Ötegezegenleri tespit etme yöntemleri
Resmî tespit yöntemleri > Kütleçekimsel mercekleme

Kütleçekimsel mikro merceklenme, bir yıldızın kütleçekim alanı bir mercek gibi davranarak uzaktaki bir arka plan yıldızının ışığını büyüttüğünde meydana gelir. Bu etki yalnızca iki yıldız neredeyse tam olarak hizalandığında ortaya çıkar. Merceklenme olayları, iki yıldız ve Dünya birbirlerine göre hareket ettikleri için haftalar ya da günler süren kısa süreli olaylardır. Son on yılda bu tür binden fazla olay gözlemlenmiştir.
Eğer ön plandaki mercek yıldızının bir gezegeni varsa, o zaman gezegenin kendi çekim alanı mercekleme etkisine tespit edilebilir bir katkı yapabilir. Bu son derece olasılıksız bir hizalanma gerektirdiğinden, gezegensel mikro mercekleme katkılarını makul bir oranda tespit etmek için çok sayıda uzak yıldızın sürekli olarak izlenmesi gerekir. Galaktik merkez çok sayıda arka plan yıldızı sağladığından, bu yöntem Dünya ile galaksinin merkezi arasındaki gezegenler için en verimli yöntemdir.
1991 yılında gök bilimciler Shude Mao ve Bohdan Paczyński, yıldızlara ikili yoldaşlar aramak için yerçekimsel mikro mercekleme kullanmayı önerdiler ve önerileri 1992 yılında Andy Gould ve Abraham Loeb tarafından dış gezegenleri tespit etmek için bir yöntem olarak geliştirildi. Bu yöntemle elde edilen başarılar 2002 yılında bir grup Polonyalı astronomun (Varşova'dan Andrzej Udalski, Marcin Kubiak ve Michał Szymański ve Bohdan Paczyński) OGLE (Optik Yerçekimsel Mercekleme Deneyi) projesi sırasında uygulanabilir bir teknik geliştirmesine dayanmaktadır. Bir ay boyunca birkaç olası gezegen buldular, ancak gözlemlerdeki sınırlamalar net bir doğrulamayı engelledi. O zamandan beri, mikro mercekleme kullanılarak birkaç doğrulanmış güneş dışı gezegen tespit edilmiştir. Bu, sıradan ana dizi yıldızlarının etrafında Dünya benzeri kütleye sahip gezegenleri tespit edebilen ilk yöntemdi.
Küçük (ya da çözümlenmiş görüntüleme için büyük) yörüngelere sahip gezegenlere karşı tespit önyargısı olan diğer yöntemlerin aksine, mikromercekleme yöntemi Güneş benzeri yıldızlardan yaklaşık 1-10 astronomik birim uzaklıktaki gezegenleri tespit etmeye en duyarlıdır.
Yöntemin dikkate değer bir dezavantajı merceklemenin tekrarlanamamasıdır, çünkü tesadüfi hizalanma bir daha asla gerçekleşmez. Ayrıca, tespit edilen gezegenler birkaç kiloparsek uzakta olma eğilimindedir, bu nedenle diğer yöntemlerle takip gözlemleri genellikle imkansızdır. Buna ek olarak, mikro mercekleme ile belirlenebilen tek fiziksel özellik, gevşek kısıtlamalar dahilinde gezegenin kütlesidir. Yörünge özellikleri de belirsiz olma eğilimindedir, çünkü doğrudan belirlenebilen tek yörünge özelliği ana yıldızdan mevcut yarı büyük eksenidir, bu da gezegen eksantrik bir yörünge izliyorsa yanıltıcı olabilir. Gezegen yıldızından uzakta olduğunda, yörüngesinin sadece küçük bir bölümünü bu yöntemle tespit edilebilecek bir durumda geçirir, bu nedenle gezegenin yörünge periyodu kolayca belirlenemez. Kütleçekimsel mikromercekleme etkisi gezegen-yıldız kütle oranıyla birlikte arttığından, düşük kütleli yıldızların etrafındaki gezegenleri tespit etmek de daha kolaydır.
Kütleçekimsel mikromercekleme yönteminin başlıca avantajları düşük kütleli gezegenleri tespit edebilmesi (Roma Uzay Teleskobu gibi gelecekteki uzay projeleriyle prensipte Mars kütlesine kadar); Satürn ve Uranüs'e benzer geniş yörüngelerdeki gezegenleri tespit edebilmesi ki bunlar radyal hız veya geçiş yöntemleri için çok uzun yörünge periyotlarına sahiptir; ve çok uzak yıldızların etrafındaki gezegenleri tespit edebilmesidir. Yeterli arka plan yıldızı yeterli doğrulukta gözlemlenebildiğinde, yöntem sonunda Dünya benzeri gezegenlerin galakside ne kadar yaygın olduğunu ortaya çıkaracaktır
Gözlemler genellikle robotik teleskop ağları kullanılarak gerçekleştirilir. Avrupa Araştırma Konseyi tarafından finanse edilen OGLE'ye ek olarak, Astrofizikte Mikromerceklenme Gözlemleri (MOA) grubu bu yaklaşımı mükemmelleştirmek için çalışıyor.
PLANET (Probing Lensing Anomalies NETwork)/RoboNet projesi daha da iddialı. Dünyayı kapsayan bir teleskop ağıyla neredeyse 24 saat kesintisiz kapsama alanı sağlayarak, Dünya'nınki kadar düşük kütleli gezegenlerden mikromercekleme katkıları alma fırsatı sunuyor. Bu strateji, OGLE-2005-BLG-390Lb olarak adlandırılan geniş bir yörüngedeki ilk düşük kütleli gezegenin tespit edilmesinde başarılı olmuştur.
2027'de fırlatılması planlanan NASA Roma Uzay Teleskobu, üç temel projesinden biri olarak bir mikromercekleme gezegen araştırmasını içeriyor.