stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vizigotlar
I. Alarik dönemi

Ana madde: I. Alarik
1. Alarik; Vizigot kralıdır (Tuna deltasında Peuce Adası 370 dolayları-Consentia 410). Hristiyan Arilerinden soylu Balthe ailesindendir.391-394 yılları arasında Vizigotlar liderleri olarak I. Alarik'i seçerler.Romanya'da oturan halkıyla birlikte Roma İmparatorluğu topraklarına girerek (376) Tuna Irmağı ile Balkan Dağları arasında yer alan Moesia'ya yerleşti (382). Alarik tüm Vizigot kabilelerini tek çatı altında birleştiren ilk kraldır.394 yılında Vizigotlar Roma ile aralarındaki anlaşma uyarınca İmparator I. Theodosius'un ordusunda yer alarak çıkan ayaklanmayı bastırırlar ancak ordunun Vizigotların bulunduğu kısmı çok zaiyata uğrar. Roma ile barışçıl ilişkiler kurmak istemesine karşın imparator Honorius ile anlaşmazlığa düşünce iki kez İtalya'ya sefer düzenleyip ve Roma Kenti'ni çeviren surlara kadar dayanacaktı.İmparator Büyük Theodosius’un ölümünden (395) sonra Konstantinopolis'e (bugünkü İstanbul) saldırmaya niyetlenen Vizigotlar bu şehrin çok iyi korunmasından ötürü Yunan Yarımadasına yönelirler. Attika'yı yakan Alarik ve ordusu, Mora Yarımadasının zengin şehirleri Korint, Sparta ve Argos'u yağmalayarak halklarını da esir eder. Atina'nın ise benzer kaderinin engellenmesi için çok büyük rüşvetler ödenecektir.İllyricum’da Magister Militumluğa (başkomutanlık) atandı.397 yılında Romalı komutan Stilicho Vizigotlarla karşıkarşıya gelecek ancak üstün durumdayken savaşmayacaktır.Daha sonra Alarik kuzeye yönelecek ve Epir'e girecektir. Artık Doğu ve Batı Roma olarak ayrılmış bulunan Roma imparatorluğunun doğudaki imparatoru Arcadius Vizigotların saldırısını engelleyebilmek için büyük bir fidye parası ödeyecektir.Daha sonra Priscus Attalus tarafından Romalılara hizmet etmesi için komutanlık görevine atandı, fakat Afrika'yı işgal etmesine izin verilmedi.Yaptığı üçüncü seferinde Roma'yı ele geçirdi (24 Ağustos 410); 800 yıldan beri düşman eline geçmeyen kenti yakıp yıktı. İtalya'nın tahıl ambarı durumunda olan Afrika'yı almak için Rhegum’a yürüdüyse de fırtınadan gemileri batınca bu tasarıdan vazgeçti, Vizigotlar kuzeye yöneldiler.
I. Alarik dönemi > İtalya seferi ve Roma’nın fethi

400 yılında Alarik İtalya'ya ilk seferini düzenler, ancak karşısında Stilicho ve ordusu vardır. 6 Nisan 402 günü bugünkü Piyemonte'de Vizigotlar ve Romalılar arasında yapılan savaşta taraflar yenişemez ve barış imzalanır. Buna göre Vizigotlar İlirya'ya çekilecektir. 408 yılında Stilicho'nun ölümüyle Vizigotlar tekrar saldırıya geçer ve Roma'yı kuşatır. Şehir kısa sürede gıda stoklarının tükenmesinden dolayı teslim olur, Alarik ise Roma'dan çok ağır bir fidye ve çok sayıda köle ister. Aralık 408'de Alarik istediği fidyeyi alınca bölgeden uzaklaşacaktır: 40.000 köle, 2.000 kg altın, 16.000 kg gümüş ve 1.400 kg karabiber. Fidyelerden sonra Alarik yeni imparator Honorius'dan yerleşmek için yeni araziler ister, bu isteği reddedilince de 24 Ağustos 410'da tekrar Roma üzerine yürür ve ordusuyla şehre girer. Acımasız askerlerine rağmen Vizigotlar şehri fazla tahrip etmezler, yakmaksızın yağmalarlar, kutsal yerlere dokunmazlar. Roma'yı yağmaladıktan sonra Alarik ve ordusu Roma'nın tahıl deposu olan Afrika'ya geçmek üzere Güney İtalya'ya doğru ilerler. Ancak onu ve ordusunu Afrika'ya geçirmek üzere hazırlanan donanma Messina Boğazında fırtınadan batacaktır. Muzaffer Alarik Calabria'da ölecek ve Busento ırmağı yatağına gömülecektir. Tarihçi Jordanes, Alarik'in beklenmedik ölümünü ve gömülmesini ayrıntısıyla anlatır:
“Alarik hiç beklenmedik bir şekilde aniden ölecek ve fani dünyadan ayrılacaktır. Onu çok seven Gotlar ardından yas tutacak ve mezarı için büyük bir işe girişeceklerdir. Busento ırmağının yatağı esir alınan köleler tarafından değiştirilecek, ırmak yatağına büyük bir mezar inşa edilecek ve Alarik, savaş alanında kazandığı ganimetlerden en değerlileriyle beraber gömülecektir. Sonra ise ırmak eski yatağından akıtılacak ve mezarın yerini söylememeleri için bu işte çalışan tüm köleler öldürülecektir.”
Alarik'in bahis konusu mezarı arkeologlar tarafından aranacak ancak asla bulunamayacaktır.
Vizigotlar Akitanya’da

Alarik'in ölümünden sonra 410-415 yılları arasında Vizigotların başına Ataulf geçer. İtalya'da tutunamayan Vizigotlar güney Galya'ya çekilirler. Ataulf 1 Ocak 414 günü Romalı Galyalı Placidia ile evlenir. Placidia, imparator Honorius'un kız kardeşidir. Ataulf, Roma ile yürütülen barış görüşmeleri sırasında Barselona'da öldürülecektir. Ondan sonra Vizigotların başı Sigeric (415-418 arasında hüküm sürecektir) Akitanya'daki kral olacak ve imparator Honorius'nın emrine girip, İspanya Yarımadasını 407-409 yıllarında işgal eden Vandallar, Alanlar ve Süevlere karşı Roma'nın yanında savaşacaktır. 418 yılında Roma imparatoru Vizigotları müttefik seviyesine çıkaracak ve kabilelere Akitanya'da geniş araziler tahsis edecektir. İlk bağımsız Vizigotlar Krallığı'nın başkenti bugünkü Toulouse şehrinin olduğu kenttir. Bu dönemde artık Roma toprakları Cermen kabileleri tarafından kolonileştirilmektedir. 419-451 yılları arasında Vizigotların lideri olacak I. Teodorik, Alarik'in gayrimeşru çocuğudur. Teodorik, Toulouse krallığının sınırlarını genişletecektir. 422-427 yılları arasında Romalılarla sürekli çekişmeler yaşanacak ancak Hun komutan Attila ve ordusunun bölgeye gelmesiyle Vizigotlar ve Romalılar ittifak yapacaklardır. 20 Haziran 451 günü Hunlarla yaşanan Katalon Savaşında Romalılar, Vizigotlar ve Alanlar aynı saflarda savaşacaktır. Atila bu savaşı kazanır üstelik muzaffer ordular da çok yıpranmıştır. Vizigotlar krallarını savaşta yitirmiştir. Onun yerine oğlu Torismond geçecektir. Teodorik'in ölümünü tarihçi Jordanes şöyle anlatır:
“Savaş sırasında askerlerine moral vermek için atının üzerinde süratle gezen kral Teodorik atından düşecek ve kendi atının altında ezilerek can verecektir. İleri yaşında ölen kralın, Attila saflarında yer alan Ostrogot komutanlardan Andag’ın mızrağıyla öldüğü de iddia edilmektedir. Savaşın kargaşasında kralını arayan askerler onu ölü yığınlarının altından çıkartacaktır. Omuzlarda taşınan bedenini gören düşmanlar bile saygıyla eğilecektir önünde.”
Vizigotlar İber Yarımadasında

453 yılında Torismond ağabeyleri Frederihom ve sonradan tahta geçecek olan II. Teodorik (453-467) tarafından öldürülür. Yeni kral iktidarı sırasında Roma yanlısı bir siyaset izleyecektir. Ancak kardeşini öldürürerek başa geçen kral yine kardeşi Euric (467-485) tarafından öldürülecektir.
Euric hükümdarlığında krallık oldukça büyüyecek ve güçlenecektir. Krallık güney ve orta Galya'yı kapsamakta ve neredeyse tüm İspanya'yı içermekteydi.(Sadece kuzeybatıda kısmı Süevlerin egemenliğindeydi) Böylelikle Vizigotlar Krallığı Roma'nın yıkıntıları üzerinde kurulan en büyük barbar devlet olur. 475 yılında Euric Vizigotların ilk kapsamlı yazılı yasalarını oluşturacaktır. Sevilya'lı San İsidor'a göre önceden sadece geleneklere göre belirlenen kurallar yazıya geçirilmiştir. Sonra gelen hükümdarlar da bu yasaları geliştirecek ve 654 yılında ortaya çıkacak ilk barbar kanunlarıyla birleşecektir.
Akitanya’nın kaybı

Euric'den sonra başa geçen oğlu II. Alarik (485-507) yeni düşmanlarla karşı karşıyadır. Vizigotların komşusu olan Franklar, Loire nehri boyunca komşudurlar. 490 yılında II. Alarik, Frank kralı I. Clovis'e karşı Ostrogot kral Teodorik'in de yardımını alarak saldıracak ve savaş uzun süre küçük ölçekte olmakla beraber sürecektir. 502 yılında antlaşma imzalanacak ancak 507 yılında Franklar tarafından bozulacaktır. Vouillé bölgesinde çıkan savaşta Vizigotlar ağır bir yenilgi alacaklar, krallarını savaş alanında kaybedeceklerdir. Vizigotlar Akitanya'yı ebediyen kaybedecektir. Başa geçen Gesalec (507-511) krallığı yönetmekte başarılı olamayacak, birleşmiş Frank saldırılarına karşı savaşmak yerine Barselona'ya kaçacak ve Gallia Narbonensisi kaybedecektir. Vizigotların yardımına Ostrogotlar yetişecek ve Frankları geri çekilmeye zorlayıp Vizigot ülkesinin istila edilmesini önleyecektir. Bundan sonra başarısız hükümdar Gesalec'i ülkeden kovan Ostrogot kral Büyük Teodorik, Vizigotları fiilen başsız bırakacaktır. Bu dönem 15 yıl sürecektir. (511-526) Vizigot hanedanı artık Ostrogot egemenliğine girer. Ostrogot hükümdarı Teodorik, çocuk yaştaki tahtın varisi Amalarik'i bahane ederek krallık üzerinde hakimiyet kuracaktır. Kovulan kralın torunu olarak başa geçen Amalarik, Franklarla ilişkileri iyileştirmeye çalışır, bunun için Frank kralı I. Clovis'in kızı Chrotilde ile evlenir. Evlendiği eşi Katolik olan Amalarik törenler sırasında bulunan Hristiyanlık sembollerine küfredecek ve saygısızlık yapacaktır. Dini anlaşmazlıkları bahane eden Chrotilde'nin ağabeyi I. Childebert saldırmak için bahane bulmuş olur. 531 yılında Vizigotlar Gallia Narbonensis'de yenilgiye uğrar, kral Amalrik ise Barselona'da öldürülür. Franklara karşı savaşlar devam eder. Vizigotlar Krallığı'nın merkezi ise bu dönemde Barcelona şehridir. Başa geçen Theudigisel'in 549 yılında ölmesiyle beraber başa geçen I. Agila 554 yılındaki ölümüne kadar hüküm sürecektir. Sevilla'da çıkan isyanı bastıracak, Bizans imparatoruyla ittifak yapacaktır. Onun ölümünden sonra Athanagild başa geçecek, Franklara karşı yardım istediği Bizans ordusu yardıma gelmeyince Vizigotlar 567 yılında Cartagena'dan Málaga'ya kadar tüm sahillerini kaybedecektir.
Yeniden canlanma dönemi

Beş yıllık geçiş döneminden sonra Vizigotlar I. Liuva'yı kral seçerler. O da kardeşi Liuvigild'i komutan tayin eder, aslında bütün yetkilerini fiilen ona devretmiş olur. O dönemde krallığın içinde bulunduğu durum hiç iç açıcı değildir. Vizigotların düşmanları olan Franklar, Süevler ve Bizanslılar farklı yönlerden saldırmaktadır. Liuvigild'in yönetimi baştan beri çok kararlı ve disiplinliydi. Bizans ile müttefik bazı şehirleri fethetti, Kuzey İspanya'daki kabilelere boyun eğdirdi ve Süevler ile Basklara ait bölgelere saldırdı. Ancak 580 yılında Franklardan Katolik prenses Leander ile evlenen kralın oğlu Hermenegild de katolikliği benimseyerek ayaklanma çıkartacaktır. Leovigild oğlunun isyanını bastıracak ve 585 yılında idam edecektir.
Kralın iç siyasi uygulamaları da dış siyaseti gibi başarılıdır. Üzerinde kendi adı ve resmi olan altın para basan ilk Vizigot kralıdır. Ayrıca yeni yasalar yürürlüğe koymuşlardır. Örneğin Vizigotlar ile Romalılar arasında evliliği yasaklayan yasalar kaldırılmıştır. Kendisini ve hanedanını Romalıların devamı olarak görmekteydi. Zengin asiller sınıfının etkisini azaltıp kraliyet ailesinin ve monarşinin yetkilerini artırmıştır. 580 yılında Liuvigild krallığının başkentini Toledo'ya taşımıştır. Bu dönem Toledo krallığı dönemi olarak adlandırılmaktadır.
Çöküş

Son Hristiyan Aryan Vizigot kralı Liuvigild, Süev krallığına 585 yılında son verecek ve 624 yılında Sunintila luzeydeki toprakların tamamını kazanacaktır. Vizigotlar 711 yılına kadar hüküm sürecek, bu yıl kral Roderik, Tarık bin Ziyad komutasındaki Emevilerle yapılan Guadalete Savaşında öldürülecektir. Bu savaş, İspanya'nın müslümanların denetimi altına girmekte olduğunun bir habercisi olmuş, 718 yılında bütün yarımada Emevilerin hakimiyetine geçmiştir. Yenik Vizigotlar müslümanlık dinini kabul etmek veya Emevilerin boyunduruğu altında yaşamak istemedikleri için kuzeye kaçarak Frank Krallığına sığınacak ve bu krallığın gelişmesinde önemli rol oynayacaklardır.
Vizigotlarda iktidarın yapısı

İlk zamanlarda Vizigot önderlerinin tüm kabileyi yönetecek merkezi iktidarları yoktu. Kabile irili ufaklı birçok alt kola bölünmüş ve her kolun kendi önderi bulunurdu. Olağanüstü zamanlarda bir lider tüm kollara ait liderleri birleştirirdi. Bazı Vizigot önderleri ile kabileleri arasında feodal ilişkilerin ilk örnekleri görülmektedir. Vizigotların tarihi belgelerinde bulunan Euric yasalarına göre buccellarii olarak adlandırılan ve liderlerden ekilecek toprak ve silah alanlar olduğu gibi saiones denilen ve sadece kendilerine silah verilenler de bulunmaktaydı. 364 yılında sonra başa geçen Athanarik merkezi egemenliği gerçekleştiren ilk Vizigot lideridir. Athanarik'in Almanya'da uyguladığı yönetim tarzı ona hem diğer kabile liderlerinin üzerinde bir yer tanımakta hem de olası anlaşmazlıklar halinde ona hakemlik-yargıçlık imkânı tanıyordu. Buna rağmen Athanarik iktidarı tüm Vizigotları kapsamıyor ama büyük bir kısmını içine alıyordu. Onun iktidarını tanımayanlar ise diğer bir lider olan Fritigern'i lider olarak benimsemişti. İlk başta Vizigotlar kendi liderlerini seçerken daha sonra oluşan kraliyet ailesi yoluyla yetkilerin babadan oğula geçmesi usulü seçimin yerini aldı. Kral Teodorik'in hüküm sürmesinin ardından Vizigotlar liderlerini tekrar seçmeye başladılarsa da MS 7. yüzyılda kraliyet ailesi usulüne dönüldü. Güçlü yöneticilerin yönetimi altında Vizigotlar, kralın belirlediği politikayı büyük bir disiplinle uygulamakta ve tam itaat etmekteydiler.
Vizigotlarda iktidarın yapısı > Askeri yapı

Vizigot ordusunun askeri yapısı çok örgütlüdür. En küçük askeri birim 10 askerden oluşmakta ve bir sorumlusu bulunmaktaydı. 10 kişi 100 kişilik başka bir grubun parçası, o da 1000 kişilik en büyük birimin parçasıydı. En büyük birim millenarii olarak adlandırılmakta ve savaş alanında kral veya onun yetki verdiği kişi tarafından yönetilmekteydi. Bu atananlara dukam (günümüzdeki dük) denmekteydi.
Vizigot sanatı

Ana madde Vizigot sanatı
Vizigot sanatı > Mimari

Vizigotlardan günümüze kalan Kuzey İspanya'da bazı kiliseler bulunmaktadır. Bunlardan en çok bilineni Palencia'da bulunan San Juan de Baños kilisesidir. Vizigot mimarisinin en göze çarpan özelliği bir kolondan diğerine giden kemerlerdir. Bu kolonlarda hayvan ve yiyecek figürleri de bulunur. Vizigot mimarisi Bizans mimarisini etkilemiştir. Vizigotlardan kalan bazı kiliseler şunlardır: Zaragoza'daki San Pedro de la Nave kilisesi, Orense'deki Santa Comba kilisesi, Burgos'daki Santa María de Quintanilla de las Viñas kilisesi.
Vizigot sanatı > Sanat eserleri

Bilinen en büyük Vizigot hazinesi 1858-61 yılları arasında Toledo'nın dışındaki Guarrazare'de bulunandır. Burası çok eski bir Vizigot mezarlığı olup ölüye armağan edilen dini semboller içerir. Altından haçlar ve değerli taşlardan figürler çıkartılmıştır. En önemli buluntu ise ikisinin üzerinde kralın isminin yazılı olduğı kral taçlarıdır. Recceswinth (649-672) ve Suintila (621-631) isimli kralların adları taclarının üzerinde yazılıdır. (Suintila'nın tacı 1921 yılında çalınmıştır ve şimdi nerede olduğu bilinmemektedir.) Mezarlıkta bulunan tüm eserler altın, safir, inci gibi değerli maden ve taşlardan üretilmiştir. Rekkesvinta'nın tacında altın ve değerli taşlarla ECCESVINTUVS REX DEFERET (kral Rekkesvinta'nın hediyesidir) yazmaktadır.
Madrid'deki Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen bu eserler diğer metallerden objeleri de içermektedir, daha erken dönem eserlerde ise yoğunlukla bronz kullanıldığı görülmüştür. Sanat eserlerinde ise çeşitli hayvan görüntüleri ile dini simgeler resmedilmiştir.
Din

İlk başta Vizigotlar, diğer Cermen kabileleri gibi pagandı. 341 yılında Vizigot lideri Fritigern, Roma İmparatoru Valens ve Konstantinopolis patriği Nicomedialı Evsevius'dan topraklarında bulunacak bir Hristiyan dini görevli talep eder. Vizigotların İncili 332 yılında Konstantinopolis'de Hristiyanlığı kabul eden rahip Ulfila'nın İncilidir. Aynı zamanda bu sayede Got alfabesi oluşturularak yeni İncil bu dilde yazılmıştır. Vizigotların 589 itibarıyla çoğunlukla paganizm dininde kaldığı belirtilse de kral I. Rekkared zamanında toplu şekilde Hristiyanlığı benimsemişlerdir. Rahiplerin toplumda büyük imtiyaz ve haklara sahip olduğu bilinmektedir.
Vizigot kralları

Athanarik (369-381)
Alavivus (c. 376)
Fritigern (c. 376–c. 380)
I. Alarik (395-410)
Athaulf (410-415)
Sigeric (415)
Wallia (415-419)
I. Theodorik I (419-451)
Thorismund (451-453)
II. Theodorik (453-466)
Euric (466-484)
II. Alarik (484-507)
Gesalec (507-511)
Fetret Devri(511-526)
Amalarik (526-531)
Theudis (531-548)
Theudigisel (548-549)
I. Agila (549-554)
Athanagild (554-568)
I. Liuva (568-572)
Liuvigild (569-586)
I. Rekkared (580-601)
II. Liuva (601-603)
Witteric (603-610)
Gundemar (610-612)
Sisebut (612-621)
II. Rekkared (621)
Suintila (621-631)
Sisenand (631-636)
Chintila (636-640)
Tulga (640-641)
Chindasuinth (641-653)
Rekkesvinta (649-672)
Wamba (672-680)
Erwig (680-687)
Ergica (687-702)
Wittiza (694-710)
Roderik (710-711)
II. Agila (711-714)
Ardo (714-721)
Richard D. Wolff

| Richard D>  Wolff |
| --- | --- |

Doğumu: Richard David Wolff 01 Nisan 1942 (82 yaşında) Youngstown, Ohio, ABD
Evlilik: Harriet Fraad
Çocukları: 2
Alma mater: Harvard University (BA) Stanford University (MA) Yale University (MA, MA, PhD)
Okulu: Marksist ekonomi
İlgi alanları: Marksist ekonomi Siyasi ekonomi Uluslararası ilişkiler
 Etkilendikleri Althusser Balibar Baran Bernstein Engels Gramsci Hegel Lenin Lukács Luxemburg Marx Sweezy 
Richard D. Wolff (d. 1 Nisan 1942, Youngstown, Ohio), Amerikalı bir ekonomist.
Kariyeri

Marksçı ekonomiler, ekonomi yöntembilimi ve sınıf çözümlemesi üzerine (Stephen Resnick ile beraber yaptığı) çalışmalarla tanınan Kuzey Amerikalı iktisatçı. Doktorasını 1969'da Yale Üniversitesi'nde yapmıştır.
Eurofighter Typhoon

| Eurofighter Typhoon |
| --- | --- |
Avusturya Hava Kuvvetleri'ne ait bir Eurofighter Typhoon
Türü: Çok Maksatlı, hava üstünlüğü
Ulusal köken: Çok uluslu
Üretici: Eurofighter GmbH
İlk uçuş: 27 Mart 1994
Hizmete giriş: 4 Ağustos 2003
Durumu: Etkin hizmette
Ana kullanıcı: Kraliyet Hava Kuvvetleri
Diğer kullanıcılar: Alman Hava Kuvvetleri   İtalya Hava Kuvvetleri   İspanya Hava Kuvvetleri
Üretim aralığı: 1994 - günümüz
Üretim sayısı: 571 (Ekim 2020 itibarıyla)
Eurofighter Typhoon, Avrupa merkezli çok uluslu çift motorlu, süpersonik, kanart delta kanatlı, çok amaçlı bir avcı uçağıdır. Başlangıçta bir hava üstünlüğü avcı uçağı olarak tasarlanan uçak, Airbus, BAE Systems ve Leonardo şirketlerinin ortaklığıyla üretilmektedir. Birleşik Krallık, Almanya, İtalya ve İspanya'yı temsil eden NATO Eurofighter ve Tornado Yönetim Ajansı projeyi yönetmektedir ve bu ülkeler uçağın ana müşterileridir.
Uçağın geliştirilmesi, 1983 yılında Birleşik Krallık, Almanya, Fransa, İtalya ve İspanya'nın ortaklığıyla başlatılan Geleceğin Avrupa Savaş Uçağı programıyla resmen başladı. Daha önce Almanya, İtalya ve Birleşik Krallık, birlikte Panavia Tornado savaş uçağını geliştirdi ve kullanıma sundu. Bu ülkeler yeni bir projede, diğer Avrupa Birliği ülkelerinin katılımıyla iş birliği yapmak istiyordu. Ancak, tasarım yetkisi ve operasyonel gereksinimler konusundaki anlaşmazlıklar, Fransa'nın konsorsiyumdan ayrılarak Dassault Rafale’i bağımsız olarak geliştirmesine yol açtı. Bir teknoloji gösteri uçağı olan British Aerospace EAP ilk olarak 6 Ağustos 1986'da uçtu; bir Eurofighter prototipi ilk uçuşunu 27 Mart 1994'te yaptı. Eylül 1998'de uçağın adı "Typhoon" olarak kabul edildi ve aynı yıl içinde ilk üretim sözleşmeleri imzalandı.
Soğuk Savaş'ın aniden sona ermesi, Avrupa'da savaş uçağı talebini azaltarak uçağın maliyeti, iş paylaşımı ve geliştirme süreci üzerine tartışmalara yol açtı ve Typhoon'un geliştirilmesini uzattı. Typhoon, 2003 yılında operasyonel hizmete girdi ve şu anda Avusturya, İtalya, Almanya, Birleşik Krallık, İspanya, Suudi Arabistan ve Umman hava kuvvetlerinde hizmet vermektedir. Kuveyt ve Katar da bu uçağı sipariş etti ve Kasım 2023 itibarıyla toplam sipariş sayısı 680'e ulaştı.
Eurofighter Typhoon, savaşta etkili bir it dalaşı uçağı olarak tasarlanan son derece çevik bir uçaktır. Daha sonra üretilen uçaklar, havadan karaya saldırı görevlerini üstlenmek ve Storm Shadow, Brimstone ve Marte ER füzeleri de dâhil olmak üzere giderek artan sayıda farklı silah ve ekipmanla uyumlu hale getirildi. Typhoon, ilk kez 2011 Libya askerî müdahalesi sırasında Kraliyet Hava Kuvvetleri ve İtalyan Hava Kuvvetleri ile birlikte havadan keşif ve karadan saldırı yapmak üzere kullanıldı. Ayrıca, bu uçak çoğu müşteri ülke için hava savunma görevlerinin birincil sorumluluğunu üstlendi.
Gelişimi > Test aşaması

Eurofighter prototipinin ilk uçuşu 27 Mart 1994 tarihinde Bavyera'da DASA baş test pilotu Peter Weger tarafından gerçekleştirildi. Aralık 2004'te Eurofighter Typhoon IPA4, İsveç'teki Vidsel Hava Üssü'nde üç aylık Soğuk Çevre Denemelerine (CET) başladı; bu denemelerin amacı uçağın ve sistemlerinin -25 ila 31 °C arasındaki sıcaklıklarda operasyonel davranışlarını doğrulamaktı. 16 Ocak 2008'de ilk tam donanımlı Tranche 2 uçağı olan Aletli Üretim Uçağı 7'nin (IPA7) ilk uçuşu EADS'nin Manching havaalanından gerçekleştirildi.
Gelişimi > Tedarik, üretim ve maliyetler

İlk üretim sözleşmesi, 30 Ocak 1998 tarihinde Eurofighter GmbH, Eurojet ve NETMA arasında imzalandı. Tedarik toplamları şu şekildeydi: Birleşik Krallık 232, Almanya 180, İtalya 121 ve İspanya 87. Üretim yine tedariklere göre paylaştırıldı: BAe (%37,42), DASA (%29,03), Aeritalia (%19,52) ve CASA (%14,03).
2 Eylül 1998'de Birleşik Krallık'ın Farnborough kentinde bir isim verme töreni düzenlendi. Bu törende Typhoon ismi başlangıçta sadece ihracat uçakları için olmak üzere resmen kabul edildi. Bu isim, Panavia Tornado tarafından başlatılan fırtına temasını devam ettirmektedir. Bu isme Almanya'nın karşı çıktığı bildirildi; Hawker Typhoon, İkinci Dünya Savaşı sırasında Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) tarafından Alman hedeflerine saldırmak için kullanılan bir avcı bombardıman uçağıydı. “Spitfire II” (İkinci Dünya Savaşı'nın ünlü İngiliz avcı uçağı Supermarine Spitfire'dan sonra) ismi de gündeme geldi ve geliştirme programının başlarında aynı nedenle reddedildi. Eylül 1998'de 148 adet Tranche 1 uçağının üretimi ve Tranche 2 uçakları için uzun teslim süreli kalemlerin tedariki için sözleşmeler imzalandı. Mart 2008'de son Tranche 1 uçağı Alman Hava Kuvvetleri'ne teslim edildi. 21 Ekim 2008'de RAF'ın 91 adet Tranche 2 uçağından ilk ikisi RAF Coningsby'ye teslim edildi.
1985 yılında 250 adet Birleşik Krallık uçağının tahmini maliyeti 7 milyar sterlindi. 1997'de tahmini maliyet 17 milyar sterlin, 2003'te ise 20 milyar sterlindi ve hizmete giriş tarihi 54 ay gecikmişti. 2003 yılından sonra Savunma Bakanlığı, ticari hassasiyet gerekçesiyle güncellenmiş maliyet tahminlerini açıklamayı reddetti. Ancak 2011 yılında Ulusal Denetim Ofisi, Birleşik Krallık'ın “değerlendirme, geliştirme, üretim ve yükseltme maliyetlerinin sonunda 22,9 milyar sterline ulaşacağını” ve toplam program maliyetlerinin 37 milyar sterline ulaşacağını tahmin etti.
Gelişimi > Güncellemeler

2000 yılında Birleşik Krallık, Typhoon'ları için uzun menzilli havadan havaya füze silahı olarak MBDA'nın Meteor'unu seçti ve Aralık 2011'de hizmete girmesini kararlaştırdı. Aralık 2002'de Fransa, Almanya, İspanya ve İsveç, Typhoon, Dassault Rafale ve Saab Gripen'deki Meteor için 1.9 milyar dolarlık bir sözleşmede İngilizlere katıldı. Uzun süren sözleşme görüşmeleri ISD'yi Ağustos 2012'ye erteledi ve Eurofighter'ın deneme uçaklarını Meteor ortaklarına sunmaması nedeniyle daha da gecikti. 2014 yılında, “Typhoon'un hem havadan havaya hem de havadan karaya kabiliyetini tam olarak gerçekleştirmesine” olanak tanıyan “‘P1Eb’ olarak bilinen Faz 1 İyileştirme paketinin ikinci unsuru” duyuruldu.
Tasarımı > Uçak gövdesi

Typhoon, hem süpersonik hızlarda hem de düşük hızlarda oldukça manevra kabiliyetine sahip bir uçaktır. Bu, kasıtlı olarak tasarlanmış kararsız bir yapıya sahip olmasından kaynaklanır. Uçakta, dört yedekli dijital fly-by-wire kontrol sistemi bulunur ve bu sistem yapay bir stabilite sağlar, çünkü uçak yalnızca manuel kontrol ile doğal dengesizliği telafi edemez. Fly-by-wire sistemi, pilotun izin verilen manevra sınırlarını aşmasını engelleyen "kullanımı kolay" bir sistem olarak tanımlanır. Dönüş kontrolü öncelikle kanatçıkların kullanılmasıyla sağlanır. Kanatlar iç elevonlara (flaplar) giden hava akışını bozduğundan, eğim kontrolü kanatlar ve kanatçıkların çalışmasıyla sağlanır. Yanal kontrol ise büyük ve tek bir dümenle sağlanır. Motorlar, bir ayırıcı plakanın altındaki çift girişli bir çene hava alımı rampasıyla beslenir.
Typhoon, %70'i karbon fiber kompozit malzemelerden ve %12'si cam elyafı takviyeli kompozitlerden oluşan, hafif yapıya sahip bir uçaktır. Tahmini ömrü 6.000 uçuş saatidir.