stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Jülyen takvimi

Jülyen takvimi, Jül Sezar tarafından MÖ 46 yılında kabul edilen ve Batı dünyasında 16. yüzyıla kadar kullanılan takvim. Artık yıl hesaplamasındaki ufak bir fark sonucu yaklaşık her 128 yılda bir günlük bir kayma oluşturduğu için, 1582 yılında yerini Gregoryen takvimi almıştır.
Bununla birlikte Rusya ve Bulgaristan gibi Ortodoks Hristiyan bazı ülkeler kilisenin de etkisiyle 20. yüzyıl başına kadar bu takvimi kullanmıştır. Rusya'da Bolşevik devrimi sonrasında bu takvim bırakılıp yerine modern Gregoryen takvim kullanılmaya başlanmıştır. Ancak bu durumda dahi Rus kilisesi gibi dini kesimler bu takvime dönülmesi yönünde çağrılarını yinelemektedir.
Ayrıca Bakınız

Eski Yeni Yıl
Miladi takvim
Eski Usul ve Yeni Usul tarihler
| g t Zaman ölçümü ve standartları |
| --- | --- |
 Zaman  Kronometri  Büyüklük sıralaması  Metroloji 
Uluslararası standartlar:  UTC  UTC farkı  Evrensel Zaman  ΔT  DUT1  IERS  ISO 31-1  ISO 8601  Uluslararası Atomik Zaman  12 saatlik zaman  24 saatlik zaman  Barisentrik koordinat zamanı  Sivil zamanı  Yaz saati uygulaması  Yermerkezli Koordinat Zamanı  Tarih değiştirme çizgisi  Artık saniye  Güneş zamanı  Karasal Zaman  Zaman dilimi 
Eski standartlar:  Barisentrik Dinamik Zaman  Efemeris zamanı  Greenwich Ortalama Zamanı  Baş meridyen 
Fizikte zaman:  Mutlak zaman ve mekan  Uzayzaman  Kuantum zamanı  Zaman koordinatı  Kozmolojik onyıl  Ayrık zaman  Planck devri  Planck zamanı  Doğru zamanı  Görelilik kuramı  Zaman genişlemesi  Yerçekimsel zaman genişlemesi  Zaman etki alanı  T-simetri 
Zaman ölçme bilimi: Saat Astraryum  Atom saati  Komplikasyon  Zaman denklemi  Zaman kaydetme cihazların tarihçesi  Kum saati  Deniz kronometresi  Deniz kum saati  Elektronik saat  Güneş saati  Kol saati  Su saati
Takvim:  Astronomik  Pazar harfleri  Epakt  Ekinoks  Miladi  İbrani  Arakatkı  Hicri  Jülyen  Artık yıl  Ay  Ay-güneş  Yedi günlük hafta  Güneş  Gündönümü  Tropikal yıl  Haftanın günü  Haftanın günleri 
Arkeoloji ve jeoloji:  Kronolojik tarihleme  Jeolojik zaman cetveli  Uluslararası Stratigrafi Komisyonu 
Astronomik kronoloji:  Galaktik yıl  Nükleer zaman ölçeği  Devinim  Yıldız günü 
Zaman birimleri:  An  Ay  Lustrum  Dakika  Gelgit  Gün  Hafta  İki hafta  Milenyum  Onyıl  Saat  Saeculum  Saniye  Sarsma  Sinodik ay  Sotik döngü  Yıl  Yüzyıl 
İlgili konular:  Kronoloji  Süre  Ruhsal kronometri  Metrik zaman  Sistem saati  Paranın zaman değeri  Kronometre 
| g t Takvim |
| --- | --- |
Takvim sınıfları: Astronomik  ·  Ay  ·  Ay-Güneş  ·  Güneş
Takvimler listesi: 12 hayvanlı  ·  Akan ·  Asur ·  Aztek (Tonalpohualli ·  Xiuhpohualli) ·  Babil ·  Bahâî ·  Bengal ·  Berberi ·  Bikram Samwat ·  Budist ·  Birmanya ·  Bizans  ·  Cava ·  İran (Hicri Şemsi, İran) ·  Ermeni ·  Etiyopya ·  Fransız Cumhuriyetçi ·  Germanik ·  Helenik ·  Hindu ·  İbo ·  İnka ·  Hindistan ·  İrlanda ·  İsveç ·  Japon ·  Juche ·  Jülyen ·  Kelt ·  Kıpti ·  Kore ·  Kürt ·  Litvanya ·  Malayalam ·  Maya (Haab' ·  Tzolk'in) ·  Mısır ·  Minguo ·  Nanakshahi ·  Nepal Sambat ·  Pawukon ·  Pentecontad ·  Rapa Nui ·  Roma ·  Sovyet ·  Tamil ·  Tayland (Tayland ·  Güneş) ·  Tibet ·  Vietnam ·  Xhosa  ·  Yoruba  ·  Rünik ·  Mezoamerikan (Uzun sayım
Hristiyan takvimleri: Azizler takvimi ·  Doğu Ortodoks liturjik takvimi ·  Liturjik yıl  ·  Gregoryen
İslamî takvimler: Hicrî  ·  Celali  ·  Rumi
Yahudi takvimleri: Yahudi
Nadiren kullanılan: Darian  ·  Discordian
Diğer: Ekonomik ·  Sürekli ·  Duvar ·  Halk takvimi  ·  ISO  ·  Unix
Kavramlar: Anno Domini  ·  Artık yıl  ·  Ay  ·  Gün  ·  Milat  ·  MÖ/MS  ·  Yıl  ·  Yılbaşı
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNE: XX558693  BNF: cb11952376f (data)  GND: 4318310-4  LCCN: sh85018840  NKC: ph909990  NLI: 987007293778905171 
Jülyen-Gregoryan Takvim Çevrimi
Geoffroy kedisi

Geoffroy kedisi (Leopardus geoffroyi), kedigiller (Felidae) familyasından Güney Amerika'nın dağlık bölgelerinde, özellikle Arjantin'de yaşayan kedi türü.
Özellikleri

Geoffroy kedisi bir ev kedisi büyüklüğündedir. Yaklaşık 40 cm'lik kuyruğuyla birlikte uzunluğu 90 cm'yi bulan bu yabanıl kedinin tüyleri boz ya da sarımsı kahverengidir. Dağılım alanlarının güneyinde boz, kuzeyinde ise sarı olarak görülür. Kürkü üzerinde bulunan küçük siyah lekeler karakteristik özelliğidir. Melanizme (komple siyahlık) bu türde sık rastlanır.
Yaşam alanı

Geoffroy kedisi, Bolivya ve Güney Brezilya'dan itibaren güneye doğru Patagonya'ya kadar, Güney Amerika'nın güney yarısında yaşar. Sadece Andlar'ın doğusunda bulunur. Ağaç bulunan tundralar ve aynı şekilde ormanlar yaşam alanıdır.
Yaşam tarzı

Çevik bir hayvan olan geoffroy kedisi dik yamaçlara ve ağaçlara ustaca tırmanarak küçük memelileri ve kuşları avlar.Tavşan ve kemirgenler avları arasındadır. Su içinde balık da avladığından Güney Amerika'da "balık kedisi" olarak da adlandırılır. Geoffroy kedisi geceleri faal bir hayvan olup, gündüzleri ağaçlarda uyur.
Dişileri yılda iki ya da üç yavru doğurur.
Koruma

Geoffroy kedisi, uzun süre kürk manto üretiminde kullanıldı. Zamanla, akut şekilde nesli tükenme tehdidi altında kalan kedi, CITES sözleşmesinde Ek II listesine dahil edilmiştir. Zaman içinde her türlü ticareti yasaklanmıştır. Bu yasak, Geoffroy kedisi kullanılarak yapılan ürünlerin ticareti gibi kişiler arası Geoffroy kedisi ticaretini de kapsar.
Alt türleri

Leopardus geoffroyi geoffroyi: Merkezi Arjantin
Leopardus geoffroyi euxantha: Kuzey Arjantin, Batı Bolivya
Leopardus geoffroyi leucobapta: Patagonya
Leopardus geoffroyi paraguae: Paraguay, Güneydoğu Brezilya, Uruguay, Kuzey Arjantin
Leopardus geoffroyi salinarum: Kuzeybatı ve Merkezi Arjantin
Adlandırma

Fransız zoolog Étienne Geoffroy Saint-Hilaire (1772-1844)'in adına ithaf edilmiştir.
Neoshirakia

Neoshirakia, Euphorbiaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması

Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması, (İngilizce: General Agreement on Tariffs and Trade) uluslararası ticareti, haklar ve sorumluluklar açısından düzenleyen çok taraflı bir anlaşmadır.
1947'de 23 ülke tarafından imzalanan bir anlaşma ile kurulmuştur. 1 Ocak 1948'de de yürürlüğe girmiştir. GATT'ın kuruluş amacı, ithalat vergilerini azaltmak, uluslararası ticaretin önündeki tüm engelleri kaldırmak ve ticarette ayırımcı uygulamalara son vermek olarak belirlenmişti. Arthur Dunkel kuruluşun mimarı olarak bilinir. 23 kurucu üye, 45 bin kalem malın gümrük tarifinde karşılıklı taviz vermiştir.
Dünya Ticaret Örgütü (WTO), 1 Ocak 1995'te, uluslararası ticaretin en etkin kurumu olarak, Ticaret ve Gümrük Tarifeleri Genel Anlaşması'nın (GATT) yerine kurulmuştur.
Üyelik esasları

Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Anlaşması gereğince bir ülkenin bu kapsamda üye olabilmesi bakımından var olan üye ülkelerin oy çoğunluğu ile bir sonuca varılması gerektiğini belirtmiştir. Egemenliğini ilan etmiş ülkelerin sayısının gittikçe artması sonucunda üye devletler sayısında da bir etki yaratmış ve bu bağlamda üye devletler sayısında bir artış söz konusu olmuştur.
Amaçları

Üye ülkelerin refah seviyelerini artırmak ve daha iyi standartlar sunmak,
Getirilerin sonucunda elde bulunmuş olan ve istek doğrultusunda kararlılık gösterip ulusal gelirin bir önceki yıla oranla artışı ile dünya standartlarında tam anlamı ile etkili kullanımı sağlamak.
Bütünsel bakımdan bakacak olursak bu hedeflere ulaşmak için ticari ilişkilerle beraber tarifelerin üzerine nükseden etkilerin önünde durarak bu etkileriı zaman içerisinde azaltmak,
Oluşturulmuş mal fiyatlarında kararlılık gösterip bu biçimde ilerlemek,
Büyümüş ülkelerde alım satımın, büyümekte olan ülkelere hammaddeleri işlenmiş duruma sokup değerlendirmiş olan ürünlerinin daha kolay girişinin sağlanması ve bu bağlamda yaptırımların oluşturulması.
Basri Erdem

Basri Erdem (d. 1948; Akçaköy, Lüleburgaz), Türk ressam ve öğretim üyesi.
Hayatı

İlköğreniminin ardından, girdiği altı yıllık Kepirtepe İlköğretmen Okulu'nun sınavını kazanarak yatılı okuma hakkını elde etti. Okula kaydını yaptırarak; üç yıl boyunca öğrenim gördü. Öğretmen okullarının güzel uygulamalarından biri olan yeteneğe yönlendirme uygulamasından yararlanarak öğretmen okulunun üçüncü sınıfından dördüncü sınıfa geçerken; ders notlarının aritmetik ortalamasının yüksek oluşuna paralel resim yeteneğinin öğretmenleri tarafından keşfi ile 1963 yılında yetenek sınavıyla İstanbul Ortaköy İlköğretmen Okulu resim seminerine girdi. Kültür ve pedagojik derslerinin yanı sıra ağırlıklı olarak haftada sekiz saat da resim derslerinde temel sanat eğitimi aldı. 1966 yılında sınıf öğretmeni olarak mezun olan Erdem, bir yıl ilkokullarda sınıf öğretmenliği yaptı. Almış olduğu sanat eğitiminin dürtüsü ile şimdiki adı Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi olan dönemin İstanbul Atatürk Eğitim Enstitüsü Resim Bölümü'nün uygulamalı yetenek sınavını kazanarak 1967 yılında bölüme kaydını yaptırdı. Üç yıl gördüğü resim eğitiminin ardından resim öğretmeni olarak mezun olup; 1970 yılından 1974 yılına kadar Urfa Kız İlköğretmen Okulu'nda resim öğretmenliği yaptı. Milli Eğitim Bakanlığı'nın eğitim enstitülerine eleman kazandırmak amacıyla açmış olduğu sınavı başararak; 1974 yılında İstanbul Atatürk Eğitim Enstitüsü Resim Bölümü, Grafik Dalı öğretmenliğine atandı. Altı yıl sonra Atatürk Yüksek Öğretmen Okulu öğretmenliğine atanan Basri Erdem, 1985 yılında Marmara Üniversitesi'nde Lisans tamamladı. Doktoraya eşdeğer Sanatta yeterlik unvanını 1986'da alan sanatçı, 1. Asya Avrupa Bienali'ne katıldı. 1987 yılında Doçent 1997 yılında da Profesör oldu. Yurt dışında çeşitli sanat etkinliklerine katılarak eserleri sergilenen Erdem, 2007 yılına kadar Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü'nde öğretim üyesi olarak çalıştıktan sonra, kendi isteği ile emekli oldu.
Halen Fevziye Mektepleri Vakfı üniversitesi olan Işık Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Tasarım Bölümü'nde öğretim üyesi olarak görevine devam etmektedir.
Sergilerinden seçmeler

1997 Başak Sıgorta Sanat Galerisi İzmir
1998 Mıknatıs sanat Galerisi Ankara
1999 Akpınar Sanat Galerisi Ankara
2000 Art Hall Sanat Galerisi İstanbul
2001 Mıknatıs Sanat Galerisi Ankara
2003 Galeri IV. Sanat Erguvan Kat istanbul
2003 YEKÜV Nilüfer Gökay Eğitim ve Kültür Merkezi İstanbul
2004 Kaynak Sanat Galerisi İstanbul
2006 Palet Sanat Galerisi İstanbul
2008 Art Park Galerisi Ankara
2008 Bakraç Sanat Galerisi İstanbul
2008 YEKÜV Nilüfer Gökay Eğitim ve Kültür Merkezi İstanbul
Randy Cunningham

| Randy Cunningham |
| --- | --- |

Doğum: 8 Aralık 1941 (82 yaşında) Los Angeles, ABD
Meslek: Siyasetçi

Randall Harold Cunningham (8 Aralık 1941, Los Angeles Kaliforniya), lakabı Randy veya Duke Cunnigham olan, 1991'den Kasım 2005'e kadar ABD Kongresinde Kaliforniya milletvekilliği yapmış siyasetçi.
Amerikan delegesi Randy Cunningham Cumhuriyetçi Parti üyesidir. 28 Şubat 2005'te San Diego'da vergi kaçakçılığı yaptığını itiraf eti ve ardından istifa eti. Cunningham Pentagon ile askeri mal satan şirketler ve arkadaşları arasında rüşvet verilmesi olayına karıştı. 2,4 milyon Dollar rüşvet aldığını itraf eti. 3 Mart 2006 rüşvet suçundan 8 yıl ve 4 ay hapis ile 1.8 milyon Dollar cezasına mahkûm oldu. Savcı on yıl ceza istemişti. Bu mahkeme kararı ABD tarihinde bir kongre milletvekiline verilen en yüksek cezalarından biridir.
Pembe ve Mavi (Renoir)

Pierre-Auguste Renoir'ın Alice ve Elisabeth Cahen d'Anvers adlı tablosu.
Pembe ve Mavi, Fransız empresyonist Pierre-Auguste Renoir'ın Alice ve Elisabeth Cahen d'Anvers adlı yağlı boya tablosudur. 1881'de Paris'te tamamlanan resim, Louise Cahen d'Anvers ve kocası Yahudi finansör Louis Raphael Cahen d'Anvers'ın kızları Alice ve Elisabeth'i temsil ediyor. 1952'den beri muhafaza edildiği So Paulo Sanat Müzesi koleksiyonunun en popüler parçalarından biri olarak kabul ediliyor.
Alice ve Elisabeth Cahen d'Anvers

Renoir, Louise Cahen d'Anvers ve bankacı kocası Louis Raphael Cahen d'Anvers'ın Aralık 1874'te doğan Elisabeth ve sırasıyla altı ve beş yaşındayken Şubat 1876'da doğan Alice'in iki kızını temsil etti. Sanatçı, dönemin Paris Yahudi cemaatinin aileleri için birkaç portre çizdi ve en varlıklılarından biri, zengin bir Trieste ailesinin soyundan gelen Louise de Morpurgo ile evlenen Louis Cahen d'Anvers idi.
Renoir, Gazette des Beaux-Arts'ın kurucusu ve Louise'in erkek arkadaşı koleksiyoncu Charles Ephrussi aracılığıyla tanıştığı bu aile için birkaç portre çizmekle görevlendirildi. Plan, kızların her birinin ayrı resimlerini oluşturmaktı. Renoir, şu anda E.G.'de bulunan Küçük Irène adlı resimde çiftin en büyük kızı Irene'i tasvir etti. Zürih'teki Bührle Vakfı. Bunun üzerine aile diğer iki kız kardeşi birlikte resmetmeye karar verdi. Sanat eseri, Louise'e Renoir'a ödediği 1.500 franka mal oldu.
Camesasca'ya göre Renoir, Cezayir'e taşındığı Şubat 1881'in sonuna kadar birkaç oturum düzenledi. Birkaç on yıl sonra, modellerin çocukları, "oturma seanslarının can sıkıntısının, zarif dantel elbiseyi giymenin zevkiyle telafi edildiğini" hatırlayacaklardı.
Alice, 1895'te İngiliz Ordusu komutanı Charles Vere Ferrers Townshend ile evlendi ve 1916'da Kut'ül Amare'de komutanlığının düşmesine öncülük etti. Alice, 1965'te 89 yaşında Nice'de ölünceye kadar hayatta kaldı. İlk kocası diplomat ve sonunda boşandığı Kont Jean de Forceville'den boşandıktan sonra Alfred Émile Denfert Rochereau ile evlendi. 1987'de İsviçre'nin Martigny kentindeki Fondation Pierre Gianadda'daki So Paulo Sanat Müzesi koleksiyonunun bir sergisi sırasında, Elisabeth'in yeğeni Jean de Monbrison müzeye trajik sonunu bildiren bir mektup yazdı: genç yaşta Katolikliğe geçmesine rağmen. yaşında, Yahudi soyundan dolayı Auschwitz'e gönderildi ve orada öldü.
EC KAC

| EC KAC |
| --- | --- |
Şehir: Klagenfurt
Lig: ICE Hockey League
Kuruluş: 18 Eylül 1909
İç saha mekanı: Stadthalle Klagenfurt (Kapasite: 5.500)
Renkler:   
Sahibi: EC-KAC Betriebs GmbH
Genel menajer:  Oliver Pilloni
Baş antrenör:  Kirk Furey
Kaptan:  Thomas Koch
Websitesi: kac.at
 Şu anki sezon
Klagenfurter Athletiksport Club (EC KAC), ICE Hockey League'de oynayan bir Avusturya erkek profesyonel buz hokeyi takımıdır. Kulüp, 18 Eylül 1909 tarihinde kurulmuş olup Klagenfurt merkezlidir ve ana maçlarını Stadthalle Klagenfurt'ta oynamaktadır.
EC KAC, 1964'ten 1974'e kadar art arda 11 ve 1985'ten 1988'e kadar art arda dördü olmak üzere toplam 32 şampiyonluk ile Avusturya liginde en çok şampiyon olan takımdır.
Joseph H. Boardman

Joseph H. Boardman
Joseph H. Boardman (23 Aralık 1948- 7 Mart 2019), Amerikalı iş insanı ve yönetici.
Kariyeri

Joseph H. Boardman 2008'den 2016'ya kadar Amerika Birleşik Devletleri Demiryolları'nda hizmet veren  Amtrak Firması'nda Başkan ve CEO olarak görev yapmıştır.
Ölümü

23 Aralık 1948'de Taberg, New York'ta doğan Amerikalı iş insanı ve yönetici Joseph H. Boardman 5 Mart'ta Florida'da tatil yaparken felç geçirmiş ve iki gün sonra 7 Mart 2019'da 70 yaşında ölmüştür.
Birleşik Krallık Yüksek Mahkemesi

| Birleşik Krallık Yüksek Mahkemesi |
| --- | --- |


Kuruluş: 1 Ekim 2009 (15 yıl önce) (2009-10-01)
Yargı: Anayasal yargı
Yer: Middlesex Guildhall, Londra, Birleşik Krallık
Koordinatlar: 51°30′01″N 0°07′41″W﻿ / ﻿51.5004°K 0.1281°B﻿ / 51.5004; -0.1281
Oluşum türü: Yüksek mahkeme
Website: supremecourt.uk
Başkan
Mevcut: Robert Reed
Görev başı: 13 Ocak 2020
Başkan Yardımcısı
Mevcut: Patrick Hodge
Görev başı: 20 Ocak 2020
Birleşik Krallık Yüksek Mahkemesi, İngiliz hukuku, Kuzey İrlanda hukuku ve İskoç medeni kanunları kapsamındaki tüm konularda en yüksek mahkemedir. Yüksek Mahkeme ayrıca, Birleşik Krallık'taki yasama yetkisinin devriyle ilgili ve üç devredilen hükûmetin (İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'daki) yasal yetkileri veya devredilen yasama organlarının yasaları ile ilgili uyuşmazlıkların çözümünde yargı yetkisine sahiptir.
Çılgın Dersane 4: Ada

| --- | --- |
Film afişi
Yönetmen: Kamil Çetin
Yapımcı: Aksoy Film
Oyuncular: Biran Damla Yılmaz Barış Çelikkol Sümer Tilmaç Veysel Diker Serkan Şengül Okan Karacan Deniz Akcan Esra Sönmezer Fulya Keskin İrfan Aslanhan Hilmicem İntepe
Dağıtıcı: The Moments Entertainment
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Komedi
Renk: Renkli
Çıkış tarih(ler)i: 16 Ocak 2015 (2015-01-16) (Türkiye)
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Önceki film: Çılgın Dersane 3
Devam filmi: Çılgın Dersane 5: Updated (2024)
Resmî sitesi
Çılgın Dersane 4: Ada, Çılgın Dersane 3'ün devam filmi. 16 Ocak 2015 tarihinde vizyona giren filmdir.
Kayısı

Kayısı (Prunus armeniaca), Rosaceae (gülgiller) familyasından, 2–10 m yüksekliğinde, dikensi ve tüysüz, Prunus cinsinden bir ağaçtır. Yerli yayılımı, kapsamlı tarih öncesi ekimi nedeniyle biraz belirsizdir. Genetik araştırmalar, Orta Asya'nın ana vatanı olduğunu göstermektedir. Birçok ülkede yaygın olarak yetiştirilir ve birçok yerde yabani olarak bulunur.
Etimoloji

Kayısı kelimesi, kökeni Arapça ḳys kökünden gelen ve “zerdalinin iyi ve iri cinsi” manasındaki قَيْسِي (ḳaysī) sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça “kıyaslama, ölçme” anlamındaki قيس (ḳays) sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir. Türkçede ilk olarak 1360'a tarihlenen Dânişmendnâme eserinde bahsi geçmektedir.
Zerdali, Türkiye'nin bazı bölgelerinde genel olarak kayısı anlamında kullanılabilmekle birlikte, kayısının Akdeniz'de yetişen daha küçük meyveli kültivarlarına atıfta da bulunabilir. Tarihi açıdan zerdali kayısıyı belirtmek için kullanılmasına rağmen günümüzde bu anlamlara evrilmiştir. Zerdali kelimesinin kökeni Farsça "kayısı” manasındaki زرد الو (zardālū) sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük motamot çevrildiği takdirde "sarı erik" anlamına gelir ve Farsça "sarı" manasındaki زرد (zard) ve erik cinsi meyvelerin genel adı olarak kullanılan آلو (ālū) sözcüklerinin bileşiğidir. Türkçede ilk kullanımı 1400'lerin öncesinde görülmektedir.
Meyve Klasik Dönem'de Yunan kaynaklarında Ermenistan ile ilişkili isimler (Ἀρμενιακὰ) ile bilinmekteydi. Bitkinin isminin bir bilimsel kaynakta Ermenistan ile özdeşleştirilmesi ilk olarak İsviçreli botanist Gaspard Bauhin'in 1623'te yazılmış Pinax Theatri Botanici türe "Ermenistan elması" anlamına gelen Mala armeniaca denmesiyle kaydedilmiştir. Bu kalıp Gaius Plinius Secundus'a atfedilse de bu savı destekleyen bir kaynak yoktur. Linnaeus Bauhin'in ismini 1753'te yayımladığı Species Plantarum eserinde kullanmasıyla Prunus armeniaca Linnaeus sistemine girmiştir.
Latincede "zamanından önce olgunlaşan" anlamına gelen ve kayısının şeftaliden önce olgunlaşmasına atıfta bulunan (persica) praecocia söz öbeğiyle bilinen kayısı, daha sonra Grekçeye πραικόκιον (praikókion) olarak alıntılanmıştır. Bu dilden Süryaniceye ܒܪܩܘܩܐ (bārqoqa), Süryaniceden Arapçaya البرقوق (al-barqūq) olarak geçmiştir. Avrupa'da konuşulan pek çok dilde kayısı için kullanılan kelimelerin kökeni Arapça al-barqūq/barquq kelimelerine dayanır. Bu örnekler arasından İspanyolca (albaricoque), İtalyanca (albicocca) İngilizce (apricot) Fransızca (abricot), Katalanca (albercoc), Almanca (Aprikose), Baskça (arbeletxeko), Rusça, Adıgece ve Tatarca (абрико́с) yer alır.
Açıklama

Prunus armeniaca 8-12 metre (26-39 ft) 40 santimetre (16 in) kadar gövde ile çapında ve yoğun, yayılan bir kanopi. Yapraklar oval, 5-9 santimetre (2,0-3,5 in) uzun ve 4-8 santimetre (1,6-3,1 in) genişliğinde, yuvarlak tabanlı, sivri uçlu ve ince tırtıklı kenarlı küçük bir ağaçtır. Çiçekler 2-45 santimetre (0,8-17,7 in) çapında, beş beyaz ila pembemsi yaprakları ile; İlkbaharda yapraklardan önce tek başlarına veya çiftler halinde üretilirler. Küçük bir şeftaliye benzer bir sert çekirdekli 15-25 santimetre (5,9-9,8 in) çapında (bazı modern çeşitlerde daha büyük) meyveleri (drupa) vardır. sarıdan turuncuya, genellikle güneşe en çok maruz kalan tarafta kırmızı renkte; yüzeyi pürüzsüz (botanik olarak tüysüz olarak tanımlanır) veya kadifemsi ve çok kısa tüylü (botanik olarak: tüylü) olabilir. Meyve eti genellikle serttir ve çok sulu değildir. Tadı tatlıdan ekşiye kadar değişebilir. Tek tohum, bir taraftan aşağı doğru inen üç sırt dışında, grenli, pürüzsüz bir dokuya sahip, genellikle "taş" olarak adlandırılan sert, taşlı bir kabuğun içine yerleştirilmiştir.
Varyeteler

Çin Bitki Örtüsü ve Yaşam Kataloğu'na göre altı çeşit P. armeniaca vardır:
Prunus armeniaca var. ansu - ansu kayısısı (Japonca: anzu), pembe çiçekli, Doğu Asya
Prunus armeniaca var. armeniaca - yaygın kayısı, Orta Asya ve Çin
Prunus armeniaca var. holosericea - Tibet kayısısı, Çinghay, Şensi, Siçuan ve Tibet
Prunus armeniaca var. meixianensis - Mei County kayısısı, çift çiçekli, Şensi
Prunus armeniaca var. xiongyueensis - Xiongyue kayısısı, Liaoning
Prunus armeniaca var. zhidanensis - Zhidan kayısısı, Ningxia, Çinghay, Shaanxi ve Shanxi
Yetiştirme ve kullanımlar > Kökeni, evcilleştirme ve yayılma

Sovyet botanikçi Nikolai Vavilov'a göre P. armeniaca'nın ana vatanı, evcilleştirilmesinin gerçekleştiği yer olan Orta Asya'dır ve Çin başka bir evcilleştirme merkezidir. Bu hipotez genetik çalışmalarla doğrulanmıştır.
P. armeniaca'nın demografik tarihinde en az üç bağımsız evcilleştirme olayı vardır:
Güney Orta Asya'daki (Kırgızistan) yabani popülasyonlardan biri, Güney Orta Asya ve Kuzey Güney Asya'da ekili kayısı oluşumuna neden olmuştur.
Kuzey Orta Asya'daki (Kazakistan) yabani popülasyonlardan olan kayısı, Kuzey Orta Asya, Batı Asya (daha önce varsayılan menşe yeri olan Ermenistan dâhil), Avrupa ve Kuzey Afrika'da ekili kayısının oluşmasına neden olmuştur.
Üçüncüsü Çin'de meydana geldi ve Doğu Asya'da kayısı yetiştiriciliğine yol açtı. Kuzey Orta Asya'daki vahşi popülasyonları ve / veya P. sibirica ile melezlerini içermekteydi.
Evcilleştirilmiş kayısı batıya iki ana yoldan yayılmıştır: biri Orta Asya → Batı Asya → Akdeniz Avrupa ve Kuzey Afrika, diğeri Orta Asya → Kıta Avrupası'dır. Ayrıca Japonya'dan yetiştirilen kayısının Akdeniz Avrupa'sına çok az katkısı olmuştur.
Yetiştirme ve kullanımlar > Yetiştirme tarihi

Kayısı, eski çağlarda Ermenistan'da biliniyordu ve orada o kadar uzun zamandır yetiştirilmekteydi ki daha önceleri kayısının ana vatanının Ermenistan olduğu düşünülmekteydi. Ermenistan, Garni'de yapılan bir arkeolojik kazıda, Kalkolitik döneme ait bir alanda kayısı tohumları bulunmuştur. Bilimsel adı Prunus armeniaca (Ermeni eriği) bu varsayımdan gelmektedir. Üstelik, Belçikalı arborist Baron de Poerderlé 1770'lerde bu konu hakkında "Cet arbre tire son nom de l'Arménie, region d'Asie, d'où il est originaire et d'où il fut porté en Europe..." ("Bu ağaç adını, doğduğu yer olan ve Avrupa'ya getirildiği Asya ülkesi olan Ermenistan'dan alır... " ) demiştir. Bugün Ermenistan'da 50 civarında kayısı çeşidi yetiştirilmektedir.
Kayısı, MÖ 1000'den sonra Çin'de yetiştirilmektedir. Yaklaşık yedinci yüzyıldan itibaren Çin'deki kayısılar, tuzlama ve tütsüleme ve daha yaygın kurutma gibi çeşitli yöntemlerle korunmuştur. Hubei, siyah füme kayısıları ile ünlüdür.
Yunanistan'a girişi Büyük İskender ile ilişkilendirilmektedir.
Kayısı, antik çağlardan beri İran'da yetiştirilmektedir ve kuru olanlar, İran ticaret yollarında önemli bir üründür. Kayısı, günümüz İran'ında önemini sürdürmektedir.[kaynak belirtilmeli]
İspanya Endülüs'te Kayısı yetiştiriciliği üzerine bir makale, İbnü'l-Evvam'ın 12. yüzyıl tarımsal çalışmasında, Book on Agriculture'da yayımlandı.
Mısırlılar genellikle kayısıları kurutur, tatlandırıcı ekler ve daha sonra bunları amar al-dīn adlı bir içecek yapmak için kullanırlar.[kaynak belirtilmeli]
İngiltere'de 17. yüzyılda kayısı yağı, tümörler, şişlikler ve ülserlere karşı etkili olan şifalı bitkiler tedavilerinde kullanılmıştır.
17. yüzyılda İngiliz yerleşimciler kayısıyı Yeni Dünya'daki İngiliz kolonilerine getirdiler. Modern Amerikan kayısı üretiminin çoğu, İspanyol misyonerler tarafından Batı Kıyısı'na taşınan fidelerden geliyor. ABD ticari üretiminin neredeyse tamamı Kaliforniya'da, bir kısmı da Washington ve Utah'da gerçekleşir.
Günümüzde kayısı yetiştiriciliği, büyüme ihtiyaçlarını karşılayabilecek iklime sahip dünyanın her yerine yayılmıştır.