Van
Tarihçe > Selçuklu ve Osmanlı Dönemi

Selçuklu Türkleri, bölgeyi ilk olarak 1064 yılında ele geçirdiler. 1100 yılında ise Ahlat'la birlikte bu bölgeyi Mervaniler'den aldılar. Bu tarihten sonra 1100 ile 1207 yılları arasında Ahlatşahlar Beyliği'nin kontrolünde kalan Van, 1207'den sonra Eyyubiler'in hâkimiyetine geçti. Kısa bir süre Anadolu Selçuklu Devleti'nin idaresinde kalan şehir, bu dönemden itibaren Hakkâri Emirliği'nin kontrolüne girdi.1387 yılında Hakkâri Emiri İzzeddin Şir döneminde şehir, Timur tarafından kuşatıldı. Timur'un zaferinden sonra Hakkâri Emirliği'nin emirleri, Timurlulara bağlı olarak bölgeyi yönetmeye devam etti. 15. yüzyılda Van, Akkoyunlular, Karakoyunlular ve Hakkâri Emirliği arasında hakimiyet mücadelesine sahne oldu. Karakoyunlu Hükümdarı Cihan Şah dönemi hariç, 1507 yılına kadar Van şehri Hakkâri Emirliği'nin kontrolünde kaldı.
16.yüzyılın ilk yarısında Van bölgesi, Osmanlı İmparatorluğu ve Safevi İmparatorluğu arasında bir çatışma alanı haline geldi. Bölge, uzun süre Hakkâri Emirliği'nin kontrolünde kaldı, ancak Safeviler 1507 yılında Hakkâri Kürtlerinden Van'ı ele geçirdiler. Osmanlılar, 1514'teki Çaldıran Muharebesi'nin ardından 1515'te şehri kısa bir süre ellerinde tuttular. Safeviler, Osmanlılar'ın batıya yönelmesinin ardından 1520'de Van'ı yeniden ele geçirdiler. 1548-1549'daki Osmanlı-Safevî Savaşı'nın ardından Van, 10 gün süren Van Kuşatması'nın ardından yeniden Osmanlı kontrolüne girdi. Osmanlıların şehir üzerindeki kontrolü, savaşın sonunda 1555'te imzalanan Amasya Antlaşması ile teyit edildi. Osmanlı kontrolünde Van önce Erzurum eyaletine bağlı bir sancak, ardından 1570 civarlarında ayrı bir eyalet oldu. 1603-1618 Osmanlı-Safevî Savaşı esnasında bölgede çatışmalar gerçekleşti. 1623-1639 Osmanlı-Safevî Savaşı'nda Van, Safeviler tarafından bir kez daha kuşatıldı. 15 Ekim 1633 tarihindeki Kuskunkıran Muharebesi'nde Osmanlı ordusu kendinden sayıca üstün Safevî ordusuna karşı kayda değer bir zafer kazandı. 15-16 Ekim gecesi Rüstem Han'ın ordusunun geri kalanıyla çekilmesi üzerine 4 Eylül'den beri süren Safevî kuşatması sona erdi. Osmanlıların Van üzerindeki kontrolü nihayet 1639'da imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması ile kesin ve kalıcı hale geldi.
1500'lü yıllardan itibaren Türkler ve Ermeniler'in sükûnet içinde yaşadığı bir yer olmuştur. Ancak 1850'den sonra şehir içinden tehlike çanları çalar. Van'da barış ortamı bozulmaya başlar ve şehir uzun süreli bir kabus içine girer. Gayrimüslim ahali tarafından ilk isyan 2 Haziran 1896'da başlar. Yaz boyu süren isyan yüzünden iki taraf da yüzlerce kayıp verir. Yaz mevsiminin bitmesiyle isyan bastırılır fakat bu kalıcı çözüm sağlayamaz. Van'a vali olarak atanan Ali Paşa kısa sürede şehirde sükûneti sağlar ve isyana katılmayan kesimin beğenisini kazanır. Ancak Paşa'nın görevden alınması işleri tekrar sarpa sarar. Müslüman ve gayrimüslim ahali arası yaşanan çatışmalar 
I.Dünya Savaşı ile birlikte şehri bir yıkıma götürür. 2 Nisan 1918'de Ali İhsan Paşa komutasındaki Osmanlı Ordusu, Rusların harabeye çevirdiği Van'ı tekrar alır. Bu dönemden sonra Van şehri Erek Dağı'nın eteğinde yeniden kurulur. Eski Van ise 1-2 cami hariç kullanılamaz hale gelmiştir ve günümüze gelinceye kadar ayakta kalan yapılar dayanamayarak yıkılmıştır.