Klinik çalışma
Türler

Klinik çalışmalar, araştırmacılar tarafından oluşturulan araştırma hedefine göre sınıflandırılır.
Gözlemsel bir çalışmada, araştırmacılar denekleri gözlemler ve sonuçlarını ölçer. Araştırmacılar çalışmayı aktif olarak yönetmezler.
Girişimsel bir çalışmada, araştırmacılar araştırma deneklerine deneysel bir ilaç, cerrahi prosedür, tıbbi cihaz kullanımı, teşhis veya başka bir müdahale vererek tedavi edilen denekleri tedavi görmeyen veya standart tedavi görenlerle karşılaştırırlar. Daha sonra araştırmacılar deneklerin sağlığının nasıl değiştiğini değerlendirirler.
Çalışmalar amaçlarına göre sınıflandırılır. Çalışma sponsoruna insan araştırmaları için onay verildikten sonra, ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) çalışmaların sonuçlarını türlerine göre düzenler ve izler:
Korunma çalışmaları, hastalığı hiç geçirmemiş kişilerde hastalığı önlemenin veya bir hastalığın geri dönmesini engellemenin yollarını arar. Bu yaklaşımlar ilaçlar, vitaminler veya diğer mikro besinler, aşılar veya yaşam tarzı değişikliklerini içerebilir.
Tarama çalışmaları, belirli hastalıkları veya sağlık koşullarını tanımlamanın yollarını test eder.
Teşhis çalışmaları, belirli bir hastalığı veya durumu teşhis etmek için daha iyi testler veya prosedürler bulmak amacıyla yürütülür.
Tedavi çalışmaları deneysel ilaçları, yeni ilaç kombinasyonlarını veya cerrahi ya da radyasyon tedavisine yeni yaklaşımları test eder.
Yaşam kalitesi çalışmaları (destekleyici bakım denemeleri) kronik bir hastalığı olan kişilerin konforunun ve bakım kalitesinin nasıl iyileştirileceğini değerlendirir.
Genetik çalışmalar, bir kişinin bir hastalığa yakalanma olasılığını artıran veya azaltan genetik bozuklukların tahmin doğruluğunu değerlendirmek için yürütülür.
Epidemiyolojik çalışmalar, çok sayıda insanda hastalıkların genel nedenlerini, modellerini veya kontrolünü belirleme amacına sahiptir.
Merhametli kullanım çalışmaları veya genişletilmiş erişim çalışmaları, başka gerçekçi seçenekleri olmayan az sayıda hastaya kısmen test edilmiş, onaylanmamış terapötikler sağlar. Genellikle bu, etkili bir tedavinin onaylanmadığı bir hastalığı veya tüm standart tedavileri başarısız olmuş ve sağlığı randomize klinik çalışmalara katılmaya uygun olmayacak kadar tehlikede olan bir hastayı içerir. Genellikle, bu tür istisnalar için hem FDA hem de ilaç şirketi tarafından vaka bazında onay verilmelidir.
Sabit çalışmalar, mevcut verileri yalnızca araştırmanın tasarımı sırasında dikkate alır, araştırma başladıktan sonra değişiklik yapmaz ve çalışma tamamlanana kadar sonuçları değerlendirmez.
Uyarlanabilir klinik çalışmalar, araştırmayı tasarlamak için mevcut verileri kullanır ve daha sonra araştırma ilerledikçe değişiklik yapmak için ara sonuçları kullanır. Değişiklikler arasında dozaj, örneklem büyüklüğü, denenen ilaç, hasta seçim kriterleri ve "kokteyl" karışımı yer alır. Uyarlanabilir çalışmalar, denemenin ilerleyişini değerlendirmek için genellikle Bayes deneysel tasarımını kullanır. Bazı durumlarda denemeler, daha fazla bilgi elde edildikçe düzenli olarak tedavilerin ve hasta gruplarının eklendiği ve çıkarıldığı devam eden bir süreç haline gelmiştir. Amaç, terapötik etkisi olan ilaçları daha hızlı bir şekilde belirlemek ve ilacın uygun olduğu hasta popülasyonlarını sıfırlamaktır.
Klinik araştırmalar tipik olarak dört aşamada yürütülür ve her aşamada farklı sayıda denek kullanılır ve belirli bir etkiyi belirlemeye odaklanmak için farklı bir amaca sahiptir.