Che Guevara
Küba'daki siyasi kariyer > Devrimci mahkemeler

Ocak 1959'un ortalarında Guevara şiddetli bir astım krizinden sonra iyileşmek için Tarará'daki bir yazlık villada yaşamaya başladı. Oradayken Küba'nın sosyal, siyasi ve ekonomik gelişimi için yeni planları tartışan ve şekillendiren bir grup olan Tarará Grubu'nu kurdu. Ayrıca Che, Tarara'da dinlenirken La Guerra de Guerrillas (Türkçe: Gerilla Savaşı) kitabını yazmaya başladı. Şubat ayında devrimci hükûmet, zaferdeki rolünden dolayı Guevara'yı "doğuştan Küba vatandaşı" ilan etti. Hilda Gadea Ocak ayı sonlarında Küba'ya geldiğinde Guevara ona başka bir kadınla ilişkisi olduğunu söyledi ve ikisi boşanma konusunda anlaştı, boşanma 22 Mayıs'ta gerçekleşti.
İlk büyük siyasi kriz, baskının en ağırını gerçekleştiren ve yakalanan Batista yetkililerine ne yapılacağı konusunda ortaya çıktı. Batista'nın diktatörlüğüne karşı isyan sırasında, Fidel Castro liderliğindeki isyancı ordunun genel komutanlığı, kontrolü altındaki bölgelere Ley de la Sierra (Sierra Kanunu) olarak bilinen 19. yüzyıl ceza yasasını getirdi. Bu kanun, ister Batista rejimi ister devrim destekçileri tarafından işlenmiş olsun, ciddi suçlar için ölüm cezasını içeriyordu. 1959'da devrimci hükûmet bu yasanın uygulama alanını tüm cumhuriyete ve devrimden sonra yakalanıp yargılanan savaş suçluları olarak gördüğü kişilere kadar genişletti. Küba Adalet Bakanlığı'na göre bu son genişletme halkın çoğunluğu tarafından desteklenmiş ve II. Dünya Savaşı sonrasında Müttefik Devletler tarafından düzenlenen Nürnberg yargılamalarındaki prosedürün aynısı izlenmiştir.
Castro bu planın bir kısmını uygulamak üzere Guevara'yı beş aylık bir görev süresi için (2 Ocak - 12 Haziran 1959) La Cabaña Kalesi hapishanesinin komutanı olarak atadı. Guevara yeni hükûmet tarafından Batista ordusunu tasfiye etmek ve hain, chivatos (muhbir) veya savaş suçlusu olarak görülenlere karşı "devrimci adalet" uygulayarak zaferi pekiştirmekle görevlendirildi. La Cabaña'nın komutanı olarak Guevara, devrim mahkemesi sürecinde hüküm giyenlerin temyiz başvurularını inceledi. Mahkemeler 2-3 ordu subayı, bir muhakkik ve saygın bir yerel vatandaş tarafından yürütülüyordu. Bazı durumlarda mahkeme tarafından verilen ceza kurşuna dizilerek idamdı. Küba Adalet Bakanlığı'nın kıdemli hukuk danışmanı Raúl Gómez Treto, yirmi yıl önce Machado karşıtı isyanda olduğu gibi, vatandaşların adaleti kendi ellerine almalarını önlemek için ölüm cezasının haklı olduğunu savunmuştur. Biyografi yazarları Ocak 1959'da Küba halkının "linç havasında" olduğunu belirtmekte ve o dönemde yapılan bir anketin mahkeme sürecinin halk tarafından %93 oranında onaylandığını gösterdiğine işaret etmektedir. Dahası, 22 Ocak 1959'da Amerika Birleşik Devletleri'nde yayınlanan ve Ed Herlihy tarafından seslendirilen Universal Newsreel'da Fidel Castro'nun tahminen bir milyon Kübalıya idamları onaylayıp onaylamadıklarını sorduğu ve coşkulu "¡Sí!" (evet!) sesleriyle karşılaştığı gösterilmiştir. Batista'nın iş birlikçilerinin elinde öldürüldüğü tahmin edilen 1.000 ila 20.000 arasında Kübalı ve işkence ve fiziksel zulümle suçlanarak idama mahkûm edilen savaş suçlularının birçoğu ile yeni güçlenen hükûmet, kalabalıkların "¡al paredón!" (duvara!) çığlıklarıyla noktalanan infazları gerçekleştirdi ve biyografi yazarı Jorge Castañeda'nın "yasal sürece saygı gösterilmeden" olarak tanımladığı infazlar gerçekleştirdi.
Che'nin "bir masumu" idam ettiği bir vakaya işaret eden tek bir güvenilir kaynak bulamadım. Guevara tarafından ya da onun emriyle idam edilen kişiler, savaş zamanlarında ya da sonrasında firar, vatana ihanet ya da tecavüz, işkence veya cinayet gibi ölümle cezalandırılması olağan suçlardan dolayı mahkûm edilmişlerdir. Araştırmamın beş yıl sürdüğünü ve Miami'deki ve başka yerlerdeki Kübalı-Amerikalı sürgün topluluğu içindeki Castro karşıtı Kübalıları da kapsadığını eklemeliyim.
—Jon Lee Anderson, Che Guevara: A Revolutionary Life (Türkçe: Che Guevara, Devrimci Bir Yaşam) kitabının yazarı, PBS forumu
Anlatımlar farklılık gösterse de, bu süre zarfında ülke çapında birkaç yüz kişinin idam edildiği tahmin edilmektedir ve Guevara'nın La Cabaña'daki yargı yetkisine bağlı ölüm sayısı 55 ila 105 arasında değişmektedir. Guevara'nın La Cabaña'daki idamlara karşı tutumu konusunda çelişkili görüşler mevcuttur. Sürgündeki bazı muhalif biyografi yazarları Guevara'nın idam mangası ritüellerinden zevk aldığını ve bunları zevkle düzenlediğini söylerken diğerleri Guevara'nın elinden geldiğince çok sayıda mahkûmu affettiğini aktarmaktadır. Tüm taraflar Guevara'nın ölüm cezası ya da yargısız ve toplu yargılamalar konusunda hiçbir çekincesi olmayan "katılaşmış" bir adam hâline geldiğini kabul etmektedir. "Devrimi savunmanın tek yolu düşmanlarını idam etmek olsaydı, insani ya da siyasi argümanlar onu etkilemezdi." Guevara, Buenos Aires'ten Luis Paredes López'e yazdığı 5 Şubat 1959 tarihli bir mektupta bunu açıkça ifade eder: "İdam mangaları tarafından gerçekleştirilen infazlar sadece Küba halkı için bir gereklilik değil, aynı zamanda halkın bir dayatmasıdır."
"Devrimci adaletin" sağlanmasının yanı sıra, Guevara'nın erken dönemdeki diğer önemli platformu tarımsal toprak reformunun gerçekleştirilmesiydi. Devrimin başarıya ulaşmasından hemen sonra, 27 Ocak 1959'da Guevara en önemli konuşmalarından birini yaptı ve "isyancı ordunun sosyal fikirlerinden" bahsetti. Bu konuşma sırasında yeni Küba hükûmetinin temel kaygısının "toprağın yeniden dağıtımının getirdiği sosyal adalet" olduğunu ilan etti. Birkaç ay sonra, 17 Mayıs 1959'da, Guevara tarafından hazırlanan ve tüm çiftliklerin büyüklüğünü 1.000 dönümle (400 hektar) sınırlayan tarım reformu yasası yürürlüğe girdi. Bu sınırların üzerindeki tüm işletmeler hükûmet tarafından kamulaştırıldı ve ya 67 dönümlük (270.000m²) parseller hâlinde köylülere yeniden dağıtıldı ya da devlet tarafından işletilen komünler olarak tutuldu. Yasa ayrıca yabancıların Küba şeker fabrikalarına sahip olamayacağını da öngörüyordu.
2 Haziran 1959'da, 1958'in sonlarından beri birlikte yaşadığı 26 Temmuz Hareketi'nin Küba doğumlu üyesi Aleida March ile evlendi. Guevara, Aleida ile balayı için Haziran ayında sahil köyü Tarara'ya döndü. La Cabaña askerî kalesinde sivil bir tören düzenlendi. Guevara'nın iki evliliğinden toplam beş çocuğu olacaktı.