stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Itanium işlemcisi
Itanium İşlemci Ailesi

| İşlemci Adı> Itanium | İşlem> Itanium | Çıkış Tarihi> Itanium | Saat Sıklığı> Itanium | L2 Önbelleği> Itanium | L3 Önbelleği> Itanium | Veriyolu> Itanium | Çekirdek> Itanium | Voltaj> Itanium | Itanium | Itanium |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Merced | 180 nm | 2001-06 | 733 MHz | 96 KiB | 2 MiB* | 266 MHz | 1 | 116 |  |  |
| Merced | 180 nm | 2001-06 | 800 MHz | 96 KiB | 4 MiB* | 266 MHz | 1 | 130 |  |  |
Itanium 2
| McKinley | 180 nm | 2002-07-08 | 900 MHz | 256 KiB | 1.5 MiB | 400 MHz | 1 | 130 |  |  |
| McKinley | 180 nm | 2002-07-08 | 1 GHz | 256 KiB | 3 MiB | 400 MHz | 1 | 130 |  |  |
| Madison | 130 nm | 2003-06-30 | 1.3 GHz | 256 KiB | 3 MiB | 400 MHz | 1 | 130 |  |  |
| Madison | 130 nm | 2003-06-30 | 1.4 GHz | 256 KiB | 4 MiB | 400 MHz | 1 | 130 |  |  |
| Madison | 130 nm | 2003-06-30 | 1.5 GHz | 256 KiB | 6 MiB | 400 MHz | 1 | 130 |  |  |
| Madison | 130 nm | 2003-09-08 | 1.4 GHz | 256 KiB | 1.5 MiB | 400 MHz | 1 | 130 |  |  |
| Madison | 130 nm | 2004-04 | 1.4 GHz | 256 KiB | 3 MiB | 400 MHz | 1 | 130 |  |  |
| Madison | 130 nm | 2004-04 | 1.6 GHz | 256 KiB | 3 MiB | 400 MHz | 1 | 130 |  |  |
| Deerfield | 130 nm | 2003-09-08 | 1.0 GHz | 256 KiB | 1.5 MiB | 400 MHz | 1 | 62 |  |  |
| Hondo | 130 nm | 2004-Q1 | 1.1 GHz | 256 KiB | 4 MiB | 400 MHz | 1 | 260 |  |  |
| Fanwood | 130 nm | 2004-11-08 | 1.6 GHz | 256 KiB | 3 MiB | 533 MHz | 1 | 130 |  |  |
| Fanwood | 130 nm | 2004-11-08 | 1.3 GHz | 256 KiB | 3 MiB | 400 MHz | 1 | 62? |  |  |
| Madison 9M | 130 nm | 2004-11-08 | 1.6 GHz | 256 KiB | 9 MiB | 400 MHz | 1 | 130 |  |  |
| Madison 9M | 130 nm | 2005-07-05 | 1.67 GHz | 256 KiB | 6 MiB | 667 MHz | 1 | 130 |  |  |
| Madison 9M | 130 nm | 2005-07-18 | 1.67 GHz | 256 KiB | 9 MiB | 667 MHz | 1 | 130 |  |  |
| Montecito | 90 nm | 2006-07-18 | 1.4 GHz | 256 KiB+ 1 MiB | 12 MiB | 400 MHz | 2 | 104 |  |  |
| Montecito | 90 nm | 2006-07-18 | 1.6 GHz | 256 KiB+ 1 MiB | 12 MiB | 533 MHz | 2 | 104 |  |  |
| Montvale | 90 nm | 2007-10-31 | 1.66 GHz | 256 KiB+ 1 MiB | 4-12 MiB | 400-667 MHz | 1-2 | 75-104 |  |  |
Itanium Mimarisi

Itanium mimarisi 64-bit paralel yazmaçları bünyesinde bulundurmaktadır. Bu yazmaçlar ile dallanma, yükleme gibi buyrukları yerine getirmektedir. İşlemcide sözcükler 64-bit ile gösterilmektedir. Baytlar adreslenmektedir. Mimarisinde 264 bayt mantık alanı bulunmaktadır. İşlemci kullandığı donanım ve yazmaçları yeniden adlandırarak tekrar kullanabilmektedir. Böylelikle işlemci paralel işlemleri ve atlamaları daha kolay gerçekleştirebilmektedir. Bu özellik ile diğer mimarilerden farkını ortaya koymaktadır.
Yazmaçların yükleme, öngörü ve yeniden adlandırma gibi işlemleri ise derleyici aracılığıyla yapılmaktadır. Ancak bu işlemler için ekstra 1-bit harcanmaktadır. Itanium bu yeni anlayışla işlemci mimarisine yeni bir boyut kazandırmıştır.
Mimari yapısında 128 adet tam sayı yazmacı, 128 adet kayan nokta yazmacı bulundurmaktadır. Buyruk kümesi ise farklı boyutlarda olup 64-bit yükleme buyruğu, 8-bit dallanma buyrukları yer tutmaktadır. Ayrıca mimari kayan nokta işlemleri için özel yazmaçlar ile 82-bitlik işlemlere izin vermektedir.
Itanium'un eski logosu
Intel Itanium 1
Intel Itanium 2
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti

Başlığın diğer anlamları için Yugoslavya (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti (Sırp-Hırvatça: Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija; Kiril Sırpça, Makedonca: Социјалистичка федеративна република Југославија; Slovence: Socialistična Federativna Republika Jugoslavija; Arnavutça: Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë; Macarca: Jugoszláv Szocialista Szövetségi Köztársaság), Balkanlar'da II. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan ve 1992 yılına kadar hüküm süren sosyalist federal cumhuriyet. Devletin bulunduğu alanda bugün Bosna-Hersek, Sırbistan, Hırvatistan, Kuzey Makedonya, Karadağ, Slovenya ve Kosova bulunur.
Savaş öncesi ülkenin kurulduğu topraklarda Yugoslavya Krallığı bulunuyordu. Krallık yıkıldı. Ülke adını 1943 yılında Demokratik Federal Yugoslavya, 1946'da Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti ve nihayetinde 1963 yılında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti olarak değiştirdi.
Cumhuriyetin ilk başkanı Josip Broz Tito'dur. Ülke Soğuk Savaş döneminde Sosyalist olmasına rağmen tarafsız bir politika izlemiştir ve Bağlantısızlar Hareketi'nin kurucu üyelerinden biri olmuştur.
Yükselen etnik milliyetçilik hareketi 1980'li ve 90'lı yıllarda YSFC'nin üye ülkelerinin bağımsızlık talep etmelerine yol açtı. Bu hareketin gittikçe güçlenmesi ve Zenofobi'nin ortaya çıkmasıyla ülkede uzun yıllar huzursuz bir ortam vardı. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılması ve bu dağılma sonucu yaşanan Doğu Bloku'nın çözülmesi devresinde ülkede Yugoslavya iç savaşları yaşandı ve bu süreç sonucunda ülke parçalandı. Parçalanma, özerk cumhuriyetlerin var olan sınırları doğrultusunda gerçekleşti.
Etimoloji

“Yugoslavya” ("Jugoslavija" / "Југославија") sözü Güney Slavca bir birleşik sözdür. Yapısında "Jug"/"Jуг" ve "Slavija"/"Славија" sözleri vardır. "Jug"/"Jуг" (Yug) sözü “güney” anlamına gelmektedir. "Slavija"/"Славија" (Slaviya) ise “Slavlar ülkesi” anlamındadır. “Yugoslavya”, Türkçede "Güney Slavları Ülkesi" anlamına gelmektedir.
Ülkenin adı altı Güney Slav halkının (Sırplar, Hırvatlar, Slovenler, Boşnaklar, Karadağlılar ve Makedonlar) birleşimine istinaden verilmiştir. Devletin resmî adı ise 1943'ten 1992'ye dek, dönemden döneme değişiklik göstermiştir. Ülke adının veriliş şekli Slavları merkeze alır şekilde olmakla beraber, Yugoslavya topraklarında Slav olmayan birkaç millet de yaşamıştır. Arnavutlar, Macarlar, Türkler, Rumenler, Romanlar ülkenin Slav olmayan milletleri olmuşlardır.
Yugoslavya adına sahip ikinci devlet olarak tarihte görünen siyasi yapı olan devletin kuruluş adı Yugoslavya Demokratik Federal Cumhuriyeti'dir (veya Demokratik Federal Yugoslavya). 1946 yılında devletin adı Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti şeklinde belirlenmiştir. Devletin adı son değişiklikle 1963 yılında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti olmuştur.
Tarihçe > Soğuk Savaş dönemi

Sosyalizmin kuruculuğuna yönelen Yugoslavya'da toprak reformu yapıldı, bankalar, sanayi ve ticaret devletleştirildi. Kalkınma planları hazırlandı. Sosyalizmin kuruculuğunda ortaya çıkan sorunlar karşısında Tito'nun sosyalizme özgün yollarla gitme tezleri Stalin tarafından revizyonizm olarak suçlandı ve 1948'den sonra Sovyet-Yugoslav ilişkileri koptu. 1953'te yeni anayasayla girişilen reformlar onaylandı. 1955'te SSCB'yle yeniden ilişkiler kurulmasından sonra da Tito, bağımsız bir dış siyaset izlemeye devam etti. 1968 Çekoslovak hareketinde, SSCB'ye muhalefet etti. Batılı ülkelerle ticari münasebetler içine girdi. 1972 yılında Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti'nde olaylar çıktıysa da kısa sürede bastırıldı. Tito, 1979 yılında yapılan altı zirve toplantısı neticesinde Fidel Castro ile olan mücadelesini kazandı ve Üçüncü Dünya diye bilinen bağlantısızlar teşkilatını Sovyetler Birliği'nin nüfuzundan kurtardı.
Tarihçe > Yugoslavya’nın dağılması > Kısa kronoloji

1991 :  Slovenya (25 Haziran 1991)
1991 :  Hırvatistan (25 Haziran 1991)
1991 :  Makedonya (8 Eylül 1991)
1991 :  Hersek-Bosna Hırvat Cumhuriyeti (Dayton Anlaşması uyarınca yeniden düzenlenmiştir.) (18 Kasım 1991)
1991 :  Krayina Sırp Cumhuriyeti (Fırtına Harekâtı sonucunda yıkılmıştır.) (19 Aralık 1991)
1992 :  Sırp Cumhuriyeti (Dayton Anlaşması uyarınca yeniden düzenlenmiştir.) (28 Şubat 1992)
1992 :  Bosna-Hersek (6 Nisan 1992)
1993 :  Batı Bosna Özerk Bölgesi (Fırtına Harekâtı sonucunda yıkılmıştır.) (27 Eylül 1993)
1999 :  Birleşmiş Milletler himayesi altındaki Kosova (NATO’nun Yugoslavya’yı bombalaması sonucunda kurulmuştur.) (10 Haziran 1999)
2006 :  Karadağ Cumhuriyeti (3 Haziran 2006)
2008 :  Kosova (17 Şubat 2008)
Coğrafi yapı

Yugoslavya, Balkanlar'ın batısında yer almıştır. Ülkenin Adriyatik Denizi kıyılarında uzun sayılabilecek bir yayılımı olmuştur. Coğrafi yapı bakımından dağlık alanlar, ovalar, göller, akarsulara sahip bir devletti.
Komşuları; kuzeybatıda İtalya ve Avusturya, kuzeydoğuda Macaristan, doğuda Romanya ve Bulgaristan, güneyde Yunanistan, güneybatıda Arnavutluk idi. Batı yönü Adriyatik Denizi ile çevrili idi. Ülkenin toplam yüzölçümü 255.804 km2 olmuştur.
Coğrafi yapı > Yüzey Biçimleri

Yugoslavya, yüzey biçimleri bakımından çok çeşitlilik gösterir. Coğrafi olarak dokuz bölgeye ayrılabilir. Bunlardan ilkini Alp Dağları'nın daralan fakat oldukça yüksek uzantılarının yer aldığı Slovenya bölgesi oluşturur. Karavanken ve Julian Alpleri bu bölgenin başlıca sıradağ kütleleridir. Julian Alpleri üzerinde yer alan Triglav Dağı 82 863 m 8, Yugoslavya'nın em yüksek doruğunu oluşturur. Bu dağlarında Ljublajana ve Celje havzaları vardır. Karst bölgesi, kuzeyde İtalya sınırlarından, güneyde Arnavutluk sınırına dek uzanır. Burada yüksekliği 300- 1 500 m arasında değişen bir dizi plato yer alır. Neretva Irmağı bu bölgenin tek önemli akarsuyudur. Üçüncü zamanda biçimlenen Dalmaçya kıyıları, Dinar Alpleri'nin batısında uzanır. Kıyı yakınında 600 kadar irili ufaklı ada vardır. Kıyı şeridi genellikle sapdır. Neretva Irmağı'nın denize döküldüğü bölge dışında gerçek kıyı ovalarına pek rastlanmaz Ülkenin orta kesiminde yer alan dağlık bölgede Mokra ve Kuzey Arnavutluk Alpleri, 2 400 – 300 m yüksekliğe erişir. Burada 900 – 2000 m yükseltili platolara da rastlanır. Bölgenin başlıca önemli akarsular, İbar, Drina ve Bosna'dır. Drava ve Sava ırmakları arasında, geniş ovaların yer aldığı bir bölge uzanır. Burada ırmaklar menderesler çizerek geniş bir bataklık kuşaklar oluşturur. Voyvodina bölgesi, Tuna Irmağı'nın kuzeyinde kalan Pannonian Ovası'nı kapsar. Bu bölge iki büyük ırmağın, Tuna ve Tisa ırmaklarının birleşme yeridir. Orta Sırbistan bölgesi, geniş ve yavaş akışlı Mırava Irmağı ile Sumadija Platosu'nu içine alır. Doğu Sırbistan yükseltileri, yapı bakımından Karpat dağ sisteminin bir parçasıdır. Güneyde 1 88 m'ye ulaşan kütleler, kuzeye gidildikçe adım adım 900 m'ye düşer. Makedonya bölgesi, Vardar Ormağı yoluyla Ege Denizi'ne bağlanır. Volkanik kayalar ve tektonik havzaların bulunduğu bu bölgede aynı zamanda Ohrid ve Prespa gölleri de yer alır.
Coğrafi yapı > İklim ve Bitki Örtüsü

Yugoslavya'nın İklim özellikleri bölgelere göre değişiklik gösterir. Adriyatik Denizi kıyısında ortalama sıcaklık Ocak'ta 7 C, Temmuz'da 24 C'dır. Yağış azdır. İçerilere doğru gidildikçe yağış artar. Kışın kar yağışı görülür. Orta kesimdeki dağlık bölgede yaz fırtınalarına rastlanır. Ovalar dağ etekleri ve doğu bölgelerinde kışllar soğuk  (-1 C), yazlar sıcaktır (25 C), Yugoslavya'nın bitki örtüsünün coğrafi konumu ve üç ayrı bitki kuşağının bir araya gelmesi nedeniyle ilginç özellikler gösterir. Akdeniz bölgesi bitki kuşağının yer aldığı Adriyatik kıyılarında herdemyeşil meşe ormanları uzanır. Eurosibirya Kuzey Amerika kuşağı, Yugoslavya'nın büyük bir bölümünde egemendir. Bu bölgede meşe, gürgen ve kayın ormanlarında rastlanır. Yüksek dağlık bölgelerde ise ayrı bir bitki örtüsü yer alır. Yabanıl hayvan varlığı zengindir. Geyik, ayı, yaban domuzu, dağ keçisi, maral varlığı av turizmini son derce canlı tutacak düzeydedir.
Siyasi yapı > Anayasa

Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti anayasası 1963 ve 1974 yılında düzenlenmiştir.
Yugoslavya Komünistler Birliği ülkedeki ilk seçimi kazanmış ve ülke çapında siyasi gücünü konumlandırmıştır. Bu dağılış, federasyondaki bütün anayasal cumhuriyetlerde gerçekleşmiştir. Parti, kendi siyasi durumunu parti kongresi ile düzenlemiş, bu kongre de her cumhuriyetin oylaması ile kurulmuştur. Son parti kongresi 1990 yılında yapılmıştır.
Belgrad’da bulunmuş olan Yugoslavya Federal Meclisi, bugün Sırbistan meclisi olarak görevini sürdürür. Federal Meclis, ülke çapındaki komünist üyelerden oluşturulmuştur.
Devletin siyasi lideri Josip Broz Tito olmuştur; devlet bir nevi onunla özdeş olmuştur. Tito’nun ölümü sonrasında ülkede birçok lider ortaya çıkmıştır.
1974 Yugoslavya Anayasası ülkede yeni düzenlemeler getirmiştir. Bunlar içinde, Sırbistan idari yapısında gerçekleşen değişikliklerdir. Söz konusu değişiklikler, Sırbistan içinde Kosova Özerk Sosyalist Cumhuriyeti ve Voyvodina Özerk Sosyalist Cumhuriyeti’nin oluşturulması ve bunlara kendi yönetimlerine dair haklar vermesidir. Ancak bu özerk bölgeler üst çatı bakımından Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti’ne bağlıydılar.
Siyasi yapı > Federal yapılar

Yugoslavya federasyon yapısı, 1944 yılında oluşturulan altı anayasal sosyalist cumhuriyete ve iki özerk sosyalist bölgeye sahip olmuştur. Federal başkent Belgrad olan federasyonun cumhuriyet ve bölgeleri şunlar olmuştur:
| Ad | Başkent | Bayrak | Arma | Konum |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti | Saraybosna |  |  |  |
| Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti | Zagreb |  |  |  |
| Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti | Üsküp |  |  |  |
| Karadağ Sosyalist Cumhuriyeti | Titograd, bugün Podgorica |  |  |  |
| Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti Kosova Özerk Sosyalist Bölgesi Voyvodina Özerk Sosyalist Bölgesi | Belgrad Priştine Novi Sad |  |  |  |
| Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti | Ljubljana |  |  |  |
Askeriye

Askerlik süresinin 12 ay olduğu ülkede, silahlı kuvvetler mevcudu 188 bin kişi civarıydı. 1989'da, askeri harcamalara, 4,41 milyar dolarlık bütçe ayrılmıştı.
Demografi > Etnik yapı

Yugoslavya SFC, “milletler” ve “milliyetler” kavramlarını ayrı ayrı kabul etmiştir. Ülkede toplam olarak 26 bilinen etnik grup olduğu belirtilmiştir. Ülke ile beraber ortaya çıkan “Yugoslav” kavramı da, bir üst kimlik olarak kullanımda olmuştur. Yugoslav tabiri, ülke vatandaşları içinde genelleyici bu üst kimlikle belirtmek isteyenler tarafından kullanılmıştır. Karışık etnikli aileler için özellikle tercih edilmiştir.
Sırplar, Hırvatlar, Boşnaklar, Macarlar, Arnavutlar, Slovenler, Türkler, Rumenler, Romanlar, Ulahlar ülkenin çeşitli kesimlerinde yaşamış olan etnik gruplardır.
Demografi > Diller

Yugoslavya nüfusu genel olarak Sırp-Hırvatça, Slovence ve Makedonca konuşmuştur. Sırp-Hırvatça, 1980'lerin sonunda federal cumhuriyetler Sırbistan SC, Hırvatistan SC, Bosna-Hersek SC ve Karadağ SC'de toplam olarak 12,390,000 kişi tarafından konuşulmuştur. Slovence, Slovenya SC'deki yaklaşık 1,400,000 kişi tarafından, Makedonca, Makedonya SC'deki 1,210,000 kişi tarafından konuşulmuştur.
Bu diller dışında Arnavutça ve Türkçe, Kosova ÖSB, Makedonya SC ve civardaki Sırbistan SC, Karadağ SC topraklarında konuşulmuştur. Macarca, Voyvodina ÖSB'de; Rumence, Sırbistan SC'de, Romanca da ülke genelinde birçok cumhuriyetin çeşitli kısımlarında konuşulmuştur.
Demografi > Göç

Yugoslavya, ülke içinde 1980'lere kadar genellikle süren olumlu yaşam şartlarına rağmen özellikle 1960'lar ve 1970'lerde ülke dışına göç vermeye başlamıştır. Bu göçler, ülkenin siyasi, idari ve ekonomik olarak zayıfladığı dönemde artarak devam etmiştir. Göçün yönü İsviçre, Almanya gibi Avrupa ülkeleriyle Kuzey Amerika şeklinde olmuştur.
Eğitim > Üniversiteler

Belgrad Üniversitesi (kuruluş tarihi 1808) ve Zagreb Üniversitesi (kuruluş tarihi 1669), Yugoslavya oluşturulmadan önce kurulan üniversitelerdir.
1918-1992 dönemi arasında ülke çapında kurulan üniversiteler şunlardır:
Ljubljana Üniversitesi (1919)
Saraybosna Üniversitesi (1949)
Aziz Kiril ve Metodiy Üniversitesi (1949)
Novi Sad Üniversitesi (1960)
Niş Üniversitesi (1965)
Priştine Üniversitesi (1970)
Belgrad Sanat Üniversitesi (1973)
Rijeka Üniversitesi (1973)
Split Üniversitesi (1974)
Veljko Vlahović Üniversitesi (Titograd) (1974)
Banja Luka Üniversitesi (1975)
Maribor Üniversitesi (1975)
Osijek Üniversitesi (1975)
Kragujevac Üniversitesi (1976)
Tuzla Üniversitesi (1976)
Mostar Üniversitesi (1977)
Manastır Aziz Ohrili Kliment Üniversitesi (1979)
Ekonomi

Yugoslav ekonomisi, özyönetime dayalı planlı bir sosyalist yapıdadır. Toplumsal mülkiyet konusu üretim araçlarıyla, GSMH'nin yaklaşık %82'si üretilmektedir. II. Dünya Savaşı öncesinde Avrupa'nın geri tarım ülkelerinden biri olan Yugoslavya, savaş sırasında nüfusunun %11'ini oluşturan 1,7 milyon insanını ve ulusal zenginliğinin %17'sini yitirdi. Savaş sonrasında ekonomik ablukayla yüz yüze geldi. Tüm bunlara karşın iki yıllık bir sürede yıkımın üstesinden gelinerek yoğun bir sanayileşme atılımına girişti. 1947-1977 arasındaki otuz yıllık dönemde, yıllık büyüme oranı ortalama %6,2 dolayında arttı; bir başka deyişle bu dönem boyunca her on bir yılda üretim iki katına çıktı.

GSYİH (SAGP): 146,7 milyar dolar,
Kişi başına: 6.220 dolar,
Dış alım: 12.164 milyon dolar,
Dış satım: 10.641 milyon dolar (1982),
GSYİH (düşük): 61,7 milyar dolar (1987)
| (1982) | Nüfus  İçindeki  Payı (%) | Ulusal  Gelirdeki  Payı (%) |
| --- | --- | --- |
| Tarım | 35 | 17 |
Madencilik: 5
| Sanayi | 22 | 38 |
| Hizmetler | 38 | 40 |
Ekonomi > Tarım ve Hayvancılık

Bugün tarımdaki mülkiyet ilişkileri, büyük ölçüde savaş sonrasında gerçekleştirilen ve 1,5 milyon hektar alanı kapsayan toprak reformuyla bağlantılıdır. Bu reformla, toprakların yarısıyla tarımdaki sosyalist kesim yararlanırken, öteki yarısı, 180 000 yoksul köylü ve 65 000 verimsiz topraklardan göçetmiş köylü ailesi arasında dağıtıldı. Özel mülkiyete konu olan çiftliklerin sayısı 190 00 dolayındaydı, 2 hektar büyüklüğünde 470 000; 3 hektar büklüğünde 400 000; 3-5 hektar büyüklüğünde 5550 000 ve 5-8 hektar büyüklüğünde 42 000 çiftlik bulunmaktaydı. 2 704 sosyalist çiftlikle işbirliği içinde üretim yapan özel çiftlik sahipleri, kendi aralarında da kooperatif kurabilmekteydi. Son yirmi yılda tarım alanında ileri teknolojiyle donanmış, çalışma üretkenliğinin yüksek olduğu büyük tarım - sanayi kompleksleri ya da tarım fabrikları adı verilen işletmeler kuruldu. Sayıları 100 dolayında ve her biri 5 000 hektardan büyük olan bu tarım - sanayi kompleksleri, kamu mülkiyetindeki toprakların %60'ından çoğunu işletmekteydi. Kamu mülkiyetindeki toprakların yalnızca % 15'i olmasına karşın ülkenin tarımsal üretiminin %50'sini, pazar gereksiniminin %70'ini karşılamaktaydı. Başta gelen tarımsal ürün, sulak soprakların %30'unda yetiştirilen mısırdır. Öteki tarımsal ürünler buğday, şeker pancarı, patates, üzümdür. Hayvancılık gerek büyükbaş gerekse küçükbaş bakımından önemliydi.
| Tarımsal Yapı | Toplam | Kamu  Mülkiyeti | Özel  Mülkiyet |
| --- | --- | --- | --- |
| İşletme Sayısı | 2 602 256 | 2 704 | 2 559 552 |
| Tarımsal Üretim  (milyon dinar) | 106 964 | 25 771 | 81 193 |
| Traktör | 296 825 | 25 825 | 271 000 |
| Sulak Arazi  (000 hektar) | 9 950 | 1 560 | 8 390 |
| Cinsi | Üretilen Miktar (1983, bin t) | Cinsi | Üretilen Miktar (1983, bin t) |
| --- | --- | --- | --- |
| Mısır | 10 719 | Erik | 991 |
| Şeker pancarı | 5 666 | Elma | 557 |
| Buğday | 5 525 | Ayçiçeği | 139 |
| Patates | 2 580 | Çavdar | 83 |
| Üzüm | 1 611 | Tütün | 67 |
| Tür | Üretilen Miktar (1983, bin baş) |
| --- | --- |
Kümes hayvanları: 69 680
Domuz: 8 730
Koyun: 7 452
Sığır: 5 351
At: 505
Ekonomi > Balıkçılık

Tatlısu (1983'te 26 527 t) ve deniz balıkçılığı (1983'te 53 237 t) olmak üzere her iki alanda da yürütülmektedir.
Ekonomi > Madencilik ve Sanayi

Yugoslavya yer altı kaynaklarınca zengin bir ülkedir. Dalmaçya kıyılarında, İstria, Karadağ'da ve Hersek'te boksit (1983 üretimi 3,5 milyon ton), Bor'da bakır (1983 üretimi 23,4 milyon t), Sırbistan ve Slovenya'da çinko ve kurşun (1983 üretimi 4 milyon t). İdrija'da cıva yatakları, krom ve antimuan yataklarıyla birlikte demirdışı maden zenginliği oluşuturur. Bosna'da demir (1983 üretimi 5 milyon t), Slovenya, Bosna, Sırbistan ve İstria'da linyit, Hırvatistan'da petrol öteki yer altı kaynaklarıdır. 1956 öncesi dönem, esas olarak, sanayileşmenin temellerinin atılmasına ayrılmıştı. 1965'ten sonra sanayide bir ekonomik reform uygulaması başlatıldı ve piyasa mekanizmasına ve özyönetime belirleyici rol tanındı. İzleyen dönemde ekonominin bütününde, Batı dünyasından taşınan enflasyona ek olarak, sinai büyüme oranlarında bir gerileme görüldü. Nitekim 1982-1983'te büyük yatırımlar önemli ölçüde yavaşlatıldı. Başta gelen ağır sanayi kuruluşları alüminyum işlemne dalındaır. Demir - çelik tesisleri, çimento fabrikalrı, makina yapım kuruluşları önde gelir. İnşaat malzemesi kâğıt, tekstil, gıda, sigara öbür gelişkin sanayi dallarıdır.
Spor

Yugoslavya, atletizmde ve futbol, basketbol, hentbol, sutopu ve voleybol gibi takım oyunlarında dünya çapında başarıya, güce sahip olmuştur.
Ülkenin dünya çapında öne çıkan futbol takımı Kızıl Yıldız olmuştur. Onu Partizan ve diğer takımlar izlemiştir. Futbol takımları dışında, yetiştirdiği futbolcularla da ülke, ciddi bir üne sahip olmuştur. Yetişen futbolcular ülke içinde ve ülke dışında çeşitli takımlarda oynamışlardır.
Basketbolda Dražen Petrović ve Vlade Divac önderliğindeki genç kadroyla 90'lı yılların Avrupa ve Dünya'daki en iyi takımlarından biri olmuş ve Zagreb'te düzenlenen Avrupa Şampiyonasında Yunanistan'ı yenerek şampiyon olmuşlardır. Dünya Şampiyonasında (1990) SSCB'yi yenerek şampiyon olup, 1992 Olimpiyat finalinde (Barcelona) Rüya takım ABD'ye kafa tutmuşlar ama yenememişlerdir. Ayrıca kendi evinde düzenlenen Dünya Şampiyonasını kazanan tek ülke Yugoslavya'dır (1970).
Edebiyat

Yugoslavya halklarının her biri ayrı ayrı, binlerce yıllık bir değişime uğradığından, Sırplar, Hırvatlar, Boşnaklar ve Makedonlar bağımsız edebiyatlara sahiptirler. En eski tarihlerden beri, Hırvatlar ve Sırplar, orta Avrupa'nın kültürel haritasının önemli bir parçası oldular. Bağımsız bir krallık halinde birleştikleri I. Dünya Savaşı sonlarına dek Latin ve Slav alfabelerini kullanan Yugoslavlar, üç edebi dile sahipti; Sırp-Hırvat, Sloven ve Makedon dili. II. Dünya Savaşı'ndan sonra sosyalist gerçekçilik 1970-1980 yıllarına dek tüm Yugoslavya'da ağır basan bir öğreti olarak sürdü. 1970'li yıllardan sonra edebiyat anlayışlarında bir çeşitlenme oldu. 1961 Nobel Ödülü'nün sahi Ivo Andrić, Yugoslav Ansikopedisi'nin yönetimini de yürüten Miroslav Krieja, Miloš Crnjanski, Danilo Kiş, Vasko Popa Yugoslav edebiyatının dünya çapında temsilcileri arasındadır.
Resimler

Ülkenin dağılma sürecindeki savaşta simgeleşen Vukovar su deposu
Federal Yürütme Konseyi (Belgrad)
Josip Broz Tito'nun mezarı
Zastava 750 marka polis arabası
Yugoslavya Antifaşist Ulusal Kurtuluş Konseyi’nin Yugoslavya SFC’nin gelecekte nasıl olacağına dair ilanı (29 Kasım 1943)
Yugoslavya'nın dağılış sürecinin kronolojisi

  Yugoslavya SFC (1943-1992)
  Hırvatistan (1991-)
  Hersek-Bosna Hırvat Cumhuriyeti (1992-1994)
  Sırbistan-Karadağ (1992-2006)
  Sırp Cumhuriyeti (1992-)
  Krayina Sırp Cumhuriyeti (1991-1995)
  Bosna-Hersek (1992-1998)
  Makedonya (1991-)
  Slovenya (1991-)
Hırvatistan’ın batısında Vukovar’da Sırp saldırısı sonrası indirilen Yugoslavya bayrağı ve civardaki hasar (29 Kasım 1991)
Yugoslavya’nın dağılmasında ağır hasarlar alan Saraybosna’nın Grbavica semti (19 Mart 1996)
Yugoslavya fiziki haritası
Yugoslavya Federal Meclisi binası
Belgrad Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Ljubljana Üniversitesi ana binası
Yugoslavya’nın simgelerinden Zastava 850 (Fiço)
Adını Yugoslavya’dan alan ülke otomobili: Yugo (İhracatı yapılan bir model)
1974 Dünya Kupası’nda millî takım golü
 (Yugoslavya 9 - 0 Zaire)
İbrahim Şahin (bürokrat)

Başlığın diğer anlamları için İbrahim Şahin sayfasına bakınız.
İbrahim Şahin
İbrahim Şahin (d. 1962, Amasya, Türkiye), Türk bürokrat.