stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
UTC+14.00

Güney Yarımküre (Yaz) / Kuzey Yarımküre (Kış)
  Denizler
  Kuzey Yarımküre (Yaz) / Güney Yarımküre (Kış)
  Standart zaman (tüm yıl boyunca)
UTC+14:00, UTC'den (Eşgüdümlü Evrensel Zaman) 14 saat ileri zaman dilimi.
Standart Zaman (tüm yıl boyunca)

Kiribati
Line Adaları
Yeni Zelanda
Tokelau
Yaz Saati (Güney Yarımküre)

Samoa
Alışkanlık

İyi alışkanlıklar posteri
Bir alışkanlık (veya âdet, mizahi ve resmi bir terim olarak), düzenli olarak tekrarlanan ve genellikle bilinç dışı olarak meydana gelen bir davranış rutinidir.
1903 yılında American Journal of Psychology dergisinde yayımlanan bir makale, "alışkanlığı, psikoloji açısından, önceki bir zihinsel deneyimin tekrar edilmesi yoluyla kazanılan, az çok sabit bir düşünme, isteme veya hissetme biçimi" olarak tanımlamıştır. Alışkanlık davranışları, kişi tarafından genellikle fark edilmeyebilir çünkü rutin görevleri yerine getirirken öz-analiz yapmasına gerek kalmaz. Alışkanlıklar bazen zorunlu olabilir. Wendy Wood ve çalışma arkadaşlarının 2002 yılında yaptığı günlük deneyim araştırması, günlük davranışların yaklaşık %43'ünün alışkanlık nedeniyle yapıldığını bulmuştur. Yeni davranışlar, alışkanlık oluşturma süreciyle otomatik hale gelebilir. Eski alışkanlıkları kırmak ve yeni alışkanlıklar oluşturmak zordur çünkü insanların tekrarladığı davranış kalıpları sinir yolaklarında (neural pathway) yerleşir; ancak tekrar yoluyla yeni alışkanlıklar geliştirmek mümkündür.
Davranışlar tutarlı bir bağlamda tekrarlandığında, bağlam ile eylem arasındaki bağlantıda kademeli bir artış olur. Bu, o bağlamda davranışın otomatiklik (automaticity) seviyesini artırır. Otomatik bir davranışın özellikleri; verimlilik, farkında olmama, istem dışılık ve kontrol edilemezlikten biri ya da birkaçı olabilir.
Tarihçe

1890 yılında, öncü filozof ve psikolog William James, The Principles of Psychology adlı kitabında alışkanlık konusuna değindi. James, alışkanlığı hayatı yönlendirme konusunda doğal bir eğilim olarak görüyordu. Ona göre, "yaşayan varlıklar… alışkanlık yığınlarıdır" ve "doğuştan eğilimli olanlar içgüdü olarak adlandırılır." James, alışkanlıkların hayatımızı nasıl yönetebileceğini de açıklar. Şöyle ifade eder: "Sıklıkla tekrarlanmış herhangi bir zihinsel eylem dizisi kendini devam ettirme eğilimindedir; bu yüzden, bilinçli bir amaç veya sonuç beklentisi olmaksızın, benzer koşullar altında düşünmeye, hissetmeye veya yapmaya alışık olduğumuz şeyi otomatik olarak yapmaya yöneliriz."
İlave okumalar

James, William (2014).  Allen, James Sloan (Ed.). William James on Habit, Will, Truth, and the Meaning of Life. Frederic C. Beil Publisher. ISBN 978-1-929490-45-5.
Wood, Wendy (2019). Good Habits, Bad Habits: The Science of Making Positive Changes That Stick. Farrar, Straus and Giroux. ISBN 978-1250159076.
Siyaset bilimi

Siyaset bilimi, politika bilimi ya da politoloji, siyasi teorileri ve siyasi teorilerin pratiklerini inceleyen, siyasi sistemler ve siyasi davranışlar alanıyla ilgilenen bir sosyal bilim alanıdır.
Siyaset biliminin alanları

Siyaset bilimi geçmişte dar anlamda devlet ve iktidar kavramları üzerine araştırmalar yapmaktayken günümüzde, siyasi kararların tahlili, sosyal grupların karar ve etki ilişkilerindeki rolü, siyasi katılma, toplumsal yapı ve iktidar ilişkisi, devletin kökeni, siyasi değişme ve gelişme gibi konuları da incelemektedir.
Siyaset bilimi, karşılaştırmalı siyaset, siyasi ekonomi, uluslararası ilişkiler, siyaset teorisi, kamu yönetimi, kamu politikası ve siyasal metodoloji dahil olmak üzere çok sayıda alt alanı kapsar. Ayrıca, ekonomi, hukuk, sosyoloji, tarih, felsefe, beşeri coğrafya, gazetecilik, siyasal antropoloji ve sosyal politika alanlarıyla da ilgilidir ve bunlardan yararlanır.
Tarihi

Ana madde: Siyaset bilimi tarihi
"siyaset bilimi" terimi sosyal bilimlerin ayrı bir alanı olarak geç kavramlaşmış bir alan olsa da siyasal iktidarı ve tarih üzerindeki etkilerini analiz etmek için Antik Çağ'dan beri var olan bir olgudur. Bununla birlikte "siyaset bilimi" konuları, siyaset felsefesi içinde incelenmiştir. Modern disiplinin içinde ahlakî felsefe, siyasi ekonomi, siyasi teoloji, tarih, olması gerekenlerin normatif olarak belirlenmesi ile ideal devletin özelliklerinin ve işlevlerinin tümdengelimiyle uğraşan diğer alanlar olmak üzere bir dizi öncüleri bulunmaktadır.
Metodoloji

Siyaset bilimi metodolojik olarak çeşitlidir ve psikoloji, sosyal araştırma ve bilişsel sinirbilimden kaynaklanan birçok yöntemi benimser. Yaklaşımlar pozitivizm, yorumculuk [en], rasyonel seçim teorisi, davranışçılık, yapısalcılık, postyapısalcılık, felsefi gerçekçilik, tarihsel kurumsallık [en] ve çoğulculuğu içerir. Siyaset bilimi, sosyal bilimlerden biri olarak, araştırmalarında ihtiyaç duyduğu yöntem ve teknikleri kullanır: Tarihsel belgeler ve resmi kayıtlar gibi birincil kaynaklar, bilimsel dergi makaleleri, araştırma anketleri, istatistiksel analiz, vaka çalışmaları, deneysel araştırma ve model oluşturma gibi ikincil kaynaklardan yararlanılır.
Siyaset bilimi, esasen siyasetin herhangi bir yönüyle insan davranışı üzerine bir çalışma olduğu için, kontrollü ortamlarda gözlemlerin yeniden üretilmesi veya kopyalanması çoğu zaman zordur, ancak yine de deneysel yöntemler giderek yaygınlaşmaktadır. Amerikan Siyaset Bilimi Derneği eski başkanı Abbott Lawrence Lowell, "Deney yapmanın olanaksızlığı ile sınırlıyız. Politika deneysel bir bilim değil, gözlemsel bir bilimdir." diyerek bu zorluğa atıfta bulunmuştur. Bu nedenle siyaset bilimcileri, kalıpları belirlemek, genellemeler yapmak ve siyaset kuramları oluşturmak için tarihsel olarak siyasal seçkinleri, kurumları, birey ve grup davranışlarını gözlemlemişlerdir.
Uluslararası ilişkiler

Ana madde: Uluslararası ilişkiler
Uluslararası alanda faaliyet gösteren aktörler arasındaki ilişkileri inceleyen bilim dalıdır. Uluslararası ilişkiler bir bilim olarak 1919'da, Galler'in Aberystwyth kentinde doğmakla birlikte ilk yıllarında Britanya'da gelişmiştir. Bu dönemde disipline hakim ekol, idealizmdir. Savaş sonrası ağırlık merkezi ABD'ye kaymış, hakim paradigma da realizm olmuştur. 1960'lardaki davranışsalcı devrimden etkilenen disiplin daha sonraları pek çok altdala ayrılmıştır. Günümüzde postmodern yaklaşım tarzının benimsenmesiyle uluslararası ilişkiler farklı bir boyut kazanmış, devletler politika üretirken bireysel açılımlara yer vermeye başlamıştır. Liberalizm ve neo-realizmden sonra konstrüktivizm, postyapısalcılık ve bağımlılık çalışmaları en önemli ekolleri ortaya çıkarmıştır. Ayrıca Neo-Gramscian okulunda uluslararası ilişkiler kritik bir bakış açısıyla incelenmektedir.
Krizlerin öngörülmesi

Siyasal geçişler teorisinin analiz ve krizleri tahmin etme yöntemleri, siyaset biliminin önemli bir bölümünü oluşturur. Kritik geçişleri tahmin etmek için çeşitli genel kriz göstergeleri ve yöntemler önerilmiştir. Bunlar arasında, kriz beklentisi için krizin istatistiksel bir göstergesi, eş zamanlı varyans artışı ve korelasyonlar önerilmiştir ve çeşitli alanlarda başarılı bir şekilde kullanılabilmektedir. Siyasi krizlerin erken teşhisi için uygulanabilirliği, 2014 Ukrayna ekonomik ve siyasi krizinden önceki uzun süren stres döneminin analizi ile kanıtlanmıştır. Kriz öncesi yıllarda Ukrayna toplumundaki 19 adet büyük halk korkusu arasındaki toplam korelasyonda (yaklaşık %64 oranında) ve ayrıca istatistiksel dağılımında (%29 oranında) eşzamanlı bir artış oldu. Bazı büyük devrimlerin paylaştığı bir özellik, tahmin edilememeleri olmakla birlikte, krizlerin ve devrimlerin kaçınılmazlığının görünmesi teorisi de geliştirildi.
Yakın dönemdeki gelişmeler

Siyaset biliminin matematikleştirilmesi olarak adlandırılan yönteme tepki olarak 2000 yılında doğan Perestroyka Hareketi [en], siyaset biliminde çoklu metodoloji ve yaklaşımlarla çalışılması gerektiğini ve disiplinin dışındaki alanlarla daha uyumlu olunmasını savunarak öne çıktılar.
Bazı evrimsel psikoloji teorileri, insanların siyasetle uğraşmak için oldukça gelişmiş bir dizi psikolojik mekanizma geliştirdiğini iddia ettiler. Bununla birlikte, bu mekanizmalar, günümüz dünyasındaki büyük siyasi yapıları değil, aile ortamı gibi küçük grup siyasetiyle ilgilenmek için gelişti. Bunun, mevcut siyasetin birçok önemli özelliğini ve sistematik bilişsel önyargıları açıkladığı ileri sürülmektedir.
Çalışma alanları

Karşılaştırmalı siyaset
Siyasi teorisi
Yerel Yönetimler
Uluslararası ilişkiler
Siyasi ekonomi
Kamu yönetimi
Kamu politikası
Siyasi psikoloji
Siyasal metodoloji
Siyaset felsefesi
İdeoloji teorisi
İnsan kaynakları yönetimi
Konuyla ilgili Türkçe kitaplar

Ahmet Taner Kışlalı. Siyaset bilimi. Anadolu Üniversitesiv 1993. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Orhan Türkdoğan (1978). Türk Tarihinin Sosyolojisi: Toplum yapısı ve sınıfsal gelişim, 1. cilt. Hasret Yayınları. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Andrew Heywood (2015). Siyasetin Temel Kavramları. Evrensel. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Thomas Hobbes (2019). Leviathan veya bir din ve dünya devletinin içeriği, biçimi ve kudreti. Yapi Kredi Yayinları. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Niccolò Machiavelli. Prens. Can Yayınları. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
John Locke (2004). Hükümet Üzerine İncelemeler. Babil. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Montesquieu (2011). Kanunların Ruhu. Hiperlink Eğitim İletişim Yayınları. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Jean-Jacques Rousseau (2015). Toplum Sözleşmesi. Tutku Yayinevi. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Jean-Jacques Rousseau (1986). İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı. Say. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Jean Baudrillard (2010). Tüketim Toplumu. Ayrıntı. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Pierre Rosanvallon (1996). Refah Devletinin Krizi. Dost Kitabevi.
Francis Fukuyama (2005). Devlet İnşası: 21. yüzyılda dünya düzeni ve yönetişim. Remzi Kitabevi. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
George Orwell (2014). 1984. Can Yayınları. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
George Orwell (2014). Hayvan Çiftliği. Can Yayınları. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Thomas More (2018). Ütopya. Salon Yayınları. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Aldous Huxley (2019). Cesur Yeni Dünya. Ithaki Yayınları. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Platon (2016). Devlet. Kitapzamani. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Aristoteles (2014). Politika. Remzi Kitabevi. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Cicero. Devlet Üzerine.
Yusuf Has Hacib (2012). Kutadgu Bilig. Ikinci Adam Yayinları. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Nizâmülmülk (2018). Siyasetname. Antik Kitap. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
Fârâbî. İdeal Devlet.
Fârâbî. Mutluluğun Kazanılması.
Super Ballon d'Or

| Super Ballon d'Or |
| --- | --- |
Alfredo Di Stéfano'nun Super Ballon d'Or'u (ortada) - Sağda ve solda iki Ballon d'Or'u
Dağıtan: France Football
Tarih: 24 Aralık 1989 (34 yıl önce) (1989-12-24)
Ülke:  Fransa
Verilmeye başlandığı yıl: 1989
Son kazanan: Alfredo Di Stéfano
En çok kazanan:  Alfredo Di Stéfano (1 kez)
Super Ballon d'Or (Türkçe: Süper Altın Top), 24 Aralık 1989'da Fransız France Football dergisi tarafından son 30 yılın en iyi futbolcusu için yalnızca bir kez verilmiş ödülün adıdır.  Prestijli Ballon d'Or'dan bile daha özeldir.
Kasım 2024 itibarıyla bu ödül yalnızca bir kez İspanyol-Arjantinli forvet Alfredo Di Stéfano'ya verildi. Ödül, birçok kez Ballon d'Or kazananları arasında oylandı. Ödülün sahibi; izleyiciler, okuyucular, France Football jürileri ve eski Ballon d'Or kazananları tarafından oylandı. İzleyiciler ve okuyucular Michel Platini'yi en iyi olarak oyladı, ancak France Football jürileri ve eski Ballon d'Or kazananları Alfredo Di Stéfano'yu seçti.
Uzun yıllar Super Ballon d'Or ödülü, Santiago Bernabéu Stadyumu'ndaki Real Madrid müzesinde sergilendi, ancak 2021'de Alfredo Di Stéfano'nun çocukları, onun bu hatırasını açık artırmaya çıkardı. Ödül, isimsiz bir alıcıya 187,500 £ karşılığında satılan eşyalar arasındaydı ve şu anki yeri bilinmiyor.
Phagspa yazısı

| Phagspa yazısı  |
| --- | --- |
Tür: Alfabe
Diller: Çince, Tibetçe, Moğolca, Uygurca, Sanskritçe, Farsça
Oluşturan: Drogun Çugyal Phagpa
Dönem: 1269-1660
Aile sistemi:  Mısır hiyeroglifleriProto Sinai alfabesiFenike alfabesiArami alfabesiBrahmi alfabesiGupta alfabesiTibet yazısıPhagspa yazısı 
Kardeş alfabeler: Lepça, Meitei, Khema, Marçen
ISO 15924: ttb, Phags-pa
Yön: Yukarıdan aşağıya
Unicode adı: Phags-pa
Unicode aralığı: U+A840–U+A87F
Bu sayfa UFA fonetik Unicode semboller içerir. Doğru bir görüntüleme desteğiniz bulunmadığı takdirde, soru işaretleri, kutular veya diğer Unicode karakterleri görebilirsiniz. IPA sembolleri ile ilgili rehberi okumak için, bakınız Yardım:IPA.
Phagspa yazısı ile yazılmış Hristiyan mezartaşı
Phagspa yazısı, Yuan Hanedanı'nın kurucusu Kubilay Han için Tibetli keşiş Drogun Çugyal Phagpa tarafından Yuan içindeki yazılı diller için birleşik bir yazı olarak tasarlanmış bir alfabedir. Bu yazının fiili kullanımı, Moğol liderliğindeki Yuan Hanedanı sırasında yaklaşık yüz yıl ile sınırlıydı ve Ming Hanedanı'nın gelişiyle birlikte kullanım dışı kaldı.
Yuan döneminde Çince, Tibet dilleri, Moğolca, Uygurca, Sanskritçe, Farsça ve diğer komşu dillerin çeşitlerini yazmak ve yazıya dökmek için kullanıldı. Tarihsel dilbilimciler için, kullanımının belgelenmesi bu dillerdeki değişiklikler hakkında ipuçları sağlamaktadır.
Onun soyundan gelen sistemler, Tibetçe ve Sanskritçe yazmak için kullanılan Yatay kare yazıyı içerir. Kore Hangıl alfabesinin Phagspa'dan sınırlı bir etkiye sahip olduğuna dair bir teori bulunmaktadır. Pax Mongolica sırasında yazı, batı Orta Çağ sanatında çok sayıda görünüm bile yaptı.
Avlonyalı Süreyya Bey

| Avlonyalı Süreyya Bey |
| --- | --- |

Doğum: 1860 Avlonya, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 1940 İsviçre
Meslek: Siyasetçi
Tanınma nedeni: Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi

Avlonyalı Süreyya Bey (Arnavutça: Syrja bej Vlora) Osmanlı Arnavut siyasetçisi, 1912 Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi'nin aktif bir figürü ve Avlonya Meclisi delegelerinden birisi.
Süreyya Bey, 1860 yılında Avlonya'da, o zamanlar Osmanlı İmparatorluğu'nda doğdu. Yaklaşık 4 asırdır Osmanlı idaresi ve ordusu sayesinde tarihsel olarak başarılı olan seçkin zengin toprak sahibi Valora ailesinin bir üyesiydi. Sadrazam Avlonyalı Ferid Paşa'nın (1851-1914) erkek kardeşidir ve ikisi de Mutasarrıf Mustafa Nuri Paşa'nın oğullarıdır. Süreyya Bey aynı zamanda siyasi rakibi olan İsmail Kemali ile de ilişki içindeydi. Esad Paşa Toptani'nin kız kardeşi ile evlendi. Osmanlı'nın son dönemlerinde Süreyya Bey, Sultan II. Abdülhamid'e ekonomi danışmanı olarak hizmet etti.
Yeni Arnavut devletinin kurulmasından önce, aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu Gümrük Genel Müdürlüğü görevlerinde bulundu ve Meclis-i Mebûsan'da Berat mebusluğu yaptı. Süreyya Bey, Arnavutların bağımsızlığa hazır olmadıklarını düşünüyordu ve Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşünün gelişinde Avusturya-Macaristan altında bir hamiliği altında özerk Arnavutluk'tan yanaydı. 1911'de Süreyya Bey, Derviş Hima'nın Osmanlı Türkçesi, Musaver Arnavud adlı editörlüğünü yaptığı kitapta, Arnavutluk tarihi üzerine Osmanlı dönemine ve İskender Bey ve Tepedelenli Ali Paşa gibi konulara odaklanan bir bölüm yazdı.
1912 Arnavut İsyanı sırasında ve Osmanlı parlamento seçimlerinin ardından, Berat milletvekili Süreyya Bey ve Dıraç milletvekili Esad Toptani, Jön Türklerle yapılan bir parlamento görüşmesinde Arnavut tarafını temsil etti. Her ikisi de Arnavutluk topraklarındaki durumu hafifletmek için hükûmet gücünün durdurulması ve iyi yönetimin uygulanması çağrısında bulundu. Kasım 1912'de Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi'nden sonra, esas olarak 1914'te Viyana'da Arnavut Büyükelçiliği gibi küçük siyasi görevlerde bulundu.
Arnavut siyasetçi ve bilgin Avlonyalı Ekrem Bey'in babasıydı. İsmail Kemali'nin bağımsızlık öncesi Avrupa turu sırasında Avusturya'da Arnavutların bağımsızlığı için birlikte müzakerelerde bulundular.
Fermat'nın küçük teoremi

Fermat'nın Küçük Teoremini gösteren görsel
Fermat'nın küçük teoremine göre her p asal sayısı, a tam sayı ("a" ve "p" aralarında asal) olmak üzere, her a p − a sayısını böler. Bu, modüler aritmetik sembolleriyle
şeklinde gösterilir. Örnek olarak, a = 2 ve p = 7 ise, 27 = 128 ve 128 − 2 = 7 × 18 sayısı 7'nin tam katıdır.
Pierre de Fermat bu bu teoremi öne sürmüş, fakat ispatlamamıştır. Teorem, daha sonra Leonhard Euler tarafından 1736'da ispatlanmıştır.
Teorem asallık testlerinde ve bilgisayarda büyük sayılarla işlemlerde kullanılır.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  NKC: ph158529
857

| --- | --- |
Binyıllar:: 1. binyıl
Yüzyıllar::  8. yüzyıl  9. yüzyıl  10. yüzyıl
Onyıllar::  830'lar  840'lar  850'ler  860'lar  870'ler
Yıllar::  854  855  856  857  858  859  860
| --- | --- |
Miladi: 857   DCCCLVII
Ab urbe condita: 1610
Asur: 5607
Bahâî: MÖ 987 – MÖ 986
Bengal: 264
Berberi: 1807
Birmanya: 219
Bizans: 6365 – 6366
Budist: 1401
Discordian: 2023
Ermeni: 306   ԹՎ ՅԶ
Etiyopya: 849 – 850
Fransız cumhuriyetçi: MÖ 935 – MÖ 934
Hicrî: 242 – 243
Hint: 
 - Kali Yuga: 3958 – 3959
 - Shaka Samvat: 779 – 780
 - Vikram Samvat: 913 – 914
Holosen takvimi: 10857
İbrani: 4617 – 4618
İran: 235 – 1 BP – MÖ 236 BP
Juche: MÖ 1054
Kıpti: 573 – 574
Kore: 3190
Tayland güneş: 1400
g t
Olaylar

Vikingler, Hollanda'nın eski bir kenti olan Dorestad'a saldırdı.
Doğumlar

Choe Chi-won, Koreli filozof ve şair
Mutazıd, Abbasi halifesi (ö. 902)
Ölümler

Hâris el-Muhâsibî, İslam alimi (d. 781)
Ziryab, Müslüman şair, müzisyen, şarkıcı, botanikçi ve coğrafyacı (d. 789)
Hipokrat Yemini

12. yüzyıl Bizans yazmasında haç şeklinde düzenlenmiş yemin metni
Hipokrat Yemini ya da bilinen adıyla Hipokrat Andı, hekimlerin mesleklerini onurla uygulayacaklarına dair tarih boyunca ettikleri yemindir. Antik Çağ'da yaşamış ve Batı tıbbının kurucusu olduğu kabul edilen Hipokrat (Hippokrates) ya da onun öğrencilerinden birisi tarafından yazıldığı kabul edilir.
Özgün metin

Ὄμνυμι Ἀπόλλωνα ἰητρὸν καὶ Ἀσκληπιὸν καὶ Ὑγείαν καὶ Πανάκειαν καὶ θεοὺς πάντας τε καὶ πάσας, ἵστορας ποιεύμενος, ἐπιτελέα ποιήσειν κατὰ δύναμιν καὶ κρίσιν ἐμὴν ὅρκον τόνδε καὶ συγγραφὴν τήνδε‧
ἡγήσεσθαι μὲν τὸν διδάξαντά με τὴν τέχνην ταύτην ἴσα γενέτῃσιν ἐμοῖς, καὶ βίου κοινώσεσθαι, καὶ χρεῶν χρηί̈ζοντι μετάδοσιν ποιήσεσθαι, καὶ γένος τὸ ἐξ αὐτοῦ ἀδελφοῖς ἴσον ἐπικρινεῖν ἄρρεσι, καὶ διδάξειν τὴν τέχνην ταύτην, ἢν χρηί̈ζωσι μανθάνειν, ἄνευ μισθοῦ καὶ συγγραφῆς, παραγγελίης τε καὶ ἀκροήσιος καὶ τῆς λοίπης ἁπάσης μαθήσιος μετάδοσιν ποιήσεσθαι υἱοῖς τε ἐμοῖς καὶ τοῖς τοῦ ἐμὲ διδάξαντος, καὶ μαθητῇσι συγγεγραμμένοις τε καὶ ὡρκισμένοις νόμῳ ἰητρικῷ, ἄλλῳ δὲ οὐδενί.
διαιτήμασί τε χρήσομαι ἐπ' ὠφελείῃ καμνόντων κατὰ δύναμιν καὶ κρίσιν ἐμήν, ἐπὶ δηλήσει δὲ καὶ ἀδικίῃ εἴρξειν.
οὐ δώσω δὲ οὐδὲ φάρμακον οὐδενὶ αἰτηθεὶς θανάσιμον, οὐδὲ ὑφηγήσομαι συμβουλίην τοιήνδε‧ ὁμοίως δὲ οὐδὲ γυναικὶ πεσσὸν φθόριον δώσω. ἁγνῶς δὲ καὶ ὁσίως διατηρήσω βίον τὸν ἐμὸν καὶ τέχνην τὴν ἐμήν.
οὐ τεμέω δὲ οὐδὲ μὴν λιθιῶντας, ἐκχωρήσω δὲ ἐργάτῃσι ἀνδράσι πρήξιος τῆσδε.
ἐς οἰκίας δὲ ὁκόσας ἂν ἐσίω, ἐσελεύσομαι ἐπ' ὠφελείῃ καμνόντων, ἐκτὸς ἐὼν πάσης ἀδικίης ἑκουσίης καὶ φθορίης, τῆς τε ἄλλης καὶ ἀφροδισίων ἔργων ἐπί τε γυναικείων σωμάτων καὶ ἀνδρῴων, ἐλευθέρων τε καὶ δούλων.
ἃ δ' ἂν ἐν θεραπείῃ ἢ ἴδω ἢ ἀκούσω, ἢ καὶ ἄνευ θεραπείης κατὰ βίον ἀνθρώπων, ἃ μὴ χρή ποτε ἐκλαλεῖσθαι ἔξω, σιγήσομαι, ἄρρητα ἡγεύμενος εἶναι τὰ τοιαῦτα.
ὅρκον μὲν οὖν μοι τόνδε ἐπιτελέα ποιέοντι, καὶ μὴ συγχέοντι, εἴη ἐπαύρασθαι καὶ βίου καὶ τέχνης δοξαζομένῳ παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις ἐς τὸν αἰεὶ χρόνον‧ παραβαίνοντι δὲ καὶ ἐπιορκέοντι, τἀναντία τούτων.
Özgün metnin çevirisi

Hekim Apollon, Asklepios, Higiya, Panacea üzerine ve bütün Tanrı ve Tanrıçaların huzurunda yemin ederim ki, yeteneğim ve gücüm elverdiğince bu ant ve sözleri tutacağım:
Bu sanatta hocamı, babam gibi tanıyacağım, rızkımı onunla paylaşacağım, ihtiyacı olursa kesemi onunla bölüşeceğim, çocuklarına kardeşim gibi bakacağım ve öğrenmek isterlerse bu sanatı ücretsiz öğreteceğim; ilaç reçetelerini, şifai bilgileri ve diğer bilgileri sadece ve sadece kendi evlâtlarıma, hocamın çocuklarına ve hekimlik kurallarına uygun sözleşmeyle bağlı ve ant içmişlere öğreteceğim.
Yeteneğim ve hâkimiyetim ölçüsünde hastalarımın iyiliği için tedaviler önereceğim ve asla kimseye zarar vermeyeceğim.
İsteyen hiç kimseye öldürücü bir eczayı ne vereceğim ne de bunu tavsiye edeceğim; benzer şekilde, bir gebe kadına çocuk düşürmesi için ilaç vermeyeceğim.
Hayatımın ve sanatımın saflığını koruyacağım.
İç organlarındaki taşı keserek almayı, hastalığı çok açık olan hastalarda bile, işin ehli olan (cerrah)lara bırakacağım.
Hangi eve girersem gireyim, bütün kasıtlı kötülük ve suistimallerden ve özellikle de ister hür ister köle olsun erkek ve kadınların vücudunu kötüye kullanmaktan kaçınarak, sadece hastaya yardım için gireceğim.
Gerek sanatımın icrası sırasında gerekse insanlarla gündelik ilişkideyken edindiğim bilgileri ortalığa saçmayacağım, bir sır olarak saklayacağım ve kimseye açmayacağım.
Bu yemine sadık kalırsam hayatımı ve mesleki uygulamalarımı insanların tümünden ve her zaman saygı görerek mutlulukla sürdüreyim, ama ona ihanet eder ya da çiğnersem tam tersini yaşayayım.
Günümüzdeki kullanımı

Özgün metin zaman içinde defalarca değişikliğe uğramıştır. Hipokrat dönemindeki özgün metinde tıp tanrısı Asklepios üzerine yemin edilirken, günümüzde onur üzerine yemin edilmektedir.
Türkiye'deki tıp fakültelerinin mezuniyet törenlerinde kullanılan ve Dünya Tabipler Birliği Cenevre Bildirgesindeki Hekimlik Andı'nın en güncel tercümesi olarak Türk Tabipleri Birliği tarafından yayınlanan metin şöyledir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Hekimlik mesleğinin bir üyesi olarak; Yaşamımı insanlığın hizmetine adayacağıma, Hastanın sağlığına ve esenliğine her zaman öncelik vereceğime, Hastamın özerkliğine ve onuruna saygı göstereceğime, İnsan yaşamına en üst düzeyde saygı göstereceğime, Görevimle hastam arasına ; yaş, hastalık ya da engellilik, inanç, etnik köken, cinsiyet, milliyet, politik düşünce, ırk, cinsel yönelim, toplumsal konum ya da başka herhangi bir özelliğin girmesine izin vermeyeceğime , Hastamın bana açtığı sırları, yaşamını yitirdikten sonra bile gizli tutacağıma, Mesleğimi vicdanımla, onurumla ve iyi hekimlik ilkelerini gözeterek uygulayacağıma, Hekimlik mesleğinin onurunu ve saygın geleneklerini bütün gücümle koruyup geliştireceğime, Mesleğimi bana öğretenlere, meslektaşlarıma ve öğrencilerime hak ettikleri saygıyı ve minnettarlığı göstereceğime, Tıbbi bilgimi hastaların yararı ve sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi için paylaşacağıma, Hizmeti en yüksek düzeyde sunabilmek için kendi sağlığımı, esenliğimi ve mesleki yetkinliğimi korumaya dikkat edeceğime, Tehdit ediliyor olsam bile, tıbbi bilgilerimi, insan haklarını ve bireysel özgürlüklerini çiğnemek için kullanmayacağıma, Kararlılıkla, özgürce ve onurum üzerine, Ant içerim. | „ |
758

| --- | --- |
Binyıllar:: 1. binyıl
Yüzyıllar::  7. yüzyıl  8. yüzyıl  9. yüzyıl
Onyıllar::  730'lar  740'lar  750'ler  760'lar  770'ler
Yıllar::  755  756  757  758  759  760  761
| --- | --- |
Miladi: 758   DCCLVIII
Ab urbe condita: 1511
Asur: 5508
Bahâî: MÖ 1086 – MÖ 1085
Bengal: 165
Berberi: 1708
Birmanya: 120
Bizans: 6266 – 6267
Budist: 1302
Discordian: 1924
Ermeni: 207   ԹՎ ՄԷ
Etiyopya: 750 – 751
Fransız cumhuriyetçi: MÖ 1034 – MÖ 1033
Hicrî: 140 – 141
Hint: 
 - Kali Yuga: 3859 – 3860
 - Shaka Samvat: 680 – 681
 - Vikram Samvat: 814 – 815
Holosen takvimi: 10758
İbrani: 4518 – 4519
İran: 136 – 1 BP – MÖ 137 BP
Juche: MÖ 1153
Kıpti: 474 – 475
Kore: 3091
Tayland güneş: 1301
g t 
758 (DCCLVIII) pazar günü başlayan bir yıldır.
Olaylar

I. Æthelred Doğu Anglia tahtına geçti.