stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Rusya-Sırbistan ilişkileri
Tarih > Birinci Dünya Savaşı

Birinci Dünya Savaşı'nın başlamasına neden olan faktörlerden biri Sırbistan Krallığı ile Rus İmparatorluğu arasındaki yakın ikili ilişkilerdi. Rusya ve Sırbistan resmen müttefik olmasa da, Rusya açıkça Sırbistan'da siyasi ve dini nüfuz peşindeydi. Mayıs 1914'te Sırp siyaseti, biri Başbakan Nikola Pašić, diğeri ise Apis kod adıyla bilinen radikal milliyetçi Askeri İstihbarat Şefi Albay Dragutin Dimitrijević tarafından yönetilen iki grup arasında kutuplaştı. O ay, Albay Dimitrijević'in entrikaları nedeniyle Kral Peter, Pašić'in hükûmetini görevden aldı, ancak Belgrad'daki Rus Bakan, Pašić'in hükûmetinin restore edilmesi için müdahale etti. Pašić, sık sık topluluk önünde konuşmasına rağmen, Sırbistan'ın neredeyse iflas ettiğini ve Balkan Savaşlarında ve Kosova'daki bir Arnavut isyanının bastırılmasında ağır kayıplara uğradığını biliyordu, barışa ihtiyacı vardı. Rusya da Balkanlar'da barıştan yana olduğundan, Rus bakış açısından Pašić'in iktidarda kalması arzu edilirdi. Ancak Arşidük Franz Ferdinand'ın Suikastı, Temmuz Krizi sırasında Avusturya-Macaristan'ı Sırbistan'a savaş ilan etmeye yöneltti. Rusya, görünüşte Sırbistan'ı savunmak, aynı zamanda Büyük Güç statüsünü korumak, Balkanlar'da nüfuz kazanmak ve Avusturya-Macaristan ve Almanya'yı caydırmak için silahlı kuvvetlerini Temmuz ayı sonlarında seferber etti. Bu, Almanya'nın 1 Ağustos'ta Rusya'ya savaş ilan etmesine ve nihayetinde yerel çatışmayı bir dünya savaşına genişletmesine neden oldu.
Tarih > Sovyet etkisi, İkinci Dünya Savaşı

Yugoslavya bir monarşi olarak kalırken, Yugoslavya'daki Komünist unsurlar Ulusal Mecliste bir miktar nüfuzunu korudu (Aralık 1920'de hükûmet tüm Komünist faaliyetleri yasakladı). Yugoslav Komünistleri ile Sovyetler Birliği yetkilileri arasındaki ilişkiler geliştirildi. Ancak ilk ilişkiler gergin kaldı. Örneğin 1937'de Stalin, Yugoslavya Komünistler Birliği Genel Sekreteri Milan Gorkić'i Büyük Temizlik sırasında Moskova'da öldürttü.
Haziran 1940'ın sonunda, Yugoslavya'nın ilk Sovyet büyükelçisi ("polpred", yani tam yetkili temsilci) Viktor Plotnikov atandı.
Alman yanlısı Yugoslavya hükûmetine karşı Mart 1941 darbesi, esas olarak Birleşik Krallık hükûmeti tarafından desteklenirken, SSCB'nin Balkanlar'daki stratejik konumunu güçlendirmek amacıyla Stalin'in talimatlarını izleyerek Sovyet istihbarat teşkilatları GRU ve NKVD tarafından da aktif olarak desteklendi. 5 Nisan 1941'de, Yugoslavya'nın yeni hükûmeti ve SSCB, bir saldırı durumunda tarafları askeri yardıma tabi tutmayan, Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması'nı imzaladı.
Sovyet Generali Pavel Sudoplatov'a göre, Sovyet liderliği, Hitler'in darbeye "hızlı ve etkili" tepki vermesinin ardından Nisan 1941'de Yugoslavya'nın ani bir yenilgisiyle şok oldu.
SSCB, 8 Mayıs 1941'de Yugoslavya ile ilişkilerini resmen kopardı, ancak pratikte bundan önce koparmıştı.
Almanya, 22 Haziran 1941'de Sovyetler Birliği'ne saldırdıktan sonra, SSCB, Tito liderliğindeki Komünist partizanların askeri kampanyasına yardım etmeye başladı; ve 1944 sonbaharından itibaren düzenli Kızıl Ordu birlikleri, Partizanlarla işbirliği içinde, özellikle günümüz Sırbistan'ının topraklarında savaşlara doğrudan katıldı. Sovyet askerlerinin Sırp topraklarında çarpıştığı bu muharebelerden en dikkat çekeni Belgrad Taarruzu oldu.
ROVS' Departmanı IV (Yugoslavya), Rusya Tüm Askeri Birliği'nin SSCB'ye karşı Almanya'nın yanında yer alma kararı alan tek bölgesel şubesiydi ve ROVS, Eylül 1941'de Sırbistan'da kurulan Rus Koruyucu Kolordusu'nun oluşturulmasına katıldı. Rus Kolordusu önemli yerleri korumakla ve aynı zamanda Tito liderliğindeki Komünist partizanlarla savaşmakla meşguldü.
Tarih > 1991–2000

Yugoslavya'nın dağılması ve Sovyetler Birliği'nin dağılması neredeyse aynı anda gerçekleşti. 1990'lar boyunca, Sırbistan-Karadağ batı dünyasının yaptırımlarıyla ağır bir darbe aldı; bu arada Rusya, 1999 yılına kadar üretimde istikrarlı bir ekonomik düşüşün eşlik ettiği sancılı yapısal reformlardan geçiyordu. Ülkeler arasındaki ilişkiler 1999 baharına kadar büyük ölçüde ihmal edildi.
1998'de Kosova Savaşı başladı, ardından Yugoslavya ile Batı arasındaki ilişkilerin kopması ve Rusya'nın şiddetle kınadığı Yugoslavya'nın NATO tarafından bombalanması olayı izledi. Mart 1999'da Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin, NATO'nun egemen Yugoslavya'ya karşı askerî harekâtını “açık bir saldırganlık” olarak nitelendirdi. Rusya, Birleşmiş Milletler'de NATO'yu kınadı ve Sırbistan'a yönelik NATO hava saldırılarının yasadışı bir askerî eylem olduğu açıklamasını destekledi. Rusya'dan gönüllüler ve paralı askerlerin KLA ile savaşmak ve NATO operasyonlarına direnmek için Kosova'ya gittikleri belirtildi. Bombalama sırasında, Slobodan Milošević'in kardeşi ve o sırada Yugoslavya'nın Moskova büyükelçisi olan Borislav Milošević gibi Sırp siyasi ekibinde Rusya dostu bir retorik gelişti ve Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin Belarus ve Rusya'dan oluşan Birlik Devletine katılabileceğini önerdi.
Tarih > 2000-günümüz

2000 yılının başında Vladimir Putin'in Rusya Devlet Başkanı olmasıyla, NATO'nun Yugoslavya'yı bombalamasından aylar sonra, ülkeler arasındaki ilişkiler ivme kazanmaya başladı. Slobodan Milošević'in devrilmesinin ardından, Yugoslavya'nın yeni Cumhurbaşkanı Vojislav Koštunica, Ekim 2000'de Putin'i ziyaret etti.
Ocak 2008'de, Moskova ve Belgrad arasında, yıl sonuna kadar Sırbistan'ın petrol ve gaz şirketi Naftna Industrija Srbije'nin (NIS) yüzde 51'ini 400 milyon Euro karşılığında Rus Gazprom Neft'e (Gazprom'un bir yan kuruluşu) devreden büyük bir anlaşma yapıldı. Euro ve daha sonra Gazprom, NIS'deki hissesini yüzde 56,5'e çıkardı.
Nisan 2012'de, o zamanki Sırbistan Başbakan Yardımcısı ve Sırbistan İçişleri Bakanı Ivica Dačić ve Rusya Acil Durumlar Bakan Yardımcısı Vladimir Puchkov, hükümetler arası kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Niş'te Rus-Sırp İnsani Yardım Merkezini açtılar. Sırbistan, NATO ile yoğun bir askeri işbirliğine sahipken (Sırbistan'ın ABD ile askeri işbirliği, Rusya'dan çok daha büyüktür) 2016 yılının başlarında Sırp parlamentosu, NATO personeline Sırp topraklarında serbest dolaşım ve diplomatik dokunulmazlık tanıyan bir anlaşmayı onayladı. Sırp hükûmeti, Niş'teki Rus-Sırp İnsani Yardım Merkezi'ne benzer bir statü vermeyi reddetti.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in Aralık 2017'de Rusya'ya yaptığı ziyaret, Politika tarafından “ilişkilerde onlarca yıllık durgunluğun” sembolik bir sonu olarak selamlandı. Kasım 2019'da Sırp güvenlik servisleri, Sırp ordusu yetkilileriyle buluşan ve para aktaran Rus istihbarat ajanlarının faaliyetlerini ortaya çıkardı.
Sırbistan, Ukrayna krizi ve 2014 yılında Kırım'ın ilhakı sonrasında Rusya'ya yaptırım uygulamadı.
25 Şubat 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgalina cevaben Vučić, Sırbistan'ın Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü ihlal etmenin yanlış olduğunu düşünürken, Rusya'ya yaptırım uygulamanın Sırbistan'ın çıkarına olmadığını da belirtti. Mart 2022'de bir Sırp aşırı sağcı çetesi Belgrad'da Rusya'yı desteklemek için binlerce Rusya yanlısı Sırp'ın katıldığı bir miting düzenledi. Birkaç gün sonra 21 Mart'ta Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşını protesto etmek için Sırbistan'ın başkentinde miting gerçekleşti, savaşın başlangıcından bu yana bildirilen ikinci Ukrayna yanlısı gösteri, Sırbistan'da yaşayan Ruslar tarafından düzenlendi.
Kosova sorunu

Rusya, Sırbistan'ın Kosova konusundaki tutumunu destekledi. Vladimir Putin, Kosova'nın tek taraflı bağımsızlığına her türlü desteğin ahlaksız ve yasa dışı olduğunu söyledi. Bakan, Kosova'nın tek taraflı olarak ilan edilen bağımsızlığının birkaç büyük dünya gücü tarafından tanınmasını "yüzyıllar süren", "tüm uluslararası ilişkiler sistemini parçalayan", "korkunç bir örnek" olarak nitelendirdi. Bildirinin ardından Sırbistan'a resmi bir devlet ziyareti sırasında, Rusya Devlet Başkanı seçilen Dmitry Medvedev, Sırbistan'a desteğini ve Kosova konusundaki tutumunu yineledi.
Rusya ayrıca Mart 2008'de Tibet'teki ayaklanmaların bazı devletler tarafından Sırbistan'ın ayrılıkçı eyaleti Kosova'nın bağımsızlığının tanınmasıyla bağlantılı olduğunu söyledi. Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, bir Rus gazetesine verdiği röportajda, Makedonya'daki (bugünkü Kuzey Makedonya) etnik Arnavutların daha fazla özerklik taleplerini Kosova sorunuyla da ilişkilendirdi. Lavrov, "Bunun tesadüfen olmadığını varsaymak için nedenler var. Tibet'te neler olduğunu, oradaki ayrılıkçıların nasıl davrandığını görebilirsiniz. Makedonya'daki Arnavutlar şimdiden bağımsızlığa doğru açık bir adım olan bir düzeyde özerklik talep ediyorlar. Ayrıca, dünyanın diğer bölgelerindeki olaylar, çok istikrarsız bir sürecin henüz başında olduğumuzu varsaymamıza neden oluyor."
23 Mart 2008'de Vladimir Putin, Kosovalı Sırp yerleşim bölgeleri için acil insani yardım emri verdi. Kosova Başbakanı Haşim Taci, Rusya'nın Kosovalı Sırplara yardım gönderme planına karşı çıktı. Rusya'nın ancak Priştine Hükûmeti ile anlaşmaya varılması ve koordine edilmesi halinde yardım gönderebileceğini belirtti.
15 Temmuz'da, Başkan Dmitry Medvedev önemli bir dış politika konuşmasında "AB için Kosova, ABD için Irak'ın neredeyse kendisidir... Bu, uluslararası hukukun altının oyulmasının en son örneğidir".
29 Mayıs 2009'da Cumhurbaşkanı Dmitry Medvedev, Sırbistan'ı Güneydoğu Avrupa'da Rusya için "kilit bir ortak" olarak nitelendirdi ve "Kosova sorununun çözümüyle ilgili olanlar da dahil olmak üzere gelecekte yabancı polis hareketlerimizi koordine etmeye devam etmeyi planlıyoruz" dedi.
Rusya'nın Sırbistan büyükelçisi Aleksandr Konuzin Haziran 2009'da Belgrad daily'ye verdiği demeçte, "Rusya'nın tutumu oldukça basit— Sırbistan'ın (Kosova konusunda) aldığı her türlü pozisyonu desteklemeye hazırız."
Rusya, Kosova'nın bağımsızlığına düşman olmasına rağmen, yine de 2020'de Donald Trump'ın aracılık ettiği Kosova ve Sırbistan arasındaki normalleşme anlaşmalarını destekledi.
Ekonomik ilişkiler > Ticaret

2016 yılında Rusya ile Sırbistan arasındaki ticaret, 2015 yılına göre yüzde 1,32 artarak 1,657 milyar dolara ulaştı; Rusya'nın Sırbistan'a ihracatı %9,34 düşüşle 770.2 milyon dolara ulaştı; Rusya'nın Sırbistan'dan ithalatı yüzde 12.84 artışla 886.8 milyon dolar oldu.
2017 yılında Rusya'nın Sırbistan'a ihracatının yüzde 70'ini hidrokarbonlar oluştururken, ana ihracat kalemi doğalgazdır; 2013'ten 2016'ya Rus gazının Sırbistan'a ihracatı 2 milyardan 1,7 milyar metreküpe düştü. 2013 yılında Gazprom, 2021 yılına kadar geçerli olmak üzere Sırbistan'a gaz ihracat fiyatında yüzde 13 indirim teklif etti.
Aralık 2017'de Rusya, Sırbistan'ın gazını yalnızca iç piyasada tüketmesi şartını iptal etti ve böylece Sırbistan'ın yakıtı yeniden ihraç etmesine izin verdi; 18 Aralık'ta yayınlanan bir Rus hükûmeti belgesi, yılda 5 milyar metreküp hacim için 2021 yılına kadar olan gaz tedariki için 2012 sözleşmesini değiştirdi.
Ekonomik ilişkiler > Şirketler

Sırbistan'ın en iyi performans gösteren şirketi Naftna Industrija Srbije'nin çoğunluk hissesi, hükûmet kontrolündeki Gazprom'un bir yan kuruluşu olan Rus şirketi Gazprom Neft'e ait.
Ekonomik ilişkiler > Yolculuk

Rusya ve Sırbistan, 2008'den beri iki ülke arasında seyahat eden yolcular için vizesiz bir politika izlemeye başladılar.
Askeri işbirliği

Sırp Silahlı Kuvvetleri ve silah endüstrisi, Sovyet- Yugoslavya döneminden beri Sovyet/Rus teknolojisine bağımlıdır.
Haziran 2016'da Sırbistan, 25 milyon avroya satın aldığı iki Rus Mi17 genel maksat helikopterini teslim aldı.
Aralık 2016'da iki ülke, Sırbistan'ın altı Mikoyan MiG-29 avcı uçağı, 30 modernize edilmiş T-72 ana muharebe tankı ve 30 BRDM-2 zırhlı araç almasını sağlayan bir askeri-teknik yardım anlaşması imzaladı. Savaş uçakları Ekim 2017'de teslim edildi, zırhlı araçların 2018'de teslim edilmesi bekleniyor.
Rusya, 2018'de Sırbistan ve Güney Osetya'ya üç kilogramlık radyo-elektronik karşı silah Pishchal (ayrıca Rus kolluk kuvvetlerine de tedarik ediliyor) ve sabit radyo-elektronik kompleksleri Taran sağlıyor.
Sırbistan, 'Slav Kardeşliği' adı verilen Rus-Belarus-Sırp askeri savaş oyunlarında yer alıyor ve ayrıca Chaborz M-3 savaş arabaları ile tedarik ediliyor. 2019 başlarında 3 silah sözleşmesi imzalandı.
Son yıllarda, Sırbistan ve Rusya arasındaki askeri işbirliği güçlendi. 2022'nin başından bu yana Sırbistan, ABD yaptırımlarının tehdidine rağmen Pantsir-S1 hava savunma sistemi ve 9M133 Kornet tanksavar füzeleri gibi çok sayıda Rus askeri donanımı satın aldı.
Eğitim

Yugoslavya ve Rusya Federasyonu, 19 Temmuz 1995'te Kültür, Eğitim, Bilim ve Spor Alanlarında İşbirliği Anlaşmasını imzaladılar. Buna dayanarak, 2002-04 dönemi için Aralık 2001'de Eğitim, Bilim ve Kültür Alanlarında İşbirliği Programı imzalanmıştır. Rusya Federasyonu Kültür Günleri 2002 yılında Sırbistan ve Karadağ'da, 2003 yılında Rusya Federasyonu'nda düzenlenmiştir.
Belgrad'daki Rus Bilim ve Kültür Merkezi 9 Nisan 1933'te açıldı. Merkezin popüler adı Rus Evi'dir.
Demografi

Nüfus sayımlarına göre, Sırbistan'da (2011) 3.247 Rus ve Rusya'da (2010) 3.510 Sırp yaşıyor. Rusya'da Sırpça konuşan 11.043 kişi var, bunların 3.330'unun anadili Sırpçadır ve Sırbistan'da 3.179 kişinin anadili Rusçadır. 2015 verilerine göre Rusya'da 29.499 Sırp vatandaşı var. 2013 verilerine göre Sırbistan'da 3.290 Rus vatandaşı vardı.
Popüler kültür

Belgrad'ın en başarılı ve prestijli otellerinden biri olan Hotel Moskva, adını Rusya'nın başkentinden almıştır. Anatoly Karpov, Mihail Kalaşnikof, Maksim Gorki ve diğer birçok önde gelen Rus'a ayrı vesilelerle ev sahipliği yapmıştır.
Kosova Savaşı'nın bir minyatürü (1389), Korkunç İvan'ın Resimli Kroniği (1567)
Prenses Elena Petrovna (Karađorđević Hanedanından) ve Prens John Konstantinovich
"Tehdit Edici Bir Durum", Temmuz 1914'ten bir Amerikan çizgi romanı: "Avusturya Sırbistan'a saldırırsa, Rusya Avusturya'nın üzerine, Almanya Rusya'nın üzerine ve Fransa ve İngiltere Almanya'nın üzerine düşecektir."
General Pyotr Wrangel, Rusya Tüm Askeri Birliği başkanı (soldan ikinci) ve Metropolitan Anthony Khrapovitsky (üçüncü sol) Belgrad, Dedinje'de, Paskalya'da, Nisan 1927
Rus Evi 1933'te Belgrad'da açıldı
Belgrad Taarruzu sırasında 3. Ukrayna Cephesi (Kızıl Ordu) birlikleri (1944)
Yugoslav Komünist Partisi'nin SFC Yugoslavya'nın Kominform'dan atılmasına Politika'da verdiği yanıt (1948).
Yugoslavya Cumhuriyeti Devlet Başkanı Vojislav Koštunica ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'da, 2000.
Vučić, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Belgrad'da bir araya geldi (2019).
Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç ve Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev, Belgrad'da, 2009.
Sırbistan Başbakanı Aleksandar Vučić ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'da, 2014.
Belgrad'daki Kızıl Yıldız Stadyumu'ndaki Gazprom tabelası
Belgrad Taarruzu'nun 70. yıldönümünde Belgrad'da ortak Sırp-Rus askeri geçit töreni (2014).
Hotel Moskva, Belgrad, Sırbistan
Emanuel Lasker

| Emanuel Lasker |
| --- | --- |

Doğum: Emanuel Lasker 24 Aralık 1868(1868-12-24) Berlinchen, Prusya (şimdi Barlinek, Polonya)
Ölüm: 11 Ocak 1941 (72 yaşında) New York 
Emanuel Lasker (d. 24 Aralık 1868, Barlinek, Polonya - ö. 11 Ocak 1941, New York, ABD) Alman satranç oyuncusu ve matematikçi.
1894'te Steinitz'i +10 -5 =4 sonucu ile yenerek dünya satranç şampiyonu oldu. Birçok turnuvada birinci oldu. Bunların en önemlileri Londra (1899), Sankt-Peterburg (1896 ve 1914) ve New York (1924) turnuvalarıdır.
27 yıl dünya satranç şampiyonu kaldı ve unvanını birçok maçta korudu. 1921'de Havana'da yapılan maçta Capablanca'ya yenilerek unvanını devretti.
1933 yılının İlkbaharında Adolf Hitler tarafından mülkiyet ve vatandaşlıktan mahrum etmesiyle, Yahudilere karşı ayrımcılık ve sindirme kampanyası başladı. Aynı yıl, Yahudi olan karısı Martha ile Almanya'yı terk etmek zorunda kaldı. İngiltere'de kısa bir süre kaldıktan sonra, 1935 yılında Adalet Komiseri, Spor Bakanı ve de satrançın coşkulu bir destekçisi olan Nikolai Krylenko tarafından Sovyetler Birliği'nde yaşamaya davet edildi. SSCB'ye giden Lasker Alman vatandaşlığından feragat ederek Sovyet vatandaşlığı aldı. Lasker, biraz para kazanabilmek için satranç yarışmalarına katıldı.
Joseph Stalin'in Büyük Temizlik operasyonunda SSCB'den ayrılmaya karar verdi. Ağustos 1937'de, eşi Martha ve Emanuel Lasker, Sovyetler Birliği'ni terk etmeye karar verdi ve Ekim 1937 yılında Hollanda üzerinden Amerika Birleşik Devletleri'ne (ilk olarak Chicago, bir sonraki New York) taşındı. Ertesi yıl Emanuel Lasker'in patronu Krylenko tasfiye edildi. Lasker, satranç ve briç dersleri vererek kendisini desteklemeye çalıştı.
1940 yılında, antisemitizm ve işsizlik gibi ciddi siyasi sorunlara çözüm önerileri olan son kitabı olan Geleceğin Toplumu nu yayınladı. Mount Sinai Hastanesi'nde bir hasta olarak, 72 yaşında, 11 Ocak 1941 tarihinde New York'ta böbrek enfeksiyonu nedeniyle öldü. Queens, New York'ta, Beth Olom Mezarlığına gömüldü.
Satranca psikolojik yaklaşımı ve derin tahlilleriyle bilinir. Aynı zamanda başarılı bir matematikçidir. Lasker, satranç oynamayı iki beyin arasındaki psikolojik bir mücadele olarak anlamış ve ifade etmiştir. Matematik doktorasını Erlangen'de David Hilbert yönetiminde yapmıştır (1902). Matematikte polinom halkalarında Lasker-Noether teoremi olarak anılan teoremi geliştirmiştir. Felsefe ile ilgilendiği, Albert Einstein'ın yakın arkadaşı olduğu da bilinmektedir.
2003 Harding

| Keşif |
| --- | --- |
Keşfeden: C. J. van Houten I. van Houten-G. T. Gehrels
Keşif yeri: Palomar Gözlemevi
Keşif tarihi: 24 Eylül 1960
Adlandırmalar
MPC belirtmesi: (2003) Harding
Adın kaynağı: Karl Harding (Alman gökbilimci)
Alternatif adlandırma: 6559 P-L · 1934 XH 1941 BH · 1952 BP 1952 DT · 1971 SU1 1972 YT · 1973 AG1
Küçük gezegen kategorisi: Ana kuşak · (dış)
Yörünge özellikleri
Dönem 4 Eylül 2017 (JD 2458000.5)
Belirsizlik parametresi 0
Gözlem yayı: 82,47 yıl (30.122 gün)
Günöte: 3,4477 AU
Günberi: 2,6723 AU
Yarı büyük eksen: 3,0600 AU
Dış merkezlik: 0,1267
Yörünge periyodu: 5,35 yıl (1.955 gün)
Ortalama ayrıklık: 98,138°
Ortalama devinim: 0° 11d 2,76s / gün
Eğiklik: 1,8693°
Çıkış düğümü boylamı: 64,474°
Perihelyon açısı: 70,697°
Fiziksel özellikler
Tayf tipi: C
Mutlak parlaklık (H): 12,0
Boyutlar: 20,173±0,112
Sinodal dönme süresi: 2,96 sa (0,123 g)
Geometrik albedo: 0,065±0,005
  
2003 Harding (geçici ismiyle 6559 P-L), asteroid kuşağının dış bölgelerinde bulunan, yaklaşık 18 kilometre çapında karbonlu bir Eoan asteroitidir. 24 Eylül 1960'ta Palomar-Leiden araştırması sırasında, Leiden'de gök bilimciler Ingrid ve Cornelis van Houten ve Palomar, California'dan Tom Gehrels tarafından keşfedildi.  Asteroit daha sonra astronom Karl Ludwig Harding'in adını aldı.
Yörünge ve Sınıflandırma

Asteroit, Eos ailesinin bir üyesidir.  Her 5 yıl 4 ayda bir Güneş'in yörüngesinde 2,7 ila 3,4 AU uzaklıkta dönen asteroidin yolu, yörünge eğimi 2 dereceden az olan ekliptik düzlemle neredeyse aynı düzlemdedir. Üç saatlik kısa bir dönüş süresine sahiptir.
Araştırma tanımı "P-L", 1960'larda Palomar-Leiden araştırmasında işbirliği yapan Palomar Gözlemevi ve Leiden Gözlemevi'nin adını taşıyan Palomar-Leiden anlamına gelir. Gehrels, Palomar'ın Samuel Oschin teleskopunu (48 inçlik Schmidt Teleskobu olarak da bilinir) kullandı ve fotoğraf plakalarını astrometrinin yapıldığı Leiden Gözlemevi'ndeki Ingrid ve Cornelis van Houten'e gönderdi. Bu üçlü, birkaç bin asteroidin keşfiyle tanınmaktadır.
Adlandırma

Asteroit, küçük gezegen 3 Juno'yu keşfeden Alman gök bilimci Karl Ludwig Harding'in (1765-1834) adını almıştır. Aynı zamanda ay krateri Harding'e de onun adı verilerek onurlandırılmıştır. Resmi adlandırma atıfı Minor Planet Center tarafından 15 Ekim 1977'de yayımlanmıştır. (M.P.C. 4238).
Emre Akbaba

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Emre Akbaba Alanyaspor formasıyla
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi:  4 Ekim 1992 (32 yaşında)
Doğum yeri:  Montfermeil, Seine-Saint-Denis, Fransa
Boyu:  1,80 m (5 ft 11 in)
Mevkii:  On numara
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Eyüpspor
Altyapı kariyeri
0000-2012:  Montfermeil
2012-2013:  Antalyaspor
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2013 |  Kahramanmaraş BB |  15 |  (1) |
| 2013-2016 |  Antalyaspor |  8 |  (0) |
| 2013-2015 |  → Alanyaspor (kiralık) |  56 |  (25) |
| 2016 |  → Alanyaspor (kiralık) |  14 |  (7) |
| 2016-2018 |  Alanyaspor |  66 |  (20) |
| 2018-2022 |  Galatasaray |  66 |  (11) |
| 2021-2022 |  → Alanyaspor (kiralık) |  31 |  (10) |
| 2022-2024 |  Adana Demirspor |  59 |  (14) |
| 2024- |  Eyüpspor |  21 |  (0) |
| Toplam |   |  336 |  (88) |
Millî takım kariyeri
| 2015 |   Türkiye A2 |  1 |  (0) |
| 2017- |   Türkiye |  7 |  (3) |
| Toplam |   |  8 |  (3) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 23 Kasım 2024 (2024-11-23) 
Emre Akbaba (d. 4 Ekim 1992, Montfermeil), on numara mevkiinde oynayan Türk millî futbolcudur. Süper Lig takımlarından Eyüpspor'da forma giymektedir.
Kulüp kariyeri

4 Ekim 1992 yılında Fransa’nın Montfermeil kentinde dünyaya gelen Emre Akbaba, 2012 yılında Türkiye’ye gelerek Antalyaspor altyapısında oynamaya başladı. 2012 yılında Kahramanmaraş BB’de profesyonel futbol hayatına geçen Emre Akbaba 2013 yılında Antalyaspor’a dönüş yaptı. 2013-14 futbol sezonuna gelindiğinde 2 yıl kiralık olarak Alanyaspor’un renklerine dahil olan Emre Akbaba Türkiye Kupası A2, 2 ve 3. Liglerde birçok kez forma giydi. 2013-14 sezonunda 16 gol ve 11 asistlik performansıyla takımının 1. Lig'e yükselmesinde pay sahibi oldu.
2015-16 sezonunda Antalyaspor, 2013-18 arası ve 2021-22 sezonlarında Alanyaspor, 2018-2022 arası Galatasaray formaları giyen Emre Akbaba, Galatasaray'da oynadığı dönemde ayağındaki kırık nedeniyle uzun süre sahalardan uzak kalmıştır. Tedavi sürecinin tamamlanmasından sonra Alanyaspor'a dönen oyuncu yeniden form tutarak 2022-2023 sezonu öncesi Adana Demirspor'a transfer oldu.
Adana Demirspor'da 2022-23 sezonunda 27 lig maçında 7 gol attı. 2023-24 sezonunda bu takımda forma giymeye devam eden Akbaba, takımın UEFA Avrupa Konferans Ligi eleme turu eşleşmesinde Genk'le karşılaştığı mücadelede de 1 gol atmıştır. Sezonun devamında 32 maçta forma giyerek ligde 7 gol attı. Son olarak 20 Nisan 2024'te oynanan Samsunspor maçında forma giydi ve ligin son haftalarında sakatlığı nedeniyle kadroda yer almadı. Adana Demirspor'un devre arasından itibaren yaşadığı mali kriz çerçevesinde takımdan ayrılacağı iddiaları ve transfer söylentileri bu süreçte sıkça haberlere yansıdı.
Millî takım kariyeri > Millî takım golleri

| № | Tarih | Yer | Rakip | Skor | Sonuç | Turnuva |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 13 Kasım 2017 | Antalya Stadyumu, Antalya, Türkiye |  Arnavutluk | 2-3 | 2-3 | Hazırlık maçı |
| 2. | 10 Eylül 2018 | Friends Arena, Solna, İsveç |  İsveç | 2-2 | 3-2 | 2018-19 UEFA Uluslar Ligi |
| 2. | 10 Eylül 2018 | Friends Arena, Solna, İsveç |  İsveç | 3-2 | 3-2 | 2018-19 UEFA Uluslar Ligi |
Ali el-Hadî

| Ali el-Hadî 10>  Şii imamı |
| --- | --- |
علي الهادي

Doğum: Ali bin Muhammed bin Ali 829 Medine, Abbâsî Devleti
Ölüm: 868 Samarra, Abbâsî Devleti
Defin yeri: El-Askeri Camii 34°11′54.5″K 43°52′25″D﻿ / ﻿34.198472°K 43.87361°D﻿ / 34.198472; 43.87361
Diğer ad(lar)ı: Ali Naki
Din: İslam
Çocuk(lar): Hasan el-Askerî Muhammed Abdullah Cafer Zeki
Ebeveyn(ler): Muhammed el-Cevâd

Ali el-Hadî veya Ali Naki (Arapça: علي الهادي; d. 829, Medine - ö. 868, Samarra), On İki İmam'ın onuncusu, 9. İmam Muhammed el-Cevâd'ın oğlu.
Kimliği

Şiîliğin İsnâaşerîyye mezhebinde ve onun kolları olan Câferîlik ile Alevîlik'te "Onuncu İmâm" olarak yer alan "Ali en-Nakî‘yyî’l-Hâdî" (Ali en-Nakî el-Hâdi) İslam Devleti'ni 656-661 yılları arasında yöneten dördüncü İslam halifesi ve İslam peygamberi Muhammed'in amcasının oğlu Ali el-Mûrtezâ'nın torunlarından dokuzuncu imâm Muhammed el-Cevâd'nın oğludur. Annesi Ümmü'l-Fazl'dır.
Kimliği > Yaşamı

Gençliğini Medine'de babasının yanında geçirdi. Onun ölümünden sonra imam oldu. Medine'deki etkisi gittikçe artınca, halife olmayı amaçladığı ve evinde silah bulundurduğu ihbarı üzerine bir gece evi basılıp arandı. İhbarın asılsızlığı anlaşıldıktan sonra Abbasi halifesi Mütevekkil tarafından Bağdat'a çağrıldı ve gözaltında tutulmak üzere Samarra'da oturmak zorunda bırakıldı. Ölünceye değin burada kaldı.