stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gürcistan başbakanı

| Gürcistan Başbakanı საქართველოს პრემიერ-მინისტრი  (Gürcüce) |
| --- | --- |
Gürcistan arması
Görevdeki İrakli Kobahidze 8 Şubat 2024 tarihinden beri
Tür: Hükûmet başkanı
Atayan: Gürcistan devlet başkanı
Oluşum: 23 Ağustos 1991
Açılışı yapan: Besarion Guguşvili
Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu üyeleri.
Gürcistan başbakanı (Gürcüce: საქართველოს პრემიერ-მინისტრი), Gürcistan Parlamentosu tarafından seçilip Gürcistan devlet başkanı tarafından atanan Gürcistan Bakanlar Kurulunun en kıdemli bakanıdır. Gürcistan Hükûmeti Başkanının resmi unvanı tarih boyunca değişmiştir, ancak liderin görev ve işlevleri sadece marjinal olarak değişmiştir. Gürcistan'ın ilk başbakanı Noe Ramişvili'dir.
Başbakanlık kurumu, 1918'de Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin bağımsızlık ilanından kısa bir süre sonra kuruldu. Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin varlığı sırasında başbakanlık görevi, hükûmet başkanı olarak adlandırıldı. Sovyet birlikleri Gürcistan'a girdikten sonra başbakanlık kaldırıldı, bunun yerine Halk Komiserleri Konseyi Başkanı (Gürcüce: სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე) ardından da Bakanlar Kurulu Başkanı (Gürcüce: მინისტრთა კაბინეტის თავმჯდომარე) olarak adlandırıldı. Modern bir anlayışla, başbakanlık görevi Ağustos 1991'de restore edilmiş, ancak Aralık 1995'te kaldırılmıştır. Başbakanlık görevi yerine, Devlet Bakanlığı (Gürcüce: სახელმწიფო მინისტრი) görevi getirildi. 6 Şubat 2004'te anayasa reformları gerçekleştirildi, sonuç olarak, Bakanlar Kurulu ve Başbakanlık kurumu restore edildi. Mevcut kanunlara göre cumhurbaşkanı, başbakanlık görevine gelecek olan adayı parlamentoya sunuyor. Eğer başbakanın adaylığı parlamento tarafından kabul edilirse, başbakan cumhurbaşkanı ile istişare ederek bakanlar kurulunu oluşturur.
2010 yılında anayasada yapılan değişiklikler ile 2013 yılında başkanlık sisteminden parlamenter siteme geçilmesi kararlaştırılmıştır. Bu değişiklikler ile cumhurbaşkanının yetkileri azaltılmış, hükûmet ve başbakanın yetkileri artırılmış, ülke içi ve dış siyasette belirleyici bir konuma yükselmiştir.
Gürcistan hükümeti başkanları listesi (1918 – günümüz) > Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti (1918-1921)

| No>  | Resim | Ad (doğum–ölüm) | Göreve başlama | Görevden ayrılma | Parti | Unvan |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | Noe Ramişvili (1881-1930) | 26 Mayıs 1918 | 24 Haziran 1918 | Gürcistan Sosyal Demokrat Partisi | Başbakan |
| 2 |  | Noe Jordania (1868-1953) | 24 Haziran 1918 | 18 Mart 1921 | Gürcistan Sosyal Demokrat Partisi | Başbakan |
Gürcistan hükümeti başkanları listesi (1918 – günümüz) > Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (1922-1936) ve Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (1936-1991)

| No>  | Resim | Ad (doğum–ölüm) | Göreve başlama | Görevden ayrılma | Parti | Unvan |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | Polikarp Mdivani (1887-1937) | 7 Mart 1922 | Nisan 1922 | Gürcistan Komünist Partisi | Halk Komiserleri Konseyi Başkanı |
| 2 |  | Sergey Kavtaradze (1885-1971) | Nisan 1922 | Ocak 1923 | Gürcistan Komünist Partisi | Halk Komiserleri Konseyi Başkanı |
| 3 |  | Şalva Eliava (1883-1937) | Ocak 1923 | Haziran 1927 | Gürcistan Komünist Partisi | Halk Komiserleri Konseyi Başkanı |
| 4 |  | Lavrenti Kartvelişvili (1890-1938) | Haziran 1927 | Haziran 1929 | Gürcistan Komünist Partisi | Halk Komiserleri Konseyi Başkanı |
| 5 |  | Filipp Maharadze (1886-1941) | Haziran 1929 | Ocak 1931 | Gürcistan Komünist Partisi | Halk Komiserleri Konseyi Başkanı |
| 6 |  | Levan Suhişvili | Ocak 1931 | 22 Eylül 1931 | Gürcistan Komünist Partisi | Halk Komiserleri Konseyi Başkanı |
| 7 |  | German Mgaloblişvili (?–1937) | 22 Eylül 1931 | 9 Temmuz 1937 | Gürcistan Komünist Partisi | Halk Komiserleri Konseyi Başkanı |
| 8 |  | Valerian Bakradze (1901-1971) | 9 Temmuz 1937 | 15 Nisan 1946 | Gürcistan Komünist Partisi | Halk Komiserleri Konseyi Başkanı |
| 8 |  | Valerian Bakradze (1901-1971) | 15 Nisan 1946 | Aralık 1946 | Gürcistan Komünist Partisi | Bakanlar Kurulu Başkanı |
| 9 |  | Zahari Çhubianişvili (1903–?) | Aralık 1946 | 6 Nisan 1952 | Gürcistan Komünist Partisi | Bakanlar Kurulu Başkanı |
| 10 |  | Zahari Ketshoveli (1902-1970) | 6 Nisan 1952 | 16 Nisan 1953 | Gürcistan Komünist Partisi | Bakanlar Kurulu Başkanı |
| 11 |  | Valerian Bakradze (1901-1971) | 16 Nisan 1953 | 20 Eylül 1953 | Gürcistan Komünist Partisi | Bakanlar Kurulu Başkanı |
| 12 |  | Givi Cavahişvili (1912-1985) | 21 Eylül 1953 | 17 Aralık 1975 | Gürcistan Komünist Partisi | Bakanlar Kurulu Başkanı |
| 13 |  | Zurab Pataridze (1928-1982) | 17 Aralık 1975 | 5 Haziran 1982 | Gürcistan Komünist Partisi | Bakanlar Kurulu Başkanı |
| 14 |  | Dmitri Kartvelişvili (1927–) | 2 Temmuz 1982 | 12 Nisan 1986 | Gürcistan Komünist Partisi | Bakanlar Kurulu Başkanı |
| 15 |  | Otar Çerkezia (1933–) | 12 Nisan 1986 | 29 Mart 1989 | Gürcistan Komünist Partisi | Bakanlar Kurulu Başkanı |
| 16 |  | Zurab Çheidze (1930–) | 29 Mart 1989 | 14 Nisan 1989 | Gürcistan Komünist Partisi | Bakanlar Kurulu Başkanı |
| 17 |  | Nodari Çitanava (1935–) | 14 April 1989 | 15 November 1990 | Gürcistan Komünist Partisi | Bakanlar Kurulu Başkanı |
| 18 |  | Tengiz Sigua (1934–) | 15 Kasım 1990 | 18 Ağustos 1991 | Bağımsız | Bakanlar Kurulu Başkanı |
Gürcistan hükümeti başkanları listesi (1918 – günümüz) > Gürcistan Cumhuriyeti (1991 – günümüz)

| № | Ad (doğum–ölüm) | Resim | Göreve başlama | Görevden ayrılma | Parti |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| — | Murman Omanidze (1938–) (acting) |  | 18 Ağustos 1991 | 23 Ağustos 1991 | Bağımsız |
| 1 | Besarion Guguşvili (1945–) |  | 23 Ağustos 1991 | 6 Ocak 1992 | Yuvarlak Masa - Özgür Gürcistan |
| 2 | Tengiz Sigua (1934-2020) |  | 6 Ocak 1992 | 6 Ağustos 1993 | Bağımsız |
| — | Eduard Şevardnadze (1928-2014) (geçici) |  | 6 Ağustos 1993 | 20 Ağustos 1993 | Bağımsız |
| 3 | Otar Patsatsia (1929–) |  | 20 Ağustos 1993 | 5 Ekim 1995 | Bağımsız |
| № | Ad (doğum–ölüm) | Resim | Göreve başlama | Görevden ayrılma | Parti |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Niko Lekişvili (1947–) |  | 8 Aralık 1995 | 26 Temmuz 1998 | Gürcistan Vatandaşları Birliği |
| 2 | Vaja Lortkipanidze (1949–) |  | 31 Temmuz 1998 | 11 Mayıs 2000 | Gürcistan Vatandaşları Birliği |
| 3 | Giorgi Arsenişvili (1942-2010) |  | 11 Mayıs 2000 | 21 Aralık 2001 | Gürcistan Vatandaşları Birliği |
| 4 | Avtandil Jorbenadze (1951–) |  | 21 Aralık 2001 | 27 Kasım 2003 | Gürcistan Vatandaşları Birliği |
| 5 | Zurab Jvania (1963-2005) |  | 27 Kasım 2003 | 17 Şubat 2004 | Birleşik Ulusal Hareket |
| № | Ad (doğum–ölüm) | Resim | Göreve başlama | Görevden ayrılma | Parti |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 4 | Zurab Jvania (1963-2005) |  | 17 Şubat 2004 | 3 Şubat 2005 | Birleşik Ulusal Hareket |
| — | Miheil Saakaşvili (1967–) (acting) |  | 3 Şubat 2005 | 17 Şubat 2005 | Birleşik Ulusal Hareket |
| 5 | Zurab Noğaideli (1964–) |  | 17 Şubat 2005 | 16 Kasım 2007 | Birleşik Ulusal Hareket |
| — | Giorgi Baramidze (1968–) (acting) |  | 16 Kasım 2007 | 22 Kasım 2007 | Birleşik Ulusal Hareket |
| 6 | Lado Gurgenidze (1970–) |  | 22 Kasım 2007 | 1 Kasım 2008 | Bağımsız |
| 7 | Grigol Mgaloblişvili (1973–) |  | 1 Kasım 2008 | 6 Şubat 2009 | Bağımsız |
| 8 | Nikoloz Gilauri (1975–) |  | 6 Şubat 2009 | 4 Temmuz 2012 | Bağımsız |
| 9 | Vano Merabişvili (1968–) |  | 4 Temmuz 2012 | 25 Ekim 2012 | Birleşik Ulusal Hareket |
| 10 | Bidzina İvanişvili (1956–) |  | 25 Ekim 2012 | 20 Kasım 2013 | Gürcü Hayali |
| 11 | İrakli Garibaşvili (1982–) |  | 20 Kasım 2013 | 30 Aralık 2015 | Gürcü Hayali |
| 12 | Giorgi Kvirikaşvili (1967–) |  | 30 Aralık 2015 | 21 Haziran 2018 | Gürcü Hayali |
| 12 | Mamuka Bahtadze (1982–) |  | 21 haziran 2018 | 2 Eylül 2019 | Gürcü Hayali |
| 13 | Giorgi Gaharia (1975–) |  | 8 Eylül 2019 | 18 Şubat 2021 | Gürcü Hayali |
| 14 | İrakli Garibaşvili (1982–) |  | 22 Şubat 2021 | 8 Şubat 2024 | Gürcü Hayali |
| 15 | İrakli Kobahidze (1978-) |  | 8 Şubat 2024 | Görevde | Gürcü Hayali |
Battlefield 1

| Battlefield 1 |
| --- | --- |

Geliştirici: EA Digital Illusions CE
Yayımcı: Electronic Arts
Tasarımcı: Lars Gustavsson
Senarist: Steven Hall 
Besteci: Johan Söderqvist 
Seri: Battlefield
Motor: Frostbite 3
Platformlar: Microsoft Windows PlayStation 4 Xbox One
Çıkış: 21 Ekim 2016
Tür: Birinci şahıs nişancı
Mod: Tek oyunculu oyun Çok oyunculu oyun 
Battlefield 1, Electronic Arts tarafından 21 Ekim 2016'da piyasaya sürülmüş bir birinci şahıs nişancı oyunudur. I. Dünya Savaşı'nı konu almaktadır.
Oynanış

Oyundaki makineli silahlar ve yakın dövüş silahları tamamen I. Dünya Savaşı silahlarıdır. Oyunda sürülebilir ve binilebilir olarak, atlar, gemiler ve orta gelişmiş tanklar, uçaklar bulunmaktadır. Oyunda birçok dil seçeneği ve birçok I. Dünya Savaşı ülkesi bulunmaktadır.
Oyun, önceki Battlefield oyunlarıyla aynı oyun motorunu (Frostbite 3) kullanılmış olmasına rağmen; EA'nın Star Wars: Battlefront'la kullanmaya başladığı yeni oyun mekaniklerini kullanmaktadır. Aynı şekilde Battlefront'la oyun içi yazı tipi ve zeminlerdeki fazla benzerlik oyuncuların tepkisini çekmiştir. I. Dünya Savaşı'nın Türkiye coğrafyasında da geçmesi sebebiyle oyunda Türkçe dil desteği bulunmaktadır.
Oyundaki çok oyunculu seçeneği 64 kişiye kadar çıkabilmektedir ve haritaları Fransa, Gelibolu, Orta Doğu ve Alpler'de geçmektedir. Ayrıca Daniel Berlin'in oyun hakkında söylediklerine göre tek oyunculu kısmındaki yapay zekâ oranı diğer seri oyunlarından tamamen farklı ve çok zordur.
Sınıflar

Battlefield 1'in çok oyunculu modu 4 piyade, 3 araç ve 5 yerden alınabilir elit sınıftan oluşur.
Sınıflar > Piyade Sınıfları

Taarruz: Birincil araç karşıtı sınıf. Düşman tankı'nı yok etmek için tanksavar ve dinamit gibi patlayıcılar kullanır. Taarruz oyuncularının elinde hafif makineli tüfekler, makineli tabancalar ve av tüfeği vardır.
Sıhhiye: Sıhhiye sınıfı öncelikle arkadaş takım arkadaşlarını canlandırmaya, iyileştirmeye odaklanmıştır. Bu sınıftaki birincil silahlar yarı otomatik tüfeklerdir.
Destek: Destekler hafif makineli tüfeklere ve yarı otomatik karabinalara sahiptir. Ek olarak tanksavara kullanım için patlayıcılar ve yaylı tüfek kullanabilir. Aynı zamanda diğer takım arkadaşlarının cephanesini yenileyerek ve araçlarını onararak takıma katkıda bulunurlar.
Gözcü: Çeşitli tek atışlı servis tüfekleri kullanır. Sınıf, düşmanlarını tespit ederek ve yakınlardaki düşmanları mini haritaya yerleştiren ateşleme tabancasını ateşleyerek takıma katkıda bulunur.
Sınıflar > Araç Sınıfları

Tankçı: Bir tanka girmeyi seçen oyuncular otomatik olarak tankçı sınıfı olarak konuşlanırlar. Sınıf, araçları onarabilecek bir çekiçe sahiptir.
Pilot: Uçak seçen oyuncular otomatik olarak pilot sınıf olarak doğar. Tankların ve uçakların dışında, pilotlar tabanca karabilarına ve kesilmiş bir av tüfeğine erişir.
Süvari: Süvari sınıfında oyuncular at üzerinde konuşlanır. Sınıf, zırhı ile extra savunma sağlarken, Rus 1895 süvari tüfeği, süvari kılıcı vardır. Takım arkadaşlarına sağlık ve cephaneyi ikmal eder.
Sınıflar > Elit Sınıfları

Alev Makinesi: Bu kiti alan oyuncular gaz maskesi, Wex alev makinesi ve 3 adet yangın bombası ile donatılır.
Nöbetçi: Nöbetçi kiti alan oyuncular plaka zırhı ve MG 08/15 veya Villar Perosa (haritaya göre değişir) ve 1 adet el bombası verilir. Plaka Zırhı oyuncuyu kafadan vurmayı önler ama gaz maskesi içermeyen bir kask içerir.
Tank Avcısı: Tank Avcısı kitini alan oyuncular araçlara ve piyadelere büyük hasarlar verebilen Mauser 1918 T-Gewehr, keskin nişancı av tüfeği ve periskop erişim sağlıyorlar. Ayrıca oyuncu solunum cihazı ve gözlük takarken, kalıcı bir gaz maskesi verilir. Zırhları normal asker ile aynı kalır.
Siper Akıncı: Bu kiti alan oyuncular 1 vuruşta düşmanı öldüren akıncı sopası, sis bombası, ilk yardım çantası, No. 3 Revolver ve 3 el bombası'na sahiptir. Bu elit sınıfı They Shall Not Pass genişletmesine özeldir.
Casus Kiti: Bu kiti alan oyuncular Martini-Henry bomba atar, keskin nişancı av tüfeği, helyograf şeklinde konuşlanma ve topçu saldırılarını çağıran işaret fişeği verilir. Kaskı normal askerden daha fazla su altında yüzebilen bir tüplü maske ile değiştirilir, fakat gaz maskesi almaz. Bu elit sınıfı Turning Tides genişletmesine özeldir.
İndirilebilir İçerik

DICE, Battlefield 1 için indirilebilir 4 içerik genişletmesi yayınladı. Bunlar They Shall Not Pass, In The Name of The Tsar, Turning Tides ve Apocalypse.
İndirilebilir İçerik > They Shall Not Pass

Aralık 2016'da DICE Battlefield 1 için ilk büyük genişletmeyi açıkladı. They Shall Not Pass 14 Mart 2017'de Premium Pass kullanıcılarına 2 hafta erkenden sunuldu. Yeni oynanabilir birlik Fransız Ordusu olurken; genişletme içerisinde 4 yeni harita yer almıştır. Bunlar; Vaux Kalesi, Sossions, Rupture ve Verdun Tepeleri'dir. They Shall Not Pass içerisinde yeni silahlar; Ribeyrolles 1918, RSC 1917, Lebel Model 1886, Chauchat, Sjögren Inertial ve Mle 1903 Extended. Saint-Chamond ve "behemot-sınıfı süper ağır tank" Char 2C vasıtalar eklenirken; yakın dövüş odaklı ise Siper Akıncı elit sınıfı eklenmiştir. Nivelle Taarruzu sırasında ve sonrasında Nivelle Geceleri ve Prise de Tahure haritaları genişletmenin içerisine eklendi ve 2017 Yazında yayınlandı.
İndirilebilir İçerik > In The Name of The Tsar

2017 Nisan ayında, DICE genişletmenin ilk fotoğrafını yayınladı. Bu genişletme EA Play 2017 sırasında kısa süreli gösterildi. Bu genişletme büyük savaş olan Rus İmparatorluğu'nu andırır. Gözcü sınıfında Kadınlar taburunu temsil eden kadın asker yer alıyor. Genişletme içerisinde doğu cehpesi'nde 4 Harita yer alıyor; Lupkow Geçidi, Galiçya, Brusilow Kalesi ve Albion. Rus İç Savaşı'nda ise Beyaz Ordu ile Kızıl Ordu arasında geçen 2 Harita yer alıyor; Volga Nehri ve Tsaritsyn. Genişletmede 11 yeni silah eklenmiştir. Bunlar; Model 1900, Fedorov Avtomat, Parabellum MG14/17, Mosin-Nagant M91, Nagant Altıpatlar, SMG 08/18, General Liu Tüfeği, Perino Model 1908, Vetterli-Vitali M1870/87, Obrez Tabanca, C93 Karabina. Süvari sınıfın'da Süvari Mızrağı adında yeni bir silah ekleniyor. Genişletmeye 3 yeni vasıtada geliyor; Ilya Muromets, Putilov Garford ve Y-Lighter Çıkarma Aracı. Genişletme tüm Dünya çapında 5 Eylül 2017'de yayınlandı.
İndirilebilir İçerik > Turning Tides

Turning Tides genişletmesi Amfibik harekât ve Deniz odaklı bir genişletmedir. Bu genişletme 2 aşamalı olarak sunuldu. İlk aşama 11 Aralık 2017'de Premium Pass kullanıcılarına olarak sunuldu. İlk aşama'da Gelibolu Harekatı üzerinde olup; Seddülbahir ve Alçıtepe haritaları çıkmıştır. Genişletme yarım çıkmasına rağmen 6 silah eklendi; Farquar-Hill, M1917 MG, Carcano M91, Type 38 Arisaka, M1917 Siper Karabinası ve Maschinenpistole M1912/P.16. Bu genişletmede Martini-Henry bomba atar, keskin nişancı av tüfeği, helyograf şeklinde konuşlanma ve topçu saldırı çağıran işaret fişeği ile donatılarak yeni "Casus Kiti" elit sınıfı'da eklendi. Bu genişletmede Fetih Taarruzu modu ekleniyor. İlk aşama'da ayrıca L Sınıfı Muhrip deniz vasıtası ekleniyor. İkinci aşama 30 Ocak 2018'de Premium Pass kullanıcılara sunuldu. İkinci aşamada ise Turning Tides: Kuzey Denizi olarak geçerken; Deniz Savaşı konusu yer alıyor. İkinci Aşama'da yeni birlik eklendi: Kraliyet Deniz Piyadeleri. 2 tanede yeni harita eklendi; Zeebrugge ve Heligoland Körfezi. Bu haritada Kraliyet Deniz Piyadeleri, Alman ordusu ile savaşıyorlar. Kuzey Denizi olarak geçen ikinci aşamada C Serisi Hava Gemisi adında yeni hava aracı oldu.
İndirilebilir İçerik > Apocalypse

Son genişletme olan Apocalypse, büyük savaşların etrafında toplanıyor. Genişletme 20 Şubat 2018'de Premium Pass kullanıcılarına; Dünya geneli ise 6 Mart 2018'de yayınlandı. Bu genişletmede 5 harita, 6 adet silah ve 1 yeni oyun modu ile beraber geliyor. Piyade odaklı 3 harita I. Dünya Savaşı'nın en kanlı haritalarıdır; Passchendaele, Caporetto ve Somme Nehri. Bu genişletmede yeni oyun moduyla beraber 2 yeni harita daha eklendi. Bu haritalar'da uçak ve zeplin ağırlıklıdır; Razor's Edge ve Londra Arıyor. Genişletmeye 5 silah ve 4 yakın muharebe bıçağı eklendi. Silahlar; RSC SMG, Howell Automatic, MG 08/18, Ross MkIII, M1917 Enfield ve Revolver MK VI. Yakın Muharebe bıçakları ise; Kırık Şişe, Şarap Şişesi, Levye ve Satır. Genişletmede iki yeni uçak eklenmiştir; Airco DH.10 ve Hansa-Brandenburg G.I. Piyade odaklı haritalarda belirli bölgelerinde Livens Havanı yerleştirmiştir.
Hikâye ve gelişme

Oyundaki hikâye tamamen I. Dünya Savaşı'nda geçmektedir. Fakat bu hikâyeyi Electronic Arts farklı ülkelerdeki, farklı bilinmezliklerde olan ve çok güçlü olan kahramanlarla geliştirmiş ve oyuna oynanabilirlik katmıştır. Bu konu hakkında oyunun geliştiricisi olan Daniel Berlin, "Bu oyun diğer Battlefield serisindeki oyunlardan tamamen farklı ve zor olacak." şeklinde açıklamalarda bulunmuştur.
Oyunun tanıtım videosu YouTube üzerinden 6 Mayıs 2016 tarihinde paylaşılmıştır. Oyunun çıkış tarihi ise 21 Ekim 2016'dır. Oyunun çıkış yaptığı platformlar Windows 10, PlayStation 4, Xbox One'dır.
Oyundaki ülkeler ve diller > Ülkeler

Osmanlı İmparatorluğu
Alman İmparatorluğu
Avusturya-Macaristan
Amerika Birleşik Devletleri
Britanya İmparatorluğu
Büyük Britanya
Anzak (Avustralya ve Yeni Zelanda)
Britanya Hindistanı
Fransa
İtalya
Rusya
Oyundaki ülkeler ve diller > Diller

Türkçe
العربية (Arapça)
Deutsch (Almanca)
English (US) (Amerikan İngilizcesi)
Español (İspanyolca)
Español (MX) (Meksika İspanyolcası)
Français (Fransızca)
Italiano (İtalyanca)
Polski (Lehçe)
Português (Portekizce)
Русский язык (Rusça)
中文 (Çince)
Huasco (il)

| Copiapó |
| --- | --- |
İl

Ülke:  Şili
Bölge: Atacama
Copiapó, Şili'nin Atacama bölgesi'nde bir eyalettir.
Belediyeler

Vallenar
Huasco
Freirina
Alto del Carmen
Acara tarihi

Bu madde Gürcistan'ın özerk bölgesi Acara'nın tarihini anlatmaktadır. Ancak tarihsel Acara bölgesi bugünkü Acara Özerk Cumhuriyeti'nin küçük bir bölümünü oluştuyordu. Merkezi Keda olan bölgeye Aşağı Acara, merkezi Hulo olan bölgeye de Yukarı Acara deniyordu. Osmanlı döneminde de Acara bölgesi benzer biçimde Acara-ı Süfla (Aşağı Acara) ve Acara-yı Ulya (Yukarı Acara) şeklinde adlandırılmıştır.
Antik ve Ortaçağ tarihi

Arkeolojik buluntulara göre Acara Neolitik Çağlardan beri insanların yerleşim yeri olmuştur. Antik Gürcü kabilesi Moshlar antik çağlarda bu bölgeyi yurt edindi, Acara bölgesi MÖ 7. yy dan 3. yy. a kadar Kolhis'in bir parçasıydı. Bölge İberya Krallığı içerisinde MS 4. yy. sonlarında bir ilçe (saeristavo) olarak ortaya çıktı. MS 4. ve 5. yüzyıllarda Yunan tüccarlar tarafından kolonize edildi, Acara sahili daha sonra Roma hakimiyetine geçti. Bathus (Bathys) (günümüz de Batum) ve Apsaros (Apsaruntos) (Modern Gonio) bu zamanların önemli şehirleri ve kaleleri idi. Arkeolojik çalışmalar günümüz Kobuleti yakınlarında Piçvnari'de zengin bir antik kentin kalıntılarını ortaya çıkarmıştır. MS 2. yüzyılda Bathus, Roma lejyonlarının önemli bir askeri üssüydü. Apsaros tiyatrosu ile meşhurdu.
Hristiyanlık döneminin başlarında Acara Aziz Andreas, Aziz Matta ve Aziz Simon isimleriyle bağlantılıdır. Aziz Matthias'ın Batum yakınlarında Gonio kalesine defnedildiği söylenir. Acara MS 2. yüzyılda Lazika Krallığı'na katılmıştır. Bölgenin kilit kalesi Petra (Tsihisdziri) Bizans ve Farslar arasındaki Lazika Savaşı'nda (542-562) önemli bir rol oynamıştır.
Acara, 7. yüzyılda yazarı bilinmeyen Ermenice "Coğrafya” adlı tarihî esere göre İberya Prensliği'nin bir parçasıydı. 9. yüzyılda bölge iki Gürcü devleti; Tao-Klarceti ve Egrisi-Abhazya Krallığı arasında bölünmüştü.
Acara ismi 11. yüzyıldan itibaren özellikle Leonti Mroveli tarafından zikredilmektedir. Acara, 11. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Gürcistan Krallığı'nın ayrılmaz bir parçasıydı. Bu dönemde Yukarı Acara, Klarceti ile birlikte Abuserisdze ailesinin yönettiği Gürcistan Krallığı'nda bir düklüktü ve önemli bir kültürel, eğitim ve siyasi merkezdi. Acara, 1080'li yıllarda Didi Turkoba sırasında Selçuklu Hanedanı tarafından harap edildi. 13. yüzyılın ortalarından itibaren Acara Abuserisdzelerin yerine Samtshe Prensliği'nin yöneticileri tarafından idare ediliyordu. Feodal Acara'da mimari, yazı, kitap tercümesi, ahşap işçiliği, deri işleme gelişmiştir. Tbeli Abuserisdze burada 8. yüzyılda çalıştı. 12. yüzyılda yapılan Shalta Kilisesi bu dönemin mimari anıtlarından biridir.
15. yüzyılın ortalarında Gürcistan Krallığı'nın bölünmesiyle sonuçlanan ortaya çıkan feodal iç savaşlar sırasında II. Kahaber Gurieli, Gürcistan Kralı VIII. Giorgi'ye karşı II. Kvarkvare Cakeli'ye yardım etti. Kvarkvare, Acara Düklüğü'nü kaldırdı ve 1463'te Acara'yı Gurieli hanedanına devretti. 16. yüzyılın başında Mzeçabuk Cakeli, Acara'yı Gurieli prenslerinden aldı ancak 1535'ten itibaren Acara yeniden Guria Prensliği'ne devredildi. Bu dönemde Cenevizliler Karadeniz ticaret kolonilerinden birini Gonio'da kurdu.
Rus yönetiminde Acara

Osmanlılar 3 Mart 1878'de Acara'yı (Osmanlı yönetimindeki ismiyle Acaristan) Rus İmparatorluğu'na terk etti. 27 Ocak 1879'da İstanbul'da Osmanlı ve Rusya arasında Rusya'ya bağlanan bölgedeki halkın sınır dışına seyahat etmesine izin veren bir antlaşma imzalandı. Resmi sürgün tarihi 3 Şubat 1879'dan 3 Şubat 1882'ye belirlendi. İslam'a karşı Rus baskısı nedeniyle binlerce Müslüman Muhaciroba denen göç dalgası ile Osmanlı topraklarına göç etti. 1878'den 1880'lere kadar göç edenlerin sayısı 22 ile 25 bin arasında değişiyordu. Osmanlılar tarafından finanse edilen Acaralıların katıldığı "İntikamcılar" adlı bir direniş organizasyonu Rus memur ve subaylarına saldırılar düzenlendi. Ancak aynı zamanda diğer Gürcülerle birleştikleri için Rus yönetiminden memnun olan Acaralılar da bulunmaktaydı.
1878 Berlin Kongresi'nde bölgenin başkenti Batum porto franco ya da serbest liman ilan edildi. 1880'lerin sonlarına doğru şehir önemli bir liman ve endüstri kenti haline geldi. 20. yüzyılın başında Batum, en eski boru hatlarından biri (Bakü-Batum boru hattı) ve bir demiryolu ile Bakü'nün petrol yataklarına bağlanmış ve dünyanın en önemli limanlarından biri haline gelmiştir. 22 Haziran 1892'de büyük bir tanker gemisi olan "Markus" Batum'dan Tayland'ın başkenti Bangkok'a doğru yola çıktı ve Süveyş Kanalı'nı geçen ilk petrol tankeri oldu.
Bölge (Rus egemenliğinde Batum Oblastı olarak anılır), 1905-1907 Rus Devrimi sırasında çok sayıda grev ve kanlı baskıya tanık oldu.
Birinci Dünya Savaşı sırasında, Acaralı muhacirler (Türkiye'ye göç edenler) Türk ordusu içinde bir tümen oluşturdular. 18 Aralık 1917'de ateşkesi takiben Rus kuvvetlerinin tahliyesi üzerine 14 Nisan 1918'de Osmanlı 37. Kafkas Tümeni Batum'a girdi.
1915 yılında, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı devam eden savaş sırasında, Rus yönetimi, Batum bölgesinden Rusya tebaası Müslümanları Rusya'nın iç bölgelerine sürgün etme sürecini başlattı bu durum Gürcü aydınları tarafından protesto edildi. Kısa süre sonra, Rus Duması'ndaki Gürcü milletvekilleri, sınır dışı edilen Müslümanların Türk değil, “Müslüman dinlerine rağmen Gürcü ve dolayısıyla sadık Rus” olan Acaralılar olduğunu açıkladılar. Protestolarının bir sonucu olarak, Büyük Dük Georgi Mihayloviç detaylı raporunda oradaki Acaralıların Rus rejimine karşı olmadıkları sonucuyla sona eren bir soruşturmaya başkanlık etti. Kazakları ve Ermenileri Acaralıların sadakatsizlik iddialarından sorumlu tuttu ve onları yerel Müslümanlarla ortaya çıkan şiddetli çatışmaları kışkırtmakla suçladı. Sonunda, Büyük Dük Nikolay Nikolaevich, Acaralı liderlerle görüşmeye ikna edildi ve hatta sadakatlerinden dolayı onları ödüllendirdi. Acaralıların Rus İmparatorluğuna ihaneti iddiası soruşturması 1917 Rus Devrimi sonrasında 26 Ocak 1918'de kapatıldı.