stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ferdi Özbeğen'le Sohbet
Ferdi Özbeğen'in albüme bıraktığı not

"Hafif batı müziğimizin dev adımlarla ve de çok olumlu bir yolda ilerlediği bu ortamda 15 yılını bu mesleğe vermiş bir sanatçı olarak çorbada bizim de tuzumuz olsun açısından ne yapabileceğimi uzun uzun düşünmüştüm geçen yıl.
İlk önce öz yapımı, sanat gücümü ve bu güne kadar yaptığım olumlu olumsuz çabalarımın bir bir incelemesini yaptım. Sonunda 30-35 yıl içinde halkımızın en çok beğenisini kazanan gerek batı enstrümanlarına uygulanabilen Türk musikisinden fantezi şarkıları, gerekse de o zamanlar yeni yeni oluşmaya başlayan hafif batı müziğimizin şarkılarını kapsayan bir uzun çaların, hem anıların tazelenmesi hem de minicik bir arşiv çalışması şeklinde iki veya üç tane duyulmamış melodi ile birlikte dinleyenlerime sunmaya karar verdim.
Aslında her şarkıcının büyük zevki kalabalık bir orkestra eşliğinde okumaktır. Ama sanki bu hazırladığım ilk uzun çalarda tutacağım böyle bir yol, beni hem alışagelmişin dışına çıkarmayacak hem de dinleyenlerimden uzaklaştıracakmış gibi geldi bana. Yapılacak en doğru çalışma bir ufak orkestra ile olmalıdır dedik ve öyle yaptık. Sonuç bildiğiniz gibi inanılmaz derecede olumlu oldu.
Başka bir sanatcı arkadaşım böyle bir durumda nasıl teşekkür eder bilemem ama, benim yazı yazabilme yeteneğim her halde duygularımı sizlere açıklamama asla yetmez. İşte bu cesaret, moral gücü ve büyük bir hevesle, dinleyeceğiniz bu ikinci uzunçalarımın çalışmalarına geçtik.
Türk hafif batı müziğini derinden incelemiş, bugünkü durumuna gelmesinde en önemli paylardan birisine sahip değerli aranjör arkadaşım Norayr Demirci'nin büyük bir zevkle hazırladığı parçalarımıza, çok değerli şarkı sözü yazarı Ülkü Aker'in Avrupavari organizasyonu ve eşsiz teknik bilgisi ile kayıt işlemini olağanüstü başaran sayın Duyal Karagözoğlu'nun çabalarına, büyük fotoğraf ustası Cengiz Tünay'ın yeni bir anlayışla çektiği kapak resimlerimizle, plakçılık sanayimizin dev firması Kervan Plak'ın da hiç bir fedakarlıktan kaçınılmadan yapılan prodüksiyonu eklenince, sizlere en doğru teşekkür yolunun bu yeni uzun çabalarımız olabileceğine karar verdik.
Böylece biraz daha iyi müzik, biraz daha canlılık, biraz daha neşe getiriyorum. Yine orkestramız küçük. Yani yine baş başayız.
İyi, kötü, dertli ve neşeli anlarınızda.
Cezzâr Ahmed Paşa Camii

| --- | --- |
Cezzâr Ahmed Paşa Camii

Genel bilgiler
Mimari tarz: Osmanlı İslam
Konum: Akka, İsrail
Koordinatlar: 32°55′22″K 35°04′13″D﻿ / ﻿32.92278°K 35.07028°D﻿ / 32.92278; 35.07028
Tamamlanma: 1781
Mimar(lar): Cezzâr Ahmed Paşa
Teknik ayrıntılar
Minare sayısı: 1

Cezzâr Ahmed Paşa Camii (Arapça: سجد الجزار, romanize: Mescidü'l-Cezzâr; İbranice: מסגד אל-ג'זאר, romanize: Mşsgad al-Gzar) veya Akka Beyaz Camii, İsrail'in Akka kentinde bulunan bir camidir. Cami, 1781 yılında Osmanlı döneminde inşa edilmiş olup Doğu Akdeniz'e bakan eski Akka kentinin surlarının içindeki Cezzâr Caddesi üzerinde yer alır ve adını Osmanlı Bosnalı valisi Cezzâr Ahmed Paşa'dan almaktadır.
Tarihçe

Cezzâr Ahmed Paşa Camii, etkileyici bayındırlık işleri ve 1799'da Akka Kuşatması'nda Napolyon Bonapart'ı yenilgiye uğratmasıyla ünlü, Sayda ve Şam eyaletlerinin Akka merkezli valisi Cezzâr Ahmed Paşa'nın projesiydi. Ahmed Pala, caminin yapımını 1781 yılında emretmiş ve o yıl içerisinde tamamlatmıştır. Ahmed Paşa, mimarlık eğitimi olmamasına rağmen caminin mimarıydı, planlarını ve tasarımını çizmiş  ve tüm inşaatına nezaret ediyordu. Komplekste caminin yanı sıra öğrenci lojmanlarının bulunduğu bir İslami ilahiyat akademisi, bir İslami mahkeme ve bir halk kütüphanesi de bulunuyordu. Cami dini amaçlar için inşa edilmişti, ancak onun görkemli büyüklüğü ve ek işlevleri de Ahmed Paşa tarafından Osmanlı Suriyesi'nin hükümdarı olarak siyasi meşruiyetini sağlamlaştırmanın bir aracı olarak hizmet etmeyi amaçlıyordu. Camiyi Osmanlı başkenti İstanbul'daki camileri örnek alarak modelledi.
Cezzâr Ahmed Paşa Camii, eski Müslüman ve Hristiyan ibadethaneleri ve askeri mimari de dahil olmak üzere diğer Haçlı binaları üzerine inşa edilmiştir. Caminin inşaat malzemeleri, özellikle de mermer ve granit bileşenleri, Caesarea, Atlit ve Orta Çağ'dan kalma Acre'nin antik kalıntılarından alınmıştır. Ahmed Paşa, caminin inşaatı için birkaç Rum duvarcıyı görevlendirdi. Kapının iç kısmında mermer bir disk üzerinde, hükümdarın ve babasının adını taşıyan ve "daima muzaffer" efsanesini taşıyan bir tuğra bulunmaktadır.
Caminin bitişiğinde Ahmed Paşa ile onun evlatlığı ve halefi Süleyman Paşa ve akrabalarının türbelerinin bulunduğu küçük bir mezarlık bulunmaktadır.
Mimarisi

Cami, hem Bizans hem de Pers tarzlarını birleştiren Osmanlı mimarisinin mükemmel bir örneğidir. Yeşil kubbesi ve minaresi, merdivenlerinin yanındaki yeşil kubbeli sebil (Sultan II. Abdülhamid tarafından soğuk içme suyu ve içecek dağıtımı için yaptırılan köşk) ve geniş avlusu bu özelliklerinden bazılarıdır.
Akka'nın silüetine hakim olan cami, başlangıçta Mescid-i Envar ("Ulu Işık Camii") olarak adlandırılıyordu ve bir zamanlar uzaklardan parıldayan gümüşi beyaz kubbesi nedeniyle Beyaz Cami olarak da biliniyor. Kubbe artık yeşile boyanmıştır. Minarenin 124 basamaklı döner merdiveni bulunmaktadır.
Cami, günümüz İsrail'inde hakimiyeti tartışmalı olan Kudüs dışında bulunan en büyük camidir.
Tarihçi Nur Masalha, Cami'yi "Filistin'in olağanüstü zengin askeri ve kültürel mirasını birleştiren ve geri dönüştüren Osmanlı Bizans, Filistin ve Fars tarzlarının karışımı" ile dikkate değer olarak tanımlıyor.
Galeri

Camiye giriş, merdivenlerin sağında sabil ile.
Camiye giriş
Caminin içi
Uzaktan görünüm
Cami
Cami
Altı şiirsel ayet
Altı şiirsel ayet
Akka'daki Hayfa körfezine bakan Cezzâr Ahmed Paşa Camii. Mart 1959
Gök katları

Gök katları, kavramı pek çok gelenekte bulunan, beş duyu ile algılanamayan âlemdeki farklı ortamları derecelendirmek üzere kullanılmış bir kavram olup çeşitli din ve mitolojilerde farklı sayılarla ifade edilmiştir.
İnsanın basit gözlem yeteneği oluşturduğu ve varlığına inandığı ilk evren modellerinde Evren yer ve gök olmak üzere iki parçadan oluşurdu. O günün büyüklük algısına göre sonsuz denebilecek kadar geniş ve düz bir Dünya ve O'nun üzerinde, katmanları olan, dünya ile eşit genişlikte bir gökyüzü. Ancak bu gökyüzünün her katında değişik mitolojik veya yarı mitolojik özellikler yüklenen göksel varlıkların yaşadığı değişik katmanları olmalıydı.
7 gök kavramına çıplak gözle görülen 5 adet gezegene Güneş ve Ay'ın eklenmesi ile ulaşılır. İnanca göre bunların her birisi ayrı bir felekte ya da gök katında yüzmekteydi. Ancak birçok inanç sisteminin de temelini oluşturan denge inancı gereği yer ve gök arasında da bir denge olmalı ve Yerin de bir o kadar katmanları olmalıydı. (Yedi yer kavramı-Talak; 12)
Batlamyus'un güneş sistemine dair anlayışını gösteren tarihi bir çizim.
Şamanizm’de gök katları

Asya Şamanizm'inde şamanlar “uçuş” denilen trans yolculuklarında, kimi zaman “yeraltı” dedikleri ortama iner, kimi zaman gök katları dedikleri ortamlara çıkarlar. Altay Türkleri'nin geleneğine göre gök katları çeşitli ilâhî veya yarı ilâhî varlıklarca meskun olup, şaman, yolculuğunda bunlarla irtibat kurabilir. Fakat “uçuş” denilen bu trans deneyiminde her şaman her gök katına çıkamaz; daha doğrusu şamanlar kudretleri oranında gök katlarına yükselebilir. Asya Şamanizm'inde, herhangi bir nedenle gök katlarını aşması gereken bir şamanın önce “yeraltı” denilen öte-âleme inmesi gerekir. Ural-Altay kavimlerinde gök katları genellikle ya 7 ya da Dante’nin İlâhî Komedya’sındaki gibi 9’dur. Gök katlarının sayısı tüm şamanist toplumlarda aynı değildir. Kimi şamanist geleneklerde “yeraltı” denilen öte-âlem de 7 kata ayrılır ki, bu durumda algılanamayan katların toplamı 14'ü bulur. Eski şamanların 13'üncü gök katını aşabilmiş oldukları söylenir. Altaylılar ise hem 7 ve 9 kat gökten, hem de 12,16 ve 17 kat gökten söz ederler. 
Altay, Yakut ve Uygur Türkleri'nin geleneklerine göre, insanların yaşadığı Yer, ölülerin göçtüğü “yeraltı” (öte-âlem) ve spiritüel Gök'ten oluşan üç ortam, merkezlerinden geçen bir eksenle birbirine bağlıdır ki bu eksenin iki ucu Yer'in Göbeği ve Göğün Göbeği olarak kabul edilir.
Dogonlar ve Bambaralar’da gök katları

Göğün Göbeği kavramı Mali Cumhuriyeti'nde yaşayan yerlilerden Dogonlar'da da mevcuttur. Her şeyi ikiziyle ya da çift çift düşünen Dogonlar'a göre Tanrı Amma'nın yarattığı gökler'in, yani gök katlarının sayısı 14'tür, yer katlarının sayısı da 14'tür. Dogon ve eski Mısır geleneklerine göre, göklerin en yüksek katı, tesirlerin kutsal kaynağı Sirius’tur. Dogon inanışına göre en yüksek Gök katında Tanrı Amma’nın naibi Büyük Nommo bulunur ki o, Dünya’daki ruhların gözeticisi olup Dünya’yı sevk ve idare eder. 
Dogonlar’a komşu olan Bambaralar’ın geleneğinde gök katları şöyle açıklanır:
1- Birinci gök kirlidir (saf değildir).
2- İkinci gök kısmen arınmış haldedir, hayvan ve insan ruhlarının ülkesidir.
3- Üçüncü gök ilahlarla insanlar arasında aracı olan varlıkların bulundukları yerdir.
4- Dördüncü gök ilk üç göğün “ayna”sıdır. Kelâmın ve rahmetin sahibi olan ve dünyanın sevk ve idaresinden sorumlu olan yaratıcı ilah Faro’nun hesaplarını, hesap kayıtlarını tuttuğu yerdir. Faro, “ayna”sından yeryüzündekilerin tüm yaptıklarını ve olayları izler. Yani, bu gök katı, varlıkların görülüp gözetlendikleri yerdir.
5- Beşinci gök ilâhî adaletin göğüdür. Faro burada yasaklarını bozan (ilahi yasalara uymayan) insanlar hakkında hüküm ve kararını okur.
6- Altıncı gök, dünya sırlarının saklı olduğu göktür.
7- Yedinci gök ilah Faro’nun ülkesidir. Dünya için gerekli rahmet deposudur, rahmet oradan yağmur gibi iner.
Mayalar’da gök katları

Göğün Göbeği ve Yer’in Göbeği kavramları Mayalar’da da bulunur. Mayalar’ın kutsal kitaplarından Popol-Vuh’ta Yer’in Göbeği’ndeki ilah ifade edilirken göbek ve kalp sözcükleri kullanılır. Örneğin, bir efsanede, atmaca, Göğün Göbeği’nden Yer’in Göbeği’ne dikine iner. Yine, Popol-Vuh’ta Göğün yedinci katından inen, uygarlık getiren kahramanların babaları olan 7 Ahpu, Yer’in kalbine indiklerinde insan biçimine girerler. Meksika piramitlerini yapan halklardan bazıları, göğü dokuz katlı saydıklarından piramitlerini de dokuz katlı yapmışlardır. Fakat Asya şamanizm’inde olduğu gibi, Mayalar’da, Aztekler’de ve bunların torunları olan Amerika Kızılderililerinde de gök katlarının sayısı aynı değildir.(Algonkin’lerde 12 gök vardır.)
Aztekler’de gök katları

Jacques Soustelle “Meksikalılar’ın Tarihi” adlı kitabında, 13 Gök 9 Yer olduğunu kabul eden Aztekler'in gök katları hakkındaki inanışlarını şöyle özetler:
1'inci gök, yıldızlar ülkesidir. 2'nci gök, iskelet görünüşüyle tasvir edilen yaratıkların ülkesidir.3'üncü gök, muhafızların ülkedir. 4'üncü gök, yeryüzüne inen seçkin ruhların ülkesidir. 5'inci gök, ‘ateş yılanları’nın ülkesidir 6’ncı gök, dört rüzgâr ülkesidir.7’nci gök, toz ülkesidir. 8’inci gök, ilahlar ülkesidir. İlahlar bu gök katında yaşarlar; hiç kimse daha yukarıdaki gök katlarında neler olduğunu bilemez. 9’uncu gök ile 13’üncü gök arasında büyük ilahlar bulunur. Güneş’in en süptil hali 12’nci göktedir. 13’üncü gök katında ise ‘İlâhî Çift’, yani ‘etimizin efendisi’ ve eşi yaşar, oraya hiç kimse çıkamamıştır. 13'üncü gökten bir süt ağacı çıkar.
İbrani geleneğinde gök katları

İbrani geleneğine göre, 1'inci gök en yakın göktür, 2'nci gök günahkarların bulunduğu göktür, 3'üncü gök Aden bahçesinin bulunduğu göktür, 5'inci gök aşağı düzeyli meleklerin bulunduğu göktür, 6'ncı gök melek gruplarının ve Kerubi meleklerinin bulunduğu göktür; Tanrı ise 7'nci göktedir.
İslam’da gök katları

İslam mitolojisinde, göğün yedinci katında Sidret'ül münteha bulunur ki, Tuba adlı ters “yaşam ağacı”nın köklerinin bulunduğu bu ortamın Gök katlarının sonu olduğu kabul edilir. Kuran’da Necm (Yıldız) suresi’nin 14. ve 16. ayetlerinde sözü edilen Sidretül Münteha, Muhammed peygamberin miracı sırasında eriştiği menzil olarak belirtilir. Tasavvuf ehline göre, ”büyük berzah” da denilen orası, tüm sâliklerin seyirlerinin, amellerinin ve ilimlerinin sona erdiği menzildir. Orası Miraç (Arapçada merdiven) yükselişinde ulaşılabilecek son menzildir. Sidre'den sonraki âleme geçebilme, yeryüzündeki varlıklar için olanaksızdır. O âlemde mahlukatın bir vücudu yoktur, mahluk o âlemde adeta erimiş gibidir.
Teozofi’de gök katlarının anlamı

Teozofik terminolojide, bir gezegenin duyularla algılanan fiziksel ortamından itibaren yoğunlukları giderek azalma gösteren esîrî maddelerinin, yani maddenin bilinen üç halinin ötesindeki daha süptil, daha seyyal, daha ince, vibrasyonel hız düzeyi yüksek hallerinin sıralanması “gezegensel zincir” terimiyle ifade edilir. Teozofiye göre, geleneklerde gök katları sembolüyle ifade edilen, Dünya gezegeninin bu birbirini izleyen, tedricî bir kademeleşme gösteren süptil ortamlarıdır ve esas olarak yedi kademeden oluşur. (Güneş Sistemi'mizde beşi Dünya'nınkilerden daha yüksek olmak üzere toplam 12 kademe ya da “plan” olduğu kabul edilir.) Teozoflar, Dünya'nın “gezegensel zincir” kademelerini yoğundan süptile doğru, şöyle adlandırır: Fiziksel plan, etherik plan, astral plan, mantal plan, kozal plan, buddi planı, atma planı. “Gezegensel zincir” planlarında ya da kademelerinde yoğun maddeden en süptil plana doğru yükselme hareketine “yükseliş yayı” (ascending arc) ya da karanlıktan ışığa yükseliş yayı denir ki, miraç ve uruc'la kastedilenin bu olduğunu düşünürler. Bunun tersine de “iniş yayı” denir. Kimilerine göre, “gezegensel zincir” sıralanması, inisiyasyonlardaki yedi aşamaya, yedi realiteye ve yedi şuur haline tekabül eder.
Dante'nin İlahi Komedya'sındaki gök katlarının Botticelli tarafından tasviri
Öz Türkçe

Öz Türkçe ya da ÖzTürkçe; yabancı sözcüklerden arındırılmış, arı durumdaki Türkçedir. Öz Türkçecilik ise kullanımdaki dil içerisinden yabancı kökenli sözcüklerin atılarak yerine Türkçe kökenli sözcüklerin kullanıma sokulmasını amaçlayan bir yaklaşımdır.
Tarihsel gelişim > Cumhuriyet Dönemi > Dil Devrimi

Ayrıca bakınız: Dil Devrimi
Cumhuriyetin ilanından sonra Mustafa Kemal Atatürk büyük devrimlerinin yanı sıra dilde arılaşma konusuyla da ilgilenmiştir. Mustafa Kemal Atatürk'ün yönergeleriyle 12 Temmuz 1932'de kurulan Türk Dili Tetkik Cemiyeti, Fuat Köseraif'in I. Türk Dili Kurultayındaki önerisi üzerine konuşma ve yazı dilinde bulunan Arapça ve Farsça kökenli sözcüklerin yerine Türkçe karşılıkların bulunması için halk dilinden derleme, tarihî metinlerden tarama ve gazete anketleri çalışmalarını başlattı. Çalışmalar ile toplanan sözcükler 1934 yılında Osmanlıcadan Türkçeye Söz Karşılıkları Tarama Dergisi kitabında yayımlandı ve bu çalışmada Arapça ve Farsça sözcüklere karşılık aday, akım, amaç, anı, anlam, aşama, basın, basınç, başkan, bayındır, beklenti, belge, belgelemek, bellek, bilge, bilim, bitki, çaba, çağdaş, dayanak, deprem, dergi, dilekçe, doğaç, durum, duygu, duyum, eğik, erdem, erek, eşit, evren, gezi, gider, görkem, ilinti, inanç, ışın, kapkaç, kapsamak, karşıt, kent, kesim, kıvanç, konum, konut, kumul, kural, kurgu, kuşkulanmak, nicelik, nitelik, ödül, öğe, onay, öncül, önder, önsöz, oturum, övünç, oy, öykü, özdek, özgü, saldırım, sanı, saydam, saylav, serüven, sezi, sığa, sığınak, sınav, sonuç, sorgu, sorgulamak, söylev, tutar, tutanak, tür, tüzük, uçak, ürün, üye, yandaş, yanıt, yazgı, yönetmek, yöntem gibi birçok sözcük bulundu. Ayrıca Türkçe sözcüklerin kök ile gövdelerine ekler getirilerek yeni sözcükler türetilmeye çalışıldı. Sözcük türetmeleri büyük ölçüde Falih Rıfkı Atay, Saffet Arıkan, İbrahim Necmi Dilmen, Ali Muzaffer Göker, Fuat Köprülü, Saim Ali Dilemre, Fazıl Nazmi Akalın, Yusuf Ziya Özer, Fazıl Ahmet Aykaç, Naim Hazım Onat, Necmettin Sadık, Hasan Fehmi Turhal, Şükrü Akkaya, Besim Atalay, Ahmet Cevat Emre, Ali Canip Yöntem, Hasan Reşit Tankut, Refet Ülgen, İzzet Ulvi Aykurt ve Abdülkadir İnan'dan oluşan Karşılıklar Kılavuzu Kolu üzerinden yürütüldü ve çalışmalar sonucunda 1935 yılında Osmanlıcadan Türkçeye ve Türkçeden Osmanlıcaya cep kılavuzları yayımlandı. Bu kılavuzlar ile eski metin taramalarından öğrenci, tarım, yargıç; anlam ve yazım değişiklikleri yapılarak gazete anketlerinden ayrıntı, çekince, deyim, doğa, duyu, etki, eylem, güdü, ilgi, kavram, kuram, özgün, saldırgan, sanık, söylenti, tanım, tapınak, yansımak; kök ile gövdelere ek getirilerek anıt, araç, beğeni, bakan, bencil, birey, çoğul, denge, direnç, doku, duruşma, düzey, eğitim, etken, etkin, evrim, genel, gösteri, ilke, kanıt, kesit, kurum, okul, ödev, öğretmen, önem, önlem, özel, özet, özgür, seçmen, somut, soyut, süre, taşıt, tepki, tören, uzman, üretim, yetenek, yetki, yoksun, yüzey gibi birçok sözcük Türkçeye kazandırıldı. Türkçe üzerine yürütülen bu yoğun arılaşma hareketi Dil Devrimi olarak adlandırılmıştır.
Tarihsel gelişim > Cumhuriyet Dönemi > Terimlerde Öz Türkçeleştirme

1935 yılından sonra öz Türkçecilik çalışmaları büyük ölçüde terim sözlükleri üzerinden yürütüldü. 1937 yılında Refet Ülgen'in terim kolbaşı olduğu ve Akil Muhtar Özden, Fahir Yeniçay, Nusret Kürkçüoğlu, Adnan Sokullu, Sara Akdik, Ayşe Saffet Alpar gibi tıp, fizik, kimya, biyoloji uzmanlarının yer aldığı Türk Dil Kurumu Terim Merkez Kurulu tarafından ilk ve orta öğretimler için Matematik, Fizik, Mekanik, Kimya, Biyoloji, Zooloji, Botanik, Jeoloji Terimleri broşürleri hazırlandı. Bu sözlük çalışmalarında Arapça ve Farsça terimlere karşılık akışkan, akyuvar, alaşım, alyuvar, bağıl, bağımlı, bağımsız, bağıntı, bileşen, bileşik, bileşim, bileşke, birim, deney, devim, devingen, dikit, dışbükey, dışkı, döllemek, dölüt, duyarga, düzenek, eğim, eklem, eşey, etkinlik, etobur, görev, görsel, görüntü, gösterge, içbükey, iletken, imge, imleç, istem, işitsel, ivme, izdüşüm, kaldıraç, karmaşık, kas, kılcal, nicel, nitel, olay, ondalık, özdeş, salgı, sarkaç, sarkıt, tını, türev, varsayı, varsaymak, veri, yaklaşık, yapay, yerel, yuvar gibi birçok yeni sözcük türetildi. Ayrıca Mustafa Kemal Atatürk 1937 yılında yayımladığı Geometri kitabı ile Arapça ve Farsça geometri terimlerine karşılık açı, açıortay, boyut, uzay, teğet, yatay, düşey, dikey, yöndeş, üçgen, dörtgen, beşgen, çokgen, köşegen, eşkenar, ikizkenar, yamuk, artı, eksi, çarpı, bölü, toplam, orantı gibi birçok Türkçe sözcük türetmiştir. Türk Dil Kurumu ve Millî Eğitim Bakanlığının oluşturduğu ortak bir komisyon tarafından yüksek öğretimler için 1942 yılında Felsefe ve Gramer Terimleri kitabı hazırlandı. Bu çalışmalar sırasında algı, almaşık, anımsamak, aşkın, ataerkil, belirlemek, bilinç, çağrışım, çelişik, çıkarsama, denek, deneyim, doğal, eleştirmek, eleştirmen, etmen, gelenek, gerilim, gözlem, ılımlı, ikilem, ilişki, indirgemek, kalıtım, karmaşa, kötümser, olanak, olgu, olumlama, olumlu, ödün, özerk, özne, öznel, süreç, toplum, tutku, yaptırım, yeti gibi birçok yeni Türkçe sözcük türetildi.
Tarihsel gelişim > Cumhuriyet Dönemi > Anayasa ve İçtüzükte Öz Türkçeleştirme

1945'te TBMM genel kurulunda, Başbakan Şükrü Saracoğlu ve 222 milletvekilinin önerisi üzerine anayasa metninde geçen birçok Arapça ve Farsça terim Türkçeleştirildi; anayasa, bakanlar kurulu, başkent, başsavcı, bucak, danıştay, demeç, dönem, genel kurul, gensoru, gerekçe, gözetim, içtüzük, kamulaştırma, ödenek, sayıştay, sıkıyönetim, sorumlu, sorumsuz, sözleşme, suçüstü, tamsayı, tasarı, yargı, yargıtay, yasama, yeterlik, yürütme gibi birçok Türkçe sözcük anayasa metnine eklendi. Aynı gün Teşrinievvel, Teşrinisani, Kânunuevvel ve Kânunusani ay adları Ekim, Kasım, Aralık, Ocak olarak değiştirildi. Aynı yıl Bingöl Milletvekili Feridun Fikri Düşünsel'in teklifi üzerine bakanlık adlarında geçen nafıa, hariciye, dahiliye, müdafaa, sıhhat, münakalat gibi sözcükler bayındırlık, dışişleri, içişleri, savunma, sağlık, ulaşım olarak değiştirildi. İçtüzük maddelerinde yer alan birçok Arapça terim adaylık, bilirkişi, birleşim, çekimser, denetçi, gerekçeli, ivedilik, kimlik, kınama, kovuşturmak, kovuşturma, öğrenim, öncelemek, önerge, özlük, sayman, uygulama, yetersayı, yolluk, yönetmelik, yürütme olarak Türkçeleştirildi.
Tarihsel gelişim > Cumhuriyet Dönemi > Dil Devrimi Sonrası Öz Türkçeleştirme

Cumhuriyetin erken dönemlerinden sonra her ne kadar arılaşma sürecinde yavaşlamalar olsa da bu akım ilerlemeye devam etti. Nurullah Ataç anlatı, çeviri, eleştiri, etkilemek, ilginç, koşul, kurgulamak, önyargı, örneğin, yapıt gibi onlarca yeni sözcük türetti. Ali Püsküllüoğlu Öz Türkçe Sözlük çalışmasını yayımladı. Bilgisayar mühendisi Aydın Köksal yabancı kavramlara karşılık bilişim, bilgi işlem, bellek gibi Türkçe karşılıklar türetti. Bu sözcüklerden bugün en bilineni ise bilgisayar sözcüğüdür. İngilizce ve Fransızca kökenli sözcüklerin yerine Türkçe karşılıkların bulunması için Türk Dil Kurumu bünyesinde 1970 yılında Batı Kaynaklı Sözcüklere Karşılıklar Komisyonu kuruldu. 1979 yılına kadar çalışmalarını yürüten bu komisyonda süreç içinde Samim Sinanoğlu, Tahsin Saraç, Emin Özdemir, Hasan Eren, Agop Dilâçar, Sadettin Buluç, Tahir Nejat Gencan, Berke Vardar, Cemal Mıhçıoğlu, Semih Tezcan gibi isimler yer aldı ve ileti, iletişim, seçenek, yerleşke gibi birçok yeni sözcük Türkçeye kazandırıldı.
Tarihsel gelişim > Cumhuriyet Dönemi > Öz Türkçe Yasakları

1983 yılında Türk Dil Kurumunun dernek tüzel kişiliğine son verilmesiyle öz Türkçecilik çalışmaları durduruldu. 20 Aralık 1984 tarihinde TRT Genel Müdürü Tunca Toskay; dibilimci Hamza Zülfikar ve Ahmet Bican Ercilasun danışmanlığında yönetim kurul kararı ile dil devrimi ve sonrasında türetilmiş anlatı, bellek, benzeti, betimlemek, deneyim, devrim, doğa, ekin, esin, etkin, gereksinim, görsel, imge, karşın, kuram, kuşku, olanak, örneğin, öykü, özgür, özveri, sanal, sınav, ulus, yanıt, yapay, yapıt, yaşam gibi 205 sözcüğü yasaklayan gizli bir karar yayımladı ve bunu TRT'nin tüm birim ve müdürlüklerine iletti. Daha sonra bu yasaklı sözcükler listesi Millî Eğitim Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Devlet İstatistik Enstitüsü gibi diğer kurumların kitap, broşür ve kurumiçi yazışmalarında da uygulanmaya başlandı. Kamuoyunda yavaş yavaş ortaya çıkan "sözcük yasakları" iddiaları TRT yönetimi tarafından ilk başta yalanlansa da daha sonra 1 Şubat 1985'te yayımlanan genelge ile bu durum resmîleştirildi; ilan ve reklamlara kadar bu sözcüklerin kullanımı tamamen yasaklandı. Bu yasak 1988 yılında TRT Genel Müdürlüğüne atanan Cem Duna tarafından kaldırılmıştır. Yasağın kaldırılmasına rağmen 1989 yılında dönemin Türk Dil Kurumu Başkanı Hasan Eren, bir TRT yayınında imkan sözcüğü yerine olanak sözcüğünü kullandığı için görevi kötüye kullanma suçundan savcılığa şikayet edilmiş, Cumhuriyet Savcısı A. Kemal Fettahoğlu ilgili şikayet için kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir.
Şilki

Şilki, Šilki veya Jilki (ölümünden sonra `Abdallāh olarak İslamlaştırılmıştır) bir İdil Bulgar ilteberi idi. <i id="mwDQ">Cafer Tarihi'ne</i> göre Şilki, Kubrat'ın soyundan gelmektedir. Şilki'nin bölgedeki Ön Bulgar kabilelerini  birleştirmek için uğraştığı bilinmektedir ancak hükümdarlığı döneminde yaşananlar tam olarak bilinmemektedir. Bazılarınca Volga Bulgarlarının İslam'a geçişini başlattığı söylenir. Volga Bulgarlarının en ünlü hükümdarı olan oğlu Almış Han, Müslümandı.
Şecere

Kubrat
Kotrak
Juraš – yalnızca Cafer Tarihinde
Sulabi - yalnızca Cafer Tarihinde
Ayyar - yalnızca Cafer Tarihinde
Tat Utyak - yalnızca Cafer Tarihinde
Kan Qarajar - yalnızca Cafer Tarihinde
Ugïr Aydar – yalnızca Cafer Tarihinde
Şilki
Girne (ilçe)

| Girne İlçesi |
| --- | --- |
 Girne İlçesi'nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki konumu
Ülke:  Kuzey Kıbrıs
Yönetim Merkezi: Girne
İdare
 • Kaymakam: Sinan Güneş
Yüzölçümü
 • Kara: 690,20 km² (26.640 mil²)
Zaman dilimi: UTC+02.00 (DAS)
 • Yaz (YSU): UTC+03.00 (DAS)
Bu madde Kuzey Kıbrıs'ın idari birimi hakkındadır.Kıbrıs Cumhuriyeti'nin idari birimi için Girne Kazası sayfasına bakınız.
Başlığın diğer anlamları için Girne (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Girne İlçesi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin 6 ilçesinden biridir. Yönetim merkezi Girne'dir. Yüzölçümü 690 kilometrekaredir (515.920 dönüm).
Girne İlçesi Kıbrıs Harekatı sonrasında Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Girne Kazası'nın tamamının Türk kontrolüne girmesi sonucu oluşturulmuştur ve idari olarak sınırları ve fonksiyonları birbirine tekabül eder.