stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Andjety

Andjety, Yunanlar tarafından Busiris olarak bilinen dokuzuncu Nom'un eski bir Mısır tanrısıdır. Bu tanrı Anezti veya Anedjti isimleriyle de bilinir. Andjety, muhtemelen kökleri tarih öncesi Mısır'a dayanan en eski Mısır tanrılarından biri olarak kabul edilir.
Andjety'nin Osiris'in öncüsü olduğu düşünülmektedir. Osiris gibi o da elinde asa ve kamçı tutarken tasvir edilir ve Osiris'in Atef tacına benzer bir tacı vardır. İlk gerçek piramidi inşa eden Dördüncü Hanedan Firavunu Sneferu, Andjety'nin tacını giyerken gösterilmiştir. Piramit Metinlerinde ölen firavun Andjety ile özdeşleştirilir. I. Seti'nin tapınağında firavun, İsis'in eşlik ettiği Osiris-Andjety'ye tütsü sunarken gösterilmiştir.
Ian Machado Garry

| Ian Machado Garry |
| --- | --- | --- | --- |
Doğum:  Ian Garry 17 Kasım 1997 (27 yaşında) Portmarnock, İrlanda
Takma adı:  The Future
İkamet:  Dublin, İrlanda
Milliyet:  İrlanda
Etnik köken:  İrlandalı
Boy:  191 cm (6 ft 3 in)
Ağırlık:  170 lb (77 kg; 12 st 2 lb)
Kanat açıklığı:  189 cm (74,4 in)
Sıklet:  Yarı orta sıklet
Stil:  Karışık Dövüş Sanatçısı
Duruş:  Düz Gard
Takım:  Team KF Martial Arts (2017–2021)   Kill Cliff FC (2021–2023)   Chute Boxe Diego Lima (2023–günümüz)
Değer:  Judoda siyah kuşak
Aktif yılları:  2019–günümüz
Ian Machado Garry (kızlık soyadı Garry; d. 17 Kasım 1997), velter sıklet olarak Ultimate Fighting Championship'de (UFC) yarışan İrlandalı profesyonel karma dövüş sanatçısıdır. UFC ile sözleşme imzalamadan önce Garry, Cage Warriors velter sıklet şampiyonuydu. 24 Ekim 2023 itibarıyla UFC velter sıklet sıralamasında 10. sırada yer almaktadır.
Avustralya millî futbol takımı

Avustralya millî futbol takımı; Avustralya'yı uluslararası organizasyonlarda temsil eden ve kaptanlığını Mile Jedinak'ın üstlendiği futbol takımıdır. Bu zamana kadar Dünya'daki futbol organizasyonlara Okyanusya kıtasından katılan Avustralya 2006 yılından sonraki organizasyonlara Asya kıtasından katılma kararı almıştır. OFC Erkekler Uluslar Kupası'nı 6 kere kazanmayı başarmış, AFC Asya Kupası'nın 2015 yılında ilk kez kazanmıştır.
Tarihçe

Avustralya, 1974'te katıldığı FIFA Dünya Kupası'nda Doğu Almanya'ya 2-0, Batı Almanya'ya 3-0 mağlup olan Avustralya, Dünya Kupası tarihindeki ilk puanını ise grubun son maçında Şili karşısında aldığı golsüz beraberlik ile elde etti. 32 yıl sonra ikinci olarak teknik direktör Guus Hiddink'le beraber 2006'da play-off maçlarında Uruguay'ı geçerek katılmayı başarmıştır. 2006 FIFA Dünya Kupası'nda başarılı maçlar çıkaran Avustralya; Japonya ve Hırvatistan'ı geçerek 2. Tur'a yükselmiş, 2.Tur'da İtalya millî futbol takımına elenmiştir.
2010 FIFA Dünya Kupası elemelerinde FIFA tarafından gerçekleştirilen değişiklikle Asya Grubu'nda yer alan Avustralya'nın Dünya Kupası vizesini alması, bu defa daha kolay oldu. Final Grubu'nda 8 maçta 20 puan toplayıp sadece 1 gol yiyen Avustralya, grup birincisi olarak Dünya Kupası'na katıldı. 2010 FIFA Dünya Kupası'nda 1 galibiyet, 1 beraberlik ve 1 mağlubiyet alan Avustralya grubunu averaj farkıyla Gana'nın ardında 3. tamamlayarak ilk turda elendi.
Ayrıca Avustralya millî futbol takımı Amerikan Samoası'nı 31-0 yenerek bir millî maçtaki en farklı skor rekorunu elinde bulundurmaktadır.
Avustralya'nın ev sahipliğini üstlendiği 2015 AFC Asya Kupası finalinde Güney Kore'yi normal süresi 1-1 biten maçın uzatma dakikalarında James Troisi'nin attığı golle üçüncü kez katıldığı kupada ilk şampiyonluğuna ulaştı.
Turnuva tarihi > FIFA Konfederasyonlar Kupası tarihi

Şampiyon    İkincilik    Üçüncülük    Dördüncülük
| Yıl | Tur | Derece | O | G | B | M | AG | YG |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
 1992: Katılmadı
 1995: Katılmadı
|  1997 | Final | 2. | 5 | 2 | 1 | 2 | 4 | 8 |
 1999: Elemeleri geçemedi
|  2001 | 3.lük Maçı | 3. | 5 | 3 | 0 | 2 | 4 | 2 |
 2003: Elemeleri geçemedi
|  2005 | Grup aşaması | 8. | 3 | 0 | 0 | 3 | 5 | 10 |
 2009: Elemeleri geçemedi
 2013: Elemeleri geçemedi
|  2017 | Grup aşaması | 6. | 3 | 0 | 2 | 1 | 4 | 5 |
| Toplam | İkinci (1 kez) | 4/10 | 16 | 5 | 3 | 8 | 17 | 25 |
Turnuva tarihi > OFC Uluslar Kupası tarihi

1973 - Katılmadı
1980 - Şampiyon
1996 - Şampiyon
1998 - İkinci
2000 - Şampiyon
2002 - İkinci
2004 - Şampiyon
Avustralya 2005 yılından itibaren AFC Asya Kupası'nda mücadele etmeye başladı.
Turnuva tarihi > AFC Asya Kupası tarihi

2007 - Çeyrek final
2011 - İkinci
2015 - Şampiyon
Güncel kadro

Aşağıdaki 26 oyuncu, 20 Kasım–18 Aralık 2022 tarihlerinde 2022 FIFA Dünya Kupası'na çağrıldı.
23 Kasım 2022 itibarıyla Fransa ile oynanan maçın kadrosu:
| № | Mevki | Futbolcu | Doğum tarihi (yaş) | Maç | Gol | Kulüp |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1KL | Ryan, MathewMathew Ryan (Kaptan) | 8 Nisan 1992 (32 yaşında) | 76 | 0 |  Copenhagen |
| 12 | 1KL | Redmayne, AndrewAndrew Redmayne | 13 Ocak 1989 (36 yaşında) | 4 | 0 |  Sydney FC |
| 18 | 1KL | Vukovic, DannyDanny Vukovic | 27 Mart 1985 (39 yaşında) | 4 | 0 |  Central Coast Mariners |

| 2 | 2DF | Degenek, MilošMiloš Degenek | 28 Nisan 1994 (30 yaşında) | 39 | 1 |  Columbus Crew |
| 3 | 2DF | Atkinson, NathanielNathaniel Atkinson | 13 Haziran 1999 (25 yaşında) | 6 | 0 |  Hearts |
| 4 | 2DF | Rowles, KyeKye Rowles | 24 Haziran 1998 (26 yaşında) | 4 | 0 |  Hearts |
| 5 | 2DF | Karačić, FranFran Karačić | 12 Mayıs 1996 (28 yaşında) | 11 | 1 |  Brescia |
| 8 | 2DF | Wright, BaileyBailey Wright | 28 Temmuz 1992 (32 yaşında) | 27 | 2 |  Sunderland |
| 16 | 2DF | Behich, AzizAziz Behich | 16 Aralık 1990 (34 yaşında) | 54 | 2 |  Dundee United |
| 19 | 2DF | Souttar, HarryHarry Souttar | 22 Ekim 1998 (26 yaşında) | 11 | 6 |  Stoke City |
| 20 | 2DF | Deng, ThomasThomas Deng | 20 Mart 1997 (27 yaşında) | 2 | 0 |  Albirex Niigata |
| 24 | 2DF | King, JoelJoel King | 30 Ekim 2000 (24 yaşında) | 4 | 0 |  OB |

| 10 | 3OS | Hrustic, AjdinAjdin Hrustic | 5 Temmuz 1996 (28 yaşında) | 20 | 3 |  Hellas Verona |
| 13 | 3OS | Mooy, AaronAaron Mooy | 15 Eylül 1990 (34 yaşında) | 54 | 7 |  Celtic |
| 14 | 3OS | McGree, RileyRiley McGree | 2 Kasım 1998 (26 yaşında) | 12 | 1 |  Middlesbrough |
| 17 | 3OS | Devlin, CameronCameron Devlin | 7 Haziran 1998 (26 yaşında) | 1 | 0 |  Hearts |
| 22 | 3OS | Irvine, JacksonJackson Irvine | 7 Mart 1993 (31 yaşında) | 50 | 7 |  St. Pauli |
| 26 | 3OS | Baccus, KeanuKeanu Baccus | 7 Haziran 1998 (26 yaşında) | 2 | 0 |  St Mirren |

| 6 | 4FV | Tilio, MarcoMarco Tilio | 23 Ağustos 2001 (23 yaşında) | 5 | 0 |  Melbourne City |
| 7 | 4FV | Leckie, MathewMathew Leckie | 4 Şubat 1991 (34 yaşında) | 74 | 13 |  Melbourne City |
| 9 | 4FV | Maclaren, JamieJamie Maclaren | 29 Temmuz 1993 (31 yaşında) | 26 | 8 |  Melbourne City |
| 11 | 4FV | Mabil, AwerAwer Mabil | 15 Eylül 1995 (29 yaşında) | 30 | 8 |  Cádiz |
| 15 | 4FV | Duke, MitchellMitchell Duke | 18 Ocak 1991 (34 yaşında) | 22 | 8 |  Fagiano Okayama |
| 21 | 4FV | Kuol, GarangGarang Kuol | 15 Eylül 2004 (20 yaşında) | 2 | 0 |  Central Coast Mariners |
| 23 | 4FV | Goodwin, CraigCraig Goodwin | 16 Aralık 1991 (33 yaşında) | 11 | 2 |  Adelaide United |
| 25 | 4FV | Cummings, JasonJason Cummings | 1 Ağustos 1995 (29 yaşında) | 2 | 1 |  Central Coast Mariners |
Yeni Ordu Stadyumu

| Yeni Ordu Stadyumu |
| --- | --- |

Yer: Ordu, Türkiye
Koordinatlar: 40°58′56″K 37°55′26″D﻿ / ﻿40.98222°K 37.92389°D﻿ / 40.98222; 37.92389
Açılış: 23 Ekim 2021
Sahibi: T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı
Zemin: Doğal çim
Işıklandırma: Mevcut
Maliyet: 146 Milyon Türk Lirası
Mimar: Alper Aksoy
Ana müteahhit: Akgün İnşaat Fors Yapı
Kapasite: 16.768
Kullanıcılar
52 Orduspor Orduspor 1967

Yeni Ordu Stadyumu, Ordu'nun Altınordu ilçesinde bulunan 52 Orduspor ve Orduspor 1967 kulüplerinin ev sahipliğini yapmaktadır.
Durugöl Mahallesinde 90 bin metrekare alan üzerine kuruludur. Stadyum 16.768 seyirci kapasitesine sahiptir.
Arum albispathum

Arum albispathum, Arum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
EasyPeasy (işletim sistemi)

| --- | --- |
EasyPeasy 1.6
Geliştirici(ler): EasyPeasy topluluğu
İşletim sistemi ailesi: Linux (Unix benzeri)
Paket yöneticisi: dpkg
Son kararlı sürümü: 1.6 
Kaynak türü: Açık kaynak
Çekirdek türü: Linux kernel
Güncelleme yöntemi: APT (ön-yüzler mevcut)
Kullanıcı arayüzü: GNOME + Ubuntu Netbook Edition
Web sitesi: [ölü link] http://www.geteasypeasy.com
EasyPeasy netbooklar için Linux tabanlı bir işletim sistemidir. EasyPeasy Debian ve Ubuntu üzerinde inşa edilmektedir ama düşük güçteki bilgisayarlar ve web uygulamalarına erişim için müşteri isteğine göre değiştirilmektedir. Easy Peasy bir açık kaynak projesi olarak tutulmakta, kullanıcıları tarafından daha iyi kıyaslandığı zaman ücretsiz ve açık kaynak yazılım alternatifleri üzerinde popüler web uygulamalarını veya özel yazılımı kullanmaktadır henüz.
Başlıca özellikleri

Temel olarak en son Ubuntu sürümünü kullanır
Birçok netbook için destek
Adobe Flash ve MP3 gibi yaygın bir şekilde kullanılan uygulamaları ve codecleri önceden yükler
Açık kaynak alternatiflerinin yerine belli başlı özel yazılımları kullanır
Sosyal Masaüstü ve otomatik dosya senkronizasyonu gibi netbook işlevselliğini vermek için gayret eder
Geçmişi

Ubuntu Eee Aralık 2007'de Jon Ramvi tarafından başlatılmıştır. Asus EeePC'leri desteklemek için düzgün bir Ubuntu kurulumunu değiştiren yalnızca bazı scriptlerdi o esnada. Proje bir script olarak dağıtılmıştır Haziran 2008'de ve Ubuntu Eee 8.04 kutu üzerinden kurulan Eee PC desteği ile Ubuntu 8.04'e dayanan bağımsız bir dağıtım olarak piyasaya sürülmüştür. 5 Eylülde Ubuntu 8.04.1 sürümü ortaya çıktı. Yeni bir kullanıcı arabirimi ve Flash 10 ile gelen yeni bir Linux çekirdeğini kullandı.
Ocak 2009'da EasyPeasy diye yeniden adlandırılmıştır ve esas aynadan bir milyon kez daha fazla indirilmiş.
Geçmişi > Ticarî marka sorunları

Canonical projenin kullanım hakkının Canonical'in isimlerinin, URL'lerinin ve logolarının Canonical'in Ubuntu Eee orijinâl ismindeki ticarî markaları ihlâl ettiğini eposta ile Jon Ramvi'ye bildirdi, 10 Eylül 2008 tarihinde. Cevapta, projenin sahipleri EasyPeasy yeni adını kullanacaklarını duyurdular ve 1.0 sürümü 5 Ocak 2009 tarihinde piyasaya sürüldü.
Aylton Boa Morte

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Aylton Filipe Boa Morte
Doğum tarihi:  23 Eylül 1993 (31 yaşında)
Doğum yeri:  Almada, Portekiz
Boyu:  1,82 m (5 ft 11+1⁄2 in)
Mevkii:  Orta saha
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Khor Fakkan Club
Numarası:  -
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2012-2013 |  CD Pinhalnovense |  23 |  (2) |
| 2013-2014 |  GD Joane |  31 |  (8) |
| 2014-2015 |  GD Ribeirão |  25 |  (1) |
| 2015-2016 |  FC Tirsense |  21 |  (4) |
| 2016-2017 |  SC Salgueiros |  29 |  (3) |
| 2017-2019 |  Estoril |  29 |  (4) |
| 2018 |  → Piedade (kiralık) |  12 |  (0) |
| 2019-2022 |  Portimonense SC |  97 |  (14) |
| 2022-2023 |  Khor Fakkan Club |  37 |  (12) |
| 2023-2025 |  Kayserispor |  48 |  (11) |
| 2025- |  Khor Fakkan Club |  0 |  (0) |
| Toplam |   |  352 |  (59) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 6 Şubat 2025 (2025-02-06) 
Aylton Boa Morte (d. 23 Eylül 1993), Portekizli futbolcudur.
HexChat

| --- | --- |


Geliştirici(ler): Patrick Griffis
İlk yayınlanma: 6 Temmuz 2012 (12 yıl önce) (2012-07-06)
Güncel sürüm: 2.16.2  7 Şubat 2024
Platform: Unix-like,  Windows 10 App,  Windows 7+ 64-bit,  Windows 7+ 32-bit,  Flatpak,  Snap,  Source Code
Lisans: GPL-2.0 only with OpenSSL linking exception
Resmî sitesi: hexchat.github.io
Kod deposu: github.com/hexchat/hexchat
HexChat, XChat yazılımından çatallanmış bir IRC istemcisidir. Sekmeli belge ve ağaç arayüzü, çoklu sunucu desteği ve sayısız özelleştirme desteği gibi özelliklere sahiptir. Komut-satırı ve görsel sürümleri mevcuttur.
İstemci, Unix benzeri işletim sistemlerinde ve birçok Linux dağıtımında çalışmaktadır.
Tarihçe

XChat-WDK (XChat Windows Driver Kit) projesi 2010 senesinde yalnızca Windows platformu için başlatıldı. Projenin asıl amacı kendisini XChat ile birleştirmekti ancak sadece Windows hatalarını düzeltmekle birlikte yeni özellikler ekleyerek evrimleşti. Windows ile birlikte daha çok platformu desteklemesiyle birlikte önem kazandı. 6 Temmuz 2012 tarihinde XChat-WDK resmi olarak ismini Hexchat olarak değiştirdi.
Tarihçe > Sürümler

HexChat 2.9.4 - 11 Kasım 2012
HexChat 2.9.5 - 1 Nisan 2013
HexChat 2.9.6 - 11 Eylül 2013
HexChat 2.10.0 - 1 Haziran 2014
HexChat 2.10.2 - 25 Kasım 2014
HexChat 2.12.0 - 12 Mart 2016
HexChat 2.12.1 - 1 Mayıs 2016
HexChat 2.12.2 - 8 Ekim 2016
HexChat 2.14.0 - 12 Mart 2018
HexChat 2.14.2 - 29 Ağustos 2018
HexChat 2.14.3 - 20 Aralık 2019
HexChat 2.16.0 - 1 Ekim 2021
Giuseppe Amisani

| --- | --- |
Giuseppe Amisani, Otoportre, 1900
Genel bilgiler
Doğum adı: Giuseppe Amisani
Doğum: 7 Aralık 1881(1881-12-07) Mede Lomellina, Lombardiya, İtalya
Ölüm: 8 Eylül 1941 Portofino, Ligurya, İtalya
Uyruk: İtalyan
kariyeri
Sanat eğitimi: Accademia di Brera, Milano

Ödüller
Mylius Ödülü, 1908 Fumagalli Ödülü, 1912
İmzası

Giuseppe Amisani, 7 Aralık 1881'de kuzey İtalya'daki Lombardiya'nın Pavia yakınlarındaki Mede di Lomellina köyünde doğdu. Pavia Teknik Enstitüsü'nde eğitim gördü, ancak teknik resim kursunda başarılı olamadı. Daha sonra Milano'daki Accademia di Brera'da Cesare Tallone ve Vespasiano Bignami ile çalıştı. 1908'de ve 1911'de “L’Eroe” (“Kahraman”) adlı tablosuyla Akademi'nin Mylius ödülünü kazandı. Bu dönemden sonra genellikle portre resimlerine odaklandı; İtalyan Alpleri, Rodos ve Tunus manzaraları da ilgi gördü.
Amisani, uluslararası alanda tanınmış bir sanatçıydı. Arjantin ve Brezilya'da birkaç yıl geçirdi ve İngiltere, Fransa, Kuzey Afrika ve Amerika Birleşik Devletleri'ne seyahat etti.
8 Eylül 1941'de Portofino'da hayata veda etti.
Sanat pazarı

Giuseppe Amisani, zamanının dünya çapında en önemli sanatçılarından biri olarak tanındı. Günümüzde, Amisani'nin karton üzerine yağlı boya tablosu genellikle 15.000 ila 80.000 avro 
arasında satılırken, bazı sanat galerileri eserlerini 15 milyon avroya kadar sergilemektedir.
Giuseppe Amisani'nin en değerli ve aranan eserleri kadın portreleridir.
Sergiler

Amisani'nin resim sergileri şunlardır:
Galleria Pesaro, Milano, 1923.
Giuseppe Amisani‘nin Mısır, Cezayir ve portre, Arlington Galerisi, Bond Caddesi, Londra, 1927.
XVII Esposizione Internazionale d'Arte, Venedik, 1930.
Giuseppe Amisani, Il pittore dei Re, Castello Sforzesco, Vigevano, Pavia, İtalya, 2008.
Rirì la sciantosa e le altre. Ritratti di donne nella pittura di Giuseppe Amisani (1879–1941), Galleria Civica di Bari, 2012.
Ritratto del Re d'Egitto Farouk bambino
Regina d'Italia Elena, Palazzo della Farnesina, Ministero Italiano degli Esteri
Re d'Italia Vittorio Emanuele III, Palazzo della Farnesina, Ministero Italiano degli Esteri
Re d'Italia Vittorio Emanuele III, Palazzo della Farnesina, Ministero Italiano degli Esteri
Cardinale Richelieu, Museo Villa Necchi, Milano
Ritratto di Caterina, Museo degli Uffizi, Palazzo Pitti, Firenze
Autoritratto, Museo degli Uffizi, Palazzo Pitti, Firenze
Katia, Portofino, Museo degli Uffizi, Palazzo Pitti, Firenze
Budoir, Galleria d'Arte Moderna di Milano
La Culla Tragica, Pinacoteca do Estado de São Paulo, Brasile
Signora in piedi, Pinacoteca do Estado de São Paulo, Brasile
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 142105147  ISNI: 0000 0000 8218 9767  LCCN: no2001083344  RKD: 131059  ULAN: 500129751  VIAF: 36573384   WorldCat (LCCN): no2001-083344
Şükrü Türen

Şükrü Türen (d. 29 Mayıs 1959, İstanbul), Türk oyuncu ve yönetmen.
Eğitimi

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi İstanbul Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü mezunudur.
Mesleki Kariyeri

1977 yılından bu yana İBB Şehir Tiyatroları'nda oyuncu ve yönetmen olarak çalışmaktadır. 2007-2009 yıllarında Afife Jale Ödül Jürisi'nde yer almış, ITI Uluslararası Tiyatro Enstitüsü Türkiye Yönetim Kurulu üyeliğinde bulunmuştur. 2000-2002 yıllarında İBB Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni olarak görev yapmıştır. 2006-2007 yıllarında Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmenliği görevini üstlenmiştir.
Tiyatro oyunları > Oynadığı oyunlar

“Hastalık Hastası”,
“Vişne Bahçesi”,
“Üç Kız Kardeş”,
“Hortlaklar”,
“Kral Lear”,
“Moliere Kara Komplo”,
“Tartuffe”,
“Huzur”,
“Trolius ve Cressida”,
“Hasır Şapka”,
“Bizans Düştü”,
“Hâkimiyeti Milliye Aşevi”
Tiyatro oyunları > Yönettiği oyunlar

“Reis Bey” (Necip Fazıl Kısakürek),
“Önce İnsan” (Yılmaz Karakoyunlu),
“Tarla Kuşuydu Juliet” (Efraim Kişon),
“Coriolanus” (W. Shakespeare),
“Türkiye Kayası” (Fehime Seven),
“Othello” (W. Shakespeare),
“Ağrı Dağı Efsanesi” Operası (Yaşar Kemal)
Filmografisi > Diziler

Bahar, 2024
Dayton, 2023
Kuruluş Osman, 2022
Aşk Mantık İntikam, 2022
Saygı, 2020
Afili Aşk, 2019-2020
Anne, 2016-2017
Rengarenk, 2016
Küçük Ağa, 2014-2015
Zeytin Tepesi, 2014
Annem Uyurken, 2012
Sensiz Olmuyor, 2005
Size Baba Diyebilir Miyim?, 2004
Dedem, Gofret ve Ben, 2001
Merdoğlu, 1999
Yerim Seni, 1997-1998
Külyutmaz, 1996-1997
Vişne Bahçesi, 1991
Lüküs Hayat, 1989
Külyutmaz, 1996-1997
Filmografisi > Filmler

Ömer Seyfettin: Fon Sadriştayn'ın Karısı ve Oğlu, 2005, TV Filmi
Ömer Seyfettin: Perili Köşk, 2005, TV Filmi
Karartma Geceleri, 1990
Aşkın İlk Yarısı, 1987
Özel Yaşamı

Oyuncu Bestem Türen ile evli olup 1 çocuk babasıdır.
Birinci Çekoslovak Cumhuriyeti

Birinci Çekoslovak Cumhuriyeti (Çekçe: První československá republika, Slovakça: Prvá československá republika), genellikle halk arasında Birinci Cumhuriyet olarak anılır (Çekçe: První republika, Slovakça: Prvá republika), 1918'den 1938'e kadar var olan etnik Çekler ve Slovakların oluşan ilk Çekoslovak devletiydi. Ülke genellikle Çek ve Slovakya'nın bir bileşimi olan Çekoslovakya (Çekçe ve Slovakça: Československo) olarak adlandırılıyordu; halefi devletler için yavaş yavaş en yaygın kullanılan isim haline geldi. Devlet, eskiden Avusturya (Bohemya, Moravya, Silezya'nın küçük bir kısmı) ve Macar topraklarından (çoğunlukla Yukarı Macaristan ve Karpat Rutenya) farklı yönetim sistemlerini miras alan eski Avusturya-Macaristan topraklarından oluşuyordu.
1933'ten sonra Çekoslovakya, bir parlamenter cumhuriyet olarak örgütlenmiş, Orta Avrupa'da fiilen işleyen tek demokrasi olarak kaldı. Komşu Nazi Almanyası tarafından desteklenen Südet Alman azınlığının baskısı altındaki Çekoslovakya, Münih Anlaşmasının bir parçası olarak 1 Ekim 1938'de Sudetenland bölgesini Almanya'ya bırakmak zorunda kaldı. Ayrıca Slovakya'nın güney kısımlarını ve Karpat Rutenya'yı Macaristan'a ve Silezya'daki Trans-Olza bölgesini Polonya'ya bıraktı. Bu, fiilen Birinci Çekoslovak Cumhuriyeti'ni sona erdirdi. Yerini, Almanya'nın Mart 1939'da Çekoslovakya'nın geri kalanını işgal etmesinden önce yarım yıldan az süren İkinci Çekoslovak Cumhuriyeti aldı.
Geçmiş

Çekoslovakya'nın bağımsızlığı 28 Ekim 1918'de Prag'da Çekoslovak Ulusal Konseyi tarafından ilan edildi. Farklı tarihsel, siyasi ve ekonomik geleneklere sahip birçok etnik grup ve bölge, yeni bir devlet yapısında harmanlanmak zorunda kaldı. Birinci Cumhuriyet'in kökeni, Woodrow Wilson'ın On Dört Maddesinin 10. Maddesinde yatmaktadır: "Uluslar arasındaki yerinin korunmasını ve güvence altına alınmasını istediğimiz Avusturya-Macaristan halklarına, özerk gelişme için en özgür fırsat tanınmalıdır."
Ülkenin tüm sınırları ve hükûmet teşkilatı nihayet 1920 Çekoslovak Anayasası'nda belirlendi. Tomáš Garrigue Masaryk, Birinci Dünya Savaşı Müttefikleri tarafından Geçici Çekoslovak Hükûmeti'nin lideri olarak tanındı ve 1920'de ülkenin ilk başbakanı seçildi. 1925 ve 1929'da yeniden seçildi ve sağlık sorunları nedeniyle istifa ettiği 14 Aralık 1935'e kadar cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. Yerine Edvard Beneš geçti.
Mart 1938'de Almanya'nın Avusturya Anschluss'unu takiben, Nazi lideri Adolf Hitler'in bir sonraki ilhak hedefi Çekoslovakya idi. Bahanesi, Çekoslovakya'nın topluca Sudetenland olarak bilinen kuzey ve batı sınır bölgelerinde yaşayan etnik Alman nüfusunun çektiği yoksunluklardı. Nazi Almanyasına katılmaları, Çekoslovakya'nın geri kalanını müteakip işgale direnme konusunda güçsüz bırakacaktı.
Dış politika

1918'den 1935'e kadar Çekoslovak dışişleri bakanı olan Edvard Beneš, 1938'e kadar cumhuriyetin uluslararası duruşunu belirleyen ittifaklar sistemini yarattı. Batı yönelimli demokratik bir devlet adamı olan Beneš, savaş sonrası statükonun ve yeni kurulan devletlerin güvenliği Macar rövanşizmine ve Habsburg restorasyonuna karşı 1921'de Küçük Antant'ı (Yugoslavya ve Romanya ile bir ittifak) müzakere etti. Fransa ile ayrı bir ittifak kurdu. Beneš'in Batı politikası daha 1925'te ciddi bir darbe aldı. Almanya'nın Milletler Cemiyeti'ne kabulünün yolunu açan Locarno Antlaşmaları, Almanya'nın batı sınırını garanti altına aldı. Böylece Fransız birlikleri sınır hatlarından çekildi ve bu da Fransızların Çekoslovakya'ya yardımını zorlaştırdı. Ayrıca antlaşma, Almanya'nın doğu sınırının müzakereye tabi tutulmasını şart koşuyordu. Adolf Hitler 1933'te iktidara geldiğinde, Doğu Orta Avrupa'da Alman saldırganlığı korkusu yaygınlaştı. Beneš, Batı politikasına sadık kalarak daha güçlü bir Orta Avrupa ittifak sistemi olasılığını görmezden geldi. Bununla birlikte, Beneš'in Sovyet rejimine karşı daha önceki tutumu ihtiyatlı olmasına karşın Sovyetler Birliği'nin Fransa'yı da içerecek bir ittifaka katılımını istedi. 1935'te Sovyetler Birliği, Fransa ve Çekoslovakya ile anlaşmalar imzaladı. Özünde, antlaşmalar, Sovyetler Birliği'nin ancak Fransız yardımı önce gelirse Çekoslovakya'nın yardımına geleceğini öngörüyordu.
1935'te Beneš, Masaryk'in cumhurbaşkanı olarak yerini aldığında, başbakan Milan Hodža Dışişleri Bakanlığı'nı devraldı. Hodža'nın Orta Avrupa'daki ittifakları güçlendirme çabaları geç kalınmış bir çabanın ürünüydü. Şubat 1936'da dışişleri bakanlığı, Beneš'in çizgisine bağlı Kamil Krofta'nın yönetimine girdi.
Çekoslovak Cumhuriyeti, Chaco Savaşı (1932–35) sırasında Bolivya'ya silah sattı ve savaşın sonuna doğru, Bolivya'yı Paraguay ile Chaco savaşında desteklemek ve Çekoslovak'ın Bolivya'ya olan ilgisini ilerletmek için resmi olmayan bir eğitim misyonu gönderdi.
Ekonomi

Yeni ulusun nüfusu 13,5 milyondan fazlaydı. Porselen ve cam endüstrileri ve şeker rafinerileri dahil olmak üzere Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun tüm endüstrisinin % 70 ila 80'ini miras almıştı; tüm içki ve bira fabrikalarının %40'ından fazlası; silah, lokomotif, otomobil ve makine üreten Škoda Pilsen Fabrikası (Plzeň); ve kuzey Bohemya'nın kimya endüstrisi Çek kısmında yer alıyordu. 19. yüzyılın sonlarında Slovakya'da gelişen tüm Macar endüstrisinin yüzde on yedisi de cumhuriyetin eline geçti. Çekoslovakya, dünyanın en sanayileşmiş 10 devletinden biriydi.
Çek toprakları Slovakya'dan çok daha sanayileşmişti. Bohemya, Moravya ve Silezya'da nüfusun %39'u sanayide, %31'i tarım ve ormancılıkta çalışıyordu. Hafif ve ağır sanayinin çoğu Sudetenland'da bulunuyordu ve Almanlara aitti ve Alman bankaları tarafından kontrol ediliyordu. Çekler, tüm endüstrinin yalnızca %20 ila %30'unu kontrol ediyordu. Slovakya'da nüfusun %17,1'i sanayide, %60,4'ü ise tarım ve ormancılıkta çalışıyordu. Slovakya'daki tüm endüstrinin yalnızca %5'i Slovakların elindeydi. Karpat Rutenyası esasen sanayisizdi.
Tarım sektöründe, cumhuriyetin kuruluşundan kısa bir süre sonra uygulamaya konulan bir reform programı, eşitsiz toprak dağılımını düzeltmeyi amaçlıyordu. Tüm tarım arazilerinin ve ormanların üçte biri, birkaç aristokrat toprak sahibine (çoğunlukla Almanlar (veya Almanlaşmış Çekler; örneğin Kinsky, Czernin veya Kaunitz) ve Macarlar) ve Roma Katolik Kilisesi'ne aitti. Tüm işletmelerin yarısı 20.000m²'nin altındaydı. Nisan 1919 tarihli Arazi Kontrol Yasası, 1,5 kilometrekarelik ekilebilir araziyi veya genel olarak 2,5 kilometrekarelik araziyi (mutlak maksimum 5 kilometrekare) aşan tüm mülklerin kamulaştırılmasını gerektiriyordu. Yeniden dağıtım kademeli olarak devam edecekti; mal sahipleri bu arada mülkiyete devam edecekti.