stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Amerika Birleşik Devletleri diplomatik belge sızıntısı
İçeriği > Birleşik Arap Emirlikleri

Belgelerde Abu Dabi'de yerleşik olan ABD elçisinin 19 Ocak 2010 günü Dubai'de İsrailli Mossad ajanlarınca öldürülen Hamas lideri Mahmoud al-Mabhouh olayıyla ilgili gözlemleri de yer alıyor. Buna göre Abu Dabi Prensi Mohammed bin Zayed Al Nahyan ile Dubai Emiri Mohammed bin Rashid Al Maktoum olayla ilgili açıklama yapmamak veya tüm yönleriyle açıklama yapmak üzerinde tartışmışlar ve açıklama yapmaya karar vermişlerdir. Yapılan açıklamada Mossad bağlantısına değinilmemesi dikkat çekmektedir.
İçeriği > Birleşik Krallık

Birleşik Krallık tarafından Afganistan'da yürütülen askerî operasyonlar Amerikalı diplomatlarca eleştiriliyor. Gizlice yürütülen ABD uçuşları, Birleşik Krallık'ın adının geçmiş olabileceğin işkence vakaların yaşandığı bir hava üssünden yapılıyor.
York Dükü Prens Andrew: "Amerikalılar coğrafyadan anlamıyor. Hiç anlamadılar. Dünyanın en iyi coğrafya öğretmenleri Birleşik Krallık'ta!"
Belgelerde Bangladeş'te yargısız infazlardan sorumlu tutulan Rapid Action Battalion adlı silahlı özel kuvvetin İngiltere'de eğitildiği öne sürülüyor.
İçeriği > Birleşmiş Milletler

ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ve selefi Condoleezza Rice, Amerikalı diplomatlardan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon ve üst düzey BM yetkililerine ait olan ve resmi iletişim amaçlı hem kişisel hem de ticari ağlarda kullanılan biyometrik bilgi, parola ve kişisel şifreleme anahtarı hakkında istihbarat toplamalarını istedi.
İçeriği > Brezilya

Belgelerde, 2010 yılında Brezilya Devlet Başkanı seçilen Dilma Rousseff'in 2005 yılından beri ABD tarafından incelendiği ortaya çıkmıştır. Kişiliği, sağlığı ve 1964-1985 yılları arasında iktidarda bulunan askeri diktatörlüğe karşı verdiği gerilla mücadelesi dönemine dair bilgiler ABD Dışişleri Bakanlığına iletilmiş, çalışmalar bakan Hillary Clinton tarafından övgüyle karşılanmıştır.
İçeriği > Çin

Çinli yetkililer Kuzey Kore'nin "şımarık çocuk" gibi davrandığını ve Güney Kore yönetiminde birleşik bir Kore'den yana olduklarını dile getiriyor.
Çin, Afrika'da özellikle ABD'nin karşı olduğu rejimlerin iktidarda olduğu Sudan ve Zimbabve gibi ülkelerde ekonomik yatırım yaparak bu rejimleri desteklemekle suçlanıyor.
İçeriği > Ekvador

Belgelerde Ekvador Devlet Başkanı Rafael Correa'nın önerdiği ve kendi ülkesinde uygulamaya koyduğu, dünya çapında vizenin kaldırılmasına yönelik girişime dair ABD yetkililerinin duyduğu endişe dile getiriliyor.
İçeriği > Ermenistan

Belgelerden birine göre ABD yönetimi Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan'a bir mektup göndererek Türkiye ve Karabağ konusundaki çabaları için överken, İran'a silah gönderdiği gerekçesiyle açıkça fırçalayıp yaptırım uygulamakla tehdit etti. Mektupta Ermenistan'ın İran'a transfer ettiği silahların listesi veriliyor. Daha sonra, Ermenistan üzerinden gönderilen bazı roket ve makinalı tüfeklerin Irak'ta çatışmalarda öldürülen Şii militanlarda bulunduğu ifade ediliyor. Ermenistan'ın İran'a transfer ettiği silahların Irak'ta ABD askerlerine karşı kullanıldığı ve birçok askerin ölüp birçoğunun da yaralanmasına yol açtığı öne sürülen mektupta, ABD yönetiminin bu olayı görmezden gelemeyeceği belirtilerek Ermenistan'ın yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği kaydediliyor.
İçeriği > Fransa

Belgelerde Fransa'daki Nicolas Sarkozy hükûmeti II. Dünya Savaşından sonraki dönemde ABD ile en uyumlu yönetim olarak tanımlanmıştır. Buna rağmen nükleer silahsızlanma ile ilgili olarak iki ülke arasında anlaşmazlık ortaya çıkmıştır.
İçeriği > Hindistan

Belgelerde Hindistan güvenlik kuvvetlerinin, sorunlu Keşmir bölgesinde gözaltına aldıkları kişilere sistematik olarak işkence yaptıkları ve kötü muamele ettikleri iddia edilmektedir.
İçeriği > Honduras

Belgelerde 28 Haziran 2009 tarihindeki darbe ile iktidardan alaşağı edilen anayasal devlet başkanı Manuel Zelaya hakkında, darbeden önce Honduras'ta görev yapan ABD Elçisi Charles Ford tarafından kaleme alınan gizli kodlu 15 Mayıs 2008 tarihli mesajda Zelaya'dan lider bozuntusu, ihtiyar devrimci, güven vermeyen ve sinsi olarak bahsediliyor. Zelaya sürekli olarak Küba ve Venezuela ile temas halinde olmasından ve ABD'nin bölgede attığı her attığı adımı sorgulamasından dolayı eleştiriliyor.
İçeriği > İran

Arap liderlerden İran'ın nükleer faaliyetlerine karşılık bir askerî harekât isteği. Suudi Arabistan kralı Kral Abdullah, İran'a saldırı için ABD'ye birkaç kez talepte bulundu.
İçeriği > İspanya

Belgelerde İspanya kralı I. Juan Carlos'un yanı sıra İspanyol Başbakanı Zapatero ve kabine üyeleriyle ilgili kişisel değerlendirmeler yer almıştır.
Belgelerde İspanya açıklarında bulunan İspanyol İmparatorluğuna ait eski bir gemi batığında bulunan altınlardan bahsedilmiştir. Buna göre İspanya'nın hak ettiği batıktan çıkan altınlar batığı bulan şirket tarafından ABD'ye götürülmüştür. ABD hükûmeti ise batıkta bulunanlardan İspanyol hükûmetine bir miktarının verilmesi karşılığında Nazi dönemi altınlarının akıbetiyle ilgili İspanyol hükûmetinden bilgi istemiş, istek reddedilmiştir.
1998-1999 Kosova Savaşına NATO saflarında katılan ve silahlı kuvvetlerini bu savaşa gönderen İspanya, Kosova'nın Şubat 2008'de bağımsızlığını ilan etmesi üzerine bölgede görev yapan askerlerini çekmiştir. Bu karar ABD ile İspanya hükûmeti arasında gerginiğe sebep olmuştur.
İçeriği > İspanya > Katalunya

Başkenti Barselona olan İspanya'daki özerk bölge Katalunya, belgelerde radikal İslamcıların yoğun olarak örgütlenmeye başladığı bir yer olarak geçmektedir. Bu konuyla ilgili olarak ABD'nin bölgede gizli bir istihbarat üssü açtığı da iddia edilmektedir.
İçeriği > İsrail

İsrail nükleer silahlanmış İran'a saldırmaya hazırdı ve 2010 yılı bunun için önemli bir noktaydı.
2008'de Condoleezza Rice Orta Doğu'daki dış işleri çalışanlarından Filistinli önderler hakkında gizlice kişisel bilgi toplamalarını ve İsrail'in askeri ve telekomünikasyon yeteneklerini yakından takip etmelerini istedi. Bir belgede ise Rice'ın Amerikalı diplomatlara İsrail'in gerilla mücadele operasyonlarıyla ilgili askeri taktik, teknik ve süreçler hakkında rapor vermelerini istiyor.
İçeriği > İtalya

Amerikalı bir diplomat Silvio Berlusconi'yi "beceriksiz, mağrur ve çağdaş bir Avrupa önderi olarak etkisiz" şeklinde tanımlıyor. Fiziksel ve siyasi olarak güçsüz olan Berlusconi'nin gece yarısı partilerinden dinlenemediğine değiniliyor.
İçeriği > Kolombiya

Kolombiya'nın başkenti Bogota'daki ABD Elçiliğinden gönderilen mesajda devlet başkanı Alvaro Uribe'nin bölgesel değerlendirilmeleri konu ediliyor. Buna göre Uribe, özellikle Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez'in halk arasında artan popülaritesini eleştirerek onu Hitler'e benzetiyor. Ayrıca Uribe, Kolombiya'da faaliyet gösteren Kolombiya Devrimci Silahlı Güçlerinin Chavez ile bağlantılı olduğunu iddia ediyor.
Belgelerde Kolombiya'da seçimle başa gelen yeni Devlet Başkanı Juan Manuel Santos'un, ABD'nin kullanımı için açılmasına karar verilen yedi askeri üs ile ilgili anlaşmayı Venezuela'nın baskısıyla dondurma zorunda kaldığı öne sürülür.
İçeriği > Kuveyt

Kuveyt Emiri Şeyh Sabah IV Al-Ahmet Al-Cabir Al-Sabah Amerikalı yetkililere Guantanamo Kampı'ndaki Kuveytliler'den bahsediyor: "Bu insanlarla uğraşamayacağımızı siz bizden iyi biliyorsunuz. Onları göz altına alamam. Pasaportlarına el koyarsam dava edip geri alacaklar. Önümüzdeki hafta sizle bir rehabilitasyon merkezinin kurulması hakkında konuşabilirim ancak bu olmayacak. Biz Suudi Arabistan değiliz. İnsanları çölün ortasında veya adanın birinde tecrit edemeyiz. Burada kalmaya zorlayamayız. Bu adamlar 'yaramaz' ise yaramazdır. En iyisi onlardan kurtulmak. Bunları Afganistan'a götürüp savaşın orta yerinde bırakın."
İçeriği > Küba

Belgelere göre ABD, Venezuela'da gönüllü enternasyonalist görev yapan Kübalı eğitimci ve doktorlar başta olmak üzere görevli personelin ABD'ye iltica etmelerini sağlamak için kaynak ayırmış durumda. İltica etmek isteyen Kübalılara çok büyük olanaklar sağlanıyor.
Belgelerde 2006 yılında sağlık sorunları yaşayan Küba eski Devlet Başkanı Fidel Castro'nun rahatsızlığının ortaya çıkışı da ayrıntılı şekilde anlatılmış. İddialara göre Fidel Castro, Holguín ile Havana arasında uçakla seyahat ederken rahatsızlanmış ve uçak zorunlu iniş yapmak durumunda kalmıştır. Bölgeye getirilen uzman doktorlar Castro'ya ilk müdahaleyi yapmıştır.
Belgelerde Küba hükûmetinin Michael Moore'un yönettiği Sicko adlı belgeselin ülkede gösteriminin yasaklandığı iddia edilir. Buna göre belgeselde Küba'daki sağlık hizmetleri olduğundan daha iyi gösterilmiştir. Bu iddialar Moore tarafından reddedilmiş ve belgeselin Küba'da yasaklanmadığı belirtilmiştir.
İçeriği > Liberya

Belgelere göre ABD yetkilileri Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanında yargılanan Liberya eski Devlet Başkanı Charles Taylor'ın dava sürecinin kasıtlı olarak uzatıldığını düşünmektedir.
İçeriği > Libya

Libya lideri Muammer Kaddafi belgelerde uzun olarak tahlil edilmiştir. Buna göre Kaddafi başına buyruk, korkuları olan, ilginç istekleri bir anda talep edilen bir kişi olarak tariflenmiştir. Batı dünyasında çoğunlukla alay edilen bir lider olan tanımlanan Kaddafi'nin ise Afrika kıtasında korkulan bir lider olduğu ve öne sürdüğü Birleşik Afrika Devletleri projesinin tepki topladığı iddia ediliyor.
İçeriği > Meksika

Belgelerde Meksika hükûmetinden yapılan açıklamalara atıfta bulunarak Venezuelalı ve Kübalı sağlık ekipleri tarafından kıta çapında yoksul kişilere yönelik ücretsiz göz ameliyatları yapan Misión Milagro kampanyası eleştirilerek yoksulllar arasında ABD karşıtlığının örgütlendiği iddia edilir.
İçeriği > Mısır

Belgelerde Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek'in ülkedeki siyasi denetimi elinden bırakmayacağı ve seçimleri yeniden kazanacağı belirtiliyor.
İçeriği > NATO

Belçika, Hollanda, Almanya ve Türkiye, NATO şemsiyesi altında ABD'ye ait 200'den fazla nükleer silaha ev sahipliği yapıyor.
İçeriği > Nijerya

Belgelerde Nijerya'da petrol çıkartma faaliyetini elinde tutan Royal Dutch Shell şirket temsilcilerinin Amerikalı yetkililere yaptığı açıklamalar yer alıyor. Buna göre şirket, hükûmetin her kurumunda gizli bir temsilciye sahip ve hükûmetin atacağı her adımdan haberdar oluyor. İddialara göre şirket bu bilgileri ABD gizli servisleriyle de paylaşmakta. Ayrıca ünlü ilaç şirketi Pfizer'in onaylanmamış ilaçlarını Nijeryalı çocuklar üzerinde denediği iddia ediliyor.
İçeriği > Panama

Belgelerde ABD'nin, Panama Kanalının genişletilmesi ihalesinin, ihaleyi kazanan İspanyol Sacyr Vallehermoso firmasından alınarak Amerikalı Bechtel firmasına verilmesi için Panama hükûmetine baskı yaptığı belirtiliyor.
İçeriği > Portekiz

Belgelere göre Portekiz Başbakanı José Sócrates ve Dışişleri Bakanı Luis Amado hükûmetlerinin ve parlamentonun izni olmaksızın ABD Silahlı Kuvvetlerine ait uçakların CIA gizli uçuşları kapsamında terör suçlusu oldukları iddia edilen kişilerin Guantanamo Kampına taşınması için lojistik destek vermiş ve Azorlardaki hava üslerinin kullanılmasına onay vermiştir.
İçeriği > Rusya

Belgelerde Rus hükûmeti ile organize suç örgütleri arasında bağlantılar olduğu iddia ediliyor.
Kremlin, Türkiye'yi istikrarsızlaştırmak için Rus mafyası aracılığıyla PKK'ya silah sağladı.
İçeriği > Sırbistan

Belgelerde Sırbistan hükûmeti tarafından Bosna Savaşı sırasında yaptıklarından ötürü savaş suçlusu olarak aranan Ratko Mladiç'in Rusya ve yerel mafya tarafından korunduğu ve saklandığı iddia ediliyor.
İçeriği > Sri Lanka

Belgelerde Sri Lanka İç Savaşının sonunda Tamil Eelam Kurtuluş Kaplanlarının yenilmesinin ardından Sri Lanka Silahlı Kuvvetlerinin örgütün üslendiği yerleşim yerlerinde sivillere yönelik yaptığı katliamlar da konu edilmiştir. Buna göre Sri Lanka hükûmeti yaşanan sivil ölümlerine dair sayıları gazetecilerle paylaşan doktorlara baskı yaparak yanlış bilgi verdiklerini açıklamaya zorlamıştır.
İçeriği > Sudan

Belgelerde Sudan Devlet Başkanı Ömer el-Beşir'in İngiltere'deki banka hesaplarında ülkesinden kaçırdığı 9 milyar dolar parasının bulunduğu iddia edilmektedir.
İçeriği > Suriye

Henüz kamuoyuna açıklanmamış ancak Yedioth Ahronoth gazetesinde haberleştirilen belgelere göre Suriye'deki nükleer tesisler 6 Eylül 2007 tarihinde gerçekleştirilen hava saldırısında İsrail savaş uçakları tarafından vurulmuştur. Saldırı öncesinde Türk hava sahasının kullanılmasına dair izin verildiği de iddialar arasında yer almaktadır.
İçeriği > Suudi Arabistan

Suudi Arabistan Kralı Abdullah, Guantanamo tutsaklarını "elektronik yongalar" ile takip edilmesini gündeme getirdi. Ayrıca İran'a saldırması ve nükleer programını durdurması konusunda ABD'yi teşvik etti.
Suudiler, El-Kaide gibi örgütlerin ana mali destekçisi olarak gösteriliyor.
İçeriği > Tibet

Belgelere göre ABD'nin Hindistan Elçisine açıklamalarda bulunan Tibet ruhanî lideri Dalay Lama, küresel ısınmanın daha acil ve önemli bir sorun olduğunu belirterek Tibet'teki siyasi çözüm için beş ila on yıl beklenebileceğini dile getirmiştir.
İçeriği > Vatikan

Vatikan hükûmeti devlet yapısını kullanarak uluslararası siyasete çeşitli şekilde müdahale ediyor:
2004 yılında o zaman kardinal olan Joseph Ratzinger, Avrupa Birliği anayasasında Hristiyanlık dininin birliğin ortak değeri olarak yazılması çabaları çerçevesinde, Türkiye'nin AB'ye tam üye olmak yerine AB dışında tutularak birlikle özel bir tür ilişki kurmasını yeğlediğini belirtiyor.
Avrupa'da düşüşe geçen Katoliklik inancına bağlılığı artırmak için yoğun Katolik nüfusa sahip olan Polonya'nın Avrupa Birliği içindeki öneminin artırılması isteniyor.
Latin Amerika'da Venezuela lideri Hugo Chavez'in etkisinin kırılmasına çaba gösteriliyor.
2007 yılında İran Körfezi'nde İran Silahlı Kuvvetleri tarafından esir edilen İngiliz askerlerinin serbest bırakılmasında Vatikan'ın arabuluculuk ettiği belirtiliyor.
Belgelerde Vatikan'ın İrlanda'daki Katolik Kilisesini, mensupları hakkında ortaya çıkan taciz skandalının ardından desteklemediği ve kendi mensuplarını koruduğu iddia ediliyor.
İçeriği > Venezuela

Belgelere göre Hugo Chavez hükûmeti kamulaştırdığı ulusal petrol şirketi PDVSA yüzünden yabancı petrol kartelleri tarafından sıkıştırılmaya çalışılmakta.
İçeriği > Zimbabve

Belgelerdeki iddialara göre Birleşmiş Milletler eski Genel Sekreteri Kofi Annan Zimbabve'de iktidarda bulunan Devlet Başkanı Robert Mugabe'ya emekli olması ve iktidarı bırakması halinde yurtdışında huzurlu bir emeklilik vadetmiş, teklif Mugabe tarafından reddedilmiştir.
Belgelerde muhalif lider ve Başbakan Morgan Tsvangirai hakkında da bilgiler yer almaktadır. Zimbabve'nin eski ABD Elçisi, ülkedeki muhalif siyaset için vazgeçilmez olarak tanımlanırken aynı zamanda kararsız, güven vermeyen ve yeni fikirlere kapalı olarak nitelenmiştir.
Tepkiler > ABD

ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton: "Belgelerin açığa çıkarılması sadece Amerika'nın dış politikasına değil, aynı zamanda uluslararası topluma da bir saldırıdır. ... Bu olay kişilerin hayatlarını tehlikeye atıyor, ulusal güvenliğimizi tehdit ediyor ve ortak sorunların diğer ülkelerle birlikte çözümünü hiçe sayıyor."
Tepkiler > Avustralya

Avustralya başsavcısı Robert McClelland, bu belgelerin açığa çıkmasının Avustralya için büyük bir endişe kaynağı olduğunu söyledi.
Tepkiler > Azerbaycan

WikiLeaks sitesi Azerbaycan'da 1 Aralık 2010 tarihinden itibaren yasaklanmıştır.[kaynak belirtilmeli]
Tepkiler > Brezilya

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva belge sızıntısını, dokunulmaz sanılan ABD diplomasisinin ifşa edilmesi olarak tanımlarken, WikiLeaks kurucusu Julian Assange'ın tutuklanmasının eleştirilmemesine dikkat çekti.
Tepkiler > Kanada

Kanada Dışişleri Bakanı Lawrence Cannon, bu tür sorumsuz sızıntıların kimsenin ulusal çıkarların hizmet etmediğini ve bu sızıntının ülkesinin ulusal güvenliğini tehdit edebileceğini söyledi.
Tepkiler > Türkiye

AKP hükümeti tarafından oluşturulan komisyon hükümet ve partiye yönelik yazışmaları yayınlayan Türk medyaları hakkında tazminat davası açacağına karar verdi.
Sızıntıyı takip eden dönemde yasal takibata uğrayan kişilerin durumu > Julian Assange

Ana madde: Julian Assange
Bulunduğu Londra kentinde hakkındaki tecavüz suçlamalarından ötürü ifade vermeye gittikten sonra tutuklanan WikiLeaks kurucusu Assange 9 gün hapis yattıktan sonra İsveç hükûmetinin karşı çıkmasına rağmen kefaletle serbest bırakılır.
Sızıntıyı takip eden dönemde yasal takibata uğrayan kişilerin durumu > Bradley Manning

Ana madde: Bradley Manning
ABD Silahlı Kuvvetleri personeli olan Er Bradley Manning, gizli belgeleri WikiLeaks'e sızdırmak suçundan tutuklandığı 2010 yılı Haziran ayından beri yargılanmayı bekliyor. Hakkında 52 yıl hapis cezası istenen asker tutuklu bulunduğu Virginia'daki bir askeri üs cezaevinde hücrede tutulmaktadır. Yakınlarının ifadelerine göre maruz kaldığı tutum nedeniyle fiziksel ve ruhsal bir çöküntü içindedir. Tek başına tutulduğu hücresinden avukatı David Coombs aracılığıyla 11 sayfalık bir açıklama gönderen Manning, intihar etmesine karşı önlem adı altında her gece elbiselerinin, gözlüğünün alındığını ve gardiyanlar tarafından aşağılanmaya maruz kaldığını bildirmiştir. Askeri davanın 16 Aralık 2011 tarihinde görüleceği bildirilmiştir. 18 Ocak 2017 yılında Obama tarafından affedildi.
Hırvatistan'ın üzerinde yerleşim bulunan adaları listesi

Adriyatik Denizi'ndeki Hırvat adalarının haritası
Bu sayfa Hırvatistan'ın üzerinde yerleşim bulunan adalarının 31 Mart 2001 tarihindeki nüfuslarına göre sıralanmış listedir. Adriyatik Denizi'nin Hırvatistan kontrolü altındaki bölümünde 698 ada, 398 adacık ve 78 resif bulunur, bu da Hırvat adalarını Adriyatik Denizi'ndeki en büyük ve Akdeniz'de Yunanistan'ın Ege Adaları'nın ardından ikinci en büyük takımada yapar.
698 adadan sadece 47'sinde en az bir kişi yaşamaktadır. Bazı kaynaklarda Hırvatistan'ın 66 adasında yerleşim bulunduğunu söyler; fakat bu, üzerinde insan ürünü yapı bulunan adaların sayısıdır ve bu adalardan 19'u tüm Hırvat adalarında yaşanan yetersiz ekonomik faaliyet sorunu yüzünden tüm kalıcı sakinlerini yitirmişlerdir.
Hırvat adalarında Antik Yunanistan döneminden beri yerleşim olduğu bilinmektedir (örneğin, Hvar adasında MÖ 3500-2500 yıllarında yerleşim mevcuttu, Siraküza kralı I. Dionysus, Hvar ve Vis'te MÖ 4. yüzyılda bir koloni kurmuştu). Bütün adaların nüfus toplamı zirvesine 173.503 ile 1921'de ulaştı, daha sonra kararlı bir düşüş izledi ve 1981'de 1850'lerden önceki düzeye düştü. Nüfus azalması eğilimi sadece 1990'larda bozuldu, 1991'de 110.953 olan nüfus 2001'de 121.606'ya yükseldi.
Adalardaki ana geçim kaynakları tarım (çoğunlukla üzümcülük ve zeytincilik), balıkçılık ve turizmdir. Yerel ekonomi nispeten gelişmemiş olup hayat pahalılığı anakaraya oranla %10 ile %30 daha fazladır. Bu nedenle Hırvatistan hükûmeti, adaların ekonomisine katkıda bulunmak için "Adalar Kanunu" (Hırvatça: Zakon o otocima) aralığı ile adalarda yaşayan halka çeşitli ayrıcalıklar tanımaktadır. Bunların arasında adalarda yaşayanlar için köprülerde ücret vermeme ayrıcalığı ve daha düşük feribot fiyatları bulunmaktadır.
Ender Çabuker

| Ender Çabuker |
| --- | --- |
Diğer adları: MC Ender
Doğum: Abdullah Ender Çabuker 18 Aralık 1978 (46 yaşında)  Ankara, Türkiye
Başladığı yer: Türk
Tarzlar: Rap, Hip Hop, Pop, Alaturka, rock, Club
Meslekler: Müzik prodüktörü · Şarkı yazarı · Aranjör · Müzik yapımcısı · Rapçi(eski)
Çalgılar: Piyano
Etkin yıllar: 1998 (rapçi olarak) · 2005-günümüz
Müzik şirketi: Tempo Müzik (1998)
Resmî site: www.endercabuker.com

Ender Çabuker (d. 18 Aralık 1978, Ankara), Türk müzik yapımcısı, şarkı yazarı, aranjör ve eski rapçi.
Hayatı

Ender Çabuker, 1978 yılında Ankara'da doğdu. Karadeniz'li bir ailenin tek çocuğudur, babası TRT'de haber muhabiri, annesi öğretmendir.
Çocukluğunun ilk yıllarından itibaren müziğe ilgi duyan Çabuker, 1995 yılında özel radyoların ilk açıldığı zamanlarda Ankara 'Radyo Vizyon'da 'Hip Hop & Don't Stop' isimli Türkiye'nin ilk Hip Hop/Rap programının yapım ve sunuculuğunu üstlendi. Çabuker, yine aynı dönemde Ankara ve Kuşadasında çeşitli club'larda DJ'lik yaptı. 1996 yılında internet'ten katıldığı 'Trinity Haven' remix yarışmasında birinci oldu.