Geyve Boğazı
Jeomorfolojik Yapı

Armutlu Yarımadası’nda  Geyve Boğazı ve Pamukova hattı boyunca yüzeyleyen metamorfik kayaçlar genel olarak iki grup altında toplanmaktadır. Bunlar; göreceli olarak daha yüksek dereceli metamorfizma ürünü Pamukova metamorfikleri ve düşük dereceli metamorfizma ürünü İznik metamorfikleridir. İznik metamorfitleriyle Pamukova metamorfitlerinin geçişli olduğunu dolayısıyla İznik metamorfitlerinin temel kayalarının Pamukova metamorfitleri olduğu rapor edilmiştir.
Bölgedeki jeomorfolojik ünite Sakarya Nehrinin yükselmesine bağlı oluşan depolardır. Tabakalarda tane boyutu bakından iki çeşit malzeme vardır. İri malzemeler Sakarya Nehrinin bol su taşıyıp debisinin yüksek olduğu devrelerde iri malzeme taşıyıp biriktirmiştir. Daha ufak malzemeler ise Nehrin akışının düşük olduğu ve görece gücünün az olduğu devreleri yansıtır. Bölgede su erozyonu hakimdir. Eğimin arttığı yerde akarsu aşındırır ve aşındırdığı malzemeyi eğimin azaldığı yere biriktirir.
Kuzeydeki Adapazarı depresyonuyla güneydeki Pamukova Depresyonu'nun arasında Samanlı Dağları kütlesi bulunur. Burası bir eşik konumundadır. Geyve boğazı, Sakarya Nehri'nin bu eşiği aşarken oluşturmuştur. Akarsular topoğrafyayı iki şekilde şekillendirir; Aşındırma ve biriktirme şekilleri.
Aşındırma faaliyetleri sırasında, vadiler;
·        Çentik Vadiler: V şekilli vadilerdir. Türkiye coğrafyası genç bir oluşuma sahip olduğu için Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu'da yaygındır.
·        Alüvyon Tabanlı Vadiler:  Yükseltinin azaldığı akarsuyun mendereslenerek aktığı yerlerde görülür. Özellikle Ege'deki Horst- Graben sistemindeki Graben tabanlarında Alüvyon Tabanlı Vadilere bulunur.
·        Kanyon Vadiler: Basamaklı vadilerdir.
·        Boğaz Vadiler(Yarma Vadi): Alçak depresyondaki akarsu diğer alçak depresyondaki akarsuya ulaşmak istemektedir. Fakat önünde bir engel bulunmaktadır.  Bu engeli sahada Samanlı Dağları oluşturmaktadır. Akarsu önündeki engeli aşındırarak bir boğaz jeomorfolojisi oluşturmuştur. Akarsuyun bu aşındırma faaliyeti iki depresyonu birleştirmektedir. Bu vadilere 'Birleştirme Vadileri' de denilmektedir.
Yarma boğazlar genetik olarak  2'ye ayrılır; Konsekant ve İnkonsekant olarak. İnkonsekant'larda kendi içinde 2'ye ayrılmaktadır. Sürempoze ve Antesedant boğazlar olmak üzere.
Geyve Boğazı, İnkonsekant ve Sürempoze vadidir.
Yer tarihi boyunca, eskiden kara halinde olan birçok alan, daha sonra deniz, göl veya akarsu depoları tarafından tamamen örtülmüştür. Bunun sonucunda bir altyapı yani temel ve bir örtü olmak üzere iki farklı karakterde yapı unsuru meydana gelir.
Böyle bir alan tekrar kara haline geçtiği zaman üzerinde kurulan akarsu ağı doğrudan örtü tabakasının eğim şartlarına bağlı olarak konsekantlar şeklinde gelişir. Zamanla sübsekant ve insekantlardan oluşan bir drenaj ağı gelişir.
Aşınımın ileri aşamasında kurulan bu drenaj ağı, altyapı yani temel üzerine olduğu gibi kopya edilir. Bu olay sırasında çevredeki örtü tabakasına ait unsurlar da kısmen veya tamamen ortadan kaldırılır
Bu olaya yani örtü tabakası üzerinde kurulmuş olan bir akarsu ağının temele kopya edilmesine Sürempozisyon bu şekilde meydana gelen vadi ağına ise Sürempoze veya Epijenik Vadi Ağı adı verilir.
Geyve Boğazı 15 km’lik bir boğazdır. Boğazdaki tepelere bakıldığında Güneydeki depresyonunun başlangıcı 700m civarındadır. Boğazın ortasında ve en derin yerinde Kocatepe 890m dir. Boğazın oluşumunda, Süremopozenin yanında, Antesedant etkilerde vardır. Epirojenik hareketlerle kubbeleşme veya faylanmalara bağlı olarak akarsu çığırında meydana gelen yükselme akarsuyun yatağında derine aşındırmasına neden olmaktadır. Bu durumda akarsuyun yükselen kısmındaki vadisi, yükselmeye göre antesedant yani daha eskidir.  Bu olaya antesedant, bu şekilde meydana gelen boğazlara ise antesedant boğazlar denir. Bununla beraber Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun boğaz oluşumunda etkisi vardır. Ama ana hatlarıyla Sürempoze bir boğazdır. Adapazarı ovasında toprak özelliği alüvyal topraklardır. Ve drenajları oldukça iyidir. Alüvyal toprakların oluşumda temel etmen ana materyaldir.
Litolojik olarak Paleozik bir kütleden oluşur.