stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
İlaç metabolizması
Detoksifikasyon aşamaları > Faz I - modifikasyon > Redüksiyon

NADPH-sitokrom P450 redüktaz
Sitokrom P450 redüktaz - NADPH:ferrihemoprotein oksidoredüktaz, NADPH:hemoprotein oksidoredüktaz, NADPH:P450 oksidoredüktaz, P450 redüktaz, POR, CPR, CYPOR olarak da bilinir - FAD ve FMN içeren bir enzim olan NADPH:sitokrom P450 redüktazdan ökaryotik hücrenin mikrozomundaki sitokrom P450'ye elektron transferi için gerekli olan membrana bağlı bir enzimdir POR/P450 sistemindeki elektron akışının genel şeması şöyledir: NADPH → FAD → FMN → P450 → O2
İndirgenmiş (redükte/demirli) sitokrom P450
İndirgeme (redüksiyon) reaksiyonları sırasında bir kimyasal, bir serbest radikal elektron kazandığı ve hemen ardından bunu oksijene (süperoksit anyonu oluşturmak üzere) kaybettiği boş döngüye girebilir.
Detoksifikasyon aşamaları > Faz I - modifikasyon > Hidroliz

Esterazlar ve amidazlar
Epoksit hidrolaz
Detoksifikasyon aşamaları > Faz II - konjugasyon

Sonraki faz II reaksiyonlarında, bu aktive edilmiş ksenobiyotik metabolitler glutatyon (GSH), sülfat, glisin veya glukuronik asit gibi yüklü türlerle konjuge edilir. İlaçlar üzerinde konjugasyon reaksiyonlarının gerçekleştiği bölgeler arasında karboksi (-COOH), hidroksi (-OH), amino (NH2) ve tiyol (-SH) grupları bulunmaktadır.
Konjugasyon reaksiyonlarının ürünleri, genellikle aktif metabolitler üreten Faz I reaksiyonlarının aksine, artan moleküler ağırlığa sahiptir ve substratlarından daha az aktif olma eğilimindedir. Büyük anyonik grupların (GSH gibi) eklenmesi reaktif elektrofilleri detoksifiye eder ve membranlar boyunca difüze olamayan daha polar metabolitler üretir ve bu nedenle aktif olarak taşınabilir.
Bu reaksiyonlar, kombinasyon halinde nükleofilik veya elektrofilik gruplar içeren neredeyse tüm hidrofobik bileşikleri metabolize edebilen geniş spesifiklikli transferazların büyük bir grubu tarafından katalize edilir. Bu grubun en önemli sınıflarından biri glutatyon S-transferazlardır (GST'ler).
| Mekanizma | İlgili enzim | Eşfaktör | Konum | Kaynaklar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| metilasyon | metiltransferaz | S-adenosil-L-metiyonin | karaciğer, böbrek, akciğer, MSS |  |
| sülfasyon | sülfotransferaz | 3'-Fosfoadenosin-5'-fosfosülfat | karaciğer, böbrek, bağırsak |  |
| asetilasyon |  N-asetiltransferazlar  safra asidi-CoA:amino asit N-açiltransferazlar | asetil koenzim A | karaciğer, akciğer, dalak, mide mukozası, alyuvarlar, lenfositler |  |
| glukuronidasyon | UDP-glukuronoziltransferazlar | UDP-glukuronik asit | karaciğer, böbrek, bağırsak, akciğer, deri, prostat, beyin |  |
| glutatyon konjugasyonu | glutatyon S-transferaz | glutatyon | karaciğer, böbrek |  |
| glisin konjugasyonu | İki aşamalı süreç:  XM-ligaz (bir ksenobiyotik asil-CoA oluşturur)  Glisin N-açiltransferaz (glisin konjugatını oluşturur) | glisin | karaciğer, böbrek |  |
Detoksifikasyon aşamaları > Faz III - daha fazla modifikasyon ve atılım

Faz II reaksiyonlarından sonra, ksenobiyotik konjugatlar daha fazla metabolize edilebilir. Yaygın bir örnek, glutatyon konjugatlarının asetilsistein (merkapturik asit) konjugatlarına işlenmesidir. Burada glutatyon molekülündeki γ-glutamat ve glisin kalıntıları gama-glutamil transpeptidaz ve dipeptidazlar tarafından uzaklaştırılır. Son adımda, konjugattaki sistein kalıntısı asetillenir.
Konjugatlar ve metabolitleri metabolizmalarının III. fazında hücrelerden atılabilir, anyonik gruplar çoklu ilaç direnci protein (MRP) ailesinin çeşitli membran taşıyıcıları için afinite etiketleri görevi görür. Bu proteinler ATP-bağlayıcı kaset taşıyıcıları ailesinin üyeleridir ve çok çeşitli hidrofobik anyonların ATP'ye bağlı taşınmasını katalize edebilir ve böylece faz II ürünlerini daha fazla metabolize edilebilecekleri veya atılabilecekleri hücre dışı ortama uzaklaştırmak için hareket edebilirler.
Endojen toksinler

Peroksitler ve reaktif aldehitler gibi endojen reaktif metabolitlerin detoksifikasyonu genellikle yukarıda açıklanan sistemle sağlanamaz. Bunun nedeni, bu türlerin normal hücresel bileşenlerden türetilmesi ve genellikle polar özelliklerini paylaşmasıdır. Ancak, bu bileşikler sayıca az olduğundan, enzimatik sistemlerin bunları tanımak ve uzaklaştırmak için spesifik moleküler tanıma kullanması mümkündür. Bu moleküllerin faydalı metabolitlere olan benzerliği, her bir endojen toksin grubunun metabolizması için genellikle farklı detoksifikasyon enzimlerinin gerekli olduğu anlamına gelmektedir. Bu spesifik detoksifikasyon sistemlerine örnek olarak reaktif aldehit metilglioksalın atılmasını sağlayan glioksalaz sistemi ve reaktif oksijen türlerini ortadan kaldıran çeşitli antioksidan sistemler verilebilir.
Bölgeler

Her biyolojik doku ilaçları metabolize etme yeteneğine sahip olsa da - niceliksel olarak - karaciğer hücresinin düz endoplazmik retikulumu ilaç metabolizmasının ana organıdır. Karaciğerin ilaç metabolizmasına katkısından sorumlu faktörler arasında büyük bir organ olması, bağırsakta emilen kimyasallar tarafından perfüze edilen ilk organ olması ve diğer organlara göre çoğu ilaç metabolize edici enzim sisteminin çok yüksek konsantrasyonlarda bulunması yer alır. Bir ilaç portal ven yoluyla hepatik dolaşıma girdiği GI kanalına alınırsa, iyi metabolize olur ve ilk geçiş etkisi gösterdiği söylenir.
İlaç metabolizmasının diğer bölgeleri gastrointestinal sistem, akciğerler, böbrekler ve derinin epitel hücrelerini içerir. Bu bölgeler genellikle lokalize toksisite reaksiyonlarından sorumludur.
İlaç metabolizmasını etkileyen faktörler

Çoğu lipofilik ilacın farmakolojik etki süresi ve yoğunluğu, inaktif ürünlere metabolize edilme hızına göre belirlenir. Sitokrom P450 monooksijenaz sistemi bu konudaki en önemli yoldur. Genel olarak, farmakolojik olarak aktif bir metabolitin metabolizma hızını (örn. enzim indüksiyonu) artıran herhangi bir şey, ilacın etki süresini ve yoğunluğunu azaltacaktır. Bunun tersi de doğrudur (örn. enzim inhibisyonu). Bununla birlikte, bir enzimin bir ön ilacın bir ilaca metabolize edilmesinden sorumlu olduğu durumlarda, enzim indüksiyonu bu dönüşümü hızlandırabilir ve ilaç seviyelerini artırarak potansiyel olarak toksisiteye neden olabilir.
Çeşitli fizyolojik ve patolojik faktörler de ilaç metabolizmasını etkileyebilir. İlaç metabolizmasını etkileyebilecek fizyolojik faktörler arasında yaş, bireysel farklılıklar (örn. farmakogenetik), enterohepatik dolaşım, beslenme, bağırsak florası veya cinsiyet farklılıkları yer almaktadır.
Genel olarak, ilaçlar fetal, yenidoğan ve yaşlı insan ve hayvanlarda yetişkinlere göre daha yavaş metabolize olur.
Genetik varyasyon (polimorfizm) ilaçların etkisindeki değişkenliğin bir kısmını açıklamaktadır. N-asetiltransferazlar (Faz II reaksiyonlarında yer alır) ile bireysel varyasyon, yavaş asetilasyon yapan (yavaş asetilatörler) ve hızlı asetilasyon yapan bir grup insan yaratır ve Kanada nüfusunda kabaca 50:50 oranında bölünür. Yavaş asetilleyiciler doza bağlı toksisiteye daha yatkın olduklarından, bu varyasyonun dramatik sonuçları olabilir.
Sitokrom P450 monooksijenaz sistemi enzimleri de bireyler arasında farklılık gösterebilir ve etnik kökenlerine bağlı olarak insanların %1-30'unda eksiklikler görülür.
İlacın dozu, sıklığı, uygulama yolu, doku dağılımı ve proteine bağlanması metabolizmasını etkiler.
Karaciğer, böbrek veya kalp hastalıkları gibi patolojik faktörler de ilaç metabolizmasını etkileyebilir.
In silico modelleme ve simülasyon yöntemleri, insan deneklerde klinik çalışmalar yapılmadan önce sanal hasta popülasyonlarında ilaç metabolizmasının tahmin edilmesini sağlar. Bu, advers reaksiyon açısından en fazla risk altında olan bireyleri belirlemek için kullanılabilir.
Tarihçe

İnsanların aldıkları maddeleri nasıl dönüştürdüklerine dair çalışmalar on dokuzuncu yüzyılın ortalarında, kimyagerlerin benzaldehit gibi organik kimyasalların insan vücudunda oksitlenebileceğini ve amino asitlere konjuge edilebileceğini keşfetmeleriyle başlamıştır. On dokuzuncu yüzyılın geri kalanında metilasyon, asetilasyon ve sülfonasyon gibi diğer bazı temel detoksifikasyon reaksiyonları keşfedilmiştir.
Yirminci yüzyılın başlarında, çalışmalar bu metabolitlerin üretiminden sorumlu olan enzimlerin ve yolakların araştırılmasına yönelmiştir. Bu alan, Richard Williams'ın 1947 yılında "Detoksifikasyon Mekanizmaları" kitabını yayınlamasıyla ayrı bir çalışma alanı olarak tanımlanmıştır. Bu modern biyokimyasal araştırma, 1961 yılında glutatyon S-transferazların tanımlanmasıyla sonuçlanmış, bunu 1962 yılında sitokrom P450'lerin keşfi ve 1963 yılında ksenobiyotik metabolizmasındaki merkezi rollerinin fark edilmesi izlemiştir.
Konuyla ilgili yayınlar

Parvez H, Reiss C (2001). Molecular Responses to Xenobiotics. Elsevier. ISBN 0-345-42277-5.
Ioannides C (2001). Enzyme Systems That Metabolise Drugs and Other Xenobiotics. John Wiley and Sons. ISBN 0-471-89466-4.
Richardson M (1996). Environmental Xenobiotics. Taylor & Francis Ltd. ISBN 0-7484-0399-X.
Ioannides C (1996). Cytochromes P450: Metabolic and Toxicological Aspects. CRC Press Inc. ISBN 0-8493-9224-1.
Awasthi YC (2006). Toxicology of Glutathionine S-transferses. CRC Press Inc. ISBN 0-8493-2983-3.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: sh85039737  NDL: 01180260  NKC: ph650840  NLI: 987007565370505171 
Lipofilik bir ksenobiyotiğin metabolizmasının I. ve II. aşamaları.
Ronchetti Kupası

| --- | --- |
Kuruluş: 1972
Lağvediliş: 2002
Ülke:  Avrupa Ülkeleri
Konfederasyon:  FIBA Avrupa
Takım sayısı: 32
Son şampiyon:  Famila Schio (2. kez)
En başarılı takım:  Spartak Leningrad (4 kez)
Resmî site: Ronchetti Kupası
Ronchetti Kupası (1996'ya kadarki adı: Liliana Ronchetti Avrupa Kupası), FIBA tarafından 1972'den 2002'ye kadar her sene düzenlenen kadınlar basketbol Avrupa kupası.
Tarihi

Avrupa Kadınlar Şampiyon Kulüpler Kupası'dan (sonraki adı EuroLeague Women) sonra Avrupa'nın en üst düzey ikinci basketbol kulüpler organizasyonu. 2003 yılında yerini eşdeğeri olan EuroCup Kadınlar'a bıraktı.
Tarihi > Liliana Ronchetti ve Avrupa basketbolu

Liliana Ronchetti, basketbola 20 yaşında Como, İtalya'da başladı. 45 yaşına kadar Palermo'da üst düzey, başarılarla dolu basketbol kariyeri yaptı. Ronchetti veya takım arkadaşlarının taktığı isimle Lily, 1950'lerde Como ile birlikte 4 kez art arda lig şampiyonluğu yaşadı ve 83 kez İtalya millî takımının formasını giydi.
Lily, kanser yüzünden yaşamını yitirdi. Ancak ismi Liliana Ronchetti Avrupa Kupası ile anılmaya devam etti. 1996'da bu kupanın ismi basitçe Ronchetti Kupası olarak değiştirildi.
Ronchetti Kupası şampiyonları

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Yıl | Yer (tek bir oyun için) | Şampiyon | Finalist | 1.Maç | 2.Maç |
| 1972 | - |  Spartak Leningrad |  Voždovac Belgrade | 84-63 | 86-61 |
| 1973 | - |  Spartak Leningrad |  Slavia VŠ Praha | 64-55 | 76-37 |
| 1974 | - |  Spartak Leningrad |  GAES Sesto San Giovanni | 68-58 | 57-65 |
| 1975 | - |  Spartak Leningrad |  BC Levski Sofia | 64-59 | 79-54 |
| 1976 | - |  Slavia VŠ Praha |  Industromontaza Zagreb | 68-51 | 73-78 |
| 1977 |  Roma |  Spartak Moscow |  Minyor Pernik | 97-54 | 97-54 |
| 1978 |  Haskovo |  BC Levski Sofia |  Slovan ChZJK Bratislava | 50-49 | 50-49 |
| 1979 |  Yambol |  BC Levski Sofia |  DFS Maritza Plovdiv | 70-69 | 70-69 |
| 1980 |  Pernik |  Montmontaza Zagreb |  DFS Maritza Plovdiv | 82-76 | 82-76 |
| 1981 |  Roma |  Spartak Moscow |  Montmontaza Zagreb | 95-63 | 95-63 |
| 1982 |  Linz |  Spartak Moscow |  Kralovopolska Brno | 89-68 | 89-68 |
| 1983 |  Mestre |  BSE Budapest |  Spartak Moscow | 83-81 (2 OT) | 83-81 (2 OT) |
| 1984 |  Budapeşte |  SS Bata Rome |  BSE Budapest | 69-59 | 69-59 |
| 1985 |  Viterbe |  CSKA Moscow |  SISV Bata Viterbo | 76-64 | 76-64 |
| 1986 |  Barselona |  Dynamo Novosibirsk |  BSE Budapest | 81-58 | 81-58 |
| 1987 |  Wittenheim |  Daugava Riga |  B.F. Deborah Milan | 87-80 | 87-80 |
| 1988 |  Atina |  Dynamo Kiev |  B.F. Deborah Milan | 100-83 | 100-83 |
| 1989 |  Floransa |  CSKA Moscow |  B.F. Deborah Milan | 92-86 | 92-86 |
| 1990 | - |  Parma Primizie |  Jedinstvo Aida Tuzla | 79-54 | 71-77 |
| 1991 | - |  Gemeaz-Cusin Milan |  Como Jersey | 94-76 | 58-69 |
| 1992 | - |  Estel Vicenza |  Trogylos Priolo | 78-67 | 76-69 |
| 1993 | - |  Lavezzini Basket Parma |  TS Olimpia Poznan | 91-62 | 71-70 |
| 1994 | - |  Ahena Cesena |  Lavezzini Basket Parma | 78-65 | 66-68 |
| 1995 | - |  Bourges Basket |  Lavezzini Basket Parma | 56-47 | 56-53 |
| 1996 | - |  Tarbes GB |  Basket Alcamo | 81-63 | 82-63 |
| 1997 | - |  CSKA Moscow |  Lavezzini Basket Parma | 72-54 | 71-59 |
| 1998 | - |  Gysev Ringa Sopron |  ASPTT Aix-en-Provence | 70-65 | 72-70 |
| 1999 | - |  Caja Rural Las Palmas |  A.S. Ramat-Hasharon | 72-79 | 64-54 |
| 2000 | - |  Lavezzini Basket Parma |  Caja Rural Las Palmas | 64-60 | 63-56 |
| 2001 | - |  Famila Schio |  BOTAŞ | 75-73 | 87-70 |
| 2002 | - |  Famila Schio |  Tarbes GB | 73-69 | 77-74 |
Necip Torumtay

| Necip Torumtay  TOP> 1944-9 |
| --- | --- |

20. TSK Genelkurmay Başkanı
Görev süresi 2 Temmuz 1987 - 3 Aralık 1990 2-24 Temmuz 1987 arası vekil
Yerine geldiği: Necdet Üruğ
Yerine gelen: Doğan Güreş
Türk Kara Kuvvetleri Komutanı
Görev süresi 2 Temmuz 1987 - 24 Temmuz 1987
Yerine geldiği: Necdet Öztorun
Yerine gelen: Kemal Yamak
TSK Genelkurmay II. Başkanı
Görev süresi 6 Ağustos 1985 - 2 Temmuz 1987
Yerine geldiği: Necdet Öztorun
Yerine gelen: Kaya Yazgan
1. Ordu Komutanı
Görev süresi 24 Ağustos 1984 - 11 Ağustos 1985
Yerine geldiği: Necdet Öztorun
Yerine gelen: Recep Ergun
TSK Genelkurmay II. Başkanı
Görev süresi 31 Ağustos 1983 - 23 Ağustos 1984
Yerine geldiği: Necdet Öztorun
Yerine gelen: Necdet Öztorun
Millî Güvenlik Konseyi ve Türkiye Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri
Görev süresi 1 Temmuz 1983 - 31 Ağustos 1983
Yerine geldiği: Necdet Üruğ
Yerine gelen: Sedat Güneral
Kişisel bilgiler
Doğum: 15 Ağustos 1926 Vakfıkebir, Trabzon, Türkiye
Ölüm: 28 Ağustos 2011 (85 yaşında) Ankara, Türkiye
Ölüm nedeni: Kalp spazmı
Defin yeri: Cebeci Askerî Şehitliği, Ankara
Evlilik(ler): Türkan Torumtay
Çocuk(lar): 3
Bitirdiği okul: Kara Harp Okulu Topçu Okulu Kara Harp Akademisi
Mesleği: Asker
Ödülleri: 
Askerî hizmeti
Bağlılığı:  Türkiye
Branşı:  Türk Kara Kuvvetleri
Hizmet yılları: 1944-1990
Rütbesi:  Orgeneral
Komutası: 2. Zırhlı Tugay, Genelkumay Plan Harekât Daire Başkanlığı, 4. Piyade Tümeni, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri, Genelkurmay Genel Plan ve Prensipler Başkanlığı, 1. Ordu Türk Kara Kuvvetleri Türk Silahlı Kuvvetleri
Necip Torumtay (15 Ağustos 1926 – 28 Ağustos 2011) Türk asker. Türk Silahlı Kuvvetlerinin 20. Genelkurmay Başkanı.
Askerlik kariyeri

Bilecik Ortaokulundan 1944 yılında asteğmen rütbesi ile Harp Okulundan mezun oldu. 1946 yılında Topçu Sınıf Okulunu bitirdi. Muhtelif Topçu Birliklerinde Takım Komutanlığı ve Topçu Okulu'nda öğretmenlik yaptı. 1954 yılında Harp Akademisi'ni bitirerek Kurmay oldu. 1970 yılına kadar çeşitli karargâh ve birliklerde, Tokyo Kara Ataşe Muavinliği ve TMR Kara Plan Subaylığı görevlerinde bulundu. 27 Mayıs Darbesi'nde Yassıada'nın Dolmabahçe'deki Milli İrtibat Bürosu'nun komutanıydı. Torumtay, 22 Şubat 1962 Ayaklanması'nda sonra Talat Aydemir'i evinden gözaltına almaya gelen kişiydi.
1970 yılında Tuğgeneral, 1974 yılında Tümgeneral, 1978 yılında Korgeneral ve 1982 yılında Orgeneral rütbesine terfi etti. Tuğgeneral rütbesi ile 1. Zırhlı Tümen Komutan Yardımcılığı, 2. Zırhlı Tugay Komutanlığı ve SHAPE Harekât Plan Daire Başkanlığı, Tümgeneral rütbesi ile Genelkumay Plan Harekât Daire Başkanlığı ve 4. Piyade Tümen Komutanlığı, Korgeneral rütbesinde Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı, Genelkurmay Harekât (J3) Başkanlığı ve Genelkurmay Genel Plan ve Prensipler (J5) Başkanlığı görevlerinde bulundu. 12 Eylül Darbesi'ni planlayan komuta heyeti içindedir. Haydar Saltık'ın emrindeki 'Bayrak Planı' olarak adlandırılan yönetime el koyma planı kendisine Genelkurmay Genel Plan ve Prensipler Başkanlığı dolayısıyla verilmiştir. Orgeneral rütbesinde Devlet Başkanlığı ve Millî Güvenlik Konseyi Genel Sekreter Yardımcılığı, Cumhurbaşkanlığı ve Millî Güvenlik Konseyi Genel Sekreter Yardımcılığı ve Genel Sekreterliği, Genelkurmay 2. Başkanlığı ve 1. Ordu Komutanlığı yaptı.
2 Temmuz 1987 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığına ve Genelkurmay Başkan Vekilliğine, 24 Temmuz 1987 tarihinde Genelkurmay Başkanlığına atandı. Turgut Özal, Torumtay'ı Genelkurmay Başkanlığına atamak için 2 paşayı emekli etti. Olay Necdetler Operasyonu olarak kamuoyunda yer buldu.
Görev süresi sona ermeden 3 Aralık 1990 tarihinde kendi isteğiyle Genelkurmay Başkanlığı görevinden emekliye ayrıldı. Emekli olmadan önce Cumhurbaşkanı Turgut Özal, Körfez Savaşı'na Türkiye'nin de iştirakini sağlamak için Genelkurmay Başkanlığına yazılı bir emir göndererek Türkiye'ye dışarıdan asker gelmesi ve yurt dışına asker gönderilmesi için gerekli hazırlıkların yapılmasını istedi. Torumtay ise Türk Silahlı Kuvvetlerinin bu savaşa hazır olmadığı kanaatindeydi. Türkiye Musul'u işgal etseydi; Irak'ın Kuveyt İşgali durumuna düşecekti. Ayrıca böyle bir hazırlık yapılabilmesi için sadece cumhurbaşkanın imzası yeterli değildi, bütün bakanların da imzaları gerekiyordu. Özal'ın bu emrivakisi karşısında Torumtay, hiç kimseye haber vermeden sadece Genelkurmay II. Başkanı olan Mehmet Önder ile konuştu. Emeklilik dilekçesini yazdı ve ilgili kurumlara gönderdi. Özal emeklilikten vazgeçirmeye çalışsa da kabul etmeyerek emekli oldu.
Vefatı

24 Haziran 2011 tarihinde kalp spazmı nedeniyle Muğla'nın Marmaris ilçesinde hastaneye kaldırılan Torumtay sonra da helikopterle GATA'ya götürüldü. 28 Ağustos 2011 tarihinde tedavi gördüğü Ankara Gülhane Askeri Tıp Akademisi hastanesinde öldü.
Kitapları

Orgeneral Torumtay'ın Anıları (Milliyet Yayınları, İstanbul, Ocak 1994, İSBN: 975-506-136-3, 159 s.)
Değişen Stratejilerin Odağında Türkiye (Milliyet Egmont Yayıncılık, İstanbul, Ekim 1996, ISBN 975-325-228-5, 272 s.)
Çağdaş Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin Kurucusu Lider Atatürk (Doğan Kitapçılık, İstanbul, Mart 2001, ISBN 975-6719-94-X, 264 s.)
Sibel Taşçıoğlu

| Sibel Taşçıoğlu |
| --- | --- |
Doğum: 28 Temmuz 1976 (48 yaşında) Bursa, Türkiye
Milliyet:  Türkiye
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1995-günümüz
Boy: 1,68 m
Kilo: 57 kilogram 
Evlilik: Murat Kolçakköstendil (e. 2016)

Sibel Taşçıoğlu Kolçakköstendil (d. 28 Temmuz 1976, Bursa), Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı.
Oyunculuk dönemi

1995 yılında Bursa Devlet Tiyatrosu'nda 'Tılsım' adlı çocuk oyununda oynadı. 1997 yılında İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümünü kazandı. 2000 - 2003 yılları arasında Tiyatro Fora'da Yan Etkili Konuşmalar, Tekrar Çal Sam, Apaçık adlı oyunlarda oynadı. 2007 yılında Kenter Tiyatrosu'nda Anna Karenina oyununda rol aldı. 1998'den bu yana Rus Gelin adlı ilk sinema filminde ve Kırık Ayna, Mühürlü Güller, Yadigar, Ekmek Teknesi, Gözyaşı Çetesi, Gönül Salıncağı, Serçe ve Pulsar adlı TV dizilerinde rol aldı. Aynı zamanda animasyon filmlerde seslendirme yapmaktadır. Taşçıoğlu, Medcezir adlı televizyon dizisinde Nevin karakterini canlandırmıştır. Taşçıoğlu, Murat Kolçakköstendil ile evlidir.
Filmografi > Filmleri ve film seslendirmeleri

| Yıl | Film | Rol | Not |
| --- | --- | --- | --- |
| 2018 | Bizim İçin Şampiyon | Meral Atman | Yardımcı oyuncu |
| 2011 | Sucker Punch | Türkçe seslendirme |  |
| 2011 | Hediye Operasyonu | Türkçe seslendirme |  |
| 2010 | Robin Hood | Türkçe seslendirme |  |
| 2010 | Alice Harikalar Diyarında | Türkçe seslendirme |  |
| 2009 | Prenses ve Kurbağa | Türkçe seslendirme |  |
| 2008 | The Incredible Hulk | Türkçe seslendirme |  |
| 2007 | Robinson Ailesi | Türkçe seslendirme |  |
| 2004 | İnanılmaz Aile | Türkçe seslendirme |  |
| 2003 | Rus Gelin | Fatma | Yardımcı oyuncu |
Filmografi > Reklam filmleri

İş Bankası
Eti Form
Bellona
Anadolu Sigorta
Türkiye'deki havaalanları istatistikleri listesi

Türkiye'de 2020 ve 2021 yılları arasında havalimanlarındaki yolcu, yük ve uçak istatistikleri:
2024 yılında Türkiye'deki havalimanlarını 230,2 milyon yolcu kullanmıştır.
Grafik

Kaynak Vikiveri sorgusuna bakın.
Yük Taşıma İstatistikleri

Toplam yıllık yük taşıma tonajına göre (bagaj+kargo+posta/Ton) ilk 10 havalimanı:
| Sıra 2021 | Şehir | Havalimanı | Kod (IATA/ICAO) | 2020  İç Hat | 2020  Dış Hat | 2020  Toplam |  | 2021  İç Hat | 2021  Dış Hat | 2021  Toplam |  | Değişim İç Hat | Değişim Dış Hat | Değişim 2020-2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | İstanbul | İstanbul Havalimanı | IST/LTFM | 97.494 | 868.146 | 965.640 |  | 153.678 | 1.376.100 | 1.529.778 |  | %58 | %59 | %58 |
| 2. | İstanbul | Atatürk Havalimanı | IST/LTBA | 2.033 | 828.175 | 830.208 |  | 4.912 | 836.704 | 841.615 |  | %142 | %1 | %1 |
| 3. | İstanbul | Sabiha Gökçen Havalimanı | SAW/LTFJ | 101.870 | 117.326 | 219.197 |  | 131.676 | 173.242 | 304.918 |  | %29 | %48 | %39 |
| 4. | Antalya | Antalya Havalimanı | AYT/LTAI | 30.003 | 86.300 | 116.303 |  | 47.074 | 209.874 | 256.948 |  | %57 | %143 | %121 |
| 5. | İzmir | Adnan Menderes Havalimanı | ADB/LTBJ | 48.024 | 23.652 | 71.677 |  | 71.291 | 37.842 | 109.133 |  | %48 | %60 | %52 |
| 6. | Ankara | Esenboğa Havalimanı | ESB/LTAC | 39.764 | 19.472 | 59.236 |  | 52.516 | 26.380 | 78.897 |  | %32 | %35 | %33 |
| 7. | Adana | Şakirpaşa Havalimanı | ADA/LTAF | 22.544 | 4.931 | 27.475 |  | 30.754 | 11.471 | 42.225 |  | %36 | %133 | %54 |
| 8. | Muğla | Milas-Bodrum Havalimanı | BJV/LTFE | 9.715 | 6.337 | 16.052 |  | 17.190 | 13.449 | 30.639 |  | %77 | %112 | %91 |
| 9. | Trabzon | Trabzon Havalimanı | TZX/LTCG | 16.352 | 1.636 | 17.988 |  | 21.643 | 5.116 | 26.760 |  | %32 | %213 | %49 |
| 10. | Muğla | Dalaman Havalimanı | DLM/LTBS | 7.534 | 12.060 | 19.593 |  | 12.961 | 10.979 | 23.941 |  | %72 | %9 | %22 |
Toplam Uçak İstatistikleri

Toplam yıllık uçak trafiğine göre ilk 10 havalimanı:
| Sıra 2021 | Şehir | Havalimanı | Kod (IATA/ICAO) | 2020  İç Hat | 2020  Dış Hat | 2020  Toplam |  | 2021  İç Hat | 2021  Dış Hat | 2021  Toplam |  | Değişim İç Hat | Değişim Dış Hat | Değişim 2020-2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | İstanbul | İstanbul Havalimanı | IST/LTFM | 59.752 | 125.672 | 185.424 |  | 79.834 | 199.675 | 279.509 |  | %34 | %59 | %51 |
| 2. | İstanbul | Sabiha Gökçen Havalimanı | SAW/LTFJ | 83.521 | 42.789 | 126.310 |  | 111.456 | 69.877 | 181.333 |  | %33 | %63 | %44 |
| 3. | Antalya | Antalya Havalimanı | AYT/LTAI | 29.919 | 41.261 | 71.180 |  | 40.495 | 100.081 | 140.576 |  | %35 | %143 | %97 |
| 4. | Ankara | Esenboğa Havalimanı | ESB/LTAC | 41.321 | 9.073 | 50.394 |  | 52.753 | 14.160 | 66.913 |  | %28 | %56 | %33 |
| 5. | İzmir | Adnan Menderes Havalimanı | ADB/LTBJ | 36.236 | 9.073 | 46.001 |  | 43.136 | 15.163 | 58.299 |  | %19 | %55 | %27 |
| 6. | İstanbul | Atatürk Havalimanı | IST/LTBA | 10.248 | 27.220 | 37.468 |  | 13.327 | 27.705 | 41.032 |  | %30 | %2 | %10 |
| 7. | Adana | Şakirpaşa Havalimanı | ADA/LTAF | 25.268 | 2.271 | 27.539 |  | 32.730 | 4.231 | 36.961 |  | %30 | %86 | %34 |
| 8. | Muğla | Dalaman Havalimanı | DLM/LTBS | 16.593 | 7.307 | 23.900 |  | 24.254 | 7.468 | 31.722 |  | %46 | %2 | %33 |
| 9. | Muğla | Milas-Bodrum Havalimanı | BJV/LTFE | 12.349 | 5.788 | 18.137 |  | 19.254 | 10.501 | 29.755 |  | %56 | %81 | %64 |
| 10. | Aydın | Aydın Çıldır Havalimanı | CII/LTBD | 20.452 | - | 20.452 |  | 28.088 | - | 28.088 |  | %37 |  | %37 |
Kıbrıs Cumhuriyeti-Libya ilişkileri

| --- | --- |



 Kıbrıs Cumhuriyeti:  Libya
 
Libya Büyükelçiliği Güney Lefkoşa
Kıbrıs Cumhuriyeti-Libya ilişkileri, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Libya arasında sürekli süren ilişkiler vardır. İki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler 1960'lı yıllarda başladı. Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Trablus'ta büyükelçiliği bulunmaktadır. Libya'nın ise Lefkoşa'da büyükelçiliği vardır.