Es-Sâlih Eyyûb
Yaşamı > Ölümü ve değerlendirilmesi

Fransa Kralı IX. Louis sevk ve idaresi altında Yedinci Haçlı Seferi Haçlı ordusu Mısır'a çıkartma yapıp 30 yıl kadar önceki Haçlı seferinde Haçlıların gayet zor ve uzun bir kuşatmadan sonra ellerine geçirebildikleri  Dimyat kalesini bu seferde hiç Mısırlı direnişi görmeden kolayca ellerine geçirdiler. O zaman es-Sâlih Eyyûb Suriye'de bulunmaktaydı ve amcası olan Suriye Sultanı İsmail Salih ile savaş içinde idi. Fakat Haçlı ordusunun Mısır'a çıkartma yaptığı haberi gelir gelmez es-Sâlih Eyyûb büyük bir acele ile Mısır'a geçti. Sultan es-Sâlih Eyyûb önce babası Sultan Kamil bin Adil gibi barışçıl ve antlaşma ile bu sorunu çözmek için IX. Louis'a barış teklif edip Dimyat kalesini Mısır Eyübilerine geri verirlerse Kudüs'ü Haçlılara vermeyi kabul edebileceğini bildirdi. Fakat IX. Louis Sultan es-Sâlih Eyyûb'un hasta olduğunu bilmekte idi ve gayet edepsizce bir yanıt verip "yenilmiş ve ölmekte olan bir inançsız kişi" ile bir antlaşma yapamayacağını bildirdi. Memluklu emirleri idaresi altında bulunan Mısır ordusu Kahire'den ayrılmış Haçlı hücumunu önlemek için Sultan Kamil bin Adil tarafından yeniden yaptırılmış olan Mansure kalesinde karargâh kurmuştu. es-Sâlih Eyyûb zaten veremden hasta idi; buraya sedye ile getirildi ve bu ordunun komutasını eline aldı. Fakat tam bu sırada bacağında büyük bir abse çıktı. Mısırlı doktorlar bu absenin kangrene yol açması ile  onun ölümüne sebep olmasından korkup bir operasyon yaparak Sultan'ın bacağını kestiler. Bu operasyondan sonra Sultan es-Sâlih Eyyûb kendini toplayamadı ve sağlık durumu kötüleşip komaya girip 22 Kasım 1249'da Mansure'deki ordugahta hayata gözlerini yumdu. Tam o gün Haçlılar IX. Louis komutasında Dimyat kalesinden ayrılıp Kahire'yi ele geçirmek hedefi ile yürüyüşe başladılar.
es-Sâlih Eyyûb'un Mısır Sultanlığına varisi oğlu Muazzam Turanşah'dı. Fakat es-Sâlih Eyyûb oğluna itimadı olmadığı için onu Eyyubilerin merkezi olan Mısır'dan uzaklaştırmak amacıyla ülkesinin kuzey sınırına Elcezire Emiri olarak Hasankeyf'e göndermişti. Yedinci Haçlı Seferi'nde Eyyubiler direnişini kendine destek ve yardım sağlaması için es-Sâlih Eyyûb acele olarak oğlu Muazzam Turanşah'ı Mısır'a getirmesi için Hasankeyf'e kendisinin kölemeni olan ve Bahri Memlükleri komutanı olan Emir Fariseddin Aktay'ı gönderdi. O daha Mısır'a dönmeden Sultan es-Sâlih Eyyûb'un ölmesi ile tam büyük bir savaş sırasında Sultan ve orduların komutanının ölmesi moralman orduya büyük bir aksi tesir yapacağı nedeni ile Sultan es-Sâlih Eyyûb'un ölümünün gizlenmesine karar verildi. Mısır ordusunu idare eden küçük sayıda kōlemen memluklu emirlerin yardım ve desteği ile Sultan es-Sâlih Eyyûb'un dul eşi olan Şecer-üd-Dürr kocasının ölümünü gizli tuttu. Devletin ve ordunun idaresini resmen kendi üzerine ve etrafında bulunan küçük sayılı memluklular grubu elinde kaldı. Şecer-üd-Dürr efektif olarak Mısır Sultanlığı yapmaya başladı ve Sultan Muazzam Turanşah Mısır'a varıncaya kadar es-Sâlih Eyyûb'un ölümü gizlendi.
Sultan Muazzam Turanşah'ın sultanlığı gayet kısa sürdü. Mısır'ın ve ordusunun "Bahri Memlüklular" eline geçmişti. Sultan Muazzam Turanşah bir suikastla öldürüldükten sonra bir karmaşa dönemi ortaya çıktı. Ardından Bahri Memlukluları emirleri Memluklu Devleti'ni kurdular.