stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Acara tarihi
İngiliz işgali

12 Ocak 1919'da İngiliz kuvvetleri, Türk birliklerinin yerini almak üzere Batum'a çıktı. Başkanlığını Rus kadet P. Maslov'un yaptığı Batum Bölgesi Konseyi, Acara'yı 21 Aralık 1918'den 28 Nisan 1919 tarihine kadar geçici bir otorite olarak yönetmek için kuruldu. Memed Abaşidze ve Haydar Abaşidze liderliğindeki Müslüman Gürcistan'ın Kurtuluş Komitesi, Gürcistan sınırları içinde dini esaslara göre özerklik kurulmasından defalarca söz etmişti. Bunun için 13 Eylül 1919'da Batum'da bir prototip parlamento olan Meclis toplandı. Abaşidze taraftarları Gürcistan ile birliği güçlü bir şekilde savunsa da Gürcistan yanlısı Acaralılar arasında bile özerkliğe yönelik eğilim güçlüydü. Seday Milet (Türkçe: "Milletin Sesi") olarak bilinen daha az sayıdaki başka bir grup ise Türkiye yanlısı ve pan-Türkist fikirleri yaydı.
15 Ağustos 1919'da İngiliz birliklerinin Kafkasya'dan çekilmesi başladı. Batum'daki tümen karargahı Batum askeri valisi James Cooke-Collis'e yönetimi devrederek İstanbul'a gitti. 4 Mart 1920'de Cooke-Collis Batum'daki Müttefik Kuvvetler komutanı olarak atandı. Bu kuvvet 14 Temmuz 1920'de Batum'dan çekildi.
Demokratik Gürcistan Cumhuriyetinde Acara

İngiliz yönetimi 20 Temmuz 1920'de bölgeyi Gürcistan'a bıraktı. Bolşevikler ve Rus ajanları bir dizi sabotaj ve terör eylemi düzenledi. Demokratik Gürcistan yönetimi, Acara'nın özerkliği fikrini kabul etti fakat bu ancak Sovyet yönetimi altında gerçekleşti.
Sovyetlerin Gürcistan'ı işgali sırasında 11 Mart 1921'de Türk kuvvetleri Batum'u işgal etti ve 18 Mart 1921'de General Giorgi Mazniaşvili komutasındaki Gürcü birlikleri tarafından sınır dışı edilinceye kadar şehri elinde tuttu. Ertesi gün Batum'da Sovyet yönetimi ilan edildi. Türkiye, 16 Mart 1921 tarihli Sovyet-Türkiye Kars Antlaşması ile bölgeyi Gürcistan SSC'nin bir parçası olarak tanıdı.
Sovyet yönetiminde Acara

Ana madde: Acara Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Sovyet hükûmeti 16 Temmuz 1921'de Acara Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ni ilan etti. Türkiye, Acara'nın karışık nüfusu içindeki Müslümanların hatırına özerklik verilmesi şartıyla bölgeyi Bolşeviklere bıraktı. Ayrıca Moskova'nın, Karadeniz'deki önemli bir liman kenti olan Batum'un kontrolünü Gürcistan'a vermekten kaçınmak ve Türkiye'de yaşayan etnik Gürcü Müslümanlar arasındaki Komünist eğilimleri desteklemek istediği düşünülüyor. Josef Stalin döneminde, Hristiyanlık gibi İslam da baskı altındaydı.
Nisan 1929'da dağlık Acara'nın Müslüman köylüleri, zorunlu kolektivizasyona ve dini baskıya karşı silahlandılar. Sovyet birlikleri tarafından isyan hızla bastırıldı. Binlerce Acaralı cumhuriyetten sürgün edildi.
Aslan Abaşidze yönetiminde

Ayrıca bakınız: Aslan Abaşidze
Gürcistan'ın ilk parlamento ve başbakanlık seçimlerinin ardından Aslan Abaşidze, 15 Mart 1991'de Başbakan Zviad Gamsahurdia tarafından bölgenin özerk statüsünün iptal edilmesine yardımcı olacağı düşünülerek Acara Yüksek Konseyi'nin başkanı olarak atandı. Ancak Gamsahurdia, Acara'nın özerkliğini kaldırmayı önerdiğinde Abaşidze, Acaralıları, özellikle de bölgedeki Müslümanları protesto için ayağa kalkmaya çağırdı. Merkezi yetkililerle gerginlikler başladı. 22 Nisan 1991'de Abaşidze yanlısı protestocular, birkaç yetkilinin derhal istifasını talep ederek Batum'un merkezindeki idari binaları bastı. Protestolar, Abaşidze tarafından bölgede kendi güç üssünü kurmak için etkili bir şekilde kullanıldı. Halihazırda Tiflis'te ciddi iç sorunlarla karşı karşıya olan Gamsahurdia, Acara olaylarına karışmamayı tercih etti. Kargaşada, Abaşidze'nin eski Yüksek Sovyet başkan yardımcısı ve Acara'daki Gamsahurdia'nın en üst sıradaki destekçisi Nodar İmnadze son derece tartışmalı koşullarda öldürüldü. Batum yönetimine göre, İmnadze, Abaşidze'nin ofisinde elinde silahla ateş etmeye çalışırken korumalar tarafından vuruldu. Tiflis kontrolündeki medya ise basitçe nedeni belirtilmemiş ölüm ilanları bastı. Ancak, İmnadze'nin ofisteki tartışma sırasında Abaşidze tarafından öldürüldüğüne dair birçok iddia ortaya atıldı.
Abaşidze'nin özerk sıkı yönetimi altındaki Acara, Gürcistan İç Savaşı sırasında göreceli siyasi istikrar ve ekonomik refah yaşadı. Ancak, Acaralıların çoğunluğu çok sayıda yabancı yatırıma ve sayısız finansal projeye rağmen yoksul kaldı. 24 Ekim 1997'de Acara, Avrupa Bölgeleri Meclisi'nin (AER) tam üyesi oldu.
Merkezi ve bölgesel yönetimler arasındaki ilişkiler gergindi. Acara liderliği genellikle merkezi bütçeye vergi ödemeyi reddetti. Abaşidze gümrük, Batum limanı ve diğer stratejik konumların kontrolünü ele geçirdi. Kendi yarı resmi silahlı birimlerini kurdu ve Gürcistan Savunma Bakanlığı'nın Batum merkezli 25. Tugayı üzerinde tam kontrole sahipti.
Merkezi hükûmet, Batum merkezli Rus askerî birliğinin Acara diktatörü için bir güç üssü olduğunu iddia etti ve Abaşidze'yi Rus yanlısı yönelimi nedeniyle eleştirdi.
Gürcistan'ın eski cumhurbaşkanı Eduard Şevardnadze, 1992-2003 döneminde Abaşidze ile uzlaşma girişiminde bulunmak için bölgeyi birkaç kez ziyaret etti. Acara'nın daha büyük bir özerk statü elde ettiği, Abaşidze'nin Gürcistan cumhurbaşkanlığına aday olmamayı kabul ettiği ve Şevardnadze'nin Abaşidze'nin Acara'da iktidarı korumasına izin verdiği bir tür uzlaşmaya vardılar. Abaşidze'nin partisi, Gürcistan Demokratik Canlanma Birliği, 1995 parlamento seçimlerinde Şevardnadze'nin iktidardaki Gürcistan Yurttaşlar Birliği partisiyle işbirliği yaptı, ancak seçimlerden sonra Şevardnadze'den ayrıldı.
Abaşidze'nin Uyanış Partisi'nin Gürcistan parlamentosunda otuz üyesi vardı ve Tiflis'teki merkezi hükûmete ılımlı bir muhalefet olarak görülüyordu. 2003'teki hileli seçimlerden ve ardından Gürcistan'daki "Gül Devrimi"nden sonra Abaşidze, Kasım 2003'te Şevardnadze'nin devrilmesini "şiddetli bir darbe" olarak nitelendirdi.
Acara krizi

Ana madde: Acara krizi (2004)
23 Kasım 2003'te, Şevardnadze'nin devrilmesinin hemen ardından Aslan Abaşidze bölgede olağanüstü hal ilan etti. Yine de Acara, 4 Ocak 2004'teki Miheil Saakaşvili'nin kazandığı Gürcistan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yer aldı. Saakaşvili, Acara liderine Gürcistan anayasasına uymasını ve silahsızlanmaya başlamasını emretti. Mayıs 2004'te Abaşidze, merkezi kuvvetlerin askeri operasyon düzenlemeye hazırlandığını iddia etti. Abaşidze'ye bağlı kuvvetler, bölgeyi Gürcistan'ın geri kalanına bağlayan köprüleri havaya uçurdu. İlan edilen OHAL'i 4 Mayıs'tan itibaren yerel muhalefet gösterilerinin dağıtılması izledi. Bu, aynı günün ilerleyen saatlerinde daha da büyük gösterilere sebep oldu. Tüm Acara'dan on binlerce kişi Abaşidze'nin istifasını talep etmek için Batum'a gitti. 6 Mayıs'ta yerel protestocular Batum'un merkezini kontrol altına aldıklarında ve Gürcü Özel Kuvvetleri bölgeye girip Abaşidze yanlısı grupları silahsızlandırmaya başlayınca Abaşidze'nin tutumu savunulamaz hale geldi. Rusya Dışişleri Bakanı İgor İvanov ile bir gece yarısı görüştükten sonra, Bay Abaşidze istifa ederek Moskova'ya gitti.
Abaşidze Sonrası Dönem

7 Mayıs 2004'te Acara'da doğrudan cumhurbaşkanlığı yönetimi uygulandı ve bölgede yeni yerel seçimler yapılmadan önce Özerk Cumhuriyeti yönetmek için 20 üyeli Geçici Konsey kuruldu. Levan Varşalomidze, Geçici Konsey Başkanı olarak atandı.
20 Haziran'da bölgesel parlamento seçimleri yapıldı. Cumhurbaşkanı Saakaşvilinin desteklediği Muzaffer Acara partisi, yerel yasama organında 30 sandalyeden 28'ini kazandı. Diğer 2 sandalye ise Saakaşvilinin eski müttefikleri Cumhuriyetçi Parti tarafından temsil edildi. Oyların yüzde 15'inden azını alan Cumhuriyetçiler, oylamaya hile karıştığı iddialarını yöneltti. 20 Temmuz'da Acara Yüksek Konseyi, Levan Varşalomidze'yi Özerk Cumhuriyet Hükûmeti Başkanı olarak onayladı.
Merkezi ve yerel yönetimlerin bölgesel politikası, bölgeye yabancı yatırımları çekmeye odaklanmaktadır. Bu amaçla geniş çaplı bir özelleştirme kampanyası başlatıldı.
Rus askeri varlığı bölgedeki bir başka zorluktu. Rusya, 1999 İstanbul AGİT Zirvesi'nde askeri üssünü geri çekme sözü verdi ve devam eden müzakerelerin uzayan sürecinde üs nihayet 2008 yılında geri çekilene kadar Gürcistan ile Rusya arasındaki ilişkiler açısından bir gerilim kaynağıydı.
Gonio Müzesi'nde Kolhis kültürü'ne ait eserler.
Mahuntseti'de bir Orta Çağ kemer köprüsü.
Shalta Kilisesi
1855'te Kırım Savaşı sırasında Batum'da bir Osmanlı askeri kampı.
Guria Prensliği haritası. Osmanlılar tarafından ele geçirilen Kvemo Guria (Aşağı Guria) bölgesi çizgili şekilde gösterilmektedir.
Memed Abaşidze, Acara Meclisi'nin lideri
Aslan Abaşidze, Acara'yı 1991'den 2004'teki devrilmesine kadar yönetti.
2000'den 2004'e kadar Acara Bayrağı
Çoloki köprüsü Mayıs 2004'te Abaşidze'nin güçleri tarafından yıkıldı.
Acara Bayrağı (2004 yılında kabul edilmiştir)
Batum, 2012
Merter

| Merter |
| --- | --- |
Semt
Semtten bir görünüm (Ocak 2024)
Ülke:  Türkiye
Bölge: Marmara
İl: İstanbul
İlçe: Güngören, Bahçelievler
Zaman dilimi: UTC+03.00 (UDAS)
Alan kodu: (+90) 212
Plaka kodu: 34
Merter, İstanbul ilinin Güngören ve Bahçelievler arasında bir semttir.
MESİAD (Merter Sanayici ve İşadamları Derneği)'a göre Merter bölgesi 500.000 metrekare bir alanı kapsar ve 3.700 kadar firmayı
barındırır. Merter'in komşuları: Güneyinde Zeytinburnu, Kuzeyinde Keresteciler sitesi ve Güngören, doğusunda Topkapı, batısında Bahçelievlerdir.
Merter'in kuruluşu 1960'lara dayanır. O zamanlar üzüm bağları ve tarla olan bir yerdir.Şu an Veysel Karani Camii'nin olduğu yer semtin merkezidir. 1958 ve 1959 yılları Kırkpınar ağalığı yapan Ahmet Merter büyük ve modern bir site kurma fikrini burada gerçekleştirir. Kurduğu bu siteye Merter Sitesi adını verir. Yıllar içinde gelişip büyüyen bu semtin adı Merter olarak anılır. Tekstil cennetidir.Ayrıca semtte spor ve kurs merkezleri bulunur. Ulaşım imkanları çok geniştir ve merkezi bir yerde olduğu için tanınan bir semttir. Buna rağmen  henüz bir sinema, tiyatro ve kültürel aktiviteler için yeterli değildir. Metrobüs ve Metro gibi önemli ulaşım araçları buradan geçer.
Testere III

| --- | --- |
Saw III
Film afişi
Yönetmen: Darren Lynn Bousman
Yapımcı: Oren Koules Mark Burg
Senarist: Leigh Whannell
Hikâye (eser): James Wan   Leigh Whannell
Oyuncular: Tobin Bell  Shawnee Smith   Angus Macfadyen   Bahar Soomekh   Donnie Wahlberg   Leigh Whannel   Costas Mandylor   Dina Meyer   Lyriq Bent
Müzik: Charlie Clouser
Görüntü yönetmeni: David A. Armstrong
Dağıtıcı: Lionsgate   Maple Pictures
Türü: Gerilim, Polisiye, Korku, Psikolojik
Yapım yılı: 2006  ABD
Süre: 107/121 dk.
Ülke: ABD
Dil: İngilizce
Bütçe: 10 milyon $
Hasılat: 164.874.275 $
Önceki film: Testere 2
Devam filmi: Testere 4
Testere 3, Testere II filminin devam filmidir. 27 Ekim 2006'da yayınlanan üçüncü çalışmadır.İlk film ile dünya çapında 100.000.000 USD üzerinde gişe hasılatına ulaşan ve sonrasında devam filmi ile 145.000.000 USD gişe başarısını yakalayan kült gerilim serisinin 3. filmi Testere 3 hayranlarına görsel bir şölen sunmayı hedefliyor. Filmde efsane katil Jigsaw ve müridi Amanda bir yandan hasta olan Jigsaw'u acımasız oyunlarına devam edebilmesi için hayatta tutmaya çalışırken diğer yandan yeni kurbanlarının hayata bağlılıklarını akılalmaz işkence ve oyunlarla test etmeye devam ediyorlar.
Seslendirme

Tobin Bell  ... Testere / John Kramer (Aydoğan Temel)
Shawnee Smith  ... Amanda Young (Pınar Erengil)
Angus Macfadyen  ... Jeff (Mesud Uz)
Bahar Soomekh  ... Lynn Denlon (Didem Atlıhan)
Lyriq Bent  ... Rigg (Oğuz Toydemir)
Dina Meyer ... Kerry (Selen Öztürk)
Mpho Koaho ... Tim (Sait Çataldaş)
Barry Flatman ... Yargıç Halden (Oğuz Toydemir)
| g t Leigh Whannell |
| --- | --- |
Olay örgüsü:  Saw 0.5 (2003)  Testere (2004)  Testere II (2005)  Testere III (2006)  Ölüm Sessizliği (2007)  Ruhlar Bölgesi (2010)  Ruhlar Bölgesi: Bölüm 2 (2013)  Cooties (2014)  The Mule (2014)  Ruhlar Bölgesi: Bölüm 3 (2015; yönetmen)  Ruhlar Bölgesi: Son Anahtar (2018)  Upgrade (2018; yönetmen)  Görünmez Adam (2020; yönetmen) 
| g t Darren Lynn Bousman |
| --- | --- |
 Testere II (2005)  Testere III (2006)  Testere IV (2007)  Repo! The Genetic Opera (2008)  Mother's Day (2010)  11-11-11 (2011)  The Devil's Carnival (2012)  The Barrens (2012)  Alleluia! The Devil's Carnival (2015)  Abattoir (2016)  St. Agatha (2018)  Death of Me (2020)  Spiral (2021)
Değirmenli, Bigadiç

| Değirmenli |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Balıkesir'ın Türkiye'deki konumu
Koordinatlar: 39°29′02″N 28°06′00″E﻿ / ﻿39.484°K 28.1°D﻿ / 39.484; 28.1
Ülke:  Türkiye
İl: Balıkesir
İlçe: Bigadiç
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 727
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0266
Posta kodu: 10440
Değirmenli, Balıkesir'in Bigadiç ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin adı: Mahallede eskiden bulunan çok sayıda su değirmeninden gelmektedir. Mahalleye adını veren değirmenlerden günümüzde faal olan yoktur. Ancak mahallede bulunan ve kayaya oyma bir kilise-mezar olan Kilisekaya (kesekaya)ile Tarihi Roma Hamamı mahallesin geçmişinin çok eskilere dayandığını gösterir. Mahallenin eski ismi olan Persi Pers İmparatorluğu ile bir alakası olduğu ihtimalini güçlendirmektedir.
Coğrafya

Balıkesir il merkezine 38 km, Bigadiç ilçesine 14 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 727    
1997: 652
Çapraz akışlı filtrasyon teknolojisi

Çapraz Akışlı Filtrasyon Teknolojisi. Bir sıvının içerdiği farklı molekül ya da partikül boyutlarında çözülmüş ya da dağılmış bileşenler farklı boyutlarda gözenekleri olan membranlar kullanarak ayrı sıvı akımlarına ayrılır. Membran filtrasyon yarı geçirgen bir membran kullanılarak bir sıvının iki akışa ayrılması teknolojisidir.
Membran ayırma tekniği, düşük maliyetli olması ve küçük çevresel ayak izi nedeniyle enerji verimli su arıtımını güçlü bir şekilde ileriye taşır.
Mikrofiltrasyon özellikle yağ damlacıklarının boyutları mikron boyutlarda büyükse emülsiye yağlı atık suları arıtmak için geleneksel tekniklerin yetersiz kaldığı durumlarda cazip bir yoldur. Tanudjaja ve ark. mikrofiltrasyon da yağ içinde su emulsiyonunun çapraz akış hızının yağ ve tuz konsantrasyonunun kritik akışa etkilerini incelemişlerdir. Çalışmalarında su içinde çeşitli yağ emülsiyonları ve tuz konsantrasyonlarda ve çeşitli çapraz akış hızlarında Membran Yoluyla Doğrudan Gözlem tekniğini kullanarak kritik akış hızını karakterize etmişlerdir. Bulguları, mikrofiltrasyonda su içinde yağ emülsiyonlarının benzersiz kirlenme davranışlarını ortaya koymaktadır.
Geçmişi

Çapraz akışlı filtrasyon sisteminin tarihsel gelişimini incelerken suyun filtrasyonunun tarihsel gelişiminin incelenmesi gerekir. Amerikan Su İşleri Derneği tarafından basılan The Quest for Pure Water: The History of Water Purification from the Early Records to the Twentieth Century adlı bir kitapta, yazarlar M.N. Baker ve Michael Taras, saf içme suyu arayışının tarih öncesi çağlarda başladığını belirtir. Hijyen ve sağlık gereksinimleri ile suların arıtımı en eski tarihlerden beridir gerçekleştirilmektedir. En eski çağlarda bile basit su filtreleme için bazı bitkiler ve fırça vb. malzemeler kullanılmıştır. İlk kez seramik filtrelerin kullanımına  MÖ 2000li yıllarda Eski Mısır'da rastlanmıştır. Eski Mısırlılar, gözenekli kil kaplardan yapılan ilk seramik filtreleri kullandılar.
M.Ö. 500’den sonra, Hipokrat, suyun şifa verme gücünü keşfetti ve “Hipokrat Kılıf” adı verilen ilk torba filtresini buldu. Bu sayede kötü tat veya kokulara neden olan tortuları filtreden geçmesi engellendi. M.Ö. 300-200 yılları arasında Roma, şehirlerin ve sanayi bölgelerinin su ihtiyacını karşılamak için su kemerlerini inşa etmeye başladı. Arşimet ise su vidasını icat etti. Su vidası, suyun daha yüksek bir yere taşınması için kullanıldı ve bu vida şu an birçok modern endüstriyel pompa için temel oluşturmaktadır (https://rainwater.com.tr/su-aritma-tarihi 23 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.).
17. yüzyılda, Lucas Antonius Portius adında bir İtalyan doktor, Soldier’s Vade Mecum adlı yazılarında çoklu kum filtreleme yönteminin ayrıntılarını verdi. Bu yöntemde, her biri bir yukarı akış filtresi ve bir aşağı doğru akış filtresi olan üç çift kum filtresi kullanıldı. 17. ve 18. yüzyıllar arasında, filtreleme birçok topluluk için tercih edilen su arıtma yöntemi haline geldi.
1703'te Fransız bilim adamı La Hire, Fransız Bilimler Akademisi'ne Paris'teki her evde bir yağmur suyu sarnıcı ve bir kum filtresi olmasını önerdi. (https://www.freedrinkingwater.com/resource-history-of-clean-drinking-water.htm 11 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.).
1960 larda keşfedilen ve kullanımına başlanmış olan çapraz akışlı membranlar, endüstride geniş kullanım alanlarına sahiptir. Çapraz akış filtrasyonunda; akışkanın büyük kısmı filtre içinden geçmek yerine, filtre üzerinden yüzeysel geçmektedir. Filtreleme ve ayırma, teknolojideki atılımlar sayesinde çok daha verimli filtreleme oluşturmamıza ve kirlilik, sürdürülebilirlik ve kaynak kıtlığı gibi küresel zorluklarla daha iyi yüzleşmemize izin verdiği iki alandır.
Çalışma biçimi

Basınçtaki bir değişiklik membran gözeneklerinden küçük olan bileşenlerin "permeat" olarak membrandan geçmesini sağlar. Geriye kalan bileşenler "retentat" olarak tutulur. Membrana paralel hareket eden büyük bir akış membran yüzeyinin süreç boyunca tıkanmasını engeller. Buna çapraz akışlı filtrasyon denir. 
Kapalı uçlu filtrasyonun aksine çapraz akışlı filtrasyon filtre tıkanması olmadan tutarlı filtre özellikleriyle filtrasyon sürecinin kesintisiz olarak devam etmesini mümkün kılar. Çapraz akışlı filtrasyonda akışın büyük bir kısmı filtrenin içinden geçmek yerine filtre yüzeyine teğet geçer.
Çapraz akışlı filtrasyon cihazları, bitişik filtrat kanallarını ayıran bir filtreleme mekanizmasına sahip merkezi bir numune kanalından oluşur. Bu tekniğin ilk mikroakışkan enkarnasyonu 1996 yılında Brody ve arkadaşları tarafından önerildi. Bu cihazda, üçgen gözenekler, iki mikro-akışkan kanal arasında silikon içine kazındı. Brody, bir örnekten 16 μm boyutlu partikülleri çıkarma yeteneğini gösterdi ve teorik olarak, bu teknik 0,1 μm kadar küçük parçacıkları filtreleyebilirdi. Bu yöntem, dar kenardan kenara aralıklı sütun sıraları veya sığ yan kanallar kullanılarak polimerik mikro cihazlara uyarlanmıştır. Her iki durumda da, özellikler arasındaki boşluk arka plan parçacıklarından daha büyük ve hedef hücrelerden daha küçüktür. Bir sütun tipi çapraz akış filtreleme cihazı kullanarak Chen ve meslektaşları, kırmızı kan hücrelerinin% 82,3'ünü tam kandan çıkarabildiler. (Sano ve ark.,2012)
Galen ve Hipokrat'ı gösteren 12. yüzyıl duvar resmi
Ahmed Cevdet Paşa

| Ahmed Cevdet Paşa |
| --- | --- |

Doğum: 27 Mart 1822(1822-03-27) Lofça, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 26 Mayıs 1895 (73 yaşında) İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Meslek: Yazar, hukukçu, tarihçi, devlet adamı, bilim insanı, asker

Ahmed Cevdet Paşa veya Lofçalı Ahmed Cevdet Paşa (Osmanlı: احمد جودت پاشا‎, 27 Mart 1822, Lofça - 26 Mayıs 1895, İstanbul), Osmanlı Devleti'nde on dokuzuncu asırda yetişen Türk devlet ve ilim adamı, tarihçi, hukukçu, şair.
Mecelle'yi kaleme alarak İslam hukukunu sağlam bir dille kitaplaştıran kişidir. Şekilde batı prensiplerini uygularken özünde şer'i prensiplere bağlı kalmayı uygun gören bir hukuk anlayışı vardı.
Beş defa adliye, üç defa eğitim, üç defa vakıflar, bir defa içişleri ve bir defa da ticaret ve ziraat bakanlığı yapmış bir devlet adamıdır. Devrinde hazırlanan kanunların ve kurulan kurumların büyük kısmı onun elinden çıkmıştı.
Tarih-i Cevdet adıyla bilinen ve Osmanlı tarihini anlatan on iki ciltlik ünlü eserin yazarıdır. Ayrıca 1855-1865 yıllarında devletin resmi tarihçisi olarak hizmet vermiş bir tarih yazarıdır. Bu sayede dönemin siyasi olaylarını yazdığı Tezakir-i Cevdet adlı eseri ortaya çıkardı.
Türk dilinin Türkçe yazılmış ilk dil bilgisi kitabı kabul edilen Kavâ'id-i Osmâniyye'nin ve daha başka dil bilgisi kitaplarının yazarıdır.
En ünlü eserlerinden olan Kısas-ı Enbiya'da bütün peygamberleri ve İslam tarihini sade bir dille okuyuculara aktarmış bir yazardır.
İlk Türk kadın romancı kabul edilen yazar Fatma Aliye Hanım’ın babasıdır.
Yaşamı

1822 yılında Osmanlı Devleti’nin Tuna eyaleti kazası olan Lofça'da (bugün Bulgaristan'da) dünyaya geldi. Babası Lofça İdare Meclisi azasından İsmail Ağa, annesi Lofçalı Topuzoğlu ailesinden Ayşe Sümbül Hanım'dır. Asıl adı Ahmed idi, “Cevdet” mahlasını kendisine 1843'te İstanbul'da öğrenim gördüğü sırada şair Süleyman Fehim Efendi verdi.
Yaşamı > Öğrenimi

İlk tahsilini Lofça’da yaptı. Büyükbabası Hacı Ali Efendi’nin yardımı ile tahsiline devam etmek üzere 1839 yılında İstanbul’a geldi. Fatih Camii’nde medrese tahsiline başladı. Bu arada, matematik, astronomi, tarih ve coğrafya gibi ilimlerle de uğraşarak kültürünü artırdı. O zaman çok meşhur olan Murad Molla tekkesine tatil günleri giderek Farisi öğrendi ve Mevlana’nın Mesnevi’sini bitirdi. Divançe’sinde bulunan şiirlerin çoğunu bu tekkeye devam ettiği sırada yazdı. Öğrencilik yıllarında ayrıca takip ettiği derslerle ilgili olarak kitap yazdı ve kendisi de ders verdi.
Yaşamı > Memuriyeti

1844’te 22 yaşındayken Çanat pâyesi ile Rumeli kaleminde kadı oldu. Ancak sadece bir rütbe olan bu kadılık işi, kendisinin görev yerinde bulunmasını gerektirmediğinden, İstanbul’dan ayrılmadı. 1845 yılında müderris olarak İstanbul camilerinde ders vermek hakkını elde etti. Bu dönemde devlet adamı olarak yıldızı parladı. Şeyhülislamlık makamının kendisini tavsiye etmesi üzerine, o sırada yeni kanunlar düzenlemekle meşgul olan Sadrazam Mustafa Reşid Paşa’nın dairesinde çalışmaya, akşamları da konağına gidip çocuklarının eğitimi ile ilgilenmeye başladı. Siyasi olayları yakından takip edebilmek için bu dönemde Fransızca öğrendi.
1848’de Mustafa Reşid Paşa’nın verdiği bir görevle Bükreş’e gidip bir ay kaldıktan sonra geri döndü. 1849’da tedavi için bulunduğu Bursa kaplıcalarında "Kavâid-i Osmâniyye" (Osmanlıca dil bilgisi) adlı kitabı ve ilk Türk anonim şirketi olan Şirket-i Hayriye’nin kuruluş nizamnamesini yazdı. Yakın dostu Keçecizade Fuad Paşa ile birlikte yazdıkları Kavaid-i Osmaniyye, Türk dilinin Türkçe yazılmış ilk gramer kitabı kabul edilir ve 50 yıl boyunca okullarda ders kitabı olarak okutulmuş, Almancaya(1855) Arapçaya (1866) Bulgarcaya ve Hırvatçaya tercüme edilmiş bir eserdir.
Yaşamı > Eğitimciliği

13 Ağustos 1850’de Meclis-i Maarif azalığı ile birlikte Dar-ül-Muallimin (Öğretmen okulu) müdürlüğüne getirildi. Bu mektebi kısa zamanda ıslah ederek, mektebe giriş ve imtihan usullerini yönetmeliklerle belirledi. Rüştiyelerde din derslerinde okutulmak üzere "Ma’lûmât-ı Nâfia" (Fâideli Bilgiler) adlı kitabı kaleme aldı. Her türlü bilimsel konunun Türkçe ile yazılabileceğine inanıyor, herkesin okur yazar olması için lisanın sadeleştirilmesi ve yazıların Türkçe kaleme alınması gerektiğine inanıyordu. Yazılarında bu sadeliğin örneklerini verdi.
Yaşamı > Bilim Akademisi Üyeliği

Ahmet Cevdet Efendi, bilimin ülkeye yayılması ve genel kültür düzeyinin yükseltilmesi için çalışacak Fransız Bilimler Akademisi benzeri bir akademinin kurulması fikrini desteklemekteydi; bunun faydalarını anlatan bir mazbata hazırlayacak Sultan Abdülmecit’e sundu. Padişahın uygun bulmasıyla 1851’de kurulan Encümen-i Daniş’e (Osmanlı Akademisi) asli üye seçildi.