Convolvulaceae
Özellikler

Familya bitkileri genellikle süt boruları ve resin glikozitleri taşımaktadır. Çoğunlukla hermafrodit bitkilerdir. Nadiren erkek ve dişi çiçekler ayrı bitkiler üzerinde bulunur (Hildebrandtia). Genellikle 20–100 cm boyunda tüysüz, sarılıcı gövdeye sahiptirler ve gövdeleri saat yönünde sarılarak büyümektedir. Liana filizleri ve diğer tırmanma elemanları bulunmaz.
Yaprak ayasında, palizat parankiması yaprağın sadece bir yüzünde bulunur. Yaprağın alt yüzü ile üst yüzü birbirinden farklıdır veya nadiren ayırt edilemeyecek derecede benzerdir. Yaprak ayasının kenarları yekparedir ancak bazen hafifçe veya derince loblara ayrılmış olabilir. Bazı türlerde yaprak ayasının kenarları küçük dikenlerle kaplıdır (Hyaloscystis). Stomalar büyük çoğunlukla yaprağın tek bir yüzünde bulunurlar ve genellikle parasitiktirler ancak anomositik veya hem anomositik hem parasitik olanlar da vardır. Çoğunlukla yaprakların gövdeye bağlandığı noktada pulsu yapılar yoktur ve sıklıkla yapraklar üzerinde çiçek dışı nektarlar bulunmaktadır. Yaprakta salgı tüyleri, örtü tüyleri; druz kristalleri, prizmatik kristaller bulunur. Yapraklar almaşıklı dizilişlidir, tırmanıcı otsu türlerde genellikle yaprak tabanı kalp şeklindedir, lianalarda ise sert ve tabana doğru gittikçe incelerek dar üçgen biçimini alan bir yaprak tabanı vardır. Yapraklar genellikle basittir ancak bazen "kuş tüyü" şeklinde damarlanmaya sahip veya "el" şeklinde damarlanmaya sahip segmentleri vardır yani bir birleşik yapraktır. (Ipomoea ve Merremia türleri). Bazı türlerde pul şekline indirgenmiştir (Cuscuta).
Öz bölgeleri bazen birbirinden ayrılmıştır, bazen birleşiktir. Mantar kambiyumu vardır ve başlangıçta yüzeyseldir. Birincil ksilem ve birincil floem genellikle bir silindir içindedir ve iki floem arasında bir ksilem bulunur, ayrı dallara ayrılmazlar. Familya üyelerinin birçoğunda orta eksene yakın floemler mevcuttur. Öz kolları genelde mevcuttur. İkincil kalınlaşma çoğunlukla düzensizdir veya klasik olarak kambiyum halkasından başlar. Birincil öz kolları daralmıştır. Odun porlara değin yayılmıştır. Trakeler dış halkaya doğru gittikçe büyürler. İkincil ksilemde trakeidler bulunur.
Ginekeum, dişi organlar topluluğunu yani pistilleri ifade eder. Familya üyelerinin çoğunlukla beyaz, pembe, mor veya fuşya renkli huni biçiminde düzgün çiçekleri vardır. Çiçeklerin taç yaprakları bitişiktir ve taç yaprakların arasında 5 adet belirgin bant vardır. Çiçekler tek tek veya çiçek durumunda kümelenmiş şekilde bulunabilirler. Çiçek durumu genellikle ana eksen büyümesi sınırlı bir salkım şeklindedir ancak bazen çiçekler tek başlarına da bulunabilirler (Calystegia) veya bir "baş" şeklindedirler (bazı Jacquemontia ve Convolvulus türleri), bazen çiçekler karşılıklı olarak aynı boyda dizilmiştirler, bazen saplı çiçeklerden oluşan bir salkım şeklinde veya dal ucunda bulunan sık ve birleşik bir salkım şeklinde olabilirler (Humbertia) veya bazen tek bir yan dalda kümelenmiştirler. Çiçek kümelerinde çoğunlukla brakte topluluğu bulunur, brakteler şerit şeklindedir, iki tanedir ve çiçek açtıktan sonra da büyümeye devam ederler. Hatta bazen meyvede de görülürler (Neuropeltis). Bazen genişçedirler ve sepalleri de içlerine alırlar (Hewittia ve bazı Calystegia türleri) veya bazen zar zor belirli olurlar (Neuropeltis). Çiçekler 4 halkalıdır ve her halka 5'er üyelidir. (Cladostigma ve Hildebrandtia türleri 4'er üyelidirler). Çukurlaşmış olan çiçek tablası serbest değildir. Çiçekler alt durumludur ve alt durum halkası yüzük şeklindedir. Çift eşeylidirler veya işlevsel olarak tek eşeylidirler (Cladostigma ve Hildebrandtia). Aktinomorfturlar, yani birçok simetri ekseni çizilebilir. (Humbertia ve Ipomoea lobata hariç).
Kaliks (çanak yapraklar topluluğu) ve korolla (taç yapraklar topluluğu) birbirinden ayrılmıştır, helezonik ve izomeriktirler. Kaliks 1 halka ve 5 üyeli, helezon şeklinde dizilmiş, "çok çanak yapraklı" veya nadiren "birleşik çanak yapraklı" şekildedir. Kalıcı, serbest ve kiremit şeklinde üst üste dizilmiş şekildedir. Bazen kaliks farklı boyutlarda sepaller içerebilir. En ortadaki sepal arka durumludur. Kaliks bazen kurumuştur ve meyvede oldukça incelmiştir.
Korolla 1 halka ve 5 üyeli, helezon şeklinde dizilmiş, "birleşik taç yapraklı" ve testi (Lepistemon, Ipomoea lobata), çan, tepsi veya huni biçimindedir, tomurcukta burulmuştur, hoş kokuludur, 0,2-9,5 cm arasında değişen boyutlardadır. Ginekeum (dişi organlar topluluğu); birleşik karpelli, üst durumlu, 2 karpelli (veya 3-5 karpelli) bir ovaryumdan meydana gelir ve 1 veya karpel sayısı kadar "göz" bulunur. Stiluslar da karpel sayısı kadardırlar ve ayrı ayrı bulunurlar. Tohum taslakları tabana yapışık şekilde görülür. Ovüller saplarına göre 180 derece dönmüştürler ve tek katlı bir zara sahiptirler. Her karpelde 2 ovül vardır (nadiren çok sayıda olabilir). Nektarlar, ovaryum tabanında bulunan halkasal bir disk yapısından oluşur. Stigma kurudur.
Andrekeum, erkek organlar topluluğunu yani stamenleri ifade eder. Stamenler 5 tanedir, çoğunlukla boyları eşit değildir ve tabanda korolla tüpüne yapışıktırlar. Stamenler korollaya bağlıdırlar. Stamenlerin başçıkları, uzunlamasına açılır. Polenlerin en dış tabakası deliksizdir. Nektar salgılayan bez doku damarlanmıştır ve çiçek tablası seviyesindedir. Lepistemon cinsinde stamenler geniş ve pul şeklindeki bir yapıya bağlanmışlardır. Bu yapı çiçeğin yumurtalığını tamamen örter. Başçıklar ve muhafazaları, Merremia ve Operculina cinslerinde tomurcuğun açılmasından sonra kıvrılırlar, bu durum, belirtilen cinsleri familyanın geri kalan üyelerinden ayırmak için kullanılan çok karakteristik bir özelliktir. Polen taneleri düzdür veya küçük dikensi çıkıntılarla kaplıdırlar. Ipomoea cinsinde (resimde) küçük dikensi çıkıntılarla kaplıyken, Merremia cinsinde yüzeyleri düzdür. Bu fark, söz konusu cinslerin ayrımında kullanılır ki bu özelliğin dışında birbirlerinden ayırt edilmeleri oldukça güçtür.

Genellikle meyve başına 4 tohum bulunur ancak bazen tüm meyvelerdeki tohumlar tam gelişmemiş olabilir. Tohumlar genellikle irice olduklarından rüzgârla yayılamazlar. Birçok türün tohumları geniş boşluklar içerir, bu sayede su üzerinde yüzebilirler. Tohumlar çok muhtelif yapılarda tüylerle kaplıdır, bu durumun yayılmada rol oynayabileceği düşünülmektedir. Çimlenme yüksek orandadır ve tohumların çizilmesi veya ılık suda ıslatılması sayesinde daha da kolaylaşır. Orta Amerika'da, şanslı tohum veya Mary's bean isimleriyle bilinen bir tohum vardır. Bu tohum Orta Amerika ve bazı Karayip adalarına özgü, Merremia cinsi bir asmadan gelir. Buna çarmıha gerilme tohumu da denir çünkü tohumun bir yüzünde haç işaretine benzer bir şekil görünmektedir. Gerçekte bu türün kapsülü, serbest bir tohum yerine dört kaynaşmış tohum içerir. Tohumlar Orta Amerika'da şans getirmesi için kullanılmakta ve nesilden nesile aktarılmaktadırlar. Tohumlar ayrıca uzun mesafeler boyunca yüzebilir, Norveç kıyılarında (15.000 mil) bazı tohumlar bulunmuştur ki bu, bir tohumun kat ettiği en uzun belgelenmiş mesafeyi temsil etmektedir.
Türlerin çoğunda meyve dört veya sekiz kapaklı (Bir Ipomoea türünde altı), olgunlukta açılan bir kapsüldür. Bazen olgunlukta açılma düzensiz şekilde olur. Operculina cinsinde olgunlukta açılma çembersel şekilde olur yani meyve kapak gibi açılır, epikarp enine olarak yırtılır ve bir kapak gibi düşer, ince ve şeffaf olan endokarp, içinden tohumların görülebildiği şekilde bozulmadan kalır; sonunda kırılgan endokarp da kırılır ve tohumlar dökülür. Neuropeltis ve Calycobolus cinslerinde meyveler, çiçeklenmeden sonra büyümeye devam eden brakteler veya çanak yapraklar sayesinde kanatlara sahiptir. Daha az sıklıkla meyve bir bakka şeklindedir (Argyreia, Erycibe cinslerindeki lianalar). Stictocardia cinsinde çanak yapraklar meyveyi sıkıca örter, başlangıçta sulu bir yapıya sahipken daha sonra kurur ve aşınır, geride tohumları içten tutan kuş kafesi şeklinde bir damar ağı iskeleti bırakır. Maripa ve Turbina cinslerinde meyvenin en dış tabakası odunlaşır ve olgunlukta açılmaz. Nephrophyllum meyveleri nadir bir durum sergilerler ve toprak altında yetişir ve olgunlaşırlar. Merremia tuberosa ve Argyreia nervosa türlerinin tohumları çiçekçilikte kullanılırlar. Familyada kapsül dışında, nuks ve bakka şeklindeki meyveye de tesadüf edilir. Tohumlar endospermlidir, endosperm yağlı bir yapıdadır. Dış tohum zarı küçük kabarcıklar veya tüylerle kaplıdır, genellikle az miktarda kalınlaşmıştır.