stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Yahudi Lejyonu

| Jewish Legion Yahudi Lejyonu |
| --- | --- |
1919'da Filistinde Yahudi Lejyonu askerleri
Etkin: 1917–1921
Dağılması: 1921
Ülke:  Büyük Britanya
Bağlılık:  Siyonizm
Sınıfı:  Britanya Ordusu
Tipi: Piyade
Büyüklük: 5 Tabur (Toplamda 10 bin gönüllü katıldı)
Takma Adı: İlk Yahudiyeliler
Savaşları: Suriye-Filistin Cephesi Nablus Muharebesi 
Komutanlar
Ünlü komutanları: Ze'ev Jabotinsky Joseph Trumpeldor Eliezer Margolin Frederick Samuel
Yahudi Lejyonu Asker Alma Posteri. Sion'un Kızı: "Eski-Yeni Toprağın senin olmalı! Yahudi Alayı'na katıl."
Yahudi Lejyonu (1917–1921), Birinci Dünya Savaşı'nda, Filistin Cephesi'ndeki Osmanlı ordusunun Türk birliklerine karşı savaşmak için, Büyük Britanya Ordusu'na bağlı olarak kurulmuş ve askerleri gönüllü Yahudilerden oluşan Britanya askeri birliğidir.
Yahudi Lejyonu, siyonizmin amaçladığı gibi bir yahudi devletinin kuruluşunu sağlayamadı ancak Haganah ve Irgun gibi yahudi silahlı örgütlerinin Filistin bölgesinde kuruluşuna öncülük etti. Bu örgütler de daha sonra 1948'de İsrail devletini kurdular ve bu devletin resmi ordusu olan İsrail Savunma Kuvvetlerine dönüştüler.
Kuruluş

Taburların kurulmasının birkaç nedeni vardı: Osmanlı Türk hakimiyetine son vermek, askeri deneyim kazanmak ve savaştan sonra yeni bir dünya düzeni kurulduğunda, İngiltere İmparatorluğuna verdikleri katkıdan dolayı Filistin bölgesinde bir Yahudi devleti kurulmasını sağlamak. İngiliz Ordusu bünyesinde bir yahudi birliği kurulması fikrini ortaya Pinhas Rutenberg, Dov Ber Borochov ve Ze'ev Jabotinsky attılar. Ancak birliğin kuruluşunu Ze'ev Jabotinsky le birlikte Joseph Trumpeldor gerçekleştirebildi.
Yahudi Lejyonu, İngiliz Ordusu'nun Kraliyet Piyadeleri'ne bağlı  beş tabura atıfta bulunmak için kullanılan gayriresmi bir lakaptır. Bu birlikler, Birinci Dünya Savaşı sırasında askere alınan Yahudi gönüllülerden oluşuyordu. 1915 yılında İngiliz Ordusu, Çanakkale Savaşında hizmet vermek üzere Yahudi gönüllülerden oluşan bir nakliye birimi olan Siyon Katır Birliğini kurdu. İki yıl sonra Ağustos 1917'de, mevcut İngiliz Ordusuna bağlı bir alaya entegre edilecek Yahudi askerlerden oluşan bir piyade taburunun kurulmasına karar verildi.
Dünya genelindeki yahudilere İngiliz imparatorluğu ve siyonizm için savaşmaları yönünde bir çağrı yapıldı, Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere bir çok ülkeden çok sayıda Yahudi gönüllünün katılmasıyla beş tabur oluşturuldu ve Kraliyet Ordusu'na entegre edildi. Bu piyade birlikleri; genel olarak "Yahudi Lejyonu" olarak anılıyordu ancak yahudi lejyonu ismi resmi bir isim değildi. Eğitilen bu yeni birlikler 38., 39., 40.,41. ve 42. piyade taburları olarak belirlendi. Yahudi Lejyonu, Suriye-Filistin Cephesi'ne sevk edildi ve burada savaşıp bir çok kayıp verdiler. Daha sonra sayıları ancak bir tabur oluşturabilecek kadar azaldı. Savaş sırasında Osmanlı ordusunda görevli olup da ordudan firar ederek Lejyona katılan çok sayıda Osmanlı Yahudisi de vardır.
Mirası

Yahudi Lejyonu temel amacı olan İsrail Devletinin kuruluşunu sağlayamamış olsa da İsrail devletinin kuruluşuna giden süreçte önemli bir mihenk taşı vazifesi gördü. Lejyon'da görev yapmış bir çok asker, terhis edildikten sonra Filistine yerleşip burada yasadışı bir yahudi silahlı örgütü olan ve Britanya devleti tarafından daha sonra terör örgütü kabul edilerek yasaklanacak olan Haganah örgütünü kurdular. Haganah, Filistin bölgesinde Araplar ile Yahudiler arasında yaşanan sürtüşmelerde yahudi yerleşim yerlerini korumada ve arap yerleşim yerlerine saldırmada büyük fayda sağlayacak bir organizasyon olacaktı. İkinci Dünya Savaşı başladığında Britanya, ilk savaşta uyguladığı politikayı devam ettirerek Jewish Brigade adında yine bir yahudi askeri birliği kurdu ve bu birliğin propagandasını yapmak için Yahudi Lejyonu'nu kullandı.
Ünlü Mensupları

İzak Ben-Zvi - İsrail'in İkinci Cumhurbaşkanı, Osmanlı vatandaşıydı ve İstanbul Darülfünunu'nda okudu
David Ben-Gurion - İsrail'in İlk Başbakanı, Osmanlı vatandaşıydı ve İstanbul Darülfünunu'nda okudu
Yaakov Dori - İsrail Savunma Kuvvetleri'nin İlk Genelkurmay başkanı, Technion Teknoloji Enstitüsü'nün ilk başkanı
Eliyahu Golomb - Haganah'ın manevi babası ve merkezi komite üyesi
Levi Eşkol - İsrail'in üçüncü Başbakanı
James de Rothschild - Ünlü bankacı Rothschild ailesinin üyesi ve Britanya'da 1929-45 arasında meclis üyesi
Dov Hoz - Haganah kurucusu
Dov Yosef - 1948 Savaşı sırasında Kudüs Valisi
Yank Levy - Sosyalist militan ve askeri eğitmen
Nehemiah Rubitzov - İsrail'in beşinci Başbakanı Yitzhak Rabin'in babası
Jacob Epstein - Heykeltraş
Louis Fischer - Gazeteci
Galeri

Zion Katır Birliği Cephane Bölüğü Mısır'da, 1915
AlbayEliezer Margolin, "First Judeans" grubu mensubu.
Er Morris Ziggles 39. Taur ve kızı Stella, 1917.
Teğmen Ze'ev Jabotinsky 38.tabur Royal Fusiliers (ortada oturan).
39.tabur Yom Kippur, 1918.
39.tabur subayları, Helmieh Camp, Kahire,1918.
Albay Margolin 39.taburla geçit töreninde, Bet Shemen.
Yahudi lejyonu kampta Shilo, Mateh Binyamin
Gershon Agron, 1918
Er Yitzhak Ben-Zvi, yahudi lejyonu üniformasıyla 1918.
Shimon Kushner, 1918
Yaakov Dori
Er Jacob Epstein
Yahudi lejyonu askerleri, El Arish, Mısır, 1918
Yahudi lejyonu kutlaması, 1919.
Yahudi lejyonu sancağı, 1 Ocak 1918
Yahudiye kurtuldu kartpostalı. Alt sağda bir yahaudi lejyonu askeri
1940 Posteri, Jabotinsky'i gösteriyor.
Yahudi lejyonu emekli askerleri Filistine olan yahudi göçünü kısıtlayan beyaz kağıtları protesto gösterisinde, 18 Mayıs 1939
yahudi lejyonları emeklileri, 27 Eylül 1942, Tel Aviv.
Sahibcamal Gizzatullina-Voljskaya

Sahibzhamal Gizzatullina-Volzhskaya
Gizzatullina-Volzhskaya, Sahibzhamal Gizzatullovna ( Tatarca;  Sәhibҗamal Gyzzәtulla kyzy Gyzzәtullina-Volzhskaya ) (15 Mayıs 1892, Kazan - 1974 Çistay ) Tatar, Rus ve Sovyet aktris ve yönetmeni. TASSR'ın (Tatar Otonom Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti) Onur ödülü sahibi Kadın Oyuncusu.
Biyografi

Sahibzhamal Gizzatullina-Volzhskaya, 1892'de Kazan'da doğdu. 1907'de İlyasbek Aşkazarski'nin ekibine katıldı. 1912'de daha sonra modern Nur tiyatrosu adını alacak olan Ufa'daki ilk Nur tiyatrosunda Tatar tiyatro ekibini oluşturdu. Bu topluluk, Rusya'daki İç Savaş yıllarında dağıldı. Sahibcamal, Kızıl Ordu'nun 2. Doğu Cephesi Ordusunda görev aldı. İç Savaş'ın sona ermesinden sonra Sahibcamal, Izhevsk ve Kazan'daki tiyatrolarda çalıştı. 1923'te Başkurt Drama Tiyatrosu'nda sahne aldı.
Sahibcamal Gizzatullina-Volzhskaya, gerçekçilik akımının bir oyuncusuydu. Louise (F. Schille'in "Kurnazlık ve Aşk" temsili), Trilby (G. Du Maurier'in romanından uyarlanan G. Ge'nin oyunu), Marianne (J. Moliere'in, "The Miser" oyunu) gibi rollerde oynadı.
Başkurt Drama Tiyatrosu'nda Zuleyha (K. G. Tinchurin, "Yusuf ve Zuleyha"), Sarbi (F. Burnash'ın Genç Kalpler'i) rollerinde oynadı.
Yönetmen olarak çalışırken kahramanlık, romantizm, trajedi ve duygu tasvirlerine yöneldi: "Gençlik", "Eşitsiz" (F. Amirkhan ), "Zuleyha" (G. Iskhaki ) yönettiği eserlerdir.
Tatar yazar, şair ve oyun yazarı Naki Isanbet, "Gülcemal" adlı oyununu Sahibcamal Gizzatullina-Volzhskaya'ya adamıştır. Kazan'da 60 K. Marx Caddesi adresinde yaşamış, 1974'te Chistopol'da ölmüştür.
Kazan'da, Novo-Tatar yerleşimindeki Tatar mezarlığına gömülmüştür.
Edebiyat

7 ciltlik Başkurt Ansiklopedisi, 2. cilt (V-Zh), 2006, Ufa, "Başkurt Ansiklopedisi", 624 s.
Bağlantılar

Başkurt Ansiklopedisi'nin elektronik versiyonundaki makale[ölü/kırık bağlantı]
Sahibzhamal Gizzatullina-Volzhskaya. 22 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Biyobibliyografik referans 22 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
"Shafiki" den "Katerina" ya: İlk Tatar oyuncunun sahne görüntüleri 22 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Hadis

İbn Hanbel'in şeriat yazılarının bir el yazması, Ekim 879'da basılmıştır.
Hadis (Arapça: حَدِيث), Muhammed'e atfedilen ve onun sözleri, fiilleri, onaylamaları ve sıfatlarını içeren bilgilerdir. Hadis âlimleri buna sahâbe ve tabiînin söz ve fiillerini de eklemişlerdir. Ancak bunlar, kaynak olma bakımından Muhammed'in fiil ve sözleriyle aynı seviyede değildir ve hadis ilmi içerisinde farklı şekilde isimlendirilir.
Muhammed'in râvî zincirleri aracılığıyla aktarılan söz, eylem veya bir eylem karşısında sessiz kalarak onaylaması hakkında nakledilen rivayet veya haberler hadistirler. Emad Hamde'nin ifadesi ile her haber Muhammed hakkında bir veridir; bu veriler toplandığında sünnet olarak adlandırılan daha büyük bir resmi çizer.
Hadisler, İslâm medeniyetinin "bel kemiği" olarak adlandırılır. İslâm'da, dinî hukuk ve ahlakî rehberlik için bir kaynak olarak hadisin otoritesi, Kur'an'dan sonra ikinci sırada yer alır.
Kur'an'da şeriatla ilgili âyetlerin sayısı nispeten az olmakla beraber hadisler; gusül, abdest, doğru selam verme ve köleler için iyiliğin önemine kadar her konuda dinî yükümlülüklerin detaylarına yön verir. Ayrıca şeriat kurallarının da "büyük kısmı" Kur'an'dan ziyade hadislerden türetilmiştir.
Hadis konuşma, rapor, hesap, rivayet gibi şeyler için kullanılan Arapça bir kelimedir. Kur'ân'ın aksine, Müslümanların tümü hadis rivayetlerinin (ya da en azından tüm hadis rivayetlerinin) ilâhî vahiy olduğuna inanmazlar. Farklı hadis koleksiyonları, İslâm inancının farklı dallarını ayırt etmeye uygundur.
Bâzı Müslümanlar İslâmî rehberliğin sadece Kur'an'a dayanması gerektiğine inanır ve hadisin otoritesini reddeder; birçokları hadislerin M.S. 8. ve 9. yüzyıllarda ortaya çıkarılan ve Muhammed'e atfedilen uydurma (sahte yazı)lar olduğunu ifade eder.
Bâzı hadislerin sorgulanabilir ve çelişkili ifadeler içermesi sebebiyle hadislerin doğrulanması, İslâm'da önemli bir çalışma alanı hâline gelmiştir. Tipik olarak bir hadisin iki bölümü bulunur: isnad zinciri ve rivayetin ana metni. Hadisler Müslüman âlimler ve hukukçular tarafından sahih ("gerçek"), hasen ("iyi") veya "zayıf" gibi kategorilere ayrılır. Ancak bu sınıflandırma özneldir, farklı dinî grup veya âlimler, bir hadisi farklı şekilde tasnif edebilir.
Ehl-i Sünnet âlimleri arasında hadis terimi sadece Muhammed'in sözlerini, tavsiyelerini, uygulamalarını v.s. değil, aynı zamanda arkadaşlarının sözlerini de içerebilir. Şîa İslâm'da hadis, Şiilikte Ehl-i Beyt olarak bilinen Muhammed ve ailesinin, (On İki İmam ve Muhammed'in kızı Fâtıma) sözleri ve eylemleri olarak sünnet'in, somutlaşmış hâlidir.
Etimoloji

Hadis kelimesi Arapçada yeni, haber ve söz mânâlarına gelmektedir. Çoğulu ehâdîstir. (Arapça: أَحَادِيث)
Yeni, yani Arapça olarak cedîd, kadîm yani eskinin zıttı olarak gelir ve büyük ihtimalle cedîdden kasıt, Allah rasulünün sözleri, kadîm ise âyetlerdir.
Tanım

Juan Campo'ya göre İslâmî terminolojide hadis, Muhammed'in söz, fiil veya onun huzurunda söylenen veya yapılan bir şeyi zımnen onayladığı/eleştirdiği anlamına gelir.
İbn Hacer el-Askalânî, dinî gelenekte hadisin amaçlanan anlamının Muhammed'e atfedilen, ancak Kur'an'da bulunmayan bir şey olduğunu söyler.
Patricia Crone, hadis tanımına Muhammed'den başkaları tarafından yapılan raporları dahil eder: "Bir olay karşısında, önüne bir nakil zinciri eklenmiş Muhammed'in kendisi veya erken bir arkadaşı gibi bir şahsın belirli bir durumda ne söylediği veya yaptığını kaydeden kısa söz. Ancak, "günümüzde hadis neredeyse her zaman Muhammed'in kendisinden rivayet edilen söz anlamına gelir" diye de ekliyor.
Buna karşılık Şiî İslâm Ehl-i Beyt Dijital Kütüphane Projesi'ne göre, "... açık bir Kur'an beyanı olmadığında veya Müslüman okullarının üzerinde anlaşmaya vardığı bir hadis olmadığında. . . . Şiî İslâm... Peygamber'in sünnetini türetmek için Ehl-i Beyt'e atıfta bulunur." Bu, sünnet ile birlikte hadisleri Muhammed'in "gelenekleri" ile sınırlı tutan genel anlayıştan, sünnetin Ehl-i Beyt, yani Şiî İslâm'ın imamlarına genişletilmesi ile ayrılıyor.
Tanım > Sünnet

Sünnet Muhammed'in veya ilk İslâm toplumunun normatif bir geleneğine atıfta bulunmak için de kullanılır.
Joseph Schacht, hadisi "sünnetin belgeleri"ni sağlamak olarak tanımlar.
Joseph A. Islam, iki söz arasında ayrım yapar:
'Hadis' Peygamber'den veya onun öğretilerinden türetildiği iddia edilen sözlü bir iletişim iken, 'sünnet' (yaşam tarzı, davranış veya örnek) belirli bir topluluk veya halkın hâkim geleneklerini ifade eder. 'Sünnet', bir topluluk tarafından nesilden nesile topluca aktarılan bir gelenek iken hadisler, derlenen rivayetler olup çoğu zaman kaynağından yüzyıllarca uzaktadır. Hadis içinde yer alan bir uygulama sünnet olarak kabul edilebilir, ancak bir sünnetin onu onaylayan, destekleyici bir hadise sahip olması gerekli değildir.
Halid Ebu'l-Fadl gibi bâzı kaynaklar, hadisi sözlü raporlarla sınırlandırır. Onlara göre Muhammed'in eylemleri ve sahabeleri hakkındaki raporlar sünnetin bir parçası olmasına rağmen hadis değildir.
Tanım > Diğer edebiyatlardan farkı

Hadis'e benzer İslâmî edebî sınıflandırmalar, megâzî ve siyerdir. Konuya göre değil, "nispeten kronolojik" olarak düzenlendikleri için hadisten farklıydılar.
Sîret (kelimenin tam anlamıyla "gidiş yolu" veya "davranış"), sekizinci yüzyılın ortalarından beri yazılagelen Muhammed biyografileridir. Megâzî (kelimenin tam anlamıyla "akın, saldır veya gaza") olarak adlandırılan yazılar, Muhammed'in askerî eylemlerine odaklanan yazılardı ve siret literatüründen önce yazılmışlardı, ancak aynı zamanda hayatının askerî olmayan yönlerini de içermekteydiler. Bu nedenle, megâzî genel biyografik yönlerden çok askerî yönler öne sürse de terimlerin anlamlarında örtüşme vardır.
İslâm'ın hadislerle ilgili diğer "gelenekleri" şunları içerir:
Haber (kelimenin tam anlamıyla haber, bilgi (çoğ. ahbâr)) hadis ile eş anlamlı olarak kullanılabilir. Ancak bâzı âlimler deyimi, Muhammed'le ilgili gelenekler olarak tanımlanan hadislerin aksine Muhammed'in arkadaşları ve sonraki nesilden gelen halefleri hakkındaki geleneklere atıfta bulunmak için kullanır. İbn Warraq tarafından yapılan başka bir tanım, onları "basit ifadeleri, yetkili âlimlerin, evliyâların veya devlet adamlarının sözlerini, olayların raporlarını ve tarihî olaylarla ilgili hikâyeleri içeren, İslâm'ın ilk dönemlerinden "ayrık anekdotlar veya raporlar" olarak tanımlar.
Tersine, eser (iz) genellikle sahabeler ve halefler hakkındaki geleneklere atıfta bulunur, ancak bazen Muhammed hakkındaki gelenekleri çağrıştırır.
Hadislerin derlenmesi

Bugün kullanılan hadis literatürü, Muhammed'in ölümünden sonra dolaşımda olan sözlü rivayetlere dayanmaktadır. Kur'ân'ın aksine hadisler, Muhammed'in hayatı sırasında veya ölümünden hemen sonra yazılmamıştır. Hadisler, Muhammed'in ölümünden sonra Hulefâ-yi Râşidîn döneminin sona ermesinden sonra, yazılı olarak derlendiği 8. ve 9. yüzyıllara kadar, Muhammed'in yaşadığı yerden 1.000 kilometre (620 mi) uzakta, büyük koleksiyonlarda derlendi ve bu zamana kadar nesiller boyunca sözlü kaynaklar olarak değerlendirildi.
Kur'an âyetlerinden "binlerce kez" daha fazla olan içeriğiyle hadisler, İslâmî inançların "çekirdeği"ni çevreleyen katmanlar şekilde tanımlanmıştır. Tanınmış, yaygın kabul gören hadisler, iç tabakayı oluşturur ve hadis dışa doğru genişledikçe daha az güvenilir ve kabul edilir hâle gelir.
Muhammed'in (ve bazen arkadaşlarının) davranışlarına ilişkin hadis derleyicileri tarafından toplanan haberler, Kur'an'da bulunmayan zorunlu beş vakit namaz, elbise, duruş gibi ritüel dinî uygulamaların ayrıntılarını ve sofra âdâbı gibi günlük davranışları içerir. Hadisler ayrıca Müslümanlar için Kur'an'da kısaca bahsedilen şeyleri açıklayıcı (tefsir) bir kaynaktır.
Günümüzde İslâmî uygulama ve inancın parçası kabul edilen unsurlardan Kur'an'da değil, hadislerde bahsedilir. Bu nedenle Müslümanlar, Kur'ân'ın sessiz olduğu alanlarda Müslümanlara İslâmî uygulama ve inancın ayrıntılarını veren hadislerin İslâm'ın doğru şekilde uygulanması için zorunlu bir gereklilik olduğunu iddia ederler. Bunun bir örneği, Kur'an'da emredilen, ancak hadislerde açıklanan farz namazlardır.
Mesela namazın rek'at olarak bilinen bölümlerinin detayları ve bunların kaç defa kılınacağı hadislerde bulunur. Ancak hadislerde bu ayrıntılar farklılık göstermekte ve namaz, farklı İslâm mezhepleri tarafından farklı şekillerde kılınmaktadır. Diğer taraftan Kur'ancılara göre Kur'an, bir konuda sessiz kalıyorsa bunun nedeni, Tanrı'nın onu önemli tutmadığıdır; ve bâzı hadislerin Kur'an'la çelişmesi, bâzı hadislerin Kur'ân'ın tamamlayıcısı değil, bozulma kaynağı olduğunun kanıtıdır.
Hadislerin derlenmesi > Muhammed'in olmayan hadis

Joseph Schacht, İslâm hukukunda Muhammed'in yoldaşlarına dinî otoriteler olarak atıfta bulunulmasını "haklı kılmak"ta kullanılan bir hadisi aktarır: "Arkadaşlarım gökteki yıldızlar gibidir."
Schacht ve diğer bilginlere göre Muhammed'in ölümünden sonraki ilk nesillerde Sahabe ve Tabi'un hadislerinin kullanımı kural, Muhammed'in hadislerinin kullanılması "istisna" idi. Schacht, Şâfiî fıkıh mezhebinin kurucusu Şâfiî'nin Muhammed'in hadisinin İslâm hukuku için kullanılması ilkesini tesis etmesi ve başkalarına ait sözlerin aşağılığını vurgulaması konusunda şunu kaydeder:
"...Peygamber'den gelen bir rivayet karşısında onu doğrulasalar da, yalanlasalar da, onların sözlerinin hiçbir değeri yoktur; Peygamber'den gelen hadisi bilselerdi, ona uyarlardı."
Bu, Sahabe ve diğerlerinden gelen rivayetlerin "neredeyse tamamen ihmal edilmesine" yol açtı.
Hadis koleksiyonları bazen Muhammed'inkileri başkalarının rivayetleriyle karıştırır. Mâlik b. Enes'in el-Muvatta'sı "en eski yazılı hadis koleksiyonu" olarak tanımlanır, ancak Muhammed'in sözleri "arkadaşların sözleriyle harmanlanmıştır". (Muhammed'den 822 hadis ve diğerlerinden 898 hadis)).
Abdü'l-Hâdî el-Fadlî tarafından girişinde, Kitab-ı Ali, Muhammed'in yetkisiyle yazılan ilk "Ehl-i Beyt hadis kitabı" olarak anılır. Burada Muhammed'in fiil, beyan veya onaylarına "Merfu", sahabelerin fiil, beyan veya onaylarına "mevkuf Arapça: (موقوف), tâbiîn fiil, beyan veya onaylarına "maktu' Arapça: (مقطوع) hadis denir.
Etkileri, tür ve özellikler > Külliyatlar

İslâm'ın farklı mezhepleri, farklı hadis koleksiyonlarını referans alır:
Etkileri, tür ve özellikler > Sünnî

İslâm'ın Sünnî dalının kanonik hadis koleksiyonları, el-Câmiʿu’s-sahîh ve el-Câmiʿu’s-sahîh'in genellikle en yüksek statüye sahip olduğu altı kitaptır. Diğer hadis kitapları ise es-Sünen, el-Câmiʿu’s-sahîh, es-Sünen ve es-Sünen'dir. Bununla birlikte dört Sünni "düşünce okulundan" (mezhep) biri olan Mâlikîler, geleneksel olarak sunan ibn Majah'ı reddeder[kaynak belirtilmeli] ve Muvattâ İmam Mâlik'in kanonik statüsünü ileri sürerler.
Etkileri, tür ve özellikler > Diğerleri

İslâm'ın On İki İmamcı Şiî dalında, kanonik hadis koleksiyonları Dört Kitaptır: el-Kâfî, Man la yahduruhu al-Faqih, Tahdhib al-Ahkam ve el-İstibsâr.
İslâm'ın İbâzıyye dalında ana kanonik koleksiyon Tartib al-Musnad'dır. Bu, kendi başına kanonik statüsünü koruyan önceki Jami Sahih koleksiyonunun bir uzantısıdır.
İsmâiliyye Şiî mezhepleri, Daim el-İslâm'ı hadis koleksiyonları olarak kullanır.
Çoğuları tarafından Müslüman kabul edilmeyen Kādiyânîlik mezhebi genellikle Sünnî kanunlara dayanır.
Toplu olarak Kur’âniyyûn olarak bilinen bâzı küçük gruplar, hadis koleksiyonlarının otoritesini tamamen reddediyor.
Genel olarak Şiî ve Sünnî koleksiyonlar arasındaki fark, Şiilerin Muhammed'in aile (Ehl-i Beyt) ve yakın arkadaşlarına atfedilen hadisleri tercih etmesi, Sünnîlerin ise hadis ve sünneti değerlendirirken aile soyunu dikkate almamasıdır.
Tarih, gelenek ve kullanım > Başlıca râvîler

Ehl-i Sünnet'in hadis kitaplarında kendilerinden en çok hadis rivayet edilen sahabeler (müksirûn) ve rivayet edilen hadislerin sayıları;
Ebu Hüreyre: 5.374,
Abdullah b. Ömer b. Hattâb: 2.630,
Enes b. Mâlik: 2.286,
Âişe: 2.210,
Abdullah b. Abbas: 1.660,
Câbir b. Abdullah: 1.540,
Ebû Saîd el-Hudrî: 1.170.
Tarih, gelenek ve kullanım > Muhammed zamanında yazılan sahîfeler

Sa'd b. Ub'ade el-Ensârînin sahîfesi. Ancak Muhammed b. İsmâil Buhârî, bu sahîfenin Abdullah b. Ebî Evfa'nın sahîfesinin bir nüshası olduğunu söylemektedir.
Semure b. Cündüb'ün sahîfesi.
Câbir b. Abdullâh'ın sahîfesi.
Abdullah b. 'Amr b. 'Âs'ın sahîfesi: Sahîfe-i sâdıka. İbnu'l Esîr'in söylediğine göre bu sahifede 1.000 hadis bulunmaktadır.
Hicretin birinci yılında Muhammed'in kendisinin yazılmasını emrettiği sahîfe. Medine'deki Yahudilerle yapılan antlaşmanın tedvîn edildiği sahîfedir.
Abdullah b. Abbas'ın sahîfesi.
Ancak sahabeye ait olduğu iddia edilen bu sahifelerden hiçbiri daha sonraki nesillere ulaşmamıştır.
Tarih, gelenek ve kullanım > Şiî ve Sünnî metin gelenekleri

Sünnî ve Şiî hadis koleksiyonları farklıdır. Muhammed'in ölümünü takip eden liderlik tartışmalarında Ali'den ziyade Ebû Bekir ve Ömer'in tarafını tutan rivayetleri nakleden râviler Şiîler tarafından güvenilmez olarak kodlanırken Ali'ye, Muhammed'in ailesine ve onların taraftarlarına kaynak veren rivayetler tercih edilir. Sünnî âlimler, Şiîlerin reddettiği Âişe gibi râvîlere güvenirler. Hadis koleksiyonlarındaki farklılıklar, ibadet uygulamaları ve şeri'at hukukundaki farklılıklara katkıda bulundu ve iki gelenek arasındaki ayrım çizgisini sertleştirdi.
Tarih, gelenek ve kullanım > Şiî ve Sünnî metin gelenekleri > Sünnî geleneğinde kapsam ve doğa

Sünnî gelenekte bu tür metinlerin sayısı 7.000 ile 13.000 arasında olmasına rağmen aynı metni paylaşan birçok isnad, ayrı hadis olarak sayıldığından hadislerin sayısı çok daha fazladır. Diyelim ki on sahabe, Muhammed'in hayatındaki tek bir olayı bildiren bir metin kaydederse hadis âlimleri bunu on hadis sayabilirler. Yani örneğin Ahmed bin Hanbel'in Müsned'inde 30.000'den fazla hadisi vardır, ancak bu sayı, metin içinde veya rivayet zincirleri içinde küçük farklılıkları kaydetmek için tekrarlanan metinleri içerir. Hem bir metnin en sağlam rivayetini, hem de rivayetlerinde en sağlam râvîleri tespit etmek için çeşitli metinlerin râvîlerini tespit etmek, aynı metinlerin rivayetlerini karşılaştırmak 2. yüzyıl boyunca hadis âlimlerini meşgûl etmiştir.
İslâm'ın 3. yüzyılında (225-275), hadis uzmanları, seçtikleri ve en sağlam şekilde belgelendiğini düşündükleri ve Müslüman âlimlerce referans alınan 2.000 ile 5.000 hadisten oluşan hadis külliyatlarını yazdılar.
4. ve 5. yüzyıl, bu altı eserin oldukça geniş bir şekilde yorumlandığını gördü.
Buhârî ve Müslim, sahihlerinde hadislerin sadece en sahihlerini topladıklarını iddia etmişlerdi. Sonraki âlimler de onların iddialarını kabul ederek bugün de bu sahihler en güvenilir hadis koleksiyonları olarak kabul edilir.
H. 5. yüzyılın sonlarında İbn-i Tâhir el-Qaisarânî, Sünnî kanonunu bu güne kadar kalan bir tasvirle resmî olarak altı önemli eserde standartlaştırdı.
Yüzyıllar boyunca birkaç farklı koleksiyon kategorisi ortaya çıktı. Musannef, mu'cem ve câmi' gibi isimlerle yazılanlar daha genel, sünenler (hukukî-litürjik geleneklerle sınırlı) ya da kırk hadisler gibi bazıları işlenen konulara daha spesifiktir.