stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
WrestleMania 39

WrestleMania 39, WWE tarafından her yıl düzenlenen WrestleMania'nın 39. profesyonel güreş izle ve öde (PPV) canlı yayın etkinliğidir. 1 Nisan Cumartesi ve 2 Nisan 2023 Pazar günü, Inglewood, California'daki SoFi Stadyumu'nda (COVID-19 pandemisi öncesinde WrestleMania 37'nin mekânı olarak belirlenmişti) iki gecelik etkinlik olarak gerçekleştirildi. Etkinlik, organizasyonun Raw ve SmackDown markasındaki güreşçiler için düzenlendi. WWE güreşçisi The Miz ve rapçi Snoop Dogg, etkinliğe ev sahipliği yaptı.
Etkinlik, Büyük Los Angeles Alanı'nda düzenlenen altıncı (2, VII, XII, 2000 ve 21'den sonra) ve genel olarak Kaliforniya eyaletinde düzenlenen yedinci (San Francisco Körfez Bölgesi'ndeki 31 dâhil) WrestleMania oldu. Avustralya'daki Binge'de canlı yayınlanan ilk WrestleMania idi. Bu etkinlik, WWE'nin hâlâ McMahon ailesinin sahibi olduğu ve kontrol edildiği son WrestleMania olacaktı. 3 Nisan'da, şirketin Endeavor'a satıldığı açıklandı. Şirketin satışı, WWE'nin Ultimate Fighting Championship ile birleşerek TKO Group Holdings adlı yeni bir kuruluşun bölümleri haline gelmesiyle 12 Eylül'de tamamlandı.
Etkinlikte, ilk gece sekiz ve ikinci gece yedi olmak üzere toplam 15 maç yapıldı. 1. gecenin ana etkinliğinde Kevin Owens ve Sami Zayn, The Usos'u (Jey Uso ve Jimmy Uso) yenerek Undisputed WWE Tag Team Championship kemerlerinin sahibi oldu ve The Usos'un 622 günle en uzun süre kemerleri elinde tuttukları saltanatları sona erdi. Bu maç, ayrıca WrestleMania ana etkinliğinde yer alan ilk takım şampiyonluk maçıydı ve genel olarak WrestleMania I'den sonra ana etkinlikte yer alan ikinci takım maçıydı. Diğer maçlarda Seth "Freakin" Rollins, Logan Paul'u yenerken; Rey Mysterio, Dominik Mysterio'yu yendi. Rhea Ripley ise Charlotte Flair'ı yenerek SmackDown Women's Championship kemerinin sahibi oldu. Açılış maçında Austin Theory, John Cena'yı yenerek Raw'ın United States Championship kemerini korudu. Etkinlikte ayrıca Pat McAfee, ringe dönüşünü gerçekleştirdi ve 2022 SummerSlam'den sonra ilk maçına çıktı. Ayrıca Snoop Dogg da ilk kez ring içinde yer alırken, etkinliğin 2. gecesinde The Miz'i hazırlıksız maçta yendi.
2. gecenin ana etkinliğinde Roman Reigns, Cody Rhodes'u yenerek Undisputed WWE Universal Championship kemerini korudu. Bu maçla Reigns, Hulk Hogan'dan sonra üst üste üç WrestleMania'ya dünya şampiyonluğu kemeriyle giren ikinci güreşçi oldu, ancak bu maç onu her birinde dünya şampiyonluğunu savunan tek güreşçi yaptı. Diğer maçlarda Edge, "The Demon" Finn Bálor'ı Hell in a Cell maçında yenerken; Gunther, üçlü tehdit maçında Sheamus ve Drew McIntyre'ı yenerek SmackDown'ın Intercontinental Championship kemerini korudu. Bianca Belair ise Asuka'yı yenerek Raw Women's Championship kemerini başarıyla savundu. Açılış maçında Brock Lesnar, Omos'u yendi. 2. gecede aynı zamanda, en son 2022 Royal Rumble'da yer alan Shane McMahon göründü.
Sonuçlar

| No>  | Sonuçlar | Tür | Süre |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Austin Theory (ş), John Cena'yı tuşlayarak yendi. | WWE United States Championship kemeri için teke tek maç | 11:20 |
| 2 | The Street Profits (Angelo Dawkins ve Montez Ford); Braun Strowman ve Ricochet, Alpha Academy (Chad Gable ve Otis) ve The Viking Raiders'ı (Erik ve Ivar) (Valhalla ile) tuşlayarak yendi. | Erkekler WrestleMania Showcase ölümcül dört yönlü takım maçı | 8:30 |
| 3 | Seth "Freakin" Rollins, Logan Paul'u (KSI ile) tuşlayarak yendi. | Teke tek maç | 16:15 |
| 4 | Trish Stratus, Lita ve Becky Lynch; Damage CTRL'i (Bayley, Dakota Kai ve Iyo Sky) tuşlayarak yendi. | Altı kişilik takım maçı | 14:40 |
| 5 | Rey Mysterio, Dominik Mysterio'yu tuşlayarak yendi. | Teke tek maç | 14:55 |
| 6 | Rhea Ripley, Charlotte Flair'ı (ş) tuşlayarak yendi. | WWE SmackDown Women's Championship kemeri için teke tek maç | 23:35 |
| 7 | Pat McAfee, The Miz'i tuşlayarak yendi. | Teke tek maç | 3:40 |
| 8 | Kevin Owens ve Sami Zayn, The Usos'u (Jey Uso ve Jimmy Uso) (ş) tuşlayarak yendi. | Undisputed WWE Tag Team Championship kemerleri için takım maçı | 24:15 |
 (ş) - maç öncesi hangisinin şampiyon olarak mücadele ettiğini göstermektedir. 
| No>  | Sonuçlar | Tür | Süre |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Brock Lesnar, Omos'u (MVP ile) tuşlayarak yendi. | Teke tek maç | 4:55 |
| 2 | Ronda Rousey ve Shayna Baszler; Liv Morgan ve Raquel Rodriguez, Natalya ve Shotzi ile Chelsea Green ve Sonya Deville'ı pes ettirerek yendi. | Kadınlar WrestleMania Showcase ölümcül dört yönlü takım maçı | 8:25 |
| 3 | Gunther (ş), Sheamus ve Drew McIntyre'ı tuşlayarak yendi. | WWE Intercontinental Championship kemeri için üçlü tehdit maçı | 16:40 |
| 4 | Bianca Belair (ş), Asuka'yı tuşlayarak yendi. | WWE Raw Women's Championship kemeri için teke tek maç | 16:05 |
| 5 | Snoop Dogg, The Miz'i tuşlayarak yendi. | Teke tek maç | 2:20 |
| 6 | Edge, "The Demon" Finn Bálor'ı tuşlayarak yendi. | Hell in a Cell maçı | 18:10 |
| 7 | Roman Reigns (ş) (Paul Heyman ve Solo Sikoa ile), Cody Rhodes'u tuşlayarak yendi. | Undisputed WWE Universal Championship kemeri için teke tek maç | 34:35 |
 (ş) - maç öncesi hangisinin şampiyon olarak mücadele ettiğini göstermektedir.
Julian, Kaliforniya

| Julian, Kaliforniya |
| --- | --- |
Sayım yerleşimi
Julian topluluk sınırı
Ülke:  ABD
Eyalet: Kaliforniya
County: San Diego County
Nüfus (2020)
 • Toplam: 1.768
Zaman dilimi: UTC-08.00 (PZD)
 • Yaz (YSU): UTC-07.00 (PZD)
Julian, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinde San Diego County idarî sınırlarında bulunan bir köy ve sayımı yerleşimidir. Nüfusu 2020 sayımına göre 1.502 idi.
Çatak, Saimbeyli

| Çatak |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Adana
Koordinatlar: 37°59′51″N 35°58′16″E﻿ / ﻿37.997572°K 35.971047°D﻿ / 37.997572; 35.971047
Ülke:  Türkiye
İl: Adana
İlçe: Saimbeyli
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 485
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0322
Posta kodu: 01740
Resmî site 
Çatak, Adana ilinin Saimbeyli ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Mahalle, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Adana il merkezine 159 km, Saimbeyli ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2023: 485
2007: 
2000: 373    
1997: 413
Mazzy Star

Mazzy Star, 1989 yılında Opal grubunun kalıntılarından Santa Monica, Kaliforniya'da kurulan Amerikan alternatif bir rock grubudur. Kurucu üye David Roback'in arkadaşı Hope Sandoval, Kendra Smith Opal'ı terk ettiğinde grubun vokalisti oldu.
Mazzy Star, grubun 1990'ların ortasında başarı getiren ve grubun MTV, VH1 ve radyo airplay'de kapsamlı pozlama elde eden en büyük ana hit olan "Fade Into You" şarkısı ile bilinir. Roback ve Sandoval, grubun yaratıcı merkezi, Sandoval ise söz yazarı ve Roback grubun malzemesinin çoğunun bestecisi.
Grubun en son stüdyo albümü Seasons of Your Day, 2013'te piyasaya çıktı.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb13998089h (data)  GND: 10294050-2  ISNI: 0000 0001 1091 0727  LCCN: no98016122  MusicBrainz: c48d4327-8122-4286-af66-05e1ee6ac4d8  NKC: xx0159129  NLI: 987007408405605171  VIAF: 144456516   WorldCat (LCCN): no98-016122
Rahmi Turan

| Rahmi Turan |
| --- | --- |
Doğum: 1939 (85-86 yaşında) İstanbul
Milliyet: Türk
Meslek: Gazeteci, yazar

Rahmi Turan (d. 1939, İstanbul) Türk gazeteci ve yazardır.
Yaşamı

1939 yılında İstanbul'da doğdu ancak nüfus kaydına babası tarafından Bilecik olarak yazdırıldı. Öğrencilik yıllarında spor muhabiri olarak gazeteciliğe başladı. İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü’nü bitirdi. 1960-61 yıllarında yedek subay olarak vatani görevini yaptıktan sonra önce Yeni Sabah, sonra Akşam gazetesinde önce spor muhabiri, sonra spor şefi ve spor sorumlu müdürü olarak görev yaptı. 1966-67 yıllarında Türkiye Spor Yazarları Derneği’nin yarışmasında mizanpaj birincisi oldu.
1967 yılında Hürriyet gazetesine transfer oldu. Aynı yılın sonunda Hürriyet’in yan yayını olan Son gazetesinin Yazı İşleri Müdürlüğü’ne getirildi.
1968 yılının Kasım ayında, ön dönemin en ünlü gazete patronu olan Haldun Simavi, yeni çıkaracağı gazetenin sorumluluğunun 29 yaşındaki Rahmi Turan’a verdi. Turan, 26 Kasım 1968’de, ofset tekniği ile yayınlanan ilk gazetelerden olan Günaydın gazetesini kurup yayına başlattı. Günaydın gazetesi kısa sürede Türkiye’nin en çok satan gazetesi haline geldi. Tirajı zaman zaman 1 milyonu aştı. 1969 yılında Günaydın gazetesindeki başarısıyla Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin mizanpaj başarı ödünü kazandı. Rahmi Turan 1983 yılında, Günaydın’ın yan yayını olan Tan gazetesini çıkardı. Mizah ve espri yönü ağır olan Tan bir buçuk milyon tiraja ulaşarak rekor kırdı. 1985 yılında Yeni Asır Grubu’nun patronu Dinç Bilgin’le anlaşan Rahmi Turan, Sabah gazetesini hazırlayıp yayın hayatına soktu. Sabah gazetesi Rahmi Turan zamanında net 650 bin satışa ulaşarak Türkiye’nin önde gelen gazeteleri arasında yer almasını sağladı. Turan, 1989-90 yıllarında bir süre Hürriyet Genel Yayın Yönetmenliği görevinde bulundu. 1989 yılında Bugün gazetesini, Asabi gazetesini Dinç Bilgin tarafından, 1990 yılında Meydan gazetesini, 1996 yılında Gözcü gazetesini Aydın Doğan tarafından kurdu ve yönetti. Tüm bu gazeteler yüksek tirajlara ulaştı. Daha sonra yayın hayatına geçen Sözcü gazetesinin kurulmasında da yardımları olmuştur. Gazete yöneticiliği görevini bırakan Rahmi Turan Hürriyet gazetesinde yaklaşık 3 yıl köşe yazarı olarak çalışmıştır. 24 Temmuz 2013 tarihinden beri haftada 4 gün Sözcü gazetesinde "başyazar" olarak yazı yazmaktadır.
Rahmi Turan, Türkiye'de yüksek tirajlı gazete çıkartma rekortmenidir. Bugüne kadar 7 gazeteyi hazırlayıp yayın hayatına sokmuştur. Bu yalnız Türkiye'de değil, dünyada bir rekordur.[kaynak belirtilmeli]
Eserleri

Rahmi Turan'ın basılmış çok sayıda kitabı da vardır. Bunların en ünlüleri Dağların Sesi romanı ile Kara Murat dizisidir. Dağların Sesi romanı üç ayrı kitabevi tarafından basılmıştır. Kara Murat romanları 18 cilttir. Bunların 9'u Erler Film tarafından sinemaya aktarılmış, Kara Murat rolünü  aktör Cüneyt Arkın canlandırmıştır.
Özel hayatı

Emel Hanım ile evli ve Murat ve Pınar adında iki çocuk babasıdır. Oğlu İktisatçı Murat Turan, Murat Muratoğlu ismiyle bir dönem Sözcü'de ekonomi yazıları yazmıştır. Ekonomi üzerine bir YouTube kanalı vardır.
Ödüller

Rahmi Turan'ın meslek hayatı boyunca kazandığı ödüllerin sayısı çok fazladır. Bazıları şunlardır:
1967 yılında Türkiye Spor Yazarları Derneği mizanpaj birincisi
1969 yılında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin en başarılı mizanpaj ödülü
1987 yılında Ankara Gazeteciler Cemiyeti tarafından verilen “Yılın en başarılı gazetecisi” ödülü
2000 yılında Yolsuzlukla Mücadele Derneği’nin “Onur ödülü”
2001 yılında Hukukun Egemenliği Derneği’nin “Şeref Ödülü”
2011 yılında Meclis Dergisi tarafından “Yılın Gazetecisi” ödülü
İzmirli Hermippos

| Smyrnalı Hermippus |
| --- | --- |
Doğumu: Ἕρμιππος ὁ Σμυρναίος MÖ 3. yüzyıl Smyrna
Ölümü: MÖ 3. yüzyıl 
Çağı: Helenistik Dönem
Okulu: Peripatetik ekol
İlgi alanları: yazar, biyografi, kütüphaneci, tarihçi
İzmirli Hermippos, Smyrnalı Hermippus veya Simirnili Hermippus (Grekçe: Ἕρμιππος ὁ Σμυρναῖος, MÖ. 289/277 - MÖ. 208/204, fl. MÖ 3. yüzyıl), antik yazarlar tarafından Callimachian (Grekçe: ό Καλλιμάχειος) olarak adlandırılan Yunan gramerci ve Peripatetik bir filozoftu, buradan MÖ 3. yüzyılın ortalarında Callimachus'un öğrencisi olduğu sonucu çıkarılabilir, Chrysippus'un hayatı hakkında yazmış olması ise yüzyılın sonlarına doğru yaşadığını kanıtlar. Yazılarının çok büyük bir önemi ve değeri olduğu görülmektedir. Antik yazarlar tarafından birçok başlık altında tekrar tekrar atıfta bulunulmaktadır, ancak bunların hepsi olmasa da çoğu, genellikle Yaşamlar (Bioi) başlığı altında alıntılanan büyük biyografik eserinin bölümleri gibi görünmektedir. Bu eser hatipler, şairler, tarihçiler ve filozoflar da dahil olmak üzere pek çok antik figürün biyografisini içermektedir. Aristoteles'in yanı sıra, Pythagoras, Empedokles, Herakleitos, Demokritos, Zenon, Sokrates, Platon, Antisthenes, Diogenes, Stilpon, Epikouros, Theophrastos, Heraclides, Demetrius Phalereus ve Chrysippus gibi filozofların bilinen en eski biyografisini içeriyordu. Eser kaybolmuştur, ancak daha sonraki pek çok Yaşam bu eserden geniş ölçüde alıntı yapmıştır.
Çalışmaları

Hermippos, Peripatetiklerin biyografisini daha da geliştirmiştir. Kendisi bu ekole mensup olmayıp İskenderiye'de Kallimachus'un öğrencisi olarak yaşamıştır. Eserleri sadece fragmanlar halinde günümüze ulaşmıştır, ancak Pisagor, Aristoteles ve Yunanistan'ın Yedi Bilgesi de dahil olmak üzere önemli Yunanlıların çok sayıda biyografisini yazmıştır. En ünlü ve en çok alıntı yapılan antik Yunan biyografi yazarlarından biri olarak kabul edilir ve Plutarkhos veya Flavius Josephus gibi daha sonraki birçok antik yazar ona atıfta bulunur. Anekdotlarla dolu biyografilerinin gerçeklerden ziyade edebi anlatım tarzı, 20. yüzyılın başında tarihçiler arasında bir şekilde objektif olmamakla ve güvenilmez olmakla suçlanmasına neden olmuştur. Ancak bu değerlendirme daha sonra gözden geçirilmiş, Hermippus'un ve antik Yunan tarihçiliğinin niyetlerinin modern tarihçilikten farklı olduğu ve bu nedenle farklı bir bağlamda değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Buna ek olarak, Hermippus anekdotlarını her zaman kaynaklarla desteklemiş ve hiçbir şekilde keyfi söylentileri benimsememiştir.
Suetonius'un iki nedenden ötürü Hermippus'a benzediği söylenir: bir yandan her ikisi de söylentilere ve anekdotlara yer verirken, diğer yandan Hermippus'un İskenderiye'deki kütüphaneye, Suetonius'un ise imparatorluk arşivlerine erişimi olduğu için her ikisinin de elinin altında geniş kaynak malzeme vardı.
Downton Abbey: A New Era

| --- | --- |
Downton Abbey: A New Era

Yönetmen: Simon Curtis
Yapımcı:  Gareth Neame  Julian Fellowes  Liz Trubridge 
Senarist: Julian Fellowes
Oyuncular:  Hugh Bonneville  Jim Carter  Michelle Dockery  Elizabeth McGovern  Maggie Smith  Imelda Staunton  Penelope Wilton 
Müzik: John Lunn
Görüntü yönetmeni: Andrew Dunn
Kurgu: Adam Recht
Dağıtıcı: Focus Features
Çıkış tarih(ler)i: 25 Nisan 2022 (2022-04-25) (Odeon Luxe Leicester Square) 29 Nisan 2022 (2022-04-29) (United Kingdom) 20 Mayıs 2022 (2022-05-20) (United States)
Süre: 125 minutes
Ülke: United Kingdom United States
Dil: İngilizce
Bütçe: $40 milyon
Hasılat: $92.7 milyon 
Downton Abbey: A New Era, yaklaşan bir tarihi drama filmi ve 2019'da yayınlanan Downton Abbey'in devamı. Her iki film de aynı adlı televizyon dizisinin yaratıcısı ve yazarı Julian Fellowes tarafından yazıldı ve devam filmi Simon Curtis tarafından yönetildi ve ilk filmi yöneten Michael Engler'in yerini aldı.

29 Mayıs 2022'de vizyona girmesi planlanan film, 25 Nisan 2022'de Londra'daki Odeon Luxe Leicester Square'de prömiyer yaptı ve 29 Nisan'da Birleşik Krallık'ta, 20 Mayıs'ta ise Amerika Birleşik Devletleri'nde Focus Features tarafından gösterime girdi. Film, eleştirmenlerden genel olarak olumlu yorumlar aldı ve 40 milyon dolarlık bir prodüksiyon bütçesine karşılık dünya çapında 92,7 milyon dolar hasılat elde etti.

Devam filminin Eylül 2025'te vizyona girmesi planlanıyor.
Yapım > Oyuncu Seçimi

2019'da ilk filmin yayınlanmasının ardından, yaratıcısı Julian Fellowes ve oyuncu kadrosu bir devam filmi yapma fikrine zaten sahip olduklarını belirtti. Ocak 2020'de, Fellowes'un The Gilded Age adlı drama dizisinin senaryosunu bitirdikten sonra devam filmi üzerinde çalışmaya başlayacağı duyuruldu. Eylül 2020'de Carson'ı canlandıran Jim Carter, devam filminin senaryosunun yazıldığını söyledi, ve Şubat 2021'de Robert'ı oynayan Hugh Bonneville, BBC Radio 2 ile yaptığı bir röportajda, oyuncu kadrosu ve ekibin COVID-19 aşılarını olduktan sonra filmin çekileceğini belirtti. İlk filmin ana kadrosunun geri dönmesi beklendi ve kadroya Hugh Dancy, Laura Haddock, Nathalie Baye ve Dominic West katıldılar.
Yapım > Çekimler

Başlangıçta ana çekimlerin 12 Haziran'dan 12 Ağustos 2021'e kadar Hampshire, İngiltere'de yapılması planlanmıştı, ancak Deadline Hollywood, prodüksiyonun Nisan 2021'in ortalarında başladığını doğrulattı. 16 Temmuz 2021'de Elizabeth McGovern, Instagram'da çekimlerini tamamladığını duyurdu. 25 Ağustos 2021'de filmin adı Downton Abbey: A New Era olarak açıklandı.
Yayımlanma

Downton Abbey: A New Era başlangıçta 22 Aralık 2021'de vizyona girecek şekilde ayarlandı ve ardından vizyon tarihi 18 Mart 2022'ye kaydırıldı. Tiyatro gösteriminden 45 gün sonra Peacock'da yayınlanması planlandı.
Sancı, Alaca

| Sancı |
| --- | --- |
Köy

 Çorum'un Türkiye'deki konumu
SancıSancı'nın Çorum'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Çorum
İlçe: Alaca
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1055 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 107
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0364
İl plaka kodu: 19
Posta kodu: 19602
Sancı, Çorum ilinin Alaca ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün adı, 1838 yılı kayıtlarında Sancı ya da Xurund olarak geçmektedir. 2000'li yıllarda Çopraşık beldesine mahalle olarak bağlanan yerleşim, 2013 yılında tekrar köye dönüştü. Alaca ilçesinin doğusunda, yaklaşık 200 yıl önce kurulan yerleşim yerine ilk yerleşenlerin bir kısmı Ankara Haymana'dan gelmiştir. Köyde birisi 150 yıllık olan iki cami bulunmaktadır.
Coğrafya

Köy, Çorum il merkezine 75 km, Alaca ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 107
2020: 115
2019: 126
2018: 125
2017: 133
2016: 130
2015: 129
2014: 144
2000: 327
1990: 417
1985: 399
Wounded Knee Katliamı

Frederick Remington'un Yaralı Diz Katliamı için yaptığı tablo
Wounded Knee Katliamı (Türkçe: Yaralı Diz Katliamı) veya Wounded Knee Muharebesi, Amerika Birleşik Devletleri Ordusu askerleri tarafından yaklaşık üç yüz Lakota insanının öldürülmesiyle sonuçlanan bir katliamdır. Birçok kaynak, bu olayı bir "kitlesel silahlı saldırı" olarak da tanımlamaktadır. Bu nedenle, Wounded Knee Katliamı genellikle Amerikan tarihindeki en ölümcül kitlesel silahlı saldırı olarak kabul edilir. Ancak daha yakın tarihlerde gerçekleşen bazı saldırılar, "modern" ABD tarihinin en ölümcül kitlesel saldırıları olarak nitelendirilebilmektedir.
ABD Ordusunun Pine Ridge Harekâtı olarak adlandırdığı bir harekâtın parçası olan bu olay, 29 Aralık 1890'da Güney Dakota'daki Pine Ridge Kızılderili Rezervasyonu’nda, Wounded Knee Deresi yakınlarında gerçekleşti. Olay, kamptaki Lakotaları silahsızlandırma girişiminin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından meydana geldi. ABD Süvari birlikleri, 29 Aralık sabahı Lakotaları silahsızlandırmak için kampa girdi. Olayların bir versiyonuna göre Lakotaların silahsızlandırılması sırasında Black Coyote adlı sağır bir kabile üyesi tüfeğini vermek istemedi ve tüfeği için çok para ödediğini iddia etti. Black Coyote'nin tüfeği bu noktada ateş aldı ve askerler Lakotaların üzerine ateş açmaya başladı. Lakota savaşçıları karşılık verdi ama birçoğu çoktan silahsızlandırılmıştı.
Katliamda 250’den fazla Lakota öldürüldü, 51 kişi ise yaralandı. Yaralananlar arasında 4 erkek ile 47 kadın ve çocuk bulunuyordu; bunlardan bazıları daha sonra öldü. Bazı tahminler, ölü sayısının 300’e kadar çıktığını öne sürmektedir. ABD Ordusundan ise 25 asker öldü, 39 asker yaralandı ve bunlardan 6’sı daha sonra öldü. Bu katliama doğrudan katılan 19 ABD askeri, özel olarak Wounded Knee için özel Onur Madalyası ile ödüllendirildi. Genel olarak ise Pine Ridge Harekâtı kapsamında toplamda 31 askere Onur Madalyası verildi. 2001 yılında Amerikan Yerlileri Ulusal Kongresi, bu askerî madalyaları kınayan iki ayrı karar aldı ve federal hükûmeti, bu madalyaların iptal edilmesi için harekete geçmeye çağırdı. Katliamın gerçekleştiği bölge, ABD İçişleri Bakanlığı tarafından Ulusal Tarihi Anıt olarak belirlenerek resmî bir tarihî sit alanı ilan edildi. 1990 yılında, katliamın 100. yılı dolayısıyla ABD Kongresi'nin her iki kanadı da ortak bir karar alarak Wounded Knee'de yaşananlar için "derin pişmanlık" duyduklarını resmen açıkladı.
Katliam

1890'da ABD hükûmeti Amerikan yerlilerinin (Kızılderililer) yaptığı "Hayalet Dansı" nın bir savaş dansı olduğundan şüpheleniyordu. Ancak bu dans Kızılderililer için kutsal bir tören idi ve bazı yerliler ellerinden alınan haklara bu kutsal dansı icra ederek kavuşacaklarına inanıyorlardı. Savaş Bakanlığı yerlilerin bir isyan hareketine kalkışacakları düşüncesiyle 7. Süvari alayını Pine Ridge ve Rosebud bölgelerindeki Lakota yerlilerinin kamp yerine göndermiş, bu kutsal dansı icra edenleri tutuklamak istemişti.
29 Aralık 1890'da Birleşik Devletlerin beş yüz kişilik 7. Süvari alayı Minikonju Lakotalarının kamp yerlerini çevirmiş ve çıkan çatışmada yirmi beş süvariye karşılık, aralarında altmış iki kadın ve çocuğun yer aldığı en az 153 Siu öldürülmüştür. Ancak çatışma sırasındaki kargaşada tam olarak kaç kişinin öldüğü bilinmemektedir.
Dee Brown 1970 yılında yazdığı Bury My Heart at Wounded Knee adlı incelemesinde (Türkçeye Kalbimi Vatanıma Gömün olarak çevrilmiştir) Kristof Kolomb'un İspanya Kraliçesine Kızılderililerle ilgili şunları yazdığını aktarır:
Yeryüzünde bunlardan daha iyi bir ulus bulunmadığına Majestelerin önünde ant içebilirim. Komşularını kendileri kadar seviyorlar, konuşmaları son derece tatlı ve kibar, konuşurken hep gülümsüyorlar. Elli adamla bu halkın hepsini boyunduruk altına alabilir ve onlara her istediğimizi yaptırabiliriz.
1890'da Wounded Knee'deki Siu katliamı Kızılderili özgürlüğünün sembolik olarak sonu oldu. Katliamı yaşayan Kara Geyik o gün bir başka şeyin daha öldüğünü söyler:
"O zaman kaç kişinin öldüğünü anlayamamıştım. Şimdi kocamışlığımın şu yüksek tepesinden gerilere baktığımda, yerde birbirleri üzerinde yığılı duran boğazlanmış kadınları ve çocukları hâlâ o genç gözlerimle görebiliyorum. Ve orada, o çamurun içinde bir şeyin daha öldüğünü ve o kar fırtınasına gömüldüğünü görebiliyorum. Evet, bir halkın düşü öldü orada..."
Bu katliamı yaşayanlardan biri, Gelincik Louise yaşadıklarını şöyle anlatıyordu:
"Kaçmaya çalıştık. Ama yaban sığırı gibi bir bir vurdular bizi. Beyazların içinde de iyi insanlar bulunduğunu biliyorum, ama kadınları ve çocukları da vurduklarına bakılırsa askerler çok kötü insanlar olmalı. Kızılderili askerler beyaz çocuklara asla böyle yapmazlardı."
Konuyla ilgili yayınlar

Brown, Dee. Bury My Heart at Wounded Knee: An Indian History of the American West, Owl Books (1970). ISBN 0-8050-6669-1.(Kitap Türkçeye de çevirilmiştir. Dee Brown, Kalbimi Vatanıma Gömün, E Yayınları, Çev. Celal Üster 1993. ISBN 975-390-040-6)
Coleman, William S.E. Voices of Wounded Knee, University of Nebraska Press (2000). ISBN 0-8032-1506-1.
Smith, Rex Alan. Moon of Popping Trees, University of Nebraska Press (1981). ISBN 0-8032-9120-5.
Utley, Robert. The Indian Frontier 1846-1890, University of New Mexico Press (2003). ISBN 0-8263-2998-5.
Utley, Robert. Frontier Regulars The United States Army and the Indian 1866-1891, MacMillan Publishing (1973).
Yenne, Bill. Indian Wars: The Campaign for the American West, Westholme (2005). ISBN 1-59416-016-3.
Katliam öncesi Siu kabilesi kampı
Silahlı Amerikalılar ve Kızılderililerin cesetleri
Big Foot'un kampının "Wounded Knee Muharebesi" 'nden sonraki hali
Kızılderili şefi Koca Ayak'ın karlar üzerindeki cesedi
Dee Brown'un eseri
Sacheen Littlefeather, Marlon Brando'nun Oscar Ödülü'nü reddediş mektubunu okurken
Spargapises

Spargapises ya da diğer adıyla Spargapis, Massagetler'in lideri Tomris Hatun'un tek oğlu idi. Adı -sparga; “evlat” ve “soyundan gelen” anlamına gelen -pis; “süsleme” birleşimiyle oluşmuştur. Spargapis adının farklı versiyonları Agathyrsi ve İskit hükümdarları tarafından kullanılmıştır.
Yaşamı

| Spargapises |
| --- | --- |
Spargapis
II. Kiros Spargapises’i yendi.
Ölüm: MÖ 530
Milliyet: Massaget
Meslek: Ordu Generali

Spargapises Massaget kralının ve onun kraliçesi Tomris Hatunun oğlu olan Türk Massaget savaşçısıdır. Babasının ölümünden sonra annesi Tomris, Massagetler'in başına geçti ve tarihin bilinen ilk kadın hükümdarı oldu. Spargapises yeteri kadar büyüyünce Massaget ordusunun liderliğini üstlendi.