stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tahran'daki Azerbaycan Büyükelçiliğine saldırı
Saldırı > Kayıplar

Baskın sonucunda diplomatik temsilciliğin güvenlik hizmeti başkanı, üsteğmen Orhan Rizvan oğlu Asgarov hayatını kaybetmiştir. Saldırının püskürtülmesi sırasında iki güvenlik görevlisi yaralanmıştır. Onlardan biri, teröristi etkisiz hale getirmeyi başaran Vasif Taghiyev, omzundan ve çenesinden vurularak yaralanmış ve ameliyat edilmiştir. Diğer yaralı kişi de ameliyat edilmiş ve vücudundan kurşun çıkarılmıştır. Saldırının gerçekleştiği gün verilen bilgilere göre, yaralıların durumu tatmin edici idi.
29 Ocak'ta Orhan Asgarov’un cenazesi, büyükelçilikte terör saldırısı sırasında yaralanan iki çalışan ve tahliye edilen büyükelçilik çalışanları, aile üyeleri dahil olmak üzere 53 kişi ile birlikte Tahran’daki İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı’ndan uçakla Bakü’deki Haydar Aliyev Uluslararası Havalimanı’na getirilmiştir. Daha sonra Asgarov’un cenazesi Teze Pir Camii’ne getirilmiştir. Orhan Asgarov 30 Ocak'ta saat 12:00'de II. Fahri Hiyaban'da defnedilmiştir. Cenaze törenine Azerbaycan Savunma Bakanı Zakir Hasanov, Azerbaycan Savunma Sanayi Bakanı Medet Guliyev, Azerbaycan İçişleri Bakanı Vilayet Eyvazov, Türkiye'nin Azerbaycan Büyükelçisi Cahit Bağcı, Kafkasya Dinî Konseyi Başkanı Şeyhülislam Allahşükür Paşazade, Vatikan’ın Azerbaycan'daki apostolik nuncio'su Başpiskopos Marek Solcinski, Alban-Udi Hristiyan Dini Topluluğu Başkanı Robert Mobili, Azerbaycan'daki Dağ Yahudileri Topluluğu Başkanı Milikh Yevdayev ve diğerleri katılmış, ayrıca büyük bir kalabalık toplanmıştır.
Tepkiler > Azerbaycan'da

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev saldırıyı "terör eylemi" olarak nitelendirerek kınamış, Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı Basın Hizmeti Dairesi Başkanı Ayhan Hacızade ise elçiliğe yapılan saldırının sorumluluğunu İran'ın taşıdığını eklemiştir. Azerbaycan'ın İran'daki Büyükelçisi Ali Alizade, Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclis Başkanı Sahibe Gafarova ve Azerbaycan Adalet Bakanı Fikret Memmedov gibi birçok Azerbaycanlı siyasi yetkili, Azerbaycan'ın İran'daki büyükelçiliğine yapılan silahlı saldırının sorumlularının cezalandırılması çağrısında bulunmuştur. Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi milletvekili Elman Nesirov ve Milli Meclis Kamu Birlikleri ve Dini Kurumlar Komitesi üyesi Ceyhun Memmedov gibi politikacılar, aynı zamanda Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, saldırıya etkili olan faktörler arasında İran'da yürütülen Azerbaycan karşıtı kampanyayı örnek göstermişlerdir. Ayrıca, Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı ve Milli Meclis Savunma, Güvenlik ve Yolsuzlukla Mücadele Komitesi Başkanı Ziyafet Askerov gibi politikacılar, saldırının "ailevi ve kişisel" sebeplerle gerçekleştiğine inanmadıklarını ifade etmişlerdir. Kafkasya Müslümanları İdaresi yayımladığı açıklamada saldırıyı "kesin bir dille" kınamış, onu "siyasi amaçlı bir terör eylemi" olarak nitelendirdiğini eklemiştir.
Tepkiler > İran'da

İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ilgili kurumlara saldırının soruşturulması talimatını vermiştir.  Reisi, merhumun yakınlarına başsağlığı dilemiş ve yaralılara da acil şifalar dilemiştir. İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, Cumhurbaşkanlığı Siyasi Yardımcısı Muhammed Cemşidi, İslami Şura Meclisi Başkan Yardımcısı Ali Nikzad,  İslami Şura Meclisi Milli Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı Vahid Celalzade, İran İçişleri Bakanı Ahmed Vahidi gibi siyasi liderler, saldırının "kişisel bir sebebe dayandığı" iddiasına atıfta bulunarak Azerbaycan ile İran arasındaki ilişkilerin gerilmemesi çağrısında bulunmuşlardır. Buna rağmen, İran'da devam eden protestolarda iç muhalifler, olayla ilgili olarak İslam Devrimi Muhafızları Ordusu'nu (IRGC) suçlamaktadır. Protestocular uluslararası toplumu "SEPAH"ı terör örgütü olarak tanımaya çağırmışlardır.
Saldırıdan sonra İran Azerbaycanlıları, Azerbaycan'ın Tebriz'deki Başkonsolosluk binasının önüne giderek çiçek bırakmaya başlamışlardı.  İran milli futbol şampiyonasında mücadele eden Tebriz'in "Traktör" futbol takımı, yayımladığı açıklamada "kardeş acısını kardeş çeker" ifadesini kullanarak saldırıyı kınamıştır.
Tepkiler > Uluslararası

Birleşik Krallık, ABD, Rusya, Türkiye, İsrail, Ukrayna, Pakistan, İtalya, Fransa, Mısır ve Bulgaristan gibi 120’den fazla ülkenin devlet başkanı, dışişleri bakanları ve büyükelçileri, BM Genel Sekreteri António Guterres, NATO Genel Sekreteri'nin Kafkasya ve Orta Asya Özel Temsilcisi Javier Colomina, Avrupa Birliği Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Marija Pejčinović Burić, Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıbek Ömüraliyev  gibi birçok uluslararası örgüt temsilcisi, saldırıyla ilgili hayatını kaybedenlere başsağlığı dilemiş, yaralılara acil şifa dileyerek saldırıyı kınamıştır. Dış liderler, diplomatlar, siyasetçiler ve kurumlar, şok ve üzüntü içinde olduklarını ifade etmiştir. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price gibi birçok ülke temsilcisi, İran'ı Viyana Sözleşmesi'ne saygı göstermeye çağırmıştır.
Analizler

Azerbaycanlı politikolog Fuad Şahbazov'un görüşüne göre, İran'daki Azerbaycan büyükelçiliğine yapılan saldırı "iki ülke arasında son aylarda meydana gelen diplomatik çatışmanın mantıksal sonucudur". O, yaşananların "planlı bir şekilde gerçekleşen bir eylem" olduğunu düşünmüştür. Şahbazov, saldırının arkasında yatan sebeplerden birinin 2023 yılının ocak ayında Azerbaycan'ın İsrail'de diplomatik büyükelçilik açması ve oraya büyükelçi ataması olduğunu belirtmiştir. Ona göre, Azerbaycan büyükelçilik çalışanlarının Tahran'dan tahliyesi, diplomatik ilişkilerin bir süre daha soğuk kalacağına işaret etmektedir. Politikolog Elçin Mirzabeyli, "İran'ın Azerbaycan Cumhuriyeti'nin toprak bütünlüğüne, egemenliğine, güvenliğine gerçek bir tehdit oluşturması ve Tahran'daki büyükelçiliğe yapılan saldırının BM'nin tartışmasına sunulması gerekir" demiştir. O, saldırıyı "molla rejiminin uzun yıllardır sürdürdüğü ideolojik, manevi, bilişim ve silahlı terör politikalarının en iğrenç örneği" olarak tanımlamıştır.
Amerikalı uzman ve Hudson Enstitüsü'nün baş bilim uzmanı Michael Scott Doran, saldırının arkasında İran'daki yönetimin olduğunu belirtmiştir. O, eklemiştir: "empirizme dayanan kural şudur ki, İran'daki büyükelçiliğe saldırı, rejim istemeseydi gerçekleşmezdi." "Atlantic Council" Bilim Araştırma Merkezi'nin baş bilim uzmanı, Uluslararası Vergi ve Yatırım Konuları Merkezi'nin enerji, büyüme ve güvenlik direktörü Ariel Cohen, saldırıyı İran'ın "resmi Bakü'ye karşı düşmanca tavrı" olarak nitelendirmiştir ve eklemiştir ki, büyükelçiliğe yapılan saldırı "İran yönetiminin bilgisi olmadan gerçekleşemezdi." Rus politikolog, Siyasi Araştırmalar Merkezi'nin direktörü Sergey Markov, silahlı saldırının "İran yönetiminin parmağı olduğu"nu bildirmiştir. Onun sözlerine göre, İran basınında sürekli olarak "Azerbaycan'a karşı kampanya yürütülmesi, Tahran yönetiminin suçunun bir parçasıdır".
ABD'nin "IHS Markit" danışmanlık şirketinin BDT ve Kafkasya ülkeleri üzerindeki baş analisti Aleksandr Melikişvili'ye göre, İran hükûmetinin Azerbaycan'ın Tahran'daki büyükelçiliğine saldırıya "sessiz onay vermesi" ihtimali de bulunmaktadır. O, "saldırganın kabinette oturan İranlı polise el sallamasını" gerekçe göstererek İran tarafının büyükelçiliği nasıl koruduğunu sorgulamıştır. Ayrıca, Fransız tarihçi ve siyaset bilimci Maksim Quen de İran polisinin silahlı kişinin büyükelçiliğe girdiğini gördüğünde çok sakin davranmasına dikkat çekmiş ve bunu "şimdiye kadar en güçlü kanıt" olarak nitelendirmiştir. Diplomasi ve Diyalog Uluslararası Konseyi'nin direktörü, Fransız siyasetçi Erik Gozlan saldırıyla ilgili olarak, bunun "bazı güçlerin Kafkasya'da barış istemediğini" gösterdiğini ifade etmiştir.
Terörizm ve güvenlik konusunda Türk uzman Abdulla Ağar, güvenlik görevlilerini "kahraman" olarak nitelendirmiştir. Ona göre, eğer görevliler müdahale etmeseydi, saldırının sonuçları çok daha ağır olacaktı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile İran Dini Lideri Ali Hamenei arasında görüşme. 2017 yılı.
Kastel Deresi

Kastel Deresi, Trabzon'un Sürmene ilçesinin doğusunda Karadenize karışan bir nehirdir. Yeniay ve Soğuksu mahallelerini ayırmaktadır.
Cengiz Sezici

Başlığın diğer anlamları için Cengiz (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Cengiz Sezici |
| --- | --- |

Doğum: 5 Nisan 1950 Adana, Türkiye
Ölüm: 3 Ağustos 2019 (69 yaşında) İstanbul, Türkiye
Ölüm sebebi: Nefes darlığı
Defin yeri: Kabasakal Mezarlığı, Adana
Milliyet: Türk
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1971-2019

Cengiz Sezici, (5 Nisan 1950, Adana - 3 Ağustos 2019, İstanbul), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur.
Hayatı ve kariyeri

5 Nisan 1950'de Adana'da doğan Sezici, oyunculuğa 1969 yılında tiyatroya başladı ve 1977'de sinemaya geçiş yaptı. AST gibi topluluklarda çalıştı. Atıf Yılmaz ve İhsan Yüce'nin yönlendirmesiyle sinema ve dizi filmlerde rol aldı. Kış Çiçeği filmindeki performansıyla 33. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde  "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu" ödülünü aldı. Bir dönem Menderes Samancılar ile aynı evi paylaştı.
1997-1999 yılları arasında Show TV'de yayımlanan yerli dizi Ayşecik'te canlandırdığı "Çatal Niyazi" karakteriyle sivrildi.
Ölümü

3 Ağustos 2019'da geçirdiği nefes darlığı sonucu İstanbul'da kaldırıldığı bir hastanede 69 yaşında ölen Sezici'nin cenazesi, memleketi Adana'ya gönderilerek Kabasakal Mezarlığı´nda defnedildi.
Filmografisi

1977: Selvi Boylum Al Yazmalım
1980: Bereketli Topraklar Üzerinde
1984: Balayı
1984: Karanfilli Naciye
1985: ‘’Körebe’’
1986: Yoksul
1986: Çalıkuşu
1986: Fatmagül'ün Suçu Ne?
1986: Gün Akşam Oldu
1986: Seher Vakti
1986: Son Urfalı
1987: 72. Koğuş
1987: Anayurt Oteli
1987: Alnımdaki Bıçak Yarası
1987: Babamız Eğleniyor
1987: Vurgun
1988: Aşıksın
1988: Kırmızı Gece
1988: Yeter
1989: Gülen Adam
1989: Vahşi ve Güzel
1989: Çingene
1990: Eskici ve Oğulları
1990: Kiraz Çiçek Açıyor
1990: Zavallı
1991: Issızlığın Ortası
1991: Siyabend ile Heco
1993: Gece, Melek Ve Bizim Çocuklar
1993: İftira
1993: Rumuz Sev Beni
1994: 155 Polis İmdat
1994: Sessiz Çığlık
1994: Uyuşturucu
1995: Sen de Gitme Triandafilis
1995: Bir Sessiz Adam
1995: Evdekiler
1996: Ali/Sakın Arkana Bakma
1996: Kış Çiçeği
1996: Zehra Ana
1997: İlişkiler
1998: Aynalı Tahir
1998: Ayşecik
1999: Üçüncü Sayfa
1999: Zilyoner
2000: Abuzer Kadayıf
2000: Bedel
2000: Can Ayşecik
2000: Ver Elini Kayınço
2002: Emanet
2002: Hastayım Doktor
2003: Kurşun Yarası
2004: Bir Aşk Hikâyesi
2004: Gülizar
2004: İki Genç Kız
2005: Aşka Sürgün
2005: Ver Elini İstanbul
2006: Kırık Kanatlar
2006: Cennet Mahallesi
2007: Yersiz Yurtsuz
2007: Zeynep'in Sekiz Günü
2008: Muro
2009: Kül ve Ateş
2011: Geniş Aile - Konuk oyuncu
2011: Keşanlı Ali Destanı
2013: Kaçak - Nihat Cabbar (Bici Nihat)
2014-2015: Kurtlar Vadisi Pusu - Settar Zazaoğlu
2018: Söz - Sami
Cengiz Sezici'nin Kabasakal Mezarlığı'ndaki kabri, Adana
Fol Deresi

Fol Deresi
Tonya'da Fol Deresi
Fol Deresi veya Kumandere(Eski adı: Viopoli), Gümüşhane'nin Kürtün ilçesinden doğan, Trabzon'un Tonya ve Vakfıkebir ilçelerinden geçerek Karadenize akan bir nehirdir. Nehrin içinden geçtiği ilçelerden Vakfıkebir'in eski adı Foldur. Bu ad nehirden türemiştir. Coğrafyacı Heinrich Kiepert, bu nehirden Kerasun Dere olarak bahsetmektedir. Fol Deresi çevresinin antik Liviopolis olduğu iddia edilmiştir ama bu iddianın doğruluğu belirsizdir. Nehrin uzunluğu 45 kilometredir. Derenin yıllık ortalama debisi 130 hm³'tür.
Conan (televizyon programı)

| Conan |
| --- | --- |

Format: Talk show
Proje tasarımcısı: Conan O'Brien
Sunucu: Conan O'Brien
Başrol: Andy Richter Jimmy Vivino ve The Basic Cable Band
Ülke: ABD
Dili: İngilizce
Sezon sayısı: 6
Bölüm sayısı: 945 (6 Ekim 2016 itibarıyla) (bölümleri listesi)
Yapım
Yönetici yapımcı: Jeff Ross
Mekân: Stage 15, Warner Bros. Studios Burbank, Kaliforniya
Gösterim süresi: 60 dakika
Yapım şirketi: Conaco
Yayın bilgileri
Görüntü formatı: 480i (SDTV) 1080i (HDTV)
Yayın tarihi: 8 Kasım 2010 (2010-11-08) - yayında
Kronoloji
İlişkili programlar: Late Night with Conan O'Brien (NBC; sunucu, 1993–2009) The Tonight Show with Conan O'Brien (NBC; sunucu, 2009–2010)
Dış bağlantılar
İnternet sitesi

Conan, Amerika Birleşik Devletleri'nin TBS kanalında haftanın dört günü yayınlanan bir late-night talk show programıdır. Bir saatlik program 8 Kasım 2010'da yayın hayatına başladı. Sunucusu yazar ve komedyen Conan O'Brien'dır. O'Brien 16 yıl boyunca NBC'de Late Night with Conan O'Brien ile ekrana geldi. Sonrasında The Tonight Show'u devraldı. Ancak yedi ay sonra Jay Leno programa döndü.
Geleneksel bir late-night talk show'u olan Conan'da güncel haberler, politikacılar, ünlüler ve zaman zaman şovun kendisi mizah konusu olmaktadır. Program genelde Conan O'Brien'ın son haberlerden bahsettiği ve zaman zaman sidekick'i Andy Richter ile paslaşarak sürdürdüğü bir monolog ile başlamaktadır. Programın ikinci kısmında oyuncular, sanatçılar, medya kişilikleri ya da politikacılar arasından seçilen iki konukla yapılan birer söyleşinin ardından bir müzik ya da stand-up komedi performansı ile program sona ermektedir.
Ocak 2010'da The Tonight Show with Conan O'Brien yedi aydır yayındaydı. NBC Jay Leno'nun eski saatine taşınacağını ve O'Brien'ın programının gece yarısına itileceğini duyurdu. Yaşanan kısa süreli anlaşmazlıkların ardından NBC, 45 milyon dolar ödenerek O'Brien'ın kanalla ilişkisinin sonlandırıldığını açıkladı. O'Brien birkaç ay sonra internette gördüğü büyük desteğin de etkisiyle The Legally Prohibited from Being Funny on Television Tour adında bir turneye çıktı. O'Brien'ın Kasım ayında TBS'te olacağı turnenin ilk günü duyuruldu.
Conan, TBS'te pazartesiden perşembeye haftanın dört günü doğu saati ile 23.00'te yayınlanmaktadır ve ardından yapımcılığını O'Brien'ın yapımcılık şirketi Conaco'nun üstlendiği The Pete Holmes Show ekrana gelmektedir. Komedyen ve oyuncu Andy Richter programın anonsçusu olarak O'Brien'a eşlik etmektedir. Programın orkestrası uzun süredir O'Brien'ın programlarında yer alan Jimmy Vivino and the Basic Cable Band'dir. Gruptan ayrılan Max Weinberg'in yerine Jimmy Vivino yeni grup lideri ve önceki yıllarda zaman zaman Weinberg'in yerine bakan James Wormworth yeni davulcu olarak yer almaktadır.
14 Mayıs 2014'te TBS, programın sözleşmesinin 2018'e kadar uzatıldığını duyurdu.
Bölümler

Ana madde: Conan bölümleri listesi
Duane Acker

| Duane Acker |
| --- | --- |

Kansas Eyalet Üniversitesi Dekanı
Görev süresi 1975-1986
Yerine geldiği: James McCain
Yerine gelen: Jon Wefald
Kişisel bilgiler
Doğum: Duane Calvin Acker 13 Mart 1931(1931-03-13) Atlantic, Iowa, ABD
Ölüm: 13 Aralık 2024 (93 yaşında) Atlantic, Iowa, ABD
Evlilik(ler): Shirley Hansen
Çocuk(lar): 2
Bitirdiği okul: Iowa Eyalet Üniversitesi Oklahoma Eyalet Üniversitesi
Mesleği: Akademisyen ve eğitimci
Duane Calvin Acker (13 Mart 1931 – 13 Aralık 2024), Amerikalı akademisyen ve eğitimci.
Hayatı

Acker, 13 Mart 1931'de Atlantic, Iowa'da doğdu. Iowa Eyalet Üniversitesi ve Oklahoma Eyalet Üniversitesi'nde eğitim gördü. Iowa Eyalet Üniversitesi, Kansas Eyalet Üniversitesi, Güney Dakota Eyalet Üniversitesi ve Nebraska Üniversitesi'nde dersler verdi. 1975-1986 yılları arasında Kansas Eyalet Üniversitesi Dekanıydı. Aynı zamanda 1990-1993 yılları arasında Uluslararası İşbirliği ve Kalkınma ve Dış Tarım Hizmetleri'nin yöneticisi ve USDA'nın Bilim ve Eğitimden Sorumlu Yardımcı Sekreteri olarak görev yaptı. Shirley Hansen ile evli iki çocuk sahibi olan Acker, 13 Aralık 2024'te memleketi Atlantic, Iowa'da doğal nedenlerden 93 yaşında öldü.
Manahoz Deresi

| Manahoz Deresi |
| --- | --- |
 Manahoz Deresi, Beşköy

Genel bilgiler
Kaynak: Doğu Karadeniz Dağları
Kaynak rakımı: 2300 m
Ağız: 0 m
Uzunluk: 40 km
Manahoz Deresi, Manahoz Çayı, Manahos Deresi veya Manahos Çayı (Eski adıyla: Kora Nehri), Trabzon ilinin Sürmene ve Köprübaşı ilçelerinde bulunan, Karadeniz'e akan bir nehirdir. Nehirde bulunan 7 hidroelektrik santral toplamda 66 MW'lik enerji üretmektedir. Nehrin kaynağı denizden yaklaşık 2300 metre yüksekliktedir ve nehrin uzunluğu yaklaşık 40 kilometredir. Nehrin yatak eğimi %58'dir. Doğu Karadeniz Dağlarından doğan nehir kuzey yönünde akar. Nehir, Ksenofon ve komutasındaki 10.000 paralı askerin devetabanı yedikten sonra hastalandığı yer olarak bilinmektedir. Derenin yıllık ortalama debisi 230  hm³'tür. Derenin ana kolu Madur Tepesi'nden doğar. Dere, Hazmaağa Yaylası'ndan doğan ikinci kolla Arpalı köyünde birleşir ve kuzeye akmayı sürdürür. Doğudan Vartan Deresi, batıdan Vizara Deresi (Coşk Deresi), Egşeho Deresi, Çifteköprü Deresi ve Ormanseven Deresi akarsuya katılır.
Ağasar Deresi

Ağasar Deresi, Akhisar Deresi veya Aksa Deresi, Trabzon'un Şalpazarı ilçesinde doğan, Trabzon'un Beşikdüzü ilçesinden geçerek Karadeniz'e karışan bir nehirdir. İlçenin en önemli derelerinden olan Ağasar'ın çevresinde 29 köy konumlanmıştır. Bu köylerde ağırlık olarak Çepniler yaşamaktadır. Derenin yıllık ortalama debisi 88 hm³'tür.
Derenin yanındaki tarihi değirmene bağlı türbin, derenin suyunu kullanarak 12 ila 20 volt arası elektrik üretebilmektedir. Bu elektrik Şalpazarı'ndaki bir camiyi aydınlatmakta kullanılmaktadır.
Etimoloji

Bir rivayete göre, Ağasar kelimesi "Akhisar" kelimesinin değişime uğramasıyla oluşmuştur. Salname'lerin ‘Şarlı Nahiyesi Hakkında Ma’lumat’ adlı bölümünde dere, Akhisar Deresi olarak geçmektedir. Bir başka rivayete göre, bir  gencin sevdiği kıza söylediği "Ağa bana sarıl! Ağa beni sar! Ağa sar!" sözleri zamanla Ağasar kelimesini dönüşmüş ve vadinin adı bu olmuştur. Ayrıca kelimesinin Farsçada soğuk su anlamına gelen "Âvasar/âbasar" kelimesinde türemiş olması da ihtimaller arasındadır.
Yomra Deresi

Yomra Deresi veya Durana Deresi, Maçka'nın dağlık bölgelerinde doğan ve Yomra ilçe merkezinde Karadenizle buluşan bir nehirdir. Yomra'nın köyleri çoğunlukla Yomra Deresi vadisinde kuruludur. Şana Deresi ile birlikte ilçedeki en önemli iki su kaynağından biridir. Nehrin üzerine kurulan hidroelektrik santralinde yıllık ortalama 11,24 GWh enerji üretilmektedir. Derenin yıllık ortalama debisi 69.60 hm³'tür.
2004 yılında, Özdil Beldesi karayolu genişletme çalışmalarından dolayı Doğu Karadenizde en fazla toprak erozyonu Yomra Deresi havzasında gerçekleşti. 2019 yılındaki şiddetli yağışlardan sonra nehrin debisinin arttığı rapor edildi.
Güzelhisar Çayı

| Güzelhisar (Pytikos) Çayı |
| --- | --- |
 Karşıda Birkitepe'de antik şehir Myrina
Konum
Ülke(ler):  Türkiye
Genel bilgiler
Kaynak: Yunt Dağı

Ağız: Çandarlı Körfezi, Ege Denizi
Ağız rakımı: 0 m
Havza alanı: 682,24 km²
Debi: 4,5 m³/sn
Güzelhisar (Pytikos) Çayı, Yunt Dağı'ndan kaynağını alan, Çandarlı Körfezi'nden Ege Denizi'ne dökülen akarsu.
Çayın yıllık ortalama akımı 4,5 m³/sn'dir. En yüksek akım Şubat ayında 13,4 m³/sn, en düşük akım Ağustos ayında 0,3 m³/sn ile görülür. Maksimum akım 20 Şubat 1965 tarihinde 570 m³/sn ile tespit edilmiştir. Haziran-Ekim arasında çayın kuruduğu zamanlar olmaktadır.
Güzelhisar havzası içerisinde, İzmir'in Aliağa, Menemen, Bergama, Manisa Merkez ilçenin toprakları bulunur. Gediz ve Bakırçay grabenleri arasında D-B doğrultuludur ve Yunt Dağları'nın batı yakasındadır. Havzanın doğu-batı  uzunluğu 40 km, kuzey- güney genişliği 31 km'dir.
Çayın denize ulaştığı alanda KB-GD uzanımlı Güzelhisar Grabeni oluşmuştur. Grabenin sahil kısmında Güzelhisar Çayı'nın deltası oluşmuştur. Delta üzerinde 4,7 km² alana, 1,7 km genişlik, 3 km uzunluğa sahip deltada Kayaalan Ovası yer alır. Akarsu ağzından güneye doğru kıyı oku oluşmuştur. Bu kumsal alan plaj olarak değerlendirilmektedir. Bu alanda kıyı kordunu pelikanların da barındığı lagün oluşumuna neden olmuştur.
Üzerine Güzelhisar Barajı kurulmuştur. Barajdan Aliağa Rafinerisine sanayi suyu, içme ve kullanma suyu elde edilir. Baraj 1975-1981 yılları arasında inşa edilmiştir. Kaya ve toprak dolgulu gövdeye sahiptir. Baraj gövdesinin temelden yüksekliği 89 m, talvegden yüksekliği 77 m'dir. Barajdan Aliağa ve İzmir'e içme suyu sağlanmaktadır.
Madra Çayı

| Madra Çayı> Konum |
| --- | --- |
Ülke(ler): Ege Denizi
Genel bilgiler
Kaynak: Madra Dağı

Ağız: Altınova, Ayvalık
Ağız rakımı: 0 m
Uzunluk: 65 km
Havza alanı: 465 km²
Debi: 2.614 m³/sn
Madra Çayı, Madra Dağı eteklerinden doğup, Kuzey Ege sularına dökülen akarsu. Balıkesir ile İzmir sınırlarında, Madra Dağı kütlesi üzerinde bulunur. Dağın GB eteklerinden doğduktan kuş uçumu 45 km sonra Altınova sınırlarında, Ege Denizi'ne dökülür. Çay üzerinde 79 m yüksekliğinde, içme ve kullanma suyu temin edilen Madra Barajı bulunur.
Çayın; havza genişliği 465 km², yıllık debisi ortalama 2.614 m³/sn, yatak eğimi %10-20 arasında, uzunluğu 66,5 km'dir. Akarsu ağı dantiritik yapıdadır.
Madra Çayı, 8,1-8,9 pH değeri ile alkali karakter gösterir.
Anglosaksonlar

M.S. 600'lü yıllarda İngiltere siyasi yapısı
Anglosaksonlar, Anglus, Sakson ve Jüt karışımı bir Cermen halkı. 5. yüzyıldan itibaren Romalıların Britannia olarak isimlendirdiği adayı istila etmiş ve 865'teki Viking istilasına kadar adanın tamamını yönetmişlerdir; Viking istilasından Norman istilasına kadar geçen sürede ise bazen adanın bir kısmını, bazen tamamını yönetmiş ve bazen de adanın kontrolünü tamamen Vikinglere kaptırmışlardır. Vikinglerin gelişiyle İngiltere'deki Anglosakson kontrolü önemli ölçüde zayıflamış ve Normanların gelişiyle birlikte tamamen sona ermiştir.
Etimoloji

Anglosakson sözcüğü Kıta Avrupası yazarları tarafından ilk kez 8. yüzyılda kullanılmaya başlandı. Bede, Antiqui Saxons (Eski Saksonlar) tabirini kullanıyordu. Romalıların Germania dedikleri bölgenin kuzeyindeki (günümüzde Hamburg'un kuzeybatısı) Angles ve Saxon germen kabilelerinin birleşmesinden Anglosakson terimi türemiştir. Norman İstilası'ndan sonra Anglosakson sözcüğü İngiliz anlamında kullanılmaya başlandı. Anglosakson tabiri günümüzde İngiliz soyundan gelen beyaz ırkları tanımlamakta kullanılır. İngiliz sözcüğü, Anglus (İngilizce: Angle) sözcüğünden gelir.
Tarihçe

Bede'ye göre Angluslar, Saksonlar ve Jütilerden oluşan Cermen halkları 5. ve 6. yüzyıllardan itibaren Almanya'dan göç ederek İngiltere'nin çeşitli bölgelerine yerleştiler ve ayrı ayrı krallıklar kurdular. Bu halklar Britanyalı kabile şefi Vortigern'in davetiyle, Pikt ve İrlandalı işgalcilere karşı Vortigern'in topraklarını savunmak için gelmişlerdi.
İlk gruplar Romalıların Britanya'dan çekildiği 410 yılından önce geldiler. İngiltere'deki Anglosakson yerleşkeler ve kuran halklar şunlardır: Essex, Sussex ve Wessex (Saksonlar); East Anglia, Middle Anglia, Mercia ve Northumbria (Angluslar) ve Kent (Jütiler). Bu yedi topluluk ortak yönetim anlamında bir heterarşi oluştururlar, ancak IX. yüzyıldan itibaren adayı istila eden Dan akınlarını durduramadılar. Sonunda 871 yılında Dan'ları mağlup etmeyi başaran Wessex kralı Büyük Alfred olur ve Güney İngiltere'nin kralı haline gelir. 878 yılında Alfred ile anlaşan Dan'lar, Wessex'ten çekilmeyi kabul ederler. Alfred'den sonra gelen krallar bir süre Dan'ları engellemeyi başarsalar da Dan'lara yüklü miktarda vergi ödemeyi kabul etmek zorunda kalırlar.Hatta Danimarka kralı Sveyn Forkbeard (986-1014) ve ardılı Knud (986.1014) İngiltere kısa bir süre Danimarka Krallığının parçası haline gelir. Nihayet Norman Prensi I. William tarafından (1066) adaların istilasıyla son bulmuştur. Norman istilası, aynı zamanda İngiltere'nin son istilasıdır
Kültür

Bu döneme ait arkeolojik buluntuların çoğu Suffolk eyaletindeki Woodbridge yakınlarındaki Sutton Hoo höyüğünde bulunmuştur.
Wessex'lerin kurduğu bu hükûmetin esası Germen örf ve adetlerine dayanmakta, halk; asilzadeler, hür çiftçiler, yarı hür olanlar ve kölelerden meydana gelmekteydi. Daha sonra aristokrat bir zümre gelişerek hakimiyeti ele geçirmiştir.
Anglosaksonlar önceleri tüm Germenler gibi Germen mitolojilerine inanıyorlardı. VI. yüzyılın sonlarında Hıristiyanlığı kabul etmişlerdir.
Normanlar; Anglosaksonların dil, edebiyat, hukuk ve çeşitli adetlerine tesir etmişlerdir.
Anglosaksonlara ait önemli bulguların bulunduğu Sutton Hoo höyüğü