stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tractatus Logico-Philosophicus

Tractatus Logico-Philosophicus, Ludwig Wittgenstein'ın hayatı boyunca yayımladığı tek eseridir. Gerçeklik ve dil arasındaki ilişkileri tanımlamak ve bilimin sınırlarını betimlemek amacıyla yazılmıştır. Wittgenstein kitabın notlarını I. Dünya Savaşı'nda askerlik yaparken hazırlamıştır. Ağustos 1918'de, İtalya'da savaş esiriyken tamamlamıştır. Kitap 1921'de yayımlanmış, önsözü Bertrand Russell tarafından yazılmıştır. Daha sonra 1929 yılında Wittgenstein bu eseri Cambridge Üniversitesi'nden doktora derecesi almak için kullanacaktır. Wittgenstein, felsefi hayatının ikinci döneminde bu eseri basit bularak dil oyunlarını temel alan Felsefi Soruşturmalar adlı eseriyle uğraşacaktır. Tractatus'un Wittgenstein'in dünya, gerçeklik, bilim, etik, mantık, din, mistisizm, felsefe, dil ve düşünce alanında yaptığı önermeler ve bu önermeleri açıklamak için kullandığı alt-önermelerden oluşan bir yapısı vardır. G. E. Moore, kitabın adının Baruch Spinoza'nın Tractatus Theologico-Politicus adlı eserine atıfta bulunduğunu söyler.
Dil anlayışı

Eser önermelerin doğruluk koşullarını ve anlam-doğruluk ilişkisini sorgulamaktadır. Bu eserde Wittgenstein'a göre dil: fikirleri, dinleri, bilimleri ve metafiziği içinde barındırır. Metafizik ve akıl dışı unsurları dışarıda bırakacak, belirsizliklerden arınmış bir dil inşa etmek gerektiğini söyler. Bu dil, dünyayı yansıtan bir resimden farksız olmalıdır. İnsan, dil tarafından sınırlandırılır. Dilin sınırları aynı zamanda dünyanın sınırlarıdır. Dilin sınırları geçildiğinde metafizik alanına girilir. Tractatus'ta ideal bir fizik dili kurmanın olanağı tartışılır. Yazar bütün dillerin ortak özünü tasvir eder ve gerçekliği dil yoluyla ortaya koyabilmeyi tartışır. Bunun için mantık dili oluşturmanın imkanını soruşturur.
Temel önermeler

Dünya olup biten her şeydir. (Die Welt ist alles, was der Fall ist.)
Olup biten, olgu olan, olayların durumunun varlığıdır. (Was der Fall ist, die Tatsache, ist das Bestehen von Sachverhalten.)
Olguların mantıksal resmi düşüncedir. (Das logische Bild der Tatsache ist der Gedanke.)
Bir düşünce anlamı olan bir önermedir. (Der Gedanke ist der sinnvolle Satz.)
Bir önerme basit önermelerin doğruluk fonksiyonudur (Basit bir önerme kendinin doğruluk fonksiyonudur). (Der Satz ist eine Wahrheitsfunktion der Elementarsätze.)
Bir doğruluk fonksiyonunun genel biçimi  [{\bar {p}},{\bar {\xi }},N({\bar {\xi }})] şeklindedir. Bu bir önermenin genel biçimidir. (Die allgemeine Form der Wahrheitsfunktion ist:  [{\bar {p}},{\bar {\xi }},N({\bar {\xi }})] Dies ist die allgemeine Form des Satzes.)
Üzerinde konuşulamayan konuda susmalı. (Wovon man nicht sprechen kann, darüber muß man schweigen.)
Etkiler

Eser Wittgenstein'in Gottlob Frege ve Bertrand Russell'ın felsefeleriyle etkileşim içindeki, oldukça sıkı mantık bağlantılarıyla kurulu dil felsefesinin bir özetidir. Kitabın anlaşılması kendi deyimiyle "bu konular üzerinde düşünenlerce" mümkündür. Genel olarak dilin bir görünümünü serimlemek ve mantıksal yapıyı anlamak amacındadır. Yayımlandıktan sonra birçok felsefe çevresinin ilgisini çekmiştir. Özellikle Viyana Çevresi'nden Rudolf Carnap ve Moritz Schlick kitap ve Wittgenstein ile bağlantı içerisindeydiler. Rudolf Carnap ise Wittgenstein tarafından fikirlerini intihal etmekle suçlanmıştır. Daha sonra Wittgenstein Viyana Çevresi'ne ilgisini bırakacaktır. Kitap hakkında Macar yönetmen Peter Forgacs'ın bir adet filmi bulunmaktadır. Ayrıca Derek Jarman'ın Wittgenstein adlı filmi de kitaptan fikirleri içerir.
Carolina Stramare

| Carolina Stramare |
| --- | --- |
Doğum: 27 Ocak 1999 (26 yaşında) Cenova, İtalya
Uyruk:  İtalya
Boyu: 1,79 m (5 ft 10+1⁄2 in)
Saç rengi: koyu kahverengi
Göz rengi: yeşil

 
Carolina Stramare (d. 27 Ocak 1999, Cenova, İtalya), İtalyan model. 2019 yılında düzenlenen Miss İtalya yarışmasında birinci olmuştur.
Hayatı

Carolina Stramare, San Remo Güzel Sanatlar Akademisi'nde grafik tasarım okudu ve modellik yaptı. Lombardiya güzeli seçilmesinin ardından 2019'da Miss İtalya yarışmasının 80. galibi oldu. Stramare bir Juventus taraftarıdır ve Vigevano şehrinde yaşamaktadır.
25 Ekim

| --- | --- |
: 25 Ekim günü gerçekleşen en önemli olayları Tarihte Bugün sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
25 Ekim, Miladi takvime göre yılın 298. (artık yıllarda 299.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 67 gün vardır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Eylül – Ekim – Kasım
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |   |   |   |
Olaylar

1147 - Dorileon Muharebesi: Selçuklu ordusu, III. Konrad komutasındaki II. Haçlı ordusunu Eskişehir yakınlarında bozguna uğrattı.
1760 - III. George Büyük Britanya Kralı oldu.
1854 - Kırım Savaşı sırasında Ruslar ile Kırım'ın Akyar kentini kuşatan Türk-İngiliz-Fransız ittifak kuvvetleri arasında Balaklava Savaşı yapıldı. (İngiliz şair Alfred Tennyson'un "Hafif Süvari Alayının Hücumu" şiirine ilham veren savaş)
1875 - Peter İlyiç Çaykovski'nin 1 No'lu Piyano Konçertosu ilk defa Boston, Massachusetts'te icra edildi. Solist Hans von Bülow'du.
1917 - Lenin önderliğindeki Bolşevikler, Rusya'da yönetimi tamamen ele geçirdi (Julian Takvimi ile 25 Ekim, Gregoryen Takvimi ile 7 Kasım)
1935 - Haiti'de kasırga: 2000'den fazla kişi öldü.
1936 - Adolf Hitler ve Benito Mussolini, Roma-Berlin güç eksenini oluşturdu.
1937 - Başbakan İsmet İnönü istifa etti. Aynı gün Celâl Bayar'ın kurduğu Hükûmet açıklandı.
1946 - Serbest Güreş Millî Takımı, İsveç'te Avrupa Şampiyonu oldu.
1955 - Evlerde kullanılan mikrodalga fırınların ilk örneği Tappan şirketi tarafından satışa çıkarıldı.
1957 - Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu İstanbul'da açıldı.
1960 - Küba, tüm Amerikan iş yerlerini devletleştirdi.
1962 - ABD Büyükelçisi Adlai E. Stevenson, Küba'daki Sovyet üslerinin fotoğraflarını, kanıt olarak BM Güvenlik Konseyi'ne sundu.
1970 - Nüfus sayımı yapıldı: Türkiye'nin nüfusu 35.605.176
1971 - Çin, Birleşmiş Milletler'e alındı.
1980 - 13 Temmuz 1979'da Mısır'ın Ankara Büyükelçiliğini basan 4 Filistinli gerilla ölüm cezasına çarptırıldı.
1980 - 12 Eylül Darbesi'nin 3. idamı: 14 Eylül 1980'de fraksiyon ayrılığından dolayı sol görüşlü Erdoğan Polat'ı öldüren ve kaçmaya çalışırken Tank Yüzbaşı Bülent Angın'ın da içinde bulunduğu güvenlik güçleriyle çatışan (Yüzbaşı Angın öldürüldü.) sol görüşlü militan Serdar Soyergin, idam edildi.
1981 - Türkiye'nin Roma Büyükelçiliğinde görevli ikinci kâtip Gökberk Ergenekon, ASALA militanlarının saldırısına uğradı; 3 kurşun yarası aldı.
1984 - Hepatit virüsü bulundu.
1984 - Türkiye'de son kez bir ölüm cezası infaz edildi. İzmir'de bir soygun sırasında 3 kişiyi öldürmekten idama mahkûm Hıdır Aslan, Burdur Kapalı Cezaevi'nde asıldı.
1986 - PKK'ya bağlı milis gücü Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu kuruldu.
1998 - Cumhuriyetin 75. yıl dönümü kutlamaları çerçevesinde 80 il ve 700 ilçede, 75. Yıl Cumhuriyet Yürüyüşü yapıldı. Yürüyüşlere milyonlarca vatandaş katıldı.
2001 - Microsoft, Windows XP işletim sistemini piyasaya sürdü.
2003 - Sedir Yangını: Amerika Birleşik Devletleri'nde Güney Kaliforniya'daki yangın.
2003 - Rektörler, öğretim üyeleri, sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ve öğrenciler, Ankara'da Cumhuriyete Saygı yürüyüşü yaptı, Anıtkabir'e giderek saygı duruşunda bulundu.
2004 - Küba devlet başkanı Fidel Castro, 8 Kasım'dan geçerli olmak üzere ABD doları ile yapılacak alış veriş işlemlerinin yasaklandığını açıkladı.
2005 - Anadolu'da Vakit gazetesinin Almanya sınırları içinde basılması ve dağıtılması yasaklandı.
2017 - İYİ Parti, Meral Akşener tarafından kuruldu.
Tatiller ve özel günler

| g t Yılın ay ve günleri |
| --- | --- |
Bugün: 9 Şubat 2025 [yenile]
Ocak: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 
Şubat: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 
Mart: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 
Nisan: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Mayıs: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Haziran: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Temmuz: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Ağustos: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Eylül: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Ekim: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Kasım: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Aralık: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Standart olmayan tarihler
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Valeria Fabrizi

| Valeria Fabrizi |
| --- | --- |
Doğum: 20 Ekim 1936 (88 yaşında) Roma, İtalya
Uyruk:  İtalya
Boyu: 182 cm
Saç rengi: Siyah
Göz rengi: Koyu kahverengi

 
Valeria Fabrizi (d. 20 Ekim 1936, Roma, İtalya), İtalyan aktris.
TCDD E68000

| TCDD E68000 |
| --- | --- |

Tür: Elektrikli lokomotif
Dönem: Günümüz
Hizmet tarihi: 2013-aktif
Adet: 80
Üretici: Hyundai Rotem TÜLOMSAŞ
Ağırlık: 86 ton
Hız: 140 km/sa
Motor
Tip: Elektrik
Güç: 5 MW (6705 bg)
TCDD E68000 (lokomotifteki stilize hâli E 68 000 şeklindedir), Hyundai Rotem ve TÜLOMSAŞ tarafından Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları için üretilen elektrikli lokomotiflerdir. Lokomotifler 5 MW gücünde olup 140 km/sa hıza sahiptirler.
Tarihçe

İlk 8 lokomotif Güney Kore'de Hyundai Rotem, daha sonra 72'si de Eskişehir'de TÜLOMSAŞ tarafından üretildi.
Siparişin toplam maliyeti 330 milyon dolarken, 220 milyonu ise İslam Kalkınma Bankası tarafından sağlanmıştır. Bu lokomotifler gri bir arka plan üzerinde iki gösterişli sarı çizgili giydirmeleri ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları için oldukça basit ve sıra dışı bir yapıya sahiptirler. E68009'un giydirmeleri büyük bir TCDD logosu ile serinin geri kalanından biraz farklıdır. Revize edilmiş lokomotiflerde sarı TCDD harfleri yerine mavi TCDD Taşımacılık harfleri bulunur.
68041 numaralı lokomotif, 13 Aralık 2018 tarihinde Ankara'daki tren kazasına karışmıştır.
Virginia Stablum

| Virginia Stablum |
| --- | --- |
Doğum: 17 Şubat 1998 (26 yaşında) Trento, İtalya
Uyruk:  İtalya
Boyu: 175 cm
Saç rengi: Siyah
Göz rengi: Kahverengi

 
Virginia Stablum (d. 17 Şubat 1998, Trento, İtalya), İtalyan manken. 2022 yılında ülkesinde 'Miss Universe Italy' seçilmiştir. 2022 yılında yapılacak olan Miss Universe yarışmasında İtalya'yı temsil edecektir.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |


| Önce gelen: Caterina Di Fuccia | Miss Universe Italy 2022 | Sonra gelen: TBD |
Guatemala-Türkiye ilişkileri

| --- | --- |



 Guatemala:  Türkiye
 
Guatemala-Türkiye ilişkileri Guatemala ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki ikili ilişkilerdir. Guatemala'nın Ankara Büyükelçliği Nisan 2017'de Türkiye'nin Guatemala Büyükelçiliği Ağustos 2015'te faaliyete geçmiştir. Guatemala'nın ayrıca İstanbul'da bir Fahri Konsolosluğu bulunmaktadır.
Ülke karşılaştırması

|  |  Guatemala |  Türkiye |
| --- | --- | --- |
Bayrak: 
Arma: 
| Nüfus | 17.263.239 | 83.154.997 |
| Yüzölçümü | 108.889 km² (42.042 sq mi) | 783.356 km² (302.455 sq mi) |
| Population density | 129/km2 (334,1/sq mi) | 105/km2 (271,9/sq mi) |
| Başkent | Guatemala şehri | Ankara |
| Hükûmet | Üniter başkanlık cumhuriyeti | Üniter anayasal başkanlık cumhuriyeti |
| Lider | Başkan Alejandro Giammattei   Başkan yardımcısı Guillermo Castillo Reyes | Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan   Cumhurbaşkanı yardımcısı Fuat Oktay |
| Resmî diller | İspanyolca (Guatemala İspanyolcası) | Türkçe |
| Ana dinler | %88 Hristiyanlık, %11 ateizm | %97,6 İslam, %1,1 Yahudilik, %0,3 Hristiyanlık |
| Etnik gruplar | %56.01 Mestizo, %41.66 Mayalar | %85 Türkler, %9 Kürtler %6 diğer |
| İnsani Gelişme Endeksi (İGE) | 0.651 (orta) — 126. | 0.806 (çok yüksek) — 59. |
| GSYİH (SAGP) | $145,249 milyar ($8.413 kişi başına) | $2,464 trilyon ($29.326 kişi başına) |
Resmî ziyaretler

| Misafir | Ev sahibi | Şehir | Tarih |
| --- | --- | --- | --- |
|  Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu |  Dışişleri Bakanı Carlos Raúl Morales | İlk Türkiye-SICA Yabancı Bakanlar Forumu, Guatemala şehri | Şubat 2015 |
|  Dışişleri Bakanı Carlos Raúl Morales |  Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu | İkinci Türkiye-SICA Yabancı Bakanlar Forumu, İstanbul ve Ankara | 19-20 Şubat 2017 |
|  Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu |  Dışişleri Bakanı Sandra Jovel | Üçüncü Türkiye-SICA Yabancı Bakanlar Forumu, Guatemala şehri | 20-21 Mayıs 2019 |
Ekonomik ilişkiler

İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2019'da 63,5 milyon dolar olmuştur (Türkiye'nin ihracatı/ithalatı: 53,5/10 milyon ABD doları).
Anna Kanakis

| Anna Kanakis |
| --- | --- |

Doğum: Anna Maria Kanakis 01 Şubat 1962(1962-02-01) Messina, İtalya
Ölüm: 19 Kasım 2023 (61 yaşında) Roma, İtalya
Meslek: Model ve oyuncu
Etkin yıllar: 1981-2016
Tanınma nedeni: İtalya Güzeli 1977 (kazandı) Dünya Güzellik Yarışması 1977 Kainat Güzellik Yarışması 1981 Avrupa Güzeli 1981 (ikinci)
Boy: 1.73 cm
Kilo: 54 kilogram 
Evlilik: Carlo Simonetti (e.1983; b.?) Marco Merati Foscarini (e.2004; ö.2023)

Anna Kanakis (Yunanca:Άννα Κανάκη; d. 1 Şubat 1962, Messina - ö. 19 Kasım 2023, Roma), İtalyan model ve aktris.
İlk yılları

Kanakis, 1 Şubat 1962'e Messina, İtalya'da Girit'li Yunan bir baba ile Messina, İtalya'lı bir annenin kızı olarak doğmuştur.
Kanakis, 1977'de katıldığı İtalya Güzellik Yarışması'nda birinci olarak henüz 15 yaşında "İtalya Güzeli" seçilmiştir. Ardından 1981 yılına kadar katıldığı bazı güzellik yarışmalarında da dereceler elde ederek tescilli bir model olarak kendisini kanıtlamıştır.
Kariyeri > Oyuncu

Kanakis, 1981-2006 yılları arasında sürdürdüğü oyunculuk kariyeri boyunca sinema filmleri ve TV dizilerinde irili ufaklı rollerde yer almıştır.
Kariyeri > Edebi çalışmaları

Kanakis, You're So Mine When You Sleep adlı bir kitap yayınladı.
Kariyeri > Siyasi çalışmaları

Kanakis, Cumhuriyet için Demokratik Birlik Partisi'nde (UDR) Kültür ve Eğlence Bölümü'nün ulusal lideri olarak görev yaptı.
Özel yaşamı ve ölümü

İki kez evlenen ve çocuğu bulunmayan Kanakis, 19 Kasım 2023'te geçirdiği kalp krizi nedeniyle Roma'da 61 yaşında ölmüştür.
Seçme filmografi > Film

| Yılı | Başlık | Rolü | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1981 | Attila flagello di Dio | Sirena |  |
| 1983 | Acapulco, prima spiaggia... a sinistra | Marina |  |
| 1983 | The New Barbarians | Alma | İtalyan filmi; ABD versiyonu: Warriors of the Wasteland |
| 1983 | [019, After the Fall of New York | Eurac Officer Ania | İtalyan filmi; gerçek adı: 2019 - Dopo la caduta di New York |
| 1983 | Segni particolari: bellissimo | Rosalia | takma adı: Anna Maria Kanakis |
| 1991 | Money | Anna Lupino |  |
| 1997 | Gli inaffidabili | Gena |  |
| 2006 | The Final Inquiry | Claudia Procula | İtalyan filmi; gerçek adı: L'inchiesta |
Seçme filmografi > Televizyon

| Yılı | Başlık | Rolü | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1990 | A Season of Giants | Kızkardeş Ilaria | TV filmi |
| 1991 | Young Catherine | Kontes Vorontsova | TV mini-dizisi |
| 1995 | La famiglia Ricordi | Maria | TV mini-dizisi; 4 bölüm |
| 1999 | Turn of the Century | Giulia Cairo | TV mini-dizisi; gerçek adı: Fine secolo; 5 bölüm |
Yıldırım Akbulut

| Yıldırım Akbulut |
| --- | --- |

20. Türkiye başbakanı
Görev süresi 9 Kasım 1989 - 23 Haziran 1991   (1 yıl, 7 ay ve 14 gün)
Cumhurbaşkanı: Turgut Özal
Yerine geldiği: Turgut Özal
Yerine gelen: Mesut Yılmaz
15. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı
Görev süresi 20 Mayıs 1999 - 30 Eylül 2000
Yerine geldiği: Hikmet Çetin
Yerine gelen: Ömer İzgi
Görev süresi 24 Aralık 1987 - 9 Kasım 1989
Yerine geldiği: Necmettin Karaduman
Yerine gelen: İsmet Kaya Erdem
Türkiye İçişleri Bakanı
Görev süresi 26 Ekim 1984 - 16 Eylül 1987
Yerine geldiği: Ali Tanrıyar
Yerine gelen: Ahmet Selçuk
2. Anavatan Partisi Genel Başkanı
Görev süresi 16 Kasım 1989 - 15 Haziran 1991
Yerine geldiği: Turgut Özal
Yerine gelen: Mesut Yılmaz
Türkiye Büyük Millet Meclisi 17., 18., 19. ve 21. Dönem Milletvekili
Görev süresi 24 Kasım 1983 - 1 Ekim 2002
Seçim bölgesi: 1983 - Erzincan 1987 - Erzincan  1991 - Erzincan 1999 - Ankara
Kişisel bilgiler
Doğum: 2 Eylül 1935(1935-09-02) Erzincan, Türkiye
Ölüm: 14 Nisan 2021 (85 yaşında) Mamak, Ankara, Türkiye
Defin yeri: Devlet Mezarlığı, Ankara
Partisi: Anavatan Partisi
Evlilik(ler): Samia Akbulut
Bitirdiği okul: Hukuk Fakültesi, İstanbul
Mesleği: Avukat · Siyasetçi
Hükûmeti: 47. Türkiye Hükûmeti
Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Yıldırım Akbulut'un kabri.
Yıldırım Akbulut, (2 Eylül 1935, Erzincan - 14 Nisan 2021, Ankara), Türkiye Cumhuriyeti'nin 20. Başbakanı. Türk avukat ve siyasetçi. Başbakanlık ve 1989-1991 yılları arasında Anavatan Partisi genel başkanlığı görevini sürdüren Akbulut, 1987-1989 ve 1999-2000 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanlığı görevini üstlendi.
Siyasi hayatı

Yıldırım Akbulut, 2 Eylül 1935 tarihinde Erzincan'da doğdu. Babasının PTT memuru olması nedeniyle ilkokulu Eskişehir'de, ortaokulu Samsun'da, liseyi ise Erzincan'da okudu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olduktan sonra bir müddet avukatlık yaptı.
Akbulut, Adalet Partisi'nin Erzincan il başkanlığını yaptı. 1983 yılı Mayıs ayında Anavatan Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı ve ilk defa 1983 Türkiye genel seçimlerinde ANAP Erzincan milletvekili olarak meclise girdi. 26 Ekim 1984 ile 6 Eylül 1987 tarihleri arasında Turgut Özal tarafından kurulan 45. Türkiye Hükûmeti'nde içişleri bakanı olarak yer aldı. 1987 Türkiye genel seçimleri'nde tekrar ANAP Erzincan milletvekili olarak meclise girdi ve 1987 yılında yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanlığı seçiminin üçüncü turunda 431 üyeden 250'sinin oyuyla TBMM başkanı seçildi ve bu görevini 9 Kasım 1989 tarihine kadar sürdürdü.
17'inci, 18'inci ve 19'uncu dönem Erzincan milletvekili ve 21'inci dönem Ankara milletvekili oldu.
Başbakanlığı, 1989-1991

Turgut Özal'ın 1989 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçiminde cumhurbaşkanı olarak seçilmesinin ardından aynı yıl Akbulut başkanlığında 47. Türkiye Hükûmeti kuruldu. Anavatan Partisi'nin 17 Kasım 1989 tarihinde gerçekleşen ilk olağanüstü kongresinde Turgut Özal'dan boşalan genel başkanlığa Akbulut getirildi. 15 Haziran 1991 tarihinde gerçekleşen kongrede Mesut Yılmaz'a karşı seçimi kaybederek genel başkanlık ve başbakanlıktan ayrıldı.
Sonraki siyasi hayatı

1992 yılında dönemin cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın talebiyle Yıldırım Akbulut ve 17 milletvekili ANAP'tan istifa etti, ancak bir süre sonra partiye döndü.
18 Nisan 1999 seçimlerinin ardından mayıs ayında yapılan TBMM başkanlığı seçimlerini kazanıp 2000 yılına kadar TBMM başkanlığını sürdürdü. 2000 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday oldu, ancak adaylığını ikinci turun ardından geri çekti. 2002'de ANAP'tan istifa eden Akbulut, aynı yıl yapılan genel seçimlerde Doğru Yol Partisi'nden İstanbul milletvekili adayı oldu, ancak DYP'nin barajı geçememesi nedeniyle seçilemedi.
Turgut Özal Üniversitesi'nin mütevelli heyeti başkanlığını yaptı. Son olarak Cumhurbaşkanlığı Yüksek İstişare Kurulu üyesi olarak görev yapmaktaydı.
Özel hayatı

Anayasa Mahkemesi eski üyelerinden Samia Akbulut'la (d. 1939) evli olan Akbulut, 3 kız çocuğu babasıdır.
Ölümü ve sonrası

Akbulut, 14 Nisan 2021'de aterosklerotik kalp hastalığı, kalp yetmezliği ve kalp pili tanısıyla tedavi gördüğü Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde 85 yaşında öldü. 15 Nisan 2021'de ilk olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde düzenlenen resmî cenaze merasiminin ardından Ahmet Hamdi Akseki Camii'nde cenaze namazı kılındı. Daha sonra naaşı Devlet Mezarlığı'na defnedildi.
1 Temmuz 2021 tarihinde yayınlanan cumhurbaşkanı kararı ile Erzincan Havalimanı'nın ismi, Erzincan Yıldırım Akbulut Havalimanı olarak değiştirildi.
Choapa

| Choapa |
| --- | --- |
İl

Ülke: Şili
Bölge: Coquimbo bölgesi
Başkent: Illapel
Yüzölçümü
 • Toplam: 10.131.6 km²
Nüfus (2012)
 • Toplam: 82.857
 • Yoğunluk: 8.2/km²
Choapa ili Şili'nin Coquimbo bölgesinde bulunan bir ildir. İlin nüfusu 2012 yılı itibarıyla 82.857'dir. İlin başkenti Illapel şehridir.
Ses

Başlığın diğer anlamları için Ses (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |
Nitelik: Sembol
 Ses basıncı:  p, SPL, LPA
 Parçacık hızı:  v, SVL
 Parçacık yer değiştirmesi:  δ
 Ses şiddeti:  I, SIL
 Ses gücü:  P, SWL, LWA
 Ses enerjisi:  W
 Ses enerjisi yoğunluğu:  w
 Gürültü maruziyeti:  E, SELs
 Akustik impedans:  Z
 Ses frekansı:  AF

g t 
Davul, titreşen bir membran aracılığıyla ses üretir.
Ses, canlıların işitme organları tarafından algılanabilen periyodik basınç değişimleridir. Fiziksel boyutta ses, katı, sıvı veya gaz ortamlarda oluşan basit bir mekanik düzensizliktir. Bir maddedeki moleküllerin titreşmesi sonucunda oluşur.
Ses bir enerji türüdür. Ses titreşimle oluşur, titreşimi enerjiye dönüştürür. Sesin kuvvetine gürlük denir ve "Desibel (dB)" ile ölçülür. Örneğin kalkış yapan füze 120 desibel ses üretir. Yüksek sesli müzik 90 desibel üretir. Normal insanın konuşması 50-60 desibel gücüne eşittir.
Yayılma

Sesin yayılması için maddesel ortama ihtiyaç vardır. Yani boşlukta ses yayılmaz. Ses dalgalar halinde yayılır. Ses kaynağından çıkan ses maddenin taneciklerini titreştirir. Bu nedenle ses yayılır. Ses dalgasının her bir tam devrinde bir sıkışma ve bir seyrekleşme serisi vardır. Ses, tanecikler halinde yayılır, tanecikler ne kadar sık ise o kadar hızlıdır. Sesin yayılma hızı sırasıyla katıdan sıvıya, sıvıdan gaza azalır. Hız (V) = uzaklık (D)/ süre (T) biçiminde gösterilen genel hız formülü aslında teorik bir değer niteliği taşımamaktadır. Çünkü bu formülde göz önüne alınmayan dış faktörler, ses dalgalarının hızı üzerinde bir dizi etkiler yaratır. Örneğin rüzgâr sesi uzaklara taşır, gece ve gündüzün sıcaklık farkları ses dalgalarını etkiler. Ses dalgaları katılarda yaklaşık olarak 5000 m/s hızla yayılır. Suda 1453 m/s hızla yol alır. Havada 340 m/s yol alır. Ses kaynakları ikiye ayrılır bunlar doğal ses kaynakları ve yapay ses kaynaklarıdır.
Ses kaynakları

Ses veren her madde bir ses kaynağıdır. Sesler kaynaktan aldığı enerjilerle titreşerek yayılırlar. Titreşen cisimler  esnek olup sesi oluşturur. Esnek olan cisimler ses dalgaları meydana getirebilir ve ses dalgalarını iletebilir. Ses mekanik dalga olduğundan  yayılması için bir ortama ihtiyaç duymaktadır. Ses dalgaları ortamlarda sıkışma ve genleşme şeklinde boyuna ilerleyen dalgalardır. Ses dalgalarının basıncı olup girişim  sunucu vuru oluştururlar.
Ses kaynakları > Doğal ses kaynakları

Yağmur, rüzgâr, akarsular, gök gürültüsü, canlı sesleri ve doğa sesleri gibi kendiliğinden ses çıkaran ses kaynaklarıdır.
Ses kaynakları > Yapay ses kaynakları

Makine ve enstrüman gibi üretilmiş araç veya gereçler yapay ses kaynaklarıdır.
Frekans (f)

Sesin bir frekansı, boyu, periyodu (T) ve hızı bulunmaktadır. Sesin birim zamandaki (genellikle saniye) titreşim sayısına "frekans" denir. Birimi ise Hertz (Hertz)'dir. Dalga boyu, bir ses dalgasının oluşması için sesin aldığı yoldur. Sesin hızı normal koşullarda; havada 340, tahtada 4000-6000, suda 3000-5000, çelikte ise 8000 m/s dir. Ses boşlukta yayılmaz. Çünkü titreşen bir cismin sıkışıp genleşmesine yol açabilecek atom ya da molekül gibi tanecikler yoktur.
Frekans (f) > Çok alçak frekanslı ses (İnfrasonik)

Sesleri ya da infrasound olarak nitelendirilen ses frekansları, 20 Hertz den az olurlar. Böylece insan kulağının duyamayacağı kadar düşük, fakat hava basıncı değişiklikleriyle oluşan ses dalga frekanslarından daha yüksektirler.
İnsan kulağının teorik olarak 20 Hertz ile 20000 Hertz arasını duyduğu söylense de, en iyi 250 Hertz ve 3000 Hertz arasındaki konuşma frekansı bölgesini duyar. Hayvanlar, insanların duyamadığı ses frekanslarını bile algılayabilirler. Örneğin fillerin ayağında çok alçak frekansları algılayan doğal alıcılar vardır.