stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kethuda Camii

| --- | --- |

Genel bilgiler
Konum: Kadıköy, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 40°58′17″K 29°02′58″D﻿ / ﻿40.97139°K 29.04944°D﻿ / 40.97139; 29.04944
Tamamlanma: 1550

Kadıköy'ün en eski camisi olarak düşünülen Kethuda Camii yaklaşık 450 yıl önce muhtemelen I. Süleyman döneminde yapılmıştır. Üzerinde tarih yoktur. Fakat caminin yerinde bir tekke ve bir mescit olduğu, Beyazıt Kethüdası Mustafa Ağa tarafından tahminen 1550 yılında yapıldığı bilinmektedir. Kahya anlamına gelen kethüda bu yapının padişahın kahyasına ait olduğunu kanıtlar. 1952 yılında tamir edilip, 1989'da restorasyondan sonra minare yapılmıştır. Kadıköy Çarşısı'ndadır.
| g t Kadıköy'deki camiler |
| --- | --- |
 Bostancı İstasyon Camii  Caferağa Camii  Fenerbahçe Camii  Feneryolu Camii  Feridun Paşa Camii  Galib Paşa Camii  Göztepe Camii  Hasan Paşa Camii  III. Mustafa Camii  İbrahim Ağa Camii  Kethuda Camii  Moda Camii  Osmanağa Camii  Rasim Paşa Camii  Söğütlüçeşme Camii  Suadiye Camii  Tuğlacıbaşı Camii  Zihni Paşa Camii  Zühtüpaşa Camii
Benefşe Katliamı

Monemvasia (Benefşe) Katliamı, Yunanistan'ın Mora yarımadasında bulunan Monemvasia (Benefşe) şehrinde Yunanistan bağımsızlık savaşı sırasında yaşanan katliamlardan biridir.
| Monemvasia Katliamı |
| --- | --- |
Yunan Bağımsızlık Savaşı

Bölge: Monemvasia
Tarih: Ağustos 1821
Hedef: Türkler
Saldırı türü: Katliam
Ölü: 60'dan fazla ölü ve 500 sivil ıssız adaya bırakıldı
İşleyen: Maniotlar ve Mora Yunanları
1821 yılı Ağustos ayında Türkler uzun süren kuşatma sonucunda kıtlık nedeniyle zayıf düşmüş deniz yosunu ve pamuk tohumu yemek zorunda kalarak korkunç bir hastalığa yakalanmışlardı. Hatta çaresizlik içinde, yiyecek bulmak amacıyla ölü bedenleri toplamak için umutsuzca dışarı çıkıyorlardı. Türkler teslim olmak istiyordu çünkü kısa süre önce Yunanlar kasabanın surlarının dışında denizde ele geçirilmiş olan 60 erkek ve kadını surların arkasında onları izleyen Türklerin gözü önünde öldürmüştü.
Prens Demetrius'un yaşayacaklarına dair vaatlerine güvenmeseler de çaresizliğe düşen Türkler, kendilerine sunulan son umudu kabul ederek kalelerinin kapılarını açtılar ve silahlarını bıraktılar. Büyük bir kısmı sürgüne gitmeyi kabul etti ve gemiye binme çalışmaları başladı. Maniotlar aniden kasabaya girip henüz kıyıya ulaşmayı başaramamış herkesi öldürdüğünde, 500 kişi zaten briketlere binmişti. Gemilerdekiler birkaç saatlik yolculuktan sonra Küçük Asya (Anadolu) kıyılarına değil, Ege'de ıssız bir adaya çıkarıldılar. Kıyafetleri çıkarıldıktan, hakarete uğradıktan ve dövüldükten sonra aç ve çıplak bir şekilde ölüme terk edildiler. Bunlardan birkaçı, olayı duyunca bir Avusturya gemisi kiralayan ve hayatta kalanları gemisine alan Fransız tüccar M. Bonfort'un çabalarıyla kurtarıldı.
Levant'taki Fransız filosuna komuta eden Amiral Haglan, 1821'de kendi Hükûmetine gönderdiği bir raporda şöyle diyor:
Malvoise (Monemvasia) kalesinde, Tam tersine, bunlar (Türkler) kıtlık sırasında onlara (Yunanlara) kardeş gibi davrandılar ve kiliselerine her zaman saygı duydular, ancak Mainotlar ve Moralı Rumlar, şehri aldıklarında onlara (Türklere) aynı şekilde karşılık vermediler."
Olayın sonrası

Monemvasia'nın teslim edilmesi, devrim'in ilk yılında Türk nüfusunun çoğunluğunun imhadan kurtulmayı başardığı tek vakaydı. Haber Batı Avrupa'ya ulaştığında, Liberalizm ve Hıristiyanlığın bir zaferi olarak ilan edildi. Aslında, Avrupalılaşmış Yunanların fikirlerinin yerel Yunanların fikirlerine üstün geldiği tek örnekti. Daha tipik olanı, birkaç gün sonra meydana gelen Navarino'nun teslim olmasıydı.
Osmanağa Camii

| --- | --- |


Genel bilgiler
Konum: Kadıköy, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 40°59′27″K 29°01′34″D﻿ / ﻿40.99083°K 29.02611°D﻿ / 40.99083; 29.02611
Tamamlanma: 1612

Osmanağa Camii ya da Osman Ağa Camii, Kadı Mehmet Efendi Mescidi harap olunca yerine 1. Sultan Ahmet'in Babussaade Ağası Osman Ağa tarafından 1612 yılında yaptırılmıştır. Zamanla bu camii de harap olunca, 1811 yılında 2. Sultan Mahmut tarafından yenilenmiş, fakat 1878'de Kadıköy'de meydana gelen yangın sonunda bu da yanmış, aynı yılda bugünkü camii inşa edilmiştir. Camii bahçesindeki çınar ağacı 1880 yılında caminin imamı Mehmet Asım Efendi tarafından dikilmiştir.
Galeri

Camiden bir görünüm (Temmuz 2023)
Camiden bir görünüm (Temmuz 2023)
Camiden bir görünüm (Temmuz 2023)
Camiden bir görünüm (Temmuz 2023)
Camiden bir görünüm (Temmuz 2023)
| g t Kadıköy'deki camiler |
| --- | --- |
 Bostancı İstasyon Camii  Caferağa Camii  Fenerbahçe Camii  Feneryolu Camii  Feridun Paşa Camii  Galib Paşa Camii  Göztepe Camii  Hasan Paşa Camii  III. Mustafa Camii  İbrahim Ağa Camii  Kethuda Camii  Moda Camii  Osmanağa Camii  Rasim Paşa Camii  Söğütlüçeşme Camii  Suadiye Camii  Tuğlacıbaşı Camii  Zihni Paşa Camii  Zühtüpaşa Camii
Varsağı

Varsağı, özel bir ezgiyle söylenen koşmaya denir. İlk olarak Güney Anadolu'da yaşayan Varsak Türkmenleri tarafından söylendiği için bu adla anılır. Güney Anadolu'da Maraş'tan Mersin'e kadar uzayan bölgede yaşayan Varsak Türkleri, Selçuklu Hanedanı zamanında Anadolu'ya yerleşmişlerdi. Varsağı, Varsak Türkleri'nin kendilerine özgü bir ezgiyle söyledikleri türkü biçimidir.
Semâiye benzer, hece ölçüsünün en çok sekizli kalıbıyla yazılır. 4+4 duraklı veya duraksız olur. Kafiye şeması şöyledir: xaxa bbba ccca Semâiden ezgi yönüyle ayrılır. Varsağı yiğitçe bir havayla okunur. Çoğunlukla "bre", "hey", "hey gidi", gibi ünlemler yer alır. Bu ünlemlerin bulunmadığı varsağılar ise genellikle ezgisiyle fark edilebilir.
Özellikleri

Güney Anadolu'da yaşayan Varsak Türkmenlerine ait halk şairleri tarafından söylenen şiirlerdir.
Özel bir bestesi vardır.
Sekizli hece ölçüsü ile söylenmektedirler.
Varsağıda hayattan ve talihten şikayet gibi konular da işlenebilmektedir.
Şiirin sonuna doğru mahlas kullanılır.
Yaygın olmayan bir nazım şeklidir.
Karacaoğlan, bu türün temsilcilerindendir.
Çökertme zeybeği

Başlığın diğer anlamları için Çökertme sayfasına bakınız.
Zeybek oyununun favori müziği "Çökertme" oynanırken alınan bir görüntü
'Çökertme Bodrum yöresinin tipik Ege Bölgesi tınılarına sahip ve Türkiye genelinde bilinen bir türküsüdür. Yörede Halil'im türküsü olarak da bilinir. Sacayağı olarak anılan ve birbirleri ile bağlantılı üç türkünün ikincisini oluşturur. Bir kaynağa göre, türkünün en eski kaynak kişisi, Ortakentli kemancı Köroğlu Hasan Hüseyin Salımdır.
Benzer Müzikler

Aldı Beni İki Kaşın Arası benzer müziğe sahiptir. Lefteris Menemenlis söylediği 1926 yılında plak kaydına alınmış Stis Triantafilias Ta Fila adlı şarkı ile de ayrıca benzer müziğe sahiptir.
Çarşamba dîvânı

Çarşamba Dîvânı, Osmanlı Devleti'nde her çarşamba günü İstanbul'un meselelerini görüşmek üzere sadrâzamın başkanlığında toplanan dîvân.
Çarşamba Dîvânı'na İstanbul ve bilâd-ı selâse (üç belde: Eyüpsultan, Galata, Üsküdar) kadıları katılırdı. Dîvân-ı Hümâyûn çavuşları ve tezkireciler de Dîvân'da vazîfeliydiler. Kâdıların Dîvânhâne'ye gelmelerinden sonra sadrâzam da selîmî kavuk ve erkân kürküyle Dîvânhâne'ye çıkardı. Bu sırada Mehterhâne'nin nevbet çalması âdettendi.
Çarşamba Dîvânı'nda İstanbul halkının değişik konulardaki şikâyetleri yanında, İstanbul'un iâşe, âsâyiş, temizlik, su, ulaşım ve yangın gibi meseleleri görüşülür ve karâra bağlanırdı. Alınan kararlar sadrâzamın mührüyle onaylandıktan sonra, ilgili yerlere havâle edilirdi. Çarşamba Dîvânı, 19. yüzyılın ortalarında Bâbıâlî'de yapılan reformlar sırasında kaldırılmıştır.
İslam
Etimoloji

İslam, Arapçada "س ل م‎ (sin, lam, mim)" kökünden oluşup bu kökten türeyen "teslimiyet" anlamına gelmektedir. Sonuç olarak İslam, "teslimiyet" anlamına gelirken, Müslüman da "teslim olan" anlamına gelir. Burada teslim olunan, tek Tanrı olduğu kabul edilen Allah'tır. Sözlükte "kurtuluşa ermek, boyun eğmek, teslim olmak, barış yapmak" anlamlarındaki selm kökünden türemiştir. İbn Kuteybe, kelimeyi "boyun eğmek ve itaat etmek" anlamında açıklar. Sonraki kaynaklarda genellikle bu açıklamalar tekrar edilmiş ve "sulh, selâmet, boyun eğmek, tâbî ve teslim olmak" manaları öne çıkarılmıştır.
''Müslüman'' kelimesi, Arapça müslim kelimesine Farsça çoğul eki takılarak elde edilmiş bir kelimedir. Ancak Türkçede tekil gibi kullanılır ve çoğul için Müslümanlar denir.
İnanç esasları ve inançlar

Ana maddeler: İslam'da iman, Akide, Kelam ve İslam mitolojisi
İnanç esasları ve inançlar > Sünnilikte (Ehl-i Sünnet)

Sünnilikte inanç esasları, amentü (İmanın Şartları) olarak adlandırılır. Klasik kelâm mezhepleri, imanın şartlarından birini kabul etmeyen kişiyi kâfir veya mürted olarak sayarlar. Kur'an'dan alınarak özetlenen iman esasları şunlardan oluşur:
Allah'a, meleklere, kutsal kitaplara, peygamberlere, kıyamete, ölümden sonra dirilmeye ve ahiret hayatına iman etmek, kaza ve kadere iman etmek
İnanç esasları ve inançlar > Sünnilikte (Ehl-i Sünnet) > Ruhaniler (Melek, Cin ve Şeytan)

Ana madde: İslam'da melek
İslam inancında melekler, Allah'ın kendine ibadet ve emirlerini yerine getirsinler diye nurdan yarattığı üstün, ruhanî varlıklardır. Fatır Suresi'ne göre melekler iki, üç veya dört kanatlı elçilerdir.
Baş melek Cebrail, Allah'tan peygamberlere vahiy getirir; Mikâil, doğa olaylarıyla; İsrafil, Kıyamet ve yeniden diriliş günü Sûr üflemekle; Azrail ise canlıların hayatını sona erdirmekle görevlidir. Bunların dışında, insanların sevap ve günahlarını yazan Kirâmen Kâtibîn, insanları kabirde sorguya çeken Münker ve Nekir ve Allah'ın tahtını taşıyan Hamele-i Arş melekleri de vardır.
İslam kültüründe melekler dışında, iyi ve kötülerinin bulunduğuna ve değişik kılıklara girebildiklerine inanılan cinler bulunur. Kur'an'ın 72. suresi Cin Suresi'dir ve birçok Kur'an ayetinde de onlardan bahsedilir. Buna göre cinler, tıpkı insanlar gibi akıl sahibidirler, iyi (müslüman) ve kötü karakterli olanları vardır, yerler, içerler ve çoğalırlar. Cinci ekoller ve Mitolojik anlatımlarda onlar insanlarla ilişkiye girer.
Şeytanlar ve İblis değişik ayetlerde geçer. Müslümanlar, Kur'an okumaya başlarken Euzü Besmele çekerek kovulmuş ve lanetli şeytanın şerrinden Allah'a sığınırlar. İnanca göre Allah Adem'i topraktan yarattığında İblis, diğer meleklerin ve cinlerin aksine Adem'e secde etmemiş; onun topraktan ve kendinin de ateşten yaratıldığını ve dolayısıyla da kendini daha üstün gördüğünü dile getirdiği için Allah tarafından lanetlenmiş ve kovulmuştur.[kaynak güvenilir mi?] O günden sonra da İblis, kıyamet gününe değin Adem'in soyundan gelen insanları kötülüğe teşvik edeceğine dair yemin etmiştir. Bu olay, Kur'an'ın belli başlı ayetlerinde de geçmektedir.
İnanç esasları ve inançlar > Sünnilikte (Ehl-i Sünnet) > Peygamberler

Ana maddeler: Nebi ve İslam peygamberleri
İslam'da, diğer Semavi dinlerin de zaman zaman İslam olarak adlandırıldığı, yoldan çıkan ve sapıtan insanları Allah'a çağırmak için bazılarının adı Kur'an'da anılmış olan peygamberler gönderildiğine inanılır. Hristiyanlık ve Musevilikte aziz, din büyüğü, ata ya da siyasi şahsiyetler olarak kabul edilen bazılarından da peygamber olarak bahsedilir ve onlara dair kıssalar büyük benzerlikler gösterir.
İslam'a göre insanın ve peygamberlerin tarihi, ilk insan ve peygamber sayılan Âdem ile başlar. Son peygamber ise Muhammed'dir. Kökü ise, inancı açıklamaya gönderilen peygamberler silsilesinin ilk peygamberi İbrahim'e dayanır. Musa ve İsa gibi birçok peygamberin de içinde olduğu bir silsiledir bu. Kur'an'da ise peygamberlerin sayısına dair kesinlik addeden bir ifade bulunmaz ve yalnızca 25 peygamber, ismen anılır.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | And olsun, senden önce de peygamberler gönderdik. Onlardan sana anlattıklarımız da var, anlatmadıklarımız da var. Hiçbir peygamber, Allah'ın izni olmadan bir mucize getiremez. Allah'ın emri gelince de hak yerine getirilir. İşte o zaman bunu batıl sayanlar hüsrana uğrarlar. (Mümin Suresi: 78) | „ |

Hadislerde ise peygamberlerin sayılarıyla ilgili çokluk ifade eden rakamlar verilir. Bu sayılar, genellikle 124.000 olarak verilir.
İslam'da peygamberlerin birtakım üstün sıfatlar (zekâ, anlayış, doğruluk, günahsızlık vb.) ile donatıldıklarına, mucizeler göstererek insanları doğruya çağırdıklarına, son peygamber olan Muhammed'in geleceğini ve kıyameti haber verdiklerine inanılır. Bunlardan Adem, ilk peygamber olmasıyla; Nuh, "Tufan" adı verilen olayıyla; İbrahim, tevhid mücadelesi ve Nemrud tarafından ateşe atılması olayıyla; Yusuf, kendi adını taşıyan kıssasıyla; Musa, Davud, İsa ve Muhammed ise getirdikleri şeriat ve kitaplarıyla öne çıkarlar. Musa'ya Tevrat, Davud'a Zebur, İsa'ya İncil ve Muhammed'e Kur'an'ın indirildiğine inanılır.
İslam inanışına göre, Kur'an'da adı geçen veya geçmemiş olmasına rağmen daha önceden gelmiş olup da sayıları tam kesin bilinmeyen peygamberden birine bile inanmayan kişi, tam anlamıyla Müslüman olamaz.[kaynak güvenilir mi?]
İslam'da peygamberlik misyonu iki kategoride değerlendirilir: nebîler ve resuller. Buna göre resuller, kendileriyle birlikte yeni bir şeriat (dinî hükümler, kutsal kitaplar) gönderilen, Allah'ın elçileri olarak tanımlanırlar. Her resulün bir nebî olduğu, buna karşılık her nebînin bir resul olmadığı söylenir. Nebîler, şeriat getirmedikleri için kendilerinden önceki son resulün şeriatına uyarlar. Bu anlayışta Muhammed bir resuldür ve İslam şeriatı da son ve geçerli sayılan tek şeriattır. Bunun yanı sıra bazı İslam alimleri, bazı peygamberleri ülü'l azm, yani kelime anlamıyla sabırlı, gayretli ve kararlı kimseler olarak sınıflandırmışlardır. Bu peygamberler, inanca göre diğer peygamberlere nazaran daha fazla sıkıntılı, zorluklu ve çileli hayatlar yaşamışlardır. Kur'an'da Ahkaf Suresi'nin 35. ayetinden yola çıkarak İslam alimleri, bu peygamberlerin Nuh, İbrahim, Musa, İsa ve Muhammed olduklarını söylemişlerdir.
İnanç esasları ve inançlar > Sünnilikte (Ehl-i Sünnet) > Kutsal metinler

Müslümanlar, Allah'ın peygamberleri aracılığıyla içinde doğru yolu, iyiliği ve kurtuluşu gösteren ayetler ve sözler bulunduğuna inandıkları dini metinlere inanırlar. Bunlar Adem, Şit, İdris ve İbrahim'in sahifeleri (suhuf) ile Musa, Davud, İsa ve Muhammed’in Tevrat, Zebur, İncil ve Kur’an ismi verilen kutsal kitaplardır.
İnanç esasları ve inançlar > Sünnilikte (Ehl-i Sünnet) > Kıyamet ve ahiret

Ana maddeler: Kıyamet, Ahir zaman, İsrafil ve Sırat
İsrafil (Arapça: إسرافيل), İslam inancına göre dört büyük melekten birisidir ve kıyametin başlangıcı için Sûr adı verilen boruyu üfler. Buna göre İsrafilin ilk üflediğinde kıyamet kopacak, ikinci üfleyişinde ise diriliş ve ahiret yaşamı başlayacaktır.
İslam'a göre kıyametin vaktini istisnasız sadece Allah bilir denir. Ancak aynı zamanda Muhammed bir Ahir zaman peygamberi olarak bilinir ve İslamda Kıyametin her zaman çok yakın olduğuna inanılmıştır.
Kur'an'ın pek çok ayetinde kıyamet gününden, o gün gerçekleşecek olan yıkıcı ve korkutucu doğa olaylarından bahsedilir ve hatta ''Kıyamet'' adında bir sure de bulunur.
Dünyanın sonu olan Kıyamet gününe, yeniden dirilişe ve hesaba çekilme zamanı olan ahirete iman etmek, İslam'ın temel inançlarındandır. Ahiret günü, Allah'ın insanları yeniden diriltip bir arada toplayacağı gündür. O gün insanlardan bazıları, nimetleri bol olan Cennet’e ya da elem verici bir azabın olduğu Cehennem'e gireceklerdir. Kur'an'da ahirete iman, çeşitli ayetlerde vurgulanmış, Bakara Suresi'nin 62. ayetinde ise Allah'a inançla birlikte insanların kurtuluşa erecekleri belirtilmiştir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Şüphesiz, inananlar (Müslümanlar) ile Yahudiler, Hristiyanlar ve Sâbiîlerden Allah'a ve ahiret gününe inanan ve salih ameller işleyenler için Rableri katında mükafat vardır; onlar korkuya uğramayacaklar, mahzun da olmayacaklardır. (Bakara: 62) | „ |

İslam görüşlerine göre İslam, kendinden önceki İbrahimî dinlerin hükmünü kaldırmış ve hangi dine mensup olunursa olunsun, insanların tümü İslam'a girmekle yükümlüdürler. İslam gelmeden önceki semavî dinlere mensup olanlardan Allah'a ve ahirete inanıp iyi işler yapan insanların, tıpkı İslam'da olduğu gibi kurtuluşa erecekleri belirtilmektedir. İslam bilginleri, Bakara Suresi'nin 62. ayetini de böyle yorumlamışlardır. Zira inanca göre, İslam geldikten sonra dahi İslam'ı kabul etmeyip kendi ölçüleri çerçevesinde Allah'a ve ahirete inananlar kurtuluşa eremezler. İslam'da kurtuluşa ermenin birincil yolu, Allah'a ve onun son elçisi olarak inanılan Muhammed'e iman etmektir. İslam'daki bu birincil iman ve kurtuluş yolu, kelime-i şehadet adı verilen sözde toplanmıştır. Dolayısıyla Kur'an'ın bazı ayetlerinde, ehl-i kitap olarak adlandırılan Yahudilerin ve Hristiyanların İslam'a dönmedikleri sürece kurtuluşa ermeyecekleri söylenir:
| --- | --- |
 "Sırat Köprüsü İnancı"nın Kökeni ve Diğer Versiyonları (Diamond Tema, YouTube, 13 Temmuz 2019)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Şüphesiz, inkar eden kitap ehli ile Allah'a ortak koşanlar, içinde ebedi kalmak üzere cehennem ateşindedirler. İşte onlar, yaratıkların en kötüsüdürler. (Beyyine Suresi: 6) | „ |
İnanç esasları ve inançlar > Sünnilikte (Ehl-i Sünnet) > Kader

Ana madde: Kader
Kadere iman; hayır veya şer olsun, her işin Allah'ın irade, takdir ve yaratmasıyla olduğuna inanma şeklinde tarif edilir. Sünni İslam ilahiyatında, Allah'ın ezelî ve ebedî ilmi ve bilgeliğinin gereği olarak her şeyin onun bilgisi dâhilinde olduğuna ve bu bilgilerin miktar, ölçü anlamında bir deyim olarak Kur'an'da da geçen, “Levh-i Mahfûz”da yazılı kader olduğuna, zamanı geldiğinde de bu bilgilerin tasarımdan fiile çıktığına (kaza) inanılır.
Kader, Kur'an'da imanın bir unsuru ve parçası olarak geçmez. Bununla birlikte, Cibril Hadisi'nin bazı sürümlerinde, Muhammed imanı tanımlarken kader de geçmektedir. Kadere iman, Sünni İslam âlimleri tarafından imanın şartlarından birisi olarak görülür iken, Şiilikte iman esaslarından değildir.
Kader, kelamcılar arasında en çok tartışılan konulardandır. Kaderin iman tanımı içerisinde geçip geçmemesi gerektiği yanında, kadere karşı insan iradesinin gücü, kaderin değişip değişmeyeceği ve kader karşısında insanın sorumluluğu gibi konular uzun tartışmalara sebep olmuştur.
Mutezile ve Kaderiyye mezhepleri, katı kaderci Cebriyye mezhebinin tam karşısında yer almış ve kaderi reddetmişlerdir. Sünni mezhepleri ise kadere inanmayı esas almakla birlikte, kelamcı gelenek, bu inanışı insanın iradesi ile dengelemeye çalışan açıklamalara yer vermişlerdir.
İnanç esasları ve inançlar > Şiilikte (Şîa)

Şiilik, Muhammed'in ölümünden sonra devlet idaresinin Ali'ye ve onun soyundan gelenlere ait olduğuna inanan mezheptir.
Şiilikte inanç esasları, usul-i din olarak adlandırılır ve genellikle beş unsur ile tanımlanır:
Tevhid: Allah'ın varlığına ve birliğine inanmak.
Adalet: İyi ve kötü olan şeylerin bir hikmetinin olması ve olayların arkasındaki hikmetin Allah tarafından bilinirken, her zaman insanlarca anlaşılabilir bir mahiyette olmaması ve iyi ile kötü şeylere karşı Allah'ın insanlara iyi olanları yapmalarını emretmesi ve bunun karşılığında onları mükâfatlandırmasıdır. Adalet, Şiilikte özel bir anlam içerir. Şiilikte eşyanın bazısının doğası hasebiyle içten iyi, bazısının ise kötü olduğu inancı mevcuttur. Olayların arkasında her daim gizli bir hikmet yatmaktadır ve kul, her ne kadar bu hikmete nail olmaya çalışmalıysa da bunu tamamen anlaması pek mümkün değildir. Kişilerin yaptıkları eylemlerde hür olduklarının, Allah'ın da adalet sıfatı sebebiyle kişilerin iyi eylemlerine iyi, kötü eylemlerine karşı kötü bir sonuç yaratmasının "zorunluluk" olduğu görüşündedirler. Yani Allah, adalet sıfatından dolayı iyiliği her daim iyilik, kötülüğü ise her daim kötülük ile sonlandırır.
Nübüvvet: Peygamberlere iman etmek.
İmamet / Hilâfet: Allah'ın ehl-i beytten olan belirli şahısları insanlığın önderi (imam, halife) olmak için önceden seçtiğine inanmaktır. Bu inanç dolayısıyla, Sünnilikte bir çeşit kutsallık atfedilen Ali'den önceki halifeler (Ebu Bekir, Ömer, Osman) ve Muaviye sonrası ehl-i beyt soyuna halifeliği teslim etmeyen kişiler, makamı gasp eden ve ehl-i beyte zulüm ve haksızlık yapan kişiler olarak tanımlanırlar ve onlardan uzak durulur (Teberra). Şii inancında Ali ve onun soyundan olan belirli kişilerin gerçek imamlar olduğuna, bunun dinî bir gereklilik olduğuna inanılır ki bu, gerekli vasıflara uyan herkesin imam olabileceğini kabul eden Ehl-i Sünnet ve'l-Cemâ'at mezhebinden çok daha farklıdır ve iki mezhep arasındaki en büyük farktır. İmamet unsuru Şiilikte iman esaslarından biridir. Şii mezheplerinde imamet konusu, yorumlama ve kimlerin imam sayılıp sayılmayacağı hususları bazı farklılıklar arz eder. Şiilikte imamların masumiyeti, yanılmazlığı, sözlerinin dinde delil kabul edilmesi sebebiyle konu ayrıca önemlidir.
Mead: Kıyamet gününe inanmak.
Bunların dışında şart olarak sıralanmasa da Şiilerde meleklere ve kutsal kitaplara inanılır.
İbadetler (kulluk, tapınma)

Klasik anlayış İslamın ibadet ve giyim gibi şekli unsurlarını ön plana çıkarmakla birlikte, bu unsurları kısmen veya tamamen reddeden batıni toplululuklar da sosyolojik olarak İslam toplumu içerisinde var olagelen gruplardandır.
İbadetler (kulluk, tapınma) > Sünnilikte > Kelime-i şehadet

Ana madde: Kelime-i şehadet
İslam'ın ilk şartı, Tanrı olarak sadece Allah'ın varlığına ve Muhammed'in de onun elçisi olduğuna tanıklık (şahitlik) etmek anlamına gelen kelime-i şehadeti dile getirmektir.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Ben şahitlik ederim ki, Allah’tan başka ilah yoktur ve yine şahitlik ederim ki, Muhammed O’nun kulu ve elçisidir. (Kelime-i şehadet) | „ |
İbadetler (kulluk, tapınma) > Sünnilikte > Namaz

Ana madde: Namaz
Namaz (Arapça: صلاة, Salah), İslam'ın her inanana farz kıldığı bir ibadettir. İslam'ın en önemli, en temel ve olmazsa olmaz ibadeti olarak kabul edilir. Kur'an'da günün belli vakitlerinde, abdestle birlikte duaya (salat) kalkılması ifadesi bulunur. Kur'an'a göre namaz, Allah'ı anarak teslimiyetin gösterildiği bir arınma biçimi ve İbrahim Peygamber'e öğretilen bir ibadet şeklidir.
Farz, fıkıh dilinde Kur'an'ın açık olan ve yoruma dayanmayan emirlerine denir. Günlük 5 vakit namazın farz olduğu inancı, Kur'an ayetlerinin yorumu ve hadislere dayanan Sünni İslam toplumlarınca benimsenen bir uygulamadır. Buna göre İslam dünyasının çoğunluğunu oluşturan Sünniler, günde sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı olmak üzere 5 vakit namaz kılarlar.
Sünni mezhebine göre günlük 5 vakit namaz, Miraç olayında bizzat Allah tarafından Muhammed'e ve onun ümmetine emredilmiştir. Dolayısıyla bu gruptaki Müslümanlar, 5 vakit namazın Cebrail aracılığıyla değil de bizzat Allah'ın kendi tarafından bildirildiğine inandıkları için namaza çok önem verirler.
Şiiler ve Kur'ancılar ise (hadislerin dini referans olmasını reddeden grup), günde 3 vakit namaz kılarlar. Ancak bu üç vakit namazın hangileri olduğu konusu da çok açık değildir. Örneğin bu üç vakitte bir anlayışına göre öğle-ikindi, akşam-yatsı ve sabah olarak; bir başka uygulamada ise akşam, yatsı ve sabah olarak rastlamak olasıdır. Prof. Dr. Süleyman Ateş'e göre Kur'an'da geçen namazlar sabah, akşam ve gece namazından (teheccüd) ibarettir. Alevilikte ise namaz reddedilmemekle birlikte, herhangi bir şart (vakit, şekil, kıble, vb.) belirtilmemiştir.
İlk olarak, camilerde ezan okunması ile Müslümanlar namaza davet edilir. Müslümanlar, dilerlerse namaz kılmak için bir camide toplanır; ama isterlerse tek başına ya da grup halinde herhangi bir temiz yerde de kılabilirler. Namazdan önce abdest alınır. Abdest alınmadan namaz kılınamaz. Abdest ile eller, ağız, burun, yüz, kolların dirseklere kadar olan bölümü, başın (veya saçın) belli bir kısmı, ayaklar ve topuklar yıkanır ve böylelikle temizlenilir. Bu ritüelin şekli ve uygulanışı mezheplere göre bazı değişkenlikler gösterebilir. Abdest alındıktan sonra Müslümanlar, yüzlerini İslam'ın en kutsal kenti olan Mekke'deki Kabe'ye çevirip namazlarını kılmaya başlarlar. Bu yön, camilerde mihrap olarak bilinen süslü bir yapıyla gösterilir. Cami dışındaki Müslümanlar ise, genellikle bir seccade üzerinde namaz kılarlar ve bu da, namazın temiz bir yerde kılındığının bir işaretidir.