stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
İhya Balak

| İhya Balak |
| --- | --- |
Doğum: 1952 Ankara, Türkiye
Ölüm: 16 Kasım 2007 (55 yaşında) Ankara, Türkiye
Ölüm sebebi: Suikast
Eğitim: Üniversite
Meslek: bürokrat

İhya Balak (d. 1952, Ankara - ö. 16 Kasım 2007, Ankara), Türk bürokrat.
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. Hesap Uzmanı Muavinliği görevi ile Maliye Bakanlığı'nda göreve başladı. 1980'de Hesap Uzmanı olduktan sonra, Hesap Uzmanları Kurulu, İstanbul Grup Başkan Yardımcılığı, Hesap Uzmanları Kurulu Başkan Yardımcılığı görevlerini yaptı. İngiltere'de 1 yıl süreyle inceleme ve araştırmalarda bulundu. 1989 yılında Gelirler Genel Müdürlüğü'ne Daire Başkanı olarak atandı. 1994'te Genel Müdür Yardımcısı oldu. Bu süre içerisinde, Kamu Mali Yönetiminin yeniden yapılanması çalışmalarında Proje Koordinatörlüğü görevini üstlendi. Vergi Kimlik Numarası Uygulama Projesinin başlangıcından uygulanması aşamasına kadar geçen tüm safhalarda yönetici olarak görev aldı. Vergi dairelerinin yeniden yapılandırılması ile tam otomasyon projesinin (VEDOP) hayata geçirilmesinde görev üstlendi. Maliye Ataşesi olarak 1995 sonunda 3 yıllığına yurtdışına atandı. 2 Haziran 2003 tarihinde Millî Piyango İdaresi'ne Genel Müdür Vekili, 17 Haziran 2003'te de Genel Müdür olarak atandı. Hacettepe ve Çankaya Üniversitelerinde Öğretim Üyesi olarak, Denetim ve Mali Tablolar Analizi derslerini veriyordu.
16 Kasım 2007 tarihinde Eski başmüfettiş Ahmet Öztürk'ün silahlı saldırısı sonucu ölmüştür.
Seza Kutlar Aksoy

| Seza Kutlar Aksoy |
| --- | --- |
Doğum: 1945 (79-80 yaşında) Türkiye / Gaziantep
Milliyet: Türkiye Cumhuriyeti
Meslek: Yazar

Seza Kutlar Aksoy (d. 1945, Gaziantep), Türk çocuk kitapları yazarıdır.
Yapıtları > Okul öncesi

Uyku Ağacı, Kök yay. (resimleyen: Ümit Ogmel)
Nil Soru Soruyor, Kök yay. (resimleyen: Ümit Ogmel)
Noktacık, Tudem yay. (resimleyen: Saadet Ceylan)
Yolculuk, Tudem yay. (resimleyen: Serap Deliorman)
İdil'in Şarkısı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları (resimleyen: Saadet Ceylan)
Yapıtları > İlköğretim çağı

Arsa (Roman), Oda yay.
Büyülü Bahçe, (Öykü), YKY, Pencere-sey
Küçük Prenses ve Kardelen, (Masal), YKY, Pencere- sey, Tudem Yayınları
Tomurcuk ve Pembe Kedi, (roman), Morpa yay., Tudem Yayınları (resimleyen: Ferit Avcı)
Tomurcuk ve Pembe Kedi Altın Peşinde, (Roman), Tudem Yayınları Grubu(resimleyen: Ferit Avcı)
Güneşe Köprü, (Öykü), Tudem Yayınları
Akıllı Anka, (Roman), Pencere-sey yay.
Nun Gelince, (Roman), Pencere-sey yay, Tudem Yayınları
Güvercin'in Saati, (Roman), Pencere-sey yay.
Şişko Patates, (Roman), Can (resimleyen:Ferit Avcı)
Başodanın Gizemi, (Roman), TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi Yay. (resimleyen: Tan Oral)
Şeker Kız ve Büyülü Elma, (Roman), Can
Çevrimiçinde Şerafettin, (Roman), Can
Milo ve Pilo'nun Olağanüstü Serüvenleri, (Roman), Bilgiyolu Yay.(resimleyen :Reha Barış)
Yaşam Ağacındaki Kız, (Roman), Parmak Çocuk Yay.(resimleyen: Fatma Karaoğlan)
Tufan ile Uçan At, (Roman) İş Bankası Kültür Yay.(resimleyen Ferit Avcı)
Yapıtları > Gençlik çağı

Aşk Kalır, (Roman), Tarih Vakfı Yayını, Tudem
Çevrimiçinde Şerafettin, (Roman), Can
Ödülleri

1990 Sıtkı Dost Çocuk Öyküleri yarışması, mansiyon
1992 Kırmızı Fare Öykü yarışması, büyük ödül, Büyülü Bahçe
2007 Tudem Okul Öncesi Kitap yarışması, büyük ödül, Noktacık (resimleyen: Saadet Ceylan)
2009 TMMOB 'Kentimi Okuyorum' roman yarışması, büyük ödül, (resimleyen: Tan Oral)
2010 Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği - Jüri Özel Ödülü, (resimleyen: Serap Deliorman)
2011 Astrid Lindgren Memorial Award Türkiye adayı
2021 GAGİAD Edebiyat Ödülü
Wolverine (karakter)

| Wolverine |
| --- | --- |
Wolverine, Kaptan Amerika ile
Yayım bilgileri
Yayımcı: Marvel Comics
İlk görünüm: The Incredible Hulk #180 (Kasım 1974) (cameo)
Hikâyedeki bilgileri
Gerçek adı: James Howlett
Türü: İnsan-Mutant
Uyruğu: Kanada
Takım üyelikleri: X-Men New Avengers X-Force S.H.I.E.L.D. X-Treme Sanctions Executive Avengers Horsemen of Apocalypse Alpha Flight Team X Weapon X Weapon Plus Department H Department K HYDRA The Hand New Fantastic Four Secret Defenders Jean Grey School Uncanny Avengers
Güçleri:  Kendini iyileştirme  İnsanüstü duyu, güç, çeviklik, dayanıklılık, uzun ömürlülük  Adamantium'la kaplanmış iskelet yapısı  Adamantium'la kaplanmış pençeler  Uzun ve keskin köpek dişleri  Uzman dövüşçü, casus, kılıç ustası ve samuray  Son derece zeki ve çeşitli dillerde akıcı şekilde konuşabilme 
Wolverine, Marvel Comics tarafından yaratılmış, yayınlanan çizgi romanlarda süper kahraman olarak beliren bir kurgusal karakterdir. James Howlett ismiyle doğmuş fakat Logan olarak tanınmıştır. Len Wein, John Romita Sr., Herb Trimpe tarafından tasarlanmış ve yaratılmıştır. Köken olarak sansargillerden gelmektedir ve bu yüzden ellerinde üçer tane kemikten pençe bulunur.
Marvel Dünyası'nda birçok çizgi romanda bulunmuştur. Başlıca, X-Men, (New) Avengers, Incredible Hulk, Secret Defenders, Alpha Flight, Weapon X, HYDRA, S.H.I.E.L.D. gibi grup ve çizgi romanlarda yer almıştır.
Wolverine, X-Men'e; "All New, All Different" başlangıcında; Giant-Size X-Men' çizgi romanının birinci sayısında katılmıştır (Mayıs 1975). Wolverine, Vietnam Savaşı sonrasında; popüler Amerika'n kültüründe otoriteye uymayan, kahramanlık karşıtı bir karakter olarak gözükmüştür. Öldürücü ve zalim gücü de 1980'lerin sonuna doğru tüm çizgi roman anti-kahramanları tarafından kullanılmıştır.
Sonuç olarak; X-Men markasının en fazla ilgi gören kahramanı olmuştur. Kendine özgü çizgi romanı 1988'de çıkmış ve birçok çizgi filmde, video oyunlarında ve filmlerde yer almıştır. Hugh Jackman'ın X-Men filmlerinde canlandırdığı Wolverine; ilk filmin ardından izleyenleri tarafından en beğenilen karakter olmuş ve diğer iki filmde de ana karakter olmuştur.
Özellikleri

Bir mutant olan Wolverine, hayvani his ve reflekslere ayrıca kendi kendini iyileştirme özelliğine (hayatta kalma özelliği de denebilir) sahiptir. Bu sayede alabileceği tüm yaraları kendiliğinden iyileşir ve normal bir insana göre çok daha geç yaşlanır. (Zihinsel yaralar da dahil olmak üzere). Bu iyileşme özelliği sayesinde; Weapon-X tarafından bir süper asker olması için tüm iskeleti neredeyse parçalanamaz bir metal olan Adamantium ile kaplanmıştır. Operasyon sırasında kemikten olan keskin pençeleri adamantium ile kaplanmış ve bunun sonucunda Wolverine yenilmez olmuştur.Bu pençeler demiri bile kesebilecek niteliktedir. Pençelerinin kesemediği bilinen tek nesne ise Kaptan Amerika'nın kalkanıdır fakat alpha adamantiumla kaplandıktan sonra kalkanı da keser hale geldi. Ayrıca, yumruk yumruğa dövüşte ve kılıç kullanma konusunda tam bir ustadır. İngilizce, Japonca, Çince, İspanyolca, Rusça, Arapça ve Kızılderili dillerini akıcı olarak konuşuyor ve göçebeliğinin etkisiyle pek çok ülkenin kültürüne aşinadır.
Bulunduğu seriler > Hulk

Wolverine ilk olarak The Incredible Hulk'ın 180'inci sayısında (Haziran 1974) bir sonraki bölümde sahne alacak konuk karakter olarak tanıtılmıştır. Yazarlığı Len Wein, ilüstrasyon'u Herb Trimpe tarafından yapılmış ve Jack Abel tarafından renklendirilmiştir. Hulk'un 181'inci sayısında da ilk kez çizgi roman dünyasına adımını atarken; John Romita, Sr. da sarı-mavi kostümünü çizmiştir.
Doğaüstü güçlere sahip, Kanada hükûmetinin bir ajanı olarak sunulmuştur. Bulunduğu bölümde, pençeleri her zaman dışarıdadır ve içeri girmez.
Bulunduğu seriler > X-Men

Ana madde: X-Men
Wolverine'in çizgi roman severlerle bir sonraki buluşması; gördüğü ilgi üzerine 1975 yılında Dave Cockrum tarafından çizilen Giant-Size X-Men'in ilk sayısında olmuştur. Kapak tasarımı hazırlanırken kaskındaki kulakları normalde büyük olmayan Wolverine; kapağın çizeri Gil Kane tarafından büyük kaskla çizilmiştir. Ancak Dave Cockrum bu tasarımı çok daha beğenmiştir ve Batman'e benzediğini düşünerek bunu kendi hikâyesi ve tasarımına taşımıştır. Cockrum ayrıca Wolverine'i ilk defa maskesiz çizen kişidir, bu da karakterin ana hatlarını oluşturmuştur.
Bunun takibinde o dönemde gösterilen ilgisi düşen X-Men'in yeniden canlanması Uncanny X-Men'in 94'üncü sayısında Wolverine'ın katılımıyla olur. Gelen birçok karakterler arasında hikâye, Wolverine'in, Cyclops'un kız arkadaşı Jean Grey'e tutulmasıyla başlar.
Devam eden serilerde; Claremont ve Cockrum, Wolverine'i seriden çıkartmak ister; ancak bu kararları onları çizgi romanı çizmekten uzaklaştırır. Cockrum yerine gelen tasarımcı John Bryne, karakteri öne çıkartır. Açıklaması da; kendisinin de Kanadalı olduğunu ve başka bir Kanadalı karakterin öne çıkmasını görmek istememesidir.
John Bryne, daha ileride Alpha Flight isimli Kanadalı süper kahramanlar grubu yaratır. Bu grubun amacı Wolverine'i ele geçirmek ve eğitmektir. Bryne ayrıca kahverengi ve ten renginde yeni bir kostüm daha çizer.
Bryne ayrıldıktan sonra; Wolverine, Uncanny X-Men'de bulunur ve Eylül-Aralık 1982 arasında dört tane limitli serisi üretilir. (Bu seriler halen X-Men koleksiyoncuları için en pahalı limitli dizilerden biridir)
Takibinde Kitty Pryde ve Wolverine'nin, Claremont ve Al Milgrom tarafından altılı bir seri çizgi romanı sunulur. Daha sonra Wolverine'i Marvel Comics'in başlıca tüm tasarımcıları çizer.
Wolverine'in kökeni

Wolverine'in yaratıcılarından Len Wein; Logan'ı mutantlaşmış bir buz porsuğu (Wolverine'ın İngilizce manası buz porsuğudur.) olarak tasarlamıştır. Sebebi de yüksek evrimde evrimleşen bir insan olmasıdır. Logan'ın mutantlaşmış bir buz porsuğu olduğunu The Incredible Hulk #180-181 serisi çizeri Cockrum da onaylamıştır. Ancak o; Wolverine'in Örümcek Adam tarzında bir evrim geçirdiğini söyler. Ama bu; John Romita'nın maskesiz 40 yaşında ve kıllı Logan'ı çizmesiyle değişir. Len Wein orijinal olarak Wolverine'in eldivenlerini pençeli olarak tasarlamıştır; ancak daha sonra Stan Lee'nin orijinalliğini korumasını istemiş ve mutantlaşmış bir buz porsuğu düşüncesini reddetmiştir.
2001 yılında çizilen Origin isimli mini-seride; Wolverine'in geçmişi 19'uncu yüzyıla dayandırılır. Alberta, Kanada'da başlayan hikâyeye göre; James Howlett (Wolverine), Elizabeth Howlett'in kapıcı Thomas Logan ile olan yasak aşkından doğar. Eşi John Howlett ile beraber James'i büyütürler. Her ne kadar James kendisini iyileştirme gücüne sahip olsa da çocukluğunu her zaman yardım edilmesi gereken hasta bir çocuk olarak geçirir. Thomas Logan, John Howlett'i öldürdükten sonra James, Thomas'ı patlayan bir sinir ile öldürür ve pençeleri ilk kez dışarı çıkar.Arkadaşı Rose ile evden kaçtı ve duyduğu pişmanlığın etkisiyle Logan ismini kullanmaya başladı. Kısa bir süre sonrasında özellikleri ve hisleri gelişti. Annesi de intihar ettikten sonra, orduya katılan Logan burada "Wolverine" takma adını alır ve 458-25-243 numaralı künyesini bastırır. I. Dünya Savaşı'nda Kanada adına savaştı. Savaşın ardından Japonya'ya yerleşti ve Itsu adlı bir Japon'la evlendi. Daken adında bir oğlu oldu. Birçok dövüş sanatını tatbik etti, eğitimini aldı. II. Dünya Savaşı'nda Kaptan Amerika ile birlikte savaştı. Savaştan sonra paralı askerlik yapmaya başladı. CIA'in eline düştü. Gizli operasyonlar için hafızasına sahte anılar yerleştirildi. Wolverine'in sürekli geçmişini aramasının temellerinden biri budur.
Wolverine'in ilk kez rol oynadığı; The Incredible Hulk'un 181'inci sayısı
Wolverine ve diğer X-Men karakterleri
Sakarı ılıcaları

Sakarıılıca kaplıcaları, Eskişehir il merkezinin kuzeyinde, yaklaşık 35 km uzaklıkta Bozdağlar içerisindeki kaplıca merkezi. Mihalgazi (eski adıyla Gümele) sınırları içerisindedir.
Eskişehir'deki tanınmış ılıca ve kaplıcaların başında gelmektedir. Etrafı ormanlık dağlarla çevrili olan dere yatağındaki kaplıca, belirli dönemlerde su baskınlarına maruz kalmış ve birkaç kez yeniden inşa edilmiştir.
Bikarbonatlı ve magnezyumlu suyu 57 °C sıcaklığındadır. Mide hastalıkları, romatizma ve kadın hastalıklarına iyi geldiği bilinmektedir.
Yücel Hatay

| Yücel Hatay |
| --- | --- |
Doğum: 13 Ağustos 1946 (78 yaşında)
Meslek: Yazar
Dil: Türkçe
Milliyet:  Kıbrıs Türkü
Vatandaşlık:  Kıbrıs Türkü
Eğitim: Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi

Yücel Hatay, (d.13 Ağustos 1946 - Lefkoşa) Kıbrıslı Türk spor yazarı.
1963 yılında Halkın Sesi gazetesinde spor muhabirliğine başladı. 1964-1967 yıllarında mücahitlik görevini yerine getirdi. Ankara'da Halkın Sesi'nin Türkiye muhabirliğini yürüttü (1967-1971). Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'ni bitirdikten sonra bu gazetenin spor şefliğini yaptı (1972-1975). Masa Tenisi Federasyonu'nun ilk yönetim kurulunda yer aldı (1971). Güreş Federasyonu'nda genel sekreter (1977-1986), merkez hakem komitesi asbaşkanı (1986-2000) olarak hizmet verdi. Lefkoşa Güreş Kulübü'nün kurulmasında rol oynadı (1981). 1975-77 yıllarında yayın memuru olarak çalıştığı Gençlik, Spor ve Kültür ışleri Dairesi'nde Kaynak isimli araştırma dergisinin iki sayısının hazırlanmasında yer aldı. Sosyal Sigortalar Dairesi'nde muhasebe memuru olarak çalıştı (1977-1986).1989-2005 yıllarında Kıbrıs Gazetesi spor servisinde yer alarak bu gazetede 1996-2002 yıllarında spor şefliği yaptı. 1996 yılında Basın şeref Kartı sahibi oldu. Spor Dairesi Genel Yönetim Kurulu'nda ve kurucularından olduğu Lefkoşa Türk Belediyesi Spor Kulübü'nün yönetim kurulunda yer aldı (2000-2005). Sporla ilgili bilgi ve birikimlerini 2003 yılından itibaren kitaplaştırarak yayınlamaya başladı. 2003 yılında Kıbrıs Türk Spor Yazarları Derneği'nden inceleme-araştırma başarı ödülünü ve 2004 yılında KKTC Milli Olimpiyat Komitesi'nden yılın spor yazarı ödülünü aldı. 2006 yılında arkadaşlarıyla birlikte kurduğu Güreşseverler Derneği'nde başkanlık yaptı. 1 Mart 2006'dan itibaren yayınlanmaya başlayan Spor Dünyası gazetesinde yazı işleri müdürü görevini yürüttü. 2017'de yazdığı kitaplar ve basın faaliyetleri nedeniyle Kıbrıs Türk Spor Yazarları Derneğinin Ahmed Sami Topcan Spor Üstün Hizmet Ödülü'ne layık görüldü.
Kitapları

Haziran 2003: Sporda Üstün Hizmet
Temmuz 2003: Güreşimiz
Ekim 2003: Dünden Bugüne Sporumuz 1 (1942-1955)
Haziran 2004: Dünden Bugüne Sporumuz 2 (1956-1974)
Aralık 2004: Antrenörümüz (1984-2004)
şubat 2005: Futbolda Türk-Rum (1934-1955)
Haziran 2005: Dünden Bugüne Sporumuz 3 (1975-1994)
Ocak 2006: Futbolumuzda Yarım Asır (1955-2005)
Nisan 2006: Dünden Bugüne Sporumuz 4 (1995-2005)
Mart 2007: Spor Tarihimiz
Spiritizm

Başlığın diğer anlamları için Spiritüalizm (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Spiritizm, Hermetistler'in ve Platon ve Pisagor gibi filozofların döneminden 19. yüzyıla dek sistemsiz bir şekilde dalgalanan, reenkarnasyonu kabul eden ruhçuluğun; Fransa'da Allan Kardec tarafından kurulan ilk sistemli biçimidir. Kardec'in sistemli hale getirdiği spiritizm adıyla bilinen deneysel spiritüalizmin belli başlı ilkeleri  şöyle özetlenebilir:
1- İnsan üç bölümden oluşur: Ruh, "perispri" ve fiziksel beden. Perispri, ruh ve fiziksel beden arasında irtibatı sağlar; yarı-maddi bir yapısı vardır.
2- Can dediğimiz şey, ölüm olayı ile bedeni terk ettiğinde “ruhlar âlemi”nde doğar. Dünyada iken yaptığı iyilik ve kötülükler orada, hafızasında canlanır. Bir süre sonra tekrar dünyada bedenlenir. Sınavlar geçireceği dünyada defalarca doğmasının amacı tekâmül etmektir. Fakat insan ruhu hiçbir zaman yeniden hayvan bedeninde doğmaz. Çünkü tekâmülde gerileme söz konusu değildir.
3- Bütün ruhlar eşit yaratılmıştır denebilir. Fakat tekâmül dereceleri aynı kalmadığından aralarında, tekâmül farklarından kaynaklanan bir ruhsal hiyerarşi oluşmuştur.
4- Ruhlar yalnız Dünya’da değil, evrenin diğer dünyalarında da bedenlenirler.
5- Ruhlar âlemindeki bedensiz varlıklar, dünyadaki bedenlilerle gerek maddi gerekse manevi etkileşim içindedir. Ayrıca ‘medyum’lar aracılığıyla, bedensiz varlıklarla sesli veya yazılı iletişim kurulabilir.
6- Kaliteli, ciddi ruhsal irtibat seanslarında, tekâmül düzeyi yüksek ruhlarla; düzeysiz (nefsani, çıkarcı, gelecekle ilgili) soruların sorulduğu seanslarda ise tekâmül düzeyi düşük ruhlarla irtibat kurulur. Bu düşük düzeyli ruhlar yalan söyler, kötü şakalar yapar, insanları hataya sürüklemeye çalışır ve seanstakileri etki altına almak için genellikle ünlü kişilerin isimlerini kullanırlar.
Spiritizm, günümüzde Latin Amerika ülkelerinde "Kardesizm" adıyla bilinmektedir. Türk spiritüalistler ise spiritizm ya da deneysel spiritüalizm olarak bilinen bu ruhçuluğu "klasik spiritüalizm" olarak adlandırmışlardır. Çünkü onlara göre ruhçuluğa son şeklini Bedri Ruhselman vermiş ve kurduğu ruhçuluğa "neo-spiritüalizm" adını vermiştir.
Temelli, Sincan

| Temelli |
| --- | --- |
Semt

 Ankara Siyasi Haritası
Ülke:  Türkiye
Bölge: İç Anadolu
İl: Ankara
İlçe: Sincan
 • Yoğunluk: oto/km²
Zaman dilimi: UDAS
Alan kodu: 0312
Temelli, Ankara ilinin Sincan ilçesine bağlı bir semttir.
Tarihçe

31 Aralık 1991 tarihinde belediye statüsü alarak Polatlı ilçesine bağlı bir beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu ve Sincan ilçesine bağlandı.
Coğrafya ve ulaşım

Ankara-Eskişehir yolunun yaklaşık 50. kilometresinde yer almaktadır.
Ankara Büyükşehir Belediyesi, Temelli'ye otobüs seferlerini 2005 yılından bu yana sürdürmektedir. 1928 yılında Türkiye ‘nin ilk yerleşik köyü ilan edilen Temelli Toplu konut projeleri20 Nisan 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. nedeniyle önümüzdeki 20 yıl içerisinde yaklaşık nüfusunun 750.000 olması öngörülmektedir. Türkiye 'nin ilk yapay göleti olma özelliğini taşıyan Temelli 120 bin kişiyi ağırlayacak şekilde planlanan rekreasyon alanlarıyla; 1500 kişilik piknik alanı, 50 adet kamelya ile 144 adet barbekü, basketbol, voleybol, tenis sahaları ve 26 bin metrekarelik alanda yapımına başlanan dev Rehabilitasyon tesisinde, uyuşturucu bağımlılarına yardım sağlanacaktır. Bu yerleşim yerinde, şimdiden birçok villa ve kooperatif arsaları alınıp satılmaktadır. Temelli'de, içinden yol geçen ve gezi parkurları bulunan bir gölet de bulunmaktadır. 1928-1935 yılları arasında Atatürk Bulgaristan'dan gelen muhacir Türklerini buraya yerleştirmiştir. İlk yapılan evler, gökyüzünden bakınca ay yıldız şeklindedir.
Bağlı Mahalleler

Alagöz
Alcı
Anayurt
Bacı
Beyobası
Cumhuriyet
Çiçektepe
Çokören
Esenler
Gazi
Girmeç
Hisarlıkaya
Hürriyet
İstiklal
Malıköy
Polatlar
Türkobası
Ücret
Yenihisar
Sandro Botticelli

| Sandro Botticelli |
| --- | --- |
Müneccim Kralların Tapınması resminden ressamın Otoportresi olduğu ileri sürülen ayrıntı
Genel bilgiler
Doğum adı: Alessandro di Mariano di Vanni Filipepi
Doğum: 1 Mart 1445(1445-03-01) Floransa, İtalya
Ölüm: 17 Mayıs 1510 (65 yaşında) Floransa, İtalya
Uyruk: İtalyan
Alanı: Resim
Etkin yıllar: 15. yüzyılın ikinci yarısı, 16. yüzyılın başları
Ünlü yapıtları: İlkbahar   Venüs'ün Doğuşu   Müneccim Kralların Tapınması

İmzası
 
Sandro Botticelli ya da Il Botticello ("Küçük Fıçı") (Asıl adı Alessandro di Mariano di Vanni Filipepi) (d. 1 Mart 1445 – ö. 17 Mayıs 1510), Rönesans dönemi İtalyan ressamdır. ("Küçük Fıçı") lakabı aslında kuyumcu ağabeyi Antonio Filipepi'ye aittir. Ancak resim eğitiminden önce ağabeyinin yanında çıraklık yaptığı süreçte Alessandro da aynı lakap ile anılmaya başlanmıştır.
Hayatı > Eğitimi

Kuyumcu çıraklığını bırakarak genç yaşta Fra Filippo Lippi'nin atölyesinde resim, desen ve geometri öğrenmiştir.
Hayatı > Sanatsal tarzı

Botticelli, Rönesans resim sanatının gelişmesinde büyük rol oynamıştır. Kendisini deliliğin sınırına sürükleyen kaygısı, sanatına yön vermiştir. Uçucu ve coşkulu figürler çizmiştir. Ayrıca hastalık derecesine varan zarafet duygusu eserlerine kendine özgü, şiirsel bir hava verir. Yapıtlarında hareket ve duruşun inceliği, ince uzun bedenli, uzun boyunlu ve ciddi ifadeli kadının zarifliği zengin bir doku oluşturur. Botticelli dini konu alan tablolar yapmış olsa da, dinsel bir ressam değil, güzelliğe tutkun bir ressam olmuştur. Sanatında Yeni-Platonculuk felsefi akımın etkisi dikkat çekicidir.
Eserleri

İlk yapıtlarından olan Yudit Öyküleri'nde (1472, Floransa, Uffizi Galerisi) Lippi'nin ve Lippi'den sonra yanlarında çalıştığı Antonio del Pollaiolo ve Verrocchio'nun etkileri görülür.
1470 yılında, henüz ilk tablolarıyla büyük ün kazanmıştır. Özellikle Müneccim Kralların Tapınması (1475-1476, Uffizi Galerisi) ve Madonna (Louvre Müzesi) bunlar arasında sayılabilir.
1481'de Papa IV. Sixtus tarafından Roma'ya davet edilmiş; Rosselli, Ghirlandaio ve Perugino ile birlikte Sistina Şapeli'nin süslemesinde çalışmıştır. Burada Musa'nın yaşamını canlandıran 3 fresk ile Şeytanın İsa'yı Ayartma Çabaları'nı yapmıştır. Bu eserlerinde zengin ayrıntılar görülür.
1480-1490 yıllarında, olgunluk döneminde Floransa'da Lorenzo de' Medici'nin korumasında sanat çalışmalarını sürdürmüştür. Bu dönemde, Primavera (İlkbahar) (1482, Uffizi), Venüs ile Mars (1483, Ulusal Galeri, Londra), Pallas Athena ile Kentaur (1485, Uffizi) gibi konusunu mitolojiden alan başyapıtlar gerçekleştirmiştir. Bu arada, kiliseler, dinsel dernekler için tablo siparişleri almıştır. Meryem'in Taç Giymesi (1488, Uffizi) bunlardan biridir.
Daha sonra zarif ve özgün kompozisyonlar içeren bir dizi Madonna resmi gerçekleştirmiştir. Bunlar arasında Şamdanlı Madonna (Berlin), Magnificat Madonna'sı (1485, Uffizi) ve Narlı Madonna (1487, Uffizi) sayılabilir. Resimlerinde pastel tonlar kullanır.
1491 yılında tanıştığı Savonarola'dan ve vaazlarından çok etkilenmiştir. Son yapıtlarında bu vaazların yarattığı çelişkilerin etkileri görülür. Pieta (1498, Münih Pinakothek'i), Çarmıha Geriliş (Cambridge, ABD), İsa'nın Doğumu (1500, Londra) bu eserler arasında sayılabilir. Ayrıca yoğun anlatım gücü ve güçlü desenlerle, Dante'nin İlahi Komedya'sını resimlemiştir.
Galeri

Primavera, 1482
Venüs'ün Doğuşu, 1482
I. Haakon

| I>  Haakon.Norveç kralı |
| --- | --- |
Hüküm süresi: 934-961
Önce gelen: I. Erik
Sonra gelen: II. Harald

Doğum: y. 920 Håkonshella, Hordaland, Norveç
Ölüm: 961 Håkonshella, Hordaland
Defin: Seim, Hordaland, Norveç
Çocuk(lar)ı: Thora
Babası: I. Harald
Annesi: Tora Mosterstong
Dini: Paganizm, Katolik
Haakon bir Kurultay'da (Resim Peter Nicolai Arbo, 1860)
I. Haakon (920'ye doğr.-Fitje 961): Norveç Kralı (935'e doğr.-961). Harald Hårfager'in oğlu ve 934-961 yılları arasındaki Norveç kralıydı. İngiltere'de Hristiyan inancıyla yetiştirildi. Babasının ölümü üzerine kral ilan edilen üvey kardeşi Eirik Blodøks (Kanlıbalta Erik) ile savaşmak için Norveç'e döndü. Toprak sahiplerinin desteğiyle zafere ulaştı ama Hristiyanlığı zorla kabul ettirmeyi başaramadı. Eirik'in oğullarına karşı savaşırken öldü.
Zina

Zina eden kadın ve erkeğe uygulanan kırbaç cezası
Zina, aralarında bir nikâh bağı bulunmayan yetişkin bir erkek ile kadın arasındaki cinsel ilişkidir, ancak efendi-cariye ilişkisinde de nikah bağı yoktur ve onlar zina sayılmamıştır.
Zina çoğu toplumun etik anlayışına uygun olmayan cinsel ilişki olarak değerlendirilir. "Zina" tanımı söz konusu cinsel ilişkinin meşru görülmediği anlamını getirir ve tarih boyunca çeşitli kültürler ve dinler zinayı cezayı gerektiren bir suç olarak görmüştür. İbrahimî dinlerde haram ve büyük günahlardan sayılır.
Köken

"Zina" kelimesinin kökeni Aramice "zina etti" anlamına gelen "זְנָא" ("zənā") kelimesinden Arapçaya geçen "زنا" dir.
Hukuki boyut

Dini kanunlarla yönetilmeyen çoğu ülkede suç teşkil etmemekte fakat evli taraflardan birinin dava açması durumunda boşanma sebebi sayılmaktadır. Bazı ülkelerde idama kadar varan cezai yaptırımları bulunmaktadır.
İbrahimî dinlerde > Yahudilikte zina

Yahudilikte "niuf, zenut" gibi İbranice kelimelerle anlatılan zina, suç kapsamında ele alınır. Erken dönemlerde kadın kocanın özel mülkü olduğu görüşünden dolayı zina mülke tecavüz anlamını da taşıyordu.
Zina On Emir’de yasaklanmıştır. Nişanlı kızla zina durumunda recm uygulanacağı Tevrat’ta belirtilmekte, evli kadınla zina durumunda da öldürüleceği kaydedilmektedir.
Dinsel bağlamda zina eden kimsenin kirlenmiş olarak kabul edildiği örnekler mevcuttur. Yaratıcıya karşı işlenen bir suç ve putperestlik olarak da algılanmıştır.
İbrahimî dinlerde > Hristiyanlıkta zina

Hristiyanlıkta zina cinsel ahlaksızlık olarak nitelendirilir ve günahtır. Kutsal Kitap evlilik öncesi her türlü ilişkiyi sıkı biçimde yasaklar. Bir adamın evli olmadığı bir kadını arzulaması da zina kapsamına girer. Matta 5:27-28 buna bir örnektir: "‘Zina etmeyeceksin’ dendiğini duydunuz. Ama ben size diyorum ki, bir kadına şehvetle bakan her adam, yüreğinde o kadınla zina etmiş olur."