İnka İmparatorluğu
Toplum > Hiyerarşik yapı

İnka İmparatorluğu’nda hiyerarşi And topluluklarının geleneksel örgütlenmesini esas alır. İmparator hem tüm imparatorluğun hükümdarı, hem de oymağının  başıdır. İmparatorluğun temelindeki örgütlenme paylaşmayı, ortaklaşa yaşamayı esas alan bir örgütlenmeydi. Yeni bir fetihte bulunan imparator, çoğu zaman, fethedilen topraklardaki halkların asimilasyonunda o halkın geleneksel örgütlenmesini altüst etmemeye özen gösterir, geleneksel otoritelere müsaade eder ve onlara kendilerini birçok konuda bilgilendirmekle görevli “İnka öğretmenleri”ni emanet ederdi. "İnka öğretmenleri" denilen bu topluluklar, fethedilen topraklardaki halkların İnka İmparatorluğu'na uyum sağlamaları için onları imparatorluğun yasaları hakkında bilgilendirir ve onlara resmî dini öğretirlerdi. Bu yerel otoriteler, tamamı İnka oymağının bireyleri olan hiyerarşik üstlerine bağlıydılar ve onlara hesap verirlerdi.
Genel olarak üç sınıf vardı:
Köylülerden ve zanaatkarlardan oluşan emekçi sınıf.
Yerel yönetim üyelerinden oluşan sınıf.
Tepedeki, İnka soyundan gelme, merkezî yönetimin yönetici sınıfı. Bu yönetici sınıf, üyeleri imparatorluğun dinî, askerî ve idari makamlarında bulunan doğal bir oymak olarak örgütlenmişti.
| Sosyal sınıflar | Temsilcileri |
| --- | --- |
Inca:  İmparator
Kraliyet yetkilileri:  Auqui: İmparatorun oğlu  Coya: İmparatoriçe  Gerçek Panacalar: Her Panacanın (akrabalık bağıyla sınıf atlayan) ilk kuşağı.
Soylular:  Kan bağıyla soylu sayılanlar: Panacaların ailelerinin diğer üyeleri (akrabalar).  Ayrıcalık soyluları: Görev makamları gereği soylu olanlar; din adamları, Acllalar ve üst yöneticiler.
Ayllu:  Hatun Runa: Halk (köylüler).  Mitimaeler: Yeni fethedilen yerlerin halklarına öğretmenlik yapmak üzere göç eden gruplar  Yanaconalar: İmparatorun ve İmparatorluğun işçileri  Piñalar: Savaşlarda esir alınanlar
Sonuç olarak  toplumda bir tür kast sistemi vardı ve sınıf değiştirmek çok zor ve çok nadiren mümkün olabiliyordu. Emekçi sınıfından birinin yöneticiler sınıfına geçebilmesi ancak askerî bir kahramanlık göstermesiyle ya da bu duruma gelmesine layık görüleceği olağanüstü derecede yararlı bir şey yapmış olmasıyla mümkündü. Yenik düşmüş halkların başına getirilen işbirlikçi yerel yöneticilere de siyasi amaçlarla önemli yetkiler verildiği olurdu.
Yaş gruplarına bağlı olan sosyal örgütlenme ise özetle şöyleydi:
1-9 yaş grubu: Çocuk beş yaşından itibaren ev işlerine yardım etmeye başlardı.
9 – 16 yaş grubu: Bu yaş grubundakiler yeteneklerine bağlı olarak görevler alırdı. Örneğin lama sürüleriyle meşgul olurlardı.
16 – 20 / 20 – 25 yaş grubu: Haberciler, lama çobanları, efendilerine hizmet eden hizmetkarlar ya da bir tür içoğlanlar
25 – 50 ans yaş grubu: İki şartla evlenirler:
Mit'a ’ya katılmak: Devletin angarya işlerini yerine getirmek. Mit’a olarak adlandırılan sistemde halk kendi işlerinden önce devletin işlerini yerine getirmek zorundaydı. Belirlenen zamanlarda kendilerininkilerden önce, devletin topraklarını işlemek, devlete ait yünleri dokumak vs. zorundaydılar. Topraklardan elde edilen ürün, devletin ambarlarına yerleştirilir ve sonra paylaşılırdı. Sömürge kaynaklarına göre, ürünün üçte biri devlete, üçte biri dinî otoriteye ve kalan üçte biri de halka ayrılırdı. Belirtmek gerekir ki, devlet bu paylaşımda cömert davranmaya özen gösterirdi.
Askerlik görevini cephede veya geri hizmette yerine getirmek.