stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Evo Morales
Siyasi hayat > Devlet başkanlığı

Lozada'nın yerine geçen Carlos Mesa'yı 18 Aralık 2005 tarihinde gerçekleştirilen devlet başkanlığı seçiminde yüzde 25,15 oy oranı farkıyla yendi ve yüzde 53,74 oranla başkan seçildi. Bu şekilde Bolivya tarihinin ilk Kızılderili kökenli başkanı olan Morales, aynı zamanda 1966 yılından beri en yüksek oy oranına ulaşan aday ve 1982 yılında sona eren askeri hükûmetten sonra, ülkenin en belirgin seçim zaferini elde eden lider oldu.
Morales, 2009 yılındaki seçimleri yüzde 64, 2014 yılındaki seçimleri de yüzde 60 oy oranıyla kazanarak ikinci ve üçüncü kez başkan seçildi.
Siyasi hayat > Devlet başkanlığı > 2019 seçimleri ve sonrası

Evo Morales, 20 Ekim 2019 tarihinde yapılan seçimlerde %46,83 oy oranı ile en çok oy alan aday oldu. Bu sonuç, en yakın rakibi olan ve oyların %36.7'sini almış Mesa'dan yaklaşık %10 daha fazla olduğu için ikinci bir seçime gidilmeyeceği açıklandı ve 24 Ekim günü Morales kendini kazanan ilan etti.
Sonuçların %83'ünün açıklanmasından sonra 24 saat boyunca açıklamanın durdurulması ve açıklama durdurulmadan önce rakibi ile benzer oy oranlarına sahip Morales'in daha sonra rakibinin yaklaşık %10 önüne geçmesi, seçimin meşruluğu konusunda tartışmalara yol açtı. Bu durum pek çok protestonun ülke geneline yayılması ile sonuçlandı. Muhalefet partileri ve protestocular seçimlerin yenilenmesi gerektiğini belirterek ikinci bir seçim çağrısında bulundular. Seçimin yenilenmesi önerisi, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği, Brezilya, Arjantin ve Kolombiya tarafından deteklenirken, Meksika, Venezuela, Küba, Filistin ve Nikaragua gibi bazı ülkelerce karşı çıkıldı.
Birleşmiş Milletler, oy sayımının Kuzey ve Güney Amerika'da yer alan her bağımsız ülkenin üyesi olduğu Amerikan Devletleri Örgütü (OAS) tarafından denetlenmesini ve seçimin meşru olup olmadığının belirlenmesini önerdi. Morales, herhangi bir usulsüzlük ile karşılaşıldığı takdirde yeni seçimlerin yapılacağını söyledi ve yabancı heyetlerin oy sayımını incelemesine izin verdi. 9 Kasım 2019 günü OAS, Bolivya seçim sonuçlarının "belirgin bir şekilde manipüle edildiğini" açıkladı.. Organizasyon, verilerle oynandığını, sahte imza ve belge kullanımlarına rastlandığını, bilgisayar sistemlerinin manipüle edildiğini ve Morales'in istatistiksel olarak rakibinin %10 önüne geçmesinin çok zor olduğunu belirtti. Center for Economic and Policy Research ise istatistiksel olarak %10 oranının mümkün olduğunu savundu.
10 Kasım günü Morales yeni seçimlerin gerçekleştirileceğini açıkladı. Birkaç saat sonra ise Morales ve eş başkanı Álvaro García Linera, polisin, ordunun ve politik müttefiklerinin desteğini kaybetmeleri sonucunda istifa ettiklerini duyurdu. 12 Kasım 2019'da Meksika'ya giden Morales, ay sonunda Interpol'ün kendisi hakkında arama kararı çıkarması üzerine 7 Aralık 2019'da Küba'ya gitti.
Siyasi hayat > Sığınma

Aralık 2019'da Morales Meksika'dan Arjantin'e taşındı ve kendisine siyasi sığınma hakkı verildi. Aynı ayın ilerleyen saatlerinde, Bolivyalı savcılar tarafından Morales için isyan ve terörizm iddiasıyla tutuklama emri çıkarıldı. Geçici hükûmet, Morales'in görevden ayrılmadan önce ve sonra ülkede şiddetli çatışmaları teşvik ettiğini iddia etti. Şubat 2020'de Morales, 2020 Bolivya genel seçimlerinde Çokuluslu Yasama Meclisine aday olacağını duyurdu. Ancak 20 Şubat'ta ulusal seçim mahkemesi, Morales'in Senatoya aday olamayacağına karar verdi. Eylül 2020'de İnsan Hakları İzleme Örgütü, Morales'in terör eylemleri gerçekleştirdiğine dair hiçbir kanıt bulamadığını bildirdi ve kendisine yöneltilen suçlamaları siyasi saik olarak nitelendirdi. Ekim 2020'de La Paz'daki bir mahkeme Morales'in haklarının ihlal edildiğini ve adli prosedürlerin ihlal edildiğini tespit ettiğinde suçlamalar düştü ve tutuklama emri reddedildi.
Siyasi hayat > Bolivya'ya dönüş

Morales 9 Kasım 2020'de Bolivya'ya geri döndü ve Arjantin-Bolivya sınırındaki La Quiaca sınır kasabasından sınır kasabası Villazón'a Arjantin-Bolivya sınırındaki Horacio Guzmán Uluslararası Köprüsü'nden Arjantin devlet başkanı Alberto Fernández eşlik ederek La Quiaca Nehri'ni geçerek Bolivya'ya döndü. 11 ay sürgünden sonra ve yeni Bolivya Devlet Başkanı Luis Arce'nin göreve başlamasından bir gün sonra ülkesine dönmüştür.
Faaliyetleri > İç politika

Morales, 1 Mayıs 2006 tarihinde, ülkedeki yabancı şirketlerin kontrolü altındaki, doğalgaz ve petrol alanlarını devletleştirdiğini açıkladı ve sırada orman, maden ve diğer doğal kaynakların devletleştirilmesinin olduğunu belirtti. Bu kamulaştırma politikasıyla 13 yılda ülke ekonomisine 37 milyar ABD Dolarından fazla katkı sağlayan Morales, böylelikle neoliberalizm karşıtı bir ekonomi programı başlattı ve 1951-2005 yılları arasında yüzde 2,8 olan büyüme oranını 2006'dan itibaren yaklaşık yüzde 5 seviyesine taşıdı. Sonuç olarak Bolivya'da gayri safi yurt içi hasıla 9,5 milyar ABD Dolarından 40,8 milyar ABD Doları seviyesine çıktı.
Kamu yatırımlarının artmasıyla birlikte 13 yılda 3 milyon kişi yoksulluktan kurtuldu ve fakirlik oranı yüzde 65'ten yüzde 30'a düştü. Halka temel sağlık ve eğitim hizmetleri sunuldu, eğitim seferberliği başlatıldı ve ülke kısa sürede UNESCO tarafından "Okuma-Yazma Bilmezlikten Azade Topraklar" ilan edildi.
Morales aynı zamanda ülkede yenilenebilir enerji alanında da çalışmalar yaptı ve 2016 yılında Bolivya GSYH'sine oranla yenilenebilir enerjiye en çok yatırım yapan ülke unvanını aldı.
Faaliyetleri > Dış politika

Başkanlığı döneminde uluslararası politikada anti-Amerikan bir çizgi izleyen Morales; kendinden önceki hükûmetin ABD ile imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşması'nı iptal etti ve bunun yerine Hugo Chavez'in fikir babası olduğu "ALBA"ya (Latin Amerika için Bolivarcı Alternatif) katıldı. Bolivya bu tarihten sonra ALBA'nın yanı sıra UNASUR ve CELAC gibi örgütler aracılığıyla Latin Amerika ve Karayipler'in bütünleşmesini destekledi.
Başkanlık görevini devralmasının ilk ayında Küba'nın başkenti Havana'yı ziyaret etti, ABD karşıtlığıyla tanınan Küba Devlet Başkanı Fidel Castro ve Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez ile uzun toplantılar yapmaktan çekinmedi.
Koka yaprakları Kızılderili kültüründe önemli bir role sahiptir.
MAS-ISPS destekçileri, partilerin 16. kuruluş yıl dönümünü kutluyor.
La Paz'da Morales hükümetine karşı bir protesto, 23 Ekim 2019
Evo Morales ve Luiz Inácio Lula da Silva
Sivrisinek Şehirde

| --- | --- |
კოღო ქალაქში "k’oğo kalakşi"

Yazar: Erlom Ahvlediani
Çevirmen: Fahrettin Çiloğlu
Ülke: Gürcistan
Dil: Gürcüce
Tür: Roman
Yayım: 2010
Yayımcı: Dedalus Kitap
Sayfa: 192
ISBN: 9786054708871
Sivrisinek Şehirde (Gürcüce: კოღო ქალაქში "k’oğo kalakşi"), Gürcü yazar Erlom Ahvlediani'nin romanı. Roman, büyük bir olasılıkla 1960'lardan başlayarak son birkaç on yıl boyunca yazılıyordu ve 2010 yılında ilk kez Gürcüce yayımlandı. Kitap ertesi yıl, Gürcistan'da önemli edebiyat ödülü olan Saba ödülünü aldı. Sivrisinek Şehirde, Gürcüce aslından çevrilerek 2014'te Türkçe yayımlandı.
Konusu

Sivrisinek Şehirde, bir bataklığın kurutulması sonrasında hayatta kalan ve katilini bulmak için şehre giden bir sivrisineğin öyküsünü anlatıyor. Bunun yanı sıra roman, kendini ararken kurbanıyla karşılaşan Cimşer'in, grafoman bir yazarın, gördüklerini farklı değerlendirme yetisi olan Lia'nın, Lia'yı pek anlamayan ağabeyi Gia'nın yollarının nasıl kesiştiğinin de öyküsüdür. Farklı katmanlarda ilerleyen olay örgülerini başarılı bir şekilde okuyucuya aktaran Ahvlediani, bu romanıyla, bilinç akışında, kendisini bulması için okura da bir yer açıyor.
Roman kişileri

Sivrisinek – Romanın ana karakteri. Kolheti Vadisindeki bataklık kurutulunca hayatta kalan tek sivrisinektir. O da katilini bulmak için şehre gider.
Grafoman Yazar – Yazarın kendisidir. Sakarlığı ve dağınıklığıyla ünlüdür. Gözlüğünü yere düşürüp bir camını kırar. Bundan önce ise, sağ elini bir şey ısırır, sol elini sağ eline çarpar. Romanın alt başlıklardan biri ona ayrılmıştır.
Cimşer – Sivrisineğin muhtemel katili, ama sivrisineği öldürmeye yanaşmaz. Kararsızlığı ile bilinir. Lia'ya âşık olur. Apartmandan dışarı çıkınca  sağa mı yoksa sola mı sapacağına bir türlü karar veremez. Uzun yıllar sonra, romanın sonunda sola sapar.
Gia – Lia'nın erkek kardeşi. Elinde plançete, gözünde gözlüğüyle dolaşır ve bilmediği bir şey yoktur.
Lia – Gia'nın kız kardeşi. Dokuzuncu sınıf öğrencisi. Cimşer'e âşık olur. Nereden bakıyorsa, oraya özgü gökyüzü görür ve bunu başkasına da göstermek ister.
Manana – Lia'nın karşı komşusu ve arkadaşı. Mavi gözlüdür. Lia onunla kavga eder, sonra barışmak ister.
Romandan kısa bir bölüm

Barış Özcan, "Sivrisinek Şehirde" - OKU 10 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Yıldırımevci Yaylası

Yıldırımevci Yaylası Ankara ili Çubuk ilçesinde bulunan bir yayladır. Yaylanın yakınında Yıldırım evci köyü vardır. Yaylanın temiz bir havası ve güzel manzarası vardır. Ağaç olarak çoğunlukla kavak, Meşe  az miktarda karaçam ve ardıç da bulunur. Yüzolçümü 650 hektar denizden yüksekliği 1180 metredir. Yaylanın etrafı ağaçlar ve yeşil alanlarla kaplıdır. Doğayı ve yürüyüşü sevenler için ideal bir yerdir.Sahip olduğu manzara ve doğal yapısıyla ankaralılara ve çubuklulara yaz, kış günübirlik, piknik ve dinlenme olanağı sunmaktadır. Yayla tepelerle çevrili olduğundan, gürültüden ve kirlilikten uzaktır.
Yıldırım Evci köyü çubuk'a 40 km uzaklıkta, Kavak Dağı ormanları bölgesinde kurulan bir köydür. Kızılcahamama karayolu bağlantısı bulunmaktadır. Geniş çam ve kavak ormanlarıyla süslü Yıldırım Evci Yaylası'nda sulama ve kullanma amaçlı bir gölet bulunmaktadır. Göletin yüzey alanı  (1,4 km²), ortalama derinliği 2 m su yüzey kotu 62 m, göl çevresi uzunluğu 0,85 km, uzunluğu 0,66 km. ve genişliği ortalama 96 metredir. Kurak zamanda en derin yeri 1 metre olup, suyun en yüksek olduğu dönemde ortalama derinliği 2 metre civarına çıkmaktadır. Gölette Sazan balığı, Kadife balığı, Turna balığı, Gümüş balığı vardır. Gölet çevresinde piknik yapmak, kamp kurmak mümkün. Yayla'da halen ahır olarak kullanılan taş yapılar da dikkat çekmektedir.
Yaylada yaşayan hayvanlar arasında Kızıl geyik, kurt, tilki, altın çakal, porsuk, tavşan, yaban domuzu, ağaç sansarı, Sincap, Kirpi, Yaban kedisi, Vaşak  gibi memeliler ile, keklik, kartal, puhu, karga, doğan, dağ bülbülü, karatavuk, çavuşkuşu, bıldırcın, şah kartal, Öter ardıç kuşu gibi kuşlar yaşamaktadır.
Spiroket

Spiroketler, "Spirochaetes" şubesinin ‘‘Spirochaetia’' sınıfında yer alan bakterilerdir. İnsan sağlığı açısından Treponema, Borrelia, Leptospira gibi cinsleri önemlidir.
Spiroketler gram-negatif, hareketli, ince, helikal kıvrımlı, yapıya sahip spiral şekilli bakterilerdir. Cinslere göre spiralleri dar-geniş, düzenli-düzensiz ve sık-seyrek olabilmektedir. Benzer şekilde uçları sivri ya da çengel şeklinde olabilir. Genişlikleri 0,1-0,5 µm, boyları ise 10-15 µm arasında değişmektedir. Diğer bakterilerle kıyaslandıklarında çok daha uzun ancak çok daha ince bakterilerdir. Hareket etmelerini sağlayan ve hücrenin her iki kutbundan uzanan bir ya da daha fazla kamçıya (flagella) sahiptirler. Fakat bu kamçılar tipik bakteri kamçılarından farklı özelliktedir ve bu yüzden endoflajellum adını alır. Endoflajellalar ile kendi eksenleri boyunca ileri-geri, eğilip-bükülme ve burgu şeklinde dalgalanma hareketleri yaparlar.
Spiroketler oldukça nazik bakterilerdir. Laboratuvarda üretilmeleri zordur, özel besiyerlerine ve özel koşullara (düşük oksijen basıncı) gereksinim duyarlar. Diğer bakterilere göre üreme hızları yavaştır. Örneğin spiroketlerin bölünme zamanları 24-33 saati bulurken E. coli nin  20 dakikadır. Hücre duvarları yapısal ve biyokimyasal olarak gram negatif bakteri hücresi yapısında olmakla birlikte spiroketler pek çok bakterinin aksine gram boyama yöntem ile iyi boyanmazlar. Spiroketleri görebilmenin en iyi yolu karanlık alan veya faz kontrast mikroskobu ile incelemektir. Karanlık saha mikroskobik incelemesinin negatif sonuç vermesi hastalığı ekarte ettirmez, en az üç kez tekrarlanmalıdır. Ayrıca floresan mikroskopta da görüntülenebilirler. Karanlık saha mikroskobisi hızlı sonuç vermesi ve ucuz olması nedeniyle tercih edilir. Değerlendirmenin hemen yapılamayacağı durumlarda sızıntı materyali kapiller tüpe alınmalı, iki ucu kapatılmalıdır.
Sifiliz etmeni Treponema pallidum

Spiroketler sifiliz, Lyme, Weil, Bejel, Yaws, Pinta gibi hastalıkların etkenidirler. Treponema pallidum’un neden olduğu sifiliz dünyanın birçok yerinde bugün hala büyük bir sağlık problemidir. ‘Syphilis’ sözcüğü ilk kez 1530'da İtalyan hekim Girolamo Francastoro' nun epik şiirinde yer almıştır. Hastalık ‘Lues Venerium’ ‘Morbus Gallicus’ isimleri ile bilinmektedir. Sifiliz hastalığının başlangıcı ve yayılım ile çeşitli görüşler vardır. Bir görüşe göre Christopher Columbus'un gemicileri ile Yeni Dünya ülkelerine ve şehirleşmenin artması ile tüm Avrupa'ya yayılmıştır. Türkiye'de sifiliz Avrupa'dan (Frenk'den)  gelen anlamında ‘Frengi’ ismi ile de bilinmektedir.
T. pallidum’un neden olduğu sifiliz cinsel aktivitenin fazla olduğu 15-30 yaş grubunda, homoseksüel erkeklerde, sosyoekonomik düzeyi düşük toplumlarda daha sık görülmektedir. Erkeklerde kadınlara göre daha sık görülmektedir. Hastalık cinsel ilişki ile eşten eşe ve anneden fetusa geçebilir. Kan transfüsyonu yoluyla veya laboratuvar kazası sonucu bulaş çok nadir olsa da görülmektedir. Hastalık karakteristik olarak üç dönemdir; lokal primer enfeksiyondan sonra mikroorganizma tüm vücuda yayılır ve ardında aylar hatta yıllar süren bir sessizlik dönemine girer. Üçüncü dönemde konakta hasara yol açar.
Sifiliz tanısının doğru ve hızlı konulmasında, kullanılan serolojik tanı testlerinin önemli bir yeri vardır. Enfeksiyonun serolojik tanısı için önce Venereal Diseases Research Laboratory (VDRL) veya Rapid Plasma Reagin (RPR) gibi non-treponemal testler kullanılır. Eğer sonuç pozitif ise bu Treponema pallidum Hemagglutination Assay (TPHA) veya Fluorescent Treponemal Antibody Absorption (FTA-ABS) gibi treponemal antijen ile hazırlanmış spesifik bir treponemal test ile doğrulanır. VDRL ve TPHA testleri birbirlerini tamamlayan testlerdir ve bu iki testin birlikte kullanımı enfeksiyonun tüm safhalarnın tanımlanmasında veya enfeksiyonun eliminasyonunda en doğru sonucu sağlar. Bunun için Avrupa'da VDRL ve TPHA testleri yaygın şekilde tarama testleri olarak birlikte kullanılmaktadır. FTA-ABS testi genellikle tarama testlerinde pozitif sonuç vermiş örneklerde doğrulama testi olarak kullanılmaktadır.
Borrelia

Borrelia, spiroketlere ait parazit bir cinstir. Bu bakteriler enfekte kene ve bitlerin ısırıkları ile insanlara ve hayvanlara bulaşırlar. Enfekte insanlarda nükseden ateş, Lyme hastalığı ve çeşitli cilt hastalıklarına neden olurlar.
Leptosira

Leptospira gibi leptospirosise neden olan bakterileri içeren spiroket cinsidir. Bu hastalık genellikle vahşi ve evcil memelilerde görülmesine rağmen, enfekte hayvanların idrarlarına maruz kalan insanlarda da gelişebilir. Hastalığın şiddeti kişiden kişiye değişir, hiçbir saptanabilir belirti göstermeyen vakalar görülebileceği gibi, genel sistemik yetmezlik ve hatta ölüm görülebilir.
Cumhuriyet Sucukları

| --- | --- |

Tip: Gıda şirketi
Tür: Anonim şirket
Kuruluş: 1923
Kurucu: Kasap Kara Mehmet
Genel merkezi: Afyonkarahisar, Türkiye
Önemli kişiler: Yavuz Kocaşaban
Ürün: Sucuk - Pastırma - Kavurma
Sahibi: Afyon Et Entegre A.Ş.
Çalışan sayısı: 250 (2013 itibarıyla)
Web sitesi: cumhuriyetsucuklari.com.tr
Cumhuriyet Sucukları, 1923 yılında Afyonkarahisar şehrinde kurulan sucuk ve et ürünleri firması. Türkiye'nin birçok şehrinde ürünlerini pazarlayan firma, Afyonkarahisar Sanayi Bölgesi'nde bulunan Afyon Et Entegre Tesisleri'nde üretim yapmaktadır.
Tarihçe

Afyonkarahisarlı kasaplardan biri olan "Kasap Kara Mehmet" 1920'li yıllarda yeni açtığı kasap dükkanının ismini, 1923 yılında Türkiye'de cumhuriyetin ilanı sonrası "Cumhuriyet" koydu. Kasap Kara Mehmet öldükten sonra, oğulları Ahmet ve Ömer Kocaşaban kardeşler Cumhuriyet sucuklarının markalaşma sürecini başlattı. 1960 yılında bayilikler vermeye başlayan firma, 1984 yılında Afyonkarahisar'ın ilk kombine sucuk tesisini kurdu. 1993 yılında Afyonkarahisar-Antalya yol kavşağında 100.000 metre karelik bir alan içinde 10.000 metre karelik Cumhuriyet tesislerini kurdu. Yoldan geçen araçların mola verip dinlendikleri ve aynı zamanda Cumhuriyet ürünlerinin satıldığı bu turistik tesisin kurulmasından sonra şirketin markalaşma süreci devam etti.
Ürün yelpazesi

Sucuk
Kavurma
Pastırma
Çedar Adamı

Çedar adamı, Cheddar Gorge (Çedar Kanyonu), İngiltere'de Gough's Mağarası'nda bulunmuş olan bir erkek insan kalıntısına verilen isimdir. Kalıntı Mezolitik çağa, yaklaşık olarak MÖ 7150 yılına aittir ve bir saldırı sonucu, zorlu bir şekilde öldüğü anlaşılmıştır. Britanya'nın en eski, parçaları bütün olan insan iskeletidir.
1903 yılında yapılan kazılar sonucu çıkarılmıştır, kalıntılar Londra'daki Doğal Tarih Müzesi (Natural History Museum)’nde tutulmaktadır fakat bu günlerde sergilenmemektedir. İskeletin bir kopyası Cheddar kasabasındaki “Çedar Adamı ve yamyamlar” müzesinde sergilenmektedir. Çedar Adamının ölümü bir merak konusudur. Kafatasındaki delik bir zorbalık olduğunu işaret eder ve Gough's Mağarası tarih öncesi insanları tarafından yamyamlık,avcılık için veya ikinci mezar (Secondary burial) olarak kullanılmıştır. Bu erken dönem süresince bilimsel olarak araştırılmış, var olduğu bilinen savaş durumu ve ritüel spekülasyonları kesin değildir.
Mitokondriyal DNA testi

İlk kez Oxford Üniversitesi'nden Bryan Sykes 1996'da Çedar Adamı'nın azı dişlerinden birinden ekstrakte edilmiş DNA ile Çedar Adamı'nın mitokondriyal DNA'sını dizilemiştir. Çedar Adamı'nın diğer Mezolitik insan kalıntılarında da bulunan mitokondriyal Haplogrup U dallarından Haplogrup U5'e ait olduğu belirlenmiştir. Sykes  9000 yaşındaki Çedar Adamı'nın dişinden DNA ve yine aynı mağaradan 12.000 yıllık Çedar dişi elde etmiştir.
Bryan Sykes'ın Çedar üzerinde yaptığı araştırmalar film yapılmış ve 1997'de sergilenmiştir. Halen yaşayan Cheddar kasabası sakinlerinin Çedar Adamı ile bir bağlantısı olabileceği düşüncesi ile kasabada yaşayan 20 kişiden aldığı mitokondriyal DNA (mtDNA) ile Çedar Adamı'nın azı dişinden ekstrakte ettiği örneği karşılaştırmıştır. Avrupalıların % 10'unun Haplogrup U5'e ait olduğu gerçeği çerçevesinde kasabada Çedar Adamı ile aynı mtDNA'yı paylaşan 2 kişi bulmuştur. Onlar -tıpkı bugün haplogrup U5 taşıyan diğer birçok kişi gibi- anne tarafından olan akrabalıkları üzerinden binlerce yıl öncesinin Çedar Adamı ile ortak bir ataya sahiplerdir. Bunun nedeni mitokondriyal DNA'nın yalnızca anasoylu yani anneler aracılığıyla bir sonraki kuşağa aktarılmasıdır. Anne ve babadan ortak gelen çekirdek DNA'sının tersine mtDNA yalnızca anneden çocuğa geçmekte ve bu nedenle bulunan insan kalıntılarının genetik incelemeleri sonucunda soyundan geldiği kadınlar ile onunla aynı soydan gelen ve şu anda yaşamaya devam eden kadınlar belirlenebilmektedir.
İnsan mitokondriyal DNA'sı
Subaşı, Altınova

| Subaşı |
| --- | --- |
Belde

 Yalova'nın konumu
SubaşıSubaşı'nın Yalova'daki konumu
Ülke: Türkiye
İl: Yalova
İlçe: Altınova
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Belediye başkanı: Turan Canbay (CHP)
Yüzölçümü
 • Toplam: 8 km²
Rakım: 17 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 7.171
 • Yoğunluk: auto/km²
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 226
İl plaka kodu: 77
Posta kodu: 77710
Resmî site yalovasubasi.bel.tr
Subaşı, Yalova ilinin Altınova ilçesinin nüfus bakımından en kalabalık, ilin en büyük ikinci, ülkenin en büyük altıncı beldesi. Denizgören, Merkez ve Altınkent adı verilen 3 mahallesi bulunmaktadır.
Tarihçe

1935 yılında Romanya'dan göç eden muhacirler tarafından şimdiki adıyla kurulan köy, 15 Kasım 1991 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 7 Haziran 1992 tarihinde ise yapılan seçimler sonucunda belediye faaliyete geçti.
Coğrafya

Belde, Yalakdere Vadisi'nin batısında ve Samanlı Dağları'nın eteklerinde olup, beldenin sınırları Marmara Denizi'ne kadar inmektedir. Yalova-Kocaeli kara yolu üzerinde, güney yöndedir. Yaklaşık yüzölçümü 800 hektar olan beldenin komşuları, kuzeydoğuda Hersek ve Altınova, güneyde Geyikdere ve batıda Çavuşçiftliği'dir.
Belde, Yalova il merkezine 21 km, Taşköprü'ye 11 km, Çiftlikköy'e 16 km, Termal'e 34 km, Çınarcık'a 39 km, Armutlu'ya 76 km, Kaytazdere'ye 8 km, Kadıköy'e 29 km, Koru'ya 34 km, Esenköy'e 56 km, Altınova'ya 3 km ve Karamürsel'e 10 km ve Altınova ilçe merkezine 2 km uzaklıktadır.
Belde, Yalova–Kocaeli kara yolu üzerinde olduğundan Yalova–Subaşı arasındaki belediye ve minibüs seferlerinin sık aralıklarla oluşu ulaşımı daha da rahatlatmıştır. Subaşı-Karamürsel arasında işleyen halk otobüsleri ile de Altınova'ya ulaşım sağlanmaktadır. Yollar asfalt, parke ve stabilizedir.
Ekonomi

Subaşı'nın geçim kaynağı sulanabilir kültür meyveciliği olup, nüfusun %10'u çevre yörelerdeki fabrikalarda çalışarak geçimini sağlamaktadır. Beldede özellikle nektarin, kivi, elma, erik, hurma, armut, zeytin, kiraz, ceviz bahçelerinde üretim yapılmaktadır.
Nüfus

| Yıllara göre belde nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 7.171
2015: 6.743
2014: 6.458
2013: 5.898
2012: 5.692
2011: 5.531
2010: 5.459
2009: 5.490
2008: 5.278
2007: 5.074
2000: 2.277
1990: 2.034
1985: 1.195
1980: 1.144
1975: 907
1970: 898
1965: 879
1960: 863
1 Temmuz 2004 tarihli üçlü kararname ile 3002 adet Kalıcı Konutun Belde sınırları içine alınması ve depremzede vatandaşların konutlara yerleşmeye başlamaları ile beldenin nüfusu daha da artmıştır.
Yönetim > Belediye başkanlığı

| Seçildiği yıl | Belediye başkanları |
| --- | --- |
2024: Turan Canbay (CHP)
2019: Turan Canbay (CHP)
2014: Volkan Yılmaz (AKP)
2009: Musa Kuş (CHP)
2004: Ali Ekber Fidan (CHP)
1999: İsmail Fidan (DYP)
1994: Mehmet Tunalı (DYP)
1992: Mehmet Tunalı (DYP)
Öğretmenler Ayspor

Kulüp adının Diyarbakır İÖİ Ayspor olduğu dönemde kullandığı logo.
Öğretmenler Ayspor, 1930 yılında Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün Diyarbakır Şubesi tarafından Diyarbakır ilinde kurulmuş bir spor kulübüdür.
Tarihçe

Diyarbakır Köy Hizmetlerispor adıyla 1997-1998 sezonunda 3. Lig'e yükselen kulüp, tarihinde ilk kez profesyonel liglerde mücadele etmeye başladı. 1999-2000 sezonunda 3. Lig 1. Grup'u 16. sırada tamamlayarak amatör kümeye düştü. Mayıs 2005'te Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün kapanmasıyla İl Özel İdaresi bünyesine geçen kulübün adı Diyarbakır İl Özel İdaresi Ayspor olarak değiştirildi. 2010-2011 sezonunda yeni kurulan Bölgesel Amatör Lig'e Diyarbakır temsilcilerinden biri olarak alınan kulüp, sezon sonu oynadığı play-out maçında Diyarbakır Süper Amatör Ligi ikincisi Bağlar Belediyespor'a 4-1 kaybederek Diyarbakır Süper Amatör Ligi'ne düştü. 2019 yılında son olarak Diyarbakır'da görev yapan 25 öğretmen tarafından kulüp devralındı ve kulübün ismi Öğretmenler Ayspor olarak değiştirildi.
Lig mücadeleleri

3. Lig : 1997-2000
Bölgesel Amatör Lig: 2010-2011
Amatör Lig: 1930-1997, 2000-2010, 2011-
2018 Miami Açık

Itaú tarafından sunulan 2018 Miami Açık (2018 Miami Masters olarak da bilinir), açık sert kortlarda oynanan profesyonel bir erkek ve kadın tenis turnuvasıdır. Turnuva, Miami Açık'ın 34.'üncüsü ve 2018 ATP World Tour'da Masters 1000 kategorisinin, 2018 WTA Tour'da ise Premier Zorunlu kategorisinin bir parçasıdır. Tüm erkekler ve kadınlar etkinlikleri, 19 Mart - 1 Nisan 2018 tarihleri arasında Key Biscayne, Florida'daki Tennis Center at Crandon Park'ta gerçekleştirildi. Turnuva, Tennis Center at Crandon Park'ta son kez oynandı. 2019'dan itibaren Hard Rock Stadyumu’na taşınacaktır.
Puanlar ve para ödülü > Puan dağılımı

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Etkinlik | Ş | F | YF | ÇF | Son 16 turu | Son 32 turu | Son 64 turu | Son 128 turu | E | E2 | E1 |
| Tek Erkekler | 1000 | 600 | 360 | 180 | 90 | 45 | 25* | 10 | 16 | 8 | 0 |
| Çift Erkekler | 1000 | 600 | 360 | 180 | 90 | 0 | — | — | — | — | — |
| Tek Kadınlar | 1000 | 650 | 390 | 215 | 120 | 65 | 35* | 10 | 30 | 20 | 2 |
| Çift Kadınlar | 1000 | 650 | 390 | 215 | 120 | 10 | — | — | — | — | — |
Bay oyuncular ilk turda puan alırlar.