15 Temmuz Darbe Girişimine uluslararası tepkiler
Devletler

Almanya
Şansölye Angela Merkel: "Bütün Alman hükûmeti adına, Türk askerî birliklerinin, ülkesinin seçilmiş hükûmetini ve seçilmiş cumhurbaşkanını zor kullanarak devirme girişimini en sert bir şekilde kınıyorum. Tankların sokaklarda olması ve halka karşı hava saldırısında bulunulması hukuk dışıdır."
Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier: "Türkiye'de temel demokratik düzeni şiddet yoluyla değiştirmeyi amaçlayan her türlü girişimi en sert şekilde kınıyorum."
Federal Hükûmet Sözcüsü Steffen Seibert: "Türkiye'deki demokratik düzene saygı gösterilmesi gerekiyor. İnsanların hayatının korunması için her şey yapılmalıdır."
ABD
Başkan Barack Obama: "Demokratik yollarla seçilmiş Türk hükûmetini destekliyoruz."
Dışişleri Bakanı John Kerry: "Türkiye'nin barış, istikrar ve devamlılık içinde kalacağını umuyorum."
Arjantin
Dışişleri Bakanı Susana Malcorra: "Türkiye'de gerçekleşen olayları endişe ile takip ediyoruz. Olayların anayasal mekanizmalar çerçevesinde insan haklarına saygılı ve barışçıl şekilde çözüme kavuşmasını umut ediyoruz."
Arnavutluk
Cumhurbaşkanı Bujar Nishani: "İktidarı şiddet kullanarak ele geçirmek isteyen bu tarz eylemleri kınıyorum. Türkiye'deki huzurun hemen geri gelmesini temenni ediyorum."
Başbakan Edi Rama: "Türkiye'nin böylesine zor geçen bir geceden başarıyla çıkmış olmasından mutluyum."
Avusturya
Başbakan Christian Kern: "Şiddet asla siyasi mücadelenin parçası olamaz. Bu yüzden hukukun üstünlüğü sağlanmalı ve desteklenmelidir."
Dışişleri ve Entegrasyon Bakanı Sebastian Kurz: "Hepimiz biliyoruz ki otoriter liderlik tarzından dolayı Cumhurbaşkanı Erdoğan'a karşı direnişler yaşandı ama bu kadar organize bir askerî darbe girişimi hiç kimse tarafından beklenmiyordu. Türkiye'de hukuk devletine ihtiyacımız var. Türkiye'deki bütün güçlerin ihtiyatlı hareket etmesi, demokrasi ve hukuk devletine özen göstermesi gerekiyor. İnsanların hayatları korunmalı, anayasaya aykırı hiçbir davranışta bulunulmamalı."
Avustralya
Başbakan Malcolm Turnbull: "Avustralya, demokratik olarak seçilen sivil Türk hükûmetini destekliyor ve herkesi Türkiye'nin demokratik kurumlarına saygı göstermeye davet ediyor."
Azerbaycan
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev: "Türkiye'de yaşanan olaylar bir yandan Türkiye devletine, diğer yandan Türk halkına, onun iradesine ve seçimine karşı işlenen korkunç bir cinayettir. Türk milletinin ulusal çıkarlarına, ülkenin demokratik yapısına ve hukukun egemenliğine karşı yapılan darbe girişimini kınıyor ve Türk vatandaşlarının demokratik yolla seçtiği iktidarı sonuna kadar destekliyoruz."
Dışişleri Bakanlığı: "Kardeş Türkiye'de yaşanan olaylar bizi ciddi şekilde rahatsız etti ve sarstı. Türkiye milleti ve devleti birlik ve beraberlik sergileyerek demokratik yolla Türkiye halkının seçtiği hükûmete karşı bir grubun yaptığı darbe girişimine çıkmıştır. Kardeş Türkiye halkı ve devletinin yanında olduğumuz kadar, kısa sürede durumun tam olarak sakinleşeceğine ve normalleşeceğine eminiz."
Bolivya
Devlet Başkanı Evo Morales: "Demokrasilerde hükûmeti insanların oyları belirler. Darbeyi kınıyoruz."
Belçika
Başbakan Charles Michel: "Darbe girişiminin sona ermesinden memnuniyet duyuyoruz. Tüm taraflar hukukun üstünlüğü ve anayasal düzene saygı göstermeli."
Birleşik Krallık
Başbakan Theresa May: "Bu başarısız darbenin ardından Türkiye'nin anayasal düzenine tam olarak uyulması çağrısı yapıyoruz ve hukukun hakimiyetini vurguluyoruz. Daha fazla şiddetten kaçınmak, hayatları korumak ve sükuneti tesis etmek için her şey yapılmalı."
Dışişleri Bakanı Boris Johnson: "Türkiye’de yaşanan olaylardan dolayı kaygı duyuyorum. İngiltere olarak demokratik kurumlara ve seçilmiş hükûmete olan desteğimizin altını çiziyoruz."
Bosna-Hersek
Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Bakir Izetbegović: "Ordunun görevi devletini korumaktır, başka bir şey değil. Ordunun kontrolü eline alma hakkı yoktur. Kimin güvenilmez olduğu ortaya çıkmıştır."
Bakanlar Konseyi Başkanı Denis Zvizdić: "Demokrasi hiçbir şekilde darbeyle sağlanamaz. Türkiye, tüm dünya için önemli bir stratejik konuma sahiptir. Bu bağlamda Türkiye'nin istikrarı hem bölge hem de dünya politikası için önemlidir."
Brezilya
Devlet Başkanı Dilma Rousseff: "Türkiye'de girişilen darbe rahatsız edici. Seçilmiş bir hükûmetin kuvvetle ya da hileyle devrilmesi kabul edilemez."
Bulgaristan
Cumhurbaşkanı Rosen Plevneliev: "Türkiye'deki her türlü şiddet eylemlerini kınıyor Bulgaristan olarak bu ülkenin demokratik yoldan seçilmiş kurumlarına tam destek veriyoruz."
Başbakan Boyko Borisov: "İlk defa tanklarla ve F-16'larla devlet binalarına saldırıldığını görüyorum. Gerilimin azalmasını veya rövanşizme dönüşerek ölümlerin ve sorunların artmamasını ümit ediyorum."
Çekya
Cumhurbaşkanı Miloš Zeman: "NATO üyesi ve bölgenin anahtarı konumunda olan Türkiye'de kan dökülmesi engellenmeli ve demokratik ilkeler muhafaza edilmeli."
Cibuti
Cumhurbaşkanı Sözcüsü Necib Ali Tahir: "Cumhurbaşkanımız, Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türk halkına yolladığı destek mesajında ülkesinin her türlü darbeyi reddettiğinin altını çizdi."
Çin
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lu Kang: "Türkiye'deki durumu yakından takip ediyoruz ve umarız Türkiye en kısa sürede düzen ve istikrara geri kavuşur."
Endonezya
Devlet Başkan Yardımcısı Yusuf Kalla: "Darbeye karşı Türk hükûmetini ve demokrasisini destekliyoruz."
Estonya
Cumhurbaşkanı Toomas Hendrik Ilves: Demokratik yollarla seçilmiş bir hükûmete yönelik askerî darbe asla kabul edilemez."
Etiyopya
Hükûmet Sözcüsü Getachew Reda: "Etiyopya, Türk halkının ve demokratik seçimle iş başına gelmiş Türk hükûmetinin yanında, demokrasiye yönelik her türlü darbenin karşısında yer almaktadır."
Fas
Başbakan Abdelilah Benkirane: "Büyük Türk halkı bütün ulusal bileşenleri sayesinde darbe girişimini reddederek mükemmel bir birlik, sorumluluk ve fedakarlık ruhu örneği göstermiştir. Türk halkını, seçilmiş iradeyi, darbe karşıtı siyasi parti liderlerini ve emniyet güçlerini darbe girişimine karşı gösterdikleri çabadan dolayı kutluyoruz."
Filistin
Hamas: "Kardeş Türk halkının demokratik seçimlerine karşı yapılan bu çirkin girişimi kınıyoruz. Seçilmiş cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğindeki yüce Türk halkı başta olmak üzere siyasi partileri ve emniyet güçlerini gösterdikleri demokrasi ve özgürlük mücadelesinden ötürü kutluyoruz."
Finlandiya
Dışişleri Bakanı Timo Soini: "Finlandiya'nın duruşu nettir. Seçilmiş hükümete saygı duyuyor ve desteklenmesinden yana olduğumuzu belirtiyoruz."
Fransa
Dışişleri Bakanı Jean-Marc Ayrault: "Fransa, bu darbe girişimini en sert şekilde kınamaktadır. Türkiye'de çok hızlı bir şekilde sükûnetin tekrar sağlanmasını diliyor, ülkenin bu demokrasi sınavından başarıyla çıkmasını umut ediyoruz."
Gürcistan
Cumhurbaşkanı Giorgi Margvelaşvili: "Öncelikle Türkiye'de demokratik yollarla seçilen hükûmete destek verdiğimizi ifade etmek istiyorum. Dost ve komşu Türkiye'deki gerginliğin kısa süre içinde sona ereceğinden ve hayatın normale döneceğinden eminim."
Başbakan Giorgi Kvirikaşvili: "Askerî darbe girişimleri demokratik ülkelerde kesinlikle kabul edilemez. Dost ve stratejik ortağımız Türkiye'de demokratik yollarla seçilen bir hükûmetin göreve devam etmesi ve ülkede istikrarın olması bizim için son derece önemli."
Hindistan
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Vikas Swarup: "Hindistan olarak tüm tarafları demokrasiyi, seçilmişleri desteklemeye ve kan dökülmesini önlemeye davet ediyoruz."
Hollanda
Dışişleri Bakanı Bert Koenders: "Türkiye'nin demokratik kurumlarına karşı askerî müdahaleyi şiddetle kınıyoruz."
Irak
Cumhurbaşkanı Fuad Masum: "Türkiye’de huzur ve hukukun üstünlüğünün hakim olmasını umuyorum."
Dışişleri Bakanı İbrahim el-Caferi: "Irak komşu ülke Türkiye'nin istikrarını desteklemekte ve demokrasi duruşunu sürdürmesine katkıda bulunmak istemektedir."
Meclis Başkanı Selim el-Cuburi: "Meclise saldırmak ülkenin en yüksek yasama yetkisinin prestijine saldırmak demektir. Anayasal ve hukuki meşruiyete saygı duyulması gerekiyor."
Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanlığı: "Kürdistan Bölgesi olarak halkın iradesi ve demokrasinin göz ardı edildiği girişimi kınıyoruz. Çünkü şiddet demokrasiye, siyasi istikrara ve birlikte yaşama kültürüne karşıdır. Türkiye vatandaşları, seçilmiş ve meşru hükûmeti destekleyerek darbecilerin başarılı olmasını engelledi. Bu sevindiricidir."
Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başbakanı Neçirvan Barzani: "Türkiye'de meşru yönetimin ve milletin zafer kazanmasından mutluluk duyuyoruz."
İran
Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani: "bölgede birileri halen darbeyle iktidarları değiştirebileceklerini, tankla, topla, uçakla, helikopterle halk tarafından seçilmiş bir yönetimi alaşağı edebileceklerini zannediyor. Darbeler, tank ve top dönemi artık son bulmuştur."
Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif: "Türk halkının demokrasi ve seçilmiş hükûmetini cesurca savunması bölgede darbelere yer olmadığının ve teşebbüslerin de başarısızlığa mahkûm olduğunun kanıtıdır."
Millî Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani: "Siyasi değişimin en temel ölçüsü, halkın istek ve iradesinin kendisidir. İran, Türkiye'nin meşru hükûmetini destekleyerek bu ülkedeki istikrar ve güvenliği hedef alan her türlü girişimi halkın çıkarlarına aykırı kabul edip, karşısında duruyor."
İrlanda
Dışişleri Bakanı Charlie Flanagan: "Tarafları demokratik kurumları desteklemeye çağırıyorum."
İspanya
Başbakan Mariano Rajoy: "İspanya olarak dost ve müttefik ülke Türkiye'deki demokratik, anayasal düzeni destekliyoruz."
İsrail
Başbakan Binyamin Netanyahu: "İsrail ve Türkiye yakın zamanda ilişkilerin normalleştirilmesine dair bir mutabakata vardı. Türkiye'de hafta sonu meydana gelen dramatik olaylara rağmen söz konusu sürecin devam edeceğini farz ediyoruz."
İtalya
Başbakan Matteo Renzi: "Türkiye’de yaşanan endişelendirici kontrol dışı durum, bugün yerini, istikrarın ve demokratik kurumların üstünlüğüne bırakıyor. Umuyoruz ki Türk halkı ve Türkiye’de bulunan tüm yabancı vatandaşlar için terslikler ve tehlikeler yaşanmaz. Özgürlük ve demokrasi yolu, her zaman izlenmesi ve savunulması gereken ana yoldur."
Dışişleri Bakanı Paolo Gentiloni: "Kurumların savunması ve halkın seferberliğinin üstünlüğünden memnuniyet duyuyoruz."
Japonya
Başbakan Shinzō Abe: "Demokrasiye saygı duyulmalı."
Kanada
Başbakan Justin Trudeau: "Tüm Kanadalıların adına, Türkiye'de yaşanan olaylarla ilgili kaygılarımızı ifade etmek istiyorum. Tüm taraflara itidal çağrısında bulunuyoruz. Kanada, Türk demokrasisinin muhafazasını destekler ve silah zoruyla Türkiye'nin demokratik kurumlarını yıkmak için yapılan tüm girişimleri kınar."
Dışişleri Bakanı Stéphane Dion: "Kanada, Türkiye'deki tüm taraflara ülkenin demokratik kurumlarına saygı göstermeleri, sakin olmaları ve sivillerin güvenliğini korumaları çağrısında bulunuyor. Türk demokrasisini şiddet kullanarak yıkmak isteyen gruplar derhal bu girişimlerini durdurmalı ve şiddet içeren eylemlerden kaçınmalıdır."
Katar
Emir Tamim bin Hamad es-Sani: "Anayasal meşruiyetin korunması, hukukun uygulanması, güvenlik ve istikrarın muhafazası için alınacak her türlü önlemde Türkiye'nin yanındayız.
Kazakistan
Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev: "Demokratik yollarla seçilen ülke liderinin başında olduğu Türk halkının tüm zorlukların üstesinden geleceğinden ve demokrasiye sahip çıkarak istikrarlı gelişimini sürdüreceğinden şüphemiz yok."
Kırgızistan
Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev: "Türkiye, Kırgızistan'ın stratejik ortağı, iki ülkenin hakları ise tarihsel ve kardeşlik bağları ile bağlıdırlar. Biz mevcut anayasal düzenin, insan hakları ve özgürlüklerin korunmasının her türlü engeline karşı koyabilen Türk halkının bilgeliğine inanıyoruz. Kırgızistan halkı, Türkiye'nin meşru makamlarına desteğini dile getiriyor ve Türkiye'de barış, hukuk ve düzeni korumaya davet ediyor."
Kolombiya
Dışişleri Bakanlığı: "Kolombiya hükûmeti Türkiye'de anayasal düzendeki herhangi bir değişikliği reddeder ve meşru yetkililer ile dayanışma içerisinde olacağını duyurur."
Kosova
Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi: "Türkiye'nin istikrarı bölge istikrarının anahtarıdır. Türkiye'deki seçilmiş hükûmeti, hukuku ve düzeni destekliyoruz."
Başbakan İsa Mustafa: "Demokratik toplumlarda halk tarafından iktidara getirilenler devleti yönetir. Türkiye'deki durumun en kısa zamanda istikrara kavuşmasını ve artık masum insanların kurban olmamasını diliyorum."
Kuveyt
Emir Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah: "Darbecilere karşı meşru başarı ve demokratik zafer ile anayasal kazanımları koruyan Türk halkının iradesini tebrik ediyorum."
Kuzey Kıbrıs
Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı: "Dün gece yaşananlarla; özgürlük, demokrasi ve insan haklarının ne kadar önemli olduğu bir kez daha çok çarpıcı bir biçimde ortaya çıkmıştır. Halkın iradesiyle şekillenmiş kurumların silah zoruyla ele geçirilmek istenmesi, bu çağda yeri olmayan eski ve köhnemiş bir zihniyetin yansımasıdır. Bu türden bir kalkışmanın herhangi bir şekilde başarıya ulaşma şansının olmadığı da açıkça görülmüştür. Halkı, siyasi partileri ve medyası ile darbe girişimi karşısında sergilediği örnek dayanışma ve kararlılık, Türkiye'nin karanlık darbeler çağını artık geride bırakmakta olduğunun en güzel işaretidir."
Letonya
Dışişleri Bakanı Edgars Rinkēvičs: "Türkiye'de demokrasi, insan hakları ve hukuk devletinin korunması konusunda çok endişeliyiz. Darbe girişiminden etkilenen vatandaşlara taziyelerimizi sunuyoruz."
Litvanya
Dışişleri Bakanı Linas Linkevicius: "Türkiye’de darbe girişiminde bulunanlar demokrasi temelini harabeye çeviriyor. Bizim seçilmiş hükûmeti desteklememiz gerekir."
Macaristan
Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Peter Szijjártó: "Bu darbe girişimi, uygulanış biçimi ve hayatını kaybedenlerin sayısına bakarak bir terör faaliyeti olarak adlandırılabilir."
Kuzey Makedonya
Cumhurbaşkanı Corge İvanov: "Makedonya Cumhuriyeti olarak NATO'nun üyesi olan ve demokrasi yoluyla seçilmiş, global tehditlere karşı önemli bir ülke konumunda bulunan büyük dost ve stratejik ortağımız Türkiye'nin seçilmiş hükûmetini destekliyoruz."
Malta
Başbakan Joseph Muscat: "Darbeyi kınıyorum ancak buna yol açan durumun ülkedeki otoriter yönetim anlayışının olduğunu da hatırlatmak istiyorum."
Namibya
Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığı Bakan Yardımcısı Peya Mushelenga: "Namibya; Türk halkının değerlerine ve normlarına önem verilmesini, anayasanın ve hukukun üstünlüğü ilkelerine saygı duyulmasını, demokratik düzenden vazgeçilmemesini savunmaktadır. Afrika kıtasında da benzer darbeler ve darbe girişimleri sıkça yaşanıyor. Bu vesileyle dost ülkelere de demokratik düzenden asla ayrılmamaları yönünde çağrıda bulunuyoruz."
Pakistan
Başbakan Navaz Şerif: "Türkiye'de halkın iradesi ile oluşan demokratik sistemi ve demokratik yollardan seçilmiş liderliği destekliyoruz. Demokrasi ve hukukun üstünlüğünü yıkma girişimini kınıyoruz."
Polonya
Cumhurbaşkanı Andrzej Duda: "Orta Doğu'da barışın sağlanması için önemli bir konumda olan Türkiye'deki krizin mümkün olduğunca hızlı bir şekilde çözülmesini umut ediyorum."
Romanya
Başbakan Dacian Cioloş: "Romanya ve Avrupa Birliğinin önemli bir ortağı olan Türkiye için tek yol anayasal düzen ve hukuk devletine dönüştür."
Rusya
Devlet Başkanı Vladimir Putin: "Devlet hayatında anayasa karşıtı eylemler ve şiddet kabul edilemez. En kısa zamanda istikrarlı anayasal düzenin sağlanmasını diliyorum."
Federasyon Konseyi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Konstantin Kosaçev: "Darbe girişimi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Atatürk'ün belirlediği çizgiden çıkmasına askeri elitlerin gösterdiği bir tepki. Gerçekte nelerin yaşandığını öğrenmek lazım ama bu ülkenin modern tarihini bilen herkes için bunun spontane bir duygu boşalımı ve tesadüf olmadığını çok iyi biliyor. Ancak her ne olursa olsun iktidar mücadelesi anayasal olmayan yollarla yapılmamalı, Ukrayna örneği bu yolun sonunun çıkmaz olduğunu açık bir şekilde göstermiştir."
Sırbistan
Başbakan Aleksandar Vučić: "Türkiye gibi büyük ve güçlü bir ülkenin karşı karşıya kaldığı tüm sıkıntıların üstesinden geleceğine inanıyorum."
Slovakya
Başbakan Robert Fico: "Dünya liderleri, Avrupa Birliği'nin demokratik yollarla seçilmiş Türk hükûmetini ve cumhurbaşkanını desteklemesi gerektiği konusunda hemfikir."
Somali
Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud: "İstanbul ve Ankara'daki darbe girişimini kınıyorum. Türk halkının seçtiği demokrasi yolunun darbe girişimiyle değiştirilmeye çalışılmasının kabul edilemez."
Hükûmet, Türkiye'yi geriye götürmeye çalışan başarısız darbe girişimi kınadı. Ayrıca Türkiye'nin talebi doğrultusunda ülkede faaliyet gösteren Gülen Hareketi'ne bağlı Nile Academy'nin faaliyetleri geçici olarak durdurularak mensuplarının ülkeyi terk etmesi için yedi gün süre verildi.
Suudi Arabistan
Dışişleri Bakanlığı: "Suudi Arabistan, kardeş Türkiye'de gerçekleştirilmeye çalışılan darbe girişiminin püskürtülmesinden, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve seçilmiş hükûmetin yönetiminde anayasasal çerçevede işlerin rayına oturmasından memnuniyet duyuyor."
Türkmenistan
Devlet Başkanı Kurbankulu Berdimuhammedov: "Türkiye'de istikrarın tekrar sağlanacağına dair güvenim tam."
Ukrayna
Devlet Başkanı Petro Poroşenko: "Demokrasinin temel prensiplerine saygı gösterilmelidir. Ukrayna demokratik olarak seçilen Türkiye'nin cumhurbaşkanını ve hükûmetini destekliyor."
Dışişleri Bakanlığı: "Ukrayna, Türkiye Cumhuriyeti halkını ve demokratik, seçilmiş yönetim organlarını kararlı bir şekilde destekliyor."
Dışişleri Bakanı Pavlo Klimkin: "Türkiye'nin önceliği demokratik kurumları, seçilmiş siyasetçileri ve insanların hayatını korumak olmalı."
Ürdün
Basın İşlerinden Sorumlu Bakan ve Hükûmet Sözcüsü Muhammed Hüseyin el-Mumeni: "Bölge güvenliği açısından ülke içi istikrarını önemsediğimiz Türkiye'nin bu sıkıntıyı atlatması ve kurumlarının bütünlüğünü koruması beklentisi içerisindeyiz."
Venezuela
Dışişleri Bakanlığı: "Venezuela hükûmeti, tarafları Türkiye Cumhuriyeti'nin meşru ve anayasal kurumları muhafaza çağırarak, kanunlara ve anayasaya saygı çerçevesinde siyasi farklılıkların barışçıl yollarla çözülmesini umut etmektedir."
Yunanistan
Başbakan Aleksis Çipras: "Türkiye'deki gelişmeleri yakından izleyen Yunan hükûmeti ve halkı, güçlü bir şekilde demokrasi ve anayasal düzeni destekliyor."
Hükûmet Sözcüsü Olga Gerovasili: "Yunanistan olarak demokratik yolla seçilmiş hükûmeti destekliyoruz."