stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Minnesota çok yönlü kişilik envanteri
Testin İçeriği ve Yorumlanması

Geçerlik testleri (?), L, F ve K'dir. Bu testlerin amacı bireyin test alma tutumlarını anlamaktır. Bireyin okumadan ya da anlamadan, psikolojk sorunlarını azaltarak ya da arttırarak cevaplandırması testi doğru değerlendirmesini engellemektedir. Bu nedenle klinik alt testleri yorumlamadan hastanın test almadaki tutumunu anlamak gerekir.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > Bir Şey Diyemem (Bilmiyorum)  Alt Testi (?)

Bir Şey Diyemem Alt Testi, teknik açıdan psikometrik değildir. Bu test basitçe yanıtlanmamış soru sayısını işaret eder. Dürtüsel etmenler ve kişinin teste dair şüpheler duyması testin boş bırakılmasına sebep olabilir. Bireyin zeka düzeyi ve ya okuma zorluğu da bu sebepler arasında gösterilebilir.
Boş bırakılan maddeler eğer çok fazla ise bu diğer testlerin puanlarının düşmesine yol açar. Bu nedenle yanıtlanmayan madde sayısı yüksek ise testin uygulandığı profil geçerlilik açısından kuşkuludur. . 5-30 arasında bir sayıda madde cevaplanmamışsa bu profil "tartışmalı" olarak görülür. Boş bırakılan madde sayısı 30'dan fazlaysa, o profil geçersiz sayılır.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > L Alt Testi (Yalan)

Bu test, kişinin kendini olduğundan daha iyi göstermek amacıyla başvurduğu girişimlerin ortaya çıkarılması için oluşturulmuştur. Bu alt testle ilgili maddeler önceden yürütülmüş çalışmalardan alınmıştır, bu yüzden MMPI'da deneysel olarak oluşturulmamış tek alt testtir. L alt testi, toplumca iyi karşılık görmeyen ancak neredeyse toplumdaki tüm bireylerin gerçekleştirdiği şeyleri içeren 15 maddeden oluşur. Bu maddelerin hepsi 'yanlış' olarak puanlanır. Bu testte yüksek puan almak savunmacı bir test tutumunu düşündürmektedir. Bu kişiler geleneksel, sosyal açıdan boyun eğici ve basmakalıp düşüncelere sahip olabilir.Düşük puan, kişinin küçük hata ve eksiklikleri kabul edebilecek kadar kendine güvendiğini gösterir. Bu kişiler için sosyal açıdan uyumlu, bağımsız, lider rolünde başarılıdırlar.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > F Alt Testi (Sıklık ya da Nadirlik)

F alt testi, kişinin maddeleri normalden farklı bir şekilde yanıtlayıp yanıtlamadığını ölçmek için geliştirilmiştir.Normal grubun %90'ının aynı şekilde yanıt verdiği maddelerden oluştuğu için sıklık ya da nadirlik alt testi olarak adlandırılır. Maddelerin içeriği düşünce bozuklukları, aile, toplum ve diğer kurumlardan yabancılaşma gibi çeşitli alanlarla ilgilidir. Bu alt testte 64 madde bulunur ve bu maddeler normal yetişkin bireylerin yalnızca %10'undan daha azı tarafından puan alacak şekilde işaretlenir. Böylece teste giren kişi, F alt testindeki 64 maddenin büyük bir kısmından puan alırsa, testi cevaplayan normal kesimin çoğundan farklıdır denilebilir.
F alt testinin üç önemli görevi vardır. Birincisi, test alma tutumunun göstergesidir ve yanıt tarzındaki sapmaları ortaya çıkarır. İkincisi, bir ihtimal profil geçersiz değil ise F alt testi, psikopatolojinin derecesinin bir göstergesidir. Sonuncusu, bu alt test aynı diğer testler gibi bireyin test dışı davranışlarını tahmin etmek için kullanılabilir.
T puanı 100'e eşit veya daha fazla olduğunda profili geçersiz kılan bir cevaplayış tarzı düşünülmektedir. T puanı 80-99 arasında olduğunda kişinin hasta numarası yaptığı sonucu çıkarılabilir. Yüksek puanlar aynı zamanda kişinin karamsar, kararsız ve sabit fikirli olduğunu gösterebilir.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > K Alt Testi (Düzeltme)

30 maddeden oluşan K alt testi, test almadaki savunucu tutumu ölçmeyi amaç edinir. Bu test, uygulanan bireyin mental bozukluğunu redderek kendini iyi ve sağlıklı olarak göstermek ya da aksine mental bozukluğunu abartarak kendisini olduğundan daha da hasta göstermek için başvurduğu girişimi belirlemek için hazırlanmıştır. Maddeler kişinin ruh sağlığı, tutarlılığı ve başkalarıyla ilgili beklentilerini içerir.
Test ilk başta 22 madde ile normal bir profil çıkaran 25 kadın ve 25 erkek psikiyatrik hastanın profilinden oluşturulmuştur (T puanları 70). Bu hastaların L testindeki T değerleri en az 60'tır ve bu da gösterir ki test almada savunucu tutum sergilemektedirler. Test uygulanan hastalarda, semptomları olduğu halde T değerinin 70'i aşmadığı görülmüştür. Daha sonra savunucu olan grupla normal grup karşılaştırılmış, iki grup için ayırt edici maddeler seçilmiştir. Böylece 8 madde önceki 22 maddeye eklenmiştir.
K ölçeği ile birlikte klinik ölçekler de yükselmişse, ciddi bir ruhsal rahatsızlığa rağmen kişinin sorunlarının farkında olmadığı düşünülür.
Eğer kişinin puanı, sosyo-ekonimik düzeyine göre düşükse kendini olumsuz bir şekilde tanıtmaya çalıştığını yorumlayabiliiz. Düşük puanlar aynı zamanda yardıma duyduğu gereksinimle problemleri abarttığını gösterebilir. Beş alt teste K puanlarının eklenmesi, alt testlerin normal ve ölçüt grubunun birbirinden iyi bir şekilde ayırt edilmesini sağlamaktadır.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > K Alt Testi (Düzeltme) > Hipokondriazis (Hs) Alt Testi

MMPI'dan yayınlanmış ilk alt testtir. Bu alt test, hipokondria tanısı konulan hastaların profiline benzer bir semptom şekli gösteren bireyleri tespit etmek amacıyla geliştirilmiştir. Hs alt testinde yalnızca 8 madde bu alt testin kendisine özgüdür. 20 madde histeri alt testiyle ortaktır ve yanlış olarak puanlanır. 4 madde şizofreni, 1 madde de paranoya alt testiyle ortaktır. Hipokondria tanısı almış 50 nevrotik hasta, 105 normal erkek, 153 normal kadın ve 205 üniversite öğrencisi bu alt testin geliştirilmesinin temelini oluşturmuştur (McKinley ve Hathaway, 1956).
Geliştirilen ilk şekil (55 maddeden oluşmaktadır) hastanede yatmakta olan nevrotik ve psikotik hastalara uygulanmış ve hipokondria belirtisi olmayan hastaların da bu alt testten yüksek puanlar aldığı gözlemlenmiştir. Bu hastaların cevaplarıyla hipkondria tanısı konulmuş hastaların yanıtları karşı karşıya getirilerek birkaç madde bu alt testten çıkarılmıştır. Alt testin bu son halinde 33 madde bulunmaktadır. Maddelerin tamamı bedene ya da fiziksel yeterliliğe ilişkin endişeler içermektedir.
Yüksek puanlı kişilerde bedensel ilgi çok fazladır. Belirsiz ve özgün olmayan semptomlara eğilim görülebilir.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > K Alt Testi (Düzeltme) > Hipokondriazis (Hs) Alt Testi > Depresyon (D) Alt Testi

Depresyon alt testi, somatik depresyonu ölçmek için geliştirilen bir alt testtir. Depresyon alt testinde 60 madde bulunmaktadır ve bu maddeler depresyon tanısı konulmuş 50 hastanın yanıtları ile normal bireylerin yanıtlarının karşılaştırılması ile seçilmiştir. 60 maddenin 47 tanesi diğer alt testlerle ortaklık göstermektedir. Böylelikle kendine özgü madde sayısı yalnızca 13'tür. Bu maddelerin büyük bir kısmı mutsuzluk, çevreye ilgisizlik, değersizlik duyguları gibi depresyonun farklı yönlerine değinir. Testteki maddelerin üçte ikisi yanlış olarak puanlanmaktadır. Testin maddeleri kendini değersiz hissetme ve temel güdülerin inkârıyla ilgilidir.
Teste giren kişinin yanlış yanıt verme eğilimi testteki puanları yükseltir. Depresyonu ciddi olan bireyler açık maddeleri, daha az olan bireyler ise belirsizlik içeren maddeleri seçmektedir. Bu ölçekte puanların yükselmesi (T puanı 80'i geçmişse) klinik depresyon yansıtabilir, yükselme daha ılımlı ise moral bozukluğu ya da yaşam tarzını belirtebilir.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > K Alt Testi (Düzeltme) > Hipokondriazis (Hs) Alt Testi > Histeri (Hy) Alt Testi

Histeri alt testi, stres verici durumlarda histerik tepkiler gösteren hastaları ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. 60 maddeden oluşan bu alt testte maddeler iki alanda sınıflandırılabilir. Maddelerin bir kısmı baş, göz, göğüs gibi daha belirgin organlarla ilgili yakınmaları kapsar, diğer maddeler ise kişisel eksiklikleri ve temel güdüleri reddetmeyle ilgilidir.
Testin geliştirilmesinde histeri tanısı konulmuş ve ya histerik kişilik özellikleri gösteren 50 hasta kullanılmıştır. Diğer alt testlerdeki gibi hasta ve normal bireylerin cevapları karşılaştırılarak maddeler geliştirilmiştir. Geliştirilen bu maddelerin bazılarının hipkondriazis alt testiyle büyük binişiklik gösterdiği anlaşılmıştır. Bu yüzden bazı düzeltmeler yapılmış ve 60 madde histeri alt testi için uygun görülmüştür (McKinley ve Hathaway, 1956). 47 madde ters olarak değerlendirilir. 30 madde ise Histeri alt testi ile binişiktir.Yüksek puan alan kişilerin profiline bakıldığında çoğunlukla semptomsuz olmalarına rağmen, stres karşısında aniden semptomların ortaya çıkabildiği görülür.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > K Alt Testi (Düzeltme) > Hipokondriazis (Hs) Alt Testi > Psikopatik Sapma (Pd) Alt Testi

Genel psikopatik kişilik bozukluğu olan bireylerin kişilik özelliklerini değerlendirmeyi amaçlayan, 50 maddeden oluşan alt testtir. Bu ölçeğin puanları yaşla ilişkilidir. Genç bireylerin puanlari genellikle T=55-65 arasında dağılım gösterir. Yüksek puan alan kişiler çok sayıda asosyal ve antisosyal davranış sergileyebilirler. Bu testin belli başlı özellikleri sosyal kurallara karşı çıkmak, olumsuz davranış sonuçlarına rağmen hala devam ettirme, öğrenmeden eksik kalma, yüzeysel olan kişisel arası ilişkilerdir. Bu kişiler engellenmeyi sevmezler ve çok saldırgan bir tavıra sahip olabilirler. Yüksek pd ölçüsüne sahip olanlar terapi ile iyileşememektedirler.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > K Alt Testi (Düzeltme) > Hipokondriazis (Hs) Alt Testi > Kadınlık-Erkeklik (Mf) Alt Testi

Bu alt test cinsel kimlikte olan sapmaları değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir.
Heterojen bir dağılıma sahip 60 maddenin bir kısmı doğrudan cinsel içeriklidir. Diğer maddeler ise sosyal aktiviteler, hobiler, bireysel duyarlılıkla ilgilidir.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > K Alt Testi (Düzeltme) > Hipokondriazis (Hs) Alt Testi > Paranoya (Pa) Alt Testi

Bu alt test aşırı duyarlılık, alınganlık, şüphecilik, fikirlerde katılık gibi paranoid semptomları olan bireyleri değerlendirmeyi amaçlayan 40 maddeden oluşmaktadır. Yüksek puanlar (T>75), genellikle açık paranoid veya psikotik davranışa eğilimle ilişkilidir. 70-80 arasındaki ölçülerde klinik hükümlerle karşılaştırmak gerekir.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > K Alt Testi (Düzeltme) > Hipokondriazis (Hs) Alt Testi > Psikasteni (Pt) Alt Testi

Psikasteni ya da obsesif-kompulsif sendromu değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir.  Bu tanı günümüzde artık pek kullanılmasa da, ölçeğin geliştirildiği yıllarda oldukça yaygın bir şekilde kullanılmaktaydı. Maddelerin içeriği bunaltı, korku, kendine güven azlığı, yeterlilikten kuşkulanma, harekete geçmede tereddütle ilgilidir.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > K Alt Testi (Düzeltme) > Hipokondriazis (Hs) Alt Testi > Şizofreni (Sc) Alt Testi

Şizofreni, geliştirilirken üzerinde en fazla çalışılan ve araştırma yapılan testtir. Tuhaf düşünme, algılama, sosyal yabancılaşma, aile ilişkilerinde kopma, ilgi kaybı, kimlikle ilgili kuşkular ve cinsel sorunları içeren 78 maddeden oluşur. Yüksek puan alan bireyler, kendilerini sosyal çevrenin dışında ve yanlış anlaşılan kişiler olarak değerlendirmeye yatkındır.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > K Alt Testi (Düzeltme) > Hipokondriazis (Hs) Alt Testi > Hipomani (Ma) Alt Testi

46 maddeden oluşan bu alt test duygulanımda artış, fikir uçuşmaları ve eksitasyonu ölçmeyi amaçlar. Depresyon gibi psikopatokojiyi de belirlemede kullanilabilir. Bunların yanı sıra aile ilişkileri, ahlaksal yargılar ve bedenle ilgili maddeler de vardır.
Testin İçeriği ve Yorumlanması > K Alt Testi (Düzeltme) > Hipokondriazis (Hs) Alt Testi > Sosyal içedönüklük (Si) Alt Testi

70 maddeden oluşan bu ölçek standart MMPI profiline sonradan eklenmiştir. Sosyal içedönüklük alt testi kişinin içedönüklük ve dışadönüklük derecesini belirler. Bireyin sosyal temaslardan ve sorumluluklardan kaçma eğilimini değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Maddeler kişiler arasında etkileşimde bireyin duyduğu rahatsızlık ve kendini yerme duyguları gibi alanları kapsamaktadır.
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanterinden Geliştirilen Diğer Testler

Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri psikolojik sorunlara sahip bireylere ait kişilik özelliklerini ve bu kişilerin psikopatolojilerini belirlemede ayrıntılı bilgi sağlayan bir değerlendirme aracıdır. Bireyin psikopatolojisinin belirlenmesinde MMPI kod yükselmesi ve profil tiplerinin rol oynaması MMPI'ın sınırlılıklarından biridir.
MMPI klinik alt testlerinin bu sınırlılığı göz önüne alınarak pek çok özel test geliştirilmiştir. Geliştirilen bu alt testler MMPI klinik alt testlerinin değerlendiremediği bireysel özellikler ile birlikte bazı tanı tiplerini de ele almaktadır.
Dahlstrom, Welsh ve Dahlstrom (1972) 450 özel test olduğunu bildirmiştir ancak son 25 yılda MMPI'dan geliştirilen test sayısında artış yaşanmıştır. Buna rağmen özel testlerin geçerliliği ve güvenirliği ile ilgili araştırmalar oldukça sınırlıdır.
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanterinden Geliştirilen Diğer Testler > Kişilik Bozukluklarını Değerlendirme

MMPI'dan geliştirilen kişilik bozukluklukları alt testleri, klinik alt testler ile beraber kullanıldığında bireyin kişiliği ile alakalı detaylı bilgi elde edilebilmektedir.
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanterinden Geliştirilen Diğer Testler > Kişilik Bozuklukları Testleri

MMPI temel alınarak geliştirilen kişilik bozuklukları testinde DSM-III'te tanımlanmış olan 11 adet kişilik bozukluğu temel alınmıştır. Bunlar; Histrionik Kişilik Bozukluğu (HST), Narsistik Kişilik Bozukluğu (NAR), Antisosyal Kişilik Bozukluğu (ANT), Borderline Kişilik Bozukluğu (BDL), Bağımlı Kişilik Bozukluğu (DEP) Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu (CPS), Pasif Agresif Kişilik Bozukluğu (PAG), Paranoid Kişilik Bozukluğu (PAR), Skizotipal Kişilik Bozukluğu (STY), Çekingen Kişilik Bozukluğu (AVD), Skizoid Kişilik Bozukluğu (SZD) dur.
Türkiye'de yürütülen bir araştırmada MMPI kişilik bozuklukları testi normal ve psikiyatrik olmak üzere toplamda 100 kişiye uygulanmıştır. 500 hastadan oluşan hasta grubu Ankara'daki üniversite hastanelerinden seçilmiştir. 175 kadın 325 erkek içeren grup oluşturulurken deneklerden psikotik yahut organik bozukluğa sahip olanlar araştırma dışı tutulmuştur. Normal gruba ait 500 denek devlet dairelerinde çalışan bireyler ile üniversite öğrencilerinden meydan gelmiş, cinsiyet açısından hasta grubu ile eşleştirilmiştir.
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanterinden Geliştirilen Diğer Testler > İntihar Davranışını Belirleme Testleri

Bu zamana kadar MMPI ile intihar riskini tespit etmek amacıyla birçok girişimde bulunulmuştur. Bu konuyla ilgili kapsamlı gözden geçirmeyi Clopton ve Boucom gerçekleştirmiştir.
MMPI yahut herhangi başka bir test ile intihar tehlikesini yordamadaki karşılaşılan en büyük engel intihar oranlarının çok düşük olması sebebiyle geçerlilik çalışmalarının netice verici aşamaya gelememesidir.
Klinik literatüründe intihar riskini ele alan birtakım araştırmalar bulunmaktadır. Örneğin Dahlstrom ve ark.(1972) için depresyon ve psikasteni alt testlerinde 70 T puanının üzerinde bir yükselme intihar riskini göstermektedir. Özellikle de D ölçeğinde yalnız başına 70T üzeri bir yükselme ile beraber birey depresif duygu ve düşünceleri inkâr ediyorsa intihar riskinde bir artış görülmektedir. Lakin yapılan birçok diğer çalışma D ölçeğinin böyle bir belirlemeyi sağlamadığı sonucunu bulmuştur.
Türkiye'de yürütülen bir araştırma intihar girişiminde bulunmuş hastaların MMPI profillerini değerlendirerek bu kişilerin ciddi bir depresyon ve anksiyete göstermedikleri ancak benlik değerlerinde düşüklük olduğundan ve mazohistik şekilde kendilerini cezalandırarak yaşamlarını sonlandırmak istedikleri saptanmıştır.
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanterinden Geliştirilen Diğer Testler > MacAndrew Alkolizm Ölçeği (MAC)

MacAndrew (1965),MMPI'dan ayaktan devam hastaların arasında alkolikeri, alkolik olmayan hastalardan ayırt eden maddeleri seçmiştir. Örneklem grubu erkekler oluşturmuştur. Seçilen 51 maddenin güvenilir bir biçimde bu grupları ayırt ettiği saptanmıştır.
Yapıla birtakım ampirik araştırma MAC ölçeğinin alkolikleri saptamada %61.4 ile %76 doğruluk sağladığını göstermektedir. Ancak heterojen heterojen psikiyatrik hasta grubunu yanlış olarak alkol bağımlısı olarak sınıflandırmıştır. Kadınlar için daha farklı bir kesme noktası puanı saptaması önerilmektedir.
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanterinden Geliştirilen Diğer Testler > Aşırı Kontrol- Hostilite (0-H)

Megargee ve Mendelsohn tarafından yürütülen bir çalışmada MMPI; aşırı saldırgan, orta seviyede saldırgan ve saldırgan olmayan erkek suçluların değerlendirilmesinde kullanılmıştır. MMPI aşırı saldırgan suçlular grubunu doğru şekilde tespit edememiştir. Bunun yanı sıra aşırı saldırgan suçluların belirgin bir şekilde düşük puanlar alıkları bulunmuştur. Yani bu kişiler gruptaki diğer suçlulara göre daha iyi impuls kontrolü sergileyerek daha düşük hostilite puanı elde etmişlerdir. Bu araştırma bulgularına dayanarak Megargee ve arkadaşları farklı bir varsayımdan yola çıkarak yeni bir test geliştirmeye çalışmışlardır.
0-H testinden yüksek puan almış kişiler hostil, impulsları üzerinde aşırı kontrol koyan, sosyal açıdan yabancılaşmış, hiçbir psikolojik semptomu sergileme isteği olmayan, anksiyeteyi açık göstermeyen katı kişiler olarak tanımlanmaktadır. Düşük 0-H puanının neyi gösterdiği hakkında bir bulgu rapor edilmemiştir.
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanterinden Geliştirilen Diğer Testler > Ego Gücü (Es) Testi

Es testi, Barron tarafında 33 nevrotik hastanın MMPI maddelerine verdikleri tepkileri korele ederek geliştirilmiştir.
Es testinde yüksek puanlar kişinin ego gücünün iyi olduğunu gösterirken Es testinden alınan düşük puanlar kişinin psikolojik uyumlarının ciddi şekilde bozulduğuna işaret edebilir.
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanterinden Geliştirilen Diğer Testler > Welsh Anksiyete (A) ve Represyon (R) Testleri

Yüksek R puanları represyon ve inkâra işaret ederken yüksek A puanları anksiyetenin belirgin olduğu davranışlarla ilgilidir.
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanterinden Geliştirilen Diğer Testler > Üstünlük Testi (Do)

Bu testi geliştirmedeki amaç inisiyatifli ve liderlik yeteneğine sahip kişileri bir test aracılığıyla ayırt edebilmektir.
Do testi 28 MMPI maddesinden oluşmaktadır ve bunlar dikkati yoğunlaştırma, obsesif kompulsif davranışlar, kendine güven, sosyal ortamlarda rahatlık, fizikel görünüş hakkında kaygılar, ısrar ve politik görüşler gibi birbirinden farklı içerik alanlarıyla ilişkilidir.
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanterinden Geliştirilen Diğer Testler > Bağımlılık (Dy) Testi

Bu test 57 maddeden oluşmaktadır ve alınan yüksek puanlar kişinin bağımlı, çekinik ve pasif olduğunu gösterirken düşük puanlar bağımsızlığı ve kendine güveni gösterir. Bu testle ilgili pek az sistematik araştırma yapılmıştır.
Testin Türkiye'ye Uyarlanması

Testin Türkiye'ye ve farklı kültürlere uyarlanmasında yaşanan en büyük zorluk çeviriden kaynaklanır. Türkiye'de testin ilk çevirisi Test ve Araştırma Kurumu tarafından yapılmıştır ve çeviri çalışmaları günümüze kadar devam etmektedir. Ölçeğin Türkiye'ye uyarlanması 1981 yılında Işık Savaşır tarafından yapılmıştır. MMPI-2 hakkında Türkiye'de kullanımı açısından çalışmalar yapılsa da (Savaşır ve Çulha 1996,Bozkurt 2001) şu ana kadar yayınlanmış bir Türkçe Kullanım Kılavuzu yoktur. Günümüze uyarlanmış olan çeviride, ifadelerin açık olması ve orijinal dilde anlatılmak istenilenin yansıtılması amaçlanmıştır. Örneğin, " Her hafta Kilise'ye giderim." cümlesinin "Her hafta Cami'ye giderim." seklinde değil " Namazı hemen hemen muntazam kılarım." şeklinde çevirilmesinin sebebi kiliseye gitme sıklığının camiye gitme sıklığına tekabul etmemesidir.
Edeköy, Tirebolu

| Edeköy |
| --- | --- |
Köy

 Giresun'un Türkiye'deki konumu
EdeköyEdeköy'ün Giresun'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Giresun
İlçe: Tirebolu
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 508 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 116
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0454
İl plaka kodu: 28
Posta kodu: 28502
Edeköy, Giresun ilinin Tirebolu ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı, 1486 yılı kayıtlarında Edelü olup, Türkçede "ede" sözcüğü "ata, dede" anlamına gelmektedir.
Coğrafya

Köy, Giresun il merkezine 56 km, Tirebolu ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır. Köy, Tirebolu'nun doğusunda olup, D.010/ numaralı Giresun-Trabzon (Tirebolu-Görele) devlet/uluslararası yoluna, 4,7 km.'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 116
2020: 138
2019: 130
2018: 192
2017: 138
2016: 129
2015: 147
2014: 151
2013: 146
2012: 131
2011: 143
2010: 151
2009: 144
2008: 139
2007: 129
2000: 161
1990: 188
1985: 277
1965: 430
Berke-Hülâgû savaşı

Berke-Hülâgû savaşı, iki Moğol lideri, Altın Orda’nın Berke Han’ı ile İlhanlılar'ın Hülâgû Hanı arasında gerçekleşmiştir. 1258 yılında Bağdat'ın yıkılmasından sonra 1260'lı yıllarda daha çok Kafkas Dağları bölgesinde savaşılmıştır. Savaş, Moğol İmparatorluğu'nda, her ikisi de Büyük Han unvanını alan Tuluy ailesinin iki üyesi Kubilay Han ve Arık Böke arasındaki Toluid İç Savaşı ile örtüşmektedir. Kubilay, Hülâgû ile ittifak kurarken Arık Böke, Berke'nin yanında yer aldı. Hülâgû, Möngke Han'ın yerine yeni bir Kağan'ın seçilmesi için Moğolistan'a gitti, ancak Ayn Calut Muharebesi'nin Memlüklere yenilmesi onu Orta Doğu'ya geri çekilmeye zorladı. Memluk zaferi Berke'yi İlhanlıları işgal etme konusunda cesaretlendirmiştir. Berke-Hülâgû savaşı ve Toluid İç Savaşı ile bunu takip eden Kaydu-Kubilay savaşı, Moğol İmparatorluğu'nun dördüncü Büyük Hanı Möngke'nin ölümünden sonra Moğol imparatorluğunun parçalanmasında önemli bir an oldu.
Arka plan

1252'de Berke, İslam'ı kabul etmiş ve 1257'de Ulakçı Han'ın ölümünden sonra Altın Orda'da iktidara gelmiştir. Kardeşi Batu gibi o da Büyük Han Möngke'ye sadıktı. Berke'nin İslam'a geçtiğinin farkında olmasına rağmen Hülâgû, İran'ı fethettikten sonra 1258'de Bağdat'ı yok etti, Mezopotamya'yı Moğol İmparatorluğu'na kattı, Levant ve Memlûk Devleti'ne doğru ilerledi ve Memluk Sultanlığı'na karşı yıpratma savaşı başlattı. Berke, Hülâgû 'nun Müslüman topraklarına saldırmasına öfkelendi ve bir hazırlık adımı olarak, yeğeni Nogay Han'ı savaşı finanse etmek için ganimet toplamak amacıyla 1259'da Polonya'ya baskın yapması için yönlendirmiştir. Kraków ve Sandomierz dahil olmak üzere birçok Polonya şehri yağmalanmıştır. Berke daha sonra Memlük Sultanı Kutuz ve daha sonra Mısır Sultanı I. Baybars ile ittifak kurdu.
Aynı yıl Mongke, Çin'deki bir askerî harekât sırasında ölmüştür. Müslüman tarihçi Reşîdüddîn, Berke Han'ın Bağdat'a yapılan saldırıyı protesto etmek amacıyla (Mongke'nin Çin'de öldüğünü bilmeden) Mongke Han'a şu mesajı gönderdiğini aktardı: "O (Hülâgû) Müslümanların bütün şehirlerini yağmalamıştır. Allah'ın izniyle bu kadar masum kanın hesabını ondan soracağım."
Berke Müslüman olmasına rağmen ilk başta Hülâgû'yu Moğol kardeşliği dışında savaşma fikrine karşı çıkmış; 'Moğollar Moğol kılıçlarıyla öldürülüyor. Birlik olsaydık bütün dünyayı fethederdik' dedi; ancak İlhanlıların eylemleri nedeniyle Altın Orda'nın ekonomik durumu onu cihat ilan etmeye yöneltti çünkü İlhanlılar Kuzey İran'ın zenginliğini gasp ediyorlardı, ayrıca Altın Orda'nın İlhanlıların Memlüklere köle satmaması yönündeki talepleri vardı.