stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bob Seger

| Bob Seger |
| --- | --- |
Bob Seger, 2013
Genel bilgiler
Doğum: Robert Clark Seger 6 Mayıs 1945 (79 yaşında) Detroit, Michigan, ABD
Tarzlar: Rock
Meslekler: Şarkıcı ve Söz yazarı
Çalgılar: Vokal, Gitar, Klavye
Etkin yıllar: 1961-1996, 2000-2019, 2023
Müzik şirketi: Capitol
Resmî site: bobseger.com
Eş: Renee Andrietti (e. 1968; b. 1969)   Annette Sinclair (e. 1987; b. 1989)   Juanita Dorricott (e. 1993)
Çocukları: 2
İlişkiler: Jan Dinsdale (1972-1983)

Robert Clark Seger (/ˈsiːɡər/ SEE-gər; d. 6 Mayıs 1945) Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen. Yerel olarak başarılı bir Detroit bölgesi sanatçısı olarak, 1960'lar boyunca Bob Seger ve The Last Heard ve The Bob Seger System olarak performans sergiledi ve kayıt yaptı ve 1968'de ilk albümü Ramblin' Gamblin' Man'i (aynı adlı ilk ulusal hitini içeren) çıkardı. 1970'lerin başında, 'System'i kayıtlarından çıkardı ve diğer çeşitli gruplarla daha geniş bir başarı için çabalamaya devam etti. 1973 yılında bir araya getirdiLive Bullet (1976) albümüyle ulusal düzeyde birlikte en başarılı olduğu Detroit bölgesi müzisyenlerinden oluşan bir grupla Silver Bullet Band, 1975'te Detroit, Michigan'daki Cobo Hall'da Silver Bullet Band ile canlı kayıt yaptı. 1976'da Night Moves stüdyo albümü ile ulusal bir çıkış yaptı. Stüdyo albümlerinde, Seger'in en çok satan single'larında ve albümlerinde yer alan Alabama merkezli Muscle Shoals Rhythm Section ile de yoğun bir şekilde çalıştı.
Klasik gıcırtılı, güçlü bir sese sahip bir roots rockçı olan Seger, aşk, kadın ve mavi yakalı temaları işleyen şarkılar yazıp kaydetti ve bir kalp karası rock sanatçısının en bilinen örneklerinden biridir. "Night Moves", "Turn the Page", "Mainstreet", "Still the Same", "Hollywood Nights", "Against the Wind", "You'll Accomp'ny Me", "Shame on the Moon", "Roll Me Away", "Like a Rock" ve "Shakedown", sonuncusu 1987 yapımı Beverly Hills Cop II filmi için yazılmış ve Billboard Hot 100 listesinin zirvesinde yer almıştır. Ayrıca Eagles'ın bir numaralı hiti "Heartache Tonight" ve "Old Time Rock and Roll" kaydının ortak yazarlarından biridir. 2001 yılında Yüzyılın Şarkılarından biri seçildi.
Altmış yıla yayılan bir kariyere sahip olan Seger, dünya çapında 75 milyondan fazla plak satarak, onu dünyanın tüm zamanların en çok satan sanatçılarından biri haline getirdi. Seger, 2004'te Rock and Roll Hall of Fame'e ve 2012'de Songwriters Hall of Fame'e dahil edildi. Seger was named Billboard' 2015 Legend of Live honoree at the 12th annual Billboard Touring Conference & Awards, held November 18–19 at the Roosevelt Hotel in New York. He announced his farewell tour in September 2018. Seger, 18-19 Kasım tarihlerinde New York'taki Roosevelt Hotel'de düzenlenen 12. yıllık Billboard Turne Konferansı ve Ödülleri'nde Billboard'un 2015 Legend of Live ödülüne layık görüldü. Eylül 2018'de veda turunu duyurdu.
Percy Sledge

| Percy Sledge |
| --- | --- |
2010 Alabama Music Hall of Fame Konserinde Sledge
Genel bilgiler
Doğum: Percy Tyrone Sledge 25 Kasım 1940(1940-11-25) Leighton, Alabama, ABD
Ölüm: 14 Nisan 2015 (74 yaşında) Baton Rouge, Louisiana, ABD
Tarzlar: R&B, soul, klasik pop
Çalgılar: Vokal
Etkin yıllar: 1960–2014
Müzik şirketi: Atlantic, Capricorn, Monument, Point Blank, Diablo, Sledgehammer, Virgin

Percy Sledge (25 Ekim 1940 - 14 Nisan 2015), Amerikalı  R&B müzisyeni ve şarkıcısı. Şarkıcı 25 Ekim 1940'ta Leighton, Alabama'da doğdu.
1990'ların en iyi filmlerinden biri olan The Crying Game 'de kendisinin 1966'da seslendirdiği When a Man Loves a Woman şarkısı kullanılmıştır.
Her daim hit olarak kalacak eserlere imza atan siyahi sanatçı 14 Nisan 2015'te 74 yaşında öldü.
Robert Gordon Latham

Robert Gordon Latham, 1845 civarı (Hill & Adamson tarafından)  .
Robert Gordon Latham (24 Mart 1812 - 9 Mart 1888) Kraliyet Cemiyeti Üyesi (FRS) bir İngiliz etnolog ve filolog.
Tıp kariyeri

Latham tıp mesleğine girmeye karar verdi ve 1842'de Kraliyet Doktorlar Koleji'nden lisans sahibi oldu; daha sonra Londra Üniversitesi'nde Tıp Doktoru ünvanını aldı. Middlesex Hastanesinde adli tıp ve farmakoloji (materia medica) alanında öğretim görevlisi oldu ve 1844'ten itibaren aynı yerde asistan hekim olarak görev yaptı.
Etnolog

Ancak Latham daha çok etnoloji ve dilbilim ile ilgileniyordu. 1849'da tıbbı bıraktı ve bu alandaki görevlerinden istifa etti. 1852'de, Sydenham'a taşınan Kristal Saray'ın etnoloji departmanının yönetimi ona verildi.
Latham, Prichard'ın şimdi bazen "diller ve milletler" olarak da adlandırılan varsayımından yola çıkarak, dillerin tarihsel ilişkilerinin, onları konuşan grupların ilişkileriyle mükemmel bir şekilde eşleştiğini söyledi.
Çalışmaları

Latham, 1841'de tanınmış bir metin kitabı olan The English Language'i çıkardı. Kendisini, Samuel Johnson'ın 1870'te tamamladığı İngiliz Dili Sözlüğü'nün kapsamlı bir revizyonuna adadı. Daha sonra Saxo Grammaticus ve Shakespeare'in Hamlet'i Üzerine Bir Tez eserine çok zaman harcadı. İngilizce üzerine yaptığı çalışmalar birçok baskı yaptı ve Richard Morris ve Walter William Skeat'ın çalışmaları bunların yerini alana kadar otorite kabul edildi.
Diğer eserleri:
An Elementary English Grammar for the Use of Schools (Okulların Kullanımı için İlköğretim İngilizce Dilbilgisi), 1843
The Natural History of the Varieties of Mankind (İnsanlık Çeşitlerinin Doğa Tarihi), 1850
The Ethnology of the British Colonies and Dependencies 31 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngiliz Kolonileri ve Bağımlılıklarının Etnolojisi), 1851
Man and his Migrations (İnsan ve Göçleri), 1851
The Ethnology of Europe 16 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Avrupa Etnolojisi), 1852
The Native Races of the Russian Empire 3 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rus İmparatorluğunun Yerli Irkları), 1854
Logic in its Application to Language 7 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Dile Uygulamasında Mantık), 1856
Descriptive Ethnology (Tanımlayıcı Etnoloji), 1858
Opuscula: Essays Chiefly Philological and Ethnographical (Opuscula: Denemeler Başta Filolojik ve Etnografik), 1860
A Smaller English Grammar for the Use of Schools (Okulların Kullanımına Yönelik Daha Küçük Bir İngilizce Dilbilgisi), 1861
(David Thomas Ansted ile birlikte) The Channel Islands, 1862; 2. baskı (1865) 15 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
Robert Gordon Latham, 1863'te yayınlanan fotoğraf.
Steve Jones (müzisyen)

Stephen Philip Jones, punk grubu Sex Pistols'un üyesi olarak tanınan İngiliz gitaristtir. Sex Pistols'un ayrılmasının ardından eski grup arkadaşı Paul Cook ile Professionals'ı kurdu.
| g t Rock and Roll Hall of Fame - 2006 |
| --- | --- |
 Black Sabbath Bill Ward  Geezer Butler  Ozzy Osbourne  Tony Iommi  Blondie Chris Stein  Clem Burke  Debbie Harry  Frank Infante  Gary Lachman  Jimmy Destri  Nigel Harrison  Lynyrd Skynyrd Allen Collins  Artimus Pyle  Billy Powell  Bob Burns  Ed King  Gary Rossington  Leon Wilkeson  Ronnie Van Zant  Steve Gaines  Miles Davis  Sex Pistols Glen Matlock  John Lydon  Paul Cook  Sid Vicious  Steve Jones 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 7050234  BNE: XX1556307  BNF: cb14006509n (data)  GND: 134419847  ISNI: 0000 0000 7364 2240  LCCN: n91027499  MusicBrainz: 0719f327-24e8-468e-bed0-44214a55a19c  NDL: 032013891  NKC: xx0149544  NLK: KAC2020N9955  NTA: 105068810  VIAF: 12502721   WorldCat (LCCN): n91-027499
Butın

| Butın Бутынь |
| --- | --- |
Köy
ButınRusya'daki konumu
Koordinatlar: 55°39′59″K 36°57′37″D﻿ / ﻿55.66639°K 36.96028°D﻿ / 55.66639; 36.96028
Ülke:  Rusya
Cumhuriyet: Moskova Oblastı
Rayon: Odintsovo rayonu
Rakım: 252 m
Nüfus (2010)
 • Toplam: 180
Zaman dilimi: UTC+03:00
Butın (Rusça: Бутынь), Rusya'nın Moskova Oblastı'nın Odintsovo rayonundaki bir köydür. Butınka Nehri'nin yanında yer almaktadır.
Nüfus

2010 yılı itibariyla nüfusu 180'dir.
Tarih

Butın'ın tarihi, yakınındaki Bolşiye Vyazyomı köyü ile yakından bağlantılıdır. Bir gezginin 1504 tarihli notlarına göre, prenslik vergilerinin toplanmasına hizmet eden özel insanlar olan ''çislaks"ların yaşadığı Martsonkovskaya köyü vardı. XVI. yüzyılın sonunda Butınka Nehri'nin üst kısımlarında, sekiz köylü hanesinden oluşan ve ahşap bir kilisesi bulunan Nikolski köyü vardı.
Karışıklık Dönemi köye ciddi bir darbe vurdu ve 1631 tarihli bir yazmanın tasvirine göre burada sadece çorak bir arazi vardı. Daha sonra köy yeniden canlanmış ve adını Butınka Nehri'nden alarak Vyazemskaya tımarının bir parçası olmuştur. XVIII. yüzyılın sonundaki genel araştırmanın "Ekonomik Notları"na göre, Butınka Nehri'nin sol kıyısındaki Butın köyü, 18 erkek ve 24 kadının yaşadığı üç avludan oluşuyordu ve sahibi Prens Nikolay Mihailoviç Golitsin idi.
1851'deki verilere göre Butın, Prens Boris Dmitrieviç Golitsin'e aitti ve dört avlusunda 19 erkek, 20 kadın yaşıyordu. 1890 yılında 49 kişi yaşamaktaydı. 1926 nüfus sayımına göre köyde 20 hane ve 121 kişi yaşamaktaydı. Bir ilkokul vardı. 1989 yılı itibarıyla Butın'da 25 hane ve 38 daimi sakin vardı.
Köy, 2006'dan 2019'a kadar Odintsovo bölgesindeki Golitsıno kentsel yerleşiminin bir parçasıydı.
Nüfus

| 1852 | 1890 | 1926 | 1989 | 2002 | 2006 | 2010 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 39 | 49 | 121 | 38 | 11 | 11 | 180 |
Tanınmış kişiler

Aleksey Navalni (1976-2024), Rus avukat ve muhalif lider.
Farid Farjad

| Farid Farjad |
| --- | --- |
Sanatçının Türkiye'deki dinletisinden bir kare.
Genel bilgiler
Doğum: Tahran, 1938
Başladığı yer: İran
Tarzlar: Klasik müzik
Çalgılar: Keman, akordeon
Etkin yıllar: 1966 – günümüz
Müzik şirketi: Taraneh Enterprises  Pera Müzik
Önemli çalgılar
Keman
Farid Farjad (Farsça: فرید فرجاد – Ferid Fercad), Fars asıllı ABD vatandaşı keman virtüözü. "Kemanı ağlatan adam" olarak bilinir ve dünyanın en iyi keman virtüözlerinden birisi olarak kabul edilir.
8 yaşından beri keman çalan İranlı müzisyen, 1938 yılında Tahran’da doğmuştur. 1966 yılında, Tahran Müzik Konservatuvarı'nda klasik müzik üzerine master yapmış, bundan sonraki adımında Tahran Senfoni Orkestrası'nda önemli görevler üstlenmiştir. Fars Halk Müziği birikimine sahip olan Farjad, keman ile Klasik Batı müziği üzerinde de çalışmalarda bulunmuştur. Bu çalışmaları Fars müziğinin gelişmesinde önemli bir yer tutmuştur.
Farjad, Pehlevi Hanedanı döneminde doğmuş fakat 1979 yılındaki İran İslam Devrimi öncesinde ülkesinden ayrılarak Kaliforniya'ya yerleşmiştir. Bu yıldan itibaren ABD vatandaşlığına geçmiş ve yaşamını ABD'de sürdürmüştür. Fakat kendisini ABD'li değil, İranlı ve Fars olarak nitelendirmektedir. Devrimden sonra İran'da müziğin "haram" ilân edilmesi ve yasaklanmasından sonra Farjad'ın ve birçok Fars müzisyenin ülkeye girmesi yasaklanmıştır. Sanatçı yıllardır Los Angeles'ta yaşamaktadır.
Farjad'ın, yalnızca piyano ve keman kullanarak oluşturduğu Anroozha (O Günler) isminde beş albümden oluşan bir albüm serisi bulunmaktadır. Ayrıca Golha Orkestrası adlı kolektif iki albüm de sanatçının eserleri arasındadır. Bu albümlerde Farjad, kendi deyimiyle doğadaki hüznü notalara dökmüştür. Albümlerinin bu yönde oluşmasının sebeplerinden birisi olarak devrimden sonra ülkesinden uzaklaşması ve ülkesinden uzakta yaşamak zorunda kalmasını göstermiştir.
Anroozha serisinin ilk dördünde Farjad'a Abdi Yamini, beşinci albümde ise eşi Mitra Tavakkoli Farjad piyano ile eşlik etmiştir.
Albümleri

| Anroozha 1> No. | Anroozha 1> Başlık | Anroozha 1> Süre |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Dokhtare Booyr Ahmady"   | 5:59 |
| 2. | "Shekare Ahoo Va Jane Maryam"   | 4:52 |
| 3. | "Simin Bary"   | 3:50 |
| 4. | "Ahange Azari"   | 8:47 |
| 5. | "Goleh Sang"   | 3:33 |
| 6. | "Mara Beboos"   | 5:02 |
| 7. | "Daryache Noor"   | 3:55 |
| 8. | "Tak Derakhti"   | 4:03 |
| 9. | "Sari Galin"   | 3:37 |
| 10. | "Shaneh"   | 2:49 |
| Toplam süre: | Toplam süre: | ' |
| Anroozha 2> No. | Anroozha 2> Başlık | Anroozha 2> Süre |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Sahel Va Darya"   | 6:22 |
| 2. | "Shabhaye Tehran"   | 4:19 |
| 3. | "Amad Nobahar"   | 4:17 |
| 4. | "Soghati"   | 5:20 |
| 5. | "Ahange Mahali"   | 4:38 |
| 6. | "Ghoghaye Setaregan"   | 3:23 |
| 7. | "Bazgashteh"   | 6:00 |
| 8. | "Leyli Menal"   | 4:44 |
| 9. | "Mahali"   | 1:42 |
| 10. | "Nefrin"   | 5:03 |
| 11. | "Aylirigh"   | 4:34 |
| 12. | "Mahali Dar Na Jan"   | 6:06 |
| Toplam süre: | Toplam süre: | ' |
| Anroozha 3> No. | Anroozha 3> Başlık | Anroozha 3> Süre |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Hasood"   | 5:02 |
| 2. | "Magnoone"   | 4:47 |
| 3. | "Arshin Malalan"   | 3:47 |
| 4. | "Bordi Az Yadam"   | 4:44 |
| 5. | "Shab Bood Biaban Bood"   | 3:03 |
| 6. | "Dele Divaneh"   | 3:00 |
| 7. | "Masti"   | 5:39 |
| 8. | "Bekhatereh Tou"   | 3:31 |
| 9. | "Agrabe Zolfe Kaje"   | 4:52 |
| 10. | "Ahange Armani"   | 4:18 |
| Toplam süre: | Toplam süre: | ' |
| Anroozha 4> No. | Anroozha 4> Başlık | Anroozha 4> Süre |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Taghatam Deh"   | 4:13 |
| 2. | "Goleh Pamchai"   | 5:32 |
| 3. | "Beyade Gity"   | 4:37 |
| 4. | "Pari Kojaee"   | 6:19 |
| 5. | "Robabeh Jan"   | 3:13 |
| 6. | "Sangeh Khara"   | 6:50 |
| 7. | "Safar"   | 4:19 |
| 8. | "Amad Amma"   | 4:10 |
| 9. | "Sooratgare Naghashchin"   | 8:38 |
| Toplam süre: | Toplam süre: | ' |
| Anroozha 5> No. | Anroozha 5> Başlık | Anroozha 5> Süre |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Golha"   | 4:44 |
| 2. | "Soltane Ghalbha"   | 4:45 |
| 3. | "Esfehan"   | 6:05 |
| 4. | "Daveegh"   | 6:15 |
| 5. | "New Sin"   | 4:31 |
| 6. | "Ashegh Shodam Man"   | 6:58 |
| 7. | "Goftegoo"   | 4:14 |
| 8. | "Ashegham Man"   | 5:55 |
| 9. | "Kordi"   | 3:11 |
| 10. | "Bahare Delneshin"   | 4:35 |
| Toplam süre: | Toplam süre: | ' |
Bob Burns (baterist)

| Bob Burns |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: Robert Lewis Burns Jr. 24 Kasım 1950(1950-11-24) Gainesville, Florida, ABD
Ölüm: 03 Nisan 2015 (64 yaşında) Cartersville, Georgia, ABD
Tarzlar: Rock
Meslekler: Müzisyen
Çalgılar: Davul, Perküsyon
Etkin yıllar: 1964–1971, 1972–1974
Müzik şirketi: MCA
İlişkili hareketler: Lynyrd Skynyrd

Robert Louis "Bob" Burns, Jr (24 Kasım 1950, Jacksonville, Florida - 3 Nisan 2015, Cartersville, Georgia), rock müzik grubu Lynyrd Skynyrd'ın ilk bateristi ve kurucularındandır. Gary Rossington ve Larry Junstrom'la birlikte 1964'te Lynyrd Skynyrd'u kurmuş ve bu birlikteliği 1974'e dek sürdürmüştür.
Debbie Harry

| Debbie Harry |
| --- | --- |
Debbie Harry 2008 yılında
Genel bilgiler
Doğum: Deborah Ann Harry 1 Temmuz 1945 (79 yaşında) Miami, Florida, ABD
Tarzlar: New Wave, punk rock, disko
Meslekler: Şarkıcı, şarkı sözü yazarı, oyuncu, eski Playboy tavşanı
Çalgılar: Vokal
Etkin yıllar: 1965–günümüz
Müzik şirketi: Chrysalis (1981) Geffen (1986) Sire (1989–1993)   Eleven Seven (2007)
İlişkili hareketler: Blondie (1974–1982, 1999–günümüz) The Wind in the Willows (1968)
Resmî site

Deborah Ann "Debbie" Harry (d. 1 Temmuz 1945), Blondie'nin solisti olarak tanınan Amerikalı şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve oyuncu.
Nava

Nava'da bulunan San Bartolomé Kilisesi.
Nava, İspanya'nın 17 otonom bölgesinden kuzeyde, Cantabrian Denizi'ne kıyısı bulunan, içinde İspanya Krallığı'nın da bulunduğu Asturias Prensliği'ne bağlı belediye. 2002 yılındaki nüfusu; 5,550'dir.
| g t Asturias |
| --- | --- |
Başkent: Oviedo
Konular: Bayrak ·  Arma ·  Marş ·  Tarih
İller: Asturias
Belediyeler: Allande ·  Aller ·  Amieva ·  Avilés ·  Belmonte de Miranda ·  Bimenes ·  Boal ·  Cabrales ·  Cabranes ·  Candamo ·  Cangas de Onís ·  Cangas del Narcea ·  Caravia ·  Carreño ·  Caso ·  Castrillón ·  Castropol ·  Coaña ·  Colunga ·  Corvera de Asturias ·  Cudillero ·  Degaña ·  El Franco ·  Gijón/Xixón ·  Gozón ·  Grado ·  Grandas de Salime ·  Ibias ·  Illano ·  Illas ·  Llangréu/Langreo ·  Laviana ·  Lena ·  Llanera ·  Llanes ·  Mieres ·  Morcín ·  Muros de Nalón ·  Nava ·  Navia ·  Noreña ·  Onís ·  Oviedo ·  Parres ·  Peñamellera Alta ·  Peñamellera Baja ·  Pesoz ·  Piloña ·  Ponga ·  Pravia ·  Proaza ·  Quirós ·  Las Regueras ·  Ribadedeva ·  Ribadesella ·  La Ribera/Ribera de Arriba ·  Riosa ·  Salas ·  San Martín de Oscos ·  San Martín del Rey Aurelio ·  San Tirso de Abres ·  Santa Eulalia de Oscos ·  Santo Adriano ·  Sariego ·  Siero ·  Sobrescobio ·  Somiedo ·  Soto del Barco ·  Tapia de Casariego ·  Taramundi ·  Teverga ·  Tineo ·  Valdés ·  Vegadeo ·  Villanueva de Oscos ·  Villaviciosa ·  Villayón ·  Yernes y Tameza
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  VIAF: 583145424575686831031
Refik Veseli

| Refik Veseli |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: 1 Ocak 1926 Krujë, Arnavutluk
Ölüm: 2000 Tiran, Arnavutluk
Alanı: Fotoğrafçılık


Refik Veseli (d. 1 Ocak 1926 - ö. 2000) Arnavutluk Anıtlar Enstitüsü'nün kurucularından biri olan Arnavut fotoğrafçı.
Hayatı

Veseli, Arnavutluk'un dağlarındaki Akçahisar kırsalında doğup büyüyen 17 yaşında bir Müslümandı. Refik, İkinci Dünya Savaşı sırasında Yahudilerin hayatını kurtarmak için hayatlarını tehlikeye atan binlerce Arnavuttan biridir.
Tiran'daki Arnavutluk-İsrail Dostluk Derneği'nin başkanıydı.
Hatırası

2014 yılında Berlin'de bir okula Refik Veseli Schule adı verildi.
Eserleri

Berati: qutet-muze, 1987, Refik Veseli
Architectural monuments in Albania, 1973, Refik Veseli
FedEx Express'in 80 sefer sayılı uçuşu

| --- | --- |
FedEx 80'nin enkazı
Özet
Tarih: 23 Mart 2009
Olay türü: Pilot hatasından kaynaklanan sıçramalı iniş nedeniyle sert inişte düştü
Bölge: Narita Uluslararası Havalimanı'ndaki 34L Pisti, Narita, Chiba, Japonya
Koordinatlar: 35°45′35″K 140°22′40″D﻿ / ﻿35.75972°K 140.37778°D﻿ / 35.75972; 140.37778
Hava taşıtı

Kalkış: Guangzhou Baiyun Uluslararası Havalimanı, Çin Halk Cumhuriyeti
Destinasyon: Narita Uluslararası Havalimanı, Japonya
Mürettebat: 2
Ölü sayısı: 2
Kurtulanlar: 0
Hava taşıtı modeli: McDonnell Douglas MD-11F
İşletmeci: FedEx
IATA sefer No.: FX80
ICAO sefer No.: FDX80
Kuyruk numarası: N526FE


Zemin kayıpları
Zemin ölümleri: 0
Zemin yaralanmaları: 0
FedEx Express 80 sefer sayılı uçuşu, Çin Halk Cumhuriyeti'ndeki Guangzhou Baiyun Uluslararası Havalimanı'ndan Japonya'nın Chiba Eyaleti (Tokyo yakınlarında) Narita kentindeki Narita Uluslararası Havalimanı'na tarifeli bir kargo uçuşuydu. 23 Mart 2009 tarihinde, uçuşu gerçekleştiren McDonnell Douglas MD-11F (N526FE) JST saatiyle 06:48'de (21:48 UTC, 22 Mart), şiddetli rüzgâr koşullarında 34L pistine iniş yapmaya çalışırken düştü. Uçak flare ve touchdown sırasında dengesizleşerek iniş takımları ve gövdede yapısal arızayla birlikte düzeltilemeyen bir “sıçramalı” inişe neden olmuş ve pistten çıkarak ters dönmüş ve şiddetli bir şekilde yanarak durmuştur. Uçağın tek yolcuları olan kaptan pilot ve ikinci kaptan pilot ölmüştür.
Kaza

Guangzhou, Çin'den yaklaşık 1,800 millik (1,600 nmi; 2,900 km) bir gece uçuşu yaptıktan sonra, hava ekibi Tokyo dışındaki Narita Havalimanına sabahın erken saatlerinde yaklaşma yaptı. Kaza uçağının hemen önünde iniş yapan diğer trafik 600 metrenin (2,000 ft) altında bir irtifada “rüzgâr makası” bildirdi ve bu bilgi FedEx hava ekibine iletildi. Kaza sırasında yüzey rüzgârları 320°'den 26 knot (30 mph; 13 m/s; 48 km/s) hızla 40 knot'a (46 mph; 21 m/s; 74 km/s) ulaştığı rapor edilmiştir. 34L pistine sert bir iniş yaptıktan sonra, uçak üç kez zıplayarak önce burun dişlisinin üzerine geri gelmiş (“porpoising” adı verilen bir durum) ve bunun sonucunda yön ve irtifa kontrolü kaybedilmiştir. Dişli arızalandığında sol kanat yere çarparak uçağın sola doğru savrulmasına, alevler içinde kalmasına ve gövde parçalanarak ters dönmesine neden olmuş ve pistin solundaki çimlerin üzerinde baş aşağı durmuştur. Uçağı ve içindekileri tamamen yok eden yangını söndürmek itfaiyecilerin yaklaşık iki saatini almıştır.
Kaza > Ölümler

Uçaktaki tek kişiler Hillsboro, Oregon'dan 54 yaşındaki Kaptan Kevin Kyle Mosley ve San Antonio, Teksas'tan 49 yaşındaki Birinci Subay Anthony Stephen Pino'ydu. Her iki pilot da Japon Kızıl Haç Narita Hastanesi'ne (成田赤十字病院 Narita Seki Jūji Byōin) kaldırıldı ve burada öldükleri açıklandı. Eski bir Amerika Birleşik Devletleri Deniz Piyadeleri (1977-1983) savaş pilotu olan Yüzbaşı Mosley, 1 Temmuz 1996'dan beri FedEx Express'te çalışıyordu ve 3.648 saati MD-11'de olmak üzere toplam 12.800'den fazla kariyer uçuş saati biriktirmişti. Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetlerinde (1981-2004) eski bir Lockheed C-5 Galaxy pilotu olan Birinci Subay Pino, 2006 yılında FedEx Express'e katıldı ve 879'u MD-11'de olmak üzere toplam 6.300'den fazla kariyer uçuş saati biriktirmişti. Yerdeki hiç kimse yaralanmadı.
Kaza > Pist kapanması

16R/34L pisti (uzunluk 13,125 feet (4,000 m)) kazadan sonra saatlerce kapalı kalmış (yolcu uçuş iptalleri veya gecikmelerle birlikte) ve daha kısa olan 16L/34R pisti mevcut tek aktif pist olarak kalmıştır. Sonuç olarak, 16L/34R bazı tiplerin güvenli bir şekilde çalışması için çok kısa (uzunluk 7,150 feet (2,180 m)) olduğundan ve Boeing 777-300ER ve Airbus A340-600 gibi bazı büyük uçak tiplerinin yetersiz yatay açıklıklar nedeniyle bu piste hizmet veren “B” (Bravo) taksi yolunu kullanması kısıtlandığından, daha büyük uçaklar tarafından gerçekleştirilen birçok uçuşun iptal edilmesi veya yakındaki Haneda Havalimanı gibi diğer havalimanlarına yönlendirilmesi gerekmiştir.
Uçak

Uçak 1994 yılında MD-11 yolcu uçağı olarak inşa edilmiştir. NASA tarafından 1995 yılında İtki Kontrollü Uçak sistemi (PCA) için test yatağı olarak kullanılmak üzere geçici olarak satın alındı. Daha sonra 1996'dan 2004'e kadar Delta Air Lines tarafından FAA kaydı N813DE altında bu konfigürasyonda sahip olundu ve işletildi. Delta, MD-11 filosunu uzun mesafeli rotalarında daha verimli çift motorlu Boeing 767'lere ve Boeing 777'lere geçmek için emekli ettiğinde uçak Ekim 2004'te FedEx'e satıldı. FedEx tarafından satın alınmasının ardından uçak Goodyear, Arizona'daki Phoenix Goodyear Havalimanı'nda depolandı ve Boeing'in Douglas Products Division uçak gövdesi dönüştürme yüklenicisi Dimension Aviation, Inc. tarafından MD-11F'ye (MD-11'in kargo uçağı modeli) dönüştürülmeyi bekledi. Uçak 2006 yılının sonlarında N526FE olarak tüm kargo konfigürasyonunda FedEx ile hizmete girdi. Üç adet Pratt & Whitney PW4462 motoruyla güçlendirildi.
Benzer MD-11F kazası

31 Temmuz 1997'de FedEx Express'in 14 sefer sayılı uçuşu olarak faaliyet gösteren bir başka FedEx'e ait MD-11F (N611FE) Newark Liberty Uluslararası Havalimanında benzer bir dengesiz iniş kazasının ardından seferden çekildi. Alaska, Anchorage'dan yapılan bir uçuşun ardından, bu uçak gece yarısından hemen önce 22R pistine sert bir iniş yaptıktan sonra iki kez sekerek sağ ana iniş takımının arızalanması sonucu havaalanına düştü. Narita kazasında olduğu gibi, uçak gövdesi parçalanıp takla attıktan sonra pistte ters dönerek durduğunda uçak da alev almıştır. Uçağın kaptan pilotu, ikinci kaptan pilot ve üç yolcusu 1997 Newark kazasından sağ kurtulmuş ve yanan uçaktan sadece hafif yaralanmalarla kaçabilmişlerdir.
Popüler medyadaki yeri

FedEx Express'in 80 ve 14 sefer sayılı uçaklarının kazaları Mayday (Uçak Kazası Raporu) dizisinin 14. sezonunun The Final Push başlıklı 5. bölümünde (toplam 114. bölüm) ele alındı.
Ayrıca Bakınız

FedEx Express'in 14 sefer sayılı uçuşu
Kazaya karışan uçağın, kazadan iki gün önce aynı havalimanındaki fotoğrafı
Uçak hâlâ Delta Air Lines'ta hizmetteyken
Saniye Zogoğlu

| Prenses Saniye Zogoğlu (Zogu) |
| --- | --- |
Doğum: 1903 Burgajet Kalesi, Mati, Arnavutluk, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 28 Nisan 1969 Fransa
Hanedan: Zogu hanedanı
Babası: Cemal Paşa Zogolli
Annesi: Sadiye Toptani
Dini: İslam
Prenses Saniye Zogoğlu (1903-1969), Arnavutluk cumhurbaşkanı ve kralı olmuş Ahmet Zogoğlu'nun  kızkardeşi.
II. Abdülhamit'in küçük oğlu Mehmet Abid Efendi ile evlenmiştir.
Yaşamı

Babası, Arnavutluk bölgesinde Mati şehrinin valisi olan Cemal Paşa Zogoğlu, annesi Salah Toptani Bey'in kızı ve Arnavutluk Ana Kraliçesi Sadiye Toptani Hanım'dır.
1911 yılında babasının ölümü üzerine valilik unvanını ağabeyi Ahmet Zogoğlu almış; 1925'te cumhurbaşkanı seçilmiş; 1928'de ise krallığın kabul edilmesi üzerine kral ilan edilmişti. 1936'da Osmanlı Sultanı II. Abdülhamit'in küçük oğlu Şehzade Mehmet Abid Efendi ile evlenmiştir. Bu evlilikleri 1948'de boşanma ile sonuçlandı.