stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Fenerbahçe (erkek atletizm takımı)
Tarihçe > Kuruluş ve serpilme dönemi (1913-1938)

Türkiye'de modern atletizm yarışmaları 1913 yılında başlarken, Fenerbahçeli sporcular da bu yarışlarda boy göstererek başarılar kazandılar. Nitekim; Fenerbahçe Kulübü'nün 26 Ekim 1913 tarihinde Maarif Nazırı Ahmet Şükrü Bey'in himayesinde Union Club Sahası'nda düzenlediği Spor Bayramı programında yer alan iki yarışı da (100 ve 800 m) Fenerbahçeli Bedri Yıldırım ve Tripo birincilikle bitirdiler. 1 Mayıs 1914 tarihinde İstanbul Jimnastik Kulübü'nün düzenlediği yarışlarda ise Mahmut Bey gülle atmada altın madalya kazandı.
Birinci Dünya Savaşı Türk ve Fenerbahçe atletizmini atalete sürüklerken, savaşın bitimine (1918) doğru görülen istisnaî canlanmada da Fenerbahçeli sporcular göze çarptılar ve 17 Mayıs 1918 tarihindeki Spor Bayramı'nda iki birincilik (Hançeris 400 ve 1.500 metrede) ve üç ikincilik (Nubar yüksek atlama ve cirit atmada, Anoraki ise üç adım atlamada) kazandılar.
Kurtuluş Savaşı yılları Fenerbahçe atletizmini bir kez daha atalete gömdüyse de, savaşın zaferle bitmesi sonucunda faaliyetler tekrar canlandı. Tüm spor faaliyetlerinin eşgüdümünü sağlamak üzere kurulan Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı'na 1922 yılında dahil olan Türkiye Atletizm Federasyonu'nun faaliyete geçmesiyle Türkiye'de ilk düzenli ve atletizmdeki tüm kategorileri kapsayan atletizm yarışmaları başladı. Bunu  Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş ile azınlık kulüpleri Beyoğluspor ve Kurtuluş'un (1896 yılında İstanbul Rumları tarafından Tatavla Heraklis adıyla kurulan ve Türkiye'nin en eski spor kulübü olan Kurtuluş 1906 yılında Atina'da düzenlenen Ara Olimpiyatları'nda Osmanlı Devleti'ni temsil etmişti) yarışmalara getirdiği rekabet havası izledi. Nitekim, Fenerbahçe Kulübü ilk kez 21 Ekim 1923'te 30 sporcusunun katılımıyla bir Atletizm Bayramı düzenledi. Paris'te düzenlenen 1924 Yaz Olimpiyatları'nda 4x100 metrede yarışan Türk millî takımından Said Odyak ve Hüseyin Tarık Fenerbahçeli sporculardı. Olimpiyatlar dönüşü ilk kez düzenlenen İstanbul Şampiyonası'nda (ferdî) Fenerbahçe'den Hakkı Gürtay (5.000 m), Hüseyin Sermet (yüksek atlama) ve Sadık Ceylan sırıkla atlamada birinci gelerek Sarı-lacivertlilerin bu spordaki ilk resmî şampiyonları oldular. 1926'daki ikinci şampiyonada yüksek atlamada birinci olan Haydar Aşan'ın Galatasaray'a transferi, Sadri Usuoğlu önderliğinde aynı yıl sarı-lacivertli kulübe giren Robert Lisesi atletlerinin ayrılması ve Hüseyin Sermet'in ABD'ye gidişiyle Fenerbahçe'de atletizm 1927 yılında ciddi bir sarsıntı geçirdiyse de, Üsteğmen Edip Berkkan'ın 1928 Eylül'ünde 20 gençle başlattığı çalışmalar Fenerbahçe'de atletizmi kalıcı bir şekilde canlandırdı. Bu kadronun ilk başarısı da 11 Ekim 1929'da İttihatspor Sahası'nda ilk kez düzenlenen İstanbul Kulüplerarası Atletizm Şampiyonası'nda 122 puanlı Beşiktaş'ın arkasından 92 puanla kazanılan İstanbul ikinciliği oldu.
Tarihçe > Altın dönem (1939-1965)

Fenerbahçe'nin atletizmdeki bu altın dönemi Türk atletizminin de doruk yıllarına karşılık gelir. Türkiye'nin güreş sporu haricinde Olimpiyatlardaki (1948 Londra, üç adım atlama) ilk madalyasını kazandıran ve 1951 Avrupa Şampiyonası'nda aldığı madalyanın üzerine 1990'ların sonuna kadar bir tane bile eklenemeyen Ruhi Sarıalp, uzun mesafelerde Dünya Ordulararası, Akdeniz ve Balkan şampiyonluklarına ulaşan Ekrem Koçak, 1947'de Atina'da düzenlenen Doğu Akdeniz Şampiyonası'nda 4x400 metre bayrak yarışında son adam olarak yarışan ve 25 metre önündeki Yunan atleti bir sprintle sollayarak göğüs farkı ile yarışı kazanan ve bu başarısı bizzat dönemin Başbakanı Şükrü Saraçoğlu'nun telgrafıyla kutlanan Doğan Acarbay, İnönü Stadyumu'nda 25.000 kişinin izlediği şampiyonada ise 1.97 cm ile Türkiye rekoru da kırarak şampiyon olan Erdal Akkan, yine Atina'da 200 metre Doğu Akdeniz şampiyonu olan Kemal Aksur, 1939'da Balkan Oyunları'nda 100 ve 200 metrelerde iki birincilik kazanarak Yunan Kralı'na iki defa İstiklal Marşı'nı dinletmek gururunu yaşatan Muzaffer Baloğlu, Ordulararası Dünya Şampiyonalarında Türkiye'ye atletizmde Dünya şampiyonlukları ve rekorları hediye eden Muharrem Dalkılıç, on defa İstiklal Marşı'nı çaldırtmış, on yedi defa Türk Bayrağı'nı göndere çektirmiş Osman Coşgül, aynı zamanda Dünya İstatistikçiler Birliği üyesi Turhan Göker, Amerika Kıtası'nda yılda bir defa yapılan Amerika Şampiyonası'nda 1947'de 5.000 metrede üçüncülük madalyası kazanan tek Türk atleti Eşref Aydın, 1956,57 ve 58 yıllarında Aydın Onur'u renklerine katan Fenerbahçe Onur ile birçok birinciliğe imza atmıştır. Aydın Onur 25 yıldır kırılamayan 100 mt Türkiye rekorunu 1960'ta Kahire'de kırmıştır. Türkiye'ye Balkan şampiyonlukları yaşatan Melih Kotanca hep Fenerbahçeli atletlerdir.
Tarihçe > İkinci altın dönem (1984-günümüz)

1984'te 18 yıl aradan sonra ezeli rakibi Galatasaray'ı geride bırakarak İstanbul ve Türkiye Şampiyonluğuna ulaşan takım 1985 ve 1987 şampiyonluklarını da kazandı. 1987'de son kez yapılan Türkiye Şampiyonası yerine aynı yıl ilk kez sekiz kademeli Deplasmanlı Atletizm Ligi düzenlendi. 1987'den beri her yıl düzenlenen Atletizm Ligi'nde sarı-lacivertliler 25 yılda 19 şampiyonluk kazanarak tam anlamıyla bir hegemonya kurdular. 1948 Londra Olimpiyatları'nda Ruhi Sarıalp tarafından kazanılan bronz madalyanın 2004'te bu defa bir başka Fenerbahçeli atlet Eşref Apak tarafından kazanılması sarı-lacivertli takım için ayrı bir gurur kaynağı olmuştur.
Kadro > Teknik Ekip

| İsim | Ülke | Görev |
| --- | --- | --- |
| Turan Şahin |  | Menajer |
| Fikret Çetinkaya |  | Branş Kaptanı |
| Edip Akarsu |  | Kordinatör |
| Gürsel Özyurt |  | Koç |
| Ziya Özel |  | Koç |
| Mesut Tümay |  | Koç |
| Ramazan Kutlu |  | Koç |
| Artun Talay |  | Koç |
| Şenol Özdemir |  | Koç |
| Cahit Yüksel |  | Genç Takım Direktörü |
Kadro > 2019-20 kadrosu

| Atletin adı | Branşı |
| --- | --- |
 Ramil Guliyev: 100 m, 200m, 4x100 m
 Alperen Acet: Yüksek atlama
 Aras Kaya: 3000m, 5000 m
 Batuhan Buğra Eruygun: 110 m engelli
 Alper Kulaksız: Uzun Atlama
 Emin Öncel: Cirit atma
 Emre Şanlı Kırcın: 400 m, 400 m engelli
 Enes Talha Şenses: Yüksek atlama
 Ersu Şaşma: Sırıkla atlama
 Fatih Aktaş: 200 m, 4x100 m bayrak
 Furkan Aktaş: 110 m engelli
 Hüseyin Ocak: Uzun atlama
 İlyas Çanakçı: 400 m, 4x400 m bayrak
 İrfan Yıldırım: Disk atma
 Kayhan Özer: 100 m, 200m, 4x100 m
 Mahsum Korkmaz: 1500 m
 Musa Tüzen: Üç adım atlama
 Mustafa Onur Sadıkoğlu: 100 m, 200m, 4x100 m
 Osmancan Özdeveci: Gülle atma
 Özkan Baltacı: Çekiç atma
 Sadi Aşkın: 100 m, 200m, 4x100 m
 Salih Teksöz: 800 m
 Süleyman Bekmezci: 800 m, 1500m
 Yasmani Copello: 400 m engelli
Başarılar > Türkiye'deki başarılar

Türkiye Atletizm Süper Ligi (1987- )
Şampiyon (23): 1987, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2012, 2018, 2019, 2020, 2023.
İkinci (15): 1988, 1989, 2000, 2002, 2007, 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2021, 2022, 2024.
Türkiye Kulüplerarası Atletizm Şampiyonası (1951-1987)
Şampiyon (11): 1952, 1953, 1954, 1957, 1959, 1960, 1961, 1965, 1984, 1985, 1987.
İkinci (9): 1951, 1958, 1964, 1968, 1969, 1970, 1979, 1980, 1986.
Üçüncü (5): 1967, 1973, 1974, 1975, 1978.
Dördüncü (5): 1971, 1972, 1976, 1977, 1982.
Protesto (2): 1962, 1981.
Katılamadı (3): 1963, 1966, 1983.
İstanbul Kulüplerarası Atletizm Şampiyonası (1929-1987)
Şampiyon (25): 1939, 1940, 1943, 1944, 1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1957, 1959, 1961, 1962, 1964, 1968, 1984, 1985, 1987, 1988, 1989.
Gül Kupası
Şampiyon (17): 1939, 1940, 1941, 1944, 1946, 1947, 1949, 1950, 1951, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1958, 1959, 1960.
Türkiye Kros Şampiyonası
Şampiyon (15): 1954, 1957, 1959, 1963, 1966, 1967, 1972, 1974, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985.
Türkiye Kros Ligi
Şampiyon (6): 1989, 1994, 1995, 2023, 2024, 2025.
İkinci (5): 1988, 1998, 1999, 2005, 2008.
Üçüncü (1): 1996.
İstanbul Kros Şampiyonası
Şampiyon (25): 1949, 1951, 1953, 1954, 1955, 1956, 1957, 1959, 1962, 1963, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1972, 1974, 1976, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985.
Atmalar Ligi
Şampiyon (1): 2007.
TAF Kupası:
Şampiyon (1): 2021.
Başarılar > Avrupa'daki başarılar

Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası
Şampiyon (3): 1993 (B Grubu), 1998 (C Grubu), 2009 (B Grubu).
İkinci (2): 1995 (B Grubu), 2006 (B Grubu).
Başarılar > Fenerbahçe Atletizm Altyapı Takımları

Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası Erkekler Kros Yarışmaları
Şampiyon (4): 2009, 2010, 2011, 2023 (Gençler).
İkinci (3): 2013, 2014, 2015.
Üçüncü (2): 2012, 2018.
Dördüncü (1): 2019.
Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası Erkekler Pist Yarışmaları
Şampiyon (2): 2013, 2014, 2017 (Gençler).
İkinci (3): 2010, 2011, 2015.
Türkiye Gençler Atletizm Şampiyonası
Şampiyon (13): 1985, 1986, 2008, 2009, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019, 2020.
Genç Erkekler Türkiye Kros Şampiyonası/Ligi
Şampiyon (11): 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2016, 2022, 2023, 2024, 2025.
Yıldız Erkekler Türkiye Şampiyonası/Ligi
Şampiyon (11): 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2016, 2018, 2019, 2020, 2022, 2024.
Yıldız Erkekler Türkiye Kros Şampiyonası/Ligi
Şampiyon (3): 2022, 2023, 2025.
U16 Erkekler Türkiye Şampiyonası/Ligi
Şampiyon (1): 2024.
Karmalar Kros Ligi
Şampiyon (1): 2025.
Yıldız Erkekler Atmalar Ligi
Şampiyon (1): 2011.
Genç Erkekler İstanbul Şampiyonası
Şampiyon (12): 1947, 1949, 1950, 1951, 1954, 1959, 1960, 1968, 1972, 1980, 1985, 1986.
Genç Erkekler İstanbul Kros Şampiyonası
Şampiyon (1): 1976.
Yıldız Erkekler İstanbul Şampiyonası
Şampiyon (13): 1947, 1949, 1954, 1959, 1960, 1961, 1968, 1969, 1970, 1972, 1973, 1980, 1990.
Sporcu Başarıları > Olimpiyatlar

| Tarih ve yer | Organizasyon | Kategori | Madalya | İsim | Branş |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1948  Londra | Yaz Olimpiyatları | Erkekler | 3 Bronz | Ruhi Sarıalp | Üç adım atlama |
| 2004  Atina | Yaz Olimpiyatları | Erkekler | 2 Gümüş | Eşref Apak | Çekiç atma |
| 2016  Rio | Yaz Olimpiyatları | Erkekler | 3 Bronz | Yasmani Copello Escobar | 400 m engelli |
Sporcu Başarıları > Dünya Şampiyonaları

| Tarih ve yer | Organizasyon | Kategori | Madalya | İsim | Branş |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1951  Roma | Dünya Ordulararası Şampiyonası | Büyükler | 1 Altın | Ruhi Sarıalp | Üç adım atlama |
| 1951  Roma | Dünya Ordulararası Şampiyonası | Büyükler | 1 Altın | Osman Coşgül | 3.000 m |
| 1951  Roma | Dünya Ordulararası Şampiyonası | Büyükler | 1 Altın | Mustafa Batman | 100 m engelli |
| 1952  Kopenhag | Dünya Ordulararası Şampiyonası | Büyükler | 1 Altın | Ruhi Sarıalp | Üç adım atlama |
| 1952  Kopenhag | Dünya Ordulararası Şampiyonası | Büyükler | 1 Altın | Ekrem Koçak | 800 m |
| 1952  Kopenhag | Dünya Ordulararası Şampiyonası | Büyükler | 2 Gümüş | Ekrem Koçak | 1.500 m |
| 1953  Brüksel | Dünya Ordulararası Şampiyonası | Büyükler | 1 Altın | Ekrem Koçak | 800 m |
| 1953  Brüksel | Dünya Ordulararası Şampiyonası | Büyükler | 1 Altın | Ekrem Koçak | 1.500 m |
| 1953  Brüksel | Dünya Ordulararası Şampiyonası | Büyükler | 1 Altın | Ekrem Koçak | 3.000 m engelli |
| 1954  Amsterdam | Dünya Ordulararası Şampiyonası | Büyükler | 1 Altın | Ekrem Koçak | 1.500 m |
| 1954  Atina | Dünya Ordulararası Şampiyonası | Büyükler | 1 Altın | Ekrem Koçak | 1.500 m |
| 2009  Amman | Dünya Kros Şampiyonası | Genç erkekler | 3 Bronz | Alper Demir | Dağ koşusu |
| 2009  Belgrad | Dünya Üniversiteler Yaz Oyunları | Erkekler | 1 Altın | Halil Akkaş | 5.000 m |
| 2011  Shenzhen | Dünya Üniversiteler Yaz Oyunları | Erkekler | 1 Altın | Fatih Avan | Cirit atma |
| 2015  Daegu | Dünya Üniversiteler Yaz Oyunları | Erkekler | 3 Bronz | Ramil Guliyev | 100 m |
| 2015  Daegu | Dünya Üniversiteler Yaz Oyunları | Erkekler | 3 Bronz | Ramil Guliyev | 200 m |
| 2018  Zürih | Diamond League | Büyükler | 2 Gümüş | Ramil Guliyev | 200 m |
| 2018  Ostrava | IAAF Dünya Kupası | Büyükler | 2 Gümüş | Ramil Guliyev | 200 m |
Sporcu Başarıları > Avrupa Şampiyonaları

| Tarih ve yer | Organizasyon | Kategori | Madalya | İsim | Branş |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1950  Brüksel | Avrupa Şampiyonası | Erkekler | 3 Bronz | Ruhi Sarıalp | Üç adım atlama |
| 2003  Bydgoszcz | Avrupa 23 yaş altı Şampiyonası | 23 yaş altı erkekler | 2 Gümüş | Eşref Apak | Çekiç atma |
| 2003  Valetta | Avrupa Atmalar Kış Kupası | Erkekler | 2 Gümüş | Eşref Apak | Çekiç atma |
| 2007  Yalta | Avrupa Atmalar Kış Kupası | Erkekler | 3 Bronz | Ercüment Olgundeniz | Disk atma |
| 2007  Debrecen | Avrupa 23 Yaş Altı Şampiyonası | 23 Yaş altı erkekler | 3 Bronz | Kemal Koyuncu | 5.000 m |
| 2007  Belgrad | Avrupa Olimpik Yaz Festivali | Yıldız erkekler | 2 Gümüş | Emrah Çoban | Cirit atma |
| 2008  Zell | Avrupa Dağ Koşusu Şampiyonası | Erkekler | 1 Altın | Hasan Pak | Cirit atma |
| 2008  Brüksel | Avrupa Kros Şampiyonası | 23 Yaş altı erkekler | 1 Altın | Selim Bayrak | Kros |
| 2009  Tenerife | Avrupa Atmalar Kış Kupası | Erkekler | 2 Gümüş | Fatih Avan | Cirit atma |
| 2009  Novi Sad | Avrupa Gençler Şampiyonası | Genç erkekler | 2 Gümüş | Resul Çevik | 1.500 m |
| 2009  Telfes | Avrupa Dağ Koşusu Şampiyonası | Genç erkekler | 2 Gümüş | Yusuf Alıcı | 1.500 m |
| 2009  Kaunas | Avrupa 23 Yaş Altı Şampiyonası | 23 Yaş altı erkekler | 1 Altın | Selim Bayrak | 10.000 m |
| 2011  Paris | Avrupa Salon Şampiyonası | Erkekler | 3 Bronz | Halil Akkaş | 3.000 m engelli |
| 2011  Sofya | Avrupa Atmalar Kış Kupası | Erkekler | 1 Altın | Fatih Avan | Cirit atma |
| 2011  Ostrava | Avrupa 23 Yaş Altı Şampiyonası | 23 yaş altı erkekler | 2 Gümüş | Fatih Avan | Cirit atma |
| 2011  Tallinn | Avrupa Gençler Şampiyonası | Genç erkekler | 2 Gümüş | Muhammet Emin Tan | 3.000 m engelli |
| 2012  Bar | Avrupa Atmalar Kış Kupası | Erkekler | 1 Altın | Fatih Avan | Cirit atma |
| 2013  Rieta | Avrupa Gençler Şampiyonası | Genç erkekler | 3 Bronz | Ersin Tekal | 3.000 m engelli |
| 2018  Leiria | Avrupa Atmalar Şampiyonası | Büyükler | 3 Bronz | Özcan Baltacı | Çekiç atma |
| 2018  Györ | Avrupa Atletizm Şampiyonası | U18 | 1 Altın | Batuhan Çakır | Üç adım atlama |
| 2018  Györ | Avrupa Atletizm Şampiyonası | U18 | 2 Gümüş | Ömer Amaçtan | 3.000 m |
| 2018  Györ | Avrupa Atletizm Şampiyonası | U18 | 2 Gümüş | Konuralp Tiritoğlu | İsveç bayrak |
| 2018  Györ | Avrupa Atletizm Şampiyonası | U18 | 2 Gümüş | İlyas Çanakçı | İsveç bayrak |
| 2018  Berlin | Avrupa Atletizm Şampiyonası | Büyükler | 1 Altın | Ramil Guliyev | 200 m |
| 2018  Berlin | Avrupa Atletizm Şampiyonası | Büyükler | 2 Gümüş | Ramil Guliyev | 4x100 m bayrak |
| 2018  Tilburg | Avrupa Kros Şampiyonası | Büyükler | 3 Bronz | Aras Kaya | Kros |
| 2019  Samorin | Avrupa Atmalar Kış Kupası | U23 | 3 Bronz | Alperen Karahan | Gülle atma |
Sporcu Başarıları > Akdeniz Oyunları

| Tarih ve yer | Organizasyon | Kategori | Madalya | İsim | Branş |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1951  İskenderiye | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 2 Gümüş | Doğan Acarbay | 400 m engelli |
| 1951  İskenderiye | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 2 Gümüş | Halil Zıraman | Cirit atma |
| 1951  İskenderiye | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 3 Bronz | Ekrem Koçak | 800 m |
| 1951  İskenderiye | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 3 Bronz | Mustafa Batman | 110 m engelli |
| 1951  İskenderiye | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 3 Bronz | Doğan Acarbay | 4x400 m |
| 1951  İskenderiye | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 3 Bronz | Ekrem Koçak | 4x400 m |
| 1955  Barselona | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 1 Altın | Ekrem Koçak | 800 m |
| 1955  Barselona | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 1 Altın | Ekrem Koçak | 1.500 m |
| 1955  Barselona | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 2 Gümüş | Osman Coşgül | 5.000 m |
| 1971  İzmir | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 3 Bronz | Mehmet Tümkan | 1.500 m |
| 1983  Kazablanka | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 1 Altın | Mehmet Terzi | 5.000 m |
| 2005  Almería | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 3 Bronz | Ercüment Olgundeniz | Disk atma |
| 2009  Pescara | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 3 Bronz | Halil Akkaş | 3.000 m engelli |
| 2009  Pescara | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 3 Bronz | Selim Bayrak | 10.000 m |
| 2009  Pescara | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 1 Altın | Fatih Avan | Cirit atma |
| 2013  Mersin | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 1 Altın | Fatih Avan | Cirit atma |
| 2013  Mersin | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 2 Gümüş | Ramil Guliyev | 100 m |
| 2013  Mersin | Akdeniz Oyunları | Erkekler | 2 Gümüş | Ramil Guliyev | 200 m |
| 2018  Tarragona | Akdeniz Oyunları | Büyükler | 1 Altın | Ramil Guliyev | 200 m |
| 2018  Tarragona | Akdeniz Oyunları | Büyükler | 2 Gümüş | Ramil Guliyev | 4x100 m |
Bari Kuşatması

| g t Bizans-Norman savaşları |
| --- | --- |
 Güney İtalya'nın Normanlar tarafından fethi Cannae  Olivento  Montemaggiore  Montepeloso  Bari Balkanlar'ın Normanlar tarafından istilası Dirrahium  Yanya  Arta  Larisa  2. Dirrahium  Selanik  Demetritzes İtalya'da Bizans seferi Brindisi  
Bari Kuşatması, Orta Çağ sırasında 1068 ile 1071 arasında Robert Guiscard komutasında İtalyan Norman kuvvetlerinin, İtalya'da ana Bizans kalesi ve İtalya Katepanlığı'nın başkenti Bari şehrini kuşatmalarıdır. Kuşatma 5 Ağustos 1068 günü başlamış ve Robert Guiscard'ın şehre girmesiyle 16 Nisan 1071 günü ele geçirilmiştir. Böylece İtalya'daki Bizans hükümranlığı, I. Justinianus'un fethinden beş yüzyıl sonra nihayetinde son bulmuştur.
Tarih > Arka plan

Ayrıca bakınız: Güney İtalya'nın Normanlar tarafından fethi
1060'a gelindiğinde Puglia'daki sadece birkaç kıyı kenti hala Bizans'ın elinde idi. Önceki birkaç on yıl boyunca, Normanlar güney İtalya'daki mülklerini arttırmıştı ve şimdi de İslam toprağı olan Sicilya'nın fethine odaklanmadan önce Bizanslıların yarımadadan tamamen çıkarılmalarını amaçlıyorlardı.
Böylece büyük askerî birlikler Sicilya'dan çağrıldı ve Conversano Kontu Geoffrey komutasında Otranto kuşatıldı.
Tarih > Kuşatma

Bir sonraki hamle, 5 Ağustos 1068'de Bizans kenti Bari'ye kuşatan Robert Guiscard'ın büyük bir orduyla birlikte gelişiydi. Şehirde iki hizip vardı: biri Bizans imparatorluğuna bağlılığını korumak isteyenler, diğerleri ise Norman yanlılarıydı. Norman birlikleri yaklaştığında, Bizans yanlıları üstün geldi ve yerel baronlar kentin kapılarını kapattılar ve askeri yardım almak için imparator Romen Diyojen'e Bisantius Guirdeliku liderliğinde bir elçilik heyeti gönderdiler. Robert tarafından önerilen müzakere teklifi reddedildi.
Otranto, Ekim ayında Normanların eline geçti, ancak Bari'de Normanların surlara yönelik saldırıları Bizanslılar tarafından defalarca püskürtüldü. Robert, herhangi bir yardım çabasını engellemek için şehrin limanını müstahkem bir köprüyle kapatmaya karar verdi. Ancak Bizanslılar köprüyü yıktılar ve anavatanlarıyla bağlarını korumayı başardılar.
IV. Romanos, Avartuteles adında yeni bir katepano atadı ve ona Bari için adam ve malzeme içeren bir filo sağladı. Bizans filosu şehre 1069'un başlarında ulaştı, ancak bu arada bir Bizans sahra ordusu, Gravina ve Obbiano'yu işgal eden Normanlar tarafından yenilgiye uğratıldı. Robert hemen Bari'ye dönmedi ve Ocak 1070'te o kıyı kalesini kuşatan Norman kuvvetlerine yardım etmek için Brindisi'ye taşındı. Brindisi 1070 sonbaharında teslim oldu.
Bari'deki durum o zamanlar kritikti ve halk kıtlıktan muzdaripti. Avartuteles, Robert'a suikast düzenlemeyi planladı ancak Bizans'ın "patricius"u Byzantios Guideliku başarısız oldu. Vatandaşlardan oluşan bir delegasyon katepandan şehrin savunmasını iyileştirmesini ya da başka bir şekilde şehri Normanlara teslim etmesini istedi. Avartuteles, Konstantinopolis'e başka bir elçilik göndererek zaman kazanmak için oynadı. Bari'ye tahıl taşıyan bir filonun gelmesini sağladı. Tahıl bittiğinde, bir grup vatandaş katepandan imparatora bir an önce ordu göndermesi için yalvarmasını tekrar istedi.
Generalleri Normanlar tarafından defalarca yenilgiye uğratılan ve gönderilecek az sayıda serbest birliği bulunan IV. Romanos, Konstantinopolis'e sığınan Norman asi Gocelin'in komutası altında yirmi gemi gönderdi. İtalya'nın yeni katepanı olarak atanan Stephen Pateran da onunla birlikte geldi. Ancak Normanlar Bizans gemilerini Bari açıklarında yakalayıp dağıttılar. Norman denizciler Gocelin'in gemisini tespit ettiler ve 150 kişinin kaybına rağmen sonunda onu ele geçirdiler; Stephen bunun yerine Bari'ye ulaşmayı başardı. Çok geçmeden savunmanın imkansız hale geldiğini fark etti; Yerel bir soylu Argyritzos, Normanlar'la müzakere yapmak üzere gönderildi. İkincisi kabul edilebilir koşullar sundu ve Bari Nisan 1071'de teslim oldu.
Tarih > Sonrası

Stephen Pateran başlangıçta hapsedildi, ancak daha sonra hayatta kalan diğer Bizanslılarla birlikte Konstantinopolis'e dönmesine izin verildi.
Bari'nin düşmesiyle 536 yıl sonra güney İtalya'daki Bizans varlığı sona erdi. İmparator I. Manuil 1156-1158'de güney İtalya'yı yeniden fethetmeye çalıştı, ancak bu girişim başarısızlıkla sonuçlandı.
Guillelmus Apuliensis'a göre Robert Guiscard "şehri Argyritzos'a emanet etti". Bununla birlikte, Norman egemenliğine ilişkin en eski belge, Lizius adında bir kişiyi, muhtemelen bir Norman'ı, vikont olarak ve muhtemelen yerli bir Bariot olan Maurelianus adında bir "patrikios"u da katepanoolarak göstermektedir.
Sinanpaşa

Başlığın diğer anlamları için Sinanpaşa (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Sinanpaşa |
| --- | --- |
İlçe
 Türkiye'de bulunduğu yer
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Afyonkarahisar
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Yaşar Artar
 • Belediye başkanı: Tolga Yıldırım (MHP)
Yüzölçümü
 • Toplam: 924 km²
Rakım: 1125 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 41.468
 • Kır: 35,836
 • Şehir: 3.596
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 03850
İl alan kodu: 0272
İl plaka kodu: 03
Resmî site Belediye
Sinanpaşa, eskiden Sincanlı, Afyonkarahisar ilinin bir ilçesidir. Afyonkarahisar-Uşak ve Afyonkarahisar-Antalya karayolları arasında, il merkezine 33 km uzaklıkta bulunmaktadır. 1953 yılında ilçe olmuştur.