stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Türkiye'nin ulusal sembolleri
Arma

Ana madde: Türkiye arması
Türkiye'nin resmî bir arması bulunmamaktadır. Bunun yerine, armanın gerektiği yerlerde de facto olarak (Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı, Türk pasaportu vb.) zemini olmayan kırmızı ay yıldız kullanılmaktadır. 1922 yılında saltanatın kaldırılmasıyla birlikte Osmanlı İmparatorluğu armasının kullanımı sona ermiş, 1925 yılında Maarif Vekaleti, yeni bir devlet armasının belirlenmesi için bir yarışma düzenlemiştir. Yarışmayı ressam Namık İsmail kazanmıştır. Ancak bu arma resmî olarak hiçbir zaman kanunlaşmamış ve kullanılmamıştır.
2014 yılının Ağustos ayında iktidarda bulunan Adalet ve Kalkınma Partisi'nin Şanlıurfa Milletvekili Zeynep Karahan Uslu, resmî olarak yeni bir armanın tasarlanması için 30 Milletvekiliyle birlikte "Türkiye Cumhuriyeti Devleti Resmî Armasının Belirlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı"nı partisinin Grup Başkanlığına sunmuştur.
Arma > Cumhurbaşkanlığı Forsu

Ana madde: Türkiye Cumhurbaşkanlığı Forsu
Türkiye Cumhurbaşkanlığı Forsu, ulusal ve uluslararası alanlarda Türkiye'yi ve Türkiye cumhurbaşkanını temsil etmektedir. Türk bayrağı ve Cumhurbaşkanlığı armasının birleşiminden oluşmaktadır. Fors, cumhurbaşkanının ikametgâhında ve ziyareti süresince bulunduğu yerlerde bayrak direğine çekilir, gece gündüz çekili kalır. Makam odasında ise çalışma masasının sol gerisine konur, içerisinde bulunduğu arabanın sol önünde ay yıldız bulunan kromajlı direğe çekilir.
Fors üzerinde bulunan arma, altın sarısı renkteki 16 ışınlı güneş ve güneşin çevresindeki 16 yıldızdan oluşmaktadır. Armanın anlamı hakkında iki farklı yorum vardır. İlk yoruma göre armanın ortasında yer alan güneş Mustafa Kemal Atatürk'ün "Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır." sözünü destekler nitelikte sonsuzluğu ve Türkiye'yi, 16 yıldız ise tarih boyunca kurulan 16 büyük Türk devletini sembolize etmektedir.
Kültürel olan semboller > Millî renkler

Türkiye'nin ulusal renkleri bayrağında bulunan kırmızı ve beyazdır. Ayrıca Türk kültürünün bir parçası olan turkuaz rengi de Türkiye'nin renklerinden sayılmaktadır. Bu üç renk, günümüzde çeşitli alanlarda sıklıkla kullanılmaktadır.
Kültürel olan semboller > Millî çiçek

Ana madde: Lale
Anavatanı Pamir, Hindukuş ve Tanrı Dağları olan lale, Türkler'in Orta Asya'dan göçmeleriyle birlikte ilk kez Anadolu'ya getirilmiştir.
Kültürel olan semboller > Millî hayvan

Ana maddeler: Kurt ve Bozkurt (mitoloji)
Türk tarihi boyunca bozkurt kutsal ve millî hayvan olarak kabul görmüştür. Bozkurt'un kutsal sayılmasının ve Türklerin ulusal sembolü olmasının en önemli nedeni, Türklerin bir bozkurdun soyundan geldiklerine inanmalarıdır. Bozkurt, bugün Türk milliyetçiliğinin sembolüdür. Atatürk tarafından da ulusal sembol ilan edilmiş ve birçok yerde kullanılmıştır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türk parası üzerine bozkurt resimleri basılmıştır.
Dalgalanan bir Türk bayrağı
39. Mekanize Piyade Tugayı Sancağı
Cerîde-i Resmiye'nin 21 Mart 1921 tarihli sayısının ilk sayfasında yer verilen İstiklâl Marşı metni.
Marşın tamamının günümüz Türkçesi ile yazımı.
İstiklâl Marşı'nın 2013 yılında kaydedilmiş bir versiyonu
De facto olarak Türkiye arması yerine geçen kırmızı ay yıldız
Türkiye Cumhurbaşkanlığı Forsu
Türkiye'nin resmî logosunda yer alan lale figürü
Börü (bozkurt)
Bera Holding

| --- | --- |

Kuruluş: 1988
Kurucu: Haşim Bayram
Genel merkezi: Konya, Türkiye
Gelir:  8,6 Milyar ₺ (2023)
Net gelir:  814,8 Milyon ₺ (2023)
Çalışan sayısı: 3.784 (2023)
Web sitesi: beraholding.com.tr
Bera Holding, 1988'de kurulan Türk holding şirketi. 2017 yılına kadar şirketin ismi Kombassan Holding idi.
Tarihçe

1988 yılı sonunda kuruluş, 1989'da fiili yatırım başlamıştır. 1997 yılına kadar birçok sektörde yatırımlar gerçekleştirilmiştir. 1995 yılı sonunda bütün şirketler Kombassan Holding çatısı altında toplanmış, 1996 yılında SPK çalışması başlatmıştır.
Ortaklık yapısı

Çok ortaklı halka açık bir şirkettir. Hiçbir ortağın hissesi %1'i geçemez. Ayrıcalıklı hisse yoktur. Hisse sahipleri, hisseleri oranında tüm holding ve holdinge bağlı fabrika ve iş yerinin malına, mülküne, makinesine, teknolojisine, kârına-zararına ortaktır. Gerek yönetim, gerekse çalışan ve gerekse ortaklık yapısında hiçbir siyasi ayrıcalık ve sınıf ayrıcalığı yoktur. Dileyen herkes inancı, siyasi görüşü, yaşayışı ne olursa olsun bu ortaklık yapısında yer alır.
Kuruluş yıllarına göre şirketler > 1989

KOMBASSAN ve Ambalaj Tesisleri
Kuruluş yıllarına göre şirketler > 1990

KOMBASSAN ve Ambalaj Tesisleri
Kuruluş yıllarına göre şirketler > 1991

KOMBASSAN ve Ambalaj Tesisleri
Kuruluş yıllarına göre şirketler > 1992

Komeks İthalat-İhracat AZ. ve TİC.AŞ
Air Alfa Hava Yolları A.Ş.
Kuruluş yıllarına göre şirketler > 1993

Hazır Beton
Kombassan Prefabrik
KONGAZ Gaz Dolum Tesisi Sanayi ve Tic. A.Ş.
Meram Mermercilik & Madencilik
Esra Film ve İletişim
Turkaz Deri Sanayi KAZAKiSTAN
Komyapı İnşaat Malz. Müt. A.Ş.
Bera Turizm Ticaret A.Ş.
Kuruluş yıllarına göre şirketler > 1994

Acar Hidrolik Makine San. ve Tic. A.Ş.
Çelkonsan Makine San. ve Tic. A.Ş.
Komal Tüketim Malları Üretim Pazarlama A.Ş.
Afra Marketler A.Ş.
Kompen PVC Yapı İnşaat Malz. A.Ş.
Kombassan Muğla Mermer
Kuruluş yıllarına göre şirketler > 1995

Kombassan Holding A.Ş.
Rehber Makine San. Tic. A.Ş.
Kombassan Kanuni Motor
Kombassan Alışveriş Mrk.
Kommermer Mermer ve Madencilik
Özyataganli Tarım Makineleri
Komderi Deri ve Derigiyim
Kommim Mimarlık
Kuruluş yıllarına göre şirketler > 1996

Komteks Karaman Pamuklu San.
Koveka Tekstil San. Tic.
Aegean Mermer
Komaksan Mobilya San.
Komgida / AG-RO Gıda San.
Komsar Mikronize Madencilik
Kuruluş yıllarına göre şirketler > 1997

Komkarton Karton Fab.
Enerji Sis. AR-GE Tesisleri
Continent Turizm
Alkom Handles GmbH ALMANYA
Petlas Lastik San. A.Ş.
Taç Turizm Seyahat Acentesı ve Rehberlik Hizmetleri A.Ş.
Kardelen Su Kardelen Gıda ve Pazarlama A.Ş.
Karsu Gıda Pazarlama A.Ş.
Ülfet Bisküvi ve Gıda San. Tic. A.Ş.
Komkisan Limestone Ind. Inc.
Cotton & Beyond Inc.
Kuruluş yıllarına göre şirketler > 1998

Continent Tours
Harrani Tekstil San. A.Ş.
Talay Otomotiv San. A.Ş.
Medikal2000 Tıbbi Sis. A.Ş.
Taldikorgan Akbulut A.Ş. KAZAKiSTAN
Divapan Entegre Ağaç ve Panel San. A.Ş.
Taçhan Turizm A.Ş.
Sivas Kireç San. A.Ş.
Kasli Tavukçuluk BV HOLLANDA
Kuruluş yıllarına göre şirketler > 1999

Merpas Gıda Ürünleri Pazarlama A.Ş.
Tayas Çikolata ve Gıda San. A.Ş.
Atlas Tourism Ltd. Şti. (Altona Seyahat Acentesı)
Milenyum Tekstil San. A.Ş.
Unilayer Bilgi Teknolojileri ve İletişim Hizmetleri A.Ş.
Hit or Miss Hazır Giyim Mağaza Zinciri (Amerika'da )
Şirketin Kombassan Holding adını taşıdığı dönemde kullandığı logo
Budin Kalesi

| UNESCO Dünya Mirası |
| --- | --- |

Konum:  Macaristan
Kriter: Kültürel: ii, iv
Referans: 400
Tescil: 1987 (11. oturum)
Uzatma: 2002
Bölge: Avrupa ve Kuzey Amerika
Budin Kalesi (Macarca: Budavári Palota; (Almanca: Burgpalast; Türkçe: Kızılhisar), Budapeşte'deki Macar krallarının tarihi kalesi ve saray kompleksidir.
Tarih

İlk kale, 1265 yılında tamamlanmıştı, ancak günümüzde alanda yer alan devasa Barok saray, 1749-1769 yılları arasında inşa edildi. Geçmişteki kompleks, Kraliyet Sarayı (Királyi-palota) ya da Kraliyet Kalesi (Macarca: Királyi Vár; Almanca: Königliche Burg) olarak bilinmekteydi.
Budin Kalesi, Castle Hill'in güney ucunda; Orta Çağ, Barok ve 19. yüzyıl evleri, kiliseler ve kamu binaları ile ünlü Castle Bölgesi (Várnegyed) olarak bilinen bölgede yer alır. Kale, 1987'de ilan edilen Budapeşte Dünya Mirası Alanının bir parçasıdır.
Konuyla ilgili yayınlar > Tarih

Károly Magyar: The Royal Palace of Buda13 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Budin Kalesi çevrimiçi veritabanı
Miklós Horler: Budapest műemlékei I, Bp: 1955, ss. 259–307
György Kelényi: A királyi udvar építkezései Pest-Budán a XVIII. században, Bp: Akadémiai Kiadó, 2005, ss. 27–34
György Kelényi: A királyi udvar építkezései Pest-Budán a XVIII. században, Bp: Akadémiai Kiadó, 2005, ss. 34–38
László Gerő: A helyreállított budai vár, Bp, 1980, ss. 11–60.
Péter Farbaky: Magyar újkori építészet
Jake ve Varolmayan Ülkenin Korsanları

Jake ve Varolmayan Ülkenin Korsanları (dördüncü sezonda Kaptan Jake ve Varolmayan Ülkenin Korsanları olarak da bilinir), Disney Junior'da gösterilen bir Amerikan animasyonlu müzikal ve etkileşimli okul öncesi çocuk televizyon dizisidir.
Seri, Kaptan Jake ve Varolmayan Ülkenin Korsanları adlı dördüncü ve son sezonuna 14 Eylül 2015'te başladı. Dizi 6 Kasım 2016'ya kadar sürdü.
Bulgaristan Hava Kuvvetleri

| Bulgaristan Hava Kuvvetleri Военновъздушни сили |
| --- | --- |
Bulgaristan Hava Kuvvetleri arması
Etkin: 1906-günümüze
Ülke:  Bulgaristan
Tipi: Hava kuvvetleri
Büyüklük: 6,500 personel 80 uçak
Parçası: Bulgaristan Silahlı Kuvvetleri
Karargâh: Sofya, Bulgaristan
Savaşları: Balkan Savaşları I. Dünya Savaşı II. Dünya Savaşı
Website: airforce.mod.bg
Komutanlar
Komutan: Tümgeneral Tsanko Stoyçev
Nişanlar
Madalyon: 
Bulgaristan Hava Kuvvetleri (Bulgarca: Военновъздушни сили Voennovızduşni sili), Bulgaristan Silahlı Kuvvetleri'nin hava kuvvetleridir. Hava kuvvetleri, 1906 yılında kurulmuş olup Avrupa'nın en eski hava kuvvetlerinden biridir. Başlıca görevi Bulgar hava sahasının egemenliğini korumak, hava desteği sağlamak ve savaş durumunda Kara Kuvvetleri'ne yardımcı olmaktır.
Envanter

| Uçak> Savaş uçağı | Ülke> Savaş uçağı | Tür> Savaş uçağı | Varyant> Savaş uçağı | Sayı> Savaş uçağı |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Mikoyan-Gureviç MiG-29 |  Sovyetler Birliği | Çok rollü | MiG-29UB | 20 |
| Suhoy Su-25 |  Sovyetler Birliği | Saldırı |  | 12 |
Keşif uçağı
| Antonov An-30 |  Sovyetler Birliği | Gözetim |  | 1 |
Nakliye uçağı
| Airbus A319 |  Fransa | Ulaştırma / VIP |  | 1 |
| Pilatus PC-12 |   İsviçre | Nakliye / Ulaştırma |  | 1 |
| Alenia C-27J Spartan |  İtalya | Nakliye |  | 3 |
| Antonov An-26 |  Sovyetler Birliği | Gözetim |  | 1 |
Helikopter
| Mil Mi-17 |  Sovyetler Birliği | Nakliye |  | 4 |
| Bell 206 |  ABD | Nakliye |  | 2 |
| Eurocopter AS532 |  Avrupa Birliği | Nakliye |  | 12 |
Eğitim uçağı
| Aero L-39 Albatros |  Çekoslovakya | Jet eğitim | L-39ZA | 6 |
| Pilatus PC-9 |   İsviçre | Eğitim |  | 5 |
| Bell 206 |  ABD | Eğitim |  | 4 |
Bulgaristan Hava Kuvvetleri'ne ait bir MiG-29A uçağı
Varaka bin Nevfel

Varaka bin Nevfel veya tam adıyla Varakah ibn Navfal ibn Asad ibn Abd-al-Uzza ibn Kusay Al-Kurayşi (Arapça: ورقه بن نوفل بن أسد بن عبد العزّى بن قصي القرشي; ölüm y. 610), Muhammed'in ilk karısı Hatice'nin baba tarafından kuzeni olmuş Süryani Nasturi rahibiydi. Muhammed'in Hatice ile olan evliliğinde şahitlik etmişti.
Genelde kabul görmüş klasik kaynaklarda Hatice'nin Muhammed'i ilk vahiyin ardından Varaka'ya durumu açıklaması için götürdüğü geçer. Varaka anlatılanları dinledikten sonra olayın bir vahiy olduğunu, Muhammed'e peygamberlik verildiğini ve eğer genç olsaydı onun destekçilerinden olmak istediğini belirtir.
Varaka, yaşadığı olay hakkında ne düşündüğünü soran İslam Peygamberine kendisine gelen meleğin Mûsâ’ya (bazı rivayetlerde Îsâ’ya) gelen Nâmûs (Cebrâil veya Tevrat) olduğunu söylemiş ve ona Yahudi ve Hristiyanlar tarafından beklenen son peygamber olduğunu bildirmiştir. Kavmi tarafından dışlanacağı zamana yetiştiği takdirde kendisine yardım edeceğini belirtmiş, ancak o günleri göremeden ölmüştür.
Muhammed bin Abdullah'ın ilk vahyini Varaka bin Nevfel'e açıklamasından kısa bir süre sonra Varaka bin Nevfel öldü. Bu olayın ardından vahiy 40 gün süreyle kesintiye uğramıştır. Bu dönem "İnkıta-ı Vahy" hadisesi olarak adlandırılır.
Varaka bin Nevfel'in din adamlığı dışında şair yönü de vardır. Yazdığı bazı şiirler günümüze kadar ulaşmıştır.
Call of Duty: Black Ops 6

| Call of Duty: Black Ops 6 |
| --- | --- |

Geliştiriciler: Treyarch  Raven Software Beenox  High Moon Studios  Sledgehammer Games  Infinity Ward  Demonware  Activision Shanghai
Yayımcılar: Activision  Activision Blizzard  Microsoft Gaming
Seri: Call of Duty
Motor: IW 9.0
Platformlar:  PlayStation 4  PlayStation 5  Windows  Xbox One  Xbox Series X/S 
Çıkış: 25 Ekim 2024
Mod: Tek oyunculu ve çok oyunculu
Call of Duty: Black Ops 6, Treyarch ve Raven Software tarafından ortaklaşa geliştirilen ve Activision tarafından yayımlanan bir birinci şahıs nişancı oyunudur. Call of Duty serisinin yirmi birinci ve Black Ops alt serisinin Call of Duty: Black Ops Cold War (2020) oyununu takip eden yedinci ana oyunudur. Oyun 25 Ekim 2024 tarihinde  PlayStation 4, PlayStation 5, Windows, Xbox One ve Xbox Series X/S için piyasaya sürüldü ve çıkış günü Xbox Game Pass abonelerine sunuldu.
Black Ops 6, dört yıllık geliştirme süreciyle serinin diğer oyunlarına göre daha uzun bir geliştirme süresine sahiptir. Bazı Treyarch çalışanları oyunu 2022'den beri test ettiklerini açıklamıştır. Oyunun pazarlaması, Mayıs 2024'te USA Today ve The New York Post gibi çeşitli gazete manşetlerinde yayınlanan kurgusal reklamlar ve birkaç canlı aksiyon tanıtım fragmanının yayımlanmasıyla başlamıştır. Black Ops 6'nın tam tanıtımı, 9 Haziran 2024'te 2024 Xbox Games Showcase etkinliğinin ardından yapıldı.
Oyun, 25 Ekim 2024 tarihinde PlayStation 4, PlayStation 5, Windows, Xbox One ve Xbox Series X/S ve PC platformlarında piyasaya sürüldü. Call of Duty: Black Ops 6, hem oyuncu etkileşimi hem de satış başarısıyla serinin şimdiye kadarki en büyük lansmanını gerçekleştirdi.
Banda Oriental

Banda Oriental ("Doğu Kıyısı"), Uruguay Nehri'nin doğusunda ve Río de la Plata'nın kuzeyinde bulunan ve modern Uruguay ulusunu, modern Rio Grande do Sul eyaletini, Brezilya'nın modern Santa Catarina eyaletinin bir bölümünü oluşturan Güney Amerika topraklarının adıydı. Río de la Plata Kral Vekilliği'nin en doğudaki toprağıydı.
Topraklar üzerinde onlarca yıl süren anlaşmazlıklardan sonra, 1777'deki Birinci San Ildefonso Antlaşması İspanyol İmparatorluğu ile Portekiz İmparatorluğu arasındaki bölünmeyi belirledi: güney kısmı İspanyol Río de la Plata Kral Vekilliği'nin, kuzey bölgeleri ise Portekiz Capitania de São Pedro do Rio Grande do Sul'un  elinde olacaktı.
Banda Oriental, 1813 yılında José Gervasio Artigas tarafından Provincia Oriental'in (Doğu Eyaleti) fiilen kurulmasına ve ardından 7 Mart 1814 tarihinde Río de la Plata Birleşik Eyaletleri Yüksek Yöneticiliği'nin, Río de la Plata'nın Doğusundaki Valilik-Yönetim'in (Gobernación Intendencia Oriental del Río de la Plata) resmen kuran kararnamesine kadar ayrı bir idari birim değildi ve bu kararname onu Güney Amerika Birleşik Eyaletleri'nin bir parçası haline getirdi.
Thymus braunii

Thymus braunii, Thymus cinsine bağlı bir türdür.
Bosna-Hersek Hava ve Hava Savunma Kuvvetleri

| Bosna-Hersek Hava Kuvvetleri Zračne snage Bosne i Hercegovine |
| --- | --- |

Etkin: 1 Aralık 2006
Ülke:  Bosna-Hersek
Sınıfı: Hava kuvvetleri
Tipi: Hava savaşı
Görevi: Bosna-Hersek hava sahasını savunmak
Büyüklük: 700 havacı 300+ sivil personel 1100 güvenlik personeli
Parçası: Bosna-Hersek Silahlı Kuvvetleri
Komuta Merkezi: Saraybosna
Slogan: Perspektiva - Perspektif
Renkler: Lacivert ve Altunî   
Yıl dönümleri: 1 Aralık
Nişanlar
Fin flash: 
Hava Araçları
Eğitim: UTVA 75
Nakliye: UH-1H, Gazelle, Mi-8/-17
Bosna-Hersek Hava Kuvvetleri (Boşnakça: Zračne snage Bosne i Hercegovine, Hırvatça: Zračne snage Bosne i Hercegovine, Sırpça: Vazdušne snage Bosne i Hercegovine), Bosna-Hersek Silahlı Kuvvetleri'nin bir parçasıdır. Merkezi Saraybosna'dadır. Hava kuvvetlerinin üsleri Saraybosna Uluslararası Havalimanı, Banja Luka Uluslararası Havalimanı ve Tuzla Uluslararası Havalimanı'dır.
Tarihçe

Bosna-Hersek Federasyonu Ordusu ve Republika Srpska Hava Kuvvetleri 2006 yılında birleşti ve Bosna Hersek Hava ve Hava Savunma Kuvvetleri oluşturuldu.
Bünye

Saraybosna Hava Üssü ve Banja Luka Hava Üssü'nde Hava ve Hava Savunma Kuvvetleri Tugayı
Saraybosna Hava Üssü'nde 1. Helikopter Filosu
Banja Luka Hava Üssünde 2. Helikopter Filosu
Tuzla Hava Üssünde 3. Helikopter Filosu
Saraybosna Hava Üssü'nde 1. Hava Savunma Taburu
Banja Luka Hava Üssü'nde 2. Hava Savunma Taburu
Tuzla Hava Üssünde 3. Hava Savunma Taburu
Saraybosna Hava Üssü ve Banja Luka Hava Üssünde Erken Uyarı ve Gözetleme Taburu
Üç hava üssünde müfrezeli Uçuş Destek Taburu
Hava üsleri

İlk helikopter filosuBanja Luka Hava Üssü
Hava Savunma Taburu Tuzla Hava Üssü
İlk helikopter filosu Saraybosna Hava Üssü
Hava üsleri > Filo

| Hava aracı> Helikopterler | Menşei> Helikopterler | Tür> Helikopterler | Varyant> Helikopterler | Kullanımda> Helikopterler | Notlar> Helikopterler | Helikopterler |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Mil Mi-8 | Rusya | ulaşım | Mi-8/17 | 8 | 4 Mi-8MTV-1 / 4 Mi-8 |  |
| Bell UH-1 | Amerika Birleşik Devletleri | ulaşım | UH-1H | 13 |  |  |
| Bell 412 | Amerika Birleşik Devletleri | ulaşım |  |  | 4 tane sipariş edildi |  |

| Aérospatiale Gazelle | Fransa | saldırı | SA341/42 | 13 |  |  |
Başkanlık helikopteri (A-2603) 6 yıldan fazla bir süredir kullanılmıyor.
Hava üsleri > Eski filo

Eskiden Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmış dikkat çeken uçaklar UTVA 75, CASA C-212 Aviocar, Mil Mi-34, Mil Mi-24, Soko J-22 Orao, Soko G-2 Galeb ve Bell 206 helikopteridir.
Hava üsleri > Hava savunma

| İsim> Uçaksavar füzesi | Menşei> Uçaksavar füzesi | Tür> Uçaksavar füzesi | Kullanımda> Uçaksavar füzesi | Notlar> Uçaksavar füzesi | Uçaksavar füzesi | Uçaksavar füzesi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 9K34 Strela-3 | Sovyetler Birliği | MANPADS |  |  |  |  |
| FIM-92 Stinger | Amerika Birleşik Devletleri | MANPADS |  |  |  |  |
| 9K38 Igla | Sovyetler Birliği | MANPADS |  |  |  |  |
| 2K12 Kub | Sovyetler Birliği | Mobil uçaksavar sistemi | 20 |  |  |  |
| 9K31 Strela-1 | Sovyetler Birliği | Mobil uçaksavar sistemi |  |  |  |  |
| 9K35 Strela-10 | Sovyetler Birliği | Mobil uçaksavar sistemi |  |  |  |  |
| Bofors 40 mm | İsviçre | Hava savunma silahı | 47 |  |  |  |
| M53/59 Praga | Çekoslovakya | Mobil uçaksavar sistemi | 96 |  |  |  |
| ZU-23-2 | Sovyetler Birliği | Hava savunma silahı | 30 |  |  |  |
Bosna-Hersek tarafından kullanılana benzer bir Bell UH-1.
Mayoz

Mayoz bölünme bir diploid hücrenin ilk hücresi bölünerek genelde gamet olarak adlandırılan haploit hücrelere bölündüğü hücresel bir süreçtir. Gamet hücresinde kromozom sayısının azalmasıyla sonuçlanan "mayoz", Yunancada "Daha da küçültmek" anlamına gelen Meioun kelimesinden gelmektedir. Mayoz bölünme eşeyli üreme için gereklidir ve bu yüzden eşeyli üreyen tek hücreli organizmalar da dâhil tüm ökaryot hücrelerde görülür. Mayoz eşeysiz mitotik bölünmeyle üreyen arkealarda ya da prokaryotlarda meydana gelmez. Genetik çeşitliliği arttırır. Değişen çevre şartlarına uyumlu bireylerin ortaya çıkma şansını arttırır. Arka arkaya mayoz olmaz. 1 hücre sadece 1 kez mayoz geçirebilir.
Mayoz sırasında kromozom içinde paketlenmiş olan uzun DNA segmentlerinden oluşan diploit üreme hücresinin genomu DNA replikasyonundan sonra iki bölünme geçirerek gamet olarak adlandırılan haploit hücreleri oluştururlar. Her gamet kromozomların bir setini ya da orijinal hücrenin genetik içeriğinin yarısını içerir. Oluşan bu haploit hücreler diğer cinsin haploit hücreleriyle ya da döllenme sırasında yeni bir hücre olan zigotu oluşturmak için birleşebilirler. Bu yüzden mayozun bölünme mekanizması döllenme sırasında birleşen 2 genom ile eşteş bir olaydır çünkü her ebeveynden gelen kromozomlar mayoz sırasında genetik rekombinasyona uğrarlar. Dolayısıyla her gamet ve sonuç olarak her zigot kendi DNA'sında kendine özgü bir iz/tasarım taşıyacaktır. Diğer bir deyişle, mayoz ve eşeyli üreme genetik varyasyonu oluşturur.
Mayoz, kromozomların yeniden dağılımını gerçekleştirmek için mitoz sırasında gerçekleşen aynı biyokimyasal mekanizmaları kullanır. Mayoza özgü birçok özellik bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi homolog kromozomlar arasında meydana gelen eşleşme ve genetik rekombinasyondur.
Mayozda da mitozda olduğu gibi profaz, metafaz, anafaz ve telofaz olarak adlandırılan dört evre vardır. Bu evreler arada interfaz olmaksızın peş peşe iki kez gerçekleşir ve sonuçta genetik özellikler bakımından 2 çeşit dört yavru hücre meydana gelir. Mayoz bölünme ile mitoz bölünme arasındaki en büyük farka profazda rastlanır.
Mayoz bölünme iki aşamada gerçekleşir. Bu aşamalar, Mayoz-1 ve Mayoz-2 olarak adlandırılır.
Mayoz I > Profaz I

DNA ipliklerinin kısalıp kalınlaşmaya başlaması ile başlar. Bu evre sınırları kesin olmayan 5 evreye ayrılıp incelenir. Bu evreler;
Leptoten: Kromozomların mikroskopla seçilebildikleri andan itibaren başlar. İki eş kromatit birbirine sarılı halde bulunur. Ayrıca kromatinler üzerinde kromomer denilen ve koyu boyanan bölgeler fark edilir.
Zigoten: Biri anneden diğeri babadan gelen ve birbirlerine benzeyen homolog kromozomlar yan yana gelerek eşleşmeye başlarlar.Bu eşleşme bir uçtan diğer uca doğru devam eder. Bu evrede her biri iki kromatit taşıyan iki kromozomun yan yana durmasıyla sanki canlı n sayıda kromozom taşıyormuş gibi görülür. Görülen bu yapıya tetrat denir.
Pakiten: Homolog kromozomların eşleşmesi tamamlanır ancak kromozomlar kısalmaya devam eder. Ayrıca bu evrede mitozdan farklı olarak tetratlar arasında genetik madde alışverişi olur. Buna krossing-over denir. Bu olay homolog kromozomların birbiri üzerine çakışan (kiyazma "chiasma") kısmında gerçekleşir.
Diploten: Kromozomların sentromerleri ayrılmamıştır. Dört kromatit için iki sentromer vardır. Tetrat'taki homolog kromozomlar birbirinden ayrılmaya başlar. Ancak kiyazma bölgelerinde ayrılma olmaz ve kiyazmalar uca doğru kaymaya başlar.
Diakinez:Kromozomlar son halini alır. Çekirdekçik kaybolur. Çekirdek zarı parçalanır.
Mayoz I > Metafaz I

Tetratları oluşturan homolog kromozomlar karşılıklı olarak hücrenin ekvatoral düzlemine dizilir.
Homolog kromozom çiftleri hücrenin ekvator düzlemine rastgele dizilir.
Hücrenin ekvator düzleminde homolog kromozom çiftlerinin kaç farklı şekilde dizilebileceği 2n  şeklinde ifade edilir. (n haploit kromozom sayısı)
Mayoz I > Anafaz I

Homolog kromozomlar birbirinden ayrılarak zıt kutuplara ilerler.
Mayoz bölünme gerçekleşirken krossing-over meydana gelmeyebilir. Bu yüzden krosing-over (gen transferi) çeşitliliğin temel nedeni değildir. Profaz l evresinde birbirine yapışan homolog kromozomlar Anafaz l'de rastgele ayrılacağı için bu evrede de gen çeşitliliği sağlanmış olur.
Mayoz I > Telofaz I

Hücrenin iki kutbunda bulunan kromozomlar uzayıp incelmeye başlar. Etraflarında çekirdek zarı oluşur. Sitoplazmanın boğumlanmasıyla da haploid sayıda kromozoma sahip iki yavru hücre oluşur.
Hayvansal hücrelerde: Çekirdek bölünmesi tamamlandıktan sonra sitoplazma ortadan boğumlanarak ikiye bölünür ve iki ayrı hücre oluşmuş olur.
Bitkisel hücrelerde: Oluşmuş olan iki çekirdekli hücrenin ortasında bir orta lamel (ara lamel) oluşur ve hücre duvarına kadar ulaşır. Dolayısıyla birbirine bitişik iki hücre oluşur. Hücrenin iki kutbunda bulunan kromozomlar uzayıp incelmeye başlar. Etraflarında çekirdek zarı oluşur. Sitoplazmanın boğumlanmasıyla da haploid sayıda kromozoma sahip iki yavru hücre oluşur.
Buraya kadar geçen olaylar mayoz-I olarak adlandırılır. Bundan sonra mitozdakinin aksine arada interfaz evresi olmaksızın profaz-II'nin başlamasıyla mayoz-II başlar. Mayoz-II mitoz bölünmenin hemen hemen aynısıdır. Hücrelerdeki haploid kromozom sayısı korunarak profaz-II, metafaz-II, anafaz-II ve telofaz-II gerçekleşerek mayoz bölünmenin sonunda n kromozom sayısına sahip 4 yavru hücre meydana gelir.
Mayoz II > Profaz II

Birinci bölünmenin telofazı ile ikinci bölünme arasında bir dinlenme devresi olmadan çekirdek zarı parçalanır. Birinci iğ iplikçiklerinin doğrultusuna dik yeni iğ iplikçikleri oluşur.
Mayoz II > Metafaz II

Her yavru hücrenin haploid (n) kromozomu ekvatoral düzlem üzerinde dizilir, cross over olmaz.