Konstantinos Dukas (gaspçı)
Hayatı > Gasp teşebbüsü

VI. Leon Mayıs 912 tarihinde öldü ve yerine kardeşi Aleksandros (912–913 arası hükümdar) geçti ancak tahtta bir yıldan biraz fazla kaldı ve Haziran 913 tarihinde öldü. Leon'un karısı Zoe Karbonopsina ve oğlu ortak imparator VII. Konstantinos, Aleksandros'un hükümdarlığında dışlanmış ve Zoe'nun eski düşmanı Konstantinopolis Patriği Nikolaos Mistikos'u tekrar göreve getirilmişti.
Böylece Aleksandros (6 Haziran 913) ölümü ile daha sekiz yaşında bile olmayan VII. Konstantinos ile Zoe ve naip konseyinin başı Patrik Nikolaos arasında bir güç mücadelesi doğdu. Bu noktada Konstantinos Dukas tahtı ele geçirmek içim bir isyan çıkardı. Patrik Nikolaos'a düşmanca yaklaşan bir kaynak olan Euthymius'un hayatı isimli hagiografide, Patrik'in de bu isyana katıldığı yaza ancak diğer Bizans kaynakları bir gerçekten ziyade yaygın bir dedikodu olduğunu belirtirler. Bu kaynaklara göre, bundan habersiz, Patrik, naip olarak atanmıştı (Aleksandros ölüm döşeğinde naip konseyinin başı olmasını söylemişti), bu üstün pozisyonunu kaybetmek korkusu ve Bulgar Çarı I. Simeon'un askeri tehdidin endişesi ile devletin dümenine daha deneyimli elle verme ihtiyacı duydu, Patrik tahta geçmek isteyen Dukas'ı göreve çağırdı.
Hem aristokratlar hem de halk arasında geniş bir destek alan Dukas, çağrıyı kabul etti ve birkaç güvenilir arkadaşıyla Konstantinopolis'e gitti. Aleksandros'un ölümünden yaklaşık üç gün sonra gece gizlice deniz duvarlarında bulunan arka bir kapıdan şehre girdi ve kayınpederi Gregoras Iberitzes'in evinde saklandı ve patrikios Constantine Helladikos gibi üst düzey saray mensupları yanına katıldı. Ertesi sabah, şafaktan önce Konstantinos ve meşaleler taşıyan taraftarları, Hipodrom'a yürüyüşe geçtiler, bu sırada onlara çok sayıda insanın katıldı. Konstantin, Hipodrom'daki insanların önünde imparator ilan edildi ve imparatorluk sarayının Halki Kapısı'na zafer içinde ilerlerdi. Bununla birlikte, Halki'nin demir kapısını geçtikten sonra, Exkoubitoi salonunda, naip konseyi üyesi magistros İoannis Eladas tarafından toplanmış imparatorluk filosu silahlanmış kürekçileri ve Hetaireia'nin muhafız askerleri tarafından durduruldu. Konstantinos'un oğlu Gregory, yeğeni Mihail ve arkadaşı Kourtikes'in de aralarında bulunduğu birçoğunun öldüğü bir çatışma yaşandı. Ümidini kaybeden Konstantinos geri çekildi ve kaçmaya çalıştı ancak atı kaydı ve düştü. Konstantinos bir okla öldürüldü; Euthymius'un Hayatı'na göre Patrik Nicholas'ı lanetlediği şekilde öldü. Başı kesilip VII. Konstantinos'a sunuldu.
Öte yandan, Genç Basileios'un Hayatı, biraz daha farklı bir tablo ortaya koyuyor; buna göre, Dukas'a yapılan çağrılar, Dukas'a, devletin yönetimini üstlenmesini öneren tüm naip konseyi tarafından gerçekleştirildi; buna karşın, VII. Konstantinos'unkiler tören görevleri ile sınırlı olacaktı. Bu kaynağa göre, teklif Dukas tarafından ret edildi ve naipler enkolpia ile aksini ikna etmek için ikinci mektup yolladılar. Ancak Konstantinopolis'e girince, naipler fikrini değiştirdiler ve sarayı ona yasakladılar. Hipodrom ilan edildikten sonra Dukas sarayı kuşatmaya karar verdi, ancak sonunda Halki'den girmeye çalıştı, takipçilerine kan dökülmesini önlemek için kılıçlarını çekmemelerini emretti. Orada naiplerin yerleştirdiği okçular tarafından pusuya düşüldü ve birkaç takipçisi ile birlikte öldürüldü.
Euthymius'un Hayatı'na göre göre 800, Genç Basileios'un Hayatı'na göre 3.000'in üzerinde gaspçının taraftarı sertçe cezalandırıldı; bazıları kör edildi ve sürüldü, diğerleri, ayrıca Ayasofya'da kutsal alanlar da bulunanlar da dahil- manastırlarla kapatıldılar. Halkın birçoğu Boğaziçi'nin doğu kıyısında kazıklara oturtuldular.
Konstantinos Dukas'ın karısı Paflagonya'da eşinin mülküne yoksun şekilde gönderildi, küçük oğlu Stephen hadım edildi. Konstantinos'un oğlu ve yeğeninin ölümleriyle birlikte, bu Dukas ailesinin bu kolunun yok olması anlamına geliyordu: Dukas isminin daha sonraki taşıyıcılarının Andronikos ve Konstantinos ile ilişkisi belirsizdir.