Ursa Major (takımyıldız)
Öne çıkanlar > Asterizmler

Büyük Ayı takımyıldızındaki yedi parlak yıldızın oluşturduğu asterizm, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve pek çok kültürde "Büyük Kepçe" olarak bilinen asterizmi oluştururken, Birleşik Krallık'ta bu şekil Saban veya (tarihi olarak) Charles'ın Arabası olarak adlandırılır. Türk kültüründe bu desenin en eski adı Yediger'di, 11. yüzyıldan itibaren Yedigen olarak anılmaya başlanmıştır. Yedi yıldızdan altısı ikinci kadirden veya daha parlaktır ve gökyüzünün en iyi bilinen desenlerinden birini oluşturur. Yaygın adlarının çoğunda ima edildiği gibi şeklinin bir kepçeye, zirai bir sabana veya arabaya benzediği söylenir. Büyük Ayı bağlamında, bu yıldızlar genellikle Büyük Ayı'nın arka kısmını ve kuyruğunu temsil edecek şekilde çizilir. Kepçenin "çanak" kısmından başlayarak sapı boyunca saat yönünde (gökyüzünde doğuya doğru) uzanan bu yıldızlar şunlardır:
Dubhe ("ayı"), 1,79 kadir büyüklüğüyle gökyüzündeki en parlak 35. yıldız ve Büyük Ayı'nın en parlak ikinci yıldızıdır.
Merak ("ayının kalçası"), 2,37 kadir büyüklüğe sahiptir.
Phecda ("uyluk"), 2,44 kadir büyüklüğe sahiptir.
Megrez, "kuyruk kökü" anlamına gelir ve ayının vücudu ile kuyruğunun (veya kepçenin çanağı ile sapının) kesiştiği noktadaki konumu belirtir.
Alioth, ayıya değil "kara at" anlamına gelen bir isimdir, orijinal adının bozulmuş ve yanlış bir şekilde Mizar'ın çıplak gözle görülen ikili yoldaşı, benzer isimli Alcor ile karıştırıldığı düşünülür. Alioth, Büyük Ayı'nın en parlak yıldızı ve 1,76 görünür büyüklüğüyle gökyüzündeki en parlak 33. yıldızdır. Aynı zamanda kimyasal elementleri ya tükenmiş ya da zenginleşmiş ve yıldız döndükçe değişiyormuş gibi görünen manyetik yıldızlar olan kimyasal olarak tuhaf Ap yıldızlarının en parlağıdır.
Mizar (ζ Ursae Majoris), Büyük Kepçe'nin sapının ucundan itibaren ikinci yıldız ve takımyıldızın dördüncü en parlak yıldızıdır. "Kemer/kuşak" anlamına gelen Mizar, çıplak gözle görülebilen optik yoldaşı Alcor (80 Ursae Majoris) ile ünlü bir çift yıldız oluşturur ve bu iki yıldız Araplar tarafından "at ve binici" olarak adlandırılmıştır.
Alkaid, η Ursae Majoris olarak bilinir ve "kuyruğun sonu" anlamına gelir. 1,85 görünür büyüklüğüyle Büyük Ayı'nın üçüncü en parlak yıldızıdır.
Dubhe ve Alkaid hariç, Büyük Kepçe'nin yıldızlarının tümü Yay takımyıldızındaki ortak bir noktaya doğru özdevinime sahiptir. Benzer hareket gösteren birkaç yıldız daha tanımlanmıştır ve bunlara topluca Büyük Ayı Hareketli Grubu denir.
Merak (β Ursae Majoris) ve Dubhe (α Ursae Majoris) yıldızları, Kuzey Yıldızı veya Kutup Yıldızı olarak da bilinen Polaris'i bulmakta yardımcı oldukları için "işaretçi yıldızlar" olarak bilinir. Merak'tan Dubhe'ye (1 birim) doğru bir çizgi görsel olarak izlenip 5 birim daha devam edilirse, gözünüz Polaris'e ulaşacak ve gerçek kuzeyi doğru bir şekilde gösterecektir.
Arap kültüründe, sıçrayan bir ceylanın üç çift ayak izini temsil eden başka bir asterizm daha bilinir. Takımyıldızın güney sınırı boyunca bulunan üç çift yıldızdan oluşur. Güneydoğudan güneybatıya doğru, ν ve ξ Ursae Majoris'i (sırasıyla Alula Borealis ve Australis) içeren "ilk sıçrama"; λ ve μ Ursae Majoris'i (Tania Borealis ve Australis) içeren "ikinci sıçrama" ile ι ve κ Ursae Majoris'i (sırasıyla Talitha Borealis ve Australis) içeren "üçüncü sıçrama".