stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
2009 Malezya Grand Prix

| Yarış ayrıntıları |
| --- | --- | --- |
17 yarışlık 2009 Formula 1 sezonunun 2. yarışı

| Tarih | 5 Nisan 2009 |  |
Resmî ad: Petronas Malezya Grand Prix
Yer: Kuala Lumpur, Malezya
Pist:  Sepang Uluslararası Pisti   3.376 mil / 5.543 km
Yarışılan mesafe:  31 tur, 104.656 mil / 171.833 km 
Planlanan mesafe: 56 tur, 189.056 mil / 310.408 km
Pol
| Pilot |  Jenson Button | Brawn-Mercedes |
Zamanı: 1.35.181
En hızlı tur
| Pilot |  Jenson Button | Brawn-Mercedes |
Zamanı:  1:36.641 (31 turluk yarışın 18. turunda)
Podyum
| Birinci |  Jenson Button | Brawn-Mercedes |
| İkinci |  Nick Heidfeld | Sauber |
| Üçüncü |  Timo Glock | Toyota |
2009 Malezya Grand Prix 2009 Formula 1 Sezonu'nun ikinci yarışıdır. 3-5 Nisan tarihleri arasında Sepang pistinde yapılmıştır. Yarışın planlanan turu 56 olmasına rağmen, yoğun yağmur yüzünden yarış 31. turda kesilmiş ve 40 dakikalık beklemeden sonra bitirilmiştir. Yarışı Jenson Button kazanmış, Nick Heidfeld ikinci ve Timo Glock üçüncü olmuştur. Yarışta verilen puanlar yarıya bölünmüştür. Olaylı yarışta pek çok geçiş kaydedilmiştir.
| g t « önceki — Formula 1 Grand Prix'leri (2000-2009) — sonraki » |
| --- | --- |
2009: AVU ·  MAL ·  ÇİN ·  BAH ·  İSP ·  MON ·  TÜR ·  BRİ ·  ALM ·  MAC ·  AVR ·  BEL ·  İTA ·  SİN ·  JAP ·  BRE ·  ABU
2008: AVU ·  MAL ·  BAH ·  İSP ·  TÜR ·  MON ·  KAN ·  FRA ·  BRİ ·  ALM ·  MAC ·  AVR ·  BEL ·  İTA ·  SİN ·  JAP ·  ÇİN ·  BRE
2007: AVU ·  MAL ·  BAH ·  İSP ·  MON ·  KAN ·  ABD ·  FRA ·  BRİ ·  AVR ·  MAC ·  TÜR ·  İTA ·  BEL ·  JAP ·  ÇİN ·  BRE
2006: BAH ·  MAL ·  AVU ·  SMR ·  AVR ·  İSP ·  MON ·  BRİ ·  KAN ·  ABD ·  FRA ·  ALM ·  MAC ·  TÜR ·  İTA ·  ÇİN ·  JAP ·  BRE
2005: AVU ·  MAL ·  BAH ·  SMR ·  İSP ·  MON ·  AVR ·  KAN ·  ABD ·  FRA ·  BRİ ·  ALM ·  MAC ·  TÜR ·  İTA ·  BEL ·  BRE ·  JAP ·  ÇİN
2004: AVU ·  MAL ·  BAH ·  SMR ·  İSP ·  MON ·  AVR ·  KAN ·  ABD ·  FRA ·  BRİ ·  ALM ·  MAC ·  BEL ·  İTA ·  ÇİN ·  JAP ·  BRE
2003: AVU ·  MAL ·  BRE ·  SMR ·  İSP ·  AVS ·  MON ·  KAN ·  AVR ·  FRA ·  BRİ ·  ALM ·  MAC ·  İTA ·  ABD ·  JAP
2002: AVU ·  MAL ·  BRE ·  SMR ·  İSP ·  AVS ·  MON ·  KAN ·  AVR ·  BRİ ·  FRA ·  ALM ·  MAC ·  BEL ·  İTA ·  ABD ·  JAP
2001: AVU ·  MAL ·  BRE ·  SMR ·  İSP ·  AVS ·  MON ·  KAN ·  AVR ·  FRA ·  BRİ ·  ALM ·  MAC ·  BEL ·  İTA ·  ABD ·  JAP
2000: AVU ·  BRE ·  SMR ·  BRİ ·  İSP ·  AVR ·  MON ·  KAN ·  FRA ·  AVS ·  ALM ·  MAC ·  BEL ·  İTA ·  ABD ·  JAP ·  MAL
Norveç

Norveç, resmî adıyla Norveç Krallığı (Norveççe-Bokmål: Kongeriket Norge; Norveççe-Nynorsk: Kongeriket Noreg), Kuzey Avrupa'da bulunan İskandinav Yarımadası'nın batısında bir ülke. Finlandiya, İsveç ve Rusya ile komşu olan ülkenin batıda Atlas Okyanusu'nun bir kolu olan Norveç Denizi'ne kıyısı vardır. Kıyıları binlerce fiyordla çizilidir.
Anayasal monarşi ile yönetilen ülkenin başkenti Oslo'dur. 385,207 km² alana yayılan Norveç'in, Finlandiya ile 729, İsveç ile 1.619, Rusya ile 167 kilometre sınırı vardır ve 21.925 kilometrelik çok uzun bir sahil şeridi vardır.
Norveç Avrupa ortalamasının üstünde yaşam standardına ve ekonomik gelişmişliğe sahip olduğundan Avrupa Birliği'ne girmek istememektedir. Zira, ülke kıyılarındaki petrol rezervlerinin zenginliği ve dünya ve Avrupa balıkçılık sektörünü elinde bulundurması ile tanınmaktadır. Avrupa Birliği'ne olumsuz yaklaşmalarının bir nedeni de balıkçılık sektörünü olumsuz etkileyeceği yönündeki çekinceleridir. Öte yandan; Norveç, İsviçre, İzlanda ve Lihtenştayn ile birlikte EFTA (Avrupa Serbest Dolaşım Örgütü) üyesidir ve bu örgütü terk edip AB'ye geçmeyi istememektedir.
Avrupa Birliği'nin ısrarları işe yaramamaktadır. Zira ülkede iki kere referandum yapılmış ikisinde de Avrupa Birliği'ne ret çıkmıştır. Bugünlerde yapılan anketlerde AB'yi isteyenlerin oranı %50 civarındadır. Norveç ayrıca bir NATO ülkesidir.
Norveç, kökleri eşitlikçi fikirlere dayanan, kapsamlı bir sosyal güvenlik sistemi ve evrensel sağlık hizmetlerini içeren İsveç modelini uygulamaktadır. Norveç'te petrol, doğalgaz, madenler, ormanlar, denizler ve tatlı su kaynaklarında devlet mülkiyeti bulunmaktadır. Petrol endüstrisi ülkenin milli gelirinin dörtte birini oluşturmaktadır. Norveç, Orta Doğu ülkeleri hariç tutulduğunda kişi başına düşen petrol ve doğalgaz üretiminde birinci sıradadır. Ülke kişi başına düşen milli gelirde ise Dünya Bankasına göre dördüncü, IMF'ye göre ise sekizincidir ve 1,3 trilyon doları aşan ulusal varlık fonu dünyanın en büyüğüdür Norveç'in en önemli sorunu azalan ve yaşlanan nüfus sorunudur. Ülkede yaşayan insanların sayısı beş milyon civarındadır ve iş gücü eksikliği çekmektedir.
Öte yandan Avrupa'nın en pahalı ülkesidir.
Köken bilim

Norveç'in resmi adı Bokmål yazı geleneğine göre Kongeriket Norge, Nynorsk yazı geleneğine göre ise Kongeriket Noreg'dir (Norveç Krallığı). Ülkenin adının iki farklı yazılış şeklinin olması zaman zaman tartışmalara neden olmaktadır. Özellikle para, pul ve pasaport gibi resmi evraklarda 1980'lere kadar Norge adı yaygın olarak kullanılırken, 80'lerden sonra her iki yazılış şekli de bir arada kullanılmaya başlandı. Ülkenin adının Eski Nors dilindeki yazılışı Noregr'di. Orta Çağ Latincesinde ise adı Nor(th)vegia'ydı. Ülkenin adının ilk yazılış şekli 9. yüzyıl Hålogaland'lı Ohthere'nin yazılarında norðweg şeklindedir. Bazı Orta Çağ yazmaları ülkenin adının Kral Nórr adında mitolojik bir kişiden geldiğini iddia etse de, yaygın kabul gören görüşe göre ülkenin adı Norveç Denizi'ne verilen "kuzeye doğru deniz yolu" anlamındaki norðvegr'den geldiğidir. Nors dilinde aynı şekilde Baltık Denizi için austrvegr (doğudaki topraklara giden yol), Kuzey Denizi (ve Atlas Okyanusu) için vestvegr (batıdaki topraklara giden yol) ve Akdeniz için suðrvegr (güneydeki topraklara giden yol) kullanılmaktadır. Yine de norð- kökeninin etimolojik kaynağı konusunda kuşkular vardır ve başka köklerden geliyor da olabilir.
Tarih

Ana madde: Norveç tarihi
8.-11. yüzyıl arasında Norveç'te Vikingler olarak bilinen bir kavim hüküm sürmüştür. Savaşçı bir ulus olarak tanınan Vikingler batıda Büyük Britanya, İzlanda, Grönland ve hatta Kuzey Amerika'ya kadar ulaşarak sömürgeler kurdular. 1000 yılı civarında Hristiyan misyonerler Norveç'te Hristiyanlığı yaymaya başladılar. Norveç kralı I. Haakon Hristiyanlığı kabul etti. 995 yılında I. Olaf Norveç'teki ilk Hristiyan kilisesini kurup Kiliseyi devletin eğitimli çalışanları olan ve yörelerde örgütlü bir kolu hâline getirdi. 1030 yılında Danimarkalılar Norveç'i ellerine geçirdiler. Norveç Danimarka kralı Knud'un kurduğu Kuzey Denizi İmparatorluğu'nun bir parçası hâline geldi.
1363 yılında Norveç kralı VI. Håkon Danimarka kralı IV. Valdemar'ın kızı I. Margrete'le evlenerek iki ülkeyi bir bayrak altında birleştirdi. Ayrıca Håkon İsveç kraliyet ailesiyle de akrabaydı. Çiftin evliliğinden doğan Olaf'ın 1387 yılında erken yaşta ölmesi üzerine I. Margrete tahta çıktı (1387-1412). Margrete'in yönetimi altında 1397 yılında İsveç, Norveç, Danimarka ve sömürgeleri (Faroe Adaları, İzlanda, Grönland ve Finlandiya) birleşerek Kalmar Birliği adı altında büyük bir İskandinav İmparatorluğu hâline geldiler.
1521 yılında İsveç Kalmar Birliği'nden ayrıldı. Bu arada İskandinav ülkeleri Martin Luther tarafından Almanya'da başlatılan Protestan Reformu ile sarsıldı. Danimarka ve Norveç 1821 yılına kadar Danimarka-Norveç adı altında birlikte hareket etmeye devam ettiler. Kralları tekti ama yasaları, devlet kurumları ve orduları ayrı ayrı gelişmeye devam etti. 19. yüzyılın başlarında Norveç Napolyon Savaşları'yla temelinden sarsıldı. Fransa savaşı kaybedince Danimarka 1814 yılında imzaladığı Kiel Antlaşması uyarınca savaşı kazanan tarafın üyesi olan İsveç'e Norveç'i bırakmak zorunda kaldı. Norveçliler İsveç yönetimini istemediler. Bir temsilciler meclisi 1814'te Norveç anayasasını kabul etti ve İsveç'e direndi ama bir kral iki meclis prensibini kabul etmek zorunda kaldı. Norveç bayrağı adeta bu geçişi anlatır gibi Norveç'te kullanılagelen kırmızı beyaz Danimarka bayrağının ortasına İsveç'i temsil eden mavi renkte bir haç ekleyerek kabul edildi. Nihayet 1905'te İsveç, Norveç'in bağımsızlığını tanıdı. 12 Kasım 1905'te referandum sonucuna göre %79'la monarşi yanlıları galip çıktı ve Danimarka Kralı VIII. Frederik'in oğlu Karl, VII. Haakon adıyla Norveç kralı ilan edildi. Bu gün Birliğin Dağılması Günü adıyla kutlanmaktadır.
Norveç I. Dünya Savaşı'nda tarafsız kaldı. II. Dünya Savaşı'nda da tarafsız kalma niyetinde olmasına rağmen 9 Nisan 1940 tarihinde Nazi Almanyası tarafından işgal edildi. 8 Mayıs 1945 tarihinde Almanya'nın teslim olmasına kadar Norveç işgal altında kaldı. 1949 yılında Norveç NATO'ya üye oldu. 1960'ların sonlarında Norveç sularında keşfedilen petrol ve doğalgaz Norveç'e büyük bir refah kazandırdı. 1972 ve 1994'te yapılan referandumlarda Norveç halkı Avrupa Birliği'ne üyeliği reddetti. Norveç Avrupa Birliği ile olan ilişkilerini üyesi bulunduğu EFTA kurumu aracılığıyla sürdürmektedir. Günümüzde Norveç Birleşmiş Milletler raporlarına göre yaşam standartları bakımından dünyanın en ileri ülkelerinden biridir.
Demografi > Göç

Büyük göçmen grupları (1. ve 2. nesil):
| Ülke | Nüfus |
| --- | --- |
Polonya: 91,179
İsveç: 38,414
Somali: 35,912
Litvanya: 35,546
Pakistan: 34,447
Irak: 30,144
Yönetim

İdari bölümler (Fylke): 15 bölge:
| # | Bölge (fylke) 2024 | Başkent |
| --- | --- | --- |
| 3 |  Oslo | Oslo |
| 11 |  Rogaland | Stavanger |
| 15 |  Møre og Romsdal | Molde |
| 18 |  Nordland | Bodø |
| 31 |  Østfold | Sarpsborg |
| 32 |  Akershus | Oslo |
| 33 |  Buskerud | Drammen |
| 34 |  Innlandet | Hamar |
| 39 |  Vestfold | Tønsberg |
| 40 |  Telemark | Skien |
| 42 |  Agder | Kristiansand |
| 46 |  Vestland | Bergen |
| 50 |  Trøndelag | Steinkjer |
| 55 |  Troms | Tromsø |
| 56 |  Finnmark | Vadsø |
Bağımlı toprakları: Bouvet Adası, Jan Mayen, Svalbard
Bağımsızlık günü: 7 Haziran 1905
Millî bayram: Anayasa Günü, 17 Mayıs 1900
Anayasa: 17 Mayıs 1814, 1884 yılında değiştirilmiştir.
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlardan bazıları: CBSS (Baltık Ülkeleri Konseyi), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CE (Avrupa Konseyi), CERN (Avrupa Nükleer Araştırma Teşkilatı), EAPC (Avrupa - Atlantik Ortaklık Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), EFTA (Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi), ESA (Avrupa Uzay Ajansı), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), NATO (Kuzey Atlantik Asemblesi), WTO (Dünya Ticaret Örgütü).
İletişim

Kullanılan telefon hatları: 2,735 milyon (1998)
Telefon kodu: 47
Radyo yayın istasyonları: AM 5, FM 650, kısa dalga 1 (1998)
Radyolar: 4,03 milyon (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 360 (1995)
Televizyonlar: 2,03 milyon (1997)
Internet kısaltması: .no
Internet servis sağlayıcıları: 13 (2000)
Internet kullanıcıları: 2,36 milyon (Ekim 2000)
Ulaşım

Demiryolları: 4,012 km
Karayolları: 91.180 km (1999)
Su yolları: 1.577 km
Boru hatları: Arıtılmış petrol ürünleri 53 km
Limanları: Bergen, Drammen, Floro, Hammerfest, Harstad, Haugesund, Kristiansand, Larvik, Narvik, Oslo, Porsgrunn, Stavanger, Tromso, Trondheim
Hava alanları: 103 (2000 verileri)
Turizm

2008'de Norveç, Dünya Ekonomik Forumu'nun Seyahat ve Turizm Rekabet Edebilirlik Raporunda 17. sırada yer aldı. Norveç'te turizm 2016 yılında gayri safi yurtiçi hasılaya %4.2 katkı sağlamıştır. Ülke genelinde her on beş kişiden biri turizm endüstrisinde çalışmaktadır. Norveç'te turizm mevsimliktir ve toplam turistlerin yarısından fazlası Mayıs ve Ağustos ayları arasında ziyaret eder.
Norveç'teki başlıca turistik merkezler ülkenin kıyılarındaki binlerce fiyort, Bergen, Norveç'deki Bryggen, Oslo'daki Ålesund, Vigeland Heykel Parkı gibi merkezlerdir.
Kültür

Ayrıca bakınız: Norveç'teki müzeler listesi
Tarım, hayvancılık ve denizcilik temelli kırsal kültür Norveç'te kültürün temelini oluşturur. Bundan esinlenerek 19. yüzyılda güçlü bir romantik milliyetçilik akımı oluşmuştur ve hala etkileri görülebilir. Petrol gelirleriyle zenginleşen devlet kültürel faaliyet ve yatırımları cömertçe desteklemektedir.
Kültür > İnsan hakları

Norveç'te insan hakları tartışmaları erken başlamıştır. İlk kadın hakları örgütü 1884'te kurulmuş ve kadınların eğitimi, kadınların seçimlerde oy verme ve kadınların çalışma hakları konularında başarılı çalışmalar yapmıştır. Laponlar konusunda çok eleştirilmiş olan Norveç ILO'nun 169 no'lu yerli halklar kararını 1990'da ilk kabul eden ülke olmuştur. Lapon parlamentosu 9.10.1989'da Karaşok şehrinde faaliyetine başlamıştır. Eşcinsellerin medeni birliktelik ve evlilik haklarını veren kanunları ilk çıkaran ülkeler arasında olmuştur.
Kültür > Din

Norveç'in Hristiyanlaşması 1000 gibi başladı. 500 yıl sonra Protestan Reformu ile Norveç Kilisesi Roma'dan bağımsız ulusal bir kilise olarak ortaya çıktı ve devletin bir kolu gibi çalışır oldu. 1845 yılına kadar başka dinler Norveç'te yasaktı. Kilise ve devletin birbirinden ayrılması Norveç'te Avrupa'nın çoğuna kıyasla çok daha geç gerçekleşmiştir ve halen tamamlanmamıştır. Norveç Parlamentosu 2012 yılında Norveç Kilisesi'ne daha fazla özerklik verilmesi yönünde oy kullanmış ve bu karar 21 Mayıs 2012 tarihinde yapılan bir anayasa değişikliği ile onaylanmıştır. 2012 yılına kadar parlamento görevlilerinin Norveç Evanjelik-Lutheran Kilisesi'ne üye olması ve tüm hükûmet bakanlarının en az yarısının devlet kilisesine üye olması gerekiyordu. Devlet kilisesi olduğundan, Norveç Kilisesi'nin din adamları devlet çalışanı olarak görülüyordu ve merkezi ve bölgesel kilise yönetimleri devlet yönetiminin bir parçasıydı. Kraliyet ailesi üyelerinin Lutheran kilisesine üye olmaları gerekmektedir. 1 Ocak 2017'de Norveç, kiliseyi devletten bağımsız hale getirdi, ancak Kilise'nin "halkın kilisesi" statüsünü korudu. Norveçlilerin çoğu vaftiz sırasında, kuruluşundan bu yana Norveç'in devlet kilisesi olan Norveç Kilisesi'ne üye olarak kaydedilmektedir. Norveçlilerin yaklaşık %70,6'sı 2017 yılında Norveç Kilisesi'ne üye olmuştur. 2017 yılında, yeni doğan bebeklerin yaklaşık %53,6'sı vaftiz edilmiş ve 15 yaşındaki kişilerin yaklaşık %57,9'u kilisede kutsanmıştır.
2010 Eurobarometer Anketine göre, Norveç vatandaşlarının %22'si "bir Tanrı olduğuna inandıklarını", %44'ü "bir çeşit ruh veya yaşam gücü olduğuna inandıklarını" ve %29'u "herhangi bir ruh, Tanrı veya yaşam gücü olduğuna inanmadıklarını" belirtmiştir. Yüzde beş ise yanıt vermemiştir. 1990'ların başında yapılan çalışmalarda Norveçlilerin %4,7 ila %5,3'ünün haftalık olarak kiliseye gittiği tahmin ediliyordu. Bu rakam yaklaşık %2'ye düştü. 2010 yılında nüfusun %10'u herhangi bir dine bağlı değilken diğer %9'u Norveç Kilisesi dışındaki dini toplulukların üyesiydi.
2015'te devletten para desteği alan cemaatler listesi kabarıktır ve her dinden örnekler bulunur
Kültür > Sinema

1990'lardan sonra yılda yaklaşık 20 film üreten Norveç sinemasının uluslararası isim yapmış ögeleri şunlardır:
Kon-Tiki (1950), 1959'da Oscar ödülü kazanan belgesel Thor Heyerdahl ve grubunun Güney Amerika'dan Asya'ya sal seyahatini anlatır.
Dokuz hayat, Arne Skouen, Oscar ödülü adayı
Flåklypa Grand Prix, yazar Kjell Aukrust'un karakterlerinin Ivo Caprino tarafından animasyonu en çok seyredilmiş Norveç filmidir.
İzci (Nils Gaup, 1987), Oscar ödülü adayı, bir Lapon masalını canlandırır.
Kristin Lavransdatter (Liv Ullmann, 1995) Nobel ödülü kazanmış Sigrid Undset'in bir romanının filmidir.
Norveç aynı zamanda bazı tanınmış film ve serilerin çekildiği yer olmuştur: Vikings (dizi), Lilyhammer, Yıldız Savaşları: Bölüm V - İmparator, Telemark kahramanları (Anthony Mann, 1965), Başka Gün Öl, Altın Pusula, vs.
Kültür > Müzik

Klasik beste: Edvard Grieg, Rikard Nordraak, Johan Svendsen, Arne Nordheim
Klasik yorum: Norwegian black metal, Leif Ove Andsnes, Truls Mørk, Kirsten Flagstad
Müzik grupları: Emperor, Darkthrone, Gorgoroth, Mayhem, Burzum, Immortal, Enslaved, Kvelertak, Dimmu Borgir, Satyricon, A-ha, Röyksopp, Ylvis, Maria Mena, Ulver
Jaz: Jan Garbarek, Terje Rypdal, Mari Boine, Arild Andersen, Bugge Wesseltoft, Paal Nilssen-Love, Supersilent, Jaga Jazzist, Wibutee
Folk: Hardanger fiddlers, Andrea Een, Olav Jørgen Hegge, Annbjørg Lien, Agnes Buen Garnås, Kirsten Bråten Berg, Odd Nordstoga
Produksyon: Stargate, Espen Lind, Lene Marlin
Festivaller: Ekstremsportveko, Øyafestivalen, by: Larm, Musikkfest Oslo
Kültür > Edebiyat

Petter Dass, Ludvig Holberg, Henrik Wergeland, Peter Christen Asbjørnsen, Jørgen Moe, Camilla Collett
Henrik Ibsen, Bjørnstjerne Bjørnson, Alexander Kielland, Jonas Lie, Knut Hamsun, Sigrid Undset
Dag Solstad, Jon Fosse, Cora Sandel, Olav Duun, Olav H. Hauge, Gunvor Hofmo, Stein Mehren, Kjell Askildsen, Hans Herbjørnsrud, Aksel Sandemose, Bergljot Hobæk Haff, Jostein Gaarder, Erik Fosnes Hansen, Jens Bjørneboe, Kjartan Fløgstad, Lars Saabye Christensen, Johan Borgen, Herbjørg Wassmo, Jan Erik Vold, Rolf Jacobsen, Olaf Bull, Jan Kjærstad, Georg Johannesen, Tarjei Vesaas, Sigurd Hoel, Arnulf Øverland, Johan Falkberget
Kültür > Bilim

Niels Henrik Abel, Sophus Lie, Atle Selberg, Lars Onsager, Ivar Giaever, Odd Hassel, Peter Waage, Cato Maximilian Guldberg.
Arne Næss, Johan Galtung, Nils Christie, Thomas Mathiesen, Fredrik Barth, Vilhelm Auber, Harriet Holter, Erik Grønseth, Tove Stang Dahl, Stein Rokkan, Ragnar Frisch, Trygve Haavelmo, Finn E. Kydland.
2014 Nobel tıp ödülü May-Britt Moser, Edvard Moser.
Kültür > Mimari

Ahşap mimari örneği Urnes Stave Kilisesi UNESCO Dünya Mirası listesindedir. Nidaros Katedrali, dünyanın en kuzeydeki Orta Çağ katedrali, uzun hikâyesi ve ülke din tarihi bakımından önemli bir binadır. 1814 Danimarka'dan bağımsızlık sonrası birçok devlet binası Kıta Avrupası'nda yaygın olan stilde inşa edilmişlerdir. Ålesund şehri büyük yangın ertesi zamanın akımı Art Nouveau stilinde tamamen yeniden inşa edilmiştir. Şaşırtıcı yenice bazı mimari örnekleri: Lapon parlamentosu, Oslo opera sahnesi, Tromsø buz denizi kilisesi.
Kültür > Resim

Johan Christian Dahl (1788-1857), Kitty Kielland, Hans Gude, Harriet Backer (1845-1932), Frits Thaulow, Christian Krohg
Kültür > Mutfak

Norveç mutfak gelenekleri uzun balıkçılık, hayvancılık ve süt ürünleri tarihinin izlerini taşır. Somon balığı, alabalık, ringa balığı, morina balığı, süt, tereyağı, peynir ve kara ekmek en önde gelen yöresel malzemelerdir.
Geleneksel yemekler: Lutefisk (yoğunlaştırılmış kül suyunda kurutulmuş morina), smalahove (pişmiş kelle), pinnekjøtt (kurutulmuş kuzu eti), raspeball (terbiyeli patates köftesi), fårikål (lahanalı kuzu eti)
Kültür > Spor

1952 ve 1994 Kış Olimpiyatları Norveç'te yapıldı. Olimpiyatlara 1900'den bu yana katıldı (1904 ve 1980 hariç).
Norveç ulusal futbol takımı FIFA dünya şampiyonluklarına 1938, 1994 ve 1998'de, Avrupa da ise 2000'de katıldı. Rankinglerde 1993 ve 1995'te ikinci idi.
Magnus Carlsen şu anda satranç dünya şampiyonu.
Norveç'i ilk defa tek bir bayrak altında toplayan Sarışın Harald.
Norveç kralı V. Harald
Bondhus Gölü
Kışın kıtasal Norveç'in uydu görüntüsü
Condáu (fylke) 2024
2019 yılı için Norveç ihracatının orantılı gösterimi
Norveç'in hak iddia ettiği ekonomik bölgeleri
Norveç politik haritası
1999 Monako Grand Prix

| Yarış ayrıntıları |
| --- | --- | --- |
16 yarışlık 1999 Formula 1 sezonunun 4. yarışı

| Tarih | 16 Mayıs 1999 |  |
Resmî ad: LVII Grand Prix Automobile de Monaco
Yer: Circuit de Monaco, Monte Carlo, Monako
Pist:    2.092 mil / 3.367 km
Yarışılan mesafe:  78 tur, 163.188 mil / 262.626 km 
Hava: Güneşli, sıcak, kuru
Pol
| Pilot |  Mika Häkkinen | McLaren-Mercedes |
Zamanı: 1:20.547
En hızlı tur
| Pilot |  Mika Häkkinen | McLaren-Mercedes |
Zamanı:  1:22.259 (78 turluk yarışın 67. turunda)
Podyum
| Birinci |  Michael Schumacher | Ferrari |
| İkinci |  Eddie Irvine | Ferrari |
| Üçüncü |  Mika Häkkinen | McLaren-Mercedes |
1999 Monako Grand Prix (resmi adıyla LVII Grand Prix Automobile de Monaco), 16 Mayıs 1999 tarihinde Circuit de Monaco, Monte Carlo'da yapılmış olan Formula 1 yarışı. Monako 1999 Formula 1 sezonu'nun toplamda 4. mücadelesiydi.
Yarış raporu

Yarışı Alman pilot Michael Schumacher birinci olarak tamamlamıştır. Birleşik Krallıklı Eddie Irvine Michael Schumacher'in ardından yarışı ikinci olarak tamamlamıştır. Finlandiya temsilcisi Mika Häkkinen ise yarışı üçüncü sırada tamamlamıştır. Onların ardından Heinz-Harald Frentzen, Giancarlo Fisichella ve Alexander Wurz gelmiştir.
1. Michael Schumacher
3. Mika Häkkinen
İstatistikler

Sıralama turları sonucunda pol pozisyonunu 1:20.547'lik derecesiyle McLaren-Mercedes pilotu Mika Häkkinen elde etti. Ferrari'den Michael Schumacher ise ikinci cebin sahibi oldu.
78 turluk yarışın 67. turu 1:22.259 zamanla bu yarışın en hızlı tur'u olmuştur. En kısa sürede koşulan bu turda Finlandiya temsilcisi Mika Häkkinen 1. olmuştur.
Sonuçlar > Sıralama turları

| Sıra | No | Sürücü | Marka | Zaman | Fark |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1 |  Mika Häkkinen | McLaren-Mercedes | 1:20.547 |   |
| 2 | 3 |  Michael Schumacher | Ferrari | 1:20.611 | +0.064 |
| 3 | 2 |  David Coulthard | McLaren-Mercedes | 1:20.956 | +0.409 |
| 4 | 4 |  Eddie Irvine | Ferrari | 1:21.011 | +0.464 |
| 5 | 16 |  Rubens Barrichello | Stewart-Ford | 1:21.530 | +0.983 |
| 6 | 8 |  Heinz-Harald Frentzen | Jordan-Mugen-Honda | 1:21.556 | +1.009 |
| 7 | 19 |  Jarno Trulli | Prost-Peugeot | 1:21.769 | +1.222 |
| 8 | 22 |  Jacques Villeneuve | BAR-Supertec | 1:21.827 | +1.280 |
| 9 | 9 |  Giancarlo Fisichella | Benetton-Playlife | 1:21.938 | +1.391 |
| 10 | 10 |  Alexander Wurz | Benetton-Playlife | 1:21.968 | +1.421 |
| 11 | 5 |  Alessandro Zanardi | Williams-Supertec | 1:22.152 | +1.605 |
| 12 | 23 |  Mika Salo | BAR-Supertec | 1:22.241 | +1.694 |
| 13 | 17 |  Johnny Herbert | Stewart-Ford | 1:22.248 | +1.701 |
| 14 | 11 |  Jean Alesi | Sauber-Petronas | 1:22.354 | +1.807 |
| 15 | 12 |  Pedro Diniz | Sauber-Petronas | 1:22.659 | +2.112 |
| 16 | 6 |  Ralf Schumacher | Williams-Supertec | 1:22.719 | +2.172 |
| 17 | 18 |  Olivier Panis | Prost-Peugeot | 1:22.738 | +2.191 |
| 18 | 7 |  Damon Hill | Jordan-Mugen-Honda | 1:22.832 | +2.285 |
| 19 | 15 |  Toranosuke Takagi | Arrows | 1:23.290 | +2.743 |
| 20 | 22 |  Luca Badoer | Minardi-Ford | 1:23.765 | +3.218 |
| 21 | 14 |  Pedro de la Rosa | Arrows | 1:24.260 | +3.713 |
| 22 | 21 |  Marc Gené | Minardi-Ford | 1:24.914 | +4.367 |
Sonuçlar > Yarış

| Sıra | No | Sürücü | Marka | Tur | Zaman/Sorun | BS | Puan |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 3 |  Michael Schumacher | Ferrari | 78 | 1:49:31.812 | 2 | 10 |
| 2 | 4 |  Eddie Irvine | Ferrari | 78 | +30.476 | 4 | 6 |
| 3 | 1 |  Mika Häkkinen | McLaren-Mercedes | 78 | +37.483 | 1 | 4 |
| 4 | 8 |  Heinz-Harald Frentzen | Jordan-Mugen-Honda | 78 | +54.009 | 6 | 3 |
| 5 | 9 |  Giancarlo Fisichella | Benetton-Playlife | 77 | +1 Lap | 9 | 2 |
| 6 | 10 |  Alexander Wurz | Benetton-Playlife | 77 | +1 Lap | 10 | 1 |
| 7 | 19 |  Jarno Trulli | Prost-Peugeot | 77 | +1 Lap | 7 |   |
| 8 | 5 |  Alessandro Zanardi | Williams-Supertec | 76 | +2 Laps | 11 |   |
| 9 | 16 |  Rubens Barrichello | Stewart-Ford | 71 | Suspension | 5 |   |
| YD | 6 |  Ralf Schumacher | Williams-Supertec | 54 | Spun off | 16 |   |
| YD | 11 |  Jean Alesi | Sauber-Petronas | 50 | Suspension | 14 |   |
| YD | 12 |  Pedro Diniz | Sauber-Petronas | 49 | Suspension | 15 |   |
| YD | 18 |  Olivier Panis | Prost-Peugeot | 40 | Engine | 18 |   |
| YD | 2 |  David Coulthard | McLaren-Mercedes | 36 | Gearbox | 3 |   |
| YD | 23 |  Mika Salo | BAR-Supertec | 36 | Brakes | 12 |   |
| YD | 15 |  Toranosuke Takagi | Arrows | 36 | Engine | 19 |   |
| YD | 22 |  Jacques Villeneuve | BAR-Supertec | 32 | Oil Leak | 8 |   |
| YD | 17 |  Johnny Herbert | Stewart-Ford | 32 | Suspension | 13 |   |
| YD | 14 |  Pedro de la Rosa | Arrows | 30 | Gearbox | 21 |   |
| YD | 21 |  Marc Gené | Minardi-Ford | 24 | Spun Off | 22 |   |
| YD | 20 |  Luca Badoer | Minardi-Ford | 10 | Gearbox | 20 |   |
| YD | 7 |  Damon Hill | Jordan-Mugen-Honda | 3 | Collision | 17 |   |
Yarış sonrası oluşan sıralamalar

Not: Sadece ilk beş sürücü ve marka listelenmiştir.