Nelson Mandela
Siyasi görüş

Mandela, kendisini hem ANC'ye katıldığından beri sahip olduğu ideolojik konum olan hem Afrika milliyetçisi hem de bir sosyalist olarak tanımladı. O, entelektüel bir akademisyen ya da siyaset teorisyeni olmaktan ziyade pratik bir politikacıydı. Biyografi yazarı Tom Lodge'a göre, "Mandela için siyaset her zaman öncelikle hikayeleri canlandırmak, anlatılar oluşturmak, öncelikle ahlaki açıdan örnek davranışlarla ilgili ve yalnızca ikincil olarak ideolojik vizyonla, amaçlardan ziyade araçlarla ilgili olmuştur."
Tarihçi Sabelo J. Ndlovu-Gatsheni, Mandela'yı "liberal Afrikalı milliyetçi-sömürgecilik karşıtı hümanist" olarak tanımlarken, siyasi analist Raymond Suttner, Mandela'nın liberal olarak etiketlenmesine karşı uyarıda bulundu ve Mandela'nın "melez bir sosyo-politik yapı" sergilediğini belirtti. Mandela, siyasi fikirlerinin bir kısmını Gandhi ve Nehru gibi Hint bağımsızlık liderleri, Afro-Amerikan sivil haklar aktivistleri ve Nkrumah gibi Afrika milliyetçileri gibi diğer düşünürlerden benimsedi ve bunları Güney Afrika'daki duruma uyguladı. Aynı zamanda, birçok Afrikalı milliyetçinin beyaz karşıtı duyguları gibi düşüncelerinin diğer yönlerini de reddetti. Bunu yaparken hem karşı-kültürel hem de hegemonik görüşleri sentezledi. Örneğin apartheid karşıtı vizyonunu geliştirirken o zamanlar egemen olan Afrikaner milliyetçiliğinden gelen fikirlerden yararlandı.
Siyasi gelişimi, hukuk eğitimi ve uygulamalarından, özellikle de değişime şiddet yoluyla değil, "hukuk devrimi" yoluyla ulaşma umudundan güçlü bir şekilde etkilendi. Hayatı boyunca şiddet içermeyen bir yolu savunarak başladı, daha sonra şiddeti benimsedi ve ardından müzakere ve uzlaşma konusunda şiddet içermeyen bir yaklaşımı benimsedi. Şiddeti onaylarken, bunu hiçbir alternatif görmediği için yaptı ve bu konuda her zaman pragmatik davrandı, bunu rakibini müzakere masasına çekmenin bir yolu olarak algıladı. Bireyler olarak beyaz insanlardan ziyade beyaz üstünlüğünün ve ırkçı baskının sembollerini hedef almaya çalıştı ve Güney Afrika'da bir ırk savaşı başlatmama konusunda endişeliydi. Şiddet kullanma konusundaki bu istekliliği, Mandela'yı, bazı yorumcuların onu ilişkilendirmeye çalıştığı Gandhizm ideolojisinden ayırıyor.
Mandela, birçok konuşmasında kendisini otokratik bir tavırla sunmasına rağmen, demokrasiye yürekten inanıyordu ve çoğunluğun kararlarına, onlarla tamamen aynı fikirde olmasa da uyuyordu. En azından 1960'lardan bu yana demokrasi ve insan hakları değerlerine bağlılık sergilemişti.  "Kapsayıcılık, hesap verebilirlik ve ifade özgürlüğünün" demokrasinin temelleri olduğu inancına sahipti  ve doğal haklara ve insan haklarına olan inançla hareket ediyordu. Suttner, Mandela'nın benimsediği "iki liderlik tarzı" olduğunu savundu. Bir yandan kolektif liderlik hakkındaki fikirlere bağlı kalırken diğer yandan bir liderin belirli bir hedefe ulaşmak için kararlı olması ve istişarede bulunmadan hareket etmesi gereken senaryolar olduğuna inanıyordu.
Mandela, nihai olarak sınıfsız bir toplumun kurulmasını savundu Sampson onu "kapitalizme, özel toprak mülkiyetine ve büyük paranın gücüne açıkça karşı" olarak tanımladı. Mandela Marksizm'den etkilendi ve devrim sırasında bilimsel sosyalizmi savundu. İhanet Davasında komünist olduğunu inkâr etti ve hem daha sonra gazetecilerle konuşurken , hem de SACP ile işbirliğinin pragmatik olduğunu belirttiği otobiyografisinde bu duruşunu sürdürdü ve retorik olarak şu soruyu sordu: "Kimdir? onları kullanmadığımızı söylemek için?" Sosyolog Craig Soudien'e göre, "Mandela sosyalizme sempati duysa  komünist değildi." Tersine, biyografi yazarı David Jones Smith, Mandela'nın 1950'lerin sonu ve  başında "komünizmi ve komünistleri benimsediğini" belirtirken, tarihçi Stephen Ellis, Mandela'nın 1960'a kadar Marksist-Leninist ideolojinin çoğunu özümsediğini yorumladı.
Mandela'nın bu Batılı hükûmetlere ilişkin görüşleri Marksist-Leninistlerinkinden farklıydı çünkü onların anti-demokratik veya gerici olduklarına inanmıyordu ve demokratik yönetim sistemlerine bağlı kalıyordu. Mandela'nın oluşturulmasına yardımcı olduğu 1955 Özgürlük Şartı, servetin eşit dağılımını sağlamak için bankaların, altın madenlerinin ve arazilerin millileştirilmesi çağrısında bulundu. Bu inançlara rağmen Mandela, başkanlığı sırasında dönemin diğer ülkelerindeki eğilimlere uygun olarak bir özelleştirme programı başlattı. Mandela'nın Güney Afrika'da sosyal demokratik bir ekonomi geliştirmeyi tercih edeceği, ancak 1990'ların başındaki uluslararası siyasi ve ekonomik durum nedeniyle bunun mümkün olmadığı defalarca öne sürüldü. Bu karar kısmen Sovyetler Birliği ve Doğu Bloku'ndaki sosyalist devletlerin 1990'ların başındaki çöküşünden etkilendi.