stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kevin Sharp

| Kevin Sharp |
| --- | --- |
Doğum: Kevin Grant Sharp 10 Aralık 1970(1970-12-10) Redding, Kaliforniya, ABD.
Ölüm: 19 Nisan 2014 (43 yaşında) Fair Oaks, Kaliforniya, ABD.
Meslek: Şarkıcı, müzisyen
Etkin yıllar: 1996-2014

Kevin Grant Sharp (d.10 Aralık 1970; Redding, Kaliforniya ; ö. 19 Nisan 2014), Amerikalı  country müzisyeni ve şarkıcısıdır. Çıkarmış olduğu Nobody Knows ve Measure of a Man adlı albümleriyle bilinir.
1996'da çıkardığı albümünde yer alan Nobody Knows, She's Sure Taking It Well, There's Only You, If You Love Somebody, Somebody's Baby yine 1998'de çıkardığı Love Is  ve 2005'te çıkardığı Make a Wish parçaları ile hit olmuştur.
Country Müzik Akademisi Yılın Yeni Erkek Vokalisti Ödülü'ne aday gösterilen müzisyen Kevın Sharp en verimli döneminde 19 Nisan 2014'te 43 yaşında yaşama veda etmiştir.
Pete Loeffler

Pete Loeffler (d. 19 Ekim 1976; Grayslake, Illinois), Amerikalı müzisyen. Renate Loeffler ile evlilik hayatını sürdürmektedir. Kardeşi Sam Loeffler ile 1994 yılında Chevelle adlı müzik grubunu kurmuşlardır. Grubun ana vokalisti ve gitaristidir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  MusicBrainz: 78cf7d82-4421-4b6f-8b04-8eed3dd82b1f
Freak on a Leash

"Freak On A Leash", Korn ve Amy Lee'nin ortak çalışması. Bu çalışma New York'taki MTV stüdyolarında 9 Aralık 2006'da kaydedildi.
Teklinin ilk olarak radyolarda 12 Ocak 2007'de yayınlanması planlanıyordu, ancak tarih erkene alındı ve 5 Ocak'ta radyolara gönderildi.
Şarkının videosunun prömiyeri 25 Ocak'ta MTV, MTV2 ve MTVU'da yapıldı.
Şarkı listesi

| # | Şarkı | Yazarlar | Süre |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Freak On A Leash" | Davis, Welch, Shaffer, Arvizu, Silveria | 3:56 |
Listeler

| Listeler (2007) | En yüksek nokta |
| --- | --- |
 ABD Billboard Hot 100: 89
 ABD Billboard Hot Mainstream Rock Tracks: 22
 ABD Billboard Hot Modern Rock Tracks: 29
 ABD Billboard Pop 100: 73
Archicebus

Archicebus, erken Eosen ormanlarında (~55.8-54.8 milyon yıl önce) yaşamış bir fosil primat cinsidir. 2003 yılında orta Çin'deki Hubei eyaletindeki Jingzhou'da keşfedilmiştir.
Bilinen tek tür olan A. achilles, yaklaşık 20-30 gram ağırlığında olduğu tahmin edilen küçük bir primattı ve Archicebidae ailesinin bilinen tek üyesiydi. 2013 itibarıyla, keşfedilen en eski haplorhine primat iskeleti fosilidir ve en çok tarsierler ve fosil omomyidlerle ilişkili görünmektedir. Ancak A. achilles'in gündüzcül olduğu öne sürülmüştür, tarsierler ise gececildir. Tarsierlere ve maymunlara (maymunlar, insansı maymunlar ve insanlar) benzeyen bir haplorin primatıydı. Tüm primatların son ortak atasının yanı sıra, tüm haplorhinlerin son ortak atasına da benziyor olabilir. Keşfi, primatların Afrika'da değil Asya'da ortaya çıktığı hipotezini daha da desteklemektedir.
Etimoloji

Archicebus achilles, bilinen en eski primat iskeleti (2013 itibarıyla) ve ayırt edici kalkaneusu (topuk kemiği) için seçildi. Genel adı Archicebus, "başlangıç" anlamına gelen Antik Yunanca kelime olan arche (ἀρχή) ve uzun kuyruklu bir maymuna atıfta bulunan Antik Yunanca kêbos'un (κῆβος) Latince versiyonu olan cebus'tan oluşturulmuştur. Tür adı, aşil, Yunan mitolojisindeki Truva Savaşı'nın Yunan kahramanı Aşil'e bir göndermedir.
Evrimsel tarih

Archicebus achilles, topuk kemiğinin şekli ve metatarslarının oranları açısından maymunlarla benzerlikler gösterir, ancak kafatası, dişleri ve apendiküler iskeleti, tarsierlerinkine benzer. Göre filogenetik analizi, birlikte ele alındığında bu özelliklerin hepsi en önermek bazal üyesi tarsiiform dalının Alttakım içinde kuru burunlu maymunlar. Yaşı göz önüne alındığında ve simanlar tarsiiformların kardeş grubu olduğundan, A. aşil, haplorhinlerin ortak atasına ve muhtemelen tüm primatların son ortak atasına yakından benzeyebilir.
Evrimsel tarih > Biyocoğrafya

A.'nın keşfi Aşil, primatların Afrika'da değil Asya'da ortaya çıktığı hipotezine daha fazla destek ekler. 
A. achilles'in 20 ila 30 gram (0,71 ila 1,06 oz) ağırlığında olduğu tahmin ediliyor, onu günümüzün en küçük yaşayan primatları olan fare lemurlarıyla karşılaştırılabilir hale getiriyor.
Dağılım ve ekoloji

A. Achilles, sıcak Eosen döneminin ormanlarında yaşadı. Fosilleri yaklaşık 54.8 ila 55.8 milyon yıl öncesine tarihlendi. Kalıntıları Çin'in güneyindeki Hubei Eyaletinde, şimdi Jingzhou olan Asya'nın bir bölümünde bulundu.
Büyük köpek dişlerine ve küçük azı dişlerindeki keskin tepelere bakılırsa, A. achilles'in böcekçil olduğu görülür. Bununla birlikte, tarsierlerin aksine, daha küçük gözleri, daha önce Teilhardina asiatica gibi diğer erken haplorinler tarafından önerilen bir model olan gündüzcül yaşama sahip olduğunu gösteriyor. Arka uzuvları çok fazla sıçradığını gösteriyor; bununla birlikte, kalçaları, omuzları ve ayakları, tarsierler ve galagolar gibi dikey bir tutunma ve sıçrayan olmadığını, büyük olasılıkla ağaç dallarını yukarıdan kavrayarak ağaçların arasında daha genelleştirilmiş dört ayaklı bir şekilde hareket ettiğini gösteriyor.
Jerry Rivera

| Jerry Rivera |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: Geraldo Rivera Rodríguez 31 Temmuz 1973 (51 yaşında) Humacao, Porto Riko
Tarzlar: Salsa ·  Latin pop
Meslekler: Şarkıcı
Etkin yıllar: 1988-günümüz
Müzik şirketi: Sony Discos, EMI Latin, Venemusic
Resmî site: jerryrivera.com

Jerry Rivera (d. Geraldo Rivera Rodríguez, 31 Temmuz 1973, Humacao), Porto Rikolu salsa ve Latin pop şarkıcısıdır.
Brett Dennen

| Brett Dennen |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: 28 Ekim 1979 (44 yaşında)   Oakdale, Kaliforniya, ABD
Tarzlar: Folk
Meslekler: Şarkıcı-söz yazarı
Çalgılar: Gitar
Etkin yıllar: 2004-günümüz
Müzik şirketi: Downtown Records
Resmî site: www.brettdennen.net

Brett Dennen (d. 28 Ekim 1979), Oakdale, Kaliforniya'da doğmuş folk/pop şarkıcısı ve söz yazarı.
2004'te kendi adını taşıyan ilk albümünü yayımladı. İkinci albümü So Much More'dan "Ain't No Reason", "She's Mine" ve "Darlin' Do Not Fear" gibi singlelar piyasaya çıktı. 2006'da Drink To Bones That Turn To Dust: A Toast To Oingo Boingo adlı saygı albümünde "Private Life" adlı şarkıyı yorumladı. Dennen'ın şarkıları PBS'in Roadtrip Nation, Grey's Anatomy, House bölümü "Family", The Unit bölümü "Freefall" ve Scrubs bölümü "My No Good Reason"da kullanıldı. Dennen, 2008-2009 yıllarında The Tonight Show with Jay Leno, Late Night with Conan O'Brien, The Ellen DeGeneres Show, Late Show with David Letterman ve Last Call with Carson Daly programlarına katıldı.
Diskografi

Brett Dennen (2004)
So Much More (2006)
Hope for the Hopeless (2008)
Loverboy (2011)
Ivan Dziuba

| Ivan Dziuba |
| --- | --- |

Kişisel bilgiler
Doğum: Ivan Mikhailovich Dziuba 26 Temmuz 1931(1931-07-26) Mykolaivka, Volnovakha Rayonu, Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği
Ölüm: 22 Şubat 2022 (90 yaşında) Kiev, Ukrayna
Milliyeti: Ukraynalı
Partisi: Ukrayna Halk Hareketi
Mesleği: Edebiyat eleştirmeni, sosyal aktivist, muhalif ve siyasetçi
Ivan Mihailoviç Dziuba (Ukraynaca: Іва́н Миха́йлович Дзю́ба; 26 Temmuz 1931, Mykolaivka, Volnovakha Rayonu – 22 Şubat 2022, Kiev), Ukraynalı edebiyat eleştirmeni, sosyal aktivist, muhalif ve siyasetçi.
Yaşamı ve kariyeri

Dziuba, 26 Temmuz 1931'de Mykolaivka, Volnovakha Rayonu, Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği'nde doğdu. Donetsk Pedagoji Enstitüsü'nden mezun olduktan sonra gittiği Shevchenko Edebiyat Enstitüsü'nde yüksek lisans yaparak eğitimini tamamladı. Çalışmaları ilk olarak 1959'da yayınlandı. 1991 yılında Ukrayna Ulusal Bilimler Akademisi üyeliğine seçildi.
Dziuba, Ukrayna Kültür Bakanı (1992-1994) olarak görev aldı. Modern Ukrayna Ansiklopedisi'nin Yayın Kurulu Eş Başkanıydı. Ayrıca Ukrayna Halk Hareketi'nin kurucularındandır.
Ölümü

Dziuba, 22 Ocak 2022'de Kiev, Ukrayna'da 90 yaşında öldü.
Kaynaklar

↑  Ivan Dziuba: In Europe there are no countries that do not have own universal encyclopedias... Except for Ukraine (Іван Дзюба: В Європі немає держав, які не мають універсальних енциклопедій... Крім України). Ukrayina Moloda.
↑  "Помер літературознавець, дисидент, Герой України Іван Дзюба". Radio Svoboda. 22 Şubat 2022. 22 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2022.
Johnny Otis

| Johnny Otis |
| --- | --- |
Doğum: Loannis Alexandres Veliotes 28 Aralık 1921(1921-12-28) Vallejo, Kaliforniya, ABD
Ölüm: 17 Ocak 2012 (90 yaşında) Los Angeles, ABD
Başladığı yer: Yunan
Tarzlar: Rhythm and blues, rock and roll, Blues
Çalgılar: Piyano, vibraphone, davul, perküsyon, vokal, swing, Gospel müziği, soul, Funk
Etkin yıllar: 1940'ler-2000'ler
Resmî site: johnnyotisworld.com facebook.com/otislegacy

Johnny Otis (doğum adı : Ioannis Alexandros Veliotes, d. 28 Aralık 1921 - ö. 17 Ocak 2012),
Yunan asıllı Amerikalı blues müzisyeni ve şarkıcısı.
Kon-Tiki (film, 2012)

| --- | --- |
Kon-Tiki
"Kon-Tiki filminin özgün sinema afişi"
Yönetmen: Joachim Rønning Espen Sandberg
Yapımcı: Jeremy Thomas Aage Aaberge
Senarist: Petter Skavlan, Allan Scott (senaryo danışmanı)
Oyuncular: Pål Sverre Valheim Hagen Anders Baasmo Christiansen Odd-Magnus Williamson Agnes Kittelsen Gustaf Skarsgård Jacob Oftebro
Müzik: Johan Söderqvist
Görüntü yönetmeni: Geir Hartly Andreassen
Kurgu: Per-Erik Eriksen Martin Stoltz
Stüdyo: Nordisk Film Production Recorded Picture Company (RPC)
Dağıtıcı: Nordisk Film The Weinstein Company Transmission
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram, macera, aksiyon, biyografi, yakın tarih
Renk: Renkli (yer yer siyah-beyaz fragmanlar)
Yapım yılı: 2012
Çıkış tarih(ler)i: 24 Ağustos 2012, Norveç 7 Eylül 2012, Toronto Film Festivali, Kanada
Süre: 118 dakka
Ülke:  Norveç
Dil: Norveççe, İngilizce, Fransızca
Bütçe: 16,6 milyon $
Resmî sitesi
Kon-Tiki (özgün adı: Kon-Tiki), 2012 Norveç yapımı biyografik macera filmidir.
Norveçli kâşif Thor Heyerdahl'ın Polinezyalıların, bilinenlerin aksine Asya kıtasından değil de 1500 yıl kadar önce Güney Amerika kıtasından bu adalara gelmiş oldukları şeklindeki aykırı teorisini ispatlamak için bir grup gönüllüyle birlikte 1947 yılında yine kendisinin tasarladığı ve geçmişteki ilkel yapım teknikleriyle inşa ettikleri Kon-Tiki adlı arkaik salla yaptıkları maceralı Pasifik yolculuğunun dramatize edilmiş filmidir. Heyerdahl 1948 yılında bu yolculuğu anlatan bir belge-kitap yayımlamış, 1950 yılında da siyah-beyaz bir belgesel film yapmıştı. Kitap tüm dünyada 70 dilde 50 milyon adet basılırken, belgesel filmi de 1951'de En İyi Belgesel Film Akademi Ödülü'nü almıştı.
Her iki filmin ve kitabın adı olan "Kon-Tiki", aynı zamanda Thor Heyerdahl'ın ahşap teknesinin de adıydı. Heyerdahl teknesine isim seçerken İnkaların 'Güneş ve Fırtına Tanrısı'nın adından esinlenmişti. Teknenin orijinali Oslo'daki "Kon-Tiki Müzesi"nde sergilenmektedir.
Gerçek olaylara dayanan ve çekimleri Maldivler, Malta, Norveç, İsveç, Tayland, Bulgaristan ve New York gibi konuya uygun mekânlarda gerçekleştirilen "Kon-Tiki", 16.6 milyon dolarlık maliyetiyle Norveç sinema tarihinin en pahalı filmi unvanını almış, ayrıca çevrildiği yıl kendi ülkesinde gişe rekortmeni olmuştur. Film dijital formatta çekilmiştir.
Kon-Tiki, 2013 yılında Norveç adına katılacağı Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi'nin düzenlediği 85. Akademi Ödülleri yarışmasında, Yabancı Dilde En İyi Film Akademi Ödülü kategorisinde yarışmak üzere aday olarak seçilmiştir. Aynı dalda Altın Küre Ödülü'ne de aday gösterilen film bu ödülü alamamıştı. Bu dalda Oscar ve Altın Küre'ye aday gösterilen ilk Norveç filmidir.
Teorinin sonrası

Thor Heyerdahl bu yolculuğu başarıyla tamamlamış olmasına rağmen, Polinezyalıların bu adalara, Asya'dan değil de 1500 yıl kadar önce Güney Amerika'dan geldikleri şeklindeki aykırı tezi antropologlar tarafından kabul görmemişti. Bu bilim adamlarına göre bütün fiziksel ve kültürel kanıtlar göç yollarının batıdan doğuya doğru olduğunu, bu insanların da Polinezya adalarına Asya kıtasından göçtüklerini gösteriyordu. Zaten 1990'ların sonunda yapılan bazı genetik araştırmalarda Polinezyalıların mitokondriyal DNA'larının Güney Amerikalıların DNA'larından ziyade Güneydoğu Asya'da yaşayan insanlarınkiyle daha çok benzeştiği ortaya çıkmıştır. Sonuçta 'Kon-Tiki teorisi'nin ancak kayıp kıta "Mu" ve kayıp kıta "Atlantis" teorileri kadar akla yakın olduğu ileri sürülmüştür.
Dijital çekimler

Kon-Tiki geleneksel 35 mm film şeridine değil de dijital donanımlar kullanılarak doğrudan dijital ortama çekilmiştir. Fotoğrafçılıkta digital ortam uzunca bir süredir yeterli olgunluğa erişip birçok profesyonel tarafından kabul görmüş olsa da sinema sektöründe büyük çoğunluk halâ çekimlerini film şeridine yapmayı tercih etmektedir. Dijital çekimler daha çok kısa metrajlı filmler, belgeseller ve televizyon filmleri gibi maliyetlerin nispeten ucuz tutulduğu sektörlerde yer bulmaktadır. Sinema filmlerinde dijital kullanımı da daha çok yapım sonrası işlemlerle sınırlı kalmaktadır. Ancak son zamanlarda daha fazla sayıda sinema filmi doğrudan dijital ortama çekilmektedir.
Bir 'sinema filmi' olan "Kon-Tiki" de doğrudan dijital ortama çekilen filmler arasındadır. Filmin görüntü yönetmeni Geir Hartly Andreassen "Kon-Tiki"yi çekerken üç tip dijital film kamerası kullanmıştır, bunlar: Arri firmasının ürettiği "Arri Alexa Plus", RED Kamera (Red One MX) ve Sony NEX-FS100'tür. Objektifleri ise "Zeiss Master Prime" ve "Fujinon Alura" idi. Görüntüler yüksek çözünürlüklü "Codex Digital" kaydedicilere "ARRIRAW" ve "REDCODE RAW" CODEC'lerle kaydedilmiştir. Geniş perde filmin çerçeve oranı 2.39:1'dir.
23. James Bond filmi Skyfall'un İngiliz görüntü yönetmeni Roger Deakins, serinin bu filminin de "Alexa" ile çekildiğini, kameranın yüksek 
çözünürlüğünün ve görüntü kalitesinin analog 35 mm filmi aştığını, kullanım kolaylığının ve yapım sonrası işlemlerin çabuk ve ucuz olmasının da sistemin artıları olduğunu belirtmiştir.
Görüntü kalitesinin neden standart 35 mm filmi yakaladığının nedenine gelince: REDCODE RAW 12 bit derinliğinde 4520×2540 piksel çözünürlükte (4k'dan da fazla), saniyede 224-336 Mbit bit akışı sağlarken, dakikada 1.6-2.5 GB resim bilgisi depolar. Neredeyse kayıpsız bir algoritması vardır. Bu sistemin kalitesini daha iyi anlamak için Blu-ray video sistemi ile bir karşılartırma yapmak gerekir. Blu-ray'da çözünürlük 1920×1080 piksel, bit akışı saniyede 40 Mbit kadardır. Standart 35 mm sinema filmlerinin negatiflerinin ortalama 6K çözünürlükleri olduğu (3 ilâ 12 milyon piksel) halde, baskı aşamasında bunların pozitiflerinin 2K'ya kadar indiğini hattâ projeksiyon aşamasında 1080p'nin de altında olduğu, bazen 720p'lere indiği göz önüne alınırsa sıradan bir insan gözünün ortalama projeksiyonlarda analog ve dijital arasındaki farkı anlamayacağı açıktır. Kaldı ki bu karşılaştırma 1080p HD video ile yapılmıştır. Çözünürlükleri gittikçe artan dijital videolar günün birinde tamamen analog filmlerin yerini alacaktır.
Oyuncular

| Oyuncu | Rolü |
| --- | --- |
Pål Sverre Valheim Hagen: Thor Heyerdahl
Anders Baasmo Christiansen: Herman Watzinger
Gustaf Skarsgård: Bengt Danielsson
Odd-Magnus Williamson: Erik Hesselberg
Tobias Santelmann: Knut Haugland
Jakob Oftebro: Torstein Raaby
Agnes Kittelsen: Liv Heyerdahl
Manuel Cauchi: José Bustamante
Richard Trinder: Løytnant Lewis
Katinka Egres: Vakker Senorita
Stefan Cronwall: Svensk Eventyrer
Eleanor Burke: Seyahat acentesindeki kız
Ev videosu

Oldukça yeni tarihli bir film olan "Kon-Tiki"nin hem DVD hem de Blu-ray formatlarında ev videoları çıkmıştır. Bunlar öncelikli olarak Norveç seyircisi için üretildikleri için kendi dillerinde basılmışlardır.
Blu-ray: Sette 2 Blu-ray dik ve 1 DVD bulunuyor. 50GB. Çerçeve oranı 2.39:1, çözünürlük 1080p, MPEG-4 AVC Codec, 7.1 DTS-HD ses.
DVD: Anamorfik geniş perde 2.40:1 çerçeve oranı, Dolby Digital 5.1 ses.
Yapım şirketleri

"Kon-Tiki" bazı ülkelerin ortak yapımı bir film değil, bir Norveç filmidir. "Kon-Tiki" bazı film sitelerinde, ansiklopedilerde hatta IMDb'de Birleşik Krallık, Norveç, Danimarka ve Almanya ortak yapımı gibi gösterilmiş olsa da (hattâ bazı kaynaklarda da dört değil, sadece iki ya da üç ülkenin adı belirtilmiştir), Norveççe Vikipedi'den ve resmi sitesinden de anlaşılacağı gibi gerçek anlamda bir ortak yapım değil, söz konusu ülkelerin bazı özel şirketlerinden de yatırımcıları olan bir Norveç filmidir. Norveç adına beş film şirketine yaptırtılan ve diğer sektörlerden sekiz şirketin de sponsor olarak yatırım yaptığı bu film zaten hem Altın Küre hem de Oscar'da "Yabancı Dilde En İyi Film" dallarında yarışmak üzere Norveç adına ABD'ye gönderilmiştir.
Bilindiği gibi bir filmin prodüksiyonu için kendi ülkesinin veya başka ülkelerin kültür bakanlıkları, şirketleri, kuruluşları, TV kanalları, hattâ tekil şahıslar para yatırmış olabilirler. Avrupa Konseyi fonlarını kullanan Eurimages gibi bazı kuruluşlar filmlere kültürel amaçlarla yatırım yaparlarken, şirketler (örneğin havayolu şirketleri) filmde kendi reklâmlarının yapılması amacını güderek filme para yatırılar. Bunların ait oldukları ülkeler farklı olabilir ama bu durum söz konusu filmi bir ortak yapım yapmaz. Bir havayolu şirketinin filme sponsor olması, o havayolu şirketinin ait olduğu ülkeyi ortak yapımcı ülke haline getirmez.
"Kon-Tiki" filminin yapımcı şirketleri şunlardır:
"Nordisk Film Production": Egmont Grubuna bağlı, Danimarka kökenli uluslararası film yapım şirketi. Daha çok İskandinav ülkeleri için film üretiyor.
"Recorded Picture Company" (RPC): İngiltere kökenli uluslararası bağımsız film yapım şirketi. Daha çok yönetmenlerin istekleri odaklı film yapmaktadır.
"DCM Productions": Almanya kökenli yapım ve dağıtım şirketi.
"Film i Väst": İsveç film yapım şirketi, daha çok yapımcılığını üstlendiği Lars von Trier filmleri ile tanınır.
"Roenbergfilm": Norveç film yapım şirketi.
Bunların dışıda aralarında Norveç Hava Yolları'nın (Norwegian Air Shuttle ASA) da bulunduğu 8 şirket daha filme yatırım yapmıştır.
Ödülleri

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |

| Ödül / Film Festivali | Kategori | Ödülü alan | Sonuç |

| 85. Akademi Ödülleri | Yabancı Dilde En İyi Film Akademi Ödülü | Kon-Tiki (filme verildi) | Adaylık |
| 70. Altın Küre Ödülleri | En İyi Yabancı Dilde Film Altın Küre Ödülü | Kon-Tiki (filme verildi) | Adaylık |
| 40. Norveç Uluslararası Film Festivali | Seyirci Ödülü (Publikumsprisen) | Kon-Tiki (filme verildi) | Kazandı |
| 17. Satellite Ödüllüleri 2012 | En İyi Yabancı Dilde Film Satellite Ödülü | Kon-Tiki (filme verildi) | Adaylık |
| 17. Satellite Ödüllüleri 2012 | En İyi Ses Satellite Ödülü | Baard H. Ingebretsen, Tormod Ringes | Adaylık |
Kon-Tiki'nin mürettebatının yolculuk sırasında atlattıkları nispeten küçük tehlikelerden biri.
Halka sistemi

Uydular Prometheus (sağda) ve Pandora (solda), sırasıyla Satürn'ün F halkasının hemen içinde ve dışında yörüngededir, ancak yalnızca Prometheus'un çoban ayı olarak işlev gördüğü düşünülmektedir.
Halka sistemi, bir astronomik cismin yörüngesinde toz veya uyducuk gibi katı malzemelerden meydana gelmiş bir disk veya halka şeklinde olan, Satürn'de olduğu gibi dev gezegenlerin çevresindeki uydu sistemlerinde sıklıkla görülen bir bileşendir. Bir gezegen çevresindeki halka sistemi gezegensel haka sistemi olarak da bilinir.
Güneş sisteminde en çok bilinen ve en popüler gezegensel halka sistemi Satürn'e aittir ancak diğer dev gezegenler olan Jüpiter, Uranüs ve Neptün'ün de halka sistemi vardır. Küçük gezegenlerin çevresinde de halka sistemleri bulunduğu tutulmalar vasıtasıyla keşfedilmiştir. Ayrıca Güneş'in etrafında Merkür, Venüs ve Dünya'nın uzaklıklarında, bu gezegenlerle ortalama hareket rezonansında toz halkaları vardır. Kanıtlar, halka sistemlerinin uydular, kahverengi cüceler ve diğer yıldızlar da dahil olmak üzere diğer astronomik nesne türlerinin etrafında da bulunabileceğini göstermektedir.
Oluşumu

Daha geniş gezegensel halkaların oluşumuna ilişkin ortaya atılan üç teori bulunmaktadır. Bunlardan ilki, gezegenin Roche limiti içinde kalan ve bu nedenle uyduları oluşturmak için birleşemeyen ön gezegen diskinden kaynaklanan materyalden oluştuğu, bir diğeri büyük bir çarpışmayla parçalanmış bir uydunun enkazından oluştuğu ve son olarak da gezegenin Roche limitinden geçerken gelgit baskısıyla parçalanan bir uydunun enkazından meydana geldiği iddiasıdır.
Daha sönük gezegen halkaları gezegen çevresinde dönmekte olan uydulara çarpan meteorların bir sonucu olarak oluşmuş olabilir örneğin Satürn'ün E halkası kriyovolkanik malzemenin püskürmesi sonucu meydana gelmiştir.
Dev bir gezegenle yakın bir karşılaşmada (Roche limitinin 0,4 ila 0,8 katı içinde) gelgitlerle bozulduklarında centaurların etrafında da halka sistemleri oluşabilir. Dev bir gezegene 3–6 km/s'lik bir başlangıç göreli hızıyla ve 8 saatlik bir başlangıç dönme periyoduyla yaklaşan farklılaşmış bir cisim için centaur kütlesinin %0,1-%10'u kadar bir halka kütlesi olacağı tahmin edilmektedir. Farklılaşmış bir cismin halka oluşturması daha az olasıdır. Bu durumda halkalar çoğunlukla ya da tamamen ana gövdenin buzlu mantosundan gelen malzemeden oluşacaktır. Oluştuktan sonra halka yanal olarak yayılacak ve centaurun Roche sınırının ötesine yayılan kısmından bir uydu oluşumuna yol açacaktır. Uydular doğrudan parçalanmış buzlu mantodan da oluşabilir. Bu oluşum mekanizması centaurların kabaca %10'unun dev gezegenlerle halka oluşturma potansiyeli olan karşılaşmalar yaşayacağını öngörmektedir.
Gezegenlerin halka sistemleri

Gezegensel halka parçalarının bileşimi silikatlardan buz tozlarına kadar çeşitlenmektedir. Daha büyük kayalar ve parçalar da aynı zamanda görülebilir. Satürn'ün halkaları içerisinde tespit edilmiş sadece birkaç yüz metreden daha büyük sadece sekiz uyducuğun gelgit kuvvetine maruz kaldığı 2007 yılında keşfedilmiştir. Halka parçasının en büyük boyutlu olanı kendisini oluşturan materyalin özgül dayanımı, yoğunluğu ve irtifasının gelgit kuvveti değerleri vasıtasıyla tespit edilmiştir. Gelgit kuvveti halkanın yarıçapının ortalama iç yoğunluğa oranlanması veya gezegenin kütlesinin halkanın yarıçapına bölünmesiyle elde edilir. Ayrıca halkanın yörünge periyodunun karesi ile ters orantılıdır.
Kimi gezegensel halkalar, halkalar arasındaki boşluklarda veya halkacıkların iç veya dış sınırlarında yörüngede bulunan küçük uydular veya çoban uydulardan da etkilenebilmektedir. Çoban uydularının kütleçekimi halkanın keskin bir şekilde tanımlanmış sınırlarını korur; Çoban uydunun yörüngesine yaklaşan materyal ya halkanın gövdesine doğru geri saptırılır, ya sistemden dışarı atılır ya da uydunun üzerine yığılır.
Mars'ın uydusu Phobos'un yaklaşık 50 milyon yıl içinde parçalanarak bir halka sistemine döneceği tahmin edilmektedir. Cismin alçak yörüngesi ve bir Mars gününden daha kısa süren yörünge periyodu gelgitsel ivme tarafından bozulmaktadır.
Gezegenlerin halka sistemleri > Jüpiter

Ana madde: Jüpiter'in halkaları
Jüpiter'in halka sistemi, Voyager 1 sondası tarafından 1979'da ilk kez gözlemlendiğinde keşfedilmiş üçüncü sistem olmuştur. 1990'larda Galileo yörünge aracı tarafından daha kapsamlı bir şekilde gözlemlenmiştir. Dört ana parçası "hale" olarak bilinen soluk kalın bir torus; ince, nispeten parlak bir ana halka; ve iki geniş, soluk "gossamer halkası"ndan oluşur. Sistem çoğunlukla tozdan ibarettir.
Gezegenlerin halka sistemleri > Satürn

Ana madde: Satürn'ün halkaları
Satürn'ün halkaları Güneş Sistemi'ndeki herhangi bir gezegenin sahip olduğu en geniş halka sistemidir ve bu nedenle varlıkları uzunca bir süredir bilinmektedir. Galileo Galilei onları ilk kez 1610 yılında gözlemlemiş, ancak Christiaan Huygens tarafından 1655 yılında gözlemlenene kadar Satürn'ün etrafındaki bir halka olarak doğru bir şekilde tanımlanamamışlardır. Halkalar birçok kişinin düşündüğü gibi bir dizi küçük halkacık değil, daha çok yoğunluğu değişen bir disk şeklindedir. Çoğunlukla su buzu ve eser miktarda kayadan oluşurlar ve parçacıkların boyutları mikrometreden metrelere kadar değişir.