stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Saraybosna
Kardeş şehirler

Bosna-Hersek'in 10 şehirle kardeş şehir anlaşması, 32 şehirle de "kardeşlik" anlaşması bulunmaktadır.
Barselona, İspanya (2000'den beri)
Dubrovnik, Hırvatistan (2006'dan beri)
İzmir, Türkiye (2022'den beri)
Kahire, Mısır (2006'dan beri)
Konya, Türkiye (2007'den beri)
Ljubljana, Slovenya (2002'den beri)
Lillehammer, Norveç (2006'dan beri)
Salt Lake City, Amerika Birleşik Devletleri (2002'den beri)
Üsküp, Kuzey Makedonya (2006'dan beri)
Zagreb, Hırvatistan (2001'den beri); Kardeşlik şehirleri
| --- | --- |
 Antalya, Türkiye  Denizli, Türkiye  Manisa, Türkiye  Ankara, Türkiye  Sakarya, Türkiye  Bursa, Türkiye  İstanbul, Türkiye  Venedik, İtalya  Ferrara, İtalya  Napoli, İtalya  Prato, İtalya  Friedrichshafen, Almanya  Magdeburg, Almanya  Wolfsburg, Almanya  Bakü, Azerbaycan:  Budapeşte, Macaristan  Calgary, Kanada  Coventry, Birleşik Krallık  Dayton, Ohio, Amerika Birleşik Devletleri  Innsbruck, Avusturya  Serre Chevalier, Fransa  Kuveyt, Kuveyt  Stokholm, İsveç  Tianjin, Çin  Tlemcen, Cezayir  Trablus, Libya
Resimler

Saraybosna Görüntüsü
1885'te Avrupa'nın ilk tramvayı
Ferhadiye Caddesi (Ferhadija) Caddesi
Saraybosna Tiyatrosu
Miljacka Nehri
Saint Anthony Fransız Kilisesi
Başçarşı Camii
Saraybosna Sırp Ortodoks Katedrali
Vijecnica Kütüphanesi
Sinagog
Başçarşı ve tarihî sebil
Sebil, Saraybosna
Latin Köprüsü
Ciglane'de bulunan meşhur merdivenler.
Šeher-Ćehaja Köprüsü
Saraybosna geceleyin
Ilidža'da 1530 yılında inşa edilen, eski bir Roma yerleşiminin kalıntılarından inşa edilen Roma köprüsü
Latin Köprüsü Franz Ferdinand'a suikastın yapıldığı yerdir
Kuşatmadan sonra Saraybosna, Grbavica şehir merkezi (19 Mart 1996)
Saraybosna'da Sonbahar – Veliki Parkı
Saraybosna'nın dört belediyesi; Stari Grad, Centar, Novo Saraybosna ve Novi Grad
Bosna Hersek Merkez Bankası
Saraybosna teleferiği ziyaretçileri şehir merkezinden Trebević Dağı'na götürür
Miljacka boyunca Vilsonovo Šetalište (Wilson Gezinti Yolu)
Bosna nehri'nin pınarı, Saraybosna'nın ana banliyösü olan Ilidža'dadır
Saraybosna Uluslararası Havalimanı
Saraybosna Üniversitesi Rektörlüğü ve Hukuk Fakültesi
Bosna Hersek Ulusal ve Üniversite Kütüphanesi
Ferhad Paşa (Ferhadija) Camii
Teozofi

Batı Teozofisi'nin kurucusu H.P.Blavatsky
Teozofi (Yunanca: θεός, tanrı + σοφία, usluluk, bilgi, bilgelik), "tanrı" ve "bilgi" sözcükleri birleştirilerek türetilmiştir. Günümüzde teozofi denildiğinde, öncelikle, kaynağını esas olarak Hint mistisizminin insan ile evren ve Tanrı arasındaki ilişkileri açıklayan felsefî denebilecek Hint teozofisinden almış olmakla birlikte Batı teozofisi akla gelir. Batı teozofisi bir yandan okült gelenek, diğer yandan Doğu gelenekleri üzerine kurulmuş, ezoterik bilgilerden yararlanan felsefî bir sistemdir.
İlkeleri

Teozofi kurumu üç ilkesini şöyle açıklar:
İnsanlığın evrensel birliği için ırk, renk, inanç ve cinsiyet ayrımı yapmamak.
Din kuralları, felsefe ve bilim sınırlarının ötesinde çalışabilmek.
Doğanın keşfedilmemiş yönlerini ve insanın bilinmeyen yönlerini araştırmak.
Üyeleri ve dalları

Batı teozofisinin kurucusu, daha doğrusu teozofiyi Batı'da kurumsallaştıran kişi Helena Petrovna Blavatsky'dir. Teozofi Cemiyeti'ne üye olan ünlü isimlerden bazıları Thomas Alva Edison, talyum elementini keşfeden William Crookes, sonradan antropozofiyi kuran Rudolf Steiner'dir. Batı Teozofisi'nin günümüzdeki sözcüleri birbirlerinden farklı görüşleri dile getirmekteyseler de Batı teozofisi esas olarak iki kola ayrılmış durumdadır: Bu iki teozofik sistemden biri Annie Besant tarafından, diğeri C.W. Leadbeater tarafından belirlenmiştir. Her ikisinde de ruhun gelişimi ilke edinilmekle birlikte monoteist dinlerdeki tek tanrı inancı yoktur. Daha doğrusu, “varlık birliği” görüşü kabul edilir.
Hint teozofisi

Batı teozofisi gibi “varlık birliği” görüşüne sahip olan Hint teozofisi, Batı teozofisine kıyasla daha karmaşık ve anlaşılması güç bir felsefeye sahiptir. Hint teozofisinde Batı teozofisinde rastlandığı biçimde belirgin bir ruh ve madde ikilemi yoktur. Hint teozofisine göre dünyada yaşayan bir insan, üçü semavi, dördü dünyevi olmak üzere 7 unsurdan oluşur. Atma ya da atman (tasavvuftaki zat), manas (nefs) ve buddhi'den (sezginin kaynağı olan ruhani unsur) oluşan semavi ya da “yüksek trinite” gelişmek, mükemmel hale gelmek için dünyaya iner. Varlık dünyaya indiğinde bu semavi ya da yüksek trinite, linga-sharira (süptil beden), prana (hayati unsur), kama (hayvansal nefis) ve sthula sharira'dan (fiziksel beden) oluşan "dünyevi dörtlü"yle birleşir. Ölümsüz “yüksek trinite” dünyada pek çok yaşam geçirdikten sonra sonunda devachan adlı cennete gider ki, orası onun zaten asli vatanıdır. Kısaca, Hint teozofisine göre “yüksek trinite” hem insandır, hem ruhtur, hem Tanrı'dır.
Ek bilgi

Teosofi de denilen Teozofi, bir başka tanımlamayla, tüm din ve inançların "İlahi"yi bulmak, ulaşmak için olduğunu öngören ve böylece her din ve inancın hakikatın bir bölümüne sahip olduğunu ileri süren düşünceler bütünüdür. Günlük kullanımda ve teozofi anlayışı dışında ise genelde mistizm ve meditasyon temellerinde kurulmuş, hakikatin böyle elde edilebileceğine inanan felsefelere verilen isimdir.
Teosofi, tutarlı bir düşünce sistemi olarak, Helena Petrovna Blavatsky'nin çalışmalarından geliştirilmiştir. Henry Steel Olcott, William Quan Judge ve diğerleriyle birlikte Blavatsky, 1875'te Teosofi Derneği'ni kurmuştur.
Teozofi (Batı Teozofisi) terimleri

Akaşa
Akaşik kayıtlar
Astral beden
Astral plan
Astral seyahat
Atman
Aura
Aura renkleri
Aurik yumurta
Atlantis
Buddha
Büyük Beyaz Loca
Çakralar
Devalar
Dharma
Dhyan-Chohan'lar
Düşünce formu
Dzyan Kitabı
Elemantaller
Ether (esîr)
Gezegensel zincir
Grup ruhu
Hint Teozofisi
Hiperborea
Hiyerarşi
Kali-Yuga
Kanal kurma
Karma yasası
Karmik plan
Karmik tortulardan arındırılma
Kozal beden
Kozal plan
Krişna
Lemurya (Mu kıtası)
Maitreya
Mantal beden
Mantal plan
Manu
Manvantara
Nirvana
Şambala (Agarta)
Tezahür etmemiş alem
Üçüncü göz
Vizyon
Yedi ışın
Yedi kök soy
Yükseliş yayı
Ünlü kişiler

H. P.Blavatsky (Madam Blavatsky)
Alice Bailey
Annie Besant
C.W. Leadbeater
S. Olcott
William Q. Judge
Rudolf Steiner
William Crookes
Thomas Alva Edison
William Butler Yeats
Türkçe'de Teosofi > Teosofistlerin eserleri

Helena Petrovna Blavatsky, Teosofi Nedir?, çev.Kübra Kavasçinay, Ganzer Kitap, 2021.
H.P.Blavatsky, Teosofinin Anahtarı, Mitra Yayınları, 2020.
H.P.Blavatsky, Gizli Öğreti 1,Mitral Yayınları, 2017.
H.P.Blavatsky, Gizli Öğreti 2,Mitra Yayınları, 2019.
H.P.Blavatsky, Gizli Öğreti 3,Mitra Yayınları, 2021.
H.P.Blavatsky, Peçesiz İsis-1, çev.Rüya S. Uğurlu, Mitra Yayınları, 2016
H.P.Blavatsky, Peçesiz İsis-2, Mitra Yayınları, 2020.
H.P.Blavatsky, Okült Araştırmalar, Mavi Kalem Yayınları, 2020.
Helena Petrovna Blavatsky, Doğada ve İnsanda Akıl, Mitra Yayınları, 2021.
Helena Petrovna Blavatsky, Sessizliğin Sesi, Çev.Doğa Tunca, Dorlion Yayınevi.
H.P.Blavatsky, Kabus Öyküleri, Çev.Umut Hoşafçı, Mitra Yayınları, 2009.
(Derleme) Kaynakları ve Doğasıyla Teosofi: Teosofistlerden Seçme Yazılar, Ganzer Kitap, 2023.
Türkçe'de Teosofi > Teosofi üzerine yayınlar

Ali Gül, Helena Petrovna Blavatsky ve Modern Teosofi, İz Yayıncılık, 2016.
Ali Gül, Modern Okültizmde Bir Köşe Taşı: Helena Petrovna Blavatsky, AUID 9 (Aralık 2017): s.287-323
Ali Gül, "Teosofi Kavramı ve Teosofi Düşüncesinin Tarihi Gelişimi", Ekev Akademi Dergisi, Yıl: 21 Sayı: 70 (Bahar 2017), s.1-20
Ali Rafet Özkan, “Teosofi ve Yeni Çağ Hareketi”, Dinler Tarihi Araştırmaları, [Dinler Tarihi Araştırmaları Sempozyumu (I, 1996, Ankara)], Ankara: Dinler Tarihi Derneği Yayınları, 1998, s. 193-222.
Ali Gül, Senkretik Bir Oluşum Olarak Teosofi Cemiyeti ve XX.Yüzyıl Kültürel Yapıları Üzerindeki Etkisi (Doktora Tezi), İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı, (Doktora Tezi), 2015.
Ali Gül, Doğu Öğretilerinin Batıya Aktarılmasında Teosofi Cemiyeti'nin Etkisi, Dini Araştırmalar Dergisi, 2016, s.9-32
Jorge Angel Livraga, ‚Gizemli Bir Kişilik; Helena Petrovna Blavatsky‛, Helena Petrovna Blavatsky, Sessizliğin Sesi: “Tibet’in Kadim Bilgelik Kitabı”, çev. Yeni Yüksektepe Çeviri Grubu (Ankara: Yeni Yüksektepe Kültür Derneği, Aralık 2007) içinde, s.13-14.
Antoine Faivre, Giz ve Işık, Çev. Birol Biçer, İstanbul: Dedalus Kitap, 2012.
Senegal

Cap-Vert'in Uydudan Görünümü
Senegal (Fransızca: le Sénégal), resmî adıyla Senegal Cumhuriyeti (Fransızca: République du Sénégal), Senegal Nehri'nin güneyinde, Batı Afrika'da yer alan bir ülkedir. Batıda Atlas Okyanusu 531 km, kuzeyde Moritanya 813 km, doğuda Mali 419 km, güneyde ise Gine 330 km ve Gine-Bissau 338 km sınırı bulunan Senegal'in toplam sınır uzunluğu Atlas Okyanusu dahil 3171 km'dir. Yeşil Burun Adaları Senegal kıyılarının 560 km ötesindedir. Gambiya bu ülkenin 300 km içerisine kadar ilerleyen bir anklav halindedir.
Ülkenin başkenti Dakar'dır. Dakar, ülkenin ve Afrika kıtasının en batısında bulunan Cap-Vert yarımadasında kurulmuştur. Atlantik Okyanusu'na 531 km kıyısı bulunan Senegal'de tarihte çeşitli sömürge kolonileri kurulmuştur. Dakar'ın 300 metre açıklarında bulunan Gorée Adası 19. yüzyılda köle ticareti için kullanılmaktayken günümüzde ise bir turizm merkezi olarak tüm dünyaya köle ticaretinin dehşetini göstermek için kullanılmaktadır.
Senegal, Fransa'dan bağımsızlığını 4 Nisan 1960 tarihinde kazanmıştır.
Tarihçe

Bölge genelinde bulunan arkeolojik bulgular, Senegal'de tarih öncesi çağlarda da yerleşim olduğunu göstermektedir. Senegal'in bilinen ilk sakinleri Takruriler'dir. 11. yüzyılda ise Müslümanlığı kabul etmişlerdir. Portekizlilerin 15. yüzyılda Senegal Nehri kıyılarında bazı kolonileri vardı ve ilk Fransız yerleşimi 1659 yılında St Louis'de yapıldı. Ülkenin kuzey batısında bulunan St Louis kenti Fransız Batı Afrika Sömürge Kolonisinin başkentiydi, 1902 yılında ise başkent Dakar'a taşındı.
İngilizler çeşitli zamanlarda Senegal'e sömürge amacıyla saldırdı; fakat 1840 yılında Fransa Senegal'i işgal etti ve 1895 yılında Fransız Batı Afrika Kolonisinin bir parçası haline getirdi. Senegal 1946 yılında Fransız Batı Afrika Kolonisinin diğer parçaları ile birlikte Fransa'nın deniz aşırı topraklarından birisi oldu.
4 Nisan 1959 tarihinde Senegal ile Fransız Sudanı "Mali Federasyonu" adı altında birleştirildi. Bu oluşum 20 Haziran 1960 tarihinde Fransa'dan tamamen bağımsızlığını kazandı. Bağımsızlık sonrası 20 Ağustos 1960 tarihinde Senegal'in birlikten ayrılması ile birlik dağıldı.
Stratejik olarak önemli bir yerde olan Senegal, 4 Nisan 1960'ta Fransa ile yetki devri anlaşması imzalayarak Fransa'dan bağımsızlığını kazanmasıyla birlikte Afrika siyasetinde önemli bir rol oynadı. %90'ı siyah ve Müslüman bir millet olarak İslam-Afrika dünyası arasında diplomatik ve kültürel bir köprü olmuştur.
Bağımsızlığını kazandıktan sonra Senegal, Fransa'nın nüfuzu altında demokratik hayatına girdi. Léopold Sédar Senghor ilk Devlet Başkanı oldu ve 1963 yılında bir ihtilal teşebbüsü atlatıldı. 1963 ile 1970 arası Başbakanlık makamı kaldırıldı. 1981 yılında gönüllü olarak emekliliğine kadar Senghor, ülkenin siyasi hayatı üzerinde çok önemli bir rol oynadı. Senghor'dan sonra Devlet Başkanı Abdou Diouf oldu. 1983 ile 1991 arası Başbakanlık makamı 2. kez kaldırıldı.
Abdou Diouf, 1981 ve 2000 yılları arasında Devlet Başkanlığı yaptı. Diouf, daha geniş alanlarda siyasi katılımı sağladı ve ekonomide devlet katılımını azaltmaya çalıştı, diğer gelişmekte olan ülkelerle ilişkilerini güçlendirdi. Zaman zaman iç siyaset üzerinde sıkıntılar yaşadı; sokakta şiddet, sınır gerginliği ve Casamance güney bölgesinde şiddetli ayrılıkçı hareketler oldu. Yine de, demokraside kararlılığını sürdürdü ve insan haklarını güçlendirdi. Diouf, Cumhurbaşkanı olarak dört dönem görev yaptı.
1999 yılında uluslararası gözlemcilerin özgür ve adil gördüğü bir seçimde muhalefet lideri Abdoulaye Wade, Diouf'u mağlup etti. Senegal, bir siyasi partiden diğerine barışçıl bir geçiş yaşadı. 30 Aralık 2004 günü Cumhurbaşkanı Abdoulaye Wade, Casamance bölgesindeki ayrılıkçı grup ile bir barış antlaşması imzalamak istediğini duyurdu ancak uygulama aşamasına bir türlü geçilemedi. 2005 yılında müzakerelere hız verildi fakat hâlen bir sonuca ulaşılamadı.
Ekonomi

Senegal'de ekili alanların önemli bir bölümü yer fıstığına ayrılmıştır. Bundan başka darı, pirinç, pamuk ve şekerkamışı yetiştirilir. Bol miktarda balık avlanır. En gelişmiş sanayileri yer fıstığı yağı işleme ve balık konserveciliğidir.
1973 yılında Senegal ve diğer Batı Afrika ülkeleri Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğunu (ECOWAS) oluşturdu. Petrol ve Senegal'in en büyük ihraç ürünü olan yer fıstığının fiyatlarının yükselmesi sebebiyle 1970'li yıllarda ekonomide kötü dalgalanmalara sebep oldu, bundan dolayı Senegal turizm ve balıkçılık gibi yeni endüstrilere yönelmek zorunda kaldı.
Ülke için en önemli döviz getirici kalemler arasında turizm sektörü sayılabilir. 1970'li yıllarda başlayan süreç önemli bir döviz getirici kalem olmuştur. Dakar, Thiès ve Ziguinchor turizmde hareketliliğin yaşandığı bölgelerdir. Gelen turistlerin çoğunluğu Avrupalı, yarıdan fazlası ise Fransız’dır.
Coğrafya

Güneydoğusu dışında, Senegal oldukça düz ve alçak bir ülkedir. İklimi çok sıcaktır. Kuzeyde sakız ağacı ve mimoza, Senegal Irmağı vadisinde de arap zamkı çıkarılan akasya ağaçları yetişir. Orta kesimi çöl gibi kumluk bir alandır. Güneyi ise tropik bitki örtüsüyle kaplıdır. Ülkede yaşayan yabancıl hayvanlar arasında en önemlileri maymun, antilop, aslan ve sırtlandır. Akarsularda timsah, suaygırı ve kaplumbağa bulunur.
Senegal'in başkenti Dakar'daki pembe göl bakteriler hariç hiçbir canlının yaşayamayacağı kadar tuzludur.
Ulaşım

Hava taşımacılığında Dakar Léopold Sédar Senghor International Airport, Batı Afrika hava ulaşımında önemli bir yere sahiptir. İç hava yolları olan Air Senegal International Dakar’dan, Senegal’in diğer şehirleri yanında uluslararası alanda da gittikçe büyüyen bir şekilde Afrika’nın diğer bölgelerine ve Fransa’ya uçuşlar gerçekleştirmektedir. Diğer taraftan, birçok bölgesel havayolu Dakar’a uçuşlar gerçekleştirmektedir. Turkish Airlines, Ivorian Airlines, Royal Air Maroc, TunisAir, AirMauritanie, Air Cap Vert, Gambia International, Air Algérie, Air Gabon, Cameroon Airlines, Air Guinea Paramount, Air Burkina bunlardan en önemlileri olarak söylenebilir. Ayrıca Avrupa’dan Dakar’a Air France, SN Airlines, Alitalia, TAP ve Iberia Airlines uçuşlar gerçekleştirmektedir.
Dakar-Bamako (Mali) arasında trenle seyahat etmek mümkün olmakla beraber eski teknoloji ve bozuk raylardan dolayı gecikmelere sıklıkla rastlanmakta ve trenler çok kalabalık olmaktadır.
Nüfus

| Yaş Grubu | 0-14 | 15-64 | 65 Üstü | Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Kadın  | 3.369.258 | 4.477.256 | 283.178 | 8.129.692 |
| Erkek  | 3.456.834 | 4.061.602 | 206.231 | 7.724.668 |
| Toplam  | 6.826.163 | 8.538.801 | 489.396 | 15.854.360 |
Senegal'in nüfus olarak büyüme oranı yüzde 2,94 olmakla beraber, doğum oranı yılda 1000 kişi başına 37,94 doğum, 1.000 kişi başına 8,57 ölüm olarak tahmin edilmiştir. Senegal nüfusunun %45'i 15-64 yaşları arasında, %52'si 14 yaşından küçük ve sadece %3'ü 65 yaşın üzerinde olarak tahmin edilmektedir. Dünya Bankasının 2000 yılında yayınladığı raporda her yıl 125.000 Senegallinin işgücüne katılması beklenmekle birlikte bunların çok azının iş bulabildiği gösterilmiştir, bundan dolayı işsizlik ülkenin kalkınma çabalarına önemli bir engel oluşturmaktadır. Bu nedenle Senegal hükûmetinin nüfus kontrol politikaları Senegalli kadınların doğum oranı sınırlamak için tasarlanmış ve benimsemiştir.
Demografi

Birçok Afrika ülkesinde olduğu gibi, Senegal halkının etnik kökeni de çeşitlilik göstermektedir. Senegal nüfusunu oluşturan birçok etnik grup vardır, bunların %43,3'ü Wolof-Serer, %23,8 Pular, %14,7 Jola, %3 Mandinka, %1,1 Soninke ve %1 Avrupalı ve Lübnanlıdır. Birkaç küçük etnik grup da nüfusun kalan %9,4'ünü oluşturur. Ülkenin %92'si Müslüman, %2'si ise Hristiyan'dır, yerli dinler ise geri kalan %6'yı oluşturmaktadır. Ülkenin resmî dili Fransızcadır fakat birçok kişi Wolof, Pulaar, Jola veya Mandinka gibi yerli dilleri de konuşmaktadır.
İdari bölgeler

Senegal 14, bölgeye bölünmüştür, her bir bölge ''Conseil Régional'' tarafından yönetilir. Ülke 45 departman (Départements)’a ve 103 Arondisman (Arrondissements)’a bölünmüştür ve idari görevlilerin kim olacağına Collectivités Locales karar verir.
Söz konusu bölgelerin aynı isimlerle başlayan merkez bölgeleri vardır;
| --- | --- |
 Dakar  Diourbel  Fatick  Kaffrine  Kaolack  Kédougou  Kolda :  Louga  Matam  Saint-Louis  Sédhiou  Tambacounda  Thiès  Ziguinchor
İdari bölgeler > Başlıca şehirler

Dakar, Senegal’in en büyük şehridir ve iki milyonun üzerinde sakini vardır. İkinci en büyük şehri ise kırsal alan olarak yönetilmekte olan Touba’dır ve nüfusu yarım milyonu bulmaktadır.
| Şehir | Nüfus (2005) |
| --- | --- |
Dakar (Guédiawaye, and Pikine): 2.145.193
Touba: 475.755
Thiès: 240.152
Kaolack: 181.035
M'Bour: 170.875
Saint-Louis: 165.038
Rufisque: 154.975
Ziguinchor: 153.456
Casamance Bölgesinden Bir Peyzaj
N'Gor Plajında Oyun Oynayan Senegalli Çocuklar
Senegal'in Bölgeleri
Senegal'in Başlıca Şehirleri
Kanarya

Başlığın diğer anlamları için Kanarya (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Kanarya (Serinus canaria), ispinozgiller (Fringillidae) familyasının bir üyesi olan ve evcilleştirilip kafeslerde beslenebilen bir kuş türü. Kanarya, ismini Latince'de köpek anlamına gelen cannarie kelimesinden almıştır.
Yaşam alanları ve dağılımları

Kafeste veya küçük sürüler halinde etrafı ağaçlarla çevrili göl, dere gibi su kenarlarında yaşarlar. Kanarya adaları, Madeira ve Azorlar'da bulunur. Parklarda, bahçelerde, meyveliklerde, mezarlıklarda, bağlarda ve ırmak kenarlarında yaşarlar. Orta ve Güney Avrupa ile Ön Asya'da yaygındırlar. Türkiye'nin hemen hemen her yerinde bulunurlar.
Davranış > Evcilleştirme

Cennet papağanı ve muhabbet kuşu gibi papağan türleri kadar insanlara alışamazlar. Geç eve alınan kanaryalar insanları hep tehdit olarak algılar.
Davranış > Beslenme

Tohum ve çörek otu, solucan, şalgam tohumu, yumurta sarısı, özel mama, marul, elma ve gibi taze bitkiyle beslenirler.
Davranış > Üreme

Dişiler tüy, kıl yosun ve köklerden ağaç veya çalılara fincan şeklinde gizli yuvalar yaparlar.
Dişi, kahverengi benekli açık mavi renkli 3-5 yumurta yumurtlar. Kuluçka süresi 14 gündür.
Fotoğraf galerisi

Yabani kanarya, Serinus canaria(♂)
Batıl inanç

Batıl inanç, genellikle bilgisizlikten, bilimsel bilgilerin veya nedenselliğin yanlış anlaşılmasından, kadere veya büyüye inanmaktan, olağanüstü etkileri algıladığını sanmaktan veya bilinmeyene karşı duyulan korkudan kaynaklanan inanç veya uygulamalardır. Batıl inançlar çoğu zaman şans, kehanet ve belirli ruhani varlıklarla ilişkilidir. Kaynak ve mantıklı bir açıklamadan uzak, uygulamalarda din adı kullanılan inanç ve hareketlere söylenen bir terimdir.
Yaygın bazı batıl inançlar arasında yolculuğa çıkan birisinin arkasından yere su dökmek, merdiven altından geçmemek, gece tırnak kesmemek, kara kedi görmenin uğursuzluk getireceğine inanmak ve evde sürekli bir çocuğun ağlamasının ölüm getireceği batıl inanç sayılabilir.
Anlamı

Batıl inançların kökenini eski paganist inançlarda aramak gerekir. Bu çağlardan kalma batıl inanç dediğimiz alışkanlıklar devam etmiş, oysa bir zamanlar bunları anlamlı kılan inançlar çoktan unutulup gitmiştir.
Bazı çok eski tarihlerden gelen boş inançlara ilişkin yalnızca bazı varsayımlarda bulunabiliriz. Günümüzde Ay'ın Dünya'nın bir uydusu olduğunu biliyoruz. Oysa bundan binlerce yıl önce yaşamış insanlar Ay'ın bir tanrıça olduğunu sanıyor, insanlara zenginlik ve uğur getirdiğine inanıyorlardı. Günümüzde yeni ay çıktığında sevdiğimiz kişinin yüzüne bakmak ya da altına el sürmek türünden davranışlar o dönemlerden kalmış olabilir. At nalının uğurlu sayılmasının nedenlerinden biri, belki de eski Avrupa topluluklarından Keltlerin atın kutsallığına inanmalarıdır. Eskiçağlarda topraktan çıkarılan demir cevherinden demir eşya üretme sanatının büyücülük olduğuna inanılması da bu inancı doğurmuş olabilir.
Aksıran bir kimseye "çok yaşa!" denmesinin, aksırma sırasında ruhun geçici olarak bedenden ayrıldığına ilişkin eski inançlardan doğmuş olduğu düşünülebilir. Aksıran kimseyi bu sözlerle sevindirmek, belki de ruhun esenlikle geri dönmesine yardımcı olma amacını taşır.
13 rakamının uğursuz olduğu batıl inancının ise; 13 Ekim 1307 Cuma günü Tapınak Şövalyeleri'nin tutuklanması ve işkence edilerek öldürülmesine dayandığı sanılmaktadır. Bu batıl inanç hâlâ öylesine güçlüdür ki, bazı kimseler 13 kişiyi aynı masaya oturtmaktan kaçınır. Bazı ünlü otellerde 13 rakamı taşıyan oda ve kat yoktur. BMW'nin Münih'te bulunan merkez binasının 13. katı boştur.
Anadolu'da halk arasında boş inançlara günümüzde de rastlanır. Bunlardan birkaç örnek şöyledir: İlk rastlanılan kişinin toplumsal durumu ve halk arasındaki itibarına göre işlerin rast gidip gitmeyeceği konusunda yorumlar yapılır. Esnaf, o gün işlerin iyi gitmesi için siftah parasını yere atar ya da yüzüne sürer. Birine kesici alet verilirken düşmanlığa yol açmasın diye üzerine tükürülür. Akşam tırnak kesmek iyi sayılmaz. Ay tutulması ve Güneş tutulması sırasında silah atılıp, teneke çalınarak önlerini kapatan cin-peri topluluğun kaçırılabileceğine inanılır.
Batıl inançların çoğu çok eskilere dayanmakla birlikte, yenileri de vardır. Örneğin, aynı kibritle art arda üç sigara yakmanın uğursuzluk getireceğine inanılır. Bu inancın 1899-1902 yılları arasında İngilizlerin Güney Afrika'da yaşayan Afrikanerler ile yaptığı Güney Afrika Savaşı'ndan kaynaklandığı söylenmektedir. Söylenceye göre, usta Afrikaner nişancıları üç İngiliz askerinin tek bir kibritle sigaralarını yakmaları sırasında yerlerini saptamış ve yanık kibriti elinde tutan askeri öldürmüştür. Bu yeni bir batıl inanç böyle doğmuştur.
Türkiye'de batıl inançlar

Çocuk doğumlarında ve evlenme törenlerinde batıl inançlar yaygındır. Yeni doğan çocuklar kırkları çıkıncaya kadar cinlerin, perilerin, şeytanların etkisi altında kalabilir diye, son derece büyük bir özen görürler. Gebeliği önleyici tedbirlerden biri olarak katır tırnağı kullanılır. Çünkü, katırın kısır bir hayvan olduğu bilinir. Batı Türkiye'nin bir yerinde de haşhaş, kahve, soğan, katır tırnağı, katran, sarımsak, kuru yumurta kabuğu tozu, su içinde bir arada kaynatılarak, gebeliği önleyici bir ilaç hazırlanır. Yeni doğan çocuklar "tuzlanır". Sözde bebeğin ileride güçlü olması böylece sağlanır, bazı yerlerde de yastığının altına kaplumbağa konur. Türkiye'nin pek çok yerinde kaplumbağalara büyük meziyetler yakıştırılır. Batıl inançlar arasında en yaygın olanlardan biri de, nazar, yani kem gözdür. Bebeklerin kırklarının çıkmasına kadar anneler babalar onları çevreye çirkin göstermeye özellikle dikkat ederler. Nazardan koruduğuna inanılan mavi boncuklar takılır. Özellikle de mavi gözlü ve sarı saçlı kişilerin gözlerinin kaldığı söylenir. Mavi boncuğun koruyucu gücü, büyünün birbirini çektiği ilkesine dayanır. Mavi gözden gelecek tehlike, mavi boncuk tarafından çekilir. Muskalara da büyük bir inanç vardır. Bunların içine genellikle Arap harfleriyle, Kur'an'dan ya da Şaman dininden dualar yazılı kâğıtlar yerleştirilir. Hepsi bir kumaş parçası içine sarılır.