stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vinnie Colaiuta
Diskografi > Frank Zappa

Joe's Garage (1979)
Saarbrucken (1979)
Tinseltown Rebellion (1981)
Shut Up 'n Play Yer Guitar (1981)
The Man From Utopia (1983)
Guitar (1988)
Any Way the Wind Blows (1991)
Strictly Commercial (1995)
You Can't Do That on Stage Anymore, Vol. 1 (1988)
You Can't Do That on Stage Anymore, Vol. 4 (1991)
You Can't Do That on Stage Anymore, Vol. 6 (1992)
The Lost Episodes (1996)
Frank Zappa Plays the Music of Frank Zappa: A Memorial Tribute (1996)
Have I Offended Someone? (1997)
Son of Cheep Thrills (1999)
Halloween (2003)
Trance-Fusion (2006)
Buffalo (2007)
Diskografi > Joni Mitchell

Wild Things Run Fast (1982)
Dog Eat Dog (1985)
Night Ride Home (1991)
Hits (1996)
Misses (1996)
Songs of a Prairie Girl (2005)
Diskografi > Sting

Acoustic Live in Newcastle" (1992)
Ten Summoner's Tales (1993)
Mercury Falling (1996)
Brand New Day (1999)
Sacred Love (2003)
Khalid El-Amin

Khalid Numan El-Amin, (d. 25 Nisan 1979, Minneapolis, Minnesota, ABD), Amerikalı profesyonel basketbolcudur. Oyun kurucu pozisyonunda görev almaktadır.
Kariyeri > NBA

NCAA'de çok önemli başarılara imza atmıştır. Connecticut Üniversitesi 5'inin değerli oyun kurucularından birisi olmuştur. El-Amin ve Richard Hamilton önderliğinde 1999 yılında şampiyonluğa ulaşmışlardır.
Connecticut Üniversitesi'nden 2000'de mezun oldu. NBA'de Chicago Bulls tarafından (34.sıra), draft edildi ve Chicago Bulls forması giymeye başladı.
Aynı yıl All-Star hafta sonunda Schick Çaylaklar Mücadelesi 'nde oynadı ve 18 sayı kaydetti. NBA'de 50 karşılaşmada; 18.6 dakika, 6.3 sayı, 2.9 asist, 1.6 ribaunt, 1.0 top çalma, 1.1 top kaybı ve 2.0 faul ortalamalarını yakaladı.
Kariyeri > Avrupa

2002 yılının Ocak ayında Fransa Pro A takımlarından Strasbourg IG ile sözleşme imzaladı. Daha sonra 2002 Kasım'ında İsrail Basketbol Ligi takımlarından Maccabi Ironi Ramat Gan 'a transfer oldu.
Türkiye Basketbol Ligi takımlarından Beşiktaş ile 2003-04 sezonu öncesinde sözleşme imzaladı. İki sezon Beşiktaş formasını giyerken, siyah beyazlı taraftarların en sevdiği oyunculardan birisi haline geldi. Beşiktaş tribünleri El-Amin'in isabetli her serbest atışı sonrası Amin diyerek El-Amin'e olan sempatisini somutlaştırmış oldu.
El-Amin önderliğindeki Beşiktaş ilk sezonunda yıllardır özlenen şampiyonluğa yaklaştı ve takım play-off'larda yarı final oynama başarısı gösterdi.
2004-05 sezonu ise Beşiktaş ve El-Amin açısından oldukça başarılı geçti. Takım yıllar sonra Türkiye Basketbol Ligi finali oynama hakkını Ülkerspor gibi dönemin güçlü takımını eleyerek elde etti. Ülkerspor ile oynanan serinin en kritik maçında El-Amin'in kaydettiği son saniye 3'lüğü seride durumu 2-0 yaptı ve Beşiktaş'ı finale taşıdı. El-Amin'li Beşiktaş, Türkiye Basketbol Ligi finalinde Efes Pilsen ile karşılaştı ancak rakibine serilerde 4-1 yenilerek ligi 2. bitirdi ve çok büyük bir başarıya imza attı. Sezon boyunca sergilediği üstün basketbolu ona, Türkiye Basketbol Ligi'nin en değerli oyuncusu MVP 'si ödülünü getirdi.
2005'te Ukrayna Basketbol Süper Ligi takımlarından Azovmash Mariupol'e transfer oldu. İlk sezonunda Azovmash Mariupol'le birlikte Ukrayna Basketbol Süper Ligi'ni kazadılar. El-Amin hem normal sezonun hem de play-off'ların MVP 'si seçildi.
Ağustos 2007'de Türk Telekom ile sözleşme imzalayarak 2 yıl sonra tekrar Türkiye Basketbol Ligi'ne dönüş yaptı. 2008-09 sezonu başında tekrar Ukrayna Basketbol Süper Ligi takımı olan BK Azovmaş'a döndü. Ancak sezon sonlarına doğru Mart 2009'da tekrar Türk Telekom'a geldi.
2010 yılında Litvanya Basketbol Ligi takımlarından BC Lietuvos Rytas ile 1 yıllık sözleşme imzaladı. Aralık 2011'de A-1 Liga takımlarından KK Cibona için oynamaya başladı. Hırvat ekibiyle 2011-12 A-1 Liga'yı, final serisinde Cedevita Junior'yı 3-1'le geçerek, şampiyon olarak noktaladı. 2012 yılında Pro A takımı olan Le Mans Sarthe Basket'le sözleşme imzaladı.
Şubat 2013'te TB2L'de şampiyonluk hesapları yapan takımlardan Trabzonspor'a transfer oldu. Trabzonspor ile TB2L'yi şampiyon olarak noktalayarak, Beko Basketbol Ligi'ne yükseldiler.
Başarılar > Kulüp

NCAA
Şampiyonluk (1): 1999
Big East Conference (BEC)
İkincilik (1): 1998
Üçüncülük (1): 1998
NBA
NBA All-Star Çaylaklar Maçı (1): 2001
İsrail Basketbol Kupası
Yarı Final (1): 2003
Basketbol Süper Ligi
İkincilik (2): 2005, 2008
Yarı Final (1): 2004
Türkiye Kupası
Şampiyon (1): 2008
TB2L
Şampiyon (1): 2013
Ukrayna Basketbol Süper Ligi
Şampiyon (2): 2006, 2007
İkincilik (1) 2010
Ukrayna Basketbol Kupası
Şampiyon (1): 2006, 2009
İkincilik (1): 2007
A-1 Liga
Şampiyon (1): 2012
EuroCup
İkincilik (1): 2007
Çeyrek Final (1): 2005
Başarılar > Millî takım

Goodwill Oyunları
Şampiyon (1): 1998
Başarılar > Bireysel

NCAA
NCAA Final Four En İyi 5 (1): 1999
NCAA Doğu Turnuvası Takımı (1): 1998
NCAA En İyi İkinci 5 (1): 2000
Big East Conference (BEC)
BEC En İyi 5 (1): 2000
Basketbol Süper Ligi
TBL All-Star (2): 2005, 2008
TBL All-Star MVP (1): 2005
Türkiye Kupası
Türkiye Kupası Finali MVP (1): 2008
EuroLeague
Top 16 2. Hafta MVP (1): 2011
EuroCup
EuroCup All-Star (3): 2005, 2006, 2007
EuroCup 2008-09 sezonu en iyi ikinci 5
Alikalkan, Malazgirt

| Alikalkan |
| --- | --- |
Köy

 Muş'un Türkiye'deki konumu
AlikalkanAlikalkan'ın Muş'taki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Muş
İlçe: Malazgirt
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1552 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 157
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0436
İl plaka kodu: 49
Posta kodu: 49400
Alikalkan, Muş ilinin Malazgirt ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Alikalkan ya da Alikulek olup, Kurmanci'de "Elikulekan" sözcüğü "topal Aliler" anlamına gelmektedir.
Coğrafya

Köy, Muş il merkezine 175 km, Malazgirt ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 157
2021: 168
2020: 173
2019: 171
2018: 175
2017: 173
2016: 180
2015: 195
2014: 203
2013: 268
2012: 321
2011: 353
2010: 366
2009: 424
2008: 425
2007: 431
2000: 423
1990: 619
1985: 606
1965: 379
Misyonerlik

David Livingstone'un bir vagonun içinde vaaz verirkenki bir görüntüsüdür.
Misyonerlik, dar anlamıyla herhangi bir dini öğretiyi yabancı ülkelerde yaymakla yükümlü din görevlilerini tanımlamada kullanılır. Daha geniş anlamıyla ise başkalarını belirli bir öğretiye, özellikle dini bir öğretiye ikna etmeye çalışan, onları bu öğretiye çekme amacını üstlenen kişileri tanımlamada kullanılır.
"Misyoner" terimi yaygın olarak Hristiyanlığı yaymayı amaç edinen görevliler için kullanılır, ancak herhangi dini öğretiyi yaymaya çalışanlar için de kullanılabilir. İslam misyonerliğine dâvah denilir.
Köken bilimi

Misyoner, Latince kökenli bir sözcüktür. 16. yüzyılda, Kutsal Ruh'un dünyaya gönderilmesini ifade etmek için üretilmiş bir sözcüktür ve kökeni Latince Missio- (önemli görev) sözcüğüdür. Missio sözcüğünün kökeni yine Latince mittere (göndermek) sözcüğüdür.
Dinlerde misyonerlik > Hristiyan misyonları

Hristiyanlık tarihinin ilk misyoneri olan Pavlus gibi, pek çok din adamı misyonerlik faaliyetinde bulunmuştur. Misyoner deyimi özellikle 1660'lardan itibaren özel bir görev alan Hristiyan din adamı anlamında kullanılmıştır. Yine kilise tarafından "Kitab-ı Mukaddes'i vaaz eden kişi" anlamında kullanılmıştır. Hristiyan misyonerler Hristiyanlığın ilerleyen süreçlerinde sadece yabancı bir dilden olanı değil, kendi mezheplerinden olmayan insanları dahi kendi mezheplerine çekmek amacını gütmüşlerdir.
Kiliseye göre misyonerlik görevinin İsa tarafından ilk olarak havarilere verildiği ileri sürülmektedir. Buna dayanak olarak da Yeni Ahit'in Matta bölümü gösterilmektedir:
Anadolu kökenli olan Pavlus'un Hristiyanlıktaki önemi onun daha ilk yıllarında yaptığı önemli uğraşlardan kaynaklanmaktadır. Bunların en önemlisi Hristiyanlık adına yaptığı Batı Anadolu, Makedonya ve Yunanistan'a yaptığı yolculuklardır. Onun yaptığı yolculukları önemli kılan faktörler ise özellikle sünnet olmayı reddeden ve Tevrat'ın kurallarına boyun eğmek istemeyen Romalı dini toplulukları sünnetsiz ve kuralsız olarak Hristiyanlığa alması olmuştur. Bu nedenle çeşitli baskılara maruz kalmıştır. Diğer bir önemli faktör ise Pavlus'un gittiği yerlerde kiliseler kurması ve bunlar örgütlemiş olmasıdır. Yani bir bakıma organize yapılan ilk misyonerlik hareketidir.
Roma başlangıçta Pavlus'un bu hareketlenmelerini Yahudiliğin yeni bir yorumu veya mezhebi olarak kabul ediyor ve bir sakınca görmüyordu. Ama zamanla Hristiyanlar Roma ve imparatorun hakimiyetini reddedip İsa'nın hakimiyetini kabul etmeye başlayınca kiliseler ile Roma karşı karşıya gelmeye başladı. Tüm bunların sonucu olarak Pavlus esaret altında Roma'ya götürüldü ve orada öldü.
İsa'dan sonra 257 yılında doğan Gregorius, Kayseri'de bir Hristiyan kadın tarafından yetiştirilmiş ve Roma'da prens olan Tridites'in hizmetine girmiştir. Tridites'le birlikte Ermenistan'a gelen Gregory, Ermeni dini inanışlarına karşı gelmiş ve 50 sene zindan cezası almıştır. Ama prensi Hristiyanlığa ikna edip Hristiyan yapınca değeri arttı. Bununla birlikte Anadolu'nun Hristiyanlaşma süreci hızlandı. 302 yılında Yuhanna ismini alarak Fırat nehrinde vaftiz olan Tridites, ilk Hristiyan Ermeni kralıdır.
Dinlerde misyonerlik > İslami misyonlar

İslam'da bu dini yayma misyonu taşıyan tebliğ vardır.
İslam'da misyonerlik faaliyetlerinin özellikle Endonezya, Afrika, Arap Yarımadası, Balkanlar ve Orta Asya'da önemli etkileri olmuştur.
De ki: “İşte bu benim yolumdur. Ben ve bana uyanlar bilerek Allah'a inanırız. Allah’ın şanı yücedir. Ben, Allah’a ortak koşanlardan değilim.” (Yusuf Suresi 108)
Konuyla ilgili yayınlar

İdris YÜCEL, Kendi Belgeleri Işığında Amerikan Board'ın Osmanlı Ülkesindeki Teşkilâtlanması 19 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Erciyes Üniv. Sosyal Bil. Ens., Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kayseri 2005
İdris YÜCEL, Anadolu'da Amerikan Misyonerliği ve Misyon Hastaneleri (1880-1934), TTK Yayınevi, Ankara 2017.
İdris YÜCEL, “A Missionary Society at the Crossroad: American Missionaries on the Eve of the Turkish Republic”, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi CTAD, Sayı 15, Bahar 2012.
İdris YÜCEL "An Overview of Religious Medicine in the Near East: Mission Hospitals of the American Board in Asia Minor (1880-1923)", Journal for the Study of Religions and Ideologies, Vol 14, Issue 40, Spring 2015.
İdris YÜCEL, “Bir Misyonerlik Uygulamasının Teorisi ve Pratiği: Urfa Amerikan Körler Okulu (1902-1914)” Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi CTAD, Sayı 14, Güz 2011.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb11939024n (data)  GND: 4039575-3  LCCN: sh85086017  NDL: 00570699  NKC: ph122904  NLI: 987007538772505171  TDVİA: misyonerlik
Meriç Sümen

| Meriç Sümen |
| --- | --- |
Doğum: 1943 
Meslek: Balerin, Koreograf
Evlilik: Kayhan Bakan  Önaç Kanan (e. 1996)
Çocuk(lar): Tunca Bakan

Meriç Sümen (d. 1943), Türk balerin, koreograf.
Türkiye'de ve konuk sanatçı olarak dünyanın birçok sahnesinde Giselle, Kuğu Gölü, Fındıkkıran, Romeo ve Juliet, Uyuyan Güzel, Kamelyalı Kadın, Şımarık Kız gibi birçok eserde başbalerin olarak dans etmiş, Türk Balesi'nin dünyada tanınmasında rol oynamıştır. Kuğu Gölü eserini kırktan fazla ülkede oynadı; 1972, 1979, 1982'de Moskova'daki tarihî Bolşoy Tiyatrosu'nda Giselle rolü ile sahneye çıktı.
Aktif bale yaşamı sona erdikten sonra 2005-2007 arasında Devlet Opera ve Balesi'nde Genel Müdür olarak görev yapan Sümen, bu görevi üstlenen ilk bale sanatçısı ve ilk kadındır.
Ödüller

1981: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvanı
Gödül, Kelkit

| Gödül |
| --- | --- |
Köy

 Gümüşhane'nin Türkiye'deki konumu
GödülGödül'ün Gümüşhane'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Gümüşhane
İlçe: Kelkit
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 32,0 km²
Rakım: 1790 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 118
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0456
İl plaka kodu: 29
Posta kodu: 29600
Gödül, Gümüşhane ilinin Kelkit ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Yerleşim bölgede yaşanan savaşların etkisiyle harap olduğundan, 1516 yılı Osmanlı tahririnde günümüzdeki adıyla virane (boş) köylerden biri olarak kaydedilmiştir. Osmanlı yönetiminin iskan politikası sonucu 1530 yılı tahririnde sadece Müslümanlar'ın yaşadığı bir köy olarak görülürken, 1591 yılı tahririnde ise Hristiyanlar çoğunlukta olmak üzere Müslümanlar'ın da yaşadığı karışık bir köy olarak görülmektedir. 1642 yılı avarız defterine göre köyde; 20'si normal ve 6'sı askeri olmak üzere toplam 26 Müslüman hane bulunmaktadır. 1835 yılı sayımına göre (sadece erkek nüfus sayılmış) köyde, 8 hanede 29 erkek nüfus yaşamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla da Gödül adıyla kayıtlarda yer alan yerleşimin ismi 1960 yılı nüfus sayımıyla birlikte Güdül adını almış ve uzun yıllar bu isimle kaydedilmiştir. 2008 yılından itibaren yeniden Gödül adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Coğrafya

Gümüşhane il merkezine 77 km, Kelkit ilçesine 12 km uzaklıktadır. Köy, ilçenin kuzeydoğusunda kurulmuştur. Halen faal durumda işletilen kömür ocakları mevcuttur. Köyün geniş mera alanları vardır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 118
2019: 110
2018: 205
2017: 6
2016: 35
2015: 30
2014: 109
2013: 133
2012: 85
2011: 83
2010: 108
2009: 135
2008: 201
2007: 165
Uluslararası ilişkiler (1814-1919)
1814-1830: Restorasyon ve reaksiyon

Bir önceki diplomatik dönem için Uluslararası ilişkiler (1648-1814) sayfasına bakınız.
Ana madde: Avrupa uyumu
Napolyon Savaşları’nda Fransız İmparatorluğu’nu yenen dört büyük Avrupalı devlet (İngiltere, Prusya, Rusya ve Avusturya), Napolyon’un gücünün 1814’te çökerttiklerinde savaş sonrası dünya için plan yapmaya başladılar. Mart 1814 tarihli Chaumont Antlaşması, daha önce alınmış olan ve daha önemli olan 1814-15 Viyana Kongresi tarafından onaylanacak olan kararları yeniden teyit etti. Bu kararlar sırasında Avusturya ve Prusya’yı (artı olarak Çek topraklarını) içeren bir Alman Konfederasyonu’nun kurulması, Fransız himaye devletlerinin ve ilhak ettiği topraklarının bağımsız devletlere bölünmesi, İspanya’nın Bourbon krallarının restorasyonu, Hollanda’nın 1830’da modern Belçika’ya dönüşen bölgeyi de kapsayacak şekilde genişletilmesi ve İngiltere’nin müttefiklere yaptığı yardımların devam etmesi yer alıyordu. Chaumont Antlaşması, Napolyon’u yenmek için Avrupa güçlerini birleştirdi ve sonraki yirmi yıl boyunca güç dengesini oluşturan Avrupa Uyumu’nun temel taşı oldu.
Dönem boyunca diplomasinin amaçlarından biri, bir ya da iki gücün baskın olmaması için bir “güç dengesi” sağlamaktı. Eğer bir güç avantaj elde ederse –örneğin bir savaşı kazanarak ve yeni topraklar elde ederek- rakipleri “tazminat” isteyebilir –yani, ilk etapta savaşın bir parçası olmasalar bile toprak ya da diğer kazanımlar-. Savaşın galibi yeterli tazminatı sağlamadıysa rakibi kızgın kalabilir. Örneğin, 1866’da Prusya ve onu destekleyen Kuzey Alman devletleri, Avusturya ve güney Alman müttefiklerini mağlup etmiş ancak Fransa Prusya’nın kazanımlarını dengeleyecek herhangi bir tazminat alamadığı için öfkelenmiştir.
1814-1830: Restorasyon ve reaksiyon > İngiliz politikaları

Ana madde: Pax Britannica
İngiliz dış politikasını George Canning (1822-1827) diğer güçlerle yakın işbirliğinden kaçınmak üzerine kurmuştur. Güçlü Kraliyet Donanması, artan mali zenginliği ve endüstriyel gücüyle İngiltere, dış politikasını hiçbir devletin kıtaya halim olmasına izin verilmemesi gerektiği ilkesi üzerine inşa etti. Rus yayılmacılığına karşı bir cephe olarak Osmanlı İmparatorluğu'nu destekledi. Liberal demokrasiyi bastırmak için tasarlanan müdahalelere karşı çıktı ve özellikle Fransa ve İspanya'nın Latin Amerika'da devam eden bağımsızlık hareketini bastırmayı planlamasından endişe duydu. Canning, yeni bağımsızlığını kazanan Latin Amerika devletlerini korumak amacıyla Monroe Doktrini'ni ilan etmek için ABD ile işbirliği yaptı, amacı Fransız hakimiyetini önlemek ve İngiliz tüccarların açılan pazarlara erişimini sağlamaktı.
1814-1830: Restorasyon ve reaksiyon > Uluslararası köle ticaretinin yasaklanması

Ana madde: Atlas Okyanusu'ndaki köle ticareti
Önemli bir liberal gelişme de uluslararası köle ticaretinin kaldırılmasıydı. Bu süreç 1807'de İngiltere ve ABD'de çıkarılan yasalarla başladı ve sonraki on yıllar boyunca İngiliz Kraliyet Donanması'nın Afrika çevresindeki devriyeleri tarafından giderek daha fazla uygulandı. Britanya diğer uluslarla anlaşmalar yaptı ya da onları anlaşmaya zorladı. Sonuç olarak Afrika'dan Yeni Dünya'ya köle ticareti hacminde %95'in üzerinde bir azalma oldu. Yılda yaklaşık 1000 köle yasadışı yollardan ABD'ye, bir kısmı da İspanyol Küba'sına ve Brezilya İmparatorluğu'na götürülüyordu. Kölelik, Britanya İmparatorluğu'nda 1833'te, Fransız Cumhuriyeti'nde 1848'de, ABD'de 1865'te ve Brezilya'da 1888'de kaldırıldı.
1814-1830: Restorasyon ve reaksiyon > İspanya'nın sömürgelerini kaybetmesi

Ana maddeler: İspanyol Amerikan bağımsızlık savaşları ve İspanya-Amerika Savaşı
İspanya 1798'den 1808'e kadar İngiltere ile savaştaydı ve İngiliz Kraliyet Donanması İspanya'nın kolonileriyle olan bağlantısını kesti. Ticaret tarafsız Amerikalı ve Hollandalı tüccarlar tarafından yürütülüyordu. Koloniler, İspanya İmparatorluğu'ndan fiilen bağımsız olan geçici hükûmetler ya da cuntalar kurdular. İspanya'da doğan İspanyollar (Spaniard ya da peninsulares olarak da adlandırılır) ile Yeni İspanya'da doğan İspanyol kökenliler (İspanyolca criollos, Türkçede kreol) arasında bölünme patlak verdi. Bu iki grup iktidar için mücadele etmiş, kreoller bağımsızlık mücadelesinde öncü olmuşlar ve sonunda bağımsızlığı kazanmışlardır. İspanya, Küba ve Porto Riko hariç tüm Amerikan kolonilerini 1808'den 1826'ya kadar süren karmaşık bir dizi isyanla kaybetmiş oldu.
Latin Amerika'daki çok sayıda devrim, bölgenin İspanya'dan kurtulmasını sağladı. İspanya, Avrupalı güçlerden yardım alamadığı için kontrolü yeniden ele geçirmeye yönelik tekrarlanan girişimleri de başarısız oldu. Bunun yanında, İngiltere ve ABD, Monroe Doktrini'ni uygulayarak İspanya'ya karşı çıktılar. İngiliz tüccarlar ve bankerler Latin Amerika'da baskın bir rol üstlendi. 1824'te Arjantinli general Jose de San Martin ve Venezüellalı general Simón Bolívar'ın orduları son İspanyol kuvvetlerini de yenilgiye uğrattı, son zafer Peru'nun güneyinde yaşanan Ayacucho Muharebesi'nde geldi.
Sömürgelerini kaybeden İspanya, uluslararası ilişkilerdeki rolünü de kaybetti. İspanya, daha önce üç defa ayaklanmış Küba'yı elinde tutsa da Küba Bağımsızlık Savaşı ile problem doruğa ulaştı. ABD, İspanya'dan reform talep etti ancak İspanya bunu reddetti. ABD, 1898'de savaş yoluyla müdahale etti. Savaşı kolayca kazanan ABD, Küba'yı aldı ve kısmi bağımsızlık verdi. Ayrıca ABD, Filipinler ve Guam'daki İspanyol sömürgelerini de aldı. Kuzey Afrika ve Ekvator Ginesi'nde hala küçük sömürgeleri olmasına rağmen İspanya'nın uluslararası ilişkilerdeki esas rolü sona ermişti.
1814-1830: Restorasyon ve reaksiyon > Yunan bağımsızlığı

Ana maddeler: Navarin Deniz Muharebesi ve Yunan İsyanı
Yunan İsyanı, 1820'lerdeki en büyük askeri çatışmaydı. Büyük Güçler, Yunanları desteklemiş ancak Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılmasını istememiştir. Yunanistan başlangıçta Osmanlı hükümdarlığı altında özerk bir devlet olacak ancak 1832'deki İstanbul Antlaşması ile tamamen bağımsız bir krallık olarak ortaya çıktı.
Başlangıçtaki bazı başarılarından sonra Yunan isyancılar iş anlaşmazlıklara kapıldı. Osmanlılar, Mısır'dan aldıkları büyük yardımla isyanı sertçe bastırdı. İngiliz şair Lord Byron'ın belirttiği üzere Avrupa'daki insanı kaygılar artmıştı. Üç büyük gücün müdahalesi, aslında Rusya'nın Osmanlı İmparatorluğu üzerinde devam eden genişlemesiydi. Rusya'nın bölgedeki hırsları diğer Avrupalı güçler tarafından büyük bir jeostratejik tehdit olarak görülüyordu. Avusturya, Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanmasının güney sınırlarını istikrarsızlaştıracağından korkuyordu. Rusya, Ortodoks Hristiyan Rumlarla güçlü bir duygusal bağa sahipti. İngilizler, Yunanlara yönelik güçlü kamuoyu desteğiyle motive oldu. Rusya'nın Yunanları desteklemek için tek taraflı hareket etmesinden korkan İngiltere ve Fransa, Rusya'yı bir kontrol unsuru olarak Osmanlı toprak bütünlüğünü korurken Yunan özerkliğini güvence altına almayı amaçlayan ortak bir müdahaleye antlaşmayla bağladılar.
Güçler, Londra Antlaşması (1827) ile Osmanlı hükûmetini Yunanlara imparatorluk içinde özerklik vermeye zorlamayı kabul etti ve politikalarını uygulamak için Yunanistan'a donanmalarını yolladılar. Navarin Muharebesi'ndeki kesin deniz zaferi, Osmanlı ve Mısır'ın askerî gücünü kırdı. Zafer, yeni kurulan Yunan Cumhuriyeti'ni çöküşten kurtardı ancak Osmanlı kuvvetlerini orta ve güney Yunanistan'dan çekilmeye zorlamak ve nihayetinde Yunanistan'ın bağımsızlığını sağlamak için Rusya'nın 1828-29 Osmanlı-Rus Savaşı ve bir Fransız keşif kuvvetinin Mora'ya sefer düzenlemesi şeklinde iki askeri müdahale daha gerekliydi.
Seyahat, ticaret ve iletişim

RMS Lusitania 1907'de İngiltere'nin Liverpool kentinden New York'a varırken. Yüzyılı aşkın bir süre boyunca okyanus ötesi yolculukların başlıca aracı olan okyanus gemileri işadamlarının, göçmenlerin ve turistlerin seyahat ihtiyaçlarını karşıladı.
Uzun mesafeli seyahat ve iletişim önemli ölçüde geliştikçe dünya çok daha küçük hale geldi. Her on yılda bir, daha fazla gemi, daha fazla tarifeli varış noktası, daha hızlı yolculuklar ve yolcular için daha düşük ücretler ve mallar için daha ucuz fiyatlar ortaya çıktı. Bu durum uluslararası ticareti ve uluslararası örgütlenmeyi kolaylaştırdı. 1860'tan sonra ABD'de buğday üretimindeki muazzam artış dünya pazarını doldurarak fiyatları %40 oranında düşürdü ve (yerel patates tarımının yaygınlaşmasıyla birlikte) yoksulların beslenme koşullarında büyük iyileşme sağlandı.
Seyahat, ticaret ve iletişim > Seyahat

Sualtı telgraf kabloları, 1860'larda dünyanın başlıca ticaret ülkelerini birbirine bağladı.
Yelkenli yük gemileri yavaştı, Filistin'e yapılan tüm uzun mesafeli Akdeniz seferlerinin ortalama hızı sadece 2,8 deniz miliydi. Yolcu gemileri kargo alanından feragat ederek daha yüksek hıza ulaşıyordu. Yelkenli gemi rekorları, 1843-1869 döneminin çok hızlı bir yelkenli gemisi olan Clipper'a aitti. Clipper'lar uzunluklarına göre dardı, sınırlı miktarda yük taşıyabiliyordu, 19. yüzyıl standartlarına göre küçüktü ve geniş bir toplam yelken alanına sahipti. Ortalama hızları altı deniz miliydi ve özellikle İngiltere ile doğudaki kolonileri arasındaki ticaret yollarında, Atlantik ötesi ticarette ve Kaliforniya'daki Altına Hücum sırasında Horn Burnu çevresindeki New York-San Francisco rotasında olmak üzere dünyanın dört bir yanına yolcu taşıyorlardı. Çok daha hızlı olan buharla çalışan, demir gövdeli okyanus gemileri 1850'lerden 1950'lere kadar yolcu taşımacılığındaki baskın gemi haline geldi. Kömürle çalışıyordu ve birçok kömür istasyonuna ihtiyaç duyuyordu, 1900'den sonra petrol kömürün yerini aldı ve sık sık yakıt ikmali gerektirmedi.