2006 Riga zirvesi
Zirve > Ana konular > Afganistan savaşı

Zirve öncesinde ve sırasında ABD Başkanı George W. Bush, İngiltere Başbakanı Tony Blair, Kanada Başbakanı Stephen Harper ve Hollanda Başbakanı Jan Peter Balkenende, NATO üyelerine daha fazla askerî birliklerini Afganistan'a göndermek, yasal kısıtlamaları kaldırmak ve birliklerini ülkenin çatışma bölgesi olan güneye göndermeleri için bir çağrıda bulundular. Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün Müttefik Yüksek Komutanı Avrupa (SACEUR) General James L. Jones'a göre sorun, savaş birliklerinin eksikliği ve kısıtlamalar değil, helikopterlerin ve askeri istihbaratın yetersizliği idi, bu da hava taşımacılığını ve yer operasyonlarını desteklemek için gerekiyordu.
NATO ülkeleri, güneydeki çatışmalara katılmayı reddetmelerine rağmen, bazı yasal kısıtlamaları kaldırmayı kabul ettiler ve acil bir durumda tüm ulusal kısıtlamaların ortadan kalkması gerektiği, yani her müttefikin yardıma ihtiyaç duyan birliklere yardım etmesi gerektiği anlamına gelir. Bir dizi NATO üye ülkesi, Afgan Ulusal Ordusu'na rehberlik edecek eğitim ekipleri dahil olmak üzere ek askeri kaynaklar sağlama sözü verdi, bunlar arasında savaşçılar, helikopterler, piyade birlikleri de bulunuyordu. NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer, bazı kısıtlamaların kaldırılmasının, ISAF'daki 32.000 NATO askerinin 20.000'inin savaş görevleri için "daha kullanılabilir" hale getirildiği anlamına geldiğini ve resmî görev gereksinimlerinin %90'ının artık karşılandığını söyledi. Ancak askeri kaynaklar, zirvede gazetecilere, bu kısıtlamaların acil durumlarda hiç var olmadığını, ekleyerek, acil bir durumda bir ülkenin askerlerinin müttefiklerini desteklemeyi reddettiği garip bir ittifak olacağını söylediler. NATO liderleri ayrıca Afganistan ile ilgili eylemleri koordine etmek için bir "temas grubu" kurma önerisini desteklediler, ancak Amerika Birleşik Devletleri, İran'ı önerilen temas grubuna dahil etme konusunda Fransa'nın nükleer programı konusundaki anlaşmazlık nedeniyle çekinceleri vardı. Bu grup, 1990'ların Yugoslav Savaşları için kurulan modele dayanıyordu.
Siyaset bilimci Joseph Nye, "Riga zirvesinin bazı bu kısıtlamaları rahatlattığını ve müttefiklere acil durumlarda yardımı mümkün kıldığını" belirterek, "Ancak Britanya, Kanada, Hollanda ve ABD güney Afganistan'da çoğu savaşı yapıyor, Fransa, Almanya ve İtalya gibi ülkeler ise daha sakin olan kuzeyde görev yapıyor. NATO'nun daha fazla asker göndermeye ve komutanlara daha fazla esneklik tanımaya istekli olmadığı sürece Afganistan'ı istikrara kavuşturmak için nasıl başarılı olabileceğini görmek zordur" dedi. Zirve sonrası katkılardaki farklarla ilgili tartışma gerçekten de devam etti. Örneğin, Mart 2007'de Britanyalı komutanlar, savaşın yoğun olduğu güneyde (acil durumlar dışında) savaşmayı reddeden NATO üyelerini "büyük bir hoşnutsuzluk" ve ihanet duygusu yaratmakla suçladı ve ittifakın güvenilirliğini zayıflattı. Önceden takviye istemelerine veya "operasyonel kısıtlamaların" kaldırılmasına ilişkin yapılan çağrılara rağmen bazı ülkelerin, özellikle Fransa ve Almanya'nın, taleplerini hala dinlemediklerini eklediler.
Yukarıda bahsedilen katkılar ve kısıtlamalar konusundaki tartışmanın ötesinde, zirve Afganistan'daki savaş ve Afganistan'ın geleceği konusunda iyimser bir tablo çizdiği şeklinde dikkat çekti. Örneğin, NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer, Afganistan'da "gerçek ilerleme" kaydedildiğini ve bunun zirvenin ana vurgusu olduğunu belirtti. "Kötümserlik ve felaket vizyonlarına" kesinlikle katılmadığını ifade etti ve Taliban rejiminin yenilgisinden beş yıl sonra Afganistan'ın artık dünyaya bir tehdit olmadığı demokratik bir toplum haline geldiğini ekledi. Ayrıca isyancılığın yenilgisi sadece zaman meselesi olduğunu, Afganistan'daki savaşın "kazanılabilir, kazanılıyor ama henüz kazanılmadığını" belirterek, bu mücadelenin askeri katılımın yanı sıra başta yeniden inşa ve kalkınma çalışmaları olmak üzere birçok zorluğa sahip olduğunu düşündüğünü söyledi.