James Monroe
Monroe doktrini

Ana madde: Monroe Doktrini
Monroe, İspanya'ya karşı Latin Amerika devrimci hareketlerine derinden sempati duyuyordu. ABD'nin, cumhuriyetçi hükûmetler kurmak isteyen halkların özlemlerine sempatisini göstermekte başarısız olduğu Fransız Devrimi sırasında Washington yönetiminin politikalarını asla tekrar etmemesi gerektiğine kararlıydı. Latin Amerika meselelerine askeri müdahalede bulunmayı değil, doğrudan bir Amerikan müdahalesinin diğer Avrupalı güçleri İspanya'ya yardım etmeye kışkırtacağına inandığından, yalnızca manevi destek sağlanmasını öngörüyordu. Monroe, Florida konusunda İspanya ile devam eden müzakereler nedeniyle başlangıçta Latin Amerika hükûmetlerini tanımayı reddetti.
Mart 1822'de Monroe, tümü İspanya'dan bağımsızlık kazanan Arjantin, Peru, Kolombiya, Şili ve Meksika ülkelerini resmen tanıdı. Dışişleri Bakanı Adams, Monroe'nun gözetiminde, bu yeni ülkelere bakanların talimatlarını yazdı. Birleşik Devletler'in politikasının cumhuriyetçi kurumları desteklemek ve en çok kayırılan ulus temelinde ticaret anlaşmaları aramak olduğunu ilan ettiler. Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa'da geçerli olanlardan temelde farklı olan ekonomik ve politik kurumların geliştirilmesine adanmış Amerika arası kongreleri destekleyecektir. Monroe, Amerika Birleşik Devletleri'nin "özgürlük ve insanlık davası" nı desteklediği için dünyanın geri kalanına örnek teşkil eden ve tanınırlığı artıran ilk ülke olduğu için gurur duyuyordu.
İngilizler de, merkantilizmin dayattığı tüm ticaret kısıtlamalarıyla birlikte, İspanyol sömürgeciliğinin sona ermesini sağlamakta güçlü bir çıkara sahipti. Ekim 1823'te Londra'daki Amerikan bakanı Richard Rush, Dışişleri Bakanı George Canning'in ABD ve İngiltere'nin Orta ve Güney Amerika'ya başka herhangi bir gücün müdahalesini engellemek için ortak bir deklarasyon yayınlamasını önerdiğini söyledi. Adams, ikili nitelikteki bir açıklamanın gelecekte Amerika Birleşik Devletleri'nin genişlemesini sınırlayabileceğini iddia ederek Büyük Britanya ile işbirliğine şiddetle karşı çıktı. Ayrıca, İngilizlerin Latin Amerika cumhuriyetlerini tanımaya kararlı olmadığını ve kendilerinin de emperyal motivasyonlara sahip olması gerektiğini savundu.
İki ay sonra, İngilizler tarafından önerilen ikili açıklama, Amerika Birleşik Devletleri tarafından tek taraflı bir deklarasyon haline geldi. Monroe, İspanya'nın kendi başına sömürge imparatorluğunu yeniden kurma ihtimalinin düşük olduğunu düşünürken, Fransa veya Kutsal İttifak'ın eski İspanyol mülkleri üzerinde kontrol kurmaya çalışabileceğinden korkuyordu. Monroe, 2 Aralık 1823'te Kongre'ye verdiği yıllık mesajında Monroe Doktrini olarak bilinen şeyi açıkladı. İlk olarak, Avrupa savaşları ve çatışmalarıyla ilgili geleneksel ABD tarafsızlık politikasını yineledi. Daha sonra Amerika Birleşik Devletleri'nin eski Avrupalı efendisi tarafından herhangi bir ülkenin yeniden sömürgeleştirilmesini kabul etmeyeceğini açıkladı, ancak Amerika'daki mevcut Avrupa kolonilerine müdahale etmediğini de belirtti. Son olarak, Avrupa ülkelerinin artık Batı Yarımküre'yi yeni sömürgeleştirmeye açık olarak düşünmemeleri gerektiğini belirtti. Bu, esasen Kuzey Pasifik Kıyısındaki kolonisini genişletmeye çalışan Rusya'yı hedef aldı.