stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Yedikule Zindanları
Ek bilgiler

Altın Kapı'ya doğru uzanan yolun adı Triumphalis yoludur. Bu yola kırmızı halı serilir ve misafir krallar burada karşılanırdı.
İstanbul'un en eski mescidi Yedikule'nin yanındadır. Fatih kule inşaatı sırasında mescidi de bu bölgeye yaptırmıştı.
Kesilen başlar Genç Osman Kulesi'nde bulunan Kanlı Kuyu'ya atılırdı. Bu kuyu hâlâ ziyarete açıktır.
Yapıtın bir başka tarihî eseri ise Korkuluk Zinciri'dir. Bu zinciri onarım sırasında işçiler tamiratın bir parçası olarak inşa etmiştir fakat yapım bitince bu zincir yerinde kalmıştır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, halkın 'Yedikule Zindanları' dediği hisarı özgün dokuya zarar gelmemesi koşuluyla 30 yıllığına özel bir şirkete kiraladı. Ancak şirket tarihi Bizans dönemine kadar giden yapıya buldozerlerle girmekte gecikmedi.
Şirket, pist yeri yapmak için hisar zeminindeki orijinal taşları sökerek yerine mıcır döktü, çıkan taşlar da rastgele etrafa atıldı. Alanın genişlemesi için ağaçlar da kesildi. Arkeolog ve sanat tarihçilerinin eleştirdiği uygulamalar hakkında ne şirket, ne bakanlık ne de kurul yetkilileri açıklama yaptı.
Hisar, daha önceleri kısa süreler için konser ve tiyatro gösterilerine ev sahipliği yapmıştı. Ancak, ilk kez bu denli uzun süreliğine kiralandı. Radikal gazetesi bu olayın nasıl gerçekleştiğini şöyle yazdı.
Yedikule özelleştirmesi

Yedikule Hisarı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Hisarlar Müze Müdürlüğü'ne ait. Swees Turkish International (STI) İç ve Dış Ticaret Şirketi'nin hisarı kiralamak için hazırladığı proje İstanbul 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna sunuldu. Kurul, 21 Nisan 2004 tarihli kararında 'özgün dokusuna zarar vermemesi koşuluyla' ve 'kısa süreliğine' hisarın kiralanmasına izin verdi.
Yapının iç avlusu, ortada bir minare ve çeşme kalıntısı, karşıda Altın Kapı
Yedikule Zindanlarının 1685 yılına ait tasviri
Bir kulenin iç yapısı
Altın Kapı
Orhan Günşiray

| Orhan Günşiray |
| --- | --- |

Doğum: Orhan Melih 16 Eylül 1928(1928-09-16) Beyoğlu, İstanbul, Türkiye
Ölüm: 27 Ağustos 2008 (79 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul
Milliyet: Türk
Eğitim: Tophane Sanat Enstitüsü
Meslek: Oyuncu, yapımcı
Etkin yıllar: 1957-2006
Çocuk(lar): Mahir Günşiray
Ödüller: Altın Portakal Film Festivali 2000 - Yaşam Boyu Onur Ödülü

Orhan Mahir Günşiray (16 Eylül 1928, İstanbul - 27 Ağustos 2008, İstanbul), Türk sinema, dizi oyuncusu ve film yapımcısı.
1957-2006 yılları arasında 100'den fazla film ve dizide rol aldı ve 14 filmin yapımcılığını üstlendi. Fenerbahçe Spor Kulübü'nün 2818 sicil numaralı Yüksek Divan Kurulu üyeliğinde bulunan Orhan Günşiray 27 Ağustos 2008'de 79 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti.
Hayatı

Orhan Melih Günşiray 16 Eylül 1928'de Mehmet Tahir ve Sıdıka Nebiye çiftinin çocukları olarak İstanbul'un Beyoğlu semtinde doğdu. Tophane Sanat Okulu'ndan mezun oldu. Bir süre ticaretle uğraştı. 1950'de Adalar Erkek Güzeli seçildi. 1957'de Hasan Kazankaya'nın teşvikiyle sinema oyunculuğuna adım atıp Lejyon Dönüşü filmiyle beyaz perdeye geçti. Ardından aynı yıl içinde Murat Çeşmesi adlı tarihi temalı filmde oynadı. O yıllarda sinema oyunculuğuna güvenemeyen Günşiray, yapmakta olduğu müteahhitlik işi yanında sinemaya devam etti. 1959 yılında başrolünü Neriman Köksal'la paylaştığı Fosforlu Cevriye filmi beklenmeyen bir ilgiyle karşılaşınca, film yapımcılarının aradığı jön olan Orhan Günşiray, yaşamının yönünü sinemaya çevirerek kısa sürede halkın en sevdiği oyuncular arasına girdi.
Sinemada daha sonra Atıf Yılmaz'la ortak Yerli Film'i kurarak yapımcılığa geçti. 1962'de Abdullah Ziya Kozanoğlu'nun eserinden, Suat Yalaz'ın senaryosunu yazıp, Atıf Yılmaz'ın yönettiği Cengiz Han'ın Hazineleri filminde başrol oynadı. Büyük umutlarla varını yoğunu bu kostüme, tarihi temalı filme yatıran Günşiray, film vizyona girdiğinde beklediği hasılatı elde edemedi.
Daha sonra kendi firması "Günşiray Film"i kurdu. 1966'da Lütfü Ömer Akad'ın yönettiği, kendisinin başrolünü oynadığı, Türkiye'nin ilk sinemaskop siyah-beyaz filmi Sırat Köprüsü filmini yaptı. 1959-1966 yılları arası Türk Sineması'nın en sevilen ve filmleri ilgi gören aktörü oldu. Özellikle polisiye filmlerin çapkın jönü oldu.
Magazin basınında da çapkınlıkları ile gündeme geldi. 1970'ten sonra sinemadan uzaklaşarak şarkıcılık, düğün salonu, yazlık sinema işletmeciliği (Beşiktaş Mıstık Sineması) yaptı. 1970'te İbret filmiyle sinemaya döndü fakat kısa bir süre sonra sinemadan ayrıldı. 1981'de "7 Şoförün Öyküsü" olan Unutulmayanlar filminde rol aldı. Televizyon reklam filmlerinde rol aldı. Ömrünün kalan bölümünde bazı film ve televizyon dizilerinde oynadı.
Başından 8 evlilik geçti. Çocuklarından Mahir Günşiray'ı çocukken Oğlum Oğlum adlı filminde oynattı. Daha sonra Konservatuvar'ın Tiyatro Bölümünden mezun olan Mahir Günşiray, baba mesleği oyunculuğu seçip tiyatro ve sinema filmlerinde oynadı.
Filmografi > Oyuncu olarak

1957: Lejyon Dönüşü
1957: Murat Çeşmesi
1958: Hayat Cehennemi
1958: İstanbul Macerası
1958: Kederli Yıllar
1959: Binnaz
1959: Erkek Fatma
1959: Felaket Yolu
1959: Fosforlu Cevriye
1959: Kıtipiyoz'a Tuzak
1959: Ninno
1960: Aslan Yavrusu
1960: Cici Katibem
1960: Civanmert
1960: Dolandırıcılar Şahı
1960: Dostluklar Yaşadıkça
1960: Ölüm Perdesi
1960: Vatan ve Namus
1961: Allah Cezanı Versin Osman Bey
1961: Aşk ve Yumruk
1961: Çapkınlar
1961: Dikenli Gül
1961: Mahalleye Gelen Gelin
1961: Ölüm Film Çekiyor
1961: Oy Farfara Farfara
1961: Seviştiğimiz Günler
1961: Siyah Melek (Zincirler Kırılırken)
1961: Tatlı Bela
1962: Aşka Kinim Var
1962: Bir Çiçek Üç Böcek
1962: Bir Gecelik Gelin
1962: Çam Sakızı
1962: Cengiz Han'ın Hazineleri
1962: Erkeklik Öldü mü Atıf Bey?
1962: Fosforlu Oyuna Gelmez
1962: Geçti Buranın Pazarı
1962: İkimize Bir Dünya
1962: Kadın Ve Tabanca
1962: Külhan Aşkı
1962: Leyla
1962: Sahte Nikah
1963: Azrailin Habercisi
1963: Baş Belası
1963: Bazıları Dayak Sever
1963: Bir Hizmetçi Kızın Hatıra Defteri
1963: Çapraz Delikanlı
1963: Çiçeksiz Bahçe
1963: Hop Dedik
1963: İki Gemi Yanyana
1963: Kadınlar Hep Aynıdır
1963: Sıralardaki Heyecanlar
1963: Üç Çapkın Gelin
1963: Yabancı Kız
1963: Yarın Bizimdir
1963: Zoraki Milyoner
1964: Dağ Başını Duman Almış
1964: Dullar Tercih Edilir
1964: Erkek Sözü
1964: Hizmetçi Dediğin Böyle Olur
1964: Manyaklar Köşkü
1964: On Güzel Bacak
1964: Şehrazat
1964: Şeytanın Uşakları
1964: Şu Kızların Elinden
1964: Uçurumdaki Kadın
1964: Yankesici Kız
1965: Bekri Mustafa
1965: Beleş Osman
1965: Gizli Emir
1965: Kadın Okşanmak İster
1965: Kanlı Meydan
1965: Oğlum Oğlum
1966: Gariban
1966: Sırat Köprüsü
1968: Kara Güneş
1968: Şeytan Kafesi
1968: Tek Kurşun
1969: Gizli Emir
1970: Selahattin Eyyubi
1970: Şeytan Kayaları
1971: Dişi Hedef
1971: İbret
1971: Vurguncular
1972: Kader Kurşunu
1972: Kırık Merdiven
1972: Ölüme Köprü
1974: Karateciler İstanbul'da
1974: Yankesici (Misafir Oyuncu)
1975: İki Tatlı Serseri
1975: Keloğlan İş Başında
1981: Şaka Yapma
1981: Su
1981: Unutulmayanlar
1982: Son Savaşçı
1983: En Büyük Yumruk
1983: Gizli Kuvvet
1984: Ölüm Savaşçısı
1985: Paramparça
1989: Kanun Savaşçıları
1990: Yağ Yağmur
1993: Tetikçi Kemal
1995: Zıpçıktı
1996: Ay, Işığında Saklıdır
1998: Marziye
1998: Parçalanma
1999: Kerem
2000: Yaralı Kurt
2002: Üç Kardeştiler
2003: Yeşilçam Denizi
2004: Ayışığı Neredesin
2006: İlk Aşk
Filmografi > Yapımcı olarak

1960: Dolandırıcılar Şahı
1961: Allah Cezanı Versin Osman Bey
1961: Seni Kaybedersem
1962: Cengiz Han'ın Hazineleri
1963: Azrailin Habercisi
1963: Yarın Bizimdir
1964: Abidik Gubidik
1964: Dullar Tercih Edilir
1964: Manyaklar Köşkü
1964: Şehrazat
1964: Şeytanın Uşakları
1965: Kanlı Meydan
1965: Oğlum Oğlum
1966: Sırat Köprüsü
Ölümü

Yaşamının son yılında kan eksilmesi tedavisi gören Günşiray, tedavi gördüğü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde 27 Ağustos 2008 tarihinde 79 yaşında öldü. 30 Ağustos günü Teşvikiye Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Ödüller

2000: 37. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
Pelin Yüce

Pelin Yüce Falay (d. 15 Haziran 1972), smaçör olarak oynamış Türk eski voleybolcudur.
2014-2020 tarihleri arasında VakıfBank Spor Kulübü'nün genel menajerliğini yapmıştır.
Oynadığı kulüpler

Eczacıbaşı - (1989-1994)
Emlakbank - (1994-1996)
Ankara Vakıfbank - (1996-1997)
Eczacıbaşı - (1997-1998)
Güneş Sigorta - (1998-2000)
VakıfBank Güneş Sigorta - (2000-2003)
Yeşilyurt - (2003-2006)
Başarıları

1991 Akdeniz Oyunları -   İkincilik
1993 Akdeniz Oyunları  Üçüncülük
1993-94 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi -  Şampiyonluk - (Eczacıbaşı)
1995-96 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi -  Şampiyonluk - (Emlakbank)
1996-97 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi -  Şampiyonluk - (Vakıfbank)
1997 Akdeniz Oyunları -  İkincilik
2001 Akdeniz Oyunları -  İkincilik
Rusça

Vikipedi
| Rusça |
| --- | --- |
Русский язык
Telaffuz: [ˈruskʲɪi̯ jɪˈzɨk]
Bölge: Doğu Avrupa, Kuzey Asya
Etnisite: Ruslar
Konuşan sayısı: 150 milyon  (2020)
Dil ailesi: Hint-Avrupa  Baltık-Slav dilleriSlav dilleriDoğu Slav dilleriRusça
Önceki formlar: Eski Doğu Slavca Rusça 
Yazı sistemi: Kiril alfabesi
Resmî durumu
Resmî dil:  Liste  Rusya    Belarus    Kazakistan   Kırgızistan   Tacikistan   Abhazya(resmi)   Güney Osetya(resmi)   Transdinyester   Gagavuzya    
Dil kodları
ISO 639-1: ru
ISO 639-2: rus
ISO 639-3: rus
  Rusçanın resmî dil olduğu ülkeler ve bölgeler.  Rusçanın resmî dil olmadığı ancak nüfusun en az %30'u tarafından birinci veya ikinci dil olarak konuşulduğu ülkeler ve bölgeler.
Rusça (Rusça: русский язык, Russkiy jazyk), Hint-Avrupa dil ailesinin Slav dilleri koluna bağlı bir dil. Rusça, Belarus ve Ukrayna dilleri ile yaşayan üç Doğu Slav dilinden biridir. Yaklaşık 260 milyon konuşanı olan Rusça dünyanın en çok konuşulan dillerinden biri olup Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova (Gagavuzya) ile kısmî olarak tanınan Abhazya, Güney Osetya, Transdinyester'de resmî dil statüsündedir. Aynı zamanda Birleşmiş Milletler'in altı resmî dilinden biri ve Uluslararası Uzay İstasyonu'nun İngilizce ile birlikte kullanılan iki dilinden biridir. Orta Asya, Kafkasya, Ukrayna ve kısmen Baltık devletlerinde lingua franca olarak kullanılmaktadır.
20. yüzyılda politik açıdan önemli bir dil olan Rusça, Birleşmiş Milletlerin resmî dillerinden biridir. Rusça dünya üzerinde en çok konuşulan 7. dildir. Rusça Kiril alfabesiyle yazılır. Rusçada vurgu çok önemlidir. Rusça sözcüklerde vurgunun belli bir yeri yoktur. DolayısıyӀa sözcükleri öğrenirken vurguyu ve telaffuzu doğru öğrenmek önemlidir. Rusça kelime okunuş vurgu bulunduğu yere bağlı olarak değişebilmektedir. Mesela: золото [zólata] - золотой [zalatóy]
Özellikleri

Ukraynaca ve Belarusça dili Rusçaya en yakın olan dillerdir. Doğu Slav dilleri de Rusçaya çok yakındır. Ukrayna ve Belarus'un doğu ve güney bölgelerinde de Rusça konuşulur. Eski bir Doğu Slav lehçesi olan Novgorod Lehçesinin Rusçanın oluşumunda büyük önem oynadığı kabul edilir. Bulgarca her ne kadar dil bilgisi olarak Rusçadan farklı olsa da her ikisi de 19. ve 20. yüzyıllarda Slav etkisi altına girmiştir. Bu yüzden Rusça ile Bulgarca arasında birçok ortak kelime vardır. Rus dilinde harfleri yumuşatmak veya kalınlaştırmak için oluşturulan özel harfler vardır. ь bu harf önüne gelen sesi yumuşatır. ъ bu harf ise sertlik işaretidir.  Rusça yüzyıllar içerisinde İngilizce, Fransızca, Almanca, Hollandaca, Lehçe, Latince gibi dillerden etkilenmiştir.
Monterey, Kaliforniya'da yer alan Savunma Dil Enstitüsüne göre İngilizceyi akıcı konuşabilen birinin 720 saatlik bir eğitimle Rusça öğrenilebileceğini hesaplamıştır. Rusça dünya politikasında kritik rol oynadığı için Birleşmiş Milletler İstihbarat Topluluğunda sabit hedef dili olmuştur.
Coğrafi dağılım

Rusçanın en yaygın kullanıldığı ülkeler Rusya, Ukrayna, Kazakistan ve Belarus'dır. Bir zaman Sovyetler Birliği'ni oluşturan ülkelerde de eskisi kadar yaygın olmasa da kullanılmaktadır. Sovyetler Birliği zamanında farklı etnik grupların konuştuğu dillere yönelik devlet politikası sık sık değişse de, ağırlıklı olarak Rusça kullanılmaktaydı. 1990 yılında Rusça, birliğin resmi dili olarak kabul edildi. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte yeni bağımsızlığını kazanmış devletlerin çoğu kendi yerel dillerini destekleyen politikalar izlediler. Ancak Rusçanın bölgedeki önemi güncelliğini korumaktadır. Örneğin Estonya'nın % 67,8'i Rusça konuşmaktadır. Sovyetler Birliği'nden dağılan ülkelerin çoğunda Rusça resmî dildir. Resmî dil değilse bile Rus dili okullarda öğretilmektedir. Baltık ülkelerinde ya yabancı dil olarak ya da anadil olarak Rusça konuşulmaktadır. Kazakistan, Belarus ve Kırgızistan'da Rusça hâlâ resmi dildir. Kuzey Kazakistan'ın büyük bir kısmı hala Rusça konuşmaktadır. Litvanya nüfusunun % 60'ı Rusça bilmektedir. İsrail'de 750.000 kişi tarafından Rusça konuşulmaktadır. Bunlar eski Sovyetler Birliği'nden gelen Yahudi göçmenlerdir. Kazakistan, Belarus, Özbekistan, Ukrayna, Kırgızistan, Moldova, Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan ve Tacikistan'da okullarda zorunlu Rusça eğitimi verilir.
Tarih

Bilinen Rus dili tarihinin başlangıç yılı 858'dir. Rusça sistemi Slav dillerinden gelmiştir ve en çok sözcük Eski Rus Dilinden aktarılmadır. Rus dili, Kiril alfabesi ile yazılır. 988 yılında Kiev Rusyasının prensi Vladimir, Konstantinopolis’ten Ortodoks dinini Kiev Rusyasına taşıdı. Bulgar eğitimci Konstantin (en tanıdık adı Kiril’dir) ve Metodius kardeşler Slavlar için Glagol alfabesini ürettiler. Glagol Alfabesi Slav dili için kullanışsızdı. Onun için Kiril ve Metodius yeni Kiril alfabesini üretince, İncil'i Slavcaya çevirdiler. O zamandan beri Rus dilinde Kiril alfabesi kullanılır. Şimdiki Rus stilinde Kiril alfabesinde 33 harf vardır.
Alfabe

Ana madde: Rus alfabesi
Rusça 33 harften oluşan ve Kiril alfabesinin Rusçaya uyarlanmış şekli olan bir alfabe kullanır. Bu alfabe:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А /a/ | Б /b/ | В /v/ | Г /ɡ/ | Д /d/ | Е /je/ | Ё /jo/ | Ж /ʒ/ | З /z/ | И /i/ | Й /j/ |
| К /k/ | Л /l/ | М /m/ | Н /n/ | О /o/ | П /p/ | Р /r/ | С /s/ | Т /t/ | У /u/ | Ф /f/ |
| Х /x/ | Ц /t͡s/ | Ч /t͡ʃ/ | Ш /ʂ/ | Щ  /şç/ | Ъ /kalınlaştırma işareti/ | Ы  /ı/ | Ь /yumuşaklık işareti/ | Э /e/ | Ю /yu/ | Я /ya/ |
Alfabe > Harfler

Ц: Türkçede bulunmayan sert bir T harfidir. Ts olarak da seslendirilir (ʦ: Ṫ+Ṡ). Moğolcada ve Rusçada, Slav dillerinde, ayrıca Kiril alfabesini kullanan pek çok dilde Ç harfinin türevi olan bir sestir. Gagavuzcada ve diğer Türk dillerinde Slav kökenli kelimelerde yer alır (Ț).
Х: Boğazdan gelen gırtlaksı bir H sesidir. Türkçedeki Xalı (Halı), Xala (Hala), Xoroz (Horoz) sözcüklerinin bu harfle yazılması doğru ses değerlerine örnek teşkil eder. Normal H sesinden biraz daha sert ve hırıltılıdır. H sesi hiçbir engele takılmadan çıkarken, bu ses boğazın üst kısmında titreşir. Arapçadaki Hı (خ) harfine eşdeğerdir.
Е: İ-E arasında seslendirilen bir harftir. (Şekil benzerliği nedeniyle Türkçedeki E harfi ile karıştırılmamalıdır, çünkü arada belirsiz de olsa bir ses farklılığı vardır.) Bu ses Ukraynacada Є biçimiyle bulunur ve bu dilde sıklıkla kullanılır. Bu harfe İe (Ye) adı verilir ve çevirilerde bu ses değereri ile gösterilir, ancak bu kesinlikle doğru bir yaklaşım değildir. Çünkü bu harf art arda gelen İ ve E seslerini ifade etmez. Tamamen İ-E arası farklı bir sestir (Latin: Ë). Rusçada yoğun olarak kullanılan ve açık olarak işitilen bir harftir. Ancak Türkçedeki gibi kaynaşan harflerin arasında değil, herhangi bir koşula bağlı olmadan ortaya çıkan ve Ruslar tarafından diğer seslerden rahatlıkla ayırt edilebilen belirgin bir sestir.
Önemli Açıklama-1: Kiril Е (İe) harfinin Rus alfabesindeki ses değeri kesinlikle Türkçe Latin alfabesindeki E harfi ile farklıdır. Tamamen bir şekil benzerliğidir. Kiril Є (Rus alfabesinde: Е) harfinin Latin karşılığı Ë harfidir.
Önemli Açıklama-2: Kiril Ё (Io) harfinin ses değeri olarak kesinlikle Latin Ë (E-Umlaut) harfi ile hiçbir ilgisi yoktur. Tamamen bir şekil benzerliğidir. Latin Ë harfinin Kiril karşılığı kesin olarak Є (Rus alfabesinde: Е) harfidir.
Telâffuz > Sert ve Yumuşak Sesliler

Rusçada sesliler iki gruba ayrılır: sert ve yumuşaktır. 
Sert sesliler: а, о, у, ы, э, ъ
Yumuşak sesliler: я, ё, ю, и, е, ь
Sert sesliler ч ve щ'den sonra okursak, daima yumuşaktır. Aynı Türkçe gibi.
Ö: чашка [çáşka] (fincan), щука [şçúka] (turnabalığı), чаща [çáşça] (çalılık)
Yumuşak sesliler ц, ш ve ж'den sonra olursak, daima serttir
Ö: центр [tsentr] (merkez), шея [şéya] (boyun), жизнь [jızn'] (hayat)
Telâffuz > Tonlu ve Boğuk Sessizler

Tonlu sessizler: б, в, г, д, ж, з
Boğuk sessizler: п, ф, к, т, ш, с
Tonlu ve boğuk harfleri telaffuz ederken diliniz ve damağınız aynı seviyededir, fakat tonlu harfler biraz daha yüksek sesle telaffuz edilir.
Tonlu sessiz harfi sözcüğün sonunda olursa, her zaman boğuk ses söylenir.
Ö: зуб [zup], рог [rok], раз [ras], рожь [roş]
Tonlu sessiz harfinden sonra boğuk sessiz harf varsa, iki sessiz de boğuktur.
Ö: автобус [aftóbus], ложка [lóşka], легко [lihkó], мягкий [m'ahkiy]
Boğuk sessiz harfinden sonra tonlu sessiz harf varsa, iki sessiz de tonludur.
Ö: вокзал [vagzál], отговорка [adgavórka] сдача [zdáça]
Rusça Dilbilgisi

Kişi Zamirleri:
| --- | --- |
я: Ben
ты: Sen
он / она / оно: O
мы: Biz
вы: Siz
они: Onlar
Türev Diller

Balaçka: Öncellikle Kazaklar tarafından konuşulan Orel bölgelerinde konuşulan dil
Fenya: Farklı kelimelerle oluşan antik kökenli Rusça dil bilgisi
Medny Aleut Dili: Island Bering tarafından karakterize edilmiş nesli tükenen karma dil
Quelia: Almanca ve Rusça karışımı bir dil
Runglish: Rus dilindeki söz dizimini İngiliz diline tanımlamak için İngilizler tarafından çıkarılan dil
Russenorsk: Soyu tükenen dil Ruslar ve Norveçliler arasında ticaret yapan tüccarlar kullanırdı
Surjık: Ukrayna dilinin Rusça en benzer olan halidir. Ukrayna'nın doğu ve orta bölgelerinde konuşulur.
Trasyanka: Kırsal nüfusun büyük bir kısmı tarafından kullanılan Rus ve Belarus özellikli bir dildir.

Rus Alfabesine Örnek
1915 Yılındaki Rus Lehçeleri




Kuzey Lehçeleri
  1. Arhangelsk Lehçesi
  2. Olonets Lehçesi
  3. Veliky Novgorod
  4. Kirov, Kirov Oblast
  5. Vladimir Lehçesi


Merkez Lehçeleri
  6. Moskova Lehçesi
  7. Tver Lehçesi
Güney Lehçeleri
  8. Oryol
  9. Ryazan Lehçesi
  10. Tula, Russia
  11. Smolensk Lehçesi


Diğer Lehçeler
  12. Kuzey Rus Lehçesi Belarus'u etkiler
  13. Sloboda ve Step Lehçeleri Ukrayna'yı etkiler
  14. Step Lehçesi Rusya ve Ukrayna'yı etkiler
Ah Keşkem

Ah Keşkem, Nisan 1992 tarihinde İbrahim Tatlıses'in Raks Müzik firmasından çıkardığı albümdür. Albümde toplam 13 şarkı bulunmaktadır. Tatlıses'in çok satan albümlerinden olup, albümde yer alan her şarkı Tatlıses klasiği haline gelmiştir.
Şarkı listesi

| # | Şarkı | Söz | Müzik | Kaynak kişi | Derleyen | Süre |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Ah Keşkem | İbrahim Tatlıses | İbrahim Tatlıses |  |  | 3:17 |
| 2 | İşte Dostlar (Dönmüyor Geri) | Selahattin Sarıkaya | Uğur Bayar |  |  | 4:56 |
| 3 | İmkanı Yok | Selahattin Sarıkaya | Uğur Bayar |  |  | 4:09 |
| 4 | Sensiz Geceler | Selahattin Sarıkaya | Uğur Bayar |  |  | 5:10 |
| 5 | Sev de Gör | Selahattin Sarıkaya | Uğur Bayar |  |  | 4:07 |
| 6 | Aklıma Gelmeyen Başıma Geldi | İbrahim Tatlıses | Uğur Bayar |  |  | 3:30 |
| 7 | İki Gözüm İki Çeşme | Özer Şenay | Özer Şenay |  |  | 4:12 |
| 8 | Kimde Var? | Uğur Bayar | Uğur Bayar |  |  | 4:41 |
| 9 | Saygımız Vardır | Selahattin Sarıkaya | Mehmet Aslan |  |  | 4:05 |
| 10 | Ateşli | Cevdet Bülbül | Cevdet Bülbül |  |  | 3:27 |
| 11 | Vara Vara Vardım (U.H.) |  |  | Kazancı Bedih | İbrahim Tatlıses | 1:50 |
| 12 | Urfalımsan | Naci Eray | Naci Eray |  |  | 3:30 |
| 13 | Yar Diline | Ali Gencebay | Ali Gencebay |  |  | 3:17 |
Albüme ait diğer bilgiler

Vara Vara Vardım (U.H.) parçasının kaynak kişisi bazı kaynaklarda Abdurrahman Kepekçi olarak geçmektedir.
Albümün bazı baskılarında Ah Keşkem adlı eser farklı bir versiyonla yayınlandı.
Albümün bazı baskılarında da Vara Vara Vardım adlı uzun hava mevcut değildir.
Universal ve S Müzik ortaklığında tıpkı basım olarak 2003 yılında yeniden yayınladı.
Künye

Yapım: Raks Müzik
Yönetmenler: Uğur Bayar · Mustafa Özhan
Süpervizör: Selahattin Sarıkaya
Tonmaister: Tanju Arıkan
Dialar: Erol Atar
Stüdyo: Marşandiz 24
Kuaför: Halil Demir (Altın Makas)
Grafik: Aksoy Ajans
Kortizol

| Kortizol |
| --- | --- |

Kimyasal Adı: 11,17,21-trihydroxy-, (11beta)- pregn-4-ene-3,20-dione
CAS numarası: 50-23-7
ATC kodu: H02 AB09
PubChem numarası: 5754
Molekül ağırlığı: 362.465
Alınma yolları: Oral tablet, damardan, topikal

Kortizol, böbrek üstü bezinin kabuk bölgesinde üretilen, vücudun strese gösterdiği tepkiyle ilişkili bir kortikosteroid hormondur. Kan basıncını ve şekerini artırır, kadınlarda kısırlığa neden olur ve bağışıklık sistemini baskılar. Hidrokortizon veya kortizon olarak bilinen yapay kortizol alerji ve yangı'ya karşı sağaltımda kullanılır.
Bileşimi

Kortizol pregnenolondan bireşimlenir. Bu tepkime, C-11, C-17 ve C-21 karbonlarının hidroksilasyonu, C-3'ün yükseltgenmesi ve C-4'ü C-5'e bağlayan çift bağın izomerizasyonunu gerektirir. Bu bireşimin gerçekleştiği yer böbrek üstü bezinde bulunan zona fasciculata bölgesidir. Böbrek üstü bezi aynı zamanda aldosteron (zona glomerulosada) ve seks hormonları (zona reticulosada) üretse de asıl salgı ürünü kortizoldur. Böbrek üstü bezi altında yer alan medulla katmanı ise sempatik uyarı ile başlıca epinefrin ve norepinefrin salgılar.
Böbrek üstü bezinde kortizolun bireşimi hipofiz bezinin ön lobundan salgılanan adreneokortikotropik hormonunca (ACTH) uyarılır. ACTH üretimi de hipotalamus tarafından salgılanan kortikotropin salgılatıcı hormon tarafından uyarılır.
Fizyoloji (işlevbilim)

Serumda bulunan kortizol ölçüsü gündelik bir değişim gösterir. En düşük düzeyler gece yarısı, en yüksek düzeyler sabah, uykudan uyandığınızdan birkaç saat sonra olur. Aydınlık/karanlık döngüsüne ilişkin bilgi retinadan hipotalamusta bulunan çifte çekirdeklere (suprachiasmatic nuclei) iletilir. Serum kortizol düzeyinde değişiklik olmasının arkasında yatan nedenler arasında olağan olmayan ACTH düzeyi, klinik çöküntü, fizyolojik stres kaynakları (hipoglisemi, hastalık, ateş, travma, ameliyat, korku, acı, aşırı soğuk veya sıcak, fiziksel zorlanma) gözlemlenmiştir. Kişiden kişiye ayrılıklar olmasına karşın her kişinin gündelik dizemi tutarlılık gösterir.
Kortizol ayrıca kortikotropin salgılatıcı hormon salgılanmasını baskılayarak ACTH salgılanmasına geri besleme uygular. Bazı araştırmacılar süreğen (müzmin, kronik) streste olan bir hayvanda bu geri bildirim dizgesinin bozulduğuna inanırlar.
Kortizol, olağan durumlarda salgılandığında stres sonrasında homeostazın sağlanmasına yarayacak etkiler gösterir:
Glikoneojenez, yağ ve proteinlerin yıkımı ve karaciğer dışında bulunan amino asit ve keton cisimlerinin seferber edilmesine neden olur, böylece bir insülin antagonisti olarak etki eder. Bunların sonucunda kan glikoz düzeyi yükselir ve karaciğerde glikojen oluşumu artar (Freeman, 2002). Ayrıca kan basıncını da artırır. Bunu, damarlardaki alfa-1 adrenalin alıcılarını gizleyerek yapar. Bu hormon bağışıklık sisteminin kandaki etkinliğini de azaltır. Akyuvarların bezlerine, kemik iliğine ve deriye yönelmeye neden olur. Kortizol kemik oluşumunu da yavaşlatır.
Bu olağan işlevler, süreğen gerilimin fizyolojik etkilerinin temelinde yatar. Sürekli kortizol salgılanması kasların aşınmasına, hiperglisemiye ve yangının baskılanmasına neden olur. Aynı sonuçlar uzun süreli glükokortikoid kullanımında da ortaya çıkar.
Ayrıca, uzun süre kortizola maruz kalmak hipokampus hücrelerinin körelmesine (atrofi) yol açar. Bu körelme öğrenme zorluklarına neden olur. Ancak, kısa süreli kortizol etkisi anıların oluşmasına yardım eder; fizyolojik gerilimli zamanların sonradan çok iyi anımsanmasının (flaş bellek) arkasında yatan düzeneğin bu olduğu sanılmaktadır.
Serumdaki kortizolun %96'sı kan proteinlerine bağlı durumdadır; bunlar başlıca kortikosteroid bağlayan globulin (corticosteroid binding globulin, CBG) ve albümindir. Yalnızca serbest kortizol alıcılarca bağlanabilir.