İki Dil Bir Bavul
Eleştiriler > Biçim tartışmaları

İki Dil Bir Bavul, kimileri tarafından "belgesel", kimileri tarafından "kurmaca" olarak nitelendirildi. Documentarist'ten Necati Sönmez, film için yazılan yazıları ele alarak filmin biçimi hakkında "'oyunculuk', 'tipleme', 'inandırıcılık', 'gerçekçi olma', hepsi de yazılı bir senaryo üzerinden çekilen, içinde diyalogların falan olduğu kurmaca filmlerin sahiciliğini tartıya vururken göz önüne alınabilecek kriterler." diyerek yapımın belgesel olduğunu belirtti. Ayrıca İki Dil Bir Bavul'a, "kurmaca tadı veren belgesel" denilebileceğini de belirtti. Gündem-Online'dan İsmail Yıldız, yönetmenlerin izleyiciye alışılmışın dışında hoş bir belgesel tadı yaşattığını" ifade etti. Gerçek Gündem adlı web sitesinde Başak Günsever ise filmin, "gerçek bir ortamda, gerçek insanlarla üretilmiş" olduğunu ve yazısının devamında "oyuncu falan yok, herkes kendini filme aktarmış" diye yazdı. Sevin Okyay, filmi ilk izlediğinde, filmin insanda kurmaca duygusu uyandıran bir belgesel olduğunu düşündüğünü belirtti.
Film hakkında yazılar ele alan yazarlar arasında, filmin "belgesel-kurmaca" karışımı olduğu görüşü de mevcuttur. Mesut Yeğen'in Radikal eki İki'de yazdığı yazıda bu tasnif "belgesel ve dram melezi film" olarak geçmektedir. Online sinema dergisi Arka Pencere'den Tunca Arslan, biçim için şunları belirtmektedir: "İyi anlatılmış, iyi oynanmış, belgeselin sınırlarında gezinen sıcak mı sıcak bir film." Yeni Film dergisinden Yusuf Güven, yapımın "anlatım biçimi olarak ne bir belgesel ne de bir kurmaca ne de doku-dramaya karşılık gelmekte" olduğunu ve "drama-belgesel" olarak ele alınabileceğini belirtti Zaman'dan Burçin S. Yalçın, filmin kurmaca olarak başladığını ve belgesel üslubuyla bittiğini yazdı.
Yönetmenlerle yapılan röportajlarda, yönetmenlere filmin biçimine dair sorular soruldu. CineDergi'den Banu Özdemir'in "Film için kurmaca mı yoksa doku-drama mı dersiniz?" sorusuna Orhan Eskiköy, "Bu hikâye gerçeğin yaratıcı yorumudur." diyerek cevap verdi. Özgür Doğan'ın Evrensel gazetesine verdiği röportajda biçim hakkında, "bizim için ya filmdir ya değildir" dedi ve dünyadaki festivallerde böyle bir tartışmanın kalmadığını belirtti. Ardından "Bu film sonuna kadar belgeseldir." diyerek açıklama yaptı. Başka bir söyleşisinde "Bu filmin belgesel bir iş olduğunu söyleyebilir misiniz?" sorusuna, "Yakın. Birebir gerçek değil." diyerek yanıt verdi. Akşam gazetesinde Eyüp Tatlıpınar ile yapılan röportajda, filmde hiçbir rolün olmadığını ve hiçbir çekimi tekrarlamadıklarını ifade etti. TRT ile yapılan röportajda, yönetmenler, tür hakkında yapılan tartışmalara pek dahil olmadıklarını ve "eğer türe yerleştirmek isterseniz bu, bir belgeseldir. Gerçek mekânlar, gerçek karakterler, gerçek olay örgüsü vardır. Oraya bizim çaktığımız tek bir çivi dahi yoktur." dedi. Aynı söyleşide, kurmacanın tüm olanaklarını kullandıklarını da belirttiler. Taraf'tan Janet Barış, yönetmenlere "belgesel ile kurmaca iç içe filmde" deyince, yönetmenlerden, belgesel geleneğinden geldiklerini ama kurmacanın olanaklarını da kullandıklarını dair bir cevap alır. Janet Barış, bir başka yazısında şunları ifade etti: "Filmin en önemli özelliği kurmaca ile belgeselin karışmış olması. Yönetmenler, herkesi kendi doğal hâlleri üzerinden betimliyor. Öğretmeni canlandıran Emre Aydın, gerçekten köye gelen bir öğretmen." 2012 yılında Eskiköy, Babamın Sesi filmi için Sabah'a verdiği demeçte her iki filmi biçim açısından karşılaştırıp İki Dil Bir Bavul'un bir belgesel olduğunu belirtti.