Kamil bin Adil
Yaşamı > Haçlılarla antlaşmadan sonra Sultan Kamil'in icraatı

Sultan Kamil'in Kudüs'ü Hristiyanlara vermesi onun hakkında gayet kötü Müslüman reaksiyonlarının ortaya çıkmasına neden oldu. Bağdat, Musul ve Halep'te bu antlaşmayı takip eden cuma günü, cuma namazlarından sonra verilen vaazlarda Sultan Kamil büyük tenkitlere telin edildi. Şam'da ise tarihçi de olan yüksek ulemadan Sibt bin Cevzi, merkezi Emevî Camii'nde başına sardığı siyah bir sarıkla çok cesur bir vaaz verdiğini; bu vaazın cemaati çok etkileyip omların ağlayıp sızlamalarına sebep olduğunu; bu üzüntülü cemaatin camiiden çıkıp şehrin merkezi sokak ve alanlarına yayılıp Sultan Kamil'i telin eden protesto eylemleri yapmalarına neden olduğunu ve bu vaaz ve halk protestolarınım Eyyubiler Şam Emiri olan Nasır Davud tarafın da desteklediğini tarihinde yazmaktadır. Fakat Sultan Kamil'in ordusu Şam'ı çok siki bir blokaja alarak bu protestonun diğer Suriye ve Filistin şehirlerine yayılmasına engel olduğu da belirtilmektedir.
1228'de Eyyubiler Mısır Sultanı olan Kamil ve Elcezire Emiri olan kardeşi Eşref bin Adil Gaza yakında "Tel Esref Ajul"'da buluştular. Aralarında Eyyubiler ülkesi arazilerini paylastilar. Sultan Kamil Filistin, bugünkü Ürdun ve Mısır arazileri userinde hukum suren Eyyubiler Mizir Sultanı ve en üst düzeyde Eyyubiler Sultani olacaktı. Eşref bin Adil ise yegeni Nasir Davud yerine Sam'da Eyyubiler Suriye Sultanı olacaktı.
1229 yazında Sultan Kamil ve Sultan Esref ordularını Birleştirip Sam'da bulunan ve Suriye Sultanlığı'ından ayrilmayi kabul etmeyen yegenleri Nasir Davud üzerine yuruduler. Şam kalesini Haziran 1229 başında kuşatmaya alindı ve 15 Haziran'da teslim oldu. Nasır bin Davud'a "Kerek Emiri" görevi verildi ile idare için Kerek kalesi ve etrafındaki Savbak, yani şimdiki Ürdün olan, araziler verildi.
1230'da o zamana kadar Sultan Esref'in elinde bulunan Van Gölü'nün batısındaki stratejik bir kale olan Ahlat'in Harezmsahlar ordularının tehdidi altına girdiği haberleri geldi. Cengiz Han'dan kaçmış, Gürcistan civarında yerleşmiş ve Doğu Anadolu'a girmis olan Harzmsahlar ordusu Celaleddin Harezmşah komutasında sekiz aya suren bir kusatmadan sonra 2 Nisan 1250'da Ahlat kalesini eline gecirdi. Bu kalede bulunan Sultan Esref'in eşi olan Gürcü prensesi Viola'yi esir aldılar ve şehrin halkını kılıçtan gecirip büyük bir katilam yaptılar. Fakat çok geçmeden Şam Eyyûbîlerinin Ahlat valisi Hacip Ali kaleyi geri aldi. Harezmsahli Celaleddin Ahlat kalesini tekrar almak için yeniden kuşattı. Eyyubiler Anadolu Selcuklu Devleti ile bir koalisyon kurup bu kuşatmayı kaldırmaya karar verdiler. Selçuk Sultanı Alâeddin Keykubad Celaleddin'den kuşatmanin kaldırması için ültimatom verdi. Celaleddin kalenin zaten kendisinin olduğunu iddia etmekteydi. 10.000 kadar Eyyubiler askeri ile takviyeli Alâeddin Keykubad komutanlığındaki Selçuklu ordusu ve Erzincan civarında bulunan Celaleddin ve ordusu ile muharebeye girişti. Yassıçemen Muharebesi adi verilen bu muharebe 7 Ağustos 1230'da başlayıp 3 gün sürdü. Önce Celaleddin'in üstün iken muharebenin sonunda Selcuklu-Etyyubiler koalisyon ordusu galip geldi. Harezmşah Celaleddin Azerbaycan'a kaçabildi.
Sultan Esref Suriye Sultani olduktan sonra Esref bin Adil'in emiri olduğu Elcezire valiliği Sultan Kamil ve Sultan Esref anlaşmasını tasvip eden ve Sultan Kamil'in en ust Eyyubi sultani olmasini kabul eden Muzaffer Gazi'ye verildi. Sultan Kamil Elcezire'ye bir ziyaret yaptı ve Mayıs 1230'da Mısır'a geri dondu.
Fakat 1232'de beklenilen Moğol hücumunu karşılamak için orduları ile Elcezire kuzey sınırı valileri ile Salamiyya'a gitti. Bu beklenilen Moğol hücumu gercekleşmedi. Bu sırada Sultan Kamil Eyyubiler ordusu ile Diyarbakir'i ele geçirmek hedefi ile bir sefere başladı. Önce Elcezire'ye yakın olan Artuklu Sokmenoğullarından Hasankeyf Beyi olan Mesud Rükneddin Mevdud'a karşı hücuma gecti. Bu beylik merkezi olan Hasankeyf Bey Sultan Kamil eline gecti. Hasankeyf beyi olan Mesud Rükneddin Mevdud Sultan'a teslim oldu ama yine de Mesud Rükneddin Mevdud Kahire'ye gönderildi. Sonra ele geçen Diyarbakir Sultan Kamil'in kizinin idaresine verildi. Fakat 1236'da Diyarbakır'ın idaresi Necmeddin Eyyub eline gecti.
Sultan Kamil 1233'te Kahire'ye dondu. Fakat sehre tam girmis iken Anadolu Selçuklu Devleti hukumdari olan I. Alâeddin Keykubad'in Ahlat kalesini aldığı haberini aldi. Bunun üzerine tum Eyyubiler Anadolu Selçuklu Devleti ile savaşa girdiler ve Misir Sultani Kamil en ust Eyyubiler Sultani olarak Haziran 1234'te Elcezire'de bulunan Salammiye'den tüm Eyyibler ordusu ile Selçuklulara karşı bir sefere başladı. Fakat yeter sayıda Eyyubi askeri destegi almadığı için ve Eyyubi prenslerinin çok temkinli davrandikları için basarisiz kaldı. Alaeddin Keykubat Eyyubîlerin gönderdikleri orduyu, Torosların güneyinde yenerek, Harput ve Urfa'yı da ele geçirdi. Ağustos 1234'te Sultan Kamil yine Kahire'ye geri dondu. Fakat çok gecmeden Selcuklu ordularının Eyyubiler Suriye Sultani Esref'in arazilerine akına geçtikleri haberi geldi. Misir Sultani Kamil ordusu ile Suriye'ye geçerek kardeşi Esref'in askeri seferine katildi. Sam'da uzun suren bir muddet kalan Kamil Eylul/Ekim 1236'da yine Kahire'ye geri dondu.
1236'da Eyyubiler Halep Emiri Aziz Muhammed'in ölümünden sonra kimin Halep emiri olacağı hakkında Sultan Kamil ile Sultan Esref arasında ihtilaf çıktı. Aziz Muhammed'in varis yedi yaşındaki Nasir Yusuf idi ve bunun için emirlik naibi olarak annesi Dayla Hatun emir naibi olarak hukumet islerini üzerine aldi. Sultan amil ile Sultan Esref arasındaki ihtilaf epeyce cidddileşti ve iki kardeş sultan arasında bir savaş çıkması beklenir oldu. 1237'de Suriye Sultan'ı Esref diğer ufak Eyyubiler Suriye emirleri ile Birleşip Anadolu Selçuklu Devleti hukumdari I. Aleaddin Keykubat ile kardeşi Sultan Kamil aleyhinde bir ittifak kurdu. Fakat o yıl yaz başında Anadolu Selcuklu Devleti hukumdarı 1237'de Kayseri'de verdiği bir ziyafette zehirlenmek suretiyle öldürüldü. Eyyubiler Suriye Sultani Esref ise 27 Ağustos'ta oldu. Üst Eyyibiler Sultani Kamil'den izin almadan yerine Eyubiler Suriye Sultani olarak kardeşi Salih Ismail tahta geçti.
Buna karşılık olarak Sultan Kamil ise ordusu ile Suriye'ye geçti. 1237 sonunda Sam şehrini kuşattı. Yanında yeğeni Nasir Davud da bulunmaktaydı. Sultan Kamil Nasir Davud'a Suriye Sultanlığı vermeye söz vermişti. İki ay kuşatmadan sona 6 Ocak 1238'de Sam Sultan Kamil'e teslim oldu. Sultan Kamil'in bundan sonra yeğeni Nasir Davud'un tahta geçme töreninin yapılması ve sonra da Halep'e hücum etmek planları yaptığı belgelenmiştir.
Fakat bunları başaramadan 6 Mart 1238'de Sultan Kamil Şam'da iken hasta düştü ve hayata gözlerini kapadı. Cenazesi Sam'da gömüldü. Yerine oğullarından II. Adil Mısır Sultanı ve Salih Eyyub Suriye Sultanı ve oldu. Fakat çok geçmeden Eyyubiler devleti karıştı ve ayaklanmalar ile sonra iç harp cıktı.