Yemen Krallığı
Tarihçe > İmam Yahya dönemi (1918-1948)

Daha fazla bilgi: İmam Yahya
Birinci Dünya Savaşı'nda cephelerin çıkmaza dönmesi yüzünden dönemin Zeydî imamı olan İmam Yahya hem kendi hem de Yemen’in akıbetinin ne olacağı konusunda endişe içine düştü. İmam Yahya, kendisine bir zarar gelmemesi için Lahic’i İngilizlere bırakıp karşılığında da İngiliz ve Seyyid İdrisî saldırılarının durdurulmasının sağlanıp, deniz yollarının açılmasını istemeyi düşünmeye başladı. 30 Ekim 1918'de, Osmanlı İmparatorluğu'nun Mondros Mütakeresi'ni imzaladı. Bu durumun ardından İmam Yahya San'a'ya girerek Yemen'in bağımsızlığını ilan etmiştir ve bağımsızlıktan 3 gün sonra İmam Yahya kendini Yemen Zeydî Emirliği'nin hükümdarı ilan etmiştir.  Mütakereye göre Osmanlı bütün Yemen'den çekilecekti fakat şehrin valisi Mahmut Nedim Bey ve 40. Tümen kumandanı Galib Bey bu emre 45 gün boyunca uymadı. Kolordu Komutanı Ahmet Tevfik Paşa, askerlerin gecikmiş maaşlarının cüzi bir miktarını Vilayet kasasından ödediler. İmam Yahya eğer Kolordu birliklerinin teslimine kolorduca karar verilirse karşı çıkmayacağını bildirmiş, ileride yaşanabilecek taarruzlara önlem olarak da birliklerdeki silah ve cephanenin bir kısmının kendisine verilmesini talep etmiştir fakat bazı komutanlar buna itiraz etmiştir. Taiz Harekât Bölge Komutanı Ali Sait Paşa'nın inisiyatifle Aden'e gidip İngilizlerle görüştü. Ahmet Tevfik Paşa Yemen'i boşaltmayı ağırdan aldığından İngilizler 1918 Aralık'ında VII. Kolordu ile Yahya'nın heyeti İngilizlerle masaya oturdu fakat bu müzakereden bir sonuç çıkmadı. Direniş 1 ay daha devam etti ardından VII. Kolordu ve 40.Tümen ellerindeki cephanelerin büyük kısmını İmam Yahya'ya teslim ederek geri kalan kısmını da kabilelere satarak askerlere maişet verildi. 23 Ocak 1919'da son Osmanlı kuvveti İngilizlere teslim oldu.
Her ne kadar çoğu memur ayrılmış olsa da San'a'da hala Mahmud Nedim Bey ve 200 Osmanlı memuru İmam Yahya tarafından alıkoyulmuş şekilde bulunuyordu. Yemen'de kalan memurlar Lozan antlaşması imzalanana kadar defalarca maaşlarının ödenmesi için İstanbul ve Ankara hükûmetine mektuplar yazdı. 13 Ekim 1923'teki bir mektupta Yemenlilerin kendi idarelerini kurmalarının uygun ve gerekli olduğunu, maddi taleplerin yerine getirilmesinin mümkün olmadığını, ancak teşkilatlanma için gerekli uzman veya memura ihtiyaç duyulduğu takdirde maaşlarının Yemen idaresi tarafından verilmesi kaydıyla Türkiye’nin yardımcı olabileceği yazıldı. Mahmut Nedim San'a valiliği, Ragıp Paşa dışişleri bakanlığı gibi önemli vazifelerde bulunmuşlardır.  İmam Yahya, Lozan Barış Antlaşması’nın ardından resmî görevi sona eren Mahmud Nedim Bey’in Yemen’de kalmasını istedi. Ancak Mahmud Nedim Bey 1924 yılında Türkiye'ye döndü. Ardından geride kalan Türkleri de Türkiye'ye getirmeye uğraştı. 1926'da bazı memurlar Türkiye'ye döndü. Yemen'de kalan Türkler yerliler ile evlendi ve daha sonrasında çoğu Türkiye'dekiler tarafından öldükleri sanılmıştır.
İmam Yahya, Kasımiler döneminden kalma olan Büyük Yemen idealini gerçekleştirmek istiyordu. Bu yüzden Osmanlı ile İngiltere'nin Mart 1914'te belirlediği Menekşe Hattı'nı tanımadığını ilan etti ve Büyük Yemen idealini gerçekleştirmek için 1919 yılında İngiliz yönetimindeki Aden Protektorası'na doğru ilerlemeye başladı fakat İngiliz ordusunun karşı saldırısıyla Yemenliler geri çekildiler. Geri çekilen İmam Yahya'nın ordusunun ardından gelen İngiliz ordusu da el-Hudeyde limanını işgal edip Asir Emirliği'ne teslim etti. Hudeyde'nin kaybının ardından İmam Yahya 1922'de tekrar Aden'e saldırdı. Aden'e 50 km kala İngiliz Hava Kuvvetleri İmam Yahya'sının ordusunu ağır bombardıman altında bıraktığı için geri çekilmek zorunda kaldılar.
Yemen'deki aşiretler üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmak için 1922'de isyan eden Haşîd ve Bâkil kabilelerine karşı savaş açtı. İmam Yahya veliaht Prens Ahmed bin Yahya'nın gaddarlığını bildiği için isyanlarda onu komutan atadı. Haşîd eşkıyaları ile Muzaffer Ordu'nun bir sürü çatışması ardından Haşîd kabilesi bozguna uğradı. Prens Ahmed bin Yahya'nın emriyle ordu Haşîd kabilesini yağmaladı ve birçok kişiye tecavüz etti. Bu olaydan sonra İmam Yahya veliaht Prens Ahmed bin Yahya'ya Haşîd kabilelerinin reisleri ile şeyhlerini tutuklatmasını, esirleri toplatmasını ve ayrıca savaş zararlarını karşılaması için Haşîd kabilesinin cüzi olmayan miktarda vergi toplamasını, kabul etmeyenlerin evlerinin yıkılmasını emretti. Tutuklanan Haşîd şeyhleri ve aşiret liderleri Ghamdan hapishanesine gönderildi. Çocuklar dışındaki herkes işkencelerle öldürüldü.
1924 yılında el-Cevf ve Beydâ kabileleri isyan etti. Bunun üzerine İmam Yahya isyanın bastırması için Seyyid Abdullah el-Vezir liderliğindeki Yeni Ordu'yu gönderdi. Aşiretlerin üzerinde otoritesini kurduktan sonra 1923 yılında Muhammed ibn Ali el-Îdrisi'nin ölümünden sonra Asir Emirliği'nde ortaya çıkan taht mücadelesinden faydalanmak isteyen İmam Yahya çoğunluğu Haşîd kabilesinden olan aşiret üyelerinden olan birlikler ile Hudeyde'yi ele geçirdi. Hudeyde sakinleri tarafından ermiş olarak kabul edilen bir dizi türbe bu çatışmalar sırasında İmam Yahya'nın ordusuyla yerle bir edildi. Hudeyde ele geçirilirken el-Cevf kabileleri isyan etti ve kısa süre sonra yapılan çatışmanın ardından isyan sona erdi. Sonra Sabya'ya yöneldi ve el-İdrisi'nin oğlu Ali bin İdrisi'yi kuşattı. 1926'da İmam'ın ordusu Cizan ve Necran'da kendisini tanımayan aşiretlere baskın düzenledi Ali bin İdrisi İmam Yahya'ya kendisini Güney Asir'in hükümdarı olarak tanıması şartıyla ona bağlılığını sunmayı  teklif etti fakat İmam Yahya bu teklifi İdrisiler fas asıllı olduğu iddia ederek reddetti. İmam Yahya'ya göre; İngilizlerle birlikte İdrisliler davetsiz misafirlerden başka bir şey değildi ve Yemen'den kalıcı olarak sürülmeleri gerekiyordu. Bu politikası Birleşik Krallık ve onların baskısı altında olan Hicaz ve Necid Krallığı ile sorunlar yaşamasına neden oldu. 1926 yılında Hicaz ve Necid Krallığı ile Yemen arasında Necran'ın toprak paylaşımı üzerine anlaşmazlık çıktı.
İmam Yahya, Güney Yemen'deki İngilizlere baskı yapmak ve iki işgalci güç arasında kendilerine ait olmayan bir toprakta çizilmiş sınır çizgisini tanımadığını duyurmak için 1927'de ed-Dali'ye girdi ve Aden Protektorası'na baskınlar düzenlemeye başladı. Buna karşılık olarak İngilizler özellikle Taiz ve İbb olacak şekilde Yemen'i bombalamaya başladı. Yemen'in hava kuvveti ve hava savunma sistemi bulunmadığı için Yemen tepki veremedi çok fazla zayiat verdi. Bu yüzden imam baskınları durdurmak zorunda kaldı. Daha sonra Ali Nasır el-Kardey Menekşe Hattı'nın güneyinde kalan Şebve'yi ele geçirmek için bir aşiret birliği ile yola çıktı. Çatışma olmadan aşiretler İmam Yahya'ya boyun eğdi. Şebve'deki aşiretler imamın boyunduruğuna girdikten sonra İngilizler Şebve'deki aşiretleri bombalamaya başladı. Aşiretleri bombalamalarının asıl nedeni İmam'ın sarsılan otoritesini daha da sarsmaktı.
İmam Yahya'yı ilk kez bütün Yemen'in kralı olarak tanıyan ülke 1926 yılında imzalanan İtalya-Yemen Antlaşması'yla İtalya Krallığı oldu. Böylece İmam özellikle Arap coğrafyasında Yemen kralı (Arapça: ملك اليمن, romanize: Melīk el-Yaman) olarak nitelendirdi. Bu konuda Aden Protektorası'nın idarecileri endişelenmeye başladı çünkü İmam Yahya Güney Yemen'de hak talebinde bulunmasıyla saldırılarını meşrulaştırmıştı.
İdrisiler İmam Yahya'ya yaptıkları teklifin aynısını İbn Suud'a da teklif ettiler ve Suudi himayesine girdiler. Böylece Yemen ile Suudi Arabistan arasındaki tampon devlet yok olmuş oldu. 1930 yılında Suudiler Asir'in kontrolünü ele geçirdi ve bölgeye Suudilerden birisini atadı. 1931 yılında Yemen ile Suudi Arabistan arasında bir tür dostluk antlaşması imzalandı.