Metanol zehirlenmesi

| Metanol zehirlenmesi |
| --- | --- |
Diğer adlar: Metanol toksisitesi, metanolün aşırı dozu

Metanolün moleküler yapısı
Uzmanlık: Acil tıp
Belirtiler: Değişen bilinç düzeyi, zayıf iletişim kurma, kusma, karın ağrısı, nefeste belirli bir koku 
Komplikasyon: Körlük, böbrek yetmezliği 
Nedenleri: Metanol (örneğin cam yıkama suyunda bulunur) 
Tanı: Kan asidozu, increased osmol boşluğu, metanol kan seviyesi 
Ayırıcı tanı: Enfeksiyonlar, diğer toksik alkollere maruz kalma, serotonin sendromu, diyabetik ketoasidoz 
Korunma: Güvenli alkol tüketilmesi
Tedavi: Panzehir, hemodiyaliz
İlaç: Fomepizol, etanol
Prognoz: Erken tedvayli önlenebilir 
Sıklık: (ABD) için yılda 1.700 vaka 
Metanol zehirlenmesi (ya da metanol toksisitesi) genel olarak ağız yoluyla (içme) alınan metanol'den kaynaklanan bir zehirlenme türü olarak karakterize edilir.  Semptomları arasında bilinç düzeyinde azalma gibi değişiklikler, iletişim/koordinasyon konusunda eksiklik ya da hiç olmama, kusma, karın ağrısı veya nefesteki belirli ağır bir koku nedenleri yer alabilir.  Görmenin azalması rahatsızlıktan itibaren 12 saat sonra başlayabilir.  Uzun vadeli sonuçları arasında ise böbrek yetmezliği görülebilir.  10 ml.'den az içildiğinde bile körlük meydana gelebilir. 15 ml.'den fazla içildiğinde ise ölüm meydana gelebilir (ki ortalama olarak bu deger 100 ml. kadar olup vücudun ağırlığına göre bu ortalama değer değişkenlik gösterebilir).
Metanol zehirlenmesi sıklıkla cam suyu sıvısının içilmesinin  yanı sıra sahte şekilde etanol olarak satılan alkolde metanol kullanılmasından kaynaklanır.  Ayrıca bu durum kazâra meydana gelen bir olabilık olabileceği gibi bir intihar girişimi de olabilir. [kaynak belirtilmeli] Nadiren de olsa söz konusu bu zehirlenme türü cilt teması ya da dumanın solunması şeklinde de meydana gelebilir.  Bünyeye alınan metanol parçalandığında, zehirlenmenin (toksisite) çoğuna formaldehit, formik asit ve formik asidin bileşenlerinden bazıları, formete (formeyte) neden olur.  Asidoz veya artmış bir şekilde osmol boşluğu (ya da osmo açığı) oluştuğunda, konulan tanı hem şüphelenebilir hem de doğrudan kan seviyesi ölçülerek doğrulanabilir hâle gelir.  Farklı tanılar (sepmtom) üretildiği takdirde; tanıya enfeksiyon oluşmuş olabileceği, diğer toksik (zehirli) alkollere maruz kalmış olma olasılığı, serotonin sendromu ile diyabetik ketoasidoz bulunuyor olabileceği olasılıkları ile birlikte değerlendirilir.
Erken tedavi iyi bir sonuç alınması şansını artırır. Tedavi ise kişinin stabilize edilmesi ve panhezir kullanılmasından oluşur. Panzehir kullanımında öncelikle fomepizol, eğer bu mümkün değilse etanol kullanılır. Ayrıca bunlar çoğunlukla hastada organ hasarı ya da hemodiyaliz ya da yüksek derecede asidoz varsa kullanılır. Diğer tedaviler arasında ise sodyum bikarbonat, folik asit ve tiyamin tedavilerinin yapılması yer alır.
Günümüzde normal alkolün yerine alması nedeniyle (kontaminasyon) hastalık daha fazla artış kaydetmiştir. Bu durum özellikle gelişmekte olan ülkelerde daha yaygın şekilde görülmektedir.  2013 yılında ise ABD'de bu şekilde 1.700'ün üzerinde vaka görülmüştür.  Zehirlenmeden etkilenlerin çoğu genellikle yetişkinler ve başta erkeklerdir.  Metanol zehirlenmesinin en erken tarihlenmesi ise 1856 yılıdır.