stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tlingitçe
Diyalekt ve kabileler

Kuzey Tlingitçesi [İngilizce Northern Tlingit ]. De facto standart yazı dilini oluşturur.
Büyük Kuzey Tlingitçesi [İngilizce Greater Northern Tlingit, Northern Tlingit (sensu stricto) ]
Angoon şivesi
Xutsnoowú Ḵwáan (Angoon people)
Xudzidaa Ḵwáan (Angoon people)
Sitka şivesi
Shee At’iká Ḵwáan / Sheet’ká Kwáan (Sitka people). Sitka ve Chichagof adasında (Shee At’iká)
Sumdum şivesi
S’awdaan Ḵwáan (Sumdum people)
Auke (Aak’w ) şivesi
Aak’w Ḵwáan (Auke Bay people). Lynn Canal'ın güneyi, Juneau yöresi ve Admiralty adasının kuzeyinde.
Uzak Kuzey Tlingitçesi [İngilizce Far Northern Tlingit, Gulf Coast Tlingit ]. Haines (Deishú ), Yakutat ve Hoona yörelerinde konuşulur.
Hoona (Gaawt’aḵ.aan, Xunaa ) şivesi
Xunaa Ḵwáan (Hoonah people). Eski yurtları Glacier Bay olup şimdi Icy Strait yöresinde iskan ediliyorlar.
(?) G̲alyáx Ḵwáan (Kaliakh River people). Cape Yakataga'dan Controller Bay'a kadar olan yörede yaşarlar. Kaliakh Kwaan Tlingit Nation adı altında idari birlik oluştururlar.
Chilkat şivesi
Jilḵaat Ḵwáan (Chilkat people). Klukwan yöresinde.
(?) Jilḵoot Ḵwáan (Chilkoot people). Haines ve Skagway yörelerinde.
Dry Bay şivesi
G̲unaaxoo Ḵwáan (Dry Bay people)
Yakutat (Yaakwdáat ) şivesi
Laax̲aayík Ḵwáan (Yakutat Bay people)
İç Tlingitçesi [İngilizce Interior Tlingit, Inland Tlingit ]. Kanada'da (Britanya Kolombiyası ile Yukon) İç Tlingitleri tarafından konuşulur. Dakh-Ka Tlingit Nation adı altında konfederatif kabile birliği oluştururlar.
Atlin Tlingitleri. Britanya Kolombiyası bölgesindeki Atlin gölü civarında yaşarlar. Günümüzde Taku River Tlingit First Nation adı altında idari birlik oluştururlar.
Áa Tlein Ḵwáan (Atlin Lake people)
T’aaḵu Ḵwáan (Taku people). Taku River ve Stephens Passage yörelerinde.
Teslin Tlingitleri [kendilerince Deisleen Ḵwáan (Teslin Lake people)]. Yukon bölgesindeki Teslin gölü civarında yaşarlar. Günümüzde Teslin Tlingit Council adı altında idari birlik oluştururlar.
Carcross Tlingitleri. Yukon bölgesindeki Carcross yöresinde Tagiş Atabaskları ile birlikte Carcross/Tagish First Nation adı altında idari birlik oluştururlar.
Güney Tlingitçesi [İngilizce Southern Tlingit]
Asıl Güney Tlingitçesi [İngilizce Transitional Southern Tlingit ]. Kake (Ḵééx̲, Ḵéix̲’ ), Wrangell (Ḵaachx̲ana.áak’w ) ve Petersburg (Gánti Yaakw Séedi ) yörelerinde konuşulur.
Ḵéex̲ Ḵwáan (Kake people)
Shtax’héen Ḵwáan (Stikine people). Wrangell ve Stikine River yöresinde.
Sanya-Henya Tlingitçesi [İngilizce Sanya-Henya Tlingit, Sanya-Henya Southern Tlingit ]. Ketchikan (Kichxáan )'dan Klawock'a kadar olan bölgede konuşulur.
Sanyaa Ḵwáan (Cape Fox people)
Hinyaa Ḵwáan (Klawock people)
Kooyu Ḵwáan (Kuiu Island people)
Taḵjik’aan Ḵwáan (Tuxekan people). Eskiden Galler Prensi Adası (Prince of Wales Island)'nın kuzeyinde yaşarlarken şimdi Klawock ve Craig yöresinde iskan edilmektedirler.
Tongass Tlingitçesi [İngilizce Tongass Tlingit ]. Yok olmak üzeredir. Bir iki konuşanı kalmıştır.
Taant’a Ḵwáan (Ketchikan people).
Örnekler

lingít kişi
ḵáa adam
sháa kadın
keitl köpek
ḵ'eikaxwéin çiçek
gagaan güneş
dís ay
kugóos' bulut
kutx ayanahá yıldız
taat gece
t'éex' buz
dleit kar
séew / sóow yağmur
hít ev
lítaa bıçak
dleey et
yaakw kano
té taş
t'ooch' kömür
ǥayéis' demir
éeḵ bakır
tléix' bir
déix̲ iki
nás'k üç
daax'oon dört
keijín beş
tleidooshú altı
dax̲adooshú yedi
nas'gadooshú sekiz
gooshúḵ dokuz
jinkaat on
Daa sá yei daa i néi?  Ne yapıyorsun?
Köprülüler Devri

Köprülüler Devri veya Köprülüler Dönemi; Osmanlı İmparatorluğu'nda 15 Eylül 1656 ile 15 Aralık 1683 tarihlerini kapsayan ve Köprülü ailesinden sadrazamların görev yaptığı ve imparatorluğun toparlanması ve istikrarı için bir fırsat yaşanan tarihi döneme verilen isimdir. Köprülüler devri, Osmanlı devleti için içeride istikrarın sağlanması, dışarıda ise prestij ve gücün göreli olarak artması dönemidir. Köprülüler dönemi; Kanunî dönemini hatırlatan istikrarlı bir toparlanma dönemi olmuştur.
15 Eylül 1656 tarihinde Köprülü Mehmed Paşa'nın sadrazam olmasıyla başlayan dönem, 15 Aralık 1683 tarihinde Kara Mustafa Paşa'nın sadaretten azledilmesi ile bitmiştir. Köprülüler Devri'nin sona ermesiyle Osmanlı İmparatorluğu'nda duraklama dönemi biterek, gerileme dönemi başlar.
Köprülü Mehmed Paşa'nın sadareti

Ana madde: Köprülü Mehmed Paşa
Köprülü Mehmet Paşa'dan önceki 10 yıllık dönemde 17 kez sadaret el değiştirmiştir.  Bu dönemde Mimar Kasım Ağa ve Valide Sultan'ın teklifi sonucunda; Köprülü Mehmet Paşa sadareti bir takım şartları kabul edildiği takdirde alacağını beyan etmiştir.
Bu sıra dışı duruma rağmen padişah şartları kabul etmiştir. Bu şartlar şunlardır:
Raporları geri çevrilmeyecek.
Yapacağı, atama, rütbe ve azillere hiç kimse karışmayacak.
Kendisi hakkında bir şikayet olduğu zaman padişah kendisini dinlemeden karar vermeyecek.
Sarayda hiç kimse devlet işlerine karışmayacaktı.
Köprülü Mehmet Paşa, atandığı 15 Eylül 1656 tarihinden, öldüğü 31 Ekim 1661 tarihine kadar görev yaptı. Başlıca icraatları şunlardır:
Girit Savaşı'nın bir ayağı olan Çanakkale'de Venedik Cumhuriyeti ile yapılan kara ve deniz savaşlarında başarılı oldu.
Limni ve Bozcaada adalarından düşman püskürtüldü.
Kadızadeler isyanı bastırıldı.
Erdel Seferi başarı ile tamamlandı.
Abaza Hasan Paşa'nın isyanı bastırıldı.
Kapıkulu askerlerini ve diğer devlet adamlarını kontrol altına aldı.
Gereksiz maaş alımlarını durdurmaya çalıştı.
Köprülü Fazıl Ahmet Paşa'nın sadareti

Ana madde: Köprülü Fazıl Ahmed Paşa
Babası Köprülü Mehmet Paşa'nın vasiyeti üzerine 31 Ekim 1661 tarihinde sadarete atandı. 3 Kasım 1676 tarihinde ölene kadar görevde kaldı. Başlıca icraatları şunlardır:
1663-1664 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nı başarıyla tamamladı.
1669'da Kandiye'yi alarak Girit'in fethini tamamladı.
1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı'nı başarıyla tamamladı.
Bütçe açığını gidermeye çalıştı.
Devlet içinde asayiş ve güvenliği sağladı.
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın sadareti

Ana madde: Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
Köprülü Fazıl Ahmet Paşa'nın ölümü üzerine 3 Kasım 1676 tarihinde sadarete atandı. 15 Aralık 1683 tarihinde IV. Mehmet tarafından azledilene kadar görevde kaldı. Başlıca icraatları şunlardır:
1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı'nı başarıyla tamamladı.
II. Viyana Kuşatması'nı yürüttü.
Köprülüler döneminde görev alan sadrazamlar

| İsim | Yaşam | Sadrazamlık dönemi | Padişah |
| --- | --- | --- | --- |
| Köprülü Mehmet Paşa | 1583–1661 | 1656–1661 | IV. Mehmet |
| Köprülü Fazıl Ahmet Paşa | 1635–1676 | 1661–1676 | IV. Mehmet |
| Kara Mustafa Paşa | 1634–1683 | 1676–1683 | IV. Mehmet |
Brezilya Mimarlar Odası

Brezilya Mimarlar Enstitüsü (Portekizce: Instituto de Arquitetos do Brasil veya IAB) 26 Ocak 1921 tarihinde mimarlık ve şehir planlama alanlarında iletişimi güçlendirme ve mimarlık mesleğinin Brezilya toplumundaki statüsünü güçlendirmek amacı ile kurulmuş olan bir enstitüdür.
Brezilya'da mimarlık alanındaki en eski organizasyon olup, profösyonel mimarlık sektörünün dünyadaki en önemli organizasyonu kabul edilen, Uluslararası Mimarlık Birliği'nin ülkedeki temsilcisidir.
Brezilya Mimarlar Enstitüsü ülkedeki her eyalette yer alan bir temsilciliği ile faaliyet göstermektedir. Faaliyetlerinin başında mimarlık eğitimine önem vermek ve bu mesleğin profösyonel olarak uygulanmasını gözlemlemektir. 1940'lı yıllardan beri Brezilya Mimarlar Kongresi'nin organize etmektedir. Ayrıca Bienal Vakfı ile birlikte Sao Paulo'da düzenli gerçekleşen Uluslararası Mimarlık Bienali'ni de organize etmekten sorumludur.
Tenten'in ideolojisi

Esrarengiz Yıldız macerasının özgün hâlinde, "kötü adamlar" ABD bayrağı taşırken, Hergé daha sonra bunu hayali bir başka bayrakla değiştirir.
Tenten'in ideolojisi konusu, Belçikalı yazar ve çizer Hergé tarafından 1929 yılında yaratılan kahraman olan Tenten'in öykülerindeki ideolojik vurguları kapsar. Karakter, ilk çıkışından son macerasına kadar yaratıcısı olan Hergé'in yaşadığı siyasi ve sosyal etkilerin izlerini taşır.
İlk maceralar

Hergé 1927 yılında Le Vingtième Siècle (Yirminci Yüzyıl) isimli gazetenin çocuk eki olan Le Petit Vingtième'de çizer olarak çalışmaya başlar. Derginin başında Katolik rahip Norbert Wallez bulunmaktadır.
İlk Tenten kitabı olan Tenten Sovyetler'de macerası çizere çalışmakta olduğu dergi yönetimi tarafından sipariş edilmiş ve Sovyetler Birliği karşıtı olması istenmiştir. Bu önyargılı bakışa rağmen işe koyulan Hergé o sırada Avrupa'da pek bilinmeyen bir ülke olan Sovyetler Birliği için elindeki sınırlı kaynakları kullandı. Başlıca kaynak olarak 1928 yılında Belçika'nın Moskova elçisi olan Joseph Douillet tarafından yazılan Moscou sans voiles (Gizemin ardındaki Moskova) eserinden faydalanır. Ancak bu eser komünist sistemin açlık, yoksulluk ve terörden başka bir şey getirmediğine dair yüzeysel ve yanlı bir eserdir. Bu eserin izleri macerada hissedilmektedir.
Hergé ikinci Tenten macerasının onu çok etkileyen ABD'de geçmesini ister. Ancak patronu Wallez karşı çıkar. Onun yerine o dönemde Belçika sömürgesi olan Kongo ile ilgili bir macera çizmesini ister. Koloni o dönemde beyaz Belçikalı işçilere gereksinim duymaktadır. Tenten Kongo'da macerası dönemdeki baskın sömürgeciliğin izlerini taşır. Hergé daha sonra verdiği röportajda Kongo ile o dönemde hiçbir bilgiye sahip olmadığını itiraf edecektir. Maceranın 1946 yılındaki renkli yeniden basımı sırasında kitaptaki Afrika halkını aşağılayıcı unsurlar ve ırkçılıkla eleştirilen vurgular değiştirilecektir.
Tenten Amerika'da (1931-1932) ve Kara Ada (1937-38) dönemi

Bir sonraki macera için Hergé Tenten'i ABD'ye göndermeyi başarır. 1932 yılında basılan macera önceki maceralar gibi bilgi eksiklikleriyle dolu olsa da kitaptaki hakim hava değişmiştir. Eserde yazar ABD'deki kızılderili yerli kabilelerin, siyahların ve mavi yakalı işçilerin tarafında yer alır. Linç eylemlerini, kızılderililerin topraklarının gasp edilmesini ve vahşi kapitalizmi eleştirir.
Tenten'in beşinci macerası olan Mavi Lotus (1934-1935) ise daha ilginçtir. Öykü Çin'de geçmektedir. Hergé bu öyküyü yazabilmek için Brüksel'de bulunan bir Çinli öğrenci olan Zhang Chongren (Geleneksel Çince: 張充仁) ile tanıştırılır. Hergé öyküde geçen ülkeyi bu sefer çok iyi anlatmak ister. Macera genel olarak emperyalizm karşıtı olarak değerlendirilebilir. Çin üzerinde kurulmaya çalışılan Japonya ve Avrupa egemenliği, Mançurya'nın Japonya tarafından ilhak edilmesi, Çinlilerin Avrupalılar ve Japonlar tarafından horlanması eleştirilir. Macerada gösterilen Japonların çoğu asker veya devlet ajanıdır ve sürekli olarak kötü kişiler olarak tanıtılırlar. Ayrıca savaş çıkartmak için Japonlar tarafından bahane olarak kullanılan Mukden Olayı'nın arka planı anlatılır.
1935- 1936 yıllarında çizdiği Kırık Kulak macerası kurgusal Güney Amerika cumhuriyeti olan San Theodoros'da geçer. Burada petrol bölgelerini elde edebilmek için Batılı işadamları tarafından kışkırtılan savaş eleştirilir. Bu işadamları ve silah tüccarları savaştırmaya çalıştıkları iki ülkeye de silah satmaya çalışmakta, amaçlarını gerçekleştirmek için her türlü yolsuzluğu yapmaktadırlar. Macerada Paraguay – Bolivya arasında 1932 yılında çıkan Chaco Savaşına gönderme yapılır.
Bu dönemde çizdiği Kara Ada macerası ise Alfred Hitchcock'un 39 Basamak adlı filmini çağrıştırır.
II. Dünya Savaşı

Tenten'in çok sayıda macerası II. Dünya Savaşından ve Belçika'nın Nazi işgali altında kalmasının yarattığı ortamdan etkilenecektir. Hergé savaş döneminde Belçika'nın tarafsızlığından yanadır. 1938- 1939 yılındaki Ottokar'ın Asası macerası Nazi karşıtı olarak değerlendirilebilir. Macerada Müsstler isimli lider kurgusal bir Balkan ülkesi olan Bordurya’nın komşusu Sildavya’yı ilhak etmesini sağlamaya çalışır. Müsstler faşist eğilimli bir SA örgütü benzeri bir yapının lideridir.
1939-1940 yılında yazdığı ve çizdiği Kara Altın Diyarında adlı maceranın ilk hali bitmemiştir. Öykü savaş öncesinde Nazi seferberlik dönemini anlatmakta ve İngiltere denetimindeki Filistin’de geçmektedir. II. Dünya Savaşı'nın başlaması ve Belçika'nın yenilmesi, Hergé’nin macerayı tamamlayamamasına yol açar. Savaştan sonra macerayı yeniden yazan Hergé, 1950 yılında çıkacak öyküde hayali bir Arap Krallığı olan Khemed'de yerel Araplar arasında çıkan bir iç savaşı anlatır. Öykünün ilk hâlinde Araplarla Yahudiler arasındaki silahlı mücadele senaryosu terk edilmiştir.
Savaş döneminde Hergé, Nazi işgalcilerle işbirliği içindeki Le Soir gazetesinde çalışır. Bu dönemde Tenten maceraları siyasi konulardan uzak duracak ve uyuşturucu kaçakçılığı (Altın Kıskaçlı Yengeç), define avcılığı (Tekboynuzun Esrarı ve Kızıl Korsan'ın Hazinesi) ve gizemli olaylar (7 Kristal Küre) ile ilgilenecektir.
Bu dönemde diğerlerinden farklı olan macera Esrarengiz Yıldız'dır. Hergé, sansürü aşabilmek için olabildiğince fantastik öğeler katsa da kutup bölgesine düşen meteora ulaşabilmek için yarışan iki ekipten birisi Avrupa ve Nazi yanlısı ülkelerden oluşurken, "kötü" olarak yansıtılan diğer ekip ise ABD'lidir. Macerada ayrıca Tenten bir Nazi yapımı uçak olan Arado Ar 196 kullanır.
Hergé açısından kötü şöhrete sebep olacak olan en önemli etkense işbirlikçi Le Soir gazetesinde çalışması olur. Savaşın sona ermesinin ardından o ve çalışma arkadaşları yoğun sorgulamaya maruz kalacaktır. Hergé 1973 yılında verdiği röportajda Avrupa ülkelerinin Nazilerin öncülüğünde kurulan yeni düzende başarısız olan demokrasiye göre daha iyi durumda olacağına inandığını belirtecek ve büyük bir hata yaptığını itiraf edecektir.
Savaş sonrası

Hergé, savaştan sonra kendine ait olan ve Fransız Direniş üyesi Raymond Leblanc ile birlikte kurduğu Tenten adlı dergide çizer. Savaş sonrası dönemdeki maceralar sürekli olarak tekrarlanmakta olan görece daha az siyasi konulardır:
Irkçılık karşıtlığı: Çinegenelerin durumunun işlendiği Kastafiore'nin Mücevherleri
Diktatörlük karşıtlığı: Turnösol Olayı macerasında diktatörlük karşıtıdır ve Soğuk Savaş döneminde kitle imha silah üretimi süreci derinlemesine anlatılır.
Uluslararası insan kaçakçılığı ve modern kölelik: Ambardaki Kömür macerasında işlenir. Ne var ki Hergé işlediği bu önemli konuyu ele alışıyla eleştirilecektir. Kaçakçılık kurbanı Afrikalılar maceranın ilk hâlinde çok bozuk bir Fransızcayla konuşuyor şekilde ve akılsız olarak resmedilir. Aldığı eleştiriler üzerine Hergé maceranın sonraki baskısında düzenleme yapacaktır.
Petrol zenginliği ve siyasi etkileri: Kara Altın Diyarında ve önceki Kırık Kulak macerası
Silah tüccarlığı: Ambardaki Kömür ve Sidney'e 714 Sefer Sayılı Uçuş maceraları. Bu son macerada Hergé, milyoner Laszlo Carreidas karakteri için Fransız uçak sanayicisi Marcel Dassault'u örnek almıştır.
Tenten'in son macerası Tenten ve Pikarolar da ideolojik olarak tartışmalıdır. Macera hem sol hem sağ eğilimli olarak değerlendirilmektedir. Macerada Tenten, arkadaşlarının haksız yere suçlanması üzerine istemeye istemeye bir yolculuk yapmak zorunda kalır. Sonunda kendisini bir devrimin içinde bulur. Ancak ana karakterler arasında iyiler ve kötüler yoktur. İktidardaki General Tapioca diktatörlükle yönetilen Bordurya tarafından desteklenmekteyken, Tenten'in arkadaşı olan General Alcazar ise uluslararası tekellerin desteğine sahiptir. Hergé özellikle Latin Amerika'da bu dönemde sürekli olarak yaşanan darbeleri çok anlamlı bir şekilde eleştirir. Darbeden önce halk sefalet içerisinde yaşarken, darbeden sonra değişen sadece polislerin üniformaları ve şehrin adı olur.
Cinsel ayrımcılık

Tenten öykülerinde neredeyse hiç kadın karakter olmamasından dolayı Hergé cinsel ayrımcılık yapmakla eleştirilmiştir. Öne çıkan tek kadın karakter Bianca Castafiore'dir. Tenten ve Kaptan Haddock'u Turnösol Olayı macerasında saklamış olmasına rağmen kendisini beğenmiş ve düşüncesiz olarak gösterilmiştir. Konuyla ilgili düşüncelerini açıklayan Hergé ise, Tenten'in maceralarında sadece erkeklere yer olduğunu belirtecektir.
Tenten ve Yahudiler

Tenten'in maceralarında Yahudilerin resmedilişlerinden ötürü Hergé Yahudi karşıtlığıyla itham edilmiştir. Bu eleştiriler maceraların basıldığı dönemdeki Le Soir gazetesinin Belçika'nın Nazi işgali altında kaldığı dönemde Almanlarla işbirliği yapmış olmasına bağlanır. Ancak savaştan önceki Tenten maceralarında da buna dair işaretler vardır. Örneğin Kırık Kulak macerasında heykelciği satan dükkân sahibi geleneksel Yahudi elbiseleri giymekte ve malını sattıktan sonra Tenten'in ardından ellerini ovuşturmaktadır.
Nazi işgali döneminde yazılan Esrarengiz Yıldız macerası Yahudi karşıtlığının yoğun olduğu bir maceradır. 11 Kasım 1941 günü Le Soir'da yayınlanan macerada dünyanın sonunun geleceğini duyan iki kötü görünüşlü Yahudi birbirlerine sevinçle artık borçlarını ödemek zorunda olmadıklarını müjdelerler. Ayrıca aynı macerada rakip ekibin sponsoru iş insanı Blumenstein, Yahudi ismini çağrıştırmaktadır. İsim sonraki maceralarda Bohlwinkel olarak değiştirilecektir. Bu ekibin kayığında ise ilk başta ABD bayrağı bulunmaktaysa da daha sonra kurgusal bir ülke bayrağıyla değiştirilecektir. Hergé, savaştan sonra Nazilerin yaptığı Yahudi katliamı ortaya çıkınca eserlerinde kimi değişiklikler yapar.
Diğer eserlerinde ise Hergé baskı gören azınlık haklarına sahip çıkar. Örneğin Ambardaki Kömür macerasında Müslüman tacirler tarafından satılmak isteyen masum Müslümanların dramını gösterir, Kastafiore’nin Mücevherleri'nde de Çingeneleri savunur.
Finans dünyası

Hergé'nin Tenten maceralarında eleştirdiği bir diğer kurum da büyük şirketlerdir. Ona göre bu şirketler ülkelerin ve etnik azınlıkların hayatlarını daha fazla kâr için olumsuz yönde etkilemekteydi. Hergé büyük şirketleri ahlaksızca yöntemler kullanmakla ve suç örgütleriyle bir arada olmakla itham eder.
Bu değerlendirmeler Tenten Amerika'da macerasıyla başlar. Burada topraklarında petrol bulunan yerli kızılderililer silah zoruyla ordu birliklerince topraklarından uzaklaştırılırlar. Ertesi gün orada kapsamlı bir şehir kurulmuştur bile. Petrol şirketi patronları Tenten'e rüşvet vererek gördüklerini anlatmamasını isterler. Ayrıca Tenten başıboş kedi, köpek ve farelerden tavşan eti konservesi üreten bir fabrikayı ziyaret eder.
Kırık Kulak macerasında rakip ABD ve İngiliz petrol şirketleri kurgusal iki Latin Amerika ülkesini petrol bulunduğu sanılan bir bölgeyi ele geçirmek için savaş çıkartmaya çalışırlar. Öyküde 1932 yılındaki Paraguay – Bolivya arasında yaşanan Chaco Savaşından esinlenilmiştir. Petrol için bir başka savaş da Kara Altın Diyarında macerasında kurgusal bir Arap Krallığında yaşanır.
Tenten'in maceralarında büyük şirket sahipleri bulundukları konumları yasadışı işlerle uğraşmak için kullanır. Rastapopoulos saygın bir armatör ve iş insanı olmasına rağmen uyuşturucu ve insan kaçakçılığı şebekesinin yöneticisidir. Japon iş insanı Mitsuhirato hem bir uyuşturucu kaçakçısı hem de sabotördür. Esrarengiz Yıldız macerasında Tenten'in rakibi ekip büyük bir uluslararası banka tarafından desteklenmektedir. Bu banka yetkilileri Tenten ve ekibini geciktirmek için sabotaj dahil ellerinden gelen her şeyi yaparlar. Hergé'nin büyük şirketlere saldırısı özellikle gizemli akanlık maceraları olan Hedef Ay ve Ay'a Ayak Basıldı'dan sonra gelir. Maceralarda büyük patronlar önce cana yakın ve dost yanlısı olarak tanıtılır, daha sonra kirli işleri ortaya çıkar. Rastapoppulos ve Mitsuhirato'nun dışında Laszlo Carreidas'ın Sidney'e 714 Sefer Sayılı Uçuş macerasında İsviçre bankalarındaki gizli hesapları ortaya çıkar. Tenten ve Pikarolar macerasında gerilla komutanı Alcazar Latin Amerika tarihinde kirli bir tarihe bir sahip olan gerçek United Fruit Company'den esinlenen United Banana Company tarafından desteklenir. Ayrıca General Alcazar'ın düşmanı iktidardaki General Tapioca ise Loch Lomond viski şirketince desteklenir.
Konuyla ilgili yazılan eserler

Farr, Michael, Tintin: The Complete Companion, John Murray Publishers Ltd, 2001, ISBN 0-7195-5522-1
Sadoul, Numa, Entretiens avec Hergé, Casterman, 1989, ISBN 2-203-01708-2
Peeters, Benoît, Tintin and the World of Hergé, Bullfinch Press, 1992, ISBN 0-316-69752-4
| g t Tenten'in Maceraları  |
| --- | --- |
Kavramlar:  Hergé  Ligne claire  Tenten karakterleri  Tenten'in ideolojisi  Bordurya  Sildavya  Khemed  San Theodoros  São Rico  Nuevo Rico  Chaco 
Albümler:  Tenten Sovyetler'de (1930)  Tenten Kongo'da (1931)  Tenten Amerika'da (1932)  Firavunun Puroları (1934)  Mavi Lotus (1936)  Kırık Kulak (1937)  Kara Ada (1938)  Ottokar'ın Asası (1939)  Altın Kıskaçlı Yengeç (1941)  Esrarengiz Yıldız (1942)  Tekboynuzun Esrarı (1943)  Kızıl Korsan'ın Hazinesi (1944)  7 Kristal Küre (1944)  Güneş Mabedi (1949)  Kara Altın Diyarında (1951)  Hedef Ay (1953)  Ay'a Ayak Basıldı (1954)  Turnösol Olayı (1956)  Ambardaki Kömür (1958)  Tenten Tibet'te (1960)  Kastafiore'nin Mücevherleri (1963)  Sidney'e 714 Sefer Sayılı Uçuş (1968)  Tenten ve Pikarolar (1976)  Tenten ve Alf Art (1986) 
Televizyon:  Herge'nin Tenten Dizisi (1959-1964)  Tenten Çizgi Dizisi (1991) 
Film albümleri:  Tintin et le mystère de la Toison d'or (1961, Tenten ve Altın Post)  Tintin et les oranges bleues (1964, Tenten ve Mavi Portakallar)  Tintin et le lac aux requins (1972, Tenten ve Köpekbalıklı Göl) 
Gayrıresmî albümler:  Breaking Free (1988, Kurtuluş)  Tintin in Thailand (1999, Tenten Tayland'da) 
Karakterler:  Tenten  Milu (Boncuk veya Fındık)  Kaptan Haddok  Profesör Turnösol  Dupont ve Dupond  Rastapopulos  Bianka Kastafiore  Chang Chong-Chen  Nestor  General Alkazar 
Mekânlar:  Bordurya  Khemed  Marlinspike Hall  San Theodoros  Sildavya  São Rico  Nuevo Rico  Gaipajama 
Sinema filmleri:  Le crabe aux pinces d'or (1947, Altın Kıskaçlı Yengeç)  Tintin et le mystère de la Toison d'or (1961, Tenten ve Altın Post)  Tintin et les oranges bleues (1964, Tenten ve Mavi Portakallar)  Tintin et le temple du soleil (1969, Tenten ve Güneş Mabedi)  Tintin et le lac aux requins (1972, Ten Ten Macera Peşinde/Tenten ve Köpekbalıklı Göl)  Tenten'in Maceraları (2011) 
Belgeseller:  I, Tintin (1976)  Tintin and I (2003)
Denetaca

| Denetaca |
| --- | --- |
Dene Dháh
Ana dili olanlar: Kanada (Kuzeybatı Toprakları, Alberta, Britanya Kolombiyası)
Konuşan sayısı: 2310 (Kanada 2006 sayımı)  (tarih gerekli)
Dil ailesi: Denesey Na-Dene Eyak-Atabask Atabask Kuzey Slavey  Denetaca
Yazı sistemi: Kanada yerli heceyazısı ve Latin
Dil kodları
ISO 639-2: den
ISO 639-3: –
Echo Dene School, Fort Liard, Eylül 2011
Denetaca ya da Güney Slaveycesi (kendilerince Dene Dháh (dil), Dene Thaʼ ᑌᓀ ᒐ (halk), Dene Zhatié ᑌᓀ ᔭᕠᐁ; İngilizce Dene Tha, Dene Dháa, South Slavey (derogatory), Slavey proper, Dene, Etchaottine], Kanada'nın Kuzeybatı Toprakları'nda Dehcho Bölgesi'nde Büyük Esir Gölü (Great Slave Lake) ve yukarı Mackenzie Nehri yörelerinde, Alberta bölgesinin kuzeydoğusunda ve Britanya Kolombiyası bölgesinin de kuzeybatı kısmında konuşulan Atabask dillerinden bir Kızılderili dilidir.
En yakın akrabası Satucadır. Daha uzak olan akrabaları Tlınçonca, Denesulinece, Danezaca, Sekanice, Tagişçe, Tahltanca ve Kaskacadır. Komşuları olarak doğuda Denesulinece, güneyde Danezaca, güneybatıda Sekanice, batıda Tahltanca, kuzeyde Tlınçonca yer alır. Kanada 1998 sayımına göre 2620 olan konuşan sayısı 2006 sayımında 2310' düşmüştür.
Adları Kri Kızılderililerinin (Cree) verdiği Awokànak ('slave = köle, esir') adının İngilizceye birebir çevirisinden çıkmıştır ve bu kötü anlamı "bertaraf " etmek için de y harfi eklenmiştir. Fakat konuşanları Slavey adını aşağılayıcı, küçültücü (derogatory) bulup hoş karşılamazlar ve Dene Tha adını tercih ederler.
Diyalekt ve kabileler

Kátłʼodehche dialect
Bistcho şivesi [kendilerince Kegúnht’u; İngilizce Bistcho Lake dialect]
Assumption/Habay şivesi [kendilerince Xewónht’e; İngilizce Assumption/Habay dialect]
Fort Vermilion/Eleshe şivesi [kendilerince Xewónst’e; İngilizce Fort Vermilion/Eleshe dialect]
Örnekler

Kátłʼodehche dialect
Dene  Slavey
Dene edenédlı̨e Slavey person
dene  insan; kişi
deneke halk
denezhu erkek
... gotʼı̨ı̨ ... halkı
edı̨htłʼéh ghágonehtę öğretmen
godelé  kan
gotthʼené  kemik
gondaa  göz
gokée  ayak
tu theʔǫ  göl
shíh  dağ
nımbáa chʼoıa  Kızılderili çadırı
ke  ayakkabı
tthı̨h  balta
tʼéh  kömür
datłeh  sabun
edı̨htł'éh k'ekeh gháts'enda  televizyon
zhah  kar
chǫ  yağmur
nıhtsʼı  rüzgâr
sa  güneş
ǫdzı̨za  ay
thę́  yıldız
łíé  bir
ǫkı  iki
taı  üç
dı̨ı̨  dört
sųláı  beş
etsʼę́taı  altı
łą́hdı̨ı̨  yedi
etsʼę́dı̨ı̨  sekiz
łáúlı  dokuz
honéno  on
honéno ndaa łíé  on bir