stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Eş-fermantasyon

Fermantasyon tankı
Eş-fermantasyon, (ya da Eş-fermentasyon) şarap yapımında bir şarap üretilirken aynı anda iki veya daha fazla üzüm veya meyve çeşidini aynı anda fermente etme uygulamasıdır. Bu, fermantasyondan sonra ayrı şarap bileşenlerini bir cuvée'ye karıştırmanın daha yaygın uygulamasından farklıdır. Eş-fermentasyon prensipte herhangi bir üzüm çeşidi veya diğer meyve karışımı için uygulanabilirken, bugün kırmızı üzüm çeşitlerinin bir karışımından ve daha küçük oranda beyaz üzüm çeşitlerinden üretilen kırmızı şaraplar için daha yaygındır.
Eş-fermantasyon ile üretilmiş şaraplar teknik olarak monosepaj değil, kupajdır.
Eş-fermentasyon, bağlarda tarla karışımları (çeşitlerin karışık plantasyonları) bulundurmanın artık yaygın olmayan uygulamasına ve bazı bölgelerde (Rioja ve Toskana gibi) o zamanın şarap yapım yöntemleriyle üretildiğinde sert tanenlere sahip olma eğiliminde olan bazı kırmızı şarapları "yumuşatmak" için az miktarda beyaz üzüm kullanmanın eski uygulamasına dayanan eski bir uygulamadır. Bu uygulamanın, beyaz üzümlerdeki bazı bileşenlerden kaynaklanan gelişmiş eş-pigmentasyondan kaynaklanan şaraplara daha derin ve daha iyi renk verdiği deneysel olarak bulunduğu için de benimsenmiş olabileceğine inanılmaktadır.
Günümüzde kullanımı

Eş-fermentasyonun hala yaygın olarak uygulandığı tek klasik Eski Dünya şarap bölgesi, artık kuzey Rhône'un Côte-Rôtie bölgesidir; kırmızı Rioja ve Toskana şaraplarında beyaz çeşitlerin kullanımı ise az çok ortadan kalkmıştır. Viognier kullanılıyorsa, Côte-Rôtie'de kırmızı çeşit Syrah ve aromatik beyaz çeşit Viognier (yüzde 20'ye kadar izin verilmektedir, ancak yüzde 5-10 daha yaygındır) eş-fermente edilmelidir. Viognier'in Côte-Rôtie'de tutulmasının nedeni (örneğin beyaz üzümler Marsanne ve Roussanne artık kırmızı Hermitage veya izin verilen diğer kırmızı Rhône şaraplarında neredeyse hiç bulunmazken), şaraplara imza niteliğindeki çiçeksi aromaları katmasıdır. Côte-Rôtie'nin popülaritesi, bu harmanın Yeni Dünya yorumlarının ortaya çıkmasına yol açtı; bunların en dikkat çekeni de yine eş-fermentasyonla üretilen Avustralya Shiraz-Viognier harmanları.
Eş-fermentasyonun daha yaygın olarak uygulanmamasının nedeni, fermantasyonun başlangıcında belirli bir karışımı "kilitlemesi" ve bu sayede şarap üreticisinin fermantasyondan sonra karışımı ayarlama olasılığının azalmasıdır.
Ayrıca, tarla karışımı çeşitlerinin birbirinden ayırt edilemediği ve dolayısıyla eş-fermentasyonun gerekli olduğu durumlarda da eş-fermentasyon gerçekleştirilir.
XII. Innocentius

| Papa XII>  Innocentius |
| --- | --- |
XII. Innocentius portresi
Doğum: Antonio Pignatelli di Spinazzola 13 Mart 1615 Spinazolla, Napoli Krallığı, (günümüzde İtalya)
Ölüm: 27 Eylül 1700 (85 yaşında) Roma, Papalık Devletleri, (günümüzde İtalya)
Etkin yıllar: 12 Temmuz 1691–27 Eylül 1700
Yerine geldiği: VIII. Alexander
Yerine gelen: XI. Clemens
Din: Hristiyanlık (Katolik)

Papa XII. Innocentius'un arması
Papa XII. Innocentius, (İtalyanca: Innocenzo XII; İngilizce, Fransızca: Innocent XII), asıl adı Antonio Pignatelli  di Spinazzola (d. 13 Mart 1615, Spinazzola, Napoli Krallığı, (günümüzde İtalya) – ö. 27 Eylül 1700, Roma), 12 Temmuz 1691–27 Eylül 1700 döneminde Papa.
Kilisede adam kayırmalara karşı sert bir tavır sergiledi ve bu duruma karşı savaş başlatan Papa XI. Innocentius'un politikalarına devam etti.
Hayatı

Antonio Pignatelli, 13 Mart 1615'te Napoli Krallığının en tanınmış ailelerinden birinin üyesi olarak, Spinazzola'da (günümüzde Puglia'da) doğdu. Francesco Pignatelli ve Porzia Carafa'nın beş çocuğunun dördüncüydü. Kardeşleri Marzio, Ludovico, Fabrizio ve Paola Maria'ydı.
Roman Koleji'nde hukuk eğitimi aldı ve 20 yaşına geldiğinde ise, en yüksek yargı organı olan Apostolik Signatura'nın Fano ve Viterbo Valisi olarak görevlendirildi. Daha sonra gittiği Malta'da Engizisyon Mahkemesi Üyesi olarak görev yaptı. Pignatelli, 1652'de Larisa'nın Başpiskoposu oldu, 1660'tan 1668'e kadar Polonya'da daha sonra da 1668'den 1671'e kadar Avusturya'da görev yaptı. 1671'de ise Lecce'ye geçti. 12 Temmuz 1691'de Papa olarak seçildi.
Özgürlük ve Sosyalizm Partisi

| Özgürlük ve Sosyalizm Partisi Partiya Azadî û Sosyalîzmê |
| --- | --- |

Kısaltma: ÖSP
Genel başkan: Sinan Çiftyürek
Başkan Yardımcısı: Hasan Fırat
Kurucu: Sinan Çiftyürek
Kuruluş tarihi: 21 Aralık 2011  (13 yıl, 63 gün önce.)
Merkez: Kartaltepe Mah.Okullar Cd  N0:151/9 (PK:9) Tuzluçayır, Mamak, Ankara
Gazete(ler): Newroz Gazetesi
Üyelik (2025):  106
İdeoloji: Sosyalizm
Siyasi pozisyon: Aşırı sol
İnternet sitesi
kurdistankomunistpartisi.com
Özgürlük ve Sosyalizm Partisi (Kürtçe: Partiya Azadî û Sosyalîzmê) (kısaca ÖSP), 21 Aralık 2011 tarihinde kurulan Genel Başkanlığını Sinan Çiftyürek'in yaptığı Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi partidir.
ÖSP, Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgelerde faaliyet göstermek üzere bir sosyalist partinin kurulması amacıyla, Mezopotamya Sosyalist Partisi (MESOP) Girişimi ile farklı siyasal geleneklerden gelen sosyalistlerin görüşmeleri sonucunda 9-10 Ekim 2011 tarihinde MESOP Yürütme Kurulu ile Sosyalist Parti Kuruluş Komitesi, Sosyalist Parti Kurucular Meclisi adı altında birleşmesi ile kurulmuştur.
18 Kasım 2018 tarihinde parti adını Kürdistan Komünist Partisi (KKP) olarak değiştirdiyse de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı bu değişikliği kabul etmedi ve KKP'ye kapatma davası açtı.
Parti iki temel eksen olarak kapitalizmin yarattığı atmosferde, sosyalizmin 200 yıllık mücadelesini günümüz çağdaş koşullarına göre yerinden üretmeyi ve ulusların kendi kaderini tayin hakkı ilkesini savunarak, Kürt halkının ulusal özgürlük mücadelesine sahip çıkmayı benimsemiştir.
Üye sayısı

3 Ocak 2024'teki resmî verilere göre partinin üye sayısı 99'dur.
Çiğiltepe Şehitliği

Çiğiltepe Şehitliği
Çiğiltepe Şehitliği, Afyonkarahisar'a bağlı Sinanpaşa ilçesinin Çiğiltepe mevkiinde bulunan bu şehitlik Yunanların elinde bulunan ve alınması Başkomutan Mustafa Kemal tarafından emredilen Çiğiltepe'yi bildirdiği zaman dilimi içinde alamadığı için görev sorumluluğu ile kendi öldüren Albay Reşat Çiğiltepe'nin anısına yapılmıştır.
2004 yılında yolu Afyonkarahisar Valiliğince asfaltlanmış ve Jandarma Komutanlığında müştereken ağaçlandırılmıştır. 2005 yılında da anıt restore edilmiştir. Albay Reşat Çiğiltepe ünlü devlet adamlarından Ziya Paşa'nın oğludur.
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi

| Aydın Adnan Menderes Üniversitesi |
| --- | --- |

Slogan: Temiz Üniversite Yeşil Kampüs
Kuruluş: 11 Temmuz 1992 (32 yıl, 225 gün önce)
Eğitim dil(ler)i: Türkçe İngilizce
Bağlılık: Yükseköğretim Kurulu
Rektör: Prof.Dr.Bülent Kent
Rektör Yardımcıları: Prof. Dr. Cemal İyem Prof. Dr. Nuh Kılıç Prof. Dr. Erkan Salan
Akademik personel: 1.880 (2022)
Kayıtlı: 48.334(2023-24)
Lisans öğrencileri: 26.087 (2023-24)
Lisansüstü öğrencileri: 2.922 (2023-24)
Doktora öğrencileri: 665 (2023-24)
Akademik birimler: 16 fakülte 3 enstitü 4 yüksekokul 18 meslek yüksekokulu 1 Devlet Konservatuvarı 24 Araştırma ve Uygulama Merkezi
Konum: Aydın, Türkiye
Web sitesi: adu.edu.tr
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ), 1992 yılında Aydın'da kurulmuş olan bir devlet üniversitesidir.
Beş fakülte (Fen-Edebiyat, Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler, Tıp, Veteriner, Ziraat fakülteleri), üç enstitü, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu ve Söke Meslek Yüksekokulu ile 1992 yılında Aydın ve Nazilli'de eğitime başlamış olan üniversitede şu an 14 fakülte, 3 enstitü, 1 Devlet Konservatuvarı, 5 Yüksekokul, 18 Meslek Yüksekokulu ve 24 Uygulama ve Araştırma Merkezi vardır. 2016 yılında Merkez, Çakmar, Işıklı, İsabeyli, Söke, Didim Akbük, Nazilli Sümer, Çine Süleyman Pekgüzel ve Karacasu Muzaffer Özuysal Yerleşkeleri'nin yanında Kuşadası, Atça, Sultanhisar, Yenipazar, Davutlar, Bozdoğan, Köşk, Buharkent ilçelerinde olmak üzere 17 ayrı yerleşim yerinde faaliyetlerine devam etmektedir.
2023-24 eğitim-öğretim yılında 18660 ön lisans, 26087 lisans, 2922 yüksek lisans ve 665 doktora öğrencisi olarak toplamda 48334 öğrenci öğrenim görmektedir. 2024 yılı itibari ile üniversite kapsamında 457 profesör, 249 doçent, 364 doktor, 395 öğretim görevlisi ve 373 araştırma görevlisi olmak üzere toplam 1838 akademik personel görev yapmaktadır.
Akademik birimler > Fakülteler

Efeler - Diş Hekimliği Fakültesi
Efeler - Eğitim Fakültesi
Efeler - Fen Fakültesi
Efeler - Hemşirelik Fakültesi
Efeler - İlahiyat Fakültesi
Efeler - İletişim Fakültesi
Efeler - İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi
Efeler - Mühendislik Fakültesi
Efeler - Sağlık Bilimleri Fakültesi
Efeler - Siyasal Bilgiler Fakültesi
Efeler - Spor Bilimleri Fakültesi
Efeler - Tıp Fakültesi
Efeler - Veteriner Fakültesi
Koçarlı - Ziraat Fakültesi
Kuşadası - Kuşadası Denizcilik Fakültesi
Kuşadası - Turizm Fakültesi
Nazilli - Nazilli Güzel Sanatlar Fakültesi
Nazilli - Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Nazilli - Uygulamalı Bilimler Fakültesi
Söke - Söke İşletme Fakültesi
Söke - Söke Mimarlık ve Tasarım Fakültesi
Akademik birimler > Enstitüler

Fen Bilimleri Enstitüsü
Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Sosyal Bilimleri Enstitüsü
Akademik birimler > Yüksekokullar

Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu
Nazilli Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu
Nazilli Devlet Konservatuvarı
Söke Sağlık Yüksekokulu
Yabancı Diller Yüksekokulu
Akademik birimler > Meslek Yüksekokulları

Atça Meslek Yüksekokulu
Aydın Meslek Yüksekokulu
Aydın Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu
Bozdoğan Meslek Yüksekokulu
Buharkent Meslek Yüksekokulu
Çine Meslek Yüksekokulu
Didim Meslek Yüksekokulu
Germencik Yamantürk Meslek Yüksekokulu
Karacasu Meslek Yüksekokulu
Kuyucak Meslek Yüksekokulu
Koçarlı Meslek Yüksekokulu
Nazilli Meslek Yüksekokulu
Nazilli Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu
Söke Meslek Yüksekokulu
Söke Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu
Sultanhisar Meslek Yüksekokulu
Yenipazar Meslek Yüksekokulu
Merkez Kampüs

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Merkez Kampüsü, 1997 yılında günümüzdeki ismiyle Zafer Mahallesi Kepez Mevkiinde inşa edilmeye başlanmıştır ve tamamlanmıştır. Kuruluşundan itibaren çoğu fakülte ve yüksekokul merkez kampüs içerisinde öğrenci kabul etmiştir. Günümüzde merkez kampüs içerisinde yer alan lisans ve önlisans programları Fen Fakültesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Aydın Meslek Yüksekokulu, İlahiyat Fakültesi Spor Bilimleri Fakültesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, Hemşirelik Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, İletişim Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Yabancı Diller Yüksekokulu, Tıp Fakültesi, Aydın Sağlık Yüksekokulu, Fen Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü ve Sosyal Bilimleri Enstitüsü şeklindedir.
Johann Radon

| Johann Radon |
| --- | --- |
y. 1920'de Radon
Doğum: 16 Aralık 1887 Děčín, Bohemya, Avusturya-Macaristan
Ölüm: 25 Mayıs 1956 (68 yaşında) Viyana, Avusturya
Defin yeri: Döbling mezarlığı, Viyana
Milliyet: Avusturyalı
Mezun olduğu okul(lar): Viyana Üniversitesi, Avusturya
Tanınma nedeni: Radon-Hurwitz sayısı Radon–Nikodym teoremi Radon-Riesz özelliği Radon ölçüsü Radon teoremi Radon dönüşümü
Evlilik: Maria Rigele (e. 1916)

Kariyeri
Dalı: Matematik
Çalıştığı kurumlar: Viyana Üniversitesi Hamburg Üniversitesi Greifswald Üniversitesi Erlangen Üniversitesi Breslau (bugün Wrocław Üniversitesi, Polonya)
Doktoradanışmanı: Gustav Ritter von Escherich
 
İmza

Johann Karl August Radon ([ˈʁaːdɔn] ; 16 Aralık 1887 - 25 Mayıs 1956) Avusturyalı matematikçi. 1910'da Viyana Üniversitesi'nde bitirdiği doktora tezi varyasyonlar hesabı üzerineydi.
Hayatı

Radon, Avusturya-Macaristan'ın Bohemya eyaletinin Tetschen kentinde (şimdiki adıyla Děčín, Çekya) doğdu. Doktora derecesini 1910 yılında Viyana Üniversitesi'nden aldı. 1910/11 kış dönemini Göttingen Üniversitesi'nde geçirdi, ardından Brno'daki Alman Teknik Üniversitesi'nde ve 1912'den 1919'a kadar Viyana Teknik Üniversitesi'nde asistanlık yaptı. 1913/14'te Viyana Üniversitesi'nde habilitasyon sınavını geçti. Miyopluğu nedeniyle savaş zamanında askere alınmaktan muaf tutuldu.
1919'da yeni kurulan Hamburg Üniversitesi'nde extraordinarius (dışarıdan atanmış) profesör oldu; 1922'de Greifswald Üniversitesi'nde ve 1925'te Erlangen Üniversitesi'nde ordinaryüs profesör oldu. Daha sonra, 1928'den 1945'e kadar Breslau Üniversitesi'nde ordinarius oldu.
Innsbruck Üniversitesi'nde kısa bir süre kaldıktan sonra, 1 Ekim 1946'da Viyana Üniversitesi Matematik Enstitüsü'nde Ordinarius oldu. 1954/55'te Viyana Üniversitesi'nin rektörü oldu.
Radon, 1939'da, Avusturya Bilimler Akademisi'nin muhabir üyesi ve 1947'de üyesi oldu. 1952'den 1956'ya kadar bu akademinin Matematik ve Bilim Sınıfı Sekreteriydi. 1948'den 1950'ye kadar Avusturya Matematik Derneği'nin başkanıydı.
Johann Radon, 1916'da bir ortaokul öğretmeni olan Maria Rigele ile evlendi. Genç veya çok genç yaşta ölen üç oğulları oldu. 1924'te doğan kızları Brigitte, Innsbruck Üniversitesi'nde matematik alanında doktora yaptı ve 1950'de Avusturyalı matematikçi Erich Bukovics ile evlendi. Brigitte Radon-Bukovics halen Viyana'da yaşıyor.
Curt C. Christian'ın 1987'de Viyana Üniversitesi'nde pirinç büstünün açılışında tanımladığı gibi Radon, dost canlısı, iyi huylu, öğrenciler ve meslektaşları tarafından çok saygı duyulan, asil bir kişilikti. Sessiz bir bilgin izlenimi veriyordu ama aynı zamanda sosyaldi ve kutlama yapmaya istekliydi. Müziği severdi ve evde arkadaşlarıyla müzik çalardı, kendisi de mükemmel bir keman sanatçısı ve iyi bir şarkıcıydı. Klasik edebiyata olan sevgisi tüm hayatı boyunca sürdü.
2003 yılında Avusturya Bilimler Akademisi, Johann Radon'un adını taşıyan Hesaplamalı ve Uygulamalı Matematik Enstitüsü'nü kurdu.
Başarıları

Radon, aşağıdakiler de dahil olmak üzere bilime birçok kalıcı katkısıyla bilinmektedir:
Radon-Nikodym teoremindeki rolü;
Radon ölçüsü kavramı;
Radon dönüşümünün tomografideki 3 boyutlu tarayıcalar için uygulanması
Radon teoremi,
Radon-Hurwitz sayıları
Muhtemelen Radon-Riesz özelliğini kullanan ilk kişidir.
XI. Clemens

| Papa XI>  Clemens |
| --- | --- |

Doğum: Giovanni Francesco Albani 23 Temmuz 1649 Urbino, Papalık Devletleri
Ölüm: 19 Mart 1721 (71 yaşında) Roma
Etkin yıllar: 1700 - 1721
Yerine geldiği: XII. Innocentius
Yerine gelen: XIII. Innocentius
Din: Hristiyanlık (Katolik)
İmza

Papa XI. Clemens (asıl adı Giovanni Francesco Albani, d. 23 Temmuz 1649, Urbino, Papalık Devletleri - ö. 19 Mart 1721, Roma), 1700 - 1721 arasında papa.
Papalığı

XI. Clemens, Andrea Avellino'yı, Bolognalı Katerina'yı, Felice da Cantalice'yi, V. Pius'u, Rosanna Negusanti'yi, Étienne d'Obazine'yi ve Brükselli Boniface'yi aziz olarak ilan etti.
Bir de O, 8 Şubat 1720'de Canterbury'li Aziz Anselmus'u Kilise Doktoru olarak ilan etti.
Çin Ayin Tartışmaları

XI. Clemens'in önemli bir kararı Çin Ayinleri tartışmasıyla ilgiliydi. XI. Clemens onur törenlerinin "putperest ve barbar" olarak tanıdığı için Cizvit misyonerlerinin Konfüçyüs'e veya Çin İmparatorlarının atalarına verilen törenlerine katılmaları yasaklandı.
Ada

Başlığın diğer anlamları için Ada (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Kıbrıs, Akdeniz'in en büyük üçüncü adasıdır.
Ada, çevresi bütünüyle sularla çevrili kara parçasına verilen addır. Yeryüzündeki adaların bütünü on milyon kilometrekarelik bir yer kaplar. Adalar, tek tek olabileceği gibi, gruplar halinde de olabilir. Bu şekildeki adalara “takımada” adı verilir. Yarımada ise suyla çevrili, ancak bir tarafından ana kara parçasına bağlı bulunan coğrafi şekildir.
Yer bilimi açısından adalar, kıtasal adalar ve okyanus adaları olmak üzere temelde ikiye ayrılır. Yüzen adalar ise yeni bir yer bilimi konusudur.
Kıtasal Adalar

Kıtasal adalar, komşu kıta kütlelerinin bir uzantısıdırlar. Tektonik hareketler, kara kütlesinin yer değişmesi sonucu komşu kıtadan ayrılarak ya da denizin ya da karanın yer bilim zamanlarındaki alçalması ya da yükselmesiyle oluşurlar.
Örneğin Madagaskar adası; birinci zamanda “Avustralya-Hint-Madagaskar” kıtasının bir parçasıdır; kara kütlesinin yer değiştirmesi sonucu oluşmuştur.
Denizin ya da karanın alçalması ya da yükselmesiyle oluşan karasal adalara Grönland, Büyük Britanya ve New Foundland örnek verilebilir. Bunlarda, ada ve komşu kıta, birbirlerinden oldukça sığ bir deniz kesimiyle ayrılmışlardır.
Tortul birikintilerin göl, ırmak ve denizlerde kıta sahanlığı boyunca oluşturduğu deltalar da karasal adalar sınıfındadır.
Okyanus Adaları

Okyanus adaları, tektonik hareketlere dayalı volkanik kökenlidirler. Volkanik adalar, püskürmeyle biriken maddelerin okyanus yüzeyinde yükselmesiyle oluşurlar. Tipik örneği, Polinezya, Melanezya ve Mikronezya takım adalarının çoğu yüzeyden az çok uzak bir denizaltı tabanının üzerindeki volkanik akıntıların sonucudur. Yeni Zelanda, Yeni Gine ve Melanezya'nın bazı adaları dağlık yüzey şekillerini ve bugünkü biçimlerini toprak hareketleri sonucunda almıştır. Kıvrılmalar ve kırılmalar genellikle çok yenidir ve bu adalarda sık sık deprem olur.
Ayrıca aşınan ve çöken yanardağ konilerinin çevresinde mercanlar tarafından oluşturulan sığ kayalıklara da mercan adaları (Atol) denmektedir. Örneğin, Avustralya'nın kuzeydoğusundaki Büyük Set Resifi. Fakat, Yeni Zelanda'da Avustralya'nın güneyinde ve bazı takım adalarda mercan kayalıkları yoktur. Örneğin, Markiz Adaları. Üstelik denizaltı sığlıkları bazı mercan oluşumlarına taban yerine geçmiş ve bazı takımadalar tamamıyla atollerden oluşmuştur. Örneğin, Tuamotu, Gilbert vb.
Volkanik kökenli adalar, uzun, dar ve genellikle kıvrılan sıralar biçimi aldıklarında “ada yayı” diye adlandırılırlar. Ada yayları yer kabuğunun tektonik dilimlerinin birbirine yaklaştığı yerde oluşurlar. Bir dilim diğerinin altına kayar; kayan bölge, ada yayına paralel bir bir derin deniz kırığı biçiminde belirir; alta kayan dilim, eriyip, magmayı oluşturur; magma da, yayın yanardağları arasından yeniden yukarı fışkırır. Yay ile kırık arasında kalan bölgede, kayan dilimin parçacıkları ve yayda oluşan aşınma, denizde tortulların birikmesine yol açar. Birçok yay, kayan dilimin bulunduğu bölgeye doğru kabararak kıvrılır. Böylece ada oluşur.
Tipik örnekleri: Aleut Adaları ve Kuril Adalarıdır. Ama Tonga, Kermadec ve Mariana adaları ise bu oluşumdan farklı olarak iki dilim arasında yer almaktadırlar. 
Çeşitli birikme aşınma süreçleri sonunda bazı ada yayları kıta kütlesi içerisinde kalabilir. Güney Amerika Andları ve Kuzey Amerika'nın batısındaki Cascade Dağları tipik örneğidir.
Avustralya'yı dört tarafı denizlerle çevrili olduğu için ada olarak nitelemek yanlıştır. Çünkü bir kara parçasını ada olarak tanımlamak için o kara parçasının bir anakaraya bağlı olması gerekir. Avustralya bir anakaraya bağlı olmadığı için bir kıta olarak nitelendirilmiştir. Örneğin: Grönland adası Kuzey Amerika anakarasına, Japonya adaları Asya anakarasına bağlı olduğu için ada olarak nitelendirilmiştir.
Yüzen Adalar

Deniz, göl ya da akarsuların üzerinde akıntının ve rüzgarın etkisi ile hareket edebilen ve etrafı su ile çevrili kara parçalarına yüzen ada denilir. Yüzen ada oluşumu ve kullanımları açısından yeni bir yer bilimi konusudur.
Yüzen Adalar > Bilinen başlıca yüzen adalar

Meksika’daki Xochimilco Gölü üzerindeki Chinampa denilen yüzen adalar; kuraklık nedeniyle gölün sularının çekilmesi sonucu bu adaların sayısı oldukça azalmıştır.
İtalya’da bulunan Roma yakınlarındaki Göl üzerindeki 1 km2 lik yüzen ada koruma altındadır; kuşları ve bitki örtüsüyle dünyanın sayılı ekolojik bölgeleri arasındadır.
Peru Bolivya sınırı yakınındaki Peru'nun Puno şehrinde Titikaka Gölü üzerindeki Uros Yüzenadası üzerinde yerleşim de vardır. Ortalama ömrü altı sene olan bu ada zamanla kendini yenileyebilmektedir.
Denizin üzerindeki yüzen adalara en tanınmış örnek: Sargassum Yüzen adasıdır. Kuzey Atlantik’in ortasında akıntılar nedeniyle, Sargassum denilen bir cins su yosununun birikmesi sonucu oluşmuştur. Kristof Kolomb tarafından bulunmuştur. Bugün deniz biyologlarınca çok ilginç bulunmakta ve yüzen bir hayvanat bahçesi olarak değerlendirilmektedir. Sargassum'un kolları arasında her cins balık, küçük yengeçler, karidesler ve binlerce çeşit küçük canlı yaşamını sürdürür. Su yosunlarından oluşan bir başka yüzen ada da Pasifik'te Kaliforniya açıklarında bulunmaktadır. Macrocystis adlı dev su yosunundan endüstride çok kullanılan ‘algin’ adlı bir madde çıkarılır.
Yüzen Adalar > Türkiye’deki yüzen adalar

Solhan ilçesi Hanzarşah Köyü Aksakal Gölü ortasında, hareket eden üç ada vardır. Adalar göl içinde bağımsızdır. Üstüne binildiği zaman sal gibi her tarafa ağır ağır hareket etmektedir. Adanın üzerinde 4-5 tane bodur ve dış budak ağacı mevcuttur. Çevredeki bitkiler gölün mevcut suyu ile beslenmektedir. Ada üzerinde bulunan ot kökleri sarılıcı olması nedeniyle toprak tamamen bitki kökleri ile kaynamış ve yapışmış durumdadır. Ayrıca Göl'ün ortasında bulunan adanın yapısı incelendiğinde çayır, ayrık ot ve suda yetişen çeşitli bitkilerin ada üzerinde mevcut olduğu görülmektedir.
Erzurum - Olur İlçesi Ormanağzı Köyü Sülüklü Göl'de bir tane yüzen ada bulunmaktadır. Adıyaman - Çat Baraj Gölü'nde sular kabarınca yüzenadalar ortaya çıkmaktadır. Kayseri - Sultansazlığı'ndaki gölcüklerde yüzen sazadaları ortaya oluşmuştur. Denizli - Işıklı Gölü'nün değişik kesimlerinde "hopa" denilen adalar, İçel - Gülnar İlçesi Demirözü Köyü Adalıgöl'e ismini veren ada, Afyonkarahisar - Eber Gölü'ndeki, Konya - Akşehir Gölü'ndeki birer ada bilinen yüzen adalardır. Erzincan'a bağlı Ahmetli Köyü'nün güneydoğusunda, Ahmediye Gölü'ndeki, Ahmediye yüzen adasının boyu 48 metre, eni ise 1.5 metre ile 5 metre arasında değişmekte, kalınlığı 30 ile 60 santimetre arasındadır. Yüzenadanın yüzölçümü yaklaşık 105 metrekaredir. Ada tamamen bitkisel kökenli organik artıkların uygun şartlarda birikmesiyle oluşmuştur. Ayrıca Kızılırmak Kanyonu üzerinde de yüzen adalar vardır.
Dünyanın en büyük adaları

| Ada adı | Bulunduğu yer | Yüzölçümü (km²) |
| --- | --- | --- |
| Grönland | Atlas Okyanusu | 2.166.086 |
| Yeni Gine | Büyük Okyanus | 785.780 |
| Borneo | Büyük Okyanus | 743.330 |
| Madagaskar | Hint Okyanusu | 587.042 |
| Baffin | Atlas Okyanusu | 476.068 |
| Sumatra | Hint Okyanusu | 473.606 |
| Honshū | Büyük Okyanus | 230.510 |
| Büyük Britanya | Atlas Okyanusu | 229.898 |
| Victoria | Arktik Okyanusu | 217.191 |
| Ellesmere | Arktik Okyanusu | 196.236 |
| Sulawesi | Büyük Okyanus | 189.035 |
| Yeni Zelanda | Büyük Okyanus | 150.525 |
| Cava | Büyük Okyanus | 132.174 |
| Küba | Atlas Okyanusu | 114.524 |
Uluslararası hukukta ada

Uluslararası hukukta adaların durumu bulundukları yere göre değişir:
Karasuları içinde yer alan ada; kıyının bir eki sayılır.
Ada bir akarsu üzerinde iki devlet sınırında bulunuyorsa, akarsuyun orta çizgisi ile iki devlet arasında bölüşülür.
İki devlet arasında bölümsüz bir akarsu üzerindeki ada, iki tarafın da ortak mülkü sayılır.
Etimoloji

Türkçe ada sözcüğünün Eski Türkçe ātaġ sözcüğünden geldiği ve bu sözcüğün Farsçaya da ādāġ şeklinde geçmiş olduğu belirtilir. Türkçede ada anlamında aral, cezire (<Arapça) ve simek sözcükleri de çeşitli sözlüklerde kayıtlıdır. Bunlardan aral sözcüğü bazı sözlüklerde takımada anlamında kayıtlıdır.
Adriyatik Denizi'nde küçük bir ada
Küçük bir Fiji adası.
Büyük Okyanus'taki bir mercan adası
Mercan adasının oluşumu
XI. Innocentius

| XI>  Innocentius |
| --- | --- |
Inocencius portresi (1670-80)
Doğum: Benedetto Odescalchi 16 Mayıs 1611 Como, Lombardiya, Milano Dükalığı, (günümüzde İtalya)
Ölüm: 12 Ağustos 1689 (78 yaşında) Roma, Papalık Devletleri, (günümüzde İtalya)
Etkin yıllar: 21 Eylül 1676 - 12 Ağustos 1689
Yerine geldiği: X. Innocentius
Yerine gelen: IX. Clemens
Din: Hristiyanlık (Katolik)

Papa XI. Innocentius'un arması
Papa  XI. Innocentius, asıl adı Benedetto Odescalchi (d. 16 Mayıs 1611 Como, Lombardiya, Milano Dükalığı (günümüzde İtalya),– ö. 12 Ağustos 1689 Roma), 21 Eylül 1676 - 12 Ağustos 1689 döneminde papa.