stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lapis Lazuli Koridoru
Tarih

Ulaşım koridorunun adı, eski zamanlarda Orta Asya'dan Ortadoğu, Avrupa ve Kuzey Afrika'ya yapılan ihracatın ana kalemlerinden biri olan mineral lapis lazuli'nin renginden geliyor. Bu yeni koridorun kurulmasına ilişkin müzakereler 2012 yılına kadar uzanıyor ve bölgedeki güvensizlik, Orta Asya'daki ekonomik istikrarsızlık ve zayıf gelişmiş altyapı ağlarının mirası gibi bir dizi faktör nedeniyle beş yıl boyunca müzakereler devam etti. Lapis Lazuli Güzergâhı Taşıma ve Transit Anlaşması, dönemin Afganistan dışişleri bakanı ve ekonomik işbirliği bakanı Wahidullah Waissi tarafından başlatıldı. Anlaşma; Afganistan Türkmenistan, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye arasındaki bölgesel ekonomik işbirliğini ve bağlantıyı geliştirmeyi, böylece Avrupa ve Asya arasındaki ekonomik ve kültürel bağları genişletmeyi amaçlıyor. Bunu yaparken, girişim, ulaşım altyapısını ve prosedürlerini (karayolu, demiryolu ve deniz dahil) iyileştirmeyi, ihracatı artırmayı ve bu yeni ulaşım koridorundan yararlanan ülkelerdeki vatandaşların ekonomik fırsatlarını genişletmeyi amaçlamaktadır. Bölgesel ticaret ve transit ve işlem maliyetleri önündeki engeller, kısmen yeni bir Gümrük Entegrasyon Prosedürü ve Afganistan ile Türkmenistan arasında yeni bir Sınır Ötesi Taşımacılık Anlaşması yoluyla azaltılacaktır. Öngörülen etkisi, yalnızca ihtiyaç duyulan altyapının çoğu halihazırda mevcut olduğu için değil, aynı zamanda gereken yatırımın çoğunun politika ve yönetişimin iyileştirilmesine odaklanacağı için de dikkate değerdir. Lapis Lazuli Rotası, Türkiye'nin Orta Koridor Projesi'ne (“Doğu-Batı Trans-Hazar Ticaret ve Ulaştırma Koridoru”) bağlanacaktır.
Lapis Lazuli Güzergâhı (CAREC Ulaşım Koridoru'nun büyük bir bölümünü kapsayan) anlaşması hakkında dört teknik görüşme yapıldı ve en sonuncusu 15-16 Kasım 2016'da Bakü'de yapıldı ve anlaşma metni sonuçlandırıldı. Lapis Lazuli Rotası anlaşması 15 Kasım 2017'de Aşkabat'ta düzenlenen Yedinci RECCA Bakanlar Toplantısında imzalandı. Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, 13 Aralık 2018'de Herat'ta düzenlenen törenle güzergâhın açılışını yaptı. İlk kamyonlar 175 ton pamuk, kuru meyve ve susam taşıdı.
Rota

Koridor, Afganistan'ın batısındaki Herat Eyaletindeki Torghundi'den başlıyor ve Türkmenistan'daki Türkmenbaşı Uluslararası Limanına (Hazar Denizi'nde) devam ediyor; Hazar Denizi'ni geçtikten sonra Azerbaycan'ın başkenti Bakü'ye devam eden rota, Gürcistan'ın başkenti Tiflis ile Gürcistan'ın Poti ve Batum limanlarına bağlanıyor; Son olarak koridor, Avrupa'nın girişinde Türkiye'nin Kars ve İstanbul şehirlerini birbirine bağlayacak.
Hedefler

Afganistan Ticaret ve Sanayi Odası'na (ACCI) göre, Güney Asya'dan Avrupa'ya gönderilen malların yüzde 80'i bu rota ile seyahat edecek. Ayrıca planlanan Lapis Lazuli Koridoru, Afganistan'ı ihracatında Pakistan'ın Karaçi Limanı'na daha az bağımlı hale getirmeyi amaçlıyor. Daha düşük ticaret engelleri, işlem maliyetlerinde azalma, uyumlaştırma yoluyla gelişmiş sınır ötesi yönetişim, artan ticaret ve transit ve gelişmiş bölgesel işbirliği, projenin ana hedefleridir.
Bilgiç Kadınlar

| Bilgiç Kadınlar  Les Femmes Savantes |
| --- | --- |

Les Femmes Savantes (Gravür: Moreau le jeune)
Yazar: Molière
İlk gösterim: 11 Mart 1672
Ülke: Fransa
Orijinal dil: Fransızca
Zaman ve mekân: 17. yüzyıl, Fransa
Bilgiç Kadınlar (orijinal Fransızca adı: Les Femmes Savantes) ünlü Fransız oyun yazarı Molière tarafından Fransızca şiirsel 12-hecelik vezin ("Alexandrin" vezni) ile yazılmış, güldürü-komedi türünde seyirlik 5 sahneden oluşan bir oyundur. İlk sahnelemesi 11 Mart 1672'de Theatre de Palais-Royal (Kraliyet Saray Tiyatrosu), Paris'te yapılmıştır.
Yazılmasından beri günümüze kadar Batı tiyatro repertuvarlarında bulunmuştur ve Fransızca hazırlanmış gülmece oyunları arasında  seyirciler tarafından Moliere'in en popüler komedi oyunlarından biri olarak rağbet görmüştür.
Ele aldığı en önemli temalar hicivci olarak genç kızlara ve kadınlara ileri yüksek eğitim verilmesi; eğitimci akademisyenlerin alimlik taslamaları ve bilgiç geçinenlerin hiç kanıt vermeden kendilerini çok üstün görmeleri gibi konulardır.
Karakterler

Chrysale, zengin bir şehirli
Philamınte, karısı
Armande, kızları
Henriette, kızları
Arışte, Chrysale'nin erkek kardeşi
Bélise, Chrysale'nin hiç evlenmemiş kız kardeşi
Clitandre, Henriette'nin aşığı
Trissotin, bilgiçlik, alimlik ve şairlik taslayan bir kişi
Vadius, diğer bir bilgiçlik, alimlik taslayan kişi
Martine, hizmetçi
Lépine, Trissotin'in uşağı
Jülien, Vadius'un genç uşağı
Bir noter
Konu özeti > Kısa özet

İki genç, Henriette ve Clitandre, birbirlerine büyük bir sevda ile bağlıdırlar. Fakat evlenebilmek için önlerinde bir önemli engel bulunmakta olup ve bu da Henriette'nin annesi ve yakın akrabalarının hayat görüşüdür. Henriette'nin amcası Ariste bu çiftin evlenmesine taraftardır. Hoşgörülü babası Chrysale ise aleyhtar değildir ama çok klibik olup Henriette'nin annesinin devamlı kontrolü altındadır. Henriette'nin annesi Philamınte ve onun onun destekleyicisi olan kızkardeşini kıskanan Armande ve halası Bélise ise Henriette'nin bilgiç, alım ve şair geçinen Trissottin ile evlenmesini istemektedir. Bu "sahte" bilgiç Trissotin sanki bu üç kadını tamamıyla tesiri altına almıştır. Buna başlıca neden bu üç "bilgiç kadın"ın gayet gösterişçi tipte "yüksek kültür", "bilim", "felsefe" ve "yüksek eğitim"in hayata gayet önemli katkılarda bulunduğuna büyük bir imanla inanmaları ve bu nedenle kendilerini diğer kişilerden katkat üstün görmelerindendir. Trissottin bu kadınların "kültürel ve bilim salon"unun baş alimi ve yazdığı gayet kötü şiirlerle baş kültür kaynağıdır. Aşıklar Trissotin'in fikrini değişmesini sağlamaya çalışırlar ama o Henriette ile evlilik yapmakta ısrar eder. Sonunda Henriette'nin amcası Ariste bir sahte mektup ile ailenin tüm servetini kaybettiği haberini yayar. Bunu üzerine Trissotin evlilikten çayar ve evliliği para için yaptığını açıklar ve buna çok kızan Philaminte kızının Clitandre ile evlenmesini kabul eder.
Konu özeti > Ayrıntılı özet > I. Perde

Henriette kızkardeşi Armande'ye Clitandre ile evlenmeye karar verdiğini belirtir. Armande kızkardeşini bilgeliği seçerek kendinin bilim ve kültür üzerinde uğraş vermeye hasretmesi yerine evliliği tercih etmesi için onu azarlayıp sonra da ona Clitandre'nin eskiden kendini sevdiğini ve hala kendine karşı aşkı olduğunu ifşa eder. Clitandre sahneye girdiğinde Armande'ye bunun doğru olmadığını bildirir; Armande'nin kendine karşı çok soğuk davranışının ona karşı olan aşktan kendini soğuttuğunu açıklar ve şimdi Henrette'ye aşık olduğunu bildirir. Bunun üzerine Armande sahneden gayet küskün olarak ayrılır. Henriette Clitandre'den ailesi içinde hakim rol oynayan annesi Philaminte'ye gidip onu bu evliliğe rızasını vermesini sağlamaya çalışmasını tavsiye eder. Clitandre bunu için Philamınte'yi ve yaptıklarını pohpohlayıp ondan bu rızayı alması gerektiğini bilmektedir ama annesinin "kültürel ve bilimsel çalışmalar"'ını çok saçma ve değersiz bulmaktadır ve bu düşüncelerini ondan gizleyemiyeceğinden de emindir. Önce Henriette'nin halası Belise'i görür ve Ckiendre onunla konusarak, onun dolayısıyla aileye Henriette ile evlenmesinin uygun olacağını gösterme imkânı sağlayacağını düşünür. Fakat Cliandre'nin evlilik konusunda bu konuşmalarını Belise yanlış olarak değerlendirir ve Cliandre'nin biraz kapalı olarak kendine flirt yaptığı sanısına kapılır. Bu nedenle Clitandre'nin kendisinden Henriette ile evlenmek için destek istediğini anlamazlıktan gelir.
Konu özeti > Ayrıntılı özet > II. Perde

Henriette'nin amcası Artiste, Clitandre ile konuşmaktadır ve destek sağlayacağına dair ona teminat verir. Ariste sonra Henriette'nin babası Chrysale ile konuşmaya gider. Bu konuşmada hemen konuya geçer ve Clitandre'nin Henriette ile evlenmesi için Chrysale'nin rıza vermesini istediğini ona bildirir. Bu sırada Belise araya girerek bunun doğru olamadığını ve Clitandre'nin kendini sevdiğini söyler. Ariste bunun üzerine Belise'yi alaya alır ve yıllardır kendisi ile evlenmek isteyen talipleri olduğu yalanını tekrarladığını ona söyler. Belise buna kızıp ayrılır. Chrysale kızının Clientre ile evlenmesine muvafakat edeceğini bildirir. O zaman Artiste kardeşine karısı ile bu konuyu konuşmasını tavsiye eder. Chrysale bu konunun karısı ile danışma gereken bir konu olmadığı söyler ve bu aile içinde sadece kendisinin kararlarının yürüdüğünü bildirir. Fakat bunun boş bir laf olduğu çok geçmeden anlaşılır. Ailenin uşağı Martine koşarak sahneye girer ve Philaminte tarafından işinden atıldığını söyler. Philaminte ve Belise sahneye girerler ve uşak Martine'ye neden çok kızdıklarını söylerler ve bu kızgılarına nedeni açıklarlar. Martine konuşurken gramer hataları yapmıştır. Yaptığı bu gramer hatalarının gayet ciddi suç sayılması gerekmektedir ve hatta hırsızlıktan daha ciddiye alınması ve cezalandılması elzemdir. Chrysale karısına çalışamalarına verdiği gayet büyük dikkatin ve Trissotin'in dediklerine ve nasihatlerine verdiği gayet yüksek önemin kendini hatalı davranışlara yöneltiğini hatta sağduyudan bile uzaklaştırdığını söyler. Fakat bu kesin kararlı davranışına rağmen karısı ile kızları Henriette'nin evlenmesi konusuna girer ve yine yumuşak davranışları ortaya çıkar. Karısı Philaminte kızının evlenmesinin uygun olduğu fikrine katıldığını bildirir ve kesinlikle onun için çok uygun bir koca bulduğunu açıklar; bu Trissotin olacaktır. Chrysale buna nasıl bir yanıt vereceğine şaşırmış olarak düşünmekte iken karısı ona konuşma fırsatı tanımayıp hemen yanından ayrılır. Ariste geri döndüğünde Chrysale kardeşine bu şahsiyet zayıflığını itiraf eder ama kardeşine gelecekte daha katî kesin kararlar vereceğine ve bundan sonra karısı karşında yumuşak kılıbık bir kişi olarak kararsız kalmayacağına söz verir.
Konu özeti > Ayrıntılı özet > III. Perde

Sahne "bilgiç kadınların" kültürel bilimsel toplantısı için salonunda açılır. Trissotin bu toplantıda konuşması ile onları hem eğitmekte hem de eğlendirmektedir. Henriette bu salona girer ve annesi Philaminte onu orada kalıp Triscottin'in kendi şiirlerini okumasını dinlemesinde ısrar eder. Vadius adlı diğer bir alim de gelmiştir. Hanımlar bu kişinin antik Grekçe bildiğini öğrenince etrafına üşüşürler ve ondan "bir Grek'in aşkı için" birer öpücük almaya başlarlar. Trissotin ve Vadius bilgeliklerinden dolayı çok aşırı şekilde birbirlerine iltifatlar yağdırmaya  başlarlar. Fakat Vadius yazarı belirtilmeyen bir sonetin okunmasından sonra bu şiiri gayet ciddi olarak tenkit eder. Bu şiirin Trissotin tarafından yazıldığı gerçeği ortaya çıkınca iki "bilge" birbirleriyle çok şiddetli bir sözsel çatışmaya girerler. Philaminte Henriette'nin salonda kalmasında niçin ısrar ettiğini açıklamaya başlar. Henriette'nin Trissottin ile evlenmesine karar verdiğini herkese ilan eder. Armande kızkardeşini bundan dolayı tebrik eder ve ona çocukların annelerine mutlaka itaat etmelerinin vazgeçilmez bir prensip olduğunu hatırlatır. Bu sefer Chrysale salona girer ve Henriette'nin Clitandre ile evlenmesinin gerektiğini ısrarla bildirir. Henriette buna çok sevinir. Fakat bilgiç kadınlar bundan hiç memnun olmamışlardır.
Konu özeti > Ayrıntılı özet > IV. Perde

Armande kızkardeşinin talibi Clitandre'yi azarlamakta iken Clitandre ona niçin kendisinden nefret ettiğini sorar. Armande kültürel ve bilimsel çalışmaları sırasında ondan uzaklaşmasına rağmen Clitandre'nin kendisi ile platonik olarak aşkının devam ettirmemesiyle Clitandre'nin kendine ihanet ettiğini düşündüğünü bildirir. Philaminte bu konuşma arasına girerek Henriette'nin Trissotin ile evlenmesinde ısrar ettiğini tekrar açıklar ve konuşmayı son verdirir. Trissotin de gelir ve Clitandre'ye bilimsel çalışmanın ne kadar değerli olduğuna dair uzun bir konuşma yapar. Vadius'dan bir mektup gelmiştir ve bu mektupta Vadius Philaminte'yi Trissotin'in tek maksadının ailenin kızı ile evlenip ailenin parasını yemek olduğunu ikaz etmektedir. Philaminte bu mektuba hiç aldırmaz ve düğün merasimin yapmak üzere bir noteri evine ivedilikle davet eder. Bunun haberini alan Chrysale karısının planlarını karşı gelmek için kendisi bir diğer noter bulup evine getirmek için oradan ayrılır.
Konu özeti > Ayrıntılı özet > V. Perde

Henriette Trissotin ile özel olarak tek başına görüşür ve ona kendisi ile evlenme isteğinden vazgeçmesi için yalvarır. Fakat Trissotin bu yalvarmaya aldırmaz ve kıza çok derin bir aşkı olduğunu ifade eder. Chrysale Martine ile birlikte gelir ve kendisini ailesinin reisi olduğunu tekrarlar ve bu nedenle isteklerine itaat edilmesi gerektiğini belirtir. Fakat Philaminte ve "bilgiç kadınlar" ile gelirler ve evliliği resmen tasdik için bir noter de getirmişlerdir. Noter damatın kim olduğunu açıklamalarını ister ama karı ve koca değişik isimler verirler. Martine bu halde aile reisi olan Chrysale'ye uyulması gerektiğinde ısrar eder. Tam bu sırada koşarak Ariste sahneye girer ve herkesi şoke eden bir yeni haberi herkese duyurur. Bu habere göre uzun zamandır mahkemelik olan bir aile borcunun ödenmesi için hakim kararı çıkmıştır ve ailenin hemen bu meblağı ödemesi gerekmektedir. Ama bu büyük borç ödenirse ailenin mali vaziyeti çok bozulup aile fakir düşecektir. Bu haberi duyan Trissotin artık Henriette ile evlilik yapmak istemediğini söyler ve sonra da evlilik anlaşmasını imzalamaktan kaçınır. Henriette ile evliliği sırf onun parasına tamah ederek yapmak istediğini de itiraf eder. Buna Philaminte gayet çok öfkelenir. Ama ortalık biraz rahatlayınca geri gelen Ariste daha önceki haberinin doğru olmadığını ve sırf Trissotin'in sahtekarlığını ortaya çıkartmak için uydurulan bir kurnazlık olduğunu itiraf eder. Oyun Clitandre ile Henriette'nin evlenme töreni ile sona erer.
Türkçe çevirileri

Türkçeye çevrilip ilk sahnelenmesi 1876'da  "Okumuş Kadınlar" adı ile olmuştur.
Bu oyunun Türkçeye çevirilip Osmanlı harfleri ile bastırılıp yayınlanması ise Ahmet Vefik Paşa tarafından Bilgiç Kadınlar adı ile manzum olarak yapılmıştır. Bu çevirinin yeni harflerle yapılan ilk baskısı  "Kanaat Kütüphanesi" tarafından Ahmet Vefik Paşa'nın 1933'te 13 cilt olarak yayınlanan tercümeleri içindedir.
Milli Eğitim Bakanlığı "Tercüme Bürosu" tarafından hazırlanan "Dünya Edebiyatından Tercümeler" serisinin No.39 sayılı çevirisi olarak 
1944'te Ali Süha Delilbaşı tarafından "Bilgiç Kadınlar" adı ile yayımlanmıştır.
Marta Kutas

| Marta Kutas |
| --- | --- |
Doğum: 2 Eylül 1949 (75 yaşında) Macaristan
Milliyet: Amerikalı
Etnik köken: Psikoloji
Vatandaşlık: ABD
Eğitim: University of Illinois Oberlin College
Ödüller: APA Distinguished Scientific Award for an Early Career Contribution to Psychology (1984)
Resmî site: kutaslab.ucsd.edu/people/kutas/index.html

Marta Kutas (2 Eylül 1949), San Diego Kaliforniya Üniversitesi'nde (UCSD) bilişsel bilim profesörü ve bölüm başkanıdır. UCSD Dil Araştırma Merkezi'nde yöneticilik yapmasının yanı sıra sinirbilim dalında yardımcı profesördür. Kutas, genellikle beklenmedik dilbilimsel uyaranlarla ortaya çıkan bir olaya ilişkin potansiyel (ERP) bileşeni olan N400'ü, meslektaşı Steven Hillyard ile keşfetmiş olup bugün nörolinguistik olarak bilinen alandaki ilk çalışmalardan birine imza atmıştır.
Kutas, 1971'de Oberlin Koleji'nde lisans derecesini, 1977'de Illinois Üniversitesi, Urbana-Champaign'de doktora derecesini ve 1980'de San Diego Kaliforniya Üniversitesi, doktora sonrası çalışmalarını tamamladı. Ardından UCSD Sinirbilimleri Bölümü'ndeki araştırmacı pozisyonunu kabul etti. Kuruluşundan bu yana (1988) UCSD'de Bilişsel Bilimler Bölümü üyeliğine devam eden Kutas, 2018'de  Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi'ne seçildi.
Bixente Serrano Izko

Bixente Serrano Izko
Rufino Vicente "Bixente" Serrano Izco (22 Ocak 1948 - 4 Haziran 2020), İspanyol tarihçi ve siyasetçi.
Yaşamı ve kariyeri

Serrano Izko 22 Ocak 1948'de Navarra, İspanya'da doğdu. Geroa Bai partisi üyesi olarak yürüttüğü siyasi kariyerinde 8 Haziran 2015 - 27 Ekim 2015 tarihleri arasında Cortes Generales Meclisi'nde delege olarak yer aldı.
1974'te Francisco Franco diktatörlük yönetimi esnasında siyasi mahkûm olarak hüküm yedi. Hazırlanan bir af yasasıyla 1977'de serbest bırakıldı.
Ölümü

Serrano Izko 4 Haziran 2020'de  Pamplona, İspanya'da geçirdiği ameliyat sonrasında oluşan ilgili sağlık sorunları nedeniyle 72 yaşında öldü.
Koçören, Çüngüş

| Koçören |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Diyarbakır
Koordinatlar: 38°17′42″N 39°20′24″E﻿ / ﻿38.295°K 39.34°D﻿ / 38.295; 39.34
Ülke:  Türkiye
İl: Diyarbakır
İlçe: Çüngüş
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 491
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0412
İl plaka kodu: 21
Posta kodu: 21870
Resmî site 
Koçören, Diyarbakır ilinin Çüngüş ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya

Diyarbakır il merkezine 140 km, Çüngüş ilçesine 20 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 491    
1997: 579
Cayo Coco

Ciego de Ávila vilayeti içerisinde Cayo Coco'nun konumu (sarı nokta)
Cayo Coco (Cays ) veya (The Keys), Küba'nın merkezindeki sahil kıyısında yer alan bir adadır. Ciego de Ávila vilayeti içinde yer alan ada, Jardines del Rey (Kral Bahçeleri ) adı verilen bir adalar zincirinin parçasıdır. Cay, Morón belediyesi tarafından yönetilmektedir ve 370 km2'lik bir yüzey alanına sahiptir. Ada adını yerel olarak hindistancevizi kuşları olarak adlandırılan beyaz aynaklardan almıştır. Ada, uzun plajları ve birçok tatil oteliyle tanınır.
Tarihçe

Erken sömürge döneminde korsanlar tarafından saklanma yeri olarak kullanılan ada, 1955 yılına kadar küçük bir balıkçı ve kömür üreticisi yerleşimine ev sahipliği yapıyordu. Bu tarihten sonra, Küba Devrimi'nden sonra elektrifikasyonun yaygınlaşmasıyla birlikte tatlı su kaynakları tükendi ve kömür pazarı sona erdi. Adayı Küba ana karasına bağlayan geçit 26 Temmuz 1988'de açıldı ve tatil yeri inşaatı başladı. İlk tatil yeri olan Guitart Cayo Coco (şu anda Hotel Colonial Cayo Coco), yılında açıldı. Küba'nın aşırılık yanlısı grubu Alpha 66, 1994 ve 1995 yıllarında tesise makineli tüfeklerle saldırdı, ancak yaralanan olmadı.
Cayo Coco ve komşusu Cayo Guillermo, Ernest Hemingway'in Stream'deki Adaları  ve Yaşlı Adam ve Deniz için çekim ortamı sağladı.
Ada, 9 Eylül 2017'de Irma Kasırgası tarafından vuruldu ve Jardines Del Rey Havaalanı ve yakındaki Ciego de Ávila ve Morón kasabaları da dâhil olmak üzere ev sahipliği yaptığı otel şeridinde yıkıma neden oldu
Karanlığın Gölgesi (film)

| --- | --- |
Don't Look Now
"Karanlığın Gölgesi" (Don't Look Now) filminin özgün sinema afişi
Yönetmen: Nicolas Roeg
Yapımcı: Peter Katz
Senarist: Allan Scott Chris Bryant
Hikâye (eser): Daphne du Maurier'nin 1971 tarihli Don't Look Now adlı hikâyesinden uyarlandı. Hikâye Not After Midnight adlı derleme kitabında yer alıyordu.
Oyuncular: Julie Christie Donald Sutherland
Müzik: Pino Donaggio
Görüntü yönetmeni: Anthony B. Richmond
Kurgu: Graeme Clifford
Stüdyo: Casey Productions Eldorado Films
Dağıtıcı: Bağımsız birçok dağıtıcı tarafından dağıtımı yapıldı
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Gerilim, gizem, mistik, korku
Renk: Renkli (Technicolor)
Yapım yılı: 1973
Çıkış tarih(ler)i: 16 Ekim 1973, İngiltere  Kasım 1978, Türkiye
Süre: 110 dakika
Ülke:  Birleşik Krallık  İtalya ortak yapımı
Dil: İngilizce (yer yer İtalyanca)
Bütçe: $1,500,000
Diğer adları: Karanlığın Gölgesi (Türkiye) Ne vous retournez pas (Fransa) A Venezia... un dicembre rosso shocking (İtalya) Amenaza en la sombra (İspanya) Wenn die Gondeln Trauer tragen (Batı Almanya)
Karanlığın Gölgesi, 1973 Birleşik Krallık-İtalya ortak yapımı yapımı psikolojik gerilim filmidir. İngilizce özgün adı olan Don't Look Now, Şimdi Bakma anlamına gelmektedir. Film Türkiye'de ilk kez Kasım 1978'de sinemalarda gösterime girmişti.
İngiliz yönetmen Nicolas Roeg'in yönettiği filmde Julie Christie ve Donald Sutherland başrolleri paylaşmışlardır. "Karanlığın Gölgesi", Daphne du Maurier'nin 1971 tarihinde yayımlanan ve uyarlama filmin de adı olan "Don't Look Now" adlı uzun hikâyesinden uyarlandı. Bu hikâye, diğer dört uzun hikâyeyle birlikte "Not After Midnight" (Türkçe anlamı: Gece yarısından sonra olmaz) adlı derleme kitabında yer alıyordu.
Venedik'e bir kilisenin restorasyonu için giden İngiliz çiftin başından geçen esrarengiz olayların anlatıldığı "Karanlığın Gölgesi", görselliğe önem veren ve yönetmenliğe geçmeden önce de sinemada kameraman olarak çalışmış Nicolas Roeg'in kendi çektiği sekansları da içermektedir. Seyirciyi zorlayan ve yoran şaşırtıcı imgelerle dolu bu ürpertici film Anglosakson eleştirmenlerden övgüler alırken, Fransız eleştirmenlerce "söyleyecek fazla sözü olmayan bir sinema cambazının biçim denemesi" olarak değerlendirilmiştir.
Kısa sürede belirli bir hayran kitlesi oluşan ve kült film mertebesine ulaşan fim, 1974 yılında tam yedi dalda BAFTA ödülüne aday gösterildi. Ancak bunlardan sadece "En İyi Görüntü Yönetimi" BAFTA ödülü, filmin görüntü yönetmeni Anthony B. Richmond'a verildi.
Oyuncular

| Oyuncu | Rolü |
| --- | --- |
Julie Christie: Laura Baxter
Donald Sutherland: John Baxter
Hilary Mason: Heather
Clelia Matania: Wendy
Massimo Serato: Piskopos Barbarrigo
Renato Scarpa: Polis Müfettişi Longhi
Uyarlandığı eser

Nicolas Roeg "Karanlığın Gölgesi"ni İngiliz yazar  Daphne du Maurier'nin 1971 tarihinde yayımlanan ve uyarlama filmin de adı olan "Don't Look Now" adlı uzun hikâyesinden uyarlamıştır. Bu hikâye, diğer dört uzun hikâyeyle birlikte "Not After Midnight" (Türkçe anlamı: Gece yarısından sonra olmaz) adlı derleme kitabında yer alıyordu (Kitapta yer alan beş hikâyeden birinin adı da Not After Midnight 'tır). Romantik eserlere de imza atmış olan Daphne du Maurier'nin, doğaüstü konuları işlediği romanları ve hikâyeleri de vardır. Hattâ bunlardan Jamaika Hanı, Rebecca ve Kuşlar gibi birkaçını da Alfred Hitchcock sinemaya aktarmıştı.
"Don't Look Now" adlı hikâyesinde Daphne du Maurier Gotik edebiyata yeni bir soluk getirmişti. Filmde özgün eserden bazı ufak tefek farklılıklar olmakla birlikte Roeg, hikâyedeki karakterlere ve mekânlara oldukça sadık kalmıştır. Zaten yazar da bu uyarlamanın aslına tamamıyla sadık olduğunu onaylamıştı. Özgün eser ile film uyarlaması arasındaki önemsiz farklardan bazıları şunlardır: Maurier'nin hikâyesinde Baxter'ların kızları menenjitten ölürken, filmde Roeg'in uyarlamasında küçük kız bir gölette boğularak ölür. Hikâyede İskoç kızkardeşler birbirlerine tıpatıp benzeyen tek yumurta ikizleridir, filmde ise sadece kardeştirler ve pek benzemezler.
Filmin adı

Bu okült gerilim filminin ve uyarlandığı hikâyenin İngilizce özgün adı "Don't Look Now", Türkçede şimdi bakma (veya arkanı dönme) anlamına gelmektedir. Baxter çifti Venedik'te sürekli gittikleri lokantada yemek yerlerken, John arkadaki masada oturan garip görünüşlü iki kadının kendi masalarına dikkatlice bakıp aralarında birşeyler konuştuklarını fark eder ve karısı Laura'ya "Şimdi bakma, ama iki masa ötedeki şu iki kız kurusu beni cezbetmeye çalışıyorlar.." der. Ama Laura yine de bir şekilde kadınlara dönüp bakar. Bu diyalog hikâyenin başlangıç cümlesidir, ancak filmde kullanılmamıştır.
Video dağıtımları

1973 tarihli "Karanlığın Gölgesi" (Don't Look Now) filmi, 2000 yılından başlayarak, dönemin popüler video formatlarında birkaç kez yayımlanmıştı. Filmin bu ev videosu sürümleri şunlardır:
| Ortam | İlk yayım yılı | Dağıtıcı(lar) | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| VHS | 2000 | Warner | PAL ve NTSC, Halâ stoklarda bulunabiliyor |
| DVD | 2002 | Paramount, Warner |  |
| Blu-ray | 2011 | Optimum (StudioCanal) | Restore edilmiş versiyon |
John Baxter (Donald Sutherland) boğulan kızını göletten çıkartıyor. Kızın yağmurluğundaki gibi, "Kırmızı renk" filmde sıkça tekrarlanan motiflerden biridir