stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Japonya
Kültür > Edebiyat ve felsefe

Ana maddeler: Japon edebiyatı ve Japon felsefesi
Japon edebiyatının en eski eserleri arasında tamamı 8. yüzyıldan kalma ve Çince karakterlerle yazılmış Kojiki ve Nihon Shoki kronikleri ve Man'yōshū şiir antolojisi yer almaktadır. Erken Heian döneminde kana (hiragana ve katakana) olarak bilinen fonogram sistemi geliştirildi. Bambu Kesicisinin Hikayesi, günümüze ulaşan en eski Japon anlatısı olarak kabul edilir. Sei Şonagon'un Yastık Kitabı eserinde saray hayatı anlatılırken, Murasaki Shikibu'nun Genji'nin Hikâyesi genellikle dünyanın ilk romanı olarak tanımlanır.
Edo Dönemi'nde chōnin ("kasaba halkı"), edebiyatın üreticileri ve tüketicileri olarak samuray aristokrasisini geride bıraktı. Örneğin Saikaku'nun eserlerinin popülaritesi okuyucu ve yazarlıktaki bu değişimi ortaya koyarken Bashō haikai (haiku) ile Kokinshū'nun şiirsel geleneğini yeniden canlandırdı ve Oku no Hosomichi adında şiirsel seyahat günlüğünü yazdı. Meiji Dönemi, Japon edebiyatının Batı etkileriyle bütünleşmesiyle geleneksel edebi biçimlerin düşüşünü gördü. Natsume Sōseki ve Mori Ōgai, 20. yüzyılın başlarında önemli romancılardı; bunları Ryunosuke Akutagava, Cuniçiro Tanizaki, Kafū Nagai ve daha yakın zamanda Haruki Murakami ve Kenji Nakagami izledi. Japonya'nın Yasunari Kavabata (1968) ve Kenzaburō Ōe (1994) olmak üzere iki Nobel ödüllü yazarı bulunmaktadır.
Japon felsefesi tarihsel olarak hem yabancı, özellikle Çin ve Batılı unsurların hem de benzersiz Japon unsurlarının bir birleşimi olmuştur. Edebi biçimleriyle Japon felsefesi yaklaşık on dört yüzyıl önce başladı. Konfüçyüsçü idealler, Japonların toplum ve benlik kavramında, hükûmetin örgütlenmesinde ve toplumun yapısında belirgindir. Budizm, Japon psikolojisini, metafiziğini ve estetiğini derinden etkilemiştir.
Kültür > Müzik ve tiyatro

Ana maddeler: Japon müziği ve Japon tiyatrosu
Japon müziği eklektik ve çeşitlidir. Koto gibi birçok enstrüman 9. ve 10. yüzyıllarda tanıtıldı. Gitar benzeri şamisen ile çalınan popüler halk müziği 16. yüzyıldan kalmadır. 19. yüzyılın sonlarında tanıtılan klasik Batı müziği, Japon kültürünün ayrılmaz bir parçasını oluşturur. Kumi-daiko (toplu davul çalma) savaş sonrası Japonya'da ortaya çıktı ve Kuzey Amerika'da oldukça popüler haline geldi. Savaş sonrası Japonya'daki popüler müzik, Amerikan ve Avrupa trendlerinden büyük ölçüde etkilendi ve J-pop, J-Rock, visual kei ve hip hop gibi diğer kentsel müzik tarzları giderek daha popüler hale geldi. Karaoke ise önemli bir kültürel aktivitedir.
Japonya'nın dört geleneksel tiyatrosu noh, kyōgen, kabuki ve bunrakudur.
Kültür > Tatiller ve festivaller

Ana maddeler: Japonya'daki resmî tatiller ve Japon festivalleri
Resmî olarak Japonya'da hükûmet tarafından tanınan 16 ulusal tatil bulunmaktadır. Japonya'daki resmî tatiller, 1948 tarihli Resmî Tatil Yasası ile düzenlenmektedir. 2000 yılından başlayarak Japonya, uzun bir hafta sonu elde etmek için bir dizi ulusal tatili Pazartesi gününe taşıyan Mutlu Pazartesi Sistemi'ni uygulamaya koydu. Japonya'daki ulusal bayramlar, 1 Ocak Yeni Yıl Günü, Ocak ayının ikinci Pazartesi günü Yetişkinler Günü, 11 Şubat Ulusal Kuruluş Günü, 23 Şubat İmparatorun Doğum Günü, 20 veya 21 Mart ilkbahara gündönümü, 29 Nisan Şova Günü, 3 Mayıs Anayasa Anma Günü, 4 Mayıs Yeşillik Günü, 5 Mayıs Çocuk Bayramı, Temmuz ayının üçüncü Pazartesi günü Deniz Günü, 11 Ağustos Dağ Günü, Eylül ayının üçüncü Pazartesi günü Yaşlılara Saygı Günü, 23 veya 24 Eylül sonbahar gündönümü, Ekim ayının ikinci Pazartesi günü Spor Günü, 3 Kasım Kültür Günü ve 23 Kasım İşçi Şükran Günü'dür.
Matsuri olarak adlandırılan ve yıl içerisinde çeşitli zamanlarda kutlanan festivallerin çoğu uzun bir geçmişten günümüze kadar gelmektedir. Bu kutlamaların çoğu Çin ve Budist kökenlidir fakat bu kutlamalar dini tören havasında yapılmamaktadır. Bunların dışında Mart ile Nisan ayları arasında Hanami, Mayıs ayında birçok resmî tatili kapsayan Altın Hafta, Temmuz'un 13 ile 15 arası veya bazen Ağustos ayında yapılan Bon Festivali ve Eylül ayı ortalarında düzenlenen Tsukimi gibi özel günler ve festivaller bulunmaktadır.
Kültür > Mutfak

Ana madde: Japon mutfağı
Japon mutfağı, geleneksel tarifler ve yerel malzemeler kullanan çok çeşitli bölgesel spesiyaliteler sunmaktadır. Deniz ürünleri ve Japon pirinci veya erişte geleneksel temel yiyeceklerdir. Japon körisi, Britanya Hindistanı'ndan Japonya'ya girişinden bu yana oldukça yaygın tüketilmesinden dolayı rāmen ve suşi ile birlikte ulusal yemek olarak adlandırılmaktadır. Geleneksel Japon tatlıları wagashi olarak bilinir. Kırmızı fasulye ezmesi ve mochi gibi malzemeler kullanılır. Yeşil çaylı dondurma modern zaman tatları arasındadır.
Genellikle %14-17 alkol içeren ve pirincin birden fazla fermantasyonu ile yapılan demlenmiş pirinç içeceği sake popüler Japon içeceklerindendir. Bira, 17. yüzyılın sonlarından beri Japonya'da üretilmektedir. Yeşil çay Japonya'da üretilir ve Japon çay seremonisinde kullanılan matcha gibi şekillerde hazırlanır.
Michelin Rehberi'ne göre Japonya, dünyanın geri kalanından daha fazla Michelin yıldızlı restorana ev sahipliği yapmaktadır.
Kültür > Medya

Ana maddeler: Japonya'da medya, Japonya sineması, Manga (çizgi roman) ve Anime
Japonya'da televizyon izlemeyle ilgili 2015 NHK anketine göre, Japonların %79'u her gün televizyon izlemektedir. Japon televizyon dizileri hem Japonya'da hem de uluslararası alanda izlenmektedir; diğer popüler şovlar varyete şovları, komedi ve haber programları türlerindedir. Doraemon, Dragon Ball, Pokémon, One Piece, Naruto ve Sonic gibi birçok Japon medya imtiyazı küresel çapta önemli bir popülerlik kazandı ve dünyanın en yüksek hasılat yapan medya imtiyazları arasında yer almaktadır. Japon gazeteleri 2016 yılı itibarıyla dünyada en çok tirajı olan gazeteler arasındadır.
Japonya, dünyadaki en eski ve en büyük film endüstrilerinden birine sahiptir. Ishiro Honda'nın Godzilla filmi Japonya'nın uluslararası bir simgesi haline geldi ve kaijū filmlerinin tüm bir alt türünün yanı sıra tarihteki en uzun soluklu film serisini ortaya çıkardı. Manga olarak bilinen Japon çizgi romanları 20. yüzyılın ortalarında gelişti ve dünya çapında popüler hale geldi. Çok sayıda manga serisi, Amerikan çizgi roman endüstrisine rakip olarak tüm zamanların en çok satan çizgi roman serilerinden biri haline geldi. Anime olarak bilinen Japon animasyon filmleri ve televizyon dizileri, büyük ölçüde Japon mangasından etkilenmiş ve uluslararası alanda oldukça popüler hale gelmiştir.
Hristina Vuçkova

Hristina Vuçkova (Bulgarca: Христина Вучкова; evlilik öncesi soyadı: Ruseva; d. 1 Ekim 1991, Sofya), Sultanlar Ligi profesyonel takımlarından Fenerbahçe'de orta oyuncu olarak oynayan Bulgar profesyonel voleybolcu. Daha öncesinde; CSKA Sofya, Levski Sofya, Norda Foppapedretti Bergamo, Telekom Bakü, Liu Jo Modena, Nilüfer Belediyespor, Galatasaray, Türk Hava Yolları, Maritza, PTT, Imoco Volley Conegliano, Beijing BAIC Motor, Liaoning ve Omaha Supernovas kulüplerinde forma giydi.
Kariyeri

CSKA Sofya (2008-09)
Levski Sofya (2009-10)
CSKA Sofya (2010-11)
Norda Foppapedretti Bergamo (2011-12)
Telekom Bakü (2012-13)
Liu Jo Modena (2013-14)
Nilüfer Belediyespor (2014-15)
Telekom Bakü (2015-16)
Galatasaray (2016-18)
Türk Hava Yolları (2018-19)
Maritza (2019-20)
PTT (2020-21)
Imoco Volley Conegliano (2021-22)
Beijing BAIC Motor (2022-23) (ilk yarı)
Fenerbahçe (2022-23) (ikinci yarı)
Liaoning (2023-24) (ilk yarı)
Omaha Supernovas (2023-24) (ikinci yarı)
Fenerbahçe (2024-günümüz)
Başarıları > Kulüpleri > CSKA Sofya

2008-09 Bulgaristan Kupası -  İkincilik
2010-11 Bulgaristan Kupası -  Şampiyonluk
2010-11 Bulgaristan Ligi -  Şampiyonluk
Başarıları > Kulüpleri > Levski Sofya

2009-10 Bulgaristan Kupası -  İkincilik
Başarıları > Kulüpleri > Norda Foppapedretti Bergamo

2011-12 İtalya Süper Kupası -  Şampiyonluk
Başarıları > Kulüpleri > Telekom Bakü

2015-16 Azerbaycan Ligi -  İkincilik
Başarıları > Kulüpleri > Galatasaray

2016-17 Sultanlar Ligi -  İkincilik
Başarıları > Kulüpleri > Türk Hava Yolları

2018-19 Balkan Kupası -  Şampiyonluk
Başarıları > Kulüpleri > Maritza

2019-20 Bulgaristan Ligi -  Şampiyonluk
Başarıları > Kulüpleri > Imoco Volley Conegliano

2021-22 İtalya Süper Kupası -  Şampiyonluk
2021 FIVB Kadınlar Dünya Kulüpler Şampiyonası -  İkincilik
2021-22 İtalya Kupası -  Şampiyonluk
2021-22 İtalya Ligi -  Şampiyonluk
2021-22 CEV Kadınlar Şampiyonlar Ligi -  İkincilik
Başarıları > Kulüpleri > Fenerbahçe

2022-23 Kupa Voley -  İkincilik
2022-23 Sultanlar Ligi -  Şampiyonluk
2024 Voleybol Kadınlar Şampiyonlar Kupası -  Şampiyonluk
Başarıları > Kulüpleri > Omaha Supernovas

2023-24 ABD Ligi -  Şampiyonluk
Başarıları > Millî takım

2010 Avrupa Kadınlar Voleybol Ligi -  İkincilik
2011 Avrupa Kadınlar Voleybol Ligi -  Üçüncülük
2012 Avrupa Kadınlar Voleybol Ligi -  İkincilik
2013 Avrupa Kadınlar Voleybol Ligi -  Üçüncülük
2018 Avrupa Kadınlar Voleybol Ligi -  Şampiyonluk
2018 FIVB Kadınlar Voleybol Challenger Kupası -  Şampiyonluk
2021 Avrupa Kadınlar Voleybol Ligi -  Şampiyonluk
Başarıları > Millî takım > Bireysel başarıları

2018 Avrupa Kadınlar Voleybol Ligi - En iyi orta oyuncu
2018-19 Balkan Kupası - En iyi orta oyuncu
2018-19 Balkan Kupası - En değerli oyuncu
Çamur, Kelkit

| Çamur |
| --- | --- |
Köy

 Gümüşhane'nin Türkiye'deki konumu
ÇamurÇamur'un Gümüşhane'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Gümüşhane
İlçe: Kelkit
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 47,9 km²
Rakım: 1900 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 311
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0456
İl plaka kodu: 29
Posta kodu: 29602
Çamur, Gümüşhane ilinin Kelkit ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1835 yılı ve öncesi Osmanlı kayıtlarında Kelkit'e bağlı yerleşimler arasında görülmemektedir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla birlikte kayıtlarda Kelkit'e bağlı köyleri arasında yerleşimden bahsedilmektedir.
Coğrafya

Köy; Gümüşhane il merkezine 117 km, Kelkit ilçe merkezine 41 km uzaklıktadır.
Turizm

Köyün 5 km batısındaki tarihi mezarlık içerisinde, yapım tarihi kesin olarak bilinmeyen kümbet bulunmaktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 311
2021: 138
2020: 394
2019: 207
2018: 503
2017: 47
2016: 36
2015: 137
2014: 386
2013: 621
2012: 646
2011: 652
2010: 698
2009: 675
2008: 682
2007: 691
Niki Lauda
Formula öncesi kariyeri

Babasının büyükbabası Viyana doğumlu sanayici ünlü Hans Lauda'dır. Lauda, ailesinin onaylamamasına rağmen yarış pilotu olmak istiyordu. Formula serilerinde yarışmadan önce bir Mini ile yarışmaya başlayan Lauda daha sonra Formula Vee'ye geçti, burada Porsche ve Chevron tipi otomobiller kullandı.
March yılları (1971-1972)

1971 sezonunda March'ın Formula 2 takımında yarışmaya başladı. Bu sezonda çok başarılı olamasa da 1973 sezonunda March'ın hem F1 hem de F2 takımı için yarışmaya başladı, bundaki en büyük etken bankadan aldığı 30 bin poundluk krediydi. Her ne kadar March için iki sezon yarışmış olsa da bu süre zarfında tek bir puan bile alamadı.
BRM yılları (1973-1974)

Lauda, 1973 sezonunun başında daha rekabetçi bir takım olan BRM'e geçti. Bankadan çektiği kredi bitmişti ama Lauda küçük bir dolandırıcılık yaptı. Yakın bir arkadaşını Avusturya'nın ünlü bir bankasının yöneticisi olarak tanıttı ve bu bankanın kendisine sponsor olabileceğini fakat bankanın sezonun ikinci yarısında ödeme yapabileceğini söyledi. Lauda'nın aklındaki fikir ise takımı sezonun ikinci yarısına kadar etkileyip bedava yarışmaktı. Bu plan tuttu ve hatta Lauda gösterdiği iyi performanstan ötürü küçük bir ödeme bile aldı.[kaynak belirtilmeli]
Bu sezonda Lauda takım arkadaşı Clay Regazzoni'yle aynı puanı alıp (2 puan) sezonu on yedinci sırada bitirmiştir, aldığı en iyi finish ise Belçika'daki beşincilikti.
Ferrari yılları (1974-1977)

Ayrıca bakınız: Hunt-Lauda rekabeti
1970'lerin başında Ferrari kötü bir dönem yaşamıştı fakat Ferrari patronu Enzo Ferrari artık kazanmak istiyordu, bunun için yeni bir yapılanmaya gitti. Ferrari iki yeni pilot aramaya başlamıştı, bunlardan biri Clay Regazzoni olmuştu. İkinci pilotluk için adaylar kısıtlıydı fakat Clay Regazzoni'nin devreye girmesi ve Lauda'nın üst düzey teknik ve otomobil ayarlama becerisini çok iyi pazarlaması Lauda'yı Ferrari'ye getirdi. Lauda Ferrari'deki ilk sezonunda 2 yarış kazandı ve 38 puanla şampiyonayı dördüncü sırada bitirdi. Clay Regazzoni ise şampiyonluğu son yarışta Emerson Fittipaldi'ye kaptırdı.
1975 sezonu Lauda'nın kendini gösterdiği sezondu. Lauda bu sezonda 7 pol pozisyonu ve 5 yarış galibiyeti alarak takım arkadaşı Clay Regazzoni'yi adeta mat etti. Sıralama turlarında Regazzoni'ye karşı 14-0'lık bir üstünlük kurdu. Bu sezonda şampiyonayı 64.5 puan alarak  Emerson Fittipaldi'nin 19.5 puan önünde bitiren Lauda kariyerinin ilk şampiyonluğunu kazandı.
1976 sezonunda Emerson Fittipaldi aile takımı Copersucar'a geçmiş, McLaren ise ondan boşalan koltuğu Niki Lauda'nın kadim dostu ve en büyük rakibi James Hunt ile doldurmuştu. Lauda ise ilk dokuz yarıştan çıkardığı beş galibiyetle adeta şampiyonayı domine etmişti.
Ferrari yılları (1974-1977) > Nürburgring kazası

1 Ağustos 1976'da Nürburgring'de gerçekleştirilen sezonun onuncu yarışı 1976 Almanya Grand Prix'de Lauda ikinci turda Bergwerk virajına gelmeden önceki son çıkışta ıslak zeminin de etkisiyle kontrolü kaybedip önce bariyerlere daha sonra da Brett Lunger'in aracına çarpıp benzin deposundan sızan benzinin alev almasıyla yanmaya başladı. Lauda sıkışmıştı, otomobilden çıkamadı. Onun imdadına Arturo Merzario, Brett Lunger, Guy Edwards ve Harald Ertl koştu fakat Lauda'nın otomobilden çıkması bir dakikadan uzun sürmüş bu süre zarfında ise Lauda'nın kafası, göz bebekleri, akciğeri ve bir kulağı yanacak, ciğerleri zehirli gazla dolacaktı. Hastaneye kaldırılan Lauda acilen ameliyata alındı, kimsenin inancı kalmamıştı, herkes Lauda'nın öleceğine inanmış üstelik ailesi son duası için bir rahibe bile ayarlamıştı fakat Lauda bunlara rağmen hayatta kaldı. Üstüne üstlük yaptığı kazadan sonra yalnızca iki yarış kaçırarak tam altı hafta sonra yarışmaya devam etti.
Ferrari yılları (1974-1977) > Yarışa dönüşü

Altı hafta sonra Formula 1'e Monza'da geri döndü. Beşinci olarak başladığı yarışta dördüncü olarak mucizevi bir yarış çıkaran Lauda sezon sonuna kadar yarış kazanamasa da en büyük rakibi Hunt'ın üç puan önünde sezonun son yarışı olan Japonya GP'sine başlasa da yoğun yağmurdan dolayı ikinci turda otomobilini pite çekti ve yarışmayı bıraktı. Lauda bu kararında yalnız değildi, birkaç tur sonra Larry Perkins ve Emerson Fittipaldi de otomobillerini pite çekti. Ferrari motor arızası gibi bir yalan söylemeyi önerdi fakat Lauda "Hayatım bir şampiyonluktan daha önemli değil." diyerek gerçeğin söylenmesini istedi. Bu karar Ferrari patronu Enzo Ferrari'yi çılgına çevirmişti. Enzo Ferrari hayatı boyunca yarış kazanmayı otomobil satmaktan bile önemli görmüş çok hırslı bir liderdi ve bu kararından ötürü Lauda'yı korkaklıkla suçladı.
1977 sezonu için daha önceden sözleşme imzalayan Lauda ile Enzo Ferrari arasındaki ipler iyice gerilmeye başlamıştı. Enzo Ferrari Lauda'nın kafaca bittiğini ve yarışmaktan korktuğunu düşünüyordu ve Lauda'ya yarışmayı bırakıp takımın menajeri olmasını önerdi. Lauda'nın bu teklifi kabul etmeye niyeti yoktu, yapılan uzun görüşmelerin ardından Lauda, Carlos Reutemann'ın arkasında ikinci pilot olmaya ikna olmuştu. Lauda geçirdiği kaza sonrasında daha yavaş bir pilot olmuştu fakat otomobil ayarlamadaki ustalığı ve yarış becerisi daha da gelişmişti. Lauda, Reutemann'a kurduğu üstünlük sayesinde mühendisleri kendi safına çekmişti. Sıralama turlarında Lauda'nın kurduğu 8-7'lik üstünlükle beraber Lauda 15 yarışta 3 galibiyet ve 7 podyum başarısı gösterirken Reutemann 17 yarışta yalnızca 1 galibiyet alabilmiş, 5 kez podyuma çıkma başarısı göstermişti. Bu sezon şampiyonluğu garantileyen Lauda, Ferrari'yle oluşan kötü ilişkisinden ötürü son iki yarışa çıkmamıştı, daha sonra Lauda bir röportajında bu kararında pişmanlık duyduğunu açıklayacaktı.
Brabham yılları (1978-1979)

1977 sezonunun sonunda Ferrari'den ayrılan Lauda, 1978 sezonuna Brabham ile başladı. Bu sezonda 2 galibiyet ve 44 puan alarak şampiyonayı dördüncü sırada bitirdi.
1978 sezonu geldiğinde Lauda yaşlanmıştı, artık eski hızında değildi. Bu sezonda yalnızca 4 puan alabilmiş ve sezonun on beşinci yarışı olan Kanada GP'sinin antrenman turlarında otomobilini pite çekerek "Artık bir pistin etrafında daireler çizmekten bıktım." diyecek ve emekliliğini ilan edecekti. Ondan boşalan koltuğa ise Arjantinli pilot Ricardo Zunino oturmuştu.
Girişimcilik dönemi (1979-1982)

Formula 1'den emekli olan Lauda hobisi olan havacılık sektörüne yatırım yapmaya karar vermiş ve kendi adını taşıyan Lauda Air'ı kurmuştur. 1982'ye kadar işler iyi gitmişti ama artık Lauda bu şirketi finanse etmekte zorlanıyor ve maddi sıkıntılar yaşıyordu. Bu maddi sıkıntılara Formula 1'e geri dönerek çözüm bulacaktı.
McLaren yılları ve F1'e dönüş (1982-1985)

1982 sezonunda Lauda F1'e geri dönmek istiyordu ve bunun için McLaren takım patronu Ron Dennis'i arayarak 3 milyon dolar karşılığında yarışabileceğini söyledi. Bu teklif herkesi şoke etmişti çünkü o dönemde pilotların milyon dolarlar kazanmaları görülmüş bir şey değildi. Ron Dennis bu teklifi kabul etti ama sponsorlar endişeliydi, Lauda uzun süredir Formula 1'den uzaktı fakat Lauda o sezon aldığı 2 galibiyet ve 30 puanla şampiyonayı beşinci sırada bitirerek herkese tekrar kazanabileceğini göstermişti.
1983 sezonu McLaren için geçiş sezonuydu, takım Ford motorundan Porsche motoruna geçiş yapıyordu, Lauda bu sezonda iyi bir performans sergileyemedi ve en iyi sonucu Long Beach'teki ikincilik oldu. Bu sezonu 12 puanla takım arkadaşı John Watson'ın 10 puan gerisinde 10. bitirdi.
1984 sezonunda Lauda'nın yeni takım arkadaşı Alain Prost olmuştu. Lauda bu fikre baştan karşı çıksa da bu ikili sezondaki 16 yarışın 12'sini kazanarak McLaren'ı takımlar şampiyonu olmasında büyük rol oynadılar. Lauda ise 12 yarıştan 5 galibiyet çıkarmış ve takım arkadaşı Alain Prost'un sadece 0.5 puan önünde üçüncü dünya şampiyonluğunu kazanmıştır. (Bu yıl yapılan Monako GP yarıda kesildiği için pilotların bu yarışta kazandığı puanlar ikiye bölünmüştür.) Lauda bu sezonda Avusturya'da kazanıp 'Avusturya'da kazanan ilk Avusturyalı ' olmuştur.
1985 sezonunda işler hiç de iyi gitmiyordu, Lauda başladığı 14 yarışın 11'inde finişi göremedi ancak Hollanda'da yapılan yarışı kazanmayı başardı ve sezonun son yarışında emekli oldu.
Emeklilikten sonraki yaşamı

Emekliliğini açıkladıktan sonra bir süre daha kendi havayolu şirketini yönetti ve Ferrari'ye danışmanlık yaptı. 26 Mayıs 1991'de 223 kişinin öldüğü bir kaza yaşandı, ilk başlarda Niki Lauda suçlansa da kendisi olay yerine gidip incelemelerde bulunmuş, Londra'da uçuş simülasyonları yapmış ve Boeing firmasını hatasını kabullenmeye zorlamıştır. Lauda, Lauda Air'ı 1999 yılında Austrian Airlines'a sattı. Daha sonra Jaguar Racing'in 2001-2002 sezonu patronu oldu fakat bu görevde pek başarılı olamadı. 2003'te yine kendi adını taşıyan havayolu şirketi Niki'yi kurdu. Bu şirketi de 2011 yılında Air Berlin'e sattı ve Mercedes'te görev almaya başladı. 2013 yılında Mercedes takımının %10 hissesini satın aldı ve fahri başkan oldu. Lewis Hamilton'ın Mercedes'e kazandırılmasında önemli rol oynadı. Ayrıca kaleme almış bulunduğu 5 kitabı vardır.
Ölümü

20 Mayıs 2019'da tedavi gördüğü Zürih Üniversitesi Hastanesinde böbrek yetmezliğine bağlı sorunlardan dolayı uykusunda öldüğü açıklandı. Aziz Stefan Katedrali'ndeki cenazesine Gerhard Berger, Jackie Stewart, Alain Prost, Nelson Piquet, Jean Alesi, Sebastian Vettel, Lewis Hamilton, David Coulthard, Nico Rosberg, Valtteri Bottas ve Arnold Schwarzenegger gibi ünlü isimler katıldı.
Niki Lauda, Nürburgring 1976
Sinestezi

Bazı sinestezik kişilerin harfleri ve rakamları nasıl algıladığını gösteren bir görsel
Sinestezi veya duyum ikiliği, kişilerde herhangi bir duyunun uyarımı otomatik olarak başka bir duyu algısını tetiklemektedir.
Etimoloji

Yunanca, syn (Birlikte) ve aisthesis (algı/his/duyum) kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Ortaya çıkan "synaistesia" kelimesi, "birleşik his" ya da "birleşik duyum" olarak tercüme edilebilir. Kaynak olarak "hissizlik, duyu eksikliği" anlamına gelen anesthesia (anestezi) kelimesi ile aynı temele dayanmaktadır.
Tanım

Bir algı modalitesi uyarıldığında birden fazla kanalda uyarılma oluşmasına verilen tıbbi isimdir. Metafor, sembolizm kelimeleri gibi, çeşitli sanat ürünlerinin tanımlanmasında kullanılan "sinestezi" kelimesinden farklı olarak bu olguyu yaşayan kişiler, kasıtsız ve sürekli olarak oluşan benzetmelerden bahsederler. Kısaca, birden fazla algı sistemi aynı nesnelere kendi yorumlarını aynı kuvvette verirler. Sinestezi sahibi insanlar, örneğin, insanları, insan olarak değil de görsel/işitsel/yazısal vb. bir nesne/olgu olarak hatırlar ve benimserler. Annesini ılık süt, kardeşini bir kedi vb. olarak gören/hatırlayan/düşünen biri gibi.
Demografi olarak genelde solak ve çift el kullananlarda ve kadınlarda daha sık rastlanmaktadır. Irsi olduğu düşünülmektedir ortalama her 20.000 kişide bir görülür. Bu kişilerde, hafıza fonksiyonları güçlenirken matematiksel ve mekansal algı fonksiyonlarıda tavan yapar. Matematiksel algıda sinestezik birey sayıları çarparken renkleri kullanır böylece matematiksel algısı güçlenmiş olur. Mekansal algıda ise 360 derecenin 1 derecelik diliminin bile bir rengi vardır. Sinestezinin, beynin sol yarım küresiyle ilgili ve hipokampus bezine bağlı bir fonksiyon olduğu düşünülmektedir. İstatiksel olarak çok nadir rastlansa da "normal" bir beyin fonksiyonudur. Her beyinde gerçekleşen bir sürecin bazı insanlarda bilinç yüzeyine yansımasından kaynaklanmaktadır.
Türler

Sinestezinin genel olarak iki biçimi vardır:
projektif sinestezi (projective synesthesia): uyarıldığında renkleri, formları veya şekilleri görme (sinestezinin yaygın olarak anlaşılan versiyonu)
ilişkisel sinestezi (associative synesthesia): uyaran ile tetiklediği duyu arasında çok güçlü ve istemsiz bir bağlantı hissetmek
Örneğin, kromestezi (ses-renk) durumunda, bir trompet sesi duyduğunda projektif sinesteziye sahip bir bireyin zihninde turuncu bir üçgen canlanabilir; buna karşılık ilişkisel sinesteziye sahip olan bir birey bir trompet sesi duyduğunda bunun "turuncu" geldiğini çok güçlü bir şekilde düşünebilir.
Sinestezi, hemen hemen her iki duyu veya algısal mod arasında meydana gelebilir ve en azından bir sinestezist, Solomon Shereshevsky, beş duyuyu birbirine bağlayan sinesteziyi deneyimledi.  Sinestezi türleri x → y gösterimi kullanılarak belirtilir; burada x "indükleyici" veya tetikleyici deneyim, y ise "eşzamanlı" veya ek deneyimdir. Örneğin, harfleri ve rakamları (toplu olarak grafemler olarak adlandırılır) renkli olarak algılamak grafem-renk sinestezisi olarak gösterilir. Benzer şekilde, sinestezik kişilerde müzik tonlarını duymanın sonucu olarak renkler ve hareketler görülmesine ton → (renk, hareket) sinestezisi adı verilir.
Mantıksal olarak mümkün olan hemen hemen her türlü deneyim kombinasyonu ortaya çıkabilirken, bazı türler diğerlerinden daha yaygındır.
Türler > İşitsel-dokunsal sinestezi

İşitsel-dokunsal sinestezide, belirli sesler vücudun bazı bölgelerinde duyumlara yol açabilir. Örneğin, işitsel-dokunsal sinesteziye sahip bir kişi, belirli bir kelimeyi veya sesi duyduğunda vücudunun belirli bir yerinde dokunma hissi yaşayabilir veya belirli seslerin dokunulmadan ciltte bir his yaratabileceğini deneyimleyebilir (yaklaşık olarak nüfusun %50'sini etkileyen, frisson olarak bilinen daha hafif genel reaksiyonla karıştırılmamalıdır). Sinestezinin en az görülen biçimlerinden biridir.