stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
VIII. Ptolemaios

Ptolemy VIII Euergetes II Tryphon  (Yunanca: Πτολεμαῖος Εὐεργέτης Τρύφων, Ptolemaĩos Euergétēs Tryphon "Hayırsever Ptolemy, lüks M.Ö. 184 - M.Ö. 28 Haziran 116), takma adı Physcon (Φύσκων "Fatty"), Mısır'daki Ptolemaios hanedanının kralıydı. Ptolemy V. Epiphanes ve Cleopatra I. Syra'nın küçük oğluydu. Saltanatı, ağabeyi Ptolemy VI. Philometor ve kız kardeşi II. Kleopatra ile şiddetli siyasi ve askeri çatışmalarla karakterize edilmiştir.
VIII. Ptolemy, Altıncı Suriye Savaşı öncesinde büyük kardeşleriyle birlikte hükümdar olmuştur. Bu savaş sırasında, VI. Ptolemy ele geçirilmiştir ve bunun sonucunda VIII. Ptolemy, Mısır'ın tek kralı olmuştur. Savaş sona erdiğinde ve VI. Ptolemy M.Ö. 168 yılında tahta oturduğunda, iki kardeş tartışmaya devam etmiştir. M.Ö. 164 yılında VIII. Ptolemaios, kardeşini kovdu ve Ptolemaios imparatorluğunun tek kralı oldu, ancak M.Ö. 163 yılında sınır dışı edildi. Roma müdahalesinin bir sonucu olarak, VIII. Ptolemy, Cyrenaica'nın kontrolünü aldı. Sonrasında ise Romalılar tarafından kendisine söz verilen Kıbrıs'ı kardeşinden ele geçirmeye çalışmıştır.
VI. Ptolemy'nın M.Ö.145 yılındaki ölümünden sonra, VIII. Ptolemy, kız kardeşi ile birlikte eş hükümdar olarak Mısır'a döndü. Muhalefete karşı acımasız davranışı ve yeğeni III. Kleopatra ile evlenmesiyle birlikte onu eş naip statüsüne yükseltmesi M.Ö. 132'den 126'ya kadar, II.Kleopatra'nın İskenderiye'yi kontrol ettiği ve Yunan nüfusunun desteğini aldığı bir iç savaşa yol açmıştır. VIII. Ptolemy ve III. Cleopatra Mısır'ın geri kalanının çoğunu kontrol ederken ve yerli Mısırlılar tarafından destekleniyordu. Bu savaş sırasında, yerli Mısırlılar ilk kez Ptolemaios hükûmetinin en yüksek kademelerine terfi ettiler. Bu iç savaşta Ptolemy  galip gelmiştir ve M.Ö. 116 yılından ölümüne kadar II. Kleopatra ve III. Kleopatra ile birlikte hüküm sürmüştür.
VIII. Ptolemy hakkındaki eski Yunan kaynakları, son derece düşmanca davranıyorlar, son derece olumlu bir şekilde sundukları VI. Ptolemy ile bir tezat olarak onu acımasız, şişman ve yozlaşmış olarak nitelendiriyorlar. Tarihçi Günther Höbl, onu Helenistik Çağ'ın en acımasız ve aynı zamanda en zeki politikacılarından biri" olarak nitelendiriyor.
Arka plan ve erken yaşam

Ptolemy, M.Ö. 204 yılından 180 yılına kadar hüküm süren V. Ptolemy Epiphanes'in küçük oğlu idi. V. Ptolemaios'in saltanatına , Ptolemaios krallığının Yakın Doğu ve Küçük Asya'yı yöneten Seleukos kralı III. Antiochus'a karşı savaştığı Beşinci Suriye Savaşı (M.Ö. 204–198 yılları arasında) hakim olmuştur. Bu savaşta III. Antiochus, Ptolemaios güçlerini tamamen mağlup etmiş, Coele-Suriye ve Yahudiye'yi imparatorluğuna katmıştır. Ayrıca Mısır'ı ikincil konuma indirmişti. Bu yeni durum, V. Ptolemy'in M.Ö. 194 yılında Antiochus'un kızı I. Kleopatra ile evlendiği bir barış antlaşmasıyla sağlamlaştırılmıştır. VI. Ptolemy Philometor, çiftin en büyük oğlu idi, M.Ö. 186 yılında doğmuştu ve doğuştan tahtın varisi durumundaydı. VIII. Ptolemy'in kesin doğum tarihi bilinmemekle birlikte, muhtemelen M.Ö. 184 yılı civarındaydı. Ayrıca muhtemelen M.Ö. 186 ile 184 yılları arasında doğmuş olan II. Kleopatra adında bir ablası vardı.
Beşinci Suriye Savaşı'ndaki yenilgi, V. Ptolemy'in saltanatının geri kalanına gölge düşürmüştür. Ptolemaios mahkemesi içindeki önde gelen bir hizip, Mısır prestijini geri kazanmak amacıyla savaşa dönüş için ajitasyon yaparken, başka bir fraksiyon, diyarı yeniden inşa etme ve yeniden askerileştirme masraflarına karşı direnmiştir. V. Ptolemy, M.Ö. Eylül 180 yılında, sadece 30 yaşında iken beklenmedik bir şekilde öldüğünde, yerine VI. Ptolemy geçmiştir. Bu yeni kral sadece altı yaşında olduğundan, asıl güç vekillere aitti - önce I. Kleopatra (M.Ö. 180-178 / 7) ve sonra Eulaeus ve Lenaeus (M.Ö. 178 / 7-170). Bu vekiller barışçıl fraksiyonla daha yakından ilişkiliydi ve sonuç olarak, warhawk fraksiyonunun üyeleri, genç VIII. Ptolemy'i hareketleri için potansiyel bir figür olarak görmeye başlamışlardı.
İlk saltanat (M.Ö. 170-163) > Ortak kuraldan tek kurala (M.Ö. 168-163)

Başlangıçta, iki kardeş ve II. Kleopatra'nın ortak yönetimi devam etmiştir. Ancak Mısır güçlerinin Altıncı Suriye Savaşı'ndaki başarısızlığı, Ptolemaios monarşisinin prestijini ciddi şekilde azaltmıştır. VI. Ptolemy ile VIII. Ptolemy'nin arasında kalıcı bir sürtüşmeye neden olmuştur.
M.Ö. 165 yılında, Mısır asıllı tanınmış bir saray mensubu olan Dionysius Petosarapis, hükûmetin kontrolünü ele geçirmek amacıyla kardeşler arasındaki çatışmadan yararlanmaya çalışmıştır. İskenderiye halkına, VI. Ptolemy'nİn kendisini VIII. Ptolemy'ye suikast düzenlemeye ve onu desteklemek amacıyla bir çeteyi kamçılamaya çalıştığını duyurmuştur. VI. Ptolemy, VIII. Ptolemy'yi suçlamaların doğru olmadığına ve iki kardeşin birlikte stadyumda görünerek krizi yatıştırdığına ikna etmeyi başarmıştır. Dionysius şehirden kaçtı ve bazı askerî birlikleri isyana ikna etti. Bunun sonucunda, Fayyum'da önümüzdeki yıllarda şiddetli çatışmalar yaşanmıştır. Bu ve Thebaid'deki (Ptolemaiosları devirmeye ve yerli Mısır yönetimini yeniden kurmaya çalışan bir dizi isyanın sonuncusu) isyanlar yaşanmıştır. VI. Ptolemy, Panopolis'teki şiddetli bir kuşatmadan sonra isyanı başarıyla bastırmıştır.
M.Ö.164 yılının sonlarında, muhtemelen VI. Ptolemy'nın güneyden dönmesinden kısa bir süre sonra, yaklaşık yirmili yaşlarında olan VIII. Ptolemy, bir şekilde VI. Ptolemy ve II. Cleopatra'yı iktidardan uzaklaştırdı. VI. Ptolemy Roma'ya ve ardından Kıbrıs'a kaçtı. Olayların gidişatı kesin olarak bilinmemekle birlikte Diodorus Siculus, sınır dışı edilmeyi kışkırtan Timotheus adında bir adam olduğunu ve daha sonra baskın bakan olduğunu bildirdi. VIII. Ptolemy, atası III. Ptolemy Euergetes'i anımsatan ve onu her ikisi de Philometor sıfatını taşıyan VI. Ptolemy ve II. Kleopatra'dan ayıran Euergetes ('hayırsever') sıfatını aldı. VIII. Ptolemy'in tiranca davrandığı söyleniyor ve bakanı Timotheus, düşmanlarını ortadan kaldırmak için işkence ve keyfi infazlar kullandı. M.Ö. 163 yılının yazında, İskenderiye halkı VIII. Ptolemaios'e karşı ayaklandı, sırayla onu kovdu ve VI. Ptolemy'yı hatırladı.
Üçüncü saltanat (M.Ö. 126-116)

Bundan sonra Ptolemy, II. Kleopatra II ve Seleukos sarayı ile uzlaşmak için müzakerelere başladı. M.Ö. 124 yılında, VIII. Ptolemy, II.Alexander Zabinas'a desteğini bıraktı. Bunun yerine II. Demetrius'un oğlu ve halefi VIII. Antiochus Philometor'u desteklemeyi kabul etti. Anlaşmayı ikinci kızı III. Kleopatra Tryphaena'ya Seleukos kralıyla evlenmesi için göndererek imzalamıştır. II. Kleopatra, Seleukos sarayından Mısır'a döndü ve bir kez daha VIII. Ptolemy, III. Cleopatra ile eş naip olarak kabul edilmiştir. M.Ö. 124 yılının Temmuz ayından itibaren papirüs belgelerinde onlarla birlikte görünür.
VIII. Ptolemy ve III. Cleopatra'nın II.Kleopatra ile uzlaşması yine de uzun bir süreç olmuştur. Kraliyet üçlüsü, uzlaşmalarını sağlamlaştırmak ve Mısır'a barış ve refahı yeniden sağlamak amacıyla M.Ö. 118 yılında bir dizi papirüs nüshasında hayatta kalan Af Kararnamesi'ni yayınlamıştır. Bu kararname, M.Ö. 118 yılından önce işlenen cinayet ve tapınak soygunu dışındaki tüm suçları affetti, mültecileri evlerine dönmeye ve mülklerini geri almaya teşvik etti, tüm vergilerden feragat etti, iç savaş sırasındaki askerlere yapılan arazi bağışlarını onayladı, tapınak arazileri ve vergi ayrıcalıklarını doğruladı. Ayrıca, vergi memurlarına ölüm ağrısına karşı standart ağırlıklar ve önlemler kullanma talimatı verdi. Tüm bunlara ek olarak, kararname Mısırlılar ve Yunanlar arasındaki hukuki ihtilaflarda mahkemelerin yargı yetkisini tesis etti. Bundan böyle, bu, hukuki anlaşmazlığın kalbindeki belgelerin yazıldığı dil tarafından belirlenecekti: Chrematistai (para hakimleri) Yunan belgeleri üzerindeki anlaşmazlıklara karar verirken, laokritai (halk yargıçları) Mısırlılarla ilgili anlaşmazlıkları çözecekti. O zamanlar görünüşe göre daha önce olduğu gibi, chrematistai'lerin Mısırlıları mahkemelerine sürüklemelerine artık izin verilmiyordu.
VIII. Ptolemy, M.Ö. 28 Haziran 116 yılında ölmüştür. Hayatta kalan en büyük oğlu IX. Ptolemy ile II. Cleopatra ve III. Cleopatra ile başarılı oldu. Justin, tahtı III. Kleopatra'ya bıraktığını ve oğullarından hangisini tercih ettiğini bildirmiştir. Küçük oğlu X. Ptolemy'i tercih etmesine rağmen, İskenderiye halkı onu IX. Ptolemy'i seçmeye zorladılar. Bu hesap muhtemelen sahte bir hesaptı ve IX. Ptolemy, X. Ptolemy tarafından tahttan indirildikten sonra anlaşılmıştır.
Rejim > Ptolemaios hanedanı kültü

Ptolemaic Mısır, Ptolemaia festivaline ve tam adı tüm Ptolemaik yönetici çiftlerin adlarını içeren ve tarih formülünün bir parçası olarak resmi belgelerde yer alan yıllık Büyük İskender Rahibi merkezli bir hanedan kültüne sahip idi. M.Ö. 170 yılının Ekim'inde, VIII. Ptolemy, daha önce Theoi Philometores (Anne seven tanrılar) olarak tapınılan erkek ve kız kardeşiyle ilk kez ortak vekil olduğu zaman, üçüncü bir Anne-seven Tanrı olarak kültlerine eklenmiştir. M.Ö. 164 yılında tek iktidarı ele geçirdiğinde, yeni sıfat Euergetes'i üstlenmiş gibi görünüyordu ancak bunun hanedan kültü için ne anlama geldiği açık değildir. M.Ö. 163 yılında İskenderiye kentinden kovulmasının ardından Theoi Philometores bir kez daha tasdik edilir.
VIII. Ptolemy'in M.Ö. 145 yılındaki ikinci saltanatının başlangıcında hanedan kültüne dahil edildi ve kendisi ve II. Kleopatra, Theoi Euergetai ('hayırsever tanrılar') oldu. III. Kleopatra, VIII. Ptolemy ile evlenmeden bir süre önce, M.Ö. 142 yılında veya 141 yılında üçüncü bir Hayırsever tanrı olarak eklenmiş ve eş naip statüsüne terfi etmiştir. İç savaş döneminde, II. Kleopatra, Theoi Euergetai'yi İskenderiye kentindeki hanedan kültünden çıkarmıştır ancak VIII. Ptolemy ve III. Kleopatra, M.Ö. 130 yılından İskenderiye kentini M.Ö. 127 yılından kurtarana kadar kendi rakip İskender rahiplerini korudu. Belgelerde, kralın kampında 'İskender'in Rahibi ... olarak ayırt edilir. İç savaş öncesi bu durum, kardeşlerin uzlaşmasından sonra M.Ö. 124 yılında restore edildi ve VIII. Ptolemaios'in ölümüne kadar devam etti.
M.Ö. 118 Mayıs'ından itibaren, kraliyet üçlüsünün nihai uzlaşmasından kısa süre sonrasında yeni bir kral hanedan kültü Theos Neos Philopator'a (Yeni Baba seven Tanrı) dahil edilmiştir. Bu, VIII. Ptolemy, Ptolemy Eupator (VI. Ptolemy ve II. Cleopatra 'nın oğlu) veya Ptolemy Memphites (VIII. Ptolemy ve II. Cleopatra'nın oğlu) tarafından öldürülen prenslerden biri için ölümünden sonra bir kült gibi görünüyor. Ptolemy Memphites, prensin ölümünden sonra babası ve katiliyle uzlaştığını gösteren tanrılaştırmayla genellikle tercih edilen aday olmuştur.
II. Arsinoe'nın ölümünden bu yana, ölen Ptolemaios kraliçeleri, İskenderiye'de Büyük İskender'in rahibinin arkasında dini törenlerde yürüyen ve isimleri de flört formüllerinde yer alan ayrı bir rahibe de dahil olmak üzere kendilerine ait ayrı bir hanedan kültü ile onurlandırıldılar. M.Ö. 131 yılıdna veya 130 yılında, VIII. Ptolemy ve III. Kleopatra, III. Kleopatra'nın onuruna yeni bir rahiplik kurarak, II. Kleopatra'ya karşı olan çatışmalarında bu gelenekten yararlandı. Bu yeni pozisyona 'Tanrıların Büyük Annesi İsis'in Hieros Polos'u (kutsal tay)' adı verilmiştir ve İskender'in rahibinin hemen sonrasına ve önceki kraliçelerin tüm rahibelerinin öncelik sırasına göre önüne yerleştirilmiştir. Konum, ölen bir kraliçe yerine yaşayan bir kraliçe için kurulmuş olması ve sahibinin bir rahibe değil de bir rahip olması nedeniyle önceki rahipliklere benzemiyordu. Konum, M.Ö. 105 yılından sonra tasdik edilmemiştir.
Rejim > Firavun ideolojisi ve geleneksel Mısır dini

Ptolemaios hanedanlığının başlangıcından itibaren, Ptolemaioslar Mısır Firavununun geleneksel rolünü üstlenmişlerdirvve Mısırlı rahip seçkinleriyle simbiyotik bir ittifak sürdürmüşlerdir. Ptolemaiosların iktidarlarının bu yönüne yaptığı yatırımın derecesi, M.Ö. 3. ve 2. yüzyıllarda sürekli olarak artmıştır. VIII. Ptolemy yine de bu süreçte yeni bir aşamayı temsil etmiştir çünkü II. Kleopatra ile olan çatışmada Mısırlılar arasında Firavun olarak Yunanlar arasında ise kral olarak olduğundan daha popüler olduğunu kanıtlamıştır.
M.Ö. 118 yılında VII. Ptolemy, III. Cleopatra ve II. Cleopatra'nın uzlaşmasını ilan eden Af kararnamesinde, kraliyet üçlüsü Mısır'daki tapınaklarda yeniden yapılanma ve onarım çalışmalarını desteklemeyi üstlenmiştir. Ayrıca Apis ve Mnevis boğalarının mumyalanması ve gömülmesi için ödeme yapacaklarına söz vermişlerdir.
Rejim > Alexandrian Bursu

VIII. Ptolemy, Yunan bilimine özellikle filolojiye aktif bir katılımcı idi. M.Ö. 145 yılından önce bir noktada Homer üzerine bir çalışma ve ayrıca tarihi ve çağdaş hükümdarlarla egzotik vahşi yaşam hakkında hikâyeler de dahil olmak üzere çeşitli bir paradoksografi koleksiyonu olan yirmi dört adet kitap Hypomnemata ('Notlar') yazdığı bildirilmiştir. Hayatta kalan parçasından birisi Felix Jacoby'nin Fragmente der griechischen Historikerdir.
Bu ilgiye rağmen, Ptolemy'nin hükümdarlığı, İskenderiye'nin entelektüel bir merkez olarak öneminde, kısmen M.Ö. 145 yılında ve yine M.Ö. 126 yılında kenti kontrol altına almak amacıyla gerçekleştirdiği katliamlar nedeniyle ciddi bir düşüş yaşamıştır. İlk seferinde kurbanları arasında, aralarında Semadirek Aristarchus ve Atinalı Apollodorus'un da bulunduğu bir dizi önde gelen entelektüel vardı. İskenderiyeli entelektüellerin geri kalanı sürgüne gönderilerek, Atina veya Rodos'a taşınmışlar gibi görünüyor.
Rejim > Hint Okyanusu ticareti

Ptolemaioslar, Kızıldeniz boyunca Afrika Boynuzu'ndan fildişleri, filler ve altınlar elde etmelerini sağlayan ticaret istasyonlarının ağlarını uzun zamandır korumuşlardır. VIII. Ptolemy'in saltanatının son yıllarında bu denizciler, Hint Muson Akıntısının her yıl tersine çevrilmesinin Hint Okyanusu'nu yazın denizden geçip kışın geri dönmeyi mümkün kıldığını keşfetmişlerdir. Bu yolculuğu yapan ilk Yunan, M.Ö. 118 yılında ve yine M.Ö. 116 yılında Hindistan'a seyahat ettiği bildirilen Cyzicus'lu Eudoxus'du.  Bu keşif, Hindistan ile doğrudan deniz ticareti olasılığını açtı. Daha önce, Akdeniz bölgesi ile Hindistan arasındaki ticaretler, aracılara - Aden Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki Arap merkezlerinden denizciler ve ardından Arap çöllerinden Akdeniz kıyılarına mal taşımak için Nabatae'ların önderlik ettiği çöl kervanlarına - dayanıyordu. Bundan böyle ise Ptolemaios Mısırlı denizciler yolculuğun tamamını kendileri yapmaya başladılar. Bu, M.Ö. 1. yüzyıldan M.S. 4. yüzyıla kadar işleyen Avrasya ekonomik dünya sisteminin önemli bir parçası haline gelecek olan Hint Okyanusu ticaretinin başlangıcını işaret ediyor.
Evlilik ve çocuk

VIII. Ptolemy Euergetes, M.Ö. 145 yılında ablası II. Kleopatra ile evlenmiştir ve bir oğlu olmuştur:
| İsim Soyisim | Doğum | Ölüm | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| Batlamyus Memphites | M.Ö. 144–142 | M.Ö. 130 | M.Ö. 130'da babası tarafından öldürülmüştür. |
M.Ö. 142 veya 141 yılında Ptolemy, yeğeni VI. Ptolemy ve II. Kleopatra'nin kızı III. Kleopatra ile de evlenmiştir. Birkaç çocukları olmuştur:
| İsim Soyisim | Doğum | Ölüm | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| Ptolemy IX Soter | M.Ö. 142 | M.Ö. Aralık 81 | M.Ö. 116'dan 107'ye kadar annesi ve büyükannesi ile birlikte Mısır'ın eş hükümdarıydı. Ardından Kıbrıs'a sürgün edilmiştir. Daha sonrasında M.Ö. 88'den 81'e bir kez daha annesiyle birlikte hükümdar olmuştur. |
| Ptolemy X Alexander | M.Ö .140 (?) | M.Ö. 88-87 | M.Ö. 114'ten 107'ye kadar, annesiyle birlikte Mısır'ın eş hükümdarı olmuştur. |
| Tryphaena | M.Ö. 140 | M.Ö. 110/09 | Seleukos kralı Antiochus VIII Grypus ile evlendi . |
| Kleopatra IV | M.Ö. 138–135 (?) | M.Ö. 112 | Ptolemy IX ile evlendi ve M.Ö. 116 ila 115 yılları arasında eşiyle birlikte eş hükümdarı olmuşlardı. Eşinden boşandığında Seleukos kralı Antiochus IX Cyzicenus ile yeniden evlenmiştir. |
| Kleopatra Selene | M.Ö. 135-130 (?) | M.Ö. 69 | M.Ö. 115'ten muhtemelen M.Ö. 107'ye kadar, muhtemelen Ptolemy X ile yeniden evlendiği zamana kadar Ptolemy IX ile evlendi. Daha sonra Seleukos kralları Antiochus VIII, Antiochus IX ve Antiochus X ile art arda evlendi. |
Bir cariye (bu cariye Eirene olabilir), Ptolemy'nin başka bir çocuğunu doğurmuştur:
| İsim Soyisim | Doğum | Ölüm | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| Ptolemy Apion | Bilinmiyor | M.Ö. 96 | Belirsiz bir tarihten M.Ö. 96'ya kadar Sirenayka Kralı olmuştur. |
Ptolemy VIII'in babası olan Ptolemy V Epiphanes'in Sikkesi.
Antiochus IV Epifanes
Mısır firavunu olarak Ptolemy VI Philometor'un yüzüğü  ( Louvre )
Laurent de La Hyre, Cornelia Ptolemy'nin tacını itiyor.
Üst ve Alt Mısır'da, Edfu'daki Horus Tapınağı'nda Ptolemy VIII, Nekhbet ve Wadjet tarafından Firavun olarak taçlandırıldı
Mısır Firavunu olarak VIII. Ptolemy
Demetrius II Nicator Sikkesi
Alexander II Zabinas Sikkesi
Horus'tan önce III. Kleopatra, II. Kleopatra ve VIII. Ptolemy'nın duvar rölyefi
Ptolemy VIII'e atfedilen, yönetimini yücelten ve Mısır tanrılarına desteğini anlatan steldir. Stel, Yunan hiyerogliflerinin yanı sıra Mısır hiyeroglifleriyle de yazılmıştır.
Tıbbi araştırma

Tıbbî araştırma, tıp alanında bir araştırma türüdür. İnsan hastalıkları hakkında bilgi üretmek amacıyla bilimsel yöntemlerin kullanılmasıdır. Tıbbi araştırma, "temel araştırma"dan başlayarak geniş bir araştırma yelpazesini kapsar.
Arina Sabalenka

| Arina Sabalenka0 |
| --- | --- |
2018 Wimbledon Tenis Turnuvası'nda Sabalenka
Kişisel bilgi
Tam adı: Arina Syarheyeuna Sabalenka
Vatandaşlık:  Belarus
Doğum yeri: Minsk, Belarus
Doğum tarihi: 5 Mayıs 1998 (26 yaşında)
Yaşadığı yer: Miami, Florida, ABD
Boy: 1,82 m
Profesyonellik: 2015
Oyun stili: Sağ el (çift el backhand)
Çalıştığı koçlar: Anton Dubrov
Toplam ödül: US$20,512,563 Tüm zamanlar sıralamasında 23. 
Tekler
Kariyer rekoru: 427–189
Toplam kupa: 12
En yüksek sıralama: No. 2 (23 Ağustos 2021)
Güncel sıralama: No. 2 (30 Ocak 2023)
WTA Finalleri: F (2022)
 Olimpiyatlar: 2T (2020)
Grand Slam tekler
 Avustralya Açık: Ş (2023),(2024)
 Fransa Açık: 3T (2020, 2021, 2022)
 Wimbledon: YF (2021)
 Amerika Açık: Ş (2024)
Çiftler
Kariyer rekoru: 90–67
Toplam kupa: 6
En yüksek sıralama: No. 1 (22 Şubat 2021)
Güncel sıralama: No. 185 (30 Ocak 2023)
WTA Finalleri: RR (2019)
Grand Slam çiftler
 Avustralya Açık: Ş (2021)
 Fransa Açık: YF (2019)
 Wimbledon: ÇF (2019)
 Amerika Açık: Ş (2019)
Grand Slam karışık çiftler
 Wimbledon: 2T (2019)
Millî takım turnuvaları
Fed Kupası: F (2017), 11-10
Arina Syarheyeuna Sabalenka (d. 5 Mayıs 1998), Belaruslu profesyonel tenis oyuncusudur. Kadınlar Tenis Birliği (WTA) tarafından teklerde 2 ve çiftlerde 1 numaralı sıralamaya ulaşmıştır. Sabalenka, 2023 Avustralya Açık, 2024 Avustralya Açık ve 2024 Amerika Açık'ta olmak üzere üç büyük tekler şampiyonluğu 2019 ABD Açık ve 2021 Avustralya Açık'ta iki büyük çiftler şampiyonluğu kazanmıştır. Sabalenka, 2017 yılında Belarus Fed Cup takımını ikinciliğe taşıyarak öne çıktı ve o zamandan beri WTA Tour'da başarı elde ederek toplamda 18 kariyer şampiyonluğu kazandı. Güçlü ve agresif bir oyun stiline sahip olan Sabalenka, yüksek sayıda kazanan ve zorlanmayan hata ve güçlü bir servis ile karakterize ediliyor.
Erken yaşam ve arka plan

Arina Sabalenka 5 Mayıs 1998'de Minsk'te doğan Belaruslu tenis oyuncusudur. Babası Sergey, onu tenisle tanıştıran bir hokey oyuncusuydu. Eğitimine 2014 yılında Minsk'teki Ulusal Tenis Akademisi'nde başladı. 2015 yılında, Belarus Tenis Federasyonu onu gençler turnuvaları yerine düşük seviyeli profesyonel etkinliklere odaklanmaya teşvik etti.
Profesyonel kariyer

Arina Sabalenka, son yıllarda WTA Tour'da büyük başarılar elde eden bir profesyonel tenis oyuncusudur. Adını ilk kez 2018 yılında Wuhan'da düzenlenen Premier-5 turnuvasını finalde Petra Kvitová'yı iki sette yenerek kazandığında duyurdu. İki Premier-5 şampiyonluğu daha kazanarak dünyanın en iyi oyuncularından biri olarak statüsünü sağlamlaştırdı.
COVID-19 pandemisinin ardından Ağustos 2020'de tenis sezonu yeniden başladıktan sonra Sabalenka yavaş bir başlangıç yaptı. Lexington'da ikinci seribaşı olmasına rağmen, ilk turlarda Coco Gauff'a yenildi. Sonraki birkaç etkinlikte de tekler sonuçları hayal kırıklığı yaratmaya devam etti ve hem Cincinnati hem de New York'ta ikinci turda elendi. Ancak Sabalenka çiftlerde orta düzeyde bir başarı elde ederek her iki etkinlikte de çeyrek finale yükseldi. Strasbourg'da yarı finale ve Fransa Açık'ta üçüncü tura ulaşarak toprak zeminde şansını artırdı. Bu, Ostrava Açık ve Linz Açık da dahil olmak üzere birkaç şampiyonluk daha kazanmaya devam ettiği için kaybetme serisinin sonu oldu. Sezon boyunca gösterdiği etkileyici performanslar ona kariyerinde ilk kez yıl sonunu ilk 10'da bitirme başarısını kazandırdı.
2021'de Sabalenka yıla galibiyet serisiyle başladı ve yılın ilk şampiyonluğu olan Abu Dabi Açık'ı kazanmaya devam etti. Bu galibiyet onu dünya sıralamasında 7 numaraya yükseltti. Avustralya Açık'ta dördüncü tura kadar yükseldi ve burada 23 kez Grand Slam şampiyonu olan Serena Williams'a mağlup oldu. Ancak Elise Mertens ile çiftler müsabakasını kazanarak kariyerinde ilk kez çiftlerde dünya 1 numarası oldu. Sabalenka, şampiyonluk maçında Ashleigh Barty'yi mağlup ettiği Madrid Açık ve Victoria Azarenka ile çiftlerde Almanya Açık da dahil olmak üzere birkaç şampiyonluk daha kazanmaya devam etti.
Sabalenka, ilk Grand Slam çeyrek finaline ve yarı finaline ulaştığı Wimbledon'da güçlü bir performans sergiledi. Yarı final maçını Karolina Pliskova'ya kaybetti, ancak performansı WTA tekler sıralamasında dünya 3 numarası olarak kariyerinin en yüksek sıralamasına ulaşmasına yardımcı oldu. Ayrıca ABD Açık'ta yarı finale kadar yükseldi ve burada Leylah Fernandez'e kaybetti. Indian Wells'te oynamasını engelleyen pozitif bir COVID-19 testine rağmen, Sabalenka turda iyi performans göstermeye devam etti.
Sabalenka 2022'de sezona WTA Finalleri'nde ikincilikle başladı ve ABD Açık'ta üst üste ikinci, toplamda ikinci büyük yarı finaline ulaştı.
2023'te Adelaide 1 turnuvasına ikinci seribaşı olarak katıldı ve tüm hafta boyunca bir set bile kaybetmeden sezonun ilk şampiyonluğunu kazandı. Sabalenka, beşinci seribaşı olduğu ve ilk Grand Slam çeyrek finaline ulaştığı Avustralya Açık'ta da iyi bir performans sergiledi. Finalde son Wimbledon şampiyonu Yelena Rybakina'yı yenerek ilk Grand Slam şampiyonluğunu kazanmak da dahil olmak üzere art arda 10 maç kazanmaya devam etti. Sabalenka bir Grand Slam tekler şampiyonluğu kazanan üçüncü Belaruslu oyuncu olurken, son on yılda da bir ilke imza attı.
Oyun stili

Arina Sabalenka güçlü servisleriyle tanınan bir baseline oyuncusudur. Oyunu baseline çizgisinden vurdugu winnerlara dayanır. 194 km/s hıza ulaşabilen servisi çok sayıda ace yapmasını sağlar. Bununla birlikte, servisi de tutarsızdır ve yüksek çift hata sayısına yol açar. Çok sayıda kazanan vuruş yapabilmesine rağmen, zorlanmadan yaptığı hatalar da sık. Sabalenka çim ve sert kortlarda oynamayı tercih ediyor ve ilk toprak kort şampiyonluğunu 2021 Madrid Açık'ta kazandı. Maçlar sırasında yüksek sesle homurdanmasıyla tanınıyor, ancak kendisini duymadığını ve rakiplerini rahatsız etmemeyi umduğunu belirtti.
2019 Fransa Açık'ta Mertens ve Sabalenka
Sabalenka servisi
Hakkı Sözen

| Madalyalar> Erkekler boks.  Türkiye  adına.Avrupa Gençler Şampiyonası |
| --- | --- | --- |
| Bronz |   1970 Miskolc | 63,5 kg |
Balkan Şampiyonası
| Gümüş |   1969 Galati | 63,5 kg |
| Gümüş |   1970 Varna | 63,5 kg |
| Bronz |   1971 Titograd | 71 kg |
Türk emekli boksör (d. 1 Şubat 1950).
Fenerbahçe'de boks yaptı. 63,5 kiloda 1966, 1967, 1968 ve 1969 İstanbul birinciliklerini kazandı ve Fenerbahçe'nin bu yıllarda İstanbul şampiyonu olmasında pay sahibi oldu. 1966, 1969, 1970 ve 1972 yıllarında ise Türkiye birinciliğine ulaştı.
Sözen, milli formayı da defalarca giydi. 1969 yılında Bükreş'te düzenlenen Avrupa Şampiyonası'nda ilk turda elendi. Aynı yıl yine Romanya'nın evsahipliğindeki Balkan Şampiyonası'nda ise gümüş madalya kazandı. 1970 yılında Bulgaristan'da ve 1971 yılında Yugoslavya'da düzenlenen Balkan Şampiyonalarında ise bronz madalyaya ulaştı.
1970 yılında Macaristan'ın Miskolc kentinde düzenlenen Avrupa Gençler Şampiyonası'nda bronz madalya kazandı 1971 yılında Madrid'de tertiplenen Avrupa Şampiyonası'nda çeyrek finalde elendi.
1972 yılında Münih'te düzenlenen 1972 Yaz Olimpiyatları'nda Türkiye'yi 67 kiloda temsil etti ve ilk turda İspanyol rakibine yenilerek elendi.