Sodyum karbonat

| --- | --- |



Adlandırmalar
IUPAC adıSodyum karbonat
Diğer adlarÇamaşır sodası, Kristal soda, Soda külü
Tanımlayıcılar
CAS numarası: 497-19-8 (susuz)  5968-11-6 (monohidrat)  6132-02-1 (dekahidrat) 
3D model (JSmol): Etkileşimli görüntü
ChEBI: CHEBI:29377 
ChEMBL: ChEMBL186314 
ChemSpider: 9916 
ECHA InfoCard: 100.007.127 
EC Numarası: 207-838-8
E numaraları: E500(i) (asitliği düzenleyiciler, ...)
PubChem CID: 10340
RTECS numarası: VZ4050000
UNII: 45P3261C7T  2A1Q1Q3557 (monohidrat)  LS505BG22I (dekahidrat) 
CompTox Bilgi Panosu (EPA): DTXSID1029621 
 InChI InChI=1S/CH2O3.2Na/c2-1(3)4;;/h(H2,2,3,4);;/q;2*+1/p-2 Key: CDBYLPFSWZWCQE-UHFFFAOYSA-L  InChI=1/NaHCO3.2Na/c2-1(3)4;;/h(H2,2,3,4);;/q;2*+1/p-2Key: CDBYLPFSWZWCQE-NUQVWONBAP 
 SMILES [Na+].[Na+].[O-]C([O-])=O 
Özellikler
Molekül formülü: Na2CO3
Molekül kütlesi: 105,9888 g/mol (susuz) 286,1416 g/mol (dekahidrat)
Görünüm: Beyaz katı, higroskopik
Koku: Kokusuz
Yoğunluk: 2,54 g/cm3 (25 °C, susuz) 1,92 g/cm3 (856 °C) 2,25 g/cm3 (monohidrat) 1,51 g/cm3 (heptahidrat) 1,46 g/cm3 (dekahidrat)
Erime noktası: 851 °C (1.564 °F; 1.124 K) (Susuz) 100 °C (212 °F; 373 K)   bozunur (monohidrat) 33,5 °C (92,3 °F; 306,6 K)  bozunur (heptahidrat) 34 °C (93 °F; 307 K)  (dekahidrat)
Çözünürlük (su içinde): Susuz, g/100 mL:7 (0 °C) 16,4 (15 °C) 34,07 (27.8 °C) 48,69 (34.8 °C) 48,1 (41.9 °C) 45,62 (60 °C) 43,6 (100 °C)
Çözünürlük: alkali çözeltilerde, gliserinde çözünür alkolde az çözünür  CS2, aseton, alkil asetatlar, alkol, benzonitril, sıvı amonyakta çözünmez
Çözünürlük (gliserin içinde): 98,3 g/100 g (155 °C)
Çözünürlük (etandiol içinde): 3,46 g/100 g (20 °C)
Çözünürlük (dimetilformamid içinde): 0,5 g/kg
Asitlik  (pKa): 10,33
Baziklik  (pKb): 3,67
Manyetik alınganlık (χ): -4,1•10-5 cm3/mol
Kırınım dizimi  (nD): 1,485 (susuz)  1,420 (monohidrat)  1,405 (dekahidrat)
Akmazlık: 3,4 cP (887 °C)
Yapı
Kristal yapı: Monoklinik (γ-form, β-form, δ-form, susuz)  Ortorombik (monohidrat, heptahidrat)
Uzay grubu: C2/m, No. 12 (γ-form, susuz, 170 K)  C2/m, No. 12 (β-form, susuz, 628 K)  P21/n, No. 14 (δ-form, susuz, 110 K)  Pca21, No. 29 (monohidrat)  Pbca, No. 61 (heptahidrat)
Nokta grubu: 2/m (γ-form, β-form, δ-form, susuz)  mm2 (monohidrat)  2/m 2/m 2/m (heptahidrat)
Kafes sabiti: a = 8,920(7) Å, b = 5,245(5) Å, c = 6,050(5) Å (γ-form, susuz, 295 K)α = 90°, β = 101,35(8)°, γ = 90°
Koordinasyon geometrisi: Oktahedral (Na+, susuz)
Termokimya
Isı sığası (C): 112,3 J/mol•K
Standart molar entropi (S⦵298): 135 J/mol•K
 Standart formasyon entalpisi (ΔfH⦵298): -1130,7 kJ/mol
 Gibbs serbest enerjisi (ΔfG⦵): -1044,4 kJ/mol
Tehlikeler
İş sağlığı ve güvenliği (OHS/OSH):
Ana tehlikeler: Tahriş edici
GHS etiketleme sistemi:
Piktogramlar: 
İşaret sözcüğü: Uyarı
Tehlike ifadeleri: H319
Önlem ifadeleri: P305+P351+P338
NFPA 704 (yangın karosu):    2 0 0
Öldürücü doz veya konsantrasyon (LD, LC):
LD50 (medyan doz): 4090 mg/kg (sıçan, oral)
Güvenlik bilgi formu (SDS): MSDS
Benzeyen bileşikler
Diğer anyonlar: Sodyum bikarbonat
Diğer katyonlar: Lityum karbonat  Potasyum karbonat Rubidyum karbonat  Sezyum karbonat
Benzeyen bileşikler: Sodyum seskikarbonat  Sodyum perkarbonat
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). 
Bilgi kutusu kaynakları
Sodyum karbonat, (çamaşır sodası, kristal soda ve soda külü olarak da bilinir) Na2CO3 formülüne sahip değişik hidratları olan bir inorganik bileşiktir. Bütün formları beyaz, suda çözünür tuzlardır. Tüm formları güçlü bir alkali tada sahiptir ve suda orta derecede alkali çözeltiler verir. Tarihsel olarak sodyum bakımından zengin göl sularından veya sodyum bakımından zengin topraklarda yetişen bitkilerin küllerinden çıkarıldı. Bu sodyum açısından zengin bitkilerin külleri, potas üretmek için kullanılan odun küllerinden belirgin şekilde farklı olduğundan, "soda külü" olarak anıldı. Günümüzde ise, Solvay işlemi ile sodyum klorür ve kireç taşından büyük miktarlarda üretilmektedir.