Azerbaycan şarabı
Tarihi > Modern Zamanlar

Azerbaycan'da çağdaş şarap yapımı Gence - Kazah ve Şirvan ekonomik bölgelerinde görülmektedir. Bu bölgelerdeki üzüm bağları, ülkenin ekili alanlarının yaklaşık %7'sini oluşturmaktadır. Bölgeler, 17 asma ve 16 sofralık üzüm çeşitleriyle ünlüdür, şarap çeşitlerinden en yaygın olanı Pinot Noir'dir.
Azerbaycan, Hazar Denizi bölgesindeki başlıca şarap üreticilerinden biridir. Çağdaş şarap yapımı, 1970'lerde, tahıl endüstrisinin gelişimine karşı şarap üretimini artırmayı tercih eden Sovyet yetkililer tarafından iddialı bir şekilde geliştirildi. Bakanlar Kurulunun özel kararnamelerine göre, bağlar için sanayiye daha fazla kaynak, 70 ile 80 bin hektar arasında arazi ayrıldı. İlk planlar, 1990 yılına kadar yılda 3 milyon ton üzüm üretmekti. Azerbaycan, artan üretkenlik sonucunda 1982 yılına kadar 2,1 milyon ton üzüm üretmeye başladı. Sektör yılda yaklaşık 100 milyon ruble getirdi. Azerbaycan'da Sovyet yönetimi sırasında üretilen şarapların çoğu Rusya, Belarus ve Baltıklara ihraç edildi, ancak 1980'lerde Gorbaçov'un alkolizm yasağı kampanyası nedeniyle bölgenin ihracatı yavaşladı.
Günümüzde, ülkede şarap üreten yaklaşık 10 şarap imalathanesi ve üzüm bağı bulunmaktadır. Bunlardan en büyüğü 2006'da kurulan Vinagro'dur. Alman göçmenler tarafından 1860 yılında kurulan Gence yakınlarındaki Göygöl şarap fabrikasını kullanmaktadır. Azerbaycan şarap ürünlerinin kalitesinden dolayı diğer ülkelere ihracat giderek artmaktadır. Üretimin çoğu şu anda Rusya ve Avrupa pazarlarına gerçekleştirilse de Çin gibi diğer ülkeler Azerbaycan şarabı için yeni büyüyen pazarlar haline gelmektedir. Artan talep nedeniyle Azerbaycan'ın Şemkir Rayonu'nda 100 hektarın üzerinde yeni üzüm tarlaları oluşturuldu. 1991 yılında Azerbaycan'ın bağımsızlığını kazanmasından sonra Azerbaycan şarapları uluslararası yarışmalarda 27 ödül kazandı. Azerbaycan son birkaç yıldır şarap üretimini artırmıştır. 2003 yılında 3.790, 2005'te 4.005 ve 2007'de 7.200 ton şarap üretti. Ayrıca Azerbaycan, Hazar Denizi topraklarındaki başlıca şarap üreticilerinden biridir. SSCB döneminde votka “içme kültürünün” bir parçası olarak görülmesine rağmen, Azerbaycan şarabı Gorbaçov tasfiyesinden önce de Rusya'nın favorilerinden biriydi. 1985 yılında Sovyetler Birliği'nin asma üretimini yasaklayan yasasının ardından Azerbaycan'da sanayinin büyümesi tamamen engellendi. Bu yasadan önce, üzüm üretimi yılda iki tona yakındı, bu da Azerbaycan'ın SSC'nin GSYİH'sinin %40-45'ini sağlamadığı anlamına geliyordu. Azerbaycan'ın dünya asma pazarında daha fazla itibar kazanması hedeflenmektedir. Bunu sağlamak için Azerbaycan, Uluslararası Şarap ve Şarap Örgütü'ne (OIV) katılmıştır.
2012 yılında Azerbaycan Cumhurbaşkanı "Üzüm Yetiştiriciliğinin Geliştirilmesi İçin Devlet Programı 2012-2020" kararını onayladı. Programın amacı, üzüm yetiştiriciliğini artırmak, şarap yapımını geliştirmek ve ihracat oranını yükseltmektir. Her yıl üzüm yetiştirme bölgelerinin büyüklüğü artmaktadır. Devlet programı çerçevesinde üzüm bahçeleri arazisi 50 bin hektar olacaktır. Üzüm büyümesinin 2020 yılına kadar 500 tona ulaşması beklenmektedir. Üzümün %30'unun yenmek için tüketildiği kabul edilmektedir. Mahsulün geri kalanı, çeşitli markalarda şarap üretmek için kullanıldığı belirtilmektedir. Azerbaycan'da, bu alandaki uzmanlar Uluslararası Şarap ve Şarap Örgütü (IOVW), “Magarach” Ulusal Bağ ve Şarap Enstitüsü, Yalta, Tairov Şarap Yapımı ve Şarap Yetiştirme Enstitüsü, Odessa ve diğer kuruluşlarla işbirliği yapmaktadır.