Siroz
Derecelendirme

Sirozun şiddeti genellikle Child-Pugh skoru (Child-Pugh-Turcotte skoru olarak da bilinir) ile sınıflandırılır. Bu sistem 1964 yılında Child ve Turcotte tarafından geliştirilmiş ve 1973 yılında Pugh ve diğerleri tarafından modifiye edilmiştir. İlk olarak portal dekompresyon için elektif cerrahiden kimlerin faydalanacağını belirlemek amacıyla oluşturulmuştur. Bu skorlama sistemi bilirubin, albümin ve INR gibi laboratuvar parametrelerini kullanır. Asit varlığı ve ensefalopatinin şiddeti de skorlamaya dahil edilir. Hastalar sınıf A, B veya C olarak sınıflandırılır. Sınıf A iyi prognoza sahipken, sınıf C yüksek ölüm riski altındadır.
| Child-Pugh Sınıfı | Puanlar | Karaciğer Fonksiyonu | Prognoz | Abdominal cerrahi sonrası mortalite |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Child-Pugh Sınıf A | 5–6 puan | İyi karaciğer fonksiyonu | 15–20 yıl | 10% |
| Child-Pugh Sınıf B | 7–9 puan | Orta derecede bozulmuş karaciğer fonksiyonu |  | 30% |
| Child-Pugh Sınıf C | 10–15 puan | İleri karaciğer fonksiyon bozukluğu | 1–3 yıl | 82% |
Child-Pugh skoru, majör bir ameliyattan sonra mortalitenin geçerliliği kanıtlanmış bir öngörücüsüdür. Örneğin, Child sınıf A hastalarında ölüm oranı %10, Child sınıf B hastalarında ölüm oranı %30 iken Child sınıf C hastalarında abdominal cerrahi sonrası ölüm oranı %70-80'dir. Elektif cerrahi genellikle Child sınıf A hastalara yöneliktir. Child sınıf B hastalarda cerrahi risk artmıştır ve tıbbi optimizasyon gerekebilir. Genel olarak, Child sınıf C hastalarının ise elektif cerrahi geçirmesi önerilmez.
Geçmişte, karaciğer nakli için uygun adayları belirlemede Child-Pugh sınıflandırması kullanılmaktaydı. Child-Pugh sınıf B genellikle nakil için değerlendirme endikasyonudur. Ancak, bu skoru karaciğer nakline uygunluk açısından kullanırken birçok sorun yaşandı. Bu nedenle MELD skoru oluşturulmuştur.
Son Dönem Karaciğer Hastalığı Modeli (Model for End-Stage Liver Disease − MELD) skoru geliştirilmiş ve 2002 yılında onaylanmıştır. United Network for Organ Sharing (UNOS) tarafından Amerika Birleşik Devletleri'nde karaciğer nakli bekleyen kişilere karaciğer nakli tahsisini belirlemenin bir yolu olarak onaylanmıştır. Ayrıca siroz, alkolik hepatit, akut karaciğer yetmezliği ve akut hepatit için geçerliliği kanıtlanmış bir sağ kalım öngörücüsü olarak da kullanılmaktadır. Değişkenler arasında bilirubin, INR, kreatinin ve diyaliz sıklığı yer almaktadır. 2016 yılında değişkenlere sodyum da eklenmiştir ve skor genellikle MELD-Na olarak anılmaktadır.
MELD-Plus, kronik karaciğer hastalığının şiddetini değerlendirmek için kullanılan bir başka risk skorudur. Massachusetts General Hospital ve IBM arasındaki bir iş birliği sonucunda 2017 yılında geliştirilmiştir. Dokuz değişken, sirozla ilişkili bir hastane yatışından taburcu olduktan sonra 90 günlük mortalite için etkili öngörücüler olarak tanımlanmıştır. Bu değişkenler arasında Son Dönem Karaciğer Hastalığı Modeli'nin (MELD) tüm bileşenlerinin yanı sıra sodyum, albümin, total kolesterol, beyaz kan hücresi sayısı, yaş ve hastanede kalış süresi yer almaktadır.
Hepatik venöz basınç gradyanı (karaciğere gelen ve giden kan arasındaki venöz basınç farkı) da ölçülmesi zor olsa da sirozun şiddetini belirler. Değerin 16 mm veya daha fazla olması ölüm riskinin önemli ölçüde arttığı anlamına gelir.