Kurt Tucholsky
Yaşamı > Suskunluk dönemi

1930'lu yılların başında, tüm uyarılarının duymazlıktan gelinmesi ve cumhuriyet, demokrasi ve insan hakları için yapmış olduğu girişimlerinin etkisiz olduğunu anlaması Tucholsky'i derinden etkilemişti. Alman politikasının sıkı bir gözlemcisi olarak Hitler  ile birlikte gelen tehlikeyi sezmişti. Hitler'in başa geçmesinden yıllar önce şöyle yazmıştı: "III. Reich'a ulaşmak için silahlanıyorlar" Tucholsky, Hitler'in başbakanlığının ülkeyi nereye götüreceğini hayal etmek bile istemiyordu. Erich Kästner "Küçük, şişko Berlinli" diye adlandırdığı Kurt Tucholsky için 1946 yılında "Daktilosu ile bir felaketi önlemek istedi" diye yazarak onun bu olacakları nasıl önceden öngördüğünü anlatmıştı.
Erich Kästner: Kurt Tucholsky, Carl v. Ossietzky, ‚Weltbühne‘, Die Weltbühne, 4. Haziran 1946, Sayfa 22
1930 yılında İsveç Göteborg yakınlarındaki Hindås'a temelli olarak yerleşti. Die Weltbühne Davası olarak adlandırılan dava, o zamanlar eleştirel yayınların ne kadar çok baskı altında olduğunu gösteriyordu. Carl von Ossietzky ve gazeteci Walter Kreiser 1929 yılından bu yana vatan hainliği ve gizli askeri bilgileri ifşa etme yoluyla ihanet suçlamalarından yargılanıyorlardı. Die Weltbühne 'de yayınlanan Alman havacılığındaki rüzgarlı olaylar başlıklı yazıda, Alman ordusunun, havacılıktaki yasak silahlanmalarını yazmışlardı. 1931 yılı sonlarında Ossietzky casusluk suçundan 18 ay hapse mahkûm oldu. Ossietzky'ye ayrıca Tucholsky'nin ünlü sözü "Askerler katildir" nedeniyle de bir dava açıldı. 1932 yılı Temmuz ayında bir mahkeme, bu sözün Alman ordusuna hakaret içermediği yönünde bir karar verdi. Tucholsky yurtdışında olduğu için, ona karşı bir dava açılmasından vazgeçildi. Buna rağmen Tucholsky, Ossietzky, Alman havacılığı davasından dolayı hapiste olduğu sırada, dava için Almanya'ya gelmeyi düşündü. Fakat Almanya'daki ortam Tucholsky'ye çok riskli geldi. Nazilerin eline düşmekten korktu. Orada olmamasının iyi bir izlenim bırakmadığını da biliyordu.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Dışarıya karşı, dünyanın kalıntılarını taşımak zor. İnsanı terk edilmişlik duygusuna sevkediyor. Yabancı bir ülkede, birini yarı yolda bırakmak, yoldaşım Oss hapiste." | „ |

diye yazıyordu, Nazilerin kendisi için bir tehlike oluşturduğu uyarısını yapan karısı Mary Gerold'e.
-Kurt Tucholsky Unser ungelebtes Leben. Briefe an Mary.(Yaşanmamış Hayatımız. Mary'ye Mektuplar) Reinbek 1982, Sayfa: 537
Ölümünden birkaç gün önce 1932 yazındaki kararından dolayı pişman olduğunu yazmıştı:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Ama Oss olayında gelmedim bir kere. Çuvalladım. Bu tembellik, korkaklık, mide bulantısı, aşağılanma karışımı bir şey ve benim gelmem gerekirdi. Hiçbir işe yaramayabilirdi, kesin ikimiz birden yargılanırdık, belki de bu hayvanların pençelerine düşerdim.Bunların hepsini biliyorum. Ama geriye kalan tek iz suçluluk duygusu " | „ |

- Hedwig Müller'e 19. Aralık 1935 tarihli mektup, Kurt Tucholsky: Mektuplar. Seçmeler 1913-1935. Berlin 1983, Sayfa 325
Daha 1931 yılından itibaren Tucholsky'nin gazeteciliği ve yazarlığı giderek suskunluğa dönüşüyordu. Lisa Matthias'la olan ilişkisinin sona ermesi, çok yakın bir arkadaşının ölümü, kronik solunum yolları hastalığı ve beş kez ameliyat olduğu burnu nedeniyle üzerine çöken vazgeçmişlik duygusu artıyordu. Tucholsky'nin son büyük katkısı 8 Kasım 1932 tarihli Weltbühne 'de yayınlandı. Bunlar sadece, "Aforizmalarım" diye adlandırdığı kırıntılardı. 17 Ocak 1933 tarihinde Weltbühne'de bir kez de Basel'den yazdığı küçük bir yazısı yayımlandı. Büyük edebi eserler için gücü gözle görülür bir şekilde düşmüştü. Gerçi Rowohlt yayınevine bir roman için bir taslak vermişti, ama Almanya'daki politik gelişmeler bunun gerçekleşmesini önledi. 1933 yılında Naziler Weltbühne 'yi yasaklamışlar, Tucholsky'nin kitaplarını yakmışlar ve onu vatandaşlıktan çıkarmışlardı.
Tucholsky'nin son yılları ve Almanya'daki gelişmelerle ilgili düşünceleri hakkındaki bilgiler 1960 yılı başlarında yayınlanan mektuplarından öğrenildi. Diğer kişilerin yanı sıra bu mektuplar, arkadaşı Walter Hasenclever veya "Nuuna" adını verdiği, son sevgilisi Zürihli doktor Hedwig Müller'e yazılmıştı. Nuuna'ya yazdığı mektuplara bir de günlük sayfaları ekliyordu. Bugün bu günlükler "Q-Günlükleri" adıyla tanınmaktadırlar. Bu günlüklerde ve mektuplarda Tucholsky kendisini "Tükenmiş Alman" ve "Tükenmiş Şair" olarak adlandırıyordu. 11.Nisan.1933 yılında Hasenclever'e şöyle yazıyordu:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Bizim Dünyamızın Almanya'da var olmasının son bulduğunu size söylememe her hâlde gerek yok. Bu nedenle ben ilk defa çenemi tutacağım. Okyanusa karşı ıslık çalınmaz" | „ |

-Kurt Tucholsky Politische Briefe - Politik Mektuplar Reinbek 1969, Sayfa: 16
Sürgünde yaşayan birçoklarının düşündüğü gibi, Hitler diktatörlüğünün çok yakında yerle bir olacağı hayaline de kapılmıyordu. Gerçek bir bakışla Almanların çoğunluğunun diktatörlükten şikayetçi olmadığını ve yabancıların da Hitler'in egemenliğini kabul ettiklerini tespit etmişti. Birkaç yıl içerisinde bir savaşın patlak vereceğini düşünüyordu.
Tucholsky, mevcut olan sürgün edebiyatı ve gazeteciliğinde yer almayı kesinlikle reddediyordu. Birinci neden, Almanya'yı daha 1924 yılında terk ettiğinden, kendisini göçmen olarak görmüyordu ve İsveç vatandaşlığına başvurmayı düşünüyordu. Almanya ile neden açıkça ilgilenmediğinin en önemli nedenini de Mary Gerold'a yazdığı, duygulu bir mektupta belirtiyordu:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Ben bu olanlarla ilgili bir tek satır bile yayınlamadım. Tüm ricalara rağmen yayınlamadım. Bunlar artık beni ilgilendirmiyor. Bu, o rezil sayfalara yazmak için gerekli olan korkaklıktan değil. Fakat benim içinde bulunduğum durum: au-dessus de la mêlée (Kargaşanın üstünde). Beni artık hiçbir şey ilgilendirmiyor. Benim bunlarla işim bitti." | „ |

-Kurt Tucholsky Unser ungelebtes Leben. Briefe an Mary.(Yaşanmamış Hayatımız. Mary'ye Mektuplar) Reinbek 1982, Sayfa: 545
Aslında bunların hepsi ile işi bitmemişti ve Almanya'daki ve Avrupa'daki gelişmelerin içinde yer alıyordu. Tutuklu arkadaşı Ossietzky ile dayanışma içinde bulunmak için tekrar yazmayı düşünüyordu. Ölümünden kısa bir zaman önce, önceleri çok saygı duyduğu Norveçli şair Knut Hamsun'la hesaplaşmak için sert bir yazı yazmayı planlıyordu. Hamsun, açıkça Hitler rejimini destekliyordu ve kendini savunamayacak durumda, Papenburg-Esterwegen toplama kampında bulunan Carl von Ossietzky'e saldırmıştı. Tucholsky, 1935 Nobel Barış Ödülü'nün tutuklu arkadaşına verilmesi için yoğun bir çaba gösteriyordu. Hakikaten de Ossietzky bir yıl sonra, geriye dönük olmak üzere 1935 yılı Nobel Barış Ödülü'nün aldı. Ama çabalarının başarısını Tucholsky göremedi.
Filistin'e yerleşen yazar Arnold Zweig 'a 15 Aralık 1935 yılında yazdığı, kendisinin de son mektubu olan, mektupta, Alman yahudilerinin, nazi rejimine karşı, geciken ayaklanmasının eleştirisini yapmıştı. Bu mektupta Almanya'da bulunduğu yıllarda ve dışarıda Almanya için gösterdiği kendi politik çabalarının bir bilançosunu çıkarmıştı:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Farkına varmak çok acı. 1929 yılından beri biliyorum. Çünkü, konferans gezileri yaptım ve "bizim insanlar"la yüz yüze, podyumlarda yandaş olanlar ve karşı olanlarla görüştüm ve o zaman bunun farkına vardım ve o andan itibaren susmaya başladım. Benim hayatım benim için, bir elma ağacının altında durup bana armut vermesini bekleyemeyecek kadar değerli. Ben artık yokum. Lisanını mümkün olduğu kadar az konuştuğum bu ülke ile işim yok artık. İster batsın, ister Ruslar işgal etsin. Benim bunlarla işim bitti" | „ |

-Kurt Tucholsky Politische Briefe(Politik Mektuplar) Reinbek 1984, Sayfa: 121