Fillerde bilişsellik
Problem çözme becerisi

Filler problemler üzerinde önemli miktarda zaman harcayabilmektedir. Yeni sorunların üstesinden gelebilmek için davranışlarını kökünden değiştirebilmektedirler ki bu da karmaşık bir zekânın göstergesidir. 2010 yılında yapılan bir deney sonucunda besine ulaşabilmek için iki ayrı bireyin aynı anda aynı ipin iki ucundan çekmesini gerektiren karmaşık bir görevi çözebilmek için koordineli olarak hareket edebildikleri kanıtlanmıştır. Bu da fillerin, işbirliği yeteneği konusunda şempanzeler ile aynı düzeyde olduklarını göstermektedir.
1970'lerde ABD'de "Marine World Africa"da yaşayan Asya fili Bandula, ayağındaki zinciri kilitlemek için kullanılan çeşitli ekipmanları çözmeyi başarmıştı. Kullanılan en karmaşık ekipman iki zıt ucu birlikte kaydırıldığında kilitlenen sustalı Brummel kancasıydı. Bandula, iki ucu aynı hizaya getirip kilidi açana kadar kancayla oynadıktan sonra kendini kurtarmış ve diğer fillerinde kilitlerinden kurtulmasına yardım etmiştir. Bandula'nın zincirden kaçışında ve muhakkak ki diğer esâret altındaki fillerin kaçışında hayvanlar etrafa bakıp izleyen olup olmadığına bakmakta ve kimsenin bakmadığından emin olduklarında kurtulmaktaydılar.
Phoeniz hayvanat bahçesinde yaşayan Asya fili Ruby bakıcılarının kendisi hakkındaki konuşmalarını dinlemekte ve ne zaman resim kelimesini duysa çok heyecanlanmaktaydı. Tercih ettiği renkler yeşil, sarı, mavi ve kırmızıydı. Bir keresinde bulunduğu yerin dışında kalp krizi geçiren bir adam için itfaiye aracı geldi. Aracın üzerindeki ışıklar kırmızı, beyaz ve sarı renklerdeydi. Ruby o gün bu renkleri kullanarak resim yaptı. Ayrıca genelde bakıcılarının elbiselerinin renklerini tercih etmekteydi.
Fil eğiticisi Harry Peachey, Koko adlı bir fil ile işbirliği yaptıkları bir ilişki kurmuştur. Koko, bakıcılara yardım etmek için bazı kelimeleri öğrenmiştir. Peachey, eğer kendilerine saygı ve hassasiyet içinde davranılırsa fillerin insanlarla işbirliği yapmaya ve birlikte çalışmaya meyilli olduğunu belirtmektedir. Koko, bakıcılarının grup içindeki bir dişi fili başka bir hayvanat bahçesine nakli için yardım istediklerinde yardım etmekteydi. Bakıcılar bir dişiyi transfer etmek istediklerinde onun ismini ve transfer kelimesini söylemekte ve Koko da onlara yardım etmekteydi. Eğer bir fil transfer edilirken kıpırdaman duruyorsa bakıcılar "Koko, yardım et" dediklerinde Koko onlara yardım ediyordu. Fillerle çalıştığı 27 yılın sonunda Peachey fillerin duydukları bazı kelimelerin söz dizimini ve anlamını anladıklarına kesinlikle inanmaktadır. Bu yetenek hayvanlar arasında çok nadirdir.
Tokyo Üniversitesi'nden Dr. Naoko Irie fillerin aritmetik yeteneğine sahip olduğunu göstermiştir. Deney, Ueno hayvanat bahçesinde fillerin önündeki iki kovaya değişik sayıda elmayı koymak ve fillerin içinde en çok elma bulunan kovayı seçmesinden ibarettir. Bir kovaya birden fazla elma konduğunda filler kovaların içindeki elmaların sayısını akıllarında tutmak zorundaydı. Deneyin sonucunda filler %74 en çok elma bulunan kovayı seçti. Ashya adlı bir Afrika fili %87 gibi en yüksek sonuca sahip oldu. İnsanlar ise aynı deneyde yalnızca %67'lik bir skora ulaşabildiler. Deney aynı zamanda filme de alındı.