Theodoro Prensliği
Tarih

12. yüzyılın sonlarında Kırım yarımadası Bizans İmparatorluğu'ndan kopmuştu, ancak 1204'teki Konstantinopolis'in düşmesinden kısa bir süre sonra Trabzon İmparatorluğu'nun Perateia bölgesine dahil oldu. Bu bağımlılık hiçbir zaman çok güçlü olmamıştı ve nihayetinde 1238'de yarımadaya gelen Moğollar, doğusunu işgal ettiler ve Gothia da dahil olmak üzere batı yarısına da haraç uyguladılar. Bu haraç dışında, idari meseleleri yerli halkın ellerine bıraktılar, bu nedenle etkileri sınırlıydı. Gothia Prensliği ilk kez, III. Andronikos (h. 1328-1341) döneminde "Gothia Prensi" varlığını kaydeden Bizans sonrası tarihçi Theodore Spandounes tarafından önerilen en erken tarih olarak 14. yüzyıl başlarında zikredilmiştir. Daha başka referanslar, 14. yüzyıl boyunca gerçekleşmiştir, birkaç akademisyen, Mavi Sular Muharebesi'ndeki (yaklaşık 1362/3) üç Tatar prensinden biri olan prensinden biri olan "Dmitri" isimliyi Gothia Prensi olarak tanımlar. Bu durumda, isim muhtemelen Mangup'un Tatar lordunun vaftiz adı olabilir. "Theodoro" (Θεοδωραω isminin bozulmuş hali) ismi ilk kez yaklaşık 1361/2 ve sonra yine 1374 tarihli bir Ceneviz belgesinde "Theodoro Mangop" olarak gözükür. A. Mercati tarafından formun Yunanca "Theodoroi" çoğul kelimenin bozulmuş hali olduğu, Theodor Stratelates ve Theodor Tiron isimleri ifade etiğini öneririlirken fakat N. Bănescu, bölgenin Orta Çağ ismine ithafen, kesin Yunanca bir isim olan  τὸ Δόρος (Doros'a) veya τὸ Δόρυ (Dory'e) kelimelerinin sonucu olduğuna dair alternatif bir açıklama önerdi. Kökeni ne olursa olsun, isim bu şekilde kaldı: 1420'lerde prensin resmi unvanı "Theodoro Şehri ve Denizcilik bölgesi Lordluğu" (Yunanca: αὐθέντης πόλεως Θεοδωροῦς καὶ παραθαλασσίας) şeklinde okunurken, sözel olarak yerli halk tarafından "Theodoritsi" (Yunanca: Θεοδωρίτσι, "küçük Theodoro") olarak adlandırılırdı.
1395 yılında Timur Kırım yarımadasını istila etti, Gothia'nın başkenti Theodoro dahil birçok kasabayı yok etti. 1404 yılında Timur'un ölümünün ardından, Ceneviz'in istikrarsızlığı ve Karadeniz kolonilerini ihmalinden ve aynı zamanda Kırım Hanlığı'nın yükselişinden yararlanarak Karadeniz'in en önemli güçlerinden biri haline geldi. 1432 yılında Gothia, Ceneviz'e karşı Venedik'in yanında yer aldı.
Prensliğin kuzeyindeki Altın Orda Devleti ile barışçıl ilişkileri vardı, yıllık haraç ödüyorlardı, ancak güneydeki Ceneviz Gazaria kolonileriyle kıyılara erişim ve Kırım limanlarından geçen ticaret konusunda sürekli bir mücadele içerisindeydiler. Batıda Yamboli'den (Balıklava) doğudaki Aluston'a (Aluşta) kadar uzanan kıyı arazisinin dar bir şeridi başlangıçta prensliğin bir parçasıyken kısa bir süre sonra Ceneviz kontrolü altına girdi. Yerel Rumlar bu bölgeye Parathalassia (Yunanca: Παραθαλασσια, "deniz kıyısı") diyorlarken Ceneviz hükümdarlığı altında Gothia Kaptanlığı olarak biliniyordu. Güney kıyısında limanları kaybettikten sonra Gothia, Çernaya Nehri'nin ağzına Avlita adlı yeni bir liman inşa etti ve Kalamita (günümüzde İnkerman) kalesiyle bu liman güçlendirdi.
6 Haziran 1475 günü Osmanlı komutanı Gedik Ahmed Paşa, Kefe'yi ve o yılın sonunda altı aylık kuşatmadan sonra Mangup'u fethetti. Kırım'ın kalanının çoğu Osmanlı vassalı Kırım Hanlığı'nın parçası olurken, Theodoro ve güney Kırım doğrudan Bâb-ı Âli yönetimine girdi.