stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Dava konusu olmuş Recep Tayyip Erdoğan karikatürleri
Reco kongo kenesi

Leman dergisinin 6 Temmuz 2006 tarihinde "Reco Kongo kenesi Türkiye'nin anasını ağlatıyor" başlığı ile kapak yaptığı ve bir vatandaşın sırtına Kırım Kongo hastalığına neden olan bir kenenin bindirildiği şekliyle resmedilmiş Leman dergisi çizerlerinden Mehmet Çağçağ'ın karikatürü.
Kapak nedeniyle Leman dergisi aleyhinde Recep Tayyip Erdoğan'ın avukatları Fatih Şahin ve Muammer Cemaloğlu tarafından; Başbakanı kan emici, habis ve parazit bir hayvan olan keneye benzeten karikatürün kişilik haklarına tecavüz niteliğinde olduğu, Erdoğan'ın küçük duruma düşürülerek eleştiri sınırları aşıldığı iddiası ile Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 25 bin YTL'lik manevi tazminat davası açılmıştır.
Dava karikatürün, dünyada en pahalı benzin kullanan Türk halkının tepkisini, en yüksek vergi veren yurt insanının dileklerini tepkisel olarak anlatmak amacıyla çizildiğini, Kırım Kongo kanamalı hastalığına yol açan kan emici kenenin dünyada bilinen bir varlık, benzetmenin de Erdoğan'ın kişilik haklarına saldırı değil eleştiri hakkı olduğu vurgulanarak reddedilmiştir.
Charlie Hebdo karikatürü

Ana madde: Charlie Hebdo'nun Recep Tayyip Erdoğan karikatürü
Fransız hiciv ve mizah dergisi Charlie Hebdo, 27 Ekim 2020'de 12. Türkiye Cumhurbaşkanı ve Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı tasvir eden bir karikatürü dergilerinin haftalık sayısının baş kapağı olarak sosyal medya üzerinden yayımladı. Karikatür, Erdoğan'ın Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'u, Çeçen asıllı Müslüman bir göçmenin Samuel Paty'yi öldürmesi üzerine yaptığı açıklamadan sonra kınaması ve Fransa'ya boykot çağrısında bulunmasından kısa bir süre sonra yayımlandı. Erdoğan'ın tasviri çeşitli Türk yetkililer tarafından eleştiriye tabi tutuldu ve karikatür hakkında yasal süreç başlatıldı.
Karikatür, derginin 28 Ekim sayısı için oluşturulmuş, 27 Ekim tarihinde Charlie Hebdo'nun Twitter sayfasında yayımlanmıştır. Karikatürde Erdoğan bir koltukta iç çamaşırı ile otururken tasvir edilmektedir. Bira içerken tasvir edilen Erdoğan, yanında duran ve bir tepsi üzerinde iki kadeh şarap kadehi taşıyan tesettürlü bir kadının eteğini havaya kaldırmakta ve kadının kıç kısmını açığa çıkarmaktadır. Erdoğan'a ait konuşma balonunda "Ooo Peygamber" ifadesi yer almakta olup, dergi başlığı olarak Türkçe "Erdoğan özel yaşamda çok komiktir" olarak çevrilebilecek "Erdogan: dans le privé, il est très drôle" söz öbeği yer almıştır.
Çağçağ'ın çizdiği kapak
Encyclopaedia Aethiopica

Aethiopica Ansiklopedisi, 2007, 3. cildin kapağı.
Encyclopaedia Aethiopica (EAE), Etiyopya hakkında İngilizce yazılmış beş ciltlik bir referans çalışmasıdır.
Bu eser, Hamburg Üniversitesi'nin Afrikanistik ve Äthiopistik bölümünceSiegbert Uhlig ve dördüncü ciltten itibaren Alessandro Bausi tarafından  yayımlanmıştır ve içerisinde uluslararası araştırmacılar tarafından kaleme alınmış makaleleri barındırmaktadır.
Tarihöncesinden 1947'ye değin olan zaman dilimini ele alan eserde coğrafya, ekonomi, dilbilim, etnoloji, dinler tarihi, sanat ve biyografiler hakkında maddeler kaleme alınmıştır. Eserde, Etiyopya'nın yanı sıra Eritre, Afrika Boynuzu, Kenya, Somali, Cibuti ve Sudan hakkında maddelere de yer vermiştir. Yayınlanan beş cilt, aşağıda listelenmiştir.
Band 1: A–C. Harrassowitz, Wiesbaden 2003, ISBN 3-447-04746-1, XXXII + 846 sayfa
Band 2: D–Ha. Harrassowitz, Wiesbaden 2005, ISBN 3-447-05238-4, XXXVIII + 1082 sayfa
Band 3: He–N. Harrassowitz, Wiesbaden 2005, ISBN 3-447-05607-X, XVIII + 1211 Ssayfa
Band 4: O–X. Harrassowitz, Wiesbaden 2010, ISBN 978-3-447-06246-6, XXX + 1199 sayfa
Band 5: Y–Z. Harrassowitz, Wiesbaden 2014, ISBN 978-3-447-06740-9, XXXII + 1270 sayfa
Transkripsiyon

Encyclopaedia Aethiopica'nın Ge'ez alfabesi için kullandığı transkripsiyon, bu alanda çalışan herkes için kabul edilen standartların yerleşmesine vesile olmuştur.
Transkripsiyon > Ge'ez alfabesi

|  | 1>  ä/a | 2>  u | 3>  i | 4>  a | 5>  e | 6>  ǝ/– | 7>  o |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | ሀ ha | ሁ hu | ሂ hi | ሃ ha | ሄ he | ህ hǝ | ሆ ho |
| 2 | ለ lä | ሉ lu | ሊ li | ላ la | ሌ le | ል lǝ | ሎ lo |
| 3 | ሐ ḥa | ሑ ḥu | ሒ ḥi | ሓ ḥa | ሔ ḥe | ሕ ḥǝ | ሖ ḥo |
| 4 | መ mä | ሙ mu | ሚ mi | ማ ma | ሜ me | ም mǝ | ሞ mo |
| 5 | ሠ śä | ሡ śu | ሢ śi | ሣ śa | ሤ śe | ሥ śǝ | ሦ śo |
| 6 | ረ rä | ሩ ru | ሪ ri | ራ ra | ሬ re | ር rǝ | ሮ ro |
| 7 | ሰ sä | ሱ su | ሲ si | ሳ sa | ሴ se | ስ sǝ | ሶ so |
| 8 | ሸ šä | ሹ šu | ሺ ši | ሻ ša | ሼ še | ሽ šǝ | ሾ šo |
| 9 | ቀ qä | ቁ qu | ቂ qi | ቃ qa | ቄ qe | ቅ qǝ | ቆ qo |
| 10 | ቐ q̱ä | ቑ q̱u | ቒ q̱i | ቓ q̱a | ቔ q̱e | ቕ q̱ǝ | ቖ q̱o |
| 11 | በ bä | ቡ bu | ቢ bi | ባ ba | ቤ be | ብ bǝ | ቦ bo |
| 12 | ተ tä | ቱ tu | ቲ ti | ታ ta | ቴ te | ት tǝ | ቶ to |
| 13 | ቸ čä | ቹ ču | ቺ či | ቻ ča | ቼ če | ች čǝ | ቾ čo |
| 14 | ኀ ḫa | ኁ ḫu | ኂ ḫi | ኃ ḫa | ኄ ḫe | ኅ ḫǝ | ኆ ḫo |
| 15 | ነ nä | ኑ nu | ኒ ni | ና na | ኔ ne | ን nǝ | ኖ no |
| 16 | ኘ ñä | ኙ ñu | ኚ ñi | ኛ ñā | ኜ ñe | ኝ ñǝ | ኞ ño |
| 17 | አ a/ʾa | ኡ u/ʾu | ኢ i/ʾi | ኣ a/ʾa | ኤ e/ʾe | እ ǝ/ʾǝ | ኦ o/ʾo |
| 18 | ከ kä | ኩ ku | ኪ ki | ካ ka | ኬ ke | ክ kǝ | ኮ ko |
| 19 | ኸ ḵä | ኹ ḵu | ኺ ḵi | ኻ ḵa | ኼ ḵe | ኽ ḵǝ | ኾ ḵo |
| 20 | ወ wä | ዉ wu | ዊ wi | ዋ wa | ዌ we | ው wǝ | ዎ wo |
| 21 | ዐ ʿa | ዑ ʿu | ዒ ʿi | ዓ ʿā | ዔ ʿe | ዕ ʿǝ | ዖ ʿo |
| 22 | ዘ zä | ዙ zu | ዚ zi | ዛ za | ዜ ze | ዝ zǝ | ዞ zo |
| 23 | ዠ žä | ዡ žu | ዢ ži | ዣ ža | ዤ že | ዥ žǝ | ዦ žo |
| 24 | የ yä | ዩ yu | ዪ yi | ያ ya | ዬ ye | ይ yǝ | ዮ yo |
| 25 | ደ dä | ዱ du | ዲ di | ዳ da | ዴ de | ድ dǝ | ዶ do |
| 26 | ጀ ǧä | ጁ ǧu | ጂ ǧi | ጃ ǧa | ጄ ǧe | ጅ ǧǝ | ጆ ǧo |
| 27 | ገ gä | ጉ gu | ጊ gi | ጋ ga | ጌ ge | ግ gǝ | ጎ go |
| 28 | ጠ ṭä | ጡ ṭu | ጢ ṭi | ጣ ṭa | ጤ ṭe | ጥ ṭǝ | ጦ ṭo |
| 29 | ጨ č̣ä | ጩ č̣u | ጪ č̣i | ጫ č̣a | ጬ č̣e | ጭ č̣ǝ | ጮ č̣o |
| 30 | ጰ p̣ä | ጱ p̣u | ጲ p̣i | ጳ p̣a | ጴ p̣e | ጵ p̣ǝ | ጶ p̣o |
| 31 | ጸ ṣä | ጹ ṣu | ጺ ṣi | ጻ ṣa | ጼ ṣe | ጽ ṣǝ | ጾ ṣo |
| 32 | ፀ ṣ́ä | ፁ ṣ́u | ፂ ṣ́i | ፃ ṣ́a | ፄ ṣ́e | ፅ ṣ́ǝ | ፆ ṣ́o |
| 33 | ፈ fä | ፉ fu | ፊ fi | ፋ fa | ፌ fe | ፍ fǝ | ፎ fo |
| 34 | ፐ pä | ፑ pu | ፒ pi | ፓ pa | ፔ pe | ፕ pǝ | ፖ po |
| 35 | ቨ vä | ቩ vu | ቪ vi | ቫ va | ቬ ve | ቭ vǝ | ቮ vo |
Labiovelar harfler
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | ቈ qʷä | ቊ qʷi | ቋ qʷa | ቌ qʷe | ቍ qʷǝ |
| 2 | ኈ ḫʷä | ኊ ḫʷi | ኋ ḫʷa | ኌ ḫʷe | ኍ ḫʷǝ |
| 3 | ኰ kʷä | ኲ kʷi | ኳ kʷa | ኴ kʷe | ኵ kʷǝ |
| 4 | ጐ gʷä | ጒ gʷi | ጓ gʷa | ጔ gʷe | ጕ gʷǝ |
| 5 | ዀ ḵʷä | ዂ ḵʷi | ዃ ḵʷa | ዄ ḵʷe | ዅ ḵʷǝ |
| 6 | ቘ q̱ʷä | ቚ q̱ʷi | ቛ q̱ʷa | ቜ q̱ʷe | ቝ q̱ʷǝ |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb39123272b (data)
Karaburun, Arnavutköy

| Karaburun |
| --- | --- |
Mahalle

Mahallenin haritadaki yeri
Koordinatlar: 41°20′45″N 28°40′55″E﻿ / ﻿41.3458°K 28.6819°D﻿ / 41.3458; 28.6819
Ülke:  Türkiye
İl: İstanbul
İlçe: Arnavutköy
Bulunduğu yer: Avrupa Yakası 
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
Kıyısı olduğu: Karadeniz 
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 7.5 km²
Nüfus (2023): 1.888
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 212 
İl plaka kodu: 34 
Posta kodu: 34277 
İstatistiki bölge: İstanbul alt bölgesi (TR10) 
Seçim çevresi: İstanbul 3. seçim çevresi 
Karaburun, Arnavutköy'e yaklaşık 25 km uzaklıkta, İstanbul Boğaz girişine denizden 29 km uzaklıkta olan sahil mahallesidir. Avrupa yakasında Kilyos'tan sonra halihazırda merkeze en yakın 2. plajdır. Doğusunda Yeniköy bulunmaktadır.
Nüfus

| Yıl | Değişim | Nüfus | Tespit Yöntemi |
| --- | --- | --- | --- |
| 2013 |  | 1.354 | ADNKS |
| 2014 |  1% | 1.368 | ADNKS |
| 2015 |  4% | 1.425 | ADNKS |
| 2016 |  7% | 1.519 | ADNKS |
| 2017 |  0% | 1.521 | ADNKS |
| 2018 |  6% | 1.612 | ADNKS |
| 2019 |  1% | 1.630 | ADNKS |
| 2020 |  6% | 1.730 | ADNKS |
| 2021 |  1% | 1.746 | ADNKS |
| 2022 |  4% | 1.813 | ADNKS |
| 2023 |  4% | 1.888 | ADNKS |
Galeri

Karaburun Limanı
Yerdelen, Yüreğir

| Yerdelen |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Adana
Koordinatlar: 36°54′N 35°18′E﻿ / ﻿36.9°K 35.3°D﻿ / 36.9; 35.3
Ülke:  Türkiye
İl: Adana
İlçe: Yüreğir
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 40
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0322
Posta kodu: 01370
Resmî site 
Yerdelen, Adana ilinin Yüreğir ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya

Adana iline 24 km, Yüreğir ilçesine 24 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıl | Değişim | Nüfus | Tespit Yöntemi |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 |  | 51 | ADNKS |
| 2008 |  8% | 55 | ADNKS |
| 2009 |  35% | 36 | ADNKS |
| 2010 |  44% | 52 | ADNKS |
| 2011 |  13% | 45 | ADNKS |
| 2012 |  27% | 33 | ADNKS |
| 2013 |  6% | 31 | ADNKS |
| 2014 |  29% | 40 | ADNKS |
| 2015 |  13% | 35 | ADNKS |
| 2016 |  3% | 36 | ADNKS |
| 2017 |  8% | 33 | ADNKS |
| 2018 |  9% | 36 | ADNKS |
| 2019 |  3% | 37 | ADNKS |
| 2020 |  3% | 38 | ADNKS |
| 2021 |  8% | 35 | ADNKS |
| 2022 |  11% | 31 | ADNKS |
| 2023 |  29% | 40 | ADNKS |
Yeşilyurt, Bakırköy

Başlığın diğer anlamları için Yeşilyurt sayfasına bakınız.
| Yeşilyurt |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
Koordinatlar: 40°57′48″N 28°50′22″E﻿ / ﻿40.9633°K 28.8394°D﻿ / 40.9633; 28.8394
Ülke:  Türkiye
İl: İstanbul
İlçe: Bakırköy
Bulunduğu yer: Avrupa Yakası 
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
Kıyısı olduğu: Marmara Denizi 
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 0.69 km²
Nüfus (2023): 8.262
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 212 
İl plaka kodu: 34 
Posta kodu: 34149 
İstatistiki bölge: İstanbul alt bölgesi (TR10) 
Seçim çevresi: İstanbul 3. seçim çevresi 
Yeşilyurt, İstanbul ilinin Bakırköy ilçesinde bir mahalledir. Hava Harp Okulu mahalle sınırları içerisindedir. Yeşilyurt Spor Kulübü de bu mahallede kurulmuştur.
Tarihçe

Mahallenin eski adı Şevketiye olarak geçer.
Coğrafya ve ulaşım

Mahalle Yeşilköy ile Ataköy arasında yer almaktadır. Atatürk Havalimanı ile komşudur. İlçede bir adet Marmaray hattına ait istasyon vardır.
Nüfus

| Yıl | Değişim | Nüfus | Tespit Yöntemi |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 |  | 5.334 | Genel nüfus sayımı |
| 2007 |  9% | 5.808 | ADNKS |
| 2008 |  11% | 6.430 | ADNKS |
| 2009 |  8% | 6.965 | ADNKS |
| 2010 |  1% | 7.033 | ADNKS |
| 2011 |  2% | 6.874 | ADNKS |
| 2012 |  4% | 6.608 | ADNKS |
| 2013 |  11% | 7.329 | ADNKS |
| 2014 |  2% | 7.184 | ADNKS |
| 2015 |  8% | 7.746 | ADNKS |
| 2016 |  11% | 6.923 | ADNKS |
| 2017 |  13% | 7.816 | ADNKS |
| 2018 |  4% | 8.156 | ADNKS |
| 2019 |  5% | 8.546 | ADNKS |
| 2020 |  0% | 8.562 | ADNKS |
| 2021 |  0% | 8.541 | ADNKS |
| 2022 |  1% | 8.433 | ADNKS |
| 2023 |  2% | 8.262 | ADNKS |
Maden, Adalar

| Maden |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
Koordinatlar: 40°52′26″N 29°07′52″E﻿ / ﻿40.873905°K 29.1309879°D﻿ / 40.873905; 29.1309879
Ülke:  Türkiye
İl: İstanbul
İlçe: Adalar
Bulunduğu yer: Büyükada 
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
Kıyısı olduğu: Marmara Denizi 
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 2.49 km²
Nüfus (2023): 4.845
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 216 
İl plaka kodu: 34 
Posta kodu: 34970 
İstatistiki bölge: İstanbul alt bölgesi (TR10) 
Seçim çevresi: İstanbul 1. seçim çevresi 
Maden, İstanbul ilinin güneyindeki Prens Adaları'nı kapsayan Adalar ilçesinin 5 mahallesinden biridir. Takımadanın en büyük üyesi olan Büyükada üzerindeki iki muhtarlıktan biri olan Maden mahallesi, adanın doğusunda bulunur ve Nizam mahallesinden Çarkıfelek Sokağı ve Orman Yolu ile ayrılır. Adalar İtfaiye Amirliği ve dünyanın en büyük ahşap yapılarından olan Eski Rum Yetimhanesi, Nizam mahallesi sınırları içinde yer almaktadır. Prens Adaları'nın en doğudaki üyesi Sedef Adası da Maden mahallesi sınırları içinde yer almaktadır.
Nüfus

| Yıl | Değişim | Nüfus | Tespit Yöntemi |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 |  | 3.202 | ADNKS |
| 2008 |  22% | 3.917 | ADNKS |
| 2009 |  3% | 4.015 | ADNKS |
| 2010 |  1% | 4.065 | ADNKS |
| 2011 |  1% | 4.043 | ADNKS |
| 2012 |  6% | 4.269 | ADNKS |
| 2013 |  0% | 4.284 | ADNKS |
| 2014 |  1% | 4.345 | ADNKS |
| 2015 |  0% | 4.356 | ADNKS |
| 2016 |  0% | 4.335 | ADNKS |
| 2017 |  0% | 4.349 | ADNKS |
| 2018 |  6% | 4.595 | ADNKS |
| 2019 |  6% | 4.330 | ADNKS |
| 2020 |  7% | 4.626 | ADNKS |
| 2021 |  2% | 4.731 | ADNKS |
| 2022 |  2% | 4.803 | ADNKS |
| 2023 |  1% | 4.845 | ADNKS |
Şüpheci Kimyager

Süpheci Kimyager'in giriş sayfası
Şüpheci Kimyager: Kimyasal-Fiziksel Şüpheler ve Paradokslar, Robert Boyle'un 1661'de Londra'da yayınladığı bir kitabının adıdır. Bir diyalog biçiminde, Şüpheci Kimyager Boyle'un maddenin hareket halindeki parçacıklardan ve parçacık kümelerinden oluştuğu ve her fenomenin hareket halindeki parçacıkların çarpışmalarının sonucu olduğu hipotezini sunmuştur.
Boyle ayrıca Aristoteles ve Paracelsus tarafından öne sürülen elementer cisim tanımlarına da itiraz etmiştir. Bunun yerine elementleri "tamamen karışmamış cisimler" olarak tanımlamıştır. Bu nedenlerle Robert Boyle bazen modern kimyanın kurucusu olarak anılmaktadır.
İçindekiler

Kitabın ilk bölümü, 5 arkadaşın (Ev sahibi ve Şüpheci Carneades, Kimyager Philoponus, Aristotelesçi Themistius, tarafsız Yargıç Eleutherius ve isimsiz bir anlatıcı) Carneades'in bahçesinde buluşup karışık cisimlerin bileşenleri hakkında sohbet etmeleri ile başlamaktadır. Birinci bölümde, Carneades (Boyle), kitabın geri kalanının temelini oluşturan toplantı için dört öneri ortaya koymaktadır. Bunlar aşağıdaki gibidir:
Temel temalar

Boyle önce, Jean Beguin ve Joseph Duchesne'in aksine, ateşin tüm cisimleri öğelerine ayırmada evrensel ve yeterli bir çözümleyici olmadığını savunmuştur. Bunu kanıtlamak için, Alkahest'in evrensel bir analizci olduğu bilinen Jan Baptist van Helmont'tan destek istemiştir.
Boyle, Aristoteles'in dört element (toprak, hava, ateş ve su) teorisini ve ayrıca Paracelsus tarafından önerilen üç prensibi (tuz, kükürt ve cıva) reddetmiştir. Kitabın ilk beş bölümünde klasik elementleri ve kimyasal ilkeleri tartıştıktan sonra, altıncı bölümde Boyle, kimyasal elementi modern konsepte daha yakın bir halde şu şekilde tanımlamaktadır:
Ancak Boyle, bilinen herhangi bir maddi maddenin bu tür "mükemmel şekilde karışmamış cisimlere" tekabül ettiğini reddetmiştir. Onun görüşüne göre, bilinen tüm malzemeler, hatta altın, gümüş, kurşun, kükürt ve karbon gibi maddeler bile bileşiktir.
Etkisi

E. J. Dijksterhuis'e göre, "Şüpheci Kimyager Aristoteles'in dört element doktrininin ve Paracelsus'un üç principia teorisinin ortaya çıkmasından sonra yavaş yavaş kullanım dışı kalmaktadır."
Kitabın etkisi Nicholas Brady'nin Ode to St. Cecilia adlı eserinde "sarsıcı tohumlar"a yaptığı göndermede görülmektedir. (Henry Purcell tarafından 1691'de, Daniel Bernoulli'nin kinetik teorisinden çok önce kurulmuştur):
Orijinali:
Çevirisi:
Dünyanın Ruhu!
Senden ilham alarak,
Maddenin sarsıcı Tohumları kabul etti,
Sen yaptın Dağınık Atomları bağladın,
Gerçek orantı Kanunlarınla birleşti,
Çeşitli Parçalardan oluşan mükemmel bir Uyum.
Bilim felsefecisi Thomas Kuhn, bilim tarihi yazımı konusundaki görüşlerini tartışırken, Bilimsel Devrimlerin Yapısı adlı kitabının on birinci bölümünde Şüpheci Kimyager'e atıfta bulunmaktadır.
Kültürel kaynaklar

Şüpheci Kimyager'e Quicksilver romanında atıfta bulunulmaktadır
Ek bağlantılar

1661 baskısının taranması, archive.org
Gutenberg Projesi'nde kitabın transkripsiyonu 2 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Geriye dönüp bakıldığında: Şüpheci Kimyager 14 Mayıs 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ALawrence Principe tarafından Nature'da yayınlanan makale, January 5, 2011
Davidson, John S. "Boyle'sun "Şüpheci Kimyager"inin ek açıklamaları" (PDF). 13 Mart 2003 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2014.
Başka bir basım öreneğinin giriş sayfası
Harz (ilçe)

| Harz ilçesi Landkreis Harz |
| --- | --- |
İlçe
  Bayrak Arma 
 Harz ilçesinin Saksonya-Anhalt'taki konumu
Koordinatlar: 51°52′K 10°53′D﻿ / ﻿51.867°K 10.883°D﻿ / 51.867; 10.883
Ülke:  Almanya
Eyalet:  Saksonya-Anhalt
Merkez: Halberstadt
Belediye: 20
Yüzölçümü
 • Toplam: 2.104,9 km²
Nüfus (2022)
 • Toplam: 210.381
 • Yoğunluk: 100/km²
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAYS)
Plaka kodu: HZ, HBS, QLB, WR
Resmî site www.kreis-hz.de
Harz ilçesi (Almanca: Landkreis Harz), Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 2.104,9 km² olan ilçenin nüfusu 31 Aralık 2022 tarihi itibarı ile 210.381'dir. İlçenin merkezi Halberstadt'tır.
İdari bölümler

Harz ilçesi, 13'ü şehir olmak üzere 20 belediyeye ayrılmaktadır.
Ballenstedt
Blankenburg am Harz
Falkenstein
Halberstadt
Harzgerode
Ilsenburg
Oberharz am Brocken
Osterwieck
Quedlinburg
Schwanebeck1
Thale
Wegeleben1
Wernigerode
Ditfurt1
Groß Quenstedt1
Harsleben1
Hedersleben1
Huy
Nordharz
Selke-Aue1
1 Vorharz'a bağlı
Grip mevsimi

Grip mevsimi, grip salgınlarının yaygınlığı ile karakterize edilen yıllık tekrarlanan bir dönemdir. Mevsim, her yarımkürede yılın soğuk yarısında gerçekleşir. Grip etkisi bazen coğrafi olarak tahmin edilebilir ve hatta izlenebilir. Her mevsimde ana grip aktivitesinin başlangıcı lokasyona göre değişmekle birlikte, herhangi bir spesifik yerde bu küçük salgınlar genellikle zirveye yaklaşık 3 haftada çıkar ve diğer 3 haftada önemli ölçüde azalmaktadır.
Nedenleri

Ana madde: Grip
Üç virüs ailesi, Grip A, B ve C, gribe neden olan başlıca enfektif ajanlardır. Soğutucu sıcaklık dönemlerinde, grip vakaları kabaca on kat veya daha fazla artar. Sezon boyunca grip belirtilerinin daha yüksek insidansına rağmen, virüsler tüm yıl boyunca tüm popülasyonlarda yayılmaktadır.
Her yıllık grip mevsimi normalde büyük bir grip virüsü alt tipi ile ilişkilidir. Bir önceki yıl suşuna (maruziyet ve aşılamalar yoluyla) ve daha önce uykuda olan virüs suşlarındaki mutasyonal değişikliklere bağlı olarak immünolojik direncin gelişmesiyle ilişkili alt tip her yıl değişir.
Grip salgınlarının mevsimsel yapısının ardındaki kesin mekanizma bilinmemektedir. Önerilen bazı açıklamalar şunlardır:
İnsanlar kışın daha sık içeride yer alırlar, daha sık iletişim halindedirler ve bu da gribin insandan insana bulaşmasını teşvik eder.
Ultraviyole radyasyon miktarındaki mevsimlik bir düşüş, virüsün doğrudan radyasyon hasarı veya dolaylı etkilerle (yani ozon konsantrasyonu) enfeksiyon olasılığını arttırarak zarar görmesi veya öldürülmesi olasılığını azaltabilir.
Soğuk havalar, mukoza zarının suyunu alabilen ve vücudun solunum yolu virüs enfeksiyonlarına karşı etkili bir şekilde korunmasını engelleyen daha kuru havaya neden olur.
Virüsler, daha yavaş ayrışmaya bağlı olarak daha soğuk sıcaklıklarda korunurlar, bu nedenle maruz kalan yüzeylerde (kapı tokmağı, tezgah,  vb.) daha uzun süre dururlar.
Çocukların yaz aylarında okula gitmediği ülkelerde, devlet okulunun başlangıcına denk gelen grip sezonu başlangıcı daha belirgindir. Gündüz bakım ortamının hastalığın yayılması için mükemmel olduğu düşünülmektedir.
Ciltte Ultraviyole B'den D vitamini üretimi mevsimlere göre değişir ve bağışıklık sistemini etkiler.
Kobaylarda yapılan araştırmalar, hava soğuk ve kuru olduğunda virüsün aerosol iletiminin arttığını göstermiştir. Kuraklığa bağımlılık, virüs parçacıklarının nemli havada parçalanmasına bağlı gibi görünmektedir, buna karşın soğukta bağımlılık, virüsün daha uzun bir süre boyunca virüsün bulaşmasına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Araştırmacılar soğuk algınlığının kobayların virüse karşı bağışıklık yanıtını bozduğunu bulamadılar.
Ulusal Çocuk Sağlığı ve İnsani Gelişme Enstitüsü (NICHD) tarafından 2008 yılında yapılan araştırmalar, influenza virüsünün "tereyağı benzeri bir kaplamaya" sahip olduğunu bulmuştur. Kaplama solunum yoluna girdiğinde eriyor. Kışın, kaplama sertleşmiş bir kabuk haline gelir. Bu nedenle, soğuk havalarda bir spora benzer şekilde hayatta kalabilir. Yaz aylarında, virüs solunum sistemine ulaşmadan önce kaplama erir.
Zamanlama

Amerika Birleşik Devletleri'nde grip mevsimi Ekim ile Mayıs arasında kabul edilir. Genellikle Şubat ayında zirveye çıkmaktadır. Avustralya'da ise grip mevsimi Mayıs ile Ekim arasında kabul edilir. Genellikle Ağustos ayında zirveye çıkar.
Grip mevsimleri tropik ve subtropiklerde de mevcuttur, ancak genellikle daha az keskin tanımlanmıştır. Nemli subtropikal bir iklime sahip olan Hong Kong'da grip mevsimi Aralık'tan Mart ayına kadar, kış mevsiminde ve ilkbaharda başlar.
Grip aşısı

Ana madde: Grip aşısı
Grip aşısı etkileri grip mevsiminin etkilerini azaltmak için kullanılmıştır; pnömoni aşısı da ek olarak grip mevsiminin etkilerini ve komplikasyonlarını azaltır. Kuzey ve Güney Yarımküre'de yılın farklı zamanlarında kış olduğu için, her yıl aslında iki grip mevsimi vardır. Bu nedenle, Dünya Sağlık Örgütü (Ulusal Grip Merkezleri tarafından desteklenen) her yıl iki aşı formülasyonu yapar; biri Kuzey, diğeri Güney Yarımküre için.
Her yıl güncellenen üç değerlikli grip aşısı, influenza Grip A virüsü H3N2 alt türü|H3N2]], H1N1 ve Grip B virüsü virüslerinden gelen hemaglutinin (HA) yüzey glikoprotein bileşenlerinden oluşur. Ocak 2006'daki baskın suş H3N2 idi. H3N2'de standart antiviral ilaçlar amantadin ve rimantadine karşı ölçülen direnç, 1994'te % 1'den 2003'te % 12'ye, 2005'te ise % 91'e yükselmiştir.
Risk durumları

Bağışıklık sistemini tehlikeye atan tıbbi koşullar grip riskini artırır.
Risk durumları > Diyabet

Milyonlarca insan diyabet hastasıdır. Kan şekeri iyi kontrol edilmediğinde, diyabet hastaları hızla geniş bir komplikasyon yelpazesi geliştirebilir. Diyabet vücuttaki yüksek kan şekeri ile sonuçlanır ve bu ortam virüslerin ve bakterilerin gelişmesine izin verir.
Kan şekeri kontrol altına alınmazsa, hafif bir grip hızla ağırlaşabilir ve hastaneye yatışa ya da hatta ölüme neden olabilir. Kontrolsüz kan şekeri bağışıklık sistemini baskılamakta ve genellikle soğuk algınlığı veya grip gibi daha ciddi vakalara yol açmaktadır. Bu nedenle, grip mevsiminin başlamasından önce, diyabetiklerin gripten aşılanması tavsiye edilmiştir.
Risk durumları > Astım/KOAH

Astım ve KOAH hastalarının grip mevsiminden önce grip aşısı yaptırması önerilir. Astım hastaları influenza ve soğuk algınlığı virüslerinden hayatı tehdit eden komplikasyonlar geliştirebilir. Bu komplikasyonlardan bazıları pnömoniler, akut bronşit ve akut solunum sıkıntısı sendromudur.
ABD'de her yıl gribe bağlı komplikasyonlar 100.000 astıma yakın etki gösterir ve şiddetli nefes darlığı nedeniyle acil serviste milyonlarca kişi daha görülür. Astımlıların Ekim ve Kasım ayları arasında grip mevsiminin zirvesinden önce aşılanması tavsiye edilir. Grip aşısı vücudun bağışıklık sistemini güçlendirerek çalışır ve etkili olması yaklaşık 2 hafta sürer.
Risk durumları > Kanser

Kanserli kişiler genellikle baskılanmış bir bağışıklık sistemine sahiptir. Üstelik, birçok kanser hastası, radyoterapi ve güçlü bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar altındadır ve bu da vücudun enfeksiyonlarla savaşma kabiliyetini daha da bastırır. Kanserli herkes oldukça hassastır ve gripten kaynaklanan komplikasyonlar açısından risk altındadır. Kanser veya kanser öyküsü olan kişiler mevsimsel grip aşısı almalıdır. Kanser, pnömoni ve bronşit komplikasyonlarına yol açtığı için, akciğer kanseri hastaları için grip aşısı da sıkıdır. Kanserli kişiler burun spreyi aşısı almamalıdır. Grip aşısı inaktive edilmiş (öldürülmüş) virüslerden oluşur ve burun spreyi aşıları canlı virüslerden oluşur. Grip aşısı zayıflamış bağışıklık sistemi olanlar için daha güvenlidir. Son bir ay içinde kemoterapi ve/veya radyoterapi tedavisi gibi kanser tedavisi gören veya kan veya lenfatik bir kanser formuna sahip olanlar, grip olduklarından şüphelenirse hemen doktorlarını aramalıdırlar.