Değişen yıldız
Değişen türleri > Değişen yıldız gözlemleri

Değişen yıldız gözlemleri, bir ekseninde görünür parlaklık (kadir), diğerinde birimi genellikle Jülyen Günü (JG) olan zaman cinsinden ışık eğrisi denen bir grafik üzerine işaretlenir. Y-ekseninde parlaklık ölçeği aşağıdan yukarı doğru artacak şekilde ve X-ekseninde gün, soldan sağa artacak şekilde çizilir. Yıldızların dönemsel davranışları hakkındaki bilgiler, örten çift yıldızların yörünge dönemleri ve yıldız patlamalarının düzenlilik ya da düzensizlik derecesi, ışık eğrisinden yararlanılarak bulunabilir. Işık eğrisinin daha ayrıntılı incelenmesi, gök bilimcilerin yıldızların kütlelerini ya da boyutlarını hesaplamasını sağlar. Onlarca yıllık gözlem verileri, bir yıldızın değişim dönemini açığa çıkartır. Hatta bu durum, yıldızın yapısal değişikliğinin bir işareti bile olabilir.
Değişen yıldızların kısa zaman ölçeklerinde (veya anlık) oluşan değişimlerine ait parametreler, evrimleri boyunca daha uzun zaman ölçekli değişimler de gösterebilmektedir. Örneğin bileşenleri arasında madde alışverişi olan kısa dönemli bir çift yıldızın fotometrik ve tayfsal gözlemlerinde bu etkinliğe ilişkin izler kısa zaman ölçeklerinde değişimler yaratırken, uzun vadede sistemin yörünge döneminin değişim göstermesine neden olacaktır. Delta Scuti (δ Scuti) türü zonklayan bir değişenin, zonklama döneminin süresi, yıldız evrimleştikçe göstereceği çap değişiminden etkilenecektir. Değişen yıldızların tipik fotometrik parametrelerinin, uzun zaman ölçekleri içinde izlenmesi, parlaklık ve renk değişimine neden olan fiziksel süreçlerin daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. Ancak eldeki gözlemsel veri miktarı, bu anlamda bir irdeleme için henüz yeterli boyutlarda değildir ve gözlemlerin büyük bir kısmı gelecek kuşaklara miras olarak bırakılmaktadır. Bu açıdan bakıldığında değişen yıldızların uzun zaman aralığına dağılmış kesintisiz gözlemlerinin yapılması ve bu gözlemlerin sistematik olarak arşivlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Günümüzde birçok uluslararası hakemli dergiler, değişen yıldızlar üzerine yapılmış çalışmaları yayına kabul ederken, fazla yer tuttuğu gerekçesi ile orijinal gözlem verilerini yayınlamaktan kaçınmaktadır. Bu ise zaman içinde eldeki orijinal gözlem verisinin bir şekilde kaybolmasına yol açmaktadır. Bunu önlemek amacı ile Uluslararası Astronomi Birliği IAU'nun (International Astronomical Union) komisyonları uzun süreden beri değişen yıldızların yayınlanmamış fotometrik gözlemlerinin arşivlenmesini üstlenmişlerdir. Viyana Gözlemevi'nden M. Breger'in önderliğinde başlayan ve şu anda Nebraska Üniversitesi'nden E. Schmidt ile devam eden bu organizasyon, gözlemlerin elektronik formatta CDS (Centre de Données Astronomiques de Strasbourg) veritabanı yolu ile arşivlenmesini ve dağıtımını gerçekleştirmektedir. Arşivde yer alan yıldızların gözlemlerine ilişkin bilgiler düzenli olarak IBVS (Information Bulletin of Variable Stars, Konkoly Obs., Budapest) periyodiğinde yayınlanmaktadır. Değişen yıldızlar konusunda genel taramalar yapmak ve bilgi erişimi sağlamak için çeşitli kataloglar ve elektronik veritabanları mevcuttur. Bunlardan en önemlileri:
GCVS Kataloğu (General Catalogue of Variable Stars)11 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
ADS veritabanı (Astrophysics Data System – NASA) 19 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
SIMBAD veritabanı (Set of Identifications, Measurements, and Bibliography for Astronomical Data)7 Aralık 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
CDS veritabanı (Centre de Données Astronomiques de Strasbourg) 26 Nisan 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Ayrıca çok sayıda amatör organizasyon, değişen yıldızların sistematik gözlemlerinin yapılması ve arşivlenmesi konusunda çalışmaktadır. Bu organizasyonların katkısı göz ardı edilemeyecek ölçüde büyüktür. Bunlardan en önemlileri;
AAVSO (American Association of Variable Star Observers)2 Şubat 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
BAAVSS (British Astronomical Association – Variable Star Section) 3 Mayıs 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
AFOEV (Association Française des Observateurs d'Etoiles Variables) 21 Nisan 1999 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
RASNZ (Royal Astronomical Society of New Zealand) 27 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
BAV (Bundesdeutsche Arbeitsgemeinschaft für Veränderliche Sterne)14 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
IAPPP (International Amateur Professional Photoelectric Photometry) 29 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
BBSAG (Bedeckungsveränderlichen-Beobachter der Schweizerischen Astronomische Gesellschaft) 29 Ekim 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
VSNET (International Mailing List on Variable Stars)[ölü/kırık bağlantı]
CAS (Czech Astronomical Society – Variable Star Section) 11 Mayıs 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
B.R.N.O. – O-C Gateway  15 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Open European Journal on Variable stars  3 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
MEDUZA
Krakow Observatory (Kreiner's (O-C) Catalogue) 15 Şubat 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Krakow Observatory Minima Database  15 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
GEOS (Groupe Européen d'Observation Stellaire) 20 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
VSOLJ (Variable Star Observers League in Japan) 24 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Eclipsing Binary Observers  23 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Değişen yıldızlar konusunda tüm dünya astronomları tarafından oluşturulan resmi organizasyonu ise Uluslararası Astronomi Birliği IAU'nun iki komisyonu yürütmektedir:
27. Komisyon, Commission 27. Variable Stars  23 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
47. Komisyon, Commission 42. Close Binary Stars  3 Mayıs 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.