Latince
Ses bilgisi

Latincede bulunan seslerin telaffuzu konusunda elimize ulaşmış herhangi bir veri bulunmamaktadır. Telaffuz konusunda edindiğimiz bilgiler ise ancak rekonstrüksiyon yöntemiyle elde edilir. Rekonstrüksiyon yönteminin yararlandığı kaynaklar ise antik yazarların telaffuzları, antik etimoloji eserleri, yazım hataları ve diğer dillerdeki Latince kökenli sözcüklerin telaffuzlarıdır.
Ünsüzler
|  |  | dudaksıl | dişsel | damaksıl | art damaksıl> plain | art damaksıl> dudaksıl | gırtlaksıl |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| patlamalı | ötümlü | b | d |  | ɡ | ɡʷ |  |
| patlamalı | ötümsüz | p | t |  | k | kʷ |  |
| sızıcı | ötümlü |  | z |  |  |  |  |
| sızıcı | ötümsüz | f | s |  |  |  | h |
| genizsil | genizsil | m | n |  | (ŋ) |  |  |
| rotik | rotik |  | r |  |  |  |  |
| yarı ünlü | yarı ünlü |  | l | j |  | w |  |
Eski ve Klasik Latincede büyük ve küçük harfler bulunmamaktadır. Harflerin çoğu da günümüzdeki kullanılan şekillerine benzemektedir. Latincede çift ünsüzler uzun bir şekilde sesletilir. Ünsüzlerin sesletimleri aşağıdaki tabloda bulunmaktadır:
| Latince yazı birim | Latince ses | İngilizceden örneklerle telaffuzlar |
| --- | --- | --- |
| c, k | [k] | sky (gök) sözcüğünde olduğu gibi sert ama central (merkez), social (sosyal) sözcüklerinde olduğu gibi yumuşak değil. |
| t | [t] | stay (kalmak) sözcüğünde olduğu gibi, nation (ulus) sözcüğündeki gibi değil. |
| s | [s] | say (söylemek) sözcüğünde olduğu gibi ama rise (yükselmek, artmak) ve issue (sorun, mesele) sözcüklerindeki gibi değil. |
| g | [ɡ] | good (iyi) sözcüğündeki gibi sert ama gem (mücevher) sözcüğündeki gibi yumuşak değil. |
| g | [ŋ] | sing (şarkı) sözcüğünde olduğu gibi. |
| n | [n] | man (insan, insanoğlu) sözcüğündeki gibi. |
| n | [ŋ] | c, x ve g seslerinden önce sing (şarkı) sözcüğünde olduğu gibi. |
| l | [l] | Çift l sesinden ve i sesinden önce link (bağlantı) sözcüğünde olduğu gibi. |
| l | [ɫ] | Diğer tüm durumlarda, bowl (kase) sözcüğünde olduğu gibi. |
| qu | [kʷ] | quick (hızlı) sözcüğündeki gibi ama antique (antik) sözcüğündeki gibi değil. |
| u | [w] | Bazen bir hecenin başında veya g ve s sesinden sonra, wine (şarap) sözcüğünde olduğu gibi ama vine (asma) sözcüğündeki gibi değil. |
| i | [j] | Bazen bir hecenin başında yard (bahçe) sözcüğünde olduğu gibi ama just (henüz) sözcüğünde olduğu gibi değil. |
| i | [jj] | Ünlü sesler arasında çift olarak sesletilir, toy yacht (oyuncak gemi) gibi. |
| x | [ks] | c+s seslerinin birleşimidir, axe (balta) sözcüğünde olduğu gibi ama example (örnek) sözcüğündeki gibi değil. |
Ünlüler
|  | ön | merkez | arka |
| --- | --- | --- | --- |
| dar | [iː ɪ] |  | [ʊ uː] |
| orta | [eː ɛ] |  | [ɔ oː] |
| geniş |  | [a aː] |  |
Klasik Latincede ⟨U⟩ sesi ünlü bir sesi karşılamak için kullanılmak istense bile ⟨V⟩ şeklinde yazılır. ⟨Y⟩ ise alıntı Yunanca sözcüklerdeki ipsilon sesini karşılar. Fakat bu ses, bazen i bazen u şeklinde telaffuz edilir. Ayrıca bu ses yanlışlıkla benzer anlamlara sahip Yunanca sözcüklerle karıştırılarak Latinceye özgü kelimelerde bile kullanılmıştır.
Klasik Latincede de uzun ünlü ve kısa ünlü ayrımı vardır. ⟨I⟩ sesi haricinde uzun ünlüler, üstlerine onların uzun bir şekilde sesletileceğini belirten ve yazıda < ´ > şeklinde gösterilen bir işaret alırlar. Uzun İ sesi ise kalın I şeklinde yazılmıştır. Modern metinlerde ise uzun ünlüler üzerlerine yazıda uzun bir çizgi şeklinde gösterilen uzatma işareti alırlar: ⟨ā ē ī ō ū⟩. Kısa ünlüler ise çengelsi bir şekilde gösterilen kısaltma işareti alırlar: ⟨ă ĕ ĭ ŏ ŭ⟩
Kelime sonundaki ⟨m⟩ ve herhangi bir ünlü ses, ⟨s⟩ veya ⟨f⟩ sesinden önce yer alan ⟨n⟩ sesi ve bir ünlü ses, uzun ve genizsil(nazal) bir şekilde sesletilir.
| Latince yazıbirim | Latince  ses | Telaffuzlar |
| --- | --- | --- |
| a | [a] | Kısa <a> sesidir, cut (kesmek) sözcüğünde olduğu gibi sesletilir. |
| a | [aː] | Uzun <a> sesidir, father (baba) sözcüğünde olduğu gibi sesletilir. |
| e | [ɛ] | Kısa <e> sesidir, pet (evcil, evcil hayvan) sözcüğünde olduğu gibi sesletilir. |
| e | [eː] | Uzun <e> sesidir, they (onlar) zamirindeki e-y olarak sesletilir. |
| i | [ɪ] | Kısa <i> sesidir, sit (oturmak) sözcüğünde olduğu gibi sesletilir. |
| i | [iː] | Uzun <i> sesidir, machine (makine) sözcüğünde olduğu gibi sesletilir. |
| o | [ɔ] | Kısa <o> sesidir, sort (sıralamak) sözcüğünde olduğu gibi sesletilir. |
| o | [oː] | Uzun <o> sesidir, holy (kutsal) sözcüğünde olduğu gibi sesletilir. |
| u | [ʊ] | Kısa <u> sesidir, put (koymak) sözcüğünde olduğu gibi sesletilir. |
| u | [uː] | Uzun <u> sesidir, true (doğru) sözcüğünde olduğu gibi sesletilir. |
| y | [ʏ] | Kısa <u> veya <i> olarak sesletilir, Almanca Stück (parça) sözcüğünde olduğu gibi. |
| y | [yː] | Uzun <u> veya <i> olarak sesletilir, Almanca früh (erken) sözcüğünde olduğu gibi. |
Çift ünlüler
Klasik Latincede birkaç tane çiftünlülü ses bulunur. Bu sesler arasında en yaygını ⟨ae au⟩ sesleridir. ⟨oe⟩ sesine nadir rastlanır, ⟨ui eu ei ou⟩ sesleri ile çok nadir karşılaşılır. En azından bu durum Latinceye özgü kelimelerde görülür.
Eski Latincede çok daha fazla çiftses bulunmaktadır. Fakat bu seslerin çoğu Klasik Latincede uzun seslere dönüşmüştür. Eski Latincedeki ⟨ai⟩ ve ⟨āī⟩ Klasik Latincede ⟨ae⟩ olmuştur. Eski Latince ⟨oi⟩ ve ⟨ou⟩ Klasik Latincede birkaç sözcük dışında ⟨ū⟩ sesine dönüşmüştür. Bahsedilen ses değişimlerine aynı kökten gelen farklı sözcüklerde bile rastlanır.
Erken Eski Latincedeki ⟨ei⟩ sesi ise Klasik Latincede ⟨ī⟩ sesine evrilmiştir.
|  | ön | arka |
| --- | --- | --- |
| dar |  | ui /ui̯/ |
| orta | ei /ei̯/eu/eu̯/ | oe /oe̯/ou /ou̯/ |
geniş: ae /ae̯/au /au̯/