stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Yeni Rabat Kilisesi

| --- | --- |
Yeni Rabat Kilisesi olarak da bilinen Ahaldaba Kilisesi; Nikolay Marr, 1902.

Temel bilgiler
Konum: Yeni Rabat, Bulanık, Ardanuç
Koordinatlar: 41°04′28″K 42°09′58″D﻿ / ﻿41.07444°K 42.16611°D﻿ / 41.07444; 42.16611
İnanç: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Durum: Terk edilmiş
Özellikler
Kubbe sayısı: 1
Yeni Rabat Kilisesi veya Ahaldaba Kilisesi (Gürcüce: ახალდაბას ეკლესია; okunuşu: “ah’aldabas ek'lesia”), tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bugün Bulanık köyünün Çamlık mahallesinde Orta Çağ'da inşa edilmiş Gürcü kilisesidir. Kaynakların çoğunda  “Yeni Rabat Kilisesi” olarak geçmesine rağmen eski bir kaynakta Ahaldaba olarak anılmıştır.
Tarihçe

Longothevi Manastırı olarak da bilinen Ahaldaba Manastırı'nın ana kilisesi olan Ahaldaba Kilisesi veya Yeni Rabat Kilisesi, Gürcü Krallığı döneminde, 10-11. yüzyıllarda inşa edilmiştir. Kilisenin inşa edildiği yerleşmenin adının Yeni Rabat olarak değiştirilmiş olması dolayısıyla yapının tarihsel adı konusunda iki farklı görüş ortaya çıkmıştır. Bazı araştırmacılar, yerleşmenin Yeni Rabat adını taşıması dolayısıyla kiliseyi Yeni Rabat Kilisesi olarak adlandırmıştır. Bu kilise aynı zamanda Şatberdi Kilisesi'yle de karıştırılmıştır. Başka bir görüşe göre ise, bu kilise eski bir kaynakta Ahaldaba olarak geçen kilisedir. Bu ikinci görüş, Kartli-Kaheti-Mesheti bölgelerindeki mülklerin vergiden muaf tutulduğunu dair kiliseye verilmiş 1392 tarihli berata dayanır. Bu beratta iki kez Ahaldaba köyünden söz edilmiştir. Bunlardan biri Ardanuç’taki Ahaldaba, diğeri de büyük bir olasılıkla Şavşat’taki Ahaldaba'dır.
Bugün Bulanık köyünün Çamlık (eski adı Rabat) mahallesinde bulunan kilise, buradaki Longothevi Kalesi’nin rabatından (kale çevresindeki yerleşme) dolayı Yeni Rabat olarak adlandırılmıştır. Manastırın ana kilisesi olan Ahaldaba Kilisesi, Kraliçe Tamar döneminde kraliçenin baş veziri Anton Glonistavisdze’nin Klarceti’de yenilemiş olduğu manastır olduğu tahmin edilmektedir. Nitekim kilisenin yakınlarındaki bir yerin adının Antoneti olması bunu teyit etmektedir.
Mimari özelliği

Yeni Rabat Kilisesi veya Ahaldaba Kilisesi, serbest haç planlı bir yapıdır. Kubbeyle örtülü kısım kilisenin asıl bölümünü oluşturur ve bu ana mekâna yanlarında dört adet haç kolu bulunur. Kilisenin iki girişi bulunmaktadır. Yapının cephelerinin ağırlıklı unsurları arkatlardan oluşur. Özellikle güney cephesi süslemeleriyle dikkat çeker. Ahaldaba Kilisesi’nin güney tarafına bitişik bir yapının varlığı tespit edilmiş, ancak bu yapıdan geriye bir şey kalmamıştır. Bölgedeki Orta Çağ mimarisine özgü, özellikle içteki planı dışa yansıtan üçgen nişler kullanılmıştır. Üçgen nişler Tao-Klarceti mimarisinde çok ender olarak kubbe kasnağında kullanıldığı bilinmektedir. Nişlerin sayılarının pencere açıklarından fazla olması, bu kilisede rastlanan bir özelliktir. Kilisenin her iki cephesinde kabartma bitki motifi bezeli kesme taşlar yer alır. Kilisede biri Gürcüce diğeri Ermenice olmak üzere iki ayrı taşta birer yazıt bulunmaktadır.
Galeri

Yeni Rabat Kilisesi, 2012.
Yeni Rabat Kilisesi'nin güney cephesindeki pencere açıklıkları; 2012.
Yeni Rabat Kilisesi, içeriden görünüşü, 2012.
Ahaldaba Kilisesi'nin güney cephesi; 2012.
Bobisgeri Kilisesi

| --- | --- |

Temel bilgiler
Konum: Şenkaya, Erzurum
Koordinatlar: 40°34′02″K 42°14′14″D﻿ / ﻿40.56722°K 42.23722°D﻿ / 40.56722; 42.23722
İnanç: Doğu Ortodoks Kilisesi
Mezhep: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Durum: yıkıntıları kalmış
Mimari
Mimari tür: Kilise
Mimari biçim: Gürcü mimarisi
Tamamlanma: 9-10. yüzyıl
Bobisgeri Kilisesi (Gürcüce: ბობისგერის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, Bobisgeri köyünde inşa edilmiş olan Gürcü kilisesidir. Bobisgeri Kilisesi ve Bobisgeri yerleşim alanı, Şenkaya ilçesine bağlı Zümrüt köyünün sınırları içinde bulunmaktadır.
Tarihçe

Bobisgeri Kilisesi, Gürcüce yazıt üzerinden yapılan tespite göre  9-10. yüzyılda Gürcü Krallığı döneminde inşa edilmiştir. Kilise, aynı adı taşıyan köyün kilisesiydi. Bobisgeri köyünü Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Bobisgeri, Oltu sancağının Kop (Kvabi) nahiyesine bağlı köylerden biriydi. “Bobizgir” olarak kaydedilmiş olan köy bu tarihte tamamen boşalmıştı. 93 Harbi'nin ardından Bobisgeri Rusların eline geçince, Rus idaresi bu köye Ermenileri yerleştirmiştir.
Bobisgeri Kilisesi, Zümrüt köyünün 4 kilometre kuzeyinde bulunuyordu. Bu yapıdan günümüze harçlı duvar parçaları kalmıştır. Kilisenin insan eliyle yıkıldığı anlaşılmaktadır. Bu kiliseye ait bir sütun 1990 yılında bir bütün olarak Zümrüt köyünün merkezinde tespit edilmişti. Daha sonra söz konusu sütun parçalanıp bir evin temel duvarında inşaat malzemesi olarak kullanılmıştır.
Mimari

Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili’nin 1907 yılında verdiği bilgiye göre, dört apsisli kilise içten ve dıştan kesme taşlarla kaplıydı. Kubbesi, kısa kasnağıyla dört adet yuvarlak sütun üzerine oturuyordu. Bu sütunlar kilisenin orta alanının dış kısmında yükseliyordu. Kubbe kasnağında dört adet yuvarlak pencere bulunuyordu. Kuzey apsisi dışında, apsislerin üst kısmında yuvarlak birer pencere vardı. Bobisgeri Kilisesi'nin iki girişi güney ve batıda yer alıyordu. Bobisgeri Kilisesi'nin çatısı taşlarla örtülüydü. Yüksekçe kaideler üzerine yerleştirilmiş olan sütunlar yekpare taştandı. Sütunlar çifte sütun başlığıyla son buluyordu; alttaki yuvarlak, üstteki dört köşeydi. O tarihte sütunlardan biri kırıldığı için yerine, eski kaide ile sütun başlığı arasına aynı ölçülerde ahşap bir sütun konmuştu.
Bobisgeri Kilisesi'nin ikonostasisi taştandı ve yüksekliği yaklaşık 65 cm idi. Bu alçak taşlar azizlerin tasvirleri bulunuyordu. Bunlardan bir tanesi sunakta korunmuştu. Burada Vaftizci Yahya veya Aziz Nikolaos tasvir edilmişti. Bu tasvirin etrafında Gürcü alfabesinin Asomtavruli karakteriyle “ქ. ქ~ე შ~ე მ~ქელ ... ცოდვილი”, yani ქ. ქრისტე, შეიწყალე მიქელ... ცოდვილი (İsa, … günahkâr Mikel'i bağışla)” yazıyordu. O tarihte Bobisgeri köyünde yaşayan Ermenilerin verdiği bilgiye göre kilise Vaftizci Yahya'ya adanmıştı.
Dayana Yastremska

| Dayana Yastremska0 |
| --- | --- |
Dayana Yastremska, 2023 Fransa Açık'ta
Kişisel bilgi
Tam adı: Даяна Ястремська
Vatandaşlık:  Ukrayna
Doğum yeri: Odesa, Ukrayna
Doğum tarihi: 15 Mayıs 2000 (24 yaşında)
Yaşadığı yer: Lyon, Fransa
Boy: 1,75 m (5 ft 9 in)
Profesyonellik: 2015
Oyun stili: Sağ el (çift el backhand)
Çalıştığı koçlar: Emmanuel Heussner, Marcis Garuts
Toplam ödül: $4,741,330
Tekler
Kariyer rekoru: 242–176
Toplam kupa: 3
En yüksek sıralama: No. 21 (20 Ocak 2020)
Güncel sıralama: No. 33 (16 Aralık 2024)
Kariyer rekoru: 43–43
Dayana Oleksandrivna Yastremska (d.15 Mayıs 2000), Ukraynalı profesyonel bir tenis oyuncusudur. Kadınlar Tenis Birliği (WTA) tarafından teklerde dünya 21 numarasına ve çiftlerde 82 numaraya kadar yükselmiştir. Her iki sıralamaya da Ocak 2020'de ulaşmıştır. Yastremska, kariyerinde üç WTA Turu şampiyonluğu kazanmıştır. Grand Slam turnuvalarındaki en iyi derecesi, 2024 Avustralya Açık'ta yarı finale yükselmesidir.
Çala Kilisesi (Uzundere)

| --- | --- |

Temel bilgiler
Konum: Çaybaşı, Uzundere
Koordinatlar: 40°33′37″K 41°32′56″D﻿ / ﻿40.56028°K 41.54889°D﻿ / 40.56028; 41.54889
İnanç: Doğu Ortodoks Kilisesi
Mezhep: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Durum: Yıkılmış (bazı kalıntılar mevcut)
Mimari
Mimari tür: Kilise
Mimari biçim: Gürcü mimarisi
Tamamlanma: Orta Çağ
Özellikler
Malzemeler: Kesme taş
Çala Kilisesi (Gürcüce: ჭალის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurumu ilinin Uzundere ilçesinde, Uzundere kasabasının eski adı Çala olan Çaybaşı mahallesinde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir.
Tarihçe

Çala Kilisesi'nin bulunduğu Çala köyü, tarihsel Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Çala (ჭალა), Gürcüce bir yer adı olup dere veya dere kenarındaki verimli toprak, Eski Gürcücede ise orman anlamına gelir. Çala köyü, 16. yüzyılın ortasında, Gürcü idaresi altındayken Osmanlıların eline geçti. 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre Çala köyünde tamamı Müslüman olan yaklaşık 48 kişi yaşıyordu. Çala Kilisesi'nin cemaatinin bu tarihten önce Müslümanlaştığı, cemaatini yitiren kilisenin de zaman için harabeye dönüştüğü anlaşılmaktadır. 2016 yılında kilise büyük ölçüde yıkılmış, duvarlarının bazı bölümleri kalmıştı.
Mimari

Çala Kilisesi, Çaybaşı yerleşiminin 2 kilometre kuzeyinde yer alır. Tek nefli bir köy kilisesidir. Yapı dolgu duvar tekniğinde inşa edilmiştir. Duvarların iç ve dış cephelerindeki düzgün kesme taşlar günümüze ulaşmıştır. Kilisenin girişi güneyde bulunuyordu. Apsiste yarım dairesel iki niş yer alır. Bugüne kalan duvarlarının yüksekliği 4 metreyi bulur.
Bana Katedrali

| --- | --- |
2007 yılında katedralin kalıntıları

Temel bilgiler
Konum: Penek, Şenkaya
Koordinatlar: 40°40′05″K 42°16′12″D﻿ / ﻿40.66806°K 42.27000°D﻿ / 40.66806; 42.27000
İnanç: Doğu Ortodoks Kilisesi
Mezhep: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Durum: Harabe
Mimari
Mimari tür: Katedral
Mimari biçim: Gürcü mimarisi
Tamamlanma: 881-923
Özellikler
Kubbe sayısı: 1
Malzemeler: Kireç harcı ve kesme taş
Bana Katedrali (Gürcüce: ბანა), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı ve eski adı Panaki (ფანაკი) veya Banaki (ბანაკი) olan Penek köyünde yer alan Bana Manastırı'nın ana kilisesidir.
Bana adı, "askeri kamp", "kamp" anlamındaki Gürcüce "banaki"den (ბანაკი) gelir. Gürcüce bazı başka kelimelerde olduğu gibi "banaki" kelimesinin sonundaki "ki" düşmüş ve kelime "bana"ya dönüşmüştür.
Tarihçe

Bana Manastırı, Gerçek Haç'a adanmış bir manastırdır. Kompleks ana kilise, küçük kilise, keşişler için kilise, kayaya oyulmuş hücreler ve başka yapılardan oluşuyordu. Ana kilisesi olan Bana Katedrali'nden ilk kez 11. yüzyılda yazılmış bir eserde söz edilmiştir. Bagrationi hanedaını tarihçisi olan Sumbat Davitisdze bu eserinde Bana Katedrali'ni  881-923 arasında hüküm süren Gürcü kralı IV. Adarnase'nin ina ettirdiğini yazmıştır. Bu kayıt üzerinden katedralin 9. yüzyılın sonlarında veya 10. yüzyılın başlarında inşa edildiği anlaşılmaktadır. Katedralin inşasını idare eden Kvirike da bu manastıra ilk piskopos olarak atanmıştır. Bana Manastırı'nın tanınan piskoposlarından biri da İoane'dir. İoane, Tao'lu aznavurlarla birlikte Gürcü kralı IV. Bagrat'a ihanet etmiş, ardından Bizans'a sığınmıştır.
Gürcü kralı IV. Bagrat Bizans imparatorunun kardeşi Roman Argiri'nin kızı olan Helen ile Bagrat Katedrali'nde evlenmiştir. Tao bölgesinde hüküm süren Bagrationi hanedanının bazı üyeleri bu katedralde gömülmüştür. IV Vahtang (1442-1445) ve karısı bunlar arasında yer alır. 16. yüzyılda bölgeyi ele geçiren Osmanlılar bu eski katedrali Kırım Savaşı sırasında Osmanlı ordusu için bir kaleye dönüştürmüştür. Osmanlıların askeri karargah olarak kullandığı sırada, Karl Koch'un 1843 yılındaki ziyareti sırasında yapı dışarıdan bir kubbe gibi görünüyordu. Koch bu yapıdan büyük övgüyle söz etmiştir. Katedral, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında, Rus ordusunun top atışları sonucunda büyük ölçüde yıkılmıştır. Duvar resimlerinin izlerine rastlanan katedralin bir kitabesinin olduğu, bu savaş sırasında burada karargâh kuran Rus ordusundan bir generalin bu kitabeyi götürdüğü söylenir. Dmitri Bakradze'nin 1881 yılındaki araştırma gezisi sırasında Bana Katedrali'nin kubbesi çökmüştü. Takaşvili'nin 1902 yılındaki gezisi sırasında ise neredeyse tamamen yıkılmıştı. Kuzey kısmı dışında galerinin duvarları duruyordu. İç taraftan galerinin dörtte üçü yıkılmıştı. Kilisenin içi ise taşlarla dolmuştu. 1907 yılında katedral daha kötü durumdaydı ve galerinin kuzey kısmı daha da yıkılmıştı.
Bana Manastırı keşişlerinin inzivaya çekildiği kaya mağaraları manastırının keşişler kilisesi olan Mağara Kilisesi, 9-10. yüzyılda inşa edilmiş tek nefli bir yapıdır. Bana Katedrali'nin güneydoğusunda, köy yerleşmesinin 700 metre doğusunda yer alır. Küçük kiliselerinden birinin de kubbeli tetrakonkhos bir yapı olduğu bilinmektedir. 1907 yılında bölgeyi gezen Gürcü tarihçi Ekvtime Takaişvili’nin verdiği bilgiye göre, bu tarihte küçük kilisenin kubbesi çökmüş, ama duvarlarının bir kısmı ayakta duruyordu. Kilise zamanla tamamen ortadan kalkmıştır.
Mimari

Bana Katedrali yüksekçe bir yerde inşa edilmiş olup etrafı duvarlarla  çevriliydi. Kubbeli, üç katlı ve dört apsisli bir yapı olan katedral, plan açısından 7. yüzyılın ilk yarısında inşa edilmiş olan İşhani Kilisesi’nin planını tekrarlamıştır. Bana Katedrali, Nerses tarafından Ermenistan’da inşa edilmiş olan Zvartnots Katedrali ile Gagik Kilisesi’ni anımsatır. Ancak kinci yapı daha geç dönemde, 1001 yılında Zvartnots’un planıyla inşa edilmiştir. Tetrakonk tarzı ve galerili, sütunlar üzerinde yükselen apsisli ve koro galerili yuvarlak büyük yapılar Gürcü ve Ermeni mimarisinde erken dönemde ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte bu iki mimarideki benzer yanlar kadar farklı yanlar da büyük öneme haizdir.
Bana Katedrali kilise ve etrafındaki yuvarlak formlu galeri olmak üzere, iki bölümden oluşuyordu. Kilisenin için eşit kollardan oluşan Yunan haç planlı bir yapıdır. Haç kollarında üç katlı odalar yer alır. Kaideler üzerinde yükselen yuvarlak sütunlar süslemeli sütun başlıklarıyla son bulur. Sunağı oluşturan doğudaki apsiste altı adet sütun yer alır. İki metreyi aşan yükseklikteki bu sütunlar yaklaşık iki metre yükseklikteki özel duvar üzerinde yükselir. Doğudaki apsis bu şekilde diğer apsislerden daha görünür hale getirilmiştir. Birbirine eşit olarak inşa edilmiş olan diğer apsislerde dörder sütün bulunur. Bu sütunlar daha hacimli ve sunaktaki sütunlardan daha uzundur. Söz konusu sütunlar zemin üzerine oturtulmuştur. Apsislerde üçer adet pencere açıklığı bulunur.
Bana katedralinin içi duvar resimleriyle bezenmişti. 1907 yılında sunağın kubbesindeki ve üst kattaki galerilerde fresklerin kalıntıları fark ediliyordu. Katedraldeki bir taşta oyulmuş, sonra kırmızıya boyanmış “... წყლე თე დიდი” şeklinde Gürcüce bir yazı bulunuyordu. Bu yazı Takaişvili tarafından “[ქრისტე შეი]წყალე თეოდორე დიდი” (İsa, Büyük Teodere'yi bağışla) şeklinde okunmuştur. Başka taşlarda da bu tür yazıların olduğu, yere düşmüş bir taştaki iki satırlık yazıdan anlaşılıyordu. Bu yazının ilk satırı okunamaz haldeydi. İkinci satırda “დიდი” (büyük) kelimesi okunabiliyordu. Bu yazıların kilisenin inşa edildiği dönem ait olduğu tahmin edilmiştir. Üst kattaki odanın duvarında Gürcü alfabesinin Asomtavruli harfleriyle yazılmış bir yazıda Dmitri Bakradze tarafından tespit edilmiştir. “ქ~ე შ~ე გ~ი” şeklindeki bu yazı da “ქრისტე, შეიწყალე გიორგი” (İsa, Giorgi'yi bağışla) şeklinde deşifre edilmiştir.
Galeri

Penek köyündeki Bana Katedrali; 1902. Katedral 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında yıkılmıştır.
Bana Katedrali'nin Rus mimar Anatoly Kalgin tarafından yapılan varsayımsal rekonstrüksiyon çizimi, 1907
Bana Katedrali, duvar üzerinde Gürcüce Asomtavruli alfabeli yazıt, 2006.
Defterdar Mustafa Paşa Camii

| --- | --- |


Genel bilgiler
Mimari tarz: Osmanlı mimarisi
Konum: Edirne, Türkiye
Koordinatlar: 41°40′22″K 26°33′42″D﻿ / ﻿41.67278°K 26.56167°D﻿ / 41.67278; 26.56167
Başlama: -
Tamamlanma: 16. yüzyıl
Mimar(lar): Mimar Sinan
Teknik ayrıntılar
Minare sayısı: 1

Defterdar Mustafa Paşa Camii, Edirne il merkezinde Defterdar Mustafa Paşa tarafından 16. yüzyılın ikinci yarısında  Mimar Sinan’a yaptırılan cami.
Defterdar Mustafa Paşa Camii, Kanuni Sultan Süleyman ve Sultan II. Selim zamanında Defterdarlık yapan Mustafa Paşa tarafından Mimar Sinan’a yaptırıldı. Edirne merkezdeki Sabuni Mahallesi'nde bulunan Caminin Tekke Bayırı Sokak ve Tunahan Şeker Sokakta giriş kapısı bulunmaktadır.  Camii, Geniş bir avlu içinde yer alan caminin ismi kaynaklarda, Defterdar Camii, Defterdar Mustafa Çelebi Camii, Defterdar Kara Mustafa Paşa Camii olarak ta geçmektedir. 1751 yılında meydana gelen depremde kubbesi çöken cami Hacı Ruşen Efendinin gayretleri ile bu defa ahşap çatılı olarak tekrar ibadete açıldı. Bu tamirat sırasında avlusuna bir de medrese yaptırıldı.
Vakıflar Genel Müdürlüğünün tarafından 1953 ve 1962 yıllarında gerçekleştirilen restorasyonlarla caminin, kubbe, son cemaat yeri, taç kapı ve pencereler, aslına uygun olarak yenilendi. Caminin son restorasyonu 2020 yılında başladı. Restorasyonu iki yıl süren cami, 21 Nisan 2022 tarihinde ibadete açıldı.
İsi Kilisesi

| --- | --- |

Temel bilgiler
Konum: Altınçanak, Uzundere
Koordinatlar: 40°34′34″K 41°36′59″D﻿ / ﻿40.57611°K 41.61639°D﻿ / 40.57611; 41.61639
İnanç: Doğu Ortodoks Kilisesi
Mezhep: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Durum: Harabe
Mimari
Mimari tür: Kilise
Mimari biçim: Gürcü mimarisi
Tamamlanma: 9. yüzyıl
Özellikler
Malzemeler: Dolgu duvar, kaba yontma taş
İsi Kilisesi (Gürcüce: ისის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Uzundere ilçesine bağlı ve eski adı İsi olan Altınçanak köyünde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir.
Tarihçe

İsi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirdi. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre köyün nüfusu 58 Hristiyan haneden oluşuyordu. İsi Kilisesi de bu dönemden kalmıştır. Nitekim Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili kiliseyi 19017 yılında tanımlamış ve en geç 9. yüzyıla tarihlendirmiştir. Bu tespit kilisenin Gürcü krallığı döneminde inşa edildiğini göstermektedir. Köy halkının Osmanlı döneminde Müslüman olmasıyla kilise cemaatini yitirmiş ve zaman içinde harap hale gelmiştir. Nitekim 1917 yılında büyük ölçüde yıkılmış, içi toprakla dolmuştu. Yapı samanlık ve meyve kurutmak için kullanılıyordu. Günümüzde kiliseden kalan duvarlar sonradan inşa edilmiş olan evin duvarlarını oluşturmaktadır.
Mimari

İsi Kilisesi, Altınçanak köyünün dış kısmında yer alır. Dolgu duvar tekniğinde kareye yakın kabaca yontulmuş taşlarla inşa edilmiştir. Kuzey duvarı yıkılmıştır. Bir evin parçası haline getirilmiş olan kalan kısımlar ev sahibi tarafından farklı amaçlarla kullanılmaktadır. İsi Kilisesi, batı kolu uzun tutulmuş trikonchos planlı bir yapıdır. Ancak eksedralar düz duvarlarla sınırlandırıldığından dışarıdan bu plan fark edilmemektedir. Yapının duvar yüzey taşlarının çoğu sökülmüştür. Kiliseden kalan duvarların yüksekliği 3-5 metre arasında değişmektedir. Doğuda üç adet, güneyde bir adet pencere açıklığı bulunmaktadır. Kilisenin girişi, uzun tutulan batı kolunun batı cephesinde yer alır. Batı kolunun iki yan duvarı, dikdörtgen biçimli ikişer duvar payesi ve bunları bağlayan yarım daire kemerlerle derin niş oluşturularak üç bölüme ayrılmıştır. Kilisenin doğu kısmında yer alan eksedra, apsis işlevi görmektedir. Doğrudan duvarlar üzerine oturan  kubbe, Ekvtime Takaişvili'nin bulunduğu 1917 yılında da çökmüştü. Kubbe kasnağı kısa ve sekizgendi. Her iki cepheden birinde birer olmak üzere kubbe kasnağında dört pencere bulunuyordu. Bu sırada apsis kapatan çatı örtüsü yerinde duruyordu.
CoRoT-2b

| --- | --- |
CoRoT-2b'nin Jüpiter ile boyut karşılaştırması.
Keşif
Keşif yeri: Dünya'nın yörüngesi
Keşif yöntemi: Transit yöntemi
Yörünge özellikleri
Yarı büyük eksen: 00.281 ± 00.005 AU (4,204×1010 ± 750.000.000 km)
Dış merkezlik: 0 (assumed)
Yörünge periyodu: 1,74299705(15) g
Eğiklik: 87.84 ± 0.10
Yıldız: CoRoT-2
Fiziksel özellikler
Ortalama yarıçap: 1.429 ± 0.047 RJ
Kütle: 3.31 ± 0.16 MJ
Ortalama yoğunluk: 1,310 ± 0,040 g/cm3
Albedo: <0.12
Sıcaklık: 1537 ± 35 K
  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam
  
CoRoT-2b (eski adıyla CoRoT-Exo-2b ), Fransız liderliğindeki CoRoT misyonu tarafından tespit edilen ikinci güneş dışı gezegendir ve CoRoT-2 yıldızının yörüngesinde, Dünya'dan 700 ışık yılı uzaklıkta, Kartal takımyıldızına doğru dönmektedir. Keşfi 20 Aralık 2007'de duyuruldu. Geçiş yöntemiyle keşfedilmesinin ardından kütlesi radyal hız yöntemiyle doğrulandı.
Özellikler

Gezegen büyük ve sıcak bir Jüpiter'dir ; Jüpiter'in yarıçapının yaklaşık 1,43 katı ve kütlesinin yaklaşık 3,3 katıdır. Çok büyük olması, ana yıldızının yoğun ısısı nedeniyle atmosferinin dış katmanlarının şişmesinden kaynaklanıyor. Gezegenin son derece büyük yarıçapı, CoRoT-2b'nin çok sıcak olduğunu, yaklaşık 1500 K civarında olduğu tahmin ediliyor; bu, ana yıldızına yakın konumu göz önüne alındığında beklenenden bile daha sıcak olduğu anlamına geliyor. Bu gerçek, başka bir gezegenle etkileşimler nedeniyle oluşan gelgit ısınmasının bir işareti olabilir. Jüpiter benzeri mesafelerde yarıçapı yaklaşık olarak Jüpiter ile aynı olacaktır. Bu gezegenin tam faz eğrisi gözlemlendi.
CoRoT-2b, yıldızının etrafında yaklaşık olarak her 1,7 günde bir tur atıyor ve yıldızın ekvatoruna yakın bir şekilde yıldızın etrafında prograd yönde yörüngede dönüyor. Ana yıldızı Güneş'ten biraz daha soğuk ama daha aktif olan G tipi bir yıldızdır. Dünya'dan yaklaşık 800 ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır.
CoRoT-2'nin varlığından kaynaklanan CoRoT-2b'nin radyal hız eğilimi.
Black Knight satellite

Uzay Mekiği görevi STS-88 sırasında çekilen bir NASA fotoğrafının detayı, komplo teorisyenlerinin uzaylı uydusu Kara Şövalye olduğunu iddia ettiği bir "uzay enkazı" nesnesini gösterdiği şeklinde tanımlanıyor.
Kara Şövalye Uydusu, komplo teorisyenleri tarafından yaklaşık 13.000 yıldır Dünya'nın etrafında döndüğü ve anlaşılamayan bir dilde sürekli sinyal yolladığı iddia edilen, nereden geldiği belli olmayan bir cisim.
Keşfi

1899 yılında yollanan sinyalleri ilk olarak algılayan kişi Nikola Tesla'dır. Tesla bundan bahsettiği zaman insanlar ona inanmamıştır. Tesla'nın bir arkadaşına yazdığı mektupta sinyali çözdüğü iddia eder. 1920'de amatör telsizciler de sinyali yakaladıklarını öne sürdüler. 1928'de Oslo'lu bilim insanları uzaya kısa dalga sinyalleri göndermişlerdir. Sinyale cevap gelse de çözülememiştir. 1954 yılında ABD Hava Kuvvetleri dünyanın etrafında dönen 2 adet uydudan bahsetmiştir. Fakat 2. uydunun ne olduğu halâ bilinmemektedir. Bu haber o dönem de büyük sansasyon yaratmıştır.
1960'lı yıllarda UFO komplo teorisyenleri uzaya gönderilen Rus ve Amerikalı uydularının çekip göndermiş olduğunu fotoğraflarda ilk defa bu Kara Şövalye Uydusu görüldüğünü iddia etmişlerdir. Daha sonraki yıllarda bazı astronotlar bu uyduyu gördüğünü belirmiştir. Fakat bazı merciler tarafından astronotların halüsinasyon gördükleri iddia edilmiştir. 1973 yılında bir bilim insanı uydunun sinyallerinin bir gezegenden geldiğini saptamıştır. Fakat olay daha sonra yalanlanmıştır.
Kalkosi Kilisesi

| --- | --- |

Temel bilgiler
Konum: İkizpınar, Şenkaya
Koordinatlar: 40°36′32″K 42°20′33″D﻿ / ﻿40.60889°K 42.34250°D﻿ / 40.60889; 42.34250
İnanç: Doğu Ortodoks Kilisesi
Mezhep: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Durum: Harabe
Mimari
Mimari tür: Kilise
Mimari biçim: Gürcü mimarisi
Tamamlanma: Orta Çağ
Özellikler
Malzemeler: Dolgu duvar, yontma taş
Kalkosi Kilisesi (Gürcüce: კალკოსის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı ve eski afı Kalkosi olan İkizpınar köyünde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir. Gürcüce elyazması Kalkosi İncili burada korunmuştur.
Tarihçe

Bir Gürcü yerleşimi olan Kalkosi köyünün kilisesi, Tao bölgesinin 16. yüzyılın ortalarında Osmanlıların eline geçmesinden önce inşa edilmiştir. Kilisede Gürcü alfabesinin Hutsuri harfleriyle yazılmış yazıtı da bunu göstermektedir. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili'nin 1907 yılındaki ziyareti sırasında Kalkosi Kilisesi Ermeni kilisesine çevrilmişti ve kilisenin cemaati de Ermenileşmiş, fakat sadece Türkçe konuşan Gürcülerden oluşuyordu. Bu tarihte kilise ayakta duruyordu ve etrafında mezarlık bulunuyordu. Kilise 2017 yılında samanlık olarak kullanılıyordu.