stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vişneli, Oltu
Tarihçe

Mahallenin eski adı, 1889 ve 1928 yılı kayıtlarında Sigdasor olup, Ermenicede "tsırdatsor" sözcüğü "soğukdere" anlamına gelmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 130 km, Oltu ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun kuzeydoğusunda olup, D.955 numaralı Ardahan-Muş (Göle-Oltu) devlet yoluna, 5,8 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 132
2021: 145
2020: 153
2019: 142
2018: 129
2017: 100
2016: 93
2015: 95
2014: 98
2013: 108
2012: 106
2011: 113
2010: 106
2009: 123
2008: 124
2007: 126
2000: 178
1990: 216
1985: 233
1965: 253
Çiçekli, Pasinler

| Çiçekli |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
ÇiçekliÇiçekli'nin Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 39°55′12″N 41°32′28″E﻿ / ﻿39.92°K 41.541°D﻿ / 39.92; 41.541
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Pasinler
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 2044 m
Nüfus (2022): 99
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25300
Çiçekli, Erzurum ilinin Pasinler ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1935  yılı kayıtlarında Orduzu ya da Ortuzi olarak geçmektedir.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pasinler Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 38 km, Pasinler ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır. Mahalle, Pasinler'in güneybatısında olup, bir köy yoluyla, doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 99
2021: 90
2020: 94
2019: 93
2018: 93
2017: 87
2016: 89
2015: 110
2014: 111
2013: 123
2012: 138
2011: 152
2010: 153
2009: 151
2008: 159
2007: 158
2000: 234
1990: 250
1985: 305
1965: 188
Suha Arın

| Suha Arın |
| --- | --- |
Suha Arın
Doğum: 23 Ocak 1942 Balıkesir
Ölüm: 1 Şubat 2004 İstanbul
Defin yeri: Aşiyan Mezarlığı
Meslek: Akademisyen ve belgesel yönetmeni

Suha Arın (23 Ocak 1942, Balıkesir - 1 Şubat 2004, İstanbul), Türk akademisyen, belgesel yönetmeni.
Yaşamı

"Türk belgesel sinemacılığının yüz akı ve büyük ustası" diye tanımlanan Arın, İlk, Orta ve Lise öğrenimini Ankara'da tamamladı. Washington'daki Howard Üniversitesi'nde Sinema Televizyon Yapımcılığı ve Yönetmenliği (Lisans); The American University - Kitle Haberleşmesi-Hükûmet ve Kamu Enformasyonu (Lisans üstü) eğitimleri aldıktan sonra, 1962'den itibaren Milli Eğitim Bakanlığı - Öğretici Filmler Merkezi için yönetmen ve senaristlik yaptı. 1966 - 1967 sürecinde Amerika'da Capital Film Labs'ta görev yaptı. Amerika'nın Sesi Radyosu Washington Muhabirliği, Uluslararası Sinema TV Merkezi (USIA) ve TRT Washington Muhabirliği, çevirmenlik ve sunuculuğunda bulundu. 1973 - 1974 sürecinde Ankara Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu'nda öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı. Mimar Sinan Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, International American University, Liverpool John Moores Üniversitesi Beykent Kampüsü (Beykent İleri Eğitim Kurumu), Beykent Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Maltepe Üniversitesi ve Yeditepe Üniversitesi'nde ders verdi.  Ankara ve İstanbul'daki çeşitli üniversitelerde sürdürdüğü öğretim görevinde, aralarında günümüzün ünlü yönetmenleri, gazetecileri ve akademisyenlerinin de bulunduğu çok sayıda öğrencinin yetişmesine katkıda bulundu. Sinema oyuncusu Semra Özdamar ile evlendi.
Çektiği (Yörük Elif), (Likya'nın Sönmeyen Ateşi), (Fırat Göl Olurken) gibi filmlerden bazıları sansüre uğradı.
Arın, Amerika'daki NBC macerasını şöyle anlatır: "Yılda 60.000 dolar gibi bir maaşla işe başlatıp, üstelik ABD vatandaşı yapacaklardı. O toplumun bana göre olmadığına karar verdim: Materyalist bir toplumdu ve mutlu, özgür insan görememiştim."
Suha Arın, Basın Konseyi, Türsak, Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu, İletişim Ve Sanat Araştırmaları Vakfı ile Tarih Vakfı'nın kurucu üyelerindendir.
1 Şubat 2004'te tedavi gördüğü İstanbul Haseki Kardiyoloji Enstitüsü'nde hayatını kaybetti.
Ödülleri

14. Antalya Film Festivali, 1977, En İyi Kısa Film - Safranbolu'da Zaman
15. Altın Portakal Festivali, 1978, En İyi Kısa Film - Urartu'nun İki Mevsimi
16. Altın Portakal Film Festivali, 1979, En İyi Kısa Film - Tahtacı Fatma
Şam Uluslararası Film Festivali, 1979, Gümüş Kılıç Ödülü
III. Uluslararası Balkan Film Festivali, 1979, Birincilik Ödülü
20. Altın Portakal Film Festivali, 1983, En İyi Kısa Film - Kula’da Üç Gün
Avrupa Konseyi Özel Ödülü, 1989, Özel Ödül Dünya Durdukça - Mimar Sinan
Lozan Uluslararası Şehir Planlaması ve Mimari Filmler Festivali, 1990, Jüri Özel Ödülü Dünya Durdukça - Mimar Sinan
Sedat Simavi Vakfı Ödülleri, 1978, Büyük Ödül Urartu'nun İki Mevsimi
UNESCO Uluslararası Sanat Filmleri Yarışması, 1990, Mimarlık Ödülü Dünya Durdukça - Mimar Sinan
Viyana Turizm Filmleri Festivali, 1980, Jüri Özel Ödülü Kapalıçarşıda 40 Bin Adım
İFSAK ödülleri, 1998, Yılın Sinema Ödülü
TÜRSAK ve Tarih Vakıfları, 1998, Emek Ödülü
Dünya Kitle İletişim Vakfı, 2000, Aziz Nesin Emek Ödülü
Filmografisi

Kıbrısta Bir Özgürlük Anıtı - 1997
Denktaş'ın Fotoğrafları - 1997
Altın Kent: İstanbul - 1996 (Hakan Aytekin ile birlikte)
Ustalar ve Bilgeler - 1992
Bölüm: Cemal Reşit Rey
Bölüm: Ali İzzet Özkan
Bölüm: Bedia Muvahhit
Topkapı Sarayı - 1991
Ayasofya - 1991
Hüseyin Anka ile Sinan'ı Yeniden Yorumlamak - 1990
Mimar Sinan'ın Anıları - 1989
Dünya Durdukça... Mimar Sinan - 1988
Eski Evler Eski Ustalar - 1985 / 1989 (4 Bölüm)
Eski Evler Eski Ustalar ''Doğu Karadeniz: Sisler Kovulunca'' - 1986
Eski Evler Eski Ustalar ''İç Anadolu l: Ozanlar ve Evler'' - 1987
Eski Evler Eski Ustalar ''İç Anadolu ll: Erciyes'in Bereketi'' - 1987
Eski Evler Eski Ustalar ''Batı Karadeniz: Ağacın Türküsü'' - 1988
Fırat Göl Olurken - 1985 (Hasan Özgen ile birlikte)
Camın Teri - 1985
Kariye - 1984
Anadolu'da Konutun Öyküsü - 1984
Kula'da Üç Gün - 1983
Dolmabahçe Sarayı ve Atatürk - 1981
Cemal Reşit Rey - 1980
Aşık Ali İzzet Özkan - 1980
Kapalıçarşı'da 40 Bin Adım - 1980
Tahtacı Fatma - 1979
Yörük Elif - 1978
Urartu'nun İki Mevsimi - 1977
İstanbul'un Çağırdığı Su - 1977
Likya'nın Sönmeyen Ateşi - 1977
Safranbolu'da Zaman - 1976
Kaygı Kuyuları - 1975 (TRT Haber Dairesi Başkanlığı)
Midas'ın Dünyası - 1975
Bir Yuva Dağılıyor - 1975 (TRT Haber Dairesi Başkanlığı)
Hattilerden Hititlere - 1974
Affın Ardından - 1974 (TRT Haber Dairesi Başkanlığı)
Sessiz Emekçiler - 1974 (TRT Haber Dairesi Başkanlığı)
Gurur (Pride) - 1968
Başkent Ankara - 1964
Süt - 1964 (FRTEM)
Yayalar İçin Trafik Emniyeti - 1964 (FRTEM)
Yayımlanmış Kitapları

Küçük Asya'nın On Rengi: Türkiye Film Yapım Kılavuzu - 2000 (Yabancı film yönetmenleri ve yapımcılara yönelik İngilizce albüm ve kitap.)
Çayırtepe, Çat

| Çayırtepe |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
ÇayırtepeÇayırtepe'nin Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 39°29′25″N 40°47′30″E﻿ / ﻿39.4903°K 40.7917°D﻿ / 39.4903; 40.7917
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Çat
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1921 m
Nüfus (2021): 138
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25750
Çayırtepe, Erzurum ilinin Çat ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1916 yılı kayıtlarında Başköy olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Çat Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 86 km, Çat ilçe merkezine 29 km uzaklıktadır. Mahalle, Çat'ın güneybatısında olup, D.950 numaralı Erzurum-Bingöl (Çat-Karlıova) devlet yoluna Kurbanlı, Kaplıca ve Parmaksız mahalleleri üzerinden  20,1 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 138
2020: 139
2019: 134
2018: 125
2017: 123
2016: 137
2015: 154
2014: 159
2013: 174
2012: 180
2011: 190
2010: 190
2009: 191
2008: 174
2007: 200
2000: 170
1990: 187
Şohet

Şohet
Şohet, Musevilik'de yenilmesi serbest olan hayvanların kesiminin Şehita adı verilen kurallar dahilinde, özel bir kesim tekniği ile  bu işin eğitimini almış ve anatomi bilgisi olan yetkili bir kişi tarafından yapılması gereklidir bu kişiye  Şohet adı verilir.
Şohetlik eğitimi almamış herhangi bir Musevi'nin kesmiş olduğu et, kaşer değildir aynı şekilde Şohet eğitimi almamış bir haham dahi Museviliğe göre kesim yapma hakkına sahip değildir. Şöhet eğitimi almamış bir Musevi kesim yaparsa bu hayvan trefa (murdar) olmuş sayılır.
Bir cemaatte Şohet olmak isteyen, Museviliğin kurallarını iyi bilen ve pratikte de uygulayan bir Musevi, gerekli eğitimlerden geçirilir. Bu eğitimde kesim yapacağı hayvanların anatomileri, bu hayvanlarda bulunabilecek hastalıklar ve kesim tekniği ile ilgili bilgiler verilir. Uzun süren bu eğitimden sonra diplomasını alan Şohet, diplomasında kesmesine izin verilen hayvanları (Kümes hayvanları, küçükbaş hayvanlar, büyükbaş hayvanlar ya da hepsi) kesme yetkisine sahip olur.
Şohet eğitimini almamış kişi tarafından veya şehita kurallarına uyulmadan yapılmış kesim hayvanın etini trefa (Mundar) hale getirir.
Şehita Kuralları'na Göre Hayvan'ın Kesilmesi

Kesimi yapacak olan Şohet gerekli eğitimi almış olmalı ve keseceği hayvanın anatomisini çok iyi tanımalı ve bu konuda Hahamlıkça verilen diplomaya sahip olmalıdır.
Kesimi yapılacak hayvan iyice incelenmeli, bir hastalığı, sakatlığı olmamalıdır, örneğin bir organı, bacağı vs. eksik olan hayvan kesilmez. Kesilirse mundar olur. Yine duruşundan yürüyüşünden genel durumundan hasta olduğu anlaşılan hayvan kesilmez. Şohet hayvanı kesmeden önce tepeden tırnağa muayene etmelidir.
Kesimin yapıldığı bıçak hayvanın boğaz çapından daha büyük olmalı, çok keskin olmalı, üzerinde çentik bulunmamalıdır.
Hayvanın şahdamarı ve nefes borusu tek bir darbede kesilmelidir, bıçak hayvanın etine gömülmemelidir, en ufak bir duraksama, bir tereddüt hayvanın tamamını mundar hale getirir.
Her kesimden sonra bıçak kontrol edilmeli üzerinde bir çentik ya da takılmaya neden olacak çöp vs. olmamalıdır.
Hayvan mutlaka Tanrı'nın adı anılarak kesilmelidir, Türkiye'de Musevilerin kestiği eti Müslümanların da yiyebilmesi için ilginçtir şohet eti besmele ve tekbir ile keser.
Kesimi yapan şohet hayvanın içini açar öd kesesinin, karaciğerin ve akciğerin durumunu kontrol eder, işkembeyi açar ve inceler.
Öd kesesi patlamış hayvan mundardır tümüyle kullanılmaz
Karaciğer ve Akciğer zarı incelenir toplu iğnenin başı kadar dahi olsa en ufak bir kist veya ur varsa hayvan mundar olur bu hayvanın hiçbir yeri yemek için kullanılamaz tamamı mundar olur.
Hayvanın işkembesinde çivi, iğne vs. metal yabancı madde çıkarsa hayvan tamamen mundar olur kullanılamaz.
Hayvanın arka butları ayrılır bunların içindeki siyatik siniri tek parça olarak Menaker adı verilen bir uzman tarafından çıkartılır Menakerlik çok uzun bir eğitim gerektirdiğinden ve her şehirde menaker bulunmadığından çoğu zaman bu butlar Yahudilerce kullanılamaz.
Kesim ayrıca veteriner kontrolünde gerçekleştirilir, ancak veterinerin yenilebilir ifadesine karşılık Şohet yenilemiyeceğini ifade ederse bu hayvanın eti dinen mundar kabul edilir. Örneğin hayvanın işkembesinden çıkabilecek ufak bir çivi parçası sağlık bakımından bir sorun oluşturmasa da dinen oluşturur.
Tüm bu işlem basamakları gerçekleştikten sonra etin üzerine KAŞER כשׁר damgası vurulur.
Çukurçayır, Çat

| Çukurçayır |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
ÇukurçayırÇukurçayır'ın Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 39°40′53″N 41°09′24″E﻿ / ﻿39.6814°K 41.1567°D﻿ / 39.6814; 41.1567
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Çat
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 2556 m
Nüfus (2021): 301
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25750
Çukurçayır, Erzurum ilinin Çat ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1928 yılı kayıtlarında Küçük Lezgi olarak geçmektedir. Türkçede "Lezgi", "Dağıstanlı bir halk" adıdır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Çat Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 60 km, Çat ilçe merkezine 32 km uzaklıktadır. Mahalle, Çat'ın kuzeydoğusunda olup, D.950 numaralı Erzurum-Bingöl devlet yoluna Karaşeyh Mahallesi üzerinden ve Çat Barajı Gölü güneyinden 18,9 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 301
2020: 310
2019: 315
2018: 316
2017: 331
2016: 326
2015: 348
2014: 352
2013: 340
2012: 345
2011: 356
2010: 344
2009: 358
2008: 391
2007: 426
2000: 387
1990: 323
1985: 279
1965: 165
Saksı, Pasinler

| Saksı |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
SaksıSaksı'nın Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 40°00′07″N 41°28′25″E﻿ / ﻿40.00206°K 41.47369°D﻿ / 40.00206; 41.47369
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Pasinler
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1796 m
Nüfus (2022): 228
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25300
Saksı, Erzurum ilinin Pasinler ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin eski adı 1902 yılı kayıtlarında Ermenicede "kalecik" anlamına gelen Pertag, 1928 yılı kayıtlarında ise Pertek olarak geçmektedir.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pasinler Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 21 km, Pasinler ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Pasinler'in batısında olup, D.100/ numaralı Erzurum-Ağrı devlet/uluslararası yoluna, 3,7 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 228
2021: 250
2020: 277
2019: 279
2018: 283
2017: 292
2016: 296
2015: 302
2014: 295
2013: 305
2012: 289
2011: 301
2010: 300
2009: 305
2008: 308
2007: 294
2000: 296
1990: 310
1985: 353
1965: 365
Damal

| Damal |
| --- | --- |
İlçe

 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Ardahan
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Ahmet Sami Meram
 • Belediye başkanı: Kemal Çamliyurt (Bağımsız)
Rakım: 2100 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 5.802
 • Kır: 2,281
 • Şehir: 2.891
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 478
İl plaka kodu: 75
Resmî site www.damal.gov.tr
Damal, Ardahan ilinin bir ilçesidir.
İlçe, her yıl 15 Haziran-15 Temmuz arasında 18.00'den itibaren Karadağ sırtlarında Atatürk siluetinin belirmesi ve yaklaşık 20 dakika izlenebilmesi ile bilinir. Bu tarihlerde Atatürk'ün İzinde-Gölgesinde Damal Müzik Şenlikleri düzenlenmektedir.
İlçe merkezi ve buna bağlı bütün köylerde Dadali Türkmenleri yaşar  İlçede, yörenin geleneksel Türkmen giysilerini taşıyan ve "Damal bebeği" denilen folklorik bebekler üretilmekte ve ihraç edilmektedir.
Coğrafî konum

Damal ilçesi, Ardahan ile Posof ilçesi karayolu üzerindedir. Batı ve güneyde Hanak ilçe sınırı, doğuda Çıldır ilçe sınırı ve Gürcistan sınırı, kuzeyde de Posof ilçe sınırı ile çevrilidir. Arazi engebeli olup her tarafı tepelerle çevrili, yılın 7 ayı karlarla kaplı kuzey batısında kar ve dumanıyla ünlü Ilgar Dağı (2918 m), doğusunda Sivridağ (2885 m) ve Keldağ’ın (3033 m) yer aldığı tipik bir Doğu Anadolu Bölgesi ilçesidir.
İlçenin yüzölçümü tahmini olarak 280 km²'dir. İlçenin suyu Ilgar Dağından alınan Patpat adı verilen membadan temin edilmektedir. Yeni geliştirilen diğer bir su kaynağı da Araplar mevkiindeki Harun’un yataklarıdır.
İklim

Yörede karasal iklim hüküm sürmektedir. Yağış ülke ortalamasının altındadır. Kışın -40 dereceye düşen soğuk, yöreyi olumsuz etkilemektedir. Rakım ilçe merkezinde 2.200, yaylalarda 2.500 metreyi bulmaktadır.
Tarihçe > İsimi

Damal, Gürcüce kaynaklarda Tamali (ტამალი) olarak geçer. Ardahan bölgesinin Türkler tarafından ele geçirilmesinden itibaren Türkçe kaynaklarda "Damal" biçiminde yazılmıştır. Nitekim Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de Damal (دامال) olarak geçer. Bu ad altında Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesinde üç köy kaydedilmiştir. 93 Harbi'nde Ardahan bölgesini ele geçiren Ruslar ise, bu köyleri Gürcüce yazılışına uygun biçimde Tamal (Тамал) olarak kaydetmiştir.
Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Damal" ve "Damala" adını taşıyan üç köy daha bulunuyordu. Bunlardan biri olan Damala (دمالە) Ahasihe livasının Aspinza nahiyesinde, diğer Damala (دمالە) Poshov livasının Güney nahiyesinde, üç köy olarak kaydedilmiş olan Damal (دامال) ise, Ardahan-i Büzürg livasının Güney nahiyesinde yer alıyordu. Damal ve Damala, Gürcüce  Tamali (ტამალი) ve Tamala (ტამალა) yer adlarından değişime uğramıştır. Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, "Damali"nin (დამალი) Gürcüce bir kelime olduğunu yazmış, ama anlamını vermemiştir.
Tarihçe > Osmanlı öncesi

Küçük Damal (Damal-i Küçük) köyünde 10. yüzyıla ait Küçük Tamali Kilisesi'nin varlığı, buranın çok eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Öte yandan Büyük Damal (Damal-i Büzürg), Aşağı Damal (Damal-i Süfla) ve Küçük Damal (Damal-i Küçük) köylerinin 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde yer alması, bu yerleşmelerin Osmanlı döneminden önce var olduğuna işaret etmektedir. Küçük Tamali Kilisesi'nin inşa edildiği 10. yüzyılda bu bölge Gürcü Krallığı sınırları içinde bulunuyordu. Kveli Kalesi Savaşı'ndan (1080) sora  bir süre Büyük Selçuklu Devleti sınırları içinde kalan üç köy, 1121 tarihindeki Didgori Savaşı'nın ardından birleşik Gürcistan Krallığı'na geçti. Osmanlılar bu bölgeyi, Gürcü atabeglerin yönettiği Samtshe Atabeyliği'nden (1268-1625) 1550 yılında ele geçirdi.
Tarihçe > Osmanlı dönemi

Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzürg (Büyük Ardahan) livasının Meşe nahiyesinde, "Damal" adı altında üç adet köy kaydedilmiştir. Bu köyler Damal-i Büzürg (دامال بزرك), Damal-i Süfla (دامال سفلا) ve Damal-i Küçük (دامال كوچك) adlarını taşıyordu. Damal-i Büzürg (Büyük Damal), Damal-i Süfla (Aşağı Damal) ve Damal-i Küçük (Küçük Damal) bu defterde boşalmış yerleşimler olarak yer almıştır. Osmalıların eline geçmesi üzerine köylerin Hristiyan nüfusu göç etmiş olabilir. Bununla birlikte bu köyler Osmanlı döneminde yeniden meskûn hale gelmiştir.
Büyük Damal, Aşağı Damal ve Küçük Damal köyleri, uzun süre Osmanlı egemenliği altında kaldıktan sonar, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonucunda Çarlık Rusya'nın eline geçti. Rus idaresinde bu köyler Ardahan Okrugu'nun Ardahan kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kazaya bağlı olan ve 9 köyden oluşan Tamal nahiyesi (маркяз: merkez) içinde yer alıyordu. 1886 yılı tespitine göre, Yukarı Tamal'da (Верхний Тамал) 162 kişi, Aşağı Tamal'da (Нижний Тамал) 130 kişi ve Küçük Tamal'da (Малый Тамал) 49 kişi yaşıyordu. Üç köyün de nüfusu "Türkmen" olarak kaydedilmiştir. Tamal nahiyesinin nüfusu ise, 1.168'i Türkmen ve 4'ü Kürt olmak üzere, 1.172 kişiden meydana geliyordu.
Yukarı Tamal, Aşağı Tamal ve Küçük Tamal köyleri, Birinci Dünya Savaşı'ın sonlarında Rus ordusunun bölgeden çekilmesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında (15 Şubat-17 Mart 1921) Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü askerleri bölgeden çekildi ve bu köyleri de kapsayan Ardahan bölgesi Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla bu üç köy de Türkiye'ye bırakıldı.
Tarihçe > Cumhuriyet dönemi

1928 tarihli köy listesine göre Damal, Kars vilayetinin Poshof kazasının nahiyelerinden biriydi. Damal nahiyesi, 27 köyden oluşuyordu ve Yukarı Damal, Aşağı Damal ile Küçük Damal köyleri bu nahiyeye bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımımda Damal nahiyesinin idari merkezi olan Yukarı Damal'ın nüfusu 903 kişi, Aşağı Damal'ınki 332 kişi ve Küçük Damal'ınki 157 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte 19 köyü kapsayan Damal nahiyesinde toplam 13.902 kişi yaşıyordu. Hanak nahiyesinin 1958'de ilçe olması üzerine, Damal nahiyesi ile Yukarı Damal, Aşağı Damal ve Küçük Damal köyleri Posof ilçesinden alınarak Hanak ilçesine bağlandı. 1972 yılında, üç köy Damal adı altında birleştirildi ve belediyenin de kurulmasıyla Damal'a kasaba statüsü verildi. 1975 genel nüfus sayımına göre 2.626 kişinin yaşadığı Damal kasabası, Damal bucağının merkeziydi. 1992 yılında Ardahan il olunca, Damal da bu ile bağlı ilçe ve ilçe merkezi haline getirildi. İlçe merkezi Damal kasabası, tarihsel adı Samothe olan eski Üçdere köyünü de kapsamaktadır.
Tarihçe > Köyler

Günümüzde Damal ilçesi, Burmadere, Dereköy, Eskikılıç, İkizdere, Otağlı, Seyitören ve Tepeköy olmak üzere yedi köyden oluşmaktadır. Bu köylerden sadece Burmadere (eski adı Sorsi), Eskikılıç (eski adı Kirpaşeni) ve İkizdere (eski adı Nunusi) eski yerleşmelerdir. Sorsi, Kirpaşeni ve Nunusi, Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Osmanlıların Gürcülerden ele geçirdiği toprakların bir kısmını kapsayan Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe mahiyesine bağlıydı. Bu köylerin nüfusu, Osmanlı Devleti'ne ispenç vergisi veren Hristiyan Gürcülerden oluşuyordu. Dereköy, Otağlı, Seyitören ve Tepeköy adlı yerleşmelerin adları, Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1694-1732 dönemini kapsayan Defter-i Caba-i Vilayet-i Çıldır adlı cebe defterinde geçmemektedir. 1886 yılı Rus nüfus kayıtlarında "Türkmen" köyleri olarak geçen bu köylerin daha geç dönemde ortaya çıktığı bu kayıtlardan anlaşılmaktadır.
Tarihçe > Kalıntılar

Damal kasabasında ve ilçesinde çok sayıda tarihsel yapı kalıntısı günümüze ulaşmıştır. Bugün Damal kasabasının kıyısında bulunan eski Küçük Damal köyü kilisesi (8,2 x 4,3 m), 10. yüzyıla tarihlenen tek nefli küçük bir yapıdır. Büyük ölçüde yıkılmış olan kilisenin bugüne kalan duvarlarının yüksekliği 6 metreyi bulmaktadır. Kasabanın merkezindeki caminin yanında da eskiden bir kilisenin var olduğu bilinmektedir. Damal kasabasının 900 metre kuzeybatısında megalit bir kalenin kalıntıları bulunmaktadır. Tamali Kalesi'nden (44 × 42 m) geriye taş yığınları kalmıştır. Taş yığının daha yoğun olduğu kuzeydoğu kısmında bir kulenin olması ihtimali vardır.
Damal ilçesi sınırları içinde varlığı bilinen kilise ve kale/kuleler arasında, İkizdere'de Nunusi Kilisesi ve Nunusi Kalesi, Burmadere'de Sorsi Kilisesi, Otağlı'da Arzada Kalesi, Dereköy Kalesi, Seyitören köyünde Seyitviran Kalesi ile Haniora Kalesi sayılabilir. Bu tarihsel yapıların bir kısmı tamamen ortadan kalkmıştır.
Damal bebekleri

Damal bebekleri, Damal ilçesindeki geleneksel giyimleri en ince ayrıntısına kadar yansıtan,  hediyelik bebekerrdir. Damal bebek  yapımı, 1980'lerde Seyitören köyünden Gülfidan Atmaca tarafından başlatılmıştır.
Üretilen ilk bebeğin İzmir'de bir fuarda ve Japonya'daki bir yöresel folklorik bebekler yarışmasında dereceye girmesinden sonra Seyiyören köyünde ve Damal ilçe merkezinde açılan kurslarda iki binden fazla kişiye Damal bebek yapımı öğretildi. 2002'de Damal bebeğin patenti Köylere Hizmet Birliği adına Damal Kaymakamlığı tarafından alındı. Damal bebekleri üretimini başlatan ve bunu bir meslek haline getiren Fidan Atmaca, Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazinesi ilan edildi.