Tek malt İskoç
Tarihçe

İskoçya'da viski damıtımı yüzyıllardır yapılmaktadır. İskoçya'da maltlanmış arpadan viski üretimine dair en eski yazılı kayıt, "Kralın emriyle Rahip John Cor'a sekiz top malt, aqua vitae yapmak için" yazan 1494 tarihli Hazine Kayıtları'ndaki bir giriştir. "Tek" ifadesi "ayrı, farklı, birleştirilmemiş veya birlikte alınmamış" anlamına gelir ve eski Latince singulum (bireysel) kelimesinden uyarlanmıştı.
Sonraki yüzyıllarda, İskoçya'nın çeşitli hükûmetleri viski üretimini vergilendirmeye başladı ve içkinin çoğu yasadışı olarak üretildi. Ancak 1823'te Parlamento, ticari damıtmayı yasal ve karlı hale getiren ÖTV Yasasını geçirdi. Arazilerinde ruhsatsız damıtımevleri bulunduğunda toprak sahiplerine cezalar verildi. Yasanın geçirilmesi birçok damıtımevini ruhsat başvurusunda bulunmaya teşvik etti. Glen Livet vadisinde, Drumin'de çiftçilik yapan George Smith, toprak sahibi Gordon Dükü altında çalışarak, yeni yasa kapsamında bir damıtımevi için ruhsat alan İskoçya'daki ilk kişi oldu ve 1824'te Glenlivet Damıtımevi'ni kurarak tek malt İskoç viskisi üretti. Diğerleri de bunu izledi ve 1830'a gelindiğinde İskoçya'da yaklaşık 232 damıtımevi ruhsatlandırılmıştı.
1830'larda Aeneas Coffey, Sir Anthony Perrier'in erken dönem yeniliklerine dayanan, Robert Stein tarafından orijinal olarak yaratılan bir tasarımın rafine edilmiş bir versiyonunun, bir sütun imbiği için patentini aldı. Bu yeni yöntem, geleneksel imbiklerden çok daha verimli bir şekilde viski üretti. Yeni imbik türü, her parti yapıldıktan sonra temizlik ihtiyacı olmadan sürekli damıtmaya izin verdi. Bu süreç, birden fazla damıtma adımının eşdeğerini gerçekleştirerek üretimi daha uygun fiyatlı hale getirdi. Yeni imbik üretimi önemli ölçüde artırdı; öncesinde viski daha az yoğun ve daha yumuşaktı, ancak daha az lezzetliydi.
Tüccarlar hızla malt viskiyi sürekli damıtılan tahıl viskisiyle harmanlamaya başladılar ve ilk harmanlanmış İskoç viskisini ürettiler. Harmanlanmış İskoç oldukça başarılı oldu, malttan daha ucuza üretiliyordu ve tahıldan daha fazla lezzet ve karakter sergiliyordu. Bu kombinasyon, tek malt üreticilerinin operasyonlarını genişletmelerine veya ürünlerini harmanlanmış ürünler üreten diğer damıtıcılara satmalarına olanak sağladı. 1850'lerden sonra harmanlanmış İskoç, sonunda uzmanlar için niş bir ürün haline gelen tek malt viskiden çok daha popüler hale geldi.
Viktorya dönemine gelindiğinde, damıtımevleri İskoçya genelinde yaygınlaşmıştı. Charles C. Doig'den kaynaklanan tasarımdaki ortak bir özellik, maltlama sürecinde turba dumanını çekerek damıtımevlerinin verimliliğini artıran pagoda benzeri bir çatıydı. Bugün bile birçok damıtımevi, maltlama yapılmasa bile en az bir binada pagoda tarzı bir çatıya sahiptir ve bazı durumlarda estetik amaçlı yeni pagoda çatıları eklenir. Ancak, İskoçya'da viski üretimi yaygınken, tek malt sayısı 20. yüzyılın sonlarına kadar nispeten sınırlıydı. 1967'de 110 damıtımevinden yalnızca 30'u viskilerini tek malt olarak satıyordu. Ancak, 1990'lara gelindiğinde, değişen talep, çoğu damıtımevinin müşterilerine tek malt sunmasına neden oldu.
2016 tarihli bir raporda, İskoç viskisinin yalnızca %20'sinin İskoçya'da bulunan şirketler tarafından yapıldığı belirtildi. Ürünlerin çoğunluğunun sahipleri Londra merkezli bir şirket olan Diageo, Fransa'dan Pernod Ricard ve Japonya'ya ait bir şirket olan Beam Suntory'dir. İskoç şirketlerine ait bağımsız damıtımevleri de önemli miktarda viski üretiyor, özellikle bunların en büyüğü olan William Grant & Sons. Grant, Glenfiddich ve Balvenie gibi markalarla tüm İskoç viskisinin %8'ini üretiyor. Glenfiddich, dünyanın en çok satan tek malt İskoç viskisidir; yılda yaklaşık 14 milyon şişe satılmaktadır.
Son zamanlarda, tek malt diğer ülkelere ihraç edilen viskinin yaklaşık %26'sını oluşturuyordu; toplu içkiler yaklaşık %5'ini oluşturuyordu ve geri kalanı harmanlanmış viskiydi. İskoç viskisinin en büyük ithalatçıları ABD (%21), Fransa (%11) ve Singapur'dur (%6).