stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cami
Tarih

İslam'ın ilk döneminde Allah'a ibadet için Muhammed'in Medine'deki evini hatırlatan basit binalar dikilirdi. O dönemlerde camiler olmadığından Allah'a ibadet ve namaz kılınması açık arazide kenarları hatla çekilmiş yerlerde yapılırdı. Muhammed peygamber Medine'ye hicreti sırasında Medine yakınlarında Kuba denilen yerde birkaç gün kalmıştır. Peygamber Kuba'da olduğu zaman için bir cami yaptırmıştır ki, bu günümüze kadar Mescid-i Kubâ olarak bilinir. Hicretin ilk zamanlarında Müslümanların kıblesi Kudüs idi. Sonraları ayet olarak kıblenin Kâbe olduğu beyan oldu. Bu nedenle Kur'an'ın ikinci suresinde bildirilir. Kıblenin değiştirilmesi hakkında ayetin Peygamber'e nazil olduğu cami hazırda Medine yakınında bulunan İki kıbleli camidir.
Cami hakkında Kuran'da şöyle buyurulur: "Şüphesiz, insanlar için kurulan ilk ibadet evi elbette Mekke'de, âlemlere rahmet ve hidayet kaynağı olarak kurulan Kâbe'dir.". Muhammed peygamber ikinci kıblenin ise Mescid-i Aksâ olduğunu söyledi.
İslâm ülkelerinde camiler sadece ibadet için, dini törenler geçirmek için inşa edilmiyordu. Cami çok fonksiyonlu bir yardımseverlik binası olarak kabul edilir ve onun içerisinde yapılan güzel işler hem de Müslümanlar arasında iletişimi, birliği güçlendirir. Nasîrüddin Tûsî insanların ibadete ve iletişime olan ihtiyacını şöyle anlatıyordu:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Gerçek iletişim insan husûsiyetlerindendir ... Gerçek hikmet sahipleri bu özelliğin şerefli olduğunu dikkate alarak, onu geliştirmek için bir takım yararlı önlemler düşünmüşler, örneğin, çeşitli disiplin, edep-gelenek icat etmişler, cemaate ibadetle meşgul olmayı, ziyafet organize etmeyi tavsiye görmüşlerdir. Bunların hepsi iletişimi yürürlükten harekete geçirmek, ameli içindir. | ” |
—Nasîrüddin Tûsî
Sonradan alim cemaat namazının tek başına kılınan namazdan üstünlüğünü insanlararası iletişimi güçlendirmekle bağlıyor. Mahalle ve köy camileri cemaati günde beş kez, cam cami ise köy ve mahalledekileri birlikte haftada bir kez ibadete toplar, onlar arasında anlaşmayı, iletişimi artırır. Alime göre: Ayrıca tüm cemaatin görüşmesi için yılda iki kez ibadet saptamışlardır. Bunun için cemaati tutabilecek büyük meydan seçmeyi ve Ham'ın oraya davet etmeyi buyurmuşlardır. Dünya Müslümanlarının ömürlerinde bir defa kendi hemdinleri ile toplantı ve görüşme yeri için ortam sahibinin evinden (Kabe) iyi yer olamaz. Tüm kavimlerin ve meslek sahiplerinin böylece bir yere toplanması, alimin göre hem karşılıklı yarar almak, hem de havasını değişim sağlık için yararlı tedbirdir.
İlk camiler

İslâm'da caminin tarihi İslâm Peygamberi'nin İslâm dinini insanlara ulaştırmaya başladığı zaman başlar. O dönemde Mekke yönetimi İslâm Peygamberi'ne Kâbe'de ibadet etmeye engel oluyor, o ise "Allah'ın evi"'nde namaz kılmak için ibadetlerini câmide kılmaya çalışıyordu. Diğer Müslümanlar baskılardan kurtulmak için çeşitli evlerde, arazilerde ibadetlerini yerine getiriyorlardı. İslâm Peygamberi 622 yılında Medine'ye hicret ettiğinde orada inşa edilecek olan mescit arazisinin belirledi. Bununla da Mescid-i Nebevî adlandırılan ibadet mekânının temelleri atıldı ve kısa süre içinde inşa edildi. Caminin arka bölümünde İslâm'ın ilk üniversitesi diyebileceğimiz Suffe (Medine'de bulunan Mescid-i Nebî etrafındaki odalar) için yer ayrıldı. Medine'deki Müslümanların sayısı arttıkça günlük namazların kılınacağı câmilerin sayısı arttı.
Cuma namazı Mescid-i Nebevî'de kılınıyordu. Mescid-i Nebevî'den sonra birçok câmi inşa edildi ve cuma namazları kılınmaya başlandı. Bütün bunlar gösteriyor ki, İslâm Peygamberi'nin sağlığında da çeşitli bölgelerde yaşayan Müslümanların ibadet etmeleri için mescitleri vardı. Müslüman olan bazı aşiretler de (Tâif'te) önceki mabetlerin yerine cami inşa etmişlerdir[8]. İslâm Peygamberi'nin vefatından sonra daha geniş bir coğrafyada İslâm dininin kabul edilmesi, cami yapımını zorunlu kılıyordu.
Kur'an'da bu konu şöyle geçmektedir: Allah'ın mescidlerini, ancak Allah'a ve Ahiret Günü'ne inanan, namazı kılan, zekâtı veren ve Allah'tan başkasından korkmayan kimseler imar eder. İşte hidayet üzere oldukları umulanlar bunlardır.. İslâm Peygamberi ise Mescidleri bina edin, onların toz toprağını temizleyin. Her kim Allah için mescid bina ederse Allah da ona cennette bir mescid hazırlar demiştir.
Cami terimleri

Kıble - Başta namaz olmak üzere bazı ibadet ve davranışlarda yönelinen taraf, Kâbe.
Mihrap - İslâm sanatında cami, mescit ve namazgâhlarda kıbleyi ve imamın namaz kıldırırken duracağı yeri gösteren mimari eleman.
Minber - Camilerde cuma ve bayram namazlarında hatibin üzerine çıkarak hutbe okuduğu basamaklı mimari unsur.
Vaaz Kürsüsü - Mihrabın minberin bulunmadığı sol tarafında bulunan, minberin kullanımı dışında namaz öncesi vaazların verildiği yerdir.
Mahfil - İslâm mimarisinin dinî yapılarında özel kullanımları olan mekân birimlerine verilen ad.
Rahle - Kuran'ın konularak rahat okunması için özel tahta sıra.
Kubbe - Mimaride örtü olarak kullanılan yarım küre biçiminde unsur.
Minare - Camilerde namaza çağrıyı bildirmek ve salâ okumak için inşa edilmiş ana yapıdan yüksek tasarlanan yapılardır.
Cami özellikleri

Ana madde: Cami mimarisi
Camilerin esas cami ve avlu gibi iki bölümü vardır. Esas cami; mihrap, minber, vaaz kürsüsü ve dikdörtgen oylumun üzerini örten kubbe ve yan kubbelerden meydana gelir. Minareler esas caminin dış duvarlarına ya da iç avlu duvarlarına bağlanmıştır. Son cemaat yeri esas caminin giriş kapısı olan yüzünde bulunur.
Emevîler döneminde Şam Emeviyye Camii, Sidi Ukba Ulu Camii; Abbâsîler döneminde Samarra Camii; Tolunoğulları döneminde İbn Tolun Camii; Fâtımîler döneminde Ezher; Endülüs'te Kurtuba Ulucamii; Selçuklular zamanında Ulu camiler; Osmanlılarda selatin camileri dikkat çeken yapılardır. Büyük camiler, etrafında medrese, mektep, aşhane, hastane gibi yapılarla birer imaret (külliye)dir.
“Çok sayıda küçük kubbe içeren Osmanlı camilerinin merkezcil yerleşim düzeni ve piramit biçimli kütlesi, en azından form olarak, bir Uygur resminde tasvir edilen gök tapınağından yola çıkılarak oluşturulmuş ve 8.-10. yüzyıllarda Kökşibagan’da cami mimarisine uygulanmış gibi görünmektedir. Ayasofya örneğinin önemli teknik özellikler ortaya koyduğuna hiç şüphe yoktur. Ancak çok kubbeli Osmanlı camilerinde estetik özellik olarak, her biri yüksek bir ayak üzerinde duran dört kubbeli Bizans kilisesinin çoğul görüntüsüne değil, Kökşibagan’da erişilen ahenge öykünme vardır. Gerçekten de merkezcil haçvari eksenli plan, Osmanlı dervişlerinin felekleri, belki de vahdet-i vücud anlayışla evrensel ahengin grafik simgesi haline gelmiş ve derviş taçlarının üst kısmında resmedilmiştir.” (Esin, sy.114)
“8. yüzyılda, İslâm'ın zaferinin ardından bu Türk meliki kentini (Buharayı) terk etti, kent sakinleri İslam dinine geçti ve bir mescit inşa ettiler. 8. ya da 11. yüzyıla tarihlendirilen bu mescit, hem Uygur kozmogrofik resim sanatına hem de piramit biçiminde düzenlenmiş dokuz kubbeli Oğuz hükümdar ikametgâhına benzemesi nedeniyle, inşasında daha eski gök tapınaklarından esinlenilmiş olabilir. Ne var ki, Müslümanlıkta cemaatle birlikte yapılan ibadette geniş bir alana ihtiyaç duyulması yüzünden hücreler arasındaki duvarlar kaldırıldı ve sütunlar kubbelerin ağırlığını taşıyacak biçimde yapıldı. Böylece piramit düzenindeki çok kubbeli Türk kapalı mescitlerinin ilk örneği geliştirilmiş gibi görünüyor.” (Esin, 122) Selçuklu Hanedanında sahın kâgir ayaklar ve sütunlarla, çok kubbeli örtülüydü. Osmanlılarda ise dört kalın fil ayağına oturan ana kubbeli camiye geçilmiştir. Türkler bir yeri fethettikten sonra önce toplumun bütün ihtiyaçlarını karşılayacak bütüncül binalar yaparlardı. İmaret kültürü denilen bu olgu, İslam kültürünün temelidir.
Cami mühendisliği

Camilerde kullanılan ana malzeme taş, tuğla, demir, ağaç, toprak, mozaik, kiremit, somaki, kum, kireç, alçı, horasan, kereste, çivi, pirinç, bakır, kurşun, çinko, mermer, cam, çini, altın, gümüştür. Topraktan yapılana kerpiç, taş-tuğla olana kâgir, ağaçtan olana ahşap, yarı ahşap yarı kâgir olana nimkâgir denir. kâgir yapılarda yontma, kesme küfeki taşı kullanılmıştır. Yapı ustalarının her biri ayrı bölümlerde çalışır: Rençber, lağımcı, hamamcı, doğramacı, sıvacı, camcı, tüfenkçi, çilingir, hamal, kâtip, haseki, harbeci, mutemed, kapıcı, yeniçeri katibi, duvarcı, kemerci, kubbeci, minareci, neccar, dülger, çinici, nakkaş, oymacı, sütuncu, senktraş. Osmanlı'da ilk dönem camilerde tuğla kullanılmış, fetihten sonra kesmetaş yaygınlaşmış, tuğlalar kubbe, kemer ve hatıllarda yer almıştır.
Bir cami inşaatı büyük bir camide şu seyri izlerdi: Mimarlar, caminin planını çizer, ölçüleri çıkarır ve çamur veya tahta bir maketini çıkarıp padişaha sunardı. (Arseven, 1955: 747vd.)
Bu plana göre cami, şu kısımlardan meydana geliyordu: Dış avlu (harim), duvarlar, iç avlu (harem), döşemeler, sahın (cami iç meydanı), kürsü, mihrap, minber, mahfiller, mükebbire, son cemaat yeri, kubbeler, kemerler, kasnak, minare, şadırvan, muvakkithâne, imam ve müezzin odaları, musallâ taşı, hela, kapılar ve pencereler, sütunlar, sofalar, ışıklandırma, şamdanlar, avizeler, kandiller, dolap ve çekmeceler, ayakkabılıklar, halılar, hat levhaları, saatler, bahçe ve ağaçlandırma, türbe, hazire.
Cami mühendisliği > Yapı

Binanın nerede yapılacağı, zemin ve çevreyle uyumuna dikkat edilirdi. Anıt eserlerin şehre yerleştirilmesi bir plana göreydi. Cephe, yer, simetriklik, vezin ve ritim hesaplanırdı. Cami avlularına yine en uyumlu şekilde ve mükemmel bir ahenkle ağaç dikilmesi ve çevrenin yeşillendirilmesi önemliydi. Yapı külliye ise, bütün cami, medrese, aşevi, mektep, çarşı planları çıkarılırdı. Mimarlar, ısı, ses ve ışık düzenini, havadarlık ve iç süslemeleri ayrıntılarıyla çıkarırdı. Temel atmaya çok önem verilir, uğurlu bir günde, eşref saatinde hafriyata başlanır ve temel atılırdı. Devlet yöneticileri hazır bulunur, temele altın atılırdı. Dualarla temel atılırken, mimara, bina eminine, bina kalfasına hilat giydirilir, kurbanlar kesilirdi. Temel çukuru açılıp, kazıklar çakılır, aralara kemer örülür, aralarda su biriktirilir ve köprülük od taşı döşenir. İşçiler paydosla evlerine gider, nöbetçiler kalır. İnşaatta hiç kimse zulümle çalıştırılmaz, herkese hakkı verilir. Yalnız, malzemeden çalanlar şiddetle cezalandırılır. Çiniler İznik ve Kütahya'dan, keresteler Karadeniz'den, mermer Marmara adasından, kesmetaşlar Bakırköy'den, çivi İzmit'ten gelir. Bütün malzemeler yerlidir.
Cami mühendisliği > Mimari

Taş taşımada, sütun kaldırma ve indirmede sırık hamalları kullanılır. Zemin sathının 4 arşın altından satha kadar köprülük od taşı döşendikten sonra, duvarların inşasına geçilir. Genellikle zeminle kubbe arası büyük camide en az 50 zira'dır. Kubbe, kemer, duvar bağlamalarında demir cıvatalar kullanılır. Sütunlar mermer olup dışarıdan getirilir. Duvar taşları, demir kenetlerle birbirine bağlıdır. Kenetler beş kileden birbuçuk okkaya kadar ağırlıktadır. Taşların arasına kalın demir çiviler, yani zıvana denilen çubuklar sokulur, kurşun dökülür. Sütun başlıklarının altında kurşun levha zıvanalarla raptedilir.
Binanın her yanı içten ve dıştan kereste iskelelerle kuşatılır. Cümle kapıları önündeki döşemeye aşınmayı önlemek için porfir taşı konulur. Direk, kemer, kazık, çerçeve işlerinde çıralı çam; kapı ve kanatlarda ceviz, şimşir, meşe, elma kerestesi kullanılır. Tuğlalar Fatih devrinde 4,5x28x28 ölçülerindeydi. Hatıl tuğlaları ise 3 cm'dir. Kiremitlerin boyu 18 parmak, ağırlığı 460 dirhemdir. Kum, kireç ve horasandan yapılan harç zenbille taşınır. Çinilerde alçı harcı, sıvalarda kıtıklı (keten elyafı) harç kullanılır. Neme müsait duvarlarda koyun yünü, yumurta akı katılır. Örümceklerin ağ kurmaması için devekuşu yumurtası harca katılır.
İnşaatta kullanılan ölçüler: Başparmak ucundan boğuma kadar olan ölçüye boğum; başparmağın yanlamasına kalınlığına parmak denirdi. 1 arşın 60 parmaktı. I. Ahmet zamanında 1 zira 24 parmak oldu, boğuma parmak denildi. 1 parmak 10 iplikti. Amme ziraı 100 eski parmak ve bu da 32 kerah idi.
Türkiye'de camiler

Türkiye'de 83.574 ibadete açık cami bulunmaktadır. 2011 nüfus verilerine göre Türkiye'de 37.532.454'ü erkek olmak üzere toplam 74.724.269 kişi yaşamaktadır. 9 yaşından büyük erkeklerin sayısı ise 31.225.097'dir. Ülkedeki vatandaşların %96,6'sı Müslümandır. Bu verilere göre Türkiye'de dokuz yaşından büyük 30.163.444 Müslüman erkek yaşamaktadır. Her 361 Müslüman erkeğe bir cami düşmektedir. İbadethane olarak Cemevi'ni kullanan yaklaşık 3,2 milyon Alevi çıkarıldığında her 323 Alevi olmayan Müslüman erkeğe bir cami düşmektedir.[kaynak belirtilmeli]
Resimler

Roma Camii, Roma, İtalya
1421'de inşa edilen Larabanga Camii, Gana
Sultan Ahmet Camii, İstanbul
Uluğ Bey Medresesi, Semerkand, Özbekistan
Ankara, Kocatepe Camii
Şefik Camii
Dolmabahçe Camii ve çevresi
Mescid-i Nebevî
Kahire - İslami bölge - El Ezher Camii ve Üniversitesi
Bursa Ulu Cami'den panorama bir görünüm.
Mescid-i Şah, İsfahan
Ümit Davala

Ümit Davala (d. 30 Temmuz 1973, Mannheim), Türk teknik direktör, eski millî futbolcu ve futbol yorumcusu.
Futbol kariyeri > İlk yılları

Ümit Davala, futbola doğduğu şehrin iki büyük takımından biri olan VfR Mannheim altyapısında 1981'de başladı. 17 yaşında ASV Feudenheim altyapısına geçti. Burada geçirdiği iki sene sonra Türkspor Mannheim'a transfer oldu. Burada iki sene boyunca yerel seviye liglerde ilk futbolculuk deneyimlerini yaşadı. 1994'te 20.000 Mark karşılığında Yeni Afyonspor'a transfer oldu.
14 Ağustos 1994'te Alanyaspor ile oynanan 2. Lig maçı ile Türkiye'deki futbol kariyerine başladı. 25 Eylül 1994'te Eskişehirspor maçında galibiyeti getiren golü kaydederek ilk golünü atmış oldu. Bu takım ile yükselme grubuna kalmayı başardı. Devre arasında yükselme grubuna kalan bir başka takım olan İstanbulspor'a transfer oldu. İstanbulspor'da kaydettiği 5 golle takımın grup ikincisi olarak 1. Lig'e çıkmasını sağlayan isimlerden oldu.
1 Ekim 1995'te Denizlispor karşısında forma giyerek ilk kez birinci seviye ligde forma giydi. 29 Ekim 1995'te ise Kayserispor'u 1-0 yendikleri maçta tek golü kaydederek, 1. Lig'deki ilk golünü attı. Ancak sezon içinde takıma gelen yeni teknik adam Herbert Neumann tarafından tercih edilmedi. Devre arasında Diyarbakırspor'a kiralanması ile 2. Lig'e geri döndü. Burada yükselme grubu play-off'larına kaldılar. Ancak final maçında Zeytinburnuspor'a 1-0 yenilerek 1. Lig'e çıkamadılar. Davala, final maçında 90 dakika forma giymişti.
Futbol kariyeri > Milan

2001-2002 sezonuna Galatasaray'da başlamasına rağmen Eylül ayında 2001-02 Serie A sezonunda eski hocası Fatih Terim'in çalıştırdığı İtalya'nın Milan kulübüne transfer oldu. Ancak bu takımda fazla forma şansı bulamayan Davala, Terim'in görevden alınmasından sonra daha da az forma şansı bulup sezonu 10 maçta forma giyerek kapattı. Galatasaray ile Avrupa maçına çıktığı için UEFA Kupası'nda yarı finale çıkan AC Milan'ın bu başarısında forma giyememiş oldu.
Futbol kariyeri > Son yılları

2002-2003 sezonu öncesinde AC Milan'ın Dario Simic transferi karşılığında bir başka İtalyan devi Internazionale'e geçti. Ancak daha Inter forması giymeden Galatasaray'ın başına tekrar geçen Terim'in isteği ile eski takımı Galatasaray'a kiralandı. Burada tekrar UEFA Şampiyonlar Ligi gruplarında oynama şansı yakalasa da önceki başarılarını tekrarlayamadılar.
2003-2004 sezonunda ise Bundesliga takımı SV Werder Bremen kiralanarak uzun bir aradan sonra Almanya'ya geri döndü. Burada defansın sağında oynatılan futbolcu, özellikle ilk yarıda takımın değişmez elemanlarındandı. Sezonun son haftalarında kırmızı kart cezası nedeniyle takımının şampiyonluk mücadelesinde etkili olamasa da Bremen ile Bundesliga şampiyonluğu yaşadı. Ayrıca Almanya Kupası'nı da kazanarak büyük bir başarı göstermiş oldular. Sonraki sezon Bremen'e transfer oldu ancak sakatlıklar nedeniyle düzenli olarak forma giyemedi. Kariyerindeki son Şampiyonlar Ligi maçlarına bu dönemde çıktı.
2005-2006 sezonuna DFL-Ligapokal'da, Bundesliga'nın ilk haftası ve UEFA Şampiyonlar Ligi ön elemesinde forma giyerek başlasa da geçirdiği sakatlıklar nedeniyle forma şansı bulamadı ve sezon arasında 33 yaşındayken aktif futbol hayatını sona erdirdi.
Millî takım kariyeri

2002 FIFA Dünya Kupası'nda 3. olan Türkiye millî futbol takımında oynadı ve oldukça başarılı bir turnuva geçirdi. 2002 FIFA Dünya Kupası sırasında çok kritik maçlar olan Japonya ve Çin maçlarında attığı goller ve çeyrek finalde İlhan Mansız'ın Senegal'e attığı goldeki asistiyle bu turnuvadaki başarının en önemli oyuncularından biri oldu.
7 kez Türkiye U-21 44 kez de Türkiye A Milli olmak üzere toplam 51 kez millî formayı giymiş, bu maçlarda 6 gol atmıştır.
Futsal kariyeri

Türkiye Futsal Teknik Direktörü Ömer Kaner tarafından 2006-2007 sezonunda kadroya alınmış ve Türkiye millî futsal takımı'nda görev yapmıştır.
Teknik direktörlük kariyeri

Ümit millî futbol takımı antrenörlüğü yapmıştır. 2008-2009 sezonu için Galatasaray'da Teknik Direktör Michael Skibbe'nin yardımcılığını yapmaktaydı fakat 10 Ekim 2008 tarihinde Galatasaray SK yönetimi Edwin Boekamp ve Ümit Davala ile nedensiz bir şekilde yollarını ayırdı. 2011-2012 sezonundan itibaren Galatasaray'da Fatih Terim'in yardımcılığını yaptı. Fatih Terim'in Galatasaray'dan gönderilmesinin ardından 1 Ekim 2013'te istifa ettiğini duyurmuştur. 22 Aralık 2017 tarihinde Fatih Terim'in yardımcı antrenörü olarak yeniden Galatasaray'da görev almaya başlamıştır. 1 Haziran 2021 yılında Galatasaray'dan ayrıldı.
Müzik kariyeri

Müzikle de ilgilenen Ümit Davala, 2004 yazında Ufuk Yıldırım prodüktörlüğünde rap tarzında bir müzik albümü çıkardı.
Ümit Davala'nın 2004 yılında rap tarzında çıkan albümün klip şarkısı Kayahan'ın şarkısı "Bir Aşk Hikayesi"'nin rap haline dönüştürülerek düzenlenmiş hali oldu. Ümit Davala'nın bu albümünün satışları yurt içinde ve yurt dışında 100 bini geçti. Yeni çıkartmayı düşündüğü albümde iki parçanın kendisine ait olacağını belirtiyor.
Siyasi kariyeri

Davala, 2006 yılında AK Parti'ye üye oldu ve bir dönem partinin İzmir teşkilatında yöneticilik yaptı.
TV yorumculuğu

Eylül 2021 tarihinde Ümit Davala'nın Tivibu Spor'da yorumcu olacağı bildirildi.
Başarıları

Avrupa
1999\2000 UEFA Kupası
2000 UEFA Süper Kupası
Türkiye Süper Lig Şampiyonluğu
1996/1997 Galatasaray
1997/1998 Galatasaray
1998/1999 Galatasaray
1999/2000 Galatasaray
Türkiye Kupası Şampiyonluğu
1998/1999 Galatasaray
1999/2000 Galatasaray
Almanya Bundesliga Şampiyonluğu
2003-2004 SV Werder Bremen
DFB-Pokal Şampiyonluğu
2003-2004 SV Werder Bremen
Uluslararası Başarılar
Türkiye millî futbol takımı 2002 FIFA Dünya Kupası Dünya Üçüncülüğü
Yasin Hayal

| Yasin Hayal |
| --- | --- |
Doğum: 1981 (43-44 yaşında) Trabzon, Türkiye
Siyasi parti: BBP

Yasin Hayal (d. 1981, Trabzon) Trabzon'daki bir McDonald's restoranını bombaladığı gerekçesiyle 6 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırılan bir sabıkalıdır. Bir süre sonra Ermeni gazeteci Hrant Dink suikastında Ogün Samast'ı cinayete azmettirdiği gerekçesiyle mahkemeye çıkarılmış ve ağırlaşıtırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılmıştır.
Hayatı

Yasin Hayal, 1981'de Trabzon'da doğdu. 1996 yılında da Adıyaman Menzil grubuyla birlikteliği olmuş. Bu grupla 2 ay kadar Trabzon'un Ortahisar mahallesi, Kültür Müdürlüğü karşısında bulunan çıkmaz sokak içinde toplanmıştır. 17 yaşında Edebiyat öğretmenini darp etmiştir. Yasin Hayal ismini basına ilk kez 1998'de işlediği bir suçla duyurdu; Hayal, futbol oynadığı Trabzon DSİ Spor'da, takımın antrenörlüğünü yapan Sinan Akçay adlı teknik adamı, iki arkadaşıyla birlikte hastanelik edene kadar dövdü ve işlediği bu suç yüzünden basında yer aldı. Darpa uğrayan Sinan Akçay'ın elmacık kemiği çatlamış ve kolu kırılmıştı. Yasin Hayal, 1999'da liseyi bitirince Büyük Birlik Partisi'ne bağlı, adı daha sonra Alperen Ocakları'na çevrilen Nizamı Âlem Ocakları'na katılmıştır.
Sabıkaları > Hrant Dink suikastı

Daha fazla bilgi: Hrant Dink suikastı
Hayal, Hrant Dink'in katili Ogün Samast ile 19 Ocak 2007'de bağlantıya geçti. Samast'a cinayet fikrini verdi, ayrıca suikast işi için ona para desteğinde bulundu, ona bir tabanca ve mermi dolu bir şarjör verdi. "Agos" gazetesinin genel yayın yönetmeni Hrant Dink, 19 Ocak 2007'de İstanbul'da Agos binasının önünde, saat 15:00'te tabancayla arkasından ateş edilerek öldürüldü.
Hrant Dink suikastının planlayıcıları arasında olduğu anlaşılan Erhan Tuncel'in, Hrant Dink'in Yasin Hayal tarafından öldürüleceğini Şubat 2006′da Trabzon Emniyet Müdürlüğündeki Muhittin Zenit'e bildirdiği belirlendi. Trabzon Emniyet Müdürlüğünün emirleri yüzünden Muhittin Zenit, Hayal'ı tutuklamadı.
Başlangıçta Hayal, masum olduğunu ve cinayetin işlendiği gün İstanbul'da olmadığını iddia etti; ancak telefon kayıtları suikastın olduğu gün İstanbul'da olduğunu kanıtladı. Yasin'in bu davadaki avukatı, daha sonradan Ergenekon davaları kapsamında tutuklanan Fuat Turgut'tu. Büyük Birlik Partisi, Yasin'in mahkeme masraflarını karşıladı; bununla birlikte partinin genel başkanı Muhsin Yazıcıoğlu partisiyle Ergenekon olayları arasında bağlantı olmadığını sert bir şekilde dile getirdi.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Orhan Pamuk akıllı olsun akıllı! | ” |
—Yasin Hayal'in tutuklanışı sırasında Orhan Pamuk'u tehdidi.
Hayal son duruşmasında Dink'in karısı Rakel'e sataştı ve son duruşmada alınan karara göre Hayal'ın ağırlaşıtırılmış müebbet hapis cezası istendi.
Ağustos 2008'de Yasin'in kardeşi Osman Hayal, teşvik nedeniyle gözaltına alındı.
Ekim ayında, Cumhuriyet savcıları Selim Berna Altay ve Fikret Seçen tarafından hazırlanan iddianamede Osman Hayal hakkında, "adam öldürmeye iştirak" ve "yasa dışı örgüte üye olmak" suçlarından 22.5 ile 35 yıl arasında hapis talep edildi.
Sabıkaları > McDonald's bombalanması

Hayal, 24 Ekim 2004'te Trabzon'daki bir McDonald's restoranını bombaladı ve çoğu çocuk altı kişi yaralandı. Yasin'in annesi Huri Hayal şu ifadeyi verdi: “24 Ekim Pazar günü Yasin, öğle namazını kıldıktan sonra evden ayrıldı. Aynı gün akşam eve geldi. Beraber iftar açtık. Ertesi gün öğle saatlerinde yeniden evden çıktı. Akşam iftara geldi. İftardan sonra bu akşam üniversiteli bir arkadaşımda kalacağım diyerek evden ayrıldı.” Buna göre, gerçekleştirdiği eylem sonrası evine uğradığı ve bunun Muhittin Zenit isimli polis tarafından bilinmesine rağmen gözaltına alınmadığı iddia edildi. Daha sonra, Trabzon ve İstanbul Emniyet güçlerinin ortak operasyonu ile İstanbul'da yakalandı. Eylemi, Afganistan ve Irak'a müdahale eden Amerikalıları ‘cezalandırmak’ amacıyla yaptığını söyledi.  Dosyanın terör saldırısı olarak değerlendirilmemesi üzerine Trabzon 1. Ağır Ceza Mahkemesi kararıyla patlayıcı madde imal etme, patlayıcı madde atma, patlayıcı madde kullanarak mala zarar verme patlayıcı madde atarak 6 kişinin yaralanmasına neden olma suçlarından toplam 6 yıl 8 ay hapis ile 183 TL para cezasına mahkûm edildi. 11 ay tutuklu kaldıktan sonra tahliye edilerek Eylül 2005'te, tutuksuz yargılanmaya başlandı.
Yasin Hayal, yüksek mahkemenin "yaralanmaların toplu olarak incelemesi" kararı üzerine 23 Eylül 2008'de tekrar mahkemeye çıkmak istedi. Ancak mahkemeye gitmediği için yazılı ifadesi kaldığı Tekirdağ hapishanesi'nden alındı.