stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Bağlı kuruluşlar > Ticaret ve Sanayi Odaları (TSO)

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Adıyaman TSO  Afşin TSO  Afyon TSO  Ağrı TSO  Akçakoca TSO  Akhisar TSO  Aksaray TSO  Akşehir TSO  Akyazı TSO  Alaca TSO  Alanya TSO  Alaplı TSO  Alaşehir TSO  Amasya TSO  Anamur TSO  Antakya TSO  Antalya TSO  Ardahan TSO  Ardeşen TSO  Arhavi TSO  Artvin TSO  Babaeski TSO  Bafra TSO  Bartın TSO  Batman TSO  Bayburt TSO  Beyşehir TSO  Biga TSO  Bilecik TSO  Bingöl TSO  Birecik TSO  Bitlis TSO  Boğazlıyan TSO  Bolu TSO  Bolvadin TSO  Bor TSO  Borçka TSO  Boyabat TSO  Bozüyük TSO  Bucak TSO  Bulancak TSO |  |  Burdur TSO  Bursa TSO  Cizre TSO  Çanakkale TSO  Çankırı TSO  Çarşamba TSO  Çay TSO  Çaycuma TSO  Çayeli TSO  Çerkezköy TSO  Çorlu TSO  Çorum TSO  Çumra TSO  Demirci TSO  Devrek TSO  Dinar TSO  Diyarbakır TSO  Doğubayazıt TSO  Dörtyol TSO  Düzce TSO  Edirne TSO  Elazığ TSO  Elbistan TSO  Emirdağ TSO  Erbaa TSO  Erciş TSO  Erdemli TSO  Karadeniz Ereğli TSO (Zonguldak)  Ereğli TSO (Konya)  Erzin TSO  Erzincan TSO  Erzurum TSO  Fatsa TSO  Fethiye TSO  Gediz TSO  Gelibolu TSO  Gemlik TSO  Gerede TSO  Giresun TSO  Gördes TSO  Gümüşhacıköy TSO  Gümüşhane TSO  Hakkari TSO  Havza TSO  Hayrabolu TSO  Hopa TSO  Iğdır TSO  Ilgın TSO  Isparta TSO  İnebolu TSO  İnegöl TSO |  |  İskenderun TSO  İznik TSO  Kadirli TSO  Kahramanmaraş TSO  Kaman TSO  Karabük TSO  Karacabey TSO  Karahallı TSO  Karaman TSO  Karapınar TSO (Konya)  Kars TSO  Kastamonu TSO  Kelkit TSO  Keşan TSO  Kırıkhan TSO  Kırıkkale TSO  Kırklareli TSO  Kırşehir TSO  Kızıltepe TSO  Kilis TSO  Kumluca TSO  Kütahya TSO  Lüleburgaz TSO  Malatya TSO  Malkara TSO  Manavgat TSO  Manisa TSO  Mardin TSO  Mersin TSO  Merzifon TSO  Milas TSO  Mucur TSO  Muğla TSO  Mustafakemalpaşa TSO  Muş TSO  Mut TSO  Nevşehir TSO  Niğde TSO  Niksar TSO  Nusaybin TSO  Of TSO  Oltu TSO  Ordu TSO  Orhangazi TSO  Osmaniye TSO  Pasinler TSO  Pazar TSO  Reyhanlı TSO  Rize TSO  Safranbolu TSO  Sakarya TSO  Salihli TSO  Samsun TSO  Sandıklı TSO  Seydişehir TSO |  |  Siirt TSO  Silifke TSO  Simav TSO  Sinop TSO  Sivas TSO  Siverek TSO  Soma TSO  Sorgun TSO  Suluova TSO  Sungurlu TSO  Şanlıurfa TSO  Şefaatli TSO  Şırnak TSO  Tarsus TSO  Taşköprü TSO  Tatvan TSO  Tavşanlı TSO  Tekirdağ TSO  Terme TSO  Tokat TSO  Tosya TSO  Trabzon TSO  Tunceli TSO  Turgutlu TSO  Turhal TSO  Uşak TSO  Uzunköprü TSO  Ünye TSO  Ürgüp TSO  Van TSO  Vezirköprü TSO  Yalova TSO  Yalvaç TSO  Yenişehir TSO  Yerköy TSO  Yozgat TSO  Yüksekova TSO  Zile TSO  Zonguldak TSO |
Bağlı kuruluşlar > Ticaret Borsaları

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Adana Ticaret Borsası  Adıyaman Ticaret Borsası  Afyon Ticaret Borsası  Akhisar Ticaret Borsası  Aksaray Ticaret Borsası  Akşehir Ticaret Borsası  Akyazı Ticaret Borsası  Alaca Ticaret Borsası  Alaşehir Ticaret Borsası  Ankara Ticaret Borsası  Antakya Ticaret Borsası  Antalya Ticaret Borsası  Aydın Ticaret Borsası  Babaeski Ticaret Borsası  Bafra Ticaret Borsası  Balıkesir Ticaret Borsası  Bandırma Ticaret Borsası  Batman Ticaret Borsası  Biga Ticaret Borsası  Boğazlıyan Ticaret Borsası  Bolvadin Ticaret Borsası  Burdur Ticaret Borsası  Bursa Ticaret Borsası  Ceyhan Ticaret Borsası |  |  Cihanbeyli Ticaret Borsası  Çanakkale Ticaret Borsası  Çankırı Ticaret Borsası  Çarşamba Ticaret Borsası  Çorlu Ticaret Borsası  Çorum Ticaret Borsası  Çubuk Ticaret Borsası  Denizli Ticaret Borsası  Diyarbakır Ticaret Borsası  Düzce Ticaret Borsası  Edirne Ticaret Borsası  Edremit Ticaret Borsası  Elazığ Ticaret Borsası  Ereğli/Konya Ticaret Borsası  Erzincan Ticaret Borsası  Erzurum Ticaret Borsası  Eskişehir Ticaret Borsası  Fatsa Ticaret Borsası  Gaziantep Ticaret Borsası  Gemlik Ticaret Borsası  Giresun Ticaret Borsası  Gönen Ticaret Borsası  Haymana Ticaret Borsası  Hayrabolu Ticaret Borsası  Iğdır Ticaret Borsası  Ilgın Ticaret Borsası  Isparta Ticaret Borsası  İpsala Ticaret Borsası  İskenderun Ticaret Borsası  İstanbul Ticaret Borsası  İzmir Ticaret Borsası  Kadirli Ticaret Borsası  Kahramanmaraş Ticaret Borsası |  |  Karacabey Ticaret Borsası  Karaman Ticaret Borsası  Karapınar/Konya Ticaret Borsası  Kars Ticaret Borsası  Kastamonu Ticaret Borsası  Kayseri Ticaret Borsası  Keşan Ticaret Borsası  Kırıkkale Ticaret Borsası  Kırklareli Ticaret Borsası  Kırşehir Ticaret Borsası  Kızıltepe Ticaret Borsası  Konya Ticaret Borsası  Kozan Ticaret Borsası  Kumluca Ticaret Borsası  Kütahya Ticaret Borsası  Lüleburgaz Ticaret Borsası  Malatya Ticaret Borsası  Malkara Ticaret Borsası  Manisa Ticaret Borsası  Mersin Ticaret Borsası  Muğla Ticaret Borsası  Mustafakemalpaşa Ticaret B.  Nazilli Ticaret Borsası  Nevşehir Ticaret Borsası  Niğde Ticaret Borsası  Nizip Ticaret Borsası  Nusaybin Ticaret Borsası  Ordu Ticaret Borsası  Osmaniye Ticaret Borsası  Ödemiş Ticaret Borsası  Polatlı Ticaret Borsası  Reyhanlı Ticaret Borsası  Rize Ticaret Borsası |  |  Sakarya Ticaret Borsası  Salihli Ticaret Borsası  Samsun Ticaret Borsası  Sandıklı Ticaret Borsası  Sivas Ticaret Borsası  Söke Ticaret Borsası  Sungurlu Ticaret Borsası  Susurluk Ticaret Borsası  Şanlıurfa Ticaret Borsası  Tarsus Ticaret Borsası  Tekirdağ Ticaret Borsası  Terme Ticaret Borsası  Tokat Ticaret Borsası  Trabzon Ticaret Borsası  Turgutlu Ticaret Borsası  Uşak Ticaret Borsası  Uzunköprü Ticaret Borsası  Ünye Ticaret Borsası  Van Ticaret Borsası  Yenişehir Ticaret Borsası  Yerköy Ticaret Borsası  Yozgat Ticaret Borsası  Zile Ticaret Borsası |
Bağlı kuruluşlar > Ticaret Odaları

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Acıpayam Ticaret Odası  Adana Ticaret Odası  Aliağa Ticaret Odası  Ankara Ticaret Odası  Aydın Ticaret Odası  Ayvalık Ticaret Odası  Babadağ Ticaret Odası  Balıkesir Ticaret Odası  Bandırma Ticaret Odası  Bayındır Ticaret Odası  Bergama Ticaret Odası  Beypazarı Ticaret Odası |  |  Bodrum Ticaret Odası  Buldan Ticaret Odası  Burhaniye Ticaret Odası  Bünyan Ticaret Odası  Ceyhan Ticaret Odası  Denizli Ticaret Odası  Develi Ticaret Odası  Didim Ticaret Odası  Doğanhisar Ticaret Odası  Edremit Ticaret Odası  Erdek Ticaret Odası  Eskişehir Ticaret Odası |  |  Gaziantep Ticaret Odası  Gebze Ticaret Odası  Gönen Ticaret Odası  Haymana Ticaret Odası  Islahiye Ticaret Odası  İstanbul Ticaret Odası  İzmir Ticaret Odası  Kayseri Ticaret Odası  Kocaeli Ticaret Odası  Konya Ticaret Odası  Kozan Ticaret Odası  Körfez Ticaret Odası |  |  Kuşadası Ticaret Odası  Marmaris Ticaret Odası  Menemen Ticaret Odası  Nazilli Ticaret Odası  Nizip Ticaret Odası  Ödemiş Ticaret Odası  Polatlı Ticaret Odası  Sarayköy Ticaret Odası  Selçuk Ticaret Odası  Söke Ticaret Odası  Susurluk Ticaret Odası  Şereflikoçhisar Ticaret Odası  Tavas Ticaret Odası  Tire Ticaret Odası  Torbalı Ticaret Odası  Yahyalı Ticaret Odası |
Bağlı kuruluşlar > Sanayi Odaları

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Adana Sanayi Odası  Ankara Sanayi Odası  Aydın Sanayi Odası |  |  Balıkesir Sanayi Odası  Denizli Sanayi Odası  Ege Bölgesi Sanayi Odası |  |  Eskişehir Sanayi Odası  Gaziantep Sanayi Odası  İstanbul Sanayi Odası |  |  Kayseri Sanayi Odası  Kocaeli Sanayi Odası  Konya Sanayi Odası |
Bağlı kuruluşlar > Deniz Ticaret Odaları

TOBB kuleleri, Ankara, 2011
TOBB İstanbul Binası
Akbank Oda Orkestrası

| Akbank Oda Orkestrası |
| --- | --- |
Kısaltma: AOO
Kuruluş tarihi: 1992 (1992)
Kapanış tarihi: 2011 (2011)
Konum:  İstanbul, Türkiye
Bağlı olduğu kurum: Akbank
Akbank Oda Orkestrası (AOO), 1992- 2011 yılları arasında İstanbul’da faaliyet göstermiş olan bir oda orkestrasıdır.
Akbank tarafından Türkiye'nin ilk özel sektör orkestrası olarak kuruldu.  Faaliyet gösterdiği dönemde İstanbul'un her iki yakasında düzenli konserler, Anadolu turneleri ve çoğunlukla üniversitelerde düzenlenen Gençlik Konserleri ile birlikte yılda 19 yılda yaklaşık 400 konser vermiştir.
1992'de Hakan Şensoy'un başkemancılığında başında şef olmadan kurulan orkestra, daha sonra Igor Oistrakh, Ionescu Galati, Howard Griffits gibi değişik şeflerle birçok salonda faaliyet gösterdi; 1996 yılında yeniden yapılandı ve 1998'de Cem Mansur daimi şefliğe getirildi.
Orkestra, konser dizilerinin yanı sıra tarihî mekanlarda değişik temaları olan küçük festivaller düzenledi. Bu küçük festivallerden bazıları şunlardır:  Aya İrini'de düzenlenen "Bach, Caz ve Lale Devri" (1998), İstanbul’da Erguvan Zamanı” (2004) Tophane-i Amire'de düzenlenen "Alla Turca" (1999) ve "1789, Akl-ı Selim'in Müziği" (2000(-) ile Yıldız Sarayı içindeki Istabl-ı Amire-i Ferhan Salonu'nda (saray atlarının yetiştirildiği yer) düzenlenen "At-Nağmeler" (2001) Şef Cem Mansur'un her konserden önce salonda toplanan dinleyicilere eserleri yarım saatlik bir sunumla anlatması, orkestranın uyguladığı yeniliklerdendi.
Orkestra 2011 yılında Akbank yönetimi tarafından yapılan “kurumun aldığı stratejik kararlar sonucunda AOO’nun faaliyetlerini bundan böyle sürdüremeyeceği” duyurusu ile kapanmıştır.
Akbank Oda Orkestrası Solistleri

Friedrich Lips, Fabio Zanon, Anders Paulsson, Alexander Markov, Stephen Kovacevich, Benyamin Sönmez, Bernd Glemser, Nicholas Daniel, Toros Can, Patrick Gallois, Ernst Kovacic, Chen Halevi, Christian Blackshaw, Yuri Gandelsman, John Harle, Christian Lindberg, Maria Tanzini, Adrian Brendel, Carlos Bonell, Toros Can, Mayumi Fujikawa, Hakan Hardenberger, Natalie Clein, Elizabeth Wallfisch, Michael Collins, Eduardo Fernandez, Dame Evelyn Glennie, Natalia Gutman, İdil Biret, Ayla Erduran, Raphael Wallfisch, Suna Kan, Anna Ryberg, James Gilchrist, Russel Smythe, Stephen Allen, Kevork Tavityan, Tedi Papavrami, Julian Lloyd-Webber, Ipswich Choral Society, Elena Duran, Gülsin Onay, Anna Tobella, European Voices İstanbul, Fabio Maria Capitanucci, Capucine Chiaudani, Natalia Gavrilan, Shalva Mukeria, Maria Gesswagner, Judith Halasz, Atilla Aldemir, Kudsi Ergüner, Gökhan Aybulus, Emre Elivar, Benal Tanrısever, Tahir Aydoğdu, Elina Vahala, Lara St. John, Sharon Bezaly, Matti Rantanen, Colin Currie, David Pyatt, Andréa Tyniec, Gloria Campaner, Kostas Kotçiolis, Ole Edvard Antonsen, Jean Louis Steuermann
Yağcılar, Tortum

| Yağcılar |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu
YağcılarYağcılar'ın Erzurum 'daki konumu
Koordinatlar: 40°16′27″N 41°21′49″E﻿ / ﻿40.2742°K 41.3636°D﻿ / 40.2742; 41.3636
Ülke:  Türkiye
İl: Erzurum
İlçe: Tortum
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 6,14 km²
Rakım: 2300 m
Nüfus (2022): 174
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0442
İl plaka kodu: 25
Posta kodu: 25430
Yağcılar, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Yağcılar'ın eski adı Karinkos'tur. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Karinğos ve 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde "Karinkos" şeklinde geçer.
Yerleşim, Orta Çağ'da Tao-Klarceti bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki kilise kalıntıları buranın eski nüfusunun Hristiyanlardan oluştuğunu göstermektedir.
Yerleşim, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı mufassal defterine göre, Tortum sancağına bağlı Tortum nahiyesinin köylerinden biriydi. Nüfusu 28 Hristiyan haneden oluşuyordu. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında köy, Erzurum eyaletinin Tortum kazasına bağlıydı. Bu tarihte köyde, 18'i Müslüman ve 7'si Hristiyan olmak üzere, 25 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 50 kişiden oluştuğu değerlendirilmektedir.
1940 genel nüfus sayımında Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 225 kişiden oluşuyordu. Karinkos adı Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Yağcılar şeklinde değiştirilmiştir. Köyün nüfusu 1965 genel nüfus sayımında 315 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 73 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Köyde bugün "Kilise Harmanı" olarak adlandırılan yerde eski bir kilisenin kalıntıları bulunmaktadır. Kalıntılardan kilisenin kireç harcı kullanılarak inşa edildiği anlaşılmaktadır. Bu kilisenin varlığını köylüler de teyit etmektedir.
Coğrafya

Mahalle, Erzurum il merkezine 76 km, Tortum ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un batısında olup, D.950 numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna  Yellitepe, Alapınar, Esendurak ve Tortumkale  mahalleleri üzerinden 17,3 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 174
2021: 199
2020: 286
2019: 237
2018: 180
2017: 119
2016: 101
2015: 109
2014: 123
2013: 169
2012: 122
2011: 115
2010: 116
2009: 101
2008: 139
2007: 117
2000: 198
1990: 199
1985: 392
1965: 315
Tripartite sınıfı

Tripartite sınıfı
Uluslararası mayın av gemisi projesi.
Belçika Donanması'nda Tripartite sınıfı gemiler:
Aster sınıfı olarak da bilinirler. Üç gemi daha sonra Fransız Donanması'na transfer oldu. Bir tekne mühimmat taşıma maksadı ile kullanılmaktadır.
M-915 BNS Aster mayın av gemisi
M-916 BNS Bellis mayın av gemisi
M-917 BNS Crocus mayın av gemisi
M-918 BNS Dianthus mayın av gemisi
M-919 BNS Fuchsia mayın av gemisi
M-920 BNS Iris mayın av gemisi
M-921 BNS Lobelia mayın av gemisi
M-922 BNS Myosotis mayın av gemisi
M-923 BNS Narcis mayın av gemisi
M-924 BNS Primula mayın av gemisi
BNS Primula
BNS Bellis
Fransız Donanması'nda Tripartite sınıfı gemiler:
Eridan sınıfı olarak da bilinirler.
M-641 FS Eridan mayın av gemisi
M-642 FS Cassiopee mayın av gemisi
M-643 FS Andromede mayın av gemisi
M-644 FS Pegase mayın av gemisi
M-645 FS Orion mayın av gemisi
M-646 FS Croix Du Sud mayın av gemisi
M-647 FS Aigle mayın av gemisi
M-648 FS Lyre mayın av gemisi
M-649 FS Persee mayın av gemisi
M-650 FS Sagittaire mayın av gemisi
M-651 FS Verseau mayın av gemisi
M-652 FS Cephee mayın av gemisi
M-653 FS Capricorne mayın av gemisi
Hollanda Donanması'nda Tripartite sınıfı gemiler:
Alkmaar sınıfı olarak da bilinirler. Beş gemi 2000 ve 2003 yılları arasında hizmet dışı kaldı.
M-850 HNLMS Alkmaar mayın av gemisi
M-851 HNLMS Delfzyl mayın av gemisi
M-852 HNLMS Dordrecht mayın av gemisi
M-853 HNLMS Haarlem mayın av gemisi
M-854 HNLMS Harlingen mayın av gemisi
M-855 HNLMS Scheveningen mayın av gemisi
M-856 HNLMS Maassluis mayın av gemisi
M-857 HNLMS Makkum mayın av gemisi
M-858 HNLMS Middelburg mayın av gemisi
M-859 HNLMS Hellevoetsluis mayın av gemisi
M-860 HNLMS Schiedam mayın av gemisi
M-861 HNLMS Urk mayın av gemisi
M-862 HNLMS Zierikzee mayın av gemisi
M-863 HNLMS Vlaardingen mayın av gemisi
M-864 HNLMS Willemstad mayın av gemisi
Sarılık

| Sarılık |
| --- | --- |

Hepatit A'da cilt ve skleranın sarılaşması.
Uzmanlık: İç Hastalıkları, enfeksiyon hastalıkları, hematoloji, Gastroenteroloji 
Sarılık (ikter; icterus), bir hastalık değil, çoğu karaciğerle ilgili olan bazı hastalıkların belirtisidir. İkter tablosunda gözakı (sklera), deri, mukozalar ve organlar sarıya boyanır. En önemli nedeni kandaki bilirubin düzeyinin artmasıdır. Normalde periferik kanın 100 ml'sinde 1 mg kadar bilirubin bulunur. Kandaki bilirubin düzeyinin 2.5 mg'ın üzerine çıkmasına “hiperbilirubinemi”, bunun neden olduğu klinik tabloya "sarılık; ikter (icterus)” adı verilir.
Ana madde: Bilirubin
Sarılıkta en sık rastlanan belirtiler, halsizlik, iştahsızlık, mide bulantısı, karnın sağ üst kadranında ağrı, derinin ve gözakının sararması ve idrarın koyulaşmasıdır. Kısa süreli ateş olabilir. Hastaların bazıları enfeksiyonu sararmadan; halsizlik, eklem ağrıları ve hafif ateş ile gribal enfeksiyon tarzında geçirebilirler.
Sarılık mekanizması

Bilirubin alyuvarlara rengini veren ve oksijen taşınmasını sağlayan hemoglobin maddesinin parçalanması sonucu oluşur. Kanda dolaşım ömrünü dolduran yaşlı alyuvarlar ölünce hücrenin içeriğindeki hemoglobin açığa çıkar; hemoglobin de bilirubin maddesine dönüştürülerek karaciğere gelir ve çözünür hale getirilerek karaciğerden safra kanalcıklarına atılır. Sarılık tablosunun oluşmasında 3 mekanizma etkilidir:
Sarılık mekanizması > Hemoliz

Çok sayıda alyuvarların kısa sürede parçalanmasına (erimesine) hemoliz, bu tablonun neden olduğu sarılık tipine hemolitik ikter denir. Olaylar, karaciğer öncesi nedenlere bağlı olduğu için "pre-hepatik ikter" olarak da tanımlanan tabloda, alyuvarların hızla erimesine neden olan başlıca etkenler şunlardır:
Sarılık mekanizması > Hemoliz > İnfeksiyon hastalıkları

Sıtma (malarya): Sıtmaya neden olan parazit (plasmodium falciparum; plasmodium vivax) alyuvarlar içinde çoğalır ve onları patlatarak yoğun biçimde parçalanmalarına neden olur.
Sarılık mekanizması > Hemoliz > Alyuvarların biçim ya da içerik bozuklukları

Bozuk alyuvarlar dalakta hızla parçalanırlar.
Orak hücreli anemi: Alyuvarlarda biçim bozukluklarının ve hemolizin belirgin olduğu kalıtsal bir kan hastalığıdır.
Sferositoz: Alyuvarlarda biçim bozukluğunun olduğu bir kan hastalığıdır.
Talasemi (Akdeniz anemisi): Alyuvarlardaki hemoglobin yapısının bozuk olduğu bir kan hastalığıdır.
Sarılık mekanizması > Hemoliz > Yenidoğan sarılığı

Bebeklerde, doğumdan hemen sonra ortaya çıkan bir hemolitik ikter türüdür.
Ana madde: Yenidoğan sarılığı
Sarılık mekanizması > Karaciğer hastalıkları

Karaciğer parenkim hücrelerinin zarar gördüğü hepatitler (özellikle virüs hepatitleri), toksik etkiler (alkol, rifampin, probenecid), sirozun çeşitli evreleri (akut dönemi; alevlenmeler; terminal dönem), mantar zehirlenmeleri (amanita phalloides) gibi durumlarda ortaya çıkar. Karaciğer fonksiyonları bozulur. Etkilenen karaciğer epitel hücreleri (hepatositler) indirekt bilirubini tutamaz ya da direkt bilirubine dönüştüremez; buna bağlı olarak konjuge bilirubin üretimi düşer. Neden karaciğer hastalıkları olduğu için bu tür sarılıklara hepatoselüler ikter adı verilir.
Sarılık mekanizması > Safra yollarının tıkanması

Karaciğer içindeki ya da safra kesesinden duodenuma giden safra yollarının tıkanmasının sonucudur; bu nedenle tıkanma ikteri de denir. Olay karaciğerden sonraki bileşenlerde oluştuğu için "post-hepatik ikter", tıkanmaların büyük bölümü ameliyatla açılabildiği için de cerrahi ikter olarak nitelenir.
Çeşitleri

Ortaya çıkış nedenine göre üç çeşit sarılık teşhisi yapılabilir:
Hemolitik Sarılık: Pre-hepatik ikter (Karaciğer öncesi nedenler)
Hepatoselüler Sarılık: Hepatik ikter (Karaciğere ait nedenler)
Tıkanma Sarılığı: Post-hepatik ikter (Karaciğer sonrası nedenler)
Çeşitleri > Hemolitik Sarılık

Günlük normal bilirubin miktarı üretim olarak 300 mg kadardır. Kırmızı kan hücreleri olan alyuvarların hızla yıkılması (hemoliz) sonucunda karaciğerde konjugasyonu aşan bir bilirubin üretimi olur. Karaciğerde sorun yoktur; ancak, hemolizle birlikte çok miktarda konjuge olmamış bilirubin oluşur (karaciğerde üretilen konjuge bilirubin miktarı da artar). Sonuçta safraya geçen bilirubin, ürobilinojen ve konjuge olmamış serbest bilirubin şeklinde kandaki indirekt bilirubin düzeyini yükseltir (indirekt hiperbilirubinemi). Serbest bilirubin miktarının artması ile kandaki indirekt bilirubin miktarı artar. Büyük bir bölümü safraya verildiği halde bir bölümü de mukozalara, deriye ve gözaklarına (sklera) giderek sarı rengin oluşmasına neden olur.
Yeni doğanlarda karaciğer bilirubin glukuroniltransferaz enziminin aktivitesi düşüktür ve bu enzim ancak yaşamın ikinci haftasında belirli bir düzeye erişir. Ayrıca çocuklarda eritrositlerin hem ortalama ömürleri daha kısadır ve hem de doğumla birlikte ihtiyaç fazlası eritrositler söz konusudur. Bu yüzden çocuklarda bilhassa prematüre çocuklarda hiperbilirubinemi görülür. Bu tür çocuklar UV ışığa konuldukları zaman konjuge bilirubin miktarı artacağından bilirubinin belirli bir süre sonra düzeyi düşerek normal yaşamlarına devam ederler. Konjuge bilirubinler direkt olarak Vanderberg reaksiyonu verdikleri için buna direkt bilirubin, serbest bilirubin ise indirekt olarak bu reaksiyonu verdiği için buna da indirekt bilirubin denir.
Ana madde: Yenidoğan sarılığı
Çeşitleri > Hepatoselüler Sarılık

Karaciğerin çoğu hücrelerinin çeşitli nedenlerle (alkol, toksik maddeler) hasarlanması ve buna bağlı olarak konjuge bilirubin miktarının azalmasına neden olur. Kanda konjuge bilirubin miktarı arttığında idrarda ürobilinojen miktarı da artar. İdrar koyulaşırken dışkı ise beyaz renge dönüşür. Hepatosellüler sarılık en sık karaciğere zehir etkisi gösteren (hepatotoksik) kimyasallar va da virüs (özellikler HBV ve HCV) hepatitlerinde görülür. Hepatotoksik kimyasallar arasında alkol ve bazı ilaçlar, zehirli mantarlardır (amanita phalloides). Hepatosellüler ikter tablosuna gebelikte ve sepsis gelişen enfeksiyon olgularında da rastlanmaktadır:
Çeşitleri > Hepatoselüler Sarılık > Gebelik kolestazı

Gebeliğin son trimesterinde (üç ayı) kaşıntı ve ikter tablosuyla beliren, doğumla birlikte giderek silinen, karaciğer içindeki safrayollarının tıkanması (intrahepatik kolestaz) olgusudur. Östrojen düzeyinin yüksekliği önemli bir tetikleyicidir. Anne için çok önemli etkileri yoktur. Prematüre ya da ölü doğum riski yüksektir. Doğum sırasında fetüste kafaiçi (intrakraniyal) kanama olasılığı vardır. Hastaların bir bölümünde oral kontraseptif kullanma öyküsü bulunur.
Çeşitleri > Hepatoselüler Sarılık > Sepsis ikteri

Bakteri enfeksiyonlarında (özellikle gram negatiflerde) güçlü bir hiperbilirubinemi görülebilir. Konjuge bilirubin düzeyi yüksek, serum alkalin fosfataze ve kolesterol düzeyleri normaldir. Mikroskopik bulgular özgün değildir. Hepatositlerde az sayıda yağ vakuolleri, hafif düzeyde kolestaz bulguları ve periportal alanlarda yangı hücreleri izlenir.
Çeşitleri > Tıkanmaya bağlı sarılık (obstrüktif ikter; cerrahi ikter)

Bu tür sarılıklarda bilirubin üretimi artmaz. İntrahepatik ya da ekstrahepatik safra yollarının tıkanmasına bağlıdır. Tıkanma ikterleri uzarsa karaciğer üzerinde toksik etkiler oluşur ve biliyer siroz meydana gelir. İntrahepatik tıkanmaların oluş mekanizması tartışmalıdır (doğumsal, kimyasal maddeler, anabolik steroidler). Ekstrahepatik tıkanmaların nedenleri arasında kanserler (safra kanalları kanseri ve pankreas başı kanseri), safra yollarının dışarıdan basıyla sıkışması, safra taşları ve parazitler ön plana çıkar. Bu tür ikterler ameliyatlarla açılabildiklerinden cerrahi ikter adını da alırlar.
Çeşitleri > Karşılaştırma

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Hemolitik ikter | Obstrüktif ikter | Hepatosellüler ikter |
| Patofizyoloji | Aşırı bilirubin oluşması | Safra yollarının tıkanması | Hepatosit işlev bozukluğu |
| Serum bilirubin düzeyi | Hafif yüksek | Çok yüksek | Çok yüksek |
| Artan bilirubin türü | Konjuge olmamış | Konjuge | Konjuge/Konjuge olmamış |
| İdrarda bilirubin | Negatif | Pozitif | Pozitif |
| Stercobilin düzeyi | Artmış | Azalmış | Değişken |
| Karaciğer testleri | Normal | Değişken | Anormal |
| Safra yolları bulgusu | Pigment taşı olabilir | Tıkalı | Normal |