stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
VII. Henry
Hayatı > Son dönemleri ve ölümü

VII. Henry'nin varisi ve veliahtı olarak Galler Prensi unvanı taşıyan büyük oğlu Arthur Tudor'un 1502'de ölümü üzerine VII. Henry'nin varisleri hakkında planları beklemediği şekilde değişti. Arthur Tudor, Kastilya ve Aragon Kraliçesi I. Isabel ile Aragon Kralı II. Fernando'nun kızı olan Aragonlu Catherine 1501'de evlenmişti. Galler sınırına vali olarak gönderilen Artur Tudor Ludlow kalesinde bulunan merkezinde 5 ay kadar kaldıktan sonra bir salgın virüs hastalığa kapılarak öldü. VII. Henry hanedanı ve İspanya ile ittifakını devam ettirmek için Aragonlu Catherine'nin ölen kocasının küçük kardeşi olan ve İngiltere Krallığı veliahtı olarak ilan edilen Henry Tudor ile evlenmesini istedi. Bu tip evlilik Katolik Kilisesi kurallarına göre uygunsuzdu ve onun için bu evliliğinin yapılabilmesi için papanın şahsi izini gerekmekte idi. VII. Henry özel elçilerle Roma'da uzun süren müzakerelerden sonra Papa II. Julius'dan bu izini almayı başardı. Ama bu evlilik nikâh merasimi, Papa evlenme izini geldiğinde Prens Henry daha 14 yaşına gelip yetişkin olduğu kabul edildiği zaman, ancak VII. Henry'nin ölümünde sonra yapılabildi.
11 Şubat 1503'te VII. Henry'nin karısı Elizabeth Yorklu bir çocuk doğumu yapmakta iken öldü. Bunun VII. Henry'i psikolojik olarak çok sarstığı belgelenmiştir. VII. Henry karısının ölümünden hemen sonra gayet hasta olup yatağa düştü. Annesi Margeret Beaufort'tan başka kimseyi kendine baktırmaya izin vermedi. Ama zamanla iyileşti.
Buna rağmen kral ve devlet yöneticileri saltanatın devamı ve pekiştirilmesi için onun diplomatik bir evlilik yapması için plan yapmaya başladılar. Napoli Krallığı'nın dul kraliçesi (Aragonlu II. Ferdinando'nun yeğeni) Joanna, Kastilya Kraliçesi (Aragon Kralı II Fernando ve Kastilya ve Aragon Kraliçesi I. Isabel'in kızı Joanna; Savoya Kralı'nın dul karısı Kraliçe Margaret arka arkaya bu planlara hedef oldularsa da 1509'da ölene kadar VII. Henry hiçbiri ile evlenmedi.
VII. Henry hayatı boyunca cimriliği ve paranoik tutumları ile ün yapmıştı ve bu niteliklerin karısının ölümünden sonra daha da ciddiliğinin arttığı bildirilmektedir.
VII. Henry 21 Nisan 1509'da Richmond Sarayı'nda verem hastalığından öldü. Mezarı Westminster Abbey'de özel olarak yaptırılmış bir şapelde karısı Elizabeth Yorklu'nun mezarı ile yan yanadır.
Çocukları

Arthur Tudor, Galler Prensi ve Aragonlu Catherine'nin ilk kocası.
Margaret Tudor, IV. James'in karısı.
VIII. Henry, VII. Henry'nin yerine geçen ingiltere kralı.
Mary Tudor, Fransa Kralı XII. Louis ile ve o ölünce 1. Suffolk Dükü Charles Brandon ile evlendi.
Arthur Tudor: Arthur 14 yaşında Aragonlu Catherine ile evlendi. Ama Arthur evliliğini tamamlamayarak 15 yaşında öldü. Rivayet edilenlere göre eşi Aragonlu Catherine'e onunla evliliğinin tamamlanamadığını söylemiş, bu yüzden kardeşi VIII. Henry ile evlenerek kraliçe olması için ona yemin ettirmiştir.
Margaret Tudor: Margeret Tudor İskoçya Kralı ile evlendi ve bir oğlu oldu. Torunu Mary Stuart yeğeni I. Elizabeth tarafından idam edilmiştir.
VIII. Henry: Henry, ağabeyi Arthur'un genç yaştaki ölümünden sonra İngiltere tahtına geçen tek veliahttır. Ağabeyinin karısı Aragonlu Catherine ile evlendi. Ama daha sonra onun evliliğini feshedip Anne Boleyn ile evlendi. Anne Boleyn zinadan idam edildikten sonra Jane Seymour ile evlendi. Jane ona bir erkek çocuk verdi ama kendisi doğumdan sonra öldü. 2 yıl sonra Kral Cleves'li Anne ile evlendi ama evliliğini tamamlamadı ve 6 ay sonra feshetti. Ondan sonra Anne Boleyn'in kuzeni Catherine Howard ile evlendi. Ama o da Anne Boleyn gibi zinadan suçlu bulundu ve idam edildi. Son karısı Catherine Parr ile hayatının sonuna kadar yaşadı.
Elizabeth Tudor
Edmund Tudor
Katherine Tudor
Mary Tudor: 1514'te Fransa Kralı XII. Louis ile evlendi ve Fransa Kraliçesi oldu. Kocası bir yıl sonra ölünce ülkesi İngiltere'ye geri döndü. İngiltere'de Suffolk Dükü Charles Brandon ile evlendi, çiftin üç çocuğu oldu. 1533 yılında 37 yaşında hastalık sonucu öldü. Torunu Leydi Jane Grey'dir.
VII. Henry, çocukluğunda Erasmus'tan övgü alırken
Kraliçe Yorklu Elizabeth
Beyaz York gülü ile kırmızı Lancaster gülünü birleştiren Tudor Arması
VII. Henry ortada ve danismanlari Sir Richard Empson ve Sir Edmund Dudley
VII. Henry ölüm yatağında
Hayde

Hayde, Kâzım Koyuncu'nun ikinci ve son stüdyo albümüdür. 17 Mart 2004 tarihinde Beyoğlu Metropol Müzik etiketiyle yayımlandı.
2001 yılında yayınladığı Viya! adlı ilk solo albümünde yer alan "Koçari", "Ou Nana", "Didou Nana", "Ka Tun Mita Xendasoç", "Gyuli Ckimi" ve "Ben" gibi parçalar ön plana çıktı. 13 Aralık 2002 tarihinde Kanal D'de yayınlanmaya başlayan Gülbeyaz adlı televizyon dizisinin müziklerini yapmaya başladı. Dizi müziklerinin yanı sıra ilk albümünde yer alan parçalara da dizide yer verdi. Parçaların farklı versiyonlarını da dizinin içerisinde kullanan Kazım Koyuncu, dizinin bazı bölümlerinde konuk oyuncu olarak da yer aldı. 27 Haziran 2003 tarihinde final yapan dizide daha önce yayınlamadığı parçalara da yer verdi. Dizi ile birlikte geniş kitleler tarafından tanınmaya başlayan Kazım Koyuncu, birçok radyo ve televizyon programına konuk oldu. Temmuz 2003 tarihinde ikinci albümünün kayıtlarına başladı. Ocak 2004 tarihine kadar devam eden kayıtlar altı ay kadar sürdü. Bu dönemde birçok festival ve konserde sahne aldı. On beş parçanın yer aldığı albüm Stüdyo Sound ve Stüdyo ZB de kaydedildi. Albümde yer alan parçaların çoğunluğu sözleri anonim olan yöresel parçalardan oluşuyordu. "Gülbeyaz" ve "Uy Aha" adlı iki enstrümantal parçanın müziğini Kazım Koyuncu besteledi.
"Ben Seni Sevduğumi" ve "Gelevera Deresi" adlı parçalarda Gülbeyaz dizisinin başrolünde oynayan Şevval Sam ile birlikte düet yaptı. Listelerde ilk sıralara kadar yükselen albüm yayınlandığı haftalarda yüksek satış grafiği izledi. Albümde Türkçe, Lazca, Hemşince, Gürcüce ve Megrelce gibi beş farklı dilde parçalara yer verildi. "Ben Seni Sevduğumi", "Narino", "Ella Ella", "Denizde Kararti Var" ve "Hayde" gibi parçaların klasikleştiği albümde Selim Bölükbaşı'nın seslendirdiği "Selimina" adlı bir ağıtta yer aldı. Modern Karadeniz müziğinin en iyi albümlerinden birisi olan Hayde, Türkiye'nin En İyi 100 Albümü listesinde 42. sırada yer aldı. Kazım Koyuncu'nun 23 Eylül 2004 tarihinde Yedikule Hisarı'nda verdiği konser TRT 1'de canlı olarak yayınlandı. 100 bin satış rakamına ulaşan albüm tüm zamanların en çok satan Karadeniz müziği albümlerinden birisi oldu.
Kayıt süreci

İlk albümü gibi ikinci albümü de Beyoğlu Metropol Müzik tarafından yayımlandı. Temmuz 2003 tarihinde başladığı kayıtlar altı ay sürdü. Ocak 2004 tarihinde tamamlanan kayıtlar sonrasında albüm 17 Mart 2004 tarihinde Kaset ve CD olarak satışa sunuldu. Albüm için on beş parça kaydedildi. "Gülbeyaz" ve "Uy Aha" adlı iki enstrümantal parçanın müziğini Kazım Koyuncu kendisi besteledi. Albümün on üç parçası Stüdyo Sound da kaydedildi. "Narino" ve "Tsira" adlı iki parçanın kaydı Stüdyo ZB'de yapıldı. "Ben Seni Sevduğumi" adlı parçanın sözleri Hasan Tunç'a aittir. "Narino" adlı parçanın sözleri Mustafa Sırtlı'ya aittir. Albümde dokuzuncu sırada yer alan "Asiye" adlı parçanın sözleri ve müziği Ömer Akpınar'a aittir. Selim Bölükbaşı'nın seslendirdiği "Selimina" adlı ağıtın sözleri Harun Bölükbaşı'a aittir. Bu parçaların haricinde albümde yer alan diğer eserlerin sözleri anonimdir. İki parçada Şevval Sam ile birlikte düet yaptı. Albümdeki iki parçanın düzenlemesini Gürsoy Tanç, bir parçanın düzenlemesini Kazım Koyuncu, Kemal Sahir Gürel ve Cem Tuncer birlikte yaptı. Diğer parçaların tamamının düzenlemelerini Metin Kalaç yaptı. Akordiyon da İberya Özkan, garmon akordiyon da Nejat Özgür, akustik gitarda Gürsoy Tanç ve Kazım Koyuncu, tulumda Mahmut Turan ve Selim Bölükbaşı, bas gitarda Eylem Pelit ve Gürsoy Tanç, asma davul ve bağlamada Engin Arslan, klarnette Göksun Çavdar, davul programlama ve elektro gitarda Gürsoy Tanç, kavalda Kemal Sahir Gürel, kemençede Selim Bölükbaşı, klavyede Ozan Tügen, perküsyonda üç parçada Mehmet Akatay ve Selim Bölükbaşı, diğer parçalarda ise Volkan Ergen yer aldı.
Kemanda Adnan Karaduman'ın yer aldığı albümün fotoğraflarını Kerim Yanık çekti. Albümün tasarımını ise Ezgi Öztürk Elver yaptı. Geri vokallerde Cafer İşleyen, Ceyhun Demir, Gökhan Birben, Harun Topaloğlu, Hilmi Yarayıcı, Kemal Sahir Gürel, Selim Bölükbaşı, İmdat Avcı ve İsmail Avcı yer aldı. 17 Mart 2004 tarihinde Kaset ve CD olarak satışa sunulan albüm, 1 Haziran 2022 tarihinde LP formatında yayımlandı.
Parça listesi

| No>  | Başlık | Şarkı yazar(lar)ı | Müzik | Süre |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Gülbeyaz" (Enstrümantal) |   | Kazım Koyuncu | 3:33 |
| 2. | "Ben Seni Sevduğumi" (Şevval Sam ile düet) | Hasan Tunç | Hasan Tunç | 4:05 |
| 3. | "Narino"   | Mustafa Sırtlı | Mustafa Sırtlı | 3:28 |
| 4. | "Ella Ella"   | Anonim | Anonmi | 3:02 |
| 5. | "Tsira"   | Anonim | Jacob Bobokhidze, | 4:07 |
| 6. | "Uy Aha" (Enstrümantal) |   | Kazım Koyuncu | 2:21 |
| 7. | "Gelevera Deresi" (Şevval Sam ile düet) | Anonim | Anonim | 4:41 |
| 8. | "Potbori (Horonlar)"   | Anonim | Anonim | 4:15 |
| 9. | "Asiye"   | Ömer Akpınar | Ömer Akpınar | 4:45 |
| 10. | "Fadime"   | Anonim | Anonim | 3:36 |
| 11. | "Denizde Kararti Var"   | Anonim | Anonim | 4:05 |
| 12. | "Hayde"   | Melek Akman | Anonim | 5:36 |
| 13. | "Selimina" (Sultan Bölükbaşı'ndan kaynak alarak) | Harun Bölükbaşı | Selim Bölükbaşı | 4:44 |
| 14. | "Mohevis Kalo"   | Anonim | Anonim | 5:04 |
| 15. | "Ben Seni Sevduğumi  (TV Mix)"   | Hasan Tunç | Hasan Tunç | 3:10 |
Yapım görevlileri

Yapım görevlileri, Hayde albüm kitapçığından alınmıştır.
Kazım Koyuncu - Vokal (tüm parçalar), besteci (1, 6), akustik gitar (2, 5, 7, 8, 11, 12, 15), düzenleme (9)
Şevval Sam - Düet (2, 7)
Hasan Tunç - Söz yazarı (2, 15), besteci (2, 15)
Mustafa Sırtlı - Söz yazarı (3), besteci (3)
Hikmet Akçiçek - Derleme (4)
Jacob Bobokhidze - Besteci (5)
Ömer Akpınar - Söz yazarı (9), besteci (9)
Melek Akman - Söz yazarı (12)
Harun Bölükbaşı - Söz yazarı (13),
İberya Özkan - Akordiyon
Nejat Özgür - Garman akorsiyon
Gürsoy Tanç - Akustik gitar (3, 4, 12), düzenleme (4, 10), bas gitar (1, 3, 4, 10, 12), davul programlama, elektro gitar
Kemal Sahir Gürel - Düzenleme (9), kaval, geri vokal
Cem Tuncer - Düzenleme (9)
Mahmut Turan - Tulum (6, 8)
Selim Bölükbaşı - Tulum, kemençe, perküsyon (3, 6, 10), besteci (13), geri vokal
Eylem Pelit - Bas gitar
Engin Arslan - Asma davul, bağlama
Göksun Çavdar - Klarnet
Ozan Tügen - Klavye
Mehmet Akatay - Perküsyon
Volkan Ergen - Perküsyon
Adnan Karaduman - Keman
Hakkı Öztürk - Çello (9)
Cem Tuncer - Gitar (9)
Deniz Yücel - Viyola (9)
Seda Subaşı - Keman (9)
Temur Basiladze - Garmon akordiyon (14)
İberya Özkan - Düzenleme (14), salamuri, geri vokal (14)
Roland Şvalikadze - Chonguri, geri vokal (14)
Nugzar Tardeladze - Doli, geri vokal (14)
Nugzar Guçmanidze - Panduri, geri vokal (14)
Bayar Şahin - Geri vokal (14)
Ülkü Koper - Keman (9)
Gökhan Birben - Derleme (12), geri vokal
Cafer İşleyen - Geri vokal
Ceyhun Demir - Geri vokal
Harun Topaloğlu - Geri vokal
Hilmi Yarayıcı - Geri vokal
İmdat Avcı - Geri vokal
İsmail Avcı - Geri vokal
Kerim Yanık - Fotoğraf
Ezgi Öztürk Elver - Grafik tasarım
Stüdyo ZB - Kayıt stüdyosu (3, 5)
Stüdyo Sound - Kayıt stüdyosu
Beyoğlu Metropol Müzik - Yapım
Listeler > Tüm zamanların listeleri

| Liste | Konum |
| --- | --- |
Hürriyet Türkiye'nin En İyi 100 Albümü: 42
Yayımlanma tarihleri

| Ülke | Tarih | Format(lar) | Şirket | Kay>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Türkiye | 17 Mart 2004 | MC, CD | Beyoğlu Metropol Müzik |  |
| Dünya geneli | 19 Kasım 2014 | Dijital indirme | Beyoğlu Metropol Müzik |  |
| Türkiye | 1 Haziran 2022 | LP | Beyoğlu Metropol Müzik |  |
2024 MotoGP sezonu

2024 Grand Prix motosiklet yarışı sezonu, F.I.M. Yol Yarışı Dünya Şampiyonası'nın 76. sezonudur.
Not listesi

↑  Wildcard Remy Gardner used the team name Yamaha Factory Racing Team during round 16.
Budizm

| --- | --- |
Japonya'da bulunan bir Buda heykeli 
Tip: Hayat felsefesi
Milliyet: Çok uluslu
Sınıflandırma: Hint dinleri
Aktif saha: Güneydoğu ve Doğu Asya
Kutsal metin: Pali Derlemesi Elmas Sutra Mahayana Sutrası Lankavatara Sutra +6 daha
Tanrı: Mezheplere göre farklılık gösterir
İbadet yeri: Manastır
Kutsal yerler: Hindistan
Kuruluş: MÖ y. 520
Kuruluş yeri: Kuzeydoğu Hindistan
Kurucu: Siddhartha Gautama Buda (MÖ y. 563-483)
Mezhepler: Theravada Mahayana Vajrayana
Takipçi: y. 500 milyon
Hong Kong - Tian Tan'daki Buddha heykeli
Ravangla, Sikkim Buda Parkı'ndaki büyük Gautama Buda heykeli
Budizm, bugün dünya üzerinde yaklaşık 500 milyonu aşkın inananı bulunan bir dindir. İlk önce Hindistan’da ortaya çıkmış, daha sonra zaman içinde Güneydoğu ve Doğu Asya’da (Çin, Japonya, Kore, Moğolistan, Nepal, Sri Lanka, Tayland ve Tibet gibi ülkelerde) yayılmıştır.
Farklı bakış açılarına göre din veya felsefe olarak tanımlanan Budizm'in hedefi; hayattaki acı, ıstırap ve tatminsizliğin kaynaklarını açıklamak ve bunları gidermenin yollarını göstermektir. Budizm'de öğretilerin ana çatısını meditasyon gibi içe bakış yöntemleri, reenkarnasyon denilen doğum-ölüm döngüsünün tekrarı ve karma denilen neden-sonuç zinciri gibi kavramlar oluşturmaktadır.
Budizm, Sanskritçe ve Pali dillerindeki eski Budist metinlerinde 'uyanmış kişi - farkında olan' anlamına gelen Buddha kelimesinden türetilmiştir. "Tarihî Buda" da denilen Siddhartha, Budizm'in kurucusu olarak kabul edilir. Siddharta'nın hayattaki acıların kaynağını açıklamak amacıyla yaptığı uzun çalışmalar sonucu ıstırabı sona erdirecek bir mânevî anlayışa ulaştığı ve böylelikle Budalık'a eriştiği kabul edilir.
Budizm, Siddhartha Gautama'nın ölümünden sonra 500 sene boyunca Hint Yarımadası'nda, daha sonra Asya ve Dünya'nın geri kalanında yayılmaya başladı. Hindistan'da zamanla etkisini yitiren Budizm, Güneydoğu Asya ve Uzak Doğu kültüründe etkisini günümüze kadar devam ettirmiştir.
Tarihçe

Ana madde: Budizm tarihi
Budizm MÖ 563-MÖ 483 yılları arasında yaşadığı tahmin edilen, bugün Buddha olarak bilinen Siddhartha Gautama tarafından kurulmuştur. Siddhartha Gautama, Kuzey Hindistan'da bir prens olarak doğduktan sonra hayattaki acıları sona erdirmek için bir yol bulmak amacıyla krallığını terk etmiş ve uzun çalışmalar sonucunda aydınlanmaya ulaşmıştır.
Sosyolojik ve tarihsel plânda Budizm'in, Hindistan'ı işgal eden Aryan topluluklarının beraberinde getirdiği Brahmanizm'e karşı bir tepki olarak ortaya çıktığı söylenebilir. Felsefî kaynakları arasında Brahmanizm ve Hinduizm ile birlikte Jainizm ve yerli halklarının eski din ve kültürleri de sayılabilir. Ancak geleneksel olarak Budizm'in en temel kaynağı olarak Siddharta Gautama'nın aydınlanma deneyimi ve bu deneyim sayesinde kazandığı bilgelik gösterilir.
Tarihçe > Buda'nın yaşamı

Siddhartha Gautama'nın, Nepal'deki Lumbini'de doğduğu düşünülmektedir. Yaygın olmamakla birlikte Hindistan-Nepal sınırındaki Kapilavastu'da doğduğuna dair iddialar da vardır.
Geleneksel olarak kabul edilen yaşam hikâyesi şöyledir:
Siddhartha Gautama klanı ve Sakya Kabilesi'nden bir prens olarak dünyaya gelir. Doğumundan kısa bir süre sonra babası Kral Suddhodana'yı bilge olduğu varsayılan bir kişi ziyaret eder. Siddhartha hakkında "Bu çocuk ya muhteşem bir kral (chakravartin) veya muhteşem bir kutsal adam (Sadhu) olacak" der. Siddhartha'nın ileride kral olarak yerine geçmesini arzulayan babası ise onun yaşamı boyunca acı ve ölüm gibi hayatın gerçeklerinden habersiz sarayda yaşamasına çaba gösterir. Bundan dolayı Siddhartha, hayatının ilk 29 yılını insan nefsinin arzu edebileceği her tür zenginliğin içinde yaşamıştır. Babasının çabalarına rağmen Prens Siddharta, 29 yaşındayken ilk kez bir yaşlı insanın acı çektiğini görür. Bu olaydan sonra sarayın dışında yaptığı gezintilerde hasta bir adam, çürümüş bir ceset ve çileci bir derviş görünce hayatın ızdırap içerdiğini fark eder ve acıyı altetmek için çileci bir derviş olarak yaşamaya karar verir.
Derviş olmak için görkemli hayatı arkasında bırakarak sarayından ayrılan Siddhartha, başlangıçta çeşitli dervişlere katılarak onların çileci öğretilerini izler. Bu dervişler toplumdan ayrı, yoksun bir hayat sürerek açlık, kendine eziyet gibi çeşitli yöntemlerle nefislerini engellemeye çalışmaktadırlar. Uzun süre bu yoksun hayatı izleyen Siddhartha, bu yöntemlerin insana açlığa dayanma, hassas fısıltılar duyma, vücutta ağrı hissetmeme gibi olağanüstü rûhânî güçler kazandırdığını fark eder, ancak aynı zamanda vücuduna zarar verdiğini de görür.
Siddhartha, bu yöntemlerin aradığı cevaba ulaşmasına katkıda bulunmadığını, prens olarak zenginlikler içindeki hayatında olduğu gibi tatminsizlik ve huzursuzluk yarattığına karar verir. Böylelikle çileci yaşamına son vererek anapanasati denilen "nefesi dikkatle takip etme" meditasyonunu geliştirir. Çileci yaşam yerine, ne nefsin her isteğine boyun eğen, ne de vücudu yıpratacak kadar mahrum bırakan ve Orta Yol olarak tanınan bir yaşam şekli geliştirir. Söylenceye göre çileci hayatı terk etmesi, bir gün köylü bir kızın getirdiği süt ve pirinç muhallebisini kabul etmesiyle olur; ve bir incir ağacının altında nefes meditasyonuna oturur. 49 günlük meditasyondan sonra 35 yaşındayken ilmini tamamlar ve günümüz Bodh Gaya'sında bulunan bu ağacın altında aydınlanmaya ulaşır.
Aydınlanmasından sonra Buda veya Gautama Buddha adını alarak öğretilerini yaymaya başlar. Hindistan'ın kuzeyini, Ganj kıyılarının kutsal kenti Benares ve dolaylarını yeni felsefesini anlatarak gezen Gautama Buddha, kayıtlara göre 80 yaşında Kuşinagar'da (Hindistan) ölmüştür.
Tarihçe > Buda sonrası gelişmeler

Gautama Buddha'nın ölümünün ardından toplam altı Budist Konsey düzenlenmiştir. Bu konseyler, öğretilerin Asya'nın farklı yörelerine yayılmasına, farklı anlayışların ortaya çıkmasına katkıda bulunmuştur. 20. yüzyıla gelindiğinde Avrupa ve ABD'de de ilgi görmeye başlayan Budizm, pek çok farklı mezhep ya da okula ayrılmıştır.
Budist yazmalarda aktarıldığına göre MÖ 5. yüzyılda Gautama Buddha'nın Parinirvāṇa'sının üstünden henüz çok geçmeden birinci Budist konsey, Rajgir'de Buddha'nın öğrencisi Mahakasyapa'nın başkanlığında toplanmıştır. Amacı, öncelikli olarak öğretilerin sözlü aktarımında yanlışların yaşanmamasını sağlamaktır. Birinci Konsey'de Buda'nın kuzeni ve aynı zamanda onu çok uzun bir süre takip etmiş olan öğrencisi Ananda, Buda'nın konuşmalarını (sūtras, Pāli'de suttas) ezberden okuması için çağrıldı. Başka bir öğrencisi olan Upali ise keşişlik yaşamını düzenleyen kuralları (vinaya) ezberinden anlatır. Bunlar, daha sonra Pali dilindeki Tripitaka (Üç Sepet) derlemesinin temelini oluşturmuştur.
Buda'nın Parinirvāṇa'sından yaklaşık 100 yıl sonra Yasa adlı bir rahibin çağrışı üzerine Hindistan'ın çeşitli yörelerinden gelen 700 rahip, Vesali'de Vinaya İlkeleri'nin uygulamasında ortaya çıkan farklılıkları tartışmak üzere toplanır. İkinci Budist Konsey olarak adlandırılan bu toplantıda Sangha'nın ilk ayrımları ortaya çıkmıştır. İlk etapta Sthavira ve Mahāsāṅghika anlayışları birbirinden farklılaşmıştır.
MÖ 3. yüzyılda Kral Asoka, Budizmin gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Kanlı Kalinga Savaşı'nın ardından şiddeti reddederek Budizm'i seçen Asoka, pek çok stupa inşâ ettirmiş, Orta Asya ve Sri Lanka'ya elçiler göndererek Budizm'in ilk defa Hindistan dışında tanınmasını sağlamıştır. Üçüncü Budist Konsey MÖ 250 civarında Pataliputra’da Kral Asoka'nın çağrısı üzerine Moggaliputta Tissa adlı bir keşişin başkanlığında toplanmıştır. Amacı Budist hareketi saflaştırmak, öğretiden sapan mezhepleri belirlemektir.
Okullar

Ana madde: Budizm okulları
Budizm tarihi 2500 yıllık bir geçmişe sahip olmakla birlikte çok sayıda okulu ve sistemi de beraberinde getirmiştir. Budizm’de okul (vada), araç (yana) ve yol kavramları “Mezhep” kavramıyla örtüşmekte ve bu sözü edilen kavramların hepsi aynı anlama gelmektedir.
Bugün genelde kabul gören sınıflandırmaya göre, Budizmde başlıca dört akım vardır. Bunlar:
Güney Budizmi, Theravada, Güneydoğu Asya Budizm veya Pali Budizmi olarak da bilinir. Takipçileri başlıca Bangladeş, Çin, Kamboçya, Laos, Malezya, Myanmar, Sri Lanka, Tayland ve Vietnam'da bulunur.
Doğu Budizmi, Doğu Asya Budizmi, Çin Budizmi, Çin-Japon Budizmi olarak da bilinen Mahayana'dır. Takipçileri başlıca Çin, Japonya, Kore, Singapur, Vietnam ve Rusya'nın bazı bölgelerinde bulunur.
Kuzey Budizmi, Tibet Budizmi, Tibet-Moğol Budizmi, Lamaizm, Vajrayana olarak da bilinir. Tibet, Moğolistan, Bhutan başlıca olmak üzere Nepal, Hindistan, Çin, Rusya ve Türkî Orta Asya'da takip edilir.
Batı ülkeleri: Budizm özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ABD, Avustralya ve çeşitli Avrupa ülkelerinde de yayılmıştır. Batı'da Budizmin dinî özelliklerinden çok felsefî ve psikolojik özellikleri, meditasyon ve zihin terbiyesi unsurları vurgulanmaktadır.
Hinayana (küçük taşıt) adı da verilen Theravada Budizmi (eskilerin yolu), bireyleri bu Dünya'nın sıkıntı ve ızdı­raplarından kurtarmayı amaçlar. Yani, öncelikle bireyin yazgısını ve kurtuluşunu dikkate alır. Buna göre, acı çekmekten kurtulmanın tek yolu, yaşamdan el etek çekerek, Nirvana'ya ulaşmakla elde edilebilecek olan ahlak yetkinliğidir. Buna karşın Mahayana Budizmi (büyük taşıt), bireyden çok tüm insanlığı, yani bütünü dikkate alır. Bu anlayışa göre, büyük borç gerçekte tüm insanlığa hizmet ettikten sonra ödenmiş olacaktır ve bireyin yalnızca kendisini kurtarmasının hiçbir önemi yoktur. Üçüncü büyük mezhep olan Vajrayana, Mahayana'dan türemiş tantrik bir okuldur. Felsefî açıdan Mahayana'dan çok farklı değildir ancak uygulamada yepyeni yöntemler ekler.
Bütün Budist mezhepler "yeniden doğum" (reankarnasyon) ve karma inançlarını kabul eder. Karuna adı verilen Budist merhamet anlayışı da tüm okullarda ortaktır. Bundan başka bütün Budist mezhepleri ve okulları Dört Yüce Gerçek, Sekiz Aşamalı Asil Yol, 12 halkalı nedensellik yasası gibi temel Budist öğretileri kabul eder.
Buda'nın ölümünden birkaç yüzyıl sonra erken dönem sanghasında, vinaya ve öğreti anlayışındaki farklar, coğrafi uzaklık gibi nedenlerle çeşitli ayrımlar ortaya çıkmıştır. Buna bağlı olarak Üçüncü Budist Konsey dönemine gelindiğinde ilk Erken Dönem Budist Okulları olan Mahasanghika (Büyük Cemaat) ve Sthaviravadin (eski yol) okulları kurulmuştur.
Daha sonra bu şekilde farklı fikirleri olan 18 okul daha oluşturulmuştur. Bugün bile bu okulların hangi gruba ait oldukları belli değildir. Mahasanghika, dört Shravaka okullarından biri olarak kabul edilmiştir (Sthaviravada, Mahasanghika, Sammitiya ve Sarvastivada).
Okullar > Theravada

Theravada kimi zaman Güney Budizm, Pali Budizm ya da Mahayana Budistleri tarafından "Hinayana" (küçük taşıt) olarak da nitelendirilen, Budizmin en eski okulunun günümüzdeki tek temsilcisidir; disipline ve monastik hayata büyük önem verilir; rahipler için katı kuralları vardır. Theravada yalnızca Pali Derlemesi'ni kabul eder, Mahayana mezhebinden farklı olarak mistisizm ve mistik spekülasyonlara yer verilmez, felsefidir; ruhun ve tanrının olmadığı olgusu üzerine en çok duran Buddhizm mezhebidir.
Mahayana mezhebinden farklı olarak yalnızca Gautama Buddha'nın öğretilerinin "üstün" olduğu kabul edilir, daha sonra aydınlanan ve "Buddha" olarak isimlendirilen kişiler Gautama seviyesinde değillerdir, Mahayana'nın aksine diğer Buddha'ların da değil yalnızca Gautama'nın öğretileri kutsal metin olarak kabul edilir. Nirvana'ya ulaşmak için pek çok kere ölüp yeniden doğarak "gelişmek" gereklidir.