stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kemal Kurkut'un öldürülmesi
Olay

Olaya ilişkin Emniyet'ten yapılan ilk açıklamada, Evrim Alataş Caddesi'ndeki polis barikatından Nevruz alanına girmeye çalışan bir canlı bombaya müdahale edildiği söylendi. Olay basına da bu şekilde yansıdı. Daha sonra Dicle Haber Ajansı (DİHA) muhabiri Abdurrahman Gök'ün çektiği fotoğrafların paylaşılmasıyla detaylar ortaya çıktı. Olay anını Özlem Akarsu Çelik'e anlatan Gök şunları söyledi: "Fotoğrafları yayınlama, başına iş alırsın dedi yakınlarım. İsminle yayınlama dediler. Ama orada benim dışımda fotoğraf çeken yoktu. Yayınlanınca, benim çektiğim anlaşılacaktı. Her gün evleri basılan, gözaltına alınan, tutuklanan meslektaşlarımı görüyorum. Bunlar benim de başıma gelebilir. Aklıma hepsi geldi. Ama bu fotoğrafları yayınlamak hakikate karşı bir borçtur. Ya yapmayacağız bu mesleği ya da gerçek neyse onu yazacağız. Eğer bu mesleği seçmişsek, gerçekleri anlatmaksa derdimiz, vicdanen o çocuğun gözlerini, bağırışını unutamam ben...”  Abdurrahman Gök hakkında “örgüt üyesi olmak” ve “örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla açılan davanın 30 Haziran 2022'de görülen karar duruşmasında “örgüt üyesi olmak” iddiasından beraat, “örgüt propagandası yapmak” suçlamasından ise 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezası kararı verildi. Gazeteci Gök ise duruşmalarda, suçlanmasının asıl nedenin Kurkut'un katledilmesinin delilini fotoğraflayarak ortaya koymasından intikam alınması olduğunu belirtmişti
Görgü tanıklarından derlenen bilgilere göre Kurkut'un, kendisine bağıran polislere öfkelendiği, olay yerine yakın bir kasaptan bir bıçak aldığı, yine durduran polislerle girdiği tartışmada sinir krizi geçirdiği ortaya çıktı. “Ne var ne, üzerimde ne var?” diye bağıran Kurkut boş alana doğru koşmaya başladığında bir polis amirinin 'silahları bırakın, gaz atın' uyarısına rağmen açılan ateşle vuruldu. Yaralı olarak ambulansla hastaneye kaldırılan Kurkut hayatını kaybetti.
Fotoğrafların basına yansımasından sonra açıklama yapan Diyarbakır Valisi, Emniyetin verdiği bilgiyle bu görüntülerin uyuşmadığını ifade etti.
Kurkut'un cenazesi  Battalgazi ilçesinde Topbaş Mezarlığında toprağa verildi.
Soruşturma kapsamında iki polis memuru gözaltına alındı. Polislerden biri ifadesi alındıktan sonra serbest bırakıldı, diğeri tutuklanma istemiyle Sulh Ceza Hakimliği'ne sevk edildi ve adli kontrol şartı ile serbest bırakıldı. Her iki memur Valilik kararıyla görevden uzaklaştırıldı. Kemal Kurkut'u kasten öldürmekten yargılanan polise ceza verilmedi.
26 Mart'ta, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın başvurusu üzerine Sulh Ceza Hakimliği Kemal Kurkut'un öldürülmesine ilişkin yayın yasağı koydu.
Yaşamı

Aslen Adıyamanlı dört çocuklu Alevi bir ailenin en küçük çocuğu olan Kurkut Malatya Battalgazi'de doğup büyüdü. Babası Abuzer Kurkut'u ilkokula başladığı yıl kanser nedeniyle kaybetti. Kemal ve ağabeylerini anne Sîcan Kurkut işçilik yaparak büyüttü.  En büyük ağabeyi Ercan Kurkut İnönü Üniversitesi'nde okurken gözaltına alınıp bir süre tutuklu kaldı. Cezaevinden çıktıktan sonra devam eden davasından ceza alınca Almanya'ya yerleşti. Batman'da öğretmenlik yapan ağabeyi Ferhat Kurkut Hükûmet tarafından çıkartılan bir Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile ihraç edildi.
Kemal Kurkut, Malatya İnönü Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Müzik Bölümü öğrencisi idi, keman çalıyordu.
10 Ekim 2015'te Ankara'da yapılan Barış Mitingi'ne katıldı, saldırıdan yara almadan kurtuldu. Malatya'ya döndükten sonra rahatsızlanarak hastaneyeye kaldırıldı ve bir süre psikolojik tedavi gördü.
Kurkut Twitter hesabında son kez medyanın HDP (Halkların Demokratik Partisi) sansürüne ilişkin bir hashtag ile "6 milyonu yok sayınca bizi yok etmiş olmuyorsunuz" şeklinde bir ifade paylaşmıştı.
Kurkut'un cenazesi  Battalgazi ilçesinde Topbaş Mezarlığında toprağa verildi.
Tepkiler

Halkların Demokratik Partisi sözcüsü Osman Baydemir parti adına yaptığı açıklamada bunun bir yargısız infaz ve cinayet olduğunu söyledi.
Cumhuriyet Halk Partisi Milletvekilli Sezgin Tanrıkulu Kurkut'un polis tarafından öldürülmesini Meclis gündemine taşıyarak, Başbakan Binali Yıldırım'a "Sağ yakalanabilecekken ve alandaki yüzlerce polis tarafından etkisiz hale getirilebilecekken neden öldürülmüştür" diye sordu.
Halkların Demokratik Partisi Diyarbakır milletvekili Sibel Yiğitalp İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'nun cevaplaması istemiyle bir soru önergesi verdi. Yiğitalp olayın soruşturulmasını istediği önergede ayrıca Malatya Belediyesi tarafından Kurkut'un cenazesi için cenaze aracının ve mezar yerinin verilmemesi suretiyle defin işlemlerinin engellenmesinin yasal ve insani dayanağını da sordu.
Diyarbakır Barosu, kamu görevlilerinin orantısız ve ölçüsüz silah kullanımı sonucu Kurkut'un yaşam hakkının ihlal edildiğini ve soruşturmanın takipçisi olacaklarını açıkladı ve sorumluların açığa alınmasını istedi.
İnsan Hakları Derneği Diyarbakır Şubesi Hukuk Komisyonu üyesi Avukat Muhterem Süren, dernek olarak olayın takipçisi olacaklarını kaydetti. Süren, açıklamasında ayrıca görgü tanıklarına dayanarak, Kemal'in üzerinde Kürdistan yazılı bir tişörtün bulunduğu, polisin tişörtü çıkartırken hakaret ederek üzerini soymaya çalıştığı, pantolonunu da çıkartmaya çalıştığı ve Kemal'in bu duruma tepki gösterdiği yönündeki iddiaları da paylaştı.
HÜDA PAR Diyarbakır İl Başkanı Şeyhmus Tanrıkulu, gencin kasten öldürüldüğünü söyleyerek olayın aydınlatılmasını istedi. Ayrıca medyanın görüntülerine el konulmasıyla ve silinmesiyle ilgili iddiaların da araştırılması ve bunu yapan güvenlik güçleri hakkında soruşturma açılması gerektiğini söyledi.
Twitter'da, Kemal Kurkut'un üzeri yarı çıplak olmasına rağmen “canlı bomba şüphesiyle” polis tarafından vurularak öldürülmesi #KemalKurkut hashtagi ile protesto edildi. Arasında siyasetçiler, sanatçılar, gazeteciler, avukatlar, sivil toplum örgütleri, siyasi parti yöneticilerinin de bulunduğu toplumun çeşitli kesimlerinden yapılan paylaşımlarda faillerin ve sorumluların derhal açığa çıkarılması ve cezalandırılması talep edildi.
Boris İofan

| Boris Mihailoviç İofan |
| --- | --- |

Doğum: 28 Nisan 1891(1891-04-28) Odessa
Ölüm: 11 Mart 1976 (84 yaşında) Moskova
Defin yeri: Novodeviçi Mezarlığı
Vatandaşlık:  Sovyetler Birliği
Meslek: Mimar
Tanınma nedeni: - Sovyetler Sarayı mimarlığı - İşçi ve Çiftçi Kadın Heykeli tasarımı - Çeşitli sovyet mimarisi tasarımları
Etkiledikleri: Sovyet mimarisi
Ödüller: - İki kez Stalin Ödülü  - Lenin Nişanı  - SSCB Halkın Mimarı Madalyası   - Diğer dört ödül ve madalya

Boris Mihailoviç İofan, (Rusça: Борис Михайлович Иофа́н) (28 Nisan 1891, Odessa -  11 Mart 1976, Moskova) Yahudi Sovyet mimar. Sovyetler Sarayı mimarlığı, İşçi ve Çiftçi Kadın Heykeli'nin ideolojik tasarımını yapması gibi pek çok önde gelen Sovyet mimarisi eserine olan katkılarıyla bilinir. İofan, ayrıca Moskova Metrosu'nun Arbatsko-Pokrovskaya Hattı'nda yer alan Baumanskaya istasyonunun ve 1939 New York Dünya Fuarı'nda sergilenen Stalin kabartmasının da tasarımcısıdır. Bu sergide Sovyetler Birliği'ni temsil etmiştir.
Hayatı

Boris İofan, 28 Nisan 1891 günü Odessa'da Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1911 yılında Odessa Sanat Okulu'ndan mezun oldu. 1916 yılında İtalya'da yer alan Regio Istituto Superiore di Belle Arti'de (bugünkü adı Accademia di Belle Arti) mimarlık eğitimi aldı. Burada neoklasik mimarî ile ilgilendi. 1924 yılında Rusya SFSC'ye geri döndü. 1926 yılında Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne üye oldu.
İofan'ın ilk önemli eseri, 1929 yılında inşâ edilen Barvikha Sanatoryumu'dur. Daha sonra 1931 yılında 505 daire ve iki tiyatro  bir hükûmet binası (orninal adı Дом Правительства) tasarladı. Bu yapı Sovyet mimarisi'nin ilk örneklerinden sayılır. İofan, yaşamının sonuna kadar bu binada yaşamıştır.
Hayatı > Sovyetler Sarayı projesi

Sovyetler Sarayı'nın yapımı için 1930 yılında bir yarışma düzenlendi. Yarışmaya, Boris İofan'ın yanı sıra, Le Corbusier de dahil olmak üzere, 160 tasarım katildi. Molotov'un başkanlığındaki bir yargıçlar komisyonu üç yıl sonra kimsenin kazanamadığına karar verdi; ancak Boris İofan'ın liderliğindeki bir ekibe, projesini bir kez daha gözden geçirmeleri için bir şans tanındı. "Dev bir düğün pastası" şeklinde tasarladıkları bina modeli Stalin başkanlığında toplanan komite tarafından kabul edildi. İofan, 1931-1933 yılları arasında Sovyetler Sarayı'nın tasarımı için çalıştı.
Sovyetler Sarayı, bitiş tarihi olarak planlanan 1942 yılında dünyanın en büyük binası olacaktı. 110.000 metrekarelik bir zemin alanı vardı. 420 metrelik yüksekliği, New York'ta inşâsı henüz tamamlanan Empire State Binası'ndan daha fazlaydı. Geniş giriş katında (Kat öyle genişti ki, temel atmak için kullanılan beton SSCB'nin yıllık çimento üretiminin yüzde 16'sına mal olmuştu.) birbiri üzerine yerleştirilmiş altı katmanlı kule bulunmaktaydı. Hepsinin üzerinde ise New York'taki Özgürlük Heykeli'nden üç kat daha büyük, yüksekliği 90 metreyi geçen anıtsal bir Lenin heykeli vardı. Devasa heykel 35 metrelik kolları ve 6 metrelik parmaklarıyla gökyüzüne uzanıyor, 60 kilometre öteden görülebiliyordu. Etkileyici sahte-klasik giriş holünden girilen saraysa bazı yerlerde genişliği 250 metreye varan, Moskova'nın merkezine dek uzanabilecek yepyeni bir yol gibiydi. İçeride, 100 metrelik bir kubbenin altında dünya sosyalizminin 25.000 delegesi için bir kongre salonu bulunuyordu. Yan bölümde ise 6.000 koltuklu bir salon daha bulunmaktaydı. Ayrıca binada 120 asansör, 60 yürüyen merdiven bulunacak, salonlar, kulüpler, galeriler, müzeler içerecek ve hükûmet arşivlerine ev sahipliği yapacaktı. Bütün bunlar modernleşme öncesi bir çağdan kalan ideal şehir imajıyla, antik dünyanın yedi harikasıyla yarışabilecek yeni bir ütopik medeniyeti birleştirmeyi amaçlıyordu.
Yapının çelik iskeleti 1941'de tamamlandı. Ancak Naziler'in Sovyetler Birliği'ne saldırması nedeniyle inşaata ara verildi. Binanın iskeleti sökülerek çeşitli güçlendirme çalışmalarında, demiryolu köprüleri yapımında ve savaşta kullanılmak üzere tanksavar istihkamlarının kurulmasında kullanıldı. 1958-1960 yılları arasında saray alanı, büyük bir açık hava yüzme havuzuna dönüştürülmüş ve 1994 yılına kadar Moskova Havuzu olarak kullanılmıştır.
Ölümü

İofan, 1976 yılında öldü ve Novodeviçi Mezarlığı'na, 1961 yılında ölen eşi Olga Fabritsievna Meshcherskaya İofan'ın yanına defnedildi.
Ödülleri

İki kez Stalin Ödülü (1937 ve 1941)
Lenin Nişanı
SSCB Halkın Mimarı Madalyası (1970)
Diğer dört ödül ve madalya
Galeri

Boris İofan (soldan üçüncü)
İofan'ın 1939 New York Dünya Fuarı'nda sergilenen kabartması
İofan eseri olan İşçi ve Çiftçi Kadın Heykeli, 1937
Tasarladığı Sovyetler Sarayı'na ait 1937 yılı posta pulu
İofan'ın 1931 yılında tasarladığı ve ömrünün sonuna kadar yaşadığı yapı
1937 yılı Sovyet Mimarlar Birinci Kongresi tanıtım bildirisinde Sovyetler Sarayı
Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'ı işgali

Bakü Operasyonu, Nisan Devrimi, Nisan darbesi, Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'ı işgali veya Azerbaycan'ın Sovyetleştirilmesi, Sovyet Rusya'nın 11. Ordusunun, 27 Nisan ile 11 Mayıs 1920 tarihleri arasında, bağımsız Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'ni Sovyet Rusya'ya katmak için gerçekleştirdiği askeri işgaldir. Kızıl Ordu'nun işgali, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin varlığının sona ermesi ve Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır.
Arka plan

1920 başlarında, Sovyet Rusya çaresizce Bakü'nün petrol kaynaklarına ihtiyaç duyuyordu. 17 Mart 1920 günü, Vladimir Lenin, Kafkasya cephesi'nde bulunan Devrimci Askeri Konsey'e aşağıdaki telgrafı yolladı:
Kesinlikle Bakü'yü almalıyız. Bütün çabalarını bunu sonlandırmaya yönlendir, fakat bütün açıklamalarında harfiyen diplomatik kalmalısın ve yerel Sovyet gücü için azami boyutta sağlam hazırlıktan emin olmalısın. Aynısı Gürcistan'a uygulanacak ki bu durumda sana tavsiyem daha da dikkatli olmaktır.
Ocak 1920'de, Devrimci Askeri Konsey üyesi Grigol Orconikidze ile Petrovsk-Port'e (modern Mahaçkale) varmış Mihail Tuhaçevski, Kızıl Ordu'nun Kafkasya Bölgesi komutanı olarak atandı. 21 Nisan 1920 günü, Tuhaçevski, 11. Kızıl Ordu ve Volga-Hazar filotillasına Bakü'ye doğru saldırıyı başlatmaları için aşağıdaki emri yayınladı:
Azerbaycan'ın ana gücü ülkenin batı tarafı ile meşguldür. İstihbarata göre, sadece küçük bir Azeri gücü Yalama—Bakü istasyonunu savunmaktadır. Aldığım direktiflere göre, Emrediyorum ki:
1. 27 Nisan günü, 11. Ordu Azerbaycan sınırını geçecek, hızlı bir saldırı ile, Bakü vilayetini kontrol altına alacaktır. Yalama—Bakü harekatı 5 gün içerisinde tamamlanacaktır. Kurdamir civarındaki Güney Kafkasya demiryollarının kontrolünü ele geçirmek için süvari birlikleri gönderilecektir.


2. Aynı zamanda, 11. Ordu Abşeron yarımadasına yaklaştığı zaman, Hazar filotillası komutanı, Raskolnikov, Alat istasyonu çevresine küçük bir birliği karaya çıkaracaktır. Bu birlik emirleri 11. Ordu komutanından alacaktır. Tanker filosunu kullanarak, petrol sahalarına hiçbir zarar vermeden, hızlı bir saldırı ile Bakü'nün kontrolünü alacaklardır.
Askeri harekat

Rus tarihçi Aleksandr Borisoviç Şirokorad'a göre, Azerbaycan'a Sovyet müdahalesinde standart Bolşevik şablonu kullanılmıştır: yerel devrim komitesi gerçek ya da "sanal" işçi ayaklanmaları başlatırlar ve Kızıl Ordu'dan yardım isterler. Aynı yöntem onlarca yıl sonra, Macaristan (1956) ve Çekoslovakya (1968) Sovyet müdahaleleri sırasında da kullanılmıştır. 28 Nisan 1920 günü Bakü devrim komitesi, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Hükûmetinden yardım istedi. Fakat ondan bir gün önce, 26.,28.ve 32. Piyade bölükleri ile 2. Süvari taburunu içeren 11. Kızıl Ordu (30,000 askerden fazla) zaten Azerbaycan topraklarını ele geçirmişti.
Bakü'de Kızıl Ordu askerleri arasında Sergey Kirov, Anastas Mikoyan, Sergo Ordzhonikidze ve Mikhail Levandovsky
Ay'da su

Chandrayaan-1'in Chandra Yükselti Kompozisyonu (CHACE) çıkış profiliyle Ay atmosferinde Ay suyunun bulunduğuna dair doğrudan delil
Bu resimler, Chandrayaan-1'in Ay Mineraloji Haritalama (İng. Moon Mineralogy Mapper) cihazının Ay'ın yanında Dünya'ya bakmayan çok genç bir Ay kraterini göstermektedir.
Ay'da su, Ay'ın yüzeyinde bulunan sudur. Sıvı hâldeki su Ay'ın yüzeyinde kalamaz ve su buharı Güneş ışığı tarafından ayrıştırılarak ortaya çıkan hidrojen çabucak uzay boşluğunda kaybolur. Fakat 1960'lardan beri bilim insanları, Ay'ın kutuplarında soğuk ve devamlı gölgede kalan kraterlerde buzun varlığını sürdürebileceğini tahmin etmişlerdi. Su molekülleri ayrıca Ay yüzeyi üzerindeki ince gaz tabakasında tespit edilmiştir.
Su (H2O) ve kimyevî olarak onunla bağıntısı olan hidroksil grubu (-OH), kimyasal olarak (serbest su yerine başka) bileşikler hâlinde Ay minerallerinin hidratlar ve hidroksitleri olarak da varlıklarını sürdürebilirler. Bu bileşiklerin düşük konsantrasyonlarda Ay yüzeyinin büyük bir kısmında var olduğuna dair güçlü deliller mevcuttur. Aslında adsorbe edilmiş suyun iz konsantrasyonlarda varlığı milyonda 10 ilâ 1000 parça olarak hesaplanmıştır. 1978'de  Soviet Luna 24 sondasının geri getirdiği örneklerde kütle olarak %0,1 su ihtiva ettiği rapor edilmiştir.
Ay kutuplarında serbest su buzu bulunduğuna dair kesin olmayan deliller, bağlı hidrojenin varlığını farz eden muhtelif rasatlarda edinilmiştir.
18 Kasım 2008'de Ay'a Çarpış sondası (İng. Moon Impact probe), Hindistan'ın Chandrayaan-1 uzay aracınca Ay yüzeyinin 100 kilometre üzerinden bırakıldı. 25 dakikalık iniş sürecinde Çarpış sondasıda bulunan Chandra'nın Yükselti Kompozisyonu (CHACE) aleti, Ay'ın yüzeyi üzerinde bulunan ince atmosferden aldığı 650 kütle spektrumuyla suyun var olduğuna dair deliller topladı. Eylül 2009'da Chandrayaan-1, Ay'da suyun varlığını ve hidroksil soğurma çizgilerini yansımış Güneş ışığında tespit etti. Kasım 2009'da NASA'nın verdiği raporda LCROSS uzay sondasının güney kutup katerlerinden birine vuran bir çarpış sondası tarafından hatırı sayılır miktarda hidroksil grubu bileşiklerinin etrafa fırlatıldığını tespit etti; bu bileşikler su taşıyan malzemelere atfedilebilir ki bu, "neredeyse tamamen saf kristal su buzu" olarak görünmektedir. Mart 2010'da Chandrayaan-1'de bulunan Mini-RF'nin Ay'ın kuzey kutbuna yakın yerde 40'tan fazla devamlı karanlık kalan krater tespit ettiği haber edildi. Bu karanlık kraterlerin muhtemelen 600 milyon ton su buzu ihtiva ettiği tahmin edilmektedir.
Su, Ay'a muhtemelen jeolojik zaman aşımlarında su taşıyan kuyruklu yıldızlar, asteroitler ve meteoroitlerce veya yerli yerinde Güneş rüzgârının hidrojen iyonları (protonlar) tarafından oksijen taşıyan minerallere çarparak elde edilmiş olabilir.
Ay'da suyun varlığı için yapılan arama, bilhassa uzun dönemli Ay yerleşimini büyük ölçüde mümkün kıldığından hatırı sayılır derecede ilgi çekti ve birçok yeni ay misyonu için motivasyon oldu.
Ay'daki suyun keşfi

24 Eylül 2009 tarihinde Science mecmuası, Hindistan Uzay Araştırma Teşkilatı'nın (HUAT) Chandrayaan-1 uydusunda bulunan bulunan Moon Mineraloji Mapper (M³) aletinin Ay'da su tespit ettiğini bildirdi.
M3 M3, Ay'ın yüzeyinde 2,8-3,0 mikrometre civarında soğurma özellikleri tespit etti. Silikat cisimler için bu tür özellikler, tipik olarak hidroksil veya içinde su içinde su bulunduran malzemelere atfedilir. Ay'da daha çok soğuk yüksek enlemlerde ve birkaç taze feldspatlı kraterde en fazla görünen bu özellik, yaygın olarak dağılmış bir absorpsiyon olarak görülüyor. Bu özelliğin Güneş almış M3 verileriyle nötron spektrometresiyle alınmış H çokluğu verileri arasındaki genel korelasyon eksikliği, OH ve H2O oluşumu ve saklamasının devam eden yüzeysel bir süreç olduğunu göstermektedir. OH/H2O üretimi süreçleri kutuptaki soğukluk tuzaklarını besleyebilir ve Ay regolitini uçucuların insanlarca keşfi için aday bir kaynak yapabilir.
Bir görüntüleme spektrometresi olan Moon Mineralogy Mapper (M3), 29 Ağustos 2009'da misyonu ani olarak biten Chandrayaan-1 misyonuyla uçan 11 aletten biriydi. M3ün hedefi bütün Ay yüzeyinin ilk mineral haritasını sağlamaktı.
Ay bilim insanları onyıllardır su depoları ihtimalini tartışmışlardı. Şimdi giderek "onyıllardır süren tartışmanın bittiği konusunda emin" olduklarını bir rapor yazıyor. "Ay'da aslında her türlü yerde su vardır; sadece mineraller içinde değil, fakat parçalanmış yüzeye dağılmış durumda ve muhtemelen derinliklerde buz blokları veya levhaları hâlinde." Chandrayaan misyonundan alınan sonuçlar, ayrıca "sulu sinyallerle dolu geniş bir yelpaze sunuyor."
Muhtemel su döngüsü > Üretimi

Ay'daki suyun iki potansiyel kökeni vardır: Ay'a çarpan su taşıyıcı kuyruklu yıldızlar (ve diğer cisimler) ve yerinde üretim. Sonuncusunun Güneş rüzgârıdaki hidrojen iyonlarının (protonlar) kimyasal olarak Ay minerallerinde (oksitler, silikatlar vs.) bulunan oksijen atomları ile birleşerek kristal kafesin içinde sıkışmış su veya suyun muhtemel ön-maddeleri (İng. precursors) olan hidroksil grupları olarak az miktarda ürettiği teorileştirilmiştir. (Bu minerale bağlı su ya da hidroksile olmuş maden yüzeyi, su buzuile karıştırılmamalıdır.)
Oksit yüzeylerinde (S=O) ulaşılabilir oksijen atomlarının proton (H+) reaksiyonu ile oluşan hidroksil yüzey grubundan (S–OH) ayrıca oksit minerallerinin yüzeyinde adsorbe edilmiş su moleküllerine (H2O) de dönüştürülebilir. Oksit yüzeyde farz edilen bir kimyasal düzenlenmenin kütle dengesi, aşağıdaki gibi şematik olarak yazılabilir:
veya
Burada S, oksit yüzeyi temsil etmektedir.
Bir su molekülünün oluşumu için iki bitişik hidroksil grubunun varlığına ya da iki proton ve bir oksijen atomunun birbirini takip eden reaksiyonlar zincirini gerektirir. Yüzey birimi başına proton yoğunluğu çok düşükse bu sınırlayıcı faktör, su üretimi ihtimalini azaltabilir.
Muhtemel su döngüsü > Tuzaklama

Güneş radyasyonu normalde serbest hâlde olan su veya su buzunu bileşen elementleri olan  hidrojen ve oksijene ayırarak Ay yüzeyinden siler, onlar da uzaya fırlar. herhangi  şerit olacaktır. Ancak Ay'ın dönüş ekseninin ekliptik düzlemle sadece çok hafif olan eksenel eğiminden (1.5 °) dolayı, kutuplara yakın bâzı derin kraterler hiç Güneş ışığı almayarak kalıcı olarak gölgelde kalırlar (mesela Shackleton ve Whipple kraterine bakınız). Bu bölgelerde sıcaklık asla yaklaşık 100 K (takriben -170 ° Celsius) üzerine çıkmaz ve bu kraterler düşen bütün su, çok uzun süreler boyunca donmuş ve istikrarlı şekilde kalabilir — Ay ekseni yönelimindeki istikrara bağlı olarak belki de milyarlarca yıl.
Muhtemel su döngüsü > Nakletme

Serbest su, Ay'ın aydınlanmış bölgelerinde mevcudiyetini sürdürememesine rağmen Ay minerallerinde Güneş rüzgârının etkisi ile üretilen her su, buharlaşma ve yoğunlaşma süreci ile kalıcı soğuk kutup bölgelerine göç edebilir ve belki de buz, orada kuyruklu yıldız çarpmalarının getirdiği başka buza ilaveten birikir.
Su taşıma / hipotetik yakalama mekanizmasının (varsa) nasıl olduğu bilinmemektedir: gerçekten doğrudan Güneş rüzgârına maruz kalan, su üretiminin olduğu Ay yüzeyleri, doğrudan su üretimineizin veremeyecek kadar sıcakken (ve Güneş ışıması da devamlı suyu ayrıştırır) Güneş'e maruz kalmayan soğuk bölgelerde su üretimi olmaz (veya çok daha az olur). Işıklı bölgelerde su moleküllerinin beklenen kısa ömrü göz önüne alındığında, kısa bir taşıma mesafesi prensipte yakalama olasılığını arttıracaktır. Başka bir deyişle soğuk, karanlık bir kutup kraterine yakın yerlerde üretilen su moleküllerin varlıklarını sürdürme ve yakalanma ihtimalleri en yüksektir.
Ne ölçüde ve hangi mekânsal ölçekte doğrudan proton değişiminin (protoliz) ve oksihidroksit minerallerinin boşluk vakumuna (yüzey difüzyonu ve suyun kendiliğinden iyonlaşmasına bakınız) çıplak yüzeylerinde doğrudan meydana gelen yüzeysel proton difüzyonunun en soğuk noktaya doğru su transferi mekanizmasında da bir rol oynayıp oynamadığı bilinmemektedir ve bir varsayım olarak kalır.
Kullanımı

Ay'da bol miktarda su bulunması, Dünya'dan su (ya da hidrojen ve oksijen) taşınması fahiş şekilde pahalı olacağından kamerî yerleşim maliyetini uygun hâle getiren önemli bir faktör olacaktır. Gelecekteki araştırmalar, bu miktarın özellikle büyük olduğunu bulursa su buzu, içmek ve bitki yayılması için sıvı su sağlanabilir; ayrıca Güneş paneli donanımlı elektrik santralleri veya nükleer jeneratörler tarafından hidrojen ve oksijene ayrıştırarak nefes almak için oksijen ve bunun yanı sıra roket yakıtı bileşenleri sağlamak üzere yerden çıkarılabilir. Sudaki hidrojen bileşeni, Ay toprağından oksitleri çıkararak daha fazla oksijen elde etmek için de kullanılabilir.
Ay buzu analizi, ayrıca Ay'a çarpma tarihi ve erken İç Güneş Sistemi'nde kuyruklu yıldız ve asteroit bolluğu hakkında bilimsel bilgi sağlayacaktır.