stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tiberius
İlk yılları > Rodos'ta emeklilik

MÖ 6'da, tam da doğunun komutasını kabul ederek Roma'daki en güçlü ikinci kişi olmanın eşiğindeyken Tiberius ani bir kararla siyaseti bıraktığını ilan ederek Rodos adasına çekildi. Tiberius'un böyle bir karar almasının nedenleri pek açık değildir. Tarihçiler, bunu Augustus'un evlat edindiği torunları Gaius ve Lucius'un da Tiberius ve Drusus'un daha evvel geçtikleri benzer siyasi süreçlerden geçiyor olmaları ile ilişkilendirirler. Böylece Tiberius geçici bir çözüm olacak ve iktidarı sadece Lucius ve Gaius yasal yaşa gelinceye kadar elinde tutacak, sonra da bir kenara atılacaktı. Ayrıca mutsuz bir evlilik yaptığı karısı Julia'nın davranışları da bu kararı üzerinde etkili olmuş olabilir; gerçekten de Tacitus bunu Tiberius'un Rodos'a gitmesinin intima causası yani en temel nedeni olarak tanımlar ve hareketini tam olarak Julia'ya olan nefretine ve Vipsania'ya olan özlemine bağlar. Tiberius kendini iğrendiği, Forum'daki maceralarıyla onu utandıran ve âşık olduğu kadını görmesini yasaklayan bir kadınla evli bulmuştu.
Tiberius'un bu davranışının arkasındaki güdüleri her ne olursa olsun, bu Augustus'un veraset planlarını neredeyse suya düşürdü. Gaius Caesar ve Lucius Caesar henüz onlu yaşlarının başındaydılar ve 57 yaşında olan Augustus'un hemen yerine geçebilecek bir varisi yoktu. Augustus'un ölümünün ardından barışçıl bir iktidar devir tesliminin garantisi olmadığı gibi princeps'in devamı için şart olan Augustus'un ailesinin ve dolayısıyla da ailesinin müttefiklerinin iktidarda kalmalarının bir garantisi de yoktu.
Augustus'un, hastalığının ilerlemesine bağlı olarak Tiberius'tan kalmasını rica ettiği yönündeki gerçekliği şüpheli hikâyelere rağmen, Tiberius'un tepkisi Augustus'un hayatta olduğunu duymasının ardından Ostia kıyılarından demir alarak doğruca Rodos'a gitmek oldu. Tiberius'un yolda bunun bir hata olduğunu anladığı ve birkaç kez Roma'ya dönmesi için izin verilmesini istediği ancak bu isteğin her defasında Augustus tarafından reddedildiği aktarılır.
İlk yılları > Augustus'un varisi

Tiberius'un ayrılmasıyla veraset tamamen Augustus'un iki genç torunu Lucius ve Gaius Caesar'ın üzerine kaldı. Durum MS 2 yılında Lucius'un ölümüyle daha da tehlikeli bir hal alınca Augustus belki de Livia'nın teşvikiyle Tiberius'un sade bir yurttaş olarak Roma'ya dönmesine izin verdi. MS 4 yılında, Gaius Ermenistan'da öldürülünce Tacitus'un tabiriyle Augustus'un Tiberius'u seçmekten başka şansı kalmamıştı.
Gaius'un MS 4 yılındaki ölümüyle Augustus'un sarayında telaşlı bir hareketlilik başladı. Tiberius, varis ve oğul olarak evlat edinildi. Buna karşılık Tiberius'tan da kardeşi Drusus'un oğlu olan yeğeni Germanicus'u ve Augustus'un yeğeni Küçük Antonia'yı evlat edinmesi talep edildi. Evlatlık edinilmesinin ardından Tiberius hem tribünlük gücü elde etti, hem de muhtemelen Marcus Agrippa'nın bile asla elde edemediği Augustus'un maius imperium yetkisinden pay sahibi oldu. MS 7 yılında Postumus, Augustus tarafından reddedildi ve Planasia adasında tek başına yaşamaya mahkûm edildi. Böylece 13 yılına gelindiğinde Tiberius, üstlendiği güçlerle Augustus'un ikinci adamı olmaktan ziyade amaç ve niyetiyle Augustus'la müşterek imparatordu ve artık herhangi bir hükûmet boşluğu ya da karmaşa yaşamadan saltanatına devam edebilirdi.
Augustus, 14 yılında 76 yaşında öldü. Şanına yakışır cenaze töreniyle defnedildi, önceden ayarlandığı gibi tanrılaştırıldı, vasiyeti okundu ve Tiberius tek başına yaşayan mirasçısı olarak onaylandı.
İmparator > Erken dönem saltanatı

Yeni Princep olarak Tiberius'un pozisyonunun gerçekliği inkâr edilememekle birlikte, iktidar devir tesliminin nasıl bir merasimle gerçekleştirileceğini ne Senato ne de Tiberius'un kendi biliyordu. Senato, 18 Eylül tarihinde Tiberius'un Princep olarak konumunu görünüşte onaylamak ve tıpkı Augustus için yaptığı gibi konumunun sahip olduğu yetkileri genişletmek için toplandı. Tacitus olup bitenleri ayrıntılı bir şekilde anlatır. Tiberius, halihazırda Princepin idari ve siyasi gücüne sahipti. Tek eksiği Augustus, Pater Patriae gibi unvanlar ve Corona Civica'dı.
Tiberius, ayrıca tıpkı Augustus'un yaptığı gibi, devletine hizmet etmekten başka bir isteği olmayan gönülsüz halk hizmetkarı rolünü üstlenmeye karar verdi. Alçak gönüllülükten ziyade gülünç duruma düştü, devlete hizmet etmek istemekten ziyade de güçlük çıkartan biri gibi göründü. Bir Princep gibi davranamamasının nedeni olarak yaşını gösterdi, bu pozisyonu aslında istemediğini ve devletin sadece bir bölümünü istediğini söyledi. İyice şaşkına dönen Senato devletin hangi bölümünü istediğini sordu. Sonunda bir senatör bağırarak, "Majesteleri, devletin ne kadar daha başsız kalmasına izin vereceksiniz?" diye sordu. Tiberius sonunda insafa geldi ve kendi için oylanmış olan güçleri kabul etti. Buna rağmen Tacitus ve Suetonius'un anlattıklarına göre, Pater Patriae, İmparator ve Augustus unvanlarını taşımayı reddetmiş ve Princeps'in en belirgin simgesi olan Civic Crown ve meşe dalından çelengi istememiştir.
Bu oturum adeta Tiberius'un tüm saltanatının niteliğini belirlemiş gibidir. Adeta Senato'nun ve devletin onsuz hareket etmesini istemiştir. Verdiği muğlak emirler yüzünden, geçirilecek yasalardan ziyade tam olarak ne demek istediği üzerine tartışmalar yaşanmıştır. Saltanatının ilk birkaç yılında Tiberius, Senato'nun Augustus zamanında olduğu gibi onun isteklerini yerine getirmek yerine kendi başına hareket etmesini istemiş gibidir; Tacitus'a göre Tiberius, Senatoyla "köle olmaya uygun adamlar" diye alay etmiştir.
İmparator > Germanicus'un yükselişi ve düşüşü

Yeni hükümdar için sorunlar baş göstermekte gecikmedi. Pannonia ve Germania'daki lejyonların Augustus tarafından söz verilen ikramiyeleri henüz ödenmemişti ve kısa bir süre sonra Tiberius'dan bir cevap alınamayacağı netleşince isyan patlak verdi. Germanicus ve Tiberius'un oğlu Drusus, küçük bir kuvvetle isyanı bastırmak ve lejyonları tekrar hizaya getirmek üzere bölgeye gönderildiler. Ancak isyanı bastırmakla kalmak yerine Germanicus isyancıları toplayıp, ele geçirecekleri tüm ganimetleri ikramiyeleri olarak alabileceklerini söyleyerek Ren'in öteki yakasındaki Germen topraklarına bir sefer düzenledi. Germanicus'un birlikleri Ren nehrini geçerek Ren ve Elbe arasındaki toprakları çabucak işgal ettiler. Buna ilaveten Tacitus, Teutoburg ormanı'nın kuşatıldığından ve yıllar önce bir Germen kabilesi tarafından pusuya düşürülen Publius Quinctilius Varus komutasındaki üç Roma lejyonu ve onlara bağlı auxiliary kohort'una ait sancağın geri verilmesinin talep edildiğinden bahseder. Tiberius'un ataleti yüzünden, genç Germanicus Roma'nın düşmanlarını ciddi biçimde püskürtmüş, isyancı bir gücü bastırmış ve kayıp bir Roma sancağıyla Roma'ya dönerek şaşkın Tiberius'la karşılaştırıldığında gerçek bir Augustus ışığına sahip olduğunu göstermişti.
Germania'dan geri çağrıldıktan sonra, Germanicus 17 yılında Roma'da bir Roma zafer alayı ile selamlandı. Bu Roma şehrinin Augustus'un MÖ 29 yılındaki zafer alayından beri tanık olduğu ilk büyük zafer alayıydı. Bunun sonucunda 18 yılında Germanicus'a, geçmişte Agrippa ve Tiberius'a verilmiş bir görev olan imparatorluğun Doğu bölümünün kontrolü verildi ve böylece kesin bir şekilde Tiberius'un varisi haline geldi. Germanicus, Suriye valisi Gnaeus Calpurnius Piso tarafından öldürülmeden önce birkaç yıl daha yaşadı. Piso ailesi çok uzun zamandan beri Claudian'ların destekçisiydi ve genç Octavian, Tiberius'un annesi Livia ile evlendiğinde onunla müttefik haline gelmişlerdi. Germanicus'un ölümüyle ilgili suçlamaların hedefinde yeni hükümdar vardı. Piso mahkemeye çıkartıldı ve Tacitus'a göre Tiberius'u da bu işe karıştırmakla tehdit etmişti. Her ne kadar Germanicus'un ölümünden sorumlu valinin hükümdarla olan ilişkisi asla bilinemeyecekse de; Senato'nun ona karşı olmaya başladığıyla ilgili belirtiler üzerine Piso mahkeme devam ederken intihar etti.
Tiberius'un bu noktadan itibaren siyasetten yorulduğu görülür. 22 yılında, yasama ile ilgili güçlerini oğlu Drusus ile paylaştı, ve Campania'ya yıldan yıla daha da uzayan seyahatler yapmaya başladı. 23 yılında, Drusus esrarengiz bir şekilde öldü ve Tiberius görünüşe göre onun yerine yeni birisini seçmek için pek bir çaba göstermedi. Tiberius, nihayet 26 yılında tamamen emekliye ayrıldı ve Capri adasına çekildi.
İmparator > Son yılları

Sejanus'la olan ilişkisi ve saltanatının sonlarına doğru yapılan vatana ihanet duruşmaları Tiberius'un imajını kalıcı biçimde bozdu ve itibarını sarstı. Sejanus'un idamının ardından, Tiberius'un Roma'dan geri çekilmesi tamamlanmıştı ve imparatorluğun idaresi, bir Princeps'in liderliğinden ziyade temelleri Augustus tarafından atılmış olan bürokratik yapı tarafından sürdürülüyordu. Yavaş yavaş paranoyak bir hâl aldı, ve zamanının çoğunu oğlunun ölümü üzerine düşüncelere dalarak geçirmeye başladı. Bu sırada, Suetonius kısa süreli bir Pers istilasından, Daçya kabilelerinin akınlarından ve Ren nehrini geçen birkaç Germen kabilesinden bahseder.
Yerini alacak varisin güvenliği ya da varisin kim olacağı konusunda hiçbir şey yapmamıştı; Julian hanedanı ve destekçileri kendi oğulları ve yakınları öldüğünden, oldukça kızgın bir haldeydiler. Görünüşe göre hem Germanicus'un hayatta kalan tek oğlu Gaius "Caligula" hem de kendi torunu Tiberius Gemellus için belirsiz bir onay vardı ancak hiçbir şey kesin değildi ve hayatının sonuna doğru gönülsüzce bir teşebbüs olarak Gaius, onursal quaestor yapılmıştı.
Tiberius, 16 Mart 37 tarihinde Misenum'da 77 yaşında öldü. Tacitus, ölüm haberinin duyulması üzerine kalabalıkların çok sevindiğini, düzeldiği yolundaki haberlerin ardından kısa bir sessizlik olsa da Caligula ve Macro'nun onu boğdukları haberi üzerine yeniden sevindiklerini aktarır. Bu durum başka tarihçiler tarafından kaydedilmemiştir ve bu sebeple büyük olasılıkla uydurmadır ancak yine de ölümü üzerine senato sınıfının neler hissettiğinin bir göstergesi olarak alınabilir. Vasiyetinde Tiberius yetkilerini ortak olarak Caligula ve Tiberius Gemellus arasında paylaştırmıştı, Princeps olunca Caligula'nın ilk icraatı Tiberius'un vasiyetini geçersiz hale getirmek ve Gemellus'u idam ettirmek olmuştur.
Tiberius'un düşüşü, gücün suiistimali değil onu kullanmayı reddetmesidir. Çekingen doğası, özellikle Augustus'un açıklığıyla karşılaştırıldığında onu hemen sevilmeyen bir figür haline getirmiştir. Senato elli yıldan beri Principate'in direktifleri doğrultusunda çalışıyordu ve Senatörlerin çoğu mevcut konumlarını dalkavuklukla elde etmiş ve daha etkili pozisyonları elde etme umutlarını İmparatorluk makamının inayetine bağlamışlardı. Tiberius'un bazı yönetimsel erklerini Senato ile paylaşma denemesi başarısız olmuştu çünkü senato artık imparatordan bağımsız olarak imparatorluğu nasıl yöneteceğini bilmiyordu. Tiberius, görünüşe göre kendi için biçilen rolü oynamayı reddetmiş, saltanatı ve itibarı kötüye gitmişti. Hükûmetin İmparatorlukla ilgili bölümlerinin yönetimsel gücü bu dönemde arttırılmıştı ancak bunun ne kadarının Tiberius'un eylemi ne kadarının danışmanları olan azatlı kölelerin fikri olduğunu kestirmek zordur. Son olarak, Tiberius belki de gücün eksik kullanılması sonucu nasıl suiistimal edilebileceğinin bir örneği olarak gösterilebilir.
Mirası > Tarih yazım

Tiberius eğer 23 yılından önce ölmüş olsaydı, örnek bir yönetici olarak selamlanabilirdi. Her ne kadar Romalı tarihçilerin ezici çoğunluğu tarafından kötü bir yönetici olarak karakterize edilmiş olsa da, Tiberius'un ölümü esnasında imparatorluk hazinesinde neredeyse 3 milyar sesterces vardı. Fetihler için masraflı seferler düzenlemek yerine, imparatorluğu güçlendirmek ve genişletmek için ilave üsler kurmuş, askeri tehlikelerle mücadele etmek için diplomasiyi kullanmış ve genellikle cephe tiranlarının birbirleriyle rekabetleri sonucu ortaya çıkan ufak anlaşmazlıklara karışmaktan sakınmıştır. Sonuç, daha güçlü ve birleşmiş bir imparatorluk olmuştur. Metinleri günümüze kadar ulaşan kaynaklardan sadece dördünün Tiberius'un saltanatı hakkındaki tasviri hatırı sayılır ayrıntılara sahiptir: Tacitus, Suetonius, Cassius Dio ve Velleius Paterculus. Yaşlı Pliny, Strabo ve Yaşlı Seneca'ya ait tanıklıklar parça parça olarak günümüze ulaşmışlardır. Tiberius'un kendi de Suetonius tarafından "kısa ve kabataslak" olarak tanımlanan ve kaybolan bir otobiyografi yazmıştır.
Mirası > Tarih yazım > Publius Cornelius Tacitus

Bu dönem hakkında en detaylı bilgi, ilk altı kitabı tamamen Tiberius'un saltanatını anlatan Yıllıklar adlı eserin sahibi Tacitus tarafından verilir. Tacitus, Nero döneminde 56 yılında doğmuş olan equestrian sınıftan bir Romalıydı. Metinlerinin içeriği, geniş ölçüde acta senatus (Senato oturumlarına ait tutanaklar) ve acta diurna populi Romani 'den (hükûmetin icraatları ve saray ile başkent hakkındaki haberlerin bir koleksiyonu) oluşmakla birlikte, Tiberius'un kendi konuşmaları ve çağdaşı diğer tarihçiler Cluvius Rufus, Fabius Rusticus ve Yaşlı Pliny'ye ait hikâyeler (hemen hepsi günümüze ulaşamadan kaybolmuştur) de mevcuttur. Tacitus'un öyküleri hem politik hem de psikolojik güdülenme üzerinde durur. İlk altı kitapta Tiberius çoğunlukla olumsuz olarak karakterize edilir ve Drusus'un 23 yılındaki ölümünün yavaş yavaş kötüleşmesi açısından net bir kırılma noktası olduğu kabul edilir. Julio-Claudian'ların saltanatı Tacitus tarafından genellikle adaletsiz ve 'suçlu' olarak tasvir edilmiştir. Hatta saltanatının başlangıcında Tiberius'a atfedilen erdemlerin aslında ikiyüzlülük olduğu görüşündedir. 
Tekrar tekrar dile getirilen diğer ana konular ise Senato ve İmparator arasındaki güç dengesi, politik yozlaşma ve Roma'daki yönetici sınıflar arasında gittikçe artan despotluktur. Bu nedenle Tiberius hakkındaki anlatılarının büyük bir bölümü vatana ihanet duruşmalarına ve Augustus dönemi yasalarından maiestas ın yeniden etkinleştirilmesinin ardından gelen cezalandırmalara vakfedilmiştir. Sonunda Tacitus'un Tiberius hakkındaki düşünceleri en iyi altıncı kitabın sonuç kısmında tasvir edilir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Karakterinin de farklı dönemleri vardır. Augustus zamanında özel bir vatandaş yahut yüksek görevliyken, hayatının parlak ve itibarlı zamanlarıydı; Germanicus ve Drusus hayatta olduğu sürece  kurnazca erdem sahibi birisi tavırları takındığı zamanlardı. Yine annesi hayattayken iyi ve kötünün bir bileşimiydi; Sejanus'u severken ya da ondan korkarken ise zalimliğiyle adı kötüye çıkmış olmasına karşın ahlaksızlıklarını saklamıştı. Nihayet, korku ve utanma duygusundan sıyrılınca kendi heves ve düşkünlüklerine meyletmiş, her türlü ahlâksızlığa ve rezalete bulaşmıştır. | „ |
Mirası > Tarih yazım > Suetonius Tranquilius

Suetonius, Trajan ve Hadrianus'un saltanatı sırasında yönetimde görev almış equestrian sınıftan bir yönetici ve tarihçidir. Oniki Sezarlar adlı eserinde Julius Caesar'ın doğumundan Domitian'ın 96 yılında ölümüne kadar principate döneminin biyografik tarihini ayrıntısıyla anlatır. Tacitus gibi, imparatorluk arşivlerinin yanı sıra çağdaşı olan tarihçiler Aufidius Bassus, Cluvius Rufus ve Fabius Rusticus'a ait hikâyeleri ve Augustus'un kendi mektuplarını da kaleme almıştır. Ancak onun anlatımları çağdaşlarına oranla daha fazla sansasyoneldir ve anekdotlarla süslüdür. Tiberius'a ait kitabın en ünlü bölümü, Tiberius Capri adasındayken iddia edilen sayısız ahlaksızlıkları derinlemesine araştırdığı kısımdır. Yine de, Suetonius aynı zamanda Tiberius'un saltanatının erken yıllarındaki alçak gönüllülüğünü övmeyi ihmal etmez.
Mirası > Tarih yazım > Velleius Paterculus

Tiberius'un saltanatı hakkında günümüze kadar ulaşan kaynaklardan birisi de, Tiberius'un emrinde Almanya ve Pannonia eyaletlerinde sekiz yıl boyunca (4 yılından itibaren) süvari prefect'i ve legatus olarak hizmet etmiş bulunan çağdaşı Velleius Paterculus'tur. Paterculus Roma Tarihinin özeti adlı eserinde Troya'nın düşmesinden Livia'nın öldüğü 29 yılına kadar geçen sürenin hikâyesini anlatır. Tiberius hakkındaki metinde imparator ve Sejanus'un savurganlıklarını över. Bu methiyenin ne kadarının samimi bir hayranlık ne kadarının ihtiyat ya da korku kaynaklı olduğu sorusunun cevabı pek açık değildir ve 31 yılında Sejanus'un arkadaşı olduğu için öldürüldüğü tahmin edilir.
Mirası > Tarih yazım > İnciller

Dört kanonik incildeki kayıtlara göre Nasıralı İsa Tiberius'un saltanatı sırasında Roma İmparatorluğu'nun Yahudiye eyaletinde vaazlar vermiş ve yine bu eyaletin valisi Pontius Pilatus'un emriyle çarmıha gerilmiştir. Luka İncili'nde, Tiberius adı sadece bir kez saltanatının on beşinci yılında Vaftizci Yahya onun hizmetine girdiğinde anılır. Caesar (ya da bazı çevirilerde imparator) olarak yapılan pek çok gönderme, ilave belirtmeler hariç, gerçekte Tiberius'u kasteder.
Benzer şekilde, İsa'nın ispiyonu için ödenen gümüş denariusların Tiberius'a ait olduğuna inanılır.
Mirası > Kazıbilimi

Tiberius'un Roma'daki Palatine Tepesi'nde bulunan sarayının kalıntıları günümüzde bile hâlâ görülebilmektedir. Saltanatı sırasında Augustus'a adanmış bir tapınak ve Pompey Tiyatrosu'nun restorasyonu haricinde, ki her iki eser de ancak Caligula zamanında bitirilebilmiştir, herhangi büyük bir yapı inşa edilmemiştir.
İlaveten, Tiberius'un içinde bir grotto ve birkaç Rodos tipi heykel bulunan Sperlonga'daki villasının ve Capri'nin tepesindeki villası Villa Jovis'in kalıntıları günümüze kadar korunabilmiştir. Capri'deki orijinal yapı kompleksi adaya dağılmış ve en büyüğü,Villa Jovis olan on iki villadan oluşmaktadır.
Tiberius yaşayan bir tanrı olarak tapınılmayı reddetmiş ve kendi onuruna sadece Smyrna'da (bugünkü adıyla İzmir) bir tapınak kurulmasına izin vermiştir.
Celile Denizi'nin batı kıyısında yer alan Taberiye kenti, Tiberius'un onuruna Hirodes Antipa tarafından isimlendirilmiştir.
Mirası > Kurgusal Tiberius

Tiberius, gerek edebiyatta gerekse sinema ve televizyonda birkaç kez kurgulanmış olmasına karşın, çoğunlukla merkezi hikâyenin seyri içinde ikincil karakter olarak yer almıştır. En bilinen modern yorumda, Robert Graves'in Ben, Claudius adlı romanından uyarlanan BBC yapımı TV filmi "Ben, Claudius"'da aktör George Baker tarafından canlandırılmıştır. İlaveten, Tiberius Ben-Hur adlı filmde George Relph ve Caligula adlı filmde ise Peter O'Toole tarafından canlandırılmıştır.
Bibliyografya

Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Bibliyografya > Birincil kaynaklar

Tacitus, Yıllıklar, I–VI, İngilizce çevirisi6 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., (İngilizce)
Suetonius, On iki Sezar'ın hayatları, Tiberius'un hayatı, Latince metin ve İngilizce çevirisi28 Ekim 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., (İngilizce)
Cassius Dio, Roma Tarihi Kitap 57-58, İngilizce çevirisi, (İngilizce)
Velleius Paterculus, Roma tarihi Kitap II, Latince metin ve İngilizce çevirisi, (İngilizce)
Josephus, Yahudilerin eski eserleri, Kitap 18, özellikler bölüm 6, İngilizce çevirisi, (İngilizce)
Bibliyografya > İkincil materyaller

Ronald Syme, The Augustan Aristocracy (Augustus dönemi Aristokrasi'si), Clarendon Press, 1996, Oxford, ISBN 978-0-19-814859-3, (İngilizce)
Robin Seager, Tiberius, Eyre Methuen, 1972, Londra, ISBN 978-0-413-27600-1, (İngilizce)
V. Ehrenberg ve A. H.M. Jones, Documents Illustrating the Reigns of Augustus and Tiberius (Augustus ve Tiberius'un saltanatlarını tasvir eden dokümanlar), 1955, Oxford, (İngilizce)
David Shotter, Tiberius Caesar(Sezar Tiberius), Routledge, 1992, Londra, ISBN 0-415-07654-4, (İngilizce)
Bibliyografya > İkincil materyaller > Biyografik taslakları

De Imperatoribus Romanis 22 Ağustos 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., (İngilizce)
RomansOnline 13 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., (İngilizce)
UNRV 13 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., (İngilizce)
Bibliyografya > İkincil materyaller > Diğer materyaller

Tacitus ve Tiberius25 Aralık 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., (İngilizce)
Suetonius ve Tiberius'un saltanatı: diğer kaynaklarla mukayese27 Aralık 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., (İngilizce)
Capri'deki Villasının resimleri
Sanatın 30 Galerisi: Tiberius 19 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
İzzettin, Turgutlu

| İzzettin |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Manisa
Koordinatlar: 38°34′34″N 27°42′43″E﻿ / ﻿38.576°K 27.712°D﻿ / 38.576; 27.712
Ülke:  Türkiye
İl: Manisa
İlçe: Turgutlu
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 200 m
Nüfus (2012): 591
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0482
Posta kodu: 45400
Resmî site 
İzzettin, Manisa ilinin Turgutlu ilçesine bağlı  bir mahalledir.
Tarihçe

Köyle ilgili ilk yazılı belge 1835 yılı Saruhan Sancağı Nüfus Defterleri'nde verilmekte olup, Belen Nahiyesi'ne bağlı "İzzeddin Karyesi" olarak kaydedilmiştir. İzzeddin'in ilk kurulduğu yer, köyün şimdiki yerleşim yerinden 3 km daha kuzeyde, tepelik ve ağaçlık bir bölgededir. Köylülerce, köyün kurucularının 150 veya 200 yıl önce Konya taraflarından gelip yerleşen bir Yörük aşiretine mensup bulundukları ve İzzeddin isminin de Konya civarından geldikleri köyün adından kaynaklandığı belirtilmiştir. Ayrıca Bozulus Türkmenlerine bağlı İzzeddin Aşireti'nin varlığı bilinmekte olup, bu oymak bugünkü Karaman ve Konya taraflarına 17. yüzyıl sonlarında zorunlu iskâna tabi tutulmuşlardır. Köyün isminin bu aşiretten gelmesi de muhtemeldir.
1835 yılında köyde 2 kişisi gayrimüslim olmak üzere 182 erkek nüfus bulunurken, 1842 yılında ise köyde 56 hane ve tamamı Müslüman 98 erkek nüfus
yaşamaktadır. Bu dönemde yaşanan nüfus azalışının, daha elverişli tarım arazilerine sahip Kumkuyucak ve Tepeköy tarafına göç edilmesi olarak düşünülmektedir. Bir başka iddiada köyün yaşlılarınca belirtildiği üzere, köyde veba salgını nedeniyle ölümlerin olduğu iddiasıdır ki 1836 yılında Turgutlu'nun da bulunduğu alanda veba salgını olduğu bilinmektedir. 1844-1845 tarihli temettuat defterinde köyde 48 hanenin bulunduğu kayıt edilmiştir. 1891 yılı Aydın Vilayet Salnamesi'ne göre, Belen Nahiyesi'ne bağlı İzzeddin köyünde 89 hane de 408 kişi yaşamaktaydı. Nüfustaki bu artışın 1860'lı yıllarda gelen bölgeye gelen Araplu (Araplı) Türkmenlerinin yerleşimi sonucu olduğu düşünülmektedir.
Coğrafya

Manisa iline 43 km, Turgutlu ilçesine 13 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 671    
1997: 823