbaud
John Ruskin
George Sand (Amandine-Aurore-Lucile Dupin)
Walter Scott
Percy Shelley
Mary Shelley
Stendhal (Marie-Henri Beyle)
Robert Louis Stevenson
Bram Stoker
Harriet Beecher Stowe
Alfred, Lord Tennyson
Henry Thoreau
Lev Tolstoy
Mark Twain
Paul Verlaine
Giovanni Verga
Jules Verne
Lew Wallace
HG Wells
Walt Whitman
Oscar Wilde
William Wordsworth
Émile Zola
José Zorrilla
Önemli kişiler > Müzik

Ludwig van Beethoven
Hector Berlioz
Georges Bizet
Arnold Bocklin
Alexander Borodin
Johannes Brahms
Anton Bruckner
Frédéric Chopin
Claude Debussy
Antonín Dvořák
Edvard Grieg
Scott Joplin
Gustav Mahler
Franz Liszt
Felix Mendelssohn
Modest Mussorgsky
Jacques Offenbach
Niccolò Paganini
Camille Saint-Saëns
Antonio Salieri
Franz Schubert
Robert Schumann
Gilbert and Sullivan
Peter İlyiç Çaykovski
Giuseppe Verdi
Richard Wagner
Önemli kişiler > Görsel sanatlar (resim, heykel)

Albert Bierstadt
William Blake
Mary Cassatt
Camille Claudel
Paul Cezanne
Frederic Edwin Church
Thomas Cole
John Constable
Camille Corot
Gustave Courbet
Honoré Daumier
Edgar Degas
Eugène Delacroix
Thomas Eakins
Caspar David Friedrich
Paul Gauguin
Théodore Géricault
Vincent van Gogh
Ando Hiroshige
Hokusai
Winslow Homer
Jean Auguste Dominique Ingres
Édouard Manet
Claude Monet
Gustave Moreau
Berthe Morisot
Edvard Munch
Camille Pissarro
Pierre-Auguste Renoir
Auguste Rodin
Albert Pinkham Ryder
John Singer Sargent
Georges Seurat
Henri de Toulouse-Lautrec
Joseph Mallord William Turner
James McNeil Whistler
Tsukioka Yoshitoshi
Önemli kişiler > İş Dünyası

John Jacob Astor III, emlakçı
Andrew Carnegie, sanayici, hayırsever
Jay Cooke, finans
Henry Clay Frick, sanayici, sanat koleksiyoncusu
Jay Gould, Demiryolu müteahhidi
Meyer Guggenheim, aile reisi, maden
Daniel Guggenheim (bakır)
E. H. Harriman, demiryolları
Henry O. Havemeyer (şeker), sanat koleksiyoncusu
George Hearst, altın
James J. Hill (demiryolları)
Andrew W. Mellon, sanayici, hayırsever, sanat koleksiyoncusu
J.P. Morgan, banker, sanat koleksiyoncusu
George Mortimer Pullman (demiryolları)
Charles Pratt, petrol, Pratt Institute'un kurucusu
John D. Rockefeller, petrol, sanayi imparatoru
Levi Strauss, tekstil
Cornelius Vanderbilt, demiryolları, gemi taşımacılığı
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNE: XX4343988  BNF: cb11975999w (data)  KulturNav: 5aa73283-cc91-4ae7-ba82-017798462399  LCCN: sh85091984  LNB: 000146941  NKC: ch460557  NLI: 987007531403105171 
Napolyon Bonapart, konsül ve Fransa imparatoru
Abraham Lincoln (1963), Amerika Birleşik Devletleri'nin 16. başkanı
II. Abdülhamit, Osmanlı sultanı
Otto von Bismarck, demir şansölye (demir başbakan)
Karl Marx
Friedrich Nietzsche
Charles Darwin
Nadar, Louis Pasteur, 1878
Charles Dickens
Emile Zola, 1900
Daguerreotype, Edgar Allan Poe
Ludwig van Beethoven
Monet'nin İzlenim: Gün Doğumu adlı eseri, 1872, izlenimcilik (empresyonizm) akımına ismini vermiştir.
Vincent Van Gogh, kendi portresi, 1889
İran-Osmanlı savaşları

| g t Osmanlı-İran Savaşları |
| --- | --- |
 Osmanlı-Safevî Savaşları Çaldıran  1515-1517  1532-1555 1533-1536  1548-1549  1554-1555  1578-1590  1603-1618  1623-1639  1701  1723-1727  1730-1732 Osmanlı-Afşar Savaşları 1732-1736  1742-1746 Sonraki çatışmalar 1774-1779  1821-1823  1906-1907  1914-1918 
İran-Osmanlı Savaşları, 16 ilâ 19. yüzyıl arasında Osmanlı İmparatorluğu ile İran'da otoriteyi elinde bulunduran birbirinin devamı niteliğindeki çeşitli hanedanlar arasında gerçekleşmiştir. Osmanlılar ile İran arasındaki ilk savaş 1514 Çaldıran Muharebesi'dir. Son savaş ise 1821-1823 Osmanlı-İran Savaşı'dır.
Osmanlı-İran Savaşları Kronolojisi

1514 - Çaldıran Muharebesi
1515-1517 Fırat-Dicle Seferi
1534 - Irakeyn Seferi
1548-1549 Osmanlı-İran Savaşı
Van Kuşatması
1552-1554 Osmanlı-İran Savaşı
1554 - Nahcıvan Seferi (Bakınız: Amasya Antlaşması)
1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı (Bakınız: Ferhat Paşa Antlaşması)
1578 - Çıldır Muharebesi
1582 - Tiflis Müdafaası
1583 - Meşaleler Muharebesi
1603-1618 Osmanlı-Safevî Savaşı
Ezbend Muharebesi
Tebriz Kuşatması (1603)
Revan Kuşatması (1603-1604)
Urmiye Muharebesi
Gence Kuşatması (1606)
Şamahı Kuşatması (1607)
Tebriz Seferi (1610) (Bakınız: Nasuh Paşa Antlaşması)
Revan Kuşatması (1616)
Pül-i Şikeste Muharebesi (Bakınız: Serav Antlaşması)
1623-1639 Osmanlı-Safevî Savaşı (Bakınız: Kasr-ı Şirin Antlaşması)
1635 - Revan Seferi
1638 - Bağdat Seferi
1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı
Andican Muharebesi (Bakınız: Hemedan Antlaşması)
1730-1732 Osmanlı-İran Savaşı
Kürican Muharebesi (Bakınız: Ahmet Paşa Antlaşması)
1732-1736 Osmanlı-İran Savaşı
Arpaçay Muharebesi (Bakınız: İstanbul Antlaşması)
1742-1746 Osmanlı-İran Savaşı (Bakınız: Kerden Antlaşması)
1775-1779 Osmanlı-İran Savaşı
1821-1823 Osmanlı-İran Savaşı (Bakınız: Erzurum Antlaşması)
Çaldıran Savaşı (1514) ve sonrası

Ana madde: Çaldıran Savaşı
Ana madde: Fırat-Dicle Seferi
Şah İsmail ve Safeviler'in Anadolu'da Şiilik propagandası yapması ve Anadolu topraklarına göz dikmesi, Şehzade Ahmed, Şehzade Korkud ve Şahkulu İsyanı'na sebep olmaları, Osmanlı ülkesinde casusluk yaparak bilgi sızdırmaları, Osmanlılar'a karşı batıdaki Hristiyan devletlerle ve Memlükler, Dulkadiroğulları Beyliği gibi devlet ve beyliklerle ittifak arayışları vb. birçok sebeple Yavuz Sultan Selim doğu seferine çıkmıştır.
Yavuz Sultan Selim; ilk önce ağabeyleri olan Şehzade Ahmed ve Şehzade Korkud'un isyanlarını bastırarak ikisini de idam ettirdi. Ardından ihanet içindeki Sadrazam Koca Mustafa Paşa'yı da idam ettirdikten sonra İran'a doğru ilerlemeye başladı.
Şah İsmail; sürekli geri çekilerek geçtiği yerleri yakıp yıkıyor ve böylece Osmanlı ordusunda iaşe sıkıntısı vb. sebeplerle isyan çıkmasını, bu karışık durumda da Osmanlı ordusuna hücum ederek onları perişan etmeyi planlıyordu.
Fakat bu planı tutmayınca Çaldıran Ovası'na ordugah kurdu. Daha sonra Osmanlı ordusuda ovaya geldi ve harp başladı. Safevi ordusu savaşta ağır bir yenilgi aldı ve kumandanlarından Ustacluoğlu Mehmet Han'ı kaybetti. Şah İsmail ise canını zor kurtardı. Böylece Osmanlılar; doğudaki Safevi tehlikesini bertaraf etti ve Anadolu'daki Şii sorunu geçici olarak çözüldü. Ayrıca Van ve Kars hariç Doğu Anadolu'nun tamamı Osmanlı egemenliğine girdi ve bölgedeki tüm beyler ve aşiretler, Osmanlı egemenliğini kabul ettiler.
.
Bu zaferden sonra İran'ın payitahtı Tebriz'i ele geçirip bir müddet burada kalan Sultan Selim, kış mevsimini geçirmek için Amasya'ya çekildi. Kış geçince de Safeviler elinde bulunan ve Doğu Anadolu'ya hakimiyet bakımından çok mühim bir mevkide bulunan Kemah kalesini fethetti.
Bundan sonra İdris-i Bitlisî'yi, Safevilerin kontrolünde bulunan Diyarbakır yöresine göndererek, bölge halkının Osmanlılara tabi olmasını sağladı. Bu bölgeye gönderilen İran kuvvetleri üzerine de Bıyıklı Mehmed Paşa ve İdris-i Bitlisi'yi gönderdi. İran kuvvetleriyle yaptığı çatışmalarda büyük başarılar kazanan Bıyıklı Mehmed Paşa; Ergani, Sincar, Çermik, Birecik gibi şehirleri ele geçirdi. Bir senelik bir kuşatmadan sonra Mardin de teslim olunca; Hasankeyf, Musul, Kerkük, Urfa, Rakka gibi yerler de kolayca fethedildi. İran'ın bu bölgedeki hakimiyetine son verildi.(Fırat-Dicle Seferi)
Sultan I. Süleyman Döneminde Osmanlı-Safevi Mücadeleleri ve Safeviler Üzerine Seferler

Şah İsmail'in 1524 yılında ölümüyle birlikten yerine oğlu I. Tahmasb geçti. Şah Tahmasb tahta çıktığında henüz 10 yaşındaydı. Bu yüzden ilk yılları savaşsız geçen Şah Tahmasp; tahta çıktıktan 10 yıl sonra Osmanlı İmparatorluğu ile mücadeleye başladı.
Sultan I. Süleyman Döneminde Osmanlı-Safevi Mücadeleleri ve Safeviler Üzerine Seferler > 1533-1536 Osmanlı-İran Savaşı

Ana madde: Irakeyn Seferi
1529 yılında İran'ın Bağdat valisi Zülfikar Han'ın Osmanlı Devleti'ne, buna karşılık Osmanlı Bitlis valisi Şeref Han'ın da İran'a iltihak etmeleri ortalığı karıştırdı, İran şahı I. Tahmasb, Osmanlı kuvvetlerinin Avrupa'da sefere çıkmasından istifade ederek Bağdat'a asker gönderip, Zülfikar Han'ı öldürttü ve yeni bir vali tayin etti. Osmanlılar ise Ulama Han'ı Bitlis valisi tayin edip eyalet kuvvetleriyle bölgeye gönderdiler. Ulama Han, İran'dan yardım alan Şeref Han'a karşı başarılı olamayınca, veziriazam Pargalı Damat İbrahim Paşa bölgeye hareket etti, Yoldayken Ulama Han'ın zafer haberi gelince mevsimin geçmesi sebebiyle kışı geçirmek üzere kuvvetleriyle Halep'e gitti.
Kışı burada geçiren İbrahim Paşa, 14 Mayıs 1534'te Diyarbakır'a geldi. Kanuni Sultan Süleyman da 11 Haziran'da İstanbul'dan İran üzerine harekete geçti. Bu seferde Van ve Tebriz alınarak tahkim edildi. Tebriz merkez olmak üzere Azerbaycan valiliğine Ulama Han tayin edildi. Sonra Bağdad üzerine yürüyen ordu, burayı da mukavemetsiz ele geçirdi. Kışı Bağdat'ta geçiren Kanuni Sultan Süleyman, Tebriz'i işgal edip Van'ı kuşatan Şah Tahmasb üzerine yürüdü. Şah Tahmasb tekrar geri çekilip İran içlerine gidince, Tebriz'e tekrar girildi. Uzun süre aranmasına rağmen İran ordusunun ortaya çıkmaması üzerine, ordu, Ağustos 1535'te İstanbul'a döndü.
Sultan I. Süleyman Döneminde Osmanlı-Safevi Mücadeleleri ve Safeviler Üzerine Seferler > 1548-1549 Osmanlı-İran Savaşı

Ana madde: 1548-1549 Osmanlı-İran Savaşı
1547 yılında Şah Tahmasb'ın kardeşi Elkas Mirza, Şirvan valiliğindeyken saltanat sevdasına kapıldığı için kardeşinin kaçarak İstanbul'a geldi ve Osmanlı Devleti'ne sığındı.
Kanuni Sultan Süleyman, uzun süredir Avrupa ile meşgul olmasından istifade etmeye çalışan Şah Tahmasb'ın, Doğu Anadolu'ya yeniden girip Van kalesi başta olmak üzere bazı yerleri işgal ettikten başka, Şiiliğin Anadolu içlerinde yayılmasını temin edecek propagandadan geri durmamış olması sebebiyle İran'a savaş açmak istiyordu. Şehzade Elkas Mirza'nın sığınma fırsatını kaçırmayarak İran ile savaşa karar verdi.
Ordu 29 Mart 1548 günü İstanbul'dan hareket etti. Elkas Mirza yanına verilen Osmanlı kuvvetleri ile öncü kuvvet olarak gönderildi. Tebriz'de bulunan Şah Tahmasb, Padişah'ın Hoy'a geldiğini öğrendiğinde savaşı göze alamayarak Kazvin'e çekildi. Osmanlı ordusu 27 Temmuz'da dördüncü defa Tebriz'e girdi. Tebriz'de beş gün kalan Sultan, Van'a gelip önceden muhasara ettirdiği kaleyi almak için harekete geçti. On gün dayanabilen Van kalesi, 25 Ağustos'ta ele geçirildi. Kaleyi tahkim eden Sultan, buradan Diyarbakır'a, sonra da kışı geçirmek için Haleb'e geçti. Elkas Mirza'yı, maiyetine verdiği aşiret kuvvetleriyle İran içlerine gönderip bölgeyi talan ettirdi.
1549 baharında Halep'ten ayrılan Sultan, Diyarbakır'a geldi. İkinci vezir Kara Ahmed Paşa'yı Gürcistan taraflarına gönderdi. Bu seferde Berakan, Gömge, Perak, Gemele, Samagar, Ahadır kaleleri ve mevkileri fethedildi. Bu sefer de İran ordusuyla karşılaşamayan Kanuni Sultan Süleyman 5 Kasım'da Diyarbakır'dan ayrılıp, 21 Aralık'ta İstanbul'a döndü.
Sultan I. Süleyman Döneminde Osmanlı-Safevi Mücadeleleri ve Safeviler Üzerine Seferler > 1552-1554 Osmanlı-İran Savaşı

Ana madde: Nahcıvan Seferi
Ana madde: Amasya Antlaşması
Osmanlı ordusu, Doğu Anadolu'dan ayrıldıktan sonra, 1551 senesine kadar herhangi bir saldırıda bulunmayan Şah Tahmasb, 1551 Ağustos'unda harekete geçerek Osmanlı sınırını geçti. Erciş, Adilcevaz ve Ahlat dolaylarını ele geçirdi. Erzurum önüne gönderdiği kuvvetleri, şiddetli mukabeleyle karşılaştı.
Bu tecavüzler sebebiyle Nahçıvan Seferi de adı verilen çünkü İran seferine çıkan Kanuni Sultan Süleyman, 1553-54 kışını Halep'te geçirdi. Mayıs'ta harekete geçen ordu, İran'a bağlı Şüregib, Şaraphane, Nilfirak'ı fethedip, 18 Temmuz'da Revan'a girdi. Buradan Arpaçay ve Karabağ'dan sonra Nahçıvan'a gelen Sultan, Doğu Anadolu hakimiyetini pekiştirip Erzurum'a döndü ve kışı geçirmek için Amasya'ya çekildi. Kanuni Sultan Süleyman'ın olağan dışı olarak ikinci kışı da İstanbul dışında geçirmesi üzerine tekrar üzerine geleceğinden çekinen Şah, sulh çareleri aramaya başladı. Amasya'ya elçiler gönderdi. Uzun süren görüşmelerden sonra; Şiilerin, ilk üç Raşit Halifeden Ebu Bekir, Ömer bin Hattab, Osman bin Affan ile Muhammed'in eşi Aişe dahil sahabeye küfür ve iftira etmemeleri, Gürcistan'ın bir kısmı ile Ardahan, Göle, Arpaçay ve çevresi Osmanlılarda kalmak üzere Amasya Antlaşması imzalandı (29 Mayıs 1555). Bu antlaşma sonrasında yirmi üç sene sürecek bir sulh devresi başladı.
1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı

Ana madde: 1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı
Ana madde: Hemedan Antlaşması
Uzun süren bir sulh devrinden sonra, on sekizinci yüzyılın ilk yarısında Afganistan'daki Üveysi hanedanı, İsfahan'a kadar İran topraklarını ele geçirdi. İran'daki Safevi hanedanını dağıttı. İran'ın bu zayıf durumundan faydalanmak isteyen Rusya da İran'a saldırınca Sünni halkın yaşadığı Dağıstan halkı, 1722'de İran tabiiyetinden çıkarak tekrar Osmanlı Devleti'ne tabi oldu. Bu durumda Safevilerle yapılan barışın geçersiz kalması sebebiyle İran'a müdahaleye mecbur kalan Osmanlı Devleti'nin, 1723 Temmuz'unda Gürcistan'ın İran'a tabi kısmına girmesiyle savaş başladı. Çeşitli cephelerde Tiflis, Gori, Güney Azerbaycan, Luristan, Ardelan, Kirmanşah, Hemedan ele geçirildi. Revan ve Tebriz eyaletlerine girildi. Bu suretle batı ve kuzeybatı İran ile Güney Kafkasya Osmanlı lehine İran'dan koptu. III. Murad devrindeki sınırlar yeniden tutulup Hazar'a erişildi. Bu fütuhat, Hemedan muahedesi ile Afganistan hükümdarı Eşref Han Üveysi tarafından tanındı.
Ancak bir müddet sonra ortaya çıkan Nadir Han Avşar, Üveysileri gasp edici ve gayri meşru ilan etti. Tahta geçirdiği çocuk yaştaki Safevi şahlar namına İran'da idareyi ele geçirip, doğuda Afgan ve batıda Osmanlı topraklarına karşı harekete geçti. 1730'da Osmanlıların fethettiği Nihavend, Tebriz, Hemedan ve Kirmanşah'ı geri aldı. Bunun üzerine III. Ahmed İran'a karşı savaşa karar verdiyse de, Patrona Halil İsyanı çıkması sonucunda tahttan feragat ettiğinden sefer gerçekleşmedi.
1730-1732 ve 1735-1736 Osmanlı-İran Savaşları

Ana madde: 1730-1732 Osmanlı-İran Savaşı
Ana madde: Ahmed Paşa Antlaşması
Ana madde: 1735-1736 Osmanlı-İran Savaşı
Ana madde: İstanbul Antlaşması (1736)
III. Ahmed'den sonra, I. Mahmud döneminde de savaş devam etti. Bağdat beylerbeyi serdar vezir Ahmed Paşa, Kirmanşah'ı geri alıp, Kürican Meydan Muharebesinde 40.000 kişilik Safevi ordusunun dörtte üçünü imha ederek Hemedan'a girdi.
Tebriz fethine memur edilen serasker Hekimoğlu Ali Paşa ise, önce müstahkem bir mevki olan Urmiye üzerine gidip burayı zapt etti. Bunun üzerine Tebriz jileri gelenleri orduya gelerek itaatlerini arz ettiler. Bu arada yapılan görüşmeler sonunda İran'la antlaşma imzalandı. Serdar Ahmed Paşa'nın imzaladığı antlaşmaya göre, Aras Nehri sınır kesildi. Tebriz dahil Güney Azerbaycan, Hemedan, Kirmanşah, Luristan, Ardelan, Huzistan İran'da; Revan, Nahcivan, Şirvan, Arran yani Kuzey Azerbaycan, Doğu Gürcistan, Dağıstan Osmanlılarda kaldı. Osmanlı Devleti'nin Güney Kafkasya'yı elinde tutmak ve Hazar Denizi'ni sınır tutmak için Batı İran'ı feda etmesine rağmen antlaşma pek uzun sürmedi. Bir yıl sonra Nadir Han'ın Erbil'e taarruzuyla harp yeniden başladı.
Erbil'i aldıktan sonra büyük bir orduyla 12 Ocak 1733'te Bağdat'ı kuşatan Nadir Han, yedi ay uğraştıysa da şehri alamadı. 19 Temmuz 1733'te 80.000 kişilik orduyla Bağdat'a gelen vezir Topal Osman Paşa, on sekizinci asrın bütün dünyada en büyük askeri bilinen Nadir Han'ı, dokuz saatlik bir meydan savaşından sonra hezimete uğrattı. Canını zor kurtaran Nadir Han, bütün ağırlıklarını bırakarak kaçtı.
Ertesi yıl Nadir Han, Kerkük'te kışlayan ve ağır hasta olan Osman Paşa'yı ansızın baskına uğratarak öldürdü. Kerkük'e girdi. Safevi hanedanına son verdiğini ilan edip, şahlığını ilan etti. Avşar hanedanını kurdu (27 Ocak 1736). Osman Paşa'nın yerine serdar olan Köprülüzade Abdullah Paşa'yı Arpaçay Meydan Muharebesinde yenip öldürdü. Osmanlı Devleti'nin Avusturya ve Rusya ile savaşa girmesinden istifade edip, Revan, Gence ve Tiflis'i alarak 1723'ten bu yana Osmanlıların İran'dan fethettikleri bütün yerleri geri aldı. Kendisi Hindistan'ı işgale karar verdiğinden, Avusturya ve Rusya ile savaşan Osmanlı Devleti'nin de kendisiyle uğraşamayacağını bildiğinden, bu en avantajlı durumunda sulh istedi. İstanbul'da yapılan antlaşmayla 1639'da yapılan Kasr-ı Şirin antlaşması esasları kabul edildi. Avşar hanedanı tanındı fakat Nadir Şah'ın ısrarla istediği Caferi mezhebinin beşinci hak mezhep olarak kabulü İslam uleması tarafından reddedildi.
1742-1746 Osmanlı-İran Savaşı

Ana madde: 1742-1746 Osmanlı-İran Savaşı
Ana madde: Kerden Antlaşması
Altı yıl süren bu barış devresinde Sünni Hindistan Timuroğulları devletine büyük bir darbe vurup, Hinduların müslümanlara karşı güçlenmeleri gibi İslam tarihinde çok zararlı vak'alardan birine sebep olan Nadir Şah, buradaki başarısına ve ele geçirdiği hazinelerin zenginliğine güvenerek 29 Mayıs 1743'te antlaşmayı bozarak Osmanlı Devleti topraklarına girdi. Irak, Kafkasya ve Doğu Anadolu'yu Osmanlılardan almak, Caferi mezhebini beşinci hak mezhep olarak Sultan I. Mahmud'a zorla kabul ettirmek istiyordu.
Hille'yi, bir müddet sonra da Kerkük'ü aldı. Büyük bir kuvvet ve 390 topla Musul'u kuşattı. On iki genel taarruzunda da başarılı olamadı. Musul'u savunan Kazıkçı Hüseyin Paşa'nın şiddetli direnişi nedeni çok zayiat verdiğinden geri çekildi.
1744'te tekrar harekete geçen Nadir Şah, bu sefer 150.000 askeriyle Kars'ı kuşattı. Kars savunmacısı serasker Hacı Ahmed Paşa'nın şiddetli savunması karşısında çekilip gitmekten başka çare bulamadı. Bir kısım muharebelerden sonra Osmanlılardan bir şey koparamayacağını anlayan Nadir Şah, sulh istedi. 4 Eylül 1746'da İstanbul'da yapılan antlaşmada sekiz yıl önceki gibi Kasr-ı Şirin Antlaşması esasları kabul edildi. Caferi mezhebinin beşinci hak mezhep olarak kabul edilmesi yine reddedildi.