Osmanlı İmparatorluğu'nun zırhlı korvetleri listesi

Asar-ı Tevfik, 1900'de Kiel'de
1860'larda ve 1870'lerde Osmanlı donanması, neredeyse tamamen yabancı tersanelerde inşa edilen bir dizi zırhlı korvet savaş gemisi sipariş etti ve satın aldı. Sipariş edilen ilk sınıf olan Osmaniye sınıfı, dört adet zırhlı fırkateynden oluşuyordu. Osmaniye sınıfı 1860'ların başında Birleşik Krallık'taki tersanelerinden sipariş edildi. 1864'te beşinci gemi Fatih sipariş edilse de bu gemi, 1867'de Prusya donanması tarafından satın alındı. Aynı yıl Osmanlılar, Feth-i Bülend ile iki gemiden oluşan Avnillah sınıfını yine Birleşik Krallık'tan sipariş etti. Osmanlı İmparatorluğu'nun bir eyaleti olan Mısır da o dönem, merkezî otoriteden bağımsız olarak Fransa'daki tersanelerden; Asar-ı Tevfik, Asar-ı Şevket ve Lütf-i Celil zırhlı korvet sınıflarına ait gemi siparişleri vermiş, bir Avusturya-Macaristan firmasıyla ise İclaliye için sözleşme imzalamışlardı. Mısır'ın bağımsızlığını savunmaya yönelik çabaları, Mısır'dan 1868'de yaptığı sipariş ettiği tüm zırhlı korvetleri teslim etmesini isteyen Padişah Abdülaziz'i kızdırdı. Bu esnada ikinci bir Feth-i Bülend sınıfı zırhlı olan Mukaddeme-i Hayr sipariş edilmiş ve Osmanlı Tersane-i Amire'sinde inşa edilen ilk zırhlı olmuştu. 1871'de Osmanlılar, iki Mesudiye sınıfını sipariş etti. İlk gemi teslim alınırken ikinci gemi Birleşik Krallık'ın 1878'de Rusya ile savaşa girmesi korkusunun ortasında Kraliyet Donanması tarafından satın alındı ve yerini Tersane-i Amire'de inşa edilecek üçüncü bir gemi olan Hamidiye'ye bıraktı. Son iki gemi, Peyk-i Şeref sınıfı, 1874 yılında Birleşik Krallık'tan sipariş edildi fakat Kraliyet Donanması 1878'de savaş beklentileri sırasında her ikisini de satın aldı.
Osmanlı komutasının "çok büyük" ve "risk almak için çok değerli" olarak gördüğü dört Osmaniye sınıfı gemi dışında Osmanlı zırhlılarının çoğu 1877-1878 Rus-Türk Savaşı (93 Harbi) sırasında kullanıldı. Gemilerin geri kalanı, Kafkasya ve Balkanların doğusundaki Osmanlı güçlerini destekledikleri Karadeniz'de görev yaptı. Bir gemi, Lütf-i Celil, Tuna'da devriye gezerken Rus topçuları tarafından batırıldı. Osmanlı donanması savaşın sonundan, hükûmetin Osmanlı-Yunan Savaşı sırasında gemileri seferber etmeye çalıştığı 1897 yılına kadar Haliç'te atıl kaldı. Yirmi yıl kadar süren ihmalden sonra, gemilerin çoğu denize uygun olmayan durumda bulundu. Denize açılabilen gemiler ise eğitilmemiş mürettebat tarafından yönetilmekte ve etkin bir şekilde kullanılamamaktaydı. Donanma, sonraki on yıl içinde zırhlı korvetleri modernize etmeyi amaçlayan büyük bir yeniden inşa programına başladı; gemilerin çoğu ya yeniden inşa edildi ya da söküldü.
Son zamanlarda modernize edilmiş olmasına rağmen Osmanlı filosu, 1911-1912 Trablusgarp Savaşı sırasında İtalyan filosuna meydan okuyacak durumda olmadığından ötürü filonun büyük kısmı savaş boyunca limanda kaldı. İtalyan kruvazörleri ile gerçekleşen Beyrut Muharebesi'nde yeniden inşa edilmiş bir zırhlı olan Avnillah battı. İtalya ile savaş bitmeden önce başlayan Birinci Balkan Savaşı'nda, bir Yunan torpido botu Selanik'te Feth-i Bülend'i batırdı. 1913'te Asar-ı Tevfik, Bulgaristan kıyılarında karaya oturdu ve Bulgar topçu ateşi ile dalgalı deniz sebebiyle kurtarılamadı. Mesudiye, Yunan filosu ile gerçekleşen ve Osmanlı filosunun kaybettiği Aralık 1912'deki İmroz Deniz Muharebesi ve Ocak 1913'teki Mondros Deniz Muharebesi'nde yer aldı. 1914'te I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle, sadece Mesudiye aktif bir kapasitede hizmet etti; kalan diğer gemiler eğitim gemileri ve yüzen kışla gibi ikincil rollere indirgenmişti. Aralık 1914'te Mesudiye, Çanakkale Boğazı'nda bir Britanya denizaltısı tarafından batırıldı. Kurtuluş Savaşı sona erdikten sonra envanterde kalan zırhlı korvetler filodan çıkartıldı. Denizaltılar için bir depo gemisine dönüştürülen son gemi Muin-i Zafer ise 1932'de hurdaya çıkarıldı.
| --- | --- |
Silahlar: Ana silahların sayısı ve türü
Zırh: Zırhlı kemerin maksimum kalınlığı
Deplasman: Tam savaş yükünde gemi deplasmanı
Tahrik: Şaft sayısı, itki sistemi, üretilen beygir gücü ve en yüksek hız
Hizmet: Geminin inşa başlangıç ve bitiş tarihleri, nihai kaderi
İnşa başlangıcı: Omurga montajının başladığı tarih
Hizmete giriş: Geminin donanma hizmetine alındığı tarih