Robert Oppenheimer
Özel ve siyasi yaşamı > Mistisizm

Oppenheimer [1929 baharında] çok sıkı çalışıyordu ama titiz çalışmasını kolay bir umursamazlık havasıyla gizleme yeteneğine sahipti. Aslında, yıldız modellerinin teorik inşasında önemli bir sabit olan, yıldızların yüzeylerinin iç ışınımlarına karşı opaklığının çok zor bir hesaplamasıyla uğraşıyordu. Bu sorunlardan çok az bahsederdi ve edebiyatla, özellikle de Hindu klasikleri ve daha ezoterik Batılı yazarlarla çok daha fazla ilgileniyor gibi görünüyordu. Pauli bir keresinde bana Oppenheimer'ın fiziği bir uğraş, psikanalizi ise bir meslek olarak gördüğünü söylemişti.
— Isidor Isaac Rabi
Oppenheimer'ın farklı ilgi alanları bazen bilime odaklanmasını kesintiye uğrattı. Zor olan şeyleri severdi ve bilimsel çalışmaların çoğu ona kolay göründüğünden, mistik ve şifreli olana ilgi duymaya başladı. Harvard'dan ayrıldıktan sonra, İngilizce çevirileri aracılığıyla klasik Hindu metinleriyle tanışmaya başladı. Dil öğrenmeye de ilgi duydu ve 1933 yılında Berkeley'de Arthur W. Ryder'ın yanında Sanskrit öğrendi. Sonunda Bhagavad Gita ve Meghaduta gibi edebi eserleri orijinal Sanskrit dilinde okudu ve derinlemesine düşündü. Daha sonra Gita'yı yaşam felsefesini en çok şekillendiren kitaplardan biri olarak gösterdi. Kardeşine Gita'nın "çok kolay ve oldukça muhteşem" olduğunu yazmış ve onu "bilinen herhangi bir dilde var olan en güzel felsefi şarkı" olarak adlandırmıştır. Daha sonra bu kitabın kopyalarını arkadaşlarına hediye etmiş ve yıpranmış bir kopyasını masasının yanındaki kitaplıkta saklamıştır. Arabasına Hindu tanrısı Vişnu'nun binek kuşu olan Garuda adını verdi.
Oppenheimer hiçbir zaman geleneksel anlamda bir Hindu olmadı; herhangi bir tapınağa katılmadı ya da herhangi bir tanrıya dua etmedi. Kardeşi, "Bhagavad-Gita'nın çekiciliğinden ve genel bilgeliğinden gerçekten etkilendiğini" söyledi. Oppenheimer'ın Hindu düşüncesine olan ilgisinin Niels Bohr ile daha önceki birlikteliği sırasında başladığı tahmin edilmektedir. Hem Bohr hem de Oppenheimer eski Hindu mitolojik hikâyeleri ve bunların içerdiği metafizik hakkında çok analitik ve eleştirel olmuşlardır. Savaştan önce David Hawkins'le yaptığı bir konuşmada, antik Yunan edebiyatı hakkında konuşurken Oppenheimer, "Yunanları okudum; Hinduları daha derin buluyorum" demişti.
Oppenheimer'ı Berkeley, Los Alamos ve Princeton yılları boyunca görmüş olan yakın sırdaşı ve meslektaşı Isidor Rabi, "Oppenheimer'ın yeteneklerine sahip insanların neden keşfedilmeye değer her şeyi keşfetmediklerini" merak ediyordu:
Oppenheimer, dine, özellikle de Hindu dinine olan ilgisi gibi bilimsel geleneğin dışında kalan alanlarda aşırı eğitim görmüştü ve bu da onu neredeyse bir sis gibi çevreleyen evrenin gizemine karşı bir hisle sonuçlandı. Fiziği net bir şekilde görüyor, daha önce yapılmış olanlara bakıyordu, ancak sınırda gerçekte olduğundan çok daha fazla gizemli ve yeni olduğunu hissetme eğilimindeydi ... teorik fiziğin sert, kaba yöntemlerinden uzaklaşarak geniş sezgilerin mistik bir alanına yöneldi.... Oppenheimer'da dünyevilik unsuru zayıftı. Yine de karizmasının temelinde esasen bu ruhani nitelik, konuşmada ve tavırlarda ifade edilen bu incelik vardı. Kendini hiçbir zaman tam olarak ifade etmedi. Her zaman, henüz açığa çıkmamış duyarlılık ve içgörü derinlikleri olduğu hissini bıraktı. Bunlar doğuştan lider olan ve henüz açığa çıkmamış bir güç rezervine sahipmiş gibi görünen kişilerin nitelikleri olabilir.
Buna rağmen, fizikçi Luis Alvarez gibi gözlemciler, Oppenheimer'ın tahminlerinin deneylerle kanıtlandığını görecek kadar uzun yaşamış olsaydı, nötron yıldızları ve kara deliklerle ilgili kütleçekimsel çöküş üzerine yaptığı çalışmalarla Nobel Ödülü kazanabileceğini öne sürmüşlerdir. Geriye dönüp bakıldığında, bazı fizikçiler ve tarihçiler bunun onun en önemli katkısı olduğunu düşünmektedir, ancak yaşadığı dönemde diğer bilim insanları tarafından ele alınmamıştır. Fizikçi ve tarihçi Abraham Pais bir keresinde Oppenheimer'a en önemli bilimsel katkılarının neler olduğunu sormuş; Oppenheimer da yerçekimsel büzülme üzerine yaptığı çalışmayı değil, elektronlar ve pozitronlar üzerine yaptığı çalışmayı örnek göstermiştir. Oppenheimer 1946, 1951, 1955 ve 1967 yıllarında olmak üzere dört kez Nobel Fizik Ödülü'ne aday gösterilmiş, ancak hiçbir zaman kazanamamıştır.