stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Eduardo Serra Rexach

| Eduardo Serra Rexach |
| --- | --- |

Savunma Bakanı
Görev süresi 5 Mayıs 1996 - 27 Nisan 2000
Başbakan: José María Aznar
Yerine geldiği: Gustavo Suárez Pertierra
Yerine gelen: Federico Trillo
Kişisel bilgiler
Doğum: 19 Aralık 1946 (77 yaşında) Madrid, İspanya
Milliyeti: İspanyol
Partisi: Halk Partisi
Mesleği: Siyasetçi
Eduardo Serra Rexach (d. 19 Aralık 1946, Madrid), İspanyol avukat ve siyasetçi.
1968 yılında Madrid Complutense Üniversitesinde hukuk eğitimini tamamlamış, 1974 yılında devlet avukatları kadrosuna dahil olmuştur. 1977 yılında Sanayi Bakanı Alberto Oliert'in teknik kabinesinde yer almıştır. 1982 yılında Oliert Savunma Bakanı olunca müsteşarı olmuştur ve bu görevi sosyalistler (PSOE) iktidara gelince de sürdürmüş, 1984-1987 yıllarında ise Savunma Devlet Sekreteri olmuştur. 1988 ila 1991 yılları arasında Telettra Española adlı telekomünikasyon şirketinin başkanlığı görevinde bulunmuş, 1991 yılında madde bağımlılığı ile mücadeleye yardım vakfının (FAD) başkan yardımcısı, 1992-1994 yıllarında Peugeot-Talbot başkanı, 1994 yılında Reditel-Sistelcom-Airtel konsorsiyum başkanı ve 1993-1996 yıllarında Uluslararası Dış Politika Konuları Enstitüsü (INCIPE) başkanı olmuş, 1996 yılında Halk Partisi (PP) iktidara gelince 1996-2000 Savunma Bakanı olmuştur. 2000 yılında yapılan genel seçimlerde aday olmayarak özel sektöre dönmüştür. Hiçbir parti üyesi olmayan Eduardo Serra Demokratik Merkez Birliği (UCD), PSOE ve PP iktidarları döneminde hükûmetlerde görevler üstlenmiştir.
Görevleri

12 Şubat 1982 - 8 Şubat 1984: Savunma Bakanlığı müsteşarı
8 Şubat 1984 - 18 Temmuz 1987: Savunma Devlet Sekreteri
6 Mayıs 1996 - 28 Nisan 2000: Savunma Bakanı
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNE: XX1172894  BNF: cb16661894w (data)  ISNI: 0000 0000 6085 4551  LCCN: n2012020681  SUDOC: 159808006  VIAF: 86931982   WorldCat (LCCN): n2012-020681
Ergolin

Ergolin, yapısal iskeleti ergolin türevleri veya ergolin alkaloidleri olarak adlandırılan çeşitli alkaloidlerde bulunan kimyasal bir bileşiktir. Biri ergin olan ergolin alkaloidleri temelde ergot mantarı ile karakterizedir. Bunlardan bazıları, istemsiz kas hareketleri ve kangren ile karakterize bir form alabilen ergotizm durumuyla ilişkilendirilir. Öyle bile olsa, birçok ergolin alkaloidinin klinik olarak yararlı olduğu bulunmuştur.
Diğerleri, Liserjik asit dietilamid gibi ya da bilinen adıyla LSD, tamamen sentetik bir türevdir. Ergin ise Argyreia nervosa, Ipomoea tricolor gibi türlerde doğal olarak bulunan psikoaktif bir maddedir.
Doğal oluşum

Ergolin alkaloidleri, alt mantarlarda ve bazı çiçekli bitki türlerinde bulunur: Tohumları "ololiuhqui" ve "tlitliltzin" olarak bilinen psikoaktif bitki ilaçları olarak tanımlanan, Convolvulaceae (Kahkahaçiçeğigiller) familyası Meksikalı türleri, sırasıyla Turbina corymbosa ve Ipomoea tricolor gibi. Tohumlardaki ana alkaloidler ergin ve onun optik izomeri izoginidir, ayrıca birkaç başka liserjik asit türevi ve daha az miktarlarda bulunan klavinler ile birliktedirler. Hawai türü olan Argyreia nervosa, benzer alkaloidleri içerir. Kanıtlanmış olmasa da, psikoaktif etkilerin ergin veya izoerginden kaynaklanması mümkündür. Convolvulaceae'de de ergolin alkaloidleri mantar kökenli olabilir. Bazı monokot bitkilerdeki ergot alkaloidleri gibi, Ipomoea asarifolia (Convolvulaceae) bitkisinde bulunan ergolin alkaloidleri de tohumla bulaşan endofitik klavicipitase mantarı tarafından üretilir.
Tarih

Ergolin alkaloidleri ilk kez ergot mantarından izole edilmiştir. Ergot mantarı çavdar bitkisinde gelişir ve bitkinin tüketilmesiyle ergotizme veya St. Anthony ateşi adı verilen bir hastalığa sebeğ olur. Ergolin alkaloidlerinden kaynaklanan toksik etkilerin raporları 12. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Ergot ayrıca, aktivitesini kimyasal olarak karakterize etme girişimlerine yol açan uzun bir tıbbi kullanım geçmişine sahiptir. Kullanımıyla ilgili ilk raporlar, ergot preparatlarının ebeler tarafından güçlü uterus kasılmalarını indüklemek için küçük dozlarda kullanıldığı 1582 yılına kadar uzanmaktadır.  Modern tıpta ergolin alkaloidlerinin ilk kullanımı 1808'de, "doğumun hızlandırılması" için bir çare olarak bir ergot preparatının uterus kasılma eylemlerini rapor eden Amerikalı bir doktor olan John Stearns tarafından tanımlandı.
Ergolin alkaloidlerinin aktivitesini karakterize etme girişimleri 1907'de G. Barger ve FH Carrin tarafından ergotoksinin izolasyonu ile başladı. Bununla birlikte, ergot alkaloidlerinin endüstriyel üretimi, Arthur Stoll'un 1921'de Sandoz tarafından pazarlanan ergotamin tartrat izolasyonunun patentini aldığı 1918 yılına kadar başlamadı. 1930'da ergot alkaloidlerinin temel kimyasal yapısının kimyasal yapısının belirlenmesinin ardından, sentetik türevlerin yoğun bir şekilde araştırıldığı bir dönem başladı ve ergolin alkaloidlerinin endüstriyel üretimi patladı, Sandoz 1950 yılına kadar dünya çapında üretimlerinde lider şirket olmaya devam etti.  Şimdilerde Novartis olarak yeniden adlandırılan şirket, ergot alkaloidleri ürünündeki liderliğini hala koruyor. 1943'te Arthur Stoll ve Albert Hofmann bir ergot alkaloidi olan ergometrinin ilk toplam sentezini bildirdi. Sentez herhangi bir endüstriyel uygulama bulamamasına rağmen, bu sektörde ileriye doğru büyük bir adımdı.
Kullanımlar

Vazokonstriksiyon, migren tedavisi ve Parkinson hastalığının tedavisi için klinik olarak yararlı çeşitli ergolin türevleri vardır. Ergolin alkaloidleri, 12. yüzyılda ebeler tarafından doğumu teşvik etmek için sıklıkla ergot preparatları kullanıldığından, modern tıptan çok önce farmakolojideki yerlerini buldular. Arthur Stoll'un ergometrin izolasyonunu takiben, ergolin türevlerinin terapötik kullanımı ciddi bir biçimde araştırıldı.
Ergot kullanılması yoluyla uterus kasılmalarının indüksiyonu, güçlü bir oksitosik olan ergotta bulunan bir ergolin türevi olan ergonovine atfedildi. Burdan yola çıkarak sentetik bir türev olan methergine keşfedildi. Çocuk doğumunu kolaylaştırmak için kullanılırken ergoline türevleri anne sütüne geçebilir ve emzirme sırasında kullanılmamalıdır. Hamilelik sırasında düşük yapma riskini artırabilen rahim kasıcılardır.
Tıbbi olarak ergoline alkaloidlerinin bir başka örneği de ergotta bulunan bir alkaloit olan ergotamindir. Vazokonstriktör görevi görür ve migreni kontrol ettiği bildirilmiştir. Ergotaminden, anti-migren ilaçları olan dihidroergotamin ve metisergid Albert Hofmann tarafından geliştirilmiştir.
Demans tedavisinde dihidroergotoksin mesilatların veya ergolin mesilatların bir karışımı olan hydergin gibi ergoline türevleri de kullanılmıştır. Bu alkaloidlerin Parkinson hastalığının tedavisinde kullanımı da öne çıkmıştır. Bromokriptin gibi ilaçlar, hareketi kontrol eden sinirleri uyaran bir dopamin reseptörü agonisti görevi görür. Parkinson hastalığının tedavisi için sentezlenen daha yeni sentetik ergolin türevleri, her ikisi de dopamin agonistleri olarak görev yapan pergolid ve lisuridi içerir.
Bir meşhur ergolin türevi psikoaktif ilaç olan LSD Albert Hofmann tarafından keşfedilen tamamen sentetik bir ergolin alkaloididir. LSD, Çizelge I kontrollü bir madde olarak kabul edilir. Ergometrin ve ergotamin, Birleşmiş Milletler Narkotik İlaçlar ve Psikotropik Maddelerde Yasa Dışı Kaçakçılığa Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesinde program I öncülleri olarak dahil edilmiştir.
Hareket mekanizması

Ergoline alkaloidlerinin mekanizması her bir türev için değişir. Tıbben ilgili türevler üretmek için ergoline iskeletinde çeşitli modifikasyonlar yapılabilir. Potansiyel ergolin bazlı ilaç türleri arasında dopaminerjik, antidopaminerjik, serotonerjik ve antiserotonerjik yer alır. Ergoline alkaloidleri genellikle birden fazla reseptör bölgesine müdahale ederek olumsuz yan etkilere yol açar ve ilaç geliştirmeyi zorlaştırırlar.
Ergoline türevleri

3 ana ergolin türevi sınıfı vardır: liserjik asidin suda çözünür amidleri, suda çözünmeyen ergopeptinler (yani ergo peptidler) ve klavin grubu.
Ergine (LSA, D- lizerjik asit amit, LAA, LA-111)
IUPAC adı: 9,10-didehidro-6-metilergolin-8beta-karboksamid
CAS numarası : 478-94-4
Ergonovine (ergobasine)
INN: ergometrin
IUPAC adı: (8beta (S)) - 9,10-didehidro-N- (2-hidroksi-1-metiletil) -6-metil-ergolin-8-karboksamid
CAS numarası: 60-79-7
Methergine (ME-277)
INN: metilergometrin
IUPAC adı: (8beta (S)) - 9,10-didehidro-N- (1- (hidroksimetil) propil) -6-metil-ergolin-8-karboksamid
CAS numarası: 113-42-8
Metiserjid (UML-491)
INN: metisergid
IUPAC adı: (8 beta) -9,10-didehidro- N - (1- (hidroksimetil) propil) -1,6-dimetil-ergolin-8-karboksamid
CAS numarası: 361-37-5
LSD (D- lizerjik asit dietilamid, LSD-25)
INN: liserjit
IUPAC adı: (8beta) -9,10-didehidro-N, N-dietil-6-metil-ergolin-8-karboksamid
CAS numarası: 50-37-3
LSH (D- lizerjik asit α-hidroksietilamid)
IUPAC adı: 9,10-didehidro-N- (1-hidroksietil) -6-metilergolin-8-karboksamid
CAS numarası: 3343-15-5
Bu bileşikler arasındaki ilişki, aşağıdaki yapısal formülde ve ikame tablosunda özetlenmiştir.
| İsim | R 1 | R 2 | R 3 |
| --- | --- | --- | --- |
Ergine: H
| Ergonovin | H | CH (CH3) CH2-OH, | H |
| Methergine | H | CH (CH2 CH3) CH2OH | H |
| Methysergide | CH 3 | CH (CH2 CH3) CH2OH | H |
| l.s.d. | H | CH <sub id="mwASQ">2</sub> CH <sub id="mwASU">3</sub> | CH 2 CH 3 |
Peptit alkaloidleri

Peptid alkaloidleri ya da ergot ergopeptinler (aynı zamanda ergopeptinler olarak da bilinir) bir tripeptid yapı içeren ergolin türevleri,peptid ile aynı konumda olan temel ergolin halkasına bağlı amit liserjik asit türevleri grubundan bir yapı içerirler. Bu yapı, prolin ve iki laktam halkası arasındaki bağlantı noktasında olağandışı bir siklol oluşumu ile >N-C(OH)< prolinin karboksil karbonuna bağlanmış diğer iki a-amino asitten oluşur. Önemli ergopeptinlerin bazıları aşağıda özetlenmiştir.
Ergotoxine grubu (valin altında R 2, ergolin parçaya bağlanmış bir amino asit gibi)
Ergokristin
IUPAC adı: Ergotaman-3 ', 6', 18-trion, 12'-hidroksi-2 '- (1-metiletil) -5' - (fenilmetil) -, (5'-alfa) -
CAS numarası : 511-08-0
Ergocornin
IUPAC adı: Ergotaman-3 ', 6', 18-trion, 12'-hidroksi-2 ', 5'-bis (1-metiletil) -, (5'-alfa) -
CAS numarası: 564-36-3
alfa - Ergokriptin
IUPAC adı: Ergotaman-3 ', 6', 18-trion, 12'-hidroksi-2 '- (1-metiletil) -5' - (2-metilpropil) -, (5'alfa) -
CAS numarası: 511-09-1
<i id="mwAVg">beta</i> -Ergokriptin
IUPAC adı: Ergotaman-3 ', 6', 18-trion, 12'-hidroksi-2 '- (1-metiletil) -5' - (1-metilpropil) -, (5'alfa (S)) -
CAS numarası: 20315-46-2
Ergotamin grubu (alanin, R 2)
Ergotamin
IUPAC adı: Ergotaman-3 ', 6', 18-trion, 12'-hidroksi-2'-metil-5 '- (fenilmetil) -, (5'-alfa) -
CAS numarası: 113-15-5
Ergovalin
IUPAC adı: Ergotaman-3 ', 6', 18-trion, 12'-hidroksi-2'-metil-5 '- (1-metiletil) -, (5'alpha) -
CAS numarası: 2873-38-3
alfa - Ergosin
IUPAC adı: Ergotaman-3 ', 6', 18-trion, 12'-hidroksi-2'-metil-5 '- (2-metilpropil) -, (5'-alfa) -
CAS numarası: 561-94-4
beta -Ergosin
IUPAC adı: Ergotaman-3 ', 6', 18-trion, 12'-hidroksi-2'-metil-5 '- (1-metilpropil) -, (5'-alfa (S)) -
CAS numarası: 60192-59-8
| İsim | R 1 | R 2 | R 3 | R3 amino asit |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Ergokristin |  | CH (CH <sub id="mwAZM">3</sub>) <sub id="mwAZQ">2</sub> | benzil | Fenilalanin |
| Ergocornin |  | CH (CH 3) 2 | CH (CH 3) 2 | Valin |
| alfa - Ergokriptin |  | CH (CH 3) 2 | CH 2 CH (CH 3) 2 | Lösin |
| <i id="mwAbY">beta</i> -Ergokriptin |  | CH (CH 3) 2 | CH (CH3) CH2-CH3 (S) | İzolösin |
| Ergotamin |  | CH 3 | benzil | Fenilalanin |
| Ergovalin |  | CH 3 | CH (CH 3) 2 | Valin |
| alfa - Ergosin |  | CH 3 | CH 2 CH (CH 3) 2 | Lösin |
| beta -Ergosin |  | CH 3 | CH (CH3) CH2-CH3 (S) | İzolösin |
| Bromokriptin (yarı sentetik) | Br | CH (CH 3) 2 | CH 2 CH (CH 3) 2 | Lösin |
Peptit alkaloidleri > Klavinler

Doğada, örneğin agroklavin, elimoklavin, lisergol gibi temeli ergolin  olan çeşitli modifiye bileşikler görülmektedir. Dimetilergolin'den türeyen bu bileşikler klavinler olarak ifade edilir. Klavin örnekleri arasında, festuklavin, fumigaklavin A, fumigaklavin B ve fumigaklavin C bulunur.
Peptit alkaloidleri > Diğerleri

Bazı sentetik ergoline türevleri, yukarıdaki grupların hiçbirine kolayca girmez. Bazı örnekler:
Kabergolin (INN)
IUPAC adı: 1 - [(6-Allergolin-8β-il) -karbonil] -1- [3- (dimetilamino) propil] -3-etilüre
CAS numarası : 81409-90-7
Bergolid (INN)
IUPAC adı: (8β) -8 - ((metiltio) metil) -6-propil-ergolin
CAS numarası: 66104-22-1
Lisuride (INN)
IUPAC adı: 3- (9,10-didehidro-6-metilergolin-8a-il) -1,1-dietilüre
CAS numarası: 18016-80-3
Harri Rovanperä

| Harri Rovanperä |
| --- | --- |
2005 Kıbrıs Yarışı
Doğum: 1966 Finlandiya
Meslek: Ralli sürücüsü

Harri "Rovis" Rovanperä (d. 1966 Jyväskylä) Finlandiyalı bir ralli sürücüsüdür. 1993 yılından 2006 yılına kadar Dünya şampiyonasına katılmıştır. 1997 ile 2000 yılları arasında SEAT takımıyla, 2001-2004 yılları arasında Peugeot takımında, 2005 yılında Mitsubishi ve son olarak 2006 yılında Red Bull Škoda takımında yarışmııştır.
Kazak kişi adları

Kazak kişi adları (Kazakça: Қазақ есімдері) — Kazaklar tarafından kullanımı yaygın kişi adları çoğunlukla Türk dili menşelidir. Arapça, Farsça gibi dillerden de öbür Türk halklarında olduğu gibi faydalanılmıştır. Türkçe isimle birlikte Arapça ya da Farsça eklentiler de görülür.
Misal olarak «Aynur» — ay ışığı, mehtap manasına gelir.
Kişi adları

Kazak kişi adlarında, Farsça, Arapça kişi adları yaygınlık gösterir. Aynı adlar  türlü şekillerde de olabilir. Misali ise Şara, Sara, Zara gibi.
Kişi adları > Türk kökenli adlar

Kazak halkı Türk ırkından geldiği için Türk adları eskiden günümüze değin hep kullanılagelmiştir. Arman (düş, rüya), Şolpan, Kanat.
'Ay' sözü ile adlar çoktur:
Aydın, Aybek, Aysulıw, Aydar, Ayarıw, Ayganım, Aydana, Ayım, Ayjan, Aygül, Ayzere, Aynur, Aygerim, Aybiyke, Aydos, Aybol, Ayzat, Ayman, Aysana, Aybala, Aybiyke, Aytuwgan, Ayjamal, Aysultan, Aytöre, Aysamal
Fiilden yapılmış yaygın kişi adları:
Añsar
Añsagan
Ayawlım
Aytsın
Taymas
Turar
Tursın
Turgan
Ersin
Ergen
Elewsiz
Elemes
Jalgas
Jürsin
Jaras
Jeñis
Jayna
Jadıra
Jebesin
Jetkinşek
Jetkergen
Juban
Kuwandık
Kuwanış
Süyindik
Süyiniş
Süyim
Sezim
Sagındık
Sagınış
Sagıngan
Satılgan
Satıbaldı
Suranşı
Toktar
Toktamıs
Toktagan
Toktasın
Tilek
Tilemis
Tilegen
Tölepbergen
Tölegen
Tölemis
Ötegen
Ötemis
Oñdasın
Oñgarsın
İles
Temir, Temirlan (Demir delikanlı), Kıztuwmas, Amankeldi (Esenlik geldi), Ulbolsın (Oğul olsun), Ulbala (oğul çocuk), Kudaybergen, Aldabergen, Jasaganbergen, Täñirbergen. Erkek adlarında başına ve sonuna bay, bek, han, gali (ali) eklemeleri yaygındır. Kız adlarında ise gül, nur eklemeleri yaygındır.
Türkçeleşmiş veya Türk Dünyasında yaygınlık kazanmış Arapça adlar da Kazaklar tarafından kullanılır. Elmira, Jamal, Ariman.
Yaygın olmamasına rağmen özellikle köylerde olumsuzluk içeren kelimeler de ad olarak çok az kullanılır. Kötibar (Kıçlı), Sasıkbay (Kötü kokan zengin)
Kişi adları > Semavi dinlerden alıntı adlar

Kazaklar (İslam dinine girdiklerinden beri İslam Dünyasında yaygın olan isimleri kullana gelmişlerdir, bunun yanı sıra öbür semavi dinlerde de olan isimleri de kullanmışlardır. Bu adlardan bazıları:
Meryem (Kazakça: Мәриям) — Мариам (библ. Дева Мария)
İsa (Kazakça: Иса, Ғиса, Ғайса) — Иса (библ. Иисус Христос)
Musa (Kazakça: Мұса) — Муса (библ. Моисей)
Havva — Хауа (библ. Ева)
İsrail — Исраиль (библ. Израиль; одно из имён Якуба)
Zekeriya (Kazakça: Зәкәрия) — Закария (библ. Захария)
Mikail — Микаил (библ. Михаил)
İbrahim (Kazakça: Ибраһим, Ыбырайым) — Ибрахим (библ. Авраам)
İlyas (Kazakça: Ілияс) — Ильяс (библ. Илия)
Yusuf (Kazakça: Жүсіп, Юсуп, Юсыф) — Юсуф (библ. Иосиф)
Yakup (Kazakça: Жақып, Яқуб) — Якуб (библ. Иаков)
Yahya (Kazakça: Йахия) — Яхъя (библ. Иоанн)
Süleyman (Kazakça: Сүлеймен) — Сулейман (библ. Соломон)
Davud (Kazakça: Дәуіт) — Давуд (библ. Давид)
Harun (Kazakça: Арон, Харұн) — Харун (библ. Аарон)
İshak (Kazakça: Ысқақ, Исхақ) — Исхак (библ. Исаак)
Cebrail (Kazakça: Жәбірейіл, Жәбрәйіл) — Джибриль (библ. Гавриил)
Ayrıca bakınız: Kategori:Kuran'daki kişi adları
Az olsa da şu adlar da kullanılır Adem. Daniyal, Sara/Şara/Zara.
Kişi adları > Arapça adlar

Arapça adlar ayrı şekillerde de Kazakçaya geçmiş olabilir. Çünkü aynı ad farklı şekillerde söylenmiş ve kişi adı olmuştur.
Kazaklarda Muhammed adı şu formatlarda görülmektedir:
Mahambet
Mahmed
Mahmud
Muhamed
Muhamet
Muhammad
Mambet
Ortak Arapça adlar Kazak telaffuzları ile de olabilmektedir:
Ayşa
Alim — Galim (Ғалым), Alim (Әлім)
Alfa — Alfiya
Анвар — Anuvar (Әнуар)
Bahit — Bahıt
Davlet — Дәулет
Kadir — Kadır: Eski Türk hükümdarı Kadır hanı ifade ederken aynı zamanda Arapçadaki kadir kelimesini de ifade eder.
Kali
Касим — Kasım (Қасым)
Sabir — Sabır: Hem Arapça sabır kelimesini işaret eder hem de Eski Türk boyu Sabirleri ifade eder.
Sabit
Fatima — Фатима
Hasan
Vayis
İdrs — Idrıs
Bazı adlarda Türk, İran, Arap dil birlikteliğini gösteren adlar görülebilmektedir. Mesela: Gülzada (Гульзада) (Türkçe gül + İranca (Farsça)zada).
Uzun olan Arapça adlar kısaltılır ve yeni bir görünüm kazanır. Mesela: Abdrahim  — Abiş, Gülbahram (Гулбахрам) — Kulyaş (Куляш), Saduvakas (Сәдуақас) — Saken (Сакен).
Ayrıca Arapça ile Doğuda yaygın adlar da kullanılır. Asel (bal gibi tatlı, doğunun tatlısı)
Kişi adları > Sovyet devrinden kalan Rusça ad modası

Sovyet Rusya işgaline giren bütün Türk ülkelerinde Rusça ad koyma teşvik edilmiş bu Kazakistan'da da tesirini göstermiştir. Svetlana (Светлана), (misal: milletvekili Svetlana Jalmagambetova), Raisa (aktris Raisa Muhamedyarova), Ratmira ve Rimma.
Bir Kazak Türkünün başka bir kökenden biri ile bebeğinin olması sonucu adlar genelde Rusça veya Batı Avrupa isimleri verildiği görülür. Burada Rus dilinin ve Rus kültürünün tesiri büyüktür. Sovyet devri Rus kahramanların adları da verilir. (Nikolay Sayınğolu Maydanov) ve şarkıcı (Albina / Альбина Canabayeva).
Sovyet devrinde belirli terimlerin de ad olarak Kazaklar tarafından kullanıldığı görülmektedir.
Bazı örnekler:
Sovyet (Совет)
Saldat (Солдат), Saldatbek Солдатбек)
Narhoz (Нархоз) — anlamı ulus ekonomisi olup NARodnoye HOZyaystvo(народное хозяйство) sözlerinin kısaltmasıdır.
Rabfak (Рабфак) — İşletme fakültesinin kısaltmasıdır, Raboçiy Fakultet (рабочий факультет)
Oktabr (Октябрь) - Sovyet devriminin olduğu Ekim ayını kastetmektedi
Sovhozbek (Совхозбек) — Sovyet ekonomisi anlamındaki kelimelerin kısaltılıp birleştirilmesinden oluşmuştur.
Saylav (Сайлау) — Seçim, oy verimi anlamına gelir.
Maydan (Майдан) — Eylemlerin yapıldığı Meydan manasındadır.
Zakon (Закон)
Bunlar gibi birçok ad Sovyet devri siyasi terimleri tercih edilmiştir.
Kişi adları > Farsça kökenli adlar

Farsça kökenli kelimelerden fazla adlar görülmez fakat bütün Türkçeye ödünç alınmış ve yaygınlık göstermiş adlar ile Türkçe köke eklenen Farsça bir ek adlarda az da olsa görülmektedir.
Kişi adları > Öbür adlar

Sovyetlerin Ekim devrimine münhasıran verilen adlardan Sovyet (Совет), sovyet düşünce tarzı ve siyasilerinin adlarının baş hece veya harfleri ile yeni ad oluşturulmuş şekli de Mels (Мэлс((Marks, Engels, Lenin, Stalin), Marlen (Марлен) (Marks, Lenin), kongre partisiini ifade eden Syez (Сьез), gibi Sovyet devri veya düşüncesini ifade edern adlara da az olsa da rastlanılır.
Meşhur bir olaydan dolayı da benzetme yapılır ve bu tür adlar verilir. Mesela: Sammit (Саммит) (Astana'daki AGİT zirvesini), Syezd (Съезд) (Komünist partisi kongresini ifade eder), Jenis (zaferin şerefine), Aziyada (Азиада) (Yedinci Asya Kış Oyunları şerefine).
Tarihteki önemli şahsiyetlerin adına da biraz değiştirilmiş şekilde rastlanır. Mesela: Arhimed (Архимед) (Siraküzalı Arşimet), Aplaton (Аплатон) (Platon, Eflatun), Genrih (Генрих), Ramzes (Рамзес), Çingiz (Cengiz Han). Elvira(Эльвира), Elmira (Эльмира).
Yaygın olarak kadın adlarında meşhurların adları değişime uğrar ve türlü varyantlarda görülebilir. Mesela: İndira(Индира) (İndira Gandhi) ve Janna (Жанна) (Jan Dark veya Jeanne d'Arc). Janna ismi değişik figurlere de geçmiştir. Mesela: Janar (Жанар).
Çok etnik farklılıkları olan (Kazak Rus karışımı gibi) ailelerde Rusça, Avrupa kültürü veya diline sahip adlar ve Eski Türk dili ya da çağdaş Türk dillerinden adlar görülür. Mesela: Albina (Альбина), Sabina (Сабина), Timur (Тимур), Ruslan (Руслан) gibi.
Kazakistan coğrafyasında yer tutmuş eski toplumların ya da Türk devletlerindeki hükümdar ailesinden adların verildiğini de görüyoruz —  Tomiris (Томирис); Saka (İskit) hanedanından, Zarina (Зарина), Rustam (Рустам), Rüstem (Рустем) gibi. Reje (Реже) — Sogdiyana(Согдиана), Roksolana (Роксолана).
Kişi adları > Kız adlarında uyumlaştırma

Rusçanın etkisiyle bazı adların sonuna müenneslik takısı getirilerek kız adı haline gelir.
Bozulma örnekleri:
Anar — Anara
Aygül — Aygulya
Asel — Aselya
Gavhar — Gavhara
Gülnar — Gülnara (Гульнара)
Marjan (Маржан) — Marjana (Маржана)
Kişi adları > Erkek adlarında kısaltmalar

Erkek adları türlü şekillere sokularak kısaltılabilmektedir, sonuna da  -ake, -eke (-аке, -еке) getirilir.
Kısaltma misalleri.
Asetjan (Асетжан) (Asılja (Асылхан), Asljan (Аслжан), gibi As-  ile başlayan adların sonuna getirilip) — Aseke adı konulur.
Abılay (Абылай) (Abulhayr (Абулхаир), Abzal (Абзал), Aybek (Айбек) vb..) — Abeke (Абеке)
Abzal (Абзал) (Abay (Абай), Abdal (Абзал) kısaltılıp) — Abes (Абес)
Aygara (Айгара) (Aydos (Айдос) vb.) — Ayeke (Аеке) olmaktadır.
Bahıt (Бахыт) (Boraş (Бораш), Beybut (Бейбут), Beknazar (Бекназар) vb.) — Bake (Баке)
Erlan, Yerlan (Ерлан) (Erken, yerken (Еркен), Elaman, Yelaman (Еламан), Eldos, Yeldos (Елдос), Erdos (Ердос), Ercan, Yerjan (Ержан) vb.) — Ereke (Ереке)
Janat (Жанат) (Jambıl-Жамбыл, Jandos-Жандос, Cumahan-Жумахан  gibi J (c) ile başlayan adlarda) — Jake (Жаке) olmaktadır
Kalmuhambet -Калмухамбет (Kalıpbergen - Калыпберген, Kalmurza- Калмурза, Kaldıbek-Калдыбек gibi Kal- ile başlayan adlar) — Kaleke (Калеке) yapılır
Kasımhan -Касымхан (Kasiman-Касиман, Kasımjomart - Касымжомарт gibi Kas- ile başlayanlar) — Kaseke (Касеке)
Maksat - Максат (Marat- Марат, Muhtar- Мухтар, Musahan- Мусахан gibi M ile başlayanlar) — Make (Маке)
Nariman - Нариман(Naymanbek- Найманбек, Nasıpjan-Насыпжан, Nesipbay-Несипбай gibi N- ile başlayanlar) — Nake (Наке)
Nurlan-Нурлан (Nurjan-Нуржан, Nursultan-Нурсултан, Nurdavlet-Нурдаулет gibi Nur- ile başlayanlar) — Nureke (Нуреке)
Saken -Сакен (Satken-Саткен, Seytkazı(Seyyidgazi)-Сейтказы, Süleyman -Сулейман gibi adlar) — Sake (Саке)
Tasmagambet -Тасмагамбет (Temirlan-Темирлан, Tölepbergen - Толепберген, Toylıbay- Тойлыбай gibi adlar) — Take (Таке) şekline bürünür.
Kişi adları > Benzetmeler

Çocukların adlarını ailesi benzer şekilde de verebilmektedir. Uyum arayan aileler böyle uyumluca verirler. Kazak Türkçesinde benzer, aynı anlamına gelen Uksas, Uykas
gibi adlar da verilebilmektedir. Bir kızının adı Aygül (Айгуль) iken öbür kızının adını da Aynur (Айнур) ya da Nurgül (Нургуль) verme geleneği vardır. İlk bebeğine Gülmira (Гульмира) vermişse bir aile ikincisine Elmira (Эльмира) diğerine de Elvira (Эльвира) verebilir..
Ata yadigarı adlar

Dedesinin, büyükdedesinin veya sülalenin önceki adlarının verildiği eski dönemlerde yaygındı. Hem baba hem de anne tarafından dedelerini atalarını belirtmek için  ad konabilir. Mesela Çokan, Cengiz soyundan, Vali han soyundan anlamında adı konulmuştur.
Bibliyografya

Джанузаков Т. Д. Тайны имен — Алма-Ата: Казахстан, 1974. — 132 с.
Джанузаков Т. Д. Основные проблемы ономастики казахского языка — Автореферат на соискание ученой степени доктора филологических наук. — Алма-Ата, 1976. — 129 с.
Джанузаков Т. Д. Очерк казахской ономастики. — Алма-Ата: Наука, 1982. — 176 с.
Джанузаков Т. Д., Есбаева К. Казахские имена (словарь-справочник) — Алма-Ата: Наука, 1988. — 480 с.
Махпиров В. У. Имена далеких предков (источники формирования и особенности функционирования древнетюркской ономастики) — Алматы: Институт востоковедения МН-АН РК, 1997. — 302 с.
| g t Türkçe adlar |
| --- | --- | --- |
| Türkiye |  Türkçe  |   |
| Türk dilleri |  Hakasça  Kazakça  Kırgızca  Saqaca  Şorca  Tıvaca  |   |
Eski Türkçe kişi adları ·  Öztürkçe kişi adları