stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Dört Kapı Kırk Makam

Dört Kapı Kırk Makam, İslam'ın temel öğretisi, genel kurallar bütünü, Allah'a giden yolda geçirilmesi gereken aşamalar bütünüdür. Öğretisi Muhammed döneminde İslam diniyle birlikte doğmuştur[kaynak belirtilmeli], her kapı ve her makam Kur'an ayetlerine dayanmaktadır. Ehl-i beyt ile devam etmiş, son yıllarda yapılan tarih araştırmaları ve analizler sonucunda bu anlayışın Hoca Ahmed Yesevî'nin Ehli Beyt'e ulaşan icazetnâme ve tarikat silsilesiyle İmam Ali Rıza'ya, yani Horasan'a ulaştığı bilinmektedir. Böylece, Anadolu Türkmen Ocaklarının temellerini atarak sistem haline getirilmiştir. Türkmen Ocakların Ehli Beyt'e ulaştığı ve günümüz Bektaşi tarikatının silsile yoluyla Yesevi tarikatına ve dolayısıyla da İmam Ali Rıza'ya ulaştığı bilinmektedir. Tasavvuf tarikatlarının silsilesi Ehli Beyt'e dayanmaktadır; bunun için tasavvufta kendileri gibi tasavvuf ehli bir kimsenin önderlik/pirlik makamında olması zorunludur.
Horasan Tasavvûf Okulu

Ana maddeler: Horasan Melametîliği, Hoca Ahmed Yesevî, Yesevîlik, Baba Haydar ve Hacı Bektaş Veli
Horasan Tasavvûf Okulunda bu okulun ortaya çıktığı toplumsal ortamda, eski Orta Asya'da, Orta Doğu'da ve Anadolu'da din ve inanışlarına kadar giden izleri bulmak olasıdır. Hacı Bektaş-ı Veli ve Bektaşîlik de zaten bu kaynakların bireşimsel ürünüdür.
Bektaşîlik Dört Kapı Kırk Makam öğretisiyle somutlaşmış, ayakları yere basmıştır.[kaynak belirtilmeli] İnsanı ve giderek Bektaşi toplumunu bu olgunlaşma/yetişme evrelerinden geçirerek oluşturmaya çalışır. [kaynak belirtilmeli] Bu yolla inanç çeşitli kapı ve makamlara ayrılarak insanlar kurallara boğulmak istenmemektedir. Tam tersine, insanların karşısına sayısız seçenekler sunularak inançsal, düşünsel ve ahlâksal yaşamı kolaylaştırılmaya çalışılmaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Her Bektaşînin yaşamı boyunca ezberlediği Dört Kapı Kırk Makam'a genellikle Hacı Bektaş-ı Veli'nin Makalat ve Fevaid adlı kitaplarında ve Buyruk'larda yer verilmiş, işlenmiştir.[kaynak belirtilmeli]
Kapı 4 adettir. Bunlar sırasıyla; Şeriat, Tarikât, Marifet ve Hakikât kapılarıdır. Her kapının ise 10'ar makamı vardır. Böylece, toplamda 40 makam olmaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Tasavvufta Dört Kapı

Ana maddeler: Şeriat, Tarikat Kapısı, Hakikat Kapısı, Marifet Kapısı ve Marifetullah
Ayrıca bakınız: Nakşibendîlik, Yesevîlik, Alevîlik, Bektaşîlik ve Mevlevîlik
Tasavvufta "Mârifetullâh" (İrfân/Gnosis) makamına ulaşmadan evvel geçilmesi gereken Dört Kapı bulunmaktadır.
Tasavvufta Dört Kapı > Dört Kapı

Bu Dört Kapı, mertebelerine göre aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır.
Şeriat Kapısı
Tarikat Kapısı
Marifet Kapısı
Hakikat Kapısı
Bu kapılar ile makamlar arasındaki ilişkiler yandaki şemada görüldüğü gibi tasvir edilmişlerdir.
Ayrıca, her kapıya ait On Makam bulunmaktadır:
Tasavvufta Dört Kapı > Şeriat Kapısının Makamları

İman etmek.
İlim öğrenmek.
Helal kazanmak.
İbadet etmek.
Ailesine faydalı olmak.
Çevreye zarar vermemek.
Peygamberin emirlerine uymak.
Şefkatli olmak.
Temiz olmak.
Faydasız ve gereksiz işlerden sakınmak.
Tasavvufta Dört Kapı > Tarikat Kapısının Makamları

Tövbe etmek.
Mürşidin öğütlerine uymak.
Temiz giyinmek.
İyilik yolunda direnmek.
Hizmet etmeyi sevmek.
Haksızlıktan korkmak.
Ümitsizliğe düşmemek.
İbret almak.
Nimet dağıtmak.
Özünü fakir görmek.
Tasavvufta Dört Kapı > Marifet Kapısının Makamları

Edepli olmak.
Bencillik, kin ve garezden uzak olmak.
Perhizkarlık (aşırı istekleri sınırlamak).
Sabır ve kanaat.
Haya.
Cömertlik.
İlim.
Hoşgörü.
Özünü bilmek.
Ariflik.
Tasavvufta Dört Kapı > Hakikat Kapısının Makamları

Alçak gönüllü olmak.
Kimsenin ayıbını görmemek.
Yapabileceğin hiçbir iyiliği esirgememek.
Allah'ın her yarattığını sevmek.
Tüm insanları bir görmek.
Birliğe yönelmek ve yöneltmek.
Gerçeği gizlememek.
Manayı bilmek.
İlahi sırrı öğrenmek.
İlahi varlığa ulaşmak (Vahdet-i Vücud).
Tasavvufta Marifetullah makâmına varmak için dört merhale kat'etmek gereklidir. Birinci Merhale: Şeriat olarak adlandırılır. İkinci Merhale: Tarikât Kapısı'ndan geçilerek içine girilen "Tarikât" makâmıdır. Üçüncü Merhale: Hakikât Kapısı'ndan geçilerek erişilebien "Hakikât" makâmı olarak tanımlanır. Son merhale olan ve sadece  tasavvur edilebilen Gnostisizm ise ancak Mârifet Kapısı'ndan geçilerek erişilebilir ve Hakikât'in tam merkezinde yer alır. İşte bu merkezde yer alan ve Dört merhalenin de Öz/Cevheri'ni teşkil eden mertebe "Mârifetullâh"(İrfân/Gnosis) makâmıdır.
BMW Golf Cup

BMW Golf Cup, BMW tarafından düzenlenen, dünya genelinde amatör golfçülere yönelik bir turnuva serisidir. İlk olarak 1982 yılında başlatılan etkinlik, bugün dünyanın en büyük amatör golf turnuvalarından biri olarak kabul edilmektedir.
Organizasyon yapısı

BMW Golf Cup, her yıl birçok ülkede düzenlenen yerel ve bölgesel eleme turnuvaları ile başlamaktadır. Her bir ülkenin finalistleri, yıl sonunda düzenlenen prestijli BMW Golf Cup International Dünya Finali'ne katılmaya hak kazanmaktadır. Türkiye dahil olmak üzere 50’den fazla ülkede düzenlenen turnuva, hem bireysel hem de takım performanslarını teşvik etmektedir.
Dünya genelinde turnuvalar

BMW Golf Cup, Asya, Avrupa, Amerika ve Afrika gibi birçok kıtada düzenlenmektedir. Her ülke, amatör oyuncular arasında düzenlenen bölgesel eleme turnuvaları ile temsilcilerini belirlemektedir. Örneğin Türkiye’deki elemeler, Borusan Otomotiv organizasyonu ile yapılmakta ve her yıl büyük bir katılımcı kitlesine ulaşmaktadır. 2023 Türkiye elemeleri, 21 Eylül’de başlamış ve turnuvanın kazananları, Dünya Finali'nde Türkiye’yi temsil etmek üzere seçilmiştir.
Türkiye ve minikler kategorisi

BMW Golf Cup Türkiye elemelerinde, minikler kategorisi özel bir öneme sahiptir. Bu kategori, genç yaşta golf oynamaya başlayan yetenekli oyuncuları teşvik etmektedir. 2024 yılı Türkiye elemelerinde minikler kategorisinde birinci olan isimler şunlardır:
Minik Kızlar Kategorisi: Neslihan Çağla Duran – 29 puan
Minik Erkekler Kategorisi: Aydemir Alp Gönültaşı – 22 puan
Kazanan oyuncular, İstanbul Golf Kulübü tarafından düzenlenen elemeler sonucunda belirlenmiş ve BMW Golf Cup Dünya Finali’nde Türkiye’yi temsil etme hakkı kazanarak büyük bir başarı elde etmiştir.
Turnuva boyunca minikler kategorisinde üstün performans gösteren genç golfçüler, aynı zamanda uluslararası arenada da dikkat çekmiştir. Bu kategorinin amacı, genç yeteneklerin erken yaşta gelişimini desteklemek ve uluslararası düzeyde rekabet etmelerini sağlamaktır.
2024 Türkiye elemelerinin diğer kategorilerdeki birincileri ise şu şekildedir:
Kadınlar Kategorisi: Gülay Dora – 42 puan
Erkekler A Kategorisi: Turgay Akbal – 38 puan
Erkekler B Kategorisi: Efe Rıza Zorlu – 44 puan
Gross Skor: Elif Gençoğuz – 79 gross skor
Longest Drive: Atilla Aksoy
Nearest to Pin: Ersin Aktürk
Juniorlar Kategorisi: Demir Çiloğlu – 42 puan
Turnuva boyunca, minikler kategorisinde üstün performans gösteren genç golfçüler, aynı zamanda uluslararası arenada da dikkat çekmiştir. Bu kategorinin amacı, genç yeteneklerin erken yaşta gelişimini desteklemek ve uluslararası düzeyde rekabet etmelerini sağlamaktır.
Katılım kriterleri

Turnuvaya katılım için oyuncuların amatör statüde olması ve ülkelerindeki eleme turnuvalarına başvuru yapmaları gerekmektedir. Yerel organizatörler tarafından belirlenen kriterlere göre yarışan oyuncular, bölgesel turnuvalar sonucunda seçilmektedir.
Sosyal etki ve sponsorluk

BMW Golf Cup, BMW’nin markasını ve prestijini pekiştiren önemli bir küresel etkinlik olmasının yanı sıra, amatör golfçüler arasında dostluk ve spor kültürünü geliştiren bir platform olarak görülmektedir. Turnuva, BMW’nin sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk projeleri ile uyumlu sponsorluk anlayışını da desteklemektedir.
John Doggett

| John Doggett |
| --- | --- |

Canlandıran: Robert Patrick
John Jay Doggett Gizli Dosyalar (The X-Files) dizisinin son iki sezonunda diziye dahil olmuş olan aktör Robert Patrick tarafından canlandırılmış bir karakterdir. Doggett daha önce ABD Deniz Müfrezesinde çalışmış, buradaki görevini yaralandığı için bırakmış, Syracuse Üniversitesi'nde kamu yönetimi üzerine master ve doktora yaptıktan sonra New York Polis Departmanı'nda çalışmaya başlamıştır. Ardından 1995 yılında FBI akademisinden mezun olup, FBI'da çalışmıştır. X-Files departmanı ile ilişkisi Ajan Fox Mulder'ın kaçırılmasını araştırırken başlamış ve bu departmana Ajan Dana Scully'nin yanına atanmıştır. Paranormal olaylara karşı şüpheci bir yaklaşım sergilemiş, olayları daha çok, kariyerinin de etkisiyle, bir polis gözüyle ele almıştır. Dizinin bütün sekizinci ve dokuzuncu sezon bölümlerinde görünmüştür.
Anadolu tarihi
Taş Devri > Yontma Taş Devri (Paleolitik)

Bu çağ buzul devrin olduğu, insanların henüz üretime geçmedikleri, mağaralarda ve ağaç kovuklarında barındıkları bir dönemdir. Bu dönemin Anadolu'daki izlerini, günümüzde Göbeklitepe, Karain, Beldibi ve Belbaşı mağaralarında bulmak mümkündür.
Taş Devri > Cilalı Taş Devri (Neolitik)

Asya ve Avrupa'nın stratejik kesişme bölgesinde olmasından dolayı Anadolu, tarih öncesi Prehistorya çağlardan beri pek çok uygarlıklar için beşik olmuştur. Çatalhöyük, Çayönü, Hacılar, Göbeklitepe ve Yumuktepe bu uygarlıklardan bazılarının ilk yerleşim yerleri olmuştur.
Göbeklitepe'nin Keşfi

Ana madde: Göbeklitepe
Göbeklitepe, Türkiye'nin Şanlıurfa il merkezinin 18 km kuzeydoğusunda, Örencik köyü yakınlarında yer alan dünyanın bilinen en eski kült yapılar topluluğudur. Bu yapıların ortak özelliği, T biçimindeki 10-12 dikilitaşın yuvarlak planda dizilmiş, aralarının ise taş duvarla örülmüş olmasıdır. Bu yapının merkezinde daha yüksek boyda iki dikilitaş karşılıklı olarak yerleştirilmiştir. Bu dikilitaşların çoğu üzerinde insan, el ve kol, çeşitli hayvan ve soyut semboller, kabartılarak veya oyularak betimlenmiştir. Söz konusu motifler yer yer bir süsleme olamayacak kadar yoğun olarak kullanılmıştır. Bu kompozisyonun bir öykü, bir anlatım veya bir mesaj ifade ettiği düşünülmektedir. Hayvan motiflerinde boğa, yaban domuzu, tilki, yılan, yaban ördeği ve akbaba en sık görülen motiflerdir. Bir yerleşim yeri değil, kült merkezi olarak tanımlanmaktadır. Buradaki kült yapıların tarım ve hayvancılığa yakın olan son avcı grupları tarafından inşa edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Diğer anlatımla Göbeklitepe, çevredeki oldukça gelişmiş ve derinlik kazanmış bir inanç sistemine sahip olan avcı-toplayıcı gruplar açısından önemli bir kült merkezidir. Bu durumda, bölgenin en erken kullanımının Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ’ın A evresine (MÖ 9.600-7.300), yani günümüzden en az 11.600 yıl öncesine dayandığı ileri sürülmektedir.
Göbeklitepe, 1963 yılında İstanbul Üniversitesi ve Chicago Üniversitesince yürütülen “Güneydoğu Anadolu Tarih Öncesi Araştırmaları Projesi” (Prehistoric Research in Southeastern Anatolia) yüzey araştırmaları sırasında tespit edilmiştir.
Bütün bunlar ve kazılarda ortaya çıkarılan anıtsal mimari, Göbeklitepe'yi eşsiz ve özel yapmaktadır. Bu bağlamda UNESCO tarafından 2011'de Dünya Mirası geçici listesine alındı ve 2018'de kalıcı listeye girdi.
Buradaki kazılarda çıkartılan bazı heykel ve taşlar, Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi'nde sergilenmektedir. Göbeklitepe, popüler kaynaklarda "tarihin sıfır noktası" nitelendirmesiyle de anılır.
Tunç Çağı > İlk Tunç Çağı

Ana madde: Yakın Doğu Kavimler Göçü M.Ö 1900
Anadolu'da ''tunç''un metal olarak kullanılması, MÖ 4. binyılda Karaz Kültürü etkisiyle oldu. Bölgeye Akadlar gelene kadar Anadolu, tarih öncesi çağlarını yaşıyordu. Üretim için çeşitli malzemeleri buradan sağlama amacındaki Akad İmparatorluğu, MÖ 2400 yılında Büyük Sargon liderliğinde bölgeyi etkisi altına aldı. Anadolu'nun çok zengin bakır rezervleri olduğu halde tunç için gerekli kalay yeterli miktarda bulunamıyordu. Akadlar, Mezopotamya'daki iklim değişiklikleri ve ticareti olumsuz etkileyen insan gücünün azalması sonucu zayıfladı. Yaklaşık MÖ 2150'de Gutlar, Akkad İmparatorluğu'na son verdi.
Tunç Çağı > Orta Tunç Çağı

Ayrıca bakınız: Asurlular, Hatti ve Hurriler
Gutları yenen Asurlular, gümüş başta olmak üzere bölgedeki maden kaynaklarına sahip çıktı. Asurluların Kaniş'te bulunan çivi yazısı tabletlerinden, gelişmiş ticaret hayatına sahip oldukları anlaşılıyordu.
Orta Tunç Çağının sonlarına doğru I. Hattuşili önderliğindeki Eski Hitit Krallığı, Hattuşaş'ı ele geçirdi ve başkent yaptı. (M.Ö 17nci YY)
Knossos'da yapılan arkeolojik kazılar Anadoludaki Tunç çağının Girit'teki Minos Uygarlığı'nı da etkilediğini gösterdi.
Tunç Çağı > Son Tunç Çağı

Ana madde: Hititler
Ayrıca bakınız: Kizzuvatna, Arzava, Akalar ve Troya
MÖ 14. yüzyılda Hitit İmparatorluğu gücünün zirvesine ulaştı; Orta Anadolu, Suriye'nin kuzeybatısı ve yukarı Mezopotamya'ya kadar yayıldı. Kizzuvatna Krallığı, ticaret yolları açısından önemli bir bölge olan Hatti'yi Suriye'den ayırarak ele geçirdi. İki devlet arasında barış anlaşmaları imzalandı, sınırlar korundu, ta ki Hitit Kralı I. Şuppiluliuma, Kizzuvatna'yı tamamen ele geçirinceye kadar. Her ne kadar Kizzuvatna Uygarlığı bitse de Hititler, Comona ve Kilikya'da onların kültürlerini korumalarına izin vermiştir.
MÖ 1180'den sonra Levant bölgesine deniz kavimlerinin gelmesiyle imparatorluk dağıldı ve bir kısmı MÖ 8. yüzyıla kadar ayakta duracak olan küçük şehir devletleri (Geç Hititler) ortaya çıktı.
Demir Çağı

Ayrıca bakınız: Frigya, Geç Hititler ve Urartu
Hititlerin parçalanması sırasında Balkanlardan Anadolu'ya gelen Frigyalılar kısa bir süre içinde Anadolulaştılar, büyük oranda Hitit etkisi altında kalsalar da kendilerine özgü bir kültür oluşturdular. Başkentleri Gordion idi. En tanınmış kralları olan Kral Midas hakkında üretilen birçok efsane oldu; "eşek kulak"larıyla ya da "dokunduğu her şeyi altına çevirmesiyle" ünlendi. Asur kaynaklarında Frigyalılardan Muşkiler, Midas'dan da Mita olarak bahsedilir. Asurlular, Midas'ı tehlikeli bir rakip olarak kabul ettiler ve Frigya ile MÖ 709'da barış anlaşması imzaladılar. Ancak bu anlaşmanın Kimmerler için bir anlamı yoktu ve Kimmerler, yaptıkları akınlarla Frigya Krallığı'nı yıkıp Kral Midas'ı da öldürdüler (MÖ 696).
Klasik Antik Çağ > Lidya Krallığı

Ana madde: Lidya
Hint-Avrupa kökenli bir kavim olan ve doğudan Anadolu'ya gelen Lidyalılar, önce Hititlerin daha sonra da Friglerin egemenliği altında yaşadılar. Dilleri, Hitit dili ile benzerlik gösterir.
Lidyalılar, Batı Anadolu bölgesindeki Lidya‘da yaşayan Anadolu insanlarıydı. Dil tarafından tanımlanan ve MÖ 2. binyıla kadar uzanan kökenleri hakkında ortaya atılan sorular, dil tarihçileri ve arkeologlar tarafından tartışılmaya devam ediyor. Lidyalıların başkenti “Sfard” veya Sardis idi.
Lidyalıların parayı bulan ilk uygarlık olduğu iddiaları olmakla birlikte, para kullanımı daha eski medeniyetler olan Sümerler'de ve Antik Mısır'da da vardır. Resmi makamlarca onaylanmış gümüş gibi değerli metallerin ve belirli ölçekteki arpa gibi tahılların kullanımı ilk parasal ögeler sayılabilir. Ancak günümüzdeki anlamına yakın kullanım, Lidyalılara atfedilir. Yunan tarihçi Herodot, Lidyalıların gümüş ve altın madeni parayı ilk defa kullandığını yazar. Başka bir deyişle Lidyalılar, zaten var olan para sisteminin aracı olarak altın ve gümüşü tercih eden ilk uygarlıktır.
Lidyalılar tarihte ilk madeni parayı icat edenlerdir. Lidyalılar tarafından paraya "sikke" deniliyordu. Sikke, eski uygarlıklardan kalmış bir para türüdür. Altın, gümüş, bakır, nikel, tunç ve alüminyum gibi metal alaşımların karışımları ile üretilmiş olup, ilkel çağlarda ticarette kullanılan takas (değiş-tokuş) yöntemi yerine daha kullanışlı bir değişim aracı arayışlarının sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
MÖ 546 yılında Ahameniş İmparatorluğu, Lidya Krallığı'nın başkenti Sardes'i ele geçirip Lidya Krallığı'na son vermişlerdir. Böylelikle Anadolu, 200 yıllık Pers egemenliği dönemine girmiştir.
Klasik Antik Çağ > Ahameniş İmparatorluğu

Ana madde: Ahameniş İmparatorluğu
MÖ 550'de, bir yüzyıl zor bela ayakta durmayı başaran Med İmparatorluğu, ani bir Pers isyanıyla yıkıldı. Serveti çok fazla olan Lidya Kralı Krezüs, bu serveti Pers Kralı Büyük Kiros'a saldırmak için kullandı. Bu hareketiyle ülkesinin sonunu getirdi ve Persler, MÖ 546'da Lidya başkenti Sardes'i yerle bir etti. İyonya Krallığı ve Lidya'dan arta kalan şehirler, Pers buyruğuna girmeyi reddettiler, savaşmak için hazırlık yaptılar ve Sparta'dan yardım istediler. Sparta beklenilen yardımı yapmadı, Kiros'a sadece bir elçi göndererek onu uyardı. Sonuç olarak daha fazla direnemediler; Phokaia'dakiler Korsika'ya, Teos'dakiler de Trakya'daki Abdera kentine kaçtılar. Geri kalanlar da Perslere teslim oldu. Kiros'tan sonra tahta geçen I. Darius yönetiminde de imparatorluk genişlemeye devam etti. Genişleyen toprakları etkin idare için I. Darius, satraplık sistemini kurdu.
MÖ 502'de Girit Adası'nda Perslere karşı başlayan İyonya İsyanı'na Milet satrapı Aristagoras, önce Perslere yardım etmek üzere Girit (Nakse) Adası'na hücum etmekle başladı; fakat isyanı bastırmada başarılı olamayınca o da isyancılara katıldı ve hatta daha sonra onlara liderlik de etti. Atinalıların da yardımlarıyla bir süre Anadolu'ya yayılan isyancılar, Efes Savaşı'nda yenildiler. Bu yenilgiyi MÖ 493'te Lade'deki yenilgi takip etti ve Persler isyana son noktayı koydular. Her ne kadar Karya, Pers İmparatorluğu'na bağlı bir satraplık olsa da, oraya atanan Hekatomnus kendine avantaj sağlamayı bildi. Bir taraftan Perslere düzenli haraç verirken diğer taraftan bölgeyi kontrolü altına aldı. Hekatomnus'un oğlu Mosolus başkenti Milas'tan Halikarnas'a taşıdı. Güçlü bir donanma kurdu ve bu gücünü kurnazca bir plan dahilinde Sakız, Kos ve Rodos adalarını Atina'dan ayırmak için kullandı. Daha sonra bu adalar bağımsızlıklarını ilan ettiler. Mosolus planının başarıya ulaştığını göremeden öldü ve ülke yönetimini eşi Artemis devraldı. Büyük İskender'in sahneye çıkışına kadar bir yirmi yıl daha Karya Hekatomnus'un ailesi tarafından yönetildi.
Klasik Antik Çağ > Büyük İskender'in Fetihleri ve Helenistik Dönem

Ana madde: Helenistik Dönem
Klasik Antik Çağ > Büyük İskender'in Fetihleri ve Helenistik Dönem > Büyük İskender

Ana madde: Büyük İskender
MÖ 336'da Makedonya kralı II. Filip, beklenmedik bir şekilde öldürülünce Makedonya tahtına, o dönem çok meşhur olan ve bayağı genç olan oğlu İskender geçti. Perslerle savaşmaya yetecek büyüklükte bir ordu ve onların güçlü donanmaları karşısında dayanacak bir donanma kurmak için hemen çalışmaya koyuldu. Perslerle ilk olarak Biga Çayı'nın yakınlarındaki Granicus Savaşı'nda karşılaştı ve onları bozguna uğrattı. Zaferin ivmesiyle Batı kıyılarına yöneldi, Lidya ve İyonya'yı sırayla bağımsızlıklarına kavuşturdu. Milet'in de alınması, Makedon donanmasının işini diğer şehirler alınırken kolaylaştırdı. Bu bölgedeki kontrolü sağladıktan sonra İskender, Anadolu içlerine yöneldi; Frigya, Kapadokya ve en son Kilikya'ya kadar ulaştı. Ardından, gerçekleşen İssos ve Gaugamela muharebelerinde Ahameniş İmparatorluğu hükümdarı III. Darius'u perişan etti. Daha sonra Pers Kralı III. Darius'u devirdi ve Ahameniş İmparatorluğu'nu tamamen fethetti. Büyük bir yenilgiye uğrayan III. Darius, Fırat'ın doğusuna kadar sürüldü ve böylece Anadolu'daki Pers hakimiyeti son bulmuş oldu.
Gelinen son noktada Büyük İskender'in imparatorluğu, bilinen dünyanın çok büyük bir bölümünü elinde bulunduruyordu. Büyük İskender, yaptığı bu seferlerle adını tarihe altın harflerle yazdırdı.
Klasik Antik Çağ > Büyük İskender'in Fetihleri ve Helenistik Dönem > Büyük İskender'in İmparatorluğu'nun Parçalanması

İskender, MÖ 326'da Hydaspes Muharabesi'nde önemli bir zafer kazanarak Hindistan'ı işgal etti. Sonrasında, vatan hasreti çeken birliklerinin yoğun talepleri üzerine buradan geri döndü ve MÖ 323'te başkent olarak ilan etmeyi planladığı Babil'de, Arabistan'ın işgalini tasarladığı seferlerini hayata geçiremeden hastalandı ve öldü.
İskender'in ani ölümü, ardında geniş bir imparatorluk ve yönetim boşluğu bıraktı. Tahtın varisi, yarı üvey kardeşi Arrhidaeus, ülkeyi yönetecek bir güce sahip değildi. Toprakları paylaşmak için generalleri arasında savaşlar çıktı. Süvarilerin başındaki Pertikas, ardından Frigya satrapı Antigonus bir süre topraklara egemen oldular. Mısır Valisi Ptolemi ile İskender'in güçlü generalleri, Lysimakhos ve Selevkos, İpsus Savaşı'ndan sonra ortak düşmanları Antigonus'a karşı güç birliğine gittiler. Çekişmeler sonucu İskender'in İmparatorluğu dört parçaya bölündü. Ptolemi Mısır, Levant'ın büyük bir kısmı ve Anadolu'nun güneyini; Lysimakhos Anadolu ve Trakya'yı; Selevkos ise Anadolu'nun geri kalanını aldı ve Selevkos İmparatorluğu'nu kurdu. Bu arada Pontus Kralı I. Mithridatis Ktistes de ülkesinin bağımsızlığını ilan etti.
Klasik Antik Çağ > Büyük İskender'in Fetihleri ve Helenistik Dönem > Selefkî İmparatorluğu

Ana madde: Selefkî İmparatorluğu
İmparatorluğun kurucusu I. Selevkos Nikator, babası Antiokus'un adını vererek Antakya şehrini kurdu ve burayı başkent yaptı. Orduya çok önem veren Selevkos, yönetimi kolaylaştırmak için ülkeyi 72 ayrı satraplığa böldü. Eski arkadaşı Lysimakhos'la aralarında anlaşmazlık çıkınca M.Ö 281'de Selevkus ona karşı savaş açtı ve Korupedyon Savaşı'nda Lysimakhos'u yenerek topraklarını ele geçirdi. Ancak gelecekteki Makedon Kralı Ptolemi Keranus tarafından suikastle öldürüldü.
Selevkos'un ölümünden sonra, imparatorluk içerden ve dışarıdan birçok saldırıya maruz kaldı. Selevkos'un oğlu I. Antiokus Galatların saldırılarını savuşturduysa da Pergamon Kralı Eumenes'i yenemedi ve M.Ö 262'de Pergamon'a bağımsızlık vermek zorunda kaldı.
Orta Çağ > İslam'ın Yayılışı

Ana madde: İslam'ın yayılışı
Orta Çağ'da Anadolu'ya çoğunlukla Bizans İmparatorluğu hakim olmuştu. 632 yılında, Muhammed'in ölümünün ardından gerçekleşen Müslüman Arap fetihleri Anadolu'ya da sıçramıştır. Halife Ömer döneminde Suriye, Mısır, Irak ve İran gibi önemli bölgeler İslam İmparatorluğu'na dahil olmuş ve bu bölgelerle komşu durumunda olan Anadolu da, bu fetihlerden kültürel ve dini açıdan etkilenmiştir. Daha sonraki yıllarda Anadolu'ya yapılan Müslüman Türk akınları ve burada kurulan devletler, Anadolu'nun İslamlaşma sürecini başlatacaktı. Özellikle Selçuklu Hanedanı döneminde Anadolu, hem kültürel hem de mimari yönden bir İslam diyarı haline gelecekti.
Orta Çağ > Anadolu Selçuklu Devleti Dönemi

Ana madde: Anadolu Selçuklu Devleti
Selçuklu Hanedanı'ndan olan Kutalmış oğlu Süleyman Şah, Marmara Bölgesi'ndeki askeri faaliyetleri sonunda İznik'i alıp başkent yaparak 1077 yılında Anadolu Selçuklu Devleti'ni kurmuştur. I. Haçlı Seferi başlarında İznik şehrinin düşmesi üzerine Selçuklular Anadolu içlerine çekilmiş ve sonunda Konya başkent olmak üzere ayakta kalmayı başarmıştır.
13. yüzyıl başlarında Sultan I. Alaeddin Keykubad ile Anadolu'nun en güçlü devleti haline gelen Anadolu Selçuklu, Anadolu üzerindeki hakimiyetini iyice sağlamlaştırdı. Bu dönemde Anadolu'da ortaya çıkan Moğol tehdidinden dolayı birtakım önlemler alan Alaeddin Keykubad, bir dizi fetih gerçekleştirdi. 1230'da, Yassıçemen Muharebesi ile Harezmşahlar Devleti hükümdarı Celaleddin Harezmşah'ı yenilgiye uğrattı ve Harezmşahların yıkılmasına neden oldu. Bu da Anadolu Selçuklu Devleti'ni Moğollar ile sınır komşusu haline getirdi. Sultan Alaeddin, 1237 yılında Kayseri'de zehirlenip aniden ölünce bunu fırsat bilen Moğollar, Anadolu içlerine kadar girdi.
Anadolu Selçuklu Devleti, 1243 yılındaki Kösedağ Muharebesi'nde Moğollara yenilmesiyle beraber İlhanlılara yıllık haraç ödeyen tabi bir devlet haline gelmiş ve bu vesileyle birlikte Anadolu'nun her tarafında kendince bağımsızlıklarını ilan eden çeşitli Türk beylikleri ortaya çıkmıştır. Moğolların Selçuklu'nun devlet yönetimine zaman içinde artan müdahalesi, devleti bir kukla durumuna düşürmüştür. Son Anadolu Selçuklu Sultanı II. Mesud'un 1308 yılındaki ölümüyle birlikte Anadolu Selçuklu Devleti de dağılmıştır.