stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
İsa Muğanna
Eserleri > Seçilmiş eserler

İsa Муганна - Eserleri I[ölü/kırık bağlantı]
İsa Муганна - Eserleri II8 Şubat 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
İsa Муганна - Bildiriler III4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
İsa Муганна - Bildiriler IV7 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
İsa Муганна - Eserleri V4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
İsa Муганна - Eserleri VI4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Filmoqrafiya

Karım, çocuklarım (film, 1978)
Cura yılmaz (film, 1969)
İyirmialtılar (film, 1966)
Yabancı şeytanlar planda (film, 1977)
Liderlik misyonu. 1'inci bölüm (film, 2008)
Nesimi (film, 1973)
Nizami (film, 1982)
Ateş içinde (film, 1978)
Yerli shore (film, 1975)
Yıldızlar söner (film, 1971)
Зелимхан epik (film, 2007)
Ölüm

Yazar İsa Hüseynov, uzun süre kronik kalp yetmezliği muzdarip çəksə asla yatakta hasta yoktu. 2014 yılı, 1 nisan gece yarısı aniden öldü. Cenazesi, yurt dışında yaşayan torunu, varış ve katılımı ile Walk Fahri mezar gerçəkləşmiştir.
Bağlantılar

Şablon:İstinad siyahısı
Ahmet Telli

| Ahmet Telli |
| --- | --- |

Doğum: Ahmet Telli 2 Aralık 1946 (78 yaşında) Eskipazar, Türkiye
Meslek: Şair, yazar
Dönem: Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı
Edebî akım: Toplumcu gerçekçilik

Ahmet Telli (d. 2 Aralık 1946), Türk şair ve yazar.
Yaşamı

2 Aralık 1946'da Çankırı'nın şu an Karabük'e bağlı olan Eskipazar ilçesinde doğan Ahmet Telli, Hasanoğlan ve Kayseri Pazarören, Pınarbaşı öğretmen okullarında eğitim gördü. Öğretmen okulundan sonra dört yıl ilkokul öğretmenliği, daha sonra da Gazi Eğitim Enstitüsü'nü bitirmesinin ardından, Kastamonu, İnebolu, Doğanyurt, Kırıkkale ve Ankara Atatürk Lisesi'nde Türkçe ve Edebiyat öğretmenliği yaptı. 1981'de Gazi Eğitim Enstitüsü'nde öğretmenken, sıkıyönetimce tutuklanarak görevine son verildi. Aynı yıl, TCK'nın (o zamanlar) 141, 142 ve 146. maddelerinden yargılandı. 141 ve 146'dan beraat etti. Cigerhun'un şiirleri üstüne yazdığı bir yazısından ötürü 142. maddeden kısa bir süre hüküm giydi.
Kitapçılık, yayıncılık yaptı, çeşitli yayınevlerinde yönetici ve editör olarak bulundu. 1993'te mahkeme kararıyla öğretmenliğe döndü ve emekli oldu. İlk şiiri 1961'de yayımlandı. 1972'de Cengiz Tuncer'in Kerkenez adlı romanı üstüne yazdığı ilk yazısına Varlık Dergisi Eleştiri Ödülü ikinciliği verildi. 70'li yıllarda daha çok deneme ve kitap tanıtma yazıları yazdı ve kitaplarını 1979'dan sonra yayınlamaya başladı.
1980'de Hüznün İsyan Olur kitabına Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü (Metin Altıok'la birlikte); Saklı Kalan adlı kitabına da 1982 Yazko Şiir Özendirme Ödülü verildi. 2010 yılında yayınlanan Nida kitabına da 2011 Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülü verildi. Özellikle 1972'den sonra, birçok edebiyat dergisinde yazıları, şiirleri yayımlandı. Türkiye Yazıları dergisi (Mart 1983, sayı: 72), Kavram ve Karmaşa dergisi (Ocak - Şubat 2002, sayı:22), Gümüş - Deliler Teknesi eki - (Ocak 2007), Bireylikler dergisi (Mayıs - Haziran 2011, sayı:32) şiiriyle ilgili özel sayılar yayımladılar.
1960 sonrası toplumcu gerçekçi şiirimizin ikinci kuşağında yer alan özgün şairlerden olan Ahmet Telli, sözcük seçimi ve ses tonu bakımından İsmet Özel'den etkilenirken romantik ve başkaldırıcı şiiriyle bir yandan da Attilâ İlhan'a yakın bir duruş sergiler.
Şiir kitapları

Yangın Yılları (1979)
Hüznün İsyan Olur (1979)
Dövüşen Anlatsın (1980)
Saklı Kalan (1981)
Su Çürüdü (1982)
Belki Yine Gelirim (1984)
Çocuksun Sen (1994)
Kalbim Unut Bu Şiiri - Seçmeler (1994)
Barbar ve Şehla (2003)
Yüzünün Doğusu Gül - Gul e Rojhilata Ruye Te - Şiirlerden seçmeler Türkçe - Kürtçe (2005)
Nida (2010)
Bakışın Senin (2016)
Veda Divanı - Toplu Şiirleri (2018) ISBN 978-605-185-224-9
Diğer eserleri > Yazılar

Ben Hiçbir Şey Söylemedim (2001)
Sulara mı Yazıldı (2001)
Buradayım Sözümde (2005)
Neylersin (2012)
Söylesen
Görsen (2016)
Dinlersen Anlatırım (2020)
Diğer eserleri > Öykü

Arkadaşlık Günleriydi
Hakkında yayımlanan eserler

Yangın Yılları'ndan Nida'ya Ahmet Telli Şiiri, Asuman Susam, 2011, Everest Yayınları
Nida Odağında Ahmet Telli Şiiri, Sempozyum Kitabı, 2012, Everest Yayınları
Kendi sesinden CD

Kalmasın, 1994
Kül ve Kil, 1997
Ödülleri

1980 Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü Hüznün İsyan Olur kitabı ile (Metin Altıok ile paylaştı)
1982 Yazko Şiir Özendirme Ödülü Saklı Kalan kitabı ile
2011 Altın Portakal Şiir Ödülü Nida kitabı ile
2020 PEN Türkiye Şiir Ödülü
Köşe Yazıları

Okur Olmak
14 Şubat Dünya Sevgililer Günü
8 Mart Dünya Kadınlar Günü
Şiir - Beste Ilişkisi
Dil - Kişilik Ilişkisi[ölü/kırık bağlantı]
Haziranda Yitirdiklerimiz
Acının Islığı
Ahmet Telli. Oğuz Gemalmaz tarafından peçeteye çizilmiştir. 2014
Feridun Cemal Alkan

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Feridun Cemal Alkan
Doğum tarihi:  3 Kasım 1964 (60 yaşında)
Doğum yeri:  Rize, Türkiye
Mevkii:  Defans
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1985-1986 |  SpVgg Blau-Weiß 1890 Berlin |  13 |  (0) |
| 1986-1988 |  Antalyaspor |  29 |  (9) |
| 1988-1995 |  Sarıyer |  177 |  (6) |
| Toplam |   |  219 |  (15) |
Millî takım kariyeri‡
| 1981 |   Türkiye U-18 |  1 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Feridun Cemal Alkan (d. 3 Kasım 1964, Çayeli, Rize), defans pozisyonunda görev yapmış Türk eski futbolcudur. Süper Ligde çıktığı 174 maçta 13 gol atmıştır.
Galatasaray Küçükçekmece Kürek Tesisleri

| --- | --- |

Genel bilgiler
Tür: Spor Tesisi
Konum: İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 41°00′35″K 28°46′20″D﻿ / ﻿41.00972°K 28.77222°D﻿ / 41.00972; 28.77222
Tamamlanma: Mayıs 1999
Sahip: Galatasaray Spor Kulübü
Teknik ayrıntılar
Zemin alanı: 41,000 m²

Galatasaray Küçükçekmece Kürek Tesisleri, Mayıs 1999'da açılan ve Galatasaray Spor Kulübü'nün Kürek Şubesine ait olan 41.000 m² dolgu alana oturmuş olan tesis. İstanbul Küçükçekmece Kanarya semtindedir. 200 kürekçi bu tesiste spor yapmaktadır. Bundan başka tesiste dışarıya da kiralanabilen aydınlatmalı 2 halı saha, dolaşım alanları, çay bahçesi, futa, diğer teknelerin çekilebileceği beton platformlar ve piknik alanı bulunmaktadır. Kayıkhane dışında asma kat salon, mutfak, kafeterya gibi bölümler bulunmaktadır. Kondisyon merkezi de bulunan tesise ileride bir restoran ilave etme projesi de vardır.
Kamerun millî futbol takımı

Kamerun millî futbol takımı, Kamerun'u uluslararası arenada temsil eden futbol takımıdır. FIFA Dünya Kupası'nda çeyrek final oynamayı başaran ilk Afrika takımı olma özelliği ile tarihe geçmiştir.
Tarihçe

Final turunda Fas'ı deplasmanda 2-0, kendi sahasında da 2-1 yenerek tarihinde ilk kez katıldığı 1982 FIFA Dünya Kupası'nda ilk turda elenmesine rağmen, gruptaki üç maçında da sahadan beraberlikle ayrılan Kamerun, aynı konumdaki İtalya'nın sadece bir gol eksiğiyle gerisinde kaldığı için Dünya Kupası'na veda etti. Zor da olsa bu gruptan çıkmayı başaran İtalya, daha sonrasında şampiyonluğa ulaşırken; grubun lideri Polonya, dünya üçüncüsü oldu.
Sekiz yıl sonra, Tunus'u içeride ve dışarıda yenerek 1990 FIFA Dünya Kupası'nda yeniden boy gösteren Kamerun, turnuvanın açılış maçında son şampiyon Arjantin'i 1-0 mağlup etti. Romanya'yı da sonradan oyuna giren Roger Milla'nın iki golü ile yenen Kamerun, son Avrupa ikincisi Sovyetler Birliği'nden 4 yese de, grup maçlarını lider olarak tamamlayarak 2. Tura yükseldi. Kamerun, 2. turda Kolombiya'yı uzatmalarda yine Milla'nın iki golüyle geçtikten sonra, çeyrek finalde İngiltere'ye uzatmalarda 3-2'lik skorla mağlup oldu. Ancak yine de elde edilen bu başarı Afrika futbolu için bir ilkti, çünkü Kamerun çeyrek final gören ilk Afrika takımı olmuştu. 1994, 1998 ve 2002'de Dünya Kupası'na ilk turda veda eden Kamerun, 2003 FIFA Konfederasyonlar Kupası'nda final oynama başarısını gösterdi.
2006 FIFA Dünya Kupası'na katılma fırsatını son anda kaçıran Kamerun, 2008 yılında Afrika Uluslar Kupası'nı finalde Mısır'a mağlup olarak 2. sırada tamamladı. 2010 FIFA Dünya Kupası elemelerinde grup maçlarına ilk iki maçında sadece bir puan alarak kötü bir başlangıç yapan Kamerun, Paul Le Guen'in takımın başına geçmesinin ardından geri kalan dört maçından galibiyetle ayrılarak 6 maçta 13 puanla Güney Afrika 2010 vizesini almayı başardı. 2010 FIFA Dünya Kupası'nda 3 maçını da kaybeden Kamerun, grup sonuncusu olarak turnuvaya ilk turda veda etti.
Turnuva tarihi

Şampiyon    İkincilik    Üçüncülük    Dördüncülük
Turnuva tarihi > FIFA Konfederasyonlar Kupası tarihi

| FIFA Konfederasyonlar Kupası> Yıl | FIFA Konfederasyonlar Kupası> Tur | FIFA Konfederasyonlar Kupası> Derece | FIFA Konfederasyonlar Kupası> O | FIFA Konfederasyonlar Kupası> G | FIFA Konfederasyonlar Kupası> B | FIFA Konfederasyonlar Kupası> M | FIFA Konfederasyonlar Kupası> AG | FIFA Konfederasyonlar Kupası> YG | FIFA Konfederasyonlar Kupası>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
 1992: Elemeleri Geçemedi
 1995: Elemeleri Geçemedi
 1997: Elemeleri Geçemedi
 1999: Elemeleri Geçemedi
|   2001 | Grup aşaması | 6. | 3 | 1 | 0 | 2 | 2 | 4 |  |
|  2003 | İkinci | 2. | 5 | 3 | 1 | 1 | 3 | 1 |  |
 2005: Elemeleri Geçemedi
 2009: Elemeleri Geçemedi
 2013: Elemeleri Geçemedi
|  2017 | Grup aşaması | 7. | 3 | 0 | 1 | 2 | 2 | 6 |  |
| Toplam | İkinci (1 kez) | 3/10 | 11 | 4 | 2 | 5 | 7 | 11 |  |
Güncel kadro

Aşağıdaki 26 oyuncu, 2022 FIFA Dünya Kupası kadrosuna seçildi.
Panama ile oynanan maçın ardından 18 Kasım 2022 itibarıyla.
| № | Mevki | Futbolcu | Doğum tarihi (yaş) | Maç | Gol | Kulüp |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1KL | Simon Ngapandouetnbu | 12 Nisan 2003 (21 yaşında) | 0 | 0 |  Marseille |
| 16 | 1KL | Devis Epassy | 2 Şubat 1993 (32 yaşında) | 5 | 0 |  Abha |
| 23 | 1KL | André Onana | 2 Nisan 1996 (28 yaşında) | 33 | 0 |  Internazionale |

| 3 | 2DF | Nicolas Nkoulou | 27 Mart 1990 (34 yaşında) | 78 | 2 |  Aris |
| 4 | 2DF | Christopher Wooh | 18 Eylül 2001 (23 yaşında) | 3 | 0 |  Rennes |
| 17 | 2DF | Olivier Mbaizo | 15 Ağustos 1997 (27 yaşında) | 11 | 0 |  Philadelphia Union |
| 19 | 2DF | Collins Fai | 13 Ağustos 1992 (32 yaşında) | 52 | 0 |  Al-Tai |
| 21 | 2DF | Jean-Charles Castelletto | 26 Ocak 1995 (30 yaşında) | 14 | 0 |  Nantes |
| 24 | 2DF | Enzo Ebosse | 11 Mart 1999 (25 yaşında) | 2 | 0 |  Udinese |
| 25 | 2DF | Nouhou Tolo | 23 Haziran 1997 (27 yaşında) | 18 | 0 |  Seattle Sounders |

| 2 | 3OS | Jerome Ngom Mbekeli | 30 Eylül 1998 (26 yaşında) | 2 | 0 |  Colombe Sportive |
| 5 | 3OS | Gaël Ondoua | 4 Kasım 1995 (29 yaşında) | 4 | 0 |  Hannover 96 |
| 8 | 3OS | André-Frank Zambo Anguissa | 16 Kasım 1995 (29 yaşında) | 43 | 5 |  Napoli |
| 14 | 3OS | Samuel Gouet | 14 Aralık 1997 (27 yaşında) | 22 | 0 |  Mechelen |
| 15 | 3OS | Pierre Kunde | 26 Temmuz 1995 (29 yaşında) | 32 | 1 |  Olimpiakos |
| 18 | 3OS | Martin Hongla | 16 Mart 1998 (26 yaşında) | 19 | 0 |  Hellas Verona |
| 22 | 3OS | Olivier Ntcham | 9 Şubat 1996 (29 yaşında) | 3 | 0 |  Swansea City |

| 6 | 4FV | Moumi Ngamaleu | 9 Temmuz 1994 (30 yaşında) | 42 | 4 |  Dinamo Moskva |
| 7 | 4FV | Georges-Kévin Nkoudou | 13 Şubat 1995 (30 yaşında) | 2 | 0 |  Beşiktaş |
| 9 | 4FV | Jean-Pierre Nsame | 1 Mayıs 1993 (31 yaşında) | 4 | 0 |  Young Boys |
| 10 | 4FV | Vincent Aboubakar (Kaptan) | 22 Ocak 1992 (33 yaşında) | 91 | 33 |  Hatayspor |
| 11 | 4FV | Christian Bassogog | 18 Ekim 1995 (29 yaşında) | 43 | 7 |  Shanghai Shenhua |
| 12 | 4FV | Karl Toko Ekambi | 14 Eylül 1992 (32 yaşında) | 51 | 12 |  Lyon |
| 13 | 4FV | Maxim Choupo-Moting | 23 Mart 1989 (35 yaşında) | 69 | 19 |  Bayern Munich |
| 20 | 4FV | Bryan Mbeumo | 7 Ağustos 1999 (25 yaşında) | 3 | 0 |  Brentford |
| 26 | 4FV | Souaibou Marou | 3 Aralık 2000 (24 yaşında) | 3 | 1 |  Coton Sport |
İstatistikler

Rigobert Song (en çok millî olan futbolcu - 137 kez)
Samuel Eto'o (en çok gol atan futbolcu - 56 gol
Taç Spor Salonu

| Galatasaray Park Voleybol Salonu |
| --- | --- |
Yer: Ataşehir, İstanbul
Zemin: Parke
Ev sahibi: Galatasaray Spor Kulübü
Kapasite: 1.200


Galatasaray Park Voleybol Salonu, Taç Spor Kulübü'nden satın alınan Taç Spor Tesisleri'nde yer alan 1.200 kişi kapasiteli spor salonudur. Galatasaray Spor Kulübü tarafından kullanılmaktadır. Galatasaray Erkek Voleybol Takımı ve Galatasaray Kadın Voleybol Takımı antrenmanlarını bu salonda yapmaktadır.
| g t Galatasaray SK |
| --- | --- |
Tarihçe ·  Başkanlar
Futbol:  erkek teknik direktörler  futbolcular  yabancı futbolcular  sezonlar  Avrupa kupaları  kadın  Altyapı U-21 erkek  U-19 erkek 
Diğer branşlar:  Atletizm  Judo  Basketbol erkek  kadın  tekerlekli sandalye  genç  Binicilik  Briç  e-spor  Kürek erkek  kadın  Superleague Formula  Satranç  Sutopu erkek  kadın  Yelken  Tenis  Voleybol erkek  kadın  Yüzme erkek  kadın  otizm 
Tesisler:  Ali Sami Yen Spor Kompleksi  Florya Metin Oktay Tesisleri  Galatasaray Beyoğlu Hasnun Galip Kulüp Merkezi  Galatasaray Adası  Galatasaray Müzesi  Galatasaray Kalamış Tesisleri  Galatasaray Ergun Gürsoy Olimpik Yüzme Havuzu  Galatasaray Küçükçekmece Kürek Tesisleri  Kemerburgaz Metin Oktay Tesisleri  Galatasaray Taç Spor Tesisleri  Basketbol Gelişim Merkezi  Sinan Erdem Spor Salonu  Ahmet Cömert Spor Salonu  TVF Burhan Felek Voleybol Salonu  Küçükçekmece Halkalı Kapalı Spor Salonu  Galatasaray Park Voleybol Salonu 
Medya:  Galatasaray TV  Galatasaray Dergisi  GSStore  Galatasaray Sportif AŞ  GSMobile  Galatasaray Radyo 
Rekabetler:  Fenerbahçe derbisi tüm maçlar  kadın futbol  basketbol  voleybol  Beşiktaş derbisi basketbol  Trabzonspor rekabeti 
Eğitim kuruluşları:  Galatasaray İlköğretim Okulu  Galatasaray Lisesi  Galatasaray Üniversitesi 
Eski tesisler:  Ali Sami Yen Stadyumu  Taksim Stadyumu  Atatürk Olimpiyat Stadyumu  Küçükçekmece Belediyesi Yeşilova Kemal Aktaş Stadyumu  Abdi İpekçi Arena  Darüşşafaka Ayhan Şahenk Spor Salonu  Beylikdüzü Spor Salonu  Şehit Mustafa Özel Spor Kompleksi  Başakşehir Spor Kompleksi  Bahçelievler Engelliler Spor Salonu 
Başkanlık seçimleri:  2021  2022  2024 
Diğer:  2000 UEFA Kupası yarı final olayları  ultrAslan  Üç Büyükler  Dört Büyükler  Taçspor
.pm

.pm Saint-Pierre ve Miquelon için internet ülke kodu üst seviye alan adıdır. (CcTLD) AFNIC tarafından yönetilmektedir ve kayıt hizmetleri 6 Aralık 2011'de açılmıştır. Haziran 2021 itibarıyla 7000'den fazla kayıtlı .pm alan adı bulunmaktadır.
| --- | --- |

Tanımlanma tarihi: 20 Ağustos 1997
Üst düzey alan adı tipi: Ülke kodu üst düzey alan adı
Durumu: Aktif
Kayıt: AFNIC
Sponsor: AFNIC
Kullanım amacı:  Saint Pierre ve Miquelon ile bağlantılı varlıklar
Gerçek kullanım: Nadir kullanım görülür, bunların çoğu Saint Pierre ve Miquelon ile ilgili değildir.
Kayıt sınırlamaları: Kayıt sahibi Avrupa Ekonomik Alanı'nda veya İsviçre'de ikamet etmelidir. Frenk vatandaşları için kayıt kuralları
Yapı: Kayıtlar ikinci seviyede yapılmaktadır.
Website: nic.pm (redirects to afnic.fr)
Brexit sonrası ingiliz alan adı sahipleri

1 Ocak 2021'den bu yana, İngiliz vatandaşları .pm alan adlarını kaydedemiyor. Ancak, AFNIC politikaları geriye dönük olarak uygulayamadığı için, yenilemeye izin verilerek Brexit öncesi tüm kayıtların devam etmesine izin veriyor.
Dikkat çekici kullanım

Avustralya Başbakanlığı Ofisi, aus.pm alan adını kısa URL olarak elinde bulundurmaktadır.
Sırp Cumhuriyeti cumhurbaşkanları listesi

Sırp Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Bayrağı (1995–2007)
Sırp Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Bayrağı (2007–günümüz)
Bu liste, Sırp Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanları listesidir.
Cumhurbaşkanları

Sırp Demokratik Partisi       Sırp Ulusal İttifakı       Sırp Cumhuriyeti Sırp Radikal Partisi       Sosyalist Parti       Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı
| № | İsim (Doğum-Ölüm) | Resim | Görev Süresi> Başlangıç | Görev Süresi> Bitiş | Siyasi Parti |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | Radovan Karadžić Радован Караџић (d. 1945) | 7 Nisan 1992 | 19 Temmuz 1996 | SDS |
| 2 |  | Biljana Plavšić Биљана Плавшић (d. 1930) | 19 Temmuz 1996 | 4 Kasım 1998 | SDS (1997'ye kadar) |
|  |  | Biljana Plavšić Биљана Плавшић (d. 1930) | 19 Temmuz 1996 | 4 Kasım 1998 | SNS (1997'den sonra) |
| 3 |  | Nikola Poplašen Никола Поплашен (d. 1951) | 4 Kasım 1998 | 2 Eylül 1999 | SRS RS |
| — |  | Petar Đokić Петар Ђокић (d. 1961) Geçici Cumhurbaşkanı | 2 Eylül 1999 | 26 Ocak 2000 | SP |
| 4 |  | Mirko Šarović Мирко Шаровић (d. 1956) | 26 Ocak 2000 | 28 Kasım 2002 | SDS |
| 5 |  | Dragan Čavić Драган Чавић (d. 1958) | 28 Kasım 2002 | 9 Kasım 2006 | SDS |
| 6 |  | Milan Jelić Милан Јелић (1956-2007) | 9 Kasım 2006 | 30 Eylül 2007 | SNSD |
| — |  | Igor Radojičić Игор Радојичић (d. 1966) Geçici Cumhurbaşkanı | 1 Ekim 2007 | 28 Aralık 2007 | SNSD |
| 7 |  | Rajko Kuzmanović Рајко Кузмановић (d. 1931) | 28 Aralık 2007 | 15 Kasım 2010 | SNSD |
| 8 |  | Milorad Dodik Милорад Додик (d. 1959) | 15 Kasım 2010 | 19 Kasım 2018 | SNSD |
| 8 |  | Željka Cvijanović Жељка Цвијановић (d. 1967) | 19 Kasım 2018 | 15 Kasım 2022 | SNSD |
| (8) |  | Milorad Dodik Милорад Додик (d. 1959) | 15 Kasım 2022 | Görevde | SNSD |
Esrar

Esrar, marihuana veya yaygın adıyla ot, kenevir bitkisinden elde edilen bir uyuşturucudur. Orta ve Güney Asya'ya özgü olan kenevir, yüzyıllardır hem eğlence hem de entojenik amaçlarla ve çeşitli geleneksel ilaçlarda uyuşturucu olarak kullanılmaktadır. Tetrahidrokannabinol (THC) esrarın ana psikoaktif bileşenidir ve kannabidiol (CBD) gibi en az 65 diğer kannabinoid de dâhil olmak üzere bitkideki bilinen 483 bileşikten biridir. Kenevir tüttürülerek, buharlaştırılarak, gıda içinde veya özüt olarak tüketilebilir.
Esrarın öfori, değişik şuur hâlleri ve zaman algısı, konsantrasyon güçlüğü, kısa süreli hafıza kaybı, vücut hareketlerinde bozulma (denge ve ince psikomotor kontrol), gevşeme ve iştah artışı gibi çeşitli zihinsel ve fiziksel etkileri bulunmaktadır. Etkilerin başlangıcı tüttürüldüğünde dakikalar içinde hissedilir, ancak yenildiğinde ağızdan tüketilen ilaçların sindirilmesi ve emilmesi gerektiğinden 90 dakikaya kadar sürebilir. Etkiler kullanılan miktara bağlı olarak iki ila altı saat sürer. Yüksek dozlarda, zihinsel etkiler arasında anksiyete, sanrılar (referans fikirleri dâhil), halüsinasyon, panik, paranoya ve psikoz yer alabilir. Esrar kullanımı ile psikoz riski arasında güçlü bir ilişki vardır, ancak nedenselliğin yönü tartışmalıdır. Anneleri hamilelik sırasında esrar kullanan çocuklarda fiziksel etkiler arasında kalp atış hızında artış, nefes almada zorluk, mide bulantısı ve davranış sorunları yer almaktadır; kısa vadeli yan etkiler arasında ağız kuruluğu ve kırmızı gözler de yer alabilir. Uzun vadeli yan etkiler arasında bağımlılık, ergenlik çağında düzenli kullanıma başlayanlarda zihinsel yeteneklerde azalma, kronik öksürük, solunum yolu enfeksiyonlarına yatkınlık ve kannabinoid hiperemezis sendromu sayılabilir.
Esrar çoğunlukla eğlence amaçlı veya tıbbi bir ilaç olarak kullanılmakla birlikte ruhani amaçlarla da kullanılabilmektedir. 2013 yılında 128 ila 232 milyon kişi esrar kullanmıştır (15 ila 65 yaş arasındaki küresel nüfusun %2,7 ila %4,9'u). Zambiya, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Kanada ve Nijerya'da yetişkinler arasında en yüksek kullanım oranına sahip olan esrar, dünyada en yaygın kullanılan büyük ölçüde yasa dışı uyuşturucudur. 1970'lerden bu yana yasa dışı esrarın gücü artmış, THC seviyeleri yükselmiş ve CBD seviyeleri düşmüştür.
Kenevir bitkisi en azından M.Ö. 3. binyıldan beri yetiştirilmektedir ve Orta Asya'daki Pamir Dağları'nda M.Ö. 500 civarında psikoaktif etkileri için içildiğine dair kanıtlar vardır. 14. yüzyıldan beri esrar yasal kısıtlamalara tabidir. Esrarın bulundurulması, kullanımı ve ekimi 20. yüzyıldan beri çoğu ülkede yasa dışıdır. 2013 yılında Uruguay, esrarın eğlence amaçlı kullanımını yasallaştıran ilk ülke olmuştur. Bunu yapan diğer ülkeler Kanada, Gürcistan, Almanya, Lüksemburg, Malta, Güney Afrika ve Tayland'dır. ABD'de esrarın eğlence amaçlı kullanımı 24 eyalette, 3 bölgede ve Columbia Bölgesi'nde yasallaştırılmıştır, ancak uyuşturucu federal olarak yasa dışı olmaya devam etmektedir. Avustralya'da ise yalnızca Avustralya Başkent Bölgesi'nde yasallaştırılmıştır.
Etimoloji

Esrar kelimesi Arapça sır anlamındaki srr kökünden gelen أسرار (asrār) sözcüğünden alıntıdır. Türkçede "sır, gizlenen şey"' anlamında kullanımı 14. yüzyılda görülmek ile birlikte, bir psikoaktif madde olarak esrar kelimesinin kullanımına 17. yüzyılın sonlarında rastlanmaktadır.
Esrar, farklı bölgelerde farklı isimlerle adlandırılmaktadır. Kuzey Amerika'da esrara marijuana (marihuana) denir. Bu İspanyolca adı taşımasının nedeni Amerika Birleşik Devletleri'ne Meksika'dan gelmiş olmasıdır. Türkçede de marihuana veya marijuana adı iki yazımıyla da 1951'den beri kullanılmaktadır. Fransızcada ise cannabis olarak bilinir. Ayrıca Jamaika'daki genel adı da ganjadır.[kaynak belirtilmeli]
Türkçede halk ağzında ot, cigaralık, derman, tek/çift kâğıtlı, gogo, üçlü gibi adlarla anılmaktadır. Ancak bu tanımlamaların bazıları, esasında kenevirin tercümesidir ve bu yüzden kenevir ve esrar Türkçede hep birbirine karıştırılır.
Eldesi

Esrar, Hint keneviri bitkisinin Cannabis sativa, C. indica ve C. ruderalis türlerinin dişi eşeyli bitkilerinin tohum yataklarının (sömek) işlenmesiyle elde edilir. Bitkinin yapraklarının kurutulup bastırılması suretiyle hazırlanan ve aktif maddesini bu kısımlardan salgılanan reçine içindeki kannabinoidlerin(en) oluşturduğu bir maddedir. Kannabinoidlerin içinde esrarda en fazla bulunan ve esrarın farmakolojik etkilerinden sorumlu olan etkin ana madde Δ9-THC /Δ9-Tetrahidrokannabinol'dür. Dişi kenevir bitkisinin yüksek oranda THC içeren kısımları gölgede kurutulur, daha sonra ufalanıp elenir. Bu eleme sonucu elde edilen ince toz halindeki maddeye "toz esrar", bu tozun ısıtılıp kalıplaştırılmasıyla elde edilen plaka şeklindeki haline de "takoz esrar" denir. En ince toz ipek elekten geçirilince altta kalan esrar birinci kalite esrardır. Buna esrar piyasasında kubar ismi verilir. Artık eleme işleminde zaman kazanmak için tek elek tipi kullanılması (üreticilerin kendi kullanımı için olan üretim hariç) genelde tek kalite toz esrar üretimine sebep olmaktadır[kaynak belirtilmeli]
Tarihçe

Keyif verici ve sarhoş edici etkisinden başka, onlarca sektörde hammadde olarak kullanılır. Modern dönemde genellikle psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan tıbbi ilaçların bileşenlerinden biri olarak yer alırdı. Keyif verici etkisi nedeniyle kullanımı çok yaygındır.
1920'lerden sonra Amerika'nın pamuk üretimi artmış, kendi pamuğunu dünyaya satmak için pamuğun karşısındaki en güçlü rakibi olan kenevir ve esrara bu tarihten sonra ABD'nin öncülüğünde küresel bir yasak getirilmiştir. 1937'de çıkan "Marihuana Vergi Yasası" ile önce marihuana ticaretinin resmen sadece bir vergi pulu ile yapılabilmesi kararlaştırılıp sonra ise hiç vergi pulu bastırmayıp zaten olmayan pulu bulundurmayan tüccarları cezalandırmak ve üstlerinde marihuana bulunan Meksikalı kaçak işçileri sınır dışı etmek ve genellikle siyahi toplumu cezalandırmak için sebep göstererek ABD'de esrar ticareti pamuk lobisinin yalana dayalı faaliyetleri vasıtasıyla mutlak biçimde yasaklanmıştır, önceleri Muggles (marijuana) isimli bir parça besteleyen Louis Armstrong bu yasaktan sonra Kasım 1930'da Kaliforniya Culver City'deki Cotton Club'ın dışında esrar içerken tutuklanmıştır.
İkinci dünya savaşı sırasında pamuk, kıyafet ve ilaç yetersizliği yüzünden, ABD hükûmeti kenevir üretme yasağını bir süreliğine kaldırmış ve hatta üretimini finanse ve stimule etmiştir. Fakat 1948'de yasa yeniden yürürlüğe girmiştir ve birçok eyalette hâlâ yürürlüktedir.
Nepal'de ise 1962-1973 yılları arasında esrarın satış ve kullanımı yasal olup hippilerin cenneti olarak kabul edilmekteydi. Ancak 31 Ocak 1972 tarihinde Nepal Krallığı'nın 10. kralı olarak tahtına çıkan Birendra 1973'te yasakladı.
Divan edebiyatında birçok şair esrar ile ilgili rubailer, şiirler yazmışlardır.
Esrar ürünleri

Kurutulmuş esrar çiçekleri (ot)
1 gram toz esrar
Kubar
Kubar yağı
Esrarlı yağ
Pipo kalıntısı
Esrar ürünleri > Ot

Ot, dişi esrar bitkisinin kurutulmuş çiçeklerini (sömeklerini) tanımlamak için kullanılır. Esrarın en yaygın tüketilen formu olan ot, yaklaşık %3 ila %20 (en yüksek %33) oranlarında THC içerir. Ot aynı zamanda diğer esrar ürünlerinin de ana hammaddesini oluşturur.