stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Leyla Şahin-Türkiye Davası
AİHS 9. Madde Yorumu

Talvikki Hoopes, Türk üniversitesinin Leyla Şahin'in başörtüsü takmasını yasaklayan yasasını onama kararının, AİHM'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 9. Maddesi'ni dar yorumlamasından kaynaklandığını savunuyor. Birinci paragraf "Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sahiptir... dinini veya inancını ibadet, öğretim, uygulama ve ayin yapmak suretiyle açığa vurma hakkına sahiptir." hükmünü içermektedir. İkinci paragraf, kişinin dinini veya inançlarını açıklama özgürlüğünü "yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli olan sınırlamalara" tabi kılar.
AİHM, 'kanunla öngörülme' ifadesini maddi anlamda kanun olarak anlamış ve bu nedenle hem yazılı tüzükleri, tedbirleri hem de hükûmetten yetki devri alan "profesyonel düzenleyici kurumlar tarafından alınan düzenleyici tedbirleri" kapsamıştır. Dolayısıyla, İstanbul Üniversitesi Rektör Yardımcısı tarafından öğrencilere sağlanan başörtüsü yasağını detaylandıran genelge, AİHM'nin yükseköğretimde başörtüsünden "laiklik ilkelerine aykırı... ve her şeyden önce Anayasa'ya aykırı" olarak bahseden 1989 tarihli bir Türk Anayasa kararına atıfta bulunarak "kanun hükmünde" olarak belirlenmiştir. AİHM daha sonra yasanın "demokratik bir toplumda gerekli" olup olmadığını ele almış ve dini düzenlemelerin "kapsam ve biçiminin seçiminin" öncelikle devletin yetkileri dahilinde kalması gerektiğine karar vermiştir. Türkiye laikliği teşvik etmek istediğinden, AİHM, Türkiye'nin başörtüsü yasağını gerekli görmesi halinde, Leyla Şahin'in dini hakkının kaldırılmasına karşı karar vermeyeceğine hükmetmiştir. Talvikki Hoopes, 9. maddenin 2. paragrafının daraltılmış yorumunu "hükümetiniz bu hakkı yasakladığı ve bunu hükümetin kendisi tarafından belirlenen uygun amaçlar için yaptığı sürece kişinin dini inançlarını açıklama hakkı kaldırılabilir" şeklinde özetlemektedir.
Konuyla ilgili yayınlar

Hoopes, Talvikki (2006). "The Leyla Şahin v. Turkey Case Before the European Court of Human Rights". Chinese Journal of International Law. Oxford: Oxford University Press. 5 (3): 719-722. doi:10.1093/chinesejil/jml037.
Saktanber, Ayşe; Gül Çorbacioğlu (2008). "Veiling and Headscarf-Skepticism in Turkey". Social Politics: International Studies in Gender, State & Society. Oxford University Press. 15 (4): 514-538. doi:10.1093/sp/jxn018.
Kütüphane Troleybüs

| --- | --- |



Eski ad(lar): Beyazıt İETT Troleybüs Kuvvet Merkezi
Genel bilgiler
Durum: Tamamlandı
Tür:  Ahır (1910-12)  Güç istasyonu (1914-61)  Troleybüs kuvvet merkezi (1961-84)  Kütüphane (2022-günümüz) 
Konum: Beyazıt
Şehir: İstanbul
Ülke: Türkiye
Koordinatlar: 41°00′43″K 28°57′43″D﻿ / ﻿41.01194°K 28.96194°D﻿ / 41.01194; 28.96194
Başlama: 1910
Açılış:  1912 (güç merkezi olarak)  2022 (kütüphane olarak) 
Yenileme: 2022
Kapanma: 1984 (troleybüs merkezi)
Sahip: İstanbul Büyükşehir Belediyesi

Kütüphanenin içi
Kütüphane Troleybüs veya eski adıyla Beyazıt İETT Troleybüs Kuvvet Merkezi, İstanbul'un Fatih ilçesinde yer alan Beyazıt mahallesinde ilk olarak 1912 yılında İstanbul'daki troleybüsler için bir güç merkezi olarak inşa edilmiş, 2022 yılında ise atıl haldeki yapı İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından kütüphane olarak yeniden restore edilmiştir.
Kütüphanede 20 bin kitap bulunmaktadır.
Tarihçe

İlk olarak 1910 yılında İETT'nin troleybüsleri için bir güç istasyonu olarak inşa edilen yapı, 1912 yılında tamamlanana kadar atlı tramvaylar için ahır görevi görmüştür. Yapı 1912 yılında tamamlandıktan sonra, 1961 yılına kadar güç istasyonu olarak, 1961-1984 yılları arasında da troleybüs kuvvet merkezi olarak kullanılmıştır. 1984 yılından itibaren İstanbul'da troleybüslerin çalışmasının sona ermesiyle atıl halde olan yapı, 2022 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından restore edilerek kütüphane haline getirildi.
Sarıca Apartmanı

| --- | --- |
Sarıca Arif Paşa Konağı


Genel bilgiler
Tür: Orijinalde konak, daha sonra apartman
Mimari tarz: Neo klasik
Konum: Moda, Kadıköy
Koordinatlar: 40°58′54″K 29°01′24″D﻿ / ﻿40.98167°K 29.02333°D﻿ / 40.98167; 29.02333
Tamamlanma: 1903
Tasarım ve inşaat
Mimar(lar): C. P. Pappa

Sarıca Apartmanı (Sarıca Arif Paşa Konağı), İstanbul'un Kadıköy ilçesindeki Moda semtinde 1903 yılında inşa edilmiş bir yapıdır.
Moda Caddesi  üzerinde, 147 numarada bulunur. Sarıcazade Arif Paşa tarafından inşa ettirilmiştir. Mimarı,  Moda’da ikamet eden Rum mimar Constantine P. Pappa'dır.
Atina’da tıp eğitimi gördükten sonra İstanbul’a yerleşen ve Yıldız Sarayı’nda doktorluk yapan Sarıcazade Arif Paşa'nın geniş bir bahçe içine yaptırdığı konağı, Constantine P. Papa'nın (Pape Kalfa) bilinen ilk büyük ölçekli yapısı ve Moda'nin ilk çok katlı yapısıdır.
Yapı, yontma taştan beş katlı bir bina olarak inşa edilmiştir. Hem bir konak, hem de bir aile apartmanı gibi tasarlanmış ve bahçesi, üç metre yüksekliğinde yığma taş duvarlarla çevrilmiştir. Caddeye bakan cephede dört yüksek sütunu olan anıtsal bir giriş bulunur. Giriş, yarım ay şeklindeki bir yolla cadde üzerindeki kapıya bağlanır.
Arif Paşa zemin katta, diğer aile bireyleri üst katlarda,  hizmetliler bodrum katta yaşamıştır.
Konak, I.Dünya Savaşı sırasında İstanbul işgal edildiğinde boşaltıldı ve iki yıldan fazla Ermeni Sıbyan Okulu olarak kullanıldı. İşgal yıllarında konaktaki birçok eşya harap oldu ya da kayboldu. Yapı, İstanbul’un işgalden kurtulmasından sonra tekrar sahiplerine geçti.
Konakta piyanist Ayşegül Sarıca ve kardeşi Mehveş Sarıca ikamet etmiştir. Yapı "Ayşegül Sarıca Köşkü "olarak da bilinir.
Çayönü

Çayönü yerleşkesi
Başlığın diğer anlamları için Çayönü (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |
Arkeolojik Höyük
Adı:: Çayönü
il:: Diyarbakır
İlçe:: Ergani
Köy:: Sesverenpınar
Türü:: Höyük
Tescil durumu:: Tescilli
Tescil No ve derece:: 944 / 1
Tescil tarihi:: 02.05.1985
Araştırma yöntemi:: Kazı
Dönemi:: Çanak Çömleksiz Neolitik
Tarihlendirme:: MÖ 8.200 – 6.000

Çayönü Höyüğü ya da Çayönü Tepesi Diyarbakır il merkezinin kuzeybatısında, Ergani İlçesi'nin 7 km güneybatısında yer alan bir höyüktür. Höyük, 4,5 metre yükseklikte 160 x 350 metre boyutlarında yayvan, geniş bir tepe üzerindedir. Güneyinden Boğazçay Deresi geçmektedir.
Bilinen neolitik yerleşmelerin pek çoğundan daha geniş bir kazı çalışmasının yapıldığı Çayönü, yerleşik avcı – toplayıcılıktan tarım yapan ve hayvan yetiştiren bir topluma geçişi kesintisiz bir silsile olarak vermektedir. Bunun gibi iyi korunmuş mimarisi, bu alandaki gelişme aşamalarını iyi izlemeyi sağlamaktadır. Diğer yandan sağlanan tüm bilgiler yerleşim planları, günlük yaşam ve sosyal yapılanış hakkında da geniş bilgi sağlamaktadır. Bu bağlamda Çayönü, neolitikleşme sürecinin anlaşılmasında son derece önemli bulgular sağlamıştır.
Araştırma ve Kazılar

Çayönü, 1963 yılında İstanbul Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi'nce yürütülen “Güneydoğu Anadolu Tarihöncesi Araştırmaları" Karma Projesi (Prehistoric Research in Southeastern Anatolia) yüzey araştırmaları sırasında tespit edilmiştir. Projenin amacı "Güneydoğu Anadolu'da, besin üreticisi tarımcı köy topluluğu yaşayış biçiminin ilk kez ortaya çıkışı ve gelişerek etkinleşmesi ile ilgili belgelerin toplanarak yorumlanması" olarak ifade edilmektedir. Yüzey buluntuları doğu – batı yönünde 250 – 300 metre, dereden kuzeye doğru 150 metrelik bir alanda görülür. Yerleşme alanının ise daha dar, 30 dönüm kadar olduğu düşünülmekteydi. Ancak 1990 yılındaki sondajlar, Çanak Çömleksiz yerleşmenin yüzey buluntularının yayıldığı alandan daha geniş bir alana yayıldığını göstermektedir. Buna göre Çayönü neolitik yerleşmesi Yakın Doğu'nun en büyük yerleşmelerinden biri olarak görülmektedir.
Kazı çalışmaları 1964 yılında Halet Çambel ve Robert J. Braidwood başkanlığında başlatıldı. Kazılar 1968 yılından itibaren Mehmet Özdoğan başkanlığında yürütüldü. Kazı projesine 1977 – 1978 yıllarında Alman Karlsruhe Mimarlık Enstitüsü, 1989 – 1991 yıllarında Roma Üniversitesi katkılarıyla yürütülmüştür. Kazılar, 1992 yılında Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki terör olayları nedeniyle sona erdirilmiştir. Bu nedenle on altı kazı mevsimi süresince höyüğün 4.654 metrekaresi kazılabilmiştir.
Mimari

Kronolojik Alt Evreler
| Evre adı | Yapı katı sayısı | Kültürel dönem | Günümüzden önce yaklaşık tarihleri |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Yuvarlak planlı yapılar | 4 yapı katı | PPPNA | 10200 - 9200 |  |
| Izgara planlı yapılar |  |  | 9200 - 9100 |  |
| * En eski tip yapılar | 2 yapı katı | PPNA-B |  |  |
| * Açık tip | 2 yapı katı | PPNB - geçiş |  |  |
| * Menderesli tip | 1 yapı katı | PPNB |  |  |
| * Kapalı tip | 2 yapı katı | PPNB |  |  |
| Kanallı yapılar | 3 yapı katı | PPNB | 9100 - 9000 |  |
| Taş döşemeli yapılar | 3 yapı katı | PPNB | 9000 - 8600 (?) |  |
| Hücre planlı yapılar | 3 yapı katı | PPNB | 8600 - 8300 |  |
| Geniş odalı yapılar | 6 yapı katı | PPNC | 8200 - 8000 (?) |  |
Mimari > Kült yapıları

Yerleşmede farklı alt evrelerde konutlar dışında, tüm topluluğun kullanımı için inşa edilmiş, bir bakıma kamusal nitelikte yapılar vardır. Birer kült yapısı olarak görülen bu yapılar hem plan, hem yapı tekniği, hem de içeride ele geçen buluntuların niteliği yönünden konutlardan farklılık göstermektedir. Bu yapıların ortak özellikleri çevre duvarlarının içten payelerle donatılmış olması ve her ne kadar farklı teknikler kullanılmış olsa da hepsinde özenle işlenmiş geniş döşemelerin görülmesidir.
Kuşkusuz bu tür yapıların inşası, yani bireysel kullanım işlevi ötesinde topluluğun tümüne yönelik işlev gören yapılar, ancak bireysel iradenin ötesinde güçlü bir iradenin, bir otoritenin varlığını gerektirmektedir. Bu tarz bir irade ise tek tek topluluğu oluşturan bireylerin iradesinden daha güçlü ve bu şekilde topluluktaki tüm bireyleri harekete geçirebilecek yönetsel bir iradedir. Bu iradenin maddi kalıntılarını görebildiğimiz en eski topluların, bireysel bir iradenin toplum üzerindeki otoritesini göstermesi bakımından tabakalı bir toplum olduğu söylenebilir. Yine de bu toplumların tabakalı olmasını, Marksist literatürdeki, gücünü üretim araçları üzerindeki özel mülkiyete dayandıran bir hakim sınıfın varlığı olarak görmek için elimizde kanıt yoktur. Kamusal yapıların en eski örnekleri çoğu kez birer kült merkezidirler ve o toplumlarda, bireylerin paylaştığı ortak bir inanç sisteminden gücünü alan ruhban unsurların topluluğa empoze ettikleri iradeye bağlanır. Nitekim Çayönü'nde katı bir inanç sisteminin sosyal yapının olduğu anlaşılmaktadır.
Mimari > Kült yapıları > "Saltaşlı Döşemeli Yapı"

"Saltaşı Döşemeli Yapı" olarak adlandırılan yapı Izgara Planlı Yapılar Evresi'nin son döneminde, tepenin güney yamacında, ana toprağın içine oyularak yapılmıştır. Kanallı Yapılar Evresi'nde bir kült yapısı olarak işlev gördüğü kabul edilmektedir. Dikdörtgen planlı yapının boyutları 11 x 7,50 metredir. Kuzey duvarı aynı zamanda set görevi görmesi için daha kalın örülmüş ve iç taraftan iki payanda ile desteklenmiştir. Taban, levha taşlarla kaplanmış ve üzerleri düzlenmiştir. İçerdeki alanın ortasında, payandalarla aynı hizaya gelecek şekilde karşılıklı yerleştirilmiş iki dikilitaş vardır. Ancak bu dikilitaşlar Göbekli Tepe ve Nevali Çori'deki gibi T biçimli değildir. Bunların tanrı heykeli işlevi gördüğü düşünülmektedir. Kuzeydoğu köşede de bir üçüncü dikilitaş, doğu duvarına paralel duracak şekilde konmuştur.
Mimari > Kült yapıları > "Sekili Yapı"

İlk olarak Taş Döşeli Yapılar Evresi'nde inşa edilmiştir. Saptanan kamusal yapılar içinde en küçük ölçekli olanıdır. Çizimlerde BK yapısı olarak gösterilmektedir. İç duvarlar boyunca taş bir seki uzanır.
İçinde, işlevi hakkında ipucu verecek bir buluntuya rastlanmamıştır.
Mimari > Kült yapıları > "Terrazzo Tabanlı Yapı"

Hücre Planlı Yapılar Evresi'nin kamusal yapısı, terrazzo yapısıdır. Dörtgen planlı, içeride payeleri olan yapının tabanı terrazzo tekniğiyle –bir çeşit mozaik- yapılmıştır. Söndürülmüş kireç, kırmızı renkli kırık taşlar ve kumla, büyük bir özen gösterilerek yapılmış, parlatılmıştır. Yapının kuzeydoğu köşesinde yarımay şeklinde "kutsal ocak", yakınında üzerinde insan yüzü kabartması olan sığ bir tekne vardır. Bir tapınak olarak işlev gördüğü kesindir.
Buluntular > Hayvan kalıntıları

Avlanan hayvan türleri oldukça geniş bir yelpaze göstermektedir. Bunlar, yaban domuzu, yabani koyun ve keçi, kızıl geyik, alageyik, yaban sığırı, ceylan, karaca, at, ayı, tilki, sansar, tavşan, kunduz, sincap, yabani kedi, kokarca, porsuk, su samuru, kaplumbağa, kirpi, çeşitli kuşlar ve tatlı su balıkları olarak görülür. Eninde sonunda evcilleştirilen dört tür, domuz, koyun, keçi ve sığır toplam olarak tüm alt evrelerde % 60'a yakın ya da daha yüksek paya sahiptir. Etinden yararlanılan diğer yabani türler, Kanallı Yapılar Evresi'nden itibaren payı azalan bir kaynaktır. Yabani ya da evcil koyun ve keçi, ilk üç alt evrede görece önemsizken Geniş Odalı Yapılar Evresi'nde büyük artış gösterir. Bu alt evrede koyun ve keçi eti Çayönü sakinlerinin et tüketiminin % 53,6'sını karşılamış görünmektedir. Bununla birlikte Geniş Odalı Yapılar Evresi'ne kadar baskın olan domuzdur.
Buluntular > İnsan kemikleri

Yakındoğu Neolitik Çağı yerleşmeleri arasında Çayönü, en çok insan kemiği veren yerleşmedir. Kazılarda 227'si kadın, 193'ü erkek, 142'si çocuk, 57'si bebek ve 7'si fetus olmak üzere toplam 626 insan iskeletine ulaşılmıştır.
Çayönü buluntusu ise en eski evre olan Yuvarlak Planlı Çukur Evler Evresi dolgusu içinde bulunmuştur. İskelet üzerinde yapılan 14C analizine göre günümüzden 9 bin yıl öncesine tarihlendirilmektedir.
İnsan kemikleri konusunda diğer ilginç bir buluntu, Kafataslı Yapı'nın kuzeyindeki bir çukurda bulunan çok sayıdaki insan kemiklerinden bazılarında saptanan belirgin yanma izleridir. Ayrıca başka bir noktada da yanma izleri olan insan iskeleti bulunmuştur. Bu buluntular, Anadolu'da kremasyon uygulamasının Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ'a kadar geri gittiği şeklinde yorumlanmaktadır.
Nüfus yapısı

Yerleşmenin Neolitik Çağ'da, hiç umulmadık ölçüde, 600 nüfuslu bir köy yerleşmesi olduğu anlaşılmaktadır. Ortalama ömürün 29 – 30 yıl olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte beş bireyin 50 yaşın üstünde öldüğü saptanmıştır. Bunlardan dördü erkektir, beşincinin cinsiyeti saptanamamıştır. Ortalama boy erkeklerde 1,70 kadınlarda 1,57'dir. Kafa yapısı Akdeniz ırkından olduklarını göstermektedir. Bu ırkın kaba ve narin yapıları bir arada görülür, ancak narin yapılılar çoğunluktadır. Bu dönemde nüfusun % 34'ünün bebek ve çocuk olduğu görülmektedir. Çocuk ölümlerinin çoğunlukla 2 – 3 yaş arasında olduğu belirlenmiştir. Bu yaşlar, normal olarak son derece steril bir beslenme tarzı olan anne sütüyle beslenmeden diğer besinlere geçiş yaşlarıdır. Çayönü geleneğinde bebeklerin sütten kesilmelerinin 2 – 3,5 yaşlarında olduğu anlaşılmaktadır. Bu yaşlardaki ölümler, bu dış besinlerden alınan patojen unsurlara, enfeksiyonel hastalıklara, örneğin ateşli ishale ve yetersiz anne bakımına bağlanmaktadır. Bebek ölümleri genelde yüksek oranlı olmakla birlikte Hücre Planlı Yapılar Evresi'nde daha yüksek olduğu görülmektedir. Daha ayrıntılı bir inceleme, 0 – 15 yaş arasındaki ölümlerden % 67'si 0 – 5 yaş arasındaki çocuklarda görüldüğünü ortaya çıkarmaktadır.
Sağlık

Kemiklerin incelenmesinden çeşitli hastalıklar yaşandığı anlaşılmaktadır. Belli başlıları kulak ve kemik iltihabı, eklem bozuklukları, diş çürükleri sayılabilir. Özellikle kemik iltihabı dikkat çekecek kadar yaygın görünmektedir. Eklem kıkırdaklarındaki tahribat sıklığı % 71,8 olarak görülmektedir. Enfeksiyonel hastalıkların sıklığı ise % 61,1'dir. Dejeneratif eklem rahatsızlıkları kadınlarda % 65,9 erkeklerde ise % 84 olarak görülmektedir. Diğer yandan ileri derecede diş aşınması görülmektedir. Bu durumun, tahıl öğütmekte kullanılan bazalt öğütme taşlarının ufalanmasıyla una karışan çok ufak parçalardan ileri geldiği kabul edilmektedir. Bu tahıl öğütme işleminin bir olumsuz sonucu ki Çayönü toplumunda yaygındır, bilek, kol, diz eklemleri ile bel ve boyun omurlarında görülen ileri derecedeki eklem deformasyonlarıdır. Bu durumun, zor ve ağır işlerde çalışmanın omurgada neden olduğu aşırı yüklenmeye de bağlı olduğu düşünülür. Dişlerde görülen diğer bir sorun da, diş minesinin yeterince kalınlaşamaması olarak tanımlanan diş mine hipoplazileridir. Kadınlarda % 44,7 erkeklerde ise % 20,5 sıklıkla görülen bu durum 1 – 1,5 yaşlarda ortaya çıkmaya başlar, 4 – 4,5 yaşlarda en yüksek orana ulaşır. Bir başka sağlık sorunu ise Anemidir. Özellikle çocuklarda rastlanmaktadır. Çayönü toplumunda aneminin demir eksikliğine bağlı olduğu ileri sürülmektedir. Demir eksikliği ise buna yol açan bir hastalığa ya da belirli bir süre devam eden yetersiz beslenmeye bağlanır. Beslenmenin esas olarak tahıllara dayanması, demir eksikliğinin önemli bir nedeni olarak görülmektedir.
Ayrıca muhtemelen avlanma sırasında karşılaşılan kazalar sonucu baş, kol ve bacak kemiklerinde kırıklar vardır. Bu kırıkların bilinçli bir sarma ile iyileştirildiği görülmektedir. Dokuz yetişkin kafatasında karşılaşılan yaralanmalarını da iyileştiği görülmektedir.
İnsan kemiklerinin incelenmesinde ulaşılan en hayret verici buluntu, bir yetişkin genç bir erkek kafatasından, paryetal kemikden 8 mm. çapında bir parça kemiğin kesilip alınması operasyonudur. Tıp dilinde Trepanasyon adı verilen bu operasyonla oluşan delik çevresinde bir reaksiyon ya da iyileşme izi görülmemektedir. Bu nedenle bu erkeğin operasyon sırasında ölmüş olduğu ya da zaten ölü olduğu düşünülmektedir. Trepanasyonun en erken örnekleri İsrail'deki Mount Carmel Mağarası'nda, birden fazla kafatasında saptanmıştır. Operasyonun ölü insanlar üzerinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Epipaleolitik Çağ'a tarihlenmektedir. Neolitik Çağ'da ise oldukça, özellikle Avrupa ve Ortadoğu'da yaygındır. Anadolu'da da bu çağda bilindiği, değişik bölgelerden gelen buluntulardan bilinmektedir. Bu tür operasyonlarda amaç canlı insanlarda cinnet, delilik, baş ağrısı, baş dönmesi ve sara gibi şikayetlerin giderilmesini sağlamaktı. Ölülerde uygulanmasının ise kötü ruhları kovma amaçlı olduğu düşünülmektedir.
Ölü gömme gelenekleri

Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ'ın son yapı katı olan Geniş Odalı Yapılar Evresi'nde ve Çanak Çömlekli Neolitik tabakada yerleşme içi gömütlere rastlanmaz. Açıktır ki yerleşme dışında bir mezarlık alanı vardı. Daha eski tabakalarda ise yerleşme içi gömüt geleneği esastandır. En eski evre olan Yuvarlak Planlı Çukur Yapılar Evresi'nde gömüt armağanı olmadan, hocker durumunda kil tabanlar altına gömü yapılmıştır. Izgara Planlı Yapılar Evresi'nde ızgaraları oluşturan duvarlar arasına, tek tek ya da topluca gömülmüştür. Gömüt armağanı olarak takı gibi kişisel eşyalar, sürtmetaş aletler ve kırmızı aşıboyası parçaları vardır. Kanallı Yapılar Evresi'nde, arkeoloji biliminde "Kafataslı Yapı" olarak bilinen yapıya topluca ve ikincil gömü yapılmıştır. Çeşitli gömüt tipleri uygulanmıştır. Tüm bunlar, Çayönü kazılarının önemini gösterir bulgulardır. Çayönü, zaman içinde taban altına gömü geleneğinden yerleşme içinde ortak bir yapı içinde ve ikincil gömü yapma geleneğine doğru olan gelişmenin izlenmesini sağlamaktadır.
Değerlendirme

Çayönü kazıları ve izleyen çalışmalar, her şeyden önce aynı kültürün, zaman içinde gösterdiği gelişmeyi izleyebilmek açısından önemli bilgiler sağlamıştır. En azından Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ'ın tüm evreleri ki yaklaşık olarak 2.500 – 3.000 yıl sürmüştür, kesintisiz olarak gözlenmektedir. Çayönü toplumunun bu gelişme çizgisi üzerinde sosyal yapı olduğu kadar beslenme stratejisi de izlenebilmektedir. Bütün bunlarla birlikte Çayönü Neolitik Devrimi eksiksiz olarak sergilendiği bir araştırma alanıdır.
Çanak Çömleksiz Neolitik B evresinde yani Taş Döşeli Yapılar ve Hücre Planlı Yapılar evrelerinde, yerleşim düzeninde katı kurallar uygulandığı görülür. Her yapı alt evresinde konutların mimarisi aynıdır ve bir sonraki alt evrede tümüyle değişmiş, fakat tüm yapılarda aynı plan ve yerleşim düzeni uygulanmıştır. Özellikle açık alanların işlevleri ve düzenlenişlerinde bir otoritenin etkisi belirgün olarak hissedilir. Konut planının alt evrelerde hep aynı olması, her ne kadar sosyal farklılaşmanın olmadığına işaret ediyorsa da, tüm konutların aynı planda yapılmasını dayatan bir otoritenin varlığı da kabul edilmektedir.
Hücre Planlı Yapılar evresinin sonlarına doğru yerleşim düzenindeki katı kuralların terk edildiği, yerleşim planının daha birörnek hal aldığı belirtilmektedir. Ayrıca ortak mülkiyetten kişisel mülkiyete doğru bir değişme olduğu ileri sürülmektedir. Mehmet Özdoğan bu gelişmeyi yerleşmede hayvan beslenmesine başlanmasıyla açıklamaktadır. Hayvan yetiştirmeye başlamak, Çayönü'ne yerleşmiş olan, köklerini Paleolitik Dönemden alan bu toplumun sosyal yapısında büyük bir dönüşüme yol açmıştır. Sadece mimari ve yerleşim modeli değil, aynı zamanda ölü kültü ve ölü gömme geleneklerini de değiştirdi. Hayvan yetiştiriciliğinin önemi artıp avcılığın önemi gerilerken standart yerleşim planı da gevşemiştir. Hatta görece temiz tutulan köy, giderek bir çöplük alanına dönüşmüştür. Özellikle Çanak Çömlekli Neolitikte düzensiz yapılaşma çok belirgindir. Bu gelişmeler içinde kült eşyaları giderek azalırken onların yerine günlük kullanıma yönelik eşyalar görünmeye başlar. Paradoksal bir gelişme de kısa sürede yerleşimin nüfusunun azalmasıdır. Esasen bu durum Yakın Doğu'nun neolitik yerleşmelerinde görülen bir durumdur. Bu durumun nedenleri halen tartışmalıdır. Hayvancılığa dayanan yeni bir yaşam tarzı ya da beslenme alışkanlığı dolayısıyla karşılaşılan salgın hastalıkların neden olduğu ileri sürülmektedir.
Izgara Planlı Yapılardan birinde temel duvarlar
Kafataslı Yapı'dan bir görünüm
Paryetal kemik
Bereketli Hilal üzerinde Neolitik Devrim'in kilit yerleşmelerini gösteren harita (MÖ 7.5088)
Lütfi Kaşıkçı

Lütfi Kaşıkçı (d. 1982, Kırıkhan, Hatay), İnşaat mühendisi, iş insanı, siyasetçi ve 27. ve 28. dönem Milliyetçi Hareket Partisi milletvekilidir.
| Lütfi Kaşıkçı> Türkiye Büyük Millet Meclisi 27. ve 28. Dönem Milletvekili |
| --- | --- |
Görevde
Makama geliş  7 Temmuz 2018
Seçim bölgesi: 2018 – Hatay 2023 – Hatay
Kişisel bilgiler
Doğum: 1982 (42-43 yaşında) Hatay, Kırıkhan
Milliyeti: Türk
Partisi: Milliyetçi Hareket Partisi
Bitirdiği okul: Mustafa Kemal Üniversitesi (Y.L), Selçuk Üniversitesi (Ph.D.)
Mesleği: İnşaat mühendisi, İş insanı, Siyasetçi
Hayatı

Lütfi Kaşıkçı 1982 yılında Hatay'ın Kırıkhan ilçesinde doğdu. İlk, Orta ve Lise eğitimini Hatay'da tamamladı. Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalında yüksek lisans ve Konya Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği dalında doktorasını tamamladı.
Siyasi kariyeri

2006-2012 yılları arasında Hatay Ülkü Ocakları İl Başkanlığı, 2015-2018 yılları arasında Milliyetçi Hareket Partisi Hatay il başkanlığı görevinde bulundu.
2018 ve 2023 genel seçimlerinde Milliyetçi Hareket Partisi milletvekili olarak seçildi ve görevine devam etmektedir. 27.Dönemin tamamında ve 28.Dönemin I,II ve III.yasama dönemlerinde Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyon Üyesi olarak görev yapmıştır. Halen görevine devam etmektedir. TBMM'de Deprem Araştırma Komisyonu ve Amasra Maden Kazası Araştırma Komisyonu'nda görev yapmıştır.
MHP Lideri Devlet Bahçeli'nin Giresunlu Topal Osman Ağa'nın Hukuken İtibarının İade Edilmesine İlişkin Kanun Teklifi'nde imzası bulunmaktadır.
Cağalizade İbrahim Bey Çeşmesi

| --- | --- |


Genel bilgiler
Tür: Çeşme
Konum: Edirnekapı, Fatih, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 41°01′44″K 28°56′12″D﻿ / ﻿41.02889°K 28.93667°D﻿ / 41.02889; 28.93667
Tamamlanma: Hicri 1142 Miladi 1729

Cağalizade İbrahim Bey Çeşmesi, İstanbul ili Fatih ilçesi Edirnekapı semtinde Fevzi Paşa Caddesi üzerinde bulunan Osmanlı dönemi çeşmedir. Kesme taştan yapılmıştır. Kitabesi ve ayna taşı yerindedir. Bir adet bardaklığı vardır. Günümüzde suyu akmaktadır. Teknesi yol kotunun altında kalmıştır. Çeşme Mihrimah Sultan Hamamı'nın ön cephesindedir.
Üzerinde bulunan kitabesine göre ilk olarak Mihrimah Sultan tarafından yaptırılan çeşmenin bir yangında yıkılması sonrasında Cağalizade İbrahim Bey tarafından yeniden yaptırılmıştır. Kitabesinde divan edebiyatı şairi Antakyalı Şehdi Mustafa Efendi'nin manzumesi yer alır.