İslam kültürü
Dans

Müslüman kültürlerinde, hem dini hem de seküler bağlamlarda (halk ve kabile dansları, saray dansları, düğün ve festivallerde kutlama dansları, göbek dansı vb.) Birçok dans sanatının türü bulunmaktadır.
Bazı fıkıh âlimleri, dans konusunda cinsiyet temelli hükümler verdiler, bu da kutlamalarda sıkça yapıldığı gibi, yalnızca kadınlara özel bir ortamda kadınlar için müsaade edildi. Gazzâlî ve Nevevî gibi diğer klasik otoriteler, bu ayrım olmaksızın buna izin verirler, ancak "gevşek" olan veya cinsel arzuları harekete geçiren dansı eleştirdiler.
Geleneksel Müslüman dini yaşamına hakim olan dini tarikatların çoğu, zikir törenleri bağlamında dans biçimlerini ritüelleştirdi. Zikir, "hatırlama" (Tanrı'nın), arayan kişinin tüm duyu ve düşüncelerini, Marifete (Tanrı'nın tecrübi bilgisi) ulaşma ve onun içindeki mistik durumları tetikleme umuduyla Tanrı'ya odakladığı ritüel duadan farklı meditatif bir ibadet şeklidir. Zikir, bir şeyhin talimatıyla bireysel olarak veya benzer düşünen takipçilerle yapılabilir ve sessiz meditasyon veya Tanrı'nın 99 ismi - Kuran ayetleri gibi kutsalların tekrarlanmasını içerebilir. Dinlenme veya ritmik olarak da yapılabilir. Geleneksel İslami tarikatlar, bazen Sûfî şiiri ve klasik müzik eşliğinde oldukça ayrıntılı ritüel dansları içeren çeşitli zikir çalışmaları geliştirmiştir.
Gazzâlî, müziğin ve dansın zikirde kullanımını ve ibadet edenlerde ortaya çıkardığı mistik durumları ve bu törenlere iliştirilen görgü kurallarını düzenlemeyi, İslami maneviyat üzerine yaptığı kısa tezde Kimyayı Saadet'ini'ni ve son derece etkili çalışması Olan İhya'da tartıştı. Gazzali, müzik ve dans uygulamalarının, bu uygulamalara girmeden önce kalpleri saf olduğu sürece, din arayanlar için faydalı olduğunu vurguladı.
Önemli örnekler arasında Osmanlı imparatorluğunun ana Sünni tarikatı olan Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî tarafından kurulan Mevlevî Tarikatı ve semâ ritüeli sayılabilir. Mevlevi tarikatı, ritüelleri ve Osmanlı klasik müziği, ülkenin seküler "modernleşme" çabasının bir parçası olarak 20. yüzyılın büyük bir bölümünde Türkiye'de yasaklanmış ve tarikatın mülkleri kamulaştırılmıştır. 2008 yılında UNESCO , İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Mirasının Başyapıtlarından biri olarak Türkiye'nin "Mevlevî Sema Töreni" ni onayladı ve uygulama şimdi yeniden ilgi görüyor.
Mısır ve Levant'da, sema Mevlevi formu olarak bilinen tennure ve hem de diğer tarikatlar ile (bazı modifikasyonlarla) adapte edilmiştir.
Geleneksel olarak Afganistan ve Hindistan alt kıtasındaki baskın İslami kurum olan ve başlıca Sufi tarikatlarının en eskisi olan Çiştiyye tarikatı, Mevlevilere benzer sema formlarının yanı sıra chang gibi diğer adanmışlık danslarını da uygular. Emir Hüsrev gibi ünlü öncü figürler aracılığıyla Hindistan klasik müziğinin ve kavvali gibi yarı klasik adanmışlık türlerinin gelişimi ile güçlü bir şekilde ilişkilidir. Çiştiyye tarikatı, Hindistan alt kıtasında yaşayan yaklaşık 500 milyon Müslümanın maneviyatı ve kültürü üzerinde büyük bir etkiyi sürdürerek, dünyadaki en büyük ve en güçlü Müslüman dini tarikatlarından biri olmaya devam ediyor.
Bu dansın diğer örnekleri, Gnava müziğinin yanı sıra Sahra Altı Afrika ve Güneydoğu Asya ile ilişkilendirildiği Mağripte bulunur. İran'ın Sünni azınlığı arasında baskın olan Nakşibendiyye, zikir bağlamında müzik ve dansı kullanmamaları bakımından dikkate değer bir istisnadır.
Bu katı dindar dans biçimlerine ek olarak, Müslüman topluluklarda geleneksel olarak düğünlerde ve Mevlid, Kurban Bayramı gibi halka açık kutlamalarda renkli dans alayları gerçekleşir. Birçok İslam kültürü, örneğin Bâbür, Osmanlı, Fars ve Cava saray kültürleri bağlamında klasik dans formlarının yanı sıra sayısız yerel halk ve kabile dansları (örneğin Bedevî, Tuareg ve Peştuca halkları arasında) ve diğer formlar da geliştirmiştir. Eğlence veya bazen göbek dansı gibi şifa amaçlı kullanılan danslar (özellikle Mısır kültürüyle ilişkilendirilir).
Tarikatlar ve ritüelleri, İslam tarihinin çoğu için Müslüman yaşamının her yerde mevcut bir parçası olmasına ve İslam'ın tüm dünyaya yayılmasından büyük ölçüde sorumlu olmasına rağmen, 19. yüzyılın sonlarından bu yana şiddetli bir şekilde muhalefet edildi ve bunlarla mücadele edildi. Fransız ve İngiliz sömürge idareleri tarafından sırayla, Müslüman modernistlerin ve Mustafa Kemal Atatürk gibi Müslüman modernist, laikler tarafından ve Son yıllarda Suudi Arabistan'ın desteklediği köktendinci Vehhâbîlik mezhebinin sesli muhalefetinin hedefi oldu. (Tasavvuf ve tarikatla ilişkili mirasın çoğunun 1930'larda devlet tarafından fiziksel olarak tahrip edildiği yer). Daeş ve Taliban gibi radikal militan örgütleri, özellikle Mısır ve Pakistan'da olmak üzere terör saldırılarında defalarca zikir törenlerini hedef almıştır.