Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar
Uluslararası antlaşmalar konusu

Hitler, Sovyetler Birliği'nin savaş esirlerinin yasal statüsünü belirleyen 1907 Lahey Sözleşmesi'ni ve 1929 Cenevre Sözlemesi'ni imzalamadığını açıkladı. Aslında Lahey Sözleşmesi Rus İmparatorluğu yönetimi döneminde imzalanmıştı ve Cenevre Sözleşmesi'nin imzalanmasına bakılmaksızın savaş esirleriyle ilgili durumları düzenlemişti.
25 Ağustos 1931'de Dışişleri Halk Komiseri Maksim Litvinov Sovyetler Birliği'nin, 27 Temmuz 1929'da Cenevre'de kabul edilen uluslararası Kızılhaç sözleşmelerinden olan "yaralı ve hasta savaş esirlerinin kaderini iyileştirme üzerine" konulu maddeye katıldığını açıkladı. Bununla birlikte Sovyetler Birliği 1929 Cenevre Sözleşmesi'ni bir bütün olarak imzalamamasının ana nedeni olarak esirlerin ulusal bazda bölünmesiyle ilgili olduğunu belirtti. Sovyetlerin sözleşmeyi imzalamayı reddetmesi Nazilerin bunu kullanmasına olanak sağladı ve Naziler Sovyet savaş esirlerinin uluslararası Kızılhaç ve esirlere yardım eden diğer örgütlerden yardım almasını engelledi. OKH komutanı Franz Halder Nürnberg Mahkemesi'nde Hitler'in "Sovyetler Birliği'nin Lahey Sözleşmesinin imzalanmadığını ve esirlere verilecek kararların Lahey Sözleşmesi'nde belirtilenler gibi olmaması gerektiğini" söylediğini aktardı.
17 Temmuz 1941'de Sovyetler Birliği İsveç üzerinden Nazi Almanyası'na gönderdiği beyannamede Lahey Sözleşmesi'ne eşitçe tabi olmak koşuluyla katıldığını açıkladı. Ancak bu bildiri Nazi Almanyası tarafından reddedildi. Daha sonra Sovyetler Birliği Dışişleri Komiserliği ilki 25 Kasım 1941, ikincisi 27 Nisan 1942 tarihinde olmak üzere iki kez daha Sovyetlerin esir aldığı Nazi askerlerine Lahey Sözleşmesi'ne uygun muamele ettiğini, Ancak Nazi Almanyası'nın buna uymadığını açıkladı. Ayrıca 27 Nisan 1942 tarihli ikinci bildiride Sovyetler Birliği'nin Lahey Sözleşmesi'ne fiili olarak katıldığı ifade edildi.
Nürnberg Mahkemeleri sürecinde Naziler Cenevre Sözleşmesi'ne uyulmamasının nedeni olarak Sovyetler Birliği'nin bu sözleşmeye taraf olmamasını gerekçe gösteren bir savunma yaptı. Ancak mahkeme savunmayı reddetti. Mahkeme, savaş esirlerine muamele konusunda uluslararası hukukun genel ilkelerinin daima uygulanması gerektiğine dikkat çekti. Ayrıca esaret altında almanın tek bir amacının olduğunu, onun da savaş esirlerinin düşman birliklerine katılmasının engellenmesi olduğunu ifade etti. Mahkeme Nazilerin savunmasız insanları öldürmek veya onlardan intikam almak için askerleri esir aldığına hükmetti.
Dönemin Kızılhaç Komitesi başkanı Marcel Junod, savaşın başlamasından hemen sonra, 22 Haziran'da, büyük esirlerle ilgilenmek amacıyla Sovyetler Birliği, Nazi Almanyası, Romanya ve Finlandiya hükûmetlerine ölen, yaralanan ve yakalananların listelerini sunmasını istedi. Sovyet Dışişleri Halk Komiseri Vyaçeslav Molotov 27 Haziran 1941'de savaş esirleriyle ilgili listeyi vermeye hazır olduğunu ve ülkesinin Lahey Sözleşmesi'nde yer alan "Kara Harpleri ve Gümrük Savaşları" bölümüne ilişkin tutumunu gözden geçireceğini açıkladı. Aynı zamanda bu sözleşmeye dayanan ve esirlerin gözlemi ile ilgili ifadeleri içeren "Savaş Esirleri Yönetmeliği" 1 Temmuz 1941 tarihinde Halk Komiserleri Konseyi tarafından imzalandı. Yönetmeliklere ek olarak 7 Ağustos 1941 tarihinde "NKVD kamplarında savaş esirlerinin bakım ve prosedürü" onaylandı ve NKVD'nin Nazi esirlere uyguladığı muamele Kızılhaç komitesi gözetimine açıldı.
17 Temmuz 1941'de Molotov, ABD Büyükelçiliği ve Kızılhaç aracılığıyla Nazi Almanyası ve müttefiklerine, ülkesinin 1907 tarihli "Kara Harpleri Kanunu ve Gümrük Kanunu" şartlarına uymayı kabul ettiğini bildiren resmî bir bildiri yayımladı. Belgede, Sovyet hükûmetinin "sözleşmeyi yalnızca Nazi Almanyası tarafından gözleneceği ölçüde" şartlara uyacağını vurgulandı. Sovyet hükûmetinin olumlu yanıt beklemesinin aksine Nazi Almanyası bildiriye yanıt bile vermedi. Üstelik aynı gün Gestapo "nasyonal sosyalizm için tehlikeli veya tehlikeli olabilecek bütün Sovyet savaş esirlerinin infaz edilmesine" yönelik bir emir verdi. Bu dönemde Sovyet yetkilileri savaş esirlerinin durumu ve uluslararası kontrolü üzerine pek çok girişimde bulunmasına karşın Nazi hükûmeti tam aksi adımlar attı. 8 Ağustos 1941'de OKW bütün kamplarda Sovyet savaş esirlerinin durumlarını daha da sertleştiren yeni emirler yayınladı.