Osiel Cárdenas Guillén
Cárdenas dönemi ve Los Zetas

1997 yılında Körfez Karteli, o zamanın ordu generali Jesús Gutiérrez Rebollo'nun Meksika Başsavcılığı'nın Meksika'daki belirli eyaletlerdeki ofislerinden temsilci olarak atadığı askerî personeli işe almaya başladı. Kısa bir süre sonra hapsedilen Jorge Madrazo Cuéllar, ABD-Meksika sınırındaki uyuşturucu kartelleriyle mücadele etmek için Ulusal Kamu Güvenlik Sistemini (SNSP) kurdu. Osiel Cárdenas, 1999'da Körfez Kartelinin tam kontrolünü ele geçirdikten sonra, kendisini kötü şöhretli örgütüne ve liderliğine dokunmamak için sınırsız bir mücadelenin içinde buldu ve askerî silahlı kanat olmak için Meksika Ordusu Özel Kuvvetleri üyelerini aradı. Körfez Kartelinin amacı, Meksika'daki en güçlü uyuşturucu kartelinin lideri olarak hayati işlevleri yerine getirmek için kendisini rakip uyuşturucu kartellerinden ve Meksika Ordusundan korumaktı. İlk temasları arasında, Cárdenas tarafından "mümkün olan en iyi adamları" aramasının istendiği bildirilen Ordu teğmeni Arturo Guzmán Decena da vardı. Sonuç olarak Guzmán Decenas, Silahlı Kuvvetlerden firar etti ve Cárdenas'ın yeni suç paramiliter kanadının bir parçasını oluşturmak üzere yanında 30'dan fazla asker kaçağını getirdi. Meksika Ordusunun ödediğinden çok daha yüksek maaşlarla kandırıldılar. İlk ayrılanlar arasında Jaime González Durán, Jesús Enrique Rejón Aguilar ve 2012 yılında Los Zetas'ın dini lideri iken öldürülen Heriberto Lazcano Lazcano da vardı. Los Zetas'ın kurulması Meksika'da uyuşturucu kaçakçılığında yeni bir çağ başlattı. 2001 ile 2008 yılları arasında Körfez Karteli ve Los Zetas'ın organizasyonu topluca La Compañía (Şirket) olarak biliniyordu.
Los Zetas'ın ilk görevlerinden biri, 2003 yılında Tamaulipas'ın uyuşturucu koridorları konusunda Körfez Karteli ile ihtilafa düşen ile Milenio Kartelinin emri altındaki bir grup uyuşturucu kaçakçısı olan Los Chachos'u ortadan kaldırmaktı. Bu çete, Körfez Karteline ihanet etmeye ve ittifakını Tijuana Karteli ile değiştirmeye karar veren Dionisio Román García Sánchez, diğer adıyla El Chacho tarafından kontrol ediliyordu; ancak sonunda Los Zetas tarafından öldürüldü. Cárdenas konumunu ve üstünlüğünü pekiştirdikten sonra Los Zetas'ın sorumluluklarını genişletti ve yıllar geçtikçe bu sorumluluklar Körfez Karteli için çok daha önemli hale geldi. Adam kaçırma olaylarını organize etmeye, vergi koymaya, borçları toplamaya, koruma şantajı yapmaya, gasp işini kontrol etmeye, plaza (bölge) olarak bilinen kokain tedarikini ve kaçakçılık yollarını güvence altına almaya ve düşmanlarını genellikle grotesk bir şekilde infaz etmeye başladılar. Körfez Kartelinin artan gücüne yanıt olarak, rakip Sinaloa Karteli Los Negros olarak bilinen ağır silahlı, iyi eğitimli bir infaz grubu kurdu. Grup, Los Zetas'a benzer şekilde çalışıyordu ancak daha az karmaşık ve başarılıydı. Meksika Uyuşturucu Savaşı'nın başlangıcının 2006'da Felipe Calderón'un artan şiddeti durdurmak için Michoacán'a asker göndermesiyle değil, 2004'te sınır şehri Nuevo Laredo'da Körfez Karteli ve Los Zetas,Sinaloa Karteli ve Los Negros'a karşı savaştı.
Arturo Guzmán Decena'nın 2002'deki ölümü ve ikinci sıradaki Rogelio González Pizaña'nın 2004'te yakalanması, Heriberto Lazcano'nun Los Zetas'ın sorumluluğunu üstlenmesi için bir fırsat oldu. Körfez Karteli patronu Cárdenas'ın 2003 yılında tutuklanması ve 2007'de iade edilmesi üzerine Los Zetas'ın eylemleri değişti; Körfez Karteli ile eşanlamlı hale gelmeye başladılar ve örgüt içindeki nüfuzları arttı. Los Zetas, Körfez Kartelinden bağımsız olarak büyümeye başladı ve sonunda 2010'un başlarında aralarında bir kopuş meydana geldi.