stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Çin'in uzay programı
Örgütlenme

Başlangıçta ÇHC'nin uzay programı Halk Kurtuluş Ordusu, ayrıntılı olarak İkinci Topçu Birliği'nde örgütlendi. Bununla birlikte, 1990'larda, ÇHC, savunma sanayisinin Batılı savunma alımları biçimine benzemek üzere genel bir yeniden yapılanma parçası olarak uzay programını yeniden düzenledi.
Sun Laiyan'ın başında bulunduğu Bilim Teknoloji ve Sanayi Millî Savunma Komisyonu bünyesindeki bir organ olan Çin Ulusal Uzay Dairesi şimdi fırlatmalardan sorumludur. Uzun Yürüyüş roketi Çin Fırlatma Araçları Teknolojisi Akademisi tarafından üretildi ve uydular Çin Havacılık ve Uzay Bilimleri Teknolojisi Kuruluşu tarafından üretildi. İkincil kuruluşlar devlete ait işletmelerdir; ancak, ÇHC hükûmetinin amacı, etkin olarak devlet yönetiminde olmamalarını sağlamak ve Batı'daki gibi özel şirketlerin yapacakları kadar davranmalarını sağlamaktır.
Örgütlenme > Üniversiteler ve enstitüler

Uzay programı ayrıca şu alanlarla yakından bağlantılıdır:
Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi
Beihang Üniversitesi Uzayda Yolculuk Bilimi Okulu
Tsinghua Üniversitesi Havacılık ve Uzay Okulu
Kuzeybatı Politeknik Üniversitesi Uzayda Yolculuk Bilimi Okulu
Zhejiang Üniversitesi Havacılık ve Uzay Okulu
Shanghai Jiaotong Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Enstitüsü
Harbin Teknoloji Enstitüsü, Havacılık Yüksekokulu
Beihang Üniversitesi, Otomasyon Fakültesi, Fen ve Elektrik Mühendisliği Bölümü
Örgütlenme > Uzay şehirleri

Dongfeng uzay şehri (东风航天城), aynı zamanda Üs 2 (二十基地) veya Dongfeng Üssü (东风基地) olarak da bilinir.
Pekin uzay şehri (北京航天城)
Wenchang uzay şehri (文昌航天城)
Şanghay uzay şehri (上海航天城)
Yantai uzay şehri (烟台航天城)
Guizhou Havacılık ve Uzay Sanayi Parkı (贵州航天高新技术产业园)， aynı zamanda Üs 061 (航天○六一基地) Havacılık araştırma merkezlerinin sanayileştirilmesi için 863 Projesi'nin onaylanmasının ardından 2002'de kuruldu (“国家863计划成果产业化基地”).
Örgütlenme > Yörünge altı fırlatma siteleri

Nanhui (南汇县老港镇东进村) 19 Şubat 1960'ta bir T-7M ağır yük roketinin ilk başarılı fırlatımı.
Üs 603 (安徽广德誓节渡中国科学院六〇三基地), ayrıca Guangde Fırlatma Sitesi (广德发射场) olarak da bilinir. Sekiz beyaz fareyi taşıyan bir biyolojik deneysel T-7A (S1) ağır yük roketinin ilk başarılı uçuşu 19 Temmuz 1964'te başlatıldı ve geri getirildi.
Örgütlenme > Uydu fırlatma merkezleri

ÇHC, 4 uydu fırlatma merkezini işletmektedir:
Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi (JSLC)
Xichang Uydu Fırlatma Merkezi (XSLC)
Taiyuan Uydu Fırlatma Merkezi (TSLC)
Wenchang Uydu Fırlatma Merkezi (WSLC)
Örgütlenme > İzleme ve kontrol merkezleri

Pekin Havacılık Komuta Kontrol Merkezi (BACCC)
Xian Uydu İzleme ve Kontrol Merkezi (XSCC) Üs 26 （二十六基地）olarak da bilinir
Altı Yuanwang sınıfı uzay izleme gemi filosu.
Veri yayın (röle) uydusu (数据中继卫星) Tianlian I (天链一号), özellikle Shenzhou 7 uzay gemisi ile yer istasyonu arasındaki iletişim süresini azaltmak için geliştirildi; aynı zamanda aktarılan verilerin miktarını da arttıracaktır. Şu anki yörüngede yüzde 12'lik kapsama bir artış ile yüzde 60'a kadar çıkacaktır.
Derin Uzay Takip Ağı, Pekin, Şanghay, Kunming ve Urumçi'deki radyo antenleriyle bir araya getirilerek 3000 km VLBI （甚长基线干涉）.
Örgütlenme > İzleme ve kontrol merkezleri > Dahili takip istasyonları

Çin'in kuzeybatısındaki Kashi, kuzey doğudaki Jiamusi ve güneydeki Sanya'da büyük bir üçgen oluşturan yeni bütünleşik kara tabanlı alan izleme ve kontrol ağı istasyonları.
Weinan İstasyonu
Changchun İstasyonu
Qingdao İstasyonu
Zhanyi İstasyonu
Nanhai İstasyonu
Tianshan İstasyonu
Xiamen İstasyonu
Lushan İstasyonu
Jiamusi İstasyonu
Dongfeng İstasyonu
Hetian İstasyonu
Örgütlenme > İzleme ve kontrol merkezleri > Denizaşırı takip istasyonları

Karachi İstasyonu
Tarawa İstasyonu, Kiribati (2003 yılında söküldü)
Malindi İstasyonu
Namibya'daki Swakopmund izleme istasyonu
Ayrıca Fransa, Brezilya, İsveç ve Avustralya ile paylaşılan alan izleme olanakları.
Örgütlenme > İzleme ve kontrol merkezleri > Mürettebatlı uzay aracı iniş sitesi

Siziwang Banner (Eyalet eşdeğeri)
Mürettebatlı uzay uçuşu programları > Proje 714

İki süper güç arasındaki Uzay Yarışı ayın fethi ile zirveye ulaştığında, Mao Zedong ve Çu Enlay 14 Temmuz 1967'de ÇHC'nin geride kalmamasına karar verdi ve bu nedenle Çin'in kendi mürettebatlı uzay programı başlatıldı. Çok gizli olan Proje 714, Shuguang uzay aracı ile 1973 yılına kadar iki kişiyi uzaya yerleştirmeyi amaçladı. Bu hedef için 19 Ocak 1971'de PLAAF pilotları seçildi. CZ-2A roketiyle fırlatılacak Shuguang-1 uzay aracı iki mürettebatı taşımak üzere tasarlandı. Program 13 Mayıs 1972'de ekonomik nedenlerle resmen iptal edildi, ancak Kültür Devrimi'nin iç politikası muhtemel kapanışa neden oldu.
Kısa süren ikinci mürettebat programı, FSW uyduları tarafından iniş teknolojisinin başarılı bir şekilde uygulanmasına (Dünya'da SSCB ve ABD'nden sonra üçüncü) dayanıyordu. 1978'de fotoğrafları da içeren bazı detayların açıkça yayınlanmasıyla birkaç kez duyuruldu, ancak 1980'de aniden iptal edildi. İkincil mürettebatlı programın yalnızca propaganda amaçlı olarak yaratıldığı ve hiçbir zaman sonuç üretmeye yönelik olmadığı iddia edildi.
Mürettebatlı uzay uçuşu programları > Proje 863

Mart 1986'da Çin Bilimler Akademisi tarafından Uzayda Yolculuk Bilimi 863-2 planı olarak yeni bir mürettebatlı uzay programı önerildi. Bu, astronot mürettebatını bir uzay istasyonuna taşımak için kullanılan bir mürettebatlı uzay aracından (Proje 863-204) oluşuyordu (Proje 863-205). O yılın Eylül ayında, eğitim alan astronotlar Çin medyası tarafından sunuldu. Önerilen çeşitli mürettebatlı uzay araçları çoğunlukla uzay uçaklarıydı. Proje 863 sonuçta 1992'de Proje 921'e dönüşmüştür.
Mürettebatlı uzay uçuşu programları > Proje 921 > Uzay aracı

Ana madde: Shenzhou programı
1992'de, mürettebatlı bir uzay aracını fırlatmak için planlanan 921 Projesinin ilk aşaması için izin ve finansman sağlandı. Shenzhou programında dört adet sınırsız test uçuşu ve iki mürettebatlı görev vardı. İlki 20 Kasım 1999'da Shenzhou 1 idi. 9 Ocak 2001'de Shenzhou 2 deney hayvanlarını taşımaya başladı. Deney kuklalarını taşıyan Shenzhou 3 ve Shenzhou 4, 2002'de fırlatıldı. Bunların ardında başarılı Shenzhou 5, Çin'in 15 Ekim 2003'te uzaya ilk mürettebatlı yaptığı görev, Yang Liwei'nin yörüngede 21 saat bulunmasını sağladı ve Çin'i yörüngeye bir insan taşıyan üçüncü ulus yaptı. Shenzhou 6 iki yıl sonra Proje 921'in ilk aşamasını bitirdi. Görevler, Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'ndeki Uzun Yürüyüş 2 roketiyle yapıldı. Çin Mürettebatlı Uzay Mühendisliği Ofisi, mürettebatlı Shenzhou görevleri için mühendislik ve idari destek sağlamaktadır.
Mürettebatlı uzay uçuşu programları > Proje 921 > Uzay laboratuvarı

Proje 921'in ikinci aşaması, Çin'in ilk uzay yürüyüşü görevi olan Shenzhou 7 ile başladı. Daha sonra, ilk Çin uzay laboratuvarında iki mürettebatlı görev planlandı. PRC başlangıçta Rusya'dan ithal edilen yerleştirme teknolojileri ile Shenzhou uzay aracını tasarladı; bu nedenle Shenzhou, Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS - International Space Station) ile uyumludur. 29 Eylül 2011'de Çin, Tiangong 1'i başlattı. Bu hedef modül, planlanan bir uzay istasyonu için gerekli olan teknolojiyi denemenin ilk adımıdır.
31 Ekim 2011'de, Uzun Yürüyüş 2F roketi, Shenzhou 8 ile mürettebatsız uzay aracı Tiangong 1 modülü ile iki kez kenetlendi. Shenzhou 9 aracı, 16 Haziran 2012'de 3 mürettebat ile yola çıktı. Tiangong-1 laboratuvarı ile 18 Haziran 2012'de saat 06:07'de Çin'in ilk insanlı uzay aracı yerleşimi işaretleme ile gerçekleşti. Başka bir insanlı görev olan Shenzhou 10 görevi, 11 Haziran 2013'te gerçekleştirildi. Tiangong 1 hedef modülünün daha sonra ayrılması bekleniyor.
İkinci bir uzay laboratuvarı Tiangong 2, 15 Eylül 2016, 22:04:09'da (UTC+8) başlatıldı. Fırlatma yükü 8,600 kg, uzunluğu 10.4m, genişliği 3.35m ile Tiangong 1'e çok benzemekteydi. Tiangong 2, Ekim 2016'da Shenzhou ile kenetlenecek ve gelecekte daha doğrusu onaylanmamış bir görev olan Shenzhou 12 ile buluşacaktır. Tiangong 2 görevi, KUTUPSAL gama ışını patlaması dedektörünü, Mozi 'Nicem (Kuantum) Bilim Uydusu' ile birlikte kullanılmak üzere bir uzay-Dünya nicem anahtarı yayılımı ve lazer iletişim deneyleri ile bir sıvı köprü kılcal ısıl 
ısıyayma deneyini (Termokapiller konveksiyon deneyi) ve bir uzay malzemesi deneyini içermektedir. Ayrıca bir stereoskopik mikrodalga yükseklik ölçeri, bir uzay bitki büyüme deneyi ve birçok açılı geniş-tayflı görüntüleyici ve çoklu-tayflı uzantı görüntüleme spektrometresi de bulunmaktadır. Bütünleşik TG-2'de ayrıca dünyada ilk kez yerinde olan soğuk atom kaynak saati de olacaktır.
Mürettebatlı uzay uçuşu programları > Proje 921 > Uzay istasyonu

Daha büyük bir temel kalıcı uzay istasyonu (基本形 空间站), Proje 921'in üçüncü ve son aşaması olacaktır. Bu, 2020'den önce tamamlanacak yaklaşık 60 tonluk bir ağırlıkla modüler bir tasarım olacaktır. Tiangong 3 olarak adlandırılan ilk bölüm, Tiangong 2'den sonra başlatılacaktır. Tiangong 3, 22 ton ağırlığında ve 18,1 metre uzunluğunda olacaktır. Uzay istasyonunu inşa etmek için ek modüller birkaç görevde bağlanacaktır.
Bu, aynı zamanda, Shenzhou 7'nin duyurulmasından sonra varlığı resmî olarak ilk defa açıklanan Çin'in mürettebatlı uluslararası işbirliğinin başlangıcı olabilir.
Çin uzay istasyonunun 2020'de tamamlanması planlanıyor.
Mürettebatlı uzay uçuşu programları > Mars görevi ve ötesi

Ayrıca bakınız: Yinghuo-1
Çin Ulusal Uzay İdaresinin yöneticisi Sun Laiyan, 20 Temmuz 2006'da, Çin'in önümüzdeki beş yıl boyunca, Onbirinci Beş Yıllık Plan (2006-2010) Programı döneminde Mars'a yönelik derin uzay araştırmalarına odaklanacağını söyledi.
İlk mürettebatsız Mars keşif programı, 2033-2043 yılları arasında sürebileceği gibi, 2040-2060 yıllarında da mürettebatlı bir aşamadan geçebilir. Bu 2011'de insanlı görev için hazırlanan Mars 500 çalışmasıdır.
Ayrıca, derin uzayda Mars'a mürettebatlı uçuşu daha güvenli hale getirmek için, bir uzay hava durumu tahmini sistemi Kuafu görev uyduları Lagrangian Point L1'e yerleştirildiğinde 2017 yılına kadar tamamlanacaktır.
Shenzhou uzay aracının baş tasarımcısı, 2006'da bir röportajda şunları söyledi:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Çince: 搞航天工程不是要达成升空之旅，  而是要让人可以正常在太空中工作，  为将来探索火星、土星等作好准备。   Uzay programlarını gerçekleştirmek, insanları uzaya göndermek Kendi başına değil,  ancak bunun yerine insanların normalde uzayda çalışmasına olanak sağlama konusunda  gelecekteki Mars, Satürn ve ötesindeki araştırmalara hazırlanılıyor. | ” |
— ÇBA Akademisyeni Qi Faren
Mürettebatlı uzay uçuşu programları > Uzaya Dayalı Güneş Enerjisi

Toronto, Kanada'daki 2015 Uluslararası Uzay Gelişimi Kongresi'ndeki Çin Uzay Teknolojisi Akademisi'nin (CAST - China Academy of Space Technology) sunumuna göre, Uzaya Dayalı Güneş Enerjisine Çin'in ilgisi 1990-1995 döneminde başladı. 2011 yılına kadar ulusal bir program önerisi getirildi, Öncü Profesör Wang Xiji gibi savunucularla Bilim ve Teknoloji Bakanlığı'nın bir makalesinde "Çin sağlam bir sanayi vakfı inşa etmişti, Yeterli teknolojiyi edindi ve tarihteki en iddialı uzay projesini gerçekleştirecek kadar parası vardı. Tamamlandığında, 100MW kapasiteli güneş istasyonu, en az bir kilometrekareye kadar uzayacak ve Uluslararası Uzay İstasyonunu gölgede bırakacak ve uzaydaki en büyük insan yapımı nesne haline gelecektir." ve "hızla harekete geçmezse Çin'in başta ABD ve Japonya olmak üzere diğer ülkelerin uzayda stratejik olarak önemli yerlerde bulunmasına izin vereceğini söyledi." Global Security, 2011-01 Roket İtkileri Dergisi'nde, 10.000 MW kapasiteli, 50.000 ton kütleli bir yörünge güneş enerjisi santrali inşaatı için Uzun Yürüyüş-9 (CZ-9) ağır yük sisteminin 620+ fırlatımına ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
2013 yılına kadar ulusal bir hedef vardı; "Devlet, dünyanın dışından gelen gücün, güneş enerjisi ve diğer alan enerji kaynaklarının geliştirilmesi gibi, Çin'in gelecekteki yönü olmaktadır" ve aşağıdaki yol haritası belirlenmiştir: "Çin Uzay Teknolojisi Akademisi, 2010 yılında kavram tasarımını tamamlayacak; 2020'de, yörünge içi yapı ve kablosuz yayınların endüstriyel düzeyde testlerini bitirecektir. 2025'te LEO'da ilk 100kW SPS gösterisini tamamlayacağız; ve 2035 yılında, 100MW SPS'nin elektrik üretim kapasitesi olacaktır. En sonunda 2050'de ilk ticari seviyedeki SPS sistemi GEO'da faaliyete geçecektir." Makale, "SPS gelişiminin büyük bir proje olmasından bu yana, bir Apollo programı enerjisine eşdeğer olarak kabul edilecektir. Geçen yüzyılda, Amerika'nın dünya çapında bilim ve teknolojideki lider konumu, Apollo programının uygulanması ile ilişkili teknolojik ilerlemelerle ayrılmaz bir biçimde bağlantılıydı. Benzer şekilde, Çin'in uzay teknolojisindeki güncel başarıları, uzaydaki ardışık nesillerdeki uydu projeleri üzerine inşa edildiğinde, Çin uzaydan enerjinin sürdürülebilir kalkınmasını sağlamak için uzay bilimindeki yeteneklerini kullanacaktır."
Çin Uzay Teknolojisi Akademisi ekibi, 2015 yılında Çoklu-Döner Ortak kavramının videolarıyla Uluslararası SunSat Tasarım Yarışması'nı kazandı. Tasarım, Uzay İletişimi Çevrimiçi Yayınındaki bir makalede ayrıntılı olarak sunuldu.
2016'da, Merkezi Askeri Komisyon'un Halk Kurtuluş Ordusu Silahlanma Geliştirme Bölümünün Genel Sekreter Yardımcısı Korgeneral Zhang Yulin, Çin'in bir sonraki adımında, endüstriyel kalkınma için Dünya-Ay alanından faydalanmaya başlamasını önermişti. Amaç, enerjiyi Dünya'ya ışınlayacak uzaya dayalı güneş enerjisi uydularının inşası olacaktı.
Hedefler

Çin Ulusal Uzay İdaresi, uzun vadeli hedeflerinin şunlar olduğunu belirtti:
Uzay bilimi dünyasındaki konumlarını iyileştirme
Mürettebatlı bir uzay istasyonu kurmak
Ay'a Mürettebatlı Görevler
İnsanlı bir Ay üssü oluşturma
Mars'a insansız görev
Endüstriyel gelişme için Dünya-Ay alanından yararlanım. Bu hedefte amaç, enerjiyi Dünya'ya ışınlayacak uzaya dayalı güneş enerjisi uydularının inşası olacaktı.
Projelerin listesi > Uydular ve bilim

Uzay Tabanlı ASAT Sistemi, Çin Uzay Teknolojisi Akademisinin Küçük Uydu Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen küçük ve nano uydular.
Çift Yıldız Görevi, 2003 ve 2004'te Dünya'nın manyetosferini incelemek üzere ESA ile birlikte başlatılan iki uydudan oluşuyordu.
Yer gözlemi, uzaktan algılama veya keşif uyduları serisi: CBERS, Dong Fang Hong, Fanhui Shi Weixing, Yaogan ve Ziyuan 3.
Tianlian 2 (天链二号) (DFH-4 uydu veriyolu tabanlı, %85'e kadar kapsamlı iki uydulu bulunan yeni nesil veri yayın (röle) uydusu (DRS) sistemi.
"Onbirinci Beş Yıllık Plan" döneminde (2006-2010) 60 ila 70 uydudan oluşan Beidou uydu konumlandırma sistemi veya COMPASS Uydu Konumlandırma Sistemi.
Astrofizik araştırması, 2008'de dünyanın en büyük Güneş Uzay Teleskobunun başlatımı ile 2010 yılına kadar Proje 973 Uzay Sabit X-Işını Modülasyon Teleskobu ((硬X射线调制望远镜, HXMT - Hard X-ray Modulation Telescope).
2017 yılına kadar tamamlanacak Uzay hava durumu tahminleri için Kuafu görev uyduları.
Derin Uzay Takip Ağı, dünyanın en büyük FAST teleskobu, Guizhou'da 500 m ve 3000 km VLBI radyo anteni ile tamamlandı.
Bir göktaşı ya da kuyrukluyıldızın yönünü yeniden yönlendirme sürecini test etmek için Derin Etki tarzı bir görev.
Projelerin listesi > Uydu fırlatma merkezi

Hainan Uzay limanı dördüncü ve güneydeki uzay merkezi, yeni CZ-5 Heavy ELV ve mürettebatlı ay görevlerine uyacak şekilde yükseltilecektir.
Projelerin listesi > Fırlatma araçları

LM-5D
Air-Launched SLV, 50 kilo üzeri yükü 500 km SSO'ya yerleştirebilmektedir.
Kaituozhe-2
Kaituozhe-1 (开拓者一号), KT-1A (开拓者一号甲), KT-2 (开拓者二号), KT-2A (开拓者一二甲) Tüm yeni sınıf-katı yörünge fırlatma araçları
Kaituozhe-1B (开拓者一号乙) iki katı güçlendirici ilave edilerek
CZ-1D bir CZ-1 temelli, ancak yeni bir N2O4/UDMH ikinci aşaması
CZ-2E(A) Çin uzay istasyonu modüllerinin fırlatımı için hazırlanmıştır. LEO'ya 14 ton'a kadar yük taşıma kapasitesi ve 12 roket motoru tarafından geliştirilen 9000 (kN) kaldırma itkisi, 5.20 m çapında ve geniş uzay aracı uyumu için 12.39 m uzunluğunda genişletilmiş frenleme ile birlikte
CZ-2F/G Kaçış kulesi olmadan değiştirilmiş CZ-2F, özellikle Shenzhou kargosu ve LEO'ya 11.2 tona kadar yük taşıma kapasiteli uzay laboratuvarı modülü gibi insansız görevleri başlatmak için kullanılır.
CZ-3B(A) LEO'ya 13 tona kadar yük taşıma kapasitesine sahip daha büyük boyutlu sıvı itici kayışlı motorları kullanan daha güçlü, uzun menzilli roketler
CZ-3C, CZ-3B çekirdeğini, CZ-2E'yle iki güçlendirici itici ile birleştiren aracı başlatıcı
Chang Zheng 5 Daha etkin ve toksik olmayan uzay aracı yakıtı (LEO'ya 25 ton) bulunan ikinci nesil ELV
500 kg ile 700 km'ye kadar küçük uyduları fırlatma ihtiyacını karşılamak için kısa fırlatma hazırlık süresi, düşük maliyet ve yüksek güvenilirlik ile Chang Zheng 6 veya Küçük Fırlatma Aracı (SLV - Small Launch Vehicle), 2010'da ilk uçuş; Projenin Baş Tasarımcısı Fan Ruixiang (范瑞祥) ile birlikte
Chang Zheng 7, Ay Keşif Programının 4. Aşaması için kullanıldı (嫦娥-4 工程), 2024 yılı için beklenen kalıcı üs (月面 驻留); Sovyet L1/L3 benzeri ay iniş görevini destekleyebilecek Ay ve Derin uzay yörünge enjeksiyonu için ikinci nesil Ağır yük ELV'si (LEO'ya 70 ton).
Proje 921-3 Uzay mekiği—ikinci nesil insanlı uzay aracı Shenlong Uzayuçağı
HTS Maglev Fırlatma Yardımcısı Uzay Mekiği Yeni ikinci nesil insanlı, yeniden kullanılabilir uzay aracı
Uzun Yürüyüş 9
Uzun Yürüyüş 11
Projelerin listesi > Uzay keşifleri

Proje 921-1—Shenzhou uzay aracı
Proje 921-11—X-11 uzay aracı
Proje 921-2—Çin Uzay Laboratuvarı ve Çin Kalıcı Uzay İstasyonu, kısa süreli ve daha sonra sürekli kullanım
Shenzhou Kargo (货运飞船)—Shenzhou uzay aracının insansız versiyonu, Çin Kalıcı Uzay İstasyonunu ve Dünya'ya dönüş kargosunu tekrar ikmal edecek
Tianzhou—İnsansız yük gemisi Tiangong-1'in tasarımına dayanan Çin Kalıcı Uzay İstasyonu'nu yeniden ikmal için, ancak yeniden giriş amaçlı değildir, ancak çöp yok etme için kullanılabilir.
Çin Ay Keşif Programı
Ay programı birinci aşaması (嫦娥-1 工程)—2007'de CZ-3A ile fırlatılmış iki insansız ay yörünge sondası
Ay programı ikinci aşaması (嫦娥-2 工程)—2013'te CZ-5/E ile fırlatılmış birkaç gezginin Ay'a ilk inişi
Ay programı üçüncü aşaması (嫦娥-3 工程)—2017'de CZ-5/E ile fırlatılacak otomatik Ay'a iniş ve dönüş görevi ve Ay malzeme örneği taşıma
Ay programı dördüncü aşaması (嫦娥-4 工程)—2024'te CZ-7 ile başlatılacak: insanlı görev ve kalıcı üsler (月面驻留)
Çin'in Mars araştırması—Kasım 2011'de Rusya ile ortak Fobos-Grunt görevinde Yinghuo-1 yörüngecisi fırlatıldı, ancak Dünya yörüngesinden çıkamadı ve 15 Ocak 2012'de yıkıcı tekrar girişi yaptı. Planlanan diğer görevler arasında, ileride gezginlerin gönderilmesi ve muhtemel mürettebatlı görevler yer alıyor. Rus Uzay Ajansı başkanı Anatoly Perminov Eylül 2006'da RIA Novosti'ye Çin'in, Mars uydusu Phobos'tan toprak örneği getirmek için bir Rus projesine katılmak üzere 2006 sonuna kadar bir sözleşme imzalayacağını açıkladı. Aynı zamanda görev için Xinhua'ya göre Mars'tan örnek toplanacağı bilgisini içeriyordu. Mars'ın ilk Amerikan görevinden beş yıl sonra, Halkın Günlüğü, Çin'in sonunda "teknik olarak Mars'ı keşfetmeye hazır" olduğunu açıkladı.
Derin uzay araştırması—Güneş sisteminin tamamı boyunca gidecek uzay aracı
Araştırma

Uzay Bilimi ve Uygulamalı Araştırma Merkezi (CSSAR), 1987'de Uzay Fiziği Enstitüsü'nün (yani, 1958'de Uygulamalı Jeofizik Enstitüsü'nün) ve Uzay Bilimi ve Teknolojileri Merkezi'nin (1978'de kurulan) birleştirilmesiyle kuruldu. CSSAR'ın araştırma alanları ağırlıklı olarak kapak 1'i kapsar. Uzay Mühendisliği Teknolojisi; 2. Uzay Hava Araştırması, Araştırma ve Tahmin; 3. Mikrodalga Uzaktan Algılama ve Bilgi Teknolojisidir.
Qian Xuesen, Çin uzay programının öncüsü
Mao Zedong başarılı şekilde fırlatılışın ardından T-7M roketini inceliyor
Dongfeng-2 füzesi
Dong Fang Hong I - İlk Çin uydusu (1970)
DF-5 ICBM'nin ilk modeli
Shenzhou 5 yeniden giriş modülü
Abdülaziz

Başlığın diğer anlamları için Abdülaziz (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
"Abdül Aziz" buraya yönlendirilmektedir. Aynı isimli güreşçi için Abdül Aziz (güreşçi) sayfasına bakınız.
ile ilgili metin bulabilirsiniz.
Abdülaziz veya diğer bilinen adıyla Padişah Abdülaziz (Osmanlıca: عبد العزيز; 8 Şubat 1830 - 4 Haziran 1876), 32. Osmanlı padişahı ve 111. İslam halifesidir. II. Mahmud ve Pertevniyal Valide Sultan'ın oğlu, Padişah Abdülmecid'in kardeşidir. Padişah Abdülaziz, 25 Haziran 1861 tarihinde kardeşinin ölümü üzerine 31 yaşında tahta geçmiştir.
Kişiliği ve ilgi alanları

Abdülaziz ilk başlarda Batılı yanı olmayan bir padişahtı. Tahta çıktıktan sonra saray bando ve orkestralarını kaldırtmış, yerine klasik Türk müziği saz takımını getirtmiş, tiyatro yerine orta oyununu seyretmiştir. 1867 yılında Avrupa seyahatinden döndükten sonra Batı'ya karşı fikirleri değişmiştir. Avrupa'nın gelişmişliği kendini cezbetmiş ve köşkler, saraylar yaptırtarak Batı'yı taklit etmeye çalışmış ve saray bando ve orkestralarını tekrar kurdurmuştur. Başlangıçta tasarruf tedbirleri almış ancak zamanla israfa meyletmiştir.
Abdülaziz iyi bir bestekâr olup, lavta ve neyi çok iyi çalar, resim yapardı ve aynı zamanda hattattı. Dindar olup, her sabah Kur'an okurdu ve alafrangalığı dinsizlik sayardı.
Ailesi > Eşleri

Dürrinev Kadınefendi: Başkadınefendi (15 Mart 1835-4 Aralık 1892)
Hayranıdil Kadınefendi: İkinci Kadınefendi (2 Kasım 1846-26 Kasım 1898)
Edâdil Kadınefendi: İkinci Kadınefendi (25 Temmuz 1845-12 Aralık 1875)
Neşerek Kadınefendi: Üçüncü Kadınefendi (1 Nisan 1848-11 Haziran 1876)
Gevheri Kadınefendi: Dördüncü Kadınefendi (8 Temmuz 1856-20 Eylül 1894)
Ailesi > Gözdeler

Çeşmidil Hanımefendi: İlk Gözde
Yıldız: Gözde (24 Mart 1860-29 Eylül 1895)
Mihrişah
Ailesi > Erkek çocukları

Yusuf İzzeddin Efendi (10 Ekim 1857 - 1 Şubat 1916)
Mahmud Celaleddin Efendi (16 Kasım 1862 - 1 Eylül 1888)
Mehmed Selim Efendi (28 Ekim 1866 - 21 Ekim 1867)
Abdülmecid Efendi (30 Mayıs 1868 - 23 Ağustos 1944)
Mehmed Şevket Efendi (5 Haziran 1872 - 22 Ekim 1899)
Mehmed Seyfeddin Efendi (21 Eylül 1874 - 19 Ekim 1927)
Ailesi > Kız çocukları

Nazime Sultan (14 Şubat 1866 - 1947)
Esma Sultan (21 Mart 1873 - 7 Mayıs 1899)
Emine Sultan (24 Ağustos 1874 - 29 Ocak 1920)
Saliha Sultan (9 Ağustos 1862 - 1942)
Emine Sultan (30 Kasım 1866 - 23 Ocak 1867)
Fâtıma Sultan (1874 - 1875)
Münire Sultan (1877)
Hakkında Yazılan Eserler

Abdülaziz Ölümün İlkyazıdır Güz (Hakan Kağan), Timaş Yayınları 2011, ISBN 9786051144900
Popüler kültürdeki yeri

2014 yılında TRT 1'de yayınlanan Filinta dizisinde Bülent Alkış tarafından canlandırılmıştır.
Galeri

Sultan Abdülaziz Paris'te
Abdülaziz Han
Abdülaziz
Sultan Abdülaziz tahttan indirildikten sonra laubali saray görevlileriyle
Abdülaziz dönemine ait Osmanlı parası
Sultan Abdülaziz
1862 yılında Abdülaziz'in saltanatının 1.yılındaki Osmanlı sınırları
Abdülaziz'in son döneminde Osmanlı toprakları (1875)
Sultan Abdülaziz'in Abdullah Biraderler tarafından çekilen 1863 tarihli fotoğrafı.
Sultan Abdülaziz Avrupa seyahatinde. (1867)
Sultan Abdülaziz'in 2. Mahmut türbesindeki mezarı (solda demir parmaklıklı sanduka).
Sultan Abdülaziz'in son fotoğrafı
Sultan Abdülaziz'in Birleşik Krallık'ın Dizbağı Nişanı ile olan amblemi.
Dost kazığı

Dost kazığı, 4 kişi ile oynanan, 52 kâğıt kullanılan bir oyundur.
Amaç

İlk başta ortaya açılan kağıdın sayısından elinizde varsa, bunu alıp sağındaki kişiye vermektir.
Tanımlar

Oyun yönü :  saatin ters yönündedir.
Deste :  1 adet 52'lik deste ile oynanır.
Tur :  Kağıtlar bitene kadar.
Oyuncu sayısı :  2 - 3 - 4 kişidir.
Oynanış

Kağıtlar karıştırıldıktan sonra ortaya 4 adet kâğıt açılır. Ve her oyuncuya dörder kâğıt dağıtılır. Dağıtan kişinin sağındaki oyuna başlar ve oyun saat yönünün tersine doğru oynanır.
Eğer oyuncunun elinde yerdeki açık kâğıtlardan biri yoksa, başka bir tarafa kâğıt atmayı başlatır. Sıradaki oyuncu da aynı işlemi gerçekleştirir. Yani elinde yerdeki toplam 5 kâğıttan yoksa, bir önceki oyuncunun attığı kağıdın üstüne atacağı kağıdı koyar. Oyun bu işlemlerle devam eder.
Arkadaşlarınıza kazık atarak onları geçebilirsiniz. Kime kazık atacağınızı tamamen kendiniz belirlersiniz. Aldığınız kâğıtları kazık atmak istediğiniz oyuncunun önüne koyarak ona kazık atmış olursunuz.