stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Türk Camii

| Genel bilgiler |
| --- | --- |
Mimari tarz: Osmanlı mimarisi İslam mimarisi
Konum: Safakes, Tunus
Koordinatlar: 34°44′10″K 10°45′40″D﻿ / ﻿34.73611°K 10.76111°D﻿ / 34.73611; 10.76111

Harita

Türk Camii (Arapça: جامع الترك, romanize: Camiü't-Türk), Tunus'un Safakes kentinde bulunan bir camidir. Cami, Safakes Medinesi'nde Sevkü'l-Cuma'nın doğusunda yer almaktadır.
Mihrabın yanındaki anıt levhaya göre, mevcut cami daha eski bir caminin yeniden inşa edilmesinin sonucudur. Bazı tarihçilere göre, Safakes'teki müritlerinin azınlıkta olduğu ve neredeyse tamamı Türk olan bir Hanefi camisiydi. Ancak diğer araştırmacılar, caminin adının onu yapan Abdullah bin Muhammed bin Yahya Türki Paşa'dan geldiğini öne sürmektedirler. Bu plaket, Hüseyin bin Ali'nin tahta çıkış tarihi olan 1706'ya kadar uzanmaktadır.
Zeytune Camii

| --- | --- |
Zeytune Camii
Genel bilgiler
Mimari tarz: Ağlebî mimarisi İslam mimarisi
Konum: Tunus, Tunus
Koordinatlar: 36°47′50″K 10°10′16″D﻿ / ﻿36.79722°K 10.17111°D﻿ / 36.79722; 10.17111
Tamamlanma: MS 864
Mimar(lar): Fethullah
Teknik ayrıntılar
Minare sayısı: 1

Harita

Zeytune Camii (Arapça: جامع الزيتونة, romanize: Camiü'z-Zeytune; "Zeytin Camii"), Tunus'un başkenti Tunus'ta bulunan bir camidir. Cami, MS 864 yılında Ağlebî döneminde inşa edilmiş olup Tunus Medinesi'nde yer almaktadır.
Cami, kentteki en eski cami olup dokuz girişi ile 5.000 metrekarelik bir alanı kaplamaktadır. 7. yüzyılın sonunda veya 8. yüzyılın başlarında kuruldu, ancak mevcut mimari formu, Kartaca'dan yeniden kullanılan birçok antik sütun da dahil olmak üzere 9. yüzyıldaki bir yeniden yapılanma ve yüzyıllar boyunca daha sonraki eklemeler ve restorasyonlardan kalmadır. Cami, İslam tarihinin ilk ve en büyük üniversitelerinden birine ev sahipliği yaptığı bilinmektedir. Pek çok İslam alimi, bin yılı aşkın bir süredir Zeytune'den mezun oldu. İslam'ın en büyük alimlerinden biri olan İbn Arafe, büyük gelenekçi ve hukukçu İmam Mazari ve ünlü Tunuslu şair Abdülkasım eş-Şebbi burada ders vermiştir.
Y-CHP

Yeni CHP söylemini ilk defa kullanan Kemal Kılıçdaroğlu.
Yeni CHP, kısaltımı ile Y-CHP veya uzun adıyla Yeni Cumhuriyet Halk Partisi, Kemal Kılıçdaroğlu'nun Cumhuriyet Halk Partisi'nde yarattığı paradigma değişimini ifade etmek için kullanılan bir kavramsallaştırmadır. Bu paradigma değişimi ile birlikte Deniz Baykal'ın temsil ettiği sağ grup süreç içerisinde tasfiye edilmiş ve Kılıçdaroğlu yönetimindeki CHP; toplumun daha önce ulaşamadığı kesimlerine açılabilme iddiasıyla, giderek ana karakterini oluşturan değerlerinden uzaklaşmış ve daha ılımlı bir laiklik anlayışını benimsemiştir.
Benzer akımlar

Ayrıca bakınız: İşçi Partisi (Birleşik Krallık)
Yeni ifadesinin kullanımı; Dünya'da ve Avrupa'da 1990'lı yılların sonu ve 2000'li yılların başında CHP gibi sosyal demokrat olarak nitelendirilen ABD'deki Demokrat Parti ve Birleşik Krallık'ta bulunan İşçi Partisi gibi partilerin Sovyetler Birliği'nin dağılmasından ve solun küresel anlamda gerilemesinden sonra sosyal demokrat kimliklerini koruyarak içsel dönüşüm gerçekleştirmeye başlaması ile kullanıma girmiştir.
Birleşik Krallık İşçi Partisi, bu kimlik değişikliğini Margaret Thatcher'ın "New Right" hareketine karşın Tony Blair liderliğinde "New Labour" hareketi ile gerçekleştirmiştir. Bu hareketlerin kullanmış olduğu "New" kelimesinin doğrudan çevirisi olan "Yeni" ifadesi partiler tarafından yeni bir paradigma anlayışı sahip olduklarını ifade etmek amacıyla kullanılmıştır.
Birleşik Krallık'ta Yeni İşçi Partisi markası, seçmenlerin güvenini yeniden kazanmak ve seçim vaatlerini yerine getirmemekle anılan ve sendikalar ile devlet arasındaki bağlar nedeniyle eleştirilen geleneksel sol politikalardan bir ayrışma olduğunu göstermek ve partinin modernleşmesini halka anlatmak için geliştirilmiştir.
İşçi Partisi'nin 1983 genel seçimlerinde aldığı ağır yenilginin ardından, partinin yeni lideri Neil Kinnock'un partinin yenilgisine yol açan politikaların gözden geçirilmesi ve eski bir televizyon yapımcısı olan Peter Mandelson tarafından partinin kamuoyundaki imajında iyileştirmeler yapılması çağrısında bulunmasıyla modernleşme çağrıları öne çıktı. Neil Kinnock ve John Smith'in liderliklerinin ardından Tony Blair yönetimindeki parti, Yeni İşçi sloganı altında seçmen kitlesini genişletmeye çalıştı ve 1997 genel seçimlerinde orta sınıfta önemli kazanımlar elde ederek ezici bir zafer kazandı. İşçi Partisi bu geniş desteği 2001 genel seçimlerinde de sürdürdü ve 2005 genel seçimlerinde de İşçi Partisi tarihinde ilk kez üst üste üçüncü kez zafer kazandı.
Önemli kişiler > Kemal Kılıçdaroğlu

22 Mayıs 2010 tarihinde Kemal Kılıçdaroğlu yeni parti lideri olarak seçildi. Kılıçdaroğlu CHP'yi geleneksel sosyal demokrat imajına geri döndürdü ve partinin laik-muhafazakar karakterini bir kenara bıraktı. Kılıçdaroğlu, dindar seçmenler ve Kürtler arasında bir köprü kurmak üzerine politika yürüttü. Kılıçdaroğlu liderliğindeki CHP, beş seçim boyunca milletvekili seçimlerinde %22 ila %26 arasında oy aldı. Parti 2010 anayasa referandumunda "hayır" kampanyasını destekledi. Kılıçdaroğlu liderliğinde girilen 2011'deki ilk seçimde partinin desteği %25'e çıktı, ancak bu oy oranı partinin seçimleri kazanması için yeterli olmadı. Kılıçdaroğlu döneminde CHP, 2013 Gezi Parkı protestolarına büyük bir destek verdi.
Önemli kişiler > Ekrem İmamoğlu

2023 yılında partinin seçimi kaybetmesi, ittifak bazında milletvekili anlaşmalarına dayalı olarak CHP'nin milletvekili kaybetmesi ve Kemal Kılıçdaroğlu'nun yenilgiyi kabul etmemesi, başını Tanju Özcan, Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu'nun çektiği, çok sayıda parti içi eleştirilere neden oldu.
Kılıçdaroğlu’nun cumhurbaşkanı yardımcısı adayı olarak gösterdiği ve seçim sürecinde en büyük destekçilerinden biri olan İmamoğlu, partide değişim çağrısında bulundu. 4 Temmuz 2023 tarihinde, "Değişime davet: CHP'de değişim, Türkiye'de değişim, iktidar için değişim sürecine katılımınızı, görüş ve önerilerinizi bekliyoruz" ifadelerini kullandı.
Önemli kişiler > Özgür Özel

Ekrem İmamoğlu'nun çağrısının ardından değişim hareketiyle beraber genel başkan adayı olan Özgür Özel yürüttüğü kampanya sonrasında, 4 Kasım 2023 tarihinde yapılan kurultayda partinin yeni lideri seçildi.
Kılıçdaroğlu döneminin kapanmasının ardından 31 Mart 2024 tarihinde yapılan yerel seçimlerde parti, %37,77'lik oy oranıyla 1977 yılından itibaren ilk defa rakiplerinden daha yüksek oy sayısına ve oranına ulaşarak birinci parti oldu ve Türkiye nüfusunun %64'üne ve Türkiye ekonomisinin %80'ine tekabül eden coğrafi büyüklüğü yöneten parti haline geldi.
Özgür Özel döneminde parti, "Değişim" ifadesiyle öne çıkmaktadır. Yeni CHP markasının veya ifadesinin yeni dönemde parti veya medya tarafından kullanıp kullanılmayacağı belirsizdir.[kaynak belirtilmeli]
Tarihçe > Deniz Baykal Dönemi > Birleşme ve 30'lar Hareketi

1995'te SHP ile birleşen CHP, Deniz Baykal liderliğinde 2002 Türkiye genel seçimlerine katılmış ve AK Parti ile birlikte %10 barajını geçen iki partiden biri olmuştur. AK Parti'nin birçok alanda demokratikleşme sözü vermesi ve bu yolda AK Parti'nin Kemalist vesayeti ortadan kaldırmayı amaç edinmesi, Avrupa Birliği üyelik sürecinin başlatması, yeni bir serbest piyasacı ekonomi ile başta Kürtler olmak üzere azınlık politikalarında kapsayıcı bir anlayışı benimsemesi CHP içerisinde partinin demokratikleşmenin gerektiğini savunan grupların oluşmasına neden olmuştur. Geçmiş yıllarda Deniz Baykal'ın demokrasi anlayışına katılmayan ve örnek olarak Kürt sorunu hakkında daha demokratik bir anlayışa sahip olan SHP kurmaylarının CHP'ye katılması bu sürecin temelini oluşturmuştur.
Mart ayında düzenlenen 2004 yerel seçimlerinde CHP'nin kötü bir performans sergilemesinin ardından Deniz Baykal'ın düşüncelerinden ve partiyi yönetim tarzından rahatsız olan ve içlerinde Muharrem İnce ile Kemal Kılıçdaroğlu'nun bulunduğu 30 CHP'li milletvekili  "CHP'nin İktidara Yürüyüşü" adında bir hareket kurmuş ve bildiri yayınlamışlardır. Bu hareket daha sonrasında "30'lar Hareketi" olarak da adlandırılmıştır. Hareket; tüzük değişikliği, söylem birliği ve yapılanmasının ardından seçimli kurultay yapılmasını talep etmiştir. Yedi milletvekilinin bildiriden ve hareketten vazgeçmesi ve kalan milletvekillerinin partiden tasfiye edilmesiyle hareket gücünü yitirmiştir. Kılıçdaroğlu ise bu süreçte yönetimin kara listesine girmemeyi başarmıştır.
Tarihçe > Deniz Baykal Dönemi > Kılıçdaroğlu'nun grup başkanvekilliği ve yolsuzluk iddiaları

Kılıçdaroğlu, 2007'de yeniden milletvekili adayı gösterilmiş ve daha sonrasında Baykal'ın isteği üzerine grup başkanvekili olmuştur. Bu görevi aldıktan sonra daha görünür hale gelen Kılıçdaroğlu bu dönemde AK Parti'nin önemli isimlerinin yolsuzluk iddialarını açıkladığı basın toplantıları gerçekleştirmiştir. Şaban Dişli, Dengir Mir Mehmet Fırat ve Melih Gökçek yolsuzlukla suçladığı kişiler arasındaydı.
Bu iddialar en sonunda Dişli'nin 12 milyar dolarlık iş yaptığı gerekçesiyle AK Parti'nin MYK ve MKYK'sinden istifa etmesine ve Dengir Mir Mehmet Fırat'ın ortağı olduğu bir şirket aracılığıyla hayali ihracat yaptığı gerekçesiyle hemen olmasa da birkaç ay sonra partideki görevlerinden istifa etmesine neden oldu. Melih Gökçek'i ise Ankara'da doğalgaz sayaçlarının fahiş fiyatla satın aldığı ve bunu Ankaralı'ya fatura ettiğini ilan etti. Dengir Mir Mehmet Fırat ve Melih Gökçek ile Uğur Dündar'ın yönettiği bir programda ayrı ayrı tartışmıştır. Dengir Mir Mehmet Fırat iddiaları yalanlamış ve kanıtların CHP'ye yakın bir bürokrat tarafından düzenlendiğini söylemiştir. Kılıçdaroğlu buna karşın "Her şeyin belgesi var. İftira atmadım, öyle bir alışkanlığım yok" ifadesinde bulunmuştur. Melih Gökçek ile tartıştığı programda ise sakinliğini koruyarak Gökçek'in sert ve gergin üslubunun dikkat çekmesini sağlamıştır.
Aynı dönemde Almanya'da görülen bir başka yolsuzluk davası olan Deniz Feneri davasında da ismi geçmiştir.
Tarihçe > Deniz Baykal Dönemi > Kılıçdaroğlu'nun yerel seçim performansı ve genel başkan seçilmesi

Ana maddeler: İstanbul'da 2009 Türkiye yerel seçimleri ve Cumhuriyet Halk Partisi 33. Olağan Kurultayı
Yolsuzluk iddiaları ile ünlenen Kılıçdaroğlu 2009 yerel seçimlerinde İstanbul'dan aday gösterilmiştir. Seçim propagandası için Beyoğlu'nda gezerken bir vatandaşın ona "Gandi bu, Gandi" diye seslenmesi Kılıçdaroğlu'na ileride çok kullanılacak bir sıfat kazandırdı. Bu olayın üzerine "Memnunum tabii. Mahatma Gandi çok önemli bir siyasi lider. Şiddet kullanmaksızın mücadele verdi ve başarıya ulaştı. Vurdulu, kırdılı, sert tartışmaları bırakmamız lazım” diyerek kazandığı takma adın hoşuna gittiğini belirtmiştir. İstanbul'da seçilemese de 2004'te % 28,9 alabilen CHP'nin oy oranı, % 37'ye çıkmıştır.
Kurultay yaklaştığında parti içi muhalefet cılız durumdaydı ve Baykal rakipsiz gözükmekteydi. Ancak Baykal ile Ankara milletvekili Nesrin Baytok'un bulunduğu müstehcen bir videonun internette yayımlanmasıyla Deniz Baykal 10 Mayıs 2010'da genel başkanlıktan istifa etti. Kılıçdaroğlu en başta aday olmayı reddetse de genel sekreter Önder Sav'ın ikna etmesiyle adaylığını koymuştur. İl başkanlarının destek açıklamalarıyla kurultayda aday olan Kılıçdaroğlu oy birliği ile genel başkan seçilmiştir.
Tarihçe > Kemal Kılıçdaroğlu Dönemi > Yeni yönetime muhalefet

Kurultay sonrasında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Baykal döneminde yapılan tüzük değişikliklerinin hayata geçirilmesini istemiş ve bu Önder Sav'ın Kılıçdaroğlu'na bayrak açmasına neden olmuştur. Yapılan değişiklikler partideki güçlü genel sekreterlik dönemini bitirecekti. Üst yönetimin anlaşmaya varamaması sonucunda CHP aynı yılın aralık ayında CHP 15. Olağanüstü Kurultayı'na gitmiş, Sav ve arkadaşları önce MYK dışında bırakılmış, sonrasında parti meclisine de alınmamıştır. Partinin iki önemli adamı arasında gerçekleşen bu iktidar mücadelesi gazetelerde tarafından "CHP ikiye bölündü", "CHP'de kılıçlar çekildi" ve "CHP'de iç savaş" olarak yorumlanmıştır.
Kurultay sonrasında girilen 2011 genel seçimlerinde CHP oy oranını % 20,87'den % 25,98'e çıkarmış ve ana muhalefet partisi olmaya devam etmiştir. Önder Sav'ın partiden tasfiye edilmesini kesinleştiren Temmuz 2012'deki kurultayda yeniden genel başkan seçilen Kılıçdaroğlu koltuğunu garantilemiştir. Bu dönemde yeni yönetim kadrolarını açıklarken ilk defa "Y-CHP" ifadesini kullanmıştır. Bu sözler Baykal ve Sav'a karşı yapılan bir ima olarak nitelendirilse de Kılıçdaroğlu "Biz CHP derken geçmişi unuttuk, yeniden CHP kurduk gibi bir anlayışı reddediyoruz. Böyle bir anlayış yok. Yeni CHP'den kastımız, CHP’nin yeni yönetimidir. Bu yönetim halktan yana yönetimdir, bu yönetim korkulara karşı direnen özgürlükçü bir yönetimdir. Özgürlüğü getiren bir yönetimdir. Hiç kimse ama hiç kimse bizi özgürlüğün ve hukukun dışında bir alana taşımayacaktır." açıklamasında bulunmuştur.
2011 seçimlerinde Kürt sorunu, başörtüsü ve ekonomik meselelerde ana akım görüşten farklı görüşlere sahip milletvekilleri seçilmiştir. Kılıçdaroğlu tarafından yenilik vurgusu yapılsa da partinin teşkilatında ve ana akım fikrinde ulusalcılık ve laik kesim gücünü korumuştur.
Tarihçe > Kemal Kılıçdaroğlu Dönemi > 2015 genel seçimleri ve darbe girişimi

Ana maddeler: 2015 Türkiye genel seçimleri ve 15 Temmuz Darbe Girişimi
"Anadolu'nun Kemal'i" sloganıyla seçimlere giren CHP tekrar ikinci parti olarak ana muhalefet partisi olma konumu korumuştur. Oy oranı geçmiş seçime göre düşse de Halkların Demokratik Partisi'nin meclise girmesiyle AK Parti meclis çoğunluğunu kaybetmiştir. CHP ile MHP'nin, HDP'nin dışarıdan desteği ile hükûmet kurabileceği bir ortamda Devlet Bahçeli ya AK Parti-HDP ya da AK Parti-CHP-HDP koalisyonunun kurulabileceğini, aksi takdirde erken seçimlerine gidilmesi gerektiğini söylemiştir.
AK Parti ile CHP'nin bir aylık koalisyon görüşmeleri sonuçlanmayınca erken seçime gidilmek zorunda kalınmış ve Kasım ayında yapılan seçimlerde AK Parti % 49,5 oy oranıyla yeniden tek başına iktidar olmuştur. 2016 yılında gerçekleştirilen 15 Temmuz Darbe Girişimi'nin ardından Kemal Kılıçdaroğlu darbeyi kınamıştır. CHP, 24 Temmuz'da Taksim Meydanı'nda Cumhuriyet ve Demokrasi Mitingi düzenlemiş ve mitingde "Darbeye karşı omuz omuza", "Yağma yok, Cumhuriyet var", "Mustafa Kemal'in askerleriyiz", "Türkiye laiktir laik kalacak" ve "Darbeye geçit yok" sloganları atılmıştır. Daha sonra Kılıçdaroğlu 7 Ağustos'ta gerçekleştirilen Yenikapı Mitingi'ne katılmış ve demokrasiye sahip çıkılması konulu konuşma yapmıştır.
Tarihçe > Kemal Kılıçdaroğlu Dönemi > 2017 referandumu

Ana madde: 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu
CHP önerilen sistemin temel anlamda kuvvetler ayrılığına aykırı olması ve tek adam rejimine neden olacağından dolayı anayasa referandumunda "hayır" oyu vermiştir. Anayasa değişiklik metni henüz ortaya çıkmamışken ve başkanlık sistemine geçilmesi tartışmaları başlarken Kılıçdaroğlu “Başkanlık sistemini kan dökmeden bu ülkede gerçekleştiremezsiniz” gibi söylemlerde bulunmuş ve "federalizm, ülkenin bölünmesi, üniter yapının bozulması” gibi temalarla milliyetçi kesimin desteğini almaya çalışmıştır. Anayasa değişiklik metninin AK Parti ve MHP tarafından hazırlanmasının ardından "tek adam, otoriterleşme, diktatörlük" sloganları da kullanılmıştır.
Referandum kampanyasının başında daha kutuplaştırıcı ve sert bir dil kullanan Kılıçdaroğlu ve parti yönetimi kararsızların oldukça fazla olmasının etkisiyle kampanya dilini yumuşatmışlardır. "Beşer şaşar, akıl akıldan üstündür, tek kişi hata yapar" gibi sloganlar önceki sert sloganların yerini almıştır. AKP yönetimi, teşkilatı ve tabanının kullandığı "AKP" yerine "AK Parti" veya "Adalet ve Kalkınma Partisi" söylemlerinin benimsenmesine ve kullanılmasına da saygı duyulmuş, teşkilatlardan "AKP" kısaltmasının kullanılmaması istenmiştir. Bu seçmene yaklaşım değişikliği kararsızlar ile AKP ve MHP tabanının hassasiyetlerine saygı duyulması yoluyla anlatılmak istenenlerin anlatılmaya çalışılmasında ve desteklerinin alınmasında etkili olmuştur.
Referandum gününde YSK'nin mühürsüz oyları geçerli sayması muhalif çevrelerce günümüze kadar halen eleştirilmektedir. CHP bu adımın oy hırsızlığına zemin hazırladığını belirtmiştir. Referandumda anayasa değişikliğinin yüzde 51,4 ile kabul edilmesinin ardından referandumun sayımı ve sonucu nedeniyle CHP AİHM'e başvurmuş ancak başvurusu reddedilmiştir.
Tarihçe > Adalet Yürüyüşü

Ana madde: Adalet Yürüyüşü (2017)
Kemal Kılıçdaroğlu, MİT TIR'ları skandalı'nın görüntülerini medya ile paylaşan CHP milletvekili Enis Berberoğlu'nun yirmi beş yıl hapis cezası alması ve tutuklanmasının ardından yürüyüş kararını almıştır. Adalet Yürüyüşü, Enis Berberoğlu'nun tutuklanması ile birlikte 15 Temmuz Darbe Girişimi'nden sonra çıkarılan KHK'ların uzun süreli olması, bu yetkinin FETÖ/PDY ile mücadelenin önüne geçilip bütün muhalif kesimlerle mücadeleye dönüşmesi, milletvekillerin tutuklanması, üniversite hocalarının meslekten atılması nedeniyle de gerçekleştirilmiştir.
Adalet Yürüyüşü, birçokları tarafından CHP'nin yeni siyaset anlayışının tüm toplum kesimleri tarafından görülmesini sağlayan bir sivil itaatsizlik eylemidir. Yürüyüş, CHP'nin demokratik haklar için sokağa inmesi olarak yorumlanmış ve Bülent Ecevit'in “Demokrasi seyircilerin maç izlediği bir futbol maçı değildir. Tribünler sahaya inip maçı oynarsa ancak, demokrasi var olur.” sözü hatırlatılmıştır.
Tarihçe > 2018 cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri

Ana madde: 2018 Türkiye genel seçimleri
Haziran ayında yapılacak seçimlerden önce CHP, Şubat 2018'de CHP 36. Olağan Kurultayı'na gitmiştir. Kurultayda Kemal Kılıçdaroğlu ve Muharrem İnce aday olmuşlar ve Kılıçdaroğlu 1.253 delegeden 790'ını oyunu alarak yeniden genel başkan seçilmiştir. Partideki konumunu güçlendiren Kılıçdaroğlu, 2018 cumhurbaşkanlığı seçiminde birkaç ay önce kurultayda rakibi olan Muharrem İnce'yi aday göstermiştir.
Kılıçdaroğlu'nun tek başına değil de başka gruplarla iktidara gelme projesinin ilk ayağı olarak 5 Mayıs 2018'de birkaç turluk müzakereler sonucunda İYİ Parti, Saadet Partisi ve Demokrat Parti ile Millet İttifakı kurulmuştur. MHP'nin AK Parti ile yakınlaşmasından memnun olmayan kurmaylarının Ekim 2017'de kurduğu İYİ Parti kuruluş aşamasında CHP'nin desteğini almış ve CHP milletvekili Aytun Çıray partiye katılmıştır. Bu desteklerden en önemlilerinden biri İYİ Parti'nin cumhurbaşkanı adayı gösterebilmesi için CHP kendisinden on beş milletvekilini İYİ Parti'ye transfer etmesidir. On yıllar boyunca kavgalı olunan Demokrat Parti ve Millî Görüş'ün temsilcisi Saadet Partisi gibi partilerle ittifak kuran CHP seçim kampanyası boyunca birlik mesajı vermiş ve seçim sloganını "Millet için geliyoruz" olarak belirlemiştir.
Anayasa referandumu ile onaylanan başkanlık sisteminin seçimlerin ardından uygulanmaya başlanacak olmasından dolayı Millet İttifakı seçimleri yeni bir referandum olarak sunmuş ve seçilmeleri durumunda başkanlık sisteminden yeniden parlamenter sisteme geçileceğini söylemişlerdir.
Seçimlerde Erdoğan oyların % 52,6'sını ve Cumhur İttifakı ise oyların % 53,6'sını alarak hem meclisi hem cumhurbaşkanlığını kazandı. Seçimin kaybedilmesinin ardından Kılıçdaroğlu'nu sorumlu bulan başta Muharrem İnce olmak üzere CHP'deki parti içi muhalefet, olağanüstü kurultaya gitmek için imza toplamaya çalışmış ancak yeterli imzaya ulaşamadı. İnce ve destekçileri, daha sonra CHP'den ayrılarak Memleket Partisi'ni kurdu.
Tarihçe > 2019 yerel seçimleri

Ana madde: 2019 Türkiye yerel seçimleri
İYİ Parti, Saadet Partisi ve Demokrat Parti ile 2018 seçimlerinde ittifak kuran CHP, ittifakın daha sonrasında sona erdiğinin açıklanmasına rağmen 2019 yerel seçimlerinde aynı modeli gayri resmi şekilde uygulamıştır. İYİ Parti ve CHP 21 büyükşehir ile bazı il ve ilçelerde ortak aday çıkarmıştır. Bazı belde ve ilçe belediyelerinde ise Saadet Partisi ve Demokrat Parti lehine İYİ Parti ile CHP aday göstermemiştir. HDP ise Batı illerinde aday göstermeyerek tabanının Millet İttifakı ortak adaylarına oy vermesini sağlamıştır. Bu duruma karşın AK Parti ile MHP de ortak adaylar çıkarmıştır.
Muhalefetin ortak aday stratejisiyle başta İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Ankara Büyükşehir Belediyeleri olmak üzere toplamda 21 büyükşehir veya il merkezi belediyesi kazanılmıştır. Ekrem İmamoğlu'nun aday olduğu ve sonuçların oldukça yakın çıktığı İstanbul seçimleri sandık kurulu başkan ve üyelerinin kanunun açık hükmüne rağmen kamu görevlisi olmaması nedeniyle 23 Haziran 2019'a ertelenmiştir. Seçimlerin yenilenmesi, Ekrem İmamoğlu'nu mağdur olarak gösterilmesini sağlamış ve daha öncesinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi başkanı olan ve şiir okumasından dolayı hapis cezası alan Erdoğan ile kader benzerliğinin olduğu söylemlerini ortaya çıkarmıştır. 23 Haziran 2019'da yenilenen seçimlerde Ekrem İmamoğlu %54'ü aşan bir oy ile yeniden seçilmiştir.
İstanbul ve Ankara belediyelerindeki 25 yıllık Millî Görüş ve AK Parti yönetim sona ermiş ve bu değişimler Millet İttifakı ile Cumhur İttifakı'nın oy oranlarının anlamlı şekilde değişmemesine rağmen muhalefetin seçimleri bir nevi kazanmasına neden olmuştur. Parti içi muhalefet tarafından seçimleri devamlı kaybettiği ve partiye zarar verdiği öne sürülen Kılıçdaroğlu, birçok büyükşehir ve il belediyelerinin kazanılmasının ardından parti içerisindeki konumunu güçlendirmiştir.
Tarihçe > İkinci Yüzyıla Çağrı ve İktidar Kurultayı

Ana maddeler: Cumhuriyet Halk Partisi 37. Olağan Kurultayı ve İkinci Yüzyıla Çağrı Beyannamesi
CHP 25-26 Temmuz 2020'de CHP 37. Olağan Kurultayı'na gitmiştir. Kurultayın ana temasının "İktidar" olarak belirlenmesi ve sloganının "Hedef İktidar" olarak belirlenmesi söz konusu olan kurultayın birçokları tarafından "İktidar Kurultayı" olarak nitelendirilmesine neden olmuştur. Tek aday olarak girdiği başkanlık seçiminde delegelerin tamamının oyunu alarak yeniden genel başkan seçilen Kemal Kılıçdaroğlu kurultayda önemli sözlerde bulunmuş ve "Cumhuriyetin İkinci Yüzyılına Çağrı Beyannamesi" yayınlanmıştır.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Bir daha söylüyorum, bu kadar ağır bir buhranın içinden geçiyorsak hiçbir vatanseverin, özellikle de hiçbir Cumhuriyet Halk Partilinin umutsuzluğa kapılma hakkı da yoktur yetkisi de yoktur. Biz, birlikte inançla, kararlılıkla, azimle Türkiye'yi bu krizden, bu buhrandan çekip çıkartacağız.  Adalet yürüyüşünü hiç kimse unutmasın, adalet yürüyüşünün son gününde Maltepe'de, 'Bu bir son değil, bu bir yeni başlangıçtır' demiştim. 'Önümüzdeki duvarı yıkacağız' demiştim. 31 Mart yerel seçimlerinde duvarın arkasına geçtik. O duvarı şimdi dostlarımızla birlikte ve milletimizin ferasetiyle parça parça yıkacağız. İkinci Yüzyıla Çağrı Beyannamesi'ni hazırladık. Evet, birinci yüzyılı mademki bitirdik, ikinci yüzyıla bir çağrı beyannamesi hazırlamak zorundayız. İkinci yüzyıla hazırlanmak zorundayız. Millet olarak hazırlanmak zorundayız. | „ |
—Kemal Kılıçdaroğlu
Kılıçdaroğlu'nun “Önümüzdeki ilk seçimlerle dostlarımızla beraber iktidar olacağız" söylemi kurultay sonrasında tartışma yaratmıştır. Bu dostların kim olacağına dair sorulan bir soruya “13 maddeye onay veren kimse bizim dostumuz onlardır” şeklinde cevap vermiştir. İkinci Yüzyıla Çağrı Beyannamesi'nin oy birliği ile onaylanmasının ardından Kılıçdaroğlu şunları söylemiştir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Tarihin bir dönüm noktasındayız. Tarihin bize yüklediği ağır sorumluluk var. Gün kavga günü değil, gün Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ni ekonomik, siyasal ve bir toplumsal buhrandan çıkarma günüdür. Her birimizin tek tek her birimizin partili olsun olmasın her vatanseverin bayrağını, milletini ve vatanını seven herkesin birlik ve beraberlik günüdür. El kaldırdınız, 'evet' dediniz. Ne demektir 'Evet' biliyor musunuz? Hep birlikte tarihsel bir sorumluluğu üstlendik. Türkiye'nin refahı, hızla büyümesi ve kalkınması için üstlendik. Yaşadığımız, ekonomik, siyasal ve toplumsal buhrandan Türkiye'yi çıkarmak için üstlendik. Çocuklarımıza yaşanabilir bir Türkiye bırakmak için üstlendik. Çalışmak ve sorumluluğu yerine getirmek artık hepimizin ortak görevidir. | „ |
—Kemal Kılıçdaroğlu