stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Eskimo - Aleut dilleri

| Eskimo - Aleut dilleri İnuit - Aleut dilleri |
| --- | --- |
Coğrafi dağılım: Doğu Sibirya, Alaska, Kanada ve Grönland
Sınıflandırma: Eskimo-Aleut dilleri
Alt bölümler:  Aleut dilleri  Eskimo dilleri 
ISO 639-5: esx

Eskimo - Aleut dil ailesi, Grönland, Kanada, Alaska ve Sibirya'nın belli bölgelerinde konuşulan dillerdir. Eskimo - Aleut halklarının ana dilleridir.
Günümüzde Rusya'ya bağlı Çukçi Yarımadası'nda birkaç ufak adacık halinde Yupik dilleri, Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska eyaletinde Yupik dilleri, Aleut ve İnuit dilleri, Kanada ve Grönland'da yalnızca İnuit dilleri bulunmaktadır. Eskimo - Aleut dilli halkların nüfusu 102.000 kişidir.
Aleut dilleri [ale]
Eskimo dilleri
Yupik dilleri
Sirenik Yupikçesi [ysr]
Öz Yupik dilleri
Sibirya Yupikçesi [ess]
Naukan Yupikçesi [ynk]
Alaska Yupikçesi  (Yupikçe & Çupikçe) (Yup'ik) [esu]
Supikçe (Sugpiaq ya da Alutiiq) [ems]
İnuit dilleri
İnyupikçe (Iñupiaq) [esi] & [esk]
Batı Kanada İnuitçesi (Inuvialuktun) [ikt]
Doğu Kanada İnuitçesi (Inuktitut) [ike]
Grönland İnuitçesi (Kalaallisut) [kal]
Dünya dilleri arasındaki yeri

Asya (= Sibirya) kökenli  Eskimo-Aleut dillerinin  herhangi bir dil grubuyla akrabalığı yoktur.
Eskimolog (Eskimoloji uzmanı) Michael Fortescue’nün 1998’de ortaya attığı farazî Ural - Sibirya dilleri  (= Ural, Yukağır, Çukçi - Kamçatka, Eskimo - Aleut) grubuna dilciler ikna edicilikten uzak olduğu için temkinli yaklaşmaktadır.
Joseph Greenberg tarafından 2000-2002 'de ortaya atılan Avrasyatik dil grubuna Yenisey dilleri hariç, kuzey Avrasya'daki dil aileleri ile birlikte Eskimo - Aleut dilleri de dahil edilse de tartışmalar sürmektedir.
Tarih

Dil verileri ve arkeolojik kalıntılar Eskimo halklarının Bering Boğazı'nın buzlarla kaplanıp kara köprüsü olduğu zamanlarda günümüzden 10.000 yıl önce iki ayrı etnik grup (Eskimo ve Aleut) olarak Alaska'dan Kamçatka'ya kadar olan bölgede bulunduklarını göstermektedir. Eskimo ve Aleutların denizde avlanma tekniklerinin geliştirilmesinden önce bölündüklerini gösteren dil verileri arasında ok ve yay için ortak kelimelerin bulunması, bunun yanında deniz avcılığı terimlerinin Eskimo ve Aleutlarda farklı olması gösterilebilir. Eskimo ve Aleutlar deniz avcılığını birbirlerinden bağımsız olarak geliştirmişlerdir.
Nüfus

Alaska Yerli Dil Merkezine göre Eskimo-Aleut halklarının nüfusu ve anadillerini konuşabilen kişi sayısı:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Halk | Etnik nüfus | Anadilini konuşabilen kişi sayısı |
| Aleutlar (Alaska) | 2.300 | 150 |
| Aleutlar (Rusya) | 200 | 5 |
| Supikler (Alaska) | 3.500 | 200 |
| Alaska Yupikleri (Alaska) | 25.000 | 10.400 |
| Sibirya Yupikleri (Alaska) | 1.400 | 1.000 |
| Sibirya Yupikleri (Rusya) | 900 | 300 |
| İnyupikler (Alaska) | 15.700 | 2.144 |
| İnuitler (Kanada) | 30.500 | 24.500 |
Grönland İnuitleri: 47.000
Sınıflandırma

Eskimo kabile adları -miut ('halk') yapım ekiyle kurulur. Şivelerini belirtmek için de -miutun eki getirilir.
Sınıflandırma > Aleut dilleri

Unanganca (Aleutça) [kendilerince Unangam Tunuu (dil), Unangax̂ (sg), Unangax (dual), Unangan (pl/Doğu lehçesinde), Unangas (pl/Batı lehçesinde)]. Alaska'yı Aleut adalarından keşfe başlayan öncü Rusların yerli halk için kullandığı Алеуты adı Aleutlar (=Unangan/Supikçe: Taya'uq ) ile Supikleri (=Alutiiq алютик язык /Supikçe: Sugpiaq ; Unanganca: Kanaaĝin ) kapsıyordu. Günümüz Alaska İngilizcesinde new usage terimi olarak Aleut adı Alutiiq biçiminde Supikler ve Supikçe [bazıları Alutiiq adını Batı Supikleri için, Sugpiaq adını da Doğu Supikleri için daraltır] için kullanılırken Aleutlar ve Aleutça için Unangan adı tercih edilmektedir.
Uzak Batı Unangancası
Sasignan Unangancası [kendilerince Sasignan; Doğu lehçesinde Sasxinan; Batı lehçesinde Sasxinas; İngilizce Attuan]. Attu, Agattu, Semichi adalarında konuşulur.
Rus Unangancası [kendilerince Kasakam Unangangis 'Rus Aleutları'; İngilizce Copper Island Aleut; Rusça медновский язык]. Rusça temelli Sasignan kreolü olup Rusya Federasyonuna bağlı Commander adalarında (Остров Беринга и Медный Остров) konuşulur.
Orta Batı Unangancası [kendilerince Niiĝuĝim Tunuu , Aliguutax̂ ; İngilizce Atkan, Western Aleut ]
Naahmiĝus. Delarof (Amatignak, Tanaga) adalarında konuşulur.
Niiĝuĝis. Andreanof (Kanaga, Adak, Atka, Amlia, Seguam) adalarında konuşulur.
Doğu Unangancası [kendilerince Qagaaadan Tunuu ; İngilizce Eastern Unangan, Eastern Aleut ]
Akuuĝun ya da Uniiĝun. Four Mountains (Amukta, Kagamil) adalarında konuşulur.
Qawalangin. Fox (Umnak, Samalga, Unalaska'nın batısı) adalarında konuşulur.
Qigiiĝun. Krenitzen (Unalaska'nın doğusu, Akutan, Akun, Tigalda) adalarında konuşulur.
Qagaan Tayaĝungin. Sanak (Unimak, Sanak) adalarında konuşulur.
Taxtamam Tunuu. Belkofski'de konuşulur.
Qaĝiiĝun. Shumigan adalarında konuşulur.
Alaska'daki konuşabilme durumu

Alaska'da 1980 ile 1992 yıllarında Eskimo-Aleut dilli halkların nüfusu ve anadillerini konuşabilenlerin sayısı
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ALASKA | etnik nüfus | anadilini konuşabilen | % | konuşabilme yaşı |
1980: .
| Sibirya Yupikleri | 1.100 | 1.050 | 95 | yetişkinlerin hepsi ve çocukların çoğu |
| Yupikler | 17.000 | 14.000 | 80 | yetişkinlerin tamamına yakını ve çocukların bir kısmı |
| İnyupikler | 12.000 | 5.000 | 40 | yetişkinlerin çoğu 50 yaş üstü ve çocukların bir kısmı |
| Supikler | 3.000 | 1.000 | 33 | yetişkinlerin çoğu 50 yaş üstü ve çocukların bir kısmı |
| Aleutlar | 2.200 | 700 | 35 | yetişkinlerin çoğu 50 yaş üstü ve çocukların bir kısmı |
1992: .
| Sibirya Yupikleri | 1.100 | 1.050 | 95 | yetişkinlerin hepsi ve çocukların çoğu |
| Yupikler | 18.000 | 12.000 | 67 | yetişkinlerin tamamına yakını ve çocukların bir kısmı |
| İnyupikler | 13.000 | 4.000 | 31 | yetişkinlerin çoğu 50 yaş üstü ve çocukların bir kısmı |
| Supikler | 3.100 | 600 | 19 | yetişkinlerin çoğu 50 yaş üstü ve çocukların bir kısmı |
| Aleutlar | 2.100 | 400 | 19 | yetişkinlerin çoğu 50 yaş üstü ve çocukların bir kısmı |
Bazı gramer özellikleri

Kelimelerde üç sayı vardır: tekil, ikil, çoğul (ikil yalnızca Grönland  İnuitçesi ile Sirenik Yupikçesinde yoktur)
Kelimeler yalın halde çoğu zaman nominatif eki alırlar:
tekil için daha çok -q (Eskimo)/-x̂ (Aleut)
ikil için daha çok -k (Eskimo)/-x (Aleut)
çoğul için daha çok -t (Eskimo)/-n (Doğu Aleut) -s (Batı Aleut)
Kelimeler (ya da cümleler) 4 bölümden oluşur:
kök (İng. stem)
yapım eki (İng. postbase)
çekim eki (İng. ending)
bağlaç (İng. enclitic)
Tamlama (isim ya da sıfat) bulunmaz
Türkçede iyelik tamlaması (genitive + possessive ) ile ifade edilen (örn: adamın evi) yapılar, İnyupikçede iyelik tamlaması olmadığı için ona yakın başka bir yapıyla kurulur: relative + absolutive :
Aleutça:
Unangam tunuu: Aleut dili
tayaĝum ulaa: adamın evi
tayaĝus hlangis: adamın oğulları
alaĝum qaa: deniz balığı
isuĝim ajagaa: dişi fok
sabaakam tutuusiki: köpeğin kulakları
Yupikçe:
qayam paanga: kayağın ağzı
nunam iqua: tundranın sonu
İnyupikçe:
tuttum nagrua: Ren geyiğinin boynuzu
tuttum niaqua: Ren geyiğinin kafası
Doğu Kanada İnuitçesi:
illuup ukkuanga: evin kapısı
anaanama illunga: annemin evi
Grönland İnuitçesi:
piniartup qajaa: avcının kayağı
Kaalip illua: Karl'ın evi
Eskimo dillerinde mastar (infinitive) olmadığı için sözlüklerde fiiller genelde üçüncü tekil şahıs bildirme kipi (indicative) olarak yer alır ya da uluslararası teamüllere uygun olarak tire (-) ile fiil kökü belirtilir.
Vikipedi versiyonları

Wikimedia Incubator'de   Vikipedi deneme projesi bulunmaktadır.
Eskimo - Aleut dillerinde Vikipedi versiyonları arasında İnyupikçe, Doğu Kanada İnuitçesi  ve Grönland İnuitçesi  bulunmaktadır. Alaska Yupikçesi versiyonu ise Incubator'da test edilmektedir.
Dipnotlar

1 2  Georgy Menovshchikov (1990), Contemporary Studies of the Eskimo-Aleut Languages and Dialects: A Progress Report 21 Temmuz 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Arctic Languages, An Awakening, UNESCO
↑  "Edward J. Vajda, Siberian Yupik (Eskimo)". 28 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2010.
↑  "Alaska Native Language Center : Alaska Native Languages / Population and Speaker Statistics". 9 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2012.
↑  Panu Hallamaa (1997), Unangam Tunuu and Sugtestun: A Struggle for Continued Life 14 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Northern Minority Languages: Problems of Survival, Senri Ethnological Studies 44 1997, pp 187-223
İnuit dilleri coğrafyası
Vikipedi
Vikipedi
Vikipedi
Wikimedia Incubator
Samogitçe

1200 yılı civarında diğer Baltık kabileleri ile birlikte Samogitliler ve Litvanyalılar .
Samogitçe (Samogitçe'de žemāitiu kalba, žemāitiu ruoda, Litvanca žemaičių tarmė) - Litvanya'nın tarihi bir etnik bölgesi olan Samogitya'da yaşayan etnik grubunun Hint-Avrupa dil ailesinin Baltık koluna ait dil.
Samogit alfabesi

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A a  | [ā] | Ā ā  | [ėlguojė ā] | B b  | [bė] | C c  | [cė] | Č č  | [čė] | D d  | [dė] | E e  | [ē] | Ē ē  | [ėlguojė ē] |
| Ė ė  | [ė̅] | Ė̅ ė̅  | [ėlguojė ė̅] | F f  | [ėf] | G g  | [gė, gie] | H h  | [hā] | I i  | [ī] | Ī ī  | [ėlguojė ī] | J j  | [jot] |
| K k  | [kā] | L l  | [ėl] | M m  | [ėm] | N n  | [ėn] | O o  | [ō] | Ō ō  | [ėlguojė ō] | P p  | [pė] | R r  | [ėr] |
| S s  | [ės] | Š š  | [ėš] | T t  | [tė] | U u  | [ū] | Ū ū  | [ėlguojė ū] | V v  | [vė] | Z z  | [zė, zet] | Ž ž  | [žė, žet]. |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4134892-8
Bayağı deniz papağanı

Bayağı deniz papağanı
Bayağı deniz papağanı (Fratercula arctica), dalıcımartıgiller (Alcidae) familyasından bir kuş türüdür. Başlıca olarak İzlanda ve Faroe Adaları'nda yaşayan deniz papağanları, Kanada, Kuzey Avrupa ve Arktik Daire gibi diğer bölgelerin de yerli canlısıdır.
Özellikleri

Bayağı deniz papağanı siyah-beyaz tüyleri, alaca renkli papağanımsı gagasıyla dikkat çeker. Gözlerinin çevresinde bulunan siyah desen, ona palyaçoya benzeyen bir görünüm kazandırır.
Gövde boyu yaklaşık 30 cm olup, 60 cm kanat aralığı ile yaklaşık bir güvercin büyüklüğündedir. Görece kalın bir başı ve kısa boynu ona tıknaz bir hava verir. Yetişkin bir deniz papağanı yaklaşık 500 gr ağırlığındadır. Alaca gaganın kuvvetli renkleri kışın solarken, aynı şekilde mercan kırmızı renkte perdeli ayakları da soluk sarı hal alır. Büyük kıkırdağımsı gaga kılıfı, yavru tüylerine sahip olduğu aşamada atılır ve yenisi çıkar. Genç kuşlar kırmızı çizgileri olan koyu gri bir gagaya sahiptir.
Kuşların uçuşu biraz hantal gözükse de buna rağmen göçmen kuşlardır ve kışın Güney Afrika'ya veya Yeni Zelanda 'ya kadar uçarlar. Kuluçka yerlerine geldiklerinde büyük sürüler oluşturarak karakteristik daireler çizerler ve denize kadar ilerleyerek mesela sardalya türü balıkları avlarlar. Bir deniz papağanının kanat çırpışı oldukça sessizdir. Bu esnada kuşlar 80 km/h kadar hızlara ulaşabilirler. Ancak bu, kısa kanatları daha çok dalmaya uygun olduğundan kuşlar için çok büyük güç sarfiyatı demektir.
Nüfus ve dağılım

Bayağı deniz papağanı kuluçka zamanı özellikle Kuzey Atlantik'te dağılım gösterir. Kuluçka bölgesi Güney-Kuzey istikametinde Bretanya'dan İzlanda ve Faroe Adaları üzerinden Spitzberg'e kadar uzanır. 19. yüzyılın sonlarına kadar hatta Helgoland'da birkaç kuluçka yeri bulunuyordu. Dünya çapında yaklaşık 15 milyon kuş nüfusu olduğu tahmin edilir. Kuluçka zamanı haricinde hayvanlar açık denizde yaşarlar ve tahminen seçtikleri partnerlerine ömür boyu sadık olarak kalırlar.
Nüfus ve dağılım > İzlanda nüfusu

Bu kuş İzlanda'da, özellikle Dyrhólaey'da, Vík í Mýrdal'deki Reynisfjall 'da, Vestfirðir Yarımadası'nda bulunan Látrabjarg'un kayalıklarında ve Heimaey Adası'nda sıkça görülür. Yerliler, leziz ve hafif balık lezzetinde olan kuşları ağlarla yakalarlar. Diğer yandan, ağdan düşen genç civcivlere Heimaey'de çok iyi muamele edilir. Genç hayvanlar korunurlar. Önceleri bu kuşlar, kuşları yakalayan ama öldürmeyen özel köpeklerle avlanırlardı. Bu deniz papağanı avcısı köpeklerin, bu hayvanları avlamaya yatkın kılan çok sayıda anatomik özellikleri vardır. Deniz papağanı İzlanda'da gayriresmî olarak ülkenin arma yani sembol hayvanı olarak kabul edilir.
Nüfus ve dağılım > Faroe Adaları nüfusu

Faroe Adaları'nda yerlilerin Lundi diye adlandırdıkları kuş, İzlanda'da olduğu gibi aynı metotla yakalanır. Burada da milli lezzet olarak kabul edilir ve konservelerde satılır. Dik kayalıkların olduğu her yerde Lundi kolonileri bulunur. Özellikle iyi olarak en yakın mesafeden (ürkektir ve bir insanın yaklaşmasına yaklaşık 2 metreye kadar izin verir) Faroe'deki kuş cenneti Mykines Adası'nda gözlemlenebilir. Etileyici olan, tamamen gürültüsüz uçuşudur. Mykines kayalıklarındaki sürülerin iniş esnasında biraz beceriksiz olan kuşlarını, çevrede uçuşurken, tek bir ses duymadan görmek mümkündür.
Faroe Adaları'nda deniz papağanı
Deniz papağanı kolonisi Mykines (Faroe Adaları)
Mykines üzerinde deniz papağanı(Faroe Adaları) Haziran 2006
Mykines üzerinde uçuşurlarken (Faroe Adaları) Haziran 2006
Nüfus ve dağılım > Diğer nüfuslar

Shetland Adaları'nda deniz papağanları Tammy Norie olarak adlandırılırlar.
İrlanda'nın batı sahilinin önlerinde bulunan küçük kayalık ada Skellig Michael'da da Haziran/Temmuz aylarında bir deniz papağanı kolonisi kuluçka yapar. İrlanda'da Puffins olarak adlandırılırlar. irlanda'nın diğer sahil ve adalarında da koloniler bulunur. Tam olarak puffin bu kuşun cins tanımlamasıdır ve deniz papağanı aslında İngilizcede atlantic puffin veya common puffin olarak geçer.
İskoçya'da deniz papağanları ülke açıklarındaki birçok yerleşim olmayan adada (örn. Isle of May veya Lunga veStaffa) kısmen büyük sayılar halinde (Isle of May'de 40.000 çift civarı) yuva kurarlar. Yine de Büyük Britanya'nın en büyük kolonisi uzakta bulunan Hebridler'in batısındaki ada grubu St Kilda 'dadır. Ana karada da zor ulaşılan sahil kesimlerde (John O'Groats'daki Duncansby Head veya Durness'deki Faraid Head) bulunurlar.
İngiltere'nin kuzeydoğusunda Seahouses'a yakın Farne Adaları'nda büyük bir deniz papağanı kolonisi vardır. Ayrıca Isle of Man ve Kanarya Adaları'nı mesken edinmiş koloniler de mevcuttur.
Pembrokeshire sahilleri önündeki adalarda, en başta Skomer olmak üzere düzenli olarak yuva yaparlar.
Bretagne'de küçük bir nüfus, Sept Iles önlerindeki Perros Guirec şehrinde tek bir hat üzerinde yoğunlaşmıştır.
Atlas Okyanusu'nun diğer yanında Newfoundland ve Labrador'da „Puffin“ resmî bir semboldür.
Batı Norveç'in Runde Adası'nda yaklaşık 100.000 çift deniz papağanı bulunur ki bu İskandinavya'nın en güneydeki kolonisidir. Diğer kuluçka kolonileri, en başta Røst, Lofoten Adaları ve Varanger Yarımadası 'ndadır.
Björnöya, Jan Mayen ve küçük koloniler halinde Grönland, ayrıca Newfoundland, Yeni İskoçya, ABD eyaleti Maine'e kadar olan bazı diğer yerler de deniz papağanlarının yuva kuruduğu yerler arasındadır.
Çeşitli adalardan deniz papağanları
Deniz papağanları, Farne Adaları
Deniz papağanı, Norveç'in kuş adası Runde
Deniz papağanları, Lofoten
ssp grabae - Museum specimen
Beslenme

Deniz papağanları iyi dalgıçlar olup, genelde genç hayvanlara tarafından yakalanan sardalya türleri ve kum yılan balığı gibi balıklarla beslenirler. Yaşlı hayvanlar, zırhlarını güçlü gagaları ile sorunsuz kırabildikleri yengeçleri ve diğer kabukluları tercih ederler. Yavrular yuvayı terk ettikten sonra beslenilmezler ve yaşlı hayvanların yardımı olmadan kendi başlarına balık yakalamayı öğrenmek zorundadırlar. Deniz papağanları yakaladıkları balıkları, gagalarında çapraz olarak taşırlar ve böylece sudan çıkmak zorunda kalmadan avlarına devam edebilirler. Bu esnada balıklar, dil yardımıyla tüm gaga boyu on kadar balık ile doluncaya kadar üst gagaya doğru bastırılır.
Üreme

Deniz papağanları kuluçka toplulukları halinde yaşar ve doğal kavuklarda, genelde ise perdeli ayaklarının pençeleri ile çim toprak üzerinde kazıyarak kendi yaptıkları oyuk koridorlarda, tekli olarak kuluçka yaparlar. Çok sayıda ailenin bir giriş paylaştığı oyuk sistemleri, çapı yaklaşık 15 cm olan birkaç metre derinlikte olabilirler. Yuva, bir koridorun sonunda bulunur ve kazan şeklinde bir kovukla genişler. Bu kovukta kuru ot, bitki ve tüyler üzerinde yaklaşık 65 ile 70 mm kadar bir yumurta kuluçkalanır. Kuluçka süresi yaklaşık 35 gün kadar tutar ancak kısmen yumurta bırakıldıktan birkaç gün sonra başlar ve çok sakin geçer. Kuşlar bu süre boyunca kovuklarını pek terk etmezler. Bir kuluçka beraberliğinin işlevi, kendileri hiç yumurta bırakmayan genç kuşlar tarafından üstlenilen, bir nevi süt annelik görevi ile belirginleşir. Eğer bir anne, mesela av esnasında öldürülürse, kuluçkayı sürdürecek bir “yedek anne” anında devreye girer.
Son yıllarda yine de birçok kolonide (en başta Britanya Adaları ve Bretagne'de) civciv sayılarında dramatik bir gerileme tespit edilmiştir. Deniz papağanlarının ana avları kum yılan balıkları, denizlerin ısınmasıyla daha serin sulara çekildikleri için bu durum genelde iklim değişikliğinin etkileriyle ilişkilendirilir.
Salih Kalyon

| Salih Kalyon |
| --- | --- |
El Yazısı filminde Salih Kalyon (2012)
Doğum: Salih Kalyoncu 2 Şubat 1946 (79 yaşında) Ağrı, Türkiye
Milliyet:  Türkiye
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1964-günümüz

Salih Kalyon (d. 2 Şubat 1946, Ağrı), Türk oyuncudur.
Hayatı

Aslen Trabzon'un Çaykara ilçesinin Koldere köyündendir. Babası saatçilik yaptığı için Çaykara'dan Ağrı'ya gitmiştir ve bu yüzden orada doğmuştur. Daha sonra Sakarya'ya yerleşmişlerdir. Çocukluğu burada geçmiştir. İlk ve ortaokulu burada tamamlamıştır. Ortaöğrenim mezunu olan sanatçı, Dostlar Tiyatrosu, BKM Oyuncuları gibi topluluklarda, sinema filmlerinde ve dizilerde oynamaktadır. Tolga Çevik'le birlikte Komedi Dükkanı adlı eğlence programında rol almış, daha sonra başka projeler nedeniyle bu programdan ayrılmıştır.
Tiyatro yapmaya 1964 yılında başlamış, kariyerinin başında 20 yıl kadar çocuk oyunları yazmış, yönetmiş ve oynamıştır. Verdiği bir röportajda sinema filmlerinde fazla rol almaması hakkındaki bir soru üzerine "Ben 1964 yılında Ankara Sanat Tiyatrosu'nda profesyonel oyunculuğa başladım, yani 44 yıl önce. Tiyatro oyuncusu olarak İstanbul'a geldiğim zaman, sinema yapma aşkıyla hep setlere gider, uzaktan çalışmaları izlerdim. Her izlediğimde de hâlime şükredip geri dönerdim. Setlere gittiğim zaman hayalini kurduğum sinemanın o sinema olmadığını gördüm çünkü." demiştir.
Tiyatro oyunları

1964: Ayak Bacak Fabrikası : Sermet Çağan - Ankara Sanat Tiyatrosu
1964: Sultan Gelin : Cahit Atay - Ankara Sanat Tiyatrosu
1965: Arturo Ui'nin Önlenebilir Tırmanışı : Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu
1965: Keloğlan : Birkan Özdemir - Ankara Sanat Tiyatrosu
1967: Durand Bulvarı : (Armand Salcrou) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1967: Mayın : (Fikret Otyam) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1968: Eskici Dükkanı : (Orhan Kemal) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1968: Simavnalı Şeyh Bedreddin : (Orhan Asena) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1969: Sınırdaki Ev : (Slawomir Mrozek) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1970: Birinci Kurtuluştan (Ergin Orbey) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1970: Nafile Dünya (Oktay Arayıcı) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1970: Tozlu Çizmeler : (İsmet Küntay) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1974: Ana : (Maksim Gorki) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1974: Dimitrof : Hedda Zinner - Ankara Sanat Tiyatrosu
1975: Aladağlı Mino : (Ömer Polat) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1975: Bir Şeftali Bin Şeftali : (Behrengi) - Ankara Sanat Tiyatrosu
1998: Sen Hiç Ateşböceği Gördün mü? : Yılmaz Erdoğan - BKM
2002: Bana Bir Şeyhler Oluyor : Yılmaz Erdoğan - BKM
2011: Atçalı Kel Mehmet Efe İsyanı : Ege Üniversitesi Türk Halk Dansları Topluluğu
Deve güreşi

Hindistan'da deve güreşine ait bir minyatür, 1680
Deve güreşi, genellikle Ege (Selçuk, Germencik, Muğla, Denizli), Marmara (Balıkesir, Çanakkale) ve Akdeniz (Burdur, Isparta, Antalya) bölgelerinde düzenlenen ve Yörük kültürüyle ilişkili olan güreşlerdir. Deve güreşleri, açık meydanlarda yapılır. En son deve güreşi sahası Yenipazar'da inşâ edilmiştir.
Deve güreşleri, tek hörgüçlü dişi "yoz" develer ile "buhur" adı verilen çift hörgüçlü erkek develerin çiftleşmesinden meydana gelen ve "Tülü" adı verilen erkek develer arasında yapılır. Bu develer yalnızca güreş için "Savran" denilen deve bakıcıları tarafından yetiştirilir. Güreş develeri tıpkı atlarda olduğu gibi soya dayalı olarak seçilir. Güreşçi olacak Tülüler'in güreşçi develerin kanından olmasına özen gösterilir.
Deve güreşleri Ayak, Orta, Başaltı ve Baş olmak üzere dört boyda yapılır ve galibiyetler; kaçırtarak, bağırtarak veya yıkarak elde edilir. Develer tıpkı diğer güreşlerde olduğu gibi pehlivan olarak adlandırılır ve cazgır tarafından anons edilirler. Deve güreşleri genellikle kış aylarında yapılır. Söz gelimi İzmir, Manisa ve Aydın'daki güreşlerin yapılış tarihleri 7 Aralık ve 15 Mart tarihleri arasındadır.
Türkiye'de geleneksel olarak sürdürülen deve güreşlerinin ilk defa 19. yüzyılda Aydın'ın Germencik ilçesine bağlı Hıdırbeyli köyünde yapıldığı söylenmektedir. Ancak, Münis Armağan'ın "Batı Anadolu Tarihinde İlginç Olaylar" adlı kitabının "Develerin Sonu" bölümünde II. Mahmut döneminde Tire ve civarında deve güreşlerinin yapılmakta olduğu belirtilmektedir.
Sabahattin Cevheri

Sabahattin Cevheri (d. 1 Ocak 1950, Şanlıurfa, Türkiye), Türk siyasetçidir.
Gazi Üniversitesi İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Turizm Bölümü'nü bitirdi. Çiftçilik, Serbest Ticaret, Şanlıurfaspor Kulübü Başkanlığı ve XXII.ve XXIII. Dönem Şanlıurfa Milletvekilliği yaptı. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Şanlıurfa'nın en büyük aşiretlerinden Şeyhanlılar'ın mensubudur. Aynı aşiretin ve siyasetin etkin isimlerinden Necmettin Cevheri'nin yeğenidir.[kaynak belirtilmeli]
Secret Garden

| Secret Garden |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Başladığı yer: Norveç, İrlanda
Tarzlar: New age, Neo-klasik, Kelt müziği, İskandinav halk müziği
Etkin yıllar: 1995-günümüz
Müzik şirketi: Universal Music, Philips Records, Decca Records
Resmî site: www.secretgarden.no

Üyeler: Fionnuala Sherry, Rolf Løvland

Eski üyeler: Gunnhild Tvinnereim

Secret Garden, Norveçli kompozitör piyanist Rolf Lovland ve İrlandalı kemancı Fionnuala Sherry tarafından 1994'te kurulmuş 3 üyeli, Norveçli ve İrlandalı bir gruptur. 1995'te yapılan 40. Eurovision Şarkı Yarışması'nda "Nocturne" isimli şarkının Norveççe versiyonunu seslendirerek, 148 puanla birinci olmuştur. New age veya neo-klasik tarzda müzik yapmaktadır.
Secret Garden'in tüm şarkılarının bestecisi Rolf Løvland, Norveç Kristiansand'ta dünyaya geldi. 6 yaşında ilk bestelerini yapmaya başladı, hayatı boyunca en büyük tutkusu müzik oldu. Konservatuvarı bitirdikten sonra Oslo'da Norveç müzik enstitüsünde master yaptı.
Kemancı Fionnuala Sherry'in müzik tutkusu daha çok genç yaşlarda ailesi tarafından fark edildi, İrlanda'da müzik için gittiği Trinity College'yi şeref listesinde mezun olarak bitirdi, RTE Concert orkestrasında görev aldı.
Eurovision tarihinin en iyi parçalarından biri olarak kabul edilen "Nocturne" isimli parçalarının 1995 Eurovision'da birinci olmasından sonra kendilerini dünyaya tanıttılar ardından içindeki şarkılardan her biri, pek çok ülkede ana haber bültenlerinde, yarışma, Talk show ve benzeri programlarda kullanılan "Songs From A Secret Garden" albümü geldi.
Derin ve melodik klavye/piyano melodilerinin üzerine çalınan duygusal kemanın beraber oluşturduğu melankolik, hüzünlü müzik, Secret Garden'in tipik tarzını tanımlar. Zaman zaman devreye giren obua ve flüt melodileri şarkılardaki tipik armoni derinliğini tamamlar. Secret Garden parçalarının çoğunda söz yoktur, Rolf Løvland'ın deyişiyle aslında sözlere gerek de yoktur çünkü bu parçalar sadece müzik yoluyla pek çok sözün tanımlayamayacağı duyguları verebilir. Az sayıda olan sözlü Secret Garden parçaları da daha çok mistik veya hüzünlü temaları işler.
Diskografi

Songs From A Secret Garden (1996)
White Stones (1997)
Dawn Of A New Century (1999)
Dreamcatcher (2001)(Best of)
Once in a Redmoon (2002)
Earthsongs (2005)
Inside I'm Singing (2007)
Winter Poem (2011)