Su mikrobiyolojisi
Mikrobiyolojik Su Analizleri > İndikatör mikroorganizmalar

Suda analizi yapılan indikatör mikroorganizmalar 3 grupta incelenebilir.
Genel proses indikatörleri, dağıtım hattının genel işleyişi ve dezenfeksiyon durumu hakkında fikir veren göstergelerdir. Mesela toplam koloni sayımı ve total koliform analizi klorla dezenfeksiyon işleminin yeterliliği hakkında fikir verirler.
Toplam koloni sayımı veya diğer adıyla heterotrofik bakteri sayımı, organik besin maddeleri içeren bir ortamda, belli bir sıcaklık ve sürede üreyen tüm mikroorganizmaların sayılması anlamına gelmektedir. Yüksek olması tam anlamıyla bir kirlilik göstergesi olmasa da, su dağıtım sisteminin genel temizlik durumu ve bu durumdaki olası değişiklikler, yapılan dezenfeksiyon işleminin sudaki bakteri varlığına etkileri ve yeterliliği hakkında fikir verdiği düşünülmektedir.
Koliform bakteriler, Enterobacteriaceae familyasına üye pek çok cins ve türü kapsayan bir grubun genel adıdır ve en bilinen üyeleri Escherichia, Enterobacter, Klebsiella, Citrobacter, Serratia, Yersinia ve Hafnia’dır.  Ortak özellikleri: aerobik veya fakültatif aerobik, Gram-negatif, spor oluşturmayan, çubuk şekilli, oksidaz negatif olmaları ve laktozu fermente edebilmeleridir. Fekal kaynaklı olabilecekleri gibi, çevresel ortamdan kaynaklı da olabilirler. Çoğu patojen değildir. Su sistemlerinde tespit edilmeleri fekal kirlilik göstergesi sayılmaz. Ancak eğer sisteme koliformlar girebiliyor ve hayatta kalabiliyorsa, bu durum patojenlerin bakterilerin de girebileceği bir kontaminasyon kaynağının var olduğunu ve dezenfeksiyonun yetersiz olduğunu gösterir.
Fekal kontaminasyon indikatörleri, insan ve sıcakkanlı hayvan dışkısı kökenli bakterilerin sularda bulunması fekal bir kontaminasyonu gösterir ve patojen mikroorganizmaların da büyük ihtimalle bulunabileceğine işaret eder.
En yaygın kullanılan fekal indikatör E.coli’dir. Koliform grubuna ait, gram (-) negatif, laktozu fermente eden ve tüm sıcakkanlı hayvan dışkılarında bulunan bir bakteridir. Su analizlerinde indikatör olarak tercih edilmesinin sebepleri:
Tüm memelilerin dışkılarında çok yüksek miktarlarda bulunur.
Konak canlılar olmadan, doğada nadiren çoğalabilir.
Tespit metotları ucuz, basit, hassas ve duyarlıdır.
İçme suyu dağıtım hatlarında hayatta kalma süresi, rutin bir numune alma programı ile tespit edilebilmesi için yeterlidir.
E.coli için düzenli olarak analiz yapılması, sistemin düşük maliyetle, etkin bir şekilde işletilerek, halk sağlığının korunması düzeyinin arttırılmasını sağlar.
Diğer yaygın kullanılan fekal indikatörler, Fekal Streptokoklar ve Clostridium perfringens’tir.
Fekal streptokoklar veya diğer adıyla enterokoklar gram (+), kok şeklinde bakterilerdir. En yaygın türleri Enterococcus faecium ve Enterococcus faecalis'tir. Su ortamına ve özellikle tuzlu sulara koliformlara ve E.coli’ye nispeten daha dayanıklıdırlar. Bu açıdan fekal virüslerle paralellik gösterirler.  Özellikle yüzme sularında indikatör olarak kullanılırlar.
C.perfringens, gram (+), anaerob, sporlu bir bakteri türüdür. İndikatör olarak tercih edilmesindeki başlıca etken, spor oluşturması sayesinde çevresel şartlara ve biyosidlere dayanıklılığının fazla olması ve sularda diğer bakterilerden çok daha uzun süre hayatta kalabilmesidir. Ancak memeli hayvan bağırsaklarında bulunma oranı E.coli ve Enterokoklara göre daha düşüktür, bu nedenle fekal indikatör olarak etkinliği tartışmalıdır.
Mikrobiyolojik su analizinde üreyen 'Fekal İndikatör' bakteri kolonileri
Escherichia coli
 CCA agar besiyeri
Enterococcus faecalis
 Slanetz bartley besiyeri
Clostridium perfringens
 mCP agar besiyeri
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| İndikatör | Fekal kaynak | Hayatta kalma süresi | Analiz yeterliliği | İçme sularında bulunmasına izin verilen sınır |
| Escherichia  coli | İnsan dışkısında 109/L | 1 hafta – 1 ay | İyi | 0 kob/100 mL |
| Enterokok | İnsan dışkısında 107/L | Haftalarca | İyi | 0 kob/100 mL |
| C.perfringens | İnsan dışkısında 106/L | 1 ay – 1 yıl | İyi | 0 kob/100 mL |
Model organizmalar, patojenlere varlıkları veya hareket tarzlarındaki benzerlikleri yönünden gösterge olarak kullanılan mikroorganizma gruplarıdır. Örneğin E.coli, Salmonella türleri için bir belirteç ve model olarak kabul edilmektedir.