stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2024 Avrupa Halter Şampiyonası
Kadınlar sonuçlar > Kadınlar 81 kg

| Sıra | Sporcu | Grup | Vücut ağırlığı | Koparma (kg)> 1 | Koparma (kg)> 2 | Koparma (kg)> 3 | Koparma (kg)> Sıra | Silkme (kg)> 1 | Silkme (kg)> 2 | Silkme (kg)> 3 | Silkme (kg)> Sıra | Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Weronika Zielińska-Stubińska (POL) | A | 79.61 | 103 | 103 | 106 |  | 127 | 130 | 132 |  | 235 |
|  |  Elena Erighina (MDA) | A | 80.76 | 99 | 99 | 103 |  | 126 | 129 | 131 |  | 234 |
|  |  Dilara Narin (TUR) | A | 81.00 | 95 | 97 | 101 | 4 | 125 | 128 | 128 |  | 222 |
| 4 |  Liana Gyurjyan (ARM) | A | 81.00 | 95 | 98 | 98 | 6 | 125 | 125 | 129 | 4 | 220 |
| 5 |  Darya Kheidzer (ANA) | A | 80.79 | 93 | 96 | 96 | 5 | 112 | 116 | 120 | 5 | 212 |
| 6 |  Anastasia Cîlcic (MDA) | A | 80.77 | 80 | 84 | 87 | 8 | 100 | 105 | 109 | 6 | 193 |
| 7 |  Simona Jeřábková (CZE) | A | 76.48 | 84 | 84 | 87 | 7 | 105 | 109 | 110 | 7 | 192 |
| — |  Ilke Lagrou (BEL) | A | 80.43 | 97 | 100 | 103 |  | 123 | 125 | 125 | — | — |
| — |  Nikki Löwik (NED) | A | 80.57 | 102 | 103 | 104 | — | 125 | — | — | — | — |
| — |  Katrina Feklistova (GBR) | A | 79.82 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| — |  Katherine Vibert (USA) | A | 76.89 | 110 | 110 | 110 | — | 140 | 140 | — | — | — |
| — |  Mattie Rogers (USA) | A | 78.11 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
Kadınlar sonuçlar > Kadınlar 87 kg

| Sıra | Sporcu | Grup | Vücut ağırlığı | Koparma (kg)> 1 | Koparma (kg)> 2 | Koparma (kg)> 3 | Koparma (kg)> Sıra | Silkme (kg)> 1 | Silkme (kg)> 2 | Silkme (kg)> 3 | Silkme (kg)> Sıra | Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Solfrid Koanda (NOR) | A | 85.62 | 114 | 118 | 120 |  | 148 | 155 | 160 |  | 280 |
|  |  Anastasiia Manievska (UKR) | A | 84.75 | 102 | 105 | 106 | 6 | 126 | 128 | — |  | 230 |
|  |  Hripsime Khurshudyan (ARM) | A | 86.80 | 102 | 105 | 105 |  | 122 | 122 | 125 | 5 | 227 |
| 4 |  Tatev Hakobyan (ARM) | A | 86.95 | 103 | 106 | 106 | 5 | 124 | 126 | 127 | 4 | 227 |
| 5 |  Büşra Çan (TUR) | A | 86.83 | 97 | 100 | 103 | 8 | 123 | 127 | 127 |  | 227 |
| 6 |  Anne Sofie Jensen (DEN) | A | 86.72 | 99 | 103 | 107 |  | 115 | 119 | 119 | 9 | 226 |
| 7 |  Nina Schroth (GER) | A | 86.35 | 100 | 100 | 104 | 4 | 118 | 122 | 123 | 10 | 222 |
| 8 |  Veronika Mitykó (HUN) | A | 83.05 | 101 | 101 | 102 | 7 | 112 | 116 | 118 | 12 | 220 |
| 9 |  Eliise Peterson (EST) | A | 85.68 | 100 | 100 | 104 | 9 | 120 | 123 | 124 | 8 | 220 |
| 10 |  Mariam Murgvliani (GEO) | A | 85.39 | 97 | 101 | 101 | 10 | 116 | 121 | 121 | 7 | 218 |
| 11 |  Alexandra Alexe (ROU) | A | 83.65 | 95 | 99 | 99 | 12 | 118 | 121 | 125 | 66 | 216 |
| 12 |  Nikola Seničová (SVK) | A | 84.99 | 96 | 97 | 101 | 11 | 118 | 124 | 124 | 11 | 215 |
| 13 |  Lenka Žembová (SVK) | B | 87.00 | 91 | 91 | 94 | 13 | 110 | 114 | 115 | 13 | 209 |
| 14 |  Eliška Šmigová (CZE) | B | 83.78 | 87 | 90 | 91 | 15 | 110 | 114 | 117 | 14 | 201 |
| 15 |  Friðný Fjóla Jónsdóttir (ISL) | B | 81.82 | 88 | 92 | 93 | 14 | 105 | 106 | 112 | 15 | 194 |
| 16 |  Despoina Charitopoulou (GRE) | B | 82.58 | 80 | 85 | 85 | 16 | 101 | 106 | 106 | 16 | 191 |
| 17 |  Pavlína Šedá (CZE) | B | 84.01 | 79 | 82 | 84 | 17 | 92 | 96 | 100 | 17 | 184 |
| 18 |  Abida Ćorić (BIH) | B | 81.89 | 80 | 83 | 83 | 18 | 99 | 103 | 103 | 18 | 179 |
Kadınlar sonuçlar > Kadınlar +87 kg

| Sıra | Sporcu | Grup | Vücut ağırlığı | Koparma (kg)> 1 | Koparma (kg)> 2 | Koparma (kg)> 3 | Koparma (kg)> Sıra | Silkme (kg)> 1 | Silkme (kg)> 2 | Silkme (kg)> 3 | Silkme (kg)> Sıra | Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Emily Campbell (GBR) | A | 129.80 | 112 | 116 | 116 |  | 146 | 151 | — |  | 263 |
|  |  Anastasiia Hotfrid (GEO) | A | 100.13 | 111 | 115 | 117 |  | 128 | 133 | 140 |  | 257 |
|  |  Fatmagül Çevik (TUR) | A | 109.68 | 103 | 103 | 107 | 4 | 125 | 129 | 131 |  | 238 |
| 4 |  Valentyna Kisil (UKR) | A | 100.76 | 104 | 106 | 108 |  | 126 | 129 | 130 | 5 | 234 |
| 5 |  Sarah Fischer (AUT) | A | 96.22 | 97 | 101 | 105 | 6 | 125 | 130 | 132 | 4 | 231 |
| 6 |  Krystyna Borodina (UKR) | A | 96.43 | 98 | 100 | 102 | 5 | 125 | 130 | 131 | 6 | 227 |
| 7 |  Dzhesika Ivanova (BUL) | A | 102.36 | 94 | 98 | 100 | 8 | 116 | 125 | 128 | 7 | 225 |
| 8 |  Erla Ágústsdóttir (ISL) | B | 116.21 | 93 | 97 | 100 | 7 | 110 | 115 | 115 | 8 | 215 |
| 9 |  Tereza Králová (CZE) | B | 93.07 | 88 | 92 | 92 | 9 | 111 | 112 | 118 | 10 | 204 |
| 10 |  Danique Schepens (NED) | B | 100.82 | 85 | 91 | 92 | 10 | 108 | 112 | 115 | 9 | 197 |
| 11 |  Cecily Ellis (NED) | B | 104.03 | 75 | 75 | 82 | 11 | 95 | 100 | 100 | 11 | 175 |
| — |  Tuana Süren (TUR) | A | 96.74 | 103 | 103 | — | — |  | — | — | — | — |
| — |  Mary Theisen-Lappen (USA) | A | 135.12 | 116 | 116 | 121 | — | 145 | 150 | 155 | — | 271 |
Kanser nedenleri

Kanser nedenleri veya kanser etyolojisi, günümüzde oldukça ilgi çeken konulardan biridir. Tümörlerin oluşumunda etkili çok sayıda faktör vardır. Kanser yapan etkilere 'kanserojen' veya 'karsinojen' denilmektedir. Karsinojen "karsinom doğuran" anlamındadır; kapsamına sarkom girmemektedir. Kanserojen kavramı sarkomları da içine alan tanımlamadır. Karsinojen ve kanserojen nitelemeleri günümüzde eşanlamlı sözcükler gibi kullanılmaktadır. Bazı etkiler doğrudan doğruya kanser yapamadıkları halde, kanserin oluşmasına yardım ederler. Bunlara kokarsinojen (cocarcinogen) denir. Kanserleşmeyi önleyen maddelere antikarsinojen (anticarcinogen) adı verilmiştir. Tümör oluşumunda üç temel neden vardır:
Çevreden gelen (ekzojen) kanserojenler
Organizmanın kendisinde bulunan (endojen) kanserojenler
Yardımcı faktörler
Çevreden gelen (ekzojen) kanserojenler > Fiziksel kanserojenler > Radyasyon

Ultraviyole ışınları ve iyonlaştırıcı radyasyon kanserojen etkisi olan fiziksel nedenlerin başında gelir. Güneş ışınları (ultraviyole), deride DNA zararı oluşturur; DNA zararlarının onarılamadığı durumlarda skuamöz hücreli karsinom, bazal hücreli karsinom ve malign melanoma gibi deri kanserleri gelişir. Melaninin deriyi ultraviyole ışınlarının zararlı etkilerinden koruyucu etkisi vardır. Bu nedenle deri rengi koyulaştıkça ultraviyoleye bağlı karsinomlar de azalır. Tropikal bölgelerde ve uzun yıllar güneş altında çalışan açık renk derili insanlarda (gemici, çiftçi) yüz ve eller gibi güneş gören yerlerde deri kanserleri daha sıktır. İkinci derecede güneş yanıklarının melanom etyolojisinde önemli bir yeri vardır. Xeroderma pigmentosum kalıtımla geçen bir hastalıktır. Bu hastalığı olan kişilerin derileri güneş ışınlarına karşı çok duyarlıdır. Daha çocuklukta güneş gören yerler kurudur (xero) zamanla güneş ışınlarının zararlı etkileri belirir (solar dermatitis) ve zamanla deri kanserleri gelişir.
İyonlaştırıcı radyasyonun olumsuz etkilerinin ilk örnekleri Alman ve Çek maden işçilerinde akciğer hastalığı olarak ortaya çıkan ve ölümle sonlanan olgulardır. Ölen Alman ve Çek maden işçilerine 1920'li yıllarda yapılan otopsilerde işçi ölümlerine madenlerdeki radyum etkisiyle oluşan akciğer kanserinin neden olduğu anlaşılmıştı (o yıllarda Madam Curie radyum üzerinde çalışmaktaydı; Curie ve kızı radyasyona bağlı lösemiden öldüler). Bir süre sonra röntgenin tıpta kullanılmasına başlanmasıyla birlikte radyologlarda görülen deri kanserleri fark edilir. Röntgen (x-) ışınları ile beta ve gamma ışınlarının küçük dozları bile genler üzerinde zehir etkisi (genotoksik etki) gösterir ve kanser yapabilir. Bu tür bir irradyasyon latent onkogen virüsleri aktive edebilir. Bağışıklık sistemini bozarak öteki kanserojenlerin düşük dozda bile etkili olmasına yol açabilir. DNA zarara uğrar, genlerde mutasyon, kromozomlarda kırılmalar yapabilir. Radyoterapi sonrası gelişen tümörler ile düşük dozda da olsa kronik radyasyon etkisinde kalanlarda ikinci primerler sıkça görülür; örneğin, meme kanseri tedavisinde uygulanan toraks irradyasyonuna bağlı akut ve kronik lösemiler, öteki memenin karsinomu, akciğer ve tiroid kanserleri ile deride skuamöz hücreli karsinom.
İyonlaştırıcı radyasyona bağlı tümör örnekleri:
| --- | --- |
Röntgen (x-) ışınları: Deri, lösemi, tiroid ca
Beta ve Gamma ışınları: Sarkomlar, lösemiler
Radyoizotoplar Radyoaktif radyum (fosforlu saatler) Radyoaktif toryum (kontrast maddesi) Radyoaktif iyod:  Osteosarkom Karaciğer kanserleri (hepatosellüler karsinom, kolanjiokarsinom, angiosarkom) Tiroid karsinomu
Radyoaktif mineraller: Akciğer kanseri
Nükleer bomba irradyasyonu: Lösemiler, karsinomlar (meme, tiroid. akciğer)
Çevreden gelen (ekzojen) kanserojenler > Fiziksel kanserojenler > Mekanik travma

“Hasta, 18 ay önce kolunu ya da bacağını bir yere çarptığını, şimdi orasının hızla şişmekte olduğunu söyler. Hekim gerekli incelemeleri yapar ve şişliğin tümör olduğunu anlar”. Anlatılan bu durum bir an mekanik travma ile tümör arasında ilişki bulunduğunu düşündürür. Özellikle çocukluk çağında kemik travmaları çok sıktır ve eğer her travma yerinden tümör çıksaydı “herkeste tümör bu­lunması” gerekirdi. Kemik kırıkları ve kemik ameliyatları da güçlü birer travma oldukları halde buralardan tümör çıkmamaktadır. Bugün kabul edildiğine göre ya tümör travmadan önce başlamıştır ya da ortamda güçsüz bir kanserojen vardır ve genotoksik etkisini yerel direnci bir an için kıran travmanın yardımıyla göstermiştir. Ayrıca tümörün bulunduğu yer daha duyarlıdır. Öteki yerlere olan travmalar unutulduğu halde tümörlü bölgeye gelen travma anımsanabilmektedir. Bu duruma göre tümör oluşumunda tek travmanın etkisi yoktur. Travma konusu testis tümörleri için de düşünülmüştür. Oysa ektopik testislerde tümörler daha sıktır. Ektopik testisler karın içinde bulundukla­rından travma etkisi altında kalmaları zordur.
Çevreden gelen (ekzojen) kanserojenler > Kanserojen canlı etkenler

Canlı etkenler tümör oluşumundaki etkilerini 3 yoldan geliştirirler:
Hücrelerin DNA yapısını bozarak (virüs kökenli papillomalar)
Kronik iritasyon ve yangı oluşturarak (Helicobacter pylori kökenli mide kanseri, Schistosoma haematobium kökenli mesane kanseri)
Bağışıklık sistemini bozarak (HIV/AIDS enfeksiyonundaki Kaposi sarkomu ve öteki tümörler)
Mikroorganizmaların tümünde tümör oluşumunu tetikleme gücü yoktur. Bazı parazitlerin tümör yapabildikleri düşünülmektedir. Kanser yapma gücü olan canlı etkenlerin en önemlisi virüslerdir. Kanser oluşumunda virüsleri suçlayan teoriye (virüs teorisi) göre karsinojen virüsleri radyasyon, kimyasal karsinojenler, vb faktörler aktive eder. Bu görüş bazı kanserler için doğru olabilir ancak kanserlerin tümü için geçerli değildir. Karsinojen virüsler RNA ya da DNA tipindedir. Hayvanlardan izole edilen bazı onkogen virüsler insanlarda da tümör yapabilir. İnsan vücudunda yıllarca latent kalabilen virüsler günün birinde aktifleşebilirler.
Virüs enfeksiyonunun gelişmesi: Yeni tekniklerle yapılan deneysel çalışmalar ve yeni yöntemlerin geliştirilmesiyle virüs ve enfekte ettiği dokular arasında 2 tür etkileşim belirlenmiştir:
Enfekte olan hücreler virüsün çoğalmasına izin verir; virüse özgü DNA replikasyonları oluşur ve enfekte hücrenin parçalanmasıyla açığa çıkan yeni virionlar başka hücreleri enfekte eder.
Enfekte olan hücreler virüsün çoğalmasına izin vermez; virüse özgü DNA replikasyonları gerçekleşemez, ancak virüs enfekte hücrede değişime ve tümör hücresine dönüşmesine yol açar.
Onkogen virüslerin 7 türü vardır; bunların 6'sı DNA, 1'i RNA virüsleri ailesindendir. Tümör oluşturan bu tür virüslerin vertikal yayılmaları fetüste ve yenidoğanda immun mekanizmaların henüz gelişmemiş olmasına bağlıdır (Tahsinoğlu). Bu durumda virüslere karşı koyulamaz, virüs ileri yaşlarda alınırsa vücut buna güçlü bir tepki gösterebilmekte ve tümör meydana getirme gücü azalmak­tadır. Ancak bağışıklık sisteminin kırıldığı ya da çok sayıda güçlü virüslerin alındığı durumlarda tümör oluşabilmektedir.
Doğadaki onkogen virüsler her canlı türünde tümör oluşturmaz. Bir virüs kuşlarda lösemi oluştururken insanlarda zararsızdır. Bir başka virüs maymun türleri arasında bile farklı etki gösterir; sincap maymununda (Saimiri sciureus) yalnızca enfeksiyon yapabilen bir herpesvirüs örümcek maymununa (Ateles geoffroyi) enjekte edildiğinde malign lenfomalara yol açar. Bu tür tümörlerden alınan biyopsilerde virüslerden çok onların ayakizlerini (inklüzyonlar, cisimcikler, virüs antijenleri) görebiliriz. İnsanlarda tümör oluşumuna neden olan virüslerin çoğu etkiledikleri dokular için seçici davranırlar.
Çevreden gelen (ekzojen) kanserojenler > Kanserojen canlı etkenler > Parazitler

Kan paraziti olan Schistosoma haematobium, karaciğerde yerleşen Opisthorchis viverrini ve Clonorchis sinensis adlı parazitlerin kanser yapıcı etkileri olduğu bilinmektedir. Schistosoma haematobium yumurtaları mesane kanserine neden olur. Opisthorchis viverrini safra yolları kanserinin (kolanjiyokarsinom) oluşmasında; Clonorchis sinensis ise, karaciğer epitel hücrelerinin kanseri olan hepatosellüler karsinomun gelişmesinde etkin parazitlerdir.
Çevreden gelen (ekzojen) kanserojenler > Kanserojen canlı etkenler > Bakteriler

Kanser nedeni olan bakteriler arasındaki en somut örnek Helicobacter pylori 'dir. Helicobacter pylori, mide adenokarsinomu ve mide lenfoması olarak bilinen kanserlerin nedeni olarak belirlenmiştir.
Çevreden gelen (ekzojen) kanserojenler > Kanserojen canlı etkenler > Mantarlar

Uygun olmayan ortamlarda (özellikle nemli) depolanan kurutulmuş gıda maddelerinde (kuruyemişler, tahıllar, baharat, vb) üreyen Aspergillus ailesi mantarların (Aspergillus flavus ve Aspergillus parasiticus)  ürettiği  aflatoksin adı verilen toksik madde karaciğer ve safra kesesi kanserlerine neden olmaktadır.
Organizmanın kendisinde bulunan (endojen) kanserojenler > Kalıtım

İnsan organizmasındaki –teorik olarak- her hücrede kanserleşme eğilimi vardır. Organizmanın direnme gücü kalıtımın öne çıkardığı en önemli faktördür. Kalıtımın kansere karşı direnç ya da kanser oluşması için uygun ortam hazırladığı söylenebilir. Bu nedenle çoğu tümörlerde kalıtımın önemli rolü vardır. Hetediter neoplazmların çoğu otosomal dominant geçerler. Bu konudaki örnekler azdır; insanlarda bazı ailelerde kanser çok sıktır ve yeterli süre yaşayanların hemen tümü kanserden ölür. İnsanlarda kalıtımla geçen tümörlerden başlı­caları:
| --- | --- |
: Etkilenen kromozom/gen
RETİNOBLASTOMA Retina: Çocukluk tümörü; olguların  %10'u herediter. Herediter olanlar bilateral. Spontan regresyonla  yaşayabilenlerde akciğer kanseri riski yüksek: 13q14 retinoblastoma [Rb1]  tümör süpressör geni
WİLMS TÜMÖRÜ  (Nefroblastoma)  Böbrek: Çocukluk tümörü (+  aniridia): Herediter olgularda 11p13; WT-1 tümör süpressör geni
NÖROFİBROMATOZİS (tip 1 von Recklinghausen  hastalığı)  Deri: Nörofibromlar ve melanin  (café-au-lait) pigmentasyonu: Herediter olgularda 17q11; NF-1 tümör süpressör geni
***Multipl endokrin  neoplazm (MEN) sendromları***: 
MEN I (Wermer sendromu) Paratiroid: Adenom Pankreas tümörü (adenom/karsinom):  Gastrinoma (Z-E sendromu); İnsülinoma; Glukagonoma Hipofiz adenomu: Prolaktinoma; GH, ACTH, TSH üreten adenomlar: - 11 q 13
MEN IIA (Sipple  sendromu) Tiroid: Medüller karsinom Böbreküstü bezi: Feokromositom Paratiroid: Adenom: 10 q 11.2 (RET)
MEN IIB (William  sendromu) Tiroid: Medüller karsinom Böbreküstü bezi: Feokromositom Paratiroid: Adenom Tüm vücut: Nöromalar/Ganglionöromalar  (multipl mukosal nöroma) Marfanoid  yapı: 10 q 11.2 (RET)
AİLESEL POLYPOSIS COLI (APC)  Kolon: Kanserleşme eğilimi olan  çok sayıda polip GARDNER  SENDROMU Kolon: Kanserleşme eğilimi olan  çok sayıda polip Kemik: Osteomalar ve kistler TURCOT SENDROMU Kolon: Kanserleşme eğilimi olan  çok sayıda polip Beyin: Glial tümörler: Kromozom 5 uzun kolu; APC tümör süpressör geni
MEME KANSERİ Li-Fraumeni sendromu Meme kanseri riskli aileler: p53 mutasyonu  BRCA-1/BRCA-2 mutasyonu
LI-FRAUMENI SENDROMU Kemik: Osteosarkoma Kemik iliği: Lösemiler Beyin: Çeşitli tümörler Meme: Meme kanseri Böbreküstü bezi: Adrenokortikal karsinomlar: 
Bazı ailelerin bireylerinin aynı tür kanserden etkilenmesinde beslenme alışanlıkları, alkol ve sigara tüketimi, kanserojen kimyasallarla iç içe bir yaşam gibi ortak yaşam koşullarının etkisi belirlenmiştir. Çevre ve yaşam koşulları düzenli olan ikizlerdeki kanserleri inceleyen araştırmacılar aynı kanser üründen etkilenme oranı prostat karsinomu için %42, kolorektal karsinomlar için %35, meme karsinomu için %27 olarak bulmuşlardır.
Organizmanın kendisinde bulunan (endojen) kanserojenler > Smegma

Erkekler sünnet edilirken sünnet derisi (preputium) kesilerek çıkarılır. Preputium'dan salgılanan bir maddenin (smegma) karsinojen etkisi vardır. İnsan smeg­ması kullanılarak deney hayvanlarında rahim boynu karsinomu yapılmıştır. Bu nedenle sünnetli erkeklerde penis karsinomu çok seyrek sünnetsizlerde sıktır. Sünnetsiz erkekler cinsel ilişki sırasında smegmayı kadınlara bulaş­tırdığından sünnetsiz erkeklerle cinsel ilişkisi olan kadınlarda uterus karsinomu daha sıktır. Smegma erkekler için endojen, kadınlar için ekzojen bir karsinojendir.
Organizmanın kendisinde bulunan (endojen) kanserojenler > Yaş

Tümörler yaşam boyunca her çağda görülebilir. Genellikle bazı tümörler belirli yaş gruplarında sıktır, bunun dışında ya seyrektir ya da hemen hiç görülmezler. Çocukluk ve gençlik çağında karsinomlar ender görülür. Sık görülen kanser türleri şunlardır: lösemiler, malign lenfomalar, embriyonal pluripotent hücrelerden kökenli tümörler (retinoblastoma, nöroblastoma, medulloblastoma, nefroblastoma, vb). Örneğin nefroblastoma (Wilms tümörü) intrauterin dönemde ortaya çıkar ve çocuk tümörlü olarak doğar; çok büyük tümörler normal doğumu engelleyebilir.
Karsinomlar orta ve ileri yaşlarda daha sıktır. Tümörleri bütün olarak ele alırsak orta ve ileri yaşlarda meydana çıkan tümörler (özellikle kanserler) daha fazladır. İleri yaşlarda kanserlerin sık olması şu faktörlere bağlanabilir:
Bu yaşlarda beliren hormonal dengesizlikler,
Kanserleşmeden önce bir latent dönem vardır. Bu dönem bazen çok uzundur. Yaş ilerledikçe latent dönemi çok uzun olan kanserler ortaya çıkar,
Uzun yaşayanlar çeşitli karsinojenlerin etkisi altında daha uzun süre kalmış olurlar.
Yapılan istatistiklere göre her kanser cinsinin en sık rastlanıldığı yaşlar, yani yaş eğrisinde bir tepe noktası vardır. Buna karşılık lösemilerin yaş eğri­sinde iki tepe noktası bulunur; biri çocuklukta, öbürü yaşlılıktadır. Çocuklarda akut lenfositik lösemi, erişkinlerde ise kronik lenfositik lösemi daha fazladır.
Organizmanın kendisinde bulunan (endojen) kanserojenler > Cinsiyet

Kansere yakalanma ve kanserden ölüm bakımından kadınlarla erkekler arasında önemli bir fark yoktur.
Erkeklerde daha sık olan kanserler: akciğer, prostat, ağız boşluğu, farinks, mide, larinks, idrar yolları, deri, lösemiler. Erkeklerde ekzojen karsinojenler (meslek, sigara, vb) kanser oluşmasında ön planda rol oynamaktadır.
Kadınlarda daha sık olan kanserler: akciğer, meme, uterus serviksi, tiroid, safra kesesi. Kadınlardaki kanserlerde hormonların etkisi önemlidir. Doğum yapmamış ya da bebeklerini emzirmemiş kadınlarda meme kanseri riski yüksektir. Çok eşli yaşam süren kadınlarda HPV enfeksiyonuna ve/veya smegma etkisine bağlı cervix uteri kanseri riski artar.
Organizmanın kendisinde bulunan (endojen) kanserojenler > Meslek

Asbestos ve madencilik ile kuyum işlerinde akciğer, boya fabrikası çalışanlarında mesane kanserleri önemlidir (bkz Kimyasal maddeler). Tütün kullananlardaki risk katlanarak artar. Güneş altında çalışan beyaz derililerde deri kanserleri sık görülür.
Organizmanın kendisinde bulunan (endojen) kanserojenler > Coğrafya

Kanser coğrafyasını gözden geçirdiğimizde iki önemli değişkenin varlığını izleriz: beslenme ve toplumsal alışkanlıklar. Protein, vitamin ve mineral eksiklikleri, hayvansal yağlar, liften yoksun rafine ürünler, glisemik indeksi yüksek besinler, tarım ilacı bulaşanlar, yanlış hazırlanan yiyecekler beslenme değişkeninde önemli faktörleridir. Ürgüp'teki Karain köyündeki akciğer kanseri, Afrika sıtma kuşağındaki Butkitt lenfoması, İran'daki özofagus ve mide kanseri, Japonlardaki mide kanseri gibi örneklerin çoğunda kimyasal etkiler olsa da kanser coğrafyası açısından önemli örneklerdir.
Asbestli topraklar üzerinde kurulmuş yerleşim alanlarında yaşayanlarda mezotelyoma çok sık görülür.
İyod eksikliğinde tiroid büyümektedir (struma, goitre). Bu durumdaki tiroidden kanser çıkma olasılığı yükselir. Türkiye'de Karadeniz bölgesi kadınlarında sık görülür.
Tütsülenmiş balık tüketen Japonlarda mide kanseri çokça görülür.
B vitamini eksikliğine bağlı olduğu sanılan Plummer-Vinson sendromunda farinks kanserleri daha sıktır.
Hepatit B ve C enfeksiyonunun yaygın olduğu ülkelerde primer karaciğer karsinomu sık görülür.
Hepatitis B ve aflatoksin etkisine bağlı primer karaciğer karsinomu gelişmiş ülkelerde enderdir. Aspergillus flavus kökenli bir toksin olan aflatoksine bağlı karaciğer tümörleri Cezayir, Senegal, Sudan, Endonezya, Çin (özellikle Hong Kong)  gibi ülkelerde sıktır.
Yetersiz protein alan toplumlarda kanser sıklığı artar; önce karaciğer sirozu belirir, zamanla sirozdan primer karaciğer karsinomu gelişir (uzun süren choline eksikliğinde sıçanların % 40'ında karaciğer karsino­mu ve % 38'inde akciğer karsinomu oluşmaktadır).
Yüksek ısıda kızartma için kullanılan yağlar karsinojen nitelik kazanır.
Obezitede kanser sıklığı artar. Örnek bir deneysel çalışmada önceden tümör oluşturulmuş fareler iki gruba ayrılmış, bir grup hayvan düşük kalorili öteki grup yüksek kalorili diyete alınmıştır. Yüksek kaloriyle beslenen farelerin tümörleri hızla büyürken, düşük kaloriyle beslenen farelerin tümörleri oldukları büyüklükte kalmıştır. Bir başka deneysel araştırmada karbonhidrat türü besin verilmeyerek günlük kalorisi azaltılan farelerde meme tümörünün seyrekleştiğini göstermiştir.
Kalorisi yüksek ve liften yoksun rafine ürünleri tüketen insanlarda kolorektal kanserler riski yüksektir (ABD, Kanada, Avustralya).
Bol hayvansal yağ içeren diyetlerde meme ve kolon tümörlerinin sıklığı artar. Meme kanseri ölümlerinde ABD ilk sıradadır. Japon kadınlarında meme kanseri oranı çok düşüktür; ABD'ye göç eden ve yağlı diyete başlayan Japon kadınlarında meme kanseri riskinin arttığı gözlenir.
Besinlerde koruyucu madde olarak kullanılan nitritlerden kökenli nitrözaminler mide kanserinin önemli nedenlerindendir.
Yoğun fruktoz tüketiminin özellikle pankreas kanserlerine neden olabildiği saptanmıştır.
Genetik nitelikleri değiştirilmiş tarım ürünlerinin sindirim kanalı tümörlerine neden olabileceği varsayılmaktadır.
Sıtma kuşağı Afrika'sındaki Epstein-Barr virüsü enfeksiyonu Burkitt lenfomasının önemli nedenidir.
Organizmanın kendisinde bulunan (endojen) kanserojenler > Kromozom anomalileri

Sporadik kromozom anomalilerine bağlı sendromlarda tümör riski artabilir. Down sendromunda lösemi, Klinefelter sendromunda ise meme kanseri riski yüksektir.
Organizmanın kendisinde bulunan (endojen) kanserojenler > Kokarsinojenler

Bazı etkenler kanserleşme yapmadıkları halde, başka faktörlere yar­dımcı olurlar. Kanser yapacak dozdan daha az dozdaki bir karsinojen eğer bir kokarsinojenle birlikte olursa kanserleşme meydana gelir. Yukarıda sayılan yaş, cinsiyet, beslenme, sikatrisler gibi faktörler birer kokarsinojen sayılabilir.
Nükleer Patlama (deney)
Schistosoma haematobium yumurtaları: Mesanede biriken yumurtalar kanser oluşumunu tetiklemektedir.
Yaşayan müze

Bu madde Yaşayan müze kavramı hakkındadır.Beypazarı'ndaki müze için için Beypazarı Yaşayan Müze sayfasına bakınız.
Yaşayan müze, koleksiyonundaki nesnelerin seyirlik bir obje olarak izlenmesinin değil, deneyimlenmesinin öncelendiği müzelerdir.
1890'larda Avrupa'da kurulan ve ziyaretçilerin yemek pişirme, yün eğirme gibi etkinlikleri gerçekleştirebildikleri açık hava müzeleri, dünyanın ilk  yaşayan müze örnekleridir.  "Arkeolojik açık hava müzesi", "yaşayan tarih müzesi", "ekomüze", "folklor müzesi" gibi müze türleri "yaşayan müze" çatı kavramı altındaki diğer müze türlerine örnektir.