II. Aleksandr

| II>  Aleksandr |
| --- | --- |

Rusya imparatoru
Hüküm süresi: 3 Mart 1855-13 Mart 1881
Taç giymesi: 7 Eylül 1856
Önce gelen: I. Nikolay
Sonra gelen: III. Aleksandr

Doğum: 29 Nisan 1818(1818-04-29) Moskova
Ölüm: 13 Mart 1881 (62 yaşında) Sankt-Peterburg
Defin: Peter ve Paul Katedrali
Eş(ler)i: Marie of Hesse and by Rhine
Çocuk(lar)ı: Grand Düşes Aleksandra Aleksandrovna Çareviç Nikolay Aleksandroviç III. Aleksandr Grand Düşes Maria Aleksandrovna Grand Dük Vladimir Aleksandroviç Grand Dük Aleksey Aleksandroviç Grand Dük Sergei Aleksandroviç Grand Dük Paul Aleksandroviç
Hanedan: Romanov Hanedanı
Babası: I. Nikolay
Annesi: Alexandra Feodorovna (Prusyalı Charlotte)
Dini: Rus Ortodoks
İmza: 
II. Aleksandr (Rusça: Алекса́ндр II Никола́евич, romanize: Aleksándr II Nikoláyevich; 29 Nisan 1818 - 13 Mart 1881), 2 Mart 1855'ten 1881'deki suikastına kadar hüküm sürmüş Rusya imparatoru, Polonya kralı ve Finlandiya büyük düküydü. İmparator olarak yaptığı en önemli reform, 1861'de Rusya'daki serfleri özgürleştirmesi, yani köylü serfliğini kaldırması olmuştur. Bu nedenle kendisi "Kurtarıcı Aleksandr" (Rusça: Алекса́ндр Освободи́тель, romanize: Aleksándr Osvobodítel). olarak anılmaktadır.
Çar, serflerin özgürleştirilmesinin yanı sıra, yargı sistemini yeniden düzenlemek, seçilmiş yerel hâkimler oluşturmak, bedensel cezayı kaldırmak, zemstvo sistemi aracılığıyla yerel özyönetimi teşvik etmek, zorunlu askerlik hizmeti uygulamak, soyluların bazı ayrıcalıklarını kaldırmak ve üniversite eğitimini desteklemek gibi pek çok diğer liberal reformlardan da sorumluydu. Aleksandr, 1866'da kendisine yapılan bir suikast girişiminden sonra, ölümüne kadar daha tutucu bir tutum benimsemiştir.
Aleksandr, dış politikasıyla da dikkat çekmiştir; genel olarak barışçıl bir politika benimsemiş, Amerika Birleşik Devletleri'ni destekleyen ve Büyük Britanya'ya karşı çıkan bir çizgide ilerlemiştir. Amerikan İç Savaşı sırasında Birlik tarafını desteklemiş ve Konfederasyon Donanması'nın saldırılarını caydırmak için New York Limanı ile San Francisco Körfezi'ne savaş gemileri göndermiştir. 1867'de Alaska’yı Amerika Birleşik Devletleri’ne satmıştır; zira uzak koloninin gelecekteki bir savaşta Britanya'nın eline geçmesinden korkmaktaydı. Fransa'nın savaşçı politikalarından uzaklaşarak 1871'de III. Napolyon'un düşüşünden sonra Almanya ve Avusturya ile 1872'de oluşturulan Üç İmparator Birliği'ne katılmış ve böylece Avrupa'daki durumu istikrara kavuşturmayı amaçlamıştır.
Barışçıl dış politikasına rağmen, Aleksandr, 1877-1878 yıllarında Osmanlı İmparatorluğu ile kısa süren bir savaş yapmış ve bunun sonucunda Bulgaristan, Karadağ, Romanya ve Sırbistan bağımsızlık kazanmıştır. Uzak Doğu'da Vladivostok'un kurulmasını sağlayan genişlemeleri desteklemiş, Kafkasya'da Çerkes Soykırımı ile sonuçlanan planları onaylamış ve Türkistan'a yönelik genişlemelerine devam etmiştir. Aleksandr, 1878'de Berlin Kongresi'nin sonuçlarından memnun olmamasına rağmen, bu anlaşmaya sadık kalmıştır. İç politikada karşılaştığı en büyük zorluklardan biri, 1863'te Polonya’da meydana gelen bir ayaklanma olmuştur; bu ayaklanmaya yanıt olarak, Polonya'nın ayrı anayasasını iptal etmiş ve bu toprakları doğrudan Rusya'ya dahil etmiştir. Aleksandr, yükselmekte olan devrimci ve anarşist hareketlere karşı ek parlamento reformları önermekteydi; ancak 1881 yılında suikasta uğrayarak hayatını kaybetmiştir.