Bolşevikler
Ayrı bir partinin kurulması (1912)

Ocak 1912'de Bolşeviklerin sadece Bolşeviklere özel bir Prag Parti Konferansı düzenlemesi ve Menşeviklerle geri çağırıcıları partiden resmen ihraç etmesinin ardından hizipler arasındaki ilişkiler kalıcı olarak koptu. Sonuç olarak, RSDİP içinde bir hizip olmaktan çıktılar ve bunun yerine kendilerini Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi (Bolşevikler) - ya da RSDİP(b) - olarak adlandırılan bağımsız bir parti olarak ilan ettiler. Parti gayri resmi olarak Bolşevik Parti olarak anılmaktadır. Parti 20. yüzyıl boyunca bir dizi farklı isim benimsemiştir. RSDİP(b) 1918 yılında Tüm Rusya Komünist Partisi (Bolşevikler) adını almış ve 1925 yılına kadar bu şekilde kalmıştır. 1925'ten 1952'ye kadar adı Tüm Birlik Komünist Partisi (Bolşevikler) ve 1952'den 1991'e kadar Sovyetler Birliği Komünist Partisi oldu.
Parti bölünmesi kalıcı hale geldikçe, başka bölünmeler de belirginleşti. En dikkate değer farklılıklardan biri, her bir hizbin devrimini nasıl finanse etmeye karar verdiğiydi. Menşevikler devrimlerini üye aidatlarıyla finanse etmeye karar verirken, Lenin daha yüksek bir bütçeye ihtiyaç duyduğu için sık sık daha sert önlemlere başvuruyordu. Bolşeviklerin kullandığı yaygın yöntemlerden biri banka soygunları yapmaktı; bunlardan biri 1907'de partinin 250.000 ruble, yani yaklaşık 125.000 dolara eşdeğer bir para elde etmesiyle sonuçlandı.  Bolşeviklerin sürekli paraya ihtiyacı vardı çünkü Lenin, yazılarında ifade ettiği, devrimlerin tüm yaşamlarını davaya adayan bireyler tarafından yönetilmesi gerektiğine dair inançlarını uyguluyordu. Bunun karşılığı olarak, fedakarlıkları ve adanmışlıkları için onları maaşla ödüllendirdi. Bu önlem, devrimcilerin görevlerine odaklanmalarını sağlamaya yardımcı olmak ve işlerini yapmaları için onları motive etmek için alınmıştı. Lenin ayrıca parti parasını, faaliyetlerini genişletmek amacıyla şehirlerde ve siyasi mitinglerde dağıtılan broşürleri basmak ve çoğaltmak için kullandı. Her iki grup da varlıklı destekçilerinden bağışlar yoluyla fon aldı.
I. Dünya Savaşı yaklaştıkça parti gündemlerindeki farklılıklar da belirginleşmeye başladı. Josef Stalin, savaşın sınıflar arası bir savaşa ya da esasen bir Rus İç Savaşına dönüşeceğini umarak savaşın başlaması için özellikle istekliydi. Bu savaş arzusu, Lenin'in işçi ve köylülerin savaş çabalarına katılmaya direnecekleri ve dolayısıyla sosyalist harekete katılmaya daha fazla zorlanacakları vizyonuyla körüklendi. Artan destek sayesinde Rusya, iç çatışmasını çözmek için Müttefik güçlerden çekilmek zorunda kalacaktı. Ne yazık ki Bolşevikler için Lenin'in varsayımları yanlıştı. Kendisinin ve partisinin 1915 ve 1916'da İsviçre'de düzenlenen iki konferansa katılarak bir iç savaş için bastırma girişimlerine rağmen, Bolşevikler I. Dünya Savaşı'nda Rus İmparatorluk Ordusu'na ateşkes çağrısında bulunarak azınlıkta kaldılar.
Bolşevik liderlik ayrı bir parti kurmaya karar vermiş olsa da, Rusya içindeki Bolşevik yanlısı işçileri bunu takip etmeye ikna etmek zor oldu. Dördüncü Duma'nın ilk toplantısı 1912 sonlarında yapıldığında, altı Bolşevik milletvekilinden sadece biri, Matvey Muranov (bir diğeri, Roman Malinovski, daha sonra Ohranka ajanı olarak ifşa edildi), 15 Aralık 1912'de Duma içindeki Menşevik hizipten ayrılmak için oy kullandı. Bolşevik liderlik sonunda galip geldi ve Bolşevikler Eylül 1913'te kendi Duma hiziplerini kurdular.
Bolşevikler ve Menşevikler arasındaki son bir fark, Bolşevik partinin hedeflerine ulaşmak için ne kadar vahşi ve inatçı olduğuydu, ancak Lenin, partiye fayda sağlayacak uzun vadeli kazanımların garantisini gördüğü takdirde siyasi ideallerden geri adım atmaya açıktı. Bu uygulama, partinin köylülere ve eğitimsiz işçilere devrimden sonra hayatın ne kadar görkemli olacağını vadederek ve onlara geçici imtiyazlar tanıyarak onları saflarına katmaya çalışmasında görülmüştür.