stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hareket işlem sistemi
Bilgisayar bilimlerinde hareket işlem sistemleri > Hareket özellikleri

Bir hareketin dört temel özelliği vardır:
Atomsallık: Bir hareket ya bütünüyle gerçekleştirilir ya da sistem hareket başlamadan önceki durumuna döner. Hareketin gerçekleşmesi, onun başlangıcı ve bitimi arasındaki tüm işlemlerin başarıyla gerçekleşmesine bağlıdır. Atomsallık özelliği harekete kaynak olan amacın geçekleşmesini garanti eder.
Tutarlılık: Sistem (ya da harekete konu olan veriler) ya yeni ve anlambilimsel açıdan geçerli bir duruma geçer ya da eski geçerli durumunu korur. Böylelikle verilerin doğruluğu ve bütünlüğü güvence altına alınır. Sistemde tutarlılığı sağlayan kurallara bütünlük kısıtları adı verilir.
Yalıtılmışlık: İşlemlerin gerçekleşmesi sırasında hareket diğer tüm hareketlerden bağımsız olarak cereyan eder. İdeal olarak ardışık işlemler ve hareketler yalıtılmışlığı garanti altına alırsa da, eşzmanlı işlemler sistem performansını yükseltir.
Devamlılık: Sistem bir başarısızlık durumunda dahi geçerli durumda bulunur. Bir hareketin gerçekleşmesi sırasında sistem çökerse, veriler hareket başlamadan önceki geçerli değerlerine geri döner. Bir hareket bittikten sonra sistem çökerse, veriler kalıcı hale gelmiş bulunduklarından hareket bittiğinde aldıkları değerleri korurlar.
Bu özellikler ACID (‘esid’ okunur; İng. A: atomicity; C: consistency; I: isolation; D: durability) özellikleri olarak bilinir. Hareket işlem sistemlerinin bu dört özelliği sağlayabilesi, hareketlerin her koşulda geçerliliğini ve sonuçlarının öngörülebilirliğini sağlar; yönetim ve denetim yükünü azaltır. Aynı zamanda bu özellikler, hareket işlemeyi toplu işlemden (İng. batch processing) ayırır. Toplu işlem, hareketleri önce bir araya getirirek gruplar. Gruplanan hareketler belirli aralıklarla ya da belirli olguların gerçekleşmesinden sonra veritabanıının güncellenmesi için kullanılır. Toplu işlem yaklaşımının işletmecilikte kullanım alanı daha çok bordro vb. dönemsel hareketlerle sınırlıdır.
Bilgisayar bilimlerinde hareket işlem sistemleri > Çevrimiçi hareket işleme (OLTP)

Çevrimiçi hareket işleme (İng. online transaction processing; kısaca OLTP) ise gerçek zamanlı olarak icra edilir. Bu sayede kurumsal verilerin güncelliği sürekli korunur. Kurumun işleyişinin haftanın yedi günü 24 saat süreyle (7 × 24) gerçek zamanlı olarak modellenebilmesi mümkün hale gelir. Bu üstünlüğüne karşın, çevrimiçi hareket işlemciliğinin güvenlik ve devamlılık giderleri çok daha yüksektir.
Hareket işlem sistemlerinin yetenekleri

Günümüzde işletme operasyonlarının sürekliliği ve başarısı, hareket işlemlerinin sürekliliğine neredeyse tümüyle bağımlı duruma gelmiştir. Hareket işlem sistemlerinin bu niteliği onlarda üç temel yeteneğin aranmasına neden olmuştur:
İki aşamalı üstlenim.
Endüstriyel güçlülük.
Hataya dayanıklılık.
İki aşamalı üstlenim (İng. two-phase commit) bir hareketin iki aşamada oluştuğunu ifade eder. Birinci aşamada hareket için gereken tüm kaynakların oluşacak değişliklikleri üstenmeye hazır olup olmadıkları belirlenir. Bu aşamada gerekiyorsa harekete konu olan veriler kilitlenerek başka bir hareket tarafından kullanılmaları engellenebilir. Eğer veriler kilitlenmemişse ve hareket süresince başka hareketler tarafından değiştirilebiliyorsa hareket tamamlandığında bu durum hesaba katılmalıdır. İkinci aşamada tüm kaynaklar gereken değişiklikleri ve dolayısı ile de hareketi yerine getirirler. İki aşamalı üstlenim hareketin neden olduğu tüm değişikliklerin gerçekleşmesini sağlar; hareket başarısız olursa tüm kaynaklar hareket öncesi duruma dönerler.
Endüstriyel güçteki yazılımlar, çok miktarda verinin pek çok kullanıcı tarafından eşzamanlı olarak ve hatasız biçimde işlenebilmesini gerektirir. Program kusursuz çalışabilmeli ve sistem aksaklıklarından kaynaklanabilecek hatalara olanak vermemelidir. Veritabanı yönetim sistemlerinin endüstriyel güçte olmalarını sağlayan, bu iki aşamalı üstlenim özelliğidir.
Hataya dayanıklı (fault tolerant) hareket işlem sistemleri, donanımda bir hata oluştuğunda işlevlerini aksatmadan sürdürürler. Bu tür sistemlerin merkezi işlem birimi, bellek, sabit disk, dentim birimi, soğutucu fan ve güç kaynağı gibi kritik bileşenlerinin en az bir yedeği bulunur; asıl bileşende bir arıza oluştuğunda yedek bileşen kesintisiz olarak devreye girer.
İşletmecilikte hareket işlem sistemleri > Hareket işlem sistemlerinin özellikleri

Hareket işlem sistemleri doğaları gereği büyük miktarlarda veri barındırır ve barındırdıkları bu verileri neredeyse sürekli olarak işlerler. Verilerin çoğunluğu kurum içinden kaynaklanır ve kullanıcılar da çoğunlukla kurumsaldır. Veriler hareketlerin ayrıntılarını betimler ve son derece biçimlenmiştir; tüm girdiler ve hemen hemen tüm çıktılar hareketlerin ayrıntılarını gösterir. Hareketlerin mantıkları görece basit olduğundan, işlemsel karmaşıklık düzeyleri oldukça düşüktür. Yüksek miktarda veriyi barındırmak için veri depolama kapasitelerinin yüksek olması gerektiği gibi, bu verileri işleyerek çok sayıda hareketi gerçekleştirmek zorunda olduklarından yüksek hızlara da gereksinme duyarlar. Son olarak, kurumsal operasyonların sürekliliği, doğruluğu ve geçerliliğini sağlayabilmek için hareket işlem sistemlerinin güvenilirlik, bütünlük, süreklilik ve yararlanılabilirliklerinin yüksek olması gerekir.
İşletmecilikte hareket işlem sistemleri > Hareket işlem sistemlerinin amacı ve önemi

Hareket işlem sistemlerinin ana amacı kurum içi ve dışındaki paydaşların gereksindiği her türlü veri ve bilgiyi doğru, hızlı ve ekonomik biçimde işlemek ve sunmaktır. Bu veri ve bilgilerin bir bölümü yasa gereği saklanırken, diğer bölümü ise kurumsal politikalar çerçevesinde belirlenir. Hareket işlem sistemlerinin iki özelliği onları önenli kılmaktadır:
Yönetim bilişim sistemleri ve karar destek sistemleri gibi sistemlerin hareket işlem verilerine gereksinim duyması.
Hareket işlem sistemlerinin kurum dışındaki paydaşlara kısmen açık ve onlarla ilişkide olması.
Birinci özelliğin önemi, kurumsal raporların doğruluğu ve yönetim kararlarının isabetliliğinin hareket işlem sisteminin tasarımının yetkinliğine ve işleyişinin sağlıklılığına bağlı olmasından kaynaklanmaktadır. Hareket işlem sistemi yasal ve kurumsal belge ve raporların hazırlanmasında olduğu gibi stratejik ve operasyonel kararların alınabilmesi için gereken verilerin bir bölümünü de içlerinde barındırır.
Müşteriler, tedarikçiler ya da diğer ilgi ve çıkar grupları sistemlerle doğrudan ya da dolaylı olarak etkileşimde bulunduklarında, bu deneyimlerinden yola çıkarak işletmenin niteliği ve yönetiminin yetkinliği hakkında vardıkları yargıyı etkilemesi ikinci özelliği önemli kılmaktadır. İyi çalışan bir hareket işlem sistemi yalnızca veri doğruluğu, bütünlüğü ve güvenliğini sağlamakla kalmaz, müşteri hizmetlerinin daha hızlı ve etkin bir biçimde yürütülmesine olanak verir. Bu yolla müşterilerin işletmeye bağlılığının artmasına katkıda bulunur.
İşletmecilikte hareket işlem sistemleri > Hareket işlem sistemi yönetimi

Hareket işlem sistemi yönetiminde temel amaç sistemin performansının yanı sıra güvenilirlik, bütünlük, süreklilik ve yararlanılabilirliğinin kurumsal hedeflere uygun düzeylerde olmasının sağlanmasıdır. Sistemlerin kritiklikleri ve işletmelerin olanakları ölçüsünde farklı politika ve yordamlar uygulanarak, bu amaçların gerçekleştirilmesi gerekir. Alınacak önlemlerin en temel olanı, yerinde ve uzakta veri yedeklemedir. Doğal veya insan eliyle meydana gelecek yıkımlar karşısında sistemin en kısa sürede ve en az iş yitimiyle devreye girmesini sağlayacak yıkım onarımı planları hareket işlem sistemi yönetiminin bir parçasıdır. Yıkım onarımı seçenekleri arasında uzak bir yerde—örneğin bir başka kentte—başka bir işletme tarafından sağlanan sistemin ve ofis düzeninin çalışır durumda bir benzeri olan sıcak tesisler; veya diğer işletmenin yalnızca bilişim altyapısını sağladığı, yazılım ve donanımın bizzat işletmenin kendisi tarafından sağlandığı soğuk tesisler sayılabilir.
Apraksi

| Apraksi |
| --- | --- |
Uzmanlık: Psychomotor education, ergoterapi 
Apraksi (Türkçe: işlev yitimi), fiziksel yeterliliği ve hareket etme arzusu olmasına rağmen, öğrenilmiş anlamlı hareketleri gerçekleştirme yeteneğinin kaybı olarak görülen bir nörolojik bozukluktur. Sonradan oluşan ya da gelişimsel olan motor planlama bozukluğudur ancak koordinasyon eksikliği, algısal kayıp ya da basit emirleri anlayamama nedeniyle oluşmaz. Apraksi, dili anlamama veya üretememe bozukluğu olan afazi ya da bir eylemi gerçekleştirme arzusu eksikliği olan abuli ile karıştırılmamalıdır.
Türleri

Apraksinin çeşitli türleri bulunur:
ideomotor (bir motor hareket emrini gerçekleştirememe, örneğin "dişlerini fırçalıyormuş gibi yap " ya da "selam ver" gibi) –doktorlar tarafından en sık karşılaşılan türüdür,
uzuv apraksisi, kol ve bacak hareketleri dahil olduğunda,
sözel dışı-oral (emir verildikten sonra yüz hareketlerini yerine getirememe, örneğin dudakları yalama, ıslık çalma, öksürme ya da göz kırpma gibi),
fikirsel (özel bir hareket için planlama yapamama ya da fikir yürütememe, örneğin, "bu kalemi al ve adını yaz"),
uzuv-kinetik (bir uzuv ile hassas hareketler yapamama),
sözel (konuşma için gerekli hareketleri planlamada zorluk, konuşma apraksisi olarak da bilinir)
yapısal (basit konfigürasyonları kuramama ya da çizememe),
okülomotor (gözü hareket ettirme zorluğu)
Her tür, azalan karmaşıklık düzeylerinde test edilebilir; eğer test edilen kişi emirleri uygulayamazsa test eden, hareketi kendisi yapar ve taklit edilmesini ister ya da gerçek bir nesne verilerek (örneğin diş fırçası gibi) kullanması istenir.
Apraksi ile birlikte bir dil bozukluğu olan afazi de görülebilir.
Nedenleri

İdeomotor apraksi hemen hemen her zaman insan beyninin genellikle sol yarıküresinde dilin baskın olduğu bölümlerde lezyonlar sonucu oluşur. Bu hastalarda genellikle apraksiye afazi de eşlik eder.
Tedavisi

Genellikle apraksi olanların tedavisi fiziksel terapi, mesleki terapi veya konuşma terapisi ile oral motor terapi ve intravenöz immunoglobülinden oluşur.
Öngörü

Apraksi olanlar için öngörü çeşitlilik gösterir. Terapi sonucunda bazı hastalar önemli ölçüde, bazıları ise çok az gelişim gösterir. Apraksi olanların bazıları iletişim yardımcılarından yararlanabilir.
Intel iAPX 432

Intel iAPX 432, Intel'in 1980'de piyasaya sürdüğü ve "İlk gerçek 32-bit mikroişlemci" olarak tanıtılan, ancak ticari başarı elde edemeyen bir mikroişlemci mimarisidir. Bu mikroişlemci, geleneksel işlemcilerin aksine "nesne tabanlı" bir sistem mimarisine sahip olup, o dönemde pek çok yenilikçi özelliği bir arada barındırmasıyla dikkat çeker. iAPX 432’nin geliştirilmesi yıllar süren, pahalı ve kapsamlı bir proje olmuştur. Temelde ileri düzey özellikler sunmak üzere tasarlanmış olsa da, çeşitli nedenlerle beklentilerin gerisinde kalmıştır. Aşağıda Intel iAPX 432’nin ayrıntılı bir incelemesini sunuyorum.
1. Tasarım ve Mimarisi

Intel iAPX 432’nin tasarımı 1975 yılında başladı ve amacı, o dönemde var olan mikroişlemcilerden daha üst düzey özellikler ve gelişmiş bir programlama desteği sunmaktı. Intel, bu işlemciyi, yazılım ve donanım arasındaki engelleri azaltarak daha güçlü, daha güvenli, daha esnek bir sistem sağlamak için geliştirdi. iAPX 432, diğer işlemcilere kıyasla oldukça farklı bir mimariye sahipti ve klasik Von Neumann mimarisi yerine nesne tabanlı bir mimariye dayanıyordu. Bu yenilikçi yaklaşım sayesinde işlemci, donanım tabanlı olarak çok daha yüksek bir güvenlik ve bellek yönetimi sunmayı amaçladı.
2. Özellikleri ve Yenilikleri

iAPX 432, donanım seviyesinde birçok yenilikçi özellik içeriyordu:
2. Özellikleri ve Yenilikleri > a. Nesne Tabanlı Mimari

iAPX 432, nesne yönelimli programlama konseptini donanım düzeyine taşımayı amaçlayan ilk mikroişlemciydi. Bellek yönetimi ve veri güvenliği için nesneleri kullanan işlemci, her veri parçasını bir nesne olarak kabul ediyordu. Bu, özellikle güvenlik ve bellek izolasyonu açısından oldukça avantajlıydı; çünkü her nesneye belirli erişim izinleri atanabiliyordu. Bu sayede yetkisiz erişimlerin önüne geçmek mümkün hale geliyordu. Bu yapı, günümüz modern işletim sistemlerinde kullanılan süreç izolasyonu ve erişim kontrol mekanizmalarına benzemektedir.
2. Özellikleri ve Yenilikleri > b. Çok Görevli İşletim Sistemi Desteği

iAPX 432, çok görevli bir işletim sistemini donanım seviyesinde desteklemek için özel olarak tasarlanmıştı. Bu özellik, farklı uygulamaların aynı anda çalıştırılabilmesini sağlıyor ve her bir uygulamanın bellek ve işlemci kaynaklarını paylaşmasını kolaylaştırıyordu. İşlemcinin tasarımı, çok görevli işletim sistemlerinde sıklıkla ihtiyaç duyulan süreç yönetimi ve bellek koruma gibi görevleri donanım tabanlı olarak yerine getiriyordu.
2. Özellikleri ve Yenilikleri > c. Bellek Koruması ve Hata Tespiti

Intel iAPX 432, bellek koruma mekanizmalarını donanım seviyesinde sunan ilk mikroişlemcilerden biriydi. İşlemci, her bellek erişiminde nesneleri kontrol ediyor ve bellek sınırlarını aşmaya yönelik girişimleri engelliyordu. Bu, donanım seviyesinde hata tespiti ve bellek koruma özelliklerini sağlıyordu. Bu sayede bellek ihlalleri ve potansiyel güvenlik açıklarının önüne geçilmeye çalışılıyordu.
2. Özellikleri ve Yenilikleri > d. Çöp Toplama

Intel iAPX 432’nin en ilginç özelliklerinden biri donanım seviyesinde çöp toplama desteğiydi. Bu özellik sayesinde bellek yönetimi ve gereksiz nesnelerin temizlenmesi donanım seviyesinde otomatik olarak yapılıyordu. Bu, yazılım geliştiriciler için bellek yönetimini kolaylaştırıyor ve hafıza sızıntılarını önlemeyi amaçlıyordu. Ancak, donanım seviyesinde çöp toplama yapmak oldukça karmaşık ve işlemci kaynaklarını tüketen bir görev olduğu için performansı olumsuz etkileyebiliyordu.
3. Teknik Özellikler

Intel iAPX 432’nin teknik özellikleri, o dönemin diğer işlemcilerine kıyasla oldukça farklıdır:
Mimari: 32-bit nesne tabanlı
Komut Seti: Mikroişlemci, 230’dan fazla komut içeren oldukça geniş bir komut setine sahipti. Bu komut seti, nesne tabanlı işlemler, bellek yönetimi ve güvenlik gibi görevler için özelleştirilmişti.
Çekirdek Yapısı: İşlemci iki ayrı çip olarak üretilmişti: birisi komut birimi (BIU), diğeri ise yürütme birimiydi (EU). Bu iki çip, işlemciyi oluşturan temel bileşenlerdi.
Çöp Toplama ve Bellek Yönetimi: Donanım seviyesinde bellek yönetimi ve çöp toplama yetenekleri bulunuyordu.
Çok Görevli ve Çok Kullanıcılı Destek: Donanım seviyesinde çok görevli ve çok kullanıcılı sistemlere yönelik tasarımlar yapılmıştı.
veriyolları: 32-bit veriyolları sayesinde daha yüksek veri iletim kapasitesi ve işlem hızı hedefleniyordu.
4. Performans Sorunları ve Ticari Başarısızlık

Intel iAPX 432, pek çok yenilikçi özelliğe sahip olmasına rağmen ticari olarak başarısız oldu. Bunun başlıca nedenleri arasında:
Yavaş Performans: İşlemcinin donanım seviyesinde sağladığı özellikler, özellikle de çöp toplama ve nesne yönelimli bellek yönetimi, işlemciyi oldukça yavaş hale getirdi. iAPX 432, rakip işlemcilere kıyasla oldukça düşük bir performans sergiledi.
Yüksek Üretim Maliyeti: Bu işlemcinin üretim maliyeti diğer mikroişlemcilere göre oldukça yüksekti. İki çipten oluşan yapı ve karmaşık donanım özellikleri maliyetleri artırdı.
Pazar Talebinin Eksikliği: iAPX 432’nin sunduğu özellikler oldukça ileri düzeydeydi ve o dönemin yazılımcılarına hitap etmiyordu. Nesne tabanlı programlama o dönemde popüler bir paradigma değildi, dolayısıyla işlemcinin sunduğu özellikler geniş bir kitleye hitap etmedi.
Gecikmeler ve Rekabet: iAPX 432’nin piyasaya sürülmesi uzun sürdü ve bu sürede diğer firmalar daha ucuz ve hızlı işlemciler geliştirdi. Özellikle Motorola 68000 ve Intel 8086 gibi işlemciler piyasada yaygınlaştı ve iAPX 432’nin yerini aldı.
5. Mirası ve Etkileri

Intel iAPX 432, ticari açıdan başarısız olsa da, ileri düzey mikroişlemci mimarileri için bir deney alanı olarak önemli bir rol oynadı. Bu işlemci, bellek koruması, nesne tabanlı mimari ve çöp toplama gibi konseptlerin mikroişlemci seviyesinde nasıl uygulanabileceğini gösterdi. Bu konseptler daha sonra farklı şekillerde modern işlemcilerde ve işletim sistemlerinde kullanıldı.
Özellikle, bellek yönetimi ve koruma mekanizmaları, günümüz modern işlemcilerinde de yaygın olarak kullanılmaktadır. Aynı şekilde, çok görevli ve çok kullanıcılı sistemlerin donanım seviyesinde desteklenmesi, günümüz işlemcilerinde standart hale gelmiştir. iAPX 432, özellikle işletim sistemleri ve mikroişlemci mimarileri üzerine çalışan araştırmacılar ve mühendisler için ilham verici bir deney olarak kabul edilmektedir.
Özet

Intel iAPX 432, mikroişlemci tarihinde özel bir yere sahiptir. Dönemi için oldukça ileri düzey özellikler sunan bu işlemci, bazı açılardan ticari bir başarısızlık olarak değerlendirilebilir; ancak mimarisi ve sunduğu yenilikler açısından pek çok teknolojinin gelişmesine katkı sağlamıştır. İşlemcinin nesne tabanlı yapısı, bellek koruması, çöp toplama gibi özellikleri günümüzde halen önemli konular olarak kabul edilmektedir. iAPX 432, ilerleyen yıllarda donanım seviyesinde güvenlik, çoklu görev desteği ve bellek yönetimi gibi özelliklerin daha etkin hale gelmesine ön ayak olmuştur.
References:
S. Morse, “The Intel 432 Microprocessor,” IEEE Micro, vol. 2, no. 2, pp. 28–38, 1982. Bu makale, Intel 432’nin donanım özellikleri ve tasarım detayları hakkında kapsamlı bir inceleme sunar.
M. Campbell-Kelly and W. Aspray, Computer: A History of the Information Machine, Westview Press, 1996. Bu kitap, bilgisayar tarihi ve işlemci teknolojilerinin gelişimi üzerine kapsamlı bilgi sağlar ve Intel iAPX 432'nin rolünü açıklar.
B. R. Katz, “The iAPX 432 SLU and IP: Architectural Characteristics of a High Level Language Microprocessor,” Computer, vol. 14, no. 2, pp. 47–63, 1981. Bu makale, iAPX 432’nin nesne tabanlı mimarisi ve yüksek seviyeli dil desteği hakkında teknik bilgiler sunmaktadır.
C. H. House and R. Price, The HP Phenomenon: Innovation and Business Transformation, Stanford Business Books, 2009. Intel'in 432 projesinin endüstrideki etkilerini ve bu tasarımın neden beklentilerin altında kaldığını tartışır.
J. L. Hennessy and D. A. Patterson, Computer Architecture: A Quantitative Approach, 4th Edition, Elsevier, 2006. İşlemci mimarisi üzerine klasik bir kaynak olan bu kitap, Intel iAPX 432 gibi nesne tabanlı mimarilerin özelliklerini de incelemektedir.
J. Bell, Computer Engineering: A DEC View of Hardware Systems Design, Digital Press, 1978. Dijital sistemlerin geliştirilmesi ve Intel iAPX 432’nin benzeri nesne tabanlı yapıları hakkında tarihsel bilgi sağlar.
G. Hinton, J. Shen, and D. Sager, “The Microarchitecture of the Pentium 4 Processor,” Intel Technology Journal, 2001. Intel’in modern işlemcilerde yaptığı geliştirmeler hakkında bilgi verir ve iAPX 432 gibi erken nesil mikroişlemcilerin etkisini tartışır.
“Intel 432 General Data Processor,” CPU Shack, https://cpushack.com/intel-432-general-data-processor/. Bu web sitesi, Intel iAPX 432 hakkında genel bir tarihsel ve teknik özet sağlar.
“Intel iAPX 432: The World’s First 32-bit Microprocessor,” Retrocomputing Wiki, https://retrocomputing.stackexchange.com.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: sh85067139  NLI: 987007555630105171
FileMaker

FileMaker, FileMaker şirketi (en:FileMaker) tarafından geliştirilmiş, Macintosh ve Windows platformlarında çalışabilen bir veritabanı programlama aracıdır. 1980'lerde Macintosh için geliştirilmiş olan az sayıdaki veritabanı programından biridir.
FileMaker ile geliştirilen veritabanı dosyaları FileMaker Advanced (eski adıyla Developer) sayesinde kendi başına çalışan programlar haline de getirilebilmektedir. FileMaker veritabanlarını internet ortamında yayınlamak da mümkündür.
FileMaker ilk olarak Nashoba Systems tarafından geliştilmiş, ardından bu şirket Apple'ın alt şirketi olan Claris tarafından satın alınmıştır. Program 1998 yılında Claris'in kapanması ile kurulan FileMaker şirketi tarafından geliştirilmektedir.
FileMaker 7.0 sürümüne kadar bir dosyada sadece bir tablo saklanabilmekteydi. Bu sürümle birlikte bir dosyada birden fazla tablo saklayabilme özelliği eklenmiştir. Yine bu sürümle birlikte 2 gigabyte'lık dosya sınırı kaldırılarak 8 terabyte'a kadar dosyalar oluşturabilme imkânı oluşturulmuştur. Önceki sürümlerde herhangi bir alan en fazla 64 kilobyte metin tutabilirken, FileMaker 7 ile bu rakam 2 gigabyte'a çıkarılmıştır.
FileMaker 8 sürümü ile menüleri değiştirebilme, gelişmiş script özellikleri, web viewer ve geliştiricilere kolaylıklar sağlayacak birçok önemli özellik eklenmiştir.
Filemaker IWP dediğimiz acil web paylaşımı da oldukça geliştirilmiştir.
FileMaker 15 sürümü ile 5 farklı noktada yenilik içermektedir. 1. Mobility 2. Otomasyon 3. Güvenlik 4. Kullanım Kolaylığı 5. Geliştirme. FileMaker 15 iBeacon desteği ile göz doldurdu
FileMaker 16 ile restfull web servisleri, cURL, Json, cards pencereleri, geofence, geçiş animasyonları ile uygulamalar arası entegrasyon ve mobilde daha güçlü hale geldi.
FileMaker sürümleri

FileMaker, FileMaker Plus, FileMaker II, FileMaker 4, FileMaker Pro 1.0, FileMaker Pro 2.0, FileMaker Pro 2.1, FileMaker Pro 3.0, FileMaker Pro 4.0, FileMaker Pro 5.0, FileMaker Pro 5.5, FileMaker Pro 6.0, FileMaker Pro 7.0, FileMaker Pro 8.0, FileMaker Pro 8.5. Filemaker 9, Filemaker 10, Filemaker 11, Filemaker 12,Filemaker 13,Filemaker 14,Filemaker 15..
FileMaker Pro'nun son sürümü 9 ile SQL veritabanı ile ilişkileri geliştirilmiştir.
Programın FileMaker Developer, FileMaker Advanced, FileMaker Server, FileMaker Server Advanced gibi üst seviye sürümleri de mevcuttur. Ayrıca FileMaker Mobile adıyla Palm OS kullanan PDA'lar için üretilmiş sürümleri de bulunmaktadır.
Kitapları

Filemaker'ınTemel Kitabı (800 sayfa),
Yeni Nesil Filemaker Kitabı (800 sayfa)
Görsel Eğitim Setleri

Filemaker 12 Server Advanced Görsel Eğitim Seti [Yeni]
Filemaker 12 IWP Görsel Eğitim Seti [Yeni]
Filemaker 9/10/11 Advanced Görsel Eğitim Seti
A'dan Z'ye Filemaker 9/10/11 Scriptleri
Filemaker Server Advanced Görsel Eğitim Seti,
Filemaker IWP Görsel Eğitim Seti,
Filemaker-Güvenlik Görsel Eğitim Seti,
Filemaker 9/10/11+mySql+Php+Dreamweaver Cs3 Görsel Eğitim Seti
Filemaker Server 9/10/11 Advanced+Php+Dreamweaver Cs3 Görsel Eğitim Seti
Filemaker 9/10/11+ODBC Görsel Eğitim Seti
Filemaker Mobile 8 Görsel Eğitim Seti
Lokal Uygulamalar

Muhasebe Pro 2
Soru Bank Pro 2
Kütüphane Pro
AYSPro v8.0
Konfiq Pro 3.0
Web Uygulamaları

Mektep Pro (Web Tabanlı Kütüphane Uygulaması)
Teknik Takip (Web/PDA tabanlı teknik servis uygulaması)
At Sepete (Web tabanlı alışveriş sistemi)
AYSPro (Arşiv Yönetim Sistemi)
IKYPro (İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi ve Performans yönetimi )
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4283654-2
Paroksismal nokturnal hemoglobinüri

| Paroksismal nokturnal hemoglobinüri |
| --- | --- |
Uzmanlık: Hematoloji 
Paroksismal nokturnal hemoglobinüri, kısaca PNH ya da Marchiafava-Micheli Sendromu, nadir görülen, muhtemel olarak hayatî tehlike arz eden bir kan hastalığıdır. Genetik aktarım ile edinilen bir hücre bozukluğu, bağışıklık sisteminin bir parçası olan kırmızı kan hücrelerinin (alyuvar) yok edilmesine neden olur.
PNH, nefes darlığı ve hızlı kalp atışı ile kansızlık, tromboz eğilimi, şiddetli yorgunluk, karın ve sırt ağrıları, hemoglobin tarafından idrarın koyulaşması (hemoglobinüri) gibi belirtilerle teşhis edilebilir. Belirtiler, nöbetler hâline (paroksismal) dönüşebilir ve kötüleşebilir. Hastalığa adını veren noktürnal hemoglobinüri hastaların sadece dörtte birinde görülür. Hastalığın ilerlemesi çok farklı seyredebilir, tedavisi yoktur ve genellikle ölümcüldür. En yaygın ölüm nedeni, genellikle karaciğer damarları veya beyin gibi olağan dışı bölgelerde meydana gelen trombozdur.