Arap-Bizans savaşları

| g t Arap-Bizans savaşları |
| --- | --- |
Erken Dönem İhtilaflar Mute  Belka  Dasin  Firaz Levant Mercirahit  Karyeteyn  Busra  Ecnadeyn  Yaqusa  Şakhab  Şam  Maraj-al-Debaj  Fahl  Emesa  Yermük  Lazkiye  Kudüs  Hazir  Halep  Demirköprü  Maraş Mısır Heliopolis  Babil  İskenderiye  Nikiû Kuzey Afrika Sufetula  Vescera  Mamma  Kartaca Anadolu & Konstantinopolis 1. Kostantiniyye  Sebastopolis  Tuvana  2. Kostantiniyye  İznik  Akroinon Sınır mücadeleleri Kemah  Küçük Asya 782  Kopidnadon  Krasos  Küçük Asya 806  Dazimon  Amorion  Mauropotamos  Faruriyyah  Lalakaon  Bathys Ryax Sicilya ve Güney İtalya 1. Siraküza  2. Siraküza  1. Malta  3. Siraküza  Caltavuturo  Leon Apostippis & Nikiforos Fokas seferleri  1. Milazzo  2. Milazzo  1. Taormina  Garigliano  Marianos Argyros seferleri  2. Taormina  Rometta  Messina Boğazı  Georgios Maniakes Sicilya'da  2. Malta Deniz muharebeleri Finike  Keramaia  Girit  Taşoz  Dimyat  Dubrovnik  Kardiya  Korint Körfezi  Kefalonya  Euripos  Selanik Bizans yeniden fetihleri İoannis Kurkuas'ın seferleri Seyfü'd Devle'nin seferleri Maraş  Raban  Andrassos Nikiforos Fokas'ın seferleri Girit  Halep  Kilikya  Antakya İoannis Çimiskes'in seferleri İskenderun  Suriye  II. Basileios'un seferleri Orontes  2. Halep  Epemiye Azez
Bizans ve Arap savaşlarını gösteren harita.
Arap-Bizans savaşları, 7. yüzyıldan 11. yüzyıla kadar Müslüman Araplar ile Bizans İmparatorluğu arasında yapılan savaşlardır. Çatışmalar, 7. yüzyılda İslam peygamberi Muhammed'in, Raşidun ve Emevi halifelerinin ilk Müslüman fetihleri sırasında başladı ve halefleri tarafından 11. yüzyılın ortalarına kadar devam etti.
630'larda Arabistan'dan Müslüman Arapların ortaya çıkışı, Bizans'ın güney eyaletlerinin (Suriye ve Mısır) hızla Arap Halifeliğine kaptırılmasıyla sonuçlandı. Sonraki elli yıl boyunca, Emevi halifeleri döneminde Araplar, hâlâ Bizans'ın elinde olan Anadolu'ya defalarca akınlar düzenleyecek, Bizans'ın başkenti Konstantinopolis'i iki kez kuşatacak ve Afrika'daki Bizans Eksarhlığı'nı fethedecekti. Bu durum, 718'deki İkinci Arap Konstantinopolis Kuşatması'nın başarısızlığa uğramasından sonra, Anadolu'nun doğu kenarındaki Toros Dağları'nın karşılıklı olarak yoğun biçimde tahkim edilmiş ve büyük ölçüde nüfusu azaltılmış bir sınır olarak kurulmasına kadar istikrar kazanmadı. Abbasi döneminde ilişkiler daha normal hale geldi, karşılıklı elçilikler gönderidi ve hatta ateşkes dönemleri yaşandı. Ancak 10. yüzyıla kadar Abbasi hükûmeti ya da yerel yöneticiler tarafından desteklenen baskınlar ve karşı baskınlarla çatışmalar kalıcı olarak devam etti.
İlk yüzyıllarda Bizanslılar genellikle savunma halindeydiler ve açık alan savaşlarından kaçınarak müstahkem kalelerine çekilmeyi tercih ettiler. Ancak 740'tan sonra Araplarla savaşmak ve kaybettikleri toprakları geri almak amacıyla baskınlar düzenlemeye başladılar. Buna karşı Abbasiler, Anadolu'da çoğunlukla büyük ve yıkıcı baskınlarla misillede bulundu.
Araplar donanma kurarak Akdeniz'e açıldı ve 650'lerden itibaren tüm Akdeniz bir savaş alanına dönüştü. Adalara ve kıyı yerleşimlerine karşı baskınlar ve karşı saldırılar başlatıldı. Arap akınları, Girit, Malta ve Sicilya'nın fethinden sonra 9. yüzyılda ve 10. yüzyılın başlarında doruğa ulaştı, filoları Fransa, Dalmaçya ve Konstantinopolis kıyılarına ulaştı.
861'den sonra Abbasi devletinin gerilemesi ve parçalanması ve buna paralel olarak Bizans İmparatorluğu'nun Makedon hanedanı yönetimi altında güçlenmesiyle birlikte gidişat yavaş yavaş tersine döndü. Yaklaşık 920'den 976'ya kadar itibaren elli yıllık bir süre içinde Bizanslılar Arap savunmasını kırdılar ve kuzey Suriye ile Büyük Ermenistan üzerindeki kontrollerini yeniden sağladılar. Arap-Bizans savaşlarının son yüzyılına, Suriye'deki Fatımilerle olan sınır çatışmaları hakim oldu. Ancak sınır, 1060'tan sonra Selçuklu Türkleri ortaya çıkana kadar sabit kaldı.