stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Umut Taksi
Oyuncu kadrosu ve karakterler

| Oyuncu | Rol | Yıl |
| --- | --- | --- |
| Yılmaz Erdoğan (1992-1993) | Halit Akyüz (Durak Çaycısı) | 1992-1993 |
| Dilaver Uyanık (1992-1993) | Haşim Baba (Durak şoförü) | 1992-1993 |
| Necati Bilgiç Metin Çeliker | Tufan (Durak şoförü) | 1992-1993 |
| Ferdi Akarnur (1992-1993) | Cezmi (Durak şoförü) | 1992-1993 |
| Tayfun Çorağan (1992) Gafur Uzuner (1992-1993) | İlyas (Durak şoförü) | 1992-1993 |
| Nüvit Özdoğru Bilal İnci | Salih Bey | 1992-1993 |
| Aydın Tolan (1992-1993) | Evrak Kuru | 1992-1993 |
| Derya Kurtuluş (1992-1993) | Müjgan (İlyas'ın eşi) | 1992-1993 |
| Neslihan Aka (1992-1993) | Fahriye (Tufan'ın eşi) | 1992-1993 |
| Betül Arım Meral Zeren   | Bahriye (Cezmi'nin eşi) | 1992-1993 |
| Hakan Haksun | Hakan (Cezmi'nin oğlu) | 1992-1993 |
| Selahattin Taşdöğen | Kısa Yusuf | 1992-1993 |
| Feridun Şavlı | Kalın Mete | 1992-1993 |
| Tanju Tuncel | İltimas Teyze (Fahriye'nin komşusu ) | 1992-1993 |
| Radife Baltaoğlu  | Namia Abla (Müjgan'ın arkadaşı) | 1992-1993 |
| Ayla Algan | Suzan Hanım (Haşim'in arkadaşı) | 1992-1993 |
| Hülya Arslan Sanem Oktar | Çiğdem (Halit'in sevgilisi ) | 1992-1993 |
| Tuna Arman | (Yolcu) | 1992-1993 |
| Ayşen Tekin | (Yolcu 2. bölüm ) | 1992-1993 |
| Savaş Barutçu | (Bakkal) | 1992-1993 |
| Erdoğan Dikmen | (Keşanlı Mithat Dolandırıcı/Oto Tamircisi ) | 1992-1993 |
| Ahmet Açan  | (Mahkemedeki Hakim 1. bölüm) | 1992-1993 |
| Ertaç Özden | (Oto Tamircisi) | 1992-1993 |
| Özden Özgürdal | (Yolcu /Doktor ) | 1992-1993 |
| Ortans Kıvanç | (Telve Hanım Evrak Kuru'Nun Eşi) | 1992-1993 |
| Ali Sürmeli | (Film Hastası İstimlak) | 1992-1993 |
Yayın takvimi

| Sezon | Yayın günü ve saati | Sezon başlangıcı | Sezon finali | Çekilen bölüm sayısı | Bölüm aralığı | Yayın yılı | TV kanalı |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. sezon | Çarşamba | 8 Nisan 1992 | Haziran 1992 | - | 1- | 1992 | TRT 1 |
| 2. sezon | Çarşamba | Eylül 1992 | 27 Ekim 1993 (Final) | - | -52 | 1992-1993 | TRT 1 |
Bölümler > 1. sezon (1992)

| #  | No  | Bölüm adı  | Yönetmen  | Senarist  | Orijinal yayın tarihi  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1 | "Benimle Boşanır Mısın" | Yusuf Kurçenli | Yılmaz Erdoğan | 8 Nisan 1992 (1992-04-08) |
| 2 | 2 | "Çocuk Kiminse Alsın" | Yusuf Kurçenli | Yılmaz Erdoğan | 15 Nisan 1992 (1992-04-15) |
| 3 | 3 | "Upuzun Bir Yalnızlık" | Yusuf Kurçenli | Yılmaz Erdoğan | 22 Nisan 1992 (1992-04-22) |
| 4 | 4 | "Meyan kökü de neyin nesi?" | Yusuf Kurçenli | Yılmaz Erdoğan | 29 Nisan 1992 (1992-04-29) |
| 5 | 5 | "yardım ettim kendim buldum" | Yusuf Kurçenli | Yılmaz Erdoğan | 6 Mayıs 1992 (1992-05-06) |
| 6 | 6 | "bu sarhoşları ne yapmalı" | Yusuf Kurçenli | Yılmaz Erdoğan | 13 Mayıs 1992 (1992-05-13) |
| 7 | 7 | "Ne? Sünnet Mi?" | Yusuf Kurçenli | Yılmaz Erdoğan | 20 Mayıs 1992 (1992-05-20) |
| 8 | 8 | "Tufan Ve Çocuksuzluk Ve Fahriye Ve İltimas..." | Yusuf Kurçenli | Yılmaz Erdoğan | 27 Mayıs 1992 (1992-05-27) |
Uzunburun, Yunusemre

| Uzunburun |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Manisa
Koordinatlar: 38°37′26″N 27°14′42″E﻿ / ﻿38.624°K 27.245°D﻿ / 38.624; 27.245
Ülke:  Türkiye
İl: Manisa
İlçe: Yunusemre
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 148
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0482
İl plaka kodu: 45
Posta kodu: 45000
Resmî site 
Uzunburun, Manisa ilinin Yunusemre ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Köy adını, yakın civarda bulunan bir dağın görünümünden almaktadır.Cumhuriyetin  ilk yıllarında şu an eski Uzunburun adıyla anılan bir yerde bulunmaktaydı.Ayrıca Köy yakınlarında Yoğurtçu kalesi adı verilen kale mevcuttur.Kalenin ismi yakın dönemde verilmiştir.Kaleye yakın bir civarda bulunan tabelalara göre bu kalenin gerçek isminin Sosandra Manastırı oluğu anlaşılmıştır.Temelleri Eti Uygurlığına kadar dayanan bir yapıttır.Şu an bu yapının  sadece sarnıç ve üzerinde bulunan birkaç oda haricinde gezilebilen başka bir bölümü bulunmamaktadır.Yapıt 3 tarafı uçurum olan stratejik bir noktaya kurulmuştur ve etrafı surlarla çevrilidir.En son Osmanlı himayesine girdiği zaman yapıt birdaha kullanılmaması ve Hristiyanlığın yeniden bu bölgede yayılmaması için, surları toplarla dövülmüş ve yapıt harabe haline getirilmiştir.Daha sonra Cumhuriyetin ilk yıllarında çevrede  bulunan yörükler tarafından bu yapıt, yoğurt yapımı ve defolanması amacıyla kullanılmış ve şimdiki adı olan Yoğurtçu Kalesi ismini buradan almıştır.
Coğrafya

Manisa merkezine 21 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 148    
1997: 142
Grand Theft Auto (anlam ayrımı)

Grand Theft Auto bir video oyunu serisidir.
Grand Theft Auto şu anlamlara da gelebilir:
Grand Theft Auto (video oyunu)
Grand Theft Auto (film)
Santa Monica, Kaliforniya

| Santa Monica |
| --- | --- |

  Arma 

Ülke: ABD
Eyalet: Kaliforniya
İlçe: Los Angeles
İdare
 • Belediye başkanı: Sue Himmerlich (D)
Nüfus (2020)
 • Toplam: 93.076
Santa Monica, ABD'nin Kaliforniya Eyaletine bağlı Los Angeles İlinin Batı kıyısında yer alan bir ilçedir.
İsmini, Hristiyan azize Monica'dan almıştır. Santa Monica Körfezi, kuzeyde Brentwood, batıda Downtown Los Angeles, doğuda Mar Vista ve güneydoğuda ise Venice ile komşudur. Santa Monica, birçok Hollywood starı ve yönetmeninin ilgi odağında olduğu gibi; öğrenciler, yazlıkçılar ve çevre şehirlerden gelen bireylerin de tercihidir. Santa Monica'nın nüfusu, 2020 sayımına göre 93,076'dır.
Açık erişim

Public Library of Science tarafından dizayn edilen Açık Erişim Logosu. Resmi bir açık erişim logosu bulunmamasına rağmen, organizasyonlar kendilerine en çok uyan logo stilini seçmekte özgürdürler.. Diğer logolar da kullanımdadır.
Açık Erişimin ne olduğunu açıklayan 9 dakikalık bir video
Açık erişim (AE), online araştırma çıktılarının erişiminde hiçbir kısıtlama olmamasına ve kullanımda da birçok kısıtlamadan serbest olmasına denir. Açık Erişim, akran denetimli olan veya olmayan akademik dergi makaleleri, konferans yazıları tezler, kitap bölümleri, ve monografilere uygulanabilir.
Açık erişim için iki türden bahsedilebilir: "gratis" açık erişim, ücretsiz olarak online erişim anlamına gelirken, "libre" açık erişim, ücretsiz online erişimin yanı sıra bazı kullanım haklarının da olması anlamındadır. Bu ek kullanım hakları genellikle Creative Commons lisansı tarafından sağlanmaktadır.Libre açık erişim Budapeşte Açık Erişim Girişimindeki ve Berlin Fen Bilimleri ve İnsani Bilimlerde Bilgiye Açık Erişim Bildirgesindeki açık erişim tanımına uymaktadır.
Yazarların kendi çalışmalarına açık erişim sağlayabilmesinin birden çok yolu vardır. Bir yolu yazarın yayını yaptıktan sonra kendi arşivine alması ve dijitalleştirmesiyle ücretsiz olarak ulaşılabilir hale getirmesidir, bu 'yeşil' açık erişim olarak da bilinmektedir.
İkinci bir yol ise, araştırma çıktısının yayıncıdan çıktığı anda ulaşılabilir olacak şekilde yayınlanmasıdır. Bu da altın açık erişim olarak bilinmektedir, ve bu genellikle bir makalenin bir açık erişim dergisi, ya da Hibrid Açık Erişim Dergisinde yayınlanması ile gerçekleşir. Saf açık erişim dergileri kayıt ücreti talep etmez ve farklı iş modellerine sahip olabilir ancak birçoğu makale işlem ücreti talep etmektedir.
Tanımlar

"Açık erişim" terimi, 2000'lerdeki 3 basın açıklaması ile formüle edilmiştir. Budapest Açık Erişim Girişimi Şubat 2002'de, Bethesda Statement on Open Access Publishing Haziran 2003'te ve Berlin Fen Bilimleri ve İnsani Bilimlerde Bilgiye Açık Erişim Bildirgesi Ekim 2003'te yayınlanmıştır.
Açık erişim yayın için motivasyonlar

Açık erişim, İnternet ve World Wide Web'in başlamasından sonra aranılmaya ve dünya çapında araştırmacılar tarafından sağlanmaya başladı. Bu ivme akademic dergi yayınlama reformunun ardından daha da artarak devam etti. Elektronik yayınlama, kâğıt yayınlamaya göre yeni yararlar sağladı ve geleneksel yayınlama metotlarındaki problemlere de katkı sağladı.
Açık erişim yayın için motivasyonlar > Yazarlar ve araştırmacılar

Yazarların makalelerini açık erişilebilir yapmasının ana sebeplerinden biri makalelerin etki faktörünü maksimum düzeye çıkarmaktır. 2001'deki bir çalışma, açık erişimin alıntı etki avantajı getirdiğini gösterirken, sayısı artan başka çalışmalar da açık erişimin abonelik bariyerlerini kaldırmasından dolayı, açık erişim makalelerinin daha çok kullanıldığı ve alıntılandığını göstermiştir.
Uygulama çalışmaları

Açık Erişim sağlanması için birçok farklı yöntem vardır, bunlardan ikisi yeşil ya da altın açık erişim olarak tabir edilen yöntemlerdir. Yeşil yol açık erişimde yazar hakemli yayınının elektronik bir kopyasını kurumsal bir arşivde ya da konu arşivinde arşivler. Bundan sonra bu yayına herkes ücretsiz erişebilir. Altın yıl açık erişimde ise yazarlar bilimsel eserlerini açık erişim dergilerde ya da monografi dizilerinde yayımlar ve son kullanıcılar bu yayımlara internet üzerinden ücretsiz olarak erişir.
Büyüme

2010'da yapılan bir çalışmaya göre kabaca 2008'de çıkarılan akran denetimli makalellerin yüzde 20'si açık olarak erişilebilir durumdaydı. Diğer bir çalışma ise, 2010 yılında etki faktörü olan tüm akademik dergilerin %7.9 u altın açık erişim dergileriydi ve akademik disiplinler arası geniş bir yayılım göstermişti. Dergi literatürlerinin 8.5%'i yayıncıların sitelerinde bulunabilir (altın açık erişim), 62%'isi tam açık erişim dergileri, 14% ü gecikmiş erişim abonelik dergileri ve 24% ü de bireysel olarak açık olan makalelerdir. Ek olarak makalelerin 11.9%'i, yeşil açık erişim olarak ve tüm metin açık ve ulaşabilir olacak şekildeydi.
Hakan Balta

Hakan Kadir Balta (d. 23 Mart 1983, Berlin), defans mevkiinde görev almış Türk eski millî futbolcudur.
Kulüp kariyeri

Orta saha olarak başlayıp, sırası ile sol kanat, sol bek ve sonunda da libero oyuncusu olmuştur.
Kulüp kariyeri > İlk yılları

Hakan Balta, 23 Mart 1983 tarihinde Almanya'nın en büyük şehirlerinden Berlin'de gurbetçi bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Küçük yaşlarda futbola ilgi duydu. Henüz 9 yaşında bir amatör kulüpte futbola başlayan Balta, 2000 yılına kadar yani 17 yaşına kadar mahalle aralarında ve amatör kulüplerde futbol oynadı.
Kulüp kariyeri > Hertha Berlin

Balta, futbola 2000 yılında Hertha Berlin takımının rezerv takımı olan Hertha BSC-II takımında başladı. Bu takımda santrafor olarak başlayan Balta, sol ayağıyla çektiği şutlarla dikkat çekti. 2000-01 sezonunun devre arasında bu takıma katılan Balta, sezonun ikinci yarısında yalnızca 5 maçta şans buldu. Ancak ilerleyen zamanlarda takımdaki sol bek oyuncularının sakatlanmasının ve takımda bu oyuncular dışında sol ayaklı oyuncunun bulunmamasının ardından bu mevkiiye Hakan Balta çekildi.
2001-02 sezonunda Franck Vogel'in değişilmez futbolcusu olmayı başaran Balta, ilk maçına Berlin Türkiyemspor karşısında çıktı. O dönemde Tomasz Kuszczak ile birlikte takımının en dikkat çekmeyi başaran Hakan, o sezon toplam 23 maça çıktı. O sezon ilk gollerini ise ligin 2.haftasında iki gol attığı Brandenburger SC Süd maçında attı. 2 tane de Aufstiegsrunde zur Regionalliga Nord maçına çıkan Hakan, sezonu 25 maç, 2 gol ve 1.874 dakika ile tamamlamıştır.
2002-2003 sezonunda ise ilk 2 hafta sakatlığı nedeniyle forma giyemeyen Balta, ilk maçına ligin 3. haftasında çıktı. O sezon ilk golünü ise 15 Şubat 2003 tarihinde TSG Neustrelitz ağlarına yolladı. 2002-03 sezonu boyunca 14 maça çıkan oyuncu 2 gol attı ve 617 dakika sahada kaldı. 2000-03 yılları arasında bu takımın formasını terleten Balta, son dönemlerinde ise yaşadığı uzun süreli sakatlıklar ve onu takıma alan hocası Frank Vogel'in ayrılması ve yerine Dirk Schlegel'in getirilmesi nedeniyle şans bulamamaya başladı. Bu dönemli ilgili Hakan bir röportajda; "Hertha Berlin’de kalmış olsaydım büyük ihtimalle futbol kariyerimde bulunduğum aşamadan daha düşük bir noktada olurdum. Çünkü orada geçirdiğim büyük sakatlıklar ve beni çok seven hocamın değişmesi takımdaki yerimi sarsmıştı." ifadelerinde bulundu.
Millî takım kariyeri

Türkiye millî futbol takımında da oynayan Hakan Balta, ilk kez 17 Kasım 2007 günü Norveç millî futbol takımı ile oynanan Avrupa Şampiyonası eleme maçında millî formayı giydi. İlk millî golünü ise 20 Mayıs 2008 günü Slovakya ile oynanan hazırlık maçında Türkiye adına tek golü atarak 1-0 galibiyette başrol oynadı. Süper Lig'de gösterdiği performans ile 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası kadrosunda kendine yer buldu. Hakan Balta, Euro 2008'de Türk millî takımının bütün maçlarında 90 dakika görev yapan tek oyuncudur. Bu başarılarından dolayı rüya gibi bir sezonu geride bıraktığını söylemiştir.[kaynak belirtilmeli] Euro 2008'den sonra millî takımın ilk şampiyonasında yani 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda da her maç 90 dakika oynamıştır. Fakat millî takım gruplardan çıkamamıştır.
Toplamda 49 millî maça çıkıp 2 gol atmıştır.
İstatistikleri > Kulüp takım istatistikleri

| Kulüp | Sezon | Lig> Maç | Lig> Gol | Kupa> Maç | Kupa> Gol | Süper Kupa> Maç | Süper Kupa> Gol | Avrupa> Maç | Avrupa> Gol | Toplam> Maç | Toplam> Gol |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Manisaspor | 2003-04 | 26 | 5 | 3 | 0 | - | - | - | - | 29 | 5 |
| Manisaspor | 2004-05 | 27 | 5 | 0 | 0 | - | - | - | - | 27 | 5 |
| Manisaspor | 2005-06 | 31 | 3 | 1 | 0 | - | - | - | - | 32 | 3 |
| Manisaspor | 2006-07 | 28 | 4 | 7 | 2 | - | - | - | - | 35 | 6 |
| Manisaspor | 2007-08 | 4 | 2 | 0 | 0 | - | - | - | - | 4 | 2 |
| Manisaspor | Toplam | 116 | 19 | 11 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 127 | 21 |
| Galatasaray | 2007-08 | 27 | 3 | 4 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 33 | 3 |
| Galatasaray | 2008-09 | 28 | 1 | 6 | 0 | - | - | 8 | 0 | 42 | 1 |
| Galatasaray | 2009-10 | 25 | 1 | 3 | 0 | - | - | 8 | 1 | 36 | 2 |
| Galatasaray | 2010-11 | 20 | 1 | 4 | 0 | - | - | 4 | 0 | 28 | 1 |
| Galatasaray | 2011-12 | 37 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | - | - | 38 | 1 |
| Galatasaray | 2012-13 | 6 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 8 | 1 |
| Galatasaray | 2013-14 | 24 | 0 | 9 | 0 | 1 | 0 | 3 | 0 | 37 | 0 |
| Galatasaray | 2014-15 | 17 | 1 | 6 | 0 | 1 | 0 | 2 | 1 | 26 | 2 |
| Galatasaray | 2015-16 | 27 | 1 | 8 | 0 | 1 | 0 | 8 | 0 | 44 | 1 |
| Galatasaray | 2016-17 | 4 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 5 | 1 |
| Galatasaray | Toplam | 215 | 10 | 41 | 0 | 6 | 1 | 35 | 2 | 290 | 13 |
| Kariyer toplam | Kariyer toplam | 331 | 29 | 52 | 2 | 6 | 1 | 35 | 2 | 417 | 34 |
İstatistikleri > Millî takım istatistikleri

| Türkiye millî futbol takımı> Yıl | Türkiye millî futbol takımı> Maç | Türkiye millî futbol takımı> Gol |
| --- | --- | --- |
| 2006 | 1 | 0 |
| 2007 | 2 | 0 |
| 2008 | 14 | 1 |
| 2009 | 7 | 0 |
| 2010 | 3 | 0 |
| 2011 | 7 | 1 |
2012: 0
| Toplam | 43 | 2 |
İstatistikleri > Millî takım golleri

NOT:Evsahibi olarak Türkiye baz alınmıştır.
| # | Tarih | Yer | Rakip | Skor  | Sonuç  | Turnuva | Kaynak |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 20 Mayıs 2008 | Bielefeld, Almanya |  Slovakya | 1-0 | 1-0 | Hazırlık Maçı |  |  |  |  |  |
| 2. | 7 Ekim 2011 | Türk Telekom Arena, İstanbul, Türkiye |  Almanya | 1-3 | 1-3 | EURO 2012 elemeleri |  |  |  |  |  |
Güncelleme 18 Eylül 2016
Başarıları

Süper Lig: 2007-08, 2011-12, 2012-13, 2014-15
Süper Kupa: 2008, 2012, 2013, 2015, 2016
Türkiye Kupası: 2013-14, 2014-15, 2015-16
Avrupa Futbol Şampiyonası Üçüncülüğü: 2008
Süper Lig Yılın Golü: 2007-08
Hakan Balta (en sağda), 2009 yılında Galatasaray'ın ilk 11'indeyken.
Hakan Balta 2011-12 sezonunda Galatasaray forması giyerken.
Hakan Balta 2012-13 sezonunda Galatasaray forması giyerken Bursaspor karşısında.
Hakan Balta 2013-14 sezonunda Galatasaray formasıyla.
Hakan Balta Türkiye forması giyerken.
Mağara Yaylası

Mağara Yaylası, Rize ilinin Ardeşen ilçesine 45 kilometre uzaklıkta konumlanmış bir yayladır. 3 kilometrekarelik bir alanı kaplayan yayla, en yakın yerleşim birimi olan Eskiarmutluk (Ç'umayida) köyüne 4 kilometre uzaklıktadır. Her yıl yaylacılık ve hayvancılık için kullanılmaktadır. Yaylaya Siprona Yaylası üzerinden ulaşılmaktadır.
Helsinki Metrosu

Helsinki metrosu (Fince: Helsingin metro; İsveççe: Helsingfors metro), Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunan bir metro ağıdır. Helsinki metrosu dünyanın en kuzeyindeki metro ağı ve Finlandiya'daki tek metro ağıdır. Metro, 27 yıllık planlamanın ardından 1982'de kullanıma açılmıştır.
Rastila metro istasyonu girişi
Kamppi metro istasyonu platformu
Helsinki metrosu 17 istasyonu ile 21.1 km uzunluğa sahiptir. Ana olarak şehrin doğusuna hizmet vermektedir ancak şehir merkezinde de yaygınca kullanılmaktadır. İstatistiklere göre yıllık yolcu sayısı 50 milyonu aşmaktadır. Y harfi şeklinde iki hattın bulunduğu metro sistemini günlük 194.000 kişi (2005) kullanmaktadır.
İstasyonlar

Ruoholahti metro istasyonu(Gräsviken)
Kamppi metro istasyonu (Kampen)
Rautatientori metro istasyonu (Rautatientori / Järnvägstorget)
Kaisaniemi metro istasyonu (Kajsaniemi)
Hakaniemi metro istasyonu(Hagnäs)
Sörnäinen metro istasyonu (Sörnäs)
Kalasatama metro istasyonu (Fiskhamnen)
Kulosaari metro istasyonu (Brändö)
Herttoniemi metro istasyonu (Hertonäs)
Siilitie metro istasyonu (Igelkottsvägen)
Itäkeskus metro istasyonu(Östra centrum)
Itäkeskus - Mellunmäki: (kuzey kolu)
Itäkeskus metro istasyonu (Östra centrum)
Myllypuro metro istasyonu (Kvarnbäcken)
Kontula metro istasyonu (Gårdsbacka)
Mellunmäki metro istasyonu (Mellungsbacka)
Itäkeskus - Vuosaari: (güney kolu)
Itäkeskus istasyonu (Östra centrum)
Puotila metro istasyonu (Botby gård)
Rastila metro istasyonu (Rastböle)
Vuosaari metro istasyonu (Nordsjö)
Pandemi

1918-1919 yıllarında meydana gelen "İspanyol gribi" salgını dünya çapında dramatik ölümle sonuçlandı.
Pandemiler veya pandemik hastalıklar, dünyada birden fazla ülkede veya kıtada, çok geniş bir alanda yayılan ve etkisini gösteren salgın hastalıklara (epidemilere) verilen genel isimdir.
Etimoloji

Pandemi, Eski Yunanca'da tüm anlamına gelen παν (pan) ile insanlar anlamına gelen δῆμος (demos) kelimelerinden türetilmiştir.
Tanım

WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tanımlamasına göre bir pandemi ancak aşağıdaki 3 koşulu sağladığında başlamış sayılır:
Nüfusun daha önce maruz kalmadığı bir hastalığın ortaya çıkışı
Hastalığa sebep olan etmenin insanlara bulaşması ve tehlikeli bir hastalığa yol açması
Hastalık etmeninin insanlar arasında kolayca ve devamlı olarak yayılması
Bir hastalık veya tıbbi durum sadece yaygın olması ve çok sayıda insanın ölümüne yol açması nedeniyle pandemi olarak nitelendirilemez, aynı zamanda bulaşıcı olması gereklidir. Örneğin kanser, insanlarda çok sayıda ölüme sebep olan bir hastalık olmasına rağmen bulaşıcı olmadığı için pandemi olarak adlandırılmamaktadır (Bazı kanser türlerinin bulaşıcı etmenler tarafından ortaya çıkabildiği unutulmamalıdır).
Devam eden pandemiler > HIV/AIDS

Ana madde: HIV/AIDS pandemisi
AIDS küresel bir pandemidir. 2014 yılı itibarıyla, dünyada yaklaşık 36,9 milyon insan HIV virüsüne sahiptir. 2012 yılında, yaklaşık 17,2 milyon erkek, 16,8 milyon kadın ve 3,4 milyon 15 yaşından küçük çocuk AIDS hastasıydı. 2010 yılında 1,8 milyon insan AIDS nedeniyle öldü, bu sayı 2005 yılında 2,2 milyondu.
Devam eden pandemiler > COVID-19

Ana madde: COVID-19 pandemisi
COVID-19 pandemisi, Aralık 2019'da başlamış, Çin'in Hubei bölgesinin başkenti olan Vuhan kökenli SARS-CoV-2 olarak adlandırılan yeni bir koronavirüsün neden olduğu pandemidir. İlerleyen zamanlarda Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya-Pasifik'te yer alan çeşitli ülkelere yayılmış olan salgın, 11 Mart 2020'de Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edildi.
Tarihi pandemi ve epidemiler

Kara veba
Kolera - 19. yüzyıl boyunca tam altı kez pandemi ilan edilmiştir.
Grip (Influenza)
İspanyol gribi
Hong Kong gribi
Domuz gribi
COVID-19 pandemisi
Bağırsak iltihabı

İltihabi ya da bilinen adıyla inflamatuar bağırsak hastalığı (İBH) veya bağırsak iltihaplanması, bağırsaklarda bir grup enflamatuar koşulların oluştuğu hastalık. Crohn hastalığı ve ülseratif kolit ana iki türüdür. Ülseratif kolit kalın bağırsak ve rektumu etkilerken, Crohn hastalığı bağırsakların yanında ağız, sindirim borusu, mide ve anüsü de etkileyebilir.
İnflamatuar bağırsak hastalıkları özbağışıklık (otoimün) hastalıklarıdır ve vücudun bağışıklık sistemi bağırsaklara ve bazen sindirim sisteminin diğer öğelerine saldırır.
Behçet hastalığı gibi bazı özbağışıklık hastalıkları zaman zaman sindirim sistemini etkilese de, her uzman tarafından İBH olarak sayılmazlar.
Crohn hastalığını ve ülseratif koliti kan testleri ve biomarkerler aracılığı ile ayırmanın yolu henüz bilinmiyor. Etkiledikleri yerler tespit edilerek ve inflamatuvar değişikler incelenerek bu iki hastalık birbirinden ayrılır.
İBH'ler, çevresel ve genetik faktörlerin etkileşimi sonucunda ortaya çıkan kompleks hastalıklardır.
Diyet

Hayvan eti tabanlı yüksek protein alımı, İBH'ye kapılma riskini arttırır. Bitkisel protein alımının 65.000 hasta ile 10 yıl süren bir araştırma sonucunda İBH'yi tetiklediği  görülmemiştir. Hayvan ve balıkların diyetlerinden dolayı, sülfürlü aminoasitler, hayvansal proteinlerde yüksek oranda bulunur ve hidrojen sülfür yığılımına sebep olduklarında İBH'yi tetiklerler.
Kınık, İzmir

| Kınık |
| --- | --- |
İlçe
 Türkiye'de yeri
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: İzmir
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Abdurrahman Çelebi
 • Belediye başkanı: Sema Bodur (CHP)
Yüzölçümü
 • Toplam: 479 km²
Rakım: 40 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 29.803
 • Kır: -
 • Şehir: 28.691
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 35990
İl alan kodu: 0232
İl plaka kodu: 35
Resmî site http://www.kinik.bel.tr/  YerelNET
Kınık, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin batısında ve kuzeyinde Bergama ilçesi, doğusunda ve güneyinde Manisa ili bulunmaktadır. Nüfusu 2022 yılı itibarıyla 28.694 kişidir.
Tarihçe

İlçe adını Oğuz Türkleri'nin Bozoklar kolundan Denizhan'ın oğlu Kınık boyundan alır. Türkmen aşireti adıdır. 1306 yılında Karesi Beyliği ile Türk dönemi başlamış, 1345 tarihinden sonra Orhan Gazi zamanında Osmanlı yönetimine girmiştir. İlçede Yıldırım Beyazıt Camii, İbrahim Ağazade Camii ve altı kemerli Su Kemeri önemli yapılardır.
Coğrafya

İzmir ilinin 120 km kuzeyinde yer alan Kınık'ın batısında ve kuzeyinde Bergama ilçesi, doğusunda ve güneyinde Manisa ilinin Soma, Akhisar, Saruhanlı ve Yunusemre ilçeleri bulunmaktadır. İlçenin yüzölçümü 479 km²'dir. Otuz yedi mahallesi bulunmaktadır. İlçe Madra ve Yunt dağları arasında yer almaktadır.
Nüfus

| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1950 | 30.497 | 5.512 | 24.985 |
| 1955 | 33.084 | 6.346 | 26.738 |
| 1960 | 19.755 | 6.804 | 12.951 |
| 1965 | 22.205 | 7.718 | 14.487 |
| 1970 | 24.621 | 8.982 | 15.639 |
| 1975 | 29.129 | 11.785 | 17.344 |
| 1980 | 29.788 | 12.034 | 17.754 |
| 1985 | 35.672 | 15.912 | 19.760 |
| 1990 | 37.617 | 17.167 | 20.450 |
| 2000 | 32.109 | 13.136 | 18.973 |
| 2007 | 27.938 | 11.340 | 16.598 |
| 2008 | 28.337 | 11.752 | 16.585 |
| 2009 | 28.550 | 11.919 | 16.631 |
| 2010 | 28.210 | 11.754 | 16.456 |
| 2011 | 28.104 | 11.737 | 16.367 |
| 2012 | 27.950 | 11.789 | 16.161 |
| 2013 | 28.000 | 28.000 | veri yok |
| 2014 | 28.072 | 28.072 | veri yok |
| 2015 | 28.052 | 28.052 | veri yok |
| 2016 | 28.265 | 28.265 | veri yok |
| 2017 | 28.271 | 28.271 | veri yok |
| 2018 | 29.803 | 29.803 | veri yok |
| 2019 | 28.802 | 28.802 | veri yok |
| 2020 | 28.691 | 28.691 | veri yok |
| 2021 | 28.513 | 28.513 | veri yok |
| 2022 | 28.694 | 28.694 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Ekonomi

İlçenin ekonomik yapısı tarım, hayvancılık, ormancılık ve madencilik faaliyetlerine dayalıdır.