Hepatit B
Önleme > Aşı

İlk doz genellikle doğumdan sonraki bir gün içinde önerilir. Hepatit B aşısı kanseri, özellikle de karaciğer kanserini önleyebilen ilk aşıdır.
Aşıların çoğu, birkaç aylık bir süre içinde üç doz halinde verilir. Aşının koruyucu etki kazandırması aşılanan bireyin serumunda en az 10 mIU/ml anti-HB antikor konsantrasyonu oluşmasıyla tanımlanır. Aşı çocuklarda daha etkilidir ve aşılananların %95'i koruyucu antikor seviyelerine ulaşır. Bu oran 40 yaşındaki bireylerde yaklaşık %90, 60 yaşın üstündeki bireylerde yaklaşık %75'e düşer. Aşılamanın sağladığı koruma, antikor seviyeleri 10mIU/ml altına düştükten sonra bile uzun süre etkilidir.
Erişkin dönemde geçirilen akut Hepatit B enfeksiyonu sonrası kronikleşme oranı %5-10 arasında olduğu halde doğumda yeterli ve uygun immünizasyon (bağışıklama- aşılama) yapılmayan taşıyıcı gebelerin bebeklerinde kronikleşme oranı oldukça yüksektir. Bu nedenle yenidoğan bebeklerin ve küçük çocukların HBV bulaşından korunması tüm dünyada öncelik verilen korunma yöntemi olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle 1984 yılından beri Advisory Committee on İmmünization Practices (ACIP), Center for Disease Control (CDC) ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından tüm gebelerin HBsAg yönünden taranması ve taşıyıcı gebelerin bebeklerine doğumda aşı+Hepatit B hiper immünglobulin (HBIG) yapılması önerilmektedir.
HBsAg-pozitif annelerin yeni doğan bebekleri için: tek başına hepatit B aşısı, tek başına hepatit B immünoglobulin veya aşı artı hepatit B immünoglobulin kombinasyonu hepatit B oluşumunu önler. Ayrıca, aşı artı hepatit B immünoglobulin kombinasyonu, tek başına aşıdan üstündür. Bu kombinasyon, doğum sırasında HBV bulaşının %86 ile %99'unu önler.
İkinci veya üçüncü trimesterde verilen tenofovir hepatit B immünoglobulin ve hepatit B aşısı ile birleştirildiğinde anneden çocuğa bulaşma riskini, özellikle hepatit B virüsü DNA düzeyleri yüksek hamile kadınlarda, %77 oranında azaltabilir. Bununla birlikte, hamilelik sırasında tek başına hepatit B immünoglobulin uygulamasının yeni doğan bebeğe hepatit B bulaşma oranını azaltığına dair yeterli kanıt yoktur. Bebek enfeksiyonunu önlemek için hamilelik sırasında hepatit B aşısının etkilerini değerlendirmek için hiçbir rastgele kontrol denemesi yapılmamıştır.
Kan gibi vücut sıvılarına maruz kalma riski olan herkes, henüz yapılmadıysa aşılanmalıdır. Aşılamanın etkisinin doğrulanması için test yapılması tavsiye edilir ve yeterince bağışıklık kazanamayanlara daha fazla aşı yapılır.
10 ile 22 yıllık takip çalışmalarında aşı olup normal bağışıklık sistemi olan bireylerde hepatit B vakası görülmedi. Yalnızca nadir görülen kronik enfeksiyonlar belgelenmiştir. Aşı, sağlık çalışanları, kronik böbrek yetmezliği olan bireyler ve erkeklerle cinsel ilişkiye giren erkekler dahil olmak üzere özellikle yüksek risk grupları için tavsiye edilir.
Hepatit B aşısının her iki türü, plazmadan türetilmiş aşı (PDV) ve rekombinant aşı (RV), hem sağlık çalışanlarında hem de kronik böbrek yetmezliği gruplarında enfeksiyonun önlenmesinde benzer etkiye sahiptir. Sağlık çalışanı grubu arasında RV intramüsküler yolun RV intradermal yol ile karşılaştırıldığında önemli ölçüde daha etkili olduğu fark edilmiştir.
Hepatit B aşısı ile ilgili olarak yapılan çok sayıda çalışmanın sonuçlarına göre gerek çocuklarda gerekse erişkinlerde en iyi antikor yanıtının elde edildiği 0,1,6. aylarda birer doz aşı uygulaması şeklindeki aşı şeması günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra hızlı yanıt elde edilmesi istendiğinde şema 0,1,2,12. aylar şeklinde de uygulanabilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü'nün HBV aşı programı önerileri 0,1,6'ıncı ay, 0,1,12'inci ay; ya da 0,1,2,12'inci ay şeklindedir ve universal aşılamada yaygın olarak kullanılan şema 0,1,6 ay şemasıdır.
Türkiye'de de Sağlık Bakanlığı öncülüğünde rutin aşılama programı 1998 yılında başlamıştır.