stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Temas açısı
Tipik temas açıları

Temas açıları kirlenmeye karşı son derece hassastır; birkaç dereceden daha iyi tekrarlanabilir değerler genellikle sadece saflaştırılmış sıvılar ve çok temiz katı yüzeylere sahip laboratuvar koşullarında elde edilir. Sıvı moleküller katı moleküllere güçlü bir şekilde çekilirse, sıvı damlası 0 ° temas açısına karşılık gelen katı yüzey üzerinde tamamen yayılır. Bu genellikle çıplak metalik veya seramik yüzeylerde su için geçerlidir, ancak  katı yüzeyde bir oksit tabakası veya kirletici madde bulunması temas açısını önemli ölçüde artırabilir. Genellikle, su temas açısı 90 ° 'den küçükse, katı yüzey hidrofilik olarak kabul edilir ve su temas açısı 90 °' den büyükse katı yüzey hidrofobik kabul edilir. Birçok polimer hidrofobik yüzeyler sergiler. Düşük yüzey enerjili (örn. Florlu ) malzemelerden yapılmış yüksek hidrofobik yüzeyler, ang kadar yüksek su temas açılarına sahip olabilir.   120°'dir. Çok pürüzlü yüzeylere sahip bazı malzemeler, sıvı damlasının altında hava ceplerinin bulunması nedeniyle 150 ° 'den daha büyük bir su temas açısına sahip olabilir. Bunlara süperhidrofobik yüzeyler denir.
Temas açısı sıvı yerine gazla ölçülürse, verilen değerden 180 ° eksi ile değiştirilmelidir. Temas açıları, iki sıvının arayüzü için eşit olarak uygulanabilir, ancak yapışmaz tavalar ve su geçirmez kumaşlar gibi katı ürünlerde daha yaygın olarak ölçülürler.
Tipik temas açıları > Nilüfer  (Lotus)  Etkisi

Pek çok Asya kültüründe nilüfer çiçeği bitkisi saflığın ve temizliğin sembolü olarak bilinir. Bu düşüncenin temeli nilüfer bitkisi yapraklarının kendi kendini temizleme özelliğine dayanır. Bu kendi kendini temizleme özelliği tamamen araştırılmıştır ve yüzeyin yüksek derecede suyu itmesiyle sonuçlanan nilüfer yaprağının yüzeyi ile su arasındaki etkileşime bağlanmıştır. Yüksek derecede suyu itme karakteristiği ve kendi kendini temizlemenin nilüfer çiçeği bitkisi ile etkili biçimde gösterilmesine dayanarak Prof. Dr. W. Barthlott, bu etkileri Nilüfer (Lotus)Etkisi olarak tanımlamıştır. Nilüfer etkisinin bulunuşu büyük teknolojik ilgi alanlarına yol açtı. Bu etkinin yapay yüzeylere taşınması ile birçok teknik uygulamalar elde edilmiştir.
Nilüfer etkisi gösteren bir yüzey süperhidrofobiktir ve 150° den daha büyük temas açısını ifade eder. Süperhidrofobisitesine dayanarak, yüzey hafifçe meyillendirildiğinde su yüzeyde kayar ve yolu üzerindeki kirlilikleri yüzey üzerinden temizler.
Lotus bitkisinin yapraklarının vaksla kaplanmış pürüzlü yüzeyi epidermal hücreler içermektedir. Vaks kristalleri su itici bir tabaka sağlamakta ve Wenzel ve Cassie Baxter modellerine göre yüzey pürüzlülüğünü artırmaktadır. Bu kristallerin ıslatma özelliği çok kötüdür. Bunun sonucu olarak, yüzey üzerindeki su damlası yüzeyle arasındaki etkileşimi en aza indirir. Böylece yüzeyde küresel bir damla oluşur. Yaprak yüzeyi üzerindeki kirlilikler yaprağın hücresel yapısından daha büyük olduğu için yüzey çıkıntıları üzerindeki partiküller  yüzeyden uzaklaştırılabilir. Sonuç olarak temas alanı ve ara yüzeydeki etkileşim minimize edilmiş olur. Bir su damlası kirlilik üzerinde dönerek hareket ettiğinde, kirlilik hidrofobik özellikte olsa dahi absorpsiyon  sayesinde enerji kazanılır. Eğer kirliliği lotus yaprağından uzaklaştırmak için harcanan enerji, su damlasının kirliliği absorbe etmesi ile kazandığı enerjiden daha az ise kirlilik bitki yüzeyinden uzaklaştırılmış olur. Bunun nedeni, genellikle küçük temas alanıdır.
Temas açılarının kontrolü

Islatma temas açısının kontrolü genellikle çeşitli organik ve inorganik moleküllerin yüzeye bırakılması veya dahil edilmesi yoluyla elde edilebilir. Bu genellikle bir SAM (kendi kendine monte edilen tekli katmanlar) katmanı oluşturabilen özel silan kimyasalları kullanılarak elde edilir. Değişen moleküler yapılara ve hidrokarbon ve / veya perfloronatlı sonlandırma miktarlarına sahip organik moleküllerin doğru seçilmesiyle, yüzeyin temas açısı ayarlanabilmektedir. Bu özel silanların  biriktirilmesi, özel bir vakumlu fırınlar veya sıvı fazlı işlem kullanılarak gaz fazında elde edilebilir. Yüzeye daha perflorlanmış sonlandırmaları bağlayabilen moleküller, yüzey enerjisinin düşmesine (yüksek su temas açısı) neden olabilir.
| Yüzey florinin temas açısı üzerine etkisi> öncü | Su temas açısı> cilalı silikon (deg.) |
| --- | --- |
Henikozil-1,1,2,2-tetrahydrododecyldimethyltris (dimethylaminosilane): 118.0
Heptadecafluoro-1,1,2,2-tetrahidrodesiltriklorosilan - (FDTS): 110.0
Nonaflor-1,1,2,2-tetrahydrohexyltris (dimetilamino) silan: 110.0
3,3,3,4,4,5,5,6,6-Nonafluorohexyltrichlorosilane: 108.0
Tridecafluoro-1,1,2,2-tetrahidroositiltriklorosilan - (FOTS): 108.0
BİS (tridekaflor-1,1,2,2-tetrahydrooctyl) dimethylsiloxymethylchlorosilane: 107.0
Dodesiltriklorosilan - (DDTS): 105.0
Dimetildiklorosilan - (DDMS): 103.0
10-Undeseniltriklorosilan - (V11): 100.0
Pentafluorophenylpropyltrichlorosilane: 90.0
Ölçüm yöntemleri > Statik sesil düşme yöntemi

Sapsız damla temas açısı, katı bir substrat üzerindeki saf bir sıvının profilini yakalamak için optik bir alt sistem kullanan bir temas açısı gonyometresi ile ölçülür. Sıvı-katı ara yüzü ile sıvı-buhar ara yüzü arasında oluşan açı temas açısıdır. Eski sistemlerde arka ışıklı mikroskop optik sistemi kullanılıyordu. Mevcut nesil sistemler, temas açısını yakalamak ve analiz etmek için yüksek çözünürlüklü kameralar ve yazılımlar kullanır. Bu şekilde ölçülen açılar genellikle ilerleyen temas açılarına oldukça yakındır. Denge temas açıları, iyi tanımlanmış titreşimlerin uygulanmasıyla elde edilebilir.
Ölçüm yöntemleri > Sarkıt damla yöntemi

Sarkıt damlalar için temas açılarının ölçülmesi, ters damlaların doğal dengesiz doğası nedeniyle sapsız damlalara göre çok daha karmaşıktır. Bu karmaşıklık, bir kişi yüzeyi eğmeye çalıştığında daha da artar. Eğimli yüzeyler üzerinde asılı damla temas açılarını ölçmek için deneysel cihaz son zamanlarda geliştirilmiştir. Bu yöntem, yüksek çözünürlüklü bir CCD kamera kullanılarak görüntülenebilen, dokulu bir substratın altında birden fazla mikro damlanın birikmesine izin verir. Otomatik bir sistem, alt tabakanın eğilmesine ve ilerleyen ve azalan temas açılarının hesaplanması için görüntülerin analiz edilmesine izin verir.
Ölçüm yöntemleri > Dinamik sesil bırakma yöntemi

Dinamik ses damlası düşmesi statik ses damlasına benzer, ancak damlanın değiştirilmesini gerektirir. Yaygın bir dinamik ses damlası çalışması, katı-sıvı arayüzey alanını dinamik olarak hacim ekleyerek arttırmadan mümkün olan en geniş temas açısını belirler. Bu maksimum açı ilerleyen açıdır. Hacim, mümkün olan en küçük açı olan geri çekme açısını üretmek için çıkarılır. İlerleyen ve azalan açı arasındaki fark temas açısı histerezidir .
Ölçüm yöntemleri > Dinamik Wilhelmy yöntemi

Düzgün geometrili katılardaki ortalama ilerleme ve geri çekilme temas açılarını hesaplamak için bir yöntem. Katının her iki tarafı da aynı özelliklere sahip olmalıdır. Katı üzerindeki ıslatma kuvveti, katı bilinen yüzey gerilimi olan bir sıvının içine daldırılırken veya çekilirken ölçülür. Ayrıca bu durumda çok kontrollü bir titreşim uygulayarak denge temas açısını ölçmek mümkündür. VIECA adı verilen bu metodoloji, her Wilhelmy dengesinde oldukça basit bir şekilde uygulanabilir.
Ölçüm yöntemleri > Tek lif Wilhelmy yöntemi

İlerleyen ve azalan temas açılarını ölçmek için tek liflere uygulanan dinamik Wilhelmy yöntemi.
Ölçüm yöntemleri > Tek lif menisküs yöntemi

Tek fiber Wilhelmy yönteminin optik bir varyasyonu. Bir terazi ile ölçüm yapmak yerine, lif üzerindeki menisküsün şekli, yüksek çözünürlüklü bir kamera kullanılarak doğrudan görüntülenir. Otomatik menisküs şekli uydurma, daha sonra, doğrudan lif üzerindeki statik, ilerleyen veya azalan temas açısını doğrudan ölçebilir.
Ölçüm yöntemleri > Washburn denklemi kılcal yükselme yöntemi

Gözenekli bir malzeme olması durumunda, hem hesaplanan gözenek çapının fiziksel anlamı hem de bu denklemin, bu yöntem genellikle çok fazla yazılım tarafından sunulsa bile, katının temas açısının hesaplanması için gerçek olasılıkla ilgili birçok sorun ortaya çıkmıştır. konsolide olduğu gibi. Zamanın bir fonksiyonu olarak kilo  ölçülür.
Konuyla ilgili yayınlar

Pierre-Gilles de Gennes, Françoise Brochard-Wyart, David Quéré, Kılcallık ve Islatma Olayları: Damlalar, Kabarcıklar, İnciler, Dalgalar, Springer (2004)
Jacob Israelachvili, Moleküller Arası ve Yüzey Kuvvetleri, Akademik Yayın (1985–2004)
DW Van Krevelen, Polimerlerin Özellikleri, 2. gözden geçirilmiş baskı, Elsevier Bilimsel Yayınevi, Amsterdam-Oxford-New York (1976)
Gianangelo Bracco; Bodil Holst (10 Ocak 2013). Surface Science Techniques (İngilizce). Springer. ISBN 978-3-642-34242-4.   Gianangelo Bracco; Bodil Holst (10 Ocak 2013). Surface Science Techniques (İngilizce). Springer. ISBN 978-3-642-34242-4.   Gianangelo Bracco; Bodil Holst (10 Ocak 2013). Surface Science Techniques (İngilizce). Springer. ISBN 978-3-642-34242-4.
Clegg, Carl Temas Açısı Kolaylaştırdı28 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., ramé-hart (2013), 978-1-300-66298-3
Temas açısı Temas açısı deneyi [ölü/kırık bağlantı]
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4239841-1  LCCN: sh85031500 
Young denklemindeki miktarları gösteren bir sıvı damlasının şeması.
Düz (a) içbükey (b) ve dışbükey (c) yüzeylerdeki damlacıklar için şematik diyagramlar
Lotus yaprağı yüzeyinde yaklaşık 147 ° temas açılarını gösteren bir su damlası.
Temas açısını ölçmek için bir temas açısı gonyometresi kullanılır.
Dinamik sapma bırakma yöntemi
Bir kuvvet / tansiyometre ile bir çubuğun / fiberin dinamik temas açısının ölçülmesi.
Tek fiber menisküs temas açısı ölçümü.
Seyr-i Sefain İdaresi Atatürk Büstü

Seyr-i Sefain İdaresi Atatürk büstü, 1926 yılında ilk Türk heykeltraşlardan Kenan Yontuç tarafından yapılmış Atatürk büstü.
İstanbul'da Seyr-i Sefain İdaresi Yolcu Salonu'na yerleştirilmek için yapılan büst, 1967'den beri Yalova'daki Termal Kaplıcaları'nda sergilenir. İlk Atatürk büstlerindendir.
Büst, işletmenin genel müdürü olan Sadullah Güney'in önerisi ile Seyr-i Sefain İdaresi tarafından yaptırılıp Tophane'deki Seyr-i Sefain İdaresi Yolcu Salonu önüne yerleştirilmiştir. Büstün fotoğrafı Gazi Mustafa Kemal'e gösterilmiş; eseri beğenen Mustafa Kemal, heykeltraşı çağırarak kendisini onurlandırmıştır. İki yıl sonra Mustafa Kemal, bir başka büst için Kenan Bey'e poz vermiş ve sanatçı ömrü boyunca Atatürk heykeli ve portresi yapmıştır.
Seyr-i Sefain İdaresi’nin 1933’te lağvedilmesinin ardından büst, Tophane'den taşındı. 1967’de Denizcilik Bankası Denizyolları İşletmesi tarafından Yalova Kaplıcaları İşletme İdaresi'ne hediye edildi.
Bornova Sarı Köşk Atatürk Büstü

| --- | --- |


Koordinatlar: 38°27′30″K 27°12′54″D﻿ / ﻿38.45833°K 27.21500°D﻿ / 38.45833; 27.21500
Konum: Bornova, İzmir, Türkiye
Malzeme: bronz
Açılış tarihi: 18 Haziran 1926
Adandığı: Atatürk
Bornova Sarı Köşk Atatürk Büstü, İzmir'in Bornova ilçesinde Eski Ziraat Mektebi bahçesindeki Atatürk büstüdür.
Atatürk'ün 1926'da İzmir'i  ziyareti anısına Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippell'e yaptırılmıştır.  Kimi kaynaklara göre Türkiye'de yapılmış ilk Atatürk anıtıdır.
Bornova Tren İstasyonu karşısındaki "Sarı Köşk" adıyla bilinen yapının bahçesinde yer alır. Günümüzde Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi dekanlığı olarak kullanılan Sarı Köşk; 1933 yılına kadar  Ziraat Mektebi olarak kullanılmıştı ve bahçesindeki büstün açılışı, kaidesindeki yazıya göre Haziran 1926'da yapılmıştır.
Anıtın üzerindeki yazıda Osmanlıca olarak "Türkiye'nin büyük dahi ve halaskârı, Türk çiftçisinin ulu rehberi, Cumhur reisimiz büyük Gazi Mustafa Kemal Paşa hazretlerinin İzmir Ziraat Mektebi'ni teşrifleri hatıra-i şükranıdır. Haziran 1926.”  yazılmıştır.  Anıtın yanına sonradan eklenen ek bir mermer levhada, aynı yazı Türk alfabesi ile yazılıdır.
Ziraat Mektebi'nin, Mustafa Kemal'in 1925 yılındaki yurt gezisi sırasında 15 Ekim 1925 günü ziyaret edildiği bilinir ve bu ziyaretten sonra okul idaresinin bir çalışma yaparak 1926 yılının Haziran ayında okulun bahçesine bir Atatürk heykeli diktiği anlaşılmaktadır. Gazi Mustafa Kemal'in İzmir'e bir sonraki gelişi 24 Haziran 1926'dadır. Bu gelişinde okulu ziyaret edip etmediği ve heykelin açılışında bulunup bulunmadığı kesin olarak bilinmez.
Ekim 1926'da İstanbul Belediyesi tarafından Heinrich Krippell'e yaptırılan Sarayburnu Atatürk Anıtı'nın açılışı gerçekleşmişti. Basında, Sarayburnu'nda açılan Gazi heykelinin dikilen ilk heykel olduğu şeklinde haberler yayımlanması üzerine Ziraat Mektebi Müdürü Abidin Bey bir telgraf çekerek Bornova Ziraat Mektebi'nde bu tarihten yaklaşık 4 ay önce Gazi heykelinin açıldığı bilgisini yerel ve ulusal basına aktarmıştır.
Eser, kaidesiyle beraber 2,45 metre yüksekliğindedir. Mermer kaide 1,60 metre, büst kısmı ise 85 cm’dir. Dört bölümlü kare planlı kaide, altta 94x94 cm genişliğinden başlar, üstte 70x70 cm'lik dördüncü bölümle solanır. Dördüncü bölüm üzerinde bronz heykel yer alır. Mustafa Kemal Paşa sivil giyimli ve ellerini göğsünün altında kavuşturmuş olarak betimlenmiştir.
Sarayburnu Anıtı'na göre oldukça küçük boyutta olan heykelin, Krippel tarafından küçük bir deneme ya da eskiz olarak yapılmış olabileceği düşünülür.
Osko-Umbriya dilleri

| Osko-Umbriya Sabel, Sabelik |
| --- | --- |
Coğrafi dağılım: Antik Güney ve Merkez İtalya
Sınıflandırma: Hint-AvrupaİtalikOsko-Umbriya
Alt bölümler:  Oskanca †  Umbriyaca †  Volskice †  Sabince †  Güney Pikence †  Marsice †  Pelinyice †  Hernikçe †  Marrukince †  Pre-Samnitçe † 
MÖ 6. yüzyıl öncesi Demir Çağı İtalyası'ndaki dillerin yaklaşık dağılımı
Osko-Umbriya, Sabelik veya Sabel dilleri, Antik Roma'nın gücünün genişlemesiyle yerini Latinceye bırakmadan önce Osko-Umbriyalılar tarafından Merkez ve Güney İtalya'da konuşulmuş Hint-Avrupa dilleri olan İtalik dillerin soyu tükenmiş bir grubudur. Yazılı tasdikleri MÖ 1. milenyumun ortasından MS 1. milenyumun ilk yüzyıllarına kadar gelişmiştir. Diller neredeyse sadece yazıtlardan - özellikle Oskanca ve Umbriyaca - biliniyor ama Latincede bazı Osko-Umbriyaca alıntı kelimeler de var. Oskanca ve Umbriyaca'nın (ve lehçelerinin) iki ana kolunun yanında Güney Pikence, Sabel dillerinin üçüncü bir kolunu gösterebilir. Tüm dilsel Sabel bölgesi bir lehçe sürekliliği olarak da kabul edilebilir. "Küçük lehçelerin" çoğundan elde edilen kanıtların azlığı, bu tespitleri yapmanın zorluğuna katkıda bulunuyor.
İtalik dillerle ilişkisi

Antoine Meillet'nin kendi teorisini takiben, Osko-Umbriya dilleri; Latince, Faliskçe ve diğer ilgili birkaç dili daha içeren İtalik dillerin bir kolu olarak kabul edildi. Ancak bu üniter şema, İtalik dillerin Hint-Avrupa içinde ayrı iki kola ayrılması gerektiğini öneren Alois Walde, Vittore Pisani ve Giacomo Devoto gibi kişilerce eleştirildi. Bu görüş 20. yüzyılın ikinci yarısında biraz kabul görmüş olsa da İtalya'daki tam oluşum ve nüfuz süreçleri araştırma konusu olarak kalmaya devam ediyor. Rix gibi bu düşünceyi destekleyenler daha sonradan bu fikri reddedecekti ve tüm İtalik dillerin eşsiz bir ortak atadan türediğini öneren "üniter teori" baskın kalacaktı. Her halükarda, tüm bu dillerin yayılımının, doğu kökenli Hint-Avrupa nüfuslarının giderek artan akışıyla gerçekleşmiş olması, Oski ve Umbri'nin İtalyan Yarımadası'na Latin ve Falisklerden sonra, İapigyalılar ve Mesapyalılardan önce ulaşmış olması mantıklıdır.
Tarihi, sosyal ve kültürel yönleri

İtalyan yarımadasının kalbinde konuşulan Sabel dillerinin iki ana kolu, güneyde Oskanca ve Oskancanın kuzeyinde Umbriyacadır. Sabel dillerine dahil edilen diller şunlardır: Volskice, Sabince, Güney Pikence, Marsice, Pelinyice, Hernikçe, Marrukince ve Pre-Samnitçe.
Ekçe ve Vestince geleneksel olarak Oskanca grubuna veya Umbriyaca grubuna atfedilmiştir. Fakat hepsi zayıf bir şekilde tasdiklenmiştir ve böyle bir ayrım kanıtlarla desteklenmemektedir. Görünen o ki kuzeyde Umbriyaca, güneyde Oskanca ve aradaki 'Sabel' dilleri (bir sonraki bölüme bakınız) her ikisinin özelliklerine sahip olan bir lehçe sürekliliğinin bir parçasını oluşturmuş olabilir.
Bununla birlikte, Güney İtalya ve Sicilya'ya dağılmış Oskanca konuşan koloniler de vardı. Oskanca, Romalıların boyun eğdirmesi yıllar süren güçlü düşmanlarından olan Samnit kabilelerinin diliydi. (Samnit Savaşları MÖ 370'ten MÖ 290'a kadar sürdü).
Bu diller, MÖ 400 ile MS 1. yüzyıl arasında yazıldığı düşünülen birkaç yüz yazıttan bilinmektedir. Pompeii'de kamu binalarındaki adak ve tabelalar gibi çok sayıda Oskanca yazıt vardır.
Umbriyaca; Umbriyalılar, Romalılara boyun eğdiğinde bir düşüş sürecine girdi ve Romalılaştırma onun ölümüne yol açtı. Umbriyaca, tüm Osko-Umbriya dilleri arasında özellikle İguvin Tabletleri sayesinde en iyi bilinen dildir.
Dağılım

Bu diller Samnium ve Campania'da, kısmen Puglia, Lucania ve Bruttium'da ve Mamertinler tarafından Sicilya kolonisi Messana'da (Messina) konuşuldu.
Geçmiş kullanım

Sabel aslen Roma genişlemesi sırasında Merkez ve Güney İtalya'da yaşamış olan İtalik halkının toplu etnik adıydı. Bu isim sonradan Theodor Mommsen tarafından Unteritalische Dialekte kitabında Oskanca ve Umbriyaca olmayan Roma öncesi Merkez İtalya lehçelerini tanımlamak için kullanıldı.
Terim şu anda bir bütün olarak Osko-Umbriya dilleri için kullanılmaktadır. "Sabel" bir zamanlar Osko-Umbriya olan veya olmayan tüm küçük diller için kullanılmıştı. Kuzey Pikence de dahil edilmişti ama alakalı olup olmadığı halen daha belirsizliğini korumakta.
Sınıflandırma

Tanıklığı korunan Osko-Umbriya dilleri veya lehçeleri şunlardır:
Oskan, İtalyan yarımadasının güney merkez bölgesinde konuşulan dilleri içerir:
Oskanca; daha az bilinen ve Oskancayla ilgili olduğu kabul edilen diğer çeşitliliklerle birlikte grubun en iyi belgelenmiş dilidir.
Marrukince
Pelinyice
Umbriya, yarımadanın kuzey merkez bölgesinde konuşulan dillerle birlikte.
Umbriyaca
Marsice
Sabince
Volskice
Hernikçe
Piken-Ön Samnit
Güney Pikence
Pre-Samnitçe, güneyde belgelenmiş bir dil fakat Güney Pikenceye Oskancadan daha yakın özellikler içeriyor gibi görünüyor.
Bilinmeyen
Ekçe
Vestince (Büyük olasılıkla Oskan, Vestincenin yakından bağlantılı olduğu komşuları Pelinyice ve Marrukince gibi.)
Topluca "Sabel lehçeleri" olarak bilinen az belgelenmiş varyantlar, çok fazla kanıt olmadan iki ana gruba atfedilir. Bazı yazarlar, örneğin Ekçe ve Vestinceyi birlikte gruplamak yerine karşıt dallara yerleştirerek bu tür geleneksel sınıflandırmadan şüphe duyarlar.
Dilsel açıklama

Osko-Umbriya dilleri, tekil olarak yaklaşık 5 farklı biçimbilimsel durumu olan, Latincedekine benzer, bükünlü dillerdi.
Dilsel açıklama > Latinceden farkları

Osko-Umbriya dilleri Latinceden çok daha zayıf bir şekilde tasdiklenmiş olsa da birkaç bin kelimelik yazıtlardan oluşan bir külliyat, dilbilimcilerin bazı kladistik yenilikleri anlamasına izin verdi. Örneğin, Ön Hint-Avrupaca solukluları, Latincede ünlü arasında b, d ve h/g olarak görünürken (medius < *medʰyos) solukluların tümü Sabel dillerinde f olarak görünür (Oskanca mefiai< *medʰyos). Ek olarak; Latince, Ön Hint-Avrupaca dudaksıl-artdamaksıl seslerini korurken (Q-İtalik) Osko-Umbriya dilleri, onları dudaksıl olarak bileştirir (P-İtalik): Latince quattuor, Oskanca petora.
Konuyla ilgili yayınlar

Adams, Douglas Q. ve James P. Mallory. 1997. "İtalik diller." Hint-Avrupa kültürünün ansiklopedisinde. Düzenleyen James P. Mallory ve Douglas Q. Adams, 314–19. Chicago: Fitzroy Dearborn.
Baldi, Philip . 2002. Latincenin temelleri. Berlin: de Gruyter.
Beeler, Madison S. 1952. "Latince ve Osco-Umbrian ilişkisi." Dil 28: 435–43.
————. 1966. "İtalik içindeki karşılıklı ilişkiler." Eski Hint-Avrupa lehçelerinde: 25-27 Nisan 1963, Los Angeles, California Üniversitesi'nde düzenlenen Hint-Avrupa Dilbilimi Konferansı Tutanakları. Henrik Birnbaum ve Jaan Puhvel, 51-58 tarafından düzenlendi. Berkeley: Üniv. California Press'ten.
Buck, Carl Darling. 1928. Bir yazıt koleksiyonu ve bir sözlük içeren bir Oscan ve Umbrian dilbilgisi. 2. Baskı. Boston: Cin.
Clackson, James. 2015. "Hint-Avrupa'nın Sabellian Şubesinde Alt Gruplama." Filoloji Derneği İşlemleri 113 (1): 4-37. https://doi.org/10.1111/1467-968X.12034
Colman, Robert. 1986. "Roma genişleme döneminde Orta İtalik diller." Filoloji Derneği İşlemleri 84(1): 100-131.
de Vaan, Michiel. 2008. Latince ve diğer italik dillerin etimolojik sözlüğü. Leiden Hint-Avrupa Etimolojik Sözlük Serisi 7. Leiden, Hollanda: Brill.
Dupraz, Emmanuel. 2012. Sabellian Göstericiler: Formlar ve İşlevler. Leiden: Brill.
Mercado, Angelo. 2012. İtalik Ayet: Eski Latince, Faliscan ve Sabellic'in Şiirsel Kalıntıları Üzerine Bir Çalışma. Innsbruck: Institut für Sprachen und Literatürn der Universität Innsbruck.
Middei, Edoardo. " Gli antroponimi sabellici in *-ai̭os e le basi onomastiche con morfo-struttura aCCa- (*-ai̭os ile Sabelli kişisel adları ve morfo-yapısal desen acca- ile onomastik tabanlar). İçinde: Greko-Latin Brunensia . 2015, cilt. 20, is. 2, s. 105-121. ISSN 2336-4424 9 Temmuz 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Nishimura, Kanehiro. "Sabellian Dillerinde *-ismo- ve *-isim̥mo Üstün Son Ekleri." Glotta 81 (2005): 160-83. www.jstor.org/stable/40267191.
Poccetti, Paulo. "Dil sabelliche". İçinde: Palaeohispanica: revista sobre lenguas y culturas de la Hispania antigua n. 20 (2020): s. 403-494. ISSN 1578-5386 9 Temmuz 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. DOI: 10.36707/palaeohispanica.v0i20.399
Poultney, James. 1951. "Volscianlar ve Umbrialılar." Amerikan Filoloji Dergisi 72: 113-27.
Tikkanen, Karin. 2009. Latince ve Sabellian dillerinin karşılaştırmalı bir grameri: Vaka sözdizimi sistemi. Doktora tezi, Uppsala Üniv.
Weiss, Michael L. 2010. Sabelli İtalya'da Dil ve Ritüel: Üçüncü ve Dördüncü Tabulae Iguvinae'nin Ritüel Kompleksi. Leiden: Brill.
Woodard, Roger D. 2008. Avrupa'nın Kadim Dilleri. Cambridge: Cambridge University Press.
Roma genişlemesinin başlangıcında Merkez İtalya'nın dilsel manzarası
Ornitopoda

Ornithopoda (/ˌɔːr n ə /ˌɔːrnəˈθɒpədə/) kuş kalçalı dinozorların bir kladıdır, ornithopod denir (/ˈɔːrnəθəˌpɒdz, ɔːrˈnɪθ-/), küçük, iki ayaklı koşucu otlayıcılar olarak başladılar ve Kuzey Amerika'yı domine ederek Kretase dünyasındaki en başarılı otçul gruplarından biri haline gelene kadar boyut ve sayı olarak büyüdüler. Başlıca evrimsel avantajları, evcil inek gibi modern memelilerinkine rakip olacak şekilde, kuş olmayan bir dinozor tarafından şimdiye kadar geliştirilen en gelişmiş çiğneme aparatının ilerici gelişimiydi. Diğer tüm kuş olmayan dinozorlarla birlikte Kretase-Paleojen neslinin tükenmesi olayı tarafından silinmeden önce, hadrosauridlerde (halk arasında 'ördek gagaları' olarak bilinir) çeşitlilik ve ekolojik üstünlüklerinin doruğuna ulaştılar. Üyeler, yedi kıtanın hepsinden tanınırlar, ancak genellikle Güney Yarımküre'de nadirdirler.
Araştırma tarihi

1870'te Thomas Henry Huxley, Iguanodontidae'yi (bir yıl önce Cope tarafından yaratılan), içinde Cetiosaurus ve geçici olarak Stenopelix'e ek, Iguanodon, Hypsilophodon ve Hadrosaurus cinslerini de içeren üç dinozor ailesinden biri olarak (Megalosauridae ve Scelidosauridae ile birlikte) listeledi. Ornithopoda terimi, Othniel Charles Marsh tarafından 1881'de Dinosauria'nın sınıflandırılmasına ilişkin o sırada halen devam eden araştırmasının bir parçası olarak yaratıldı. Dinozorların dört kesin takımından biri olarak kabul edildi, diğerleri Theropoda, Sauropoda ve Stegosauria idi (Hallopoda olası beşinci olarak kabul edildi). Takımı üç aileye ayırdı: Camptonotidae, Iguanodontidae ve Hadrosauridae; ilki yeni bir isimdi, oysa son ikisi sırasıyla Huxley ve Edward Drinker Cope terminolojilerinden alındı. Camptonotidae'ye Avrupalı Hypsilophodon'u ve kendisi Camptonotus, Laosaurus ve Nanosaurus adlarını verdiği üç Amerikan taksonunu kattı. Camptonotus, 1885'te, orijinal adı bir cırcır böceği tarafından önceden işgal edildiğinden, Camptosaurus olarak yeniden adlandırıldı; ilgili aile de aynı şeyi yaptı ve Camptosauridae oldu. Yalnızca Avrupa'da bulunan Iguanodontidae'de Iguanodon ve Vectisaurus'u kattı. Hadrosauridae'ye Hadrosaurus, Cionodon ve geçici olarak Agathaumas'ı kattı.