stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Zaman tabanlı tek seferlik parola algoritması
Zayıf yönleri ve güvenlik açıkları

TOTP değerleri, diğer parolaların çalınabildiği gibi çalınabilir. Ancak, saldırganların kimlik bilgilerini sonradan toplamak yerine, gerçek zamanlı olarak vekil sunucuya ihtiyaçları vardır.
Oturum açma girişimlerini sınırlamayan uygulamalar, değerlerin kaba kuvvet yöntemiyle çalınmasına açık kapı bırakır.
Paylaşılan bilgiyi çalan bir saldırgan, ilerisi için yeni ve geçerli bir TOTP değeri üretebilir. Saldırgan büyük bir kimlik doğrulama veritabanını ihlal ederse, bu ciddi bir problem olabilir.
TOTP aygıtlarının pillerinin tükenmesi, senkronizasyonun bozulmasına neden olabileceği veya TOTP yazılımlarının bulunduğu telefonların çalınma ya da kaybolabilme durumu olabileceği için, tüm gerçek dünyadaki uygulamaların korumayı atlatma/iptal etme yöntemleri vardır (örneğin: basılı kodlar, e-posta sıfırlama yöntemi vs.). Bu, hatırı sayılır bir destek yüküne neden olabilir ve sahte kullanıcılara yararlanabilecekleri ek yollar sunar.
TOTP değerleri ekranda gösterdikleri süreden daha uzun süre geçerlidir (genellikle iki katı). Bu, kimliği doğrulayan ve kimliği doğrulanacak tarafların saatlerinin arasında büyük bir fark olabileceği durumlar için bir imtiyazdır.
Tüm tek seferlik parola tabanlı kimlik doğrulama şemaları (diğerlerinin yanı sıra TOTP ve HOTP dahil olmak üzere), yine de ele geçirilebilir, yani bir saldırgan, oturum açtıktan sonra kullanıcının oturumunu yönetebilir.
Tarihçe

Endüstri destekli bir standart oluşturmak için birkaç OATH üyesinin işbirliği ile bir TOTP taslağı geliştirilmiştir. Bu standart, etkinlik tabanlı tek seferlik standart HOTP'yi tamamlar ve son kullanıcı kurum ve kuruluşlarına uygulama gereksinimlerine ve güvenlik yönergelerine en uygun teknolojileri seçmede daha fazla seçenek sunar. 2008 yılında, OATH, şartnamenin taslak bir versiyonunu IETF'ye sunmuştur. Bu sürüm, yazarların IETF'ye sunulan önceki sürümlere dayanarak teknik topluluktan aldığı tüm geri bildirimleri ve yorumları içerir.  Mayıs 2011'de, TOTP resmen RFC 6238 standardı olmuştur.
Sümeyye Özcan

| --- | --- |
Sümeyya Özcan, 2013
Kişisel bilgileri
Milliyeti:  Türkiye
Doğumu: 15 Ocak 1992 (32 yaşında) Malatya
Sümeyye Özcan (d. 15 Ocak 1992, Malatya), Türk kadın orta mesafe koşucusu paralimpik atlet ve golbol oyuncusudur.
1992'de Malatya'da görme engelli olarak dünyaya geldi. Kahramanmaraş'taki Ertuğrul Gazi Görme Engelliler Okulu'nda öğrenim gördü.
Türkiye kadın millî golbol takımı üyesi Özcan, 2007 Avrupa Şampiyonasında, 2009 Avrupa Şampiyonasında, 2010 Avrupa İkincisi olan takımda, 2011 Dünya üçüncüsü olan takımda oynadı. Litvanya'nın Kaunas şehrinde 5-12 Temmuz 2015 tarihleri arasında yapılan Goalball Avrupa Şampiyonası'nda ise Avrupa Şampiyonu olan takımda yer alan Sümeyye Özcan, bu şampiyonda 23 golle gol kraliçesi oldu.
2012 Londra Paralimpik Oyunlarında atletizm branşında Türkiye'yi temsil ederek Görme Engelliler Atletizm branşında olimpiyatlarda Türkiye adına yarışan ilk sporcu oldu.  Özcan, B1 (hiç görmeyen) kategorisinde yer almakta ve kılavuz atlet eşliğinde koşmaktadır.
Fatima Whitbread

Fatima Whitbread (d. Fatima Vedad, 3 Mart 1961, Londra), Britanyalı eski cirit atıcı.
Kıbrıs Türkü bir anne ile Kıbrıs Rumu bir babadan dünyaya geldi. Annesi onu Kuzey Londra'daki bir apartmanda terk etti. Üç-dört gün sonra sesini duyan bir apartman sakini tarafından bulunup hastaneye kaldırıldı. Gıda eksikliği nedeniyle dört ay hastanede tedavi gördü. Çocuk evlerinde geçen 14 yılın ardından öğretmeni Margareth Whitbread tarafından evlat edinildi. Aynı zamanda bir cirit antrenörü olan Margareth Whitbread tarafından cirite yönlendirildi. 1984 Yaz Olimpiyatları'nda cirit atmada üçüncü olarak bronz madalya kazandı. 1988 Yaz Olimpiyatları'nda ise ikinci oldu. 1987'de dünya şampiyonluğunu, 1983'te Dünya ikinciliğini kazandı. 1986'da Avrupa şampiyonu oldu. 1986 Grand Prix yarışmalarını da ikinci sırada tamamlandı.
Valeriy Sereda

Valeriy Sereda (d. 30 Haziran 1959) Sovyetler Birliği ve sonraları Azerbaycan için yarışan emekli yüksek atlamacı. Kendisinin en iyi derecesi, Eylül 1984 tarihinde Rieti'de gerçekleştirdiği 2,37 metrelik atlayışıdır. Bu derece aynı zamanda Azerbaycan rekordur ve halen Azerbaycan Rekoru unvanını elinde tutmaktadır.
Başarıları

| Yıl | Turnuva | Yer | Sonuç | Ek bilgi |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1982 | Avrupa Atletizm Şampiyonası | Atina, Yunanistan | 5. |  |
| 1983 | Dünya Atletizm Şampiyonası | Helsinki, Finlandiya | 8. |  |
| 1985 | Avrupa Salon Atletizm Şampiyonası | Paris, Fransa | 4. |  |
Arthur Jonath

Arthur Jonath (d. 9 Eylül 1909 - ö. 14 Nisan 1963), Alman atlettir. Los Angeles, Kaliforniya'da düzenlenen 1932 Yaz Olimpiyatları'nda 100 metrede (10,4 saniye derecesiyle) bronz ve 4 x 100m bayrak yarışında (Helmut Körnig, Friedrich Hendrix ve Erich Borchmeyer'le birlikte) 40,9 saniyelik dereceleriyle gümüş madalyanın sahibi oldular.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 140788743  ISNI: 0000 0000 7749 0272  VIAF: 107775526
Léo Malet

| Léo Malet |
| --- | --- |
Doğum: 07 Mart 1909(1909-03-07) Montpellier, Fransa
Ölüm: 03 Mart 1996 (86 yaşında) Châtillon, Fransa
Meslek: Yazar
Milliyet: Fransız
Tür: Polisiye

Léo Malet (d. 7 Mart 1909, Montpellier - ö. 3 Mart 1996, Chatillon), Fransız polisiye yazarı.
Yaşamı

1909'da Montpellier'de doğan Léo Malet, yetim büyüdü. Bir fıçıcı olan dedesi tarafından büyütüldü ve kâtiplik, hademelik gibi birçok küçük işte çalıştı. 16 yaşında anarşist yazar ve militan André Colomer ile tanıştıktan sonra Paris'e gitti ve anarşist çevrelerle ilişkiye geçti. Paris'te şarkıcılık yaparken, fabrikalarda bulduğu küçük işler ve sahte iş kazalarından aldığı tazminatlarla geçimini sağladı. 1929'da André Breton ile tanıştı ve gerçeküstücü topluluğun toplantılarına katılmaya başladı. Yves Tanguy ve Salvador Dali ile yakınlık kurdu. Seyyar gazete satıcılığı yaptı. 1938'de André Breton ve Lev Troçki'nin girişimiyle kurulan Bağımsız Devrimci Sanatçılar Federasyonu'na (FIARI) girdi. 1939'da bir fabrikada hidrolik ayarcısı oldu. 1940'ta Paulette Doucet ile evlendi ve aynı yıl, gerçeküstücülerle Troçkistler'in girişimiyle hazırlanan bir bildiriye imza attığı için, "devletin iç ve dış güvenliğine zarar vermekten" Rennes'de tutuklandı. Alman ordusu Rennes'e varmadan gardiyanlar tarafından serbest bırakıldı, yürüyerek Paris'e ulaşmaya çalışırken Almanlar tarafından yakalandı ve toplama kampına gönderildi. Bir doktorun yardımıyla 1941'de serbest bırakıldı ve Fransa'ya döndü. "Frank Harding" takma adıyla imzaladığı sahte Amerikan polisiyeleri yazdı. Bu kitapların başarısından cesaret alarak kendi adıyla gerçek bir Fransız polisiyesi yazdı: 120, rue de la Gare (İstasyon Caddesi, No. 120). Daha sonra "Nestor Burma'nın Maceraları", "Les mystères de Paris" (Paris'in Sırları) dizisini ve "Trilogie Noire", "Kara Üçleme"yi yazdı.
Eserleri > Önemli kitapları

120, rue de la Gare (1943)
Le cinquième procédé (1948)
Le soleil naît derrière le Louvre (1954)
Des kilomètres de linceuls (1955)
Fièvre au Marais (1955)
La nuit de Saint-Germain-des-Prés (1955)
M'as-tu vu en cadavre (1956)
Brouillard au pont de Tolbiac (1956)
Casse-pipe à la Nation (1957)
Micmac moche au Boul' Mich'  (1957)
Nestor Burma court la poupée (1971)
Poste restante (1983)
Eserleri > Kitaplarından yapılan çizgi roman uyarlamaları

Brouillard au pont de Tolbiac (Casterman, 1982); çizen: Jacques Tardi
120, rue de la Gare (Casterman, 1988); çizen: Jacques Tardi
Une gueule de bois en plomb (Casterman, 1990); çizen: Jacques Tardi
Casse-pipe à la Nation (Casterman, 1996); çizen: Jacques Tardi
M'as-tu vu en cadavre ? (Casterman, 2000); çizen: Jacques Tardi
Eserleri > Türkçeye çevrilen eserleri

Kara Üçleme (La trilogie noire), çev. Haldun Bayrı, Metis Y., 2007
Hayat Berbat (Sueur aux tripes, 1948)
Güneş Bize Haram (La vie est Degueulasse)
Ecel Terleri (Le soleil n'est pas pour nous)
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 90352442  BNE: XX828048  BNF: cb11914090t (data)  CANTIC: a11245372  CiNii: DA02215482  GND: 118965026  ISNI: 0000 0001 1751 1227  LCCN: n50048220  LNB: 000093707  MusicBrainz: 55c03e97-371d-4ed1-b48a-897e2e23ec53  NDL: 00448608  NKC: xx0011647  NLA: 35324123  NLG: 97185  NLI: 987007500829605171  NTA: 069075034  RERO: 02-A000109613  SUDOC: 027003930  Trove: 911870  ULAN: 500156660  VIAF: 24604701   WorldCat (LCCN): n50-048220
Henri Millan

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- |
Doğumu: 10 Aralık 1903
Ölümü: 8 Ekim 1982 (78 yaşında)
Spor
Ülke: Fransa
Spor: Kayaklı koşu
Henri Millan (10 Aralık 1903 - 8 Ekim 1982), Fransız bir kayaklı koşucuydu. 1928 Kış Olimpiyatları'nda erkekler 50 kilometrede yarıştı.
Jean Dalibard

| Jean Dalibard |
| --- | --- |
École Polytechnique'deki öğrencilerine kuantum fiziği dersini anlattığı sırasında.
Doğum: 8 Aralık 1958 (65 yaşında)
Milliyet: Fransız
Vatandaşlık: Fransa
Eğitim: École normale supérieure
Evlilik: Barbara Dalibard
Çocuk(lar): Anne-Laure Dalibard
Ödüller: CNRS Altın Madalyası
Resmî site: pro.college-de-france.fr/jean.dalibard/index en.html

Kariyeri
Dalı: Fizik
Çalıştığı kurum: Collège de France Kastler Brossel Laboratuvarı
 

Jean Dalibard (d. 8 Aralık 1958), kuantum mekaniği alanında çalışmalar yürüten Fransız fizikçidir. École Polytechnique'de profesör ünvanıyla görev yapmaktadır. École Normale Supérieure'de araştırma görevlisi olmakla birlikte, Fransız Bilimler Akademisi üyesi ve Collège de France'da profesör olarak çalışmalar yapmaktadır.
Eğitim ve Kariyer

Jean Dalibard, 1977'den 1981'e kadar Ecole Normale Supérieure'de ve Pierre ve Marie Curie Üniversitesi'nde yüksek lisans yaptı. Fizik lisans ve fizik yüksek lisans diplomalarını aldıktan sonra, 1981'de doktora derecesini aldı. Claude Cohen-Tannoudji başkanlığında hazırlanan floresan fotonları arasındaki zamansal korelasyonların incelenmesi başlıklı teze katkıda bulundu. 1981 yılında Institut d'optique Graduate School'a fizik doçenti olarak atanan Alain Aspect'in ekibine katıldı ve hemen ardından Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi'ne araştırma görevlisi olarak atandı. 1986'da Pierre ve Marie Curie Üniversitesi'nde savunduğu Elektromanyetik alana bağlı bir atomun dinamiğindeki dalgalanmaların rolü başlıklı teziyle fizik bilimlerinde Devlet doktorasını aldı ve CNRS araştırma görevlisi ve altı yıl süreyle araştırma direktörü olarak atandı. 1989'dan 2002'ye kadar École Polytechnique'de öğretim görevlisi olarak çalışıp 2003 yılında profesör ünvanını kazanmıştır. Kuantum optiği uzmanı olarak Kastler Brossel Laboratuvarı'nda görev yapmaktadır. Fransız Bilimler Akademisi üyesi olan Dalibard Nisan 2003'ten itibaren Collège de France'da Atomlar ve Radyasyon isimli kürsüye sahiptir.
Çalışmalar > Bell'in eşitsizliğinin ihlali

Jean Dalibard, Alain Aspect'in Bell'in eşitsizliklerini geçersiz kılan ve EPR paradoksuna deneysel bir yanıt sağlayan deneylerine katılıyor.
Çalışmalar > Atomların lazer ve kuantum optiği ile soğutulması

Atomları lazerle yakalayarak, sisyphus soğutmasını inceler ve Manyeto optik tuzak ilkesini önerir, ardından bir madde dalgasının faz modülasyonunu ve kuantum optiğinde zaman kırınımı fenomenini vurgular.
Çalışmalar > Kuantum girdapları ve mikro yoğunlaşma

Bose-Einstein yoğunlaşmasında bulunan girdapları inceler ve şekillerini ve dinamiklerini anlar. Kuantum korelasyonlarını vurgulamak için Jean Dalibard, aşırı soğuk atomların güçlü bir şekilde ilişkili durumlarını inceliyor.
Ödüller

Gustave Ribaud Bilimler Akademisi Ödülü (1987)
Bilimler Akademisi Mergier-Bourdeix Ödülü (1992)
Fransız Fizik Derneği Jean-Ricard Ödülü (2000)
2004 yılında seçilen Bilimler Akademisi Üyesi
Avrupa Bilimler Akademisi Üyesi (2009)
2009'da Avrupa Bilimler Akademisi'nden Blaise Pascal Madalyası
Trinity College Misafir Üyesi, Cambridge (2010)
Üç Fizikçi Ödülü, Fondation de France (2010)
Academia Europaea Üyesi (2011)
Amerika Optik Derneği Üyesi (2012)
Optik Topluluğundan Max Born Ödülü (2012)
Amerikan Fizik Derneği Davisson-Germer Ödülü (2012): "Işık-atom etkileşimleri ve soğuk atomik gazların fiziğine çığır açan katkılarından dolayı"
Amerikan Felsefe Derneği Üyesi (2018)
CNRS Altın Madalya (2021)
Herman Smith-Johannsen

Herman Smith-Johannsen (15 Haziran 1875 - 5 Ocak 1987), Norveç asıllı Kanadalı kayakçı. 5 Ocak 1987 tarihinde 111 yaşında tedavi gördüğü hastanede zatürreden dolayı ölmüştür. Kanada'da kayaklı koşunun önde gelen kişiliklerindendir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 124216390  ISNI: 0000 0000 9586 1663  LCCN: nr94033200  VIAF: 7275405   WorldCat (LCCN): nr94-033200
Sevim Sinmez Serbest

| --- | --- |

Kişisel bilgileri
Doğumu: 20 Nisan 1987 (37 yaşında) Mersin
Spor
Ülke: Türkiye
Yarışma(lar): Üç adım, uzun atlama
Başarıları ve şampiyonlukları
En iyi dereceleri: Üç adım 13,95 (2013) Üç adım salon 13,64 (2013) Uzun salon 6,37 (2012)
Sevim Sinmez Serbest (d. 20 Nisan 1987, Mersin), Türk uzun ve üç adım atlayıcı. Enka sporcusudur.
Kariyeri

Serbest hâlen, 13,95'lik açık hava performansıyla üç adım atlama Türkiye rekorunun sahibidir.
Kişisel hayatı

Sinmez 2012 yılında hentbolcu Serkan Serbest ile evlendi.
Döngüsel kod

Kodlama kuramında döngüsel kod, her bir kod sözcüğün dairesel kaydırılarak başka bir sözcük oluşturan bir blok koddur. Cebirsel özelliklere sahiptir ve ileri hata düzeltme yöntemini kullanarak hata bulma ve düzeltmeye etki eder.
Eğer 00010111 geçerli bir kod sözcüğü olursa, sağa dairesel kaydırılarak 10001011 dizisi elde edilir. Kod eğer döngüsel ise 10001011, tekrar geçerli bir kod sözcüğü olur. Genellikle sağa dairesel kaydırma işleminde, düşük öncelikli bir (LSB) en sol konuma gider. Böylece yüksek öncelikli bit (MSB) olur. Diğer konumlar 1 bit sağa kaydırılır.
Tanım

{\mathcal {C}}, n blok uzunluğuna sahip ve  GF(q) sonlu alanında bir doğrusal kod olsun. Eğer C deki tüm kod sözcükler için c=(c1,...,cn) oluyorsa,  {\mathcal {C}}, döngüsel kod olarak adlandırılır.  GF(q)^{n} deki (cn,c1,...,cn-1) ifadesi dairesel sağa kaydırma ile elde edilir. Çünkü bir döngüsel sağa kaydırma, n − 1 döngüsel sola kaydırmaya eşittir. Bir döngüsel kod, döngüsel sola kaydırma ile de tanımlanabilir. Bu yüzden tüm döngüsel kaydırmalar altında sabit kaldığı müddetçe,  {\mathcal {C}} doğrusal kodu kesin döngüseldir.
Cebirsel yapısı

Döngüsel kodlar, belirli halkalara bağlanabilir.  R=A[x]/(x^{n}-1),  A=GF(q) sonlu alanında bir polinom halka olsun. R polinomunda C döngüsel kodun  (c_{0},\ldots ,c_{n-1}) elemanları  c_{0}+c_{1}x+\cdots +c_{n-1}x^{n-1} polinomu ile eşleştirilerek belirlenir: Burada bir döngüsel kaydırmaya uygun olarak x ile çarpılır. Ardından C, R sonlu alanında bir ideal olur.
Kod ideal olduğunda indirgenemez kod, döngüsel kod olur. Bu kod indirgenemez polinom ile oluşturulur.
Örnekler

Örneğin, eğer A= \mathbb {F} _{2} ve n=3 olursa, (1,1,0) döngüsel kodundan oluşan kod sözcüğü kümesi aynen şöyle olur:
(1+x) ile oluşturularak  \mathbb {F} _{2}[x]/(x^{3}-1) de ideal hale gelir.
(1+x), polinom halkasında bir indirgenemez polinom olduğuna dikkat edin. Çünkü kodu indirgenemez.
James Heilman

| James Heilman |
| --- | --- |
Heilman Wikimania 2015'te
Doğum: James M. Heilman 1979 veya 1980 Saskatchewan, Kanada
Meslek: Doktor

James Heilman (d. 1979 veya 1980), Kanadalı acil tıp doktoru, vikipedist. Vikipedi'deki sağlıkla ilgili içeriklerle ilgilenmekte ve diğer klinisyenleri Vikipedi'ye katkıda bulunmaya teşvik etmektedir. Doc James kullanıcı adını kullanmaktadır.
Nurullah Candan

Nurullah Candan (d. 30 Aralık 1948), Türk eski dekatlet.
Candan, 1968 Meksiko Olimpiyatları'nda ülkesini temsil etti. Yüksek atlama elemelerinde 1,95 atlayarak elendi.
Candan, dekatlon, yüksek atlama ve 110 m engellide Türkiye rekorları kırmıştı. Dekatlonda 1968'de rekoru eline geçiren sporcu, ancak 21 yıl sonra Alper Kasapoğlu tarafından geçilebildi.
Reşat Erceş

| Reşat Erceş |
| --- | --- |
 Alp disiplini kayakçısı♂ 
Disiplin(ler): Alp disiplini
Doğum: 5 Haziran 1918(1918-06-05)
Ölüm: ?
Olimpiyat Oyunları
Takım: 1 (1936)
Madalyalar: 0
Reşat Erceş (5 Haziran 1918-?), Türk eski alp disiplini kayakçısı. 1936 Kış Olimpiyatları'nda erkekler kombine yarıştı. 4 x 10 kilometre bayrak yarışına da katıldı ancak Türk bayrak takımı (Reşat Erceş, Sadri Erkılıç, Mehmut Şevket Karman, Cemal Tigin ile) yarışı tamamlayamadı. Oyunlardaki en genç Türk sporcusuydu.
Ali Kaya

Bu madde bir atlet hakkındadır.Aynı adlı seri katil için Ali Kaya (seri katil) sayfasına bakınız.
Ali Kaya (doğum adı Stanley Kiprotich Mukche; d. 20 Nisan 1994), Kenya asıllı Türk uzun mesafe koşucusu. 5000 ve 10000 metrede yarışmaktadır.
Kaya, Prag'da düzenlenen 2015 Avrupa Salon Şampiyonası'ndaki 7:38.42'lik 3000 m derecesiyle Türkiye ve şampiyona rekoru kırarak altın madalyanın sahibi oldu.
Bağdad'ın düşmesi

| g t Irak Cephesi |
| --- | --- |
 Fao Çıkartması  Basra  Kurna  Şuaybiye  Es Sinn  Selman-ı Pak  Maden  Umm-at-Tubal  I. Kût'ül Amâre Kuşatması süresince 1. Kut  Şeyh Sa'ad  Vadi  I. Felahiye  Sâbis  Mondros Mütarekesi'inden önce 2. Kut  Bağdad'ın düşmesi  Samarra Cebel Hamrin  I. Istabulat  Ramadi  Han El Bağdadi  Şarkat 
Bağdad'ın düşmesi (11 Mart 1917). I. Dünya Savaşı'nın Irak Cephesi'nde Osmanlı'nın elindeki Bağdat'ın İngilizler tarafından işgali.
Bağdat’ın kaybına sebebiyet veren olaylar

Başkumandanlık Vekâletinin Almanların direktiflerine uyup, İngilizlerin önceki yenilgilerinin intikamını almak için hazırlandıkları bir sırada 35.000-40.000 civarında muharip askerden oluşan kuvvetin sadece 10.000 kadarını İngilizlere karşı Bağdat'a açılan kapı olan Kutü’l-Amâre'de bırakması büyük bir hataydı. Almanlar, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesinde büyük rol oynamış ve bunu her şeyden önce Alman cephelerinin emniyeti için istemişti. Osmanlı ordusu bu dönemde zayıf, yorgun ve donanımdan yoksundu. Bütün olanak ve gayretler, Almanlar tarafından siyasal maksat ve emellerine hizmet için ortaya atılmış olduğu şüphesiz olan İran cephesine verilerek, bu cephenin geliştirilmesine gayret sarf edilmiş ve asıl vatan parçası olan Irak cephesi ihmal edilmişti. Bu bağlamda, İran cephesinin yaratılmasından 6 Ordu kumandanı Mareşal Von der Goltz'u sorumlu görmektedir. Goltz Paşa, Irak'ın zayıf ordusundan 1915 yılının Aralık ayı sonlarında yaklaşık iki bin asker ve dört topu çekip, İran'a göndererek İran cephesini yaratmıştı. Goltz Paşa 1916 yılının Nisan ayında Bağdat'ta tifüsten vefat ettikten sonra bu politika, Başkomutanlık Karargâhı ile 6. Ordu kumandanı Halil (Kut) Paşa tarafından devam ettirilmişti.
İngilizlerin Kut'ta uğradıkları çok elim mağlubiyetin acısını çıkarmak için er geç karşı taarruza geçecekleri bilinmeliydi. Bu noktada İngilizlerin yedi ay süresince yapmış olduğu hazırlıkları görmezden gelmek ve Albay Ali İhsan (Sabis) Bey emrindeki 13. Kolorduyu İran'a göndermek 6. Ordu kumandanının hatasından başka bir şey değildi. Hiç olmazsa Ruslar Hanikin'den İran içlerine atıldıktan sonra bu kolordu süratle tekrar Dicle cephesine geri getirilmeliydi, ancak bu da yapılmamıştı. Dolayısıyla fetih ve istilâ emelleri ile 13. Kolordunun Irak harekâtı alanından alınarak İran içlerine ve Hemedan'a kadar gönderilmesi Bağdat'ın ve netice itibarıyla de Irak'ın kaybedilmesine sebep olmuştu.
6. Ordu kumandanı yaklaşan tehlikeyi görmezden gelmiş; 18. Kolordu kumandanı Albay Kâzım Bey'in uyarılarına da aldırış etmemişti. Albay Kâzım Bey, Ordu Kumandanının gözünü açmaya çalışmıştı, ancak bunu başaramamıştı. Ordu Kumandanı, 1916 yılının Aralık ayında Kâzım Bey'in 13. Kolordunun bir an önce Bağdat'a çağrılması yönündeki ikazlarını da dikkate almamıştı.
Sir Frederick Stanley Maude'un gelişi

Kut garnizonunun 29 Nisan 1916'da teslim olmasının ardından Irak'taki İngiliz Ordusu büyük bir revizyondan geçti. Sir Frederick Stanley Maude'a İngiltere'nin askerî itibarını yeniden tesis etme görevi verilmişti.
Maude, 1916 yılı sonlarını ordusunu yeniden inşa etmekle geçirdi. Askerlerin çoğu Hindistan'da toplanıp deniz yoluyla Basra'ya gönderildi. Bu birlikler eğitilirken, İngiliz istihkam subayları kıyıdan Basra'ya ve ötesine kadar uzanan bir demiryolu inşa etti.
İngilizler harekâtı, 50.000 kadar asker ile 13 Aralık 1916'da başlattılar. Ordunun çoğunluğu Hindistan'dan gelen birlikler ile İngiliz 13. Tümeninden oluşuyordu. Halil (Kut) Paşa'nın ise komutası altında yaklaşık 25.000 kişilik bir kuvvet vardı.
Bağdat'a yürüyüş

Bu harekâtta İngilizler için herhangi bir aksilik yaşanmadı. Maude, temkinli bir şekilde ilerleyerek Dicle Nehri'nin her iki yakasından harekete geçti. Osmanlı kuvvetleri, İngilizlerin ele geçirdiği Khadairi Bend adlı müstahkem bir bölgeye saldırdı (6 Ocak - 19 Ocak 1917). İngilizler daha sonra Osmanlı kuvvetlerini Hai Nehri boyunca uzanan savunma hattından iki hafta içerisinde çıkardı (25 Ocak'tan 4 Şubat'a kadar). Dahra Bend adı verilen bir başka Osmanlı mevzisi 16 Şubat'ta ele geçirildi. Nihayet İngilizler 24 Şubat 1917'de İkinci Kut Muharebesi'nde Kut'u yeniden ele geçirdi.
Kâzım Bey, Townshend'ın Birinci Kut Muharebesi'nde olduğu gibi ordusunun Kut'ta sıkışıp kalmasına izin vermedi. (Bkz. İkinci Kut Muharebesi)
Bağdat'a doğru yürüyüş 5 Mart 1917'de yeniden başladı. Üç gün sonra Maude'un kolordusu şehrin eteklerindeki Diyala Nehri'ne ulaştı.
Halil (Kut) Paşa, Bağdat'ı, Bağdat'ın yaklaşık 35 mil güneyinde, Diyala ve Dicle nehirlerinin birleştiği yerde savunmayı tercih etti. Osmanlı birlikleri 9 Mart'taki ilk İngiliz saldırısına direndi. Bunun üzerine Maude, ordusunun büyük kısmını kuzeye kaydırdı. Osmanlı mevzilerini aşabileceğine ve doğrudan Bağdat'a saldırabileceğine inanıyordu. Halil Paşa, İngilizlerin nehrin diğer tarafındaki ilerleyişini karşılamak için ordusunu savunma mevzilerinden çıkararak karşılık verdi. Diyala Nehri'ni tutmak için tek bir alay kalmıştı. İngilizler 10 Mart 1917'de ani bir saldırıyla bu alayı da bozguna uğrattı. Bu ani yenilgi Halil Paşa'nın sinirlerini bozdu ve ordusuna kuzeye, Bağdat'a çekilme emri verdi.
Osmanlı hükûmeti 10 Mart akşamı saat 8'de Bağdat'ın boşaltılması emrini verdi, ancak durum hızla Halil Paşa'nın kontrolünden çıkıyordu. İngilizler Osmanlı birliklerinin hemen arkasından gelerek 11 Mart'ta Bağdat'ı savaşmadan ele geçirdi. Bir hafta sonra Maude, "Ordularımız şehirlerinize ve topraklarınıza fatih ya da düşman olarak değil, kurtarıcı olarak girmiştir" cümlesini içeren Bağdat Bildirisi'ni yayınladı. Yaklaşık 9.000 Osmanlı askeri çatışma sırasında yakalandı ve İngilizlere esir düştü.
Bağdat'ın düşüşünden sonra

Sonuç İngilizler için kesin bir zafer, Osmanlı hükûmeti içinse bir başka yenilgiydi. İngilizler için Kut'un kaybedilmesinden kaynaklanan aşağılanma kısmen telafi edilmişti. Osmanlı hükûmeti İran'daki askeri operasyonlarına son vermek ve İngilizlerin Musul'u ele geçirmek için ilerlemesini engellemek için yeni bir ordu kurmak zorunda kaldı.
İngilizler 1914'te savaşın başlamasına yakın Basra Vilayetini ele geçirmişlerdi. İngiliz kuvvetleri için iyi bir haber olsa da, bu durum Londra'daki İngiliz hükûmeti ile Hindistan'daki İngiliz hükûmeti arasında bölgenin nasıl yönetileceği konusunda büyük bir bürokratik kavgaya neden oldu.
Bağdat'ı ele geçirdikten sonra Maude, Basra'dan Bağdat'a kadar Mezopotamya'nın fiili valisi oldu. Dicle Kolordusu Siyasi Sorumlusu Sir Percy Cox, vilayetin İngiliz-Hint ortak yönetimi altında olduğunu belirten bir bildiri yayınlamaya çalıştı, ancak Londra Cox'a bildirisini yayınlamamasını emretti ve bunun yerine Arap liderlerden İngiliz yönetimine yardım etmelerini isteyen kendi bildirisini yayınladı.
Aynı zamanda Hindistan sömürge hükûmetinin farklı fikirleri vardı. Ne de olsa, Basra'nın işgalinden Bağdat'ın işgaline kadar olan sürenin arkasındaki ana unsurlar ilk etapta onlardı. Hindistan'daki İngiliz hükûmeti bu yeni bölgenin doğrudan kendi kontrolü altında olmasını istiyordu.
Bu güç mücadelesi Lord Curzon liderliğinde Mezopotamya İdare Komitesi'nin kurulmasına neden oldu. Komitenin ana görevi Basra ve Bağdat vilayetlerini kimin yöneteceğini belirlemekti. Komitenin kararı Basra için İngiliz-Hint değil İngiliz yönetimi, Bağdat için ise Arap otoritesi şeklindeydi. Buradaki geçici hükûmet daha sonra Irak Mandası'na dönüşecekti.
Hint birlikleri Bağdat'a yürüyor, 11 Mart 1917
Steve Tesich
Senaryoları > Film

Breaking Away (1979)
Eyewitness (1981)
Four Friends (1981)
The World According to Garp (1982)
American Flyers (1985)
Eleni (1985)