stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
S/2002 N 5
Keşif

S/2002 N 5 ilk olarak 14 Ağustos 2002 tarihinde Matthew Holman ve çalışma arkadaşları tarafından, Şili'deki Cerro Tololo Gözlemevi'nde bulunan 4 metrelik Víctor M. Blanco Teleskobu kullanılarak, Neptün'ün düzensiz uydularını arama çalışmaları sırasında gözlemlendi. Holman'ın ekibi, bu soluk uydunun varlığını, "kaydır ve ekle" (shift-and-add) tekniği sayesinde tespit etti. Bu teknikle birçok uzun pozlamalı teleskop görüntüsü çektiler, Neptün'ün hareketini takip etmek için görüntüleri hizalayıp kaydırdılar ve ardından arka plandaki yıldız ve gökadaların izlerinin arasında Neptün uydularını ışık noktaları olarak gösterecek tek bir derin görüntü oluşturmak için bunları bir araya getirdiler. Uyduya geçici olarak "c02N4" adı verildi ve Holman'ın ekibi tarafından keşfedilen Halimede, Sao, Laomedeia ve Neso'nun da dahil olduğu beş Neptün uydusundan en sönüklerinden biri olarak kaydedildi. Bu uyduların dördü yeniden gözlemlenip duyurulmasına rağmen S/2002 N 5 yalnızca bir kez, 3 Eylül 2002 tarihinde Avrupa Güney Gözlemevi'ndeki 8,2 metrelik Very Large Telescope tarafından tekrar gözlemlendi. Daha sonraki gözlem girişimleri başarısız oldu ve yörüngesi gözlem yetersizliği nedeniyle doğrulanamadığı için "kayıp uydu" olarak kayıtlara geçti.
S/2002 N 5, Holman'ın ekibinin Eylül 2002'de yaptığı son gözlemden itibaren 19 yıl boyunca gözlemlenemedi. 3 Eylül 2021 tarihinde Scott S. Sheppard, Şili'deki Las Campanas Gözlemevi'nde bulunan 6,5 metrelik Magellan-Baade Teleskobu ile Neptün'ün düzensiz uydularını ararken S/2002 N 5'i yeniden keşfetti. Holman'ın ekibi gibi Sheppard da "kaydır ve ekle" tekniğini kullanarak uydunun varlığını tespit etti. Eylül 2021'den Kasım 2023'e kadar Sheppard ve çalışma arkadaşları David J. Tholen, Chad Trujillo ve Patryk S. Lykawka, uydunun yörüngesini belirlemek ve kaybolmamasını sağlamak için Magellan-Baade Teleskobu ve Hawaii'deki Mauna Kea'da bulunan 8,2 metrelik Subaru Teleskobu'nu kullanarak S/2002 N 5'in takip gözlemlerini gerçekleştirdiler. Bu takip gözlemlerinin ardından Sheppard'ın ekibi uydunun 2002 yılındaki orijinal keşif gözlemleriyle bağlantısını kurmayı başardı. S/2002 N 5 ve Sheppard'ın ekibi tarafından keşfedilen bir başka Neptün düzensiz uydusu olan S/2021 N 1, 23 Şubat 2024 tarihinde Küçük Gezegen Merkezi (MPC) tarafından doğrulandı ve duyuruldu. Bu duyuruyla birlikte Neptün'ün bilinen uydu sayısı 14'ten 16'ya yükselmiştir.
Ryan Gravenberch

Ryan Jiro Gravenberch (d. 16 Mayıs 2002, Amsterdam), orta saha pozisyonunda görev yapan Hollandalı millî futbolcudur. Premier League takımlarından Liverpool'da forma giymektedir.
Profesyonel kariyerine 2018 yılında Jong Ajax takımında başladı. Daha sonra sırasıyla Ajax ve Bayern Münih takımlarında forma giydi.
Yetim gezegen

Sanatçı A. Stelter'in izlenimiyle bir yetim gezegen.
Bu video, bir sanatçının serbest-yüzen CFBDSIR J214947.2-040308.9. gezegeniyle ilgili izlenimini göstermektedir.
Yetim gezegen (serbest-yüzen gezegen, yıldızlararası gezegen ve ayrıca haydut, başıboş, göçmen, bağlantısız, gezgin, yıldızsız gezegen olarak da belirtilir) doğrudan bir yıldızın yörüngesinde bulunmayan gezegen kütleli bir cisimdir. Bu tür cisimler, kendi başına oluşmuş veya herhangi bir yıldıza veya kahverengi cüceye yerçekimsel olarak bağlı olmadıkları bir gezegen sisteminden fırlatılmıştır. Samanyolu tek başına milyarlarca yetim gezegene sahip olabilir.
Bazı gezegen kütleli cisimler, yıldızlara benzer şekilde oluşmuş olabilir. Uluslararası Astronomi Birliği, bu tür cisimlerin kahverengi altcüceler olarak adlandırılmasını önermiştir. Bununla birlikte jeofizik gezegen tanımına göre, yetim gezegenler bir gezegen türüdür. Olası bir örnek olan Cha 110913-773444, fırlatılmış ve yetim gezegen haline gelmiş veya bunun dışında kahverengi altcüce olmak için kendi başına oluşmuş olabilir.
Gök bilimciler, çok genç bir serbest-yüzen gezegen kütleli cisim olan OTS 44'ü gözlemlemek için Herschel Uzay Gözlemevi'ni ve VLT'yi kullandılar ve genel kabul görmüş yıldız benzeri oluşum yöntemini karakterize eden süreçlerin, birkaç Jüpiter kütlesine kadar izole edilmiş cisimler için geçerli olduğunu gösterdiler. Herschel'in uzak kızılötesi gözlemleri, OTS 44'ün en az 10 Dünya kütleli bir diskle çevrili olduğunu ve bu nedenle sonunda mini bir gezegen sistemi oluşturabileceğini gösterdi. OTS 44'ün Çok Büyük Teleskop'ta (VLT) SINFONI spektrografı ile yapılan spektroskopik gözlemleri, diskin genç yıldızlara benzer şekilde aktif olarak madde biriktirdiğini ortaya çıkardı. Aralık 2013'te, yetim bir gezegenin öte uydu adayı duyuruldu.
Kasım 2023 tarihine James Web Uzay Teleskopu ile Orion Bulutsusu üzerine yapılan incelemeler sırasında kütlelerinin Jüpiter'e yakın olduğu tespit edilen yeni yetim gezegenler keşfedildi ve bu gezegenlere JuMBO adı verildi.
Bilinen veya olası yetim gezegenler

Aşağıdaki tablo doğrulanmış veya keşfedilmiş olduğundan şüphelenilen yetim gezegenleri listelemektedir. Henüz bu gezegenlerin bir yıldızın yörüngesinden mi fırlatıldıkları yoksa kendi başlarına kahverengi altcüceler olarak mı oluştukları bilinmemektedir. Son derece düşük kütleli yetim gezegenlerin (OGLE-2012-BLG-1323 ve KMT-2019-BLG-2073 gibi) kendi başlarına oluşup oluşamayacakları da şu an bilinmemektedir.
| Ötegezegen | Kütle (MJ) | Yaş (milyon yıl) | Uzaklık (Iy) | Durum | Keşif |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| OTS 44 | 11,5~ | 0,5–3 | 554 | Muhtemelen düşük kütleli bir kahverengi cüce | 1998 |
| S Ori 52 | 2–8 | 1–5 | 1150 | Yaşı ve kütlesi belirsiz; ön planda bir kahverengi cüce olabilir | 2000 |
| Cha 110913-773444 | 5–15 | 2~ | 529 | Aday | 2004 |
| SIMP J013656.5+093347 | 11-13 | 200~ | 20-22 | Aday | 2006 |
| UGPS J072227.51−054031.2 | 5–40 |  | 13 | Kütlesi belirsiz | 2010 |
| [MPK2010b] 4450 | 2–3 |  | 325 | Aday | 2010 |
| CFBDSIR 2149−0403 | 4–7 | 110–130 | 117–143 | Aday | 2012 |
| MOA-2011-BLG-262 | 4~ |  |  | Kırmızı cüce olabilir | 2013 |
| PSO J318.5−22 | 5,5–8 | 21–27 | 80 | Doğrulanmış | 2013 |
| 2MASS J2208+2921 | 11–13 | 21–27 | 115 | Aday; dikey hız gerekli | 2014 |
| WISE J1741-4642 | 4–21 | 23–130 |  | Aday | 2014 |
| WISE 0855−0714 | 3–10 |  | 7,1 | Yaşı belirsiz; kahverengi cüce olabilir | 2014 |
| 2MASS J12074836–3900043 | 11–13 | 7–13 | 200 | Aday; uzaklık gerekli | 2014 |
| SIMP J2154–1055 | 9–11 | 30–50 | 63 | Yaşı şüpheli | 2014 |
| SDSS J111010.01+011613.1 | 10–12 | 110–130 | 63 | Doğrulanmış | 2015 |
| 2MASS J1119–1137 | 4–8 | 7–13 | ~90 | Aday | 2016 |
| WISEA 1147 | 5–13 | 7–13 | ~100 | Aday | 2016 |
| OGLE-2012-BLG-1323 | 0,007245–0,07245 |  |  | Aday; uzaklık gerekli | 2017 |
| OGLE-2017-BLG-0560 | 1,9–20 |  |  | Aday; uzaklık gerekli | 2017 |
| KMT-2019-BLG-2073 | 0,19 |  |  | Aday; uzaklık gerekli | 2020 |
Bibliyografya

Stevenson, D. (1999). "Life-sustaining planets in interstellar space?". Nature. 400 (6739). s. 32. Bibcode:1999Natur.400...32S. doi:10.1038/21811. PMID 10403246.
Article by Stevenson similar to the Nature article but containing more information, titled: "Possibility of Life Sustaining Planets in Interstellar Space"
Saburo Yokomizo

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- |
Doğumu: 9 Aralık 1939(1939-12-09) Yokohama, Japonya
Ölümü: 14 Kasım 2024 (84 yaşında) Tokyo, Japonya
Spor
Ülke: Japonya
Spor: Atletizm (Orta mesafe koşuları)
Yarışma(lar): Olimpiyat Oyunları
Saburo Yokomizo (横溝 三郎, Yokomizo Saburō, 9 Aralık 1939, Yokohama – 14 Kasım 2024, Tokyo, Japonya), Japon orta mesafe koşucusu.
Hayatı

Yokomizo, 9 Aralık 1939'da Yokohama, Japonya'da doğdu. Ülkesi Japonya adına 1964 Yaz Olimpiyatları'nda erkekler 3000 metre engelli yarışlarında mücadele etti. Yokomizo, 14 Kasım 2024'te Tokyo, Japonya'da karaciğer kanseri nedeniyle 84 yaşında öldü.
Valeriya Zenkova

| Valeriya Zenkova |
| --- | --- |

Kişisel bilgiler
Temsil edilen ülke:  Rusya
Doğum: 7 Nisan 1995 (29 yaşında)
Partneri: Valerie Sinitsin
ISU kişisel en iyi puanları
Kombine toplam: 143.20 ISU JGP Mexico Cup
Serbest program: 69.72 ISU JGP Mexico Cup
Zorunlu dans: 27.00 ISU JGP Mexico Cup
Özgün dans: 46.48 ISU JGP Mexico Cup
Valeria Zenkova (d. 7 Nisan, 1995) Rus buz patenci. Partneri Valerie Sinitsin ile birlikte buz dansında yarışmaktadır. Çift 2008 Rusya Gençler şampiyonasında 10. olmuştur..Ertesi yıl yaş sınırı sebebiyle (13 yaş) gençler düzeyinde yarışabilecekleri ilk sezonda 2008-2009 ISU Junior Grand Prix çerçevesinde Meksika'daki yarışmaya katılmış ve ilk uluslararası yarışmalarında bronz madalya almışlardır.
Çim

Çim (Lolium), buğdaygiller familyasından tek ya da çok yıllık çimen oluşturan bitki cinsi. Avrasya ile Kuzey Afrika'da doğal olarak yayılım gösteren çimler diploid yapıdadır.
Özellikleri

50–100 cm boylarında, dik gövdeli otsu bir bitkidir. 5–40 cm uzunluğundaki başaklarında 10-20 basakçık bulunur. Olgun meyveler 4–7 mm boyutlarındadır. Akdeniz Bölgesinde en çok arpa tarlalarında yabani ot olarak büyür.
Türleri

Lolium canariense - Kanarya çimi
Lolium edwardii
Lolium multiflorum - Tek yıllık çim ya da İtalyan çimi
Lolium perenne - Çok yıllık çim ya da İngiliz çimi
Lolium persicum - İran çimi
Lolium remotum
Lolium rigidum
Lolium temulentum - Delice, erez, zivan (çok zehirlidir)
Zeeman etkisi

Normal Zeeman etkisi: l = 2 ve l = 1 durumları arasındaki 15 olası geçişin sadece 9'u manyetik alanla ayrılmış olup, Δm = mi - mf -1, 0, 1 şeklinde üç çizgi şeklinde gerçekleşir.
Zeeman efekti, ismini Hollandalı fizikçi Pieter Zeeman'dan alan; tayf çizgilerinin, bir manyetik alan olması durumunda birden fazla bileşene ayrılması efektidir. Zeeman alt katmanlarının arasındaki mesafe bir manyetik alan fonksiyonu olduğundan, bu efekt manyetik alanı ölçmek için kullanılabilir.
Kadmiyum buharının ışığını inceleyen Zeeman, 1896′da, gaz-manyetik alana konduğu zaman tayftaki çizgilerin bölündü­ğünü gözlemlemiştir. Kuantum teorisine göre atomdaki elektronlar daha düşük enerji düzeylerine geçerken ışık yayınlayarak tayfta görülen çizgileri oluş­turur. Manyetik alanın çizgilerde bölünmeye yol açması­nın nedeni, daha önce tümünün enerjileri aynı olan elektronların, manyetik alanın etkisiyle yönlerine göre farklı enerjiler kazanmalarıdır.
Açısal momentumuyla ilişkili yörünge manyetik momentten dolayı 2(l+1) tane dejenere m bileşeninin yarılması olayına Zeeman olayı denir.
Teorik açıklaması

Manyetik bir alan içindeki bir atomun toplam Hamiltonu
H=H_{0}+V_{M}
şeklinde yazılabilir. Burada  H_{0} etkilenmemiş atom Hamiltonu ve  V_{M} de manyetik alandan dolayı etkilenmedir:
V_{M}=-{\vec {\mu }}\cdot {\vec {B}},
diye tanımlanır. Burada  {\vec {\mu }} atomun manyetik momentidir. Manyetik moment elektronik ve nükleer bileşenler içerir, ancak oldukça küçük olduğu için burada önemsenmeyecektir. Bu durumda;
{\vec {\mu }}\approx -{\frac {\mu _{B}g{\vec {J}}}{\hbar }},
yazılabilir. Burada  \mu _{B} Bohr manyetiğini,  {\vec {J}} toplam elektronik açısal momentumu ve  g Landé Faktörünü tanımlar.
Yaşam koçluğu

Yaşam koçluğu, (ingilizce: life coaching) bir koçluk sanatı olup, insanların kendi kendilerini güçlendirmelerine yol açan beceriler ve tutumlar geliştirerek kişisel hedefleri tanımlamalarına ve elde etmelerine yardımcı olma sürecidir. Yaşam koçluğu, iş-yaşam dengesi ve kariyer değişikliği gibi konularla ilgilenir ve genellikle işyeri ortamı dışında gerçekleşir.
Yaşam koçu bireyin mevcut yaşamına odaklanmasına yardımcı olur, gerekli düzeltmeleri yapar ve kişisel ve profesyonel yaşamlarında olumlu hedefler gerçekleştirerek ilerlemelerine yardımcı olur. Kişinin yaşamında büyük bir geçiş aşamasından geçip geçmediğini, belirli bir hedefe ulaşmak için motivasyona ve cesaretlendirmeye ihtiyaç duyup duymadığını belirler. Bir yaşam koçu çok değerli bir profesyonel danışman da olabilir. Müşterilerinin yaşamlarında olumlu değişiklikler keşfetmelerine ve başlatmalarına yardımcı olmak için gereken soruları, çerçeveyi, alıştırmaları ve hesap verebilirliği sağlar. Yaşam koçları, gayet sağlıklı düşünüp hareket edebilen bireyleri geliştirmeye yönelik adım atarlar. Yaşam koçluğu hayatlarının her alanında “daha iyisini” isteyen bilinçli insan topluluğu ile yapmış olduğu ikili diyaloglar sonucu oluşmuş bir meslek dalıdır. Yaşam koçlarını psikologlardan kendilerini ayıran en büyük fark budur.
Hayy bin Yakzan

Hayy bin Yakzan (Arapça: حي بن يقظان "Uyanık Oğlu Hay"; Latince: Philosophus Autodidactus "Kendi Kendini Eğitmiş Felsefeci"; İngilizce: "The Improvement of Human Reason: Exhibited in the Life of Hai Ebn Yokdhan"), 12. yy. Endülüs'de İbn-i Tufeyl tarafından yazılan aydınlanma ve felsefi roman.
Felsefe ve tasavvufi  öğretileri  sembolik bir dille ifade ederek daha iyi kavranmasını  sağlamak düşüncesi ile yazılmış olan bir alegorik romandır ve İbn-i Tufeyl'in sistemini oluşturan ana fikirlerin yer aldığı en önemli eseridir. İbn-i Tufeyl bu romanıyla döneminde tartışılan üç önemli soruna çözüm getirmeyi amaçlamıştır. Bunlar;
İnsan kendi başına, hiçbir eğitim almadan sadece doğayı gözlemleyerek ve düşünerek "insan-ı kâmil" seviyesine ulaşabilir.
Gözlem, deney ve akıl yürütme yoluyla elde edilen bilgiler, vahiy ile çelişmez. Başka bir deyişle din ile felsefe ve daha dar olarak da bilim çelişmez.
Mutlak bilgiye ulaşmak bireyseldir ve bunu herkes başarabilir.
Batı'da 14. yüzyıldan başlayarak ilgi görmüş, en çok okunan kitaplardan birisi olmuştur. Dünyada felsefî romanın olduğu kadar Robinsonad (adasal roman) türünün de ilk örneği olarak kabul edilir.  Avrupa romanındaki Bildungsroman tarzına da öncü olduğu düşünülmektedir.
Roman, insanın kendi başına "insan-ı kâmil" aşamasına ulaşabileceğini kanıtlamaktadır. Romanın üç karakteri vahşi Hayy, mistik Absal, sosyal Salaman'dır. Bütün ömrünü kimsesiz bir adada geçiren Hayy, bir ceylan tarafından beslenip büyütülmüştür ve hiçbir toplumsal bağı olmayan bir münzevidir. Elli yıl içinde evreni gözlem ve deneylerle, kıyaslamalar ve akıl yürütmelerle çözer, varoluş nedenlerini, anlamlarını, Tanrı ile olan bağıntılarını kavrar. Diğer bir adadan gelen ve vahye dayalı inancı, dini simgeleyen Absal'la karşılaşması, kendisinin tek başına ulaştığı yaratıcı olgusu ile Absal'ın inancının örtüşmesi ve bunun üzerine ikisinin birlikte Absal'ın adasına giderek yüce gerçeklikleri anlatmaya çalışmaları anlatılır.
Eser, 14. yüzyılda İbraniceye çevrilmiştir. Latince'ye ilk çevirisi 15. yüzyılda İtalyan filozof Giovanni Pico della  Mirandola tarafından, ikinci çevirisi ise İngiliz oryantalist Edward Poccocke tarafından yapıldı. Eser, ilk defa 1671'de, daha sonra 1700'de Arapça metniyle Oxford'da yayımlandı. Önce Pococke'nin Latince çevirisinden İngilizceye çevrilen eser, 1711'de Arapça aslından İngilizceye çevrildi. Hollanda diline yapılan ilk çevirisi 1672'de Amsterdam'da yayımlandı, aynı çeviri, 1700'de Rotterdam'da basıldı. Fransızca, Almanyca, Rusça ve İspanyolca gibi diğer Avrupa dillerine de çevrildi. Türkçe çevirisi 1923 yılında Babanzade Reşid tarafından yapılmış ve Mihrab dergisinde tefrika edilmiştir. 1977'de Durali Yılmaz tarafından yapılan çocuklar için uyarlaması yayımlanmıştır.
Etkileri

Hayy bin Yakzan, Batı'da birçok düşünürü ve sanatçıyı etkilemiş, Bilimsel devrim ve Aydınlanma Çağı'nda  etkisi olmuş bir eserdir. Hatta İngiltere'de Kuakerler denen Hristiyan mezhebinin bağlıları tarafından bir ahlak kitabı olarak kabul edilmiştir.
Kimine göre Jean-Jacques Rousseau'nun Émile'ine, Thomas More'un Ütopya'sına, Daniel Defoe'nun Robinson Crusoe'suna esin veren eser; Rudyard Kipling'in 'The Jungle Book'daki Maugli hikâyesine de benzemektedir.
Anlatım tekniği

Eser, alegori anlatım tekniği ile yazılmıştır. Hüseyin bin İshak'ın Yunancadan çevirdiği, Absal ile Salaman öyküsündeki alegori anlatım tekniği İbn Sina tarafından öyküleştirilerek, daha sonra bir anlatı geleneğine dönüşmüştür. İbn Tufeyl'in  Hay bin Yakzan öyküsü, hikâye türünde felsefi eser verme geleneğinin en ünlü yapıtıdır.
Sühreverdî'nin El Gurbetü'l Garabiyyesi, İbnü'n Nefis'in El Risaletül-Kamiliyye fi’s Siyeri'n–Nebeviye'si ve Molla Câmî'nin Salaman ve Absal yapıtları, bu geleneğin diğer önemli örnekleridir. Bu kitapların ortak noktası, belli bir felsefi aydınlanma öğretisine dayanmalarıdır.
Arlene Martel

| Arlene Martel |
| --- | --- |

Doğum: 14 Nisan 1936
Ölüm: 12 Ağustos 2014 (78 yaşında) Los Angeles, ABD
Milliyet: ABD
Meslek: oyuncu
Etkin yıllar: 1958-2013

Arlene Martel (d. 14 Nisan 1936 - ö. 12 Ağustos 2014), Amerikalı oyuncu ve yaşam koçu. Polisiye televizyon dizisi Perry Mason show programı Hogan's Heroes 'te yer alarak tanındı.              Asıl ününü ise televizyon dizisi olarak çekilen Uzay Yolu serisiyle elde etti.
Arlene Martel kalp krizi sonucu 78 yaşında öldü.
Yıldızlar arası yolculuk

Varsayımsal solucan deliği indüksiyonu itkili uzay aracının bir ressam gözünden çizimi, kısmen Miguel Alcubierre'in 1994 tarihli Alcubierre Aracı'ndan esinlenilerek. Kaynak: NASA CD-98-76634, Les Bossinas tarafından.
Yıldızlar arası yolculuk, yıldızlar arasında insanlı ya da insansız yapılan seyahat. Uzay gemileriyle yıldızlar arası yolculuk konsepti bilimkurgunun temel ögelerinden biridir. Yıldızlar arası yolculuk, gezegenler arası yolculuktan olağanüstü düzeyde daha zordur.
Bu konuda pek çok bilimsel makale yayımlanmıştır. Yıldızlar arası yolculuklar yapabilmek için insanlığın Albert Einstein'a göre imkânsız olanı başararak ışık hızına ulaşması gerektiği düşünülebilirse de (ki, ışık hızına ulaşmak kütleli olan bir maddeye sonsuz bir enerji uygulamak ya da kütlesiz bir maddeye enerji uygulamak ile mümkündür) insanların uzayda kendi kendilerine yetecek bir komüniteyi barındırabilecek bir araç yapmaları ve geri dönüşsüz olarak bu yolculuğa çıkacak gönüllüler bulmaları durumunda gerçekleşme ihtimali olan eylemdir.
Güneş sistemine en yakın yıldız olan Proxima Centauri'ye olan uzaklık 4,24 ışık yılı yani 4,01 1013 kilometredir.
Spiros Fokas

| Spiros Fokas |
| --- | --- |
Focás 1970'te Basta guardarla adlı filmde
Doğum: Spyridon Androutsopoulos 17 Ağustos 1937(1937-08-17) Patras, Yunanistan
Ölüm: 10 Kasım 2023 (86 yaşında) Elefsis, Yunanistan
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1959–2019
Evlilik: Lilian Panagiotopoulou (e. 2013; ö. 2023)
Çocuk(lar): 1 üvey kız

Spiros Focás (Yunanca:Σπύρος Φωκάς; 17 Ağustos 1937 – 10 Kasım 2023), Yunan aktör.
Hayatı

Focás, 17 Ağustos 1937'de Spyros Androutsopoulos doğum adıyla Patras, Yunanistan'da doğdu.
Yer aldığı 1959 yapımı Cannes Film Festivali'nden yayınlanan Bloody Twilight adlı filmle tanındı.
Aralarında; Vincente Minnelli, Luchino Visconti, Katina Paksinu ve Sylvester Stallone'nin olduğu usta isimlerle çalıştı. Ağırlıklı İtalya ve ABD yapımı film projelerinde görüldü.
Yer aldığı diğer önemli nazı yapımlar arasında; A Matter of Time, Rocco and His Brothers, Rambo 3, Eighteen in the Sun ve The Serpent of Death sayılabilir.
Hayatı > Özel yaşamı ve ölümü

Dört kez evlenen 2013'te evlendiği son eşinden bir üvey kızı bulunan Focás, 10 Kasım 2023'te tedavi gördüğü Elefsis, Yunanistan'daki bir sağlık merkezinde 86 yaşında ölmüştür.
Seçme filmografi

Matomeno iliovasilemma (1959) - Giannos
Lygos, o leventis (1959) - Tasos Lygos
Diakopes stin Kolopetinitsa (1959) - Alekos
Death of a Friend (1959) - Bruno
Messalina (1960) - Lucio Massimo
Rocco and His Brothers (1960) - Vincenzo Parondi
Apolytrosis (1961) - Ilias
Psycosissimo (1961) - Pietro, l'autista
Run with the Devil (1960) - Marco Belli
Eighteen in the Sun (1962) - Johnny
A Man for Burning (1962) - Jachino
Anima nera (1962)
Egoismos (1964) - Kostas
A Bullet Through the Heart (1966) - Navarra
The Fear (1966) - Nikos
I Stefania (1966) - Giorgos Daponte
Queen of Clubs (1966) - Alexandros
Ta skalopatia (1966)
Erotas stin kafti ammo (1966) - Stefos Pergamos
Psomi gia ena drapeti (1967) - Giovanni
Hate Thy Neighbor (1968) - Ken Dakota
I zoi enos anthropou (1968) - Hristos Sgouros
Ekeinoi pou xeroun n' agapoun (1968) - Petros
Brosta stin aghoni (1968) - Timos
Zorro in the Court of England (1969) - Pedro Suarez / Zorro
Corbari (1970)
Basta guardarla (1970) - Fernando
Lover of the Great Bear (1971) - Alfred
Lui per lei (1972)
I Kiss the Hand (1973) - Luca Ferrante
Shaft in Africa (1973) - Sassari
Flavia the Heretic (1974) - the French Duke
Mark Shoots First (1975) - Morini
Ta paidia touy zevedaiou (1975)
A Matter of Time (1976) - (belirsiz)
Holocaust 2000 (1977) - Harbin
I anametrisi (1979)
H stigmh ths alitheias (1979)
Diamantia (1979)
Sonia (1980) - Tonio
Souvliste tous! Etsi tha paroume to kouradokastro (1981) - Iasonas
To mithistorima ton tessaron (1981)
Ta diamantia den lene psemmata (1981)
Oi tyhodiohtes (1981) - Petros Georgiou
Anametrisi (1982) - Petros Parisis
I parexigisi (1983) - Nikos
The Jewel of the Nile (1985) - Omar
Fout Bol (1985)
Black Tunnel (1986) - Colonel Jack Roth
Rambo 3 (1988) - Masoud
Tre colonne in cronaca (1990) - Anthony Bassouri - il socio di Leporino
White Palace (1990) - George (belirsiz)
The Serpent of Death (1990) - Stavros
To pethameno liker (1992) - Triandafillos
O drapetis tou feggariou (1994)
Sapounopetra: To hrima sto Laimo sas (1995)
Karagioz Dream (1996)
Biznes sta Valkania (1997)
Ntaiana i prigipissa tou laou (1999)
Vitsia gynaikon (2000) - Marios Venieris
Alexandros kai Aishe (2002)
Sti skia tou Lemmy Caution (2002)
L'ospite segreto (2003) - Uncle
O haros vgike pagania (2003)
Min pernas, anavei kokkino (2003)
Parta ola (2003)
448 BC: Olympiad of Ancient Hellas (2004) - Empedocles
A Simple Love Story (2007)
I diathiki tou ierea Ioanni Meslier (2009)
Bring them back (2010)
Promakhos (2014) - Fotis
Vakxes (2015)
Raw Trip (2016) - Sheriff
O Thisavros (2017)
Outlanders 2018 (2018)
Few Hours in Athens (2019) - Sokak Sanatçısı
İnsülin benzeri büyüme faktörü 1

İnsülin benzeri büyüme faktörü (IGF-1) veya somatomedin C, çocukluk büyümesinde önemli rolü olan ve yetişkinlerde anabolik etkileri olan insüline benzeyen bir molekül yapısında olan bir hormondur.
IGF-1, insanlarda IGF-1 geni tarafından kodlanan bir proteindir. IGF-1, üç molekül içi disülfid köprüsü bulunan tek bir zincirde 70 amino asitten oluşmaktadır. IGF-1, 7.649 Daltonluk bir molekül ağırlığına sahiptir.
IGF-1, başlıca karaciğer tarafından üretilmektedir. IGF-1'in üretimi büyüme hormonu ile uyarılır. IGF-1'in büyük bölümü, 6 bağlayıcı proteinden (IGF-BP) birine bağlıdır. IGFBP-1, insülin tarafından düzenlenir. IGF-1 yaşam boyunca üretilmekredir; IGF-1 üretiminin en yüksek oranları ergenlikteki büyüme artışı sırasında meydana gelir. En düşük düzeyleri bebeklik ve yaşlılıkta görülür.[kaynak belirtilmeli] Büyüme yetmezliğinin tedavisi için çocuklarda IGF-1'in yapay bir analogu olan mekasermin kullanılır.
Üretim ve dolaşım

IGF-1, hedef dokuda parakrin/otokrin tarzında olmakla birlikte bir endokrin hormon olarak başlıca karaciğerde üretilmektedir. Üretim; büyüme hormonu (GH) tarafından uyarılmaktadır ve beslenme yetersizliği, büyüme hormonu duyarsızlığı, büyüme hormonu reseptörlerinin eksikliği veya SHP2 ve STAT5B de içinde olmak üzere GH reseptörü ardı aşağı yönde sinyallenme yolunun bozulması ile yavaşlatılabilir. IGF-1'in yaklaşık %98'i her zaman 6 bağlayıcı proteinden (IGF-BP) birine bağlıdır. En bol protein olan IGFBP-3, bütün IGF bağlanmasının %80'ini oluşturmaktadır. IGF-1, 1:1 mol oranında IGFBP-3'e bağlanmaktadır. IGFBP-1, insülin tarafından düzenlenmektedir.
IGF-1 yaşam boyunca üretilir. En yüksek IGF-1 üretimi, ergenlik dönemindeki büyüme artışı sırasında ortaya çıkmaktadır. En düşük düzeyler bebeklik ve yaşlılıkta görülür.[kaynak belirtilmeli]
Protein alımı, toplam kalori tüketiminden bağımsız olarak insanlarda IGF-1 düzeylerini artırmaktadır. Dolaşımdaki büyüme hormonu (GH) ve IGF-1 düzeylerinde değişikliklere neden olduğu bilinen etkenler şunlardır: İnsülin düzeyleri, genetik düzenleme, günün saati, yaş, cinsiyet, egzersiz, stres düzeyi, beslenme durumu ve vücut kitle indeksi (VKİ), hastalık durumu, etnik köken, östrojen durumu ve ksenobiyotik alımı.