Dördüncü Fitne
Halifeliğin yeniden birleşmesi ve pasifleştirilmesi, 820-837

Memûn Bağdat'a girdiğinde Halifeliğin batı eyaletleri etkili Abbâsî kontrolünden çıkmış, yerel yöneticiler merkezi hükûmetten çeşitli derecelerde özerklik talep etmişti. Mısır, biri Fustat'ı ve güneyi kontrol etmeye gelen Ubeydullah ibn el-Sari komutasında, diğeri ise rakibi Ali ibn Abd al-Aziz al-Jarawi ve onun Kaysi Arapları ülkenin kuzeyini kontrol eden iki şiddetli düşman grup arasında bölünmüştü. Nil Deltası civarında. Ayrıca İskenderiye bir grup Endülüs sürgününün elindeydi. Kuzey Suriye ve Cezire'de, Abdallah ibn Bayhas ve Nasr ibn Shabath al-Uqayli liderliğindeki geleneksel olarak egemen olan Kays kabilesi kontrolü ele almıştı. İfrikiye, Ağlebîler'in kontrolüne girerken, Yemen Ali yanlısı isyanlarla çalkalanıyordu. Belki de isyanların en tehdit edicisi, Adharbayjan ve Arminiya'nın büyük bir bölümünü kontrol eden Müslüman karşıtı Hurremi hareketiydi.
Bu isyanlarla yüzleşmek için Memûn, ordusunun komutasını kendisine emanet ettiği Tâhir'in diğer oğullarından Abdullah bin Tâhir'e döndü. İbn Tâhir ilk olarak Kuzey Suriye'de ve Cezire'de Nasr ibn Şabat'ı hedef aldı. Nasr, Memûn'un otoritesini kabul etmeye istekliydi, ancak takipçileri için tavizler talep etti ve Abbâsîlerin İranlı yetkililerine düşman olmaya devam etti, bu yüzden 824-825'te başkenti Kaysum'un önünde bir güç gösterisiyle gözdağı verilerek teslim olmak zorunda kaldı. İbn Tahir, kuzey kanadını güvence altına aldıktan sonra Suriye üzerinden Mısır'a doğru yürüdü. Orada iki rakip, Memûn'un halife olmasına prensipte karşı olmasalar da statükoyu korumaya istekliydiler ve 824'te Halit bin Yezid yönetimindeki bir istilayı zaten püskürtmüşlerdi. Ancak İbn Tâhir her ikisini de alt etmeyi başardı, böylece Ali el-Jarawi hızla onun yanına gitti ve Ubeyd Allah'ı teslim olmak ve Bağdat'a sınır dışı edilmekle karşı karşıya bıraktı. İskenderiye'de İbn Tâhir, şehri terk ederek fethedip Müslüman bir emirliğe dönüştürdükleri Bizans adası Girit'e giden Endülüslülerin ayrılmasını sağladı. Abdullah bin Tâhir 827'de Bağdat'a döndüğünde zaferle karşılandı ve 828'de Talha'nın yerine Horasan valisi olarak atandı. Batıdaki yerini Memûn'un küçük kardeşi Ebu İshak el-Muʻtasım devraldı. Yemen'de 822'de Abd al-Rahman ibn Ahmed yönetiminde başka bir Ali soyundan gelenlerin isyanı patlak verdi, ancak Memûn müzakereler yoluyla teslim olmasını sağlamayı başardı.
Ancak başka yerlerde konsolidasyon süreci daha zordu ya da tamamen başarısız oldu: Aghlebid kontrolündeki İfriqiya'nın özerk statüsü doğrulandı ve fiilen Abbâsî kontrolünden tamamen çıktı; Adharbayjan'da Memûn'un generali İsa ibn Ebu Halid yeniden göreve geldi, şehirlerdeki çeşitli yerel Müslüman beyleri kontrol altında tuttu ancak Hurrem isyanını bastıramadı. 824'te Sadaka ibn Ali al-Azdi ve 827-829'da Muhammad ibn Humayd al-Ta'i komutasında Hurremlilere karşı seferler gönderildi, ancak her ikisi de dağlık arazi ve Hurremlilerin gerilla taktikleri karşısında başarısız oldu ve İbn Humeyd öldü. Türk köle askerlerden (mawali veya Gulâm) oluşan yeni askerî birliğini Hurremîlere karşı kullanan el-Mu'tasım'ın tahta çıkışına kadar, onların isyanları, yıllar süren zorlu seferlerin ardından 837'de bastırılamadı. Çoğu eyalette halifelik otoritesinin yeniden tesis edilmesine rağmen Halife, isyanlardan rahatsız olmaya devam etti: Memûn'un saltanatının geri kalanında, Mısır'daki baskıcı vergilendirmeye karşı üç yıllık bir isyan olan Aşağı Irak'ta Zutt'un bir dizi ayaklanmasına tanık oldu. 829'da hem Hristiyan Kıptîlerin hem de Müslümanların katıldığı isyanın yanı sıra, İbn Humeyd'in Arminiya ve Adharbaycan'ın valisi olarak halefi Ali ibn Hişam'ın başarısız isyanı.