Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı
Tarihçe

Günümüzde TPAO
2024’e GENEL BAKIŞ
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), 2024 yılında petrol ve doğal gaz üretiminde önemli artışlar kaydederek üretim rekorlarına ulaşmıştır. 2023 yılında 77.168 varil petrol eşdeğeri günlük (vpeg) olan yurt içi ortalama üretim, 2024 yılında %68 artarak 129.381 vpeg seviyesine yükselmiştir. Yurt dışında ise günlük ortalama üretim %6 artarak 101.702 vpeg'den 107.592 vpeg'e ulaşmıştır. Toplamda, yurt içi ve yurt dışı günlük üretim %32 oranında artarak 236.973 vpeg'e yükselmiştir.
2024 yılında öne çıkan üretim rekorları arasında, 26 Aralık 2024'te ulaşılan 161.015 vpeg ile günlük yurt içi üretim rekoru, 29 Aralık 2024'te 114.947 varil ham petrol üretimi ve 23 Kasım 2024'te 7.795.337 m³ doğal gaz üretimi yer almaktadır. Yıllık bazda ise, 2023 yılında 23.786.710 varil olan toplam yurt içi ham petrol ve doğal gaz üretimi, 2024 yılında %42 artarak 33.721.661 varile yükselmiştir. Doğal gaz üretimi ise %210 artışla 721.123.885 m³'ten 2.238.877.594 m³'e ulaşmıştır. Bu gelişmeler sonucunda TPAO, dünya genelinde en fazla petrol ve doğal gaz üreten ilk 100 şirket arasında 79. sıraya yükselmiştir.
ARAMA VE SONDAJ FAALİYETLERİ
TPAO, 2024 yılında hidrokarbon arama ve sondaj faaliyetlerini hızlandırarak yeni rezervler kazanmaya devam etmiştir. Kara sismik taramalarında 2D olarak 2.834 km, 3D olarak 1.560 km² alan incelenmiş; deniz sismik taramalarında ise 3D olarak 10.360 km², genel survey olarak 12.430 km² alan taranmıştır. Bu çalışmalar sonucunda arama ile eklenen rezervlerde %12'lık bir artış sağlanmış ve 2023 yılında 59,3 milyon vpe olan rezerv miktarı, 2024 yılında 66,38 milyon vpe'ye yükselmiştir.
Sondaj faaliyetleri kapsamında TPAO, 2024 yılı itibarıyla 45 sondaj kulesine ulaşmıştır. Aynı yıl içerisinde denizlerde 9 derin deniz sondajı tamamlanmış, 1 sondaj çalışması devam etmektedir. Karada ise 156 sondaj tamamlanmış olup, 38 sondaj çalışması sürmektedir.
2024 yılında gerçekleştirilen ve “en derin sondajlar” özelliğine sahip olan bazı sondajlar aşağıdaki gibidir;
Karadeniz: K. Amasra-4 (3.600 m), Türkali-22 (3.770 m), Türkali-17 (3.950 m),     Göktepe-2 (4.300 m)
Akdeniz: Akseki-1 (6.500 m, TPAO tarihinin en derin deniz kuyusu)
Karada: Bülent Sadioğlu-1 (3.400 m), Varınca Hazro-6/5 (3.824 m), Köseler-8     (4.015 m), Kapıköy-1 (4.110 m), Şehit Teğmen Akdeniz-3 (4.348 m)
TPAO BÜTÇE VE YATIRIM İSTATİSTİKLERİ
Daha fazla üretim için daha fazla yatırım fikriyle 2023 ve 2024 yıllarını kapsayan süreç içerisinde KİT’lere ayrılan bütçeden en büyük payı TPAO almıştır. 2023 yılında 76.558.700,00 TL olarak TPAO’ya ayrılan yatırım bütçesi 2024 tarihinde 113.785.761.000 TL olarak gerçekleşmiştir. 2025 Yılı Yatırım Programı’na göre kamu iktisadi teşebbüslerine (KİT) ayrılan 405,5 milyar liralık paydan 143,2 milyarlık yatırım bütçesi alarak en büyük paya sahip KİT olmuştur.
Yerli sanayiye katkı noktasında büyük bir rol oynayan TPAO yerlileştirme çalışmaları ile 2023 yılında yerli sanayiye 623.000.000 TL kazandırırken bu rakam 2024 yılında 953.000.000 TL’ye ulaşmıştır. 2024 yılında beşincisi düzenlenen Petrol Endüstrisinde Milli Teknolojiler (PEMTEK) toplantısı ile yerli sanayi ve petrol sektörünün önde gelen temsilcileri bir araya getirilmiştir. Yerli sanayiye katkı ve yerlileştirme çalışmaları kapsamında PEMTEK bu alanda TPAO’nun taleplerini yerli sanayi temsilcilerine aktardığı ve yerlileştirme konusunda ihtiyaçların tartışıldığı önemli bir organizasyon olarak öne çıkmaktadır.
TPAO- 2024 YILI ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER
2024, TPAO için birçok kilometre taşının gerçekleştiği bir yıl olmuştur.  Yıl içerisinde Türkiye’nin ilk yüzer üretim platformu Türkiye Cumhuriyeti’ne kazandırılmıştır. Bu platform Sakarya Gaz Sahası Projesi kapsamında kullanılacak olup Karadeniz’de üretilen doğal gaz denizde işlenerek boru hatlarıyla şebekeye iletilecektir. TPAO ayrıca Afrika deniz alanlarında operatör olduğu ilk çalışmayı Somali Projesi ile başlatmıştır. Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi Somali’de arama faaliyetlerine 2024 yılı içerisinde başlamıştır.
TPAO Azeri Çırak Güneşli (ACG) projesine ortak olup bu kapsamda derin gaz rezervuarlarının (NAG) geliştirilmesine yönelik çalışmalara ve müzakerelere katılmıştır. Bu kapsamda ACG NAG anlaşması imzalanmıştır.
2024 TPAO için patent ve sertifika hususunda “ilklere” imza attığı bir yıl da olmuştur. TPAO AR-GE Merkezi’nin “Derin Öğrenme Süreçleri ile Fosil Tanıma Yöntemi” isimli patent başvurusu TÜRKPATENT tarafından tescillenmiş olup incelemeli patent sınıfında uluslararası kabul gören ilk patent olma özelliği taşımıştır. 2024 yılı ilk yarısında elektrik tüketiminin tamamının yenilenebilir enerji kaynaklarından temini sonrası TPAO ilk yeşil enerji sertifikasını (YEK-G) temin etmiştir.