Av araçları markalaması

Türkiye'de su ürünleri avcılığı faaliyetleri, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmelik ve tebliğler ile düzenlenmektedir. Bu düzenlemelerin amacı, su ürünleri kaynaklarının sürdürülebilirliğini sağlamak, avcılık faaliyetlerini kontrol altına almak ve yasa dışı avcılığı önlemektir. Bu kapsamda, Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünleri Yönetmeliği çerçevesinde çıkarılan 5/1 Numaralı Tebliğ, ülkemizde su ürünleri avcılığının düzenlenmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanması açısından önemli bir mevzuat niteliğindedir. Bu tebliğin "diğer genel hükümler" başlıklı 48. maddesinin 3. fıkrasında yer alan bir düzenleme, su ürünleri avcılığında kullanılan av araçlarının markalanması konusunda önemli bir adımı ortaya koymuştur. Bu düzenlemeye göre, 1 Eylül 2021 tarihinden itibaren tüm av araçlarının, Tarım ve Orman Bakanlığının belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde markalanması zorunlu hale getirilmiştir (T.C. Resmi Gazete, 2020). İlgili Tebliğin gerektirdiği av araçları markalama talimatı ile ticari balıkçılıkta kullanılan av araçlarının kaydedilerek envanter oluşturulması ve yasa dışı avcılığı önleyerek su ürünleri kaynaklarının korunması hedeflenmektedir (T.C. Resmi Gazete, 2020). Bu talimat çerçevesinde av araçlarına takılacak markalar, uluslararası standartlara uygun, uzun ömürlü kullanım için tasarlanmış, aşınma, yıpranma ve paslanmaya karşı dayanıklı, güneş ışınlarının zararlı etkilerine ve tatlı su ile tuzlu suya karşı dirençli malzemelerden üretilmiştir. Avcılık faaliyetleri esnasında ortaya çıkabilecek her türlü fiziksel zorlamalara karşı maksimum dayanıklılık gösteren bu markalar, kelepçeli yapısı sayesinde güvenli ve pratik bir kullanım imkanı sunmaktadır (T.C. Resmi Gazete, 2020). Av araçları, turuncu renkli bir marka ile işaretlenmektedir. Bu markada, ürünün kimliğini belirten benzersiz bir QR kodu, 7 haneli seri numarası ve resmi Bakanlık logoları bulunmaktadır. Yazılar, turuncu markanın üzerine siyah lazerle basılmış olup, silinmeyen ve kolay okunabilir özellikte tasarlanmış, ayrıca elektronik sistemler tarafından basitçe tanımlanabilir şekilde düzenlenmiştir (T.C. Resmi Gazete, 2020). Her bir av aracı için verilen markalar birbirini takip eden seri numaralardan oluşmaktadır (T.C. Resmi Gazete, 2020). Av araçlarına ait markaların takılması işlemi, balıkçıların resmi başvuruları üzerine İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Av aracı kaybolursa veya çalınırsa, balıkçıların ilgili İl/İlçe Müdürlüklerine dilekçe ile bildirmeleri ve kayıtlardan sildirme talebinde bulunmaları gerekmektedir. Kayıtlarından silinen bir av aracının tekrar kullanılması yasaktır ve bu durum kaçak avcılık olarak değerlendirilecektir (T.C. Resmi Gazete, 2020). 1 Ocak 2022 tarihinden itibaren, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında, balıkçı gemilerinde kullanılan av araçlarının tamamının zorunlu olarak markalanması ve Su Ürünleri Bilgi Sistemi (SUBİS) kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Bu şartları yerine getirmeyen balıkçılar hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır (T.C. Resmi Gazete, 2020). Av araçları markalaması sadece ticari su ürünleri avcılığı yapan teknelerdeki av araçlarına uygulanmakta olup amatör/sportif avcılık yapanlara uygulanmamaktadır (T.C. Resmi Gazete, 2020).
Balıkçılık araçlarının markalanması, ALDFG 'nin önlenmesi ve yönetiminde önemli bir araç olarak görülmektedir. ALDFG 'nin önlenmesi veya azaltılması ise sürdürülebilir balıkçılık, sudaki besin ağının korunması ve denizel ekosistemin desteklenmesi açısından çok önemlidir (Deshpande vd., 2023).
Av araçları markalaması uygulaması IMO tarafından teşvik edilmiş ve FAO tarafından gönüllü kılavuzların yayınlanmasıyla geliştirilmiştir.
Terk edilmiş, kayıp ve başka şekilde atılmış balıkçılık araçları (ALDFG)küresel olarak deniz çöpünün önemli ve özellikle ölümcül bir bileşenidir. ALDFG 'nin yaban hayatına, bentik habitatlara, navigasyona ve insan refahına yönelik oluşturduğu tehditler akademik literatürde kapsamlı bir şekilde belgelenmiştir (Lovell, 2023; GESAMP, 2021; Gilman vd., 2021; Duncan vd., 2017; Hong vd., 2017; Macfadyen vd., 2009). Ayrıca bu küresel sorunun nedenlerini, büyüklüğünü ve etkilerini anlamak için halihazırda çok sayıda çalışma yapılmıştır (Gilman vd., 2022).
Giskes vd., 2022 ‘ye göre av aracı markalama sistemi FAO ve IMO tarafından belirtildiği üzere av aracı kayıplarının önlenmesi ve geri getirilmesi olasılığını arttıracağından deniz çöpüyle (ALDFG) mücadelede etkili bir araç olduğu, buna karşılık bu uygulamanın etkili bir şekilde yönetilememesi sonucunda ALDFG’ nin gıda güvenliğini, geçim kaynaklarını, insan sağlığını tehdit edebileceğinden söz etmektedir. 
Gilman vd., 2022 ‘e göre av araçlarının markalanması balıkçılık teçhizatının kasıtlı olarak terk edilmesini ve atılmasını caydırmakta, kayıp teçhizatın geri alınmasını ya da teçhizat kaybolduğunda veya terk edildiğinde raporlamasını sağlayarak ALDFG 'nin önlenmesinde ve azalmasında kilit rolü görmektedir. Ayrıca hırsızlık ve vandalizm için de caydırıcı olmaktadır. Bunun da av araçları markalamasının sağlam bir balıkçılık yönetimi ile birleştirildiğinde mümkün olabileceğini belirtir.
Chumchuen ve Krueajun, 2021 ’de Tayland Körfezi’nde av araçlarının markalanması uygulamasıyla ilgili bir araştırma yapmışlardır. Bu araştırmada bölgedeki hem küçük ölçekli hem de endüstriyel balıkçılarla yapılan görüşmeler sonucunda Tayland Körfezi'ndeki balıkçılar arasında av araçlarının markalanması konusunda giderek artan bir farkındalığın oluştuğunu, oluşan bu farkındalık ile gün geçtikçe av araçları markalaması uygulamalarını benimseme konusunda genel bir istekliliğin ortaya çıktığını tespit etmişlerdir.
He ve Suuronen, 2018 'e göre av araçlarının markalanmasına yönelik mevzuatlarda güçlü hükümlerin yürürlüğe konması, sahipliğin belirlenmesine yardımcı olabileceği gibi kasıtlı olarak atılmayı da önleyici bir unsur olarak hizmet edebileceğini öne sürmüştür.
Yang, (2023) ‘e göre ise av araçları markalamasının özellikle tuzak tabanlı pasif av araçlarının (sepet, kafes vb.) kullanıldığı balıkçılıkta önemli olduğunu ve bu uygulamanın ALDFG için kritik önleyici tedbirler arasında yer aldığını vurgulamaktadır. 
Gilman, (2015)’ e göre av araçlarına marka olarak radar reflektörleri ve radyo şamandıraları takılırsa teçhizatın izlenmesi sağlanarak kayıp riskinin azalacağını öngörmektedir.
FAO ’nun 2016 yılındaki raporunda, kayıp veya terk edilmiş av araçlarının raporlanmasının teşvik edilmesi durumunda av araçları markalaması uygulamasının etkinliğinin önemli ölçüde artacağı vurgulanmıştır. Hodgson, (2022) ise FAO ‘nun (2016) bu yaklaşımıyla sorunun kapsamını ve ölçeğini anlamaya, geri kazanımını sağlamaya ve belirli bir veri tabanı oluşturmaya yardımcı olacağını belirtmektedir.
Lovell, 2023 yılında yaptığı araştırmaya göre, av araçları markalaması ile ilgili mevcut yasalar ve politikalar hakkında farkındalık oluşturma ihtiyacı olduğunu tespit etmiştir. Yetki alanlarının birçoğunda av/çaba ilişkisi ve biyolojik verilerin toplanması için mevcut veri toplama sistemlerinin olduğunu ancak av araçları markalaması ve kayıp av aracı bildiriminin genellikle bu sistemlerin dışında tutulduğunu görmüştür.  Bunun nedeninin ise bu tür çabaları etkin bir şekilde yürütecek personelin sınırlı sayıda olduğunu veya bu tür verilerin nasıl toplanacağına dair bilgi bulunmamasından kaynaklandığını belirtmiştir. Lovell, (2023) ayrıca av araçları markalamasının tam olarak uygulanması ile balıkçılık alanları hakkında kılavuzluk sağlayabileceğini bunu da o bölge hakkındaki bilgilerle oluşturulan veri tabanıyla olacağını öngörmektedir. Bu sayede ülkeler, bölgesel balıkçılık örgütleri, balıkçılık enstitüleri vb. gibi kuruluşların da katkılarıyla kendi av araçları markalama sistemlerinin geliştirilmesine ve böylece o ülkedeki balıkçılık faaliyetlerinin daha etkin bir şekilde yönetilebilmesine yardımcı olacağını düşünmektedir. 
Literatürde bazı çalışmalar ise hayalet avcılıktan kaynaklanan ekonomik kaybı incelemiştir. Bunlarda biri olan Gilardi vd. ’nin 2010’ da Puget boğazında yaptıkları bir araştırmaya göre terk edilmiş bir solungaç ağı Dungeness yengeci (Metacarcinus Magister) için 19.656 ABD doları tutarında kayba, solungaç ağını bulunduğu yerden çıkarmak ise 1.358 ABD doları maliyete neden olmaktadır. Bu sebeple av aracını bulunduğu yerden çıkarmak maliyet/fayda oranı gözetildiğinde çok daha avantajlı olmaktadır. Bu faydayı sağlayabilmek için ise He ve Suuronen 2018 ve Kowalski ve Jenkins 2021 ‘e göre av aracının markalanıp yerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bilkovic vd., 2014’te ABD ‘nin Chesapeake Körfezi’nde yaptıkları bir çalışmada kurtarılmayan ve terk edilmiş yengeç kafesleri nedeniyle yılda 900.000 yengecin öldüğünü ve 300.000 dolarlık balıkçılık kaynağının kaybedildiğini belirtmişlerdir.
Sucul ortamlarda ne kadar balıkçılık ekipmanının terk edildiği bilinmemektedir (Toyoshima vd. 2021). Macfeadyen vd., 2009 ‘a göre Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) 2009 tarihli raporunda balıkçılık ekipmanlarının %0,02 ile %30 arasında kaybolduğu ve kayıp oranının konuma ve balıkçılık yöntemine bağlı olarak değiştiği tahmin edilmektedir. Richardson vd., 2018 ’e göre her yıl dünya çapında yaklaşık 640.000 ton balıkçılık ekipmanının kaybolabileceği tahmin edilmektedir. Ayrıca Lebreton vd. 2018 ‘de 2015 yılında yaptıkları bir çalışmaya göre Büyük Pasifik Çöp Alanı 'nda biriken 79.000 ton plastik atığın en az %46'sını ALDFG’ nin oluşturduğunu tahmin eden bir rapor ortaya koymuşlardır.
Deniz ve okyanuslarda kaybolan ya da bırakılan balıkçılık ekipmanlarının yaban hayatı ve ekosistemler üzerindeki olumsuz etkileri birçok literatürde karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan bazıları; Good vd., 2009 ‘a göre ABD'deki Washington eyaletinde kurtarılan 870 balıkçılık ağı içinde 32.000 organizmanın kalıntıları ve bu kalıntılar arasında deniz kuşları ve deniz memelileri de bulunmaktadır. Ayrıca Stelfox vd., 2016’ da 76 adet yayınlanmış çalışmaları incelemiş ve bunlara göre 40 türe ait 5.400'den fazla bireyin hayalet avcılık yüzünden ölmüş olduğunu belirlemiştir. Dahası Dau vd., 2009’da ABD, Kaliforniya'daki bir yaban hayatı rehabilitasyon tesisinin tıbbi tedavi kayıtları incelenmiş ve buna göre tesisin tedavi ettiği yabani hayvanların yaklaşık %10'unun balıkçılık ekipmanıyla ilgili yaralanmalara sahip olduğunu göstermiştir. Ek olarak sucul ortamda kaybolan av araçlarının Donuhue vd., 2001’de Havaii Adalarındaki resiflere ve Ballesteros vd., 2018 ‘de Tayland’da bulunan mercan resiflerine verdiği zararlar rapor edilmiştir.
Macfadyen vd., 2009 ‘da yaptığı çalışmada ALDFG'nin sosyo-ekonomik etkilerinin önem arz ettiğini belirtmiştir. Çalışmasında sürüklenen ve gemi pervanelerine dolanan ALDFG nedeniyle birçok deniz kazası meydana geldiğini, bu tür kazaların en ciddi örneklerinden birinin ise 1993 yılında Güney Kore'de yaşandığını ifade etmiştir. Kazada bir misina ağı büyük bir yolcu gemisinin pervanelerine dolanarak 292 kişinin hayatını kaybetmesine ve geminin sulara gömülmesine neden olmuştur.
Birçok çalışma da av araçları markalaması uygulamasının sebebi olan ALDFG ve hayalet avcılığın neden olduğu sorunları incelemiştir. Örneğin Edinger vd., 1998 kaybolan ya da bırakılmış av araçlarının bentos üzerindeki olumsuz fiziksel etkilerini, Phillips vd., 2010 ve Smith vd., 2014 ALDFG nedeniyle kıyı alanlarındaki bozulmaları, Huntington, 2019 suda ayrışan av araçlarının besin zinciri yoluyla su ürünlerinden insanlara geçen ya da geçme olasılığı olan mikroplastikleri ve kimyasalları incelemişlerdir.
Deniz ve okyanuslarımızdaki kayıp ve terk edilmiş av araçlarının ekosistemlere verdiği zararlar, bilimsel çalışmalarda sıklıkla belgelenmiştir. Bu olumsuz etkileri en aza indirmek ve sürdürülebilir bir balıkçılık yönetimi sağlamak amacıyla, av araçlarının markalanması gibi izleme ve kontrol sistemleri geliştirilmiştir. Bu sistemin tam olarak doğru bir şekilde uygulanmasıyla, sucul ortamlarımızdaki atık miktarının azalması, biyolojik çeşitliliğin korunması ve balık stoklarının daha etkin yönetimi gibi olumlu sonuçlar elde edilmesi beklenmektedir.
Av araçlarının markalanması, deniz ortamını korumak, balıkçılık sektörünün sürdürülebilirliğini sağlamak ve seyir güvenliğini artırmak için önemli bir adımdır. Markalama uygulamasının olmaması hem ekolojik hem ekonomik hem de güvenlik bakımından önemli riskler yaratmaktadır.
1.Ekolojik Etkiler
Balıkçılık faaliyetinin başlangıcından bu yana, av araçları ya terk edilmekte ya kaybolmakta ya da atılmaktadır. Son 50 yılda dünya okyanuslarındaki balıkçılık kapasitesi ve faaliyetlerinin artmasıyla birlikte sorunun kapsamının ve etkilerinin önemli ölçüde arttığı düşünülmektedir. Özellikle av araçlarının yapımında plastiklerin kullanılmaya başlanması deniz ekosistemleri üzerinde yıkıcı bir etkiye sebep olmaktadır (FAO, 2017). Bu plastikler, su koşullarına, ultraviyole ışığın nüfuzuna ve fiziksel aşınma düzeyine bağlı olarak mikroplastiklere dönüşüp deniz ortamında 600 yıla kadar dayanabilmektedir. Ayrıca bu plastikler canlılar tarafından yutulabilmekte ve böylece besin zincirine girebilmektedir (FAO, 2017). Besin zincirine giren bu mikroplastikler hakkında toksikolojik araştırmalar ise gün geçtikçe daha da artmaktadır. Yapılan deneyler sonucunda mikroplastiklere maruz kalmak metabolizma ve bağışıklık sistemi bozukluğuna, üreme ve gelişimsel bozukluğa neden olduğu görülmektedir (Sangkham vd., 2022). Terk edilmiş, kaybolmuş veya başka bir şekilde atılmış av araçları (ALDFG), sucul ortamlarda kirliliğe neden olan, hayalet avcılık yoluyla deniz kaynaklarını yok eden, nesli tükenmekte olan, tehdit altında olan ve korunan türleri (ETP) tehdit eden, seyir güvenliği tehlikesine yol açan deniz çöpünün önemli bir parçasıdır (He, 2023). Av araçlarının markalanması ile av araçları kaybolduğunda veya terk edildiğinde kolayca izlenmesi ve geri alınması sağlanmaktadır. Böylece deniz kirliliğini önlemede av araçlarının ALDFG ’ye dönüşmeden deniz ekosisteminden uzaklaştırılmasına yardımcı olabilmektedir (He, 2023). Markalama ALDFG 'nin kaynağı, dağılımı ve miktarı hakkında bilgi toplanmasını sağlayıp ALDFG 'yi önleme ve azaltma için daha etkili politikaların (cezaların artması, alanın yasaklanması vb.) geliştirilmesine yardımcı olabilmektedir (He, 2023).
Çeşitli nedenlerle kaybolan av araçlarından bazıları (ör: galsama ağları, tuzaklar/sepetler) balık yakalamaya devam ederek hayalet avcılık denen olguya neden olmaktadır (Macfadyen vd., 2009). Bu da değerli deniz kaynaklarına ve nesli tehlike altında olan türler de dahil olmak üzere savunmasız deniz hayvanlarına zarar vermektedir (Macfadyen vd., 2009; Gilman vd., 2016; Stelfox vd., 2016). ALDFG 'nin neden olduğu hayalet avcılıkla başa çıkmak için av aracı kaybının ve av aracının terk edilmesinin önlenmesi, konumun yanı sıra mülkiyetinin de tanımlanması için av aracı markalaması uygulamasının yapılması önlemler arasındadır (FAO, 2016). Tamamen teknik açıdan bakıldığında av araçlarının kaybolduğunda veya deniz hayvanlarına dolandığında av araçlarının ve bileşenlerinin menşeinin (kökeni, bölge, balıkçılık ve av aracı türü) belirlenmesi gerekmektedir (Johnson vd., 2005). Av araçlarının menşeinin anlaşılması ile soyları tükenmekte olan ya da koruma altındaki deniz hayvanlarının av araçlarına dolanmasını ve böylece ölümlerini azaltmaya yönelik yönetim önlemleri (av araçlarının değiştirilmesi/modifikasyonu, alan/sezon kapatılması, vb.) için önemli bilgiler sağlayacaktır (Wilcox vd., 2015). Av araçlarının menşeinin belirlenmesi ise ancak av araçlarının markalanmasıyla mümkün olmaktadır.
2. Ekonomik Etkiler
Yasadışı, izinsiz ve düzensiz balıkçılık (IUU), uluslararası deniz hukukuna ve ulusal düzenlemelere aykırı olarak yapılan balıkçılık faaliyetleridir. Bu faaliyetler, deniz kaynaklarının sürdürülebilirliğini tehdit etmekte ve deniz ekosistemlerinin tahrip olmasına yol açmaktadır. Yasadışı ve kaçak avcılıkla mücadele etmek için önemli bir uygulama olarak kabul edilen av araçlarının markalanması uygulaması av araçlarının mülkiyetini ve kullanım yasallığını belirlemek için uygulanmaktadır (FAO, 2016; 2018). Yasadışı ve kaçak avcılık ile avın eksik raporlanması ya da hiç raporlanmaması su ürünleri kaynaklarının aşırı sömürülmesine, av tahminlerinde bozulmalara ve stok durumunun kontrol edilememesine neden olmaktadır. Bu da ekonomik açıdan ciddi sorunlar ortaya çıkarırken gıda güvenliğini de tehdit etmektedir (FAO, 2001; Aqorau, 2007). Bu nedenle devletler, koruma önlemi olarak av araçlarının markalanmasını bir balıkçılık yönetimi olarak ele almaktadır. Bu sayede balıkçılık faaliyetlerinin izlenmesi ve kontrol edilmesi sağlanarak su ürünleri kaynakları korunacak, stoklardan elde edilen veri tabanı ile balıkçılık istatistikleri iyileştirilecektir. Böylece ülke ekonomisine katkı sağlanacaktır (UNCED, 1992). Av araçlarının markalanması, sahiplik ve yasallığın yanı sıra kapasite yönetimi açısından da büyük önem taşımaktadır. Özellikle sepet, tuzak ve galsama ağı gibi kapasite kontrollü balıkçılık türlerinde bu uygulama kritik bir rol oynamaktadır (He ve Suuronen, 2018). Her bir lisanslı balıkçı veya balıkçılık işletmesi için izin verilen maksimum av aracı miktarı birçok ülke, eyalet veya Bölgesel Balıkçılık Yönetim Kuruluşu (RFMO) tarafından balıkçılık çabasını sınırlamak veya av aracı kaybını azaltmak için düzenlenmektedir (He ve Suuronen, 2018).
3. Güvenlik Açısından Etkiler
ALDFG seyrüsefer için bir tehlike oluşturarak deniz kullanıcılarının sağlığı ve güvenliği üzerinde bir etkiye sahip olmaktadır (FAO, 2018). Bu durum operasyonel gecikmelere ve aşırı durumlarda ise çarpışma, alabora olma, yaralanma ve hatta can kayıplarına bile neden olabilmektedir (Randall, 2020). Av aracının markalanmasıyla belirlenen konumu sadece teçhizatın sahibi tarafından daha hızlı kurtarılmasına yardımcı olmakla kalmaz aynı zamanda diğer kullanıcıların navigasyonuna da yardımcı olmaktadır. Ayrıca sabit ve hareketli av araçlarının arasındaki teçhizat çatışmalarını azaltarak av aracı kaybı olasılığını azaltmaktadır (He ve Suuronen, 2018).
Dünyada av araçları markalama uygulaması ile ilgili belirli bir standart yoktur. Her ülke kendi ihtiyaçlarına göre markalama şeklini ve içeriğini kendisi belirlemektedir (FAO, 1993a; FAO, 1993b; Kara, 2004). Bazı av aracı markaları sadece av aracı sahibini, bazıları av aracının konumunu bazıları ise hem sahibi hem konumunu hem de av aracı türünü belirlemek için kullanılmaktadır (FAO, 1993a; Kara, 2004). Bir av aracına marka takılabilmesi için, av aracının teknik özelliklerinin kanunlara uygun olması gerekmektedir (Kara, 2004).  Markası olduğu halde bazı av araçlarının avcılıkta kullanılabilmesi için (örneğin misina ağı) ise yetkili bir kurumdan izin alınması zorunludur. Av araçları, su ürünleri kontrol görevlileri tarafından kanunlara ve av aracının teknik özelliklerinin uygunluğu açısından kontrol edildikten sonra markalanmaktadır (Kara, 2004).
Kaynakça
Aqorau, T. (2007). Illegal, Unreported and Unregulated Fishing in the Western and Central Pacific Ocean (WCPO): Some Legal and Policy Issues Surrounding Control of Nationals and Charter Vessels under the New Legal Regime in the WCPO. Ocean Yearbook Online, 21(1), 177-201. https://doi.org/10.1163/221160007X00083
Ballesteros, M. M., Matthews, J. L., & Hoeksema, B. W. (2018). Pollution and coral damage caused by derelict fishing gear on coral reefs around Koh Tao, Gulf of Thailand. Marine Pollution Bulletin, 135, 1107–1116. https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2018.08.033
Beneli, T. M., Pereira, P. H. C., Nunes, J. A. C. C., & Barros, F. (2020). Ghost fishing impacts on hydrocorals and associated reef fish assemblages. Marine environmental research, 161, 105129. https://doi.org/10.1016/j.marenvres.2020.105129
BIM. (2007). Studies and pilot projects in support of the Common Fisheries Policy. Lot 3: Evaluation of various marker buoy techniques for the marking of passive fishing gears. FISH/2007/03/Lot No. 3. Bord Iascaigh Mhara (Ireland).
Bilkovic, D. M., Havens, K., Stanhope, D., & Angstadt, K. (2014). Derelict fishing gear in Chesapeake Bay, Virginia: spatial patterns and implications for marine fauna. Marine Pollution Bulletin, 80(1-2), 114–123. https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2014.01.034
Randall, P. (2020). South African Marine Fisheries and Abandoned, Lost and Discarded Fishing Gear. Commonwealth Litter Programme-South Africa. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.30135.96162
Chumchuen, W., & Krueajun, K. (2021). Fishing activities and viewpoints on fishing gear marking of gillnet fishers in small-scale and industrial fishery in the Gulf of Thailand. Marine Pollution Bulletin, 172, 112827. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2021.112827
CoA. (2018). Gear marking measures for gillnet fisheries. Council of Agriculture Notice Agriculture and Fisheries No. 1091322238A. Council of Agriculture, Taiwan.
Dau, B. K., Gilardi, K. V., Gulland, F. M., Higgins, A., Holcomb, J. B., Leger, J. S., & Ziccardi, M. H. (2009). Fishing gear-related injury in California marine wildlife. Journal of wildlife diseases, 45(2), 355–362. https://doi.org/10.7589/0090-3558-45.2.355
Derraik, J. G. B. (2002). The pollution of the marine environment by plastic debris: a review. Marine Pollution Bulletin, 44(9), 842–852. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/S0025-326X(02)00220-5
Deshpande, P. C., & Haskins, C. (2021). Application of systems engineering and sustainable development goals towards sustainable management of fishing gear resources in Norway. 13(9), 4914. https://doi.org/https://doi.org/10.3390/su13094914
Deshpande, P. C., Muntaha, S. T., & Alnes, R. B. (2023). Multi-stakeholder perspective to generate evidence and strategies for sustainable management of ropes from the fishing sector of Norway. Marine Pollution Bulletin, 197, 115798. https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2023.115798
Donohue, M. J., Boland, R. C., Sramek, C. M., & Antonelis, G. A. (2001). Derelict fishing gear in the Northwestern Hawaiian Islands: diving surveys and debris removal in 1999 confirm threat to coral reef ecosystems. Marine Pollution Bulletin, 42(12), 1301–1312. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/S0025-326X(01)00139-4
Duncan, E. M., Botterell, Z. L. R., Broderick, A. C., Galloway, T. S., Lindeque, P. K., Nuno, A., & Godley, B. J. (2017). A global review of marine turtle entanglement in anthropogenic debris: A baseline for further action. Endangered Species Research, 34, 431–448. https://doi.org/10.3354/ESR00865
Department of Fisheries and Oceans Canada. (2020, Ağustos 14). Update to the conditions of licences related to the mandatory colour scheme for gear marking in eastern Canada. https://www.dfo-mpo.gc.ca/fisheries-peches/commercial-commerciale/doc/colour-notice-avis-couleur-eng.pdf
Edinger, E. N., Jompa, J., Limmon, G. V., Widjatmoko, W., & Risk, M. J. (1998). Reef degradation and coral biodiversity in İndonesia: Effects of land-based pollution, destructive fishing practices and changes over time. Marine Pollution Bulletin, 36(8), 617–630. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/S0025-326X(98)00047-2
Einarsson, H.‚ He, P., & Lansley, J. (2023). Voluntary Guidelines on the Marking of Fishing Gear-Manual for the marking of fishing gear. Suppl. 2. In Voluntary Guidelines on the Marking of Fishing Gear. FAO. https://doi.org/10.4060/cc4251en
Fabres, J., Höjman, C., Johnsen, H.R., & Bryan, J. (2023). Gap analysis on the application of the FAO’s voluntary guideline for marking of fishing gear in the OSPAR area. https://salt.nu/assets/projects/FAO-Guidelines-Fishing-Gear-OSPAR-v3.1_clean-1709642348.pdf
FAO. (1993a). Recommendations for the Marking of Fishing Gear. Supplement to the Report of the Consultation on the Marking of Fishing Gear. Victoria, British Columbia, Canada, 14-19 July 1991. FAO Fisheries Report. No.485. Rome. 48 p.
FAO. (1993b). Report of the Expert Consultation on the Marking of Fishing Gear. Bernan Associates. 51 p.
FAO. (2001). International Plan of Action to Prevent, Deter and Eliminate IUU Fishing. https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/a80c3bfb-1d5b-4ee6-9c85-54b7e83986a2/content
FAO. (2016). Report of the expert consultation on the marking of fishing gear. Rome, Italy, 4–7 April 2016. FAO Fisheries and Aquaculture Report No. 1157. 46 pp. https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/aee67bd7-b1ec-4200-8eb6-e21f44a9a8e6/content
FAO. (2017). Climate smart fisheries and aquaculture. In: Climate smart agriculture sourcebook. http://www.fao.org/climate-smart-agriculture-sourcebook/production-resources/module-b4-fisheries/b4-overview/en/
FAO. (2018). Report of the Technical Consultation of the Marking of Fishing Gear. https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/b8fe152a-371c-43f7-8174-240a29c21d74/content
FAO. (2018a). Fishery and Aquaculture Statistics 2016/FAO annuaire. FAO Yearbook. Statistiques des pêches et de L’aquaculture 2016/FAO Anuario. Estadísticas de Pesca y Acuicultura 2016. Roma: FAO. 104 pp.  https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/78828ab0-66b2-4e16-b642-f7c19ff49dea/content
FAO. (2019). Voluntary Guidelines On The Marking Of Fishing Gear. Directives volontaires sur le marquage des engins de pêche. Directrices voluntarias sobre el marcado de las artes de pesca. p. 88. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. Rome. https://openknowledge.fao.org/items/1652dd68-6ae1-488d-81c1-dbef581c54ff
Flewwelling, P. (1999). An Introduction to Monitoring, Control and Surveillance for Capture Fisheries. FAO Fisheries Technical Paper No.338, Rome. 217 p.
GESAMP. (2021). Sea-Based Sources of Marine Litter. http://www.gesamp.org/site/assets/files/2213/rs108e.pdf
Gilardi, K. V. K., Carlson-Bremer, D., June, J. A., Antonelis, K., Broadhurst, G., & Cowan, T. (2010). Marine species mortality in derelict fishing nets in Puget Sound, WA and the cost/benefits of derelict net removal. Marine Pollution Bulletin, 60(3), 376–382. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2009.10.016
Gilman, E. (2015). Status of international monitoring and management of abandoned, lost and discarded fishing gear and ghost fishing. Marine Policy, 60, 225–239. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.marpol.2015.06.016
Gilman, E., Chopin, F., Suuronen, P., & Kuemlangan, B. (2016). Abandoned, lost and discarded gillnets and trammel nets. FAO Fisheries and Aquacultere Technical Paper, 600. https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/420301ff-2fb2-473c-98f5-a28ff6106861/content
Gilman, E., Musyl, M., Suuronen, P., Chaloupka, M., Gorgin, S., Wilson, J., & Kuczenski, B. (2021). Highest risk abandoned, lost and discarded fishing gear. Sci. Rep. 11 https://doi.org/10.1038/s41598-021-86123-3
Gilman, E., Humberstone, J., Wilson, J. R., Chassot, E., Jackson, A., & Suuronen, P. (2022). Matching fishery-specific drivers of abandoned, lost and discarded fishing gear to relevant interventions. Marine Policy, 141, 105097. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.marpol.2022.105097
Giskes, I., Baziuk, J., Pragnell-Raasch, H., & Perez Roda, A. (2022). Report on good practices to prevent and reduce marine plastic litter from fishing activities. Rome and London, FAO and IMO. https://doi.org/10.4060/cb8665en
Good, T.P., June, J.A., Etnier, M.A., & Broadhurst, G. (2009). Ghosts of the Salish Sea: threats to marine birds in Puget Sound and the Northwest Straits from derelict fishing gear. Marine Ornithology 37: 67–76.
Grabia, M., Markowski, T., & Gruszka, P. (2019). Development of a fishing gear marking system based on passive RFID technology. MARELITT Baltic Report 3, 79.
Hameed, M. S., & Boopendranath, M. R. (2000). Modern fishing gear technology. Daya Publishing House. https://www.researchgate.net/publication/257815209_Modern_Fishing_Gear_Technology_cover_and_details
He, P. (2023). Compendium for the Marking of Fishing Gear in the APEC Region. APEC Oceans and Fisheries Working Group. https://www.apec.org/publications/2023/08/compendium-for-the-marking-of-fishing-gear-in-the-apec-region
He, P., & Suuronen, P. (2018). Technologies for the marking of fishing gear to identify gear components entangled on marine animals and to reduce abandoned, lost or otherwise discarded fishing gear. Marine Pollution Bulletin, 129(1), 253–261. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2018.02.033
Hodgson, S. (2022). Legal aspects of abandoned, lost or otherwise discarded fishing gear. Rome, FAO and IMO. https://doi.org/10.4060/cb8071en
Holden, M. J., & Garrod, D. (1996). The Common Fisheries Policy. Blackwell Science, Inc. Farnham. 304 p.
Hong, S., Lee, J., & Lim, S. (2017). Navigational threats by derelict fishing gear to navy ships in the Korean seas. Marine Pollution Bulletin, 119(2), 100–105. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2017.04.006
Huntington, T. (2019). Marine Litter and Aquaculture Gear – White Paper. Report produced by Poseidon Aquatic Resources Management Ltd for the Aquaculture Stewardship Council. 20 pp plus appendices. https://www.asc-aqua.org/wp-content/uploads/2019/11/ASC_Marine-Litter-and-Aquaculture-Gear-November-2019.pdf
IMO. (2022, June). Marine Environment Protection Committee (MEPC) - 78th session, 6-10 June 2022. https://www.imo.org/en/MediaCentre/MeetingSummaries/Pages/MEPC-78th-session.aspx
Islas-Cital, A., Atkins, P. R., Gardner, S., & Tiltman, C. (2013). Performance of an enhanced passive sonar reflector SonarBell: A practical technology for underwater positioning. Underwater Technology, 31(3), 113–122. https://doi.org/10.3723/ut.31.113
Johnson, A., Salvador, G., Kenney, J., Robbins, J., Kraus, S. D., Landry, S., & Clapham, P. (2005). Fishing gear involved in entanglements of right and humpback whales. Marine Mammal Science, 21(4), 635–645. https://doi.org/10.1111/j.1748-7692.2005.tb01256.x
Jefferts, K. B. (1988). Tagging of Fishing Gear. In Proceedings of the North Pacific Rim Fishermen’s Conference on Marine Debris. (13-16 October 1987, Kailua-Kona, Hawaii) (D. L. A. Iverson & J. A. June, Eds.; p. 459).
Kara, A. (2004). Av Araçları Markalanması ve Türkiye’de Uygulanabilirliği Üzerine Öneriler. Su Ürünleri Dergisi, 21(1).
Kowalski, A. A., & Jenkins, L. D. (2021). A review of primary data collection on ghost fishing by abandoned, lost, discarded (ALDFG) and derelict fishing gear in the United States. Academia Letters. Article 4495.  https://doi.org/https://doi.org/10.20935/AL4495