stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Türksat

| --- | --- |

Slogan: İletişimde Uzay Çağı
Tip: Anonim şirket
Tür: Uydu işletmeciliği
Kuruluş: 22 Temmuz 2004 (2004-07-22)
Genel merkezi: Gölbaşı , Türkiye 
Önemli kişiler: Ahmet Hamdi Atalay (Genel Müdür)
Sahibi: Türkiye Varlık Fonu
Web sitesi: turksat.com.tr
Türksat'ın eskiden kullandığı logo.
Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş., Türkiye'nin Kablo TV ve tek uydu operatörüdür.
Türksat A.Ş., Türk Telekom'un özelleştirilmesi sürecinde, 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu'na  16 Haziran 2004 tarih ve 5189 sayılı “Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 5. maddesi ile eklenen ek 33. madde uyarınca, ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge pozisyonlarının hakları, yönetimi ve işletme yetkisine sahip olmak ve bununla ilgili yükümlülükleri yerine getirmek, adına kayıtlı ve diğer operatörlere ait uyduları işletmeye vermek ve bu alanlarda faaliyet göstermek üzere kurulmuştur.
Türksat Uydu Haberleşme ve Kablo TV İşletme A.Ş., 2 Temmuz 2004 tarih ve 5189 sayılı kanunun Ek 33. maddesi uyarınca kurulmuş 22 Temmuz 2004 tarihi itibarıyla da faaliyete geçmiştir. Bu kanun gereğince uydu işletmeciliği Türk Telekom'dan alınıp Türksat Uydu Haberleşme ve Kablo TV İşletme A.Ş.'ye verilmiştir. Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş., bir özel hukuk tüzel kişisi olmakla birlikte tamamı devlete ait bir şirkettir. Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş. devlet adına uydu işletmeciliği yapmaktadır. Uydunun kontrol ve denetim hakkı da Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş.'ye aittir.
800 civarında televizyon ve radyo data yayını vardır. Şirket; televizyon ve radyo yayıncılığı, Kablo TV hizmeti, internet bağlantısı, veri transferi, VoIP gibi hizmetleri sunmaktadır.
Uydu Filosu ve Özellikleri

Türkiye'nin ilk uydusu Türksat 1A, 24 Ocak 1994 tarihinde fırlatılmış ve kalkışından 12 dakika sonra infilak etmiştir. Türksat 1B uydusu da aynı yıl içinde gönderilmiştir. Şirketin üçüncü uydusu Türksat 1C, 1996 yılında hizmete alınmıştır. Türksat 2A (Eurasiasat 1) uydusu ise 10 Ocak 2001 tarihinde fırlatılmıştır. Türksat 1C ile aynı konumda görev yapmıştır.
Türksat 3A uydusu, 13 Haziran 2008 saat 01:05'te  Türksat A.Ş. ile Fransız iletişim şirketi Thales Alenia Space arasında imzalanan sözleşmeye bağlı olarak Fransız Guyanası'ından fırlatılmıştır.
Türksat 4A uydusu, 14 Şubat 2014 saat 23.09'da Kazakistan'da bulunan Baykonur Uzay Üssü'nden Proton taşıyıcı roketiyle fırlatıldı. 4 Ay boyunca 50.0° Doğu boylamında test edildi. 9 Haziran 2014 tarihinde test yörüngesinden ayrılıp asıl görev yapacağı 42.0° Doğu boylamındaki yerine yerleşti. Haziran 2014 sonunda hizmet vermeye başladı. 15 Temmuz 2014'te Türksat 2A'daki yayınları devralması planlanmaktaydı fakat Türksat A.Ş.'den yapılan açıklamada ramazan ayı nedeniyle yayıncı kuruluşlar ve izleyici talepleri nedeniyle aktarmaların ileri bir tarihe ertelendiği açıklandı. Fakat Türksat A.Ş. tarafından 11 Eylül 2014 tarihinde yapılan açıklamada 17 Eylül 2014 tarihini 18 Eylül 2014'e bağlayan gece yarısı Türksat 2A'dan  Türksat 4A'ya kanal geçişlerinin yapılacağını açıkladı ve de 17 Eylül 2014 tarihini 18 Eylül 2014'e bağlayan gece yarısı Türksat 2A'dan Türksat 4A'ya kanal geçişleri gerçekleşti.
Uydu Filosu ve Özellikleri > Geçmişten Günümüze Uydu Filosu

| Adı | Fırlatıldığı Merkez | Fırlatılma Tarihi | Konumu | Durumu | Üretici Firma | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Türksat 1A | Guyana Uzay Merkezi | 24 Ocak 1994 | Fırlatma Başarısız | Fırlatma Başarısız | Thales Alenia Space | Fırlatma sonrası meydana gelen roket arızası nedeniyle okyanusa düştü. |
| Türksat 1B | Guyana Uzay Merkezi | 10 Ağustos 1994 | 42.0° Doğu (1994-1996) 31.0° Doğu (1996-2006) Mezarlık yörüngesi (2006-günümüz) | Pasif | Thales Alenia Space | Türksat 1A'nın yerine yapılmıştır. |
| Türksat 1C | Guyana Uzay Merkezi | 10 Temmuz 1996 | 42.0° Doğu (1996-2008) 31.0° Doğu (2008-2010) Mezarlık yörüngesi (2010-günümüz) | Pasif | Thales Alenia Space | Uydu ismi ilk Türksat 1B olarak düşünülürken bu ismin Türksat 1A kazasından sonra sigorta aracılığyla yapılacak uyduya verilmesi sonrasında bu adı almıştır. |
| Türksat 2A (Eurasiasat 1) | Guyana Uzay Merkezi | 10 Ocak 2001 | 42.0° Doğu (2001-2016) Mezarlık yörüngesi (2016-günümüz) | Pasif | Thales Alenia Space | İlk ismi Eurasiasat 1 olarak düşünülen uydunun ismi seriyi devam ettirmek için Türksat 2A olarak değiştirilmiştir. |
| Eutelsat 31A (Eurobird 3) | Guyana Uzay Merkezi | 27 Eylül 2003 | 31.0° Doğu (2014-2018) Türksat'taki görevi sonlanmıştır. | Pasif | Boeing | 2014-2018 yılları arasında Türksat tarafından Eutelsat'tan kiralanmış ve 4 sene işletilmiştir. |
| Türksat 3A | Guyana Uzay Merkezi | 13 Haziran 2008 | 42.0° Doğu | Aktif | Thales Alenia Space |  |
| Türksat 4A | Baykonur Uzay Üssü | 14 Şubat 2014 | 42.0° Doğu | Aktif | Mitsubishi Electric |  |
| Türksat 4B | Baykonur Uzay Üssü | 16 Ekim 2015 | 50.0° Doğu | Aktif | Mitsubishi Electric | Bu uyduyla birlikte 50.0° Doğu yörüngesinde ilk defa bir Türksat uydusu işletilmektedir. |
| Türksat 5A | John F. Kennedy Space Center | 8 Ocak 2021 | 31.0° Doğu | Aktif | Airbus |  |
| Türksat 5B | John F. Kennedy Space Center | 19 Aralık 2021 | 42.0° Doğu | Aktif | Airbus |  |
| Türksat 6A | John F. Kennedy Space Center | 9 Temmuz 2024 | 42.0° Doğu | Aktif | TUSAŞ |  |
Uydu Filosu ve Özellikleri > Ömrünü Tamamlamış Uydular

| Adı | Yörünge | Fırlatılma Tarihi | Görev Bitiş Tarihi |
| --- | --- | --- | --- |
| Türksat 1A | Başarısız | 24 Ocak 1994 | Roket arızası sonucu okyanusa düştü. |
| Türksat 1B | 31.0° Doğu | 10 Ağustos 1994 | Aralık 2005 |
| Türksat 1C | 42.0° Doğu | 10 Temmuz 1996 | 23 Eylül 2010 |
| Türksat 2A | 42.0° Doğu | 10 Ocak 2001 | 27 Eylül 2016 |
Türksat A.Ş.; 42.0° Doğu ve 50.0° Doğu  yörüngesinde sahip olduğu Türksat 3A, Türksat 4A ve Türksat 4B haberleşme uydularını işletmektedir. Türksat A.Ş. ayrıca 31.0° Doğu yörüngesinde kiraladığı Eutelsat 31A uydusuyla faaliyetlerine devam etmektedir. Şu anda yapım aşamasında olan  Türksat 5A ve Türksat 5B uydularının ise 42.0° Doğu yörüngesinde hizmet vermesi ve 2018 ve 2019 yıllarında uzaya gönderilmesi planlanmaktadır.
Uydu Filosu ve Özellikleri > Türksat 3A

Türksat 3A 13 Haziran 2008 tarihinde Fransız Guyanası'ndaki Guyana Uzay Merkezi'nden fırlatılmıştır. Türksat 3A uydusu 16 Temmuz 2008 tarihi itibarıyla faaliyetlerine başlamıştır. 42.0° Doğu yörüngesinde hizmet veren Türksat 3A haberleşme uydusu, Türkiye başta olmak üzere tüm Avrupa, Kuzey Afrika ile tüm Türk Cumhuriyetlerinin yanı sıra Çin sınırına kadar uzanan bir kapsama alanına sahiptir. Türksat 3A haberleşme uydusu Ku frekans bandında veri haberleşme hizmetleri de sunmaktadır. Türksat 3A haberleşme uydusu, coğrafi koşullar nedeniyle radyolink ve kablo iletişim altyapısı mevcut olmayan bölgelere VSAT terminalleri aracılığıyla internet, ses ve görüntü hizmetlerinin götürülmesi için kullanılabilmektedir.
Uydu Filosu ve Özellikleri > Türksat 4A

Türksat 4A ve Türksat 4B haberleşme uydularının tedariki için 7 Mart 2011 tarihinde Mitsubishi Electric firması ile sözleşme imzalanmıştır. Türksat 4A uydusu 14 Şubat 2014 tarihinde Kazakistan'ın Baykonur Uzay Üssü'nden Proton roketiyle uzaya gönderilmiştir. Türksat 4A BSS frekans bandında; Türkiye, Kuzey Afrika, Avrupa, Ortadoğu ve Asya'yı, FSS frekans bandında ise Sahra Altı Afrika bölgelerini kapsamaktadır. Türksat 4A uydusu üzerinde ayrıca Ka bandı da kullanılmaktadır. Türksat 4A uydusuyla daha önce hizmet verilemeyen Sahra Altı Afrika'ya da Türksat 4A aracılığıyla DTH, SNG, VSAT gibi hizmetlerin sunulması mümkün olmuştur. Türksat 4A'nın, 42.0° Doğu yörüngesinde 2016 yılı başında ömrünü tamamlaması beklenen Türksat 2A'nın yerini alması planlanmıştır. Bu yörüngedeki Türksat uyduları üzerinden yayın yapan televizyon 2014 yılı sonu itibarıyla 580'e ulaşmıştır.
Uydu Filosu ve Özellikleri > Türksat 4B

50.0° Doğu boylamında hizmet vermesi planlanan olan Türksat 4B uydusunun üretimi ve testleri 4 Haziran 2014 tarihi itibarıyla tamamlanmıştır. 16 Mayıs 2014'teki Proton roketi arızası sonrası durdurulan fırlatmalar, 28 Eylül 2014 tarihinde tekrar başlamıştır. Türksat 4B uydusunun 2015 yılı içerisinde uzaya fırlatılması planlanmaktadır. Türksat 4B uydusu; Türkiye, Afrika, Avrupa, Orta Doğu ve Güney Batı Asya'yı kapsama altına alacaktır. Türksat 4B uydusu üzerinden Ku frekans bandında televizyon yayıncılığına ilave olarak Ka frekans bandındaki spot kapsama alanları ile yüksek hızlı ve daha düşük maliyetlere sahip internet erişim hizmetleri sunulması planlanmaktadır. Türksat 4B uydusuyla birlikte 50.0° Doğu yörüngesinde ilk defa bir Türksat uydusu yer alacaktır.
Uydu Filosu ve Özellikleri > Türksat 5A

Türksat 5A uydusunun 31.0° Doğu yörüngesinde faaliyet göstermesi planlanmaktadır. Türksat 5A uydusunun temini için gerekli teknik hazırlık komisyonu oluşturulmuş, potansiyel uydu üreticileri belirlenerek, RFI (Request For Information) dokümanları gönderilmiştir. Şubat 2015 itibarıyla uydu üretici firmalarından gelen cevaplar değerlendirilmektedir. Türksat 5A ve 5B uyduları sözleşmesi 9 Kasım 2017 tarihinde imzalandı. Uydu 8 Ocak 2021 Cuma günü Türkiye saati ile 05.15'te Cape Canaveral Üssü'nden başarıyla fırlatıldı.
Yasal Yükümlülükler ve Faaliyet Alanları > Uydu Hizmetleri

Türksat A.Ş. 8 Ekim 2005 tarih ve 25960 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2005/9481 karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla; ulusal uydu programı ve insan kaynağı yetiştirme konularında yetkilendirilmiştir. Buna göre; yurt içinde kurulan ve kurulacak uydu üretim tesislerinde, uyduların ve alt sistemlerinin üretilmesi, entegrasyonu, test edilmesi, uydu ve uzay teknolojilerinde ülke ihtiyaçlarını karşılamak üzere uzman iş gücünün yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi ve istihdamı, yeni pazarlara girilmesi, uydu pazarındaki etkinliğin artırılması ve uydu alanında Dünya'daki gelişmelerden uzak kalınmaması amacıyla yeni şirket kurulması veya kurulu bulunan şirketlere ortak olunması veya satın alınması hususlarında Türksat A.Ş. yetkilendirilmiştir.
Yasal Yükümlülükler ve Faaliyet Alanları > Kablo TV

21 Nisan 2005 tarih ve 5335 sayılı Kanun Geçici 10. maddesi uyarınca, kablo altyapısı ve bu altyapı üzerinden yürütülen hizmetler Türk Telekom'dan Türksat A.Ş.'ye devredilmiştir. Böylece, Türksat A.Ş. uydu operatörlüğünün yanı sıra, kablo operatörlüğü görevini de üstlenmiştir.
2005 yılı Temmuz ayı itibarıyla Kablo TV'yi Türk Telekom'dan devralmıştır.
23 ilde yerli ve yabancı televizyon kanallarından oluşan yayınları fiberoptik ve koaksiyel kablolardan oluşan altyapı aracılığı ile aktarılan televizyon yayınları hizmetidir.
Türksat A.Ş. Analog Kablo TV adı altında 30 civarında televizyon kanalı ile analog yayın yapmaktadır.
Kablo TV adı altında aynı altyapı üzerinden 150'nin üzerinde televizyon kanalıyla dijital ve HDTV yayınları, pay TV yayınları ve interaktif hizmetler vermektedir.
Yasal Yükümlülükler ve Faaliyet Alanları > TürksatVSAT

Ses, veri, e-sağlık, e-devlet, e-eğitim, Acil durum haberleşmesi, VPN gibi servisleri uydu üzerinden sağlayan hizmetidir.
Ülkemizdeki bazı kurumlarla anlaşarak (Bakanlıklar, kamu kuruluşları) bu kurumların teşkilatları arasında daha hızlı ve kesintisiz haberleşmeyi sağlamaktadır.
Türksat A.Ş., uyduları aracılığı ile hızlı ve kesintisiz hizmet sunmayı garanti etmektedir. Bu hizmet kamu kuruluşları, bankalar, oteller, sağlık kuruluşları vb. kurumlarca kullanılabilmektedir.
Yasal Yükümlülükler ve Faaliyet Alanları > Acil Durum Haberleşmesi

Acil durum haberleşmesi deprem, yangın, seferberlik, savaş vb. olaylarlarda genel olarak kullanılan iletişim sistemlerinde kesinti olduğu zamanlarda uydu aracılığı ile iletişim yapılmasında kullanılmaktadır.
Yasal Yükümlülükler ve Faaliyet Alanları > Mobil Uplink/Downlink hizmetleri

Türksat A.Ş., Mobil Uydu Yer İstasyonları araçları ile herhangi bir yerden canlı maç yayınları, uluslararası haber geçişleri gibi hizmetler vermektedir.
Yasal Yükümlülükler ve Faaliyet Alanları > Sabit uplink/downlink hizmetleri

Yerel ve uluslararası televizyon ve radyo yayınlarını Statistical Multiplexing adında bir sistem ile paketlenerek Türksat A.Ş. Uplinkleri'nden uyduya iletilmektedir.
Yasal Yükümlülükler ve Faaliyet Alanları > Teleport hizmetleri

Uplink istasyonları aracılığı ile diğer uydular üzerinden yayınlar alınarak başka uydulara aktarılması hizmetlerini sunmaktadır.
Yasal Yükümlülükler ve Faaliyet Alanları > TürksatGlobe®

TürksatGlobe®, Türksat A.Ş. bünyesinde coğrafi bilgi teknolojileri (uzaktan algılama, görüntü işleme, coğrafi bilgi sistemleri, coğrafi programlama, global konumlama) konularında sunulan ürünler ve hizmetlerin markasıdır.
TürksatGlobe® faaliyetleri, Türksat A.Ş. bünyesinde 2008 yılında kurulmuş olan Coğrafi Bilgi Teknolojileri Müdürlüğü bünyesinde yürütülmektedir. Söz konusu ürün ve hizmetler, tarım, madencilik, ormancılık, ulaşım, enerji, orman yangınlarının boyutlarının belirlenmesinde, maden aramalarında, sel ve deprem gibi doğal afetlerdeki hasar tespitinde, şehir imar planlarının hazırlanmasında ve kaçak yapılanmaların takibine yönelik olarak, başta kamu kurumları olmak üzere isteyen tüm özel ve tüzel kişilerin kullanımına sunulmaktadır.
Yasal Yükümlülükler ve Faaliyet Alanları > Kablo İnternet

Kablonet adı altında Kablo TV ve Türksat FTTH altyapısı üzerinden 1000 Mbps hızlara kadar genişbant internet hizmetleri vermektedir.
Kanal Güncelleme Sistemi

Aralık 2013'te hizmete alınmış Türksat Kanal Güncelleme Sistemi (TKGS), ücretli platformlarda olduğu gibi sıralı kanal listesi ve otomatik kanal listesi hizmetidir. TKGS özelliği Türksat 3A ve Türksat 4A uyduları üzerinden çalışmaktadır.
Genel Müdürler

| № | Genel Müdür | Görev Başlangıcı | Görev Bitişi |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Osman Dur | 22 Temmuz 2004 | 25 Ekim 2007 |
| 2 | Dr. Özkan Dalbay | 25 Ekim 2007 | 21 Nisan 2014 |
| 3 | Prof. Dr. Ensar Gül | 21 Nisan 2014 | 6 Nisan 2016 |
| 4 | Cenk Şen | 6 Nisan 2016 | 21 Ocak 2021 |
| 5 | Hasan Hüseyin Ertok | 21 Ocak 2021 | 26 Eylül 2024 |
| 6 | Ahmet Hamdi Atalay | 26 Eylül 2024 | Görevde |
Türksat 3A Kapsama Alanı
Türksat 4A Kapsama Alanı
Türksat 4B Kapsama Alanı
Çevre felaketi

Petrol yüklü bir tankerin kaza geçirmesinden sonra yüzlerce ton ham petrolün çevreye yayılması sonrası görüntü
Çevre felaketi, doğadaki çeşitli unsurlar ile onlarla dolaylı ya da dolaysız olarak ilgili başka unsurlara insan eliyle verilen zarara bağlı gelişen felakettir. Doğal kaynaklı felaketlere ise doğal felaketler denir.
Çevre felaketleri

Milyonlarca yıl süren biyolojik süreçlerin sonucunda oluşan doğal hayat içindeki unsurların karşılıklı dengesi ile varlığını korumuştur. Tarih boyunca bazı doğal felaketler (seller, depremler, volkanik patlamalar vs.) olmuşsa da bu felaketler doğa üzerindeki etki gücü ve oluşan durumun tersine dönüşü bakımından sanayileşme ve doğal kaynakların kullanımıyla başlayan süreçte insanoğlu tarafından yapılan suistimallerin yanında çok önemsiz kalmaktadır.
Doğa kendi içinde oluşan felaketleri bir şekilde düzenleyebilmekteyken insanoğlunun eliyle ortaya çıkan felaketler suni bir takım koşullar oluşturduğundan doğa kendi kendini yenileyememekte hatta ozon tabakasının delinmesi, küresel ısınma gibi insanlığı hiç de kolay kolay kurtulamayacağı felaketlerle yüz yüze getirmektedir. Sanayileşme, iktisadi kalkınma ve enerji gibi konularda ülkelerin birbirleriyle kıyasıya rekabet halinde olduğu ve bu rekabetten geri kalan ülkelerin ise ister istemez diğer ülkelere karşı zayıf konuma düştüğü günümüzde çevre felaketlerine de gelişmenin göz ardı edilebilecek yan etkileri gözüyle bakılmakta ve bu felaketler Medya'ya da ancak büyük ölçüde ve ani ölümler olduğunda yansımaktadır. Oysa Küresel ısınma gibi çevre felaketleri yüzlerce yıl sonra değil aynı nesil içinde bile gözle görülebilecek sıcaklık, kuraklık, kıtlık vs. etkilerini beraberinde getirmektedir.
Küresel çevre felaket ve tehditleri

Küresel Isınma : II. Dünya Savaşı sonrasında dünya nüfusu 2 kat, buna karşılık enerji kullanımı 4 kat artmıştır. 1958 yılında atmosferdeki 315 ppm/m³ karbondioksit oranı 2004'te 379 ppm/m³ olmuştur. ABD dünya nüfusunun %4'üne sahipken karbondioksit üretiminin %25'ini gerçekleştirmektedir. The Observer gazetesinin Şubat 2004'te yayımladığı Pentagon'a ait Küresel Isınma Raporu'na göre önümüzdeki 20 yıl içerisinde Avrupa'da birçok kıyı kenti sular altında kalacaktır. Guardian gazetesinde 2004 yılında yer alan küresel ısınma haritasına göre bundan en az etkilenen bölgeler Türkiye ve Ortadoğu ile kıyı kesimleri hariç Kuzey Afrika'dır. Bununla birlikte Türkiye meteoroloji kurumunun verilerine göre Türkiye'de 2007 yılı yaz dönemi sıcaklıkları bakımından son 78 yılın en sıcak yazı yaşanmaktadır.
Endüstriyel ve tarımsal felaketler

2005 Jilin kimyasal tesisinde patlama
ABD'de The Dust Bowl (1934-1939)
Alamosa Nehri'ne Summitville maden ocağından siyanür, ağır metller ve asit karışması sonucu 17 millik alandaki tüm deniz yaşamının yok olması.
AZF Toulouse kimyasal tesislerinde patlama (2001)
Bhopal felaketi (1984)
Japonya'da Minamata'daki cıva zehirlenmesi.
Itai-itai felaketi, Japonya'da kadmiyum zehirlenmesi
Kalifornia'da Dunsmuir yakınlarındaki Sacramento Nehrine 20.000 galon miktarında ölümcül kimyasallar (metam sodyum, tradename Vapam) karışması sonucu 38 millik alandaki deniz yaşamının yok olması.
Kuveyt petrol yangınları, Körfez Savaşı sırasında Kuveyt petrollerini kullanılmasını engellemek için Saddam Hüseyin, petrol kuyularını ateşe vermiştir. Basra Körfezi'nin zehirli duman ve kül ile kaplanmasına neden olmuştur. 7 ay sonra söndürülebilen çukurlar büyük çevre felaketleri arasında yerini almıştır.
Love Canal toksik atık bölgesi
Papua Yeni Gine'de maden faaliyetlerinden ötürü Ok Tedi nehir sisteminde hasar.
Nükleer felaketler

Çernobil kazası
Fukuşima I Nükleer Santrali kazaları
Hiroşima ve Nagasaki'ye atılan atom bombaları
İngiltere'de Windscale reaktör çekirdeği tutuştu. Özellikle iyot-131'in kazanın olduğu merkezden 150 km'lik yarıçaplı
daire içinde et ve süte karıştığı görüldü. (1967)
Japonya'da Tokaimura Nükleer Santral kazası sonucu 49 işçi yüksek radyasyon aldıkları nedeniyle tedavi altına alındı. Santral civarında yaşayan 310 bin kişi evlerinden dışarı çıkarılmadı, 10 kilometrelik bölge yasak ilan edildi. (1999)
Three Mile Island ABD-Pennsylvania-Harrisburg'da Three Mile adası kazası olarak bilinen kazada çekirdek erimesi sonucu iyot-131 kaçağı oldu. (1979)
Petrol sızıntısı

Amoco Cadiz :Tarihteki 5.büyük petrol sızıntısına The Amoco Cadiz adlı süper tanker yol açmıştır. 16 Mart 1978'de geminin taşıdığı 1.619.048 varil petrol Brittany sahillerine akmış ve 76 sahil tümüyle petrole bulanmıştır.
Exxon Valdez : Exxon Valdez Şirketinin petrol tankeri Exxon Valdezden 24 Mart 1989 günü yaklaşık 11-30 milyon galon (50.000-150.000 m³) petrol denize boşalmıştır
Prestige petrol sızıntısı İspanya'nın kuzeybatısındaki Galiçya'da 13 Kasım 2002 tarihinde Yunan bandıralı Prestige gemisinden denize kimi kaynaklara göre 63,000 ton petrol akmıştır.
Diğer

Al-Hawizeh bataklığının kuruması
Amerikan Bizonlarının sayısının düşmesi
Ozon tabakasının delinmesi
Sömürgeleştirme faaliyeti sırasında yerli halkın ölümüne yol açan bulaşıcı hastalıkların bilinçli bir şekilde yayılması.
Nil levreğinin Afrika'daki Viktorya Gölüne bırakılmasıyla yerli balık türlerinin kırılması
Aral gölünü besleyen ırmaklar barajlar ile kesildikten sonra Aral gölü küçülmeye başlamıştır.
Nagasaki'nin 1945'te atom bombası atılmadan önceki ve sonraki hâli.
Exxon Valdez
Gittikçe küçülen Aral gölünün bir gemiyi 150 kilometre uzaklıkta çölün ortasında bırakışı.
Sinir gazı

Sinir gazı, solunum, enjeksiyon ya da deriden nüfuz yoluyla vücuda girip nöronlara (sinir hücrelerine) zarar vererek vücutta, istemsiz kasılma ve ölüme sebep olan kimyasal maddedir.
Genellikle kimyasal silah olarak kullanılan bu maddeler başlıca Tabun, Soman ve Sarin'dir.
Kimyasal ajan olarak sinir gazları

Konvansiyonel silahlar ile yapılan savaşlarda hızla sonuç almak isteyen ordular tarih boyunca çeşitli Kimyasal, Biyolojik ve Nükleer ajanları kullanarak düşmanlarına üstünlük sağlamak istemişlerdir. Antik Yunanistan'dan yakın geçmişte Suriye iç savaşına kadar birçok savaşta kimyasal ajanlar defalarca kimyasal silah olarak kullanıldı. Kimyasal silah olarak kullanılan ajanları dört ana grupta toplayabiliriz.
1) Sinir gazları (G-grubu, V-grubu ve A-grubu)
2) Yakıcı gazlar (Hardal gazı, Kükürtlü hardal, Levisit, Fosgen, Oksim)
3) Boğucu gazlar (Fosgen, Difosgen, Klor, Kloropikrin)
4) Kan zehirleyici ajanlar (Siyanür, Siyanojen klorür)
Bunlara ayrıca kapasite bozucu ajanlar, kargaşa bastırıcı ajanlar ve bitki öldürücüler de ek grup olarak eklenebilir.
Birinci Nesil Sinir Gazları (G-grubu sinir gazları)

Modern çağlarda en sık kullanılan kimyasal ajanlar yakıcı ve boğucu gazlar oldu. I. Dünya Savaşında bunların yaygın olarak kullanılmasıyla, öngörülemeyen yıkıcı ve yaygın etkilerinin görüldü ve bu ajanların sonraki savaşlarda kullanılması yasaklandı. 1936 yılında Nazi Almanyası'nda sentetik insektisidler üzerine bilimsel araştırmalar yapan Gerhard Schräder 2000'den fazla organofosfat kökenli sentetik bileşik sentezledi. Bu bileşiklerin insanlar ve hayvanlar üzerinde son derece toksik olduğunun fark edilmesi üzerine dönemin askeri ve politik baskısıyla çalışmaları sivil insektisit araştırmalarından askeri sinir gazı çalışmalarına yöneldi. Organofosfat pestisitler, genel yapısı bir fosfor atomunun benzersiz kimyasal özelliği ve karakteristik bir fosforil bağı (P = O) veya tiyofosforil bağı (P = S) olan bir organofosforlu bileşik sınıfıdır; böceklerde ve aynı zamanda insanlarda ve diğer birçok hayvanda Asetilkolinesteraz ve Butirilkolinesteraz enzimini inhibe ederler. Bunun sonucunda asetil kolin yıkımı durur, birikir ve Kolinerjik Sendrom olarak bilinen klinik tablo ortaya çıkar. Ajanın toksik gücüne göre klinik semptomlar hafiften ağıra hatta dakikalar içinde ölüme kadar gidebilir. Organofosfatların içinde hayli toksik olan ethil dimethilfosforamidocyanidat (Tabun, GA) sentezlenen ilk sinir gazı oldu. Bunu propan-2-yl methylphosphonofluoridate (Sarin, GB) takip etti. Bu grupta üretilen diğer sinir gazları 3,3-dimethylbutan-2-yl methylphosphonofluoridate (Soman, GD) ve cyclohexyl methylphosphonofluoridate (Siklosarin, GF) oldu. Bunlar 'Birinci Nesil Sinir Gazları' olarak tanındı ve hem üreticisinin adına hem de Almanya'ya ithafen “G-Grup” ajanlar olarak isimlendirildi. Almanlar bu gazları II. Dünya savaşında hiç kullanmadılar.
Sarin gazı, Japonya'da toplam 19 kişinin öldüğü ve yaklaşık 6000'den fazla kişinin etkilendiği 1994 Matsumoto sarin saldırısı ve 1995 Tokyo metro sarin saldırısı olaylarında kullanıldı.
İkinci Nesil Sinir Gazları (V-grubu sinir gazları)

II. Dünya savaşından sonra İngiltere, Almanya'nın bu konudaki deneyim ve teknolojisinden etkilendi ve 1951 yılında Porton Down laboratuvarlarında İngiliz Ranajit Ghosh ve J. F. Newman yeni bir tür toksik organofosfat bileşiğini sinir gazı olarak tanıttılar. Bu yeni bileşik VX (Ethyl ({2-[bis(propan-2-yl) amino] ethyl}sulfanyl)(methyl)phosphinate) olarak adlandırıldı. 1955'te VX ten daha zayıf ama tarımda kullanılamayacak kadar toksik olanVG (O, O-diethyl S-[2-(diethylamino)ethyl] phosphorothioate) (diğer adlarıyla Amiton ya da Tetram) bulundu. Takip eden yıllarda SSCB de bu maddeden VR (RVX), Çin de VC (CVX) isimli kendi türevlerini sentez ettiler. ABD, İngiltere'den sinir gazı teknolojisini transfer ederek 1961 yılındaNewport Chemical Depot’ta kendi kimyasal silah depolarını oluşturdu. Bu grup da 'İkinci Nesil Sinir Gazları' ya da Venom (Zehir) anlamında “V-grup” ajanlar olarak isimlendirildi.
VX, 13 Şubat 2017'de Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanında, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'un üvey kardeşi olan Kim Jong-nam’ın yüzüne sprey sıkılarak öldürülmesi olayında kullanıldı.