stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Termal enerji
Isıdaki değişim

Fizikte sıkça kullanılan ısı, yalnızca bir sürecin karakteristiğidir. Örneğin bir enerji alışverişinde sıcaklık farkı sonucu emilir veya yayılır. Isı, bir bölgeden veya maddeden diğerine aktarılma veya dönüşüm sürecinde oluşan termal enerjidir. Mühendislikte "ısı" ve "ısı aktarımı" terimleri çoğunlukla birbirleri yerine kullanılır (ısı aktarımı, ısının zamana bağlı olarak iletim miktarını ifade eder). Isının varlığı iletildiği sürece anlaşılır. Isı tarafından aktarılan enerji, termal enerji veya gizli enerji olarak adlandırılır. Bu enerji aktarılmazsa statik duruma geçer. Yani aktarılmayan enerji ısı değildir.
Tanımlar

Termal enerji, sistemin sıcaklığına neden olan bir sistemin  integral (termodinamik) enerjisinin bir bölümüdür. Bir sistemin termal enerji, sistemin büyüklüğü ile ölçülür. Bu sistemin bir hâl fonksiyonu değildir.
Genel kapsam
Isı, termal enerjinin belirli bir yere yayılması olarak tanımlanır (örneğin sıcak bir cisme soğuk bir cisim yapıştığında yapışan yüzeyler arasında ısı alışverişi olur. Küçük iletişim için uygun eşitlik şöyledir:
Burada Cv, sistemin ısı kapasitesidir. Eğer sistem hâl değişimi altında ise bu eşitlik geçersiz olur. Örneğin buz erimesi esnasında ısıda bir azalma olmaksızın sistem ısıyı tutar.
Kinetik teori
İdeal gazı tanımlayan kinetik teorideki serbestlik derecesine göre termal enerji eşitliği şöyledir:
Burada df, serbestlik derecesi sayısı ve kB,Boltzmann sabitidir. Toplam termal enerji gazın toplam iç enerijine eşit olmalıdır. Fakat moleküller arası potansiyel enerji bu teoriye dahil değildir. kBT ifadesi, istatistiksel mekaniğinde çok sık kullanılır.
Yahyaalcı, Alaşehir

| Yahyaalcı |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Manisa
Koordinatlar: 38°26′02″N 28°31′37″E﻿ / ﻿38.434°K 28.527°D﻿ / 38.434; 28.527
Ülke:  Türkiye
İl: Manisa
İlçe: Alaşehir
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 262
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0482
İl plaka kodu: 45
Posta kodu: 45600
Resmî site 
Yahyaalcı, Manisa ilinin Alaşehir ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin tarihi hakkında bilgi yoktur.
Coğrafya

Manisa il merkezine 118 km, Alaşehir ilçesine 13 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 262    
1997: 215
| g t Alaşehir'in mahalleleri |
| --- | --- |
Merkez Mahalleler:  Barış  Beşeylül  Esentepe  Fatih  Hacıbey  Ilıca  İstasyon  Kurtuluş  Menderes  Sakarya  Sarısu  Soğuksu  Şeyhsinan  Yenice  Yenimahalle 
Kırsal Mahalleler:  Akkeçili  Alhan  Aydoğdu  Azıtepe  Badınca  Bahadır  Bahçedere  Bahçeliköy  Baklacı  Belenyaka  Caberburhan  Caberfakılı  Caberkamara  Çağlayan  Çakırcaali  Çamlıbel  Çarıkbozdağ  Çarıkkaralar  Çarıktekke  Çeşneli  Dağarlar  Dağhacıyusuf  Delemenler  Erenköy  Evrenli  Girelli  Göbekli  Gülenyaka  Gülpınar  Gümüşçay  Gürsu  Hacıaliler  Horzumalayaka  Horzumçamtepe  Horzumembelli  Horzumkeserler  Horzumsazdere  Ilgın  Işıklar  İsmailbey  İsmetiye  Karacalar  Karadağ  Kavaklıdere  Kasaplı  Kemaliye  Kestanederesi  Killik  Kozluca  Kurudere  Matarlı  Narlıdere  Osmaniye  Örencik  Örnekköy  Piyadeler  Sarıpınar  Selce  Serinköy  Serinyayla  Sobran  Soğanlı  Soğukyurt  Subaşı  Şahyar  Tepeköy  Toygar  Türkmen  Uluderbent  Üzümlü  Yahyaalcı  Yeniköy  Yeşilyurt  Yuvacalı 
1 2  "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024. Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
Tarım Havzası

Tarım Havzasındaki Taklamakan Çölü
Tarım Havzası (Çince: 塔里木盆地, Tǎlǐmù Péndì; Uygurca: تارىم ئويمانلىقى, Tarim Oymanliqi), 910,000 km² yüzölçümüne sahip Çin'in uzak batısında Sincan Uygur Özerk Bölgesinde, doğudan batıya 1,000 km boyunca uzanan büyük bir elips şeklinde çökelti havzadır.
İsim kökeni

Divânu Lügati't-Türk'te; Tarım ترم göllere, kumluklara dökülen çay kolları. şeklinde tanımlanır.
Yeri

Kuzeyinde Tanrı Dağları, güneyinde Karanlık Dağları, güneybatısında Karakulum ve Altınkum dağları bulunur. Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin büyük bir bölümünü kaplamaktadır. Tibet Yaylası'nın kuzeyinde bulunur. İçinde Taklamakan Çölünü barındırır. İçinden geçen Tarım Nehri'nden adını alır. Etrafını çeviren dağ silsilelerindeki vahalarda yerleşim yerleri bulunur. Vaktiyle İpek yolu bu yerleşim yerlerindan geçerdi. 910,000 km² toplam yüzölçümü, 780,000 km² olan Türkiye'nin toplam yüzölçümü ile kıyaslanabilir. 500,000 km²'lik yüzölçümünü Taklamakan Çölü işgal eder. 400,000 km²'lik alan ise tarıma elverişli haldedir.
Havza, Çin Devleti toprakları içindedir. Bu bölgede yaşayanların çoğunluğu Uygur Türklerinden oluşur, onların yanı sıra diğer Türkçe konuşan halklar ile Tacik'ler yerleşiktir.
Tarihi

Ana madde: İpek Yolu
Tarım Havzasının dağlar tarafından çevrelenmiş olması ve kuraklık yüzünden tarım yapılırken sulama sistemleri gerektirmesi gibi özellikleri nedeni ile Asya kıtasında yerleşilen en son bölgelerden biri olduğu düşünülmektedir.
İpek Yolu, Asya'nın değişik havalilerinden geçen iki kola ayrılmış bir ticaret yolları dizisidir: Kuzey İpek Yolu havzanın kuzeyi boyunca, Güney İpek Yolu ise Taklamakan Çölünün kuzeyi boyunca uzanır. Bir orta rota ise altıncı yüzyılda terkedilmiştir.
Tarihi > Erken dönemler

Havzanın ilk yerleşimcilerinin Toharlar olarak adlandırılan ve Hint-Avrupa halklarının en doğu kolunu oluşturan halkın olduğu düşünülmektedir. Havzada bulunmuş en eskileri MÖ 1800 yılına dayanan Tarım mumyaları'nın da Kafkas ırkları ile benzer fiziksel özelliklere sahip olmaları bu tezi güçlendirmektedir. Toharların ve bu mumyaların aynı zamanda Yüeçiler ile bağlantılı olmasının yüksek ihtimalli olduğu bulunmuştur. Taklamakan Çölü tarafından bozkırlarda yaşamış halkların istilalarından korunmuş olan havza, Tohar kültürünün bölgede 7. yüzyıla kadar yaşamasında önemli bir etken olmuştur. Moğolistan çevresinde kurulmuş Uygur Kağanlığı'nın yıkılmasından sonra bölgeye M.S. 8. yüzyılda göç etmeye başlayan Türki halklar Toharları kendi kültürlerine absorbe ederek günümüzdeki Uygurları oluşturmuştur.
Toharların yanında aynı zamanda başka bir Hint-Avrupa halkı olan ve Sakaca gibi Doğu İrani diller konuşmuş  Saka ve İskit halkları var olmuştur. MÖ 522 ile 486 yılları arasında hüküm sürmüş I. Darius'un zamanından kalma Persepolis'te bulunmuş yazıtlar bu dönemlerde Saka halklarının Soğdiana bölgesinin sınırlarının hemen ötesinde yaşadıklarını belirtmiştir. Eski Çin kayıtlarında bu bölgede yaşamış Saka halkları (塞, sāi, sek) olarak geçmektedir. Bu kayıtlar bu halkların aslen günümüzde Kazakistan'da bulunan ve o dönemlerde İrani halkların yoğunlukta yaşadığı İli Nehri ve Çu Nehri etrafında bulunduklarını belirtilmiştir.
Yerbilimi yapısı

Uluslararası Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi kapsamında, Tarım Fırat Kavağı Orman Doğa Koruma Alanı  (Tarim Euphrates Poplar Forest Nature Reserve) 387,900 hektar alan özel korumaya alınmıştır.
Arkeolojik bulgular

Tarım Havzasında bulunan, 40 yaşlarında, savaşçı olduğu düşünülen iki atlı göçebenin mezarlarındaki kazıda ikisinin de pantolon giydiği belirlendi. Karbon testiyle yaklaşık 5 bin yıllık olduğu saptanan pantolonların ikisinin de kahverengi renkte olduğu ve üç parçadan oluştuğu bildirildi. Paçaları yırtmaçlı olan pantolonun bel bölgesinde kişinin üzerine tam oturması için kemere benzer kayışlara uygun yerler bulunuyor.
Uzmanlar, pantolonların üretildiği döneme bakılarak kesinlikle çığır açan bir ustalık işi olduğu görüşünde. Alman Arkeoloji Enstitüsü, yün kumaştan yapılan pantolonların at üzerinde yapılan uzun yolculuklarda insan vücudunu sürtünmenin etkilerinden korumak ve daha rahat hareket edebilmek için tasarlandığını tahmin ediyor.
Havzanın NASA landsat uydusundan alınan fotoğrafı
MS 3. yüzyılda Tarım Havzası
Kızıl saçlı "Toharlar", 6. yüzyıl
2-5. yüzyıla ait bir duvar resmindeki budist azizi, Miran
Vila Nova de Sande

| Vila Nova de Sande |
| --- | --- |
Freguesia

Ülke:  Portekiz
Bölge: Norte
Belediyeler arası topluluk: Ave
İlçe: Braga
belediye: Guimarães
Vila Nova de Sande, Portekiz'in Braga ilçesindeki Guimarães belediyesinde bir bucaktı. 2013 yılında Sande Vila Nova ve Sande São Clemente bucağı kuruldu.
Teodolit

Teodolit (1900)
Teodolit, hassas bir ölçüm aletidir. Mesafe ölçme teodoliteleri; sine-teodolit ve foto teodolit olmak üzere iki tip halinde geliştirilmiştir. Foto-teodolitlerin sine-teodolitlerden farkı bu sonuçlara geniş bir görüş sahası sağlayan gayet hassas, sabit cam levha kameranın konmuş olması ve müteaddit ışıklamaların yapılabilmesidir. Sine-teodolitin bir takip aleti olmasına mukabil foto-teodolit fotoğraf çekme sırasında yerine sabit olarak kalmaktadır.
Teodolit ayar vidaları bulunan üç ayrı ayak üzerine oturtulmuştur. Teodolitin ayaklar üzerine oturan gövde kısmında yatay ve düşey açıları gösteren kadranlar, alidat denilen dürbün ile hareketleri sağlayan verniyerleri, kadranları okumaya yarayan optik aletleri taşıyan parçaları bulunur. Teodolit üzerinde yatay ve dikey düzlemdeki konumunu ayarlamakta yardımcı olan yatay ve dikey tesviye ayeti göstergeleri de vardır. Ayar vidaları ve bu tesviye aletleri yardımıyla alet yatay ve dikey düzlemde hassas bir şekilde konup ayarlanabilir.
Teodolit hassas ayara eriştikten sonra, yeryüzünde koordinatları ve ölçü değerleri hesaplanması gereken yatay ve düşey mesafeler ile bulunan konumun deniz seviyesinden yüksekliği (kot farkı) hesaplanabilir.
Teodolitler hassas araçlar oldukları için hesapladıkları ölçü değerlerinin de hassas olması gerekir. Bu nedenle günümüzde eski model teodolitlerin yanı sıra elektronik devreler ve aygıtlarla geliştirilmiş modeller de sıkça kullanılmaktadır. Bunların başında elektronik tabanlı teodolitler (total station) ve uydu destekli teodolitler (GPS) bulunur. Günümüzde sıkça kullanılan ve neredeyse tüm ölçümlerde karşımıza çıkan ölçüm aracı ise " Total Station " ismi ile adlandırdığımız elektronik tabanlı teodolitlerdir.
Teodolitlerle ölçüm yapmak için yardımcı bir takım elemanlar gerekir. Bunlar mira, şakül, teodolit sehpası, gibi araçlardır. Total Station için mira yerine reflektör dediğimiz topuzunda ayna bulunan ve total stationdan gönderilen lazer ışınını tekrar ölçüm cihazına yansıtmayı sağlayan araç kullanılır. GPS ise uydu sinyallerini esas alarak ölçüm yaptığı için herhangi bir yardımcı araca gereksinim yoktur.
Westchester, Illinois

Westchester, Amerika Birleşik Devletleri'nin Illinois eyaletinde yer alan ve Cook ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 16,718'dir.
Demografi > 2010 Sayımı

15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 15,857 kişiden, 6,130 evden ve 4,027 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımı ise 97.7% Beyaz, 0.3% Yerli Amerikan ve 1.4%'ünün ise diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
The Boy Next Door

| --- | --- |
The Boy Next Door

Yönetmen: Rob Cohen
Yapımcı:  Jason Blum  John Jacobs  Elaine Goldsmith-Thomas  Benny Medina  Jennifer Lopez 
Yazar: Barbara Curry
Oyuncular:  Jennifer Lopez  Ryan Guzman  John Corbett  Ian Nelson  Kristin Chenoweth 
Müzik:  Randy Edelman  Nathan Barr 
Görüntü yönetmeni: Dave McFarland
Kurgu: Michel Aller
Yapım şirketi:  Blumhouse Productions  Smart Entertainment  Nuyorican Productions 
Dağıtıcı: Universal Pictures
Çıkış tarih(ler)i: 23 Ocak 2015 (2015-01-23) (Amerika Birleşik Devletleri)
Süre: 90 dakika
Ülke: Amerika Birleşik Devletleri
Dil: İngilizce
Bütçe: $4 milyon
Hasılat: $59.2 milyon
The Boy Next Door, 2015 yapımı ABD erotik gerilim filmi. Filmin yönetmenliğini Rob Cohen yaparken senaristliği Barbara Curry üstlendi. Baş rollerde Jennifer Lopez, Ryan Guzman ve Ian Nelson rol aldı.
Oyuncu kadrosu

Jennifer Lopez - Claire Peterson
Ryan Guzman - Noah Sandborn
Ian Nelson - Kevin Peterson
John Corbett - Garrett Peterson
Kristin Chenoweth - Vicky Lansing
Lexi Atkins - Allie Callahan
Hill Harper -Müdür Edward Warren
Travis Schuldt - Ethan
Brian Mahoney - Cooper
Adam Hicks - Jason Zimmer
François Chau - Dedektif Johnny Chou
Bailey Chase - Benny
Tettigonia krugeri

Tettigonia krugeri, Tettigonia cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
The Brat

| --- | --- |
The Brat

Yönetmen: John Ford
Senarist: S. N. Behrman Maude Fulton Sonya Levien
Oyuncular: Sally O'Neil Alan Dinehart
Görüntü yönetmeni: Joseph H. August
Kurgu: Alex Troffey
Stüdyo: 20th Century Fox
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Güldürü
Renk: Siyah beyaz
Yapım yılı: 1931, ABD 
Çıkış tarih(ler)i: 20 Eylül 1931
Süre: 60 dakika
Dil: İngilizce
The Brat, 1931 yılı yapımı, yönetmenliğini John Ford'un üstlendiği komedi türünde ABD filmi.
Oyuncular

Sally O'Neil - The Brat
Alan Dinehart - MacMillan Forester
Frank Albertson - Stephen Forester
William Collier Sr. - Judge O'Flaherty
Virginia Cherrill - Angela
June Collyer - Jane
J. Farrell MacDonald - Timson, the butler
Mary Forbes - Bayan Forester
Albert Gran - Rahip
Louise Mackintosh - Lena
Margaret Mann - Hizmetli
Tettigonia longispina

Tettigonia longispina, Tettigonia cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Vyaçeslav Trubnikov

| Vyaçeslav Trubnikov |
| --- | --- |

Rusya Federasyonu Dış İstihbarat Servisi (SVR) Başkanı
Görev süresi 1996-2000
Yerine geldiği: Yevgeni Primakov
Yerine gelen: Sergei Lebedev
Kişisel bilgiler
Doğum: Vyaçeslav İvanoviç Trubnikov 25 Nisan 1944(1944-04-25) İrkutsk, Sovyetler Birliği
Ölüm: 28 Nisan 2022 (78 yaşında) İrkutsk, Rusya
Bitirdiği okul: Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü
Mesleği: Gazeteci   siyaset bilimci   istihbarat subayı   diplomat
Vyaçeslav İvanoviç Trubnikov (Rusça: Вячеслав Иванович Трубников; d. 25 Nisan 1944 - ö. 18 Nisan 2022), Sovyet-Rus gazeteci, siyaset bilimci, istihbarat subayı ve diplomat.
Yaşamı ve kariyeri

Trubnikov, 25 Nisan 1944'te İrkutsk, Sovyetler Birliği'nde doğdu. Rusya Federasyonu Dış İstihbarat Servisi (SVR) Başkanlığı ve Rusya Dışişleri Bakanlığı Birinci Yardımcılığı gibi üst düzey görevlerde bulundu.
Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nden 1967'de mezun olduktan sonra KGB Merkez Teşkilatı'nda (Dış İstihbarat) görev aldı. 1971-1977 yılları arasında Hindistan'da RIA Novosti haber ajansının muhabiri olarak çalıştı. KGB bünyesinde 1977-1984 yılları arasında KGB Merkez Teşkilatı, 1984-1990 yılları arasında Bangladeş ile Hindistan'da ve 1990-1991 yılları arasında Güneydoğu Asya Departmanı Başkanı olarak hazır bulundu. Ocak 1992'de Dış İstihbarat Teşkilatı (Rusya) Direktörü Yevgeni Primakov'un birinci yardımcısı oldu. Ocak 1996-Mayıs 2000'de Rusya Federasyonu Dış İstihbarat Servisi (SVR) Başkanı olarak görev aldı.
Haziran 2000-Temmuz 2004 döneminde Rusya Dışişleri Bakanlığı Birinci Yardımcısı olarak çalıştı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından 29 Temmuz 2004'te Rusya'nın Hindistan Büyükelçisi olarak atandı.
Ayrıca Avrupa Liderlik Ağı (ELN) bünyesinde Kıdemli Ağ Üyesiydi.
Ölümü

Rusya Devlet TASS Haber Ajansı'nın bildirdiğine göre Trubnikov, 18 Nisan 2022'de doğum yeri İrkutsk, Rusya'da 77 yaşında öldü. Ölüm nedeni açıklanmadı.
Kaynaklar

↑  Умер бывший директор СВР Вячеслав Трубников 19 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça)
↑  Посол (Rusça). Embassy of Russia in New Delhi. 14 Temmuz 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2008.
↑  "Senior Network". www.europeanleadershipnetwork.org (İngilizce). 18 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2020.
Tettigonia chitralensis

Tettigonia chitralensis, Tettigonia cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Waterford

| Waterford Port Láirge |
| --- | --- |
Şehir
Waterford şehri

  Arma 
WaterfordWaterford'un İrlanda'daki konumu
Ülke:  İrlanda
İl: Munster
Kontluk: Waterford
İdare
 • Belediye başkanı: Adam Wyse (FF)
Yüzölçümü
 • Toplam: 26.20 km²
Nüfus (2016)
 • Toplam: 53.504
 • Yoğunluk: 2042/km²
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Resmî site www.waterfordcouncil.ie
Waterford (İrlandaca: Port Láirge), İrlanda'nın Waterford kontluğunda bulunan bir şehirdir. Şehir, ülkenin güneydoğusunda Waterford Limanı kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 26.20 km² olan kentin nüfusu 2016 yılı itibarı ile 53,504'tür.
Waterford, İrlanda'nın en eski şehri olup ekonomisinin temelini limanı oluşturmaktadır. Aynı zamanda eski cam imalat endüstrisinin bir mirası olan cam imalatçısı Waterford Crystal ile bilinmektedir.
The Boys (Girls' Generation şarkısı)

"The Boys" Güney Koreli kız grubu Girls' Generation'ın üç farklı dilde bulunan ve aynı isme sahip albümün başlık şarkısı.Şarkının yapımında Teddy Riley, Teasung Kim, DOM ve Richard Garcia bulunmuştur. Şarkının Korece versiyonu 18 Ekim 2011 tarihinde S.M. Entertainment tarafından albümle beraber yayınlandı. İngilizce versiyonu 20 Aralık 2011 tarihinde Interscope Records ve Universal Music Group tarafından yayınlandı.
Şarkı listesi

"The Boys" – 3:46
"The Boys" (Instrumental) – 3:46
"The Boys" – 3:48
"The Boys" (Clinton Sparks & Disco Fries Remix) (featuring Snoop Dogg) – 4:17
"The Boys" (Clinton Sparks & Disco Fries Remix) (featuring Lil Playy) – 4:17
"The Boys" *Bring Dem Boys* (Teddy Riley Remix) (featuring Suzi) – 3:39
"The Boys" *Bring the Boys Out* (David Anthony Remix) – 4:27
"The Boys" *Bring the Boys* (Teddy Riley Remix) – 3:48
"The Boys" (Instrumental) – 3:48
"The Boys" (A Capella) – 3:46
Kaynaklar ve notlar

Notlar
Kaynakça
↑  "The Boys – Single by Girls' Generation". iTunes Store. Apple Inc. 5 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2020.
↑  "The Boys – EP". iTunes Store. Apple Inc. 18 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2020.
↑  "The Boys Maxi Single" (Korece). SM Entertainment. 18 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2020.
Tettigonia dolichoptera

Tettigonia dolichoptera, Tettigonia cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Villa urbana

Tuscum, Plinius'un villası
Villa urbana (Latince: villa = Köy evi, çiftlik; urbanus = şehirsel, kentsel) Antik Roma'da kırsal bölgelerde kendini gösteren, villa rusticanın aksine tarımsal faaliyete adanmamış, daha ziyade yazlık olarak kullanılan lüks yapı komplekslerine verilen isimdir.
Roma yazlıklarının gelişimi > Giriş

Villa kavramı şehir surları dışarısında kalan bir binayı ya da bir çiftliği tanımlamak için kullanılmaktadır. Roma Cumhuriyeti döneminde geleneksel tarımsal aktiviteler Roma toplumunun iktisadi temelini oluşturan aktivitelerin başında geliyordu. Politik anlamda Roma toplumunun üst sınıfının kendisini gösterdiği yer her ne kadar şehir merkezleri ve en önemlisi Roma idiyse de, üst sınıfın statüsü kırsalda sahip olunan arazi, ev ya da çiftlik gibi yapılar ile belirleniyordu. Siyasi anlamda söz sahini olan Romalıların Roma şehrinde ikamet etmesi, adeta bir önkoşul teşkil etmekteydi. MÖ 2. yüzyıldan itibaren bu durum değişme göstermeye başlamıştır.
Roma yazlıklarının gelişimi > Gelişme

Kaynaklarda geçtiğine göre, Scipio Africanus Roma'daki politik atmosfer ve baskılardan rahatsız olup uzun süreli olarak Campania'daki çiftliğine yerleşen ilk patricidir. Ancak o çekildiği bu yazlığında yalnız değil, arkadaşları ve dostları ile birlikte güzel zaman geçirmekteydi. Bu ve benzeri yazlıklar adeta siyasetçilerin Roma'nın boğucu politik atmosferinden kaçması için imkân sağlıyordu. MÖ 2. yüzyılın sonuna dağru dönemlik olarak kırsaldaki yazlıklara yerleşmek, Roma üst sınıfını karakterize eden özelliklerden biri haline gelmeye başladı. Bu tarihten itibaren zengin Romalılar villa urbana adlı lüks yazlıklarını politik sorumluluklar ile meşgul olunan negotium'un zıttı olan ve tamamen boş zamanlara atfedilen otiuma ayırmaya başladılar.
Villa urbanaların en parlak olduğu dönem MÖ 1. yüzyıl ila MS 1. yüzyıl arasıdır. Bu yazlıklar için en fazla tercih edilen bölge Vezüv Yanardağı ve Napoli Körfezi çevresi ve Tiren Denizi kıyılarıdır. Bazı durumlarda varlıklı Romalılar farklı bölgelerde birden fazla yazlık sahibi de olabilirdi. Yazlık sahibi olduğu bilinen isimlerden birisi Varro ve verdiği zengin ziyafetler ile meşhur olan Lucullus'tur. Çok varlıklı olmamasını rağmen Cicero'nun bile 7 yazlığı olduğu metinlerinde aktarılmaktadır. Öte yandan yazlıklarda verilen müsrif ziyafetler, Roma'da siyasi rakipler tarafından sık sık konu edilmekte ve eleştirilmekteydi. Yine de, villaların lükslüğü, zamanın Roma soylu sınıfının her üyesi için vazgeçilmez bir statü sembolü idi.
Roma yazlıklarının gelişimi > Roma İmparatorları ve villaları

Roma İmparatorları'nın da yazlıkları vardı ancak bu yazlıkların Roma üst sınıfının sahip olduğu yazlıklardan farklı olduğu bilinmektedir. Augustus'un çok sayıda yazlığı olduğu bilinmektedir, ancak Principatus olduktan sonra Roma'daki Augustus Evi'ne yerleşmiştir. Augustus'un takipçisi Tiberius ise Roma'da olmaktan ziyade uzun bir süre için Capri'deki meşhur Villa Jovis'e yerleşmiş ve oradan devletin yönetim işleri ile ilgilenmiştir. Nero Büyük Roma Yangını sonrası şehrin merkezinde parklar inşa ettirmiş ve bu parkların içerisinde surlar içine inşa edilmiş bir villa urbanayı andıran domus aurea'yı eklettirmiştir. Domitianus bu villayı resmî ikametgâhı olarak kullanmış ve bunu takip eden dönemde yapılan eklemeler ile domus aurea zamanla bir yazlıktan bir hükümdar sarayına evrilmeye başlamıştır.
Roma İmparatorları tarafından inşa edilen en meşhur villalardan birisi Tivoli'de MS 2. yüzyılda inşa edilen Hadrianus Villasıdır. Kırsala inşa edilen geç bir yazlık örneği de MS 4. yüzyıla tarihlenen Sicilya'daki Villa Romana del Casaledir.
Mimari

Villa urbanalar kişisel zenginlik ve banilerin kendi sosyal benlik imajına uygun inşa edildiğinden, belirli yerleşmiş bir villa urbana tipolojisi yoktur. Dahası şehirdekinin aksine kırsalda inşa edilen bu villalar alanı daha özgür bir biçimde kullanabilmektedir. Yine de her villa urbanada görülmesi muhtemel olan belirli başlı elementler vardır.
Mimari > Villaların doğaya integre edilişi

Bir villa urbana inşa edilmeden önce uygun bir bölge aranıyordu. Bu seçimde rol oynayan kriterler arasında estetiklik ve mevsimsel unsurlar gibi kriterler yer almaktadır. Yazlık olarak inşa edilen çoğu villa, deniz yakınına inşa edilmiştir. Kış dönemleri için inşa edilen villalar ise daha ziyade sıcak kaynakların olduğu (örneğin Baiae) bölgelere inşa edilmiştir. Tercih edilen bölgeler arasında yüksek tepelerde bulunan güzel manzaralı alanlar da vardı. Villalarının içi de buna uygun biçimde manzarayı görecek şekilde düzenlenirdi. Gaius Plinius Caecilius Secundus ve Cicero'nun metinlerinde benzer villaların tasvirleri yapılmıştır.
Kayalık tepe ve yamaç bölgelerinde villa inşa edebilecek temeli hazırlamak için, Cicero'nun basis villae adını verdiği büyük taşlarla desteklenen teraslar oluşturulmuştur. Roma mimarisinde muazzam teknik bir efor ile düzenlenen bu basis villae üzerine villa binasının inşa edildiği bir veya daha fazla büyük ölçekli platform oluşturulmuştur. Asıl yapının altında kalan kısım dik yamaçlarda çok katlı olabilirken, bazen çeşitli mahzen tonozlarına ve sarnıçlara sahip olurdu. Bu şekilde oluşturulan yapay platform üzerindeki villa binası genellikle biraz geri planda olur ve bu sayede platformun kenarı bir izleme terası olarak veya bahçeler oluşturmak için kullanılabilirdi.