Kürboğa
Hayatı > I. Haçlı seferindeki rolü

Musul'un ele geçirilmesinden sonra kardeşi Altuntaş'ın emrini dinlemeyerek şehrin ileri gelenlerini tutuklatarak mallarına el koymasına çok sinirlenerek şehrin ele geçirilmesinin üçüncü günü onu idam ettirdi. Daha sonra hâkimiyetini genişletmek amacıyla Rahbe'ye ilerleyerek burayı da ele geçirdi. Birinci Haçlı Seferi kapsamında Anadolu içerisinde ilerlemiş bulunan Haçlı kuvvetlerinin 20 Ekim'de Demirköprü'ye gelmesi Antakya kuşatmasını fiilen başlatmıştı. Şehrin valisi Yağı-Sayan kuşatmaya karşı önlemlerini alırken, Büyük Selçuklu Sultanı Berkyaruk ve Halife başta olmak üzere civardaki Kürboğa ve diğer melikler, emirler, atabegler ve kabile reislerinden yardım istemişti. Yardıma gelen iki Müslüman ordusu Haçlılar tarafından yenilgiye uğratıldıktan sonra Berkyaruk'un emriyle Kürboğa komutasındaki büyük bir ordu Antakya'ya yardım için görevlendirildi. Tüm bunlar yaşanırken Urfa'nın Ermeni hakimi Toros, Haçlılardan Boemondo'i şehrine davet ederek Selçuklulara karşı onunla işbirliğine girmişti (Şubat 1098). Kürboğa'da doğrudan Antakya'ya gitmeyerek 4 Mayıs'ta Urfa'yı kuşatmaya başladı. Üç hafta süren kuşatmadan sonuç alamayan Kürboğa, 25 Mayıs'ta kuşatmayı kaldırarak Yağı-Sayan'a yardım için Antakya'ya doğru harekete geçti. Merci Dabık'ta; Dımaşk Meliki Dukak, Atabeg Tuğtekin, Humus hakimi Cenahüd Devle, Sincar hakimi Arşlantaş ve Hasankeyf hakimi Sökmen Bey gibi destek kuvvetlerinin katılımıyla Antakya üzerine harekâtına devam etti. Ancak Urfa kuşatmasında kaybettiği vakit nedeniyle 3 Haziran'da şehir iç kalesi hariç büyük oranda Haçlılar'ın eline geçmişti.
Şehrin düştüğünü duyan Kürboğa öncü birliklerini Demirköprü ve Artah taraflarına sevketti. 5 Haziran'da öncülerden şehrin iç kalesinin düşmediğini haber alınca iki günlük harekâttan sonra Antakya önlerine geldi. 10 Haziran'da şehri tamamen kuşattıktan sonra iç kalede savunmada bulunan Yağı-Sayan'ın oğlu Şemsüddevle'nin yerine Ahmed bin Mervan'ı görevlendirdi. Ahmed bin Mervan iç kaleden şehre sızmaya çalışsa da Haçlılar tarafından püskürtülmesi üzerine kuşatmayı sıkılaştırarak onları açlığa mahkûm ederek teslim olmaya çalıştı. Haçlılar açlık nedeniyle zor durumda olmakla birlikte, Kürboğa'nın ordusunda da yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle başta Türkmenler olmak üzere ayrılıklar yaşanmaktaydı. 27 Haziran'da Haçlılar kendilerine dokunulmadan memleketlerine dönmelerine izin verilmesi hâlinde şehri teslim edeceklerini bildirmelerine rağmen Kürboğa onlardan koşulsuz olarak teslim olmalarını isteyince Haçlılar savaşmaya karar verdi. Özellikle Haçlılarla birlikte Antakya'ya gelen Peter Bartholomew adındaki bir rahip Antakya'da İsa'nın çarmıh üzerinde öldürülmesinde kullanılan Kutsal Mızrak'ı keşfettiğini iddia edince birden Haçlıların morali düzeldi. 28 Haziran'da savaş meydanına gelen Haçlılar saldırıya geçtiğinde, Fatimiler'in ilerlediğini duyan Dukak'ın topraklarına dönmesi, Kürboğa'nın davranışlarından rahatsız olan ve birbirlerine de güven duymayan emirlerin isteksizliği nedeniyle savaşamayacağını düşünen Kürboğa ise Halep yönüne kaçmaya başladı. Haçlılar Müslüman ordusunun kaçmasıyla kalan az sayıda mücahidi öldürürken, erzak, hayvan vb. ganimete de el koydu. İç kalede bulunan Ahmed bin Mervan'da teslim olarak Hristiyan olmuştur.