Ali Baba ve Kırk Haramiler (opera)
Konu özeti > I. Perde

Ali Baba, karısı Ayşe, oğlu Abdullah ve kölesi Nurcihan ile bir kasabada yoksul bir hayat sürdürmektedir. Ali Baba, bir gün iki haraminin konuşmalarına gizlice kulak misafiri olarak Kırk Haramilerin gizemli mağarasının sırrını öğrenir. Hemen onların magarası önüne gider. Kırk Haramilerin mağaradan ayrıldıklarını gözümler. Ali Baba hemen mağaranın büyük kapısı önüne gelir ve biraz önce gizlice dinlediği gibi sihirli kapı açan formül olan "Açıl susam açıl!" sözcüklerini bağırarak söyler. Büyük mağara kapısı açılır; Ali Baba mağaranın içine girer ve cok geçmeden kapı kendiliğinden kapanır. Mağarada büyük altın yığınları istiflenmiştir. Ali Baba bu altın yığınlardan taşıyabileceği kadarını bir torbaya doldurup bu torbayı sırtına alır. Mağaranın kapısını açan formül ile mağara kapısını içeriden açıp dışarı çıkar ve mağara kapısı kapandıktan sonra sırtındaki altın dolu torba ile neşeyle kasabadaki evine döner.
Evde karısı Ayşe beklemektedir. Ali Baba torba ile altını karısı Ayşe'ye gösterir ve bunları nasıl bulduğunu uzunca hikâye edip ona anlatır. Ayşe kocası Ali Baba'nın getirdiği altınlardan ve anlattığı hikâyeden sanki mest olmuştur. Bu altınlar Ayşe'nin lüks bir hayat için idealini karşıyacaktır. Fakat gayet pratik kadın olan Ayşe kocasının taşıyıp getirdiği torbada ne kadar altın olduğunu öğrenmek ister. Bu kadar çok altının sayılması gayet uzun zaman alacağından Ayşe bunları bir ölçekle tartmayı düşünür. Eltisi olan Zeynep'ten onun büyük ölçeğini ister. Ayşe ve Ali Baba'nın gayet fakir olduğunu bilen Zeynep onların büyük ölçekle ne ölçeceklerine meraklanır. Zeynep ölçeğin dibine ölçülen maddenin yapışacağı bir yere biraz yağ sürer ve ölçeği Ayşe'ye verir. Bundan haberdar olmayan ve zaten gayet çok altını olduğu için ufak eksikliği farketmeyen Ayşe altınları ölçtükten sonra ölçeği Zeynep'e geri verir. Zeynep ölçek dibinde sürdüğü yağın üzerine bakınca buna bir altın parçasının yapışmış olduğunu görür. Eltisinin ölçekle altın ölçtüğünü anlar. Bundan şoke olur ve büyük bir heyacana kapılır. Yaptığını ve sonucu hemen kocası Kasım'a haber verir.
Ali Baba'nın küçük kardeşi Kasım kasabada düzenbazlığı ile tanınmıştır. Ağabeyi Ali Baba'nin ölçekle neden altın ölçtüğünü öğrenmek için ona gider ve durumu açıklaması için ısrar eder. Ali Baba da ona dayanamayıp tüm yaptıklarını küçük kardeşine ayrıntılı olarak anlatır. Kasım özellikle mağaranın mevki ve kapısının nasıl açılacağını merak etmiştir. Bunları Ali Baba'dan ısrarla öğrenmek ister. Ali Baba küçük kardeşini tehlikelere karşı uyarak mağaranın sır olan kapı açılma formülünü Kasım'a açıklar.
Ertesi gün Kasım zengin olma hayalleri ile sırtında torbalar ile Kırk Harimiler mağarasına ulaşır. Mağaranın kapısını açacak formülü söyleyip mağaraya girer. Fakat altınları torbalara doldurma işlemlerini yapmakta ve ileride daha da fazla altın toplama hayalleri içinde iken mağaradan çıkmak icin mağara kapısını içten açmak için gereken formülü unutmuştur. Kasım sihirli sözcüğün bir türlü tohum olduğunu hatırlamaktadır ve her aklına gelen her tohum sözcüğü ile mağaranın kapısının açılmasını ister; ama büyülü sözcüğün "susam" olduğunu hatırlayamaz. Bunun için mağaradan çıkamaz ve geri dönen Haramilerce yakalanır.
Ali Baba küçük kardeşinin evden torbalarla çıktığını ve geri dönmediğini Zeynep'ten öğrenir. Kasım'ı iyi bildiği için onun açgözlülükle Haramiler mağarasına gittiğini Ali Baba anlamıştır. Ali Baba Haramiler mağarasına gidip orayı boş bulup formülü söyleyip mağaranın kapısını açtırdığında Kasım'ın öldürülmüş olduğunu ve vücudunun paramparça edilmiş olduğunu dehşetle görür. Hemen Kasım'ın vücut parçalarinı torbalara doldurup kasabaya evine döner. Kardeşinin cesedini tam olarak mezara gömmek istemektedir. Kasabanın terzisiyle görüşür ve verdiği altınlara tamah eden terzi de Kasım'ın cesedinin parçalarını birbirine diker ve cenazeyi gömülebilecek bir hale getirir. Cenaze hemen toprağa verilir.