Heinrich Himmler
Barış görüşmeleri

1944'ün kış aylarında Himmler'in Waffen-SS birliği tam 910.000 (dokuz yüz on bin) ve Allgemeine-SS ile birlikte sadece kâğıt üzerinde toplam 2.000.000 (iki milyon) üyeye sahipti. Buna rağmen 1945 yılının ilkbaharında, özel doktoru ve masörü Felix Kersten ve SS generali ve Abwehr Yabancı İstihbarat Şefi Walter Schellenberg ile yaptığı tartışmaların ardından Almanya'nın zaferinden kuşku duymaya başladı. Nasyonal sosyalist rejimin hayatta kalmasını Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri ile yapacağı barış görüşmelerine bağladı.
Himmler ve Hitler son kez 20 Nisan 1945'te -Hitler'in doğum gününde- Berlin'de bir araya geldi ve Himmler, Hitler'e sarsılmaz bir bağlılık yemini etti. O günkü askeri brifingde Hitler, Sovyet ilerlemelerine rağmen Berlin'den ayrılmayacağını belirtti. Himmler, Hermann Göring ile birlikte brifingden sonra şehri hızla terk etti. 21 Nisan'da Himmler, Yahudi toplama kampı mahkûmlarının serbest bırakılmasını görüşmek üzere Dünya Yahudi Kongresi'nin İsveçli temsilcisi Norbert Masur ile bir araya geldi. Bu müzakereler sonucunda Beyaz Otobüsler operasyonunda yaklaşık 20.000 kişi serbest bırakıldı. Himmler, toplantıda, kamplardaki krematoryumların tifüs salgınında ölen mahkûmların cesetlerini imha etmek için inşa edildiğini iddia etti. Ayrıca Auschwitz ve Bergen-Belsen'deki kamplar için çok yüksek hayatta kalma oranları olduğunu iddia etti, bu kamplar özgürleştirildiğinde, verdiği rakamların yanlış olduğu açıkça ortaya çıktı.
1945'in başlarından beri, Alman savaş çabaları çöküşün eşiğindeydi ve Himmler'in Hitler ile ilişkisi kötüleşti. Himmler bağımsız olarak bir barış anlaşması müzakere etmeyi düşündü. İsveç'e taşınan masörü Felix Kersten, İsveç Kızıl Haçı başkanı Kont Folke Bernadotte ile müzakerelerde aracılık yaptı. İki adam arasında mektup alışverişi yapıldı ve RSHA'dan Walter Schellenberg tarafından doğrudan toplantılar düzenlendi.
23 Nisan'da Himmler, General Schellenberg'in de teşvikiyle  Lübeck'teki İsveç konsolosluğunda Bernadotte ile bir araya geldi. Kendisini Almanya'nın geçici lideri olarak takdim ederek, Hitler'in önümüzdeki birkaç gün içinde öleceğini iddia etti. İngiliz ve Amerikalıların Wehrmacht'tan geriye kalanlarla birlikte Sovyetlere karşı savaşacağını uman Himmler, Bernadotte'den General Dwight Eisenhower'a Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne değil, Batı Müttefiklerine teslim olmak istediğini bildirmesini istedi. Bernadotte, Himmler'den teklifini yazılı hale getirmesini istedi ve Himmler buna mecbur kaldı.
27 Nisan'da Himmler'in, Berlin'de genel merkezinde bulunan SS temsilcisi Hermann Fegelein, kaçmaya hazırlanırken sivil kıyafetler içinde yakalandı, tutuklandı ve Führerbunker'e geri getirildi.
28 Nisan akşamı BBC, Himmler'in Batı Müttefikleri ile müzakere girişimleri hakkında bir Reuters haber raporu yayınladı. Hitler; uzun zamandır Himmler'in sadakat açısından Joseph Goebbels'den sonra ikinci olduğunu düşünüyordu, Himmler'e "sadık Heinrich" (Almanca: der treue Heinrich) takma adını vermişti. Adolf Hitler bu olayları duyunca, bu apaçık ihanet karşısında öfkeye kapıldı ve Himmler'in gizli görüşmelerinin şimdiye kadar bildiği en kötü ihanet olduğunu söyledi. Himmler'i vatan haini olarak ilan etti, intihar etmeden bir gün önce Himmler'in bütün yetkilerini ve rütbelerini aldı. Hitler, Himmler'in tutuklanmasını emretti. Fegelein ise mahkemeye çıkarıldı ve vurularak infaz edildi. Hitler'in ardından, kariyeri boyunca Himmler'le birçok kez karşı karşıya gelen Joseph Goebbels Şansölye oldu. Ayrıca Hermann Göring de Hitler tarafından vatan haini ilan edildi. Himmler; bu olaylar yaşanırken, Reichsführer-SS (SS Lideri), Alman Polis Şefi, İçişleri Bakanı, Volkssturm Komutanı (Nazi Almanyası'nın son aylarında savaşan birliklerden biri), Vatan Ordusu Komutanı ve Almanya Hükûmet Temsilcisi rütbelerine sahipti. Bu zamana kadar Sovyetler, Reich Şansölyesi'nden sadece 300 m (330 yd) uzaktaki Potsdamer Platz'a ilerlemiş ve Başbakanlığa saldırmaya hazırlanıyorlardı.
Kont Bernadotte ile yaptığı görüşmeler sonuç vermedi. Hitler, halefi olarak Büyük Amiral Karl Dönitz'i seçti. Himmler, Flensburg'a Dönitz ile bir araya gelmek için gitti. Plön yakınlarında batı bölgesinin kuzeyinde savaşan ve o zaman bütün Alman kuvvetlerinin komutanı olan Amiral Karl Dönitz'in yanına gitti ve kendisini ikinci komutan olarak teklif etti. Burada Himmler, Dönitz'in geçici hükûmetinde kendisinin Reichsführer-SS olarak bir pozisyona hak kazandığını ve SS'nin savaştan sonra düzeni yeniden sağlamak ve sürdürmek için iyi bir konumda olacağına inandığını iddia etti. Dönitz, Himmler'in tekliflerini defalarca reddetti ve Müttefiklerle barış görüşmeleri başlattı. 6 Mayıs'ta (Alman Teslim Belgesi'nden iki gün önce) bir mektup yazdı ve Himmler'i tüm görevlerinden resmen kovdu.