Begüm Halide Ziya

Başlığın diğer anlamları için Begüm (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Begüm Halide Ziya |
| --- | --- |

Halide Ziya, 2016
9. Bangladeş Başbakanı [en]
Görev süresi 10 Ekim 2001 - 29 Ekim 2006
Başkan Yardımcısı: Shahabuddin Ahmed [en]  Badruddoza Chowdhury [en] Iajuddin Ahmed [en]
Yerine geldiği: Latifur Rahman
Yerine gelen: İyazeddin Ahmed
Görev süresi 20 Mart 1991 - 30 Mart 1996
Başkan Yardımcısı: Shahabuddin Ahmed [en] Abdurrahman Biswas [en]
Yerine geldiği: Gazi Zafer Ahmed [en]
Yerine gelen: Habibur Rahman [en]
Bangladeş Milliyetçi Partisi [en] 3. Genel Başkanı
Görevde
Makama geliş  10 Mayıs 1984
Genel Sekreter: Mustafizur Rahman [en] KM Obaidur Rahman [en] Abdus Salam Talukder [en] Abdul Mannan Bhuiyan [en] Khandaker Delwar Hossain [en] Mirza Fakhrul Islam Alamgir [en]
Yerine geldiği: Abdus Sattar [en]
4. Muhalefet Lideri [en]
Görev süresi 29 Aralık 2008 - 9 Ocak 2014
Başbakan: Şeyh Hasina
Yerine geldiği: Şeyh Hasina
Yerine gelen: Rowshan Ershad [en]
2. Bangladeş First Lady'si [en]
Görev süresi 21 Nisan 1977 - 30 Mayıs 1981
Başkan Yardımcısı: Ziyaur Rahman
Yerine geldiği: Sheikh Fazilatunnesa Mujib [en]
Yerine gelen: Rowshan Ershad [en]
7. Meclis Başkanı [en]
Görev süresi 10 Ekim 2001 - 29 Ekim 2006
Yerine geldiği: Şeyh Hasina Vecid
Yerine gelen: Şeyh Hasina Vecid
Görev süresi 20 Mart 1991 - 30 Mart 1996
Yerine geldiği: Kazi Zafar Ahmed [en]
Yerine gelen: Şeyh Hasina
Milletvekili
Görev süresi 29 Aralık 2008 - 9 Ocak 2014
Yerine geldiği: Sayeed Iskander [en]
Yerine gelen: Shirin Akhter [en]
Görev süresi 1 Ekim 2001 - 29 Ekim 2006
Yerine geldiği: Zafar Imam [en]
Yerine gelen: Muhammad Jamiruddin Sircar [en]
Görev süresi 20 Mart 1991 - 15 Temmuz 2001
Yerine geldiği: Zafar Imam [en]
Yerine gelen: Sayeed Iskander [en]
Kişisel bilgiler
Doğum: 15 Ağustos 1945 (79 yaşında) Dinajpur, Hindistan
Partisi: Bangladeş Milliyetçi Partisi
Diğer siyasi bağlantıları: 20 Party Alliance [en] (2001-2011) 18 Party Alliance (2011-2022) Jatiya Oikya Front [en] (2018-2022)
Evlilik(ler): Ziyaur Rahman (1960-1981)
Akraba(lar): Sayeed Iskander [en] (erkek kardeş) Khurshid Jahan [en] (kız kardeş) Shahrin Islam Tuhin [en] (yeğeni)  Saiful Islam Duke [en] (yeğeni)
Çocuk(lar): Tarık Rahman [en] Arafat Rahman [en]
Ebeveyn(ler): Iskandar Majumder (babası) Taiyaba Majumder [en] (erkek kardeş)
Majumder–Zia ailesi [en]
Begüm Halide Ziya (Bengalce: খালেদা জিয়া; d. 15 Ağustos 1945, Khaleda Kanam Putul) Bangladeş'in Mart 1991-Mart 1996 ve Haziran 2001-Ekim 2006 tarihleri arasında görev yapan ilk kadın başbakanıdır [en]. Ayrıca Benazir Butto'dan sonra islam dünyasındaki ikinci kadın başbakandı. Bangladeş'in eski cumhurbaşkanı Ziaur Rahman'ın dul eşidir. 1978'de merhum kocası tarafından kurulan Bangladeş Milliyetçi Partisi'nin (BNP) [en] 1984'ten beri başkanı ve lideridir.
1982'de Genelkurmay Başkanı General Hüseyin Muhammed Erşad [en] liderliğindeki bir askeri darbeden sonra Ziya, 1990'da Erşad'ın düşüşüne kadar demokrasi hareketine liderlik etti. 1991 genel seçimlerinde [en] BNP partisinin kazanmasının ardından başbakan oldu. Ayrıca, diğer partilerin ilk seçimleri [en] boykot ettiği 1996'daki kısa ömürlü hükûmette kısa bir süre görev yaptı. 1996 genel seçimlerinin bir sonraki turunda [en] Bangladeş Avami Birliği iktidara geldi. Daha sonra partisi 2001 yılında tekrar iktidara geldi. 1991, 1996 ve 2001 genel seçimlerinde [en] beş ayrı parlamento seçim bölgesine seçildi. 1980'lerden beri Halide Ziya'nın en büyük rakibi Avami Birliği lideri Şeyh Hasina oldu. 1991'den beri Bangladeş Başbakanı olarak görev yapan tek iki kişi oldular.
Hükûmetinin görev süresinin 2006'da sona ermesinin ardından, planlanan Ocak 2007 seçimleri siyasi ve şiddetli iç çatışmalar nedeniyle ertelendi. Bu da geçici hükûmetin savaşsız yönetimi ele almasıyla sonuçlandı. Geçici yönetim, Ziya ve iki oğlunu yolsuzlukla suçladı. Bu olaylar üzerine Halide Ziya'nın oğlu Tarık Rahman [en] tutuklandı. Bangladeş hükûmeti, 2001-2005 yılları arasındaki görev süresi boyunca Yolsuzluk Algısı Endeksi'ne göre dünyanın en yozlaşmış ülkesiydi.
Halide Ziya, 2018'de Ziya Yetimhane Vakfı yolsuzluk davası ve Ziya Charitable Trust yolsuzluk davası nedeniyle toplam 17 yıl hapis cezasına çarptırılmıştır. Yerel bir mahkeme, yeni kurulan Ziya Yetimhane Vakfı lehine bir fon dağıtırken başbakan olarak yetkiyi kötüye kullanma kararını verdi.  ABD Dışişleri Bakanlığı, 2020 İnsan Hakları Uygulamaları Ülke Raporlarında uluslararası ve yerel hukuk uzmanlarına atıfta bulunarak, "mahkumiyeti destekleyecek kanıt eksikliğinin" davanın onu seçim sürecinden çıkarmak için siyasi bir hile olduğunu öne sürdüğünü belirtmiştir. Uluslararası Af Örgütü, "adil yargılanma haklarına saygı gösterilmediği" yönündeki endişelerini dile getirdi. Şu an itibarıyla Halide Ziya, Ziya Yetimhane Vakfı yolsuzluk Davası ve Ziya Charitable Trust yolsuzluk davası da dahil olmak üzere kendisine karşı toplam 36 davayla karşı karşıyadır.
Halide Ziya, Nisan 2019'da tıbbi tedavi için bir hastaneye kaldırıldı. Mart 2020'de, Dakka'nın Gulshan kentindeki evinde kalması ve yurtdışına seyahat etmemesi şartıyla insani gerekçelerle altı ay süreyle serbest bırakıldı. Ayrıca, yeniden hapse atılmasına neden olacağı için siyasi hamleler yapması gayri resmi olarak yasaklanmıştır. Eylül 2022'de, cezasının 6 aylık erteleme süresi art arda altıncı kez verildi. Forbes dergisi, Dünyanın En Güçlü 100 Kadını listesinde Halide Ziya'yı 2004'te 14. sırada, 2005'te 29 ve 2006'da 33. sırada yer aldı.