stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tehlikedeki tür
Kuşlar (Aves) > Struthioniformes

Kuzey Adası kivisi (Apteryx mantelli)
Kuşlar (Aves) > Tüp burunlu kuşlar (Procelariformes)

Maderia fırtınakuşu (Pterodroma madeira)
Kara başlı fırtınakuşu (Pterodroma hasitata)
Cook fırtınakuşu (Pterodroma cookii)
Chantam fırtınakuşu (Pterodroma axillaris)
Peru fırtına kuşu (Pelecanoides garnotii)
Kral albatros (Diomedea sanfordi)
Sarı burunlu albatros (Thalassarche chlororhynchos)
Sarı burunlu albatros (Thalassarche carteri)
Kara kanatlı albatros (Thalassarche melanophrys)
Kara ayaklı albatros (Phoebastria nigripes)
Kuşlar (Aves) > Yırtıcı kuşlar (Falconiformes)

Taçlı kartal (Harpyhaliaetus coronatus)
Java şahin-kartalı (Spizaetus bartelsi)
Ulu doğan (Falco cherrug)
Mısır akbabası (Neophron percnopterus)
Kuşlar (Aves) > Tavuksular (Galliformes)

Centrocercus minimus
Edward sülünü (Lophura edwardsi)
Vietnam sülünü (Lophura hatinhensis)
Oreophasis derbianus
Kuşlar (Aves) > Kazsılar (Anseriformes)

Yeni Zelanda ördeği (Anas chlorotis)
Madagaskar ördeği (Anas bernieri)
Meller ördeği (Anas melleri)
Hawaii ördeği (Anas wyvilliana)
Mavi ördek (Hymenolaimus malacorhynchos)
Baer patkası (Aythya baeri)
Dikkuyruk (Oxyura leucocephala)
Çin tarakdişi (Mergus squamatus)
Sibirya kazı (Branta ruficollis)
Cairina scutulata
Kuşlar (Aves) > Leyleksiler (Ciconiiformes)

Kara yüzlü kaşıkgaga (Platalea minor)
Kuşlar (Aves) > Pelikanlar (Pelicaniformes)

Phalacrocorax neglectus
Papasula abbotti
Kuşlar (Aves) > Turnamsılar (Gruiformes)

Haykıran turna (Grus americana)
Japon turnası (Grus japonensis)
Küçük florikan (Sypheotides indica)
Maskeli güneşkuşu (Heliopais personatus)
Takahē (Porphyrio hochstetteri)
Kuşlar (Aves) > Penguenler (Spensichiformes)

Galápagos pengueni (Spheniscus mendiculus)
Sarı sürmeli penguen (Megadyptes antipodes)
Tepeli penguen (Eudyptes sclateri)
Kuşlar (Aves) > Yağmur kuşugiller (Charadriformes)

Pedionomus torquatus
Molukka çulluğu (Scolopax rochussenii)
Gallirallus sylvestris
Prosobonia cancellata
Alaca dalıcımartı (Brachyramphus marmoratus)
Peru sumrusu (Sterna lorata)
Kuşlar (Aves) > Batağanlar (Podicipediformes)

Ak alınlı batağan (Podiceps gallardoi)
Kuşlar (Aves) > Baykuşlar (Strigiformes)

Blakiston balık baykuşu (Bubo blakistoni)
Otus thilohoffmanni
Seyşel ishak kuşu (Otus insularis)
Sokoke ishak kuşu (Otus ireneae)
Kuşlar (Aves) > Papağanlar (Psittaciformes)

Sümbül arası (Anodorhynchus hyacinthinus)
Lear arası (Anodorhynchus leari)
Kākā (Nestor meridionalis)
Lathamus discolor
Loriculus catamene
Loriculus flosculus
Altın omuzlu papağan (Psephotus chrysopterygius)
Sierra Madre papağanı (Rhynchopsitta pachyrhyncha)
Rimatara loriketi (Vini kuhlii)
Carnaby kara kakatusu (Calyptorhynchus latirostris)
Baudin kara kakatusu (Calyptorhynchus baudinii)
Mauritus papağanı (Psittacula eques)
Kuşlar (Aves) > Güvercinler (Columbiformes)

Pembe güvercin (Columba mayeri)
Marquesa imparator güvercini (Ducula galeata)
Kuşlar (Aves) > Gökkuzgunları (Coraciiformes)

Penelopides panini
Kuşlar (Aves) > Ötücü kuşlar (Passeriformes)

Kanarya adaları taşkuşu (Saxicola dacotiae)
Pitta gurneyi
Myophonus blighi
Cezayir sıvacıkuşu (Sitta ledanti)
Acrocephalus brevipennis
Kōkako (Callaeas cinerea)
Kızıl iskete (Carduelis cucullata)
Stipiturus mallee
Gould ispinozu (Erythrura gouldiae)
Loxia megaplaga
Grallaria ridgelyi
Mauritius fodisi (Foudia rubra)
Botha toygarı (Spizocorys fringillaris)
San Cristobal alaycıkuşu (Mimus melanotis)
Sürüngenler (Reptilia) > Kertenkeleler (Squamata)

Fiji bantlı iguanası (Brachylophus fasciatus)
Panay varanı (Varanus mabitang)
Sauromalus varius
Iberolacerta cyreni
Uma inornata
Gambelia sila
Anniella geronimensis
Sürüngenler (Reptilia) > Yılanlar (Serpentes)

Kafkas engereği (Vipera kaznakovi)
Vagner engereği (Vipera wagneri)
İç Anadolu engereği (Vipera albizona)
Bornmueller engereği (Vipera bornmuelleri)
Sürüngenler (Reptilia) > Kaplumbağalar (Testudines)

Caretta caretta
Yeşil kaplumbağa (Chelonia mydas)
Geoemyda spengleri
Graptemys oculifera
Pyxidea mouhotii
Amfibiler (Amphibia) > Semenderler (Caudata)

Kara semenderi (Lyciasalamandra luschani)
Hynobius chinensis
Ranodon sibiricus
Ambystoma altamirani
Ambystoma ordinarium
Parvimolge townsendi
Amfibiler (Amphibia) > Kurbağalar (Anura)

Golyat kurbağası (Conraua goliath)
Altın zehirli ok kurbağası (Phyllobates terribilis)
Nasikabatrachus sahyadrensis
Pelobates varaldii
Boehmantis microtympanum
Callulina kisiwamsitu
Litoria nannotis
Litoria dayi
Hyperolius rubrovermiculatus
Bolitoglossa franklini
Balıklar (Pisces) > Kemikli balıklar (Actinopterygii)

Ejderha balığı (Scleropages formosus)
Maccullochella macquariensis
Macquaria australasica
Gila alabalığı (Oncorhynchus gilae gilae)
Şip balığı (Acipenser nudiventris)
İran mersini (Acipenser persicus)
Rus mersini (Acipenser gueldenstaedtii)
Amur mersini (Acipenser schrenckii)
Sahalin mersini (Acipenser mikadoi)
Yıldızlı mersin balığı (Acipenser stellatus)
Boz mersinbalığı (Scaphirhynchus albus)
Mersin morinası (Huso huso)
Sibirya mersin morinası (Huso dauricus)
Napolyon balığı (Cheilinus undulatus)
Nassau hanisi (Epinephelus striatus)
Fangri (Pagrus pagrus)
Benekli orfoz (Epinephelus marginatus)
Sandelia bainsii
Denizatı (Hippocampus capensis)
Balıklar (Pisces) > Kıkırdaklı balıklar (Chondrichthyes)

Dev çekiçbaş (Sphyrna mokarran)
Şeytan vatozu (Mobula mobular)
Omurgasızlar (Invertabrae) > Yumuşakçalar (Mollusca)

Advena charon
Haliotis kamtschatkana
Geomitra moniziana
Necturus alabamensis
Phaeognathus hubrichti
Ambystoma ordinarium
Ambystoma altamirani
Lampsilis altilis
Pachnodus fregatensis
Omurgasızlar (Invertabrae) > Kabuklu deniz canlıları (Crustacea)

Afrithelphusa monodosa
Globonautes macropus
Omurgasızlar (Invertabrae) > böcekler (Insecta)

Ornithoptera alexandrae
Ornithoptera croesus
Ornithoptera meridionalis
Xylotoles costatus
Tinostoma smaragditis
Chlorolestes apricans
Bitkiler (Plantae)

Büyük baobab (Adansonia grandidieri)
Mabet ağacı (Ginkgo biloba)
Ocotea basicordatifolia
Platanthera praeclara
Picea neoveitchii
Picea chihuahuana
Nepenthes rajah
Juniperus cedrus
Takhtajania perrieri
Pedicularis furbishiae
Bambu sikası (Ceratozamia hildae)
Micranthocereus auriazureus
Siphocampylus ecuadoriensis
Centropogon erythraeus
Impatiens letouzeyi
Fitzroya cupressoides
Kayısı (Prunus armenica)
Scalesia divisa
Opuntia galapageia
Puya raimondii
Toussaintia orientalis
Uvariopsis bisexualis
Aloe kilifiensis
Toussaintia patriciae
Mantarlar (Fungi)

Cladonia perforata
Protistler (Protista)

Sargassum setifolium
Popülasyonlar

Oselo (Parsdus pardalis) (ABD ve Meksika)
İspermeçet balinası (Physeter macrocephalus) (Akdeniz)
Tırtak (Delphinus delphis) (Akdeniz)
Mutur (Phocoena phocoena) (Karadeniz)
Mutur (Phocoena phocoena) (Baltık Denizi)
Kum köpekbalığı (Carcharhinus plumbeus) (Akdeniz)
Büyük beyaz köpekbalığı (Carcharodon carcharias) (Akdeniz)
Kırılma indisi

Bir maddenin kırılma indisi, o maddede yol alan ışığın ya da diğer elektromanyetik dalgaların boşlukta yol alan ışığa göre ne kadar yavaş ilerlediğini gösteren bir katsayıdır. Genellikle n sembolü ile gösterilir.
c ışığın boşluktaki hızıdır, v ise madde içindeki hızı. Örneğin suyun kırılma indisi 1,33'tür. Bu, ışığın boşlukta suda olduğundan 1,33 kat daha hızlı gittiğini gösterir.
Kırılma indisi ilk kez Snell yasasında ifade edilmiştir. n1sinθ1=n2sinθ2
Kırılma indisi 1,5 olan tetrakloroetilen dolu bir cam tüpün arkasındaki figürün görüntüsünün kırılması (tüpün camının kırılma indisi önemsizdir).
Dalga boyu ve kırılma indisi

Işık bir maddeden diğerine geçerken, frekansı değişmez. Tüm elektromanyetik dalgalar için Hız=Dalga boyu x Frekans (c=fλ) eşitliği geçerlidir. Bu yüzden hızı azalan ve frekansı sabit kalan ışığın dalga boyu azalır. Kırılma indisi dalga boyuna bağlı olarak aşağıdaki eşitlikle de hesaplanabilir.
Bazı maddelerin kırılma indisleri

| Madde | n |
| --- | --- |
Gazlar 0 °C ve 1 atm
Hava: 1,000293
Helyum: 1,000036
Hidrojen: 1,000132
Karbon dioksit: 1,00045
boşluk: 1,00
Sıvılar 20 °C
Su: 1.333
Etanol: 1.36
Benzen: 1.501
Katılar
Buz: 1.309
Erimiş kuartz: 1.46
Pleksi: 1.49
Cam, kron: 1.52
Cam, kristal: 1.62 ya da 1.66
Elmas: 2.42
boşluk: 1.00
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4146524-6  LCCN: sh85112261  NLI: 987007529453605171
Nerelerdesin?

Nerelerdesin?, Müslüm Gürses`in 8 Nisan 1997'de Elenor Müzik firması etiketiyle yayımlanan stüdyo albümüdür. Albümün yönetmenliğini daha önce Gürses'in albümlerini de yöneten Özer Şenay üstlenmiştir.
Şarkı listesi

| # | Şarkı | Söz | Müzik | Süre |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Nerelerdesin | Namık Kızılırmak | Mehmet Aslan | 3:30 |
| 2 | Yar Yar | Namık Kızılırmak | Mehmet Aslan | 4:49 |
| 3 | Aldana Aldana | Ali Tekintüre | Kemal Taşçeşme | 5:19 |
| 4 | Terket | Selma Çuhacı & Özer Şenay | Özer Şenay | 4:51 |
| 5 | Sev Beni | Sermet Kılıç | Kemal Taşçeşme | 4:12 |
| 6 | Kimsem Kalmadı | Ali Tekintüre | Tarık Ağansoy | 4:40 |
| 7 | Ölürüm O Zaman | Kerim İpek | Mustafa Yaşamış | 4:23 |
| 8 | Sandalcı | Yavuz Laçin | Özer Şenay | 5:19 |
| 9 | Bir Çare Göster | Mikail Akkılıç | Özer Şenay | 4:43 |
| 10 | Eyvallah | Ali Mamaraşlı | Mehmet Aslan | 3:27 |
Albüme ait diğer bilgiler

Albüm hakkında gazetede şunlar söylenmiştir:
- Son albümü "Nerelerdesin", piyasaya çıkar çıkmaz kent varoşlarında olağanüstü bir ilgiyle karşılandı. Müslüm Gürses son albümüyle "kent varoşlarının babası" olduğunu bir kez daha gösteriyor. Fantazi müziğe tasavvuf felsefesini katan Müslüm Gürses'in bu kaseti de piyasaya çıkar çıkmaz yok satmaya başladı.
- Ünlü sanatçı Müslüm Gürses, meslektaşlarının aksine sessiz sedasız çıkardığı albümüyle satış rekorları kırıyor. "Nerelerdesin?" albümü iki hafta önce çıkan Müslüm Gürses, kısa sürede 300.000 satarak bir rekorun sahibi oldu. Hazırladığı albümleri satış rekorları kıran Gürses'in "Yaranamadım" adlı Elenor Müzik'ten çıkardığı ilk kaseti, geçen onca yıla rağmen satmaya devam ediyor. Kasetleri için tanıtım yapmayan, televizyon programlarına çıkmayan Müslüm Gürses'in başarısı hayretle izleniyor.
Albüme ismini veren Nerelerdesin şarkısı için klip çekilmiştir.
Künye

Yapımcı: Muhteşem Candan
Genel Koordinatör: Cem Candan
Süpervizör: Mustafa Yaşamış
Prodüksiyon: Atilla Alpsakarya
Yönetmen: Özer Şenay
Aranjör. Tarık Ağansoy
Tonmaister: Yılmaz Karayalım
Asistan: Ali Ulvi Çalışkan
Asistan Yardımcısı: Deha Şenay
Stüdyo: Elenor Ses Kayıt
Fotoğraflar: Stüdyo Saray / İlyas Akkuyu
Tasarım ve uygulama: FRS Grafik Servisleri / Şahin Türk
Baskı: FRS Matbaacılık
Orkestra bilgileri

Kemanlar: Sait Büyükçınar, Reşat Şenyaylar, Yaşar Okyay, Timur Şenyaylar, Şükrü Büyükçınar
Violalar: İbrahim Şentürker, Rıfat Şanlıel, Sait Büyükçınar
Çello: Özer Arkun
Darbuka: Mısırlı Ahmet
Tef: Fevzi Öge
Hollo, mello: Metin Doğru
Hollo: Can Kökrek
Elk. gitar, klasik gitar: Ayhan Günyıl
Ney: Hakan Polat
Kavala: Şeref Kartal
Kanun: Göksel Kartal
Klarnet: Bülent Altınbaş
Org. solo: Tarık Ağansoy
Elk. bağlama: Özer Şenay
Nicholas Sparks

| Nicholas Charles Sparks |
| --- | --- |
2006 yılı Ocak ayında Sparks
Doğum: 31 Aralık 1965 Omaha, Nebraska, Amerika

Nicholas Charles Sparks (d. 31 Aralık 1965, Omaha, Nebraska). Amerikalı yazar ve senarist.
Romanlarında aşk, trajedi ve kader temalarını kullanır. Yayınlanmış 15 romanı bulunmaktadır, bunların 11i Türkçeye çevrilmiştir. 6 romanı filme çekilmiştir, 2 romanı ise hala çekim aşamasındadır.
Babası profesör Michael Sparks ve annesi göz doktoru Jill Emma Marie Sparks'tır. Abisi Michael Earl Micah Sparks(1964-) ve kız kardeşi (33 yaşında ölmüş olan) Danielle Dana Sparks(1966-2000) olmak üzere ailenin ortanca çocuğudur. Sparks, kız kardeşinin A Walk to Remember (Uzaktaki Anılar) romanının ana karakterinin ilham kaynağı olduğunu söylemiştir. Katolik olarak yetiştirilmiştir. 1984 yılında Bella Vista Lisesi'nden okul birincisi olarak mezun olmuştur. Sonrasında burslu olarak Notre Dame Üniversitesi'ne girmiştir. 1985 yılında ilk romanı olan The Passingi, ardından 1989 yılında The Royal Murdersı yazmış fakat bu iki kitabı da hiç yayınlamamıştır. Üniversiteden mezun olduğu yıl gelecekteki eşi Cathy Cote ile tanışmıştır. 22 Temmuz 1989'da evlenmiş ve Sacramento, Kaliforniya'ya taşınmıştır. Billy Mills'ın 1990 yılında yayınlanan Wokini: A Lakota Journey to Happiness and Self-Understanding romanında Mills'a eşlik etmiştir. 1993 yılında The Notebook (Defter) romanını yazmıştır. Ekim 1996'da kitabı yayınlanmış, ilk haftasında New York En Çok Satanlar Listesine girmiştir. Ardından uluslararası en çok satanlar listelerine de giren birkaç kitap daha yazmıştır.
Sparks ve eşi Cathy 2014 yılına kadar oğulları Miles, Ryan, Landon ve ikiz kızları Lexie ve Savannah ile birlikte New Bern, North Carolina'da birlikte yaşadılar. 6 Ocak 2015'te Sparks eşi Cathy ile dostane bir şekilde ayrıldığını duyurdu.
Türkiye'de yayınlanmış romanları

Defter (The Notebook)
Düğün (The Wedding)
Uzaktaki Anılar (A Walk to Remember)
Denizden Gelen Mektup (Message in a Bottle)
Geçmişin İzleri (The Rescue)
Aşka İnanınca (True Believer)
İlk Bakışta Aşk (At First Sight)
Başka Bir Aşkın Hikâyesi (A Bend In The Road)
Sevgi Fırtınası (Nights in Rodanthe)
Sevgili John (Dear John)
Son Şarkı (Last Song)
Hep Seni Bekledim (The Lucky One)
Aşk Limanı (Safe Haven)
Unutulmaz Aşk (The Best of Me)
Seninle Bir Ömür (The Longest Ride)
The Choice (Aşkın Seçimi)
Film adaptasyonları

Aşk Mektubu (Message in a Bottle) (1999)
Uzaktaki Anılar (A Walk To Remember) (2002)
Not Defteri (The Notebook) (2004)
Sevgi Fırtınası (Nights in Rodanthe) (2008)
Sevgili John (Dear John) (2010)
Son Şarkı (The Last Song) (2010)
Hep Seni Bekledim (The Lucky One) (2012)
Aşk Limanı (Safe Haven) (2013)
Unutulmaz Aşk (The Best of Me) (2014)
Seninle Bir Ömür (The Longest Ride) (2015)
Aşkın Seçimi (The Choice) (2016)
Demotik

Bu madde yazı sistemi hakkındadır.Eski Mısır dilinin dönemlerinden biri için için Mısırca sayfasına bakınız.
| Demotik  |
| --- | --- |
Rosetta Taşı'nın bir kopyası üzerindeki demotik yazı
Tür: Ünsüz harflerle birlikte logografik
Diller: Eski Mısırca (Demotik)
Dönem: y. İÖ 650 – İS 5. yüzyıl
Aile sistemi:  Mısır hiyeroglifleriHiyeratik{{{isim}}} 
Etkilenen alfabeler: Meroitik, Kıpti
ISO 15924: , 
Bu sayfa UFA fonetik Unicode semboller içerir. Doğru bir görüntüleme desteğiniz bulunmadığı takdirde, soru işaretleri, kutular veya diğer Unicode karakterleri görebilirsiniz. IPA sembolleri ile ilgili rehberi okumak için, bakınız Yardım:IPA.
Demotik (Grekçe: δημοτικός dēmotikós "halkın olan"), Nil Deltası'nda kullanılan hiyeratiğin kuzey biçimlerinden türetilmiş Eski Mısır yazısıdır. Terim ilk olarak Yunan tarihçi Herodot tarafından yazıyı hiyeratik ve hiyeroglif yazılarından ayırt etmek için kullanılmıştır.
İlaç
İlaçların farmasötik şekilleri > Tablet

Tablet formunda bir veya daha fazla etken madde yardımcı maddelerle birlikte genellikle toz şeklinde baskı ile veya kaplanarak katı hale getirilirler. Şeker kaplı renkli olanlarına draje denir. Kontrollü salınan ve uzun süre etkin olanları vardır. Oral yolla yutularak, dil altı, vaginal ve makattan kullanılanları vardır. Ağızdan kullanımda bir ilaç mide, bağırsak ve kalınbağırsakta emilebilir. Genellikle dolaşıma girerek etkisini gösterir. Çoğunlukla üretildikleri hal etkin halleridir. Bazıları midede veya emilim sırasında, bazen emildikten sonra karaciğerde aktifleşelerek  etkin hale gelir. Bazıları da belli ölçüde yıkılarak bu geçişlerde bozularak etkinliği düşebilir. Bazı ilaçların yenilen yemeklerle emilmesi azalabilir. Demir preparatları Çay, Süt ürünleri ile etkisiz hale gelir. Bazı ilaçlar mutlaka aç kullanılmalıdır. Osteoporoz ilaçları ve Hipertansiyon ilaçları vs.. Bazı ilaçlar yemekten yarım saat önce kullanılmalıdır: kusmaya karşı olan ilaçlar, bazı diyabet ilaçları vb. Bazı ilaçlar yemek arasında, bazıları ise tok kullanılmalıdır. Bazıları Yardımcı maddeler; Sıkılaştırıcılar, akışkanlaştırıcılar, tatlandırıcılar,kaydırıcılar ve pigmentler olabilir.
İlaçların farmasötik şekilleri > Efervesan tablet

Aslında tablet halinde hazırlanır, farklı olarak suda eritilerek kullanılan preparatlardır. Dahilen ve haricen kullanılan türleri vardır.
İlaçların farmasötik şekilleri > Kapsül

İlacın içeriğinin belli bir bölgeye kadar gastrointestinal sisteme karışmaması veya uygun formülasyon kaygısı gibi nedenlerle bazen ilaç etken maddesi dolgu maddesiyle birlikte değişik materyallerden yapılmış kapsüller içinde verilir.
İlaçların farmasötik şekilleri > Flakon

Üstü lastik kaplı küçük steril cam şişecik. Çoğunlukla içinde enjeksiyonluk toz bulunur. Bu tozlar çözelti içerisinde bozulabileceğinden ampul yerine, flakona konur. Yanlarında genellikle izotonik enjeksiyon sıvağı içeren ampul bulunur. Bazı demir preparatları oral yolla kullanılan flakonlar halindedir.
İlaçların farmasötik şekilleri > Ampul

Enjeksiyon uygulamalarında kullanılan ilaçların saklanmasında kullanılır. Çoğunlukla im (kas içine) ve iv (damar içine) uygulanır. Steril ve izotonik hazırlanırlar.
İlaçların farmasötik şekilleri > Krem

Ana madde: Krem
Deriye sürülerek uygulanan yarı katı preparatlardır. Su bazlıdır.
İlaçların farmasötik şekilleri > Merhem

Deriye sürülerek uygulanan yarı katı preparatlardır. Yağ bazlıdır.
İlaçların farmasötik şekilleri > Şampuan

Özellikle kepeğe karşı ketakonazol içeren preparatlarda tercih edilir. Vizkoz sıvı preparatlardır.
İlaçların farmasötik şekilleri > Paket

Herhangi bir toz ilacın bir defalık dozunun özel kağıt ambalajda hazırlanmış haline denir. Oral yolla kullanılır.
İlaçların farmasötik şekilleri > Toz

Yapma ilaçların çoklukla yapıldığı dönemlerde Kaşe ile hastalara sunulurdu. Artık Farmasötik bir şekilden daha çok, bazı farmasötik şekillerin içerdiği etken ve yan maddelerin fiziksel durumunu ifade edebilir. Kapsüllerde sıklıkla kullanılır.
İlaçların farmasötik şekilleri > Transdermal sistem

Deri üstüne yapıştırılan bant. Bant ile deri içerisinde ilaç muhafaza eder. İlacı kontrollu salması avantajıdır. Uygulama bölgesinde hassasiyete neden olabilir. Uygulama bölgesinin kılsız olması tercih edilir.
İlaçların farmasötik şekilleri > İmplant sistem

Deri altına uygulanan ilaçlardır. Salınımı kontrollü olduğu çoğunlukla tercih edilir. Etkisi aylarca sürebilir.
İlaçların farmasötik şekilleri > İnhaler sistem

Genellikle içinde toz bulunan havanın bazen de spreylerin çekilmesi esasına dayanan preparat. Solunum yolları hastalıklarında sıklıkla tercih edilir.
İlaçların farmasötik şekilleri > Süspansiyon

Sıvı içerisinde toz dağılımının bulunduğu preparatlardır. Kullanılmadan önce çalkalanmalı veya karıştırılmalıdır. Şurup ve Flakon çoklukla kullanıldığı Farmasotik şekillerdir.
İlaçların farmasötik şekilleri > Şurup

Sıvı halde bulunan ve oral yoldan kullanılan ilaçların çoğunlukla saklamak için kullanılır. Genellikle 40-200 ml şişeler içinde bulunan çözelti, emülsiyon veya süspansiyonlardır.
İlaçların farmasötik şekilleri > Supozituar (fitil)

Genel olarak makat tan kullanılan yarı katı ilaç formu.
İlaçların farmasötik şekilleri > Losyon

Çoklukla saç ve deriye uygulanan sıvı preparatlardır.
İlaçların farmasötik şekilleri > Emülsiyon

Sıvı içerisinde çözünmeyen başka bir sıvının emülgatör yardımıyla homojen dağıtıldığı sistemlerdir.
İlaçların farmasötik şekilleri > Damla

Genellikle çözelti ve emülsiyon formunda göze kulağa ağıza ve buruna lokal uygulanan steril preparatlardır.
İlaçların farmasötik şekilleri > Sprey

Cilde veya ağza uygulanabilen sıvı preparatlardır.
İlaçların farmasötik şekilleri > Ovül

Vajinal suppozituar. Vajinaya uygulanan ısıyla merhem kıvamına dönüşen haricen kullanılan tablet şeklindeki ilaç formu.
İlaç türleri

Bitkisel ilaç
Veteriner ilacı
Kombinasyon ilacı
Deneysel ilaç
Sentetik ilaç
Tescilli ilaç
Biyolojik olmayan kompleks ilaçlar
Psikotrop madde
Psikiyatrik ilaç
Yaşam tarzı ilacı
Ön ilaç
Nonsteroid antiinflamatuar ilaç
Lipit düşürücü ilaç
Hastalığı modifiye eden antiromatizmal ilaç
Antidiyare ilaçları
Yetim ilaç
Anti-obezite ilacı
Öksürük ilacı
Sempatomimetik ilaç
Ella Fitzgerald

| Ella Fitzgerald |
| --- | --- |
Carl Van Vechten tarafından çekilmiş fotoğrafı, 1940
Genel bilgiler
Unvanı: First Lady of Song, Lady Ella
Doğum: Ella Jane Fitzgerald 25 Nisan 1917(1917-04-25) Newport News, Virginia, ABD
Ölüm: 15 Haziran 1996 (79 yaşında) Beverly Hills, Kaliforniya
Tarzlar: Swing, klasik pop, vocal jazz
Meslekler: Vokalist
Çalgılar: Piano
Etkin yıllar: 1934-1993
Müzik şirketi: Capitol, Decca, Pablo, Reprise, Verve
Resmî site: Resmî web sitesi

Ella Jane Fitzgerald (25 Nisan 1917 - 15 Haziran 1996), yirminci yüzyılın en önemli Amerikalı caz vokalistlerinden biridir.
Entonasyonunun ve yorumunun kusursuzluğu, doğaçlamalarda bir trompet gibi kullanabildiği üç oktav aralığını aşan sesiyle anılır. Elli yedi seneyi aşan kariyerinde 13 Grammy Ödülü ile ABD başkanları Ronald Reagan (Ulusal Sanat Madalyası) ve George H. W. Bush (Özgürlük Madalyası) tarafından verilmiş iki ayrı ödüle sahip oldu.
Trompetçi ve caz vokalisti Louis Armstrong, gitarist Joe Pass ve orkestra şefleri Count Basie ve Duke Ellington ile yaptığı çalışmalarla da tanınır.
Yaşamı

ABD'nin Newport News, Virginia şehrinde doğdu. Kısa süre sonra boşanan annesiyle New York'a taşındı. Geçirdiği tatsız olaylar yüzünden öğrencilik yıllarını güçlükle geçirmiş, ardından bir süre evsiz olarak yaşamıştır.
İlk kez 17 yaşında Apollo Tiyatrosu'nda sahneye çıktı. Chick Webb'le tanıştı ve haftalık 12.50 dolar karşılığında grupla beraber turneye çıktı. "Love and Kisses" ilk kaydı yapılan, "A-Tisket, A-Tasket" ise tanınmasını sağlayan parçalardır. Webb'in ölümünden sonra orkestranın ismi değişti ve liderliği Fitzgerald devraldı.
1941'de solo kariyerine başladı ve Norman Granz'la çalıştığı caz konserlerine devam etti. Swing döneminin sona ermesi ve turnelere çıkan büyük orkestraların kapanışıyla birlikte Fiztgerald, ortaya çıkan Be-Bop akımından etkilenerek vokal tarzını değiştirdi. Dizzy Gillespie Orkestrası ile çalışmaları da onu yönlendirmiştir. Aynı dönemde Scat (kelimelerin olmadığı, anlamsız hecelerle emprovizasyon) tekniğini geliştirmiş ve ününü artırmıştır. Piyanist Ellis Larkins ile birlikte Gershwin bestelerini seslendirdi.
Çeşitli bestecilerin eserlerini seslendirdiği 8 şarkı kitabının (Great American Songbook) kayıtları devam ederken uluslararası turnelere de çıktı. Ölümünden sonra The New York Times köşe yazarı Frank Rich, bu eserleri seslendirerek beyaz ve Afrika kökenli Amerikalılar arasındaki kültürel bağların güçlenmesinde önemli rolü olan Fitzgerald'ın bunda en az Elvis Presley kadar başarılı olduğunu söylemiştir. Afrika kökenli bir sanatçının, göçmen Yahudiler tarafından bestelenmiş, yoksul kesimi anlatan şarkılarını Hristiyan beyazlara sevdirebilmiş olması, bu başarısını doğrular.
Fitzgerald uzun kariyeri boyunca ünlü birçok müzisyenle birlikte çalıştı. Trompetçi Roy Eldridge ve Dizzy Gillespie, gitarist Herb Ells, Abraham Laboriel, piyanist Tommy Flanagan, Oscar Peterson, Lou Levy, Paul Smith, Jimmy Rowles ve Ellis Larkins bunlardan bazılarıdır. Bu birliktelikler küçük gruplardan oluşuyordu ve performanslar genellikle canlıydı.
Decca, MGM, Atlantic, Capitol beraber çalıştığı şirketlerden bazılarıdır. Fitzgerald son kaydını 1989'da yapmış, 1991 yılında da son konserini vermiştir.
Yaşamı > 8 Şarkı Kitabı

(Parantez içindeki isimler: aranjörler)
Ella Fitzgerald Sings the Cole Porter Songbook (1956) (Buddy Bregman)
Ella Fitzgerald Sings the Rodgers & Hart Songbook (1956) (Bregman)
Ella Fitzgerald Sings the Duke Ellington Songbook (1957) (Duke Ellington & Billy Strayhorn)
Ella Fitzgerald Sings the Irving Berlin Songbook (1958) (Paul Weston)
Ella Fitzgerald Sings the George and Ira Gershwin Songbook (1959) (Nelson Riddle)
Ella Fitzgerald Sings the Harold Arlen Songbook (1961) (Billy May)
Ella Fitzgerald Sings the Jerome Kern Songbook (1963) (Riddle)
Ella Fitzgerald Sings the Johnny Mercer Songbook (1964) (Riddle)
Ella Fitzgerald (1940)