Barbaros Hayreddin Paşa

| Hızır Reis Barbaros Hayreddin Paşa |
| --- | --- |

Barbaros Hayreddin'in Cezayir Ulusal Güzel Sanatlar Müzesi'nde bulunan portresi.
25. Osmanlı Kaptan-ı Deryâsı
Görev süresi 6 Nisan 1534 - 28 Haziran 1546
Hükümdar: Kanuni Sultan Süleyman
Yerine geldiği: Kemankeş Ahmed Paşa
Yerine gelen: Sokullu Mehmed Paşa
Cezâyir Sultanı (Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı)
Görev süresi 1518-1534
Hükümdar: Yavuz Sultan Selim Kanuni Sultan Süleyman
Yerine geldiği: Barbaros Oruç Reis
Yerine gelen: Makam kaldırıldı
Kişisel bilgiler
Doğum: Yakub oğlu Hızır y. 1478 Midilli, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 5 Temmuz 1546 (68 yaşında) İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Defin yeri: Barbaros Hayreddin Paşa Türbesi, Beşiktaş, İstanbul, Türkiye 41°02′31″K 29°00′25″D﻿ / ﻿41.04194°K 29.00694°D﻿ / 41.04194; 29.00694
Milliyeti: Türk
Akraba(lar): Kardeşleri: Oruç Reis, İshak Reis, İlyas Reis
Çocuk(lar): Kara Hasan Paşa
Ebeveyn(ler): Sipahi Yakub Ağa (baba) Katerina Hatun (anne)
Mesleği: Denizci, asker
Dini: İslam
Askerî hizmeti
Takma adı: Barbaros, Hayreddin
Bağlılığı: Osmanlı İmparatorluğu
Hizmet yılları: y. 1500–1546
Rütbesi: Kaptan-ı deryâ
Komutası: Osmanlı donanması
Çatışma/savaşları: 1516: Cezayir Savaşı 1516: Cezayir Saldırısı 1519: Cezayir Saldırısı 1534: Tunus'un Fethi 1538: Preveze Deniz Muharebesi 1537–1540: Osmanlı–Venedik Savaşı 1543: Nice Kuşatması
Hızır Reis veya bilinen adıyla Barbaros Hayreddin Paşa (d. y. 1478, Midilli – ö. 5 Temmuz 1546, İstanbul), Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk kaptan paşası ve 25. kaptan-ı deryâsı olan denizci ve askerdir. 16. yüzyılın ilk yarısında gerçekleştirdiği askerî seferlerle Akdeniz'de Osmanlı egemenliğini pekiştirdi. Ayrıca Osmanlı Devleti'nin deniz politikasına ve Tersane-i Amire'ye nizam verdi.
1478 yılı civarında Osmanlı hâkimiyetindeki Midilli'de doğan Hızır Reis, denizcilik kariyerine ağabeyi Oruç'un yanında korsan olarak başladı. 1516'da kardeşler Cezayir'i İspanyollardan ele geçirdi ve Oruç Reis kendisini Cezayir'in sultanı ilan etti. Oruç'un 1518'deki ölümünün ardından Hızır, ağabeyinin "Barbaros" lakabını miras aldı ve Cezayir sultanı oldu. Hızır Reis'e "dinin hayırlısı" anlamına gelen Hayreddin adını, Osmanlı Devleti'ne yaptığı hizmetlerden dolayı dönemin padişahı Yavuz Sultan Selim verdi. Barbaros ismi ise aslında ağabeyi Oruç Reis'e aittir, ama onun ölümünden sonra Hızır Reis tarafından da kullanılmıştır. Bazı tarihçiler bu ismin Oruç Reis'e kızıla çalan sakalı yüzünden verildiğini (İtalyanca; barba: sakal, rossa: kızıl) söylerken, Halil İnalcık bu ismin "Baba Oruç" lakabının bozulmasından oluşmuş olabileceğini söylemektedir.
Barbaros Hayreddin Paşa'nın kullandığı sancak nişanı.

Üst kısımda "Ve uḣrâ tuhibbûnehâ(s) nasrun mina(A)llâhi ve fethun karîb(un)(k) ve beşşiri-lmu/minîn(e)" (Seveceğiniz başka bir kazanç daha var: Allah'tan bir yardım ve yakın bir fetih. Müminleri müjdele!) şeklindeki Saff Suresi'nin 13. ayeti ve "Ya Muhammed" ifadesi bulunmaktadır.

Alt kısımda göbekte Zülfikar kılıcı ve bunun dört köşesinde ise, İslam'ın temsili olan hilal şekillerinin içerisinde sırasıyla sağ üst, sol üst, sağ alt ve sol altta Ebû Bekir, Ömer, Osman ve Ali isimleri, yani Dört Halife'nin isimleri yazmaktadır.

Kılıcın kabza kısmına yakın duran beyaz el ise "Pençe-i Ali Aba"dır. Muhammed, Fatıma, Ali, Hasan ve Hüseyin'i temsil eder.

Denizciler için hayati öneme sahip olan rüzgârın Birleşik İsrail Krallığı'nın kralı ve İslam'da peygamber kabul edilen Süleyman'ın emrine verildiğine inanıldığından, en aşağıda Davud'un Yıldızı bulunmaktadır.
1533'te Barbaros Hızır Reis, Kanuni Sultan Süleyman tarafından Osmanlı donanmasına kaptan-ı deryâ olarak atandı. Aynı yıl Fransa'da bir elçiliğe başkanlık etti, 1535'te ise Tunus'u fethetti. 1538'de Preveze'de Haçlı birliklerine karşı büyük ve kesin bir zafer elde etti ve 1540'larda Fransızlarla ortak seferler düzenledi. Barbaros Hayreddin, 1546'ta Osmanlı başkenti İstanbul'da öldü. Mezarı İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki Barbaros Hayreddin Paşa Türbesi'nde bulunmaktadır.