stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
I. Alâeddin Keykubad
Popüler kültürdeki yeri

Mahperi Hatun ile evliliği Fransız asıllı yazar Gisèle tarafından kaleme alınan Mahperi Hatun (2009) ve Amerikalı yazar Katherine Branning'in kaleme aldığıAy Sultan (2014) adlı romanlarda konu edilmiştir.
2014-2019 yılları arasında TRT 1 de yayınlanan Diriliş Ertuğrul dizisinde Burak Hakkı tarafından canlandırılmıştır.
2018 yılında yayınlanan sinema filmi Direniş Karatay'da Cahit Kayaoğlu tarafından canlandırılmıştır.
Alanya'da bulunan I. Keykubad'ın kurşun mührü.
Sefa Tantoğlu

| Sefa Tantoğlu |
| --- | --- |
Doğum: 07 Eylül 1983 (41 yaşında) Amasya, Türkiye
Meslek: Tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu ve Eğitmen
Etkin yıllar: 2008-günümüz
Ödüller: 2010 American Uluslararası Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu Ödülünü  Arda Kanpolat Oyunculuk Ödülü (2009) [kaynak belirtilmeli]

Sefa Tantoğlu (d. 7 Eylül 1983, Amasya), Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusudur.
Hayatı

7 Eylül 1983 tarihinde Amasya şehrinde doğan Sefa Tantoğlu, aslen Kemalpaşa'nın Sarp köyündendir. 2008 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nü bitirdi. 2012 yılında Kanal D'de yayınlanan Akasya Durağı adlı dizide canlandırdığı Güven karakteriyle geniş kitlelere ulaşmıştır. Cemal Reşit Rey Güzel Sanatlar Lisesi'nde tiyatro öğretmeni olarak görev yapmaktadır.
Filmografisi > Diziler

İyilik - 2022-2023
Bizim Okul - 2013
Akasya Durağı - Güven - 2012
Cümbür Cemaat Aile - 2010
Halil İbrahim Sofrası - 2010
Bu Kalp Seni Unutur mu? - 2009
Filmografisi > Sinema

Manda Yuvası - 2014
Prensesin Uykusu - 2010
Tatlıya Her Zaman Yer Vardır - 2010
Güz Sancısı - 2008
Yangın Var - 2011
Sen Kimsin - 2012
Tatlıya Her Zaman Yer Vardır- 2010
Filmografisi > Reklam

Enpara - 2022
Abdi İbrahim - 2012
İş Bankası Atm - 2010
Holiganizm (İnternet Reklamı) - 2010
Türk Telekom - 2009
Turkcell Süper Lig - 2008
Tiyatro oyunları

Beşiktaş Belediyesi Tiyatro
Ferhan Şensoy Orta Oyuncular Nöbetçi Tiyatro
Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu
Ukrayna Bölgesel Savunma Uluslararası Lejyonu

| Ukrayna Bölgesel Savunma Uluslararası Lejyonu |
| --- | --- |
Інтернаціональний легіон територіальної оборони України

Kuruluş: 27 Şubat 2022
Bağlılık: Ukrayna
Tipi: Yabancı Lejyonu
Website: 
Ukrayna Bölgesel Savunma Uluslararası Lejyonu (Ukraynaca: Інтернаціональний легіон територіальної оборони України) veya Ukrayna Yabancı Lejyonu, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinde savaşmak üzere Başkan Volodimir Zelenski'nin talebi üzerine Ukrayna Hükümeti tarafından oluşturulmuş olup Ukrayna Bölgesel Savunma Kuvvetlerine bağlı bir yabancı lejyonudur.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba yaptığı açıklamada, 52 ülkeden 20.000'den fazla kişinin Ukrayna için savaşmak için gönüllü olduğunu söyledi. Bu açıklamadan sonra birkaç bin kişinin daha katıldığı bildirildi. Bazı ülkelerin vatandaşlarının başka ülkeler için savaşmasını yasakladığını söyleyerek, gönüllülerin ülkelerinden bahsetmedi.
Tarihçe

Başkan Volodimir Zelenski liderliğinde, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalina karşı Ukrayna savunmasına katılmak üzere oluşturulan birliğin kuruluşu 27 Şubat 2022 tarihinde Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba tarafından yapılan açıklamada ilan edildi. Kuleba "Birlikte Hitler'i yendik, Putin'i de yeneceğiz." diyerek Twitter'da birliğin tanıtımını yaptı ve bireyleri başvurmaya davet etti.
7 Mart'ta Ukrayna Silahlı Kuvvetleri, Uluslararası Lejyon askerlerinin Kiev'in eteklerindeki siperlerde ilk görüntüsünü yayınladı ve her gün yeni bir grubun cephe hatlarına taşındığını duyurdu.
Petr Čech

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Čech 2019'da Arsenal formasıyla
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Petr Čech
Doğum tarihi:  20 Mayıs 1982 (42 yaşında)
Doğum yeri:  Pilsen, Çekya
Boyu:  1,96 m (6 ft 5 in)
Mevkii:  Kaleci
Altyapı kariyeri
1989-1999:  Viktoria Plzeň
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1999-2001 |  Blšany |  27 |  (0) |
| 2001-2002 |  Sparta Praha |  27 |  (0) |
| 2002-2004 |  Rennes |  70 |  (0) |
| 2004-2015 |  Chelsea |  333 |  (0) |
| 2015-2019 |  Arsenal |  110 |  (0) |
| Toplam |   |  567 |  (0) |
Millî takım kariyeri
| 1997-1998 |   Çekya U-15 |  3 |  (0) |
| 1998-1999 |   Çekya U-16 |  15 |  (0) |
| 1999 |   Çekya U-17 |  3 |  (0) |
| 1999-2000 |   Çekya U-18 |  34 |  (0) |
| 2000-2001 |   Çekya U-20 |  7 |  (0) |
| 2001-2003 |   Çekya U-21 |  15 |  (0) |
| 2002-2016 |   Çekya |  124 |  (0) |
| Toplam |   |  201 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 26 Mayıs 2019 
Petr Čech (Çekçe telaffuz: [ˈpɛtr̩ ˈtʃɛx]; 20 Mayıs 1982, Pilsen), Arsenal ve Çekya millî futbol takımında forma giymiş eski Çek kaleci. 2019'dan itibaren buz hokeyi oynamaktadır.
Daha önce Viktoria Plzeň, Chmel Blšany, Sparta Prag ve Rennes takımlarında oynamıştır. 2004 Avrupa Futbol Şampiyonasının altın 11'ine seçilmiş, 2005-06 UEFA Şampiyonlar Ligi'da turnuvanın en iyi kalecisi unvanı almıştır. Ayrıca FIFA'nın açıkladığı dünyanın en iyi 20 kalecisi arasında kendisine 6. olarak yer bulmuştur.
Kulüp kariyeri > FC Viktoria Plzeň (1998-99)

Kulübün genç akademisine forvet oyuncusu olarak başladı.Ayağının kırılmasının ardından kaleye geçti.
Kulüp kariyeri > FK Chmel Blšany (1999-2001)

17 yaşındayken ilk kez profesyonel bir maça çıktı. (1999)
Kulüp kariyeri > AC Sparta Praha (2001-02)

700.000 € bonservis bedeli ile Sparta Praha takımına transfer oldu. 855 dakika boyunca gol yemeyerek Çekya çapında bir rekor sahibi oldu. İlk UEFA Şampiyonlar Ligi maçını bu takımla yaptı.
Kulüp kariyeri > Rennes (2002-04)

Haziran 2002'de Čech, Rennes takımına 5.000.000 € bonservis bedeliyle transfer oldu. Orta düzeydeki bir Fransız takımı olan Rennes ile Coupe de France'da yarı final oynadı. (2003)
Kulüp kariyeri > Chelsea (2004-2015)

Ocak 2004'te İngiltere'nin Chelsea takımıyla 5 yıllık sözleşme imzaladı. Bonservis bedeli ise 10.300.000 €'ydu. Čech'in takıma katıldığı sıralarda Carlo Cudicini, Chelsea takımının banko kalecisiydi. Fakat 2004 yılında Cudicini'nin yaptığı art arda hatalar, Čech'e ilk 11 yolunu açtı.
5 Mart 2005 tarihinde Čech, 1025 dakika gol yemeyerek Premier League'de yeni bir rekorun sahibi oldu. Norwich City FC takımından Leon McKenzie, attığı golle bu rekorun ilerlemesini durdurdu. Bu zamana kadar Čech, 12 Aralık 2004 tarihinde Arsenal'li Thierry Henry'den yediği golden sonra bir gol bile yememişti. 2004-05 sezonunun sonunda, gol yemeden 21 maç tamamladığı için Golden Gloves (Altın Eldiven) ödülüne layık görüldü. Chelsea takımının 2011-12 UEFA Şampiyonlar Ligi Kupası'nı kazanmasında büyük rol oynamış finalde 3 penaltı kurtarmıştır. 2014-15 sezonunda Thibaut Courtois'in takıma gelişiyle 2.kaleci konumuna düştü.
Kulüp kariyeri > Kafa sakatlığı

14 Ekim 2006 tarihinde yapılan Reading - Chelsea maçının henüz 20.saniyesinde Čech'in almaya daha avantajlı bir konumda olduğu topu almaya çalışan Stephen Hunt, Čech'in kafasına diziyle çarparak beyin travması geçirmesine neden oldu. Royal Berkshire Hastanesi'ne kaldırılan Čech, daha sonra Oxford'daki Radcliffe Infirmary Hastanesi'nde bir uzmana gönderildi. Burada Čech'e kafatası çatlaması teşhisi kondu. Bu sakatlık, az kalsın Čech'in ölümüne neden oluyordu. Kafatasındaki sorundan ötürü sürekli baş ağrısı çekmeye başladı. Doktorlar, sahalara kısa sürede dönmesinin çok tehlikeli olacağını söyledi. Čech'in babası ise, oğlunun bir yıl boyunca sahalardan uzak kalacağını belirtti. O zamanki Chelsea teknik direktörü Jose Mourinho, yaptığı açıklamada "Bu bir rezalet. Hayatta olduğu için çok şanslı." dedi. Čech, 24 Ekim 2006'da taburcu oldu. Daha sonra Chelsea ile konuşan Čech, sakatlanma anından hiçbir şey hatırlamadığını ve sakatlık sürecinde kendisine verilen destekten çok mutlu olduğunu söyledi. Bu sakatlıktan sonraki tüm maçlarda özel olarak tasarlanan bir kask takarak oynadı.
Kulüp kariyeri > Kafa sakatlığı > İyileşme Süreci

Čech, 20 Ocak 2007 tarihinde Liverpool ile yapılan maçta sahalara döndü. Sahaya, sezon sonuna kadar bütün maçlarda kullanacağı, rugby kaskına benzer bir kaskla çıktı. Sonradan bunu kariyeri boyunca takarak kafasındaki çatlağın büyümesini engelledi. Liverpool maçından sonra tam 810 dakika gol yemeyerek "Premier Lig'de Ayın Oyuncusu" seçildi.
Kulüp kariyeri > Arsenal

29 Haziran 2015 tarihinde 10 Milyon Pound karşılığında Arsenal, Čech'i renklerine bağladı.
Kulüp kariyeri > Arsenal > 2018-19 sezonu ve emeklilik

Čech sezona yeni menajer Unai Emery'nin ilk tercihi olarak başladı. 15 Ocak 2019'da Čech, Twitter’da sezon sonunda emekli olacağını açıkladı. 29 Mayıs'ta, kariyerinin son maçında, UEFA Avrupa Ligi finalinde Arsenal'in 4-1 yenildiği Chelsea'ye karşı oynadı. 1 Temmuz 2019'da emekli oldu.
Son olarak Čech, 2020'den 2022'ye kadar Chelsea'de danışman olarak görev yaptı.
Uluslararası Kariyeri

Čech, Çek Cumhuriyeti'nin 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası kadrosunda bulunuyordu. Takımıyla beraber yarı final sevinci yaşadı. Daha sonra turnuvanın altın 11'inde kaleci olarak yer aldı.
Čech, ayrıca, ülkesinin gruptan çıkamadığı 2006 FIFA Dünya Kupası kadrosunda da bulunmuştu. 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası'nın ardından millî takım kariyerini sonlandırdığını açıkladı. son millî takım maçını Türkiye millî futbol takımına karşı oynamıştır.
İstatistikleri > Millî takım istatistikleri

| No>  | Tarih | Millî takım | Maç | Gol | Ass>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 1997-1998 |  Çek Cumhuriyeti U-15 | 3 | - | - |
| 2. | 1998-1999 |  Çek Cumhuriyeti U-16 | 15 | - | - |
| 3. | 1999 |  Çek Cumhuriyeti U-17 | 3 | - | - |
| 4. | 1999-2000 |  Çek Cumhuriyeti U-18 | 13 | - | - |
| 5. | 2000-2001 |  Çekya U-20 | 7 | - | - |
| 6. | 2001-2002 |  Çekya U-21 | 15 | - | - |
| 7. | 2002 |  Çekya | 7 | - | - |
| 7. | 2003 |  Çekya | 8 | - | - |
| 7. | 2004 |  Çekya | 13 | - | - |
| 7. | 2005 |  Çekya | 10 | - | - |
| 7. | 2006 |  Çekya | 10 | - | - |
| 7. | 2007 |  Çekya | 8 | - | - |
| 7. | 2008 |  Çekya | 9 | - | - |
| 7. | 2009 |  Çekya | 7 | - | - |
| 7. | 2010 |  Çekya | 6 | - | - |
| 7. | 2011 |  Çekya | 10 | - | - |
| 7. | 2012 |  Çekya | 10 | - | - |
| 7. | 2013 |  Çekya | 8 | - | - |
| 7. | 2014 |  Çekya | 6 | - | - |
| 7. | A Millî Toplam | A Millî Toplam | 112 | - | - |
| Alt Toplam | Alt Toplam | Alt Toplam | 168 | - | - |
Ödülleri > Kulüp Başarıları

UEFA Şampiyonlar Ligi (1): 2012
UEFA Avrupa Ligi (1): 2013
Premier League (4): 2005, 2006, 2010, 2015
FA Cup (4): 2007, 2009, 2010, 2012
EFL Cup (3): 2005, 2007, 2015
Community Shield (3): 2005, 2009,
2015
Ödülleri > Kişisel Başarılar

Premier League Player of the Month, Nisan 2007
2006-2007 Şampiyonlar Liginin en iyi kalecisi seçildi
IFFHS World's Best Goalkeeper:2005
Best European Goalkeeper:2005
Petr Čech penaltı hazırlığındayken.
Čech millî takımdayken.
Čech'in 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası performansından sonra yapılan bir dönme dolap projesi.
Küçükçekmece Gölü

| Küçükçekmece Gölü |
| --- | --- |


Havza
Ülke(ler): Türkiye
Şehir(ler): İstanbul
İlçe(ler): Küçükçekmece, Avcılar
Koordinatlar: 41°0′20″K 28°44′49″D﻿ / ﻿41.00556°K 28.74694°D﻿ / 41.00556; 28.74694
Genel bilgiler
Akarsu (gelen): Sazlıdere
Akarsu (giden): Marmara Denizi
Uzunluk: 10 km (6,2 mi)
Genişlik: 6 km (3,7 mi)
Yüzölçümü: 16 km2 (6,2 sq mi)
En derin noktası: 22 m (72 ft)
Yüzey rakımı: 0 m (0 ft)
Wikimedia Commons
Küçükçekmece Gölü (Türkiye)
Küçükçekmece Gölü, Marmara Bölgesi'nde, İstanbul'da Küçükçekmece, Avcılar, Bakırköy ve Başakşehir ilçeleri arasında yer alan göl.
İstanbul'un 15 km batısında, deniz seviyesinde yer alır. Denizden, kıyı boyunca taşınan kum ve çakılların meydana getirdiği sığ bir kıyı oku ile ayrılır. Ancak bu dil, doğu ucunda gölün ayağı olan dere ile kesintiye uğrar. Bu dere gölün fazla suyunu Marmara Denizi'ne boşaltır. Denizin kabardığı veya göl suyu azaldığı zamanlarda da deniz suyunu göle akıtır. Bu sebeple gölün suyu az çok tuzludur. Göle kuzeyden Nakkaş Deresi, Sazlıdere ve Eşkinoz suları karışır. Göl, bu derelerin birleşik aşağı çığırlarının deniz tarafından kaplanmasıyla meydana gelen bir koyun önünün tıkanması sonucu lagün halini almıştır. Göl adını köprü olmadığı zamanlarda üzerinde yer alan çekmece adı verilen elle çekilerek karşıya geçmek için kullanılan salların küçük olmasından alır.
İstanbul'un banliyö semtleri, gölün doğu kenarına kadar gelir. (Küçükçekmece, Soğuksu, Menekşe, Halkalı). Göl ağzının doğusunda (Florya) ve dil üzerinde plaj kuruluşları vardır.
2008 yılında Kocaeli Üniversitesi ve Bristol Üniversitelerinin ortak çalışmaları ile çok yeni ve önemli arkeolojik buluntular keşfedilmiştir. MS 557'deki büyük depremde yok olduğu sanılan Bathonea kentine ait olduğu düşünülen bazı kalıntılar bulunmuştur. Çalışmalar sırasında bulunan kent kalıntıları, arkeologlara buranın yazılı kaynaklarda geçen ancak yeri şimdiye kadar tespit edilemeyen “Bathonea” kenti olduğunu düşündürdü. Bölgede bulunan evlerin birçoğunun kendisine ait iskelesi olması ve çok sayıda antik çapanın bulunması da dönemi anlatan tarihçi Procopius'u doğruluyor.
Araştırmaların en heyecan verici noktası ise gölün kuzeybatısında Firuzköy kıyısındaki yarımadada deniz tabanındaki fener kalıntılarıydı. Fenerle ilgili ilk bulgu, göl içindeki sığlığın üstünde kalan iki taş bloktu. Blokların çevresinde yoğunlaşan sualtı arkeologları, duvar formları, mermer döşeme parçaları, seramik kalıntılar ve çok miktarda kiremit-tuğla parçaları buldular. Kalıntılar üzerine yapılan çizim çalışmaları iki farklı yapının temellerini ortaya çıkardı. Denize uzanan rıhtımın açığındaki fenerden alınan kalıntılar, Bothonea'nın önemli bir liman kenti olduğunu da gözler önüne serdi. İlk fener kalıntıların, bugünkü İstanbul'un yerinde Helenistik dönemde Milattan Önce 7. yüzyılda kurulan Byzantion'la aynı döneme ait olduğu sanılıyor. Büyük blok taşlardan alınan harç malzemesi, 5. yüzyılda II. Teodosios tarafından yapıldığı sanılan Bizans'ın dış surlarının harcıyla karşılaştırıldığında büyük benzerlikler bulundu.
Mersin Su Müzesi

| Mersin Su Müzesi |
| --- | --- |


Açılış: 21 Nisan 2016 (8 yıl önce) (2016-04-21)
Konum: Toroslar, Mersin
Koordinatlar: 36°48′51″K 34°36′16″D﻿ / ﻿36.81417°K 34.60444°D﻿ / 36.81417; 34.60444
Tür: Su müzesi
Kurucu: Mersin  Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Otopark?: Var
Mersin Su Müzesi 
Havalandırma odası
Mersin Su Müzesi, kentin hizmet dışı kalmış su dağıtım merkezinde kurulmuş olan bir müzedir. 2016 yılında Türkiye Tarihi Kentler Birliği ödülüne layık görülmüştür.
Yerleşim

Müze kent mezarlığının batısında Toroslar merkez ilçe sınırları içinde ve 36°48′52″K 34°36′16″D﻿ / ﻿36.81444°K 34.60444°D﻿ / 36.81444; 34.60444 koordinatlarında yer alır. Müze Mersin Büyük Şehir Belediyesi teknik birimlerinin (Meski) bulunduğu alanda olup, dolmuş güzergâhı üzerindedir.
Tarihi

Müze eski su filitreleme ve dağıtım binasıdır. O tarihte Mersin suyu Müftü (Efrenk) çayından temin ediliyordu. Dağıtım ve filteleme tesisi eski belediye başkanlarından Mithat Toroğlu döneminde 1936 -1938 yılları arasında kurulmuş ve Mersin'in kurtuluş günü kutlamalarının hemen ertesinde 5 Ocak 1939 tarihinde hizmete açılmıştır. Sistem 80000 kişilik bir nüfusa yetecek şekilde planlanmıştır. Ancak Mersin hızla büyüyen bir kenttir ve sistem kısa süre sonra yetersiz kalmıştır. 1984 yılında kente daha doğudaki Berdan ırmağından su getirilmiş ve yeni bir tesis kurulmuştur. Eski tesis 30 yıla yakın süre atıl durumda kalmış, ancak büyük şehir belediyesi tarafından 21 Nisan 2016 tarihinde iki yıllık bir tadilat çalışması sonrasında müze olarak hizmete sunulmuştur. Açılış töreninde konuşan Büyükşehir belediye başkanı Burhanettin Kocamaz müzenin hizmete girişiyle kentin yazılmamış tarihinin açığa çıktığını belirtmiştir.
Bina

Bina zemin kat ve bodrum kattan oluşmaktadır. Zemin katta alüminyum sülfat ile dozlama odası, havalandırma odası, klorlama odası, üç adet filtre havuzu ve servis odaları vardır. Manevra odası denilen bodrumda ise çeşitli semtlere giden ana borular ve bu boruları denetleyen valflar yer alır. Sistem hâlen çalışabilir durumdadır ve ücretsiz olarak ziyarete açıktır.
Küçükçekmece Meydanı

| Küçükçekmece Meydanı |
| --- | --- |
Meydan
İtalyan asıllı ressam Luigi Mayer'a ait 19. yüzyıl Küçükçekmece'den bir görüntü
Özellikler: Küçükçekmece Hamidiye Çeşmesi, Vezir Mehmet Paşa Çeşmesi, Ayazma Sokak Çeşmesi, Küçükçekmece Köprüsü Çeşmesi
İmkanlar:  
Konum: Küçükçekmece, İstanbul
Küçükçekmece Meydanı, İstanbul'un Küçükçekmece ilçesinde Fatih mahallesinde kent meydanı. Küçükçekmece'nin eski merkezi ve Küçükçekmece Gölü'ne 100 metre mesafededir. 3. derece arkeolojik sit alanıdır. Tarihi çeşmeler ve çınar ağacı bulunur. Geçmişte Sirkeci-Halkalı banliyö tren hattı'nın Küçükçekmece istasyonu meydan üzerindeydi. Marmaray projesi kapsamında meydandaki tren istasyonu 200 metre doğuya taşındı. (bkz. Küçükçekmece Tren İstasyonu)
Çeşmeler

İkisi meydanda, diğer ikisi ise meydana çok yakın dört adet Osmanlı dönemine ait çeşme bulunur.
Küçükçekmece Hamidiye Çeşmesi
Vezir Mehmet Paşa Çeşmesi
Ayazma Sokak Çeşmesi
Küçükçekmece Köprüsü Çeşmesi
Otomobil lastiği

Başlığın diğer anlamları için Lastik sayfasına bakınız.
Bir otomobil lastiği
Otomobil lastiği ya da kısaca lastik; otomobil tekerini çepeçevre saran, kendisi şişebilen ya da şişebilen bir iç silindirin (tüp) etrafına geçen kauçuk kaplama. Bir aracın yükünü akstan tekerleğe zemine aktarmak ve tekerleğin hareket ettiği yüzeyde çekiş sağlamak için tekerlek jantını çevreler.
Lastikler, hareketsiz arabayı taşımak, kalkış ve fren anında ortaya çıkan büyük yük transferlerine mukavemet göstermek, fren yapıldığında ve viraj alırken motorun gücünü yola aktarmak, zevkli bir sürüş için güven içinde ve uzun müddet dayanmak, yolun durumu ve iklim şartları ne olursa olsun aracı emniyetle yönlendirmek, şoförün ve yolcuların konforunu sağlamak, aracın uzun ömürlü olması için yoldaki pürüzlerin etkisini azaltmak, performansını milyonlarca tekerlek devri boyunca en üst düzeyde tutmak için uzun ömürlü olmak gibi görevleri ve kıstasları yerine getirmek zorundadır.
Tarihçe

Standart bir pnömatik lastik gibi görünen şeyin ilk patenti 1847'de İskoç mucit Robert William Thomson tarafından verildi. Ancak bu asla üretime geçmedi. Otomobil lastiklerinin ilk adımı 1888'de John Boyd Dunlop'un oğlunun üç tekerli bisikleti için tasarladığı lastik modeli ile başlamıştır. J.B Dunlop üzeri lastik solüsyonu ile kaplanmış çadır bezini tekerleklerin üzerine çivi ile çakarak içine hava doldurması ile ilk adımı atmıştır. Günümüzde otomobillerde kullanılan gerçek manadaki lastikler 1900 yıllarının başlarında geliştirilmiştir. Bu teknolojinin gelişimi, doğal kauçuğun kükürt kullanılarak vulkanizasyonu ve ayrıca lastiği jant üzerinde yanal olarak yerinde tutmak için "katlayıcı" jantın geliştirilmesi de dahil olmak üzere sayısız mühendislik ilerlemesine dayanıyordu. Kauçuk daha önce birçok amaç ile kullanılmış olsa da lastik sektöründeki kullanımı Charles Goodyear'ın kauçuğu kükürt ile pişirip şekillendirmesi ile başlamıştır. Daha sonra Dunlop'un lastik topuklarına çelik teller yerleştirmesi ve iç lastiği icat etmesi ile bir gelişim süreci başlamıştır. 1940'lı yılların başında ise lastiklerin taban genişliğini, yanak yüksekliğini ve çapını belirten ebat sistemi getirilerek günümüzdeki manada lastikler üretilmeye ve kullanılmaya başlanmıştır. 1946'da Michelin, radyal lastik yapım yöntemini geliştirdi. Daha sonraki yıllarda ise iç lastiğin yerini yeni nesil tubeless (iç lastiksiz) lastikler almıştır. Son olarak, lastiklerde 1 Kasım 2012 tarihinden itibaren etiketleme uygulaması standart hale gelmiş ve bu lastik etiketleme uygulaması ile lastiklerin ıslak zeminde frenleme, yakıt tasarrufu ve dış yuvarlanma gürültüsü performansları değerlendirilerek, kullanıcılara doğru ve tarafsız bilgi verilmesi amaçlanmıştır.
Otomobil lastiğinin üzerindeki bilgilerin okunması > Taban Genişliği (mm)

Normal basınçla şişirilmiş ve 24 saat bekletilmiş bir lastiğin, şekil ve yazılar hariç olmak üzere, yanakları arasındaki dıştan dışa uzaklığıdır. Örneğin 195/65 15 88H ifadesinde "195" rakamı taban genişliğini ifade eder.
Otomobil lastiğinin üzerindeki bilgilerin okunması > Yanak Yüksekliği (Seri)

Kesit yüksekliğinin, kesit genişliğine oranının % olarak ifade edilmesidir.

Örnekteki "65" yanak yüksekliği (seri) dir.
Otomobil lastiğinin üzerindeki bilgilerin okunması > Jant Çapı (inç)

Lastik içine takılabilecek jant çapını ifade eder.

Örnekteki "15" jant çapıdır.
Otomobil lastiğinin üzerindeki bilgilerin okunması > Yük endeksi

Yük endeksi bir lastiğin hız sembolü ile belirtilen kg cinsinden en yüksek hızda taşıyabileceği azami yükü gösterir.

Örnekteki "88" ifadesi yük endeksidir.
| Yük endeksi | Lastik başına yük (kg) | Yük endeksi | Lastik başına yük (kg) |
| --- | --- | --- | --- |
| 63 | 272 | 88 | 560 |
| 64 | 280 | 89 | 580 |
| 65 | 290 | 90 | 600 |
| 66 | 300 | 91 | 615 |
| 67 | 307 | 92 | 630 |
| 68 | 315 | 93 | 650 |
| 69 | 325 | 94 | 670 |
| 70 | 335 | 95 | 690 |
| 71 | 345 | 96 | 710 |
| 72 | 355 | 97 | 730 |
| 73 | 365 | 98 | 750 |
| 74 | 375 | 99 | 775 |
| 75 | 387 | 100 | 800 |
| 76 | 400 | 101 | 825 |
| 77 | 412 | 102 | 850 |
| 78 | 425 | 103 | 875 |
| 79 | 437 | 104 | 900 |
| 80 | 450 | 105 | 925 |
| 81 | 462 | 106 | 950 |
| 82 | 475 | 107 | 975 |
| 83 | 487 | 108 | 1000 |
| 84 | 500 | 109 | 1030 |
| 85 | 515 | 110 | 1060 |
| 86 | 530 | 111 | 1090 |
| 87 | 545 | 112 | 1120 |
Otomobil lastiğinin üzerindeki bilgilerin okunması > Hız endeksi

Hız endeksi bir lastiğin yük indeksi ile belirtilen azami yükte yapabileceği hızı ifade eder
Örnekteki H ifadesi hız sembolüdür.
| --- | --- |
J: 100 km/saat
K: 110 km/saat
L: 120 km/saat
M: 130 km/saat
N: 140 km/saat
P: 150 km/saat
Q: 160 km/saat
R: 170 km/saat
S: 180 km/saat
T: 190 km/saat
U: 200 km/saat
H: 210 km/saat
V: 240 km/saat
W: 270 km/saat
Y: 300 km/saat
Z: + 240 km/saat
Lastik çeşitleri > İç lastikli çapraz lastik

İskeleti birçok dokuma katlarından meydana gelir. Çeşitli katlardaki iplikler birbirlerinin üzerinden çaprazlamasına geçer.
İplik açıları:
Normal lastiklerde 35-38º
Spor lastiklerde 30-34º
Çapraz lastiklerde yüksek darbe yutma özelliği vardır. Ucuzdur ama yuvarlanma direnci yüksektir, daha az zemin tutunması sağlar.
Lastik çeşitleri > İç lastiksiz radyal lastik

İskeleti birçok dokuma katlarından meydana gelir. Çeşitli katlardaki iplikler enine jant oturma çemberleri arasına girerler.
İplik açıları:
İskelette 85-90º
Kuşakta 0-30º
Radyal lastiklerin ömrü uzundur, daha az yuvarlanma direncine sahiptir (yakıt tasarrufuna katkıda bulunur), daha iyi zemin tutunması sağlar (sırtta kullanılan sırt hamuruna bağlı olarak) ama daha az darbe yutma özelliği vardır ve düşük hızlarda daha sert hareket sağlar.
Lastiklerin ömrü

Lastiklerin aşınmasını ve ömrünü etkileyen etkenler:
Arabanın özellikleri (ağırlık, tork, güç, ...)
Yol güzergâhı (düz, virajlı)
Yol sathı kalitesi (asfalt beton, makadam, stabilize, ...)
Arabanın mekanik durumu (ön rot ayarı, arka rot ayarı, amortisör ve frenlerin durumu)
Kullanım tarzı (kalkış, fren, viraj alış hızı, ...)
Aracın hızı (lastikler düz yolda 120 km/sa.'lik bir hızda, 70 km/sa. hıza oranla 2 misli daha çok aşınır)
Lastiklerin basıncı (hava basıncı %20 azalmış bir lastik, %25 daha fazla aşınma performansı gösterir)
İstek dışı meydana gelen darbeler (kaldırıma vurma, yol üzerindeki çukurlar, ...)
Aracın öndüzenin bozuk olması.
Ankara Ticaret Odası "Lastik Ömrü" hakkında açıklama yaptı. Lastiğin raf ömrü saklama koşullarında 10 yıldır.
Lastiklerin ömrü > Şişirme basıncı

Üretici firmalar tarafından belirlenen lastik şişirme basınçları soğuk bir lastiğin 15 °C ortam sıcaklığında gereken şişme basınçlarıdır. Lastikte yanak esnemesi, aşındırıcı yol koşulları, yüksek miktarlarda kullanılan fren ve karkasın sürekli gerilim altında olması sonucu ısınma dolayısıyla basınç artması olacaktır. Basınç ile kilometre verimi arası ilişki yandaki diagramda açıkça görülmektedir. Uygun basınç ile tam randıman elde edilirken %20 yüksek basınç randımanı %10, %20 düşük basınç lastik ömrünü %15 düşürecektir. Düşük basınç yüksek basınca göre lastikte daha fazla hasar oluşturur.