stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bilim tarihi yazıcılığı
Profesyonel bilim tarihçiliği > Bilimde teori değişimine tarihyazımsal yaklaşımlar > Devrimler

20. yüzyılın ortalarında bilimin sosyal bağlamdaki rolünü araştıran bir dizi çalışma yapılmıştır. Bilim sosyolojisi bilim insanlarının çalışma biçimlerine odaklanmış, bilimsel bilgiyi “üretme” ve “inşa etme” biçimlerine yakından bakmıştır.
Thomas Kuhn'un The Structure of Scientific Revolutions (1962) adlı eseri özellikle etkili kabul edilmektedir. Bilimin evriminin kısmen sosyolojik olarak belirlendiğini ve pozitivizmin bilimdeki insan katılımcıların gerçek etkileşimlerini ve stratejilerini açıklamadığını öne sürerek bilim çalışmalarını yeni disiplinlere açmıştır.
Kuhn'un ifadesiyle, bilim tarihi, bilimin dışındaki entelektüel, kültürel, ekonomik ve siyasi temaları içeren daha geniş bir matris içinde rakip paradigmalar veya kavramsal sistemler gibi daha nüanslı terimlerle görülebilir. “Kısmen seçme, kısmen de çarpıtma yoluyla, daha önceki çağların bilim insanları, bilimsel teori ve yöntemdeki en son devrimin bilimsel gibi görünmesini sağladığı aynı sabit sorunlar dizisi üzerinde ve aynı sabit kanonlar dizisine uygun olarak çalışmış gibi üstü kapalı bir şekilde sunulur.”
1965 yılında Gerd Buchdahl, Thomas Kuhn ve Joseph Agassi'nin çalışmalarına atıfta bulunarak “Bilim Tarihçiliğinde Bir Devrim” ("A Revolution in Historiography of Science") başlıklı bir yazı kaleme almıştır. Bu iki yazarın bilim tarihi ile tarihyazımı arasında net bir ayrım yaparak alt disiplini başlattıklarını, çünkü tarihyazımı görüşlerinin bilim tarihi yazımını büyük ölçüde etkilediğini savunduklarını öne sürmüştür.
Jerome Ravetz'in Bilimsel Bilgi ve Sosyal Sorunları (Scientific Knowledge and its Social Problems, 1971) gibi diğer çalışmalar, sosyal bir yapı olarak bilimsel topluluğun (nesnel) bilimsel bilgiyi kabul veya reddetmedeki rolüne atıfta bulunmuştur.
1940'lardan 60'ların ilk dönemlerine dek bilim tarihçilerinin çoğu ilerleme idesinin değişik biçimlerini savunuyordu. Thomas Kuhn, Bilimsel Devrimlerin Yapısı adlı eserini yayımlamadan önce bilim tarihi ve bilim felsefesi alanında çalışan akademisyenlerin ortak görüşü bilimde sürekli bir ilerlemenin olduğuydu. İlk kez Thomas Kuhn, bilimin paradigma değişimleri vesilesiyle süreklik kazandığını öne sürdü. Kendisinden sonra da bu görüş bilim tarihinin genel görüşü olarak kabul edilecektir.
1960'lardan bu yana bilim çalışmaları (bilim sosyolojisi ve tarihi çalışmaları) alanındaki yaygın eğilim, bilimsel bilginin “insani bileşenini” vurgulamak ve bilimsel verilerin apaçık, değerden ve bağlamdan bağımsız olduğu görüşünün altını çizmek olmuştur. Bilim tarihi çalışmalarıyla örtüşen ve çoğu zaman onları bilgilendiren bir alan olan Bilim ve Teknoloji Çalışmaları (STS: Science and Technology Studies), hem çağdaş hem de tarihsel dönemlerde bilimin sosyal bağlamına odaklanır.
Çevrecilik hareketinin yükselişine ve bilim ve teknolojinin dünyanın sorunlarını çözme gücüne dair iyimserliğin genel olarak kaybolmasına paralel olarak, bu yeni tarih birçok eleştirmeni bilimin üstünlüğünün yıkılacağını ilan etmeye teşvik etti.[kaynak belirtilmeli]
Profesyonel bilim tarihçiliği > Bilimde teori değişimine tarihyazımsal yaklaşımlar > Bilim savaşları

1990'lardaki Bilim savaşları, genel olarak bilimin nesnelliğini reddeden ya da öyle görünen özellikle Fransız filozofların etkisiyle ilgiliydi.[kaynak belirtilmeli] İdealize edilmiş saf bilim modeli ile gerçek bilimsel uygulama arasındaki farkları da tanımladılar; pozitivizm yaklaşımının yeniden canlanması olan bilimcilik ise, kalıcı metafizik ve ahlaki tartışmaları nihai olarak çözmenin temelini kesin ölçüm ve titiz hesaplamada gördü.
21. yüzyılda bilim tarihi

Günümüzde disiplin, geleneksel tarih, sosyoloji ve felsefeden hukuk, mimarlık ve edebiyat gibi diğer alanlara kadar çok çeşitli akademik çalışma alanlarını kapsamaktadır.[kaynak belirtilmeli] Küresel tarihle bütünleşmenin yanı sıra, kültürler arası değişim gibi yeni metodolojik kavramların kullanılmasına yönelik bir eğilim vardır.[kaynak belirtilmeli] Bilim tarihçileri ayrıca tıp tarihi ve bilim ve teknoloji çalışmaları gibi ilgili disiplinlerden akademisyenlerle de yakinen çalışırlar.[kaynak belirtilmeli]
21. yüzyılda bilim tarihi > Postmodernizmin sorgulanması

Bazı eleştirel teorisyenler daha sonra postmodern yapıbozumlarının zaman zaman ters etki yarattığını ve gerici çıkarlar için entelektüel cephane sağladığını savunmuşlardır.[kaynak belirtilmeli] Bruno Latour, “tehlikeli aşırılık yanlıları, hayatlarımızı kurtarabilecek zor kazanılmış kanıtları yok etmek için aynı sosyal inşa argümanını kullanıyor. Bilim çalışmaları olarak bilinen bu alanın icadına katılmakla hata mı ettim? Kastettiğimiz şeyi gerçekten kastetmediğimizi söylemek yeterli mi?"
21. yüzyılda bilim tarihi > Bilim tarihi yazımında Avrupa merkezcilik

Bilim tarihindeki Avrupa-merkezcilik, modern bilimin gelişimi hakkında yazılan ve tüm bilimsel, teknolojik ve felsefi kazanımları Avrupa'ya atfeden ve dışarıdan gelen katkıları marjinalleştiren tarihsel anlatılardır. Joseph Needham'ın Çin'de Bilim ve Uygarlık ("Science and Civilisation in China") adlı kitap dizisi 1954'te başlayana kadar, birçok tarihçi modern bilimi Yunanlılar dışındaki uygarlıkların önemli bir katkısı olmaksızın yalnızca Avrupalıların bir başarısı olarak yazıyordu. Yakın tarihli tarihsel yazılar, Mısır, Mezopotamya, Arap, Hint ve Çin astronomi ve matematiğinden önemli etki ve katkılar olduğunu savunmuştur. Bilim tarihi çalışmalarında kültürler arası değişim kavramlarının kullanılması, disiplinin Avrupa-merkezli olmayan ve doğrusal olmayan bir çalışma alanı olma yolunda ilerlemesine yardımcı olur.[kaynak belirtilmeli]
Georges Sarre

| Georges Sarre |
| --- | --- |

Georges Sarre (2005)
Paris 11. Bölgesi Belediye Başkanı (Maire)
Görev süresi 3 Haziran 1995 - 28 Mart 2008
Yerine geldiği: Alain Devaquet
Yerine gelen: Patrick Bloche
Avrupa Parlamentosu milletvekili
Görev süresi 17 Temmuz 1979 - 16 Eylül 1981
Ulusal Meclis üyesi
Görev süresi 2 Nisan1993 - 18 Haziran 2002
Kişisel bilgiler
Doğum: 26 Kasım 1935(1935-11-26) Chénérailles, Fransa
Ölüm: 31 Ocak 2019 (83 yaşında) Paris, Fransa
Partisi: SFIO (1964-1969) PS (1969-1993)  MRC (1993-2019)
Mesleği: PTT Müfettişi
Georges Sarre (d. 26 Kasım 1935, Chénérailles (Creuse) - ö. 31 Ocak 2019, Paris 18. arrondissement), Fransız siyasetçidir.
Kariyeri

PTT'de mesleki kariyerine başlamış, müfettişlik yapmış, PTT yönetiminde görevler üstlenmiştir. Georges Sarre Force ouvrière (İşçi gücü) sendikasında çalışmış, 1964 yılında siyasette, SFIO'ya katılarak, yer almış ve sosyalist postacılar derneğini kurmuştur. 1971'de Épinay Kongresi'ne katılarak Sosyalist Parti'nin kuruluşunda yer almış ve Sosyalist Parti içerisinde üyesi olduğu CERES ile beraber Mitterrand'ın çoğunluğu sağlamasına katkıda bulunmuşlardır.
1969-1971 yıllarında Sosyalist Parti'nin (NPS) Paris Federasyonu'nun başında yer almıştır.
1973'te Haute-Vienne'den milletvekili adayı olsa da seçimleri komünist aday kazanmıştır. 1977 belediye seçimlerinde Paris belediye başkanlığına aday olmuş ancak Jacques Chirac tarafından yenilgiye uğratılmıştır. 1979 yılında Avrupa Parlamentosu'na seçilmiştir. 1981-1988 ve 1993-2002 seçimlerinde Paris milletvekilliği yapmış ve 1988-1993 yıllarındaki hükûmetlerde görev almıştır.
Jean-Pierre Chevènement'a yakınlığıyla bilinmekte olup, Sosyalist Parti ile uyuşmazlığa düşünce Chevènement'ın kurduğu Yurttaşlar Hareketi'nde (MDC) yer almıştır. MDC'nın genel başkan yardımcılığı ve sözcülüğünü üstlenmiştir.
1995-2008 yıllarında Paris 11. arrondissement belediye başkanlığı, 2008-2010 yıllarında da Paris belediye başkan yardımcılığı yapmıştır.
2007 milletvekili seçimlerinde Creuse'den aday olmuş ancak seçimi kaybetmiştir. Sarre 31 Ocak 2019'da 83 yaşında ölmüştür.
Kariyeri > Görevleri

Yerel Yönetimler
Mart 1971 - Mart 2014: Paris konseyi üyesi
Haziran 1995- Mart 2008: Paris 11. arrondissement belediye başkanı
Mart 2008 - Kasım 2010: Paris belediye başkan yardımcısı (güvenlikten sorumlu)
Avrupa Parlamentosu
17 Temmuz 1979 - 16 Eylül 1981: Avrupa Parlamentosu milletvekili
Meclis
2 Temmuz 1981 - 1 Nisan 1986: Paris 9. seçim çevresi milletvekili
2 Nisan 1986 - 14 Mayıs 1988: Paris milletvekili
23 Haziran 1988 - 28 Temmuz 1988: Paris 6. seçim çevresi milletvekili
2 Nisan 1993 - 18 Haziran 2002: Paris 6. seçim çevresi milletvekili
Hükûmet
13 Mayıs 1988 - 22 Haziran 1988: Ulaştırma Bakanı nezdinde, Karayolları Taşımacılığı ve Su yollarından sorumlu Devlet Sekreteri
28 Haziran 1988 - 29 Mart 1993: Donanım, Konut ve Ulaştırma Bakanı nezdinde, Yol ve Nehir Taşımacılığından sorumlu Devlet Sekreteri
Parti Yönetimi
9 Haziran 2001 - 12 Mayıs 2002: Yurttaşlar Hareketi genel başkanı
28 Kasım 2004 - 22 Haziran 2008: Cumhuriyetçi ve Yurttaş Hareketi birinci sekreteri
Marguerite Clayton

Marguerite Clayton
Marguerite Clayton (d. 12 Nisan 1891; ö. 20 Aralık 1968), Amerikalı sessiz sinema dönemi oyunculerinden. 1909 ile 1928 arası 179 filmde rol almış o dönemde western filmlerde Harry Carey ile başarılı bir beraberlik oluşturdu.
Utah'da doğan oyuncu  Los Angeles'ta bir araç kazası sonucu öldü. Cenazesi Washington'a getirilerek General  Victor Bertrandias'ın yanında Arlington Ulusal Mezarlığı'na defnedildi.
Seçme filmografi

His Regeneration (1915)
Bride 13 (1920)
The Pleasure Seekers (1920)
Go Get 'Em Hutch (1922)
Canyon of the Fools (1923)
Desert Driven (1923)
Tiger Thompson (1924)
The Dawn of a Tomorrow (1924)
The Palm Beach Girl (1926)
The Promise Land (1916) adlı filmde oyuncu Bryant Washburn'la.
Verem

| Verem |
| --- | --- |

Mycobacterium tuberculosis
Uzmanlık: Enfeksiyon hastalıkları, Göğüs hastalıkları 
Verem veya tüberküloz, bakteriyel ve bulaşıcı bir hastalık. Halk arasında ince hastalık olarak da bilinir. Mycobacterium tuberculosis mikrobunun neden olduğu uzun seyirli ve granülomatöz karakterde bakteriyel ve bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığıdır. Bulaşma yolu, çoğu zaman, bir tüberküloz hastasının çevreye tükürdüğü balgamı ya da öksürdüğünde saçılan basil yüklü damlacıklarla olur.
Tüberküloz birden fazla organda görülebilen bir enfeksiyon olmasına karşın, daha çok akciğerler ve akciğerlere ait mediastinal lenf bezlerinde gözlenir. Basil, aktif bir tüberküloz hastasından öksürük, hapşırık ya da diğer yollarla tükürük içerisinde havaya damlacık yoluyla saçılır ve havada asılı kalan partiküllerin alınmasıyla enfeksiyon yayılır. İki tür tüberküloz vardır: Primer tüberküloz ve Sekonder tüberküloz (reaktivasyon).
Tüberküloz Türleri > Primer tüberküloz

Tüberküloz basilinin ilk kez bulaştığı hastalarda ortaya çıkan tablodur. Genellikle çocukluk çağlarında meydana gelir, ilerleme göstermedikçe sessiz kalırlar. Havadaki enfekte damlacıkların solunmasıyla basil akciğerler girdiğinde, 3 mikrondan küçük olan damlacıklar akciğerin en derin bölümlerine kadar ulaşabilir. Akciğer ortalarında ve plevraya yakın alanlarda kolaylıkla yerleşebilen basil, bu alanda çok küçük bir yangı oluşturur. Yangı alanında önce nötrofil lökositler belirir, zamanla makrofajların çoğaldığı görülür. 2-8 hafta sonra, plevranın hemen altında, 1-1,5 cm çapında, sınırları belirgin yuvarlakça bir lezyon oluşur; bu lezyona “Ghon odağı (ghon foküsü)” adı verilir. “Ghon odağı”ndaki basillerin bir bölümü “antijen sunan hücreler - APC” tarafından bölgesel (trakeobronşial) lenf düğümlerine taşınarak oralarda da yeni odaklar oluşmasına neden olur. Akciğerdeki tek odak ile bölgesel lenf düğümlerinde oluşan odakların oluşturduğu bütüne “Ghon kompleksi” adı verilir. Tablo bu aşamada stabil kalabilir, klinik belirti vermez; radyolojik olarak saptanamayan fibrotik ve bazıları kireçlenmiş bu lezyonların içlerinde canlı basillerin bulunabilir. Bu aşamada kalmış bireylerin PPD (purified protein derivative) testleri pozitif çıkar. Gelişmesi önlenemeyen Ghon kompleksindeki basiller lenf yollarına girerek tüberkülozun tüm organlara yayılmasına neden olabilirler (miliar tüberküloz).
Tüberküloz Türleri > Primer Progressif Tüberküloz

Sosyoekonomik sorunlu toplumlarda ve beslenme sorunları olan çocuklardaki primer tüberküloz odağı kolayca aktifleşebilir. Aktifleşen olgularda tüm organlara yayılma (miliar tüberküloz) ve beyin zarlarının tüberkülozu (meninjit tüberküloz) genellikle ölümle sonlanır. Primer tüberkülozun erişkin bireylerde aktifleşmesi (progressif davranış) seyrek görülür (%10). Aktifleşme genellikle akciğerin tepe noktasında (apeks) başlar. Önceleri 1–3 cm çapında, ortasında kazeöz nekroz bulunan bir lezyon biçimindedir. Nekroz çevresinde epiteloid hücreler ve Langhans dev hücreleri bulunur; bu yapıya tüberkül adı verilir (hastalığa, tüberküllerden oluşan lezyonlar içermesi nedeniyle “tüberküloz” adı verilmiştir). Tüberküllerin çevresinde lenfositler, en dışta ise bağ dokusu kuşatması vardır.
Primer tüberkülozun ilerleyici (progressif) nitelik kazanmasıyla oluşan tablonun özellikleri hastanın vücut direncine ve basilin gücüne (virulans) bağlıdır. Bağışıklık sistemi sorunu olan hastalarda yüksek virulanslı bir basil enfeksiyonu özel bir pnömoni türü olan “tüberküloz bronkopnömonisi (kazeöz-jelatinöz pnömoni)”ne neden olur. Bu hastaların çoğunda, kan ve lenf dolaşımına da giren basil birçok organa yayılır (miliar tüberküloz).
Tüberküloz Türleri > Sekonder Tüberküloz

Gerileme dönemine girmiş önceki bir tüberküloz hastalığının alevlenmesi (reaktivasyon) olgusudur. Reaktivasyon ya Ghon odağının aktifleşmesi ya da dışarıdan gelen güçlü bir basilden kökenli yeni bir infeksiyonun (reinfeksiyon) sonucudur. Patoloji uzmanlarının ve teknisyenlerinin otopsi reinfeksiyonları, sağlıkçıların önemli meslek hastalıklarından biridir.
Risk faktörleri: Bağışıklık sistemi sorunları (HIV infeksiyonu), alkolizm, diabet, kanserler, kemoterapi ve radyoterapi tüberküloz reaktivasyonunda önemli risk faktörleridir.
Hastaların bir bölümünde, akciğer dokusunun değişik bölgelerinde oluşan lezyonların ortalarındaki kazeöz nekroz bronşlara açılabilir. Öksürük ve balgamla atılan nekrotik dokuların yerinde kalan boşluklara “kavern”, bu tür lezyonların bulunduğu olgulara “aktif kavernli tüberküloz” adı verilir. “Aktif tüberküloz” olarak nitelendirilen hastalık tablosu akciğerde sınırlı kalabilir. Sistemik yayılmalarda çok sayıda organ etkilenir (miliar tüberküloz). Miliar tüberkülozda, etken lenf yollarına girmişse akciğerlerin her yerinde, kan dolaşımına girmişse çok sayıda organda (böbrek, karaciğer, beyin, vd) 1–2 mm çapında tüberküller oluşur. Örneğin beyin etkilenmelerinde, beyin tabanında oluşan “örümcek ağı” görünümündeki fibrin lifleri arasında miliar tüberküllere rastlanır. Çocuklardaki tüberkülozlarda, beyin ventriküllerinde tümör gibi kitle yapan tüberküller kümesi oluşabilir (tüberkülom).
Tarihçe

Albert Calmette ve Camille Guérin adlı iki araştırmacı, 1920'lerin sonunda vereme karşı bir aşı geliştirmişlerdir. Bu iki araştırmacının soyadına atfen bu aşıya BCG (Bacillus Calmette-Guérin) adı verilmiştir.
Semptom ve bulgular

HIV enfekte olmayanlarda sadece % 5-10 oranında tüberküloz enfeksiyonu aktif hastalığa dönüşürken buna karşılık HIV ile ko-enfekte olanlarda bu oran % 30'lara çıkmaktadır. Ekstrapulmoner TB, akciğer TB ile birlikte görülebilir.
Semptom ve bulgular > Genel semptomlar

Sistemik belirtiler ateş, titreme, gece terlemesi, iştahsızlık, kilo kaybı ve yorgunluktur. Çomak parmak da görülebilir.
Semptom ve bulgular > Akciğerle ilgili

Göğüs ağrısı, yan ağrısı, 2 hafta ya da daha uzun süren öksürük, nefes darlığı, hemoptizi, balgam, ses kısıklığı gibi çeşitli semptom ve bulgular görülebilir.
Semptom ve bulgular > Akciğer dışı

Akciğer dışı tüberkülozda semptom ve bulgular tutulum yerine göre geniş bir yelpazede değerlendirilir. Tüberküloz stomatiti, ağız mukozasında görülen akciğer-dışı tüberkülozlar için iyi bir örnektir.
Nedenleri > Etyoloji

Tüberküloz etkeni bir dönem Mycobacterium tuberculosis (M. hominis) ve Mycobacterium bovis olarak adlandırılmasına karşın günümüzde bu iki serotipin Mycobacterium avium suşu olduğu tespit edilmiştir. Yani insanlardaki tüberkülozis etkeni Mycobacterium avium sups. tuberculosis, sığır tüberkülozisinin etkeni ise Mycobacterium avium sups. bovis'tir.
Mycobacterium türleri gram pozitif, hareketsiz, asit fast boyalara dirençli (bu yüzden Ziehl-Nielsen gibi özel metodlarla boyanırlar) basillerdir.
Nedenleri > Risk faktörleri

5 yaş altı çocuklar, HIV enfeksiyonlu kişiler, silikozis, kronik böbrek yetmezliği, lösemi, lenfoma, diyabet, akciğer kanseri, gastrektomi, jejunoileal bypass, bağışıklığı baskılayan tedavi alanlar, ilaç bağımlılığı, sigara, alkol risk faktörlerinden önemlileridir.
Mekanizma > Bulaşma

Hastalığın bulaşmasında portörler önemli rol oynarlar. Aktif akciğer tüberkülozlu hastadan öksürük, hapşırık, konuşma, şarkı söyleme ya da tükürme gibi eylemlerle, 0,5 - 5 mikron çapında bulaşıcı damlacıklar dışarı atılır. Tek bir hapşırıkla 40.000 damlacık dışarı atılabilir. Bu partiküller havada asılı kalarak bir süre canlılıklarını korurlar. Sağlam kişilerin bu partikülleri almasıyla hastalık bulaşmış olur. On bakteri bile enfeksiyona neden olabilir.
En bulaştırıcı hastalar balgam mikroskopisinde basil görülen akciğer ve larinks tüberkülozlu hastalardır. Mikroskopisinde basil gösterilemeyen hastaların bulaştırıcılığı düşüktür. Bulaşma riski en yüksek grup ise hasta ile yakın temaslılardır. Bunlar; aile fertleri, ev arkadaşları, işyeri arkadaşlarıdır. Uygun ve düzenli tedavi ile bulaştırıcılık 2-3 haftada sona erer. Bu sebeple hasta izole edilmeli ve tedavisine hemen başlanılmalıdır. Aktif ancak tedavi edilmemiş tüberkülozu olan bir kişi yılda 10-15 insana hastalık bulaştırabilir.
Mekanizma > Patogenez

Mycobacterium tuberculosis ile enfekte olanların yaklaşık % 90'ı asemptomatik latent enfeksiyon olarak kalır, latent TB olgularınında ömürleri boyunca % 10 oranında verem hastalığına ilerleme riskleri vardır. Ancak tedavi edilmediği takdirde aktif TB olgularında ölüm oranı % 50'den daha fazladır
Enfeksiyon küçük partiküller içindeki bakterilerin alveollere ulaşmasıyla başlar. Basiller buradaki makrofajlar tarafından alınırlar ancak öldürülemezler ve makrofaj içinde çoğalmaya devam ederler. Akciğerde ilk etkilenen bölgeye Ghon odağı denir ve genellikle akciğerin üst lob alt kısmında ya da alt lob üst kısmında yerleşmiştir. Çoğunlukla enfeksiyon burada sınırlandırılır. Ancak bazı bakteriler lenf yoluyla lenf bezlerine kan yoluyla da beyin, böbrek, kemik ve vücudun diğer organlarına yayılabilirler. En az etkilenen organlar kalp, iskelet kasları, pankreas ve tiroid bezidir.
Tüberküloz, granülomatöz inflamatuar durumlardan biri olarak sınıflandırılır. Makrofajlar, T lenfositler, B lenfositler ve fibroblastlar burada görev alırlar. lenfositler, enfekte makrofajları çevreleyerek granülomları oluşturur. Granülom mikobakterilerin yayılmasını engeller ve bağışıklık sistemi hücrelerinin etkileşimi için yerel bir ortam sağlar. Bakteriler granülom içinde atıl hale gelirler ve latent enfeksiyon oluştururlar. Tüberküloz granülomlarının bir başka özelliği, tüberküllerin merkezinde anormal hücre ölümü (nekroz) gelişmesidir. Çıplak gözle doku yumuşak beyaz peynir görünümünde olduğundan kazeöz nekroz olarak adlandırılır.
Özellikleri

Bilinen en eski hastalıklardan biri olmasına, sebebinin kesin olarak bilinmesine, 50 yıldır tedavisinin mümkün olmasına ve üstelik korunulabilir bir hastalık olmasına karşın, hâlâ dünyada en yaygın ve ölümcül bulaşıcı hastalıklardan biri olmaya devam etmekte ve yılda üç milyonu aşkın kişi verem nedeniyle kaybedilmektedir. Yerküre üzerinde yaşayan her üç kişiden birisi tüberküloz ile karşılaşmış ve onunla tanışmış durumdadır. Hâlen yılda 8 milyon yeni verem hastası teşhis edilmektedir.
Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde nüfusun çok büyük bir bölümü Mycobacterium tuberculosis bakterisi ile çocukluğunda karşılaşmıştır. Hastalık fark edilmeden geçirildikten sonra, bakterinin çok dirençli olması nedeniyle, vücutta uyur bir şekilde kalır. Kişinin savunma sisteminin zayıfladığı durumlarda yeniden hastalık oluşturma potansiyeline sahiptir. Hastalanan kişinin tanısı konulduktan sonra mutlaka en az 6 ay süreyle ilaç tedavisi görmesi gerekmektedir. Tedavi ile iyileşme görülen hastalar Verem Savaş Dispanseri 'ne kontrole giderler. Önceleri sık olan kontroller daha sonra hastanın durumuna göre daha seyrek olur.
Alınan etkenler öncelikle primer efekt denilen lezyonları oluşturur. Burada makrofajlar etkenleri fagosite ederek lenf dolaşımı aracılığıyla yakın lenf yumrularına götürür. Burada ise etkene karşı tekrar yangısal bir reaksiyonun oluşturduğu primer kompleks denilen yapılar oluşur. Mekanizma şöyledir: Makrofajlarca fagosite edilen etkenler yüksek virulensa ve barındırdıkları enzimler sayesinde makrofajların ölümüne neden olur. Fagosite edilen etkenlere karşı makrofaj lizozomları peroksidaz, süper oksit dismutaz ve iNOS (Nitrik oksit sentetaz) gibi reaktiflerin yanına defensin adı verilen molekülleri de üretir fakat Mycobacterium etkenlerine karşı bu işlem başarısız olur. Bunu diğer fagositlerin göçü izler. Ölen makrofajlar ve lenfostiler fagositoza devam eder ancak etkenler her defasında bu savunma hücrelerini öldürerek serbest kalır. Bunu izleyen süreçte majrofajların salgıladığı Growth faktörleri ve fibronektik gibi mediatörler bölgeye fibrosit göçünü sağlar. Fibrositler fibrin ve bağ doku üretmeye başlayarak etkeni kapsül içinde (tüberküloz granülomu, Ghon fokusu) sınırlandırmaya çalışır. Tüm bunlar süregelirken granülomun merkezinde nekrotik yani ölü hücrelerden oluşan bir alan vardır. Burada post disftrofik kalsifikasyon sonucu kalsiyum tuzları çöker. Tipik olgunlaşmış bir granülom şunları içerir; merkezde kalsifiye alan, bunun etrafında kazefikasyon nekrozu geçirmiş savunma hücreleri, nekrotik kuşakta histopatolojik tanıda önem taşıyan Langhans tipi dev hücreleri ve en dışta bağ doku kapsülü.
Teşhisi

Hastalığın teşhisi balgamın özel boyalar ile boyandıktan sonra, mikroskopta muayenesi sonunda, hastalık etkeni olan Mycobacterium tuberculosisin gösterilmesi ile konulur. Ayrıca balgamın özel işlemlerden geçirildikten sonra kültüre ekilmesi sonucu, kültürde üremesi de tanıyı kesinleştirir. Bazen, balgam muayenesinde hastalık etkeni görülemez iken, kültürde üreyebilmektedir. Balgam muayenesi hemen sonuç verirken, kültür sonucu iki ay gibi bir süre sonunda elde olunmaktadır. Bazı kültür tekniklerinde daha kısa sürede sonuçlar alınabilmektedir.
Akciğer grafisi en çok görülen form olan akciğer tüberkülozunun tanısında diğer önemli bir testtir. Ayrıca hastalık etkeni ile karşılaşılıp karşılaşılmadığını gösteren PPD testi ya da TDT denilen tüberküloz deri testi yapılır.
Hastalığın sık görülen formlarında balgamın mikroskop altında muayenesi, kültüre ekilmesi, akciğer filmi tanı için çoğunlukla yeterlidir. Ancak bakteriyolojik muayene yapmadan, sadece akciğer filmi ile tanı konulması yeterli değildir.
Tarama

Tüberküloz taramalarında amaç yüksek riskli grupların taranmasıdır. Bu grupta; sağlık çalışanları, verem hastalarının temaslıları, cezaevlerinde kalanlar ve bağışıklığı baskılayan herhangi bir hastalığı olanlar yer alır. Bunun yanında huzurevinde kalanlar, göçmenler, mülteciler, evsizler, alkolikler, ilaç bağımlıları da risk grubu olarak kabul edilir.
Tarama amacıyla akciğer grafileri ve tüberküloz cilt testi kullanılır. Bunlarda patoloji saptananlar ya da semptomu olanlardan balgamda basil araştırılması ve daha ileri incelemeler yapılır.