Suharto
Hayatı

Suharto, ülke siyasi yaşamına, 30 Eylül 1965 tarihinde 6 generalin suikasta kurban gitmesiyle yaşanan kaos ortamında yaptığı darbe ile girdi. Suharto, Batılılaşma projesinin Güneydoğu Asya’daki modeli Endonezya’da, modern ulus devlet projesini yerleştirmek için devlet mekanizmasını -halka rağmen- sonuna kadar kullandı. Bu hedefe ulaşmak için ülke insanlarını aktif katılımcı ve aktör bireyler kılmak yerine, “ben bilirim”ci, faşizan ve diktatoryal bir korku ağı ile “Endonezyalı kullar” yarattı. Baskıcı rejimin en şiddetli savunucusu ve uygulayıcısı olarak devleti tek başına yönetti.
Suharto, gücünü iki kurumdan alıyordu. Birincisi kendi kurduğu devlet partisi Golkar Partisi. İkincisi ise içinden çıktığı ordu. Golkar'ın manipülasyonuyla gerçekleşen demokratik seçimlerle ulusal ve uluslararası arenada meşruiyetini sağladı. Ordu ise, bir zamanlar ordu mensubu olan Suharto'yu desteklemekten geri kalmadı. Suharto, Golkar'la siyasi arenada meşruiyetini sağlarken, orduya biçtiği yeni rol ile asker desteğini 32 yıl boyunca arkasına almayı başardı. Aslında karşılıklı çıkar ilişkilerinin bir ürünü olan bu siyasi oyun, ülkede genel anlamda sivil toplumun önünü açmaya yönelik her türlü talebi reddeden, eleştiriye kapalı “modern Cavalı bir kral” edasıyla hareket eden Suharto'nun yarattığı rejimi meşrulaştırdı.
Suharto 1965'teki askerî darbe ile selefi Sukarno ve onun oluşturduğu “eski düzen” dönemine son verdi. Generalleri katledenlerin Komünist Parti mensupları olduğu şaiasının yayılmasıyla ülkede askerler öncülüğünde komünistlere karşı olan hemen her kesimin katılımıyla bir şiddet ortamı başlatıldı. Suharto, “komünist karşıtlığı” etrafında bir araya gelen çeşitli siyasi ve sivil kurumlar nezdinde bir anda ülkede birlik ve beraberliğin sembolü oldu ve böylece meşruiyetini pekiştirdi. Komünistlere karşı ülkenin dört bir yanında destek bulan Suharto, 1968 yılında resmen devlet başkanı oldu. Ancak kıyımlar bununla bitmedi. Zamanla diğer muhalifler de Suharto'nun dahice planlanmış diktatörlük hesabında yerini aldı. Suharto ve kurduğu “yeni düzen”e muhalif hangi etnik ve dini yapı varsa, şu veya bu şekilde komünistlerin akıbetine maruz kaldı.
Suharto, içinden çıktığı orduyu sürekli kontrolü altında tutmayı başardı. “Yeni düzen” adıyla anılan tek adam yönetimini benimseyen Suharto, ekonomik kalkınmayı da, bir anlamda şansı yaver giderek, ülkenin çeşitli yerlerinde keşfedilen doğal kaynakların Batılı şirketlerce işletilmesi sonucu sağlamış oldu. Altyapı çalışmalarına -özellikle de Cava Adası’nda- hız verilirken, hedeflenen ekonomik ve sosyal kalkınmanın sadece askerler eliyle yapılması kararlaştırıldı. Böylece “yeni düzen” içerisinde Suharto'dan sonra önemli rol oynayan ordu, “dual fungsi” yani ikili işlevi ile savunma ve güvenlik gibi bir ordudan beklenecek öncü görevinin yanı sıra, bu dönemde daha çok ülkedeki ekonomik varlıkların işletmesini üstlendi.
| Askerî görevi |
| --- | --- | --- |
| Önce gelen Pranoto Reksosamudra | Endonezya Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı 1965–1967 | Sonra gelen Maraden Panggabean |
| BoşMakam 17 Ekim 1952'den sonra kaldırıldıBaşka isim ile kullanılan makamT B Simatupang Savaş Kuvvetleri Kurmay Başkanı olarak | Endonezya Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı 1969–1973 | Sonra gelen Maraden Panggabean |
Siyasi görevi
| Önce gelen Sukarno | Endonezya Devlet Başkanı 1967–1998 | Sonra gelen Bacharuddin Jusuf Habibie |
Parti siyasi görevi
| Yeni makam | Golkar Merkez Komitesi Başkanı 1983–1998 |  |
Diplomatik görevi
| Önce gelen Dobrica Ćosić | Bağlantısızlar Hareketi Genel Sekreteri 1992–1995 | Sonra gelen Ernesto Samper Pizano |
| g t Endonezya devlet başkanları |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  Sukarno  Suharto  Bacharuddin Jusuf Habibie  Abdurrahman Vahit  Megawati Sukarnoputri  Susilo Bambang Yudhoyono  Joko Widodo  Prabowo Subianto  |  Sukarno  Suharto  Bacharuddin Jusuf Habibie  Abdurrahman Vahit  Megawati Sukarnoputri  Susilo Bambang Yudhoyono  Joko Widodo  Prabowo Subianto  |  |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNE: XX1131284  BNF: cb146198308 (data)  CiNii: DA02682502  GND: 118757741  ISNI: 0000 0001 1470 5966  LCCN: n50082615  NARA: 10580942  NDL: 00621488  NKC: js20080229018  NLA: 36082510  NLI: 987007445296105171  NTA: 068782233  SELIBR: 316695  SNAC: w6796snd  SUDOC: 059860057  Trove: 449040  VIAF: 35252197   WorldCat (LCCN): n50-082615