Karkaralı Millî Parkı
İlgi alanları > Kizhel Kensh Sarayı

Kyzyl-Kensh, Kent Dağları'nda yer almaktadır ve Kazak bozkırının Dzungar işgalinin zamanından kalma mimari bir anıttır. 17. yüzyıldan kalma Budist manastırının kalıntıları üzerinde inşa edilmiştir. Neredeyse tamamen kayalık dağlarla çevrili küçük bir vadide yer almaktadır. Anıtın resmi adı "Kızıl Cevher" veya "Kızıl Şehir" anlamına gelen "Kızıl Kensh Sarayı" dır. Manastır, 17. yüzyılın ortalarında Dzungarlar tarafından yaptırılmıştır. Ochirtu-Tsetsen Khan bu süre zarfında bölgede hüküm sürdü ve lamas manastırında yaşadı. Bilim insanlarına göre, manastır 50 yıl kadar varlığını sürdürdü. Sonra insanlar bölgeden ayrıldı, ancak bölgeden gönüllü olarak mı yoksa belirli bir sebepten dolayı mı göçe zorlandıkları bilinmemektedir.
19. yüzyılda Kent Dağları'na Çarlık Rusya'sından etnografik bir keşif gezisi yapıldı. Yerel halk tarafından anlatılan efsaneyi öğrenmişler ve daha sonra sarayın varlığını doğrulamışlardı. O yıllarda, kompleksin bir kısmı hala ayakta duruyordu. İki katlı bir bina neredeyse hiç bozulmamıştı. İç duvarlarında parlak kırmızı boya kalıntıları görülebilmekteydi. Tavan altı ahşap sütun ile desteklenmiş, oyulmuş ve altın boya ile kaplanmıştı. Dışarıda korunmuş kirişler vardı. Yerel sakinler tapınağa dokunmaktan korkuyorlardı. Onu kirletenlerin korkunç bir ölümle öleceğine inanılıyordu. Tapınak 1900'lerin son yarısında yıkıldı. Eski binaların tarihsel değerini bilmeyen yağmacılar manastırdan kalanları ahşap ve taş için yok etti. Manastırdan geriye el değmemiş çok az şey kaldı. Doğal taş işlemeleri sadece sıva tabakasının altında görülmektedir. Modern restore çalışmaları sırasında yerlerine taş levhalar koymaya başladılar.
Kalıntılar günümüzde yine de etkileyici hali ile ziyaret edilebilmektedir. Ana tapınak bir haç şeklinde inşa edilmiştir. Burada, merkezi salon Lama'nın dua ettiği yerdir. Ana tapınağın sağında daha küçük bir tapınak bulunur. Burada arkeologlar hazine avcılarının kanıtlarına rastlamıştır. Budist hazineleri genellikle yeraltı tonozlarına gömüldüğünden, hırsızlar taş zemini kırmış ve derin bir delik açmıştı. Ana tapınağın önünde, ilkbaharda eriyen sularla dolan pitoresk bir yapay göl bulunmaktadır. Bilim insanları, gölün keşişlerin sarayın inşası için kili çıkardıkları için oluştuğunu iddia etmektedir. Komplekste iki bina daha bulunur: tapınağın solunda bulunan mutfak ve sudan biraz daha uzakta bulunan bir ev. Dört binanın tamamı tam olarak orijinal yerlerinde yer almaktadır. Bu bölge her zaman hacılar tarafından ziyaret edildi, ancak genellikle yurtlarında kalmaktaydılar ve binaları yalnız bırakıyorlardı.
Kızıl Kensh Sarayı'nın kazısı birden fazla seferde tamamlandı. 1825 yılında, arkeolog Ket Gore bu siteyi Rusya'da iken öğrendi ve onunla ilgilendi. General Bronevsky liderliğindeki daha sonraki bir keşifte, moloz kazıldı ve Semipalatinsk Müzesi'ne aktarılan birçok ilginç eser bulundu. Kızıl Kensh Sarayı'ndan bazı eserler Karagandı Devlet Üniversitesi Arkeoloji Müzesi'nde bulunmaktadır. Kurtarılan eserlere bazı örnekler: Mançurya sikkesi, gümüş ekli bakır erkek yüzüğü, sarayın süslemeler ve kancaları, silahlar, çiviler, boncuklar ve ahşap oymalara üzerinde yer alan ve kurşun deliği iddia edilen parçalar, altından boya ile boyanmış desenler.