stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Coğrafi bilgi sistemi

Başlığın diğer anlamları için CBS sayfasına bakınız.
Coğrafi Bilgi Sistemi'nin şema halinde gösterimi
Coğrafi bilgi sistemi (CBS); Dünya üzerindeki karmaşık sosyal, ekonomik, çevresel vb. sorunların çözümüne yönelik mekana/konuma dayalı karar verme süreçlerinde kullanıcılara yardımcı olmak üzere, büyük hacimli coğrafi verilerin toplanması, depolanması, işlenmesi, yönetimi, mekansal analizi, sorgulaması ve sunulması fonksiyonlarını yerine getiren donanım, yazılım, personel, coğrafi veri ve yöntem bütünüdür.
CBS genel bir kavram olup, çeşitli kullanım alanlarına ve tematik konulara yönelik olarak geliştirilen CBS uygulamaları vardır. Bu CBS uygulamaları, Kent Bilgi Sistemi, Orman Bilgi Sistemi, Karayolları Bilgi Sistemi, Arazi Bilgi Sistemi, Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS), Lojistik Bilgi Sistemi, İç Güvenlik Bilgi Sistemi, Araç İzleme Bilgi Sistemi, Trafik Bilgi Sistemi, Kampüs Bilgi Sistemi, Deprem Bilgi Sistemi, Harita Bilgi Sistemi vb. şekilde adlandırılırlar.
CBS, kavramsal bir sınıflamada hiyerarşik olarak öncelikle Sistem, sonra Bilgi Sistemi kategorisi altında yer alır. İşlevsel bir sınıflamada ise CBS, öncelikle Teknoloji, sonra Bilgi Teknolojisi altında yer alır.
Coğrafi bilgi sistemi, coğrafya, haritacılık ve bilgisayar bilimleri ile ilgili bir teknoloji olup Coğrafi Veri Altyapısı bileşenlerinden Bilgi Teknolojileri kapsamında yer alır.Görsel tabanlı verilerin işlenip amaca uygun kullanılmasında olanak sağlar.
Coğrafi bilgi sistemleri (CBS), İngilizce Geographical Information Systems (GIS) ifadesinin Türkçeye çevrilmiş hali olup kullanıcıların çok farklı disiplinlerden olması nedeniyle, bu kavram da değişik şekillerde tanımlanmaktadır. Özellikle CBS'nin dünyada konumsal bilgi ile ilgilenen kişi, kurum ve kuruluşlar arasında geniş bir merak uyandırması, gelişmelerdeki hızlı değişiklikler, özellikle ticari beklentiler, farklı uygulama ve fikirler, CBS'nin standart bir tanımının yapılmasına henüz izin vermemiştir. CBS, bazı araştırmacılara göre konumsal bilgi sistemlerin tümünü içeren ve coğrafi bilgiyi irdeleyen bir bilimsel kavram, bazılarına göre; konumsal bilgileri dijital yapıya kavuşturan bilgisayar tabanlı bir araç, bazılarına göre de; organizasyona yardımcı olan bir veritabanı yönetim sistemi olarak nitelendirilmektedir. Buna göre en genel haliyle CBS tanımı aşağıdaki şekildedir;
"Coğrafi Bilgi Sistemleri; konuma dayalı gözlemlerle elde edilen grafik ve grafik-olmayan bilgilerin toplanması, saklanması, işlenmesi ve kullanıcıya sunulması işlevlerini bütünlük içerisinde gerçekleştiren bir bilgi sistemidir."
Zamansal Coğrafi Bilgi Sistemi (ZCBS) Coğrafi varlıkların gerek grafik gerekse grafik olmayan konumsal bilgilerinde zamanla meydana gelen değişimleri izleyebilen ve analiz edebilen coğrafi bilgi sistemidir.
Kullanım alanları

CBS teknolojisi bilimsel araştırmalar, kaynak yönetimi, varlık yönetimi, alt yapılar (doğalgaz, elektrik, su, vb.), arkeoloji, çevresel etki değerlendirmesi, peyzaj mimarlığı, kentsel planlama, kartografya, kriminoloji, coğrafi tarih, pazarlama, lojistik, maden haritalama, haritacılık, tarım (ekili tarım alanlarının tespiti ve toplam mahsulün hesaplanması), askeri uygulamalar, hava, deniz ve kara trafiği izleme (araç takip sistemleri), meteoroloji, arama kurtarma ve diğer amaçlar için kullanılabilir. Örneğin, CBS doğal afetlerde acil müdahaleleri kolaylaştırmak için hesaplamalar yapmaya olanak tanır. CBS yeni sulak alanların bulunmasında ve bu alanların korunmasında kullanılabilir. CBS bazı şirketler tarafından avantaj sağlaması amacıyla yeni pazar alanları bulmak için kullanılabilir.
Daha genel manada CBS, analizler yapma imkânı sunan ve bu analiz sonuçlarına göre doğru kararlar vermeyi kolaylaştıran bir sistemdir.
Tarihi

Coğrafi bilgi sistemleri ilk olarak Roger Tomlinson'un öncü çalışmaları sayesinde ortaya çıkmıştır. Tomlinson 1963'te ilk bilgisayar destekli haritalama işlemini gerçekleştirmiştir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNE: XX667435  BNF: cb121806943 (data)  GND: 4261642-6  LCCN: sh90001880  LNB: 000073769  NDL: 00933031  NKC: ph114617  NLI: 987007551319305171
Karadeyin, Ağdaş

| Karadeyin |
| --- | --- |
Ülke:  Azerbaycan
Rayon: Ağdaş
Nüfus
 • Toplam: 1.551
Zaman dilimi: UTC+04.00
 • Yaz (YSU): UTC+05.00
Karadeyin (Azerice: Qaradeyin), Azerbaycan'ın Ağdaş rayonunda bir köy ve belediyedir.
Nüfus

1.551 nüfusa sahiptir.
Japonya'nın DNA Veri Bankası

Japonya'nın DNA Veri Bankası (DNA Data Bank of Japan
-DDBJ), DNA dizilerini toplayan biyolojik bir veri tabanıdır.  Japonya'nın Shizuoka eyaletindeki Ulusal Genetik Enstitüsü'nde (National Institute of Genetics -NIG) yer almaktadır. Aynı zamanda Uluslararası Nükleotid Dizisi Veritabanı İşbirliği veya INSDC'nin bir üyesidir . Verilerini, Avrupa Biyoinformatik Enstitüsü'ndeki Avrupa Moleküler Biyoloji Laboratuvarı ve Biyoteknoloji Bilgi Merkezi Ulusal GenBank ile  günlük olarak değiştiriyor. Böylece bu üç veri bankası herhangi bir zamanda aynı verileri içerir.
DDBJ 1986'da NIG'de veri bankası faaliyetlerine başladı ve Asya'daki tek nükleotid sekans veri bankası olarak kaldı. DDBJ, verilerini çoğunlukla Japon araştırmacılardan almasına rağmen, diğer ülkelerdeki katılımcılardan gelen verileri kabul edebilir. DDBJ, öncelikle Japon Eğitim, Kültür, Spor, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (MEXT) tarafından finanse edilmektedir. DDBJ, dokuz üyeden, her biri Avrupa, ABD ve Japonya'dan 3 üyeden oluşan uluslararası bir danışma komitesine sahiptir. Bu komite DDBJ'ye yılda bir kez bakım, yönetim ve gelecek planları hakkında tavsiyelerde bulunur. Bunun dışında, DDBJ ayrıca uluslararası işbirliğine ilişkin çeşitli teknik konularda tavsiyelerde bulunan ve çalışma düzeyinde katılımcılardan oluşan uluslararası bir işbirliği komitesine de sahiptir.
Koruma alanı

Koruma altındaki her ülkenin toplam yüzdesi ile dünya haritası. [ güncellenmesi gerekiyor ]
Korunan alanlar veya koruma alanları, tanınan doğal, ekolojik veya kültürel değerleri nedeniyle koruma alanı ilan edilen alanlardır. Her ülkenin yürürlükteki yasalarına veya ilgili uluslararası kuruluşların düzenlemelerine bağlı olarak koruma düzeyine göre değişen çeşitli korunan alanlar vardır.
"Korunan alan" terimi, sınırları bir okyanus alanını içerecek olan deniz koruma alanlarını ve koruma ve ekonomik amaçlar için alan içindeki sınırları kaldıran ve birden fazla ülkeyle örtüşen sınıraşan korunan alanlarını da içerir. Dünyada (Ekim 2010 itibarıyla) 161 milyondan fazla korunan alan vardır. 2016 yılı itibarıyla 14.688 Deniz Koruma Alanı (DKA) bulunmaktadır ve dünyanın kara ve iç su alanlarının (Antartica hariç) yaklaşık %14,7'si korunmaktadır. İç suların ötesinde ulusal yargı altındaki sular için, kıyı ve deniz alanlarının yaklaşık %10,2'si ve küresel okyanus alanlarının %4,12'si deniz koruma alanlarıyla kaplıdır. Buna karşılık, okyanusların sadece %0.25'i deniz koruma alanlarından oluşmaktadır.
İstilacı Türler Derlemesi

İstilacı Türler Derlemesi (Invasive Species Compendium veya kısaca ISC), CAB International ve uluslararası bir konsorsiyum tarafından üretilen, istilacı bitki ve hayvanların tanınması, biyolojisi, dağıtımı, etkisi ve yönetimini kapsayan çevrimiçi, açık erişimli bir referans çalışmasıdır. Hakemli veri sayfaları, görseller ve haritalar, bibliyografik veritabanı ve tam metin makalelerden oluşmaktadır. Her hafta yeni veri sayfaları, veri kümeleri ve bilimsel literatür eklenmektedir. ISC, hükûmet departmanları, sivil toplum örgütleri ve özel şirketlerden oluşan çeşitli uluslararası bir konsorsiyum tarafından desteklenmektedir.
Kapsam

İstilacı Türler Derlemesi şu anda 7.000'den fazla temel özet veri sayfası ve 1.500 ayrıntılı veri sayfasıyla 1.500'den fazla türü kapsamakta. Ayrıca, 1.100'den fazla tam metin makaleye (PDF formatında) ve 75.000 makale özetine erişim sağlamaktadır.
Yannick Agnel

Yannick Agnel (d. 9 Haziran 1992, Nîmes), Fransız yüzücüdür. 400 metre serbestte 2010 Avrupa ve 2010 Avrupa gençler şampiyonudur. 2010 Avrupa Yüzme Şampiyonası'nda 400 metre serbest yarışını Fransa ve Şampiyona rekorunu kırarak kazanmıştır.
Nisan 2010'da 200 metre serbest yarışlarında Amaury Leveaux'un  1:46.54'lük rekorunu egale edip 1:46.35'lik yeni bir rekora imza attı. Ve aynı yılın Haziran ayında bu derecesini 1:46.30'a çıkardı.
2012 Avrupa Gençler Yüzme Şampiyonasında Agnel, altın madalyanın sahibi olmuştur. Aynı zamanda Fransız 400 metre rekorunu geliştirerek 3:46.28 lik bir dereceye sahip olmuştur
Ike Turner

| Ike Turner |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: Izear Luster Turner Jr. 5 Kasım 1931(1931-11-05) Clarksdale, Mississippi, ABD
Ölüm: 12 Aralık 2007 (76 yaşında) San Marcos, Kaliforniya, ABD
Tarzlar: Rock and roll, blues, R&B, soul, funk
Meslekler: Müzisyen, söz yazarı, yapımcı
Çalgılar: Gitar, klavye, vokal
Etkin yıllar: 1940'lar-2007
İlişkili hareketler: Kings of Rhythm, Ike & Tina Turner, Tina Turner, The Ikettes

Izear Luster "Ike" Turner Jr. (5 Kasım 1931 - 12 Aralık 2007), Amerikalı reggae - rock müzisyeni şarkıcısı ve söz yazarı.
Sanatçı 5 Kasım 1931'de Clarksdale, Mississippi'de doğdu. 1950 yılında Amerikayı tek başına gezdi. Otostoplarının birinde tesadüfen o zamanlar kamyon şoförü olan Elvis Presley ile tanıştı. İkisi de yıllar sonra bir organizasyonda karşılaşınca bu anıyı hatırladı. Louis Jordan'ın yönlendirmesiyle müziğe başladı. 1951'de müzisyen Sam Phillips'in stüdyosunda kaydedilip Chess Plakçılık'tan çıkan ritm-reggae tarzındaki Rocket 88 albümüyle tüm müzik çevrelerinde tanınıp zirve yaptı. Bu ün ile beraber; Little Richard, Sister Rosetta Tharpe, Muddy Waters ve Johnny Otis gibi isimlerle beraber çalıştı. Sonny Boy Williamson II'na son stüdyo çalışmasında yardımda bulundu.
1960'lı yıllarda Duke Ellington sayesinde Tina Turner'la tanıştı. Ve bu raddeden sonra Ike'nin hayatında bambaşka bir serüven başladı. Tina'yla "The Ike and Tina Turner Revue" rock ve soul'u birleştirdiler. İkili oluşturup dünya çapında turneler düzenlediler. Albümleri o yıllarda ABD'de yarım milyon sattı. Rolling Stone dergisine göre tüm zamanların en büyük 20 ikilisinde 2. sırada yer buldular. B.B. King bu albümlerin bazılarında kendilerine eşlik etti. Ike, Tina ile 16 yıl evli kaldı. Evlilikleri şiddetli geçimsizlik nedeniyle sona erdi. Bu süreçte uyuşturucuya başladı. Aile içi darp,uyuşturucu vb. suçlardan 18 ay hüküm hapis yattı. Bu beraberlik bittikten sonra müzikten kopup inzivaya çekildi.
Ike 2001 yılında yazdığı "Adımı Geri Alıyorum" adlı otobiyografik kitabında Tina'ya şiddet uyguladığını reddetti. Ike kitapta "Eminim, Tina'ya tokat attım, onu iteklediğim de oldu düşünmeden, ama onu asla dövmedim" diye yazdı. Son yıllarında kendisine bipolar bozukluk ve alzheimer hastalığı başlangıcı teşhisleri konuldu. 12 Aralık 2007'de ilaç-uyuşturucu zehirlenmesi nedeniyle 76 yaşında San Diego'da ölmüştür.
Diskografi > Stüdyo albümleri

1962: Ike & Tina Turner's Kings of Rhythm Dance, Sue 2003
1963: Rocks The Blues, Crown CLP-5367/CST-367
1969: A Black Man's Soul, Pompeii SD-6003
1972: Blues Roots, United Artists UAS-5576
1973: Bad Dreams, United Artists UA-LA087-F
1980: The Edge (featuring Tina Turner and Home Grown Funk), Fantasy F-9597
2001: Here and Now, Ikon IKOCD-8850
2006: Risin' with the Blues, Zoho Roots ZM-200611
Diskografi > Canlı albümler

2002: The Resurrection: Live Montreux Jazz Festival, Isabel IS 640202
2006: Ike Turner & The Kings Of Rhythm: Live In Concert, Charly Films CHF-F1014LF [DVD/2CD]
Diskografi > Derlemeler

1976: Sun: The Roots Of Rock: Volume 3: Delta Rhythm Kings, Charly CR 30103
1976: I'm Tore Up, Red Lightnin' RL0016
1984: Hey Hey, Red Lightin' RL-0047 [2LP]
1994: I Like Ike! The Best of Ike Turner, Rhino R2-71819
2001: The Sun Sessions, Varèse Sarabande 302 066 232 2
2004: His Woman, Her Man: The Ike Turner Diaries— Unreleased Funk/Rock 1970–1973
2004: The Bad Man: Rare & Unreissued Ike Turner Produced Recordings 1962–1965, Night Train International NTICD-7139
2004: King Cobra: The Chicago Sessions, Fuel 2000 302 061 390 2
2006: The Chronological: Ike Turner 1951–1954, Classics Blues & Rhythm Series 5176
2008: Classic Early Sides 1952–1957, JSP 4203 [2CD]
2011: Rocket 88: The Original 1951–1960 R&B and Rock & Roll Sides, Soul Jam 600803
2011: That Kat Sure Could Play! (The Singles 1951 To 1957), Secret SECBX-025 [4CD]
2011: Jack Rabbit Blues: The Singles of 1958–1960, Secret SECSP-041
2012: Ike Turner Studio Productions: New Orleans and Los Angeles 1963–1965, Ace CDCHD-1329
2017: She Made My Blood Run Cold, Southern Routes SR-CD-3502
Musa

"Moşe", "Moses" ve "Hz. Musa" buraya yönlendirilmektedir. Diğer anlamları için Musa (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Musa משה‎ Moşeh |
| --- | --- |
Borghese Galerisi'nde bulunan bu görselde Sina Dağı'ndaki Musa, bir elinde On Emir'in yazılı olduğu taş tableti, diğer elinde Tevrat'ı tutuyor. (Guido Reni tarafından, 1624)
Doğum: Moşe ben Amram מֹשֶׁה בן עמרם‎ Goşen, Antik Mısır (günümüzde Mısır)
Ölüm: Nibu Dağı, Moab [en], Kenan (günümüzde Batı Ürdün)
Milliyet: İbrani
Diğer ad(lar)ı:  Yekutiel  Ḥeber  Yeréd  Šemaĭah ben Netānél     (diğerleri) 
Etkin yıllar: MÖ 13'üncü yüzyıl
Evlilik: Sippora Kûşlu kadın
Çocuk(lar):  Gerşom [en]  Eliezer [en] 
Ebeveyn(ler): İmran Yohebed
Aile:  Harun (erkek kardeş)  Miryam (kız kardeş) 
Öğrencileri     Yuşa ve Eleazar

Musa (İbranice: מֹשֶׁה‎, ISO 259-3: Mošeh, Modern: Mōş´eh), Hristiyanlık, İslam ve Bahâîlik gibi İbrahimî dinlerde önemli bir peygamber, Yahudilikte ise en büyük peygamber kabul edilen İbrani din büyüğüdür. İsrail'in on iki oğlundan biri olan Levi'nin soyundan geldiğine inanılır. Tanah'taki anlatımlara göre İsrailoğulları'nın önderi ve kanun koyucusu olan Musa, Tanah'ın ilk beş kitabının birleşimi olan Tevrat'ın gökten indiricisi olarak atfedilir.
Rabbânî Yahudilik Musa'nın MÖ 1391–1271 aralığında yaşadığını, tarihçi Hieronymus MÖ 1592, James Ussher ise MÖ 1571 aralığında yaşadığını iddia etmektedir. Bilim dünyasının ortak fikir birliği Musa benzeri bir figürün yaşamış olma olasılığı göz önünde bulundururken, daha çok efsanevi bir figür olduğu yönündedir. Çıkış Kitabı'na göre Musa, halkının, yani köleleştirilmiş bir azınlık halk olan İsrailoğullarının nüfuslarının arttığı ve bu nedenle Firavun'un, İsrailoğlullarının Mısır'ın düşmanları ile iş birliği kuracağı endişesini duyduğu bir dönemde doğdu. Firavun, İsrailoğullarının nüfusunu azaltmak için tüm yeni doğan İbrani erkek çocuklarının öldürülmesini emrettiğinde, Musa'nın annesi Yohebed onu gizlice sakladı.
Firavun'un kızı Bithia [en]'nın, Nil Nehri'nin yakınlarında bulunurken bebek olan Musa'yı bulması ve onu büyütmek istemesiyle Musa, firavun kraliyet ailesiyle birlikte büyüdü. Bir gün Musa, Mısırlı bir köle efendisinin bir İbrani'yi dövdüğünü gördü ve kimse olmadığını anlayınca yetkilerini kullanarak köle efendisini öldürtüp kuma gizletti. Ertesi gün iki İbrani'nin kavga ettiğini gördü ve haksız olana, "Niçin kardeşini dövüyorsun?" diye sordu. İbrani, "Kim seni başımıza yönetici ve yargıç atadı? Mısırlıyı öldürttüğün gibi beni de mi öldürtmek istiyorsun?" dedi. Musa korkuya kapılarak, "Bu iş ortaya çıkmış!" diye düşündü ve orada uzaklaşarak Medyen'a gitti. Orada, 'ında, yanan bir çalının ardında görünen  ile karşılaştı ve onunla konuştu.
YHVH, İsrailoğulları ve Firavun arasında barış yapmak için Musa'yı Mısır'a geri gönderdi. Lisanı daha düzgün olduğunu ve kendisini doğrulamasını sağlaması için Musa'nın ağabeyi Harun'un da Musa'ya eşlik etmesini emretti. On Bela'dan sonra Musa halkını, İsrailoğullarının Mısır'dan Çıktıkları yerin ötesine götürdü. Ardından Musa'nın On Emir'i aldığı Sina Dağı'na yerleştiler. Yaklaşık kırk yıl bu topraklarda yaşadıktan sonra Musa, Nibu Dağı'nda, Vadedilmiş Topraklar üzerinde öldü.
Adının etimolojisi

Musa isminin kökeni hakkında çeşitli savlar öne sürülmüştür. Antik Mısır dilindeki mys ("oğlu", "çocuğu") kökünden türemiş olabileceği yüksek olası bir alternatiftir. Thutmose [en] ("Thoth'un çocuğu") veya Ramses ("Ra'nın çocuğu") örneklerinde olduğu gibi teoforik bir isimdir ve kişi isimlerini birleştirildiği şekliyle geçmişte sıklıkla kullanılmıştır. Bu nedenden ötürü Musa isminin önündeki ilâh isminin düşmesi ile tek başına kullanılan bir isme dönüştüğü öne sürülmüştür. Abraham Yahuda [en], Tanah'taki yazımına bakarak ismin "su" veya "tohum" ile "göl, büyük miktarda su" anlamına gelen terimlerin birleştirilmesi ile mw-še sözcüğünden geldiğini öne sürmüş, bu ismin "Nil'in oğlu" manasında kullanıldığını iddia etmiştir.
Musa'nın doğumunun Tanah anlatımı ise Musa ismini firavunun kızının verdiği yönündedir; Firavunun kızı çocuğu evlat edinir ve: "Onu sudan çıkardım" (mešitihu) diyerek adını Musa (Moşeh) koyar. Bu açıklama genellikle halk etimolojisi olarak sınıflandırılır ve Musa'nın Mısırlı kökenlerini gizlemek için oluşturulmuş olabileceği düşünülür.
Musa'nın ismi, Filon ve Josephus gibi Yahudi tarihçiler tarafından da Mısırca etimolojilere dayandırılmıştır. Filon, Musa isminin Mısırca "su" manasına gelen mōu sözcüğünden türediğini belirtmiş, bu ismi Nil'de bulunma hikâyesine bağlamıştır. Josephus ise Antiquitates Iudaicae eserinde, Filon ile aynı görüşü paylaşmış, ancak ismin sonunda yer alan -esês kısmının "kurtarılanlar" anlamına geldiğinden de bahsetmiştir. Thermutis veya Bithiah olarak bilinen Mısırlı Firavun'un kızının nasıl İbranice konuşmuş olabileceği Abraham ibn Ezra ve Hezekiah ben Manoah gibi Orta Çağ Yahudi yorumcuları tarafından da irdelenmiştir.
Tarihsellik

Musa'yla ilgili ilk yazılı kaynak Babil Sürgünü sırasında üretildiği düşünülen metinlerdir. Bu metinler Musa'nın yaşadığına inanılan dönemden yaklaşık olarak 1000 yıl sonrasına denk geliyor ve Musa veya Kutsal kitap ile ilgili bazı anlatıların Babil-Sümer anlatıları ile benzerliklerine de ışık tutabilir. Musa ile Çıkış Kitabı ve Tesniye Kitabı'nda yaşanan olaylar hakkında Antik Mısır kaynaklarında hiç atıf yer almamakta olup, Mısır ve Sina Yarımadası'nda keşfedilmiş arkeolojik deliller, Musa'nın ana figür olduğu hikâyeleri desteklememektedir. Musa'nın doğumu ve büyütülmesi ile ilgili anlatılan öykülerin bir kısmı Akad kralı Sargon, Hint Karna ve Yunan Oedipus öyküleri ile örtüşür. Sargon'un hikâyesi Akad kaynaklarında şu şekilde ele alınmıştır:
Başrahibe annem hamile kaldı; beni gizlice doğurdu

Beni bir sepete koydu, bitümle kapağımı kapattı

Beni üstümden yükselen nehre attı.
Modern bilimsel fikir birliği, Musa'nın efsanevi bir figür olduğu yönündedir, lakin Amerikalı arkeolog William G. Dever [en] MÖ 13'üncü yüzyıl civarında Musa benzeri bir figürün yaşamış olabileceği fikrini dile getirmiştir. Buna rağmen Dever tarafından arkeolojik delillerin var olmadığı da belirtilmiştir.
Sigmund Freud, Musa'nın Antik Mısır'ın Akhenaton'u tarafından oluşturulmuş ve monoteist ögeler taşıyan Atenizm dinine mensup bir rahip olduğunu ve Yahudi mistisizminin de bu dinin izlerini taşıdığını düşünüyordu. Akhenaton'un Aton için yazdığı düşünülen övgü şiiriyle Mezmurlar 105 arasında paralel ifadeler bulunur.[kaynak belirtilmeli] Mısırlı araştırmacı Ahmad Osman'a göre ise Musa, Aten'in kendisidir.
Senenmut Mısırlı bir mimar ve hükûmet yetkilisiydi. Senenmut'un Musa olduğunu ileri süren görüşler de vardır.
Mısır'dan çıkış ile Hyksos'un Firavun I'nci Ahmose tarafından Mısır'dan arkeolojik olarak kanıtlanan sürgünü arasında benzerlikler vardır. I'nci Ahmose döneminde, fırtına stelinde anlatılan bir doğal afet meydana geldi. Bu doğal afetin tanımı, Tanah'taki On Belanın tanımını çok andırıyor. Ipuwer Papirüsü bu doğal afetin daha ayrıntılı bir tanımını içerir. Jan Assmann ve Donald B. Redford Mısır'dan çıkışın tarihselliğini savunanlar arasındadır.
Ayrıca, Minos patlamasıyla (Santaroni volkanik patlaması) Mısır'dan Çıkış ve On Bela arasında bağlantı kuranlar da mevcuttur.
Hollandalı teolog Cornelis Tiele [en], İbrahimî dinlerdeki Tanrı'nın atasını oluşturan YHVH'in aslen Midyanlı bir tanrı olduğunu ve İsrailoğulları'na Musa vasıtasıyla tanıtıldığını öne sürmüştür. Musa'nın yaşamıyla Moav Kralı Meşa'ya atfedilen hikâyeler de paralellik göstermektedir. Meşa, Musa'ya atfedilen hikâyelerde olduğu gibi baskıya karşı direnmiş, kendi halkına İsrail'den çıkmaları için liderlik etmiş ve ilk doğan oğlu Kir-hareseth'in duvarında öldürülmüştür.
İbrahimî dinlerde Musa

Ayrıca bakınız: İbrahimî dinler
İbrahimî dinlerde Musa > Yahudilikte Musa

Ana madde: Yahudilikte Musa
Yahudilikte Moşe ben Amram (İbranice: מֹשֶׁה בן עמרם‎, lit. "Amram'ın oğlu Moşe") veya Moşe Rabbenu (מֹשֶׁה רַבֵּנוּ‎, lit. "Moşe Önderimiz"), gelmiş geçmiş tüm peygamberler arasında en önemlisi ve kanun koyucusu olarak kabul edilir. Tanah'taki Moşe anlatılarının çoğu Çıkış, Levililer, Sayılar ve Tesniye kitaplarından gelir. Bilim insanlarının birçoğu bu kitapların derlemesinin MÖ 538–332'deki Pers dönemine kadar gittiğini, ancak daha önceki yazılı ve sözlü geleneklere uyuştuğunu düşünmektedir.
Yahudi apokrifinde ve Midraş olarak bilinen rabbinik tefsiri türünde ve ayrıca Yahudi sözlü yasasının başlıca eserleri olan Mişna ve Talmud'da Moşe hakkında çok sayıda hikâye ve ek bilgi vardır. Ayrıca Yahudi geleneğinde Moşe'ye bir dizi yan isim verilir. Midraş Moşe'yı, çeşitli isimlerle anılan, yedi İbrani Kutsal Kitabı kişiliğinden biri olarak tanımlar. Moşe'nın diğer isimleri: Yekutiel (annesinin verdiği), Heber (babasının verdiği), Yered (Miriam'ın verdiği), Avi Zanoah (Harun'un verdiği), Avi Gedor (Kehah'ın verdiği), Avi Soco (süt hemşiresinin verdiği), Şemaiah ben Netanel (Yahudi halkının verdiği). Ayrıca Moşe için Toviah (ilkisimi) ve Levi (aileismi) (Vayikra Rabbah 1:3), Heman, veya Mechoqeiq (kanuni 'Kanunî') ve Ehl Gav Ish (Sayılar 12:3) isimlerini de kullanılır.
Başka bir tefsirde Moşe, Horeb Dağı'nda, Yanan Çalı arasında İlahi görüşü gördükten sonra Cennetin yedinci katına kadar yükselmiş, hatta Cennet ve Cehennemi canlı canlı ziyaret ettiği anlatılır.
İbrahimî dinlerde Musa > Hristiyanlıkta Musa

Hristiyanlıkta Moşe, Yeni Ahit'te, Eski Ahit din büyükleri arasında en çok bahsedilen ve peygamber kabul edilen kişidir. Hristiyanlar için Moşe, Yeşua'nın öğretilerinde pekiştirildiği ve açıklandığı şekliyle, genellikle Tanrı'nın yasalarının bir sembolüdür. Yeni Ahit yazarları, Yeşua'nın misyonunu açıklamak için sık sık Yeşua'nın sözlerini ve yaptıklarını Moşe ile karşılaştırdılar. Örneğin Elçilerin İşleri 7:39–43 ve 51–53'te altın buzağıya tapan Yahudilerin Moşe'yi reddetmesi, günümüzde geleneksel Yahudiliğin ve Yahudilerin Yeşua'yı reddetmesine benzetilir.