Tam Zamanında
JIT'in evrimi

Just-in-Time (JIT) hareketi, 1970'lerin ortalarında Japonya'da (öncelikle Toyota Motor Company) on yılın başlarında dünya çapındaki petrol krizine bir yanıt olarak başlamıştır. Japonya, halkından başka neredeyse hiçbir doğal kaynağa sahip olmadığı için, hemen hemen her şeyi ithal etmek zorunda kalmıştır. Dünyanın geri kalanındaki üreticiler, yeni yaklaşımın başarılı uygulayıcılara getirdiği ürün kalitesinde, maliyet düşüşlerinde ve önemli ölçüde daha iyi teslimatta inanılmaz gelişmelerin farkına vardıkça, metodolojileri keşfetmek için büyük bir ilgi ve etkinlik oluşmuştur. Kullanılmış, Anlamaya yönelik ilk çabalar, JIT hakkında aşağıdaki iddialar gibi çeşitli yanlış anlamalara yol açmıştır:
yalnızca tekrarlayan, yüksek standartlı ürünler için işe yaramaktadır;
hizmet operasyonları için uygun olmayacaktır;
yalnızca kilit tedarikçilerin çok yakın bağları ve coğrafi yakınlığı nedeniyle etkili olmuştur; ve
ancak devlet kurumlarından büyük destek verildiğinde işe yarayabilmektedir.
O zamandan beri, neyse ki, operasyon uzmanları, JIT'in doğasında bulunan temel ilkeleri, değiştirilmiş biçimlerde neredeyse her türlü operasyona -büyük veya küçük, üretim veya hizmete- uygulanabilecek şekilde genelleştirildikleri noktaya kadar anlayabildiler.
İlk zamanlarda, firmalar gelecekteki gereksinimlerini karşılamak için stok tutmuşlardır. Böylece, yazarlar stokları mağazada tutmayı başarmışlardır. Envanter, gelecekteki üretim, onarım, bakım, inşaat vb. taleplerini karşılamak için stokta tutulan stok veya malzeme kalemleridir. İşletmelerin sorunsuz ve verimli çalışmasına yardımcı oldukları için envantere ihtiyaç duyulduğu düşünülmüştür. Endüstride tutulan çeşitli envanter türleri vardır. Bunlardan bazıları hammadde stokları, yarı mamul ve mamul stoklarıdır. Hammadde stokları, nihai çıktıya dönüştürülen girdilerdir. Tedarikteki herhangi bir arıza üretimin durmasına neden olacağından, bu kalemler doğası gereği kritik öneme sahiptir. Süreç içi envanterler, ara aşamadaki malzemelerdir. Mamul mal envanteri ise üretim ve satış departmanı arasında bir yastık görevi görmektedir. Envanter tutmak, ürün maliyetini artırmakta ve herhangi bir endüstrinin karını azaltmaktadır. Endüstriler, ürün maliyetini azaltmak ve kârları artırmak için envanter seviyelerini ilk zamanlardan kontrol etmeye çalışmıştır. Geçmişte envanter kontrol tekniklerinin eksiklikleri bir organizasyonun küresel rekabetini büyük ölçüde etkilemiştir. Dolayısıyla üretim tesislerinin verimini ve güvenilirliğini azalttığından üretim tesislerinde hızlı bozulmalara yol açmıştır. Böylece ekipman kullanılabilirliğini ve üretim kalitesini düşürmüştür. Envanter seviyeleri, artan ürün maliyeti, artan israf ile birlikte güvenilmez teslimat performansına yol açmaktadır. Ancak bu rekabet çağında, yalnızca kaliteli ürünleri daha ucuza sunan şirketler ayakta kalabilecektir. Şirketler ayakta kalabilmek için diğer şirkete karşı üstünlüklerini korumaya çalışmışlardır. Ayrıca 70'lerde ucuz ve kaliteli ürünler sunarak dünya pazarına hakim olan Japonlardır.1973 yılındaki petrol krizi, ekonomik büyümenin gerilemesine ve birçok şirketin kârlılığının düşmesine neden olmuştur. Bu düşüş nedeniyle Japon üreticiler, finansal krizlerden çıkabilmek için kaliteden ödün vermeden ve mevcut finansal kaynakları kullanarak ürünlerinin maliyetini düşürmenin yollarını düşünmeye başlamışlardır. JIT, Japon üreticilerinin düşük fiyata kaliteli ürünler üretmek için geliştirdikleri yöntemlerden biri olmuştur. JIT süreci öncelikle imalat sanayine uygulanmıştır. Ancak günümüzde JIT her türlü organizasyonda kullanılabilmektedir.