stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Meksiko
Tarihi > İspanyol hakimiyeti

Veracruz'da karaya çıkmasının ardından Hernán Cortés ve beraberindekiler, bazı yerlilerin de yardımıyla Tenoştitlan'a doğru hareket etti ve 8 Kasım 1519'da buraya ulaştı. Iztapalapa tarafından şehre giriş yapan Cortés önderliğindeki birimler, şehrin hükümdarı II. Montezuma tarafından barışçıl bir şekilde karşılansa da bir süre sonra bu barışçıl ortam bozularak Cortés, şehrin kontrolünü sağlama amacıyla Montezuma'yı ev hapsinde tuttu. Zaman içerisinde artan gerilim, La Noche Triste olarak adlandırılan 30 Haziran 1520 gecesindeki, İspanyollar ile Tlaşkalalı müttefiklerinin bölgeden atılmasıyla sonuçlanan Aztek isyanına kadar sürdü. Sonrasında Aztekler, yeni kralları olarak Kuitlauak'ı seçseler de kendisinin aynı yıl içerisinde ölmesinin ardından yeni kral Cuauhtémoc oldu.
Tlaşkala'da tekrar toplanan Cortés'in önderliğindeki birlikler, Mayıs 1521'de şehri kuşattı. Üç ay süren çatışmaların ardından Cuauhtémoc, 31 Ağustos 1521'de teslim olarak şehri İspanyol hakimiyetine bıraktı.
İlk olarak Coyoacán'a yerleşen Cortés, şehrin tamamını yıkarak baştan inşa etmeye başladı. İspanyol İmparatorluğu'na sadık bir şekilde faaliyetlerin sürdürüldüğü şehir, tekrar bir şehir devleti hâline gelerek hakimiyet alanlarını şehrin dışına doğru genişletmeye başladı. Bu dönemde Aztek tapınakları yıkılarak bunların yerine Katolik kiliseleri yapılmaktaydı. İspanyollar tarafından telaffuzunun daha kolay olduğu gerekçesiyle şehrin adı "Meksiko" olarak değiştirildi.
Tarihi > Sömürge durumundaki şehrin genişlemesi

İspanyol hakimiyeti altında şehir, İspanyol İmparatorluğu'nun bir parçası olan Yeni İspanya'nın da başkenti oldu. Yeni İspanya genel valileri, Zócalo olarak adlandırılan şehir merkezindeki sarayda ikamet etmekteydi. Bu meydana Meksiko Metropol Katedrali, Yeni İspanya Başpiskoposluğunun merkezi ve şehir konseyi binası inşe edildi.
Tarihi > Bağımsız Meksika dönemi

1810-1821 yılları arasında gerçekleşen Meksika Bağımsızlık Savaşı'nı Meksikalı milliyetçilerin kazanmasının ardından ülke, İspanyol İmparatorluğu'ndan ayrılarak bağımsızlığını kazandı. Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'ndan uyarlanan 1824 Anayasası ile birlikte şehir, federal bölge statüsünü elde ederek ülkenin başkenti oldu. Bu tanımlama öncesinde Meksiko, hem Meksika eyaletinin hem de ülkenin hükûmet merkezi konumundaydı.
19. yüzyıl boyunca şehir sırasıyla ilk imparatorluğun (1821-1823), geçiş hükûmeti (1823-1824) ile ardındaki ilk cumhuriyetin (1824-1835), merkezci cumhuriyetin (1835-1846), ikinci cumhuriyetin (1846-1863), ikinci imparatorluğun (1864-1867) ve son olarak günümüzde varlığını sürdüren federal cumhuriyetin başkenti oldu. Öte yandan şehir, 1861-1867 yılları arasında Fransız askerî müdahalesine, Meksika-Amerika Savaşı kapsamında ise 1847 yılında Amerikan işgaline maruz kalırken 2 Şubat 1848'de imzalanan Guadalupe Hidalgo Antlaşması'na kadar bu işgal sürdü.
Coğrafya

Şehir; ülkenin orta-güney kısımlarında yer alan Trans Meksika Yanardağ Kuşağı'nın bir parçası olan Meksika Vadisi'nde konumlanmıştır. En düşük rakımı ortalama deniz seviyesinden yüksekliği 2,200 metre (7,22 fit) olan şehir, yüksekliği 5,000 metre (16,404 fit)'yi aşan dağ ve yanardağlarla çevrilidir. Kendisini çevreleyen dağlardan gelen suların drenajı için doğal bir sisteme sahip olmayan vadi sebebiyle şehir, gerçekleşebilecek sellere müsait bir durumdadır. Bu sebeple 17. yüzyıldan itibaren drenaj amacıyla çeşitli kanallar ve tüneller yapılmıştır.
Meksiko'nun büyük bir kısmı, 17. yüzyılda başlayan süreç sonrasında günümüz itibarıyla tamamen kurumuş olan Texcoco Gölü'nün yer aldığı alan üzerine kurulmuştur. Sismik aktivitelerin yoğun olarak yaşandığı bir bölgedir. Göl yatağının bulunduğu kısımların zemini doygun kilden meydana geldiğinden dolayı, yeraltı sularının aşırı miktarda çekilmesine ve bu da zeminin çökmesine yol açmaktadır. 20. yüzyılın başlarından itibaren şehir, bazı noktalarda 9 metre (30 fit)'ye ulaşan boyutlarda çökmüştür. Bu çökme, yüzey akışı ve atık suyun tahliyesinde sorunla yol açmakta, özellikle yağışlı mevsimde su baskınlarının meydana gelmesine sebebiyet vermektedir. Günümüzde göl yatağının bulunduğu bölgede doğal yeşil alan kalmamış olup, ağaçlık alanların büyük bir kısmı güneyde: Milpa Alta, Tlalpan ve Xochimilco belediyelerinde bulunmaktadır.
Şehrin topoğrafik haritası
Şehrin hidrolojik haritası
Şehrin iklimsel haritası
Coğrafya > İklim

Meksiko'da, tropikal kuşakta bulunmasına karşın yüksek rakımlı bir şehir olmasından ötürü subtropikal dağ iklimi (Köppen iklim sınıflandırmasında Cwb), görülmektedir. Vadinin alçak kısımları, güneydeki yüksek kısımlarına göre daha az yağış alır.
Yıllık ortalama sıcaklık, bölgenin yüksekliğine göre 12 ila 16 °C (54 ila 61 °F) arasında değişmektedir. Sıcaklık, nadiren 3 °C (37 °F)'nin altına düşer veya 30 °C (86 °F)'nin üstüne çıkar. Şehir tarihinde ölçülen en düşük sıcaklık 13 Şubat 1960'ta -4,4 °C (24,1 °F) ile gerçekleşirken en yüksek sıcaklık 9 Mayıs 1998'de 33,9 °C (93,0 °F) ile gerçekleşmiştir.
Meksika Vadisi, yüksek basınçlı sistemlerin etkisine maruz kalır. Bu sistemlerin oluşturduğu zayıf rüzgârlar, şehirdeki kirli havanın vadi dışına dağılmamasına sebep olur.
Şehir her yıl, ortalama 820 milimetre (32,3 in) yağış alır. Haziran ayından eylül-ekim aylarına kadarki dönem, yağışların en yoğun yaşandığı dönemdir ve yılın kalan kısmında bu döneme kıyasla çok az yağış görülür. Yağmurun yanı sıra dolu yağışı da görülebilirken kış aylarında nadiren kar yağışı gerçekleşir ki şehirde kaydedilen son kar yağışı 12 Ocak 1967'dedir. Rüzgârların etkisiyle denizden gelen nemli havanın yol açtığı yağışlarla, haziran-ekim arasında yaşanan yağışlı mevsim ile yılın geri kalan kısmında görülen ve yağışlı mevsime kıyasla çok az yağış görülen kurak mevsim, Meksiko'da görülen iki ana mevsimdir. En çok yağış alan ay temmuz iken, aralık ayı en az yağışın gördüğü aydır. Kurak mevsim, soğuk ve ılık dönem olmak üzere ikiye ayrılır. Kasım-şubat arasında süren soğuk dönemde, kuzeyden gelen kutupsal hava kütleleri havanın büyük oranda kurak kalmasını sağlar. Mart-mayıs arasındaki ılık dönemde ise tropikal rüzgârların etkisi görülse de yağış oluşturacak kadar nem taşımazlar.
|  Meksiko iklimi > Aylar.En yüksek sıcaklık (°C).Ortalama en yüksek sıcaklık (°C).Ortalama sıcaklık (°C).Ortalama en düşük sıcaklık (°C).En düşük sıcaklık (°C).Ortalama yağış (mm) |  Meksiko iklimi > Oca.28,2.21,7.14,6.7,4.−4,1.7,6 |  Meksiko iklimi > Şub.29,3.23,4.15,9.8,5.−4,4.7,0 |  Meksiko iklimi > Mar.33,3.25,7.18,1.10,4.−4.8,9 |  Meksiko iklimi > Nis.33,4.26,8.19,6.12,3.−0,6.22,5 |  Meksiko iklimi > May.33,9.26,8.20,0.13,2.3,7.66,5 |  Meksiko iklimi > Haz.33,5.25,3.19,4.13,5.4,5.140,0 |  Meksiko iklimi > Tem.30,0.23,8.18,2.12,5.5,3.189,5 |  Meksiko iklimi > Ağu.28,4.23,9.18,3.12,7.6.171,2 |  Meksiko iklimi > Eyl.28,5.23,3.18,0.12,7.1,6.139,8 |  Meksiko iklimi > Eki.28,9.22,9.17,1.11,2.0.72,4 |  Meksiko iklimi > Kas.29,3.22,9.16,3.9,7.−3.12,6 |  Meksiko iklimi > Ara.28,0.21,9.15,0.8,1.−3.8,2 |  Meksiko iklimi > Yıl.33,9.24,0.17,5.11,0.−4,4.846,1 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kaynak: Colegio de Postgraduados
Siyaset > İdari birimleri

Ana madde: Meksiko'nun belediyeleri
İdari olarak 16 belediyeye (alcaldía) ayrılmış olup, bu belediyeler de kendi içerisinde mahallelere (colonia) bölünmüştür. Şehri oluşturan 16 belediye şu şekildedir:
| --- | --- |
 1. Álvaro Obregón  2. Azcapotzalco  3. Benito Juárez  4. Coyoacán  5. Cuajimalpa  6. Cuauhtémoc  7. Gustavo A. Madero  8. Iztacalco:  9. Iztapalapa  10. Magdalena Contreras  11. Miguel Hidalgo  12. Milpa Alta  13. Tláhuac  14. Tlalpan  15. Venustiano Carranza  16. Xochimilco
Ulaşım > Toplu ulaşım > Raylı sistemler

Şehirde hizmet veren metro sistemi 226,5 km (141 mi) uzunluğunda olup, Latin Amerika'daki en büyük metro ağıdır. 4 Eylül 1969'da tek hatla hizmete giren metro, günümüzde 12 hatta sahiptir ve toplamda 195 istasyondan oluşmaktadır. 2015 verilerine göre yaklaşık olarak yıllık 1,624 milyar, günlük ise 4,44 milyon yolcu taşır ve bu verilerle dünyadaki en kalabalık 8. metro ağı konumundadır.
Servicio de Transportes Eléctricos'un idaresinde troleybüs hatları ile bir hafif raylı sistem şehirde faaliyet gösterir. Metropol bölgede hizmet veren banliyö treni, şehrin idari bölümlerinin dışına da çıkar. Günümüzde, 27 km uzunluğundaki hatta yer alan 7 durakla hizmet verir. Meksiko'da kullanılan son tramvay hattı ise 1979'da kapatılmıştır.
Ulaşım > Lastik tekerlekli araçlar

Ayrıca bakınız: Metrobús (Meksiko)
Şehirdeki otobüs seferleri, Red de Transporte de Pasajeros tarafından idare edilir. 2009 verilerine göre şehirde faaliyet gösteren yaklaşık 28.000 minibüs, şehirdeki yolcuların yaklaşık %60'ını taşımaktadır.
Şehirde faaliyet gösteren ilk metrobüs hattı Haziran 2005'te, Avenida Insurgentes üzerinde seferlerine başladı. 2. hat Aralık 2008'de Eje 4 Sur'da, 3. hat Şubat 2011'de Eje 1 Poniente'de ve 4. hat Nisan 2012'de Benito Juárez Uluslararası Havalimanı ile Insurgentes üzerindeki San Lázaro ve Buenavista metro istasyonları arasında hizmete girdi. Günümüzde metrobüs ağı 7 hattan oluşmaktadır.
Sanat

Kent en az 17. yüzyıldan sonraki sömürge dönemi yapıları bakımından zengindir: büyük Zocalo alanındaki katedral ve churrigueresco üslubunda Sagrario; ince bir işçilikte çalışılmış Guadalupe kilisesi ve Pocito capellası; manastırlar, kiliseler, Ulusal saray ya da Madenler sarayı gibi saraylar. 19. yüzyılın seçmeciliğinden sonra, 1920-1930'dan başlayarak, modern mimarlarla, Rivera, Orozco ve Siqueiros gibi duvar ressamlarıyla bir yenileşme hareketi ortaya çıktı. 1949'da yeni üniversite sitesinin yapımına başlandı; sitenin en ayırt edici yapısı Gustavo Saavedra, Juan Martinez de Valesco ve Juan O'Gorman tarafından yapılan merkez kitaplığıdır. 1964'te Mario Pani, Tlatelolco Aztek tören merkezi kalıntılarını da içine alan La Plaza de Las Tres Culturas'ı gerçekleştirdi. Siqueiros kültürel polyforumu 1971'de açıldı. Chapultepec parkı içindeki Ulusal Antropoloji Müzesi, Pedro Ramires Vasquez tarafından 1963-64'te tasarlandı. Burada Kolomb öncesi dönemden ve yerlilerden kalma olağanüstü koleksiyonlar sergilenmektedir. Meksiko'nun önemli müzelere arasında, Ulusal tarih müzesi, Kral naipliği resim müzesi, San Carlos Akademisi ve Güzel Sanatlar Sarayı'nı saymak gerekir.
Medya

Meksiko, Latin Amerika'nın televizyon, müzik ve sinema endüstrilerinde en önde gelen merkezi konumundadır. Meksika'da ise, basılı medya ve kitap yayımı endüstrilerindeki en önemli şehridir. Şehirde basılan ve yayınlanan günlük gazeteler arasında en yüksek tiraja sahip olanları El Universal, Excélsior, Reforma, La Jornada, Milenio, Crónica, El Economista ve El Financiero'dır. Proceso, Poder, Vanidades, Quién, Chilango, TVNotas ile Vogue, GQ ve Architectural Digest'ın yerel sürümleri ise şehirde basımı gerçekleşen en yüksek tirajlı dergilerdir.
Reklamcılık endüstrisinde de bir merkez konumunda olan şehirde; JWT, Leo Burnett, Euro RSCG, BBDO, Saatchi & Saatchi ve McCann Erickson firmalarının ofisleri bulunur. Şehirde hizmet veren 60 radyo istasyonun yanı sıra çeşitli yerel radyo istasyonları da vardır. İspanyolca konuşan ülkelerdeki en büyük iki medya şirketi, Televisa ve Azteca'nın merkezi Meksiko'da bulunur. Merkezi şehirde bulunan diğer yerel televizyon kanalları ise XEW-TV, XHTV-TV, XHGC-TV, XHIMT-TV, XEQ-TV, XEIPN-TV, XHDF-TV, XHUNAM-TV, XEIMT-TV, XHRAE-TV, XHTVM-TV ve XHCDM-DT'dir.
Kardeş şehirler

Meksiko, 24 şehirle kardeş şehir konumundadır.
Barselona, İspanya (1999)
Berlin, Almanya (1993)
Buenos Aires, Arjantin (2006)
Cádiz, İspanya (2009)
Cerro, Küba (1999)
Chicago, Amerika Birleşik Devletleri (1991)
Cusco, Peru (1991)
Guangzhou, Çin (2010)
Havana, Küba (1997)
İstanbul, Türkiye (2010)
Kiev, Ukrayna (1997)
Kuveyt, Kuveyt (2011)
Los Angeles, Amerika Birleşik Devletleri (1969)
Madrid, İspanya (1983)
Nagoya, Japonya (1978)
Quito, Ekvador (1999)
Paris, Fransa (1999)
Pekin, Çin (2009)
San Antonio de los Baños, Küba (1999)
San José, Kosta Rika (2000)
San Pedro Sula, Honduras (1999)
San Salvador, El Salvador (1979)
Seul, Güney Kore (1992)
Tegucigalpa, Honduras (1999)
Diego Rivera tarafından yapılan Tenoştitlan'ın tahminî bir tasviri
Tenoştitlan'daki ana tapınak Templo Mayor'un kalıntıları (Temmuz 2015)
Şehrin ana Aztek tapınağı olan Templo Mayor'un kalıntıları üzerine inşa edilmiş Meksiko Metropol Katedrali'ni gösteren bir 18. yüzyıla ait bir tablo
İmparator I. Maximilian'ın konutu olarak inşa edilen Chapultepec Kalesi
Orhan Kemal Roman Armağanı

Orhan Kemal Roman Armağanı, Türk yazar Orhan Kemal'in anısına 1972'den bu yana her yıl verilen roman ödülüdür.
Ödül sahipleri

| Yıl | Yazar | Roman |
| --- | --- | --- |
| 2024 | Ezgi Tanergeç | Devridaim |
| 2023 | Kemal Varol | Babamın Bağlaması |
| 2022 | Burhan Sönmez | Taş ve Gölge |
| 2021 | Herkül Millas | Aile Mezarı |
| 2020 | Ayhan Geçgin | Bir Dava |
| 2019 | Faruk Duman | Sus Barbatus |
| 2018 | Seray Şahiner | Kul |
| 2017 | Gürsel Korat | Unutkan Ayna |
| 2016 | İbrahim Yıldırım | Dokuzuncu Haşmet |
| 2015 | Hüsnü Arkan | Hırsız ve Burjuva |
| 2014 | Hamdi Koç | Çıplak ve Yalnız |
| 2013 | Hasan Özkılıç | Zahit |
| 2012 | Yiğit Bener | Heyulanın Dönüşü |
| 2011 | Kâmuran Şipal | Sırrımsın Sırdaşımsın |
| 2010 | Hidayet Karakuş | Şeytan Minareleri |
| 2009 | Zülfü Livaneli | Son Ada |
| 2008 | Ayşegül Devecioğlu | Ağlayan Dağ Susan Nehir |
| 2007 | Hıfzı Topuz | Başın Öne Eğilmesin |
| 2006 | Hasan Ali Toptaş | Uykuların Doğusu |
| 2005 | Adnan Binyazar | Ölümün Gölgesi Yok |
| 2004 | İnci Aral | Mor |
| 2003 | Erhan Bener | İlişkiler |
| 2002 | Selim İleri | Bu Yaz, Ayrıığın İlk Yazı Olacak |
| 2001 | Oya Baydar | Sıcak Külleri Kaldı |
| 2000 | Oktay Akbal | Bütün romanları |
| 1999 | Ahmet Karcılılar | Yağmur Hüznü |
| 1998 | Kemal Bekir | Hücre 1952 |
| 1997 | Yıldırım Keskin | Ölümü Bekleyen Kent |
| 1996 | Erendiz Atasü | Dağın Öteki Yüzü |
| 1995 | Necati Cumalı | Viran Dağlar |
| 1994 | Faik Baysal | Sarduvan |
| 1993 | Tahsin Yücel | Peygamberin Son Beş Günü |
| 1992 | Talip Apaydın | Köylüler |
| 1991 | Peride Celal | Kurtlar |
| 1990 | Demir Özlü | Bir Yaz Mevsimi Romansı |
| 1989 | Samim Kocagöz | Eski Toprak |
| 1988 | Ahmet Yurdakul | Kahramanlar Ölmeli |
| 1987 | Şemsettin Ünlü | Yukarışehir |
| 1986 | Yaşar Kemal | Kale Kapısı |
| 1985 | Mehmet Eroğlu | Geç Kalmış Ölü ve Issızlığın Ortasında |
| 1984 | Tarık Dursun K. | Kurşun Ata Ata Biter |
| 1983 | Orhan Pamuk | Cevdet Bey ve Oğulları |
| 1982 | Rıfat Ilgaz | Yıldız Karayel |
| 1981 | Verilmedi |  |
| 1980 | Adalet Ağaoğlu | Bir Düğün Gecesi |
| 1979 | Mehmet Başaran | Mehmetçik Mehmet |
| 1978 | Fakir Baykurt | Kara Ahmet Destanı |
| 1977 | Hasan İzzettin Dinamo | Kutsal Barış |
| 1976 | Vedat Türkali | Bir Gün Tek Başına |
| 1975 | Erdal Öz | Yaralısın |
| 1974 | Sevgi Soysal | Yenişehir'de Bir Öğle Vakti |
| 1973 | Çetin Altan | Büyük Gözaltı |
| 1972 | Yılmaz Güney | Boynu Bükük Öldüler |
Mayday

Mayday (/ˈmeɪˌdeɪ/), radyo iletişiminde tehlike sinyali olarak kullanılan acil durum prosedür kelimesidir. Denizdeki veya havadaki bir taşıtın ve onun içindeki kişilerin, yangın, patlama, çatışma, su alma, denge kaybı, karaya oturma, yere çakılma gibi olaylara ve bunların sonuçlarına maruz kalması veya bu olaylarla karşılaşma olasılığı durumlarında yapılan yardım çağrısına Mayday kelimesi ile başlanır.
Mayday taşımacılıktaki en önemli çağrı başlangıcıdır. Mayday'den sonraki ikinci derecede önemli çağrı mesajı ise Pan-pan'dır.
Öncelikle havacılar ve denizciler tarafından hayati tehlike arz eden bir acil duruma işaret etmek için kullanılır, ancak bazı ülkelerde itfaiyeciler, kolluk kuvvetleri ve ulaşım kuruluşları gibi yerel kuruluşlar da bu terimi kullanır.
Tarihçe

"Mayday" prosedür kelimesi, 1921'de Londra'daki Croydon Havaalanı'nda kıdemli bir radyo subayı tarafından ortaya atılmıştır. Memur Frederick Stanley Mockford'dan acil durumlardaki sıkıntıyı gösterecek, tüm pilotlar ve kara personelince kolayca anlaşılabilecek bir kelime bulması istendi. O sırada hava trafiğinin büyük bir kısmı Croydon'dan Paris'teki Le Bourget Havaalanı arasında olduğundan, Fransızca venez m'aider ('bana yardım etmeye gelin') cümlesinin kısaltılmış hali m'aiderden ('bana yardım etmeye') "mayday" ifadesini önerdi. Mayıs Günü (İngilizce: May Day) yani 1 Mayıs tatili ile bir ilgisi yoktur.
"Mayday" çağrısından önce, SOS, mayday çağrısına eşdeğer bir Mors koduydu. 1927'de Washington Uluslararası Radyotelegraf Sözleşmesi'nde, SOS radyotelgraf (Mors kodu) çağrısı yerine mayday çağrısı kabul edildi.
Etimoloji

1920'lerde Fransızca "venez m'aider" (okunuşu "vöne mede" anlamı bana yardım etmeye gelin) ya da "venez m'aider s'il vous plait" (okunuşu "vöne mede sil vu ple" anlamı bana yardım edin lütfen) cümlelerinden ses olarak ortak kısmı, kısaca ve sadece "m'aider" sözünün ses olarak benzeri ve İngilizcede başka bir anlamı olduğu için kolay hatırlanabilen "may day" (okunuşu "mey dey" anlamı mayıs günü) şeklinde, dillerden bağımsız haberleşme kodu olarak kullanılan, uluslararası telsiz terimleri arasına girmiştir.
Mayday çağrıları

Telsizle mayday çağrısı gönderilemiyorsa, çeşitli başka tehlike sinyalleri ve yardım çağrıları kullanılabilir. Ek olarak, bir mayday çağrısı gemi adına başka biri tarafından gönderilebilir; bu bir mayday rölesi olarak bilinir.
Mayday çağrıları > Havacılıkta

Havacılıkta mayday çağrısı bulunulan radyo istasyonunda veya uluslararası acil durum frekansı 121.5 Mhz'de yapılır. Yer üniteleri ile temasa geçilemediyse diğer hava araçlarından mayday mesajını iletmeleri (relay) talep edilmelidir. Bir uçak mayday çağrısı yaptığında aynı frekanstaki tüm şahıslar mutlak sessizlik sağlamalıdır.
Aynı zamanda uçağın transponder cihazına 7700 stres kodu girilir.
Amerika Birleşik Devletleri hava sahasında mayday çağrısı yapan sivil uçaklar, Federal Havacılık İdaresi tarafından aşağıdaki formatı kullanmaya, uygunluk için veya önemsiz oldukları durumlarda gereksiz bölümleri çıkarmaya teşvik edilir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Mayday, Mayday, Mayday; (Mesaj gönderilen istasyonun adı); uçak çağrı işareti ve tipi; acil durumun sebebi; hava durumu; pilotun niyetleri ve/veya istekleri; mevcut pozisyon ve rota, ya da kaybolursa uçağın o pozisyondayken en son bilinen pozisyon ve rota; irtifa veya uçuş seviyesi; kalan yakıt; araçtaki kişi sayısı; başka herhangi bir faydalı bilgi. | ” |
Uçuş emniyeti ve telsiz disiplini açısından doğru acil durum çağrısını yapmak çok önemlidir. Havacılıkta mayday çağrısı gerektiren durumlara örnek olarak şunlar verilebilir:
Tek pilotlu bir uçakta pilotun uçamaz hâle gelmesi (Yolcu rahatsızlıkları -ciddîler dahil- pan-pan çağrısı gerektirir.)
Motor durması, yangın veya yapısal hasar (Sarsıntılı motor pan-pan gerektirir.)
Zorunlu iniş
Tamamen kaybolmak veya çok az yakıtın kalması (Konumundan emin olmamak pan-pan gerektirir.)
Meteoroloji koşullarının (bulut, görüş vs.) pilotun uçamayacağı seviyeye düşmesi (Kademeli gerileme pan-pan gerektirir.)
Gece uçuşuna müsaade edilmeyen bir uçuşta (pilot veya uçak kısıtlaması nedeniyle) karanlık çökmesi
Bir mayday çağrısı -zaman elverdiğince- şu sırada yapılmalıdır:
Mayday Mayday Mayday
Aranılan istasyon (zaman ve şartlar müsaitse)
Uçak çağrı adı
Uçak tipi
Acil durumun türü
Sorumlu pilotun niyeti
O andaki veya bilinen son konum, irtifâ/seviye, baş (istikâmet)
Pilot lisansı ve derecelendirmeleri (ICAO gereksinimi değildir ancak tavsiye edilir.)
Diğer yararlı bilgiler: remaining endurance (havada kalış süresi), uçaktaki kişi sayısı (POB), uçak rengi ve işaretleri, uçaktaki hayatta kalma araç-gereçleri
Sahte bir tehlike çağrısı yapılması birçok ülkede, tazminat ve olası hapis cezası ile cezalandırılan bir suçtur.
Diğer acil durum çağrıları > Pan-pan

Ana madde: Pan-pan
Pan-pan, telsiz dilinde aciliyet (urgency) anlamına gelen, bir teknede, gemide, uçakta veya başka bir araçta bulunan birinin acil bir durum olduğunu beyan etmek için kullandığı uluslararası standart acil durum sinyalidir lakin kimsenin hayatı veya geminin kendisi için acil bir tehlike oluşturmadığında kullanılır. Mayday şeklindeki tehlike (distress) sinyalinin bir alt kademesindeki çağrıdır.
Diğer acil durum çağrıları > Acil durum bildirimi

Bazen "acil durum ilan etme" ifadesi havacılıkta "mayday" demeye alternatif olarak kullanılır. Örneğin, Swissair'ın 111 sefer sayılı uçuşu, önce "pan-pan" daha sonra durumları kötüleştikten sonra "Swissair on bir ağır yolcu uçağı, acil durum ilan ediyor" mesajını gönderdi.
Bununla birlikte, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü "acil durum ilan etmek" yerine "pan-pan" ve "mayday" çağrılarının kullanılmasını önermektedir. Çünkü "Pan-pan" ve "mayday" dışındaki ifadeleri kullanan pilotların vakaları, uçakların kullanımında karışıklığa ve hatalara neden olmuştur.
Diğer acil durum çağrıları > Diğer iletişim trafiğini susturma

"Seelonce mayday" veya "seelonce distress", kanalın yalnızca tehlike altındaki gemilerde ve Sahil Güvenlik Görevlisi veya diğer yanıt veren makamlarda kullanılmasını talep eden bir söz öbeğidir. (ve acil durumun ele alınmasına yardımcı olmak isteyen diğer gemiler).
"Seelonce feenee" ise acil durumun sona erdiği ve kanalın normal şekilde kullanılabileceği anlamına gelir. "Prudonce" çağrısı, acil durumun çözümlenmesinden önce önemli çalışma trafiğinin o kanalda devam etmesine izin vermek için de kullanılabilir.
Bir denizcilik örneği: MV Summit Venture tarafından 1980'de Sunshine Skyway Köprüsü ile çarpıştığındaki gerçek çağrı.
Mosfiloti

| Mosfiloti Μοσφιλωτή |
| --- | --- |
Köy
Aymarina Kilisesi
MosfilotiMosfiloti'njn Kıbrıs'taki konumu
Koordinatlar: 34°57′7″K 33°25′29″D﻿ / ﻿34.95194°K 33.42472°D﻿ / 34.95194; 33.42472
Ülke:  Kıbrıs Cumhuriyeti
Kaza: Larnaka
Nüfus (2011)
 • Toplam: 1.110
Zaman dilimi: UTC+02.00 (DAS)
 • Yaz (YSU): UTC+03.00 (DAYS)
Mosfiloti (Yunanca: Μοσφιλωτή), Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Larnaka kazasında bulunan bir köydür. Köyün nüfusu 2011 yılı itibarı ile 1.110'dur.
Mosfiloti, adını bölgede bol miktarda yetişen, lezzetli bir jöle yapan Beyaz Alıç türü olan Mosfilo'dan almaktadır.