stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kutub

Kutub, Kutb veya Kotb (Arapça: قطب), 'eksen', 'mihver' ya da 'kutup' demektir.  Kutub göksel hareketlere atfen ve astronomik bir terim veya ruhani bir imge olarak kullanılabilir. Ayrıca "Acâ’ibü’l-mahlûkat ve Ğarâ’ibü’l-mevcûdât" adlı yazmalarda da Kutblar için farklı tılsımlar tarif edilmiştir.[sayfa belirt] Sufilik'te, kutub kemale ermiş insandır, insan-ı kâmil'dir (Alemşümul insan), kutsal hiyerarşiyi yönetendir. Kutub, Sufi tinsel önderidir, Allah ile ilahi bir bağı vardır ve kendisini Sufiliğin merkezine oturtan veya kutbu olduğu bilgiyi aktarır ama dışarıdan bilinmez. Her çağda bir kutub vardır ve yanılmazdır, güvenilir ruhani liderdir. Yalnızca seçilmiş bir mistik gruba görünür çünkü "insanın Allah'ın doğrudan bilgisine ihtiyacı" vardır.
İsmailiye Çalışmaları Enstitüsü'ne göre "Mistik literatürde, Tirmizî, Abdürrezzak ve İbn Arabi (ö. 1240) gibi, [Kutub] tüm azizlerin evrensel lideri olduğu düşünülen en mükemmel insan demektir, ilahi ve dünyevi arasında aracıdır ve onların varlığı dünyanın var olması için elzemdir."
Kutbun kitabi delili

Hâkim et-Tirmizî'nin öğretilerinde Kutbun, kutb inancını destekleyecek kitabi kanıt olduğunu düşündüğü, kutsal hiyerarşinin başında olduğunu iddia eden delil vardır. İbn Mes'ud'a dayandırılan bir hadis kutbun varlığına dair bir kanıt olarak değerlendirilmiştir. Bu hadis Muhammed Reşit Ridā tarafından isnad yönünden sorgulanarak terk edilmiştir.
Geçici Kutub ve Kevni Kutub > Geçici Kutub

Sufilik'te kutub bahsinde iki temel farklı tür vardır: geçici kutub ve kevni kutub. Geçici ve kevni kutub Tanrının her zaman dünyada var olduğuna delalet edeler ve birbirlerine bağlıdırlar. Geçici kutub "yardımcı" ya da "gavs" olarak bilinir ve yeryüzündeki bir insandır. Kevni kutub ise geçici kutbda bir hassa olarak ortaya çıkar ve Hallâc-ı Mansûr'a kadar geri götürülebilir. Geçici kutub yeryüzü azizlerinin ruhani lideridir. Bütün varlıkların - gizli, canlı ve cansız - kutba büyük otorite veren bağlılık yemini etmesi gerektiği söylenir. Bundan azade olanlar el efrad, meleklerden olanlar; cinniler Kadir'in emri altında olanlar ve rical-i gayb'ın onuncu basamağında olanlardır.
Kutbun doğası gereği kaldığı mekan, geçici veya kevni, sorgulanmalıdır. Çoğunluk tarafından Kutbun madden ve manen Mekke'de kendisinin makam'ı olarak görülen Kabe'de bulunduğu düşünülür.
Geçici Kutub ve Kevni Kutub > Kevni Kutub

Kevni kutub, gücünü aldığı geçici kutbdan (nihai olarak Allah'tan olsa da) üst bir boyutta Evrenin Ekseni'dir.
Kutbun kozmik hiyerarşisi

Kozmik hiyerarşi kozmosta tinsel gücün devamlılığının sağlandığı yoldur. Hiyerarşinin iki tanımı saygın Sufilerce yapılmıştır. İlki Ali Hecveri'nin ilahi divanıdır. Burada üç bin ahyar ("hayırlılar"), kırk abdal, yedi ebrar ("dindarlar"), dört evtad ("direkler"), üç nukaba (önderler) ve bir kutub vardır.
İkincisi İbn Arabi'nin farklı ve daha müstesna yapısıdır. Burada sekiz nuceba ("soylular"), yedi abdal, dört evtad, iki eimme ("rehberler") ve bir kutub vardır.
Kutub isimli insanlar

Kutb ed-Din isimli pek çok kişi vardır. En önemlileri şunlardır:
Seyyid Kutb (1906–1966), İslamcı ve Mısırlı Müslüman Kardeşler üyesi, Cemal Abdünnasır'a suikast girişimi tertiplemek suçundan idam edilmiştir.
Kutb Şahi hanedanı üyeleri, Güney İran'da Golkonda Krallığı'nın (1518-1687) yönetici ailesidir.
Hüda Kutb, Amerikan televizyon kişisi
Kutup Osman Fazlı (1632-1691) Kıbrıs'ta ölen bir Sufi
Binalar

Qutb kompleksi, Hindistan, Delhi'de Mehrauli'de bir grup anıt ve bina
Qutb Minaresi, Hindistan, Delhi'de yüksek kiremit bir minare
Hauz e Qutb, ayrıca Ahmedabad'de Kankaria gölü olarak da bilinir.
Eleştiriler

Bazı tarikatlarda “İşlerinizde ne yapacağınızı şa­şırdığınızda kabirlerdeki ölülerden yardım isteyiniz” şeklindeki bir hadis rivayetine dayanarak kutup yahut gavs olduğu iddia edilen kişilerden ölmüş olsalar dahi yardım istenebileceği görüşü bulunmaktadır. Prof. Dr. Abdülaziz Bayındır, Kütüb-i Sitte gibi kaynaklarda yer almayan ve ilk defa İbn-i Kemal'in (1469-1536) el-Erbâin'inde kaynaksız olarak geçen bu rivayetin uydurma olduğunu ve ölülerden yardım istemenin Fatiha Suresinde yer alan “Yalnız senden istiânede bu­lunuruz.” ayetine aykırı bir şirk olduğunu iddia etmektedir.
Serkan Derin budizmdeki buda inancı ile tarikatlardaki kutup inancı arasında benzerlik bulunduğunu belirtmektedir. Prof. Dr. Servet Bayındır da bu inancın temelinde Hinduizmin bulunduğunu, İslam tarihindeki tefsircilerin, hadisçilerin, fıkıhçıların hemen hemen yüzde 99'unun bu tür literatürü kâle dahi almadıklarını ve kutup, aktap, gavslara inanmanın, bu literatürde bunlara yüklenen misyonu inanç olarak kabul etmenin insanı şirke düşüreceğini söylemektedir.
Büyük kedi

"Büyük kedi" terimi, tipik olarak Panthera cinsinin yaşayan beş üyesinden kaplan, aslan, jaguar, pars ve kar leoparı ile Pantherinae türüne ait olmayan çita ve pumaya atıfta bulunmak için kullanılmaktadır. Son üçü dışındaki bu türlerin hepsi kükreyebilir.
Büyüklük farklılıklarına rağmen, diğer büyük ve küçük kedilerden önemli ölçüde göze çarpan çita hariç, çeşitli kedi türleri hem yapı hem de davranış açısından oldukça benzerdir. Tüm kediler etoburdur ve bazıları etkin süper avcıdır. Yerel aralıkları Amerika, Afrika ve Asya'yı içermektedir. Leoparın menzili ise Avrupa Rusyası'na kadar uzanmaktadır.
Kükreme

Kükreme yeteneği, gırtlak ve dil kemiğindeki uzun ve özel olarak uyarlanmış modifikasyonlar ile elde edilmektedir. Gırtlak, kemik dizisinden sarkan dil kemiğine bağlıdır. Dil kemiğinin sarktığı bu kemik dizisi timpanhoyal, stylohal, epihyal ve ceratohyaldir; bunlar çene ve kafatasında bulunur. Gırtlakta, bağın kükreme etkisini yaratan bir uzunluğa kadar gerilmesi için gerekli yapıyı üreten vokal kıvrımlar vardır. Bu doku, epitelyal mukozal astara yaklaştıkça yoğunlaşan kalın bir kolajen ve elastik liften yapılmıştır. Bu büyük ped katlandığında, düşük bir doğal frekans oluşturarak gırtlağın kıkırdak duvarlarının titreşmesine neden olur. Ses titreşmeye başladığında, yüksek seviyeden düşük hava direncine doğru hareket eder ve bu da kükremeyi sağlar.
Aslanın gırtlağı en uzundur ve bu sayede diğer kedilerden daha güçlü kükreyebilir. İyi koşullarda kükreme 8 ila 10 km uzaktan duyulabilir. Panthera cinsinin yaşayan beş üyesinin tamamamı bu uzun gırtlağa sahiptir, ancak gırtlaktaki farklılıklar nedeniyle kar leoparı kükreyemez. Kar leoparı, familyasındaki kükreyen kedilerin aksine, geniş bir ses kıvrımına izin veren büyük bir fibro-elastik doku yastığının olmamasıyla ayırt edilebilir.
Tehditler

Büyük kedilere yönelik başlıca tehditler coğrafi konuma göre değişkenlik gösterse de, genellikle bu tehditlerin başında habitat yok olması ve kaçak avlanma gelmektedir. Afrika'da pek çok büyük kedi, çobanlar veya hükûmetin 'sorunlu hayvan kontrolü' memurları tarafından avlanmaktadır. Botsvana'daki Chobe, Kenya'daki Masai Mara ve Tanzanya'daki Serengeti gibi, Afrika leoparlarının, aslanların ve çitaların büyük ve istisnai derecede görünür popülasyonlarını barındıran belirli koruma alanları mevcuttur. Daha çok, avlanmanın büyük etoburlar için baskın tehdit oluşturduğu bu koruma alanlarının dışındadır.
Amerika Birleşik Devletleri'nde 19 eyalet, büyük kedilerin ve diğer tehlikeli egzotik hayvanların evcil hayvan olarak sahiplenilmesini yasakladı ve Esir Yaban Hayatı Güvenliği Yasası, bu hayvanların eyaletler arası satışını ve taşınmasını yasakladı. İlk Esir Yaban Hayatı Güvenliği Yasası (CWSA) 19 Aralık 2003'te imzalandı. Bazı büyük kedi türlerinde artan ticaretle ilişkili sorunları çözmek için, CWSA düzenlemeleri 17 Eylül 2007'de kabul edilen bir yasa ile güçlendirildi. Bu düzenlemelerde ele alınan büyük kedi türleri aslan, kaplan, pars, kar leoparı, dumanlı pars, çita, jaguar, puma ve bu türlerin herhangi bir melezidir (liger, tigon vb.). Özel mülkiyet yasak değildir, ancak yasa, bu tür hayvanların eyaletler arası veya dış ticarette taşınmasını, satılmasını veya satın alınmasını yasa dışı kılmaktadır. Bu düzenlemeler, büyük kedileri kapsayan ticareti kontrol etmek için güçlü bir yasal çerçeve sağlıyor gibi görünse de, Dünya Vahşi Yaşam Fonu (WWF) gibi uluslararası kuruluşlar, ABD'yi bu yasaları daha da güçlendirmeye teşvik etmektedir. WWF, mevcut ABD yönetmeliklerindeki zayıflıkların, kaplan parçaları ticaretinin yapıldığı karaborsayı istemeden ateşleyebileceğinden endişe etmektedir.
Koruma

Büyük kedilerin popülasyonu için, popülasyona göre etçiller listesine bakınız
Bir hayvan koruma alanı, hayvanların doğal yaşamlarını korunan bir ortamda yaşamaları için bir sığınak görevi görmektedir. Amerika Birleşik Devletleri Balık ve Vahşi Yaşam Servisi (FWS) tarafından iyi niyetli bir hayvan barınağı olarak kabul edilmek ve Esir Yaban Hayatı Güvenliği Yasası (CWSA) kapsamında büyük kedilerin eyaletler arası dolaşımının yasaklanmasından muaf tutulmaya hak kazanmak için kuruluşların aşağıdaki kriterleri karşılaması gerekir:
İç Gelir Yasası'nın 501(a) bölümü uyarınca vergiden muaf olan, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olmalıdır
Yavrular, parçalar ve onlardan yapılan ürünler dahil olmak üzere büyük kedi türlerinin ticaretine giremez
Büyük kedi üretimi yapamaz
Tesislerinde büyük kediler ile halk arasında doğrudan temasa izin veremez
Kapsanan kedileri içeren işlemlerin kayıtlarını tutmalıdır
Hizmetin tesislerini, kayıtlarını ve hayvanlarını makul saatlerde incelemesine izin vermelidir
Türler

Ayrıca bakınız: Kedigiller listesi
Familya Felidae
Altfamilya Pantherinae
Cins Panthera
Kaplan, Panthera tigris (Asya)
Aslan, Panthera leo (Sahra Altı Afrika, Hindistan'daki Gir Ormanı; eski Güneydoğu Avrupa, Orta Doğu ve Asya'nın büyük bölümünde nesli tükenmiş)
Jaguar, Panthera onca (Amerika, güneybatı Amerika Birleşik Devletleri'nden kuzey Arjantin'e)
Pars, Panthera pardus (Asya, Afrika ve Avrupa Rusyası)
Kar leoparı, Panthera uncia (syn. Uncia uncia - Orta ve Güney Asya'nın dağları)
Altfamilya Felinae
Cins Acinonyx
Çita, Acinonyx jubatus (Sahra Altı Afrika ve İran; Avrasya'daki eski menzilinin çoğunda yok edildi)
Cins Puma
Puma Puma concolor (Kuzey ve Güney Amerika)
Evrim

Çoğu büyük kedinin atalarının Felinae'den yaklaşık 6.37 milyon yıl önce ayrıldığı tahmin edilmektedir. Öte yandan Felinae, evcil kediler de dahil olmak üzere çoğunlukla küçük ila orta boy kedilerden ve ayrıca puma ve çita gibi bazı büyük kedilerden oluşur.
Molecular Phylogenetics and Evolution'da yayınlanan 2010 tarihli bir çalışma, büyük kedilerin evrimsel ilişkilerine dair kesin bir fikir verdi. Çalışma, kar leoparı ve kaplanın kardeş türler olduğunu, aslan, pars ve jaguarın birbirleriyle daha yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktaydı. Kaplan ve kar leoparı, büyük kedilerden yaklaşık 3.9 milyon yıl önce ayrıldı. Kaplan daha sonra Pliyosen döneminin sonlarına doğru, yaklaşık 3.2 milyon yıl önce benzersiz bir türe dönüştü. Aslan ise, leopar ve jaguarın atası olan diğer büyük kedilerden 4.3 ila 3.8 milyon yıl önce ayrıldı. 3.6 ila 2.5 milyon yıl arasında jaguar, aslanların ve parsların atalarından ayrıldı. Aslan ve pars yaklaşık 2 milyon yıl önce birbirinden ayrıldı. 4.1 ila 5.95 milyon yıl önceye tarihlenen en eski büyük kedi fosili olan Panthera blytheae, güneybatı Tibet'te keşfedildi.
Ağırlık aralığı

Türlerin sergilediği ağırlık aralığı büyüktür. Alt tabakada, yetişkin kar leoparı genellikle 22 ila 55 kg (49 ila 121 lb) ağırlığındadır ve 75 kg (165 lb)'a ulaşan olağanüstü bir numune vardır.
Erkek ve dişi aslanlar tipik olarak sırasıyla 150-249,5 kg (331-550 lb) ve 110-182 kg (243-401 lb) ağırlığındadır, erkek ve dişi kaplanlar sırasıyla 100-306 kg (220-675 pound) ve 75-167 kg (165-368 lb)'dır. Olağanüstü ağır erkek aslanların ve kaplanların vahşi doğada 306 kg (675 pound)'ı aştığı ve esaret altında yaklaşık 453,5 kg (1.000 pound) ağırlığında olduğu kaydedildi.
Bir aslan ve kaplanın melezi olan liger, ana türünden çok daha büyük olacak şekilde büyüyebilir. Özellikle, 'Nook' adlı bir ligerın 550 kg (1.210 lb)'dan fazla ağırlığa sahip olduğu bildirilmiştir.
Konuyla ilgili yayınlar

Turner, A. and Antón, M. (1997). The Big Cats and Their Fossil Relatives: An Illustrated Guide to Their Evolution and Natural History (İngilizce). Columbia University Press. ISBN 978-0-231-10228-5. 10 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2020.
Dişi ve erkek ligerlerin (liger, erkek aslan ile dişi kaplanın melezidir) Güney Kore'deki Everland eğlence parkında çekilmiş fotoğrafı.
Derviş Bey Camii

| --- | --- |

Genel bilgiler
Konum: Türkiye  Ardahan
Koordinatlar: 41°06′54″K 42°42′13″D﻿ / ﻿41.11500°K 42.70361°D﻿ / 41.11500; 42.70361
Tamamlanma: 1868
Teknik ayrıntılar
Malzeme: Kesme Taş

Ardahan il Merkez'inde Ardahan Kalesi'nin güneybatısında, Alabalık Deresi yakınında bulunan Derviş Bey Camisinin, kitabesinden 1868 yılında Derviş Bey tarafından yaptırıldığı öğrenilmektedir.
Kare planlı,düzgün kesme taştan, ahşap tavanlı caminin önüne geç devirlerde iki katlı bir son cemaat yeri eklenmiştir. İbadet mekanının kuzeyinde ikisi serbest, ikisi de duvara bitişik olmak üzere dört sütunun taşıdığı bir kadınlar mahfili bulunmaktadır. Caminin içerisi sekiz pencere ile aydınlatılmaktadır. Mihrabının mimari yönden bir özelliği yoktur. Ahşap minber ise 19. yüzyıl batı etkili bezeme ile süslenmiştir.
Hacıisalı

| Hacıisalı |
| --- | --- |
Mahalle
 Antalya'nın Türkiye'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Antalya
İlçe: Manavgat
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 367
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0242
İl plaka kodu: 07
Posta kodu: 07600
Resmî site 
Hacıisalı, Antalya ilinin Manavgat ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Hacıobası köyüne bağlı Kurşunlu ve Memişli mahalleleri ile Sülek köyüne bağlı Ayrancılar mahallesi, 16 Ağustos 1957'de birleşerek Hacıisalı adıyla bağımsız bir köy haline geldi. Hacıisalı, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.
Coğrafya

Antalya il merkezine 93 km, Manavgat ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2023: 367
2022: 364
2021: 362
2020: 355
2019: 347
2018: 348
2017: 350
2016: 360
2015: 371
2014: 392
2013: 386
2012: 379
2011: 377
2010: 372
2009: 382
2008: 380
2007: 382
2000: 353
1990: 363
1985: 413
Lindsay Hartley

| Lindsay Hartley |
| --- | --- |
Doğum: 17 Nisan 1978 (46 yaşında) Palm Springs, Kaliforniya, ABD.
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1999-günümüz
Evlilik: Justin Hartley (e. 2004; b. 2012)
Çocuk(lar): 1

Lindsay Nicole Hartley, evlilik öncesi soyadı : Korman (d. 17 Haziran 1978, Palm Springs, Kaliforniya), Amerikalı aktris.
Yaşamı ve kariyeri

Hartley, 17 Haziran 1978'de  Palm Springs, Kaliforniya'da doğdu. 1999 yapımı sinema filmi Passions ile yıldızı parlamıştır. Yer aldığı diğer bazı yapımlar arasında; Days of Our Lives, All My Children ve Smallville sayılabilir.
2004'te oyuncu Justin Hartley ile evlenmiştir ve 2012 yılında boşanmıştır. Bir kız çocuğu vardır.
Filmografi

| Yılı | Başlık | Rolü | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1999–2008 | Passions | Theresa Lopez-Fitzgerald Crane Winthrop | Role held: July 5, 1999 – August 7, 2008 |
| 2002 | The Weakest Link | Herself | Game show, 1 episode |
| 2009 | CSI | Gretchen Javid | Episode: "The Descent of Man" |
| 2009–2010 | Days of Our Lives | Arianna Hernandez | Role held: August 28, 2009 – November 8, 2010 |
| 2010 | Smallville | Mad Harriet | Episode: "Abandoned" |
| 2010–2013 | All My Children | Cara Castillo | Role held: December 7, 2010 – September 23, 2011, April 29, 2013 – September 2, 2013 |
| 2014 | Perfect on Paper | Natalie Holland | Television film (Hallmark) |
| 2015 | The Challenger | Stephanie Burchard, James' Wife | Film |
| 2016 | Nightmare Nurse | Chloe | Television film (Lifetime) |
| 2016 | Dying to Be Loved | Jill Yates | Television film (Lifetime) |
| 2017 | It Happened One Valentine's | Vivian Cartwright | Direct-to-video film |
| 2017 | Death House | Balthoria | Film |
| 2017 | Deadly Exchange | Samantha | Television film (Lifetime); also co-writer |
| 2017 | The Wrong Nanny | Stella | Television film (Lifetime) |
| 2017 | The Student | Barbara Keyes | Television film (Lifetime) |
| 2017 | Romance at Reindeer Lodge | Karen | Television film (Hallmark) |
| 2018 | Evil Doctor | Vicky Dolan | Television film (Lifetime) |
| 2018 | Killer Twin | Kendra / Amber | Television film (Lifetime) |
| 2019 | My Mother's Split Personalities | Gail Price | Television film (Lifetime) |
| 2020 | General Hospital | Sam McCall | Temporary replacement; August 4–13, 2020 |
Kaynaklar

↑  "Lindsay Korman". MyTelevision.com. 23 Mayıs 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2013.
↑  Huge Days Casting News! 18 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
↑  "Former Passions Star Lindsay Hartley Files for Divorce". Zap2it.com. 6 Mayıs 2012. 8 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2012.
↑  Eades, Chris (31 Temmuz 2020). "GH's Sam Temporarily Recast". Soaps In Depth. United States: Bauer Media Group. 5 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2020.
↑  SOD (4 Ağustos 2020). "Lindsay Hartley Debuts as GH's Sam". Soap Opera Digest. United States: American Media, Inc. 6 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2020.
Orhan Gazi Camii (Bilecik)

| --- | --- |

Genel bilgiler
Konum: Bilecik, Türkiye
Koordinatlar: 40°08′35″K 29°59′16″D﻿ / ﻿40.14306°K 29.98778°D﻿ / 40.14306; 29.98778
Tamamlanma: 1392

Orhan Gazi Camii, Bilecik'te bulunan ve Yıldırım Beyazıd tarafından yaptırılmış camidir.
1392 yılında Yıldırım Beyazıd tarafından dedesi Orhan Gazi adına yaptırılan tarihi mabet, kubbesi kurşunla kaplı olduğundan, halk arasında Kurşunlu Cami olarak da bilinmektedir. 365 kişi kapasiteli cami, 1973 yılında tamirattan geçirilmiş ve restore edilmiştir. Caminin ana minaresi camiden 30 m uzakta bulunur. Osmanlı tarihinin ilk kubbeli dini mimari örneğidir.
Merkez Efendi Camii

| --- | --- |


Genel bilgiler
Durum: Etkin
Mimari tarz: Osmanlı
Konum: Zeytinburnu, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 41°00′57″K 28°55′13″D﻿ / ﻿41.01583°K 28.92028°D﻿ / 41.01583; 28.92028
Başlama: 16. Yüzyıl
Tamamlanma: 16. Yüzyıl
Açılış: 16. Yüzyıl
Teknik ayrıntılar
Minare sayısı: 1

Merkez Efendi Camii, İstanbul'un Zeytinburnu ilinde Merkez Efendi Türbesi'nde bulunan cami.
Giriş

Bizans surlarının Mevlanakapısından çıkınca caddenin karşısındaki semtte Merkezefendi Mezarlığı, Merkezefendi Camii bulunur. Camiye iki yoldan, biri mezarlık içindeki yoldan diğeri mezarlık çevresini dolanarak gidilmektedir.
Tarih

Banisi Yavuz Sultan Selim'in kızı Şah Sultan'dır. Şeyh Merkez Efendi için yaptırmıştır. Avlu kapısı üzerindeki yeşil kitabede 1514 ve 1580 ikinci imar tarihi vardır. 1837'de II. Mahmut yenilemiştir.
Mimari

Kare planda, kâgir, ahşap çatılı, bitişik tek şerefeli minaresi bulunan cami sarı boyalıdır. Cami ve çevresi şöyle yapılanmıştır: Cami, türbe, çilehane, mezarlıklar, Abdülbaki Paşa Kütüphanesi, Hamam, Kurs, Gasilhane ve Adak yerleri.
Camiye avlu kapısından girildiğinde solda küçük bir türbede Merkez Efendi'nin iki torununun sandukaları bulunur. Buranın karşısında Merkez Efendi Türbesi vardır. Sağda cami dış giriş kapısına 4 basamaktan çıkılır. Cami zemin ve tavan ahşaptır. İç giriş kapısı yekpare bir iç alana açılır. Dış giriş kapısından girince sağ ve soldan üst kata çıkılır, burası hanımlar içindir.
Merkez Efendi, cami giriş kapısının açıldığı geniş bahçedeki türbesinde yatmaktadır. Tavanı kubbelidir. P.tesi salı dışında 9-16 arası açıktır. Türbede giriş bölümündeki ahşap tavanlı bölümdeki parmaklıkla çevrili tarafta Şeyh Hüseyin Efendi, Şeyh Ahmed Mesud, Mmustafa Efendi, Nurullah Efendi, Hatice Hanım, Sıdıka Hanım, Fatma Hatun, Şeyh Mehmed Nureddin yatmaktadır. Bağdadi kubbeli bölmede ise Merkez Efendi'nin sandukası bulunur. Önünde Hattat Aziz Efendi'nin bir levhası vardır.
Çilehane

Türbenin hemen arkasında 15-20 basamaklı bir merdivenle inilen çilehane, bir 30 metrekarelik bir kuyu üzerine oturtulmuş küçük bir kapı ve benekli penceresinden başka bir şeyi olmayan bir barakadır. Kırmızı balıkların yüzdüğü havuz çevresini dolanan dar bir yol barakayı kuşatır.
Çilehane ön tarafında parmaklıkla çevrili 8 ince sütuna dayalı ahşap tavanlı bir şadırvan ve etrafında iki kilitli kuyu vardır. Bütün bu bölümlerin etrafı mezarlıktır. Sabahattin Eyüpoğlu, Halil Nadaroğlu, Tahsin Öz, Tevfik Kut, Mükremin Halil Yinanç, Atatürk'ün hafızı Yaşar Okur, Halide Edib Adıvar, Abdullah Cevdet burada medfundur.
Külliyenin hamamı camiden 200 m uzaktadır. İç kapısının sağındaki bölmenin üzerinde Merkez Efendi'nin burada yıkandığı yazmaktadır.
Cami avlu kapısından girmeden solda eskiden çocuk kütüphanesi olan Abdülbaki Paşa darülkurrası vardır. Burası küçük bahçesinde paşanın mezarı olan kubbeli taş yapıdır. Araba trafiğinin kütüphane tarafından kapatılmasıyla bu küçük meydanda tıp şenlikleri düzenlenmektedir. Kütaphanenin yan tarafındaki üç katlı ahşap bina metruktur, yanındaki yeni yapılar Kuran kursu ve talebe yurdudur.
Merkez Efendi ve Mesir Macunu

Türbe dış duvarında ve içerideki duvarda bulunan Türkçe kitabelerde, Kanuni Sultan Süleyman ile harbe gitmiş gazi, hekim, din ve tasavvuf alimi olduğu yazılıdır. 1463'te Denizli'de doğmuş, İstanbul medreselerinde okumuş, müderrislik yapmış, tekrar İstanbul'a gelerek Sünbül Efendi'ye intisap etmiştir. Halveti tarikatının Sünbüli kolu şeyhi Sünbül Sinan Efendi'nin halifesidir, onun vefatıyla şeyh olmuştur. 
Hafsa Valide Sultan hastalanınca Merkez Efendi 41 baharattan oluşan meşhur mesir macununu yapmıştır, Hafsa Sultan bu macun sayesinde şifa bulmuştur ve bu macunun herkese dağıtılmasını istemiştir. Merkez Efendi 22 Mart günü zaviyenin yanındaki Sultan Camii minareleri ve kubbeleri üzerinden mesir macunun halka dağıtmıştır. Bu gelenek günümüze kadar gelmiştir. Her yıl 22 Martta Manisa'da mesir macunu şenlikleri yapılmaktadır.
Abdülbaki Paşa’nın Merkez Efendi de bulunan Darul Kurrası.
Merkez Efendi Türbesi.
Merkez Efendi Çilehanesi.
Ferruh Kethüda Camii

| --- | --- |


Genel bilgiler
Konum: Balat, Fatih, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 41°02′04″K 28°56′45″D﻿ / ﻿41.03444°K 28.94583°D﻿ / 41.03444; 28.94583
Tamamlanma: 1562-63
Mimar(lar): Mimar Sinan
Teknik ayrıntılar
Malzeme: Kesme küfeki taşı

Ferruh Kethüda Camii; İstanbul ili, Fatih ilçesi, Ayvansaray mahallesi, Mahkemealtı Caddesi üzerinde yer alır. Kanuni Sultan Süleyman'ın sadrazamı Semiz Ali Paşa'nın kethüdası yani kahyası olan Ferruh Ağa tarafından 1562-63 tarihinde inşa ettirilmiştir. Mezarı caminin ön tarafındaki hazire içinde bulunmaktadır. Mimar Sinan'ın eseri olan cami, Osmanlı döneminde Halvetiyye tarikatının Sünbüliye koluna ait bir tekke olarak da kullanıldığı için Balat Tekkesi adıyla da ünlenmiştir. Tekkeye ait diğer bölümler zaman içinde yıkılıp ortadan kalkmıştır. Külliyeden günümüze sadece cami ve çeşme kalabilmiştir. Dikdörtgen planlı olarak, kesme taştan inşa edilen caminin mihrabı baştan başa Tekfur Sarayı imalatı olan değerli çinilerle kaplıdır. Duvarlarındaki diğer Tekfur çinileri 1940'lı yıllarda çalınmış ve tahrip edilmiştir.
Ferruh Kethüda Camii, tekkelerin kapatılmasıyla birlikte, 1925 yılından sonra uzun müddet hizmet dışı kalmış ve harap duruma gelmişken, semt halkı tarafından kurulan bir derneğin girişimleri ile 1953 yılında onarılmaya başlanmış ve Vakıflar İdaresi'nin desteğiyle de 1960 yılında yeniden ibadete açılmıştır. 1986 yılında yapı büyük bir onarım daha görmüştür. Kıble duvarında bir güneş saati olan cami düz kiremit çatılı, mütevazı bir binadır. Bahçede sonradan yapılan küçük bir süs havuzu yer alır.
Caminin bünyesinde Osmanlı şeriye mahkemelerinden biri de faaliyet göstermiştir. Üzerinde bulunduğu caddenin adı da buradan gelir. Eskiden Balat Şeriye Mahkemesi bu caminin avlusunda kurulurdu.
Galeri

Caminin iç görünümü
Caminin kıble duvarındaki güneş saati
2 giriş kapısından biri
2 giriş kapısından biri
Avludan görünümü
Cami dış duvarında bulunan Ferruh Kethüda Çeşmesi