Rejeneratif tıp
Tarihçe

Antik Yunanlar, MÖ 700'lerde vücudun bazı bölümlerinin yenilenip yenilenmeyeceğini öne sürdüler. 19. yüzyılın sonlarında icat edilen deri aşılama, yapı ve işlevi eski haline getirmek için vücut dokusunu yeniden oluşturmaya yönelik en eski büyük girişim olarak düşünülebilir. 20. yüzyılda vücut parçalarının naklindeki ilerlemeler, vücut parçalarının yenilenebileceği ve yeni hücreler üretebileceği teorisini daha da ileri götürdü. Bu ilerlemeler doku mühendisliğine yol açtı ve bu alandan rejeneratif tıp çalışmaları genişledi. Bu, günümüzde yaygın olarak yürütülen kök hücre araştırmalarına yol açan hücresel terapi ile başladı.
İlk hücre terapileri yaşlanma sürecini yavaşlatmayı amaçlıyordu. Bu, 1930'larda Papa Pius XII, Charlie Chaplin ve Suudi Arabistan Kralı İbn Suud gibi ünlü tarihi şahsiyetleri tedavi ettiği bilinen İsviçreli bir doktor olan Paul Niehans ile başladı. Niehans, genç hayvanların hücrelerini (genellikle kuzular veya buzağılar) hastalarına gençleştirmek için enjekte ederdi. 1956 yılında, sağlıklı bir kişiden kemik iliği lösemili bir hastaya nakledilerek lösemiyi tedavi etmek için daha karmaşık bir süreç başladıı. Bu süreç çoğunlukla hem verici hem de alıcının bu durumda tek yumurta ikizi olması nedeniyle işe yaradı. Günümüzde, reddedilmeyi önlemek için hücrelere ihtiyaç duyan hastaya yeterince benzer insanlardan kemik iliği alınabilmektedir.
"Rejeneratif tıp" terimi ilk olarak 1992 yılında Leland Kaiser tarafından hastane yönetimine ilişkin bir makalede kullanılmıştır. Kaiser'in makalesi, hastaneleri etkileyecek gelecekteki teknolojiler hakkında bir dizi kısa paragrafla kapanıyor. Bir paragrafta kalın bir baskı başlığı olarak "Rejeneratif Tıp" vardı ve "Kronik hastalığın seyrini değiştirmeye çalışan birçok durumda yorgun ve başarısız organ sistemlerini yeniden oluşturmaya çalışan yeni bir tıp dalı gelişecek" diyordu.
Terim, popüler kültüre 1999 yılında William A. Haseltine tarafından Como Gölü'ndeki bir konferans sırasında, hastalıktan zarar görmüş, travmadan yaralanmış veya zamanla yıpranmış olan şeyleri normal işlevine geri döndüren müdahaleleri tanımlamak için icat ettiğinde getirildi. Haseltine, Wisconsin Üniversitesi-Madison ve Johns Hopkins Tıp Okulu'ndaki araştırmacılarla işbirliği içinde Geron Corporation'da insan embriyonik kök hücrelerini ve embriyonik germ hücrelerini izole etme projesi hakkında bilgi aldı. Bu hücrelerin insan vücudunun tüm hücre tiplerine farklılaşma (pluripotens) benzersiz yeteneğinin yeni bir tür rejeneratif terapiye dönüşme potansiyeline sahip olduğunu fark etti. Bu tür hücrelerin sağlayabileceği yeni terapi sınıfını açıklarken, "rejeneratif tıp" terimini bugün kullanıldığı şekilde kullandı: "yeniden büyümek için insan genlerini, proteinlerini ve hücrelerini kullanan bir terapi yaklaşımı, travma nedeniyle yaralanmış, hastalıktan zarar görmüş veya zamanla yıpranmış dokuların onarılması veya mekanik olarak değiştirilmesinin sağlanması” ve “yaşlanmayla ilgili olanlar da dahil olmak üzere günümüzde etkili bir şekilde tedavi edilemeyen hastalıkları iyileştirme olanağı sunmaktadır.”
Daha sonra Haseltine, rejeneratif tıbbın, hangi hastalığa sahip olduklarına veya hangi tedaviye ihtiyaç duyduklarına bakılmaksızın çoğu insanın sadece normal sağlığına kavuşmak istediği gerçeğini kabul ettiğini açıkladı. Geniş çapta uygulanmak üzere tasarlanan orijinal tanım, hücre ve kök hücre terapilerini, gen terapisini, doku mühendisliğini, genomik tıpı, kişiselleştirilmiş tıpı, biyomekanik protezleri, rekombinant proteinleri ve antikor tedavilerini içerir. Aynı zamanda, daha tanıdık kimyasal farmakopeleri, kısacası, bir kişiyi normal sağlığına kavuşturan herhangi bir müdahaleyi de içerir. "Yenileyici tıp" terimi, çok çeşitli teknolojiler ve tedaviler için kısa yol işlevi görmenin yanı sıra hasta dostudur. Hastalar için kafa karıştırıcı veya korkutucu dil caydırıcılığı sorununu çözer.
Rejeneratif tıp terimi, kök hücre tedavileri üzerine yapılan araştırmalarla giderek daha fazla karıştırılmaktadır. Bazı akademik programlar ve bölümler orijinal daha geniş tanımı korurken diğerleri bunu kök hücre araştırmaları üzerine yapılan çalışmaları tanımlamak için kullanır.
Mart 2000'de Haseltine, Antony Atala, M.D., Michael D. West, Ph.D. ve diğer önde gelen araştırmacılar, E-Biomed: The Journal of Rejenerative Medicine'i kurdu. Hakemli dergi, kök hücre tedavileri, gen tedavileri, doku mühendisliği ve biyomekanik protezler üzerine yenilikçi araştırmalar yayınlayarak rejeneratif tıp hakkındaki söylemleri kolaylaştırdı. Daha sonra Rejeneratif Tıp ve Kök Hücre Biyolojisi Derneği olarak yeniden adlandırılan Rejeneratif Tıp Derneği, benzer bir amaca hizmet etti ve dünyanın dört bir yanından benzer düşünen uzmanlardan oluşan bir topluluk oluşturuldu.
Haziran 2008'de, Hospital Clínic de Barcelona'da, Barselona Üniversitesi'nden Profesör Paolo Macchiarini ve ekibi, ilk doku mühendisliği trakea (rüzgar borusu) transplantasyonunu gerçekleştirdi. Yetişkin kök hücreler hastanın kemik iliğinden ekstrakte edildi, büyük bir popülasyona büyütüldü ve başlangıçta osteoartrit tedavisi için tasarlanmış adaptif bir yöntem kullanılarak kıkırdak hücrelerine veya kondrositlere olgunlaştırıldı.Ekip daha sonra yeni gelişen kondrositleri ve epitel hücrelerini, beyin kanamasından ölen 51 yaşındaki bir nakil donöründen bağışlanan hücresizleştirilmiş (donör hücrelerinden arındırılmış) bir trakeal segmente tohumladı. Dört günlük ekimden sonra, hastanın sol ana bronşunu değiştirmek için greft kullanıldı. Bir ay sonra, biyopsi lokal kanamayı ortaya çıkardı ve bu da kan damarlarının zaten başarılı bir şekilde büyüdüğünü gösterdi.
2009 yılında SENS Vakfı, "canlı hücrelerin ve hücre dışı materyallerin yerinde onarımını içerecek şekilde tanımlanan rejeneratif tıbbın yaşlanmaya bağlı hastalık ve sakatlıklara uygulanması" olarak belirtilen amacı ile başlatıldı. 2012 yılında, Profesör Paolo Macchiarini ve ekibi, hastanın kendi hücreleriyle tohumlanmış laboratuvar yapımı bir soluk borusunu naklederek 2008 implantını geliştirdi.
12 Eylül 2014'te Japonya, Kobe'deki Biyomedikal Araştırma ve İnovasyon Hastanesi'ndeki cerrahlar, Yönlendirilmiş farklılaşma yoluyla iPS hücrelerinden farklılaştırılan 1,3 x 3,0 milimetrelik bir retinal pigment epitel hücre tabakasını yaşa bağlı makula dejenerasyonundan muzdarip kadının bir gözüne naklettiler.
2016 yılında, Paolo Macchiarini, sahte test sonuçları ve yalanlar nedeniyle İsveç'teki Karolinska Üniversitesi'nden kovuldu. TV şovu Experimenten İsveç Televizyonunda yayınlandı ve tüm yalanları ve tahrif edilmiş sonuçları detaylandırdı.