Anestezik
Tarihçe

İnsanlığın eski zamanlarında anestezi uygulanmadan önce, çok az cerrahi girişim yapılıyor, yapılan girişimler de, uyuşturulmamış kişide ortaya çıkan ağrı ve şok nedeniyle, birkaç dakikalık girişimlerle sınırlanıyordu. Bu yüzden hekimler, yüzyıllar boyunca ağrısız cerrahi girişim sağlayabilecek ilaçlar aradılar.
Batıda alkol ve afyon bileşikleri kullanıldı. İnkalar deri üstüne koka yaprakları özü (kokain) sürmeyi denediler. Çinliler afyon kullandılar. Çok ender olarak da sinir köklerine doğrudan basınç ve soğuk uygulaması yapıldı. Ama bu yöntemlerin tümü sadece yerel etki gösteriyordu. Tüm bedenin cerrahi girişime duyarsız kalmasını sağlayacak bir yöntem (genel anestezi) için 19. yüzyılın ortalarına kadar bir gelişme sağlanamadı. Bu amaçla kullanılan maddelerin biri, 18. yüzyılın sonlarından beri bilinen azot protoksit gazı idi. Fakat azot protoksitin tek başına genel anestezi sağlamaya yeterli olmadığı denemelerle anlaşılmıştı.
Anestezi ciddi olarak ilk defa 19. yüzyıl ortalarında kullanılmaya başlamıştır. 16 Ekim 1846'da Boston'daki Massachusetts General Hospital'da dişhekimi William Thomas Green Morton, 52 yasinda bir erkek hastanın (Edward Gilbert Abbott) boyun bölgesindeki bir tümörün cerrah Dr. Warren tarafından çıkarılması sırasında "dietil eter" kullanarak başarılı bir genel anestezi uyguladı (Crawford W. Long adlı Georgia'lı bir hekim de 1842'den başlayarak eter kullanmış, fakat sonuçları 1848'da yayınlanmıştır). Bu olay, başta cerrah Dr. Warren'ın kendisi olmak üzere izleyenler tarafından "tıpta devrim" diye nitelendirildi ve yöntem hızla yaygınlaşarak, 2 yıl içinde ABD ve Avrupa'da yaygın biçimde uygulanmaya başlandı. Günümüzde 16 Ekim 1846 tarihi, genel anestezinin halka açık ilk gösterimi olarak kabul edilmektedir. 1844 yılında Bostonlu diş hekimi Wells hastasına solunum yoluyla diazot monoksit (N2O) vererek ağrısız diş çekmiştir. 1846 yılında Amerika'da yine diş hekimi olan Jackson ilk olarak eter ile anestezi uygulamıştır. 1847 yılında da İngiltere'de jinekolog olan James Young Simpson anestezik olarak ilk kez kloroformu (CHCl3) kullanmıştır.
| g t Genel anestezikler (N01A) |
| --- | --- |
Eterler: Dietil eter · Etil vinil eter · Vinil eter
Halojenli hidrokarbonlar ve halojenli eterler: Kloroform · Desfluran · Enfluran · Halotan · İzofluran · Metoksifluran · Sevofluran · Trikloroetilen
Barbitüratlar: Heksobarbital · Metoheksital · Narkobarbital · Tiyopental
Opioid anestezikler: Morfin · Petidin · Fentanil · Alfentanil · Remifentanil · Sufentanil
Diğer genel anestezikler: Alfaksalon · Droperidol · Esketamin · Etomidat · Hidroksibütirik asit · Ketamin · Nitröz oksit · Propanidid · Propofol
| g t Lokal anestezikler (N01B) |
| --- | --- |
Artikain · Benzokain · Bupivakain · Kloroprokain · Kokain · Etidokain · Heksilkain · Lidokain · Levobupivakain · Lidokain/prilokain · Mepivakain · Prilokain · Prokain · Ropivakain · Tetrakain
| g t Anatomik Terapötik Kimyasal Sınıflandırma Sistemine dayalı olarak - Büyük ilaç grupları |
| --- | --- |
Gastrointestinal kanal / metabolizma (A):  Mide asidi Antiasitler  H2 antagonistleri  Proton pompa inhibitörleri  Antiemetikler  Laksatifler  Antidiyare ilaçları / Antipropulsifler  Anti-obezite ilaçları  Antidiyabetikler  Vitaminler  Mineraller 
Kan ve kan yapıcı organlar (B):  Antitrombotikler  Antiplateletler  Antikoagülanlar  Trombolitikler)  Antihemorajikler Plateletler  Koagülantlar  Antifibrinolitikler 
Kardiyovaskülersistem (C):  Kardiyak tedavisi / Antianjinallar Kardiyak glikozitler  Antiaritmikler  Kardiyak uyarıcılar  Antihipertansifler  Diüretikler  Vazodilatörler  Beta blokörler  Kalsiyum kanal blokörleri  Renin-anjiotensin sistemi ACE inhibitörleri  Anjiotensin II reseptör antagonistleri  Renin inhibitörleri  Antihiperlipidemikler Statinler  Fibratlar  Safra asidi sekestranları 
Deri (D):  Kremler  Sikatrizanlar  Antipruritikler  Antipsoriatikler  İlaçlı pansumanlar 
Genitoürinersistem (G):  Hormonal kontrasepsiyon  Doğurganlık maddeleri  Seçici östrojen reseptör modülatörleri  Cinsiyet hormonları 
Endokrinsistem (H):  Hipotalamik-hipofiz hormonları  Kortikosteroidler Glukokortikoidler  Mineralokortikoidler  Cinsiyet hormonları  Tiroit hormonları / Antitiroit ajanları 
Enfeksiyonlar ve enfestasyonlar (J, P, QI):  Antimikrobiyaller: Antibakteriyeller (Antimikobakteriyeller)  Antifungallar  Antivirallar  Antiparaziterler Antiprotozoallar  Antihelmintikler  Ektoparazitisitler  İntravenöz immünoglobulin  Aşılar 
Malign hastalıklar (L01-L02):  Antikanser ajanları Antimetabolitler  Alkilleme  İğ zehirleri  Antineoplastik  Topoizomeraz inhibitörleri 
Bağışıklık hastalıkları (L03-L04):  İmmünomodülatörler İmmünostimülanlar  İmmünosupresanlar 
Kaslar, kemikler ve eklemler (M):  Anabolik steroidler  Antiinflamatuarlar Nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar  Antiromatizmallar  Kortikosteroidler  Kas gevşeticiler  Bisfosfonatlar 
Beyin ve sinir sistemi (N):  Ağrı kesiciler  Anestezikler Genel  Lokal  Anorektikler  Anti-DEHB ajanları  Bağımlılık önleyiciler  Antikonvülzanlar  Antidemans ajanları  Antidepresanlar  Antimigren ajanları  Antiparkinson ajanları  Psikoaktifler  Antipsikotikler  Anksiyolitikler  Afrodizyaklar  Depresanlar  Entaktojenler  Entojenler  Öforantlar  Halüsinojenler Psikedelikler  Dissosiyatifler  Deliryantlar  Hipnotikler / Sakinleştiriciler  Duygudurum dengeleyicileri  Nöroprotektifler  Nootropikler  Nörotoksinler  İştah uyarıcılar  Serenikler  Uyarıcılar  Öjeroikler 
Solunumsistemi (R):  Dekonjestanlar  Bronkodilatörler  Öksürük ilaçları  H1 antagonistleri 
Duyu organları (S):  Oftalmolojikler  Otolojikler 
Diğer ATC (V):  Panzehirler  Kontrast madde  Radyofarmasötikler  Pansuman  Senoterapötikler 
  İlaçlar  Farmakolojik sınıflandırma sistemleri  ATC kodları 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb119775789 (data)  GND: 4001839-8  LCCN: sh85004977  NKC: ph118426  NLI: 987007294725405171