stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ali Taylan Öztaylan

Ali Taylan Öztaylan (d. 1987; Bandırma ) Türk siyasetçi ve TBMM 28. dönem Adalet ve Kalkınma Partisi Balıkesir milletvekilidir.
Ali Taylan Öztaylan 1987 yılında Balıkesir'in Bandırma İlçesinde doğdu. Bandırma Belediye Başkanlığı, TBMM 19., 23. ve 24. Dönem Balıkesir Milletvekilliği yapan Mehmet Cemal Öztaylan'ın oğludur. İlk ve ortaokul öğretimini Bandırma'da tamamlayan Ali Taylan Öztaylan Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun oldu. Türk Hava Kurumu Üniversitesi'nde Yüksek Lisansını yaptı. Ak Parti Gençlik Kolları Genel Merkezi'nde ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Beştepe Külliyesi'nde görev yaptı. 14 Mayıs 2023 seçimlerine Balıkesir'den Adalet ve Kalkınma Partisi  4. sıra milletvekili adayı oldu ve 28. dönem AK Parti Balıkesir milletvekili olarak meclise girdi. Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu'nda görev aldı.
Bergland

Bergland arması
Bergland, Aşağı Avusturya'da Melk Bölgesi'ne âit bir beldedir.
Coğrafya

Yüzölçümüsü 33,91 km²'dir.
Sathın %17,34'ü ormanlıktır.
Coğrafya > Bölümler

Bergland'ın bölümler şunlardır:
Gumprechtsberg, Holzing, Landfriedstetten, Plaika, Ratzenberg ve Wohlfahrtsbrunn
Nüfus

1971 yılında, nüfusu 1.511'di. On yıl sonra Bergland'ta 1.528 kişi ikâmet ettiler.
31 Mart 2008'de, ahalisi 1.828 kişiydi.
Siyaset > Belediye Başkanı

Bergland başkanı Franz Wieser'dir. (ÖVP)
Siyaset > Meclis-i Belediye

ÖVP 14
SPÖ 5
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4745906-2  VIAF: 238790543
Savaş Akova

| Savaş Akova |
| --- | --- |

Doğum: 24 Ağustos 1948(1948-08-24) İstanbul, Türkiye
Ölüm: 23 Ocak 2013 (64 yaşında) Ankara, Türkiye
Defin yeri: Karşıyaka Mezarlığı, Ankara
Meslek: sinema oyuncusu
Etkin yıllar: 1982-2010

Savaş Akova (24 Ağustos 1948, İstanbul - 23 Ocak 2013, Ankara), Türk oyuncu.
Hayatı

24 Ağustos 1948 tarihinde İstanbul'da doğdu. Çağdaş Sinema Oyuncuları Derneği'nin üyesi olan sanatçı Çoğunluk, Karanlıktakiler, 11’e 10 Kala gibi sinema filmlerinde, Sessiz Fırtına, Dedektif Biraderler ve Gülbeyaz gibi dizilerde yer almıştı. 23 Ocak 2013'te vefat eden oyuncunun cenazesi Ankara Karşıyaka Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir.
Filmografisi

| Filmler> Yıl | Filmler> Yapım | Filmler> Rol | Filmler> Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1982 | Alişan |  |  |
| 1984 | Dağınık Yatak | Metin |  |
| 1985 | Kuyucaklı Yusuf |  |  |
| 1985 | Dul Bir Kadın |  |  |
| 1986 | Çağdaş Bir Köle |  |  |
| 1987 | Kurtar Beni |  | Yardımcı yönetmen |
| 1987 | Tutku | Halil İbrahim | Yardımcı yönetmen |
| 1987 | Yarınsız Adam |  | Yardımcı yönetmen |
| 1987 | Sen De Yüreğinde Sevgiye Yer Aç | Miko | Yapım asistanı |
| 1988 | Gömlek |  | Yardımcı yönetmen |
| 1989 | Kanun Savaşçıları |  |  |
| 1990 | Boynu Bükük Küheylan |  | Yardımcı yönetmen |
| 1990 | Aşkın Kesişme Noktası |  | Yardımcı yönetmen |
| 1991 | Ankara Yollarında |  |  |
| 1993 | Gözlerin Yeşilçamın Son Yangını |  | Kısa film |
| 2004 | 2 Genç Kız | Salim (Behiye'nin Babası) |  |
| 2006 | Sen de Yüreğinde Sevgiye Yer Aç |  |  |
| 2006 | Hayatımın Kadınısın | Avukat |  |
| 2007 | Sis ve Gece | Metin |  |
| 2007 | Deliler / Rapor |  |  |
| 2009 | Karanlıktakiler |  |  |
| 2009 | 11'e 10 Kala | Ruhi Bey |  |
| 2010 | Çoğunluk | Usta |  |
Diziler
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 1986 | Olacak O Kadar |  |  |
| 1987 | Yaprak Dökümü | Mahkum |  |
| 1997 | Fırat | Savaş |  |
| 1998 | Bir Filiz Vardı | Yazar |  |
| 1999 | Küçük Besleme |  |  |
| 1999 | Ayşecik |  |  |
| 1999 | Fanatik |  |  |
| 2000 | Delikanlı |  |  |
| 2002 | Gülbeyaz |  |  |
| 2003 | Alacakaranlık Karanlık | Behruz |  |
| 2005-2006 | Yabancı Damat | Şemsi |  |
| 2006 | Kanlı Hesaplaşma / Silahların Gölgesinde | Giray |  |
| 2007-2008 | Sessiz Fırtına | Çetin |  |
| 2008 | Dedektif Biraderler |  |  |
Adira

Adira, Coccinellidae familyasına bağlı bir böcek cinsidir..
Özellikleri

Yaklaşık 4,5-6,3 santimetre (1,8-2,5 in) uzunluğunda, genel olarak kahverengi ve turuncu renk aralığındadır.
Taksonomi

Adira cinsine bağlı türler (2024):
Adira tomentosa
Konuyla ilgili yayınlar

Nomenclator Zoologicus. A list of the names of genera and subgenera in zoology from the tenth edition of Linnaeus, 1758 to the end of 2004.
Rev Bras Entomol 30 (2)
İşkodra Paşalığı

İşkodra Paşalığı (Arnavutça: Pashallëku i Shkodrës), Arnavut Buşatlı ailesi tarafından günümüz Arnavutluk'undaki İşkodra şehri yöresini ve günümüz Karadağ'ının büyük bölümünü kapsayan bölgede eski İşkodra Sancağı yerine kurulan,1757-1831 arasında varlığını sürdüren özerk, de facto bağımsız bir paşalıktı. Kara Mahmut Paşa yönetimindeki zirve yıllarında paşalık, Arnavutluk'un çoğunu, Kosova'nın çoğunu, batı Makedonya'yı, güneydoğu Sırbistan'ı ve Karadağ'ın çoğunu kapsıyordu. 1830'a kadar İşkodra Paşalığı, Güney Karadağ dahil yukarıda sayılan toprakların çoğunu yönetiyordu.
Arka planı

Osmanlı'da merkezi otoritenin ve tımar sisteminin çöküşü Osmanlı'nın Arnavut ağırlıklı bölgelerinde anarşiyi doğurdu. 18. yüzyılın sonlarında, iki Arnavut güç odağı belirdi: Buşatlıların yönettiği İşkodra ve Tepedelenli Ali Paşa'nın yönettiği Yanya. Her iki bölge de çıkarları gereği Bâb-ı Âli'yle hem işbirliği yaptı hem de ona karşı çıktı.
Tarihi

1757'de Buşatlı Mehmed Paşa, iki rakip aileyi ortadan kaldırarak  ve İşkodra'nın Tabak esnafının manevi şeyhlerinin başını çekerek kendi kendini İşkodra paşası ilan etti. Arnavutlarca Yaşlı (Plaku) Mehmed olarak da bilinen Buşatlı Mehmed Paşa, 1479'da kurulan İşkodra Sancağı'nı yarı özerk bir İşkodra Paşalığı'na dönüştürdü. Arap ve Berberi korsanların Adriyatik'teki Venedik gemileri üzerinde terör estirdiği hükümranlıklarını sona erdirdiği için İstanbul tarafından methedildi.
Buşatlı Mehmed'in oğlu ve üçüncü halefi Kara Mahmud Paşa, savaşarak yayılma politikası izledi ve Toskerya ve Kosova'ya kadar kuzey Arnavutluk üzerinde hakimiyet sağladı. Tunus Beyi'nin intikamını almak için Karadağ'a iki defa (1785, 1796) ve Venedik'e bir defa saldırıda bulundu. Kontrolsüz davranışları sebebiyle ona boyun eğdirmek amacıyla üzerine gönderilen çok sayıda Osmanlı seferini dağıttı. Kara Mahmut Paşa, Karadağlı aşiretlere boyun eğdirdi ve Venediklileri kendisine haraç ödemeye zorladı. Hem Avusturya'ya hem de Rusya'ya yakınlaştı ve Viyana'dan, Bâb-ı Âli'ye karşı kendileriyle ittifak kurulması karşılığında onu tüm Arnavutluk'un efendisi olarak tanıyacaklarına dair bir söz aldı. Ancak Avusturyalılardan para aldıktan hemen sonra Viyana elçilerinin kellelerini kestirip İstanbul'a gönderterek padişaha bağlılık yemini etti. Bunun karşılığında Osmanlılar, fiili olarak Kara Mahmut'u Venedik'e yönelik saldırılarından dolayı affetti ve onu yeniden İşkodra valisi olarak atadı.
1796'da Karadağlı Piperi ve Bjelopavlići aşiretleri, Krusi Savaşı'nda İşkodralı Müslümanların kendilerine karşı başlattığı bir seferi bozguna uğrattı ve Kara Mahmut Paşa'nın kellesini kesti. Kara Mahmut Paşa'nın kafatası halen Çetine'deki manastırda sergilenmektedir. Onun ölümü, paşalık için özerklikte çöküşe işaret etti. Kara Mahmut'un halefi Buşatlı İbrahim Paşa, 1810'daki ölümüne dek Osmanlı İmparatorluğu'yla işbirliği yaptı. Rumeli Beylerbeyliği'ne atandı ve Belgrad'a çıkarttığı askeri seferlerle Sırplara boyun eğdirdi.
Buşatlı hanedanının iktidarı, 1831'de Reşid Mehmed Paşa komutasındaki bir Osmanlı ordusunun İşkodra'daki Fatih Kalesi'ni kuşatarak padişaha karşı isyan eden son paşa Buşatlı Mustafa'yı teslim olmaya zorlamasıyla sona erdi. Bu yenilgi, aynı şekilde özerklik arayan Boşnaklarla Arnavutlar arasında planlanan ittifakı sona erdirmekle kalmadı, paşalığın da sonunu getirdi.
Ardından

1867'de İşkodra Sancağı, Üsküp Sancağıyla birleştirilerek İşkodra Vilayeti'ne dönüştürüldü. Vilayet daha sonra üç sancağa bölündü: İşkodra, Prizren ve Debre. 1877'de Prizren Sancağı, Kosova Vilayeti'ne, Dibra Sancağı'ysa Manastır Vilayeti'ne bağlandı. Toprak nakillerinin ardından İşkodra Sancağı iki ayrı sancağa bölündü: İşkodra Sancağı ve Dıraç Sancağı.
Paşalar

Buşatlı Mehmed Paşa (1757-1774)
Buşatlı Mustafa Paşa (1774-1778)
Kara Mahmud Paşa (1778-1796)
Buşatlı İbrahim Paşa (1796-1810)
Mustafa Şerifi  (1810-1831)
Literatür

Encyclopaedia of Muslim World. New Delhi: Anmol Publications Pvt. Ltd. 2003. ISBN 978-81-261-1419-1. [ölü/kırık bağlantı]978-81-261-1419-1
The Albanian Pashalik of Shkodra under Bushatlis 1757 – 1831. Kuala Lumpur: IIUM. 2002. 27 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
Histoire de l'Albanie et des albanais. N.p.: Editions Armeline. 2002. ISBN 978-2-910878-20-7. 978-2-910878-20-7
Albanian literature: a short history. Londra: I. B. Tauris in association with The Centre for Albanian Studies. 2005. ISBN 978-1-84511-031-4. 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2021. 978-1-84511-031-4
History of the Balkans: Eighteenth and nineteenth centuries. Cambridge: Cambridge University Press. 1999 [1983]. ISBN 978-0-521-27458-6. 9 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2021. 978-0-521-27458-6
The Albanians: a modern history. New York: I. B. Tauris. 1999. ISBN 978-1-86064-541-9. 16 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2021. 978-1-86064-541-9
Albania: A Country Study. Washington, D.C.: GPO for Library of Congress. 1994. 7 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2021.
The Albanians: A Modern History. I.B.Tauris. 1999. ISBN 9781860645419. 27 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2013. 9781860645419
La question nationale en Europe du Sud-Est: genèse, émergence et développement de l'identité nationale albanaise au Kosovo et en Macédoine. Peter Lang. 2008. ISBN 9783039113200. 26 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2013. 9783039113200
Robert Elsie, Arnavut Tarihinin Biyografik Sözlüğü 27 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. , IB Tauris, Londra-New York: 2012, Arnavut Araştırmaları Merkezi ile birlikte.978-1-78076-431-3ISBN'si 978-1-78076-431-3 .
1980 Yaz Olimpiyatları'nda yüzme
Madalya dağılımı

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Sıra | Ülke: | Altın: | Gümüş: | Bronz: | Toplam:  |
| 2 |  Sovyetler Birliği | 8 | 9 | 5 | 22 |
| 3 |  İsveç | 2 | 2 | 1 | 5 |
| 4 |  Avustralya | 2 | 0 | 5 | 7 |
| 5 |  Birleşik Krallık | 1 | 3 | 1 | 5 |
| 6 |  Macaristan | 1 | 2 | 1 | 4 |
| 7= |  Brezilya | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 7= |  Danimarka | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 7= |  Nijer | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 7= |  Polonya | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 7= |  İspanya | 0 | 0 | 1 | 1 |
Erkekler > 100 m. serbest

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Jorg Woithe | GDR | 50"40 |
| 2 | Per Holmertz | SWE | 50"91 |
| 3 | Per Johansson | SWE | 51"29 |
| 4 | Sergei Kopliakov | URS | 51"34 |
| 5 | Raffaele Franceschi | ITA | 51"69 |
| 6 | Sergei Krasyuk | URS | 51"80 |
Erkekler > 200 m. serbest

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Sergei Kopliakov | URS | 1'49"81 (RE, RO) |
| 2 | Andrei Krylov | URS | 1'50"76 |
| 3 | Graeme Brewer | AUS | 1'51"60 |
| 4 | Jorg Woithe | GDR | 1'51"86 |
| 5 | Ron McKeon | AUS | 1'52"60 |
| 6 | Paolo Revelli | ITA | 1'52"76 |
Erkekler > 400 m. srbest

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Vladimir Salnikov | URS | 3'51"31 (RO) |
| 2 | Andrei Krylov | URS | 3'53"24 |
| 3 | Ivar Stukolkin | URS | 3'53"95 |
| 4 | Djan Garrido Madruga | BRA | 3'54"15 |
| 5 | Daniel Machek | TCH | 3'55"66 |
| 6 | Sandor Nagy | HUN | 3'56"83 |
Erkekler > 1500 m. serbest

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Vladimir Salnikov | URS | 14'58"27 (RM, RO) |
| 2 | Alexandr Chaev | URS | 15'14"30 |
| 3 | Max Metzker | AUS | 15'14"49 |
| 4 | Rainer Strohbach | GDR | 15'15"29 |
| 5 | Borut Petric | YUG | 15'21"78 |
| 6 | Rafael Escalas | ESP | 15'21"88 |
Erkekler > 100 m. sırtüstü

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Bengt Baron | SWE | 56"53 |
| 2 | Viktor Kuznetsov | URS | 56"99 (RN) |
| 3 | Vladimir Dolgov | URS | 57"63 |
| 4 | Miroslav Rolko | TCH | 57"74 |
| 5 | Sandor Wladar | HUN | 57"84 |
| 6 | Fred Eefting | NED | 57"95 |
Erkekler > 200 m. sırtüstü

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Sandor Wladar | HUN | 2'01"93 |
| 2 | Zoltan Verraszto | HUN | 2'02"40 |
| 3 | Mark Kerry | AUS | 2'03"14 |
| 4 | Vladimir Shemetov | URS | 2'03"48 |
| 5 | Fred Eefting | NED | 2'03"92 |
| 6 | Michael Soderlund | SWE | 2'04"10 |
Erkekler > 100 m. kurbağalama

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Duncan Goodhew | GBR | 1'03"34 |
| 2 | Arsen Miskarov | URS | 1'03"82 |
| 3 | Peter Evans | AUS | 1'03"96 |
| 4 | Alexandr Fedorovsky | URS | 1'04"00 |
| 5 | Janos Dzvonyar | HUN | 1'04"67 |
| 6 | Lindsay Spencer | AUS | 1'05"04 |
Erkekler > 200 m ayaklar havada yüzme

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Robertas Zulpa | URS | 2'15"85 |
| 2 | Alban Uermes | HUN | 2'16"93 |
| 3 | Arsen Miskarov | URS | 2'17"28 |
| 4 | Gennady Utenkov | URS | 2'19"64 |
| 5 | Lindsay Spencer | AUS | 2'19"68 |
| 6 | Duncan Goodhew | GBR | 2'20"92 |
Erkekler > 100 m kelebek

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Par Arvidsson | SWE | 54"92 |
| 2 | Roger Pyttel | GDR | 54"94 |
| 3 | David Lopez | ESP | 55"13 |
| 4 | Kees Vervoorn | NED | 55"25 |
| 5 | Evgeny Seredin | URS | 55"35 |
| 6 | Gary Abraham | GBR | 55"42 |
Erkekler > 200 m kebebek

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Sergei Fesenko | URS | 1'59"76 |
| 2 | Philip Hubble | GBR | 2'01"20 |
| 3 | Roger Pyttel | GDR | 2'01"39 |
| 4 | Peter Morris | GBR | 2'02"27 |
| 5 | Mikhail Gorelik | URS | 2'02"44 |
| 6 | Kees Vervoorn | NED | 2'02"52 |
Erkekler > 400 m karışık

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Aleksandr Sidorenko | URS | 4'22"89 (RO) |
| 2 | Sergei Fesenko | URS | 4'23"43 |
| 3 | Zoltan Verraszto | HUN | 4'24"24 |
| 4 | Andras Hargitay | HUN | 4'24"48 |
| 5 | Djan Garrido Madruga | BRA | 4'26"81 |
| 6 | Miroslav Rolko | TCH | 4'26"99 |
Erkekler > 4x200 m serbest bayrak

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Sergei Kopliakov,Vladimir Salnikov,Ivar Stukolkin,Andrei Krylov | URS | 7'23"50 (RE) |
| 2 | Frank Pfutze,Jorg Woithe,Detlev Grabs,Rainer Strohbach | GDR | 7'28"60 |
| 3 | Jorge Luiz L. Fernandes,Marcus Laborne Mattioli,Ciro Marques Delgado,Djan Garrido Madruga | BRA | 7'29"30 |
| 4 | Michael Soderlund,Pelle Wickstrom,Per-Alvar Magnusson,Thomas Lejdstrom | SWE | 7'30"10 |
| 5 | Paolo Revelli,Raffaele Franceschi,Andrea Ceccarini,Fabrizio Rampazzo | ITA | 7'30"37 |
| 6 | Douglas Campbell,Philip Hubble,Martin Smith,Andrew Astbury | GBR | 7'30"81 |
Erkekler > 4x100 m karışık bayrak

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Final   Sıra | Atlet | Ülke | Tempo |
| 1 | Mark Kerry,Peter Evans,Mark Tonelli,Neil Brooks | AUS | 3'45"70 |
| 2 | Viktor Kuznetsov,Arsen Miskarov,Evgeny Seredin,Sergei Kopliakov | URS | 3'45"92 (RE) |
| 3 | Gary Abraham,Duncan Goodhew,David Lowe,Martin Smith | GBR | 3'47"71 |
| 4 | Dietmar Gohring,Jorg Walter,Roger Pyttel,Jorg Woithe | GDR | 3'48"25 |
| 5 | Frederic Delcourt,Olivier Borios,Xavier Savin,Rene Ecuyer | FRA | 3'49"19 |
| 6 | Sandor Wladar,Janos Dzvonyar,Zoltan Verraszto,Gabor Meszaros | HUN | 3'50"29 |
| g t 1980 Yaz Olimpiyatları'nda sporlar |
| --- | --- |
 Atıcılık  Atlama  Atletizm  Basketbol  Binicilik  Bisiklet  Boks  Çim hokeyi  Eskrim  Futbol  Güreş  Halter  Hentbol  Jimnastik  Judo  Kano  Kürek  Modern pentatlon  Okçuluk  Sutopu  Voleybol  Yelken  Yüzme 
| g t Yaz Olimpiyatları'nda yüzme |
| --- | --- |
 1896  1900  1904  1908  1912  1920  1924  1928  1932  1936  1948  1952  1956  1960  1964  1968  1972  1976  1980  1984  1988  1992  1996  2000  2004  2008  2012  2016  2020  2024 
 Madalya kazananlar  erkekler  kadınlar  Olimpiyat rekorları  Olimpiyat havuzları
Brazil

Brazil (veya Brasil) aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Brezilya (República Federativa do Brasil), Güney Amerika kıtasında bir ülke.
Brazil, Yönetmenliğini Terry Gilliam'ın yaptığı 1985 yapımı bir film.
Ebu Zer el-Gıfârî

| Sahabe Ebu Zer el-Gıfârî Arapça: أبو ذر الغفاري |
| --- | --- |
Ebu Zer el-Gifari adının hat sanatı ile yazılışı
Doğum: Cundub bin Cunade (Arapça: جُندب بن جَنادة) ? Hicaz, Arabistan (günümüzde Suudi Arabistan)
Ölüm: 652 Rebza (günümüzde Suudi Arabistan)
Din: İslam

Cündeb bin Cünâde bin Süfyân (Arapça: جُندب بن جَنادة), lakabı Ebu Zer, Ebu Zer el-Gıfârî (Arapça: أبو ذر الغفاري), İslam'ı ilk kabul eden sahabilerden biriydi. İslam peygamberi Muhammed kendisine Abdullah adını vermiştir. Beni Gifar kabilesindendi. Doğum tarihi bilinmemektedir. 652 yılında, Medine çölü yakınlarındaki El-Rabaza kentinde ölmüştür.
Ebu Zer zahitliği ve aynı zamanda üçüncü halife Osman bin Affan'a karşı muhalif tutumu ile bilinmektedir. Şiâ mezhebi onu, erken Şiî Müslümanlar arasında Dört Sadık Sahabi'den biri olarak addetmektedir.
Ebu Zer, İslam peygamberi Muhammed ile birlikte Mekke'den Medine'ye hicret eden Muhacir Müslümanlardandır.
Türkiye'de, Adıyaman ilinin Ziyaret köyünde Ebu Zer'e ait olduğu iddia edilen, Osmanlı Sultanı IV. Murat tarafından Bağdat Seferi dönüşünde inşa ettirilmiş olan bir türbe bulunmaktadır.
Gençliği

İslam dinini kabul etmeden önceki yaşamı hakkında çok az şey bilinmektedir. Ebu Zer dünya nimetlerinden uzak ve İslam dinini kabul etmeden önce bile tek tanrılı inanca sahip biri olarak tarif edilmektedir. Kabilesi küçük ve fakir olduğu için, Mekkeliler arasında yüksek bir mevkiye sahip değildi. Gifar kabilesi, Mekke ve Medine'nin batısında kurulmuş olan Kinane kabilesinin bir koluydu.
Ebu Zer hakkında yaygın söylentilere göre kabilesinin geçim kaynağı bölgeden geçen kervanların soyulmasına dayanmış, ancak Ebu Zer çoban olarak fakir ama dürüst bir hayat sürdürmeyi tercih etmiştir. Mekke'de ortaya çıkmış yeni bir peygamberin haberini alır almaz, peygamberlik iddiasında bulunan bu kişiyi bulmak için Ebu Zer önce kardeşi Üneysi, Mekke'de olup bitenleri ona anlatması için onu Mekke'ye yollar, kardeşinden Muhammed'in haberini alınca yalnız başına yola koyulur. Hak dini arayan genç adam tereddüt etmeden yeni dini kabul eder ve vakit kaybetmeden o zamanlar putperest bir dinin merkezi olan Kabe'nin önünde yeni inancı hakkında yüksek sesle şehadet getirir. Mekke paganları kendisini bu davranışı için döver. Kabilesine döndükten sonra, başkalarının da İslam'ı kabul etmesini sağlar ve İslam peygamberi Muhammed'in Medine'ye hicretinden sonra ya da Hicret'te Muhammed'e katılır.
Erken dönem Müslüman tarihçi Taberi'ye göre, Ebu Zer İslam'ı kabul eden dördüncü ya da beşinci kişidir. Diğer bazı erken Müslümanlar da aynı iddiada bulunsalar da, İslam'a geçiş sırası hiçbir zaman tam olarak netleştirilmemiştir. Ancak erken Müslümanlardan olduğu bilinmektedir.
Sünni rivayetlere göre Ebu Zer

Bir hadisin rivayet zinciri Ebu Zer'e isnat edilmektedir. Kendisi ilk Müslümanlardan, halis bir mümin, dürüst bir adam ve hatalı davranışlara çekinmeden karşı çıkan biri olarak bilinmektedir. Sünni rivayetlere göre, kaba, tahsilsiz bir bedevi olup yüksek bir makamda olmamıştır fakat ümmete elinde ne varsa feda ederek hizmet etmiştir.
İslam peygamberi Muhammed'in ölümünden sonra, Suriye çölüne yerleşip, Ebu Bekir ve Ömer'in hilafeti boyunca orada kalmıştır.
Sünni rivayetlere göre Ebu Zer > El-Rabaza

Osman onun için Medine yakınlarında küçük bir yerleşim birimi olan El-Rabaza'ya gitmesini emretmiştir. Ebu Zer burada insanlardan uzak bir şekilde hayatını sürdürmüş ve Muhammed'in sünnetine sarılmıştır.
Rivayete göre onu ziyaret eden bir adam ona şöyle sormuş: "Senin malların nerede?"
Ebu Zer şöyle cevap vermiş: "Ahirette bir evimiz var, servetimizin arasından en iyisini oraya göndeririz."
Soruyu soran adam Ebu Zer'in neyi kastettiğini anlamış ve bu sefer şöyle demiş: "Ancak bu dünyada bulunduğun sürece bir takım varlıkların olması gerekir."
Ebu Zer bunun üzerine, "Bu dünyanın sahibi bizi burada bırakmayacaktır" diye cevap vermiş.
Aynı şekilde Suriye emiri Ebu Zer'e geçimi için 300 Dinar para gönderdiğinde, Ebu Zer "Emir bu parayı benden daha fazla hakkedecek bir kul bulamaz mıydı" sözleriyle iade etmiş.
Ebu Zer sade yaşamına devam ederek hicri 32 yılında ölene kadar kendini Allah yoluna adamıştır.
Soyundan gelenler

Ebu Zer'in torunu Yahya ve büyük torunu Akil, Kerbela muharebesinde şehit düşmüştür. Akil'in soyundan gelenler, günümüzde hala Gifari soyadını taşıyan insanların yaşadığı İran'a göç etmiştir. Ebu Zer'in soyundan geldiğini iddia eden, İran'ın Keşan kentinde yaşayan Gifari ailesi çok sayıda politikacı ve aydın yetiştirmiştir. Bunların arasında Kerim Han Zend yönetimi (1760 - 1779) esnasında Keşan, Natanz ve Kum valisi Muezzin; ressam Kemal el-Mülk ve İran'ın Fransa Büyükelçisi Faruk Han Emin Ed-Doleh de vardır.
Theotokos

5. ya da 6. yüzyıla tarihlenen Theotokos temalı bir ikona.
Theotokos (Yunanca: Θεοτόκος), Türkçede Validetullah veya Allahdoğuran olarak geçen İsa'nın annesi Meryem için Ortodoks Kilisesi ve Doğu Katolik Kiliselerinde kullanılan tabir. Yunanca tanrı anlamına gelen theos ile doğurmak anlamına gelen tikto kelimelerinin birleşmesiyle türemiş olup "Tanrı'yı doğuran", "Tanrı'nın anası" anlamlarına gelmektedir.
Keşf

Keşif ya da Osmanlıcadaki söylenişiyle keşf, sufi terminolojide kullanılan bir terim olup, kendisine eklenen sıfat ve adlara bağlı olarak çok değişik anlamlara gelmek üzere kullanılmıştır. Terim sözcük anlamıyla Arapçada “açığa çıkarma, örtülü olanı açma, gizli olanı meydana çıkarma, perdenin açılması, sezme, tahmin etme” anlamlarına gelir. Sufi terminolojide ise daha çok sezgiye ya da ilham olunmaya ve görünmez âlemle irtibata ilişkin anlamlarda kullanılır. Terimi bu anlamlarda kullananlardan biri olan ünlü Muhyiddin İbn Arabi'ye göre velîler de, bilgileri peygamberlere vahiy getiren meleğin aldığı kaynaktan alabilirler.