stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Katrina Kasırgası
Fırtınaya hazırlanma > Federal hükûmet

26 Ağustos sabahı yerel saatle saat 10.00(Türkiye saatiyle 17.00)'da fırtına şiddetini Kategori 3'e yükseltmiştir. Öğleden sonra Ulusal Kasırga Merkezi Katrina'nın Florida'nın güneyini vurduktan sonra Mississippi kıyısına ilerleyeceğini tahmin etmiştir ve 27 Ağustos sabahı saat 10'da kasırganın New Orleans'ı da içeren güney Louisiana'yı vuracağını hesaplamıştır.
26 Ağustos'a girilirken Birleşik Devletler sahil güvenliği beklenen darbe bölgesine önlemlerini almaya başlar ve 400'den fazla yedek asker aktif hale getirilmiştir. Havacılık eğitim merkezinden hava ekipleri kurtarma hava aracını Teksas'tan Florida'ya getirmişlerdir. Hava araçları Kasırga tarafından evlerini kaybeden New Orleans'lıları kurtarmak için saatlerce Mississippi ve Alabama sahil şeritleri boyunca uçmuşlardır. 29 Ağustos'un öğlenine kadar tüm hava araçları Meksika körfezinden geri dönmüştür.
Başkan George W. Bush kasırga Louisiana, Alabama ve Mississippi'ye ulaşmadan iki gün önce bu yerlerde olağanüstü hâl ilan etmiştir. Aynı akşam Ulusal Kasırga Merkezi kasırganın Florida Panhandle vurduktan sonra Morgan City, Louisiana ve Alabama-Florida'yı 12 saat içinde vuracağı uyarısında bulunmuşlardır.
28 ve 29 Ağustos'ta Ulusal Kasırga Merkezi'nin başkanı Max Mayfield, Başkan George W. Bush ile yaptığı video konferanslarda Katrina'nın şehri koruyan setleri zorladığını ve suların seti aşıp şehri sular altında bırakabileceğini belirmiştir. Ayrıca bir konferansta Max Mayfield "Kimsenin setlerin güvenli olduğunu söyleyemeyeceğini ve bu konunun çok çok endişe verici olduğunu belirtmiştir."
28 Ağustos'ta Ulusal Kasırga Merkezi Katrina'nın yolundan saptığını belirtmiş ve Florida Panhandle büyük bir kısmında ve Louisiana sahil şeridinde tropikal fırtına uyarısı yapmıştır. Ulusal Meteoroloji Merkezi'nin New Orleans/Baton Rouge ofisi bölgenin "Haftalar boyunca oturmaya elverişsiz" sözleriyle ifade edilen bir ilanı çıkarmıştır.
Mississippi ve Alabama'ya ek olarak güneydoğu Louisiana'nın büyük kısmında gönüllü ve zorunlu boşaltma emri çıkarılmıştır. Gönüllü veya zorunlu boşaltma emri Körfezin kıyısının 1,2 milyon sakinine uygulanmıştır.
Fırtınaya hazırlanma > Acil durum bildirileri

26 Eylül 2005'te FEMA'nın yanıtı hakkında Michael Brown'a kongrenin cumhuriyetçi üyeleri tarafından sorular sorulmuştur. Cumhuriyetçi milletvekili Stephen Buyer Bush'un bildirisinin neden Orleans, Jefferson veya Plaquemines kapsamadığını sormuştur. (Aslında, bildiri Louisiana'daki hiçbir kıyı kesimini kapsamamıştır, oysaki Mississippi ve Alabama'daki kıyı ilçeleri bildiride belirtilmiştir. Brown bu durumu doğrulamıştır çünkü Louisiana valisi Kathleen Blanco yardım için onun ilk isteğinde o bölgeleri kapsamamıştır.
Fırtınaya hazırlanma > Körfez kıyısı

26 Ağustos'ta kasırganın vurması beklenen Mississippi'de, ulusal muhafızlar aktif hale getirildi. Buna ek olarak, ertesi gün federal hükûmet Acil Durum Merkezi aktif hale getirildi ve yerel hükûmet şehri boşaltma kararı aldı. 28 Ağustos akşam saat yediye kadar 11 ilçe ve on bir şehirde boşaltma emirleri çıkarıldı, takip eden sabaha kadar bu sayı 41 ilçe ve 61 şehre çıkartıldı. Bundan başka, kıyıda yaşayanlar için 57 acil durum sığınağı açıldı ve eğer ihtiyaç duyulursa 31 ekstra sığınak hazırda tutuldu. Louisiana'da yerel hükûmet tropikal fırtına vurmadan boşaltma planını 3 evrede uygulamıştır. 50 saat önce kıyı kesimleri boşaltılmaya başlandı. İkinci kısım bölge 40 saat öncesinden ve üçüncü kısım bölge (New Orleans'ı da içeren bölge), 30 saat öncesinden boşaltılmaya başlandı.
Fırtına varmadan kıyıdaki petrol kuyularının tümü kapatıldı. Bazı hesaplara göre daha büyük New Orleans metropolit alanının 1,3 milyon sakininin %80'inin bölgeyi boşaltılmış olduğunu belirtildi. Bu durum, daha önceki İvan kasırgasındaki orana göre oldukça fazladır.
28 Ağustos Pazar gününe kadar Körfez kıyısının altyapısı (elektrik, su, doğalgaz) tamamıyla kapatıldı, ayrıca Ulusal Kanada Demiryolu ve Amtrak Demiryolu trafiği ile Waterford Nükleer Santrali kapatıldı. Ulusal Kasırga Merkezi, Katrina 29 Ağustos'ta Mississippi'ye geçene kadar uyarılarına devam etti.
Fırtınaya hazırlanma > New Orleans bölgesi

26 Ağustos tarihine kadar Katrina'nın muazzam bir afet olacağı düşünülmektedir. Bilgisayar modellerinin birçoğu Katrina'nın potansiyel yolunun Florida Panhandle'ndan 240 km batı yönünde kaydırmıştır; yol olasılıklarının merkezinde New Orleans şehri vardır. Direkt bir vuruşun şansı %17 olarak tahmin edilmiş daha sonra 28 Ağustos'a kadar %29'a yükselmiştir. Bu senaryo potansiyel bir felaket düşünülmüştür çünkü New Orleans şehrinin Pontchartrain gölü boyunca %80'i ve güney sahilde metro alanı deniz seviyesinin aşağısındadır. New Orleans'taki acil durum idare memurları kasırganın doğru-ön çeyrek dairesi ile fırtına dalgasının 8,5 m olduğu tahmin etmişlerdir ve bu durumu endişeyle takip etmişlerdir çünkü dalgaların şehri koruyan setleri geçmesinden korkmuşlardır. Afetin bu riski iyi anlaşılmıştır, öncesinde FEMA (Fedaral Afet Koordinasyon Merkezi) çalışmış ve ordu bölümü mühendisleri New Orleans'ın direkt üzerine bir kasırganın vuracağını ve binlerce kişinin öleceği büyük sel baskını olacağını uyarmıştır.
Katrina şiddetini Kategori 5'e yükselttiği 28 Ağustos sabahı saat 10.00'da düzenlenen basın toplantısında New Orleans belediye başkanı Ray Nagin şehri boşaltma kararı almıştır ve kasırga hakkında "çoğumuzun korktuğu şiddetli bir fırtına" demiştir. Yerel hükûmet tarafından şehri bırakamayan vatandaşlar için "son çare barınak"ları kurmuştur. Şehirdeki büyük spor salonunda (Louisiana Superdome) yaklaşık olarak 26,000 insan fırtınanın kıyıya geldiği gibi birkaç gün boyunca buraya sığınmışlardır.
Etkileri

| --- | --- |
Alabama: 2
Florida: 14
Georgia: 2
Kentucky: 1
Louisiana: 1,577
Mississippi: 238
Ohio: 2
Toplam: 1,836
Kayıp: 705
29 Ağustos'ta Katrina'nın fırtına dalgası, New Orleans'ın etrafındaki setlerde birkaç yarığa sebep olmuştur. Yarıkların oluşmasından sonra birçok şehir sular altında kalmıştır. Ayrıca fırtına dalgası Mississippi kıyıları ve Alabama'yı harap etmiştir. Bu yıkıcı etkisi Katrinayı 1928 Okeechobee kasırgasından beri Birleşik Devletler'in tarihindeki en yok edici ve en pahalı doğal felaket ve en ölümcül kasırga yapmıştır. Katrina'dan toplam zararı 81,2 ABD doları olarak tahmin edilmektedir, bu da daha önceki en pahalı fırtına olan Andrew kasırgasının neredeyse iki katıdır.
19 Mayıs 2006 itibarıyla ölüm sayısı 1.836'dır (direkt ve dolaylı ölümlerin toplamı). Ölümlerin çoğu Louisiana'da (1.577) ve Mississippi'de (238) olmuştur. Bununla birlikte Louisiana'da kaybolan 705 kişinin ölmüş olduğu düşünülmektedir; fakat akıbetleri bilinmemektedir.
Federal hükûmet kasırganın zarar verdiği alanın 233.000 km² (neredeyse Birleşik Krallık kadar büyük bir alan) olduğunu belirtmiştir. Ayrıca kasırga 3 milyon kişiyi elektriksiz bırakmıştır. 3 Eylül 2005'te hükûmet sözcüsü Michael Chertoff yaptığı basın toplantısında Katrina'nın New Orleans'ta sebep olduğu selle birlikte ülke tarihinin en büyük felaketlerinden biri olduğunu belirtmiştir.
Etkileri > Güney Florida ve Küba

Katrina 25 Ağustos'ta Florida'yı Kategori 1'de ve saatte 130 km hızla vurmuştur. Kasırga şiddetli yağmurlar bırakmıştır Homestead, Florida'da m²'ye yağan yağmur miktarı 350mm olarak ölçülmüş, Monroe County'nin bazı kesimlerinde 1,5 m'ye varan fırtına dalgası görülmüştür. Florida'daki zarar 1 veya 2 milyar dolar olarak tahmin edilmektedir. Sel basmasından dolayı 1 milyon insan elektriksiz kalmış şiddetli rüzgârdan dolayı ağaçlar devrilmiştir. Kasırga yüzünden 14 kişi ölmüştür.
Florida Keys Adaları da fırtına ve yağıştan etkilenmiştir. Yağış miktarı yer yer 250mm'ye ulaşmıştır. 26 Ağustos'ta Katrina'nın dış bir yağmur bandından Kategori 1'den kuvvetli bir hortum Florida'daki Marathon Adası'nı vurmuştur. Bu hortum oradaki havaalanında bir hangara tahminen 5 milyon dolar zarar vermiştir.
29 Ağustos'ta Katrina Küba'nın kuzeyini vurmuş, adanın batı bölgelerine tropikal fırtına kuvvetinde rüzgârlar estirmiş, 200 mm yağış bırakmış, telefon ve enerji hatlarına zarar vermiştir. 8.000 kişinin yaşadığı Pinar del Río bölgesi boşaltılmıştır. Küba televizyon raporlarına göre kıyıdaki Surgidero de Batabano şehrinin %90'ı sular altında kalmıştır.
Etkileri > Louisiana

29 Ağustos'ta Katrina Buras, Louisiana'yı güçlü bir şekilde saatteki hızı 205 km ve Kategori 3'te vurmuştur. Ama yine de güney Louisiana'yı Kategori 4 şiddetinde vurması beklenmekteydi. Kasırga Mississippi'ye doğru ilerlerken arkasında bıraktığı Louisiana kıyılarında büyük hasarlar bırakmıştır. Deniz yükseklikleri hakkında çok fazla bir bilgi olmamasına rağmen deniz yüksekliği Plaquemines Parish'inde 4,3 metre ve Grand Isle'da 3 metre olarak ölçülmüştür.
Katrina, Louisiana'ya da oldukça fazla yağış bırakmış, m²'ye düşen yağmur 200-250mm olarak ölçülmüştür. Slidell çevresinde oldukça fazla yağış bırakmıştır ölçülen miktar yaklaşık 380mm'dir. Sonuç olarak yağış ve fırtına Pontchartrain Gölü'nün dalgalarını kabartmıştır. Slidell'dan Mandeville'e kadar olan bölgede sele neden olmuştur. Ayrıca Slidell'ı New Orleans'a bağlayan köprüyü de içeren bazı köprülerin yıkılmasına sebep olmuştur.
St. Bernard Parish bölgesinde setlerin yıkılmasından kaçış yolları sular altında kalmış ve bu yüzden de kayıpları arama işlerini yavaşlatmıştır. Parish bölgesindeki resmi kayıp sayısı 47'dir.
Etkileri > Louisiana > New Orleans

Katrina'nın fırtına gözü kuzeyden silip süpürürken şehri saatler boyuca kasırga koşullarına maruz bırakmıştır. Kasırga New Orleans'ta rüzgâr hızlarının doğru ölçümünü engellemesine rağmen, kasırga-kuvvet rüzgârlarının birkaç ölçümü yapılabilmiştir. Ulusal Kasırga Merkezinin raporlarına göre muhtemelen şehri Kategori 1 ve Kategori 2 şiddetinde vurduğu belirtilmektedir.
Katrina'nın fırtına dalgaları New Orleans'ı koruyan 53 set sistemini yıkmıştır. Başarısızlıklar Louisiana ve çevresinde özellikle de St. Bernard Parish bölgesinde olmuştur. Mississippi nehir körfez çıkış yerindeki(Meksika Körfezine çıkar) yaklaşık olarak 20 setin yıkılmasına sebep olur. Bu yüzden Saint Bernard Parish ve Plaquemines Parish bölgeleri New Orleans'tan daha fazla sele maruz kalmışlardır. 17. Cadde Kanal'ındaki büyük setin yıkılmasında ötürü şehrin %80'i sular altında kalmıştır.
Şehre giden tüm ana yollar zarar görmüştür. Zarar görmemiş olan tek rota ise yardım araçları için kullanılmıştır. Ayrıca yüksek binaların büyük bir kısmı da zarar görmüştür.
Şehirde kalan insanları koruyan Louisiana Superdome spor salonu önemli zarar almasına rağmen içerideki insanlar zarar görmemiştir. Fırtına öncesi kapatılan Louis Armstrong New Orleans Uluslararası Havalimanı'nı sel basmamıştır ve 30 Ağustos tarihinde kurtarma ekiplerine tekrar açılmıştır.
Katrina geniş bir alanda ölümlere sebep olmuştur, New Orleans'ta 23 Ekim 2005 tarihine kadar 700 ceset toplanmıştır. Bazı hayatta kalanlar özellikle şehrin doğu kesimlerinde sel basan caddelerde yerde ölü bedenler gördüklerini belirtmiştir. Sel çekildikten sonra savcılar tarafından çürüyen cesetler kimlik tespiti için toplanmıştır.
Etkileri > Birleşik Devletler'in güneydoğusu > Mobile Bay [en], Alabama

3–5 m fırtına dalgalarıyla oldukça etkili olmuştur. Mobile Bay'de kaydedilen en yüksek rüzgâr hızı saatte 107 km ve en yüksek dalga boyu 3,7 m olarak ölçülmüştür. Fırtına dalgaları Mobile Bay koyu boyunca sellere neden olmuştur. Alabama'da 4 hortum tespit edilmiştir; gemiler, balıkçı tekneleri ve petrol platformları karaya vurmuştur. Bayou La Batre, sahiline M/V Caribbean Clipper adlı kargo gemisi ile birçok balıkçı teknesi karaya sürüklenmiştir.
Mississippi'de de olduğu gibi fırtına dalgası, Alabama'da sahil şeridi boyunca önemli plaj erozyonuna sebep olmuştur. Katrina yüzünden, 600 binden fazla insan elektriksiz kalmıştır ve şehirdeki trafik kazası yüzünden iki kişi ölmüştür.
Florida Panhandle boyunca 1,5 m'lik fırtına dalgası ve batı-merkez Florida kıyısı boyunca da küçük boyutta 0,3–0,6 m'lik fırtına dalgaları oluşmuştur.
29 Ağustos'ta Pensacola'da da fırtınanın hızı saatte 90 km olarak kaydedilmiştir. Rüzgârlar, bazı ağaçlar ve yapılara zarara ve Panhandle'da bazı küçük sellere neden olmuştur. Katrina'dan dolayı Walton County'de meydana gelen kazadan dolayı 2 kişi ölmüştür. Florida, Panhandle'da 77 bin insan elektriksiz kalmıştır.
Etkileri > Birleşik Devletler'in güneydoğusu > Kuzey ve merkez Georgia

Katrina'nın güçlü rüzgâr ve etkili yağışlarına maruz kalmıştır ve bu bölgeye 75mm'lik yağış bırakmıştır. 29 Ağustos'ta Georgia'da 18 hortum oluşmuştur. Bu hortumlardan en ciddi olanı, Heard County ve Carroll County ilçelerini etkileyen bir Kategori 2 olan bir hortumdur. Bu hortum 3 kişinin yaralanmasına, bir kişinin ölümüne ve birkaç evin zarar görmesine neden olmuştur. Ayrıca bu hortum yüzünden birkaç kümes hayvanı ambarını yok etmiş ve 140,000'den fazla civcivin ölmesine neden olmuştur. Diğer hortumlar, binalara ve tarımsal tesislere önemli zararlara neden olmuştur.
Etkileri > Birleşik Devletler'deki diğer şehirler ve Kanada

Katrina karanın iç kesimlerine doğru ilerlerken şiddetini yitirmeye başlamıştır; fakat 30 Ağustos'ta Fort Campbell, Kentucky'nin kuzeyinde güçlü tropikal-fırtına kuvvet boraları kaydedilmiştir ve rüzgârlar New York'ta ağaçların zarar görmesine neden olmuştur. Fırtınanın kalıntıları Birleşik Devletler'in doğusunda geniş alana etkili yağışlar bırakmıştır ve 20 şehirde 50 mm'lik yağış ölçülmüştür. Katrina'nın oluşturmuş olduğu hortumlar 30 ve 31 Ağustos'ta birkaç bölgede küçük zararlara sebep olmuştur. Katrina sonucunda sekiz eyalette oluşan toplam 62 kasırga meydana gelmiştir.
Arkansas'ın doğu bölgesinde hafif yağmurlar görülmüştür. Rüzgârların bazı elektrik direklerini ve ağaçları devirmesine rağmen verdiği zararlar minimum düzeyde olmuştur. Kentucky'de etkili olan yağış sele neden olmuştur. Sel basmasının sonucu olarak Kentucky valisi Ernie Fletcher 3 şehri afet bölgesi ilan etmiş ve tüm eyaleti kapsayan olağanüstü hâl ilan etmiştir. Hopkinsville, Kentucky'de bir lisenin çökmesi sonucu bir kişi ölmüştür. Batı Virginia ve Ohio'da selden dolayı bazı bölgeler boşaltılmıştır. Ohio'da yoğun yağıştan dolayı iki kişi ölmüştür. Katrina birçok bölgede elektrik kesilmesine neden olmuştur; özellikle Memphis ve Nashville bölgeleri olmak üzere Tennessee'de 100,000'den fazla insan elektriksiz kalmıştır.
Katrina'nın kalıntıları Pensilvanya'nın doğusunda yeni bir siklona doğru çekilmiştir. İkinci siklon kuzeye doğru devam edip 31 Ağustos'ta Kanada'yı etkilemiştir. Ontario'da 100 mm'lik yağış ve birkaç ağacın zarar gördüğü belirtilmiştir. Ontario ve Québec'in bazı bölgelerini sel basmıştır.
Arkada bıraktıkları > Ekonomik sonuçları

Fırtınanın ekonomik etkileri çok fazladır. 2006 Nisan'dan itibaren Bush idaresi, petrol tedarikinin potansiyel kesintisi ile ekonomiye verdiği büyük zarar ve körfez kıyısının ana yol altyapısının yok olmasından dolayı onarımlar için bölgeye $10,5 milyar yatırım yapmıştır. Katrina Meksika körfezinde bulunan 30 kadar petrol platformlarının yıkılmasına ya da büyük zarar görmesine neden olmuştur. 6 aylık dönem boyunca petrol üretimi durmuştur ve 1,3 milyon dönüm (5.300 km2) ormanlık sahanın yok olduğu Mississippi'de, kerestecilik sektörü de büyük zarar görmüştür. Katrina'nın, kerestecilik sektörüne verdiği zarar $5 milyar olarak tahmin edilmektedir.
Arkada bıraktıkları > Çevreye etkileri

Katrina çevreyi oldukça etkilemiştir. Fırtına dalgası kıyılarda plaj erozyonuna neden olmuştur. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu yapmış olduğu tahminlerde Katrina ve Rita kasırgalarından dolayı kıyılarda 217 mil karelik alanın su basmış olduğunu belirtmektedir.
Kıyıdaki yerel sulak alanların %20'sini su basmasından dolayı kıyıda yetiştirilen kahverengi pelikanlar, deniz kaplumbağaları ve göçmen kızıl başlı ördeklerin zarar gördüğü belirtilmiştir.
Arkada bıraktıkları > Yağmacılık ve şiddet

30 Ağustos 2005'te yaşanan kasırganın kısa bir süre sonra şehirde kalan New Orleans'ın bazı sakinleri depoları yağmalamaya başladı. Gazetelerde çeşitli gasp, cinayet, hırsızlık raporları ve tecavüz haberleri yer almıştır. Birkaç haber kuruluşu daha sonra raporların çoğunluğunun temelsiz söylentilerle temel alındığını kararlaştırmıştır.
Yaşanan olumsuz olaylar sonucu olay çevrelerinde bazı tutuklamalar olmuş ve şehir tren istasyonunun yanına geçici bir hapishane yapılmıştır.
Fırtınanın izlediği yol
Başkan George W. Bush solunda Michael Chertoff (ülke güvenliğinin sekreteri) ve savunma bakanı Donald Rumsfeld kasırganın sona erdiği 31 Ağustos'ta Beyaz Saray'da
Kasırga Louisiana üzerinde
New Orleans'ın dikey kesiti, maksimum set yüksekliğini 7 m olarak göstermektedir.
New Orleans'ta sığınak olarak kullanılacak olan Superdome salonuna girmek için bekleyen insanlar
Katrina'nın zarar verdiği Davie, Florida'daki bir ev
Sel içindeki Venice, Louisiana
Sel basan New Orleans
Kasırga dindikten sonra New Orleans'ta hayatta kalanları helikopterle arama çalışmaları
Katrinanın yıktığı U.S. Route 90 otoyolunun üzerindeki Bay St. Louis köprüsü
Long Beach, Mississippi Katrina'nın verdiği zarar
Dalgaların zarar verdiği Pascagoula, Mississippi
Sel sularının dayandığı federal mahkeme binası merdivenleri, Mobile, Alabama (29 Ağustos 2005)
Karaya vurmuş bir kargo gemisi ve balıkçı tekneleri, Bayou La Batre
Birleşik Devletler'de Katrina'nın oluşturduğu yağış miktarı
Chandeleur adaları Katrina öncesi (sol) ve sonrası (sağ), kasırganın etkileri
28 Ağustos 2005 Katrina'nın fırtına gözü
Mağrip

Mağrip
Mağrip (Arapça: المغرب العربي, el-Mağribü'l-ʿArabî), Arap dünyasının batı kısmıdır. Bölge, Cezayir, Libya, Moritanya, Fas ve Tunus dahil olmak üzere Batı ve Orta Kuzey Afrika'yı kapsar. Mağrip ayrıca Batı Sahra'nın tartışmalı bölgesini de içerir. 2018 itibarıyla bölgenin nüfusu 100 milyondan fazlaydı.
Tarihte, Müslüman yönetimi sırasında İber Yarımadası, Malta ve Sicilya'yı da dahil edilmiştir.
Günümüzde Mağrip, dar manada Tunus, Cezayir, Fas ve Batı Sahra'yı içerir. Libya ve Moritanya'nın da bunlara eklenmesiyle "Geniş Mağrip" adı verilen bir bölge ortaya çıkar.
Afrika'nın geri kalanından Atlas Dağları ve Sahra Çölü ile ayrılan Mağrip ülkeleri, Akdeniz coğrafi ve kültürel olarak Akdeniz havzasının bir parçası sayılabilir.
Tarih

Bölge, Araplar tarafından fethedilmesinin ardından 8. yüzyılda merkezi bir siyasi idareye kavuştu. Muvahhidler döneminde (1159-1229) tekrar birleşen bölge, ardından tekrar birleşmemek üzere parçalandı. Osmanlı idaresi, doğu Mağrip ülkeleri olan Cezayir, Tunus ve Libya üzerinde hüküm sürdü. Bu dönemde, Türk kültürü ve etnik Türkler de bölgeye yerleştiler.
19. yüzyıldan itibaren Mağrip ülkelerinin büyük bölümü Fransız idaresine girdi. Batı Sahra ve Fas'ın bazı şehirleri ise İspanya tarafından ilhak edildi. Buna karşılık Libya, İtalya'nın kontrolüne girdi.
20. yüzyılda Fas'taki İspanyol şehirleri Ceuta ve Melilla hariç, bu bölgeler bağımsızlıklarına kavuştular. Fas, Cezayir, Tunus, Libya ve Moritanya, 1989'da Arap Mağrip Birliği'ni kurdular. Muammer Kaddafi tarafından bir Arap üst-devleti fikri olarak ortaya çıkan bu birlik, zamanla bir ortak bir pazara dönüşmeyi hedeflemektedir. Ancak üye ülkelerdeki siyasi istikrarsızlıklar, toplumsal ve iktisadi karışıklıklar bu hedefe ulaşmayı engellemektedir.
Toplum ve kültür

Mağrip, Berberîlerin en yoğun olarak yaşadığı ve Berberi kültürünün en belirgin şekilde görüldüğü bir bölgedir. Bölge aynı zamanda, Arap kültürünün bir alt bölgesi özelliği taşır. Örneğin, Mağrip ülkelerinin kuskusa dayanan ortak bir mutfak kültürü vardır. Buna karşın, Mısır ve doğu Arap mutfakları pirince dayanır. Habib Burgiba da Mağrip ülkelerini tanımlarken kuskusun ortak bir özellik olmasına değinir.
Ortak kültürün özellikleri, Malta gibi çevre ülkelerde de hissedilir. Mesela, modern Malta dili, Arapçanın Mağrip ülkelerinde konuşulan aksanından bir dildir.
Bölgedeki önemli etnik azınlıklar Yahudiler, Kuloğlu Türkleri ve sömürgecilik döneminde yerleşen, Pied-noir olarak anılan Fransızlardır.
Mağrip ülkeleri

Cezayir
Libya
Moritanya
Fas
Tunus
Batı Sahra - Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti (de facto)
Septe, İspanya'nın Mağrip bölgesindeki özerk toprağı
Melilla, İspanya'nın Mağrip bölgesindeki özerk toprağı
Yerel kıyafetleriyle bir Mağripli.
Puna Ortaköy, Hendek

| Puna Ortaköy |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Sakarya ilinin Türkiye'deki konumu
Puna OrtaköyPuna Ortaköy'ün Sakarya'daki konumu
Koordinatlar: 40°43′55″N 30°40′48″E﻿ / ﻿40.732°K 30.68°D﻿ / 40.732; 30.68
Ülke:  Türkiye
İl: Sakarya
İlçe: Hendek
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 4,377 km²
Nüfus (2023): 811
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 264
İl plaka kodu: 54
Posta kodu: 54300
Puna Ortaköy, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Martinler, Türbe, Çayırbaşı ve Beyköy ile birlikte birlikte beş Puna köyünden biri olup en büyük olanıdır. 1928'deki kayıtlara göre eski adı Puna Ortaköy'dür. Bir dönem başındaki Puna adı kaldırılıp yalnızca Ortaköy olarak adlandırılsa da zamanla tekrar eski adına kavuşmuştur. Köyün adına 1487'deki Osmanlı belgelerinde Puna adıyla rastlanmaktadır
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2019 | 794 |  |
| 2018 | 793 |  |
| 2017 | 792 |  |
| 2016 | 793 |  |
| 2015 | 800 |  |
| 2014 | 809 |  |
| 2013 | 802 |  |
Vardan Mamikonyan

| Vardan Mamikonyan |
| --- | --- |
1898 tarihli Resimli Ermenistan ve Ermeniler kitabında Vardan Mamikonyan'ın illüstrasyonu
Doğum: y. 387 Ashtishat, Ermenistan Krallığı
Ölüm: 451 (63-64 yaşlarında) Avarayr Düzlüğü, Sasani İmparatorluğu
Rütbesi: Sparapet
Çatışma/savaşları: Avarayr Muharebesi

Vardan Mamikonyan'ın Erivan'daki heykeli.
Vardan Mamikonyan veya Vartan Mamigonyan (Ermenice: Վարդան Մամիկոնեան; y. 387 - 451), 450-451'de Sasani İran'ına karşı isyana öncülük eden bir Ermeni askeri lideridir. Mamikonyan soylu ailesinin reisi ve Ermeni silahlı kuvvetlerinin baş komutanı olan sparapet unvanının kalıtsal unvanının sahibiydi. Vardan ve yoldaşlarının çoğu 451'deki Avarayr Muharebesi'nde öldüler, ancak onların fedakarlıkları Ermeni tarihçiler Yeğişe ve Gazar Parpetsi'nin eserlerinde ölümsüzleştirildi. Ermeniler arasında ulusal bir kahraman olarak kabul edilir ve Ermeni Kilisesi'nin bir şehidi ve bir azizi olarak saygı görür. Vardan ve önderlik ettiği isyan pek çok sanat ve edebiyat eserinde anılmaktadır. Arşak Çobanyan'a göre, "Vardan, Ermeni milleti için en sevilen şahsiyettir, tarihlerinin en kutsalıdır, milli ruhu temsil eden sembolik bir kahramandır."
Ailesi

Vardan Mamikonyan, Şuşanik olarak bilinen ve MS 439 civarında doğan Vardeni Mamikonyan'ın babasıydı. Şuşanik, Mihranîlerin önde gelen derebeylerinden (pitiakhsh) Varsken ile evlendi. Varsken, Hıristiyanlığı reddedip Zerdüştlüğü benimseyerek Pers yanlısı bir pozisyon aldığında, karısı Şuşanik'i de din değiştirmeye zorlamaya çalıştı, ancak o, Hristiyan inancına boyun eğmeyi ve vazgeçmeyi şiddetle reddetti, bu yüzden MS 475'te kocasının emriyle idam edildi. emirler. Şuşanik, Gürcü Ortodoks ve Apostolik Kilisesi tarafından aziz ilan edilmiş ve Ermeni Apostolik Kilisesi tarafından saygıyla karşılanmıştır. Aziz Şuşanik olarak bilinen onun bayram günü 17 Ekim'de kutlanıyor.
Mirası > Aziz olarak kutsanması

| Vardan |
| --- | --- |

Şehit
Kutsayanlar: Ermeni Apostolik Kilisesi Ermeni Katolik Kilisesi
Yortu: Büyük Perhiz öncesindeki son Perşembe
Koruyucu aziz: Ermenistan
Vardan Mamikonyan Ermeni Apostolik Kilisesi'nin bir azizidir.
Resmi Ermeni Kilisesi takviminde anma günü genellikle Şubat ayına denk gelir ve çok nadir durumlarda Mart ayının ilk haftasına da denk gelebilir. Aziz Vardan'ın asıl bayram günü, Büyük Perhiz'den önceki son Perşembe günü olduğu gibi hareketli bir bayramdır . Onun adını taşıyan Ermeni kiliseleri arasında New York'daki Ermeni Apostolik Kilisesi'nin St. Vardan Katedrali ve Bloomfield Hills, Michigan'daki St. Vardan Ermeni Katolik Kilisesi bulunmaktadır. Katedralin yakınında ayrıca St. Vardan Parkı bulunmaktadır.
Mirası > Vardan Şövalyeleri (ABD)

Ermeni-Amerikan kardeşlik örgütü Vardan Şövalyeleri adını Vardan Mamikonyan'ın onuruna almıştır.