stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ermenistan'da eğitim

Ermenistan'da eğitim sosyal hizmetler arasında en hızlı gelişeni olurken, sağlık ve sosyal hizmetler, Ermenistan'ın 1991'deki bağımsızlığını takiben Sovyet döneminin temel devlet planlı yapısını korumaya çalıştı. Bugün Ermenistan, Avrupa Yükseköğretim Alanı hedeflerini takip ederken, yükseköğretim sistemi için de yeni bir vizyon uygulamaya çalışmaktadır. Eğitim ve Bilim Bakanlığı ülkedeki eğitimi denetler.
Erivan'daki halka açık bir parkta kitap okuyan bir çocuk
Ermenistan'da 1960 yılında okuryazarlık oranının %100 olduğu rapor edilmişti Ermenistan'da komünist dönemde, eğitim tamamen devlet kontrolü altındaydı ve Moskova'dan gelen standart Sovyet modelini takip ediyordu. Bu dönemde Ermeni eğitim sistemi, müfredat ve öğretim yöntemleri, siyaset, kültür ve ekonomi gibi toplumun diğer alanlarıyla sıkı bir entegrasyona sahipti. Sovyetler Birliği'nin etkisi altında, Ermenistan'da ilk ve orta öğretim ücretsizdi ve orta öğretimi tamamlamak zorunluydu.
1990'ların başında, Ermenistan önemli değişikliklere gitti ve Sovyet sisteminden ayrıldı. Yüksek öğrenimdeki öğrencilerin büyük çoğunluğunun Ermeni olması nedeniyle, müfredatlarda Ermeni tarihi ve kültürüne ağırlık verilmeye başlandı. Ermenice, eğitimde baskın bir dil haline geldi ve 1991 yılına kadar Rusça eğitim veren birçok okul kapatıldı. Ancak, hala Rusça, yaygın bir şekilde ikinci dil olarak öğretilmeye devam ediyor. Bugün, British Council tarafından gençler arasında İngilizce öğrenmeyi ve becerileri geliştirmeyi amaçlayan çeşitli programların uygulanmasıyla Ermenistan gençleri arasında İngilizce öğrenme oranı hızla artıyor. Eylül 2018'de Ermeni hükûmeti Erivan'da ilk Çince dil okulunun açılmasına karar verdi. Çin-Ermeni Dostluk Okulu, Çincenin derinlemesine öğrenildiği, teknik donanıma sahip eğitim kurumları ağının ilk halkası haline geldi ve sadece Ermenistan'da değil, bütün Doğu Avrupa'da da Çince öğretmek için en büyük eğitim merkezi olmaya hazırlanıyor.
Eğitim Kurumları

1990-91 öğretim yılında, tahmini 1.307 ilk ve orta okulda 608.800 öğrenci eğitim görüyordu. Diğer 70 uzmanlaşmış ortaöğretim kurumunun 45.900 öğrencisi vardı ve üniversitelerin de dahil olduğu toplam on ortaöğretim sonrası kurumda 68.400 öğrenci kayıtlıydı. Ayrıca, yaşı tutan çocukların %35'i anaokullarına gidiyordu. 1988-89 öğretim yılında, 10.000 nüfus başına 301 öğrenci uzmanlaşmış orta ve yüksek öğrenimdeydi; bu rakam, Sovyet ortalamasının biraz altındaydı. 1989'da 15 yaş üstü Ermenilerin yaklaşık %58'i orta öğrenimini tamamlamış, %14'ü ise üniversite öğrenimi görmüştü.
1992'de Ermenistan'ın en büyük yüksek öğrenim kurumu olan Erivan Devlet Üniversitesi'nin sosyal bilimler, fen bilimleri ve hukuk gibi 18 farklı bölümü vardı. Fakültenin nüfusu yaklaşık 1.300 öğretmen, öğrenci nüfusu 10.000 kadardı. Erivan Mimarlık ve İnşaat Mühendisliği Enstitüsü 1989 yılında kuruldu
Erivan Devlet Üniversitesi'nin genişlemesi ve gelişmesi amacıyla, 1930'da ayrılan ve tıp fakültesi olarak kurulan Tıp Enstitüsü de dahil olmak üzere bir dizi bağımsız yüksek öğretim kurumu oluşturuldu. 1980 yılında Erivan Devlet Tıp Üniversitesi (YSMU), SSCB'nin önde gelen ödüllerinden biri, Kızıl Bayrak İşçi Nişanı'na layık görüldü. Bu prestijli ödül, sağlık sektöründe kalifiye uzmanların yetiştirilmesine ve tıp biliminin ilerlemesine sağladığı önemli katkılar nedeniyle verildi.
Ermenistan'daki diğer okullar arasında Ermenistan Amerikan Üniversitesi, Ermenistan Avrupa Üniversitesi, QSI Uluslararası Erivan Okulu ve Avrasya Uluslararası Üniversitesi (EIU) bulunmaktadır. EIU, 1996 yılında Erivan'da kurulmuş özel bir yüksek öğretim kurumudur. 13 Mart 1997'de EIU, Bilim ve Eğitim Bakanlığı'nın aldığı kararla tam akreditasyona hak kazandı. O zamandan beri EIU'ya Devlet Diplomaları verme yetkisi vardır.
Lori eyaletindeki COAF (Ermenistan Çocukları Yardım Vakfı) SMART eğitim merkezi, Ermenistan'ın kırsal topluluklarının sakinlerine, bilgi teknolojisi, sanat, iletişim, ekoloji, sağlıklı yaşam, iş ve sivil beceriler konularında ücretsiz eğitim sunarak, resmi olmayan bir eğitim ve beceri geliştirme fırsatı sağlamaktadır.
Ermenistan'da nispeten çok sayıda yükseköğretim kurumu vardır; 65 kamu ve özel yükseköğretim kurumu bulunmaktadır. Bunlardan 23'ü kâr amacı gütmeyen kamu üniversiteleridir; 4'ü devletler arası (diğer ülkelerle ortak kurulan) üniversitelerdir; ve 31'i özel, kâr amacı güden kurumlardır. Ermenistan'da Rusya, Ukrayna ve Belarus devlet ve özel üniversitelerinin yedi kampüsü bulunmaktadır.
Okul eğitimi sonrasında

Ermenistan'da, diğerlerinin yanı sıra Tumo Yaratıcı Teknolojiler Merkezi, Ermenistan Çocukları Yardım Vakfı SMART merkezi gibi gençlere kendi alanlarında ilerlemeleri için 21. yüzyıl becerileri ve bilgileri sağlayan birkaç yeni, teknolojiye dayalı eğitim merkezi bulunmaktadır.
Erivan'daki Erivan Devlet Üniversitesi (tahmini 1919)
Ermenistan Amerikan Üniversitesi (tahmini 1991)
Baschkirovitrema

Baschkirovitrema, Echinostomatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Bathyphantes

Bathyphantes, Linyphiidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Bascanichthys

Bascanichthys, Bascanichthyini oymağına bağlı bir hayvan cinsidir.
Elmas Hırsızları

| --- | --- |
The Asphalt Jungle
"Elmas Hırsızları" (The Asphalt Jungle) filminin sinema afişi
Yönetmen: John Huston
Yapımcı: Arthur Hornblow Jr.
Senarist: Ben Maddow John Huston W.R. Burnett (roman)
Oyuncular: Sterling Hayden Louis Calhern Sam Jaffe Marilyn Monroe
Müzik: Miklós Rózsa
Görüntü yönetmeni: Harold Rosson
Kurgu: George Boemler
Stüdyo: Metro-Goldwyn-Mayer
Dağıtıcı: Metro-Goldwyn-Mayer
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Suç, kara film
Renk: Siyah-beyaz Sonradan elektronik ortamda renklendirilmiş bir versiyonu da vardır.
Yapım yılı: 1950
Çıkış tarih(ler)i: 23 Mayıs 1950, ABD
Süre: 112 dakika
Ülke:  ABD
Dil: İngilizce, Almanca
Diğer adları: Elmas Hırsızları (Türkiye, sinemalar) "Soygun" ve "Vahşi Yol"(Türkiye, TRT TV) Quand la ville dort (Fransa) Giungla d'asfalto (İtalya) La Jungla de asfalto (İspanya) Asphalt-Dschungel (Almanya)  Raubmord (Almanya)
Elmas Hırsızları  1950 ABD yapımı kara filmdir. Özgün adı The Asphalt Jungle olan film Türkiye'de sinemalarda "Elmas Hırsızları" adı ile gösterilmişken, yıllar sonra TRT Televizyonunda Soygun ve Vahşi Yol adlarıyla da gösterime verilmişti.
John Huston'un yönettiği film, yönetmenin başyapıtlarından biri sayılmaktadır. Üretken bir yazar olan W.R. Burnett'in 1949 tarihli aynı adlı romanından uyarlanan filmin senaryosunu da W.R. Burnett, Ben Maddow'la birlikte yazmıştır. John Huston da senaryonun yazılmasında onlara yardımcı olmuştu. Ünlülerden oluşan geniş bir oyuncu kadrosu olan bu siyah beyaz filmde Sterling Hayden, Louis Calhern, Sam Jaffe, Jean Hagen, James Whitmore ve John McIntire'dan başka Marilyn Monroe'nun da ikinci dereceden bir rolü vardır. Filmin özgün müziği Miklós Rózsa'ya aittir. Siyah beyaz görüntülerini Harold Rosson'un çektiği, filmin 1980'li yıllarda elektronik ortamda renklendirilmiş bir video versiyonu da mevcuttur.
Bir grup eski suçlunun bir elmas soygununu tasarlayıp gerçekleştirmelerinin ayrıntılı öyküsünü onların bakış açısından anlatan bu gerilim filmi çevrildiği yıl için çok yenilikçi ögeler barındırıyordu ve kendisinden sonra gelen birçok filme de ilham kaynağı olmuştu. Huston o zamana kadar hep yapıldığı gibi ahlakçı ve mesafeli bir "Suç cezasız kalmaz" hikâyesi anlatmak istememişti ve ortaya bir aksiyon filminden ziyade karakter tahlilleri yapan bir kara film çıkmıştı.
Film "en iyi yönetmen", "en iyi senaryo", "en iyi görüntü" ve "en iyi yardımcı erkek oyuncu" (Sam Jaffe) olmak üzere tam 4 dalda Oscar ödülüne aday gösterildi. Bir BAFTA ve üç Altın Küre adaylığından sonra Venedik Film Festivali'nde oyuncu Sam Jaffe'ye Volpi Kupası verildi.
"The Asphalt Jungle" ABD'de "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek Kongre Kütüphanesi'nin "Ulusal Film Arşivi"nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.
Filmin konusu

Hapisten yeni salıverilmiş ünlü soyguncu, Alman asıllı (ve Alman aksanlı) suç üstadı Doc Erwin Riedenschneider (Sam Jaffe) Cincinnati'ye gelerek vakit kaybetmeden yeni bir soygunun hazırlıklarına başlar. 'İçerde'yken bir mücevher şirketini soymak için kusursuz bir plan yapmıştır, ama bunun için bir ekip toplaması ve para kaynağı bulması gerekir. Para kaynağı için düzenbaz avukat Alonzo D. Emmerich'e (Louis Calhern) başvurur. Ekibin diğer elemanları ise at 
çiftliği alma hayalleri kuran İrlanda asıllı meteliksiz kabadayı Dix (Sterling Hayden), soygunda şoförlük yapacak olan kafe sahibi kambur Gus (James Whitmore) ve kasa açma uzmanı Louis'dir (Anthony Caruso). Bir de bu kişiler arasında arabuluculuk yapan at yarışı oynatan kumarhane sahibi Cobby (Marc Lawrence) vardır. Soygun planlandığı gibi kusursuz bir şekilde gerçekleşse de, kasanın patlatılması alarm zillerini harekete geçirir ve karşılarına çıkan gece bekçisi ile yapılan kısa boğuşma sırasında bekçinin ateş alan tabancasından çıkan kurşun kasacı Louis'i ağır yaralar ve bu andan itibaren işler ters gitmeye başlar. Zaten aslında kendisi de meteliksiz kalmış olan üçkâğıtçı avukatın planı ortaklarına kazık atarak elmasları alıp yurt dışına kaçmaktır, ama bu planı suya düşer. Polisin sıkı bir çalışması sonucunda ekibin elemanları teker teker safdışı bırakılırlar veya yakalanırlar.
Filmin renkli versiyonu

Bu siyah beyaz filmin bir de elektronik ortamda renklendirilmiş versiyonu mevcut bulunmaktadır. Paris'te bir mahkeme sanatçıların haklarının korunması çerçevesinde renkli versiyonların televizyonlarda gösterilmesini yasaklamıştı, bunu yaparken de yönetmen John Huston'un bu konuda söylediği bir cümleye atıfta bulunmuştu: "Nasıl bir heykeltıraş heykelini yontarken bronz, mermer veya kil arasında kendi değiştirilemez seçimini yapıyorsa, ben de aynı şekilde bu filmi siyah beyaz olarak çektim ve bu şekliyle kalmalıdır.(Huston, bir başka önemli filmi Malta Şahini de (The Maltese Falcon) aynı yöntemle renklendirildiği zaman bu sözleri sarfetmişti)"
Bu suni renklendirme işlemini yapan şirket "Turner Entertainment Group", 1980'li yıllarda Malta Şahini (The Maltese Falcon) ve Elmas Hırsızları (The Asphalt Jungle)'nın haricinde "The Seventh Cross", Kahraman Şerif (High Noon) ve İnsanlar Yaşadıkça (From Here to Eternity) gibi daha birçok siyah beyaz klasiği elektronik ortamda renklendirmiş ama bunların orijinalliklerini bozdukları iddiasıyla da hepsi için mahkemelik olmuşlar ve davaları kaybetmişlerdi.
Filmin diğer versiyonları

W.R. Burnett'in romanı "The Asphalt Jungle" sonraki yıllarda 3 kez daha sinemaya uyarlandı. Bunlar:
1958 - The Badlanders. (Western) Yönetmen: Delmer Daves. Oyuncular: Alan Ladd, Ernest Borgnine, Katy Jurado
1963 - Cairo. Yönetmen: Wolf Rilla. Oyuncular: George Sanders, Richard Johnson
1973 - Cool Breeze. Yönetmen: Barry Pollack, Oyuncular: Thalmus Rasulala, Judy Pace
Oyuncu kadrosu

| Aktör/Aktris | Rolü |
| --- | --- |
Sterling Hayden: Dix Handley
Louis Calhern: Alonzo D. Emmerich
Jean Hagen: Doll Conovan
James Whitmore: Gus Minissi
Sam Jaffe: Doc Erwin Riedenschneider
John McIntire: Polis Komiseri Hardy
Marc Lawrence: Cobby
Barry Kelley: Teğmen Ditrich
Anthony Caruso: Louis Ciavelli
Teresa Celli: Maria Ciavelli
Marilyn Monroe: Angela Phinlay
William 'Wee Willie' Davis: Timmons
Dorothy Tree: May Emmerich
Brad Dexter: Bob Brannom
John Maxwell: Dr. Swanson
Film hakkında notlar

Filmin yan rollerinden birinde, henüz 3 yıldır sinemada olan ve o zamana kadar filmlerde hep figüran olarak rol almış olan Marilyn Monroe da oynamaktadır. O zamana kadar rol aldığı filmlerin çoğunda yazılarda adı bile geçmeyen Monroe "Elmas Hırsızları"nda düzenbaz avukatın (Louis Calhern) genç metresini oynamaktadır ve bu kısa rolü ile göz doldurmaktadır. Yine de filmdeki rolü ikinci derecede bir roldür ama, Marilyn Monroe birkaç yıl sonra ünlenecektir ve "Elmas Hırsızları" her seferinde yeniden sinemalara verildikçe, bir pazarlama taktiği olarak yeni basılan afişlere sanki filmin başrol oyuncusuymuş gibi onun resimleri basılacak ve ismi daha büyük harflerle yazılacaktır.
İleriki yılların iki ünlü karakter oyuncusu Jack Warden ve Strother Martin ilk kez bu filmle sinemaya geçmişlerdir. Her ikisi de filmde çok küçük bir rolde oynuyorlar ve her ikisinin de yazılarda adı geçmiyor.
Filmin ödülleri > Kazandıkları

1950 - Venedik Film Festvali - En iyi aktör Volpi Kupası - Sam Jaffe
1950 - ABD Ulusal Film Eleştirmenleri Birliği - En iyi yönetmen NBR ödülü - John Huston
1951 - Edgar Allan Poe Ödülleri - En İyi Film Edgar Ödülü
Filmin ödülleri > Adaylıkları

1950 Venedik Film Festvali - Altın Aslan - John Huston
1951 Oscar - En İyi Yönetmen Akademi Ödülü - John Huston
1951 Oscar - En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü - Ben Maddow, John Huston
1951 Oscar - En İyi Sinematografi Akademi Ödülü - Harold Rosson
1951 Oscar - En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü - Sam Jaffe
1951 BAFTA - BAFTA En İyi Film Ödülü
1951 Altın Küre - En İyi Yönetmen Altın Küre Ödülü - John Huston
1951 Altın Küre - En İyi Senaryo Altın Küre Ödülü - Ben Maddow, John Huston
1951 Altın Küre - En İyi Sinematografi Altın Küre Ödülü - Harold Rosson
Elmas Hırsızları (The Asphalt Jungle) filminin tüm oyuncu kadrosunu bir arada gösteren bir sinema afişi.
Baksan İsyanı

Baksan İsyanı (Kabardeyce: Баксан ЗыкъэIэтыныр), 1927 yılında Doğu Çerkesleri olan Kabardeylerin, Sovyet rejiminin baskıcı politikalarına karşı Baksan'da çıkardığı anti-komünist ayaklanma. İsyan, 1928 yılında bastırıldı.
Yargılanan 118 kişiden 11'i idam cezasına çarptırıldı ve geri kalanlar 3 ila 10 yıl arasında değişen hapis cezaları aldı. Asılsız suçlananlar arasında 5 tane prens ve 10 tane soylu sınıfına mensup Kabardey vardı. Toplamda sadece 8 kişi aklanabildi. Resmi açıklamaya göre aklanmayanların aileleri, akrabalarını temize çıkarmak için gerekli belgeleri sunmadı.
İsyanın önemli figürlerinden biri de ilk Çerkes matbaasını kuran ve "Çerkes Sesi" dergisini yayımlayan Adem Dimov'du. Dimov, hapis cezası bittikten 4 sene sonra halk düşmanı olarak suçlanıp yargılanmadan Nalçik'te infaz edildi.
İsyan Sonrası

1929 yılı itibarıyla, Sovyet iktidarı otoritesini tamamen sağlama aldı. Kafkasya'daki aydınlar, pogromlara maruz kaldılar. Merkeziyetçilik politikası her alanda hüküm sürdü ve yerel inisiyatifler bastırıldı. Geri kalmışlık ve durgunluk, propagandist süslemelerle gizlendi. Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra yıkımın gerçek boyutu ortaya çıktı.
Azerbaycan erkek millî voleybol takımı

Azerbaycan erkek millî voleybol takımı, Azerbaycan'ı uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden erkek voleybol takımıdır. Azerbaycan Voleybol Federasyonu tarafından yönetilmektedir.
Eva Lind

Eva Lind, Carnegie Hall nedeniyle New York'ta, 2007.
Eva Lind operada "I Pagliacci" (Nedda), 2012
Eva Lind (d. 1966), Avusturyalı soprano.
Avusturya'nın İnnsbruck kentinde doğdu ve burada genç yaşta şarkı söylemeye başladı. Viyana Üniversitesi'nde felsefe okurken, profesyonel şarkı denemeleri oldu. Öğretmenleri Marta Lantieri, Ruthilde Boesch ve Wilma Lipp'dir.
19 yaşındayken Viyana Devlet Operası'nda Mozart'ın "Sihirli Flüt" operası ile çıkış yaptı ve Donizetti'nin "Lucia di Lammermoor" performansıyla adını duyurdu.
Bibliyografya

Großes Sängerlexikon, Karl J. Kutsch & Leo Riemens. Bern, Munich: Saur (ISBN 3-598-11419-2), 3rd Edition, 1999, volume 3, p. 2075f. (Eva Lind)
Eva Lind, "Festspiele Bayreuth", 2019
Barntrup

| Barntrup |
| --- | --- |
Şehir

  Arma 
Barntrup
Ülke:  Almanya
Eyalet: Kuzey Ren-Vestfalya
İl: Detmold
İlçe: Lippe
İdare
 • Belediye başkanı: Borris Ortmeier (CDU)
Yüzölçümü
 • Toplam: 59.46 km²
Rakım: 203 m
Nüfus (30 Haziran 2020)
 • Toplam: 8.520
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAYS)
Posta kodu: 32683
Alan kodları: 05263, 05262
Resmi kodu: 05 7 66 012
Plaka kodu: LIP
Resmî site www.barntrup.de
Barntrup, Almanya'da Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde yer alan bir şehirdir.
Eskiyayla, Pamukova

| Eskiyayla |
| --- | --- |
Mahalle
Köyün görünümü (Temmuz 2020)
Mahallenin haritadaki yeri
 Sakarya
Koordinatlar: 40°33′45″N 30°07′31″E﻿ / ﻿40.56242°K 30.12534°D﻿ / 40.56242; 30.12534
Ülke:  Türkiye
İl: Sakarya
İlçe: Pamukova
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 138
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0264
İl plaka kodu: 54
Posta kodu: 54900
Eskiyayla, Sakarya ilinin Pamukova ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya

Sakarya il merkezine 60 km, Pamukova ilçesine 15 km uzaklıktadır.
Köyde yer alan Akçay Barajı (Nisan 2020)
Köyden bir görünüm (Temmuz 2020)
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 104    
1997: 90
Eva Krížiková

| Eva Krížiková |
| --- | --- |
Doğum: 15 Temmuz 1934(1934-07-15) Račišdorf, Çekoslovakya
Ölüm: 31 Mart 2020 (85 yaşında) Malacky, Slovakya
Ölüm sebebi: KOVİD-19
Milliyet: Slovak
Diğer ad(lar)ı: Eva Zvaríková
Eğitim: Bratislava Eyalet Konservatuvarı:  * Performans Sanatları (1949-51)  * Profesyonel Tiyatroculuk (1951-53)
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1952-2020
Tanınma nedeni: Ordu Tiyatrosu, Martin Sahnesi (1953-54)  Slovak Ulusal Tiyatrosu, Bratislava Sahnesi (1954-2020)
Memleket: Račišdorf, Çekoslovakya
Evlilik: František Zvarík (e. 1961-2008)
Çocuk(lar): Ján Zvarík (evlatlık oğlu)  Barbora Zvaríková (kızı)
Akraba(lar): Milan Lasica (kuzen) Veronika Morávková (torunu)
Ödüller: Eva Krížiková ödülleri
Resmî site: Slovak National Theater
İmza

Eva Krížiková (Okunuşu:ˈɛʋa ˈkɾiːʒikɔʋaː; 15 Temmuz 1934 - 31 Mart 2020), tanınmış Slovak aktris.
Hayatı

Oyuncu 15 Temmuz 1934'te Račišdorf, Çekoslovakya'da doğdu. Slovakya'nın en başarılı güldürü ustaları arasında görülen Krížiková "Slovakya'da Mizahın Hanımefendisi" olarak bilinirdi. Oyunculuğa 1953 yapımı Friday the 13th adlı film ile adım attı. Yer aldığı en bilinen yapım ise 1994 yapımı In the Coat of Lioness' Arms adlı filmdir.
Krížiková 31 Mart 2020'de Malacky, Slovakya'da 85 yaşında öldü.
Eucotylidae

Eucotylidae, Eucotylata alttakımına bağlı bir hayvan familyasıdır.
Taksonomi

Eucotylidae familyasına bağlı cinsler (2023):
Eucotyla - Cohn, 1904
Tanaisia - Skrjabin, 1924
Atipik antipsikotik

İlk bulunan atipik antipsikotik olan klozapinin iskelet formülü
Atipik antipsikotik (AAP) veya atipik nöroleptik, (aynı zamanda ikinci nesil antipsikotik olarak da bilinir) psikiyatrik durumların tedavisinde kullanılan antipsikotik yatıştırıcı ilaç grubudur. Şizofreni tedavisinde kullanım için bazı atipik antipsikotikler onaylanmıştır. Bazı ilaçlar ise akut mani, bipolar bozukluk, psikotik ajitasyon ve diğer endikasyonlar için kullanılmaktadır. Her iki nesil ilaç grubu da beynin dopamin yolaklarındaki reseptörleri bloke ederler. 2. nesil antipsikotiklerin birinci nesil olanlara göre hastalarda daha az parkinsonizm, vücut sertliği ve istemsiz titreme gibi ekstrapiramidal yan etki oluşturduğu iddia edilmektedir. Ancak The Lancet gibi tıp dergilerinde yayınlanan daha yeni araştırmalarda bu grup ilaçların yan etki profili olarak tipik olanlara göre farklı olmadığı belirtilmektedir.
Atipik antipsikotiklerin listesi

Dünyada onay almış ve kullanılan atipik antipsikotikler ve ticari isimleri:
| --- | --- |
 Amisulpride (Solian)  Aripiprazole (Abilify)  Asenapine (Saphris)  Blonanserin (Lonasen)  Brexpiprazole (Rexulti)  Cariprazine (Reagila)  Carpipramine (Prazinil)  Clocapramine (Clofekton)  Clotiapine (Entumine)  Clozapine (Leponex)  Iloperidone (Fanapt)  Lumateperone (Caplyta)  Lurasidone (Latuda)  Mosapramine (Cremin)  Olanzapine (Zyprexa)  Paliperidone (Invega, Xeplion, Trevicta) :  Perospirone (Lullan)  Pimavanserin (Nuplazid)  Quetiapine (Seroquel)  Remoxipride (Roxiam)  Risperidone (Risperdal)  Sertindole (Serdolect)  Sulpiride (Sulpirid, Eglonyl)  Xanomeline/Trospium Chloride (Cobenfy)  Ziprasidone (Geodon, Zeldox)  Zotepine (Nipolept) 
Halen geliştirme aşamasında olan ve henüz lisans almamış olanlar:
Cannabidiol (GW-42003)
Emraklidin (CVL-231)
Bitopertin (RG1678)
Brilaroksazin (RP5063)
Ralmitaront (RG-7906)
Roluperidone (CYR-101)
Ultaront (SEP-856)
Vabicaserin (SCA-136)
Zicronapine (LU 31-130)
Baltık Kuru Yük Endeksi

Baltık Kuru Yük Endeksi (1985-2013)
Baltık Kuru Yük Endeksi (BDI), Londra merkezli Baltic Exchange tarafından günlük yayınlanan bir ekonomik göstergedir. Adından farklı olarak Baltık Denizi ülkeleriyle sınırlı değildir. Endeks Handysize, Supramax, Panamax ve Capesize dökme yük gemilerinin tonajları, sayıları, rotaları, taşıdıkları yük ve fiyatı göz önünde tutularak hesaplanan bir değerdir.
Piyasalar için anlamı

Endeks yükseliyorsa dünya ticaretinde canlılık, düşüyorsa gerileme söz konusu olduğundan söz edilebilir.
Aydın Mimar Sinan Spor Salonu

| Mimar Sinan Spor Salonu |
| --- | --- |

Tam isim: Mimar Sinan Spor Salonu
Yer: Efeler, Aydın, Türkiye
Yenileme: 17 Haziran 2016
Ev sahibi: Aydın Büyükşehir Belediyespor (kadın voleybol takımı)
Kapasite: 2.000


Mimar Sinan Spor Salonu, Aydın Büyükşehir Belediyespor (kadın voleybol takımı)'un iç saha maçlarını oynadığı 2.000 kişilik koltuk kapasitesine sahip spor salonudur. Aydın'da bulunan salon 2.000 kişi kapasitesine sahiptir.
Aydın Reis

Aynı adlı gambot için Aydın Reis (gambot)sayfasına bakınız.
Aydın Reis (ö. 1535), İspanyollar tarafından "Cachidiablo" ve İtalyanlar tarafından "Cacciadiavolo" olarak bilinen bir Osmanlı amiraliydi.
Aydın Reis, aslen Karamanlı bir Türktür. II. Bayezid döneminde en büyük denizci olan Kemal Reis'in emri altındaydı. Başta Osmanlı için çalıştı; sonra Memlük idaresi altındaki Mısır'da hizmet verdi. Kemal Reis'in 1511'deki ölümünün ardından Oruç Reis'in donanmasına katılmak için Berberi Kıyısı'na gitti. 1516'da Cezayir'in fethine katıldı. 1518'de Oruç Reis'in ölümünden sonra I. Selim için çalışan Barbaros Hayreddin Paşa'nın donanmasına katıldı. Böylece, tekrar Osmanlı hizmetine dönmüş oldu.
Fomentera Savaşı'nın ardından İstanbul'a döndü ve Kanuni Sultan Süleyman tarafından ödüllendirildi. 1534'te Tunus'un fethine katıldı. Ertesi yıl doğal nedenlerden ötürü Annâbe'de öldü.
Baltık Taarruzu (1944)

| g t Polonya 1944-1945 Savaşları |
| --- | --- |
 Kızıl Ordu harekâtları Bagration Vilnüs  Białystok  Osovets  Lublin-Brest  Lvov-Sandomierz  Baltık  Vistül-Oder  Doğu Prusya  Doğu Pomeranya  Silezya Polonya direnişçileri harekâtları Burza Wehrmacht harekâtları Doppelkopf Harekâtı 
Baltık Taarruzu (1944) ya da Baltık Stratejik Taarruzu, II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde yaşanmış bir taarruz harekâtı.
Almaların Sovyet ilerlemesini durdurmak için yaptığı Doppelkopf Harekâtı kesin bir başarıya ulaşamadı. Bu harekâtla Almanlar Sovyet ilerlemesini sadece biraz geciktirmiş oldu.
Taarruz

STAVKA subaylarını kontrolünde Sovyet orduları 14 Eylül'de taarruza başladılar. Bu muharebe her iki taraf için önemliydi. Sovyetler kazanırsa Almanya'nın işgali için bir kapı daha açılmış olacaktı. Zaten gitgide güç, moral ve müttefik kaybeden Almanya 24 Kasım'da yenilgiyi kabul etti ve geri çekildi.Böylece Sovyetler Baltık ve dolaylarında hakimiyetini güçlendirdi. Sovyetler Almanya'nın işgalinde avantaj elde etti.
Sovyetler'in Doğu Cephesi'ndeki orduları
Ermenistan'da sansür

Ermenistan'da sansür, farklı zamanlarda çeşitli yasalarla yürürlükte olmakla beraber uzun bir tarihe sahiptir.
Sıralamalar

Ermenistan, 2019 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde benzeri görülmemiş bir ilerleme kaydederek 19 puan artarak ve listede 61. sırada yükseldi. Yayın ayrıca ülkede öldürülen gazeteci veya medya asistanının bulunmadığını da teyit etmektedir. Buna rağmen ülkede basın özgürlüğü konusunda hâlâ sıkıntılar yaşanmaktadır. Freedom House, Ermenistan'daki basın özgürlüğü ile ilgili birçok sorun bildirdirmiştir. 2019 Basın Özgürlüğü raporuna göre, Ermenistan'ın basın özgürlüğü durumu "özgür değil" olarak belirlenmiş, ülke dünya sıralamasında 199 ülkede arasından 61. sırada yer almıştır.