ADFGVX şifrelemesi
Kriptanaliz

ADFGVX Fransız Ordu Teğmeni Georges Painvin tarafından kriptanaliz edilmiş ve şifre 1918 Haziran ayı başlarında kırılmıştır. Çalışma klasik kriptografi standartlarına göre son derece zordu ve Painvin bu süreçte fiziksel olarak hastalandı. Çözüm yöntemi, kalıplaşmış başlangıçlara sahip mesajlar bulmaya dayanıyordu; bu mesajlar parçalara ayrılacak ve daha sonra şifreli metindeki pozisyonlarda, aktarım tablosundaki sütun başlıklarına karşılık gelen benzer kalıplar oluşturacaktı. (Bu aşamaya ulaşıldıktan sonra, hepsi elle yapılan önemli istatistiksel analizler gerekiyordu). Bu nedenle sadece trafiğin çok yoğun olduğu zamanlarda etkiliydi, ancak bu aynı zamanda en önemli mesajların gönderildiği zamanlardı.
Ancak Painvin'in ADFGX şifresini kırmak için kullandığı tek hile bu değildi. Ayrıca kullanılan anahtarın muhtemel uzunluğu hakkında bilgi edinmek için şifreli metnin tekrar eden bölümlerini kullandı. Anahtarın çift sayıda harf uzunluğunda olduğu durumlarda, mesajın şifrelenme şeklinden, her bir sütunun tamamen Polybius Karesinin üstünden veya Karenin solundan alınan harf koordinatlarından oluştuğunu, ikisinin bir karışımı olmadığını biliyordu. Ayrıca, yer değiştirmeden sonra ancak yer değiştirmeden önce, sütunlar dönüşümlü olarak tamamen "üst" ve "yan" harflerden oluşuyordu. Harflerin frekans analizinin özelliklerinden biri, tek tek harflerin dağılımları normdan büyük ölçüde farklılık gösterebilirken, ortalamalar yasası harf gruplarının daha az farklılık gösterdiğini belirtir. ADFGX şifresinde her bir "yan" harf ya da "üst" harf beş düz metin harfi ile ilişkilendirilir. Yukarıdaki örnekte, "yan" harf "D" düz metin harfleri "d h o z k" ile ve "üst" harf "D" düz metin harfleri "t h f j r" ile ilişkilendirilmiştir. Beş harften oluşan iki grup farklı kümülatif frekans dağılımlarına sahip olduğundan, "yan" harflerden oluşan sütunlardaki "D" harfinin frekans analizi, "üst" harflerden oluşan sütunlardaki "D" harfininkinden belirgin bir şekilde farklı bir sonuca sahiptir. Bu numara Painvin'in hangi sütunların "yan", hangi sütunların "üst" harflerden oluştuğunu tahmin etmesini sağladı. Daha sonra bunları eşleştirebiliyor ve eşleştirmelerin sadece gürültü mü yoksa düz metin harflerine mi karşılık geldiğini görmek için eşleştirmeler üzerinde bir frekans analizi yapabiliyordu. Doğru eşleştirmeleri elde ettikten sonra, gerçek düz metin harflerini bulmak için frekans analizini kullanabilirdi. Sonuç hala transpoze edilmişti, ancak basit bir transpozisyonu çözmek için yapması gereken tek şey buydu. Bir mesaj için transpozisyon şemasını belirledikten sonra, aynı transpozisyon anahtarıyla şifrelenmiş başka herhangi bir mesajı kırabilirdi.
Painvin ADFGX şifresini Nisan 1918'de, Almanların Bahar Taarruzu başlatmasından birkaç hafta sonra kırdı. Bunun doğrudan bir sonucu olarak Fransız ordusu Erich Ludendorff'un saldırmayı planladığı yeri keşfetti. Fransızlar kuvvetlerini o noktada yoğunlaştırdı ve bunun Bahar Taarruzunu durdurduğu iddia edildi.
Ancak Painvin'in ADFGX şifresini kırmasının 1918'deki Alman bahar taarruzunu durdurduğu iddiası sıkça dile getirilse de bazıları tarafından tartışılmaktadır. 2002 yılında Sophie de Lastours'un konuyla ilgili kitabı La France gagne la guerre des codes secrets 1914-1918 hakkında Journal of Intelligence History'de yaptığı değerlendirmede, Hilmar-Detlef Brückner şunları söyledi:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Ne yazık ki Sophie de Lastours, Haziran 1918 başında Painvin tarafından bir Alman ADFGVX-telgrafının çözülmesinin, Paris'e ulaşmayı ve Müttefikleri kritik bir yenilgiye uğratmayı amaçlayan yaklaşan bir Alman saldırısı hakkında zamanında uyarıda bulunduğu için Birinci Dünya Savaşı'nda Müttefiklerin zaferi için belirleyici olduğu yönündeki geleneksel Fransız görüşüne katılmaktadır. Bununla birlikte, 11 Haziran'daki Alman Gneisenau saldırısının, Fransız Yüksek Komutanlığı'nı, Almanların daha sonra saldırmayı planladıkları kuzeydeki bölgeden yedekleri aceleye getirmeye teşvik etmek için sahnelendiği uzun yıllardır bilinmektedir.  Alman Yüksek Komutanlığı, saldırının Paris'e ve ötesine yöneldiği söylentilerini yayarak bunu yaptı; dezenformasyon etkili oldu ve görünüşe göre hala da öyle. Ancak Alman saldırısı başarılı olamadı çünkü Fransızların elinde saldırıyı durdurmak için yeterli rezerv vardı ve bu yüzden ek takviye getirmeye gerek duymadılar. Dahası, ADFGVX şifresinin temel versiyonunun özellikle Müttefiklere yıkıcı bir darbe indirmeyi amaçlayan 1918'deki Alman Bahar Taarruzu için yaratılmış olduğu genellikle göz ardı edilir. ADFGX şifresinin saldırı sırasında Alman haberleşmesini Müttefik kriptograflarına karşı koruyacağı umuluyordu ve öyle de oldu. ADFGX'teki telgraflar ilk kez 5 Mart'ta ortaya çıktı ve Alman saldırısı 21 Mart'ta başladı. Painvin 5 Nisan'da kodun ilk çözümünü sunduğunda, Alman taarruzu çoktan sona ermişti. | „ |

ADFGX ve ADFGVX şifreleri artık güvensiz olarak kabul edilmektedir.