stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kümül

Kümül, sigortacılıkta risk birikimi.
Sigorta poliçeleri kişilerin varlıklarını olası tehditlere karşı korurken, sınırları sigortalıların mülkiyetiyle çizili belirli bir teminat verir. Oysa fiziki dünyada riskler, mülkiyetle sınırlanmaz. Mesela, bir apartmanda yangın çıktığında, tüm daireler, hatta bitişik apartmanlar da zarar görebilir. Bu nedenle sigorta şirketleri, üzerlerine aldıkları azami riski hesaplayıp buna göre reasürans koruması ihtiyaçlarını tespit ederken, ürettikleri poliçelerin üzerinde yazılı sigorta bedellerini esas alırlarsa elde ettikleri sonuç hatalı olur.
Doğru yöntem, tek bir "olayda" etkilenecek tüm poliçelerinin toplam sigorta bedellerini hesaplamaktır. Sigortacılıkta farklı farklı poliçelerde tek bir olayda gerçekleşecek riskin birikmesi kümül oluşturur.
Sigorta şirketlerinin kümüllerini doğru tespit etmesi önemlidir, aksi halde ne kadar riskler karşı karşıya olduklarını bilemezler. Kuramsal olarak aynı kümüldeki tüm riskler için tek bir saklama payı tutulması, bunun üzerinde kalan risk miktarı için koruma alınması gerekir. Bunun sonucu olarak, bir kümülün reasürans dağılımı, onu oluşturan poliçeler için tek tek değil, toplu halde yapılır.
Geleneksel olarak kümül çalışması yapılan başlıca riskler yangın ve depremdir. Buna karşın, hemen hemen tüm risklerde kümül oluşabilir. Bazı kümül örnekleri aşağıdaki tabloda görülebilir:
| Risk türü | Örnek kümül |
| --- | --- |
Yangın: Aynı bloktaki yapılar
Deprem: Aynı Cresta bölgesindeki binalar
Sel: Bir derenin çevresinde, aynı yükseklikteki riskler
Terör: Terör hedefi olabilecek bir kamu binasıyla aynı bloktaki yapılar
Hırsızlık: Aynı çarşıdaki dükkânlar
Nakliyat: Aynı gemiyle nakledilen yükler ve geminin teknesi
Kümüller, sigorta şirketleri tarafından özel yöntemlerle takip edilirler. Örneğin İstanbul'daki kümüllerin takibi için eskiden Jacques Pervititch haritaları kullanılırdı.
Bir kümül, genellikle kendisini oluşturan poliçelerden uzun süre yaşar. Zaman boyunca üretilen poliçeler kümüle girer, vadeleri dolan veya iptal edilenler kümülden çıkar. Kümüldeki her risk giriş/çıkışında reasürans dağılımının yeniden yapılması gerekir. Bu yeniden dağılım işlemine römaniman adı verilir.
Aziziye Tiyatrosu

| --- | --- |
Jacques Pervititch'in 1931 tarihli haritasında, tiyatronun harabelerinin bulunduğu alan

Konum: Üsküdar, İstanbul
Koordinatlar: 41°01′35″K 29°02′16″D﻿ / ﻿41.02639°K 29.03778°D﻿ / 41.02639; 29.03778
İnşaat
Yapılış: 1868


Aziziye Tiyatrosu ya da Osmanlı Tiyatrosu, İstanbul'un Üsküdar ilçesinde 1868'de kurulan tiyatrodur.
İstanbul'un en eski tiyatrolarındandır. Müdürlüğünü Güllü Agop'un yaptığı Asya Tiyatrosu topluluğu birkaç yıl burada sürekli temsiller vermişlerdi. Osmanlı tiyatrosunda çok meşhur olan birçok Ermeni tiyatrocu burada ün  kazandı.  Serope Benkliyan, Tomas Fasulyeciyan, Verkine Karakaşyan ve ablası Yeranuhi Karakaşyan bu sanatçılardandır.
Miralay Ata Bey tarafından satın alınan Aziziye Tiyatrosu, Nisan 1877'de onun tarafından tamir ettirilmişti.
Günümüzde, İcadiye Mahallesi'nde, Ayarcıbaşı Sokağı ile Cemil Meriç Sokağı'nın kesiştiği noktada konumlanıyordu.
Maria Sander

Maria Sander (30 Ekim 1924, Dinslaken - 12 Ocak 1999), Alman bir atletti. Ağırlıklı olarak 100 metrede yarıştı.
1943, 1946, 1948, 1949 ve 1951-54 yıllarında 80 metrelik engelli koşuda ve 1952-54 yıllarında 100 metrede Batı Almanya şampiyonu olan sprinter ve engelli koşucu Maria Sander, 1952 Helsinki Oyunları'na katıldı ve 100 metrede beşinci oldu. 80 metrelik engelli koşuda bronz ve sprint bayrağında gümüş madalya kazandı. Kazanan ABD takımıyla aynı dünya rekoru işaretini kaydetti. Dört yıl sonra Melbourne'de Sander, takımın elemelerinde dünya rekoru kırmasına rağmen, bayrak yarışında altıncı oldu. Ayrıca 80 metrelik engelli koşuların elemelerinde elendi.
1954 Avrupa Şampiyonası'nda Sander, 80 metrelik engelli koşuların elemelerinde emekli olduktan sonra pentatlon ve sprint bayrağında iki gümüş daha kazandı.  Performansları için Sander, 1950 ve 1952'de iki kez Gümüş Bay Yaprağı ve 1956'da Rudolf Harbig Anma Ödülü'ne layık görüldü.
Yeğeni Wolfgang "Teddy" de Beer, Alman futbol kulübü BVB Borussia Dortmund'ta kaleciydi ve 1995 ve 1996'da Alman Şampiyonu oldu.
Maria Sander, çiftçi ve fotoğraf laboratuvarı teknisyeni olarak eğitim gördü. Daha sonra Dinslaken'de bir spor malzemeleri mağazası işletti.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 189537256  VIAF: 221067536
Manuel Antin

| Manuel Antin |
| --- | --- |

Doğum: Manuel Carlos Antín 27 Şubat 1926 Las Palmas, Chaco, Arjantin
Ölüm: 5 Eylül 2024 (98 yaşında) Buenos Aires, Arjantin
Eğitim: Buenos Aires Üniversitesi
Meslek: Film yönetmeni ve senarist
Etkin yıllar: 1956-2011
Ödüller: "En iyi yönetmen" Gümüş Condor Ödülü (1963-1970) "En Başarılı Kariyer" Gümüş Condor Ödülü (2011)  Onursal Doktora (Buenos Aires Üniversitesi, 2023)

Manuel Antín (27 Şubat 1926 - 5 Eylül 2024), Arjantinli film yönetmeni ve senarist.
Hayatı

Antín, 27 Şubat 1926'da Las Palmas, Chaco, Arjantin'de doğdu. Buenos Aires Üniversitesi'nde eğitim gördü. 1956'da başladığı yönetmenlik kariyerini 2011 yılına kadar sürdürdü. Başlıca katkı verdiği yapımlar arasında; La cifra impar ("Odd Number"), The Venerable Ones, Circe ve Don Segundo Sombra sayılabilir.
1983'te Raúl Alfonsín hükûmetinde Ulusal Film Enstitüsü'nün başına getirildi.
1991'de kurduğu Sinema Üniversitesi'nde sinema eğitimi ve film yapımcılığı alanında eğitim verilmektedir.
Başarılı yönetmenlik kariyeriyle "En iyi yönetmen" Gümüş Condor Ödülü (1963-1970) ve "En Başarılı Kariyer" Gümüş Condor Ödülü'nün (2011) sahibi oldu. Aynı zamanda mezunu olduğu Buenos Aires Üniversitesi tarafından adına 2023'te Onursal Doktora verildi.
Antín, 5 Eylül 2024'te Buenos Aires, Arjantin'de doğal nedenlerden 98 yaşında öldü.
Filmografi

La Invitación (1982)
Allá lejos y hace tiempo (Far Away and Long Ago) (1978)
La Sartén por el mango (In the Driver's Seat) (1972)
Juan Manuel de Rosas (1972)
Don Segundo Sombra (1969)
Castigo al traidor (Punishment to the Traitor) (1966)
Psique y sexo (ya da: "La Estrella del desierto") (1965)
Intimidad de los parques (1965)
Circe (1964)
La Cifra impar (Odd Number) (1962)
Los Venerables todos (The Venerable Ones) (1962)
Michu Mezsaros

| Michu Mezsaros |
| --- | --- |
Doğum: 20 Eylül 1939 Budapeşte, Macaristan
Ölüm: 13 Haziran 2016 (76 yaşında) Los Angeles, ABD
Meslek: Oyuncu, dublör ve sirk sanatçısı

Michu Meszaros (doğum adı : Mihaly Meszaros, Macarca : Mészáros Mihály ; d. 20 Eylül 1939, Budapeşte, Macaristan – ö. 13 Haziran 2016, Los Angeles, ABD), Macar asıllı Amerikalı cüce oyuncu, sirk sanatçısı ve dublördür. Macar asıllıdır. Mezsaros sirklerde gösteri yaparken Hollywood yapımcılarının dikkatini çekmiştir.
1990'ların kült olmuş komedi dizisi Alf 'te ana karakteri canlandıran 84 cm. boyundaki oyuncu büyük üne kavuşmuştur. Canlandırdığı Alf karakteriyle akıllara kazınan Macar asıllı Amerikalı oyuncu ve dublör Michu Mezsaros 14 Haziran 2016'da Los Angeles'ta baygın bulunduğu evinden tedavi için götürüldüğü hastanede 76 yasında ölmüştür.
Filmografi

1969: H.R. Pufnstuf – Taylor
1986: ALF – Alf
1988: Waxwork – Hans
1988: Big Top Pee-wee – Andy
1989: Pozri, kto to hovorí
1991: Dear John
1993: Freaked – George Ramirez
1993: Warlock: The Armageddon – Augusto
2015 Death to Cupid – Leprikan
Joseph-Ignace Guillotin

| Joseph Ignace Guillotin |
| --- | --- |
Giyotine adı verilen kişidir.
Doğum: 28 Mayıs 1738(1738-05-28) Saintes, Fransa
Ölüm: 26 Mart 1814 (75 yaşında) Paris, Fransa
Defin yeri: Père Lachaise Mezarlığı
İmza

Dr. Joseph-Ignace Guillotin (d. 28 Mayıs 1738, Saintes – ö. 26 Mart 1814, Paris), giyotinin doğrudan kâşifi olmamakla birlikte 10 Ekim 1789'da Fransa'da ölüm cezalarını gerçekleştirmek için mekanik bir cihazın kullanılmasını öneren kişidir. Aletin kendi ismi ile anılması üzerine ailesi hükûmetten alet için bu ismin kullanılmamasını istemiş, sonunda soyadlarını değiştirmişlerdir.
Hayatı

Reims ve Paris Üniversitesi'nde tıp eğitimi gören Guillotin, 1770'te mezun oldu. İdam cezasına karşı olmasına rağmen; daha insancıl bir idam tekniğinin uygulanmasının ölüm cezasının kaldırılması yönünde bir adım olarak gördü.
Söylentilerin aksine giyotin ile değil; omuzda çıkan bir karbunkül (şirpençe) nedeniyle ölmüştür.
Popüler kültürdeki yeri

2020'de yayınlanan La Révolution adlı dizide Amir El Kacem tarafından canlandırılmıştır.
Jean Guillou

| Jean Guillou |
| --- | --- |

Doğum: Jean Victor Arthur Guillou 18 Nisan 1930(1930-04-18) Angers, Fransa
Ölüm: 26 Ocak 2019 (88 yaşında) Paris, Fransa
Defin yeri: Père Lachaise Mezarlığı
Mezun olduğu okul(lar): Paris Konservatuvarı
Meslek: Besteci, orgcu, piyanist ve eğitimci.
Evlilik: Suzanne Varga
Etkilendikleri: Marcel Dupré, Maurice Duruflé ve Olivier Messiaen
Etkiledikleri: Jean-Baptiste Monnot, Silvio Celeghin, Zsuzsa Elekes, Francesco Filidei, Bernhard Haas, Yanka Hekimova, Jean-Paul Imbert, Leonid Karev, Livia Mazzanti
Resmî site: www.jean-guillou.org

Jean Victor Arthur Guillou (d. 18 Nisan 1930 - ö. 26 Ocak 2019), Fransız besteci, orgcu, piyanist ve eğitimci.
Yaşamı

18 Nisan 1930'da Angers, Fransa'da doğdu. Org, oda ve orkestra müziği için 90'ın üzerinde eseri besteledi. Guillou, 1970-2005 yılları arasında  “Zürih Uluslararası Sanat Kursu” 'nda org ve doğaçlama müzik üzerine dersler vermiştir.
Ölümü

Fransız besteci, eğitimci, orgcu ve piyanist Jean Guillou 26 Ocak 2019'da Paris'te 88 yaşında ölmüştür.
Nuh: Büyük Tufan

| --- | --- |
Noah
Yönetmen: Darren Aronofsky
Yapımcı: Darren Aronofsky
Senarist: Darren Aronofsky
Oyuncular: Anthony Hopkins Russell Crowe Jennifer Connelly Ray Winstone Emma Watson Logan Lerman
Türü: Dram, tarih
Renk: Renkli
Yapım yılı: 2014
Çıkış tarih(ler)i: 28 Mart 2014 (ABD)
Süre: 128 dakika 
Ülke: ABD
Dil: İngilizce
Bütçe: 125 milyon $
Hasılat: 362,637,473 $
Nuh: Büyük Tufan (orijinal ismi ile Noah) 2014 Amerikan yapımı film. Yönetmenliğini Darren Aronofsky yaptığı, başrollerinde Anthony Hopkins, Russell Crowe, Jennifer Connelly oynadığı film. Darren Aronofsky ve Ari Handel tarafından yazılmıştır. Film, 10 Mart 2014'te Meksika'da, 28 Mart 2014 tarihinde ise ABD'de gösterime girmiştir.
Oyuncular

Russell Crowe, Nuh rolünde
Jennifer Connelly, Nuh'un eşi rolünde
Anthony Hopkins, Nuh'un Dedesi rolünde.
Logan Lerman, Nuh'un oğlu Ham rolünde.
Douglas Booth, Nuh'un oğlu Sam rolünde.
Emma Watson, Nuh'un gelini Ila rolünde.
Leo McHugh Carroll, Nuh'un oğlu Yafes rolünde.
RackaRacka

Daniel Phillippou ve Michael Philippou (d. 13 Kasım 1992, Avustralya), Avustralyalı YouTuber ikiz kardeşlerdir.
Maria Grazia Sestero

| Maria Grazia Sestero |
| --- | --- |

İtalya Temsilciler Meclisi Üyesi
Görev süresi 23 Nisan 1992 - 14 Nisan 1994
Seçim bölgesi: Torino-Novara-Vercelli
Kişisel bilgiler
Doğum: 07 Mayıs 1942(1942-05-07) Chiusa di San Michele, İtalya
Ölüm: 01 Ocak 2025 (82 yaşında) Torino, İtalya
Milliyeti: İtalyan  İtalya
Partisi: Komünist Parti (PCI), (?-1991)   Komünist Yeniden Kuruluş Partisi (PRC), (1991–1995)   Üniteryen Komünistler Hareketi (MCU), (1995–1998)  Sol Demokratlar (DS), (1998–2007)   Üniteryen Komünistler Hareketi (PD), (2007–2011)
Bitirdiği okul: Torino Üniversitesi
Maria Grazia Sestero Gianotti (7 Mayıs 1942 – 1 Ocak 2025), İtalyan eğitimci ve siyasetçi.
Hayatı

Grazia Sestero, 7 Mayıs 1942'de Chiusa di San Michele, İtalya'da doğdu. Beş farklı siyasi parti bünyesinde siyasete girerek; 1992-1994 yılları arasında Torino-Novara-Vercelli bölgesini temsilen İtalya Temsilciler Meclisi'nde delege olarak yer aldı.
Grazia Sestero, 1 Ocak 2025'te Torino, İtalya'da doğal nedenlerden 82 yaşında öldü.
Spriggan (manga)

| --- | --- |
Spriggan
スプリガン (Supurigan)
Tür: Aksiyon, bilimkurgu, gerilim
Manga
Yazar: Hiroshi Takashige
Çizer: Ryōji Minagawa
Yayımcı: Shogakukan
Diğer yayımcı: NA Viz MediaSG Chuang Yi
Baskı: Shōnen Sunday Comics Special
Dergi: Weekly Shōnen Sunday (1989) Shōnen Sunday Zōkan (1992-1996)
Demografik: Shōnen
Yayın tarihi: 22 Şubat 1989 – 5 Şubat 1996
Cilt sayısı: 11
Anime filmi
Yönetmen: Hirotsugu Kawasaki
Yapımcı: Kazuhiko Ikeguchi Kazuya Hamana Haruo Sai Eiko Tanaka Ayao Ueda
Senarist: Katsuhiro Otomo Hirotsugu Kawasaki Yasutaka Itou
Müzik: Kuniaki Haishima
Stüdyo: Studio 4°C
Lisans: NA ADV Films
Yayın tarihi: 5 Eylül 1998
Yayın süresi: 91 dakika
Oyun
Spriggan: Lunar Verse
Geliştirici: From Liquid Mirror Software
Yayımcı: FromSoftware
Tür: Aksiyon, macera
Platform: PlayStation
Çıkış tarihi: 17 Haziran 1999
Orijinal net animasyonu
Yönetmen: Hiroshi Kobayashi
Senarist: Hiroshi Seko
Stüdyo: David Production
Lisans: Netflix
Yayın tarihi: 18 Haziran 2022
Bölüm sayısı: 6
Spriggan (Japonca: スプリガン, romanize: Supurigan), Hiroshi Takashige tarafından yaratılan bir manga serisidir. Seri, Şubat 1989-1996 tarihleri arasında Shogakukan'ın başlangıçta Weekly Shōnen Sunday ve daha sonra Shōnen Sunday Zōkan dergisinde 11 tankōbon cilt halinde yayınlandı. Seri, Soğuk Savaş'ın son yıllarında, yer dışı eserler (OOPArt) olarak adlandırılan gizemli ve bilinmeyen eserlerin dünyanın çeşitli yerlerinde keşfedildiği ve çeşitli güçler arasında bir organizasyon olan ARCAM Corporation'a karşı gizli bir savaşa yol açan bir yerde geçmektedir.
Studio 4°C tarafından hazırlanan bir anime filmi uyarlaması 5 Eylül 1998 tarihinde gösterime girdi. Spriggan: Lunar Verse adlı bir video oyunu 17 Haziran 1999 tarihinde PlayStation için piyasaya sürüldü. David Production tarafından hazırlanan bir ONA serisi ise 18 Haziran 2022 tarihinde yayınlandı.
Konusu

Yıllar önce, ileri teknolojileriyle tanınan eski bir uygarlık bir zamanlar Dünya'ya hükmediyordu, ancak sonunda yanlış kullanımları nedeniyle yok oldu. Bu nedenle, sonraki nesiller için eski İbranice yazılmış yıkılmaz mesaj levhaları şeklinde mesajlar bıraktılar ve yarattıklarına iyi bir kullanım bulamazlarsa yok edilmeleri gerektiğini bildirdiler.
Çeşitli paramiliterler, ulusal ordular ve silahlı özel kuvvetler, bu "gizemli eserleri" kendi çıkarları ve düşmanlarına karşı kullanmak için gizlice aramaya başladılar. ARCAM Şirketi ve askeri kolu ARCAM Özel Ordusu, Sprigganlar olarak bilinen seçkin gizli ajanları ile bu kuvvetlerin kendilerini yok etmelerini durdurabilir.
İbrahim Paşa Hamamı

| --- | --- |

Genel bilgiler
Tür: Hamam
Konum: Saraçhane, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 41°00′52″K 28°57′15″D﻿ / ﻿41.01444°K 28.95417°D﻿ / 41.01444; 28.95417
Tamamlanma: 1494
Yıkılma: 1941 (I. Etap) 1956 (II. Etap)

Atatürk Bulvarı yol genişletme çalışmalarında İbrahim Paşa Hamamının yıkılışı, Saraçhane, 1941.
İbrahim Paşa’nın, Saraçhane’deki yaptırdığı bir çifte hamamdır. Miladi 1494 yılında inşa edilmiştir.
Tarihçe

Miladi 1494 yılında inşa edilmiştir.
Hamamın külhanlığı, 1941 yılında Atatürk Bulvarı’nın birinci etabının genişletilmesi amacıyla yıktırılmıştır.
1956 yılında geri kalan kısmın tamamı da bulvarın ikinci etabının açmak üzere hiçbir yola denk gelmemesine rağmen yıktırılmıştır.
Jacques Pervititch Sigorta Haritaları üzerinde İbrahim Paşa Hamamı görülmektedir.
Bulanık Steli

Bulanık Steli
Bulanık Steli, Muş'un Bulanık ilçesinde bulunmuş, kireç taşından yapılmış, 1,4 x 0,6 m ölçülerinde, antromorf (insan biçiminde) bir heykeldir. Eser, günümüzde Ahlat Müzesi'nde sergilenmektedir.
Bulunması ve ele geçirilmesi

Eser, 2 Şubat 2013 tarihinde Bulanık'ın Gölyanı Köyü'nün Vangesör mezrasında gerçekleştirilen tarihî eser kaçakçılığı operasyonuyla ele geçirildi. Eserin kaçakçılığını yapan beş kişi gözaltına alınırken, heykel Ahlat Müzesi'ne gönderildi.
Tarihçesi

Genel olarak Pasifik Okyanusu'ndan Portekiz'e kadar çok geniş bir coğrafyada karşımıza çıkan benzer taş heykel ve stellerin en yoğun bulunduğu yerler Orta Asya, Moğolistan, Sibirya, Güney Rusya, Ukrayna, Almanya, Polonya ve Macaristan'dır. Yani konar-göçer ve Şamanist kavimlerin yoğun olduğu bölgelerdir. İnsan biçimli (antromorf) heykeller, mezarlıklar ve kutsal alanlarla ilişkili olarak Neolitik Çağ'dan Orta Çağ'a kadar uzanan, son 10 ila 12 bin yıllık çok geniş bir zaman dilimi içinde çeşitli kültürlerde karşımıza çıkar. Asya'daki örnekleri "taş baba, balbal, barimal" gibi adlarla anılırken, Avrupa'da bu tür taşlara "stele, obelisk, menhir" gibi adlar verilir. Bu tür taş eserler, kurgan tipi mezarlarla ilişkilidir. Bu gelenek, günümüzde "mezar taşı geleneği" şeklinde devam etmektedir. İnsan biçimli taş heykeller, Orta Doğu'daki eski mezarlarla bağlantılı olarak kayda geçmiştir. Kafkasya toplulukları ve İskitlerle paralellik gösterircesine MÖ 600 - MS 300 yıllarında yoğunluk kazanmıştır.
Steller hakkında bilinen bu bilgiler ışığında Bulanık Steli, hangi topluma ait olduğu belli olmayan bir eserdir. Ancak bölgedeki Kafkas milletlerinin tarihi ve heykelin yüz şeklinden dolayı Urartulara veya Urartularla ilişkili bir Kafkas toplumuna ait olduğu düşünülmektedir.
Arinçkus Argişti Steli

Arinçkus Argişti Steli
Arinçkus Argisti Steli; Urartu Kralı I. Argişti'ye ait olan, MÖ 785 ile MÖ 756 yılları arasında tarihlendirilen ve üzerinde çivi yazısıyla yazılmış Urartuca bir metne sahip olan steldir.
Eser, 2015 yılında Van Gölü'nün çevresinde yer alan ve Van iline bağlı Köklü Köyü'nde Van Arkeoloji Müzesi görevlisi Kenan Işık tarafından bulunmuştur. Eserin bulunduğu bölgenin yerel adı "Arinçkus" olduğundan ve birden fazla Argişti steli bulunduğundan "Arinçkus Argişti Steli" şeklinde kaydedilmiştir. Eser, Ahlat Müzesi'nde sergilenmektedir. Eserde yer alan metne başka birçok stelde rastlanmaktadır. Bu ve benzeri metinler, genelde bir önsöz niteliği taşır ve çevresinde başka yazıtların da olabileceğine işaret eder.
Metin > Transkripsiyon

1             [ma]r-gi-iš-ti-i-še mmi-˹nu˺- ?-ḫi-ni-[še]
2             [a-l]i-e a-lu-še i-ni [NA]4pu-lu-si e-si-[ni]
3             su-ú-i-du-li-e a-˹lu˺- še še-er-du-li-˹e˺
4             ˹a˺-lu-še DUB-te pi-tú-li-e [a-lu-]˹še˺ a-i-ni-[i]
5             i-ni-e-li du-li-i-e a-˹lu˺-[še ˹ú˺-li-še?
6             ti-ú-li-i-e i-e-še za-du-bi tú-ri-ni-n[i]
7             ˹D˺ḫal-di-i- še ˹D˺IM-še ˹D˺UTU-ni? DINGIR MEŠ
8             [ma]-a-ni ar-mu-zi-i ˹D˺UTU-ni pi-i-n[i]
9             [mi]- ˹i˺ ar-ḫi ú-ru-˹li˺-a-ni mì-i-i
mi]- ˹i˺ na-a-ra-a a-ú-i-e ú-lu-li-e
Metin > Türkçe çevirisi

"Minua oğlu Argişti der ki: Her kim bu steli (buradan) taşırsa, her kim (onu) saklarsa, her kim yazıtına zarar verirse, her kim bu şeyleri yaparsa, her kim derse "Ben bunu yaptım!"; Tanrı Haldi, Fırtına Tanrısı, Güneş Tanrısı ve (tüm) tanrılar onu ve onun zürriyetini güneş ışınının altında yok etsin." (Son iki satırda yer alan sözcüklerin anlamları henüz çözülememiştir.)
Zilant

İske İmla (eski yazı) ile "Kazan" şehrinin adı. Kanatlı bir ejderha figürü oluşturulmuştur.
Zilant (Rusça, Tatarca: Зилант), efsanevi bir yaratıktır. Wyvern (kanatlı ejderha) ve Yılan karışımı bir varlıktır. 1730'dan beri Tataristan'ın başkenti Kazan şehrinin resmi sembolü olmuştur. Bu kanatlı yılandan, Kazan'ın kuruluşuyla ilgili efsanelerde bahsedilmektedir.
Etimoloji

Tatarca "yılan" (елан) sözcüğünden Rusçaya geçmiştir. Eski Türkçe Zılan/Çılan/Şılan kelimeleri yine yılan manası taşımaktadır.
Öte yandan Tatarların kendileri de bu yaratığa Farsça kökenli "Ajdaha" (ejderha) kelimesiyle sık sık atıfta bulunurlar.
Özellikleri

Ejderha başına, kuş gövdesine, tavuk bacaklarına, yılan kuyruğuna, köpek kulaklarına sahiptir. Kırmızı kanatları, keskin dişleri, koyu gri pullu tüyleri bulunmaktadır. İdil-Ural halklarının inanışlarına göre 100 yıl hayatta kalan her yılan, bir Ajdaha'ya dönüşür.
Kazan Şehri'nin simgesi

1552 Rus işgalinden önce Kazan şehrinin veya Kazan hanlığının herhangi bir arması içinde kanatlı bir ejderha veya yılan görüntüsünün bulunduğuna dair güçlü bir kanıt yoktur. Günümüz Tatar köylerinde armalar ya da şehir sembolleri uygulaması bulunmaz. Zilant'ın Kazan'ın simgesi olarak işlevi, çoğunlukla Rus kültürünün etkileşimi sonucudur. Ancak yine de Tatar kültüründeki efsanelerde kanatlı yılanların bahsi sıklıkla geçer.
Efsane

Bir hikâyeye göre, güzel bir kız Eski Kazan'da yaşayan biriyle evlenir. Kazansu Nehri'nden su almak zorunda kalınca Han'a (şehrin yönetici beyine) başkentinin kötü bir konumda olduğundan şikayet eder. Şehri Zilantaw (Yılandağı) tepesine taşımasını tavsiye eder ve Han da bu fikri benimser. Ancak tepe çok sayıda yılan tarafından istila edilmiştir. Liderleri ise iki başlı dev bir yılandır. Bir kafası sadece ot yerken diğer kafası bakire kızları yutmaktadır. Bir büyücü, tepenin yakınında saman ve odun yığınından bir kule inşa edilmesini önerir. İlkbaharda yılanlar yuvalarından çıkıp saman yığınına girince ateşe vermek için bir yiğit gönderilir. Ancak devasa iki başlı yılan-ejderha, Kaban gölüne kaçar. Hikâyeye göre hala gölün sularında yaşamakta ve zaman zaman insanlardan intikam almaktadır.
Efsanin varyantlarında savaşçı yiğit tarafından altı parçaya bölündüğü de anlatılır.
Görüşler

Popüler tarihçi Lev Gumilov, "Eski Türkler" adlı eserinde, modern Tatarların atalarından biri olan Kıpçaklar'ın Altay Dağları'ndaki Zheliang Vadisi'nden geldiğine işaret etmiştir. Ona göre, yakındaki Zheliang Dağı ve Zheliang yerleşimine beyaz bir yılan olan Zilant'ın adı verilmiştir. Lev Gumilyov'un fikrine göre Kazan ejderhası bir zamanlar ilgi gören bir Türk toteminin (ongun) bir kalıntısı olarak anlaşılmalıdır.
Dipnotlar

↑  "Ajdaha/Аждаһа". Tatar Encyclopaedia (in Tatar). Kazan: The Republic of Tatarstan Academy of Sciences. Institution of the Tatar Encyclopaedia. 2002.
↑  Рафаэль Мустафин, "Озеро Кабан", Казань, 1989
↑  Eski Türkler, Lev Nikolayeviç Gumilov, Selenge Yayınevi, Çevirmen: D. Ahsen Batur, 2002
İç bağlantılar

Chuvash Dragon 26 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
Mark Walter

| Mark Walter |
| --- | --- |
Doğum: 1 Ocak 1960 (65 yaşında) Cedar Rapids, Iowa, ABD
Mezun olduğu okul(lar): Creighton Üniversitesi (B.A.) Northwestern Üniversitesi (J.D.)
Meslek: İş adamı
Tanınma nedeni: Chelsea'nin sahibi Los Angeles Dodgers başkanı Profesyonel Kadınlar Hokey Ligi'nin sahibi
Evlilik: Kimbra Walter

Mark Walter, (d. 1 Ocak 1960), Amerikalı iş adamıdır. 325 milyon dolardan fazla servete sahip özel bir küresel finansal hizmetler şirketi olan Guggenheim Partners'ın CEO'sudur. Walter, Major League Baseball takımı Los Angeles Dodgers'ın ortak sahibi ve başkanı, Premier League ekibi Chelsea'nin sahiplerinden biridir. Ayrıca Profesyonel Kadınlar Hokey Ligi'nin (PWHL) de sahibidir.
Jay Chou

| Jay Chou |
| --- | --- |
Chou, 2023
Genel bilgiler
Doğum: Zhōu Jiélún 18 Ocak 1979 (46 yaşında)  Linkou, Taipei, Çin Cumhuriyeti
Meslekler: şarkıcı, şarkı yazarı, aktör, film yönetmeni, prodüktör
Çalgılar: piyano, çello, gitar, keman, davul, guzheng
Etkin yıllar: 1998-günümüz
Müzik şirketi: Alfa Music (1999–2007) JVR Music (2007–) Sony Music Taiwan (2008–)
Resmî site: www.jay2u.com

Jay Chou (geleneksel karakterlerle 周杰倫, basitleştirilmiş karakterlerle: 周杰伦, pinyin: Zhōu Jiélún, d. 18 Ocak 1979, Linkou, Taipei, Çin Cumhuriyeti) Tayvanlı şarkıcı, müzisyen, aktör, film yapımcısı ve film yönetmeni. Asya'da "mandopopun imparatoru" olarak bilinir. Lady Gaga ve Michael Jackson'un ardından dünyanın üçüncü en çok indirilen müzik sanatçısıdır.
Hayatı

1998 yılında bir yetenek yarışmasında kendi bestelerini piyanoda çalarken keşfedildi, ondan sonra başka Çinli şarkıcılar için beste yazmaya başladı.
Chou lisede klasik müzik öğrencisiydi, piyano ve çello çaldı. Bestelerinde klasik müziği pop, rock, R&B, hiphop ve rap ile karışıp kendi müzik stilini oluşturdu (Chou stili - Zhōu shì fēnggé). Şarkı sözlerinin temaları değişik, aşkın dışında şehirleşme, savaş, aile önemi, aile sevgisi gibi temalarda beste yapar, bazen de incil veya çinli satranç gibi ilginç temaları da kullanıyor. Bazı şarkı sözleri Çin'deki ve Tayvan'daki okullarda öğretilir.
2000 yılında Jay adlı ilk albümü piyasaya çıktı. 2000'den beri her yıl bir albüm çıkarttı. Üç kere dünya turuna gitti.
2005'ten beri filmlerde rol almaya başladı. İlk olarak Initial D filminde oynadı, sonra ünlü Çinli yönetmen Zhang Yimou'nun Curse of the Golden Flower adlı filminde Çov Yun Fat ve Gong Li ile beraber oynadı.
2007 yılında ilk kendi filmini yönetti (Secret). 2011'de  Cameron Diaz, Christoph Waltz ve Seth Rogen ile The Green Hornet adlı Hollywood filminde rol alıyor.
Kariyerinde 350'den fazla ödül aldı. 2010'a kadar 28 milyon albüm sattı.
Tayvan'ın en zengin sanatçısıdır.