Misya
Coğrafya > İç bölgeler > Bölge sınırları

Mysia, tarihin değişik dönemlerinde farklı yüzölçümlerine sahip bir yer olarak bilinmektedir. Bölge hakkında bilgi veren antik kaynakların üstünkörü tutulmuş kayıtları ve bazılarının kendi içinde çelişen ifadeleri nedeniyle ve en önemlisi Mysia'nın idari bir yapı olmayıp Mysialıların yaşadığı yer anlamındaki coğrafi bir terim olması sebebiyle ve araştırmacıların da sınırları belirleme hususunda farklı kaynakları referans almalarıyla Mysia coğrafyasını belirlemek imkansız hale gelmektedir. Örneğin, yazıtlar, mühür ve para katalogları gibi bölgeye has materyalin toplandığı Corpuslar bölgeyi farklı sınırlara koymuşlar ve neticede Lampsakos (Lapseki) ve Kyme gibi kentler bölge sınırları içinde gösterilmiştir.Bu detaylara girmeden Mysia bölgesinin sınırlarını kabaca çizecek olursak; batıda Troas ve Aiolis, güneyde Lydia, doğuda ise Phrygia ve Bithynia arasında kalan yöre Mysia'dır.Bölge hakkında bilgi veren ilk kayıtlardan itibaren Mysia'nın kuzeyden güneye doğru kaydığı ve coğrafi sınırlarında bir daralma görülmektedir. Strabon'un (XII, 4, 8) Khalkisli Dionysios'tan yaptığı aktarmaya göre Mysialıların yaşadığı yerler kuzeyde Bosporos'tan başlar. Boğazın her iki yakasında özellikle de Thrakia'da yoğun bir Mysialı varlığı mevcuttur. Mysialıların bu kalabalığından ötürü boğaza Thrakia Bosporos'u yerine Mysia Bosporos'u denmektedir. Bu veriler söylenceden ibaret olup başka yazarlar tarafından teyit edilmemektedir. Belki de Mysialıların da bölgede oturan diğer uluslar gibi Thrak kavmi olması sebebiyle Troia Savaşı öncesi bu yerlerde yaşayan Thraklara ortak isim olarak Mysialı denmiş olabilir. Strabon'un belirttiği (XII, 3,3) bölgede yaşayan Bithynlere bazı yazarlar yanlış olarak Mysialılar demiştir sözü ise her iki görüşün kendisi tarafından aktarılması sebebiyle çelişkilidir. Söylediğimiz gibi bu bilgi teyit edilebilecek durumda değildir.MÖ V. yüzyılda yaşamış Karyandalı Skylaks, Periplus adlı coğrafya
eserinde (XCIII) Mysia'yı kuzeyde Thrakia'dan sonraki yer olarak adlandırır. Olbia Körfezinden (İzmit Körfezi) başlattığı bölgeyi Propontis (MarmaraDenizi) kıyısı boyunca getirir ve Kios (Gemlik) kentinin doğusundaki nehre (Ekheleos- Parmaklar Deresi) kadar olan bölgeye Mysia der. Ona göre Mysia bugünkü Yalova ili ve Bursa ilini toprakları arasında kalan Armutlu yarımadasından ibarettir. Nitekim Skylaks'tan biraz daha sonra yaşamış Herodotos (MÖ V. yy) ve Ksenophon (MÖ IV. yy) sınırda bulunan Kios
kentinden Mysia kenti olarak bahsetmektedir (Historiai. V. 122; Hellenika. I,4, 7). Bu bağlamda erken dönemde Mysialıların yaşadığı yerler olarak Askanios (İznik Gölü) gölü ve çevresi gösterilebilir (Sevin, 2001; Texier, 2002; Hüryılmaz, 2003). Bithynlerin güçlenmesiyle Mysialılar, Askanios civarından çıkarılıp daha batıya doğru gelmişlerdir. Strabon'un yaşadığı dönemde ise (MÖ I. yy ile MS I. yy) kuzey doğudaki sınırı Rhyndakos nehrinin (Orhaneli- Adırnaz Çay) yatağı belirlemiştir. İç kesimlerde Olympos Dağı'nın (Uludağ) batı etekleri Mysialıların bölgesi olarak bilinmektedir. Yörede yoğun olarak bulunan Mysialılar nedeniyle dağa Mysia Olympos'u denmiştir (Strabon, XII. 8, 10; Herodotos, I. 36). Dağın kuzey ve doğu yamaçları Bithynler, Mygdonlar, Dolionlar, diğer yerleri ise Epiktetler ve Mysler tarafından iskan edilmiştir. Rhyndakos nehrinden başlayarak Propontis kıyısı boyunca Aisepos nehrine (Gönen Çayı) kadar uzanan kıyı bölgesi kuzeydoğu ile kuzeybatı sınırını oluşturmuştur. Söylediğimiz gibi farklı kaynakların farklı bilgiler vermesi Mysia sınırının tespitini güçleştirmektedir. Örneğin Skylaks (XCIV) Phrygia'nın kıyı kentlerini Myrlea'dan (Mudanya) başlatıp Kyzikos (Belkız), Plaika (?), Prokonnesos (Marmara Adası), Priapos (Karabiga), Parion (Kemer), Lampsakos, Perkote (Umurbey yakınları) ve Abydos'a (Aydos/Nara Burnu) kadar götürüp Mysia'ya ait kentleri Phrygia'ya dahil etmiştir. Ondan sonra yaşayan Ptolemaios (Geographike Hiphegesis, V,2, 2, 14) Propontis kıyısındaki Mysia kentlerini Kyzikos'tan başlatıp Lampsakos'a kadar götürmektedir. Görüldüğü üzere farklı kaynaklar farklı bilgiler vermiş ve neticede bu yazılanları referans alan antik yazarlar ve günümüz araştırmacıları kendilerine göre bir sınır tayin etmişlerdir. Verilenbilgilerle çakışmayan ve günümüzdeki araştırmacıların çoğunun referans kaynağı olan Strabon esas alınarak ve farklı bilgileri de göz önünde tutarak yeniden bir değerlendirme yapılacak olursa bölgenin coğrafi sınırları batıdan başlayarak şöyledir.