stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Şenol Fidan

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Şenol Fidan
Doğum tarihi:  29 Ocak 1966 (59 yaşında)
Doğum yeri:  İstanbul, Türkiye
Mevkii:  Defans
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1986-1988 |  Boluspor |  65 |  (18) |
| 1988-1993 |  Beşiktaş |  92 |  (6) |
| 1993-1995 |  Gaziantepspor |  28 |  (1) |
| 1995-1997 |  Çanakkale Dardanelspor |  55 |  (8) |
| 1997-1998 |  Eskişehirspor |  13 |  (0) |
| 1998 |  Karşıyaka |  18 |  (0) |
| 1998-2002 |  Pendikspor |  62 |  (8) |
| Toplam |   |  333 |  (41) |
Teknik direktörlük kariyeri
2002-2004:  Beykoz (Yardımcı Antrenör)
2004-2005:  Malatyaspor (Yardımcı Antrenör)
2005-2006:  Hazar Lenkeran (Yardımcı Antrenör)
2006-2007:  Beykoz
2007-2008:  Kahramanmaraşspor
2008-2013:  Antalyaspor (Yardımcı Antrenör)
2013-2014:  Gençlerbirliği (Yardımcı Antrenör)
2014:  Çaykur Rizespor (Yardımcı Antrenör)
2015:  Kayseri Erciyesspor (Yardımcı Antrenör)
2015:  Gençlerbirliği (Yardımcı Antrenör)
2017-2018:  Antalya Kemerspor
2018-2019:  BB Erzurumspor (Yardımcı Antrenör)
2019-2020:  Beşiktaş (Yardımcı Antrenör)
2020:  Beşiktaş (Geçici)
2020-2021:  BB Erzurumspor (Yardımcı Antrenör)
2021-2022:  Tuzlaspor
2024:  Beşiktaş U19
2024-:  Batman Petrolspor
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Şenol Fidan (d. 29 Ocak 1966, İstanbul), Türk eski profesyonel futbolcu, antrenör ve teknik direktör. Defans mevkiinde görev yapan futbolcu, Beşiktaş'ın 1989-1992 yılları arasındaki üç sene üst üste Türkiye 1. Futbol Ligi'nde şampiyon olan kadrosunda yer almıştır.
Kariyeri > Futbolculuk kariyeri

Şenol Fidan, 1986 ve 1988 yılları arasında Boluspor'da forma giydikten sonra 15 Ağustos 1990 tarihinde Beşiktaş ile profesyonel sözleşme imzaladı. 1993 yılına kadar Beşiktaş'ta oynadı ve 3 sezon üst üste şampiyonluk gördü. Beşiktaş'ta oynadığı 92 lig maçında 6 golü ağlara gönderdi. 1993-94 sezonunda Gaziantepspor'a transfer oldu ve oynadığı iki sezonda 28 lig maçında oynama şans buldu ve bir gol attı. 1995-1997 yılları arasında Çanakkale Dardanelspor'da oynadı. 55 lig maçına çıktı ve 8 gol attı. 1997-98 sezonunun ilk yarısını Eskişehirspor'da geçiren Şenol Fidan, sezonun ikinci yarısında Karşıyaka'da oynadı. 1998-99 sezonunda Pendikspor'a transfer oldu. 2002 yılında futbolu bırakana orada oynadı. Pendikspor'da 62 maçta oynayan Şenol Fidan orada 8 gol attı.
Kariyeri > Futbolculuk sonrası kariyeri

Futbolu bıraktıktan sonra Şenol Fidan, 2002-2004 yılları arasında Beykoz'da antrenörlük yapmaya başladı. 2004-05 sezonunda Malatyaspor antrenörü oldu. 2006-07 sezonunda ilk teknik direktörlüğünü Beykoz'da yaptı. Sonraki sezon Kahramanmaraşspor'un başına geçti. 2008-09 sezonunda Antalyaspor'da antrenörlüğe başlayan Şenol Fidan, 2013-14 sezonuna kadar orada kaldı. 2013-14 sezonunun başında teknik direktör Mehmet Özdilek'in takımdan ayrılmasıyla o da görevini bıraktı ve Mehmet Özdilek'in geçtiği Gençlerbirliği'nde antrenörlük yapmaya başladı.
Kariyeri > Futbolculuk sonrası kariyeri > Beşiktaş

Kazanılan (10 Kupa)
Süper Lig: 1990, 1991, 1992
Türkiye Kupası: 1989, 1990
Süper Kupa: 1989, 1992
Türkiye Spor Yazarları Derneği Kupası: 1988-1989, 1989-1990, 1990-1991
XIII. Ioannes

| XIII>  Ioannes |
| --- | --- |
Katolik Kilisesi'nin 133. Papası
Doğum: 930/935 Roma, Papalık Devleti
Ölüm: 6 Eylül 972 Roma, Papalık Devleti
Meslek: Papa

Papa XIII. Ioannes (doğum adı Giovanni Crescentius), (d. 930/935 – ö. 6 Eylül 972), 1 Ekim 965 tarihinden 6 Eylül 972 tarihindeki ölümüne kadar Papalık yapmıştır. Papalığı dönemi Kutsal Roma İmparatoru I. Otto ile Roma aristokrasi arasında devam eden çekişme içinde geçmiştir.
930'lu yıllar içinde bir zaman Roma'da doğmuştur. Kardinal Giovanni'nin oğludur. Papa XI. Ioannes'in, Tusculum Kontu I. Teofilatto ailesi ile evlilik yolu ile akraba olan Crescentii ailesi ferdi Giovanni Crescentius olduğu farz edilir. Eğer öyleyse babası kardinal olmadan önce Konsül olarak atanmış bir düktür. Sonuç olarak Ioannes muhtemelen patricius romanorum Yaşlı Crescentius'un, Benedict Kontu ile evlenen Stephania'nın ve Tusculum Kontu I. Gregorio ile evlenen Marozia'nın kardeşidir.
Millî yas

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

| 2011 Norveç saldırıları sebebiyle 24 Temmuz'da yarıya indirilen Finlandiya bayrağı |  | Bolu Grand Kartal Otel yangını sonrası yarıya indirilen Türk bayrağı, İstanbul, Türkiye |
Millî yas veya ulusal yas, bir ülkenin veya topluluğun ulusal bir trajedi, acı olay veya kayıp nedeniyle duyduğu üzüntü ve saygıyı ifade etmek amacıyla belirlenen bir günü veya dönemi kapsayan resmî yas tutma ve anma eylemlerini ifade etmektedir.
Bu günler; o ülkeden veya başka bir yerden önemli bir kişinin veya kişilerin ölümü, cenazesi veya bunların yıl dönümü nedeniyle hükûmetler tarafından ilan edilir. Ayrıca, bir ülkede gerçekleşen doğal afet, facia, kaza, savaş veya terör saldırısı sonrasında da ulusal yas ilan edilebilir. Kamu etkinliklerinin iptal edilmesi, eğlence programları ve spor müsabakalarının ertelenmesi gibi uygulamalar milli yas dönemlerinin birer parçasıdır.
Bayrakların yarıya indirilmesi ve saygı duruşu yaygın olarak gerçekleştirilen bir ritüeldir. Milli yaslarda bayrakların yarıya indirilmesi geleneği tarihteki deniz savaşlarına kadar uzanmaktadır. Savaşın ardından yenilen tarafın gemisi, galip gelen tarafın bayrağını asmak zorundaydı. Bunu yapabilmek için de kendi bayrağını yarıya çekerek, üstte yer bırakmak suretiyle gerçekleştirirdi. Hangi ulustan olursa olsun, denizde birbirinin yanından geçen gemilerin geçiş süresince bayraklarını yarıya indirme geleneği, bir saygı ifadesi olarak günümüzde de devam etmektedir.
Ulusal yas ilanları > Dinî liderler

II. Ioannes Paulus, çoğunlukla Roma Katoliği ülkelerde yas ilan edildi.
Rahibe Teresa, Arnavutluk, Hindistan ve bazı Roma Katoliği ülkelerde yas ilan edildi.
Ulusal yas ilanları > Diğer kişiler

Daphne Caruana Galizia - Maltalı gazeteci. 16 Ekim 2017'de aracına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu öldü. Cenaze töreninin düzenlendiği 3 Kasım 2017 günü Malta hükûmeti tarafından ulusal yas ilan edildi.
Kasım Süleymani - İranlı general ve Kudüs Gücü komutanı. 3 Ocak 2020'de Amerika Birleşik Devletleri başkanı Donald Trump'ın emriyle Irak'ın başkenti Bağdat'ta uğradığı suikast sonucu öldürüldü. Ülkesi İran'ın yanı sıra Irak'ta üç gün ulusal yas ilan edildi.
Mikis Theodorakis - Yunan besteci, siyasetçi ve aktivist. 2 Eylül 2021'de 96 yaşında ölen Theodorakis için ülkesi Yunanistan'da üç gün ulusal yas ilan edildi.
Diego Maradona - Arjantinli efsane futbolcu, teknik direktör. 25 Kasım 2020'de kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. Ülkesi Arjantin'de 3 gün ulusal yas ilan edildi.
Pelé - Brezilyalı futbolcu. 29 Aralık 2022'de kolon kanseri nedeniyle 82 yaşında hayatını kaybetti. Ülkesi Brezilya'da üç gün ulusal yas ilan edildi.
İsmail Haniye - Filistinli siyasetçi. 31 Temmuz 2024'te suikast sonucu öldürüldü. İran'da üç gün, 2 Ağustos 2024'te Pakistan ve Türkiye'de bir gün yas ilan edildi.
Hasan Nasrallah - Hizbullah Genel Sekreteri. 27 Eylül 2024'te İsrail tarafından düzenlenen suikast sonucu öldürüldü. Lübnan, Suriye, Yemen ve Irak'ta üç gün; İran'da ise 28 Eylül-2 Ekim tarihleri arasında beş günlük yas ilan edildi.
Denholm Elliott

| Denholm Elliott CBE |
| --- | --- |
Dosya:Actor Denholm Elliott.jpgElliott 1985'de
Doğum: Denholm Mitchell Elliott 31 Mayıs 1922(1922-05-31) Kensington, Büyük Londra, İngiltere
Ölüm: 6 Ekim 1992 (70 yaşında) Santa Eulària des Riu, Ibiza, İspanya
Meslek: Oyuncu
Eğitim: Malvern College
Alma mater: Royal Academy of Dramatic Art
Etkin yılları: 1949–1992
Evlilik:  Virginia McKenna (e. 1954; b. 1957)  Susan Robinson (e. 1962) 
Çocuklar: 2

Denholm Mitchell Elliott (d. 31 Mayıs 1922, Kensington, Büyük Londra - ö. 6 Ekim 1992, Santa Eulària des Riu, Ibiza), dört BAFTA sahibi (1981, 1984, 1985 ve 1986) İngiliz oyuncudur. 1988 yılında İngiliz Şövalyelik Nişanı kazandı.
Hayatı

Layman Elliott ve Nina'nın çocuğu olarak Londra'da doğdu. II. Dünya Savaşı boyunca Royal Air Force'a hizmet etti. Savaş sonrası ilk filmi olan Dear Mr. Prohack (1949) yer aldı. Daha sonraki çalışmalarında aktör olarak birçok projede yer aldı.
Trading Places, A Private Function ve Defence of the Realm filmleriyle 1980'li yıllarda üç BAFTA ödülü kazandı. 1987 yılında Manzaralı Oda filmiyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü'ne aday oldu. Indiana Jones: Kutsal Hazine Avcıları ve Indiana Jones: Son Macera filmlerindeki rolleri ile daha çok tanınmaya başlandı.
70 yaşındayken AIDS hastalığında öldü. İkinci eşi Susan Robinson, Denholm Elliott Project adlı bir dernek kurdu.
2024 Yaz Olimpiyatları açılış töreni

Paris 2024 Olimpiyat Oyunları'nın açılış töreni için Musée d'Orsay önündeki Sen Nehri kıyısına kurulan tribünler
2024 Yaz Olimpiyatları'nın açılış töreninin 26 Temmuz 2024'te Paris'te saat 19:30'da (17:30 UTC) itibarıyla başlaması planlanıyor. Olimpiyat İlkeleri dolayısı ile törende ev sahibi ülke ve şehrin kültürünü, sporcuların geçit törenini ve Olimpiyat meşalesinin yakılmasını kapsayan bir program olacak. Oyunların resmi başlangıcı Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından yapılacak.
Hazırlıklar

Açılık planlamasının 2023 yılı sonuna kadar tamamlanması bekleniyordu; bazı provalar etkinlikten önce başka mekanlarda halka kapalı yapılırken diğerlerinin de oyunların oynanacağı mekanda yapılması bekleniyordu. İlk kamera çekimi Eylül 2023'te yapıldı ve açılışın yaklaşık 130 kamerayla görüntülenmesi bekleniyor. Açılış, Seine Nehri güzergahı boyunca konumlandırılan 80 dev ekranda yayınlanacak. Tiyatro oyuncusu ve yönetmen Thomas Jolly tarafından düzenlenen tören, Buenos Aires'te düzenlenen 2018 Yaz Gençlik Olimpiyatları'ndan bu yana Olimpiyat stadyumu dışında düzenlenen ilk açılış töreni olacak.
Mayıs 2023'te, etkinliğin biletleri ilk kez satışa çıktı; fiyatlar 90 € (80 £/99 $) ile 2.700 € (2.390 £ / 2.960 $) arasında değişiyordu.
24 Haziran 2024 tarihinde yapılması planlanan açılış provası, Seine Nehri'ndeki kuvvetli akıntı nedeniyle 16 Temmuz'a ertelendi.
Törenin kilit ekibi

Sanat yönetmeni: Thomas Jolly
Müzik yönetmeni: Victor le Masne
Dans Yönetmeni: Maud Le Pladec [fr]
Koreograf: Maud Le Pladec [fr]
Kostüm yönetmeni: Daphné Bürki
Baş Kostüm Ustası: Olivier Bériot
Yorumcular

France Télévisions: Daphné Bürki, Laurent Delahousse, Alexandre Boyon [fr]
NBC: Mike Tirico, Kelly Clarkson, Peyton Manning
BBC: Hazel Irvine ve Andrew Cotter
TRT: Cüneyt Kıran ve Eren Koca
Telemundo: (İspanyol versiyonu)
CBC: Scott Russell
Ici Télé: (Fransız versiyonu)
ARD: Tom Bartels, Friederike Hofmann
TV Globo: Luís Roberto [pt], Galvão Bueno, Daiane dos Santos ve Ítalo Ferreira
SporTV: Milton Leite [pt], Fabiana Alvim, César Cielo ve Marcelo Lins
Marşlar

Fransa ulusal marşı - TBA
Olimpiyat ilahisi - TBA
Ziti

Ziti veya zite, İtalya'nın Campania ve Sicilya bölgelerinden gelen, ekstrüde edilmiş bir makarna şeklidir. Yaklaşık 25 cm uzunluğunda uzun, geniş tüpler halinde şekillendirilir ve genellikle pişirmeden önce elle daha küçük parçalara bölünmesi gerekir. Ziti'nin bucatini ile benzerlikleri vardır ancak çok daha kalındır.
Nur Mustafa Gülen

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Nur Mustafa Gülen
Doğum tarihi:  26 Temmuz 1960 (64 yaşında)
Doğum yeri:  İstanbul, Türkiye
Altyapı kariyeri
1976-1978:  Beşiktaş
1978-1980:  Muradiyespor
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1980-1981 |  Beşiktaş |   |   |
| 1981-1983 |  Sarıyer |   |   |
| 1984-1985 |  Süleymaniye Sirkecispor |   |   |
| 1985-1987 |  Sakaryaspor |   |   |
| 1987-1989 |  Çaykur Rizespor |   |   |
Teknik direktörlük kariyeri
1999-2000:  SS Lazio CF
2000-2001:  Beşiktaş (yardımcı antrenör)
2001:  Konyaspor (yardımcı antrenör)
2001-2002:  Malatyaspor (yardımcı antrenör)
2003-2004:  Karşıyaka (yardımcı antrenör)
2004-2006:  Malatyaspor (yardımcı antrenör)
2005-2006:  Karşıyaka (yardımcı antrenör)
2006-2007:  Gaziantepspor (yardımcı antrenör)
2007-2008:  Yeni Burdur Gençlikspor
2010-2011:  Türkiye U-19 Kadın
2011-2012:  Türkiye Kadın
2012-2013:  Türkiye U-17 Kadın
2013-2014:  Türkiye Kadın, U-19 ve U-15
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Nur Mustafa Gülen (d. 26 Temmuz 1960) Türk teknik direktör ve eski futbolcudur. 2013-14 sezonunda Türkiye kadın millî futbol takımını çalıştırmıştır.
Gülen, 1985 yılında Marmara Üniversitesinden beden eğitimi ve spor mezunu olmuştur.
Beşiktaş, Sarıyer, Sakaryaspor ve Çaykur Rizespor takımlarında oynamıştır.
1996 yılında İtalya'ya gidip Roma'da bir teknik direktör antrenman programına katılmıştır. 1999 yılında İtalya Kadınlar İkinci Ligi takımı SS Lazio CF'yi çalıştırmıştır. Bir sezon sonra Beşiktaş'ta Nevio Scala'nın yardımcı antrenörü olmuştur. 2001 yılında Konyaspor'da ve 2001-02 sezonunda Malatyaspor'da Ziya Doğan ile çalışmıştır. 2003-04 sezonunda Karşıyaka'nın teknik direktörü Feyyaz Uçar'ın yardımcısı olmuştur. 2004'ten 2006'ya kadar Feyyaz Uçar'la Malatyaspor'da ve 2005-06 sezonunda tekrar Karşıyaka'da çalışmıştır. 2006-07 sezonunda Gaziantepspor'un teknik direktörü Walter Zenga'ya yardımcı antrenörlük yapmıştır. 2007-08 sezonunda 3. Lig takımı Yeni Burdur Gençlikspor'u çalıştırmıştır. Nur Mustafa Gülen 2010'dan 2014'e kadar Türkiye kadın millî futbol takımında, 19 yaş altı, 17 yaş altı ve 15 yaş altı takımlarında yardımcı antrenörlük ve baş antrenörlük yapmıştır.
Moncada Kışlası

Moncada Kışlası, Küba'nın Santiago kentinde, Küba bağımsızlık savaşı kahramanlarınan General Guillermon Moncada'nın adıyla anılan askeri bir kışlanın adıdır.
26 Temmuz 1953'te, Fidel Castro liderliğindeki bir grup devrimcinin başarısız silahlı saldırısına sahne olmuştur. Bu saldırı, Fulgencio Batista hükûmetinin 1959'da devrilmesine yol açacak olan Küba devriminin başlangıcı olarak kabul edilir ve 26 Temmuz Hareketi (Movimiento 26 Julio veya M 26-7) olarak adlandırılır.
Detaylı bilgi

de La Cova, Antonio Rafael. The Moncada Attack: Birth of the Cuban Revolution. 2007 . University of South Carolina Press ISBN 1-57003-672-1
Navarrete Kindelán, Francisco J., Castro Convicto: (La Verdadera Historia del Ataque al Cuartel Moncada y del Desembarco del "Granma"). Miami: Ediciones Universal, 1991 ISBN 0-89729-588-9
Campoamor, Fernando. Bibliografía del Asalto al Cuartel Moncada. La Habana: Instituto Cubano del Libro, 1975. (Bibliyografi, (İspanyolca))
Dulkadiroğulları Beyliği

"Dulkadir" buraya yönlendirilmektedir. Diğer kullanımlar için Dulkadir (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Dulkadiroğulları Devleti (Beyliği) (Osmanlıca ذلقدر, ẕü’l-ḳadr [kudretli]), II. Dönem Anadolu beyliklerinden biridir. 1339-1522 yılları arasında Anadolu'nun güneyinde, Elbistan merkez olmak üzere kurulmuş bir Türkmen devletidir. Dulkadiroğulları Oğuzlar'ın Bozok kolundan, Yıldız Han soyundan, Avşar, Beydilli, Kargın boyundandır. İlk reisi Zeyneddin Karaca Bey'dir. Osmanlı İmparatorluğu ve Memlükler arasında mücadelelere neden olan devlet, 1515 yılı Turnadağ Muharebesi sonucunda yıkılarak Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanmıştır.
Osmanlı sarayına çeşitli dönemlerde toplam  beş adet gelin göndermiş olan Dulkadirli hanedanı böylece Osmanlı hanedanıyla akraba olmuştur. Yıldırım Bayezid'in eşi, Çelebi Mehmed'in eşi, II. Murad'ın annesi ve eşi, Fatih'in annesi, Fatih'in babaannesi ve Yavuz Sultan Selim'in annesi Dulkadir Sultanlarının  kızlarıdır. Dulkadiroğlu Devleti Osmanlı Devleti'ne bağlandıktan sonra Dulkadiroğlu Hanedanının şehzadeleri Osmanlı Devleti içinde Beylerbeyi, Sancakbeyi, Tımarlı Sipahi Alaybeyleri olarak önemli görevlerde bulunmuşlardır. Sultan Alaüddevle Bozkurt Han'ın oğlu Şehzade Şahruh Mehmed Bey'in torunu olan Şehzade Davut Bey 1580 yılında Kayseri Sancak Beyi olmuş 1610 yılına kadar bu görevde bulunmuştur. Davut Bey'in devlet görevi bittiğinde kendisine Has olarak Kayseri'nin 357 köyünü kapsayan, Tomarza, Bünyan, Develi, Sarız, Pınarbaşı, Akkışla ilçelerini de kapsayan Zamantı Bölgesi verilmiştir. Davut Bey'in Tımarlı Sipahi Alaybeyi olan oğulları bölgeyi Gülveren Köyü'nden yönetmişlerdir. Babadan oğula Osmanlı sarayından tasdikle devam eden bu görev  Sultan Abdülmecîd Hanın 19 Ocak 1841 fermanı ile kalan son tımarlı sipahileri tımarlarına ölene kadar sahip olmak şartıyla emekliye sevk etmesi ile Büyük Selçuklu döneminden beri Anadolu ve Ön Asya Türklüğünün idari ve askeri aristokrasisi ve bürokrasisini oluşturan tımarlı sipahi sınıfı resmen sona erdi. Bu bağlamda Gülveren'den bölgeyi yöneten Dulkadiroğlu Mehmed Sipahi Bey'in 1899 yılındaki ölümüne kadar bu görev sürmüş oldu. Bu tarihten sonra Asakir-i Nizam-ı Şahane adı ile oluşturulan yeni bir askeri sistemde Dulkadiroğlu hanedanı mensupları askeri görevlerini bu çatı altında sürdürerek yönetimde oldular. Dulkadiroğlu Hanedanı mensuplarının Tımarlı Sipahi Alaybeyleri bölgede Alaybeyler Sipahiler olarak bilinmekle birçok mühim işlere imza atmışlardır. Bu hanedan Gülveren başta olmak üzere, Harsa, Bel ve Alaybeyli köylerinde yaşamlarını sürdürmüşlerdir. Soyları günümüzde de sürmektedir. Kırşehir, Kayseri, Gaziantep, Kahramanmaraş, Elazığ, Malatya gibi illerde de bu hanedana bağlı aileler varlıklarını devam ettirmektedir.
Sultanlar

| Bey | Hüküm Süresi | Notlar |
| --- | --- | --- |
| Zeyneddin Karaca Bey | 1339-1353 | Beyliğin kurucusu. |
| Garseddin Halil Bey | 1353-1386 |  |
| Şaban Süli Bey (Sevli Bey) | 1386-1398 |  |
| Sadaka Bey | 1398-1399 |  |
| Nâsıreddin Muhammed Bey | 1399-1442 |  |
| Dulkadiroğlu Süleyman Bey | 1442-1454 |  |
| Melik Arslan Bey | 1454-1465 |  |
| Şah Budak Bey | 1465-1467 |  |
| Şehsüvar Bey | 1467-1472 |  |
| Şah Budak Bey | 1472-1480 |  |
| Alaüddevle Bozkurt Bey | 1480-1515 |  |
| Şehsüvaroğlu Ali Bey | 1515-1522 | Osmanlı beylerbeyi olarak hüküm sürdü. |
Mersin (il)

| Mersin |
| --- | --- |
İl
 İlin Türkiye'deki konumu
 İl sınırları haritası
Ülke: Türkiye
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İl merkezi: Mersin
İdare
 • Vali: Atilla Toros
Yüzölçümü
 • Toplam: 16.010 km²
Nüfus (2014)
 • Toplam: 1.727.255
 • Kır: -
 • Şehir: 1727255
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 324
İl plaka kodu: 33
Resmî site T.C. Mersin Valiliği
Mersin, eski adıyla İçel, Türkiye'nin bir ilidir. Mersin'in dördü merkez ilçe olmak üzere 13 ilçesi vardır. Merkezdeki ilçeleri Akdeniz, Mezitli, Yenişehir, Toroslar; diğer ilçeleri ise Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Silifke, Tarsus, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar ve Mut'tur. Toplam on üç ilçesi bulunmaktadır. Büyükşehir belediyesi statüsü bulunmaktadır. Türkiye'nin güneyinde bulunan bir liman kentidir. Mersin Limanı Türkiye'nin en büyük limanları arasındadır.
Coğrafya

İl yüzölçümünün %87'si dağlıktır. İlin en yüksek tepesi, 3524 m ile Medetsiz Dağı'dır. Önemli geçişleri: Sertavul ve Gülek boğazlarıdır. Belli başlı akarsuları doğudan batıya Berdan Irmağı, Deliçay, Efrenk Çayı (Müftü Çayı), Mezitli Çayı, Karacaoğlan Çayı, Alata Çayı, Limonlu Çayı (Lamas Çayı), Göksu ve Dragon Çayı'dır.
İldeki en büyük ova doğu kesimde Çukurova'nın devamı olan Tarsus (Berdan) Ovası'dır. Ayrıca ilin batı kesiminde küçük kıyı ovaları görülür ki bunlardan en büyükleri Silifke ve Anamur kıyı ovalarıdır.
Coğrafya > İklim

Mersin ve çevresinde, tipik sıcak ve ılıman astropikal iklimi hâkimdir. Yaz ayları sıcak ve aşırı nemli, (ortalama 28 °C, nemlilik ise %88 civarında kış ayları ise 16 °C) oldukça ılık ve yağışlıdır (yıllık yağış ortalaması 1096 mm). Mersin'de çevre illerden farklı olarak ekstrem sıcaklıklara nadiren rastlanır (çok yüksek sıcaklıklar ya da sıfırın altındaki değerler gibi).
İlin uzun yıllar sıcaklık ortalaması ise 22 °C'dir ve bu özelliğiyle Türkiye'nin ve Avrupa'nın en sıcak kesimidir.
Ancak yaz aylarında özellikle aşırı nem bunaltıcı olabilmektedir. İl en fazla yağışı Aralık-Ocak döneminde alır. 2001'de yaşanan sel felaketinde 2 gün içerisinde metrekareye 669 kg yağış düşmüştür.
Konum

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Konum Bilgileri

| İlçe | Kuruluş yılı | Önceden bağlı olduğu ilçe | Alanı km² | Rakım mt. | Merkeze km | Ulaşan Yollar |
| Akdeniz | 2008 | Merkez | 265 | 8 | 1 | D.400-18, / -K8 |
| Anamur | Cumh.önce |  | 1.430 | 33 | 223 | D.400-14, 33.62 |
| Aydıncık | 1987 | Gülnar | 352 | 21 | 170 | D.400-15, 33.59 |
| Bozyazı | 1987 | Anamur | 642 | 6 | 209 | D.400-15 |
| Çamlıyayla | 1990 | Tarsus | 602 | 1.168 | 90 | D.750-17=>33.08=>33.01 |
| Erdemli | 1954 | Silifke | 2.279 | 13 | 37 | D.400-17, 33.5333.77 |
| Gülnar | Cumh.önce |  | 1.416 | 965 | 147 | D.400-15=>33.69, 33.63, 33.58, 33.61 |
| Mezitli | 2008 | Merkez | 371 | 64 | 11 | D.400, / -K11-K12, 33.51 |
| Mut | Cumh.önce |  | 2.718 | 314 | 158 | D.715-07, D.340-06, 33.57 |
| Silifke | 1933 |  | 2.692 | 19 | 83 | D.400-17, D.715-08, 33.56 |
| Tarsus | Cumh.önce |  | 2.029 | 25 | 27 | D.400-18, / -K7, 33.01 |
| Toroslar | 2008 | Merkez | 1.075 | 74 | 1 | D.400, / -K09-K10, 33.75 |
| Yenişehir | 2008 | Merkez | 139 | 8 | 5 | D.400-18, / -K8 |
| MERSİN | Cumh.önce |  | 16.010 | 18 |  | D.400 /  33.51 33.75 |
*Metropol ilçelerin merkeze uzaklıkları, kaymakamlık ile valilik arasındaki uzaklıktır.
Yönetim

Ana madde: Mersin'in ilçeleri
Yönetim > Merkezi Yönetim

Büyükşehir illerinde Merkezi yönetim Vali, İl Müdürleri ve İl Danışma Kurulundan oluşur.
Mersin, bir 'büyükşehir'dir. Bu özelliğine göre yönetimi belirlenmiştir. Protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Büyükşehir yapılan illerde, İl Genel Meclisi, yetki ve görevlerini Büyükşehir Belediye Meclisine devretmiş ve kaldırılmıştır.
Mersin Valisi, 1977-Rize doğumlu Ali Hamza Pehlivan, 12.5.2022/209 sayılı kararla atanmış ve 21 Mayıs 2022'de göreve başlamıştır.
Vali ve kaymakamlara ait bilgiler Mersin'in ilçeleri sayfasında gösterilmiştir.
Yönetim > Yerel yönetim

Büyükşehir Belediyelerinde Yerel yönetim, Büyükşehir Belediye Başkanı, Büyükşehir Belediye Meclisi ve Büyükşehir Belediye Encümeni'nden oluşur.
Yerel yönetimi temsil eden Büyükşehir Belediye Başkanı, ildeki tüm seçmenlerin oy çokluğu ile seçilir. Yerel seçimlerde İlçe Belediye Başkanı ve İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanılarak ilçelerin belediye meclisleri oluşur. İlçe Belediye meclislerinden alınan üyelerle (başkan kontenjanı, ilçe nüfusu ve parti oy oranına göre) de Büyükşehir Belediye Meclisi oluşur. Bu mecliste ilçe belediye başkanları da yer alır. Meclisin başkanı Büyükşehir Belediye Başkanı'dır.
Büyükşehir belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur. (5216 saylı kanun 16.madde)
Büyükşehir yapılan illerde, İl Genel Meclisi, yetki ve görevlerini Büyükşehir Belediye Meclisine devretmiş ve kaldırılmıştır.
Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı, 1963-Tarsus doğumlu Vahap Seçer (CHP), 31 Mart 2024 seçimlerinde %59,52 oy oranıyla seçilmiştir.
İlçe belediyeleri, 2024 Türkiye yerel seçimleri'ne göre, dört değişik parti tarafından yönetilmektedir. Bu ilçelerden 7'si CHP, 3'ü MHP, 2'si İYİ PARTİ ve biri DEM PARTİ'li belediye başkanıdır.
Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 79'dur (Büyükşehir Belediye Başkanı, 13 ilçe belediye başkanı ve 66 üye) Bunların 6'sı AK PARTİ, 46'sı CHP, 18'i MHP, 5'i İYİ P., 4'ü DEM P.'dir
Belediye başkanları ve meclislere ait bilgiler Mersin'in ilçeleri sayfasında gösterilmiştir.
Altyapı > Ulaşım

2024'te inşaatı tamamlanan Mersin'in Tarsus ilçesinde bulunan Çukurova Bölgesel Havalimanı, Mersin ve Adana'ya hizmet vermektedir.
Şehir ulaşımı için planlanan Mersin metrosu ise yapım aşamasındadır.
Mersin Yapraklı Koy’dan bir görüntü.
Türkiye'deki ilk İbrahimî ortak Şehir Mezarlığı
Mersin il haritası