Gürcü-Selçuklu savaşları
III. Giorgi

1156'da Ani'nin Hristiyan nüfusu emir Fahreddin Şeddâd'a karşı ayaklandı ve kasabayı kardeşi Fazl bin Mahmud'a devretti. Ancak Fazl da Ani halkını tatmin edememiş ve bu sefer kasaba, bu tekliften yararlanıp Ani'ye boyun eğdiren III. Giorgi'ya teklif edilmiş, o da Ani'den büyük miktarda ganimet almış ve Fazl dahil tüm Şeddâdîler ailesini esir almıştı. 1161'de general Ivane Orbeli'yi hükümdar olarak atadı.
Temmuz ayında Ahlat Şah-Ermenleri, Erzurum Saltukluları, Kars ve Sürmari beylerinden oluşan 1161 kişilik bir Müslüman koalisyonu oluşturuldu. Müttefikler Aras nehrinden geçen rotayı seçtiler ve Artuklu beyi Necmeddin onlara katılmak için yola çıktı. Ağustos 1161'de Ani'nin önüne geldiler ve onu kuşattılar. Gürcistan Kralı III. Giorgi onları karşılamaya geldiğinde, emir II. İzzeddin Saltuk, I. Demetre'ye verdiği yemini hatırlayarak kuşatmayı kaldırdı ve muharebe alanını terk etti. Müslümanlar mağlup edildi, kılıçtan geçirildi ve birçoğu telef oldu. Kral Giorgi, esir alınan Ani halkını kurtardı ve harap olan şehre yardım etti. Daha sonra II. Saltuk'a karşı sefere çıktı ve aynı yıl 1161'de onu yenerek esir aldı; Saltuk ise Ahlat hükümdarının karısı olan kız kardeşi Şahbanu Hatun tarafından kurtarıldı.
Gürcüler daha sonra Şah-Ermenistan topraklarına girerek Van'ı yağmaladılar. Aralarında soyluların ve II. Sökmen'in ailesinin mensuplarının da bulunduğu 9.000 kadar Müslüman esir alındı. Yenilgi haberi, Malazgirt'e vardığında efendi Necmeddin'e ulaştı, o da Ahlatşahlara katılmadan veya muharebeye katılmadan Silvan'a geri döndü.
Ani'nin ele geçirilmesi ve Saltuklu kuvvetlerinin yenilgiye uğratılması, Gürcü kralının Divin üzerine yürümesini sağlamıştır. Ertesi yıl Ağustos/Eylül 1162'de Divin geçici olarak ele geçirilip yağmalandı, Hristiyan olmayan halk yağmalandı ve Gürcü birlikleri ganimet yüklü olarak evlerine döndü. Kral, kasabayı yönetmesi için yerel feodal soyluların bir üyesi olan Ananiya'yı atadı.
Azerbaycan hükümdarı Şemseddin İldeniz, 1163 yılı başlarında Gürcistan Krallığı'na karşı sefere çıktı. Hemedan'dan yürüyen Selçuklu Sultanı Arslan, Nahçıvan'da İldeniz ile karşılaştı. Ona Ahlat hükümdarı II. Sökmen, Erzurum hükümdarı II. İzzeddin Saltuk, Merağa hükümdarı Es-Sunkur ve daha birçokları katıldı. 50.000 kişilik bir orduyla Gürcistan üzerine yürüdüler. 1163 yılında İldeniz, Mren'e (Dvin'in kuzeyi) saldırarak içinde 4000 Hristiyan'ın bulunduğu kaleyi yaktı. 9 Temmuz 1163'te Selçuklular, Gürcüleri ağır bir yenilgiye uğrattı. Gürcülerin çok alçakça bir yenilgiye uğradığı bir muharebenin gerçekleştiği el-Krkri (Gyargyar) kalesine girdiler. III. Giorgi kaçırıldı. Daha sonra Selçuklular Gagi kalesini ele geçirip Gagi ve Geğarkunik bölgesine kadar yerle bir edip esir ve ganimet ele geçirip Ani'ye taşındılar. Nisan ayında 1164 Gürcü kasabayı boşalttı. İldeniz geldi ve Ani'yi emir Şahanşah ibn Mahmud'a verdi.
Müslüman yöneticiler sevinç içindeydiler ve yeni bir sefere hazırlandılar. Ancak bu kez 1166 yılının başında Arran'a yürüyen, Gence'ye kadar uzanan bir bölgeyi işgal eden, ülkeyi harap eden ve esirler ve ganimetlerle geri dönen III. Giorgi tarafından önlendiler. Ani için mücadele devam etti. Dört yıl boyunca Ani'ye aralıksız saldırılar düzenlendi. Nüfus sefalete sürüklendi, toprak işlenmedi ve ekonomi altüst oldu. III. Giorgi ile Şemseddin İldeniz arasındaki savaşın sonu yok gibi görünüyordu. Ancak savaşanlar o kadar bitkin düşmüştü ki İldeniz ateşkes teklifinde bulundu. Giorgi'nin taviz vermekten başka seçeneği yoktu. İldeniz, Ani'yi eski yöneticileri olan ve onun tebaası olan Şeddâdîler'e iade etti.
Şeddâdîler Ani'yi yaklaşık 10 yıl yönettiler ancak 1174 yılında Kral Giorgi, Şahanşah bin Mahmud'u esir alarak bir kez daha Ani'yi ele geçirdi. Ivane Orbeli, Ani'ye vali olarak atandı.