Özbekler
Çin Özbekleri

Ayrıca bakınız: Çin'deki etnik azınlıklar ve Çin'de İslam
Günümüz Çin sınırları içerisinde yaşayan etnik Özbekler, Çin Halk Cumhuriyeti Hükümeti'nin resmî olarak tanıdığı 55 etnik azınlık grubundan biridir. Çin Özbekleri Çincede "Wūzībiékè zú" (Çince (basitleştirilmiş): 乌孜别克族; Çince (geleneksel): 烏孜別克族; "Özbek halkı/milleti") olarak anılır. Aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi, 2010 yılı itibarıyla Özbek etnik azınlığına ait 10.600'e yakın Çin vatandaşı vardır; yani etnik Özbekler, Çin'deki 56 resmî olarak tanınmış etnik grubun arasındaki en büyük 49. etnik grubu teşkil ederler. Çin Özbeklerinin neredeyse tümü Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşar. Sincan Özbeklerinin büyük bir kısmı (2015 yılı itibarıyla 4.666 kişi) İli Kazak Özerk İli'ne bağlı Gulca şehrinde yaşar. Sanci Hui Özerk İli'ndeki Mori Kazak Özerk İlçesi'ne bağlı bir etnik belde [zh] olan Dànángòu Özbek Beldesi [zh], tüm Çin çapında resmen Özbek azınlığına adanmış tek yerleşimdir. Kaşgar İli, Tarbagatay İli, Urumçi ve Sincan'ın diğer yerleşimlerinde de Özbek azınlıkları mevcuttur.
Çin Özbekleri ağırlıklı olarak İslam dinine mensuplar. Nesiller boyunca bölgedeki Uygurlarla yakın temasta bulundukları için kültürleri Uygurların kültürlerine çok benzer. Gulca'da 1879 yılında Özbekler tarafından inşa edilmiş "Özbek Camisi [zh]" vardır; günümüz "Gulca 5 Nolu Ortaokulu" (伊宁市第五中学) de eskiden bir Özbek okuluymuş, fakat Özbek öğrenci sayısının az olması nedeniyle bu okulun işletmesine son verilmiştir.
Çin'de Özbek dili, dil bilimcileri tarafından nesli tükenmeye yakın olan bir dil olarak algılanır. Çin Özbekleri arasında Özbekçeyi hâlen konuşabilen az sayıda yaşlı insan var; bu insanların dışında, Gulca ve Kaşgar'daki Özbekler günlük hayatta Uygurca konuşurken, Mori Kazak Özerk İlçesi'ndeki Özbekler ise Kazakça konuşurlar. Bu durumun bazı olası nedenleri Sincan'daki Özbeklerin sayısının Uygurlar ve Kazaklardan çok daha az olması, Sincan'da (Uygur ve Kazak dillerinden farklı olarak) Özbek dilinin hükûmet, eğitim, medya, işyeri veya yayıncılıkta hiç kullanılmaması, ve Sincan Özbeklerinin yaygın olarak Uygurlar ve Kazaklarla evlenmeleridir.
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Ülke toplamı (askerler dahil) | 1.335.110.869 | 10.582 |
|  | Ülke toplamı (askerler hariç) | 1.332.810.869 | 10.569 |
| 1 | Sincan | 21.815.815 | 10.114 |
| 2 | Zhejiang | 54.426.891 | 86 |
| 3 | Guangdong | 104.320.459 | 73 |
| 4 | Pekin | 19.612.368 | 51 |
| 5 | Hunan | 65.700.762 | 33 |
| 6 | Tientsin | 12.938.693 | 19 |
| 7 | Siçuan | 80.417.528 | 17 |
| 8 | Henan | 94.029.939 | 16 |
| 9 | Jiangsu | 78.660.941 | 15 |
| 10 | Kansu | 25.575.263 | 15 |
| 11 | Şanghay | 23.019.196 | 14 |
| 12 | Guangşi | 46.023.761 | 13 |
| 13 | Şantung | 95.792.719 | 13 |
| 14 | Yünnan | 45.966.766 | 11 |
| 15 | Fujian | 36.894.217 | 9 |
| 16 | Hubei | 57.237.727 | 9 |
| 17 | Jiangxi | 44.567.797 | 9 |
| 18 | Hebei | 71.854.210 | 7 |
| 19 | Şensi | 37.327.379 | 7 |
| 20 | İç Moğolistan | 24.706.291 | 6 |
| 21 | Heilongjiang | 38.313.991 | 5 |
| 22 | Liaoning | 43.746.323 | 5 |
| 23 | Anhui | 59.500.468 | 4 |
| 24 | Çongçing | 28.846.170 | 4 |
| 25 | Tibet | 3.002.165 | 4 |
| 26 | Ningksia | 6.301.350 | 3 |
| 27 | Şansi | 35.712.101 | 3 |
| 28 | Çinghay | 5.626.723 | 2 |
| 29 | Jilin | 27.452.815 | 2 |
| 30 | Guizhou | 34.748.556 |  |
| 31 | Hainan | 8.671.485 |  |
|  | Askerlik hizmetinde bulunanlar | 2.300.000 | 13 |
Özbekler, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki farklı azınlık gruplarından biridir. Bu, CIA'nin 1967 yılında Çin hakkında hazırladığı etnikdilsel haritada Sincan'ı gösteren kısımdır. Özbekçenin konuşulduğu bölgeler "5" rakamıyla gösterilir.