stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Oxford Üniversitesi
Önemli Mezunlar

"Oxonian" adıyla bilinen Oxford mezunları, tarih boyunca akademi içi ve dışında adını duyurmuştur: Arabistanlı Lawrence adıyla bilinen İngiliz subayı T. E. Lawrence; kâşif, saray mensubu ve edebiyatçı Sir Walter Raleigh; Avusturalyalı medya patronu Rupert Murdoch gibi çeşitli dönem ve meslekten kimseler bu isimler arasındadır. Üstelik 58 Nobel Ödülü sahibi isim Oxford'da okumuş ya da ders vermiş, üniversite ödülün altı branşında da temsil edilmiştir.
Önemli Mezunlar > Siyaset

27 Birleşik Krallık başbakanı Oxford mezunudur: içlerinde William Gladstone, Herbert Asquith, Clement Attlee, Harold Macmillan, Edward Heath, Harold Wilson, Margaret Thatcher, Tony Blair, David Cameron ve Theresa May bulunur. II. Dünya Savaşı sonrası başbakanlardan yalnızca Gordon Brown, Oxford dışında bir üniversitede öğrenim görmüştür. (James Callaghan ve John Major üniversiteye gitmemiştir.)
100'ün üzerinde Oxford mezunu 2010'da Avam Kamarası'na seçilmiştir. Bu rakama eski muhalefet lideri Ed Milliband, kabine ve gölge hükûmet üyeleri de dahildir. Lordlar Kamarası'nda da 140 Oxonian bulunmaktadır.
En az 31 dünya lideri Oxford'da eğitim görmüştür. Norveç Kralı V. Harald, Ürdün Kralı II. Abdullah, beş Avustralya başbakanı (John Gorton, Malcolm Fraser, Bob Hawke, Tony Abbott ve Malcolm Turnbull), beş Pakistan başbakanı (Liyakat Ali Han, Hüseyin Şehid Sühreverdi, Sir Malik Feruz Han Nun, Zülfikar Ali Butto, Benazir Butto), iki Kanada başbakanı (Lester B. Pearson ve John Turner), iki Hindistan başbakanı (Manmohan Singh ve İndira Gandhi (üniversiteyi bitirmemiştir)), eski Seylan başbakanı S. W. R. D. Bandanaraike, Jamaikalı devlet adamı Norman Washington Manley, Trinidad ve Tobago başbakanı Eric Williams, Peru başkanı Pedro Pablo Kuczynski, eski Tayland başbakanı Abhisit Vejjajiva, Zimbabve başbakan vekili Arthur Mutambara bu sayının içindedir. 42. ABD başkanı Bill Clinton (Rhodes Bursu ile Oxford'a gelmiştir) ilk Oxonian ABD başkanı olmuştur. Burmalı demokrasi eylemcisi ve Nobel Ödülü sahibi Ang San Su Çi de St. Hugh's Kolej'de öğrenim görmüştür.
Önemli Mezunlar > Matematik ve bilim

Üç Oxfordlu matematikçi, Michael Atiyah, Daniel Quillen ve Simon Donaldson, "matematiğin Nobel ödülü" olarak bilinen Fields madalyasını almıştır. Fermat'nın son teoremini kanıtlayan Andrew Wiles, Oxford mezunudur; bugün de Oxford'da Royal Society Araştırma Profesörlüğü yapmaktadır. Marcus du Sautoy ve Roger Penrose bugün Oxford'da matematik profesörlüğü yapmaktadır. Üniversitede kullanılan Mathematica ve Wolfram Alpha'nın baş tasarımcısı Stephen Wolfram üniversitede World Wide Web'i icat eden Tim Berners-Lee; ilişkisel veri modelini icat eden Edgar F. Codd; program dili öncüsü ve Quicksort'un mucidi Tony Hoare ile birlikte öğrenim görmüştür.
11 Nobel Kimya Ödüllü, 5 Nobel Fizik Ödüllü ve 16 Nobel Tıp Ödüllü kişinin üniversiteyle tarih içinde ilişkisi olmuştur.
Oxford'da araştırma yapmış bilim insanları arasında biyokimya çalışmaları ile Nobel Kimya Ödülü'ne layık görülen Dorothy Hodgkin bulunur. Richard Dawkins ve Frederick Soddy üniversitede okumuş ve daha sonra araştırmaları için geri dönmüşlerdir. Robert Hooke, Edwin Hubble ve Stephen Hawking Oxford mezunlarıdır.
Modern kimyanın kurucusu Robert Boyle üniversitede okumamış ve akademisyenlik yapmamış olsa da şehirdeki bilim çevresine iştirak etmek için Oxford'da yaşamış, bu nedenle bir fahri dereceye layık görülmüştür. Oxford'da kısa zaman geçiren bilim insanları arasında görelilik kuramını ve foton kavramını geliştiren Albert Einstein ile Schrödinger denklemi ve Schrödinger'in kedisi düşünce egzersizini formülleştiren Erwin Schrödinger bulunur.
Adam Smith, Alfred Marshall ve Amartya Sen Oxford'da zaman geçirmiş iktisatçılar arasındadır.
Önemli Mezunlar > Edebiyat, müzik ve tiyatro

Oxford ile ilişkisi olmuş edebiyatçıların listesi uzundur. John Fowles, Thomas Middleton, ilk İngilizce sözlüğünü derleyen Samuel Johnson, Christopher Hitchens, Robert Graves, Evelyn Waugh, Alice Harikalar Diyarında'nın yazarı Lewis Carroll, Aldous Huxley, Oscar Wilde, C. S. Lewis, J. R. R. Tolkien, Graham Greene, V. S. Naipaul, Philip Pullman, Joseph Heller; şairler Percy Bysshe Shelley, John Donne, W. H. Auden, T. S. Eliot ve Philip Larkin bunlardan yalnızca birkaçıdır.
Besteci Andrew Lloyd Webber üniversitede öğrenim görmüştür.
Hugh Grant, Kate Beckinsale, Dudley Moore, Monty Python üyeleri Michael Palin ve Terry Jones, Anna Popplewell ve Rowan Atkinson üniversite mezunu oyunculardır. Yönetmen Ken Loach da Oxford'da okumuştur.
Önemli Mezunlar > Felsefe

Oxford'un felsefe geleneği Orta Çağ'da Robert Grosseteste ve üniversite hocaları arasında Occam'ın tıraş bıçağı ile bilinen Ockham'lı William'la başlamıştır. Thomas Hobbes, Jeremy Bentham ve empirist John Locke, Oxford'dan mezundular. En çok bilinen eserleri Oxford'dan ayrıldıktan sonra kaleme alınmışsa da, üniversitede geçirdiği on iki yıl Locke'u bir hayli etkilemişti.
Felsefe her zaman Oxford'un başlıca uğraşları içinde olmuştur. 20. yüzyıldan Oxford filozofları arasında Zihin Kavramı'nın yazarı, felsefe kariyerini üniversitede geçirmiş Gilbert Ryle ile kişisel kimlik ve ilgili konular üzerine uzmanlaşmış Derek Parfit sayılabilir. Üniversitede öğrenim görmüş diğer meşhur modern filozoflar arasında A. J. Ayer, "What Is It Like to Be a Bat?"in (Yarasa Olmak Nasıl Bir Şeydir?) yazarı Thomas Nagel, Robert Nozick, John Rawls ve Peter Singer sayılabilir. Çin odası düşünce egzersizini bulan John Searle Oxford'da öğrenim görmüş ve akademik kariyerine başlamıştır.
Önemli Mezunlar > Keşif ve maceraperestlik

Oxford'da öğrenim görmüş en meşhur maceraperestler ve kâşifler arasında I. Elizabeth döneminin en ünlü kişilerinden Sir Walter Raleigh ile hayat hikâyesi 1962 tarihli film Arabistanlı Lawrence'a ilham kaynağı olan T. E. Lawrence sayılabilir. Fransa ve İtalya'da yaptığı seyahatlerle ve Galler Prensi Henry Frederick'in saray soytarısı olmakla bilinen Thomas Coryat, İngiliz sofralarına çatalı ve İngiliz hayatına şemsiyeyi getirmesiyle bilinir.
Kâşif, arkeolog, kartoğraf ve casus Gertrude Bell de Oxford mezunuydu; T. E. Lawrence ile birlikte günümüzde Ürdün ve Irak olan topraklarda Haşimoğulları Hanedanı'nın iktidara gelmesine ve Irak modern devletinin kurulmasına yardımcı olmuştur. Richard Francis Burton, kılık değiştirerek Mekke'ye gitmiş; John Hanning Speke ile birlikte Nil'in kaynağına yolculuk ederek Afrika'nın Büyük Gölleri'ne ilk ayak basan Avrupalılardan biri olmuştur. Dağcı Tom Bourdillon, Everest Dağı'nın zirvesine yapılan ilk yolculuğa çıkan kafilede yer almıştır.
Balliol Kolej, üniversitenin en eski kolejlerinden bir tanesidir.
1605 yılında Oxford hâlâ duvarlarla çevrili bir kent olsa da, şehir duvarlarının dışında yeni kolejler kurulmuştu. (Haritanın altı kuzeyi göstermektedir.)
Christ Church kolejinin resmedildiği bir gravür, 1742
Üç büyük kolejin –Brasenose, Lincoln ve Exeter– arka duvarı, şehir merkezindeki Brasenose Sokağı'na bakmaktadır.
1879 tarihinde kurulan Somerville Kolej, Oxford'un ilk kadın kolejlerinden bir tanesidir. Bugün karma eğitim vermektedir.
Kimya Araştırma Laboratuvarı'nın fuayesi. Üniversite geçtiğimiz birkaç yıl içinde yeni tesislere yatırım yapmıştır.
Sir Christopher Wren'in 1664-1668 yıllarında yaptığı Sheldonian Theatre, üniversite toplantılarının, konserlerin ve diploma törenlerinin düzenlendiği yerdir.
Oxford Botanik Bahçesi'nde bir ceviz ağacı.
Wellington Meydanı'nın adı, üniversitenin merkezi yönetimiyle eş anlamlı olarak anılır.
Christ Church kolejinin Tom Quad avlusu
Yalnız yüksek lisans öğrencilerini kabul eden Oxford Üniversitesi kolejlerinden St. Cross Kolej.
Christ Church yemek salonu. Salon, her Oxford kolejinin önemli bir parçasıdır; yemek yenecek ve sosyalleşilecek bir mekân vazifesi görür.
Rhodes Evi, dünyanın en prestijli bursu olarak kabul edilen Rhodes Bursu'nu veren kurumdur.
Geçmişte üniversite yönetiminin de yer aldığı Clarendon Binası, bugün Bodleian Kütüphanesi'nin üst düzey çalışanlarının bulunduğu yerdir.
Pitt Rivers Müzesi'ndeki kalıcı sergilerden biri.
Giriş sınavı için resmi kıyafetini giymiş bir Oxford lisans öğrencisi.
Yılda bir düzenlenen Summer Eights müsabakaları sırasında yarışan iki kolej kürek takımı.
Oxford Union münazara salonu.
42. ABD başkanı Bill Clinton
Stephen Hawking
Romancı ve oyun yazarı Oscar Wilde, 1874-1878 yılları arasında Magdalen Kolej'de öğrenim görmüştür.
"Arabistanlı Lawrence" adıyla da bilinen T. E. Lawrence
Bilim felsefesi

Bilim felsefesi, epistemoloji, ontoloji, etik ve estetik gibi felsefenin temel alt bölümlerinden birisidir.
Tanım

Bilim felsefesi, bilimin ne olduğunu, bilimsel kuramın özgül yapısını, bilimsel bilginin epistemolojik statüsünü, bilimsel yöntemin (ya da yöntemlerin) anlamını, bilim alanı ve bilimsel bilginin nesnesini, bilimin gelişiminin anlamını, özet olarak bir bütün bilimin konumu, gelişimi ve iç-yapısını değerlendiren, bunu kuramsal düzlemde ortaya koymaya çalışan felsefe bölümüdür. Bilim tarihinden farklı olarak bilim felsefesi bu söz konusu tarihin kuramsal düzlemde açıklanmasını ve değerlendirilmesini üstlenir.
Bilim ve felsefe

Bilim felsefecileri bir bakıma hem felsefe hem de bilim alanında yer alırlar, her iki alana birden hakim olmaya çalışırlar. Özellikle başlangıçta bilim insanları belirli bir felsefi etkinlik içinde de olmuşlardır. Başlangıçta bilimler felsefenin içinde yer almaktadır; filozoflar aynı zamanda çoğu noktada bilim insanlarıydılar, birçok bilimsel alanda bilgi sahibiydiler ve onların sentezleriyle felsefe yapmaktaydılar. Fizik'i ve Metafizik'i yazan Aristoteles bunun tipik bir örneğidir. Bilginin gelişimi, özerk dallara ayrılması ve her bölümün kendi içinde çok daha fazla uzmanlık gerektirmesiyle zaman içinde bilimler felsefeden ayrışmaya başladı. Önce doğa bilimleri, ardından sosyal bilimler ayrışmaya çalışmıştır. Ancak felsefenin bilimle ilişkisi ve bilime yönelik ilgisi süreklidir. Bu süreklilik felsefe ve bilim tarihinde gösterilebilir. Başlangıçta filozofların bilimle ilgilenen kişiler olması ve daha sonra giderek felsefenin bilim üzerine düşünmesi şeklinde bu ilişki süregelmiştir. Yalnızca filozofların bilimle ilişkili insanlar olması dolayısıyla değil, bilimin ne olduğu üzerine üretilen düşüncelerin felsefi niteliği dolayısıyla da böyledir.
Bilim felsefesine ait metinlerin çok uzun tarihsel bir geçmişi vardır. Aristoteles'ten itibaren bu iz sürülebilir. Ama bilim felsefesi, felsefenin bir alt bölümü olarak özellikle bilimlerin felsefeden ayrışmasının bir sonucu olarak belirginleştiği için modern zamanların ürünüdür. Francis Bacon'ın Novum Organum'u, René Descartes'ın Metot Üzerine Konuşma'sı, Isaac Newton'un "Felsefi Akıl Yürütmenin Kuralları", Henri Poincaré'nin Bilim ve Hipotez'i, bir anlamda bilim felsefesinin öncü klasik metinleri sayılabilir. 20. yüzyıldan itibaren ise bilim felsefesi tamamen özerk ve kapsamlı bir bölüm haline gelir.
Pozitivizm, 19. yüzyılın son çeyreğinden itibaren önermeleriyle hem bilimsel bir pratiği temellendiriyor, hem de felsefenin sorularını yanıtlıyordu. Soyut bir sistem olarak felsefenin sonu gelmiş varsayılıyordu. Ancak öyle olmadığı düşüncesi giderek yaygınlık kazandı. Bizzat pozitivizm denilen bilim düşüncesinin aşırı derecede felsefe içerdiği ortaya konuldu. Bilimin ya da bilimsel yöntemin ilkeleri sayılan bir düzine kural durmadan değişime uğradı ve yerine yenileri önerildi. Nedensellik ilkesi, belirsizlik ilkesiyle savaşır durumda buldu kendisini. Kuantum fiziği gibi bilimsel gelişmelerin yol açtığı kuramsal sorunlarla bilim felsefesi özellikle 1960'lı yıllardan itibaren belirleyici bir güncellik kazanmıştır. Bilime duyulan güvenin sarsıldığı bir dönemde, bilim felsefesi öne çıkmaya başlar. Bunda Karl Popper, Thomas Kuhn, Imre Lakatos, Paul Feyerabend gibi ünlü ve çok etkili bilim felsefecilerinin özgün çalışmaları da belirleyici bir rol oynamıştır.
Felsefenin konusu olarak bilim

Bilimin felsefenin konusu olması ve hatta bu konunun belirli bir zaman içinde felsefenin bir alt disiplini olması söz konusudur. Tarihsel bir açıklama olarak bilimin felsefenin içinden doğup geliştiği genel bir şekilde belirtilir. Daha sonra bilimin bir bilinç formu olarak ayrılmasından sonra da bilim felsefe ilişkisi süregelmiştir. Bilim felsefesi özellikle bu ayrımın sonrasında felsefenin bilim üzerine düşünmesinin bir sonucu olarak disipliner bir duruma gelmiştir. Bu iki alan her zaman kuramsal olarak birbirine karışma ve karşılıklı etkileşim içinde birbirini etkileme halindedir. Genel bir ayrım varsayılmakta birlikte kuramsal ayrım çizgilerini belirlemek kolay görünmemektedir. Bilim felsefesi, bilimin kendi niteliği ve anlamı üzerine, felsefenin kuramsal çalışmasını dile getirir.
Bilim kendi başına kendi anlamını bilemez, böyle bir bilme çabasına yöneldiği anda felsefe alanına girmiş olur. Bu anlamda bilim felsefesi, bilimin yerini anlamını ve kuramsal konumunu belirlemek üzere yürütülen felsefe-içi çalışmaların bütünlüğüdür. Bilimin felsefeden ayrışmasından sonra felsefenin bilim üzerine düşünmesi bilim felsefesinin içeriğini oluşturmaktadır. Özetle, bilim felsefesi, bilimsel düşünce ve yöntemlerin mantıksal ya da kuramsal bir çözümlemesini vermeye çalışır.
Bilim nedir? > Klasik görüş

Klasik görüş ya da ürün olarak bilime göre bilim, evreni anlamak için tek geçerli yoldur ve birikimsel bir şekilde ilerler. Auguste Comte ve Ernst Mach'ın pozitivizminden etkilenen klasik görüşçüler, Viyana Çevresi'ni kurarak mantıksal pozitivizmi geliştirmişlerdir. Rudolf Carnap'ın ortaya koyduğu ve Hans Reichenbach'ın da katkıda bulunduğu klasik görüşün temel varsayımları aşağıdaki gibidir:
Bilim, olgular ve mantık arasındaki ilişkiye dayanmaktadır. Deney ve gözlem sayesinde elde edilen veriler, bilimsel yöntemin temelini oluşturmaktadır. Bu veriler kullanılarak teoriler geliştirilmekte, ardından teoriler doğada kendilerini destekleyen örnekler kullanılarak doğrulanmaktadır.
Bilim, tümevarım ve nedensellik üzerinden tarih boyunca düzenli bir şekilde ilerlemiştir. Evren hakkında sorguladığımız her şeyi açıklayabilme potansiyeline sahip olan bilim, mükemmel hale gelecektir. Doğa bilimleri ve sosyal bilimler zaman içerisinde birbirlerine yakınlaşacak, sonuç olarak sosyal fizik adı altında birleşecektir.
Doğa bilimleri, tarihsel gelişimini sosyal bilimlere göre daha hızlı sürdürmüştür. Bu nedenle, ortak bir bilimsel yöntemin oluşturulmasında doğa bilimlerinden yararlanılmalıdır.
Bilim, elimizdeki en iyi bilgi kaynağını oluşturan ve kesinlikle doğru kabul edilmesi gereken sonuçlara ulaşmaktadır.
Matematiksel modellemeler ve sembolik mantığın kullanılması, felsefe için önemlidir.
Karl Popper, klasik görüşün çoğu varsayımına yakınlık göstermekle birlikte tümevarım ve doğrulanabilirliği eleştirmiştir:
Doğa bilimlerinde, tümevarım ve doğrulanabilirliğin bir arada sağlanması mümkün değildir. Deney ve gözlem yoluyla doğanın ancak bir bölümü incelenebilir, geliştirilen teoriler de bu bölümün özelliklerini yansıtır. Bundan dolayı, her koşulda doğru kabul edilemezler.
Bilim, tümdengelim ve yanlışlanabilirlik üzerinden ilerlemelidir. Evrensel niceleme statüsündeki teorilerin, doğada kendileriyle çelişen herhangi bir örnek bulunması durumunda gözden geçirilmeleri ve terk edilmeleri gerekir.
Auguste Comte'un doğa bilimleriyle uyumlu olan bazı düşünceleri ve Karl Popper'ın yanlışlanabilirliği, bilim çevreleri içerisinde genel kabul görmektedir. Viyana Çevresi'nin mantıksal pozitivizmi, 1930'lu yıllarda kayda değer bir desteğe sahip olmakla birlikte, sonradan eleştirilmiştir.
Bilim nedir? > Klasik görüşün eleştirisi

Klasik görüşün eleştirisi ya da etkinlik olarak bilime göre bilim, evreni anlamak için geçerli yollardan biridir ve devrimsel bir şekilde ilerler. 1960'lı yıllarda Thomas Kuhn'un paradigma değişimleri ve eş ölçülmezlik düşüncelerini geliştirmesi, klasik görüşün sorgulanmasını sağlamıştır. "Bilimsel Devrimlerin Yapısı" kitabını yazarak, bilim felsefesine tarihselci bir yaklaşım getirmiştir. Stephen Toulmin'in biyoloji tarihi üzerine yaptığı araştırmalar da, paradigma değişimlerinin açıklanmasında etkili olmuştur. Klasik görüşün eleştirisinin temel varsayımları aşağıdaki gibidir:
Bilim, paradigma değişimleri üzerinden ilerleyen ve belirli tarihsel dönemlerde sıçramalar yaşayan bir süreçtir. Bilim tarihi ve bilim felsefesi arasındaki ilişki güçlendirilmelidir.
Bilim, teorilerin geliştirilmesi sürecinde mantık ve dil yapısının sağladığı imkanlardan yararlanmaktadır. Bu alanların tarih boyunca değişim göstermesi nedeniyle, eş ölçülmezlik geçerlidir ve teoriler kendi aralarında kıyaslanamazlar.
Evren hakkında sorguladığımız şeylerin ancak bir bölümü bilim sayesinde açıklanabilir. Doğa bilimleri ve sosyal bilimler, zaman içerisinde yeni araştırma alanlarının ortaya çıkmasıyla detaylanacaktır.
Bilim insanlarının geliştirdikleri teorilerde psikolojik durumlarının, içerisinde bulundukları sosyolojik yapıların, yaşadıkları tarihsel dönemlerin ve felsefi görüşlerinin etkisi bulunmaktadır. Bu nedenle, ulaşılan sonuçlar öznel etkiler içermektedir ve belirli koşullarda, uzlaşmaya dayalı olarak kabul edilmelidir.
Imre Lakatos, Karl Popper'ın yanlışlanabilirlik ve Thomas Kuhn'un paradigma değişimleri alanında ortaya koyduğu görüşleri sentezlemeye çalışmıştır. Bilimsel yöntem hakkındaki düşüncelerinde klasik görüşten etkilenmiş, teoriler arasındaki değişimi açıklamak için ise klasik görüşün eleştirisinden yararlanmıştır.
Paul Feyerabend, klasik görüşün eleştirisinin varsayımlarını daha da ileriye götürmüştür. Yönteme Karşı ve Özgür Bir Toplumda Bilim'i yazarak epistemolojik anarşizmi geliştirmiştir:
Bilim, kendi içerisindeki tarihsel dönemlerde olduğu gibi, diğer bilgi kaynaklarıyla arasında da eş ölçülmezdir. Din, felsefe ve sanat gibi alanlarla yaklaşık aynı öneme sahiptir.
Bilim, düzensiz olarak ilerleyen bir yapıdadır ve öznel etkiler içermesi nedeniyle görecelidir. Bilimsel yöntem yoktur ve belirlenmeye çalışılması, yalnızca kısıtlamalar geliştirilmesine neden olur.
Thomas Kuhn'un paradigma değişimleri, bilim çevreleri içerisinde genel kabul görmektedir.
Bilim nedir? > Klasik görüşün eleştirisi > Paradigma değişimleri

Bilim insanları, belirli bir bilimsel yönteme sahip olmadıkları dönemde geçerli olduğunu düşündükleri teorileri bir arada kullanırlar. Bu teorilerin arasından birinin, gerçekliği açıklama konusunda diğerlerine göre ön plana çıkmasıyla, paradigma belirlenir ve olağan bilim dönemine girilir.
Olağan bilim dönemi: Bilim insanları, geliştirdikleri paradigma içerisinde çalışmalar yapar ve araştırmalar ortaya koyarlar.
Bunalımlar dönemi: Bilim insanları, doğru kabul ettikleri paradigmayla açıklayamadıkları bir örnekle karşılaşırlar. Olağanüstü araştırma kabul edilen bu örnek, aralarındaki ilk görüş ayrılıklarını başlatır ve örnek sayısının artmasıyla, çalışmalarının bazı durumlarda yetersiz kaldığını görürler.
Bilimsel devrim dönemi: Bilim insanlarının bir bölümü, yeni bir paradigma geliştirmek üzere ayrılır ve zaman içerisinde gördükleri destek artar. Bilimsel devrimin gerçekleşmesiyle, eski paradigma geçersiz hale gelir.
Yeni paradigma dönemi: Bilimsel devrim sonucunda, yeni paradigmayla olağan bilim dönemine geri dönülür.
Konuyla ilgili yayınlar

Cemal Yıldırım - Bilim Felsefesi
Macit Gökberk - Felsefe Tarihi
Thomas Kuhn - Bilimsel Devrimlerin Yapısı
Paul Feyerabend - Yönteme Karşı
| g t Felsefe konuları |
| --- | --- |
Genel: Felsefe tarihi (Antik Çağ  ·  Orta Çağ  ·  Rönesans  ·  17. yüzyıl  ·  Aydınlanma  ·  19. yüzyıl  ·  20. yüzyıl)  ·  Batı felsefesi (Kıta felsefesi)  ·  Doğu felsefesi (Afrika  ·  Çin  ·  Hint  ·  İran  ·  İslam  ·  Japon  ·  Kore)
Dallar: Estetik  ·  Etik  ·  Epistemoloji  ·  Mantık  ·  Metafizik  ·  Felsefe tarihi  ·  Bilim felsefesi (Coğrafya  ·  Tarih  ·  Matematik  ·  Fizik  ·  Biyoloji  ·  Tıp)  ·  Felsefe ve edebiyat  ·  Eğitim felsefesi  ·  Felsefi antropoloji  ·  Dil felsefesi  ·  Hukuk felsefesi  ·  Zihin felsefesi  ·  Meta-felsefe  ·  Siyaset felsefesi  ·  Din felsefesi  ·  Postmodern felsefe  ·  Teknoloji felsefesi  ·  Savaş felsefesi  ·  Çevre felsefesi  ·  Yaşam felsefesi
Ekoller (Akımlar): Ampirizm  ·  Ateizm  ·  Atomculuk  ·  Aristotelesçilik  ·  Analitik felsefe  ·  Anarşizm  ·  Antagonizm  ·  Determinizm  ·  Deizm  ·  Dogmatizm  ·  Eleştiri  ·  Egoizm  ·  Fenomenoloji  ·  Yeni Platonculuk  ·  Anakronizm  ·  Rölativizm  ·  Fatalizm  ·  Hedonizm  ·  İndeterminizm  ·  İdealizm  ·  Kuşkuculuk  ·  Liberteryanizm  ·  Monoteizm  ·  Nihilizm  ·  Otodeterminizm  ·  Pozitivizm  ·  Pragmatizm  ·  Politeizm  ·  Panteizm  ·  Panenteizm  ·  Platonculuk  ·  Realizm  ·  Rasyonalizm  ·  Senkretizm  ·  Taoizm  ·  Klerikalizm  ·  Sansüalizm  ·  Neopozitivizm  ·  Sofizm  ·  Septisizm  ·  Redüksiyonizm  ·  İmmoralizm  ·  Doğrulamacılık  ·  Düalizm  ·  Teizm  ·  Agnostisizm  ·  Stoacılık  ·  Hümanizm  ·  Atomizm  ·  Paternalizm  ·  Sezgicilik  ·  Skolastisizm  ·  İzolasyonizm  ·  Nedencilik  ·  Varoluşçuluk  ·  Yararcılık  ·  Yeni Platonculuk  ·  Desizyonizm  ·  Evrimcilik  ·  Kapitalizm  ·  Gestalt psikolojisi  ·  Davranışçılık
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4117665-0  LCCN: sh85118582  LNB: 000054988  NKC: ph114547  NLI: 987007563235405171  NLK tanımlayıcısı KSH1998013828 geçerli değil.
Wanted (film, 2008)

| --- | --- |
Wanted film posteri
Yönetmen: Timur Bekmambetov
Yapımcı: Marc Platt Jason Netter Jim Lemley
Senarist: Michael Brandt Derek Haas Chris Morgan
Hikâye (eser): Michael Brandt Derek Haas
Oyuncular: James McAvoy Morgan Freeman Angelina Jolie Common Thomas Kretschmann Terence Stamp 
Müzik: Danny Elfman
Görüntü yönetmeni: Mitchell Amundsen
Kurgu: David Brenner
Dağıtıcı: Universal Pictures
Süre: 110 dk
Dil: İngilizce
Bütçe: £75 million
Hasılat: £322,586,628
Wanted, Timur Bekmambetov'un yönettiği ve Michael Brandt, Derek Haas ve Chris Morgan tarafından yazılan, Mark Millar ve J.G.Jones'un çizgi roman mini dizilerine dayanan 2008 yapımı bir Amerikan aksiyon gerilim filmidir. Filmin başrollerinde James McAvoy, Morgan Freeman, Terence Stamp, Thomas Kretschmann, Common ve Angelina Jolie yer alıyor. Hikâye, profesyonel bir suikastçının oğlu olduğunu keşfeden ve babasının çalıştığı gizli bir toplum olan kardeşliğe katılmaya karar veren sinirli bir hesap yöneticisi olan Wesley Gibson (McAvoy) etrafında dönüyor.
Oyuncular

James McAvoy: Wesley Gibson, 24 yaşında hücrede çalışırken suikastçı kariyerin varisi olduğunu öğrenen adam rolünde
Morgan Freeman, Sloan, kardeşlik lideri ve Bay X'in eski ortağı rolünde
Angelina Jolie, Wesley'e rehberlik eden kardeşliğin başarılı bir üyesi olan Fox rolünde
Thomas Kretschmann, Kardeşliği terk eden haydut bir suikastçı olan Cross rolünde
Common, The Gunsmith, silah kullanmak için başkalarını eğiten profesyonel rolünde
Konstantin Khabensky, Yok edici, bomba yapan ve farelere bağlayan patlayıcılarda uzman rolünde
Marc Warren .... Tamirci adam
Dato Bakhtadze .... Kasap
Terence Stamp .... Pekwarsky
David O'Hara .... Bay X
Chris Pratt .... Barry
Kristen Hager
Konu

Rus-Kazak yönetmen Bekmambetov'un son projesi Wanted'ta, McAvoy babasının kiralık katil olduğunu öğrenen ve onun izinden gitmeye karar veren heyecanlı bir genç olan Wes'i, Jolie ve Freeman ise oğlana mesleğin inceliklerini öğretecek olan Fox ve Sloan adlı deneyimli katilleri canlandırıyor.
Hayatında oldukça başarısız olan ve bu döngüyü kırmak isteyen Wes, Fox'u tanıdığı günden itibaren bakış açısını değiştirerek benliğinin içinde sinsi sinsi dolaşan kızgın ve öfkeli kurdu serbest bırakır. Eğitimli bir suikastçı olmaksa elbette kolay değildir.
Mark Millar'ın grafik romanından uyarlanan filmin, romandan oldukça farklı olduğu söyleniyor. Wanted'ın bir özelliği de, büyük ilgi toplayan Red One digital kameranın kullanıldığı ilk film olması.
Soundtrack

1 The Little Things 3:26
2 Success Montage
3 Fraternity Suite
4 Wesley's Office Life
5 The Scheme
6 Fox in Control
7 Welcome to the Fraternity
8 Fox's Story
9 Exterminator Beat
10 Rats
11 The Train
12 Revenge
13 Fox's Decision
14 Breaking the Code
15 Fate
Türk filmleri listeleri

Bu listede 1914'ten günümüze kadar Türk filmleri gösterilmiştir.
Türkiye'de yapılan filmlerin yıllara göre listesi aşağıdaki gibidir:
1910'lar

1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920'lar

1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929