stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Postanarşizm
Ele Alınan Bazı Konular > Alan

Hegemonya karşıtı bir yaklaşımı benimseyen postanarşizm, homojen bir birlik olarak nitelendirilebilecek bir toplum fikrine karşı çıkmaktadır. Newman'a göre siyasi alan bir “var oluş” alanıdır. Söz konusu alanın temelinde bağımsızlık bulunmaktadır. Dolayısıyla, siyasi alanı; direnişin ve isyanın hegemonyaya karşı olmaktan ziyade hegemonik olmayan biçimde ortaya çıkarak hegemonyayı sarstığı ve hakim düzenin zayıflıklarını ortaya çıkardığı alan olarak değerlendirmek mümkündür. Direnişin çoğullaşması ve çoğulculaşması, bağımsızlık firkri ile birlikte postanarşist siyaset açısından önem taşıyan unsurlar arasında yer almaktadır.
Siyasal alan, Newman'a göre kararsız, aniden ortaya çıkan ve heterojen bir alandır. Postanarşizm, söz konusu siyasal alanı kurar ve dönüştürür. Siyasal alanın bu tip bir kararsızlık içermesi, onu belirsiz kılarak; onun sınırlarına karşı çıkılabileceğini ve söz konusu sınırların yeniden belirlemeye uygun olduğu fikrini de beraberinde getirmektedir. Siyasal alanı ekonomik ve siyasi gücün işlediği çerçeve olarak kabul etmek yerine, postanarşizm, hegemonik alanın kendisine ve sınırlarına meydan okunulan, itiraz edilen bir siyasal alan düşüncesi kurgulayarak; güç ilişkilerinde hegemonyanın sınırlarının yeniden belirlendiği ve ona karşı bağımsız alternatiflerin ortaya çıkarıldığı alanları işaret etmektedir.
Ele Alınan Bazı Konular > Cinsiyet Rejimi

Sınıflandırılma ve yargılanmaya karşı çıkış, hem anarşistlere hem de queer kuramcılarına ilham kaynağı olmuştur. Gilles Deleuze ve Felix Guattari'nin kuramı, postanarşizmin cinsiyet rejimine bakışını değerlendirmek açısından önemlidir.
Cinsel yönelimler aslında bedenleri, kimlikleri, davranışları ve arzuları yargılamanın bir başka biçimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Cinsel yönelimler bir kimlik gerçeği olarak değil, insanların birbirlerine ve kendilerine karşı yönelttikleri ifadeler şeklinde ortaya çıkmaktadır. Postanarşist düşünce, böylesi bir özcülüğü reddetmektedir.
Anarşizm, hiyerarşi olarak tanımlanan tahakküm biçimlerinin sistematik hallerine karşı çıkmaktadır. Queer kuramının kimlik sınıflandırmalarına eleştirel yaklaşımı, postanarşizm açısından, hem baskının reddi hem de çoğulculuğun ve farklılığın bir değer olarak kabul edilmesi düşünceleriyle örtüşmektedir.
Ele Alınan Bazı Konular > Toplumsal Hareketler

Richard Day, toplumsal hareketleri hegemonyanın kıskacından kurtarmak için bir “yapısal yenilenme” öngörmektedir. Bu ise, gönüllüğe bağlı bir üyelik sistemi ile birlikte hegemonya tuzağına düşmeyecek bir örgütlenme biçiminin varlığınnı gerekli kılmaktadır. Bu örgütlenme hegemonik özellik göstermemektedir; ne bağları gevşek bir örgütlenmedir, ne de sıkıca oluşturulmuş zor kullanımına dayanan bir örgütlenmedir.
Yeni toplumsal hareketler 27 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. in, heterojen kitleler tarafından gerçekleştirilmesi (örneğin, küreselleşme karşıtı hareket 18 Temmuz 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) postanarşist proje açısından önem taşımaktadır. Ancak Robert Michels 18 Temmuz 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.'in Oligarşinin Demir Kanunu olarak belirttiği hegemonya tuzağına düşülebileceği, postanarşist proje için endişe verici bir durum olarak kabul edilebilir.
İlgi ya da çıkar temelli ve doğrudan hareketi öngören “Reclaim The Streets 20 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.” tipi hareketler, reform ve devrim fikirlerinin ötesine geçerek; doğrudan davranışı bir son çare yerine bir hayat tarzı olarak ikame etme biçiminin örnekleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Postanarşist düşünceyi en iyi temsil eden örneklerden biri olarak “Reclaim The Streets” hareketi gösterilebilecek olsa da, Occupy Wall Street Eylemleri ve Gezi Parkı Eylemleri de farklılığın temel olarak alındığı, merkezsiz ve hegemonyaya yol açmayan hareketlerin içerisinde kabul edilebilir. Ayrıca direniş biçimi ve ademi merkeziyetçi yapısıyla Anonymous'u da bir örnek olarak göstermek mümkündür.
Anarşizm mi? Sosyalizm mi?

| --- | --- |
Анархизм или социализм
Kitabın Evrensel Basım Yayın tarafından basılan baskısının kapağı
Yazar: Josef Stalin
Ülke:  Sovyetler Birliği
Dil: Rusça
Konular: Anarşizm Sosyalizm Marksizm
Yayım: 1924 (özgün) 1974 (Türkçe)
ISBN: 9789757837084
Anarşizm mi? Sosyalizm mi?, Josef Stalin'in Aralık 1906 - Ocak 1907 tarihleri arasında kaleme aldığı, anarşizmi Marksist metotlarla tahlil ettiği eserdir. Eserde Friedrich Engels'in Otorite Üzerine adlı eserindeki görüşlere atıflar bulunur. Türkçe baskısı ilk kez 1974 yılında Sol Yayınları tarafından yapılmıştır.
Stalin eserde yer alan makalelerde savunduğu tezlerden birinden daha sonra vazgeçmiştir. Stalin, o zamanlar sosyalist devrimin başlıca ön koşullarından birinin işçi sınıfının nüfusun çoğunluğunu oluşturması olduğunu savunuyordu. O sıralarda Marksistler tarafından savunulan bu teze göre, yetersiz kapitalist gelişme nedeniyle, işçi sınıfının nüfusun çoğunluğunu oluşturmadığı ülkelerde sosyalizmin zaferinin olanaksız olduğu kabul ediliyordu. Bu tez hem Bolşevikler hem de diğer ülkelerin Marksist partileri tarafından benimsenmişti. Ancak Avrupa ve Amerika'da kapitalizmin daha sonraki gelişmesi, emperyalizm öncesi kapitalizmden tekelci kapitalizme geçiş ve Vladimir Lenin tarafından ortaya konulan kapitalizmin eşit olmayan gelişme yasası bu tezin artık yeni koşullara uygun düşmediğini gösterdi. Kapitalizmin gelişmesinin tam olmadığı ve işçi sınıfının nüfusun çoğunluğunu oluşturmadığı, ancak kapitalizmin zayıf olduğu tek tek ülkelerde sosyalizmin zaferinin tümüyle olanaklı olduğu ortaya çıktı. Stalin'in eserleri Marx-Engels-Lenin Enstitüsü tarafından toplu olarak basılırken, Stalin'in kendisi bu konuya ilişkin açıklamasını Ocak 1946'da, 1. Cildin önsözünde yapmıştır.
Hakkında

1905-06 kışında, Prens Pyotr Kropotkin'in izleyicilerinden olan Gürcistan'daki bir grup anarşist, Kafkasya'da, Marksistlere karşı şiddetli bir ideolojik kampanyaya girişmiştir. Bu grup Tiflis'te birkaç gazete yayınlamışlardır. Stalin'e göre anarşistler, işçi sınıfı arasında hiçbir desteğe sahip değillerdi, fakat işçiler dışında ve küçük burjuva gruplar arasında bazı başarılar elde etmişlerdir.
Stalin, bu anarşistlere karşı "Anarşizm mi? Sosyalizm mi?" genel başlığı altında, Gürcüce bir dizi makale yazmış ve anarşistlerin Marksistlere eleştirilerine bu yazılarında yanıt vermiştir. Temel amacı özellikle Kafkasya'da artan anarşistlerin Marksistlere yönelik iddia ve karalamalarını çürütmek idi. Bu eser söz konusu makalelerden oluşmaktadır.
İlk dört makale, Haziran-Temmuz 1906'da (20 Hazirandan 14 Temmuza kadar), Tiflis'te, Stalin'in (sayfa 7) yönetimi altında yayınlanan günlük Bolşevik gazetesi Akhali Çovreba'da ("Yeni Yaşam") orijinal haliyle yayınlanmıştır. Gazete yetkili makamlarca kapatıldığından dizi devam edememiştir. Makaleler, Aralık 1906 ve Ocak 1907'de, biraz düzeltilmiş bir biçimde, 14 Kasım 1906'dan, Tiflis valisinin emriyle 8 Ocak 1907'de kapatılana kadar Tiflis'te yayınlanan haftalık bir sendika dergisi olan Akhali Droyeba'da ("Yeni Zamanlar") yayınlanmıştır. Editöre ait bir açıklamada şöyle denmiştir;
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Geçenlerde, Hizmet İşçileri Sendikası bize bir mektup yazarak, sosyalizm, anarşizm ve benzeri sorunlar üzerine makaleler yayınlamamızı önerdi. ... Diğer bazı yoldaşlar da aynı istekte bulunmuşlardı. Bu istekleri hoşnutlukla karşılıyor ve makaleleri yayınlıyoruz. Bu makalelere gelince, bazılarının, Gürcistan basınında zaten yayınlanmış olduğunu belirtmemiz gerekiyor, (ama yazarın elinde olmayan nedenlerden ötürü bunlar tamamlanmamışlardır). Gene de, bütün makalelerin tamamını yayınlamayı gerekli gördük ve yazardan, onları halkın daha iyi anlayacağı bir biçimde, yeniden yazmasını istedik ve o da bunu severek yaptı." | „ |

Tiflis Bolşevik günlük basınında dizilerin yayını sürdürülmüştür: Bunlar, Şubat 1907'den "aşırı eğilimi" yüzünden 6 Mart 1907'de kapatılmasına kadar Çıveni Çovreba'da ("Yaşamımız") ve sonra da Nisan 1907'de Dro'da ("Zaman") yayınlanmıştır. Ancak, dizi hiçbir zaman tamamlanamamıştır. 1907 ortalarında Stalin, Bakü'ye gitmek üzere Tiflis'ten ayrılmış, birkaç ay sonra da orada tutuklanmıştır. Eşyaları aranırken son bölümlere ait notları kaybolmuştur.
Famitsu

| --- | --- |
Kategoriler: Video oyunları
Sıklık: Haftalık / Aylık
Tiraj: 500,000 (Shūkan) 120,000 (Entamikusu) 80,000 (Connect! On) 40,000 (DS+Wii)
Yayımcı: Enterbrain, Inc., Tokuma
İlk sayı: Haziran 1986
Ülke: Japonya
Dil: Japonca
Website: http://www.famitsu.com
Japon video
Famitsu (Japonca: ファミ通 Famitsū; eskiden Famicom Tsūshin), Enterbrain, Inc. ve Tokuma tarafından yayınlanan Japon video oyunu dergisidir. Dergi haftalık ve aylık olmak üzere iki formatta ve tek bir konsoldan, video oyun şirketi veya başka tema ayrılmış özel konular şeklinde yayınlanmaktadır. Orijinal Famitsu yayını olan Shūkan Famitsū (週刊ファミ通; "Haftalık Famitsu") Japonya'da en çok okunan ve saygın video oyun haber dergisi olarak kabul edilir. 28 Ekim 2011 tarihinden itibaren Enterbrain tarafından haftalık olarak BookWalker 'a özel derginin dijital versiyonu yayınlanmaya başlandı.
Famitsu zorlu oyun değerlendirmeleri ile bilinir. Famitsu puanlaması adıyla bilinen sistemde bugüne kadar 22 oyun en yüksek puanı almaya hak kazanmıştır.
Membran potansiyeli
Fiziksel temeli

Membran potansiyeli iki temel faktörden meydana gelir; difüzyon ve elektriksel kuvvet. Elektriksel kuvvet zıt yüklü parçacıkların birbirini çekip aynı yüklülerin itmesiyle oluşur. Difüzyon ise parçacıkların yüksek yoğunluklu bölgelerden düşük yoğunluktaki bölgelere geçme eğilimiyle meydana gelir (termal enerji sayesinde).
Fiziksel temeli > Voltaj

Voltaj, yani elektriksel potansiyel farkı, elektrik akımının dirençten geçebilme kabiliyetidir. Voltajın daha basit tanımı Ohm yasası tarafından yapılabilir: V=IR. Burada V voltaj, I akım, R ise dirençtir. Eğer bir devrede pil gibi bir voltaj kaynağı varsa, bu kaynağın voltaj yüksekliği direnci aşan daha fazla akım anlamına gelir. Voltaj sadece iki nokta arasında potansiyel fark olduğu zaman işlevseldir. Tek bir noktadaki voltajın herhangi bir işlevi yoktur. Elektronikte geleneksel olarak devredeki rastgele elemanlardan birine sıfır voltaj atanıp diğer elemanların voltajı bu sıfır noktasındaki elemana göre ölçülür. Devredeki bir elemanı sıfır noktası seçmenin o eleman için bir anlamı yoktur devrenin işlevi tek başına voltaja bağlı değildir. Ayrıca çoğu durumda sıfır noktası devrenin topraklama kısmı olarak kabul edilir.
Aynı prensip hücre biyolojisindeki voltaj için de geçerlidir. Elektriksel olarak etkin dokunun potansiyel farkı, dokunun herhangi iki noktasına batırılan elektrotlar sayesinde ölçülür. Mesela elektrotlardan biri hücrenin içine diğeri dışına takılıp sonra da bu elektrotlar bir voltmetreye bağlanıp değer okunur. Hücrenin dış tarafı sıfır noktası kabul edilir ve potansiyel farkın işaretine içerideki potansiyelin dışarıya göre ölçümüyle karar verilir.
Matematiksel olarak voltajın tanımı elektrik alanı (E) ile başlar. Birçok durumda elektrik alanı korunumlu alandır ve voltajın skaler fonksiyon eğimi olarak yazılabilir; E = –∇V. Bu skaler büyüklük voltaj dağılımını gösterir. Mutlak değerli voltajın bir anlamı yoktur çünkü tanım integral içerir. Genellikle eğer manyetik alanın çok fazla etkisi yoksa, elektrik alanı korunumlu alan kabul edilir ve bu biyolojik dokular için de işe yarar.
Elektrik alanı voltajın dağılım eğimi olduğu için küçük bir bölgedeki hızlı voltaj değişimleri, şiddetli elektrik alanı anlamına gelir. Tam tersi eğer voltaj büyük bir alanda yaklaşık olarak aynı değere sahipse bu bölgedeki elektrik alan çok zayıf olur. Güçlü elektrik alan, güçlü voltaj eğimi demektir ve dolayısıyla bölgedeki yüklü parçacıklara şiddetli bir kuvvet uygulanır.
Fiziksel temeli > İyonlar ve hareketlerini yönlendiren kuvvetler

Biyolojik organizmalarda elektrik sinyalleri genellikle iyonlar tarafından taşınır. Aksiyon potansiyeli için en önemli katyonlar sodyum (Na+) ve Potasyumdur (K+). İkisi de tek bir pozitif yük taşıyan tek değerli katyonlardır. Ayrıca kalsiyum (Ca2+) da iki tane pozitif yük taşıyan çift değerli bir katyon olarak aksiyon potansiyelinde rol alabilir. Klorür anyonu (Cl−) ise bazı Alglerde aksiyon potansiyelindeki en önemli role sahiptir ama hayvanlardaki önemi yok denecek kadar azdır.
Hücre zarındaki iyon geçişi iki etki altında gerçekleşir: difüzyon ve elektrik alanı. Mesela, A ve B isimli iki çözeltinin geçirgen olan gözenekli (porlu) bir bariyerle ayrıldığını düşünelim. Bu iki çözelti aralarındaki yoğunluk farkından dolayı zamanla karışacak ve iki eş çözelti oluşacak. Yüksek yoğunluktaki bölgeden düşük yoğunlukluya doğru bir difüzyon gerçekleşecek. Örneği genişletecek olursak, A çözeltisi 30 tane sodyum ve 30 tane klorür iyonu barındırsın, B çözeltisi de 20 sodyum ve 20 klorür. Aradaki bariyerin iki iyon tipini de geçirebildiğini farz edersek, son durumda iki çözeltide de 25 sodyum ve 25 klorür iyonu olacak. Eğer bariyerdeki porlar iyonlara göre seçiciyse sonuç daha farklı olur. Örneğin önceki bariyerin sadece sodyum iyonlarına karşı geçirgen olduğunu düşünelim. Bu sefer sodyum iyonları yüksek yoğunluktaki bölgeden düşük yoğunluktakine geçecek, yani A'dan B'ye. Bunun sonucunda B çözeltisindeki sodyum birikimi klorürden fazla olacak, tersi şekilde A çözeltisindeki klorür sayısı sodyum sayısından daha fazla olacak.
Yani B çözeltisinde pozitif yüklü iyonların sayısı negatif yüklülerden daha fazla olacak ve çözelti pozitif yüklenmiş olacak. Aynı şekilde A çözeltisinde negatif yüklü iyonların sayısı fazla olacağından, negatif yüklenmiş olacak. Zıt yükler birbirini çektiğinden, iyonlar bu sefer elektrik alanından etkilenmeye başlayacak ve pozitif sodyum iyonlarının B'ye gitmesi daha da zor olacak. Bu noktada difüzyon ve elektrik alanı birbirini dengelemeye başlayacak ve denge potansiyelini oluşturacak, iyon geçişi tamamen duracak.
Fiziksel temeli > Plazma zarları

Her hayvan hücresi, içinde birçok molekül içeren çift katlı lipit katmanından oluşun plazma zarıyla kaplıdır. Bu zar lipitten (yağ) oluştuğu için doğal olarak yüksek elektrik direncine sahiptir. Diğer bir deyişle düşük iyon geçirgenliğine sahiptir. Fakat zar içindeki bazı moleküller iyonların geçişini sağlayabilir ya da onları geçirecek kanalları açabilir. .
Elektrik terminolojisine göre hücre zarı direnç ve kapasitör fonksiyonu görür. Direnç, zarın yük hareketini engellemesinden doğar. Kapasite (sığa) ise çok ince olan lipit katmanının dışarıdaki ve içerideki zıt yüklü parçacıkların birbirini çekmesine olanak verecek kadar ince olmasıdır. Zarın kapasitesi içerdiği moleküllerden etkilenmez ve bu yüzden yaklaşık olarak 2 µF/cm² civarı sabit bir değere sahiptir (zar parçasının toplam kapasitesi alanıyla doğru orantılıdır). Saf yağ katmanının iletkenliği çok düşüktür ama biyolojik durumlarda her zaman başka moleküller tarafından bu yalıtkanlık baskılanır. Bu yüzden zarın kapasitesi neredeyse sabittir ve direnci oldukça değişkendir.
Hücre zarının kalınlığı yaklaşık olarak 7-8 nanometre civarındadır. Çok ince olduğu için içerisinden çok güçlü bir elektrik alanı yaratacak kadar voltaj geçiremez. Tipik bir hayvan hücresinin membran potansiyeli 100 milivolt civarındadır (voltun onda biri) ama hesaplamalar gösteriyor ki hücre zarı taşıyabileceği maksimum elektrik alanı taşıyor (voltaj farkı elektriksel kırılıma sebep olabilecek 200 milivolttan çok daha yüksek çıktı).
Fiziksel temeli > Kolaylaştırılmış difüzyon ve taşıma

Lipit tabakasının direnci çok yüksek olmasına rağmen zar içindeki bazı yapılar aktif ya da pasif olarak iyon geçişine yardım edebilir. Bu mekanizmaya kolaylaştırılmış taşıma ya da kolaylaştırılmış difüzyon denir. Kolaylaştırılmış difüzyonda en büyük rolü ikisi de proteinden oluşan,iyon kanalları ve iyon pompaları oynar. İyon kanalları iyonların geçebileceği küçük geçitler açar ve çoğu durumda bu geçitler sadece belirli iyonları geçirir (kimi zaman iyonların yönleri de bu durumu etkiler). İyon pompaları ise -taşıyıcı proteinler olarak da bilinir- aktif olarak bazı spesifik iyonları taşır. Bazı durumlarda metabolik süreçle üretilen enerjiyi de kullanır.
Fiziksel temeli > İyon pompaları

İyon pompaları aktif taşıma yapan -iyon pompalamak için ATP (hücresel enerji) kullanmak gibi- integral proteinleridir. Bu iyon pompaları içerideki ve dışarıdaki yoğunluğu değiştirerek işini yapar. Aksiyon potansiyeliyle en çok ilgisi olan iyon pompası dışarı üç sodyum iyonu bırakıp içeri iki potasyum iyonu alarak çalışan sodyum-potasyum pompasıdır. Bunun sonucunda, nöronun içindeki potasyum K+ iyonlarının yoğunluğu dışarıdaki yoğunluğun 20 katına ulaşırken dışarıdaki sodyum yoğunluğu da içerinin 9 katına yaklaşır. Benzer biçimde, kalsiyum, klorür ve magnezyum gibi diğer iyonlar da nöronun içinde ve dışında farklı yoğunluklara sahip olur.
İyon pompası aksiyon potansiyelini sadece hücre içinde ve dışında yakın yoğunluk yaratarak etkiler. Aksiyon potansiyeli iyon pompasından daha çok iyon kanallarının açılıp kapanmasında yer alır. Eğer iyon pompasının enerji kaynağı biterse ya da ok zehri (ouabain) gibi bir inhibitörle (engelleyici) karşılaşırsa, aksonlar genlikleri çok çok azalıncaya kadar binlerce aksiyon potansiyeli ateşlemeye devam edebilirler. Bilhassa, aksiyon potansiyelinden sonra iyon pompalarının pek hücre zarının kutuplaşmasında pek bir önemi kalmıyor.
Membran potansiyelinin üretimindeki en büyük pay sodyum-potasyum pompasına aittir. Bu mekanizma membran içinde bulunan ve zardan sodyum ve potasyum geçişini sağlamak için ATP'den enerji üreten bir protein kompleksidir. Her bir döngüde içerideki üç sodyum iyonu dışarıdaki iki potasyum iyonuyla değiştirir. Eğer iki iyonun da sayıları aynıysa, pompa elektriksel olarak nötrdür ama değişim üçe iki olduğundan, her döngüde içeriden dışarıya bir tane pozitif yük verilir ve böylelikle pozitif voltaj farkı yaratılır. Pompanın üç etkisi vardır: (1) dışarıdaki sodyum yoğunluğunu arttırıp, içeridekini düşürür; (2) içerideki potasyum yoğunluğunu arttırıp, dışarıdakini düşürür; (3) içerideki voltajı dışarıya göre negatif hale getirir.
Sodyum-potasyum pompası işlem sırasında göreceli olarak yavaştır. Eğer başlangıçta hücrenin her yerindeki potasyum ve sodyum yoğunluğu aynıysa pompanın denge durumuna getirmesi saatler alır. Sodyum-potasyum pompası devamlı çalışır ama pompalanabilen sodyum ve potasyum sayısı azaldıkça etkisi zamanla azalmaya başlar.
Fonksiyonel olarak önemli olan diğer iyon pompası ise sodyum-kalsiyum pompasıdır. Dışarıdan üç sodyum iyonu alıp dışarıya bir tane kalsiyum iyonu vermesi dışında çalışma yöntemi sodyum-potasyum pompasıyla aynıdır. Net yük akışı içeriye doğru olduğu için pompa inişli çalışır ve bu yüzden membran voltajı dışında herhangi bir enerji kaynağı gerektirmez. Sodyum-kalsiyum pompasının en önemli etkisi kalsiyumu dışarı pompalanmasıdır. Kalsiyum ve sodyumun yoğunluk farkı çok olduğu için dışarıdaki sodyumların kendiliğinden akışı sağlanır ama sodyum-potasyum pompasında bu etki diğerine göre yok sayılacak kadar azdır. Sodyum-kalsiyum pompasının çalışması sonucu hücre içindeki kalsiyum yoğunluğu çok düşer ve hücre dingin duruma ulaşır.
Fiziksel temeli > İyon kanalları

İyon kanalları iyonların hücre dışından içine doğru ilerleyebilmesini sağlayan porlu integral zar proteinleridir. Çoğu kanal spesifik bir iyonu geçirmek için özelleşmiştir. Mesela potasyum kanalları, aynı yüke sahip olup sadece biraz çap farkı olan sodyum ve potasyumu ayırıp potasyumu geçirir. Kanal porları iyonları sadece tekli sıra halinde geçirecek kadar küçüktür. Birçok kanal çeşitli alt iletkenlik seviyesine sahip olmasına rağmen, iyon geçişine kapalı da olabilir açık da. Bir kanal açıkken, yoğunluk farkından dolayı iyonlar porlardan geçip hücrenin içine sızar. İyonik akım oranı -mesela tek kanallı akım genliği- maksimum kanal iletkenliği ve membran potansiyeliyle geri dönüm potansiyeli arasındaki farktan oluşan elektrokimyasal kuvvet tarafından belirlenir.
Kanallar proteinlerin farklı yapılarına göre farklı durumlarda olabilir ama her halukarda açık ya da kapalıdırlar. Genellikle, kapalı durumda porlar büzüşür ve iyon geçişine müsaade etmez ya da proteinin bazı kısımları poru tıkar. Örneğin, voltaja bağlı kanallarda protein parçası porun içine girip açıklığı kapatır ve kanalı inaktive eder. Bu inaktivasyon sodyum akışını durdurur ve aksiyon potansiyelinde büyük rol oynar.
İyon kanalları çevresel faktörlere verdikleri tepkilerle sınıflandırılabilir. Örneğin, aksiyon potansiyelinde yer alan voltaja bağlı iyon kanalları zardan geçen voltaja göre açılıp kapanır. Liganda bağlı kanallar ise nörotransmitter gibi ligand moleküllerinin bağlanmasına bağlı olarak açılıp kapanır. Diğer kanal türlerinin bazılar mekanik kuvvetlerle açılıp kapanır, bazıları ise (sensör nöronları gibi) ışık, sıcaklık ve basınçla açılıp kapanır.
Fiziksel temeli > İyon kanalları > Sızıntı kanalları

Sızıntı kanalları iyon kanallarının en basit türüdür. Geçirgenlikleri aşağı yukarı sabittir. Bu tür kanallar, özellikle potasyum ve klorür kanalları, nöronlar için çok önemlidir. Yine de özelliklerinin tamamen sabit olmaması dikkate alınmalıdır. Birçoğu iyi bir şekilde temas ettiğinde voltaja bağlı hale gelir diğer bir deyişle doğrultuculardır. Ayrıca bazıları liganda bağlı olmamalarına rağmen ligand tarafından kapatılabilirler.
Fiziksel temeli > İyon kanalları > Liganda duyarlı kanallar

Liganda duyarlı iyon kanalları (kimyasal kapılı iyon kanalları) bir ligand türü proteinin yapısına bağlandığında geçirgenlikleri oldukça artan kanallardır. Hayvan hücrelerinde bunlardan yüzlerce bulunur. Nörotransmitter reseptörler (postsinaptik bölgelerde oluşur) gibi geniş fonksiyon alt kümeleri ve onlara kapı olan kimyasal ligandlar presinaptik akson terminallerinden salınır. Bu türün bir örneği AMPA reseptörleridir. Bu reseptörler aktive edildiklerinde sodyum ve potasyum geçişini sağlayan nörotransmitter glutamik asitler için çalışır. Diğer bir örnek ise aktive edildiğinde klorür geçişini sağlayan GABA nörotransmitteri için çalışan GABA reseptörleridir.
Nörotransmitter reseptörler hücre dışında beliren ligandlar tarafından aktive edilir ama hücre içindeki etkileşimlerle kontrol edilen ligand duyarlı kanallar da vardır.
Fiziksel temeli > İyon kanalları > Voltaja duyarlı kanallar

Voltaj-Kapılı iyon kanalları ya da diğer bir deyişle voltaja duyarlı kanallar, geçirgenliği membran potansiyelinden etkilenen kanallardır. Her bir üyesi farklı bir iyon ve farklı bir voltaj değeri için özelleştiğinden büyük bir grup oluştururlar. Ayrıca birçoğu zamana da bağlıdır. Yani voltaj değişimine hemen tepki vermez biraz süre geçmesini beklerler.
Bu grubun en önemli üyelerinden biri aksiyon potansiyelinin altında yatan voltaja duyarlı sodyum kanallarıdır (bu kanallar aksiyon potansiyelinin fizyolojisini betimleyen Hodgkin-Huxley modeli ile Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü kazanan Alan Lloyd Hodgkin ve Andrew Huxley tarafından sınıflandırılmış oldukları için Hodgkin-Huxley sodyum kanalları olarak da bilinir). Bu kanal dingin potansiyel durumunda kapalıdır ama voltaj belli bir eşiği geçer geçmez açılır ve membran potansiyelinde ani değişime sebep olan hızlı bir sodyum iyonu akışı başlar. Aksiyon potansiyelinden kurtulmak kısmen dingin voltaj durumunda kapalı olan voltaj duyarlı kanallara bağlıdır ama kanallar aksiyon potansiyeli yüzünden meydana gelen büyük voltaj değişimi sonucu açılmış olur.