Arap Sosyalist Baas Partisi - Irak Bölgesi
Tarihi > 2003 istilası ve yeni Irak hükûmeti > Saddam'ın ölümü ve partinin bölünmesi (2006-günümüz)

31 Aralık 2006'da, Saddam Hüseyin'in asılarak idam edilmesinden bir gün sonra, Bağdat Vatandaşları Buluşması adlı daha önce bilinmeyen bir grup Ürdün'ün başkenti Amman'da Baas Partisinin Ürdün Bölgesel Şubesinde İzzet İbrahim ed-Duri'yi Saddam'ın ölümünün ardından Irak'ın yeni cumhurbaşkanı ve partinin genel sekreteri olarak onaylayan bir bildiri yayınladı. Açıklamada 1980-88 yılları arasında İran'la yapılan savaşta, 1991'de Kuveyt'e karşı yapılan Körfez Savaşı'nda ve sonrasında 13 yıl süren yaptırımlarda öldürülen Iraklılara atıfta bulunularak "Irak'ın birliğini yeniden tesis etmek için ülkemizi iğrenç suçlulardan, neosiyonistlerden ve Perslerden kurtarmaya yemin ediyoruz" denildi. Ed-Duri'nin göreve gelmesinden bu yana partinin silahlı kanadı Nakşibendi Tarikatının Adamları Ordusudur.
Ed-Duri'nin hizbinden bir Baas Partisi sözcüsü olan Ebu Muhammed'e göre, Saddam'ın ölümünün arifesinde, "Yoldaş İzzet 2003'ten beri Baas Partisinin siyasi ve direniş gruplarına liderlik etmektedir, ancak onu resmi olarak partinin genel sekreteri olarak atamak bir protokol ve iç tüzük meselesidir." dedi. Ed-Duri Ocak ayı başında partinin genel sekreteri seçildi.
Ed-Duri'nin halefiyetine rağmen, bir başka üst düzey Baasçı olan Yunus el-Ahmed, yeni bir liderlik seçmek üzere Suriye'de Irak Baas Partisi Genel Konferansı çağrısında bulundu (grubun silahlı kanadı Dönüş'tür). Bu hareket parti içinde önemli tartışmalara yol açmış, Ed-Duri bir bildiri yayınlayarak Suriye'yi Irak Baas Partisinin altını oymaya yönelik Amerikan destekli bir girişim olduğu iddiasıyla eleştirmiş, ancak bu bildiri daha sonra önemsiz gösterilmiştir. Konferans el-Ahmed'i genel sekreter olarak seçti ve el-Ahmed, ed-Duri'yi partiden ihraç eden bir emir yayınladı, bunun üzerine ed-Duri de el-Ahmed ve diğer 150 parti üyesini ihraç eden bir karşı emir yayınladı. Bu olaylar gerçekte iki Irak Baas Partisinin varlığına yol açtı: ed-Duri liderliğindeki ana parti ve el-Ahmed liderliğindeki ayrılıkçı parti.
El-Ahmed'in Baas Partisinin merkezi Suriye'dedir. Mezher Mütni Avad, To'ma Di'aiyef Getan, Cabbar Haddoosh, Sajer Zubair ve Nihad ed-Dulaimi de dahil olmak üzere tutuklanmayan veya idam edilmeyen partinin önde gelen isimlerinin çoğunu içerdiğine inanılmaktadır. El-Duri'nin grubunun aksine, El-Ahmed'in hizbi Şiileri partiye katmakta başarılı olmuştur. El-Ahmed ve hizbin üst düzey liderleri Sünni olsa da örgütün orta kademesinde çalışan çok sayıda Şii bulunmaktadır. El-Ahmed'in lider olarak seçilmesinin ardından hizbin yaptığı açıklamada kendisinin "Şii kökenli olduğu ve Ninova vilayetindeki Şii bölgelerinden geldiği" belirtilmiştir. El-Ahmed'in aksine ed-Duri daha muhafazakâr bir politika izlemiş ve üyelerini büyük ölçüde Sünnilerin hâkim olduğu bölgelerden toplamıştır.
El-Ahmed'in Baas Partisinin orijinal ideolojisi olan seküler panarap milliyetçiliğine geri döndüğü söylenebilir ki bu ideoloji Irak'ın Şii ağırlıklı güney vilayetlerinde birçok durumda başarılı olmuştur. Ancak tüm çabalarına rağmen el-Ahmed, ed-Duri'yi devirme hedefinde başarısız olmuştur. Ed-Duri'nin hizbi internetteki en büyük ve en aktif hiziptir ve Baasçı web sitelerinin büyük çoğunluğu ed-Duri'ye bağlıdır. Bir diğer başarısızlık ise Suriye merkezli el-Ahmed'in hizbinin münhasıran Suriye desteğine sahip olmaması ve Suriye merkezli olması nedeniyle partinin Suriye'nin müdahalesine açık olmasıdır. Ancak ed-Duri ve el-Ahmed hizipleri arasındaki farklılıklara rağmen her ikisi de Baasçı düşünceye bağlıdır.
2 Ocak 2012 tarihinde, Hamid Manfi el-Karafi'nin başkanlığını yaptığına inanılan Orta Fırat ve Güney Örgütleri (OCES), parti içindeki mezhepçiliği kınayan ve özellikle ed-Duri'nin hizbini eleştiren bir bildiri yayınladı. OCES, liderliğin birincil Sünni liderlik ve yedek Şii liderlik oluşturma kararını kınadı.
Ed-Duri hizip liderliğinin bu kararı, Şiilerin çoğunlukta olduğu bölgelerdeki Baasçı örgütlerin, Şii üyelerin marjinalleşmesine ve dışlanmasına yol açan politika hataları olarak gördükleri şikâyetlerine bir cevap niteliğindeydi. OCES bu kararı reddetmiş ve gayrimeşru olarak değerlendirmiştir. OCES açıklamasında, "kararlarının uygulanmamasının meşru otoriteye karşı bir isyan [...]" ve "bilinçli ve açık bir tehdit ve mezhepsel ve bölgesel motivasyonlarla lekelenmiş kararlar yoluyla acı bir gerçekliği dayatma girişimi" olarak değerlendirildiğini belirtti. OCES'in açıklamasının sonunda "Orta Fırat ve Güney liderliklerinin geçen yıl ulusal liderlikle daha önce varılan mutabakata dayalı olarak aldığı kararlar doğrultusunda örgütsel faaliyetlerini sürdürürken, Irak şube liderliğinin herhangi bir üyesiyle yurt içi ya da yurt dışında herhangi bir bağlantı ya da bağlantı" ifadeleri yer aldı. Ed-Duri'nin hizbinden ayrılmasına rağmen el-Karafi'nin hizbi ne el-Ahmed'in hizbiyle ne de üçüncü bir Baasçı grup olan Diriliş ve Yenilenme Hareketiyle aynı çizgiye gelmedi.
Ed-Duri daha çok bir sembol olarak görülse de aslında parti üzerinde o kadar da büyük bir güce sahip değil. Emekli Korgeneral Halid el-Ciburi, 2007 yılında Ürdün'ün başkenti Amman'daki Amerikan Büyükelçiliği ile yaptığı bir görüşmede "arkasında, hizbinin operasyonel liderliğini oluşturan güçlü bir gölge personel grubu olduğuna" inandığını belirtmiştir. Ciburi ayrıca partinin modernleşmekte olduğunu, bir yandan tek başına iktidara gelmenin imkansız olduğunu kabul ederken diğer yandan da eski Baasçı ideolojik köklerine geri döndüğünü belirtti. El-Ciburi bir başka notunda Baas Partisinin Irak el Kaidesinin başlıca düşmanı haline geldiğini belirtti.
Muammer Kaddafi'nin devrilmesinin ardından, yeni Libya hükümeti Irak hükümetine Kaddafi'nin yardımıyla Baasçıların bir darbe planladığını iddia eden belgeler gönderdi. İfşaatlar nedeniyle Irak hükümeti binlerce kamu görevlisini tasfiye etmeye başladı. Bu tasfiye Sünni protestolarını tetikledi ve pek çok kişi Irak içinde Sünni özerkliği talep etti. Dışarıdan gözlemcileri şaşırtan bir şekilde ed-Duri'nin Baas Partisi Sünni özerkliğine karşı çıktı ve yaptığı bir açıklamada bunu "Irak'ı mezhepsel çizgilerle bölmeye yönelik tehlikeli bir plan" olarak nitelendirdi. Ancak bu kınama çoğunlukla sembolikti çünkü ed-Duri'nin grubu Sünni özerklik çağrılarının yapıldığı protestolara katıldı ve özerkliğe inanan ve özerklik için ajitasyon yapan gruplarla ittifak kurdu.[kaynak belirtilmeli]
Temmuz 2012'de Baas Partisi ed-Duri'nin mevcut hükümeti ve Amerika'nın Irak'a müdahalesini kınadığı video kaydına alınmış bir konuşmasını yayınladı. Ancak ed-Duri tonunu değiştirerek Amerikan güçleri çekildiğinde ve hükümet devrildiğinde ABD ile iyi ilişkiler kurmak istediğini belirtti. 2013 yılında ed-Duri'nin Musul kentinde yaşadığı ve devam eden iç savaş nedeniyle Suriye'yi terk ettiği bildirildi. Birçok analist, ed-Duri'nin Sünni çoğunluğa sahip bölgelerdeki popülaritesi nedeniyle Baas Partisinin Irak'ta yeni bir iç savaş başlatabilecek potansiyel güce sahip olduğundan endişe etmekteydi.
Irak Parlamentosu 2016 yılında Baas Partisine yönelik 2003 tarihli yasağı yineledi. Ed-Duri 2020 yılında öldü.