Neoklasik iktisat
Evrim

Neoklasik iktisadın evrimi üç aşamaya ayrılabilir. İlk aşama (= Keynesyen öncesi aşama) neoklasik iktisadın ilk oluşumu (on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısı) ile 1930'larda Keynesyen iktisadın gelişi arasında tarihlendirilir. İkinci aşama 1940 yılı ile 1970'lerin yarısı arasına tarihlenmektedir. Bu dönemde Keynesyen iktisat dünya ekonomisine hakim olmuş ancak neoklasik iktisat varlığını sürdürmüştür. Mikroekonomi teorisini geliştirmeye devam etti ve kendi makroekonomi teorisini oluşturmaya başladı. Neoklasik makroekonomik teorinin gelişimi, paranın miktar teorisinin ve bölüşüm teorisinin gelişimine dayanıyordu. İkinci aşamanın ürünlerinden biri, neoklasik mikroekonomi ve Keynesyen makroekonominin özel bir kombinasyonunu temsil eden Neoklasik sentezdi. Üçüncü aşama 1970'lerde başlamış ve neoklasik rönesans, neoklasik iktisadın yeniden canlanması olarak adlandırılmıştır. Bu dönemde Neo-Keynesyen iktisat krizdeydi ve bu da Monetarizm, Yeni klasik makroekonomi, Arz yanlı iktisat veya Kamu tercihi teorisi gibi yeni neoklasik düşünce çizgilerinin yaratılmasını teşvik etti. Bu teorilerin farklı odak ve yaklaşımlarına rağmen, hepsi geleneksel neoklasik iktisadın teorik ve metodolojik ilkelerine dayanmaktadır.
Neoklasik iktisatta önemli bir değişiklik 1933 yılı civarında meydana gelmiştir. Joan Robinson ve Edward H. Chamberlin, Eksik Rekabet Ekonomisi (1933) ve Tekelci Rekabet Teorisi (1933) adlı kitaplarının neredeyse eş zamanlı olarak yayınlanmasıyla, eksik rekabet modellerini tanıttılar. Piyasa biçimleri ve endüstriyel organizasyon teorileri bu çalışmadan doğmuştur. Ayrıca, marjinal gelir eğrisi gibi bazı araçları da vurgulamışlardır. Robinson kitabında bir tür sınırlı rekabeti resmîleştirmiştir. Çalışmalarının refah ekonomisi açısından sonuçları endişe vericiydi: piyasa mekanizmasının, işçilere marjinal emek verimliliklerinin tam değerine göre ödeme yapılmayacak şekilde işlediğini ve tüketici egemenliği ilkesinin de zedelendiğini ima ediyordu. Bu teori, 1940'lı ve 1950'li yıllarda birçok Batı ülkesinin anti-güven politikalarını büyük ölçüde etkilemiştir.
Joan Robinson'un eksik rekabet üzerine çalışması, en azından Piero Sraffa tarafından vurgulanan Marshallian kısmi denge teorisinin bazı sorunlarına bir yanıttı. Anglo-Amerikan iktisatçılar da bu sorunlara, Avrupa kıtasında Walras ve Vilfredo Pareto tarafından geliştirilen genel denge teorisine yönelerek yanıt verdiler. John Hicks'in Değer ve Sermaye (1939) adlı kitabı, İngilizce konuşan meslektaşlarını bu geleneklerle tanıştırmada etkili olmuştur. O da Avusturya Okulu ekonomisti Friedrich Hayek'in, Hicks'in daha sonra eğitim gördüğü Londra Ekonomi Okulu'na geçmesinden etkilendi.
Bu gelişmelere kayıtsızlık eğrileri ve sıralı fayda teorisi gibi yeni araçlar eşlik etmiştir. Neoklasik ekonominin matematiksel gelişmişlik düzeyi artmıştır. Paul Samuelson'un Ekonomik Analizin Temelleri (1947) adlı kitabı matematiksel modellemedeki bu artışa katkıda bulunmuştur.
Amerikan iktisadında iki savaş arası dönemin çoğulcu olduğu, neoklasik iktisat ve kurumsalcılığın bağlılık için yarıştığı ileri sürülmüştür. Chicago ekolünün ilk iktisatçılarından Frank Knight her iki ekolü birleştirmeye çalışmıştır. Ancak matematikteki bu artışa, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Anglo-Amerikan üniversitelerinde neoklasik ekonominin daha fazla hakim olması eşlik etti. Bazıları, McCarthycilik gibi dış siyasi müdahalelerin ve iç ideolojik zorbalığın bu yükselişte önemli bir rol oynadığını savunmaktadır.
Hicks'in Değer ve Sermaye adlı kitabı iki ana bölümden oluşmaktadır. Muhtemelen hemen etkili olmayan ikincisi ise geçici bir denge modeli sunmuştur. Hicks, Hayek'in zamanlararası koordinasyon kavramından doğrudan etkilenmiş ve Lindhal'in daha önceki çalışmalarıyla paralellik göstermiştir. Bu, ayrıştırılmış uzun dönemli modellerin terk edilmesinin bir parçasıydı. Bu eğilim muhtemelen Arrow-Debreu zamanlararası denge modeli ile doruk noktasına ulaşmıştır. Arrow-Debreu modelinin kanonik sunumları Gérard Debreu'nun Değer Teorisi (1959) ve Arrow ve Hahn'ın "Genel Rekabet Analizi" (1971) adlı eserlerinde yer almaktadır.