III. István
Hükümdarlığı > Bizans İmparatorluğu ile Savaşlar (1164-1167)

İmparator Manuil, IV. István'ın tahtı yeğeninden geri almasına yardım etmek için Macaristan'a bir ordu gönderdi. Genç István, amcasına ve Bizanslılara karşı Bohemya Kralı Vladislaus'tan yardım istedi, ancak Bohemya baronları savaşmayı reddetti. Bundan sonra III. István, İmparator Manuil'e elçiler gönderdi, ancak Kinnamos'a göre "gerçek hiçbir şey vaat etmediler". İmparator seferine devam etti, ancak kısaca "koruyucusunun" Macar topraklarını yönetmesinin imkansız olduğunu fark etti "ve III. István ile müzakereleri başlattı. Barış anlaşmalarına göre İmparator Manuil, genç István'ın hükümdarlığını tanıdı ve genç István, kardeşi Béla'yı Konstantinopolis'e göndermeyi kabul etti. III. István ayrıca Bizanslıların Béla'nın dükalığının kontrolünü ele geçirmesine izin vereceğine söz verdi.
İmparator Manuil tarafından terk edilen IV. István, Kutsal Roma İmparatoru I. Friedrich'e yaklaştı. Yaklaşık aynı sıralarda, bir grup Macar baronu ve piskopos, İmparator Friedrich'e, onun hükümdarlığını kabul etmeye istekli olduklarını belirten bir mektup gönderdi. III. István ayrıca elçilerini Friedrich'e gönderdi, o da müdahale etmemeye karar verdi, ancak tebaalarına — Bohemya Kralı, Avusturya Dükü ve Styria Uçbeyi — Macaristan'daki siyasi duruma göz kulak olmalarını emretti. Kral Vladislaus'un oğlu Sviatopluk, III. István'ın kız kardeşi Odola ile bile evlendi. III. István'ın Halych Prensi Yaroslav Osmomysl'in isimsiz kızıyla nişanlanması da bu sıralarda düzenlendi.
Kinnamos'a göre István, ertesi yıl İmparator I. Manuil ile olan anlaşmasını bozdu ve "Béla'nın mirasını gasbetti". Spalato (günümüzde Split, Hırvatistan) Başpiskoposu Peter'ın 1164 tarihli bir tüzüğü, III. István'ın yönetimine ve yasağı Ampud'a atıf yapılarak tarihlendirildi ve o yıl Béla'nın dükalığının en azından bir kısmının — Orta Dalmaçya — III. István'ın yönetimi altında olduğunu öne sürdü. Öte yandan, III. István'ın tahttan indirilen amcası, Sirmium'u işgal etti ve burada halk kitleleri onun dönüşünü kutladı. Bohemya Kralı Vladislaus'un güçleri ile Avusturya ve Halych'ten gelen yardımcı birliklerin eşlik ettiği III. István, ona karşı bir sefer başlattı. Ermeni Kilikya'ya karşı yürümek üzere olan İmparator I. Manuil, Tuna'ya döndü ve Macaristan'a hücum ederek Bács'a (günümüzde Bač, Sırbistan) kadar ilerledi. Kral Vladislaus ile temasa geçti ve onu III. István ile bir barış anlaşması müzakere etmeye ikna etti. En önemli müttefiki tarafından terk edilen III. István, Bizans İmparatorluğu lehine Sirmium'dan vazgeçmek zorunda kaldı, ancak İmparator da amcasını asla desteklemeyeceğine dair söz verdi. Yine de İmparator Manuil, tahttan indirilen kralın Sirmium'da kalmasına izin verdi.
Oğlum, Macarlara savaş açmak için değil, kardeşin Béla'nın topraklarını geri almak için geldik, gücümüzle kopardığımız değil, senin ve babanın çok önceden bağışladığın bir şey. Ayrıca Majesteleriyle evlilik bağı olan amcanız István'ı tehlikeden kurtarmak için. Eğer Béla'nın damadımız olması sizin isteğinizse, ki bu daha önce sizin de kabul ettiğiniz bir şeydi, neden ona toprakları vermeyerek dostluğumuzu hemen terk ediyorsunuz? Eğer evliliğe karşı çıkıyorsanız ve bu konuda size başka bir şey doğru görünüyorsa, bilin ki sizi daha fazla zorlamaktan kaçınıyoruz.
Kısacası, III. István, Venedik doçesi II. Vitale Michiel'e Dalmaçya kasabalarından çekileceği sözünü vermesine rağmen Dalmaçya'yı işgal etti. István'ın gelişi üzerine Zadar vatandaşları Venedik valisini sınır dışı etti ve onun hükümdarlığını kabul etti. Tekrar Sirmium'a hücum etti ve 1165 baharında Zimony'deki amcasını kuşattı. İmparator Manuil bir karşı saldırı yapmaya karar verdi ancak kuzeni Andronikos Komnenos'un isyanı onun Tuna'ya yürümesine engel oldu. Yine de I. Manuil, daha önce III. István'ı destekleyen hükümdarlara elçiler göndererek onları çatışmada tarafsız kalmaya ikna etti. III. István'ın amcası, 11 Nisan'da Zimony kuşatması sırasında zehirlenmeden öldü. Kale kısa süre sonra III. István'ın eline geçti. Haziran sonunda Bizans'ın karşı taarruzu başladı. İmparator I. Manuil'in komutasındaki bir ordu, Zimony'yi kuşattı ve onu yeniden ele geçirdi; başka bir Bizans kuvveti Bosna ve Dalmaçya'yı işgal etti. Venedik filosu Dalmaçya'da Bizanslılar tarafında müdahale ederek Zadar'ı yeniden Doge'nin yönetimini kabul etmeye zorladı. III. István, ancak Sirmium ve Dalmaçya'dan vazgeçtikten sonra İmparator Manuil ile yeni bir barış anlaşması imzalayabildi.
[Stephen] imparatora, aristokrasinin adamlarına ve piskoposluk görevine sahip birine elçiler gönderdi ve [Sirmium'u] ve ayrıca tüm Dalmaçya'yı tekrar Romalılara vermeyi kabul etti. İmparatorun huzuruna vardıklarında kendilerine emredilenleri söylediler ve imparatora öfkesinden vazgeçmesi için ricada bulundular. İlk başta bunu reddetti ve şöyle dedi: "Elçiler, eğer birisi daha önce çaldığı şeyleri geri getirmenin uygun olacağını düşünürse bu gerçekten takdire şayan olurdu. Biz [Sirmium'u] tutuyoruz, [Zimony'yi] geri aldık, biz zaten bu şeyin efendileriyiz. Dalmaçyalılar, biz, verenlerin mahrum kaldığı tüm bu toprakların efendisiyiz. Öyleyse aranızda başka bir [Sirmium] var mı? Şimdi bize vermeye geldiğiniz başka bir [Zimony] ve Dalmaçya var mı?” önce onlara cevap verdi, sonra fikrini değiştirerek, "Ama sonra, siz Hıristiyanlara hediye olarak barış yapmak istediğimizi bilesiniz diye gelin, yemin edin" dedi.
Ispán Denis komutasındaki bir Macar ordusu 1166 baharında bir kez daha Sirmium'a hücum etti. Macarlar Bizans ordusunu bozguna uğrattı ve Zimony hariç tüm eyaleti işgal etti. İmparator Manuil, Macaristan'a üç ordu gönderdi. Protostrator Aleksios Aksuh ve III. István'ın kardeşi Béla'nın komutasındaki ilk ordu, Leon Batatzes ve İoannis Dukas komutasındaki Transilvanya'yı yağmalayan diğer iki birimin hareketlerinden dikkati dağıtmak için Tuna Nehri kıyısında konuşlandırıldı. Bizans seferi, Macaristan Krallığı'nın doğu bölgelerinde büyük yıkıma neden oldu ve III. István'ı uzlaşma aramaya zorladı. Karısı İmparator Manuil'in yeğeni olan Avusturya Dükü Heinrich Jasomirgott, onun isteği üzerine ateşkese aracılık etti. Yılın sonunda István, Dük'ün kızı Agnes ile evlendi. Yaklaşık aynı sıralarda bir Macar ordusu Dalmaçya'yı işgal etti ve eyaletin Bizans valisi Nikiforos Halufis'i ele geçirdi. István, Biograd na Moru'daki mülkleri ve Šibenik'in ayrıcalıklarını sırasıyla 1166 ve 1167'de doğruladı ve bu, iki kasabanın seferden sonra onun hükümdarlığını kabul ettiğini kanıtladı.
İmparator Manuil, Paskalya 1167'den sonra Sirmium'a bir ordu gönderdi ve filosunu Zimony'ye gönderdi. Honiatis'e göre Macarlar birliklerini topladılar ve az sayıda müttefik kuvvetini, özellikle de Almanları paralı asker olarak askere aldılar. Aynı dönemden Rahewin, III. István'ın kardeşi Béla'yı kabul ettiği ve ona yardım ettiği için "Yunanlıların imparatoruna savaş açtığını" yazıyor. Rahewin ve Heinrich von Mügeln'e göre István, kayınpederi Dük Heinrich Jasomirgott'tan destek aldı. Ancak Andronikos Kontostefanos komutasındaki Bizans ordusu, 8 Temmuz'da Zimony yakınlarında muharebede Ispán Denis komutasındaki Macarları yok etti. Kinnamos, "Macarlara karşı savaşın" muharebe alanında sonuçlandığını yazdı. Heinrich von Mügeln'e göre István, babalarının kardeşi Béla'ya miras bıraktığı düklükten vazgeçen bir barış anlaşması imzaladı. Ayrıca Doçe Vitale Michiel ile de anlaştı ve 13. yüzyılın başlarındaki Venedik Doçeleri Tarihi'ne göre 17 Aralık 1167'de yeğeni Mary'yi Doçe'nin oğlu Nicholas'a verdi.