stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cem Arslan

| Cem Arslan |
| --- | --- |

Doğum: 25 Mayıs 1970 (54 yaşında) İstanbul, Türkiye
Milliyet: Türk
Meslek: Radyocu

Cem Arslan (d. 25 Mayıs 1970, İstanbul), Türk radyocudur.
İlk ve orta öğrenimini Küçükyalı'da tamamlayan Arslan liseyi Kadir Has Lisesi'nde tamamlamıştır. Daha sonra Kadıköy'de bulunan Radyo Fener'de çalışmıştır. Bir süre sonra bu radyo satılınca işsiz kalan radyocu o dönem Kadir Çöpdemir'in başında bulunduğu Klas Radyo'da çalışmıştır. Daha sonra Best FM'e transfer olan Arslan hafta içi her sabah, 06:45-09:00 arası Gazoz Ağacı ve 18:00-20:00 saatleri arasında Gazor adlı radyo programını sunmaktaydı. Cem Arslan, 17 Aralık 2020 tarihi itibari ile resmi Instagram hesabından Best FM yönetiminin aldığı kararlara istinaden karşı açıklama yaparak Best FM'deki radyo programcılığı görevinden istifa ettiğini duyurmuştur. Cem Arslan 20 Ocak 2021 tarihinde Süper FM'de saat 18.00-20.00 arasında Gazoz Ağacı programını sunmaya başlamıştır.
Niyazi Sayın

| Niyazi Sayın |
| --- | --- |
Konyada Sernayi
Doğum: 12 Şubat 1927 (98 yaşında) İstanbul, Türkiye
Milliyet: Türk
Meslek: Neyzen, ebru sanatçısı ve fotoğrafçı

Niyazi Sayın (d. 12 Şubat 1927; Üsküdar, İstanbul), Türk neyzen, ebru sanatçısı ve fotoğrafçı. Sanat Musıkisinin ney üstatlarından Tanburi Cemil Bey ve İstanbul ekolünün temsilcisidir.
Sanatı

Çok yönlü bir sanatçı ve zanaatçı olan Neyzen Niyazi Sayın, ebrudan fotoğrafa, tespihçilikten sedef kakmacılığına, elektronikten tornacılığa, balıkçılıktan gülcülüğe, ağaç işlerinden kuşçuluğa kadar yoğun bir ilgi yelpazesi içinde yoğrulmuştur. Bütün bu sanatların mütemmim olduğu görüşünden yola çıkar. Mesut Cemil Bey gibi o da sanatı iyi ahlâkın bir uzantısı olarak görür.
Ney icra sanatında hocaları Mustafa Düzgünman ve Halil Dikmen'in yanı sıra; Şeyh Hayrullah Efendi, Mızıkalı Muhiddin Efendi, Zekâî Dedenin talebesi Kadırgalı Hüseyin Fahrettin Efendi, Hafız Ali Efendi, Kadıköylü Vahit Bey, Emin Ongan, Şefik Gürmeriç ve özellikle de Mesut Cemil Beyden feyz aldığını belirtir.
Halil Dikmen'nden edindiği bir tür İstanbullu ney tavrının son temsilcisidir. Ney icrasına yaptığı büyük katkı, Halil Dikmen üslubuyla Tamburi Cemil Beyin yolunu ve sanat anlaşını birleştirmektir. Kendisi bunu "Elli üç yıllık sanat hayatım içinde her ikisinin tevhidi ile ortaya bir şeyler koymuş isem, kendimi bahtiyar addederim" biçiminde ifade etmiştir.
Ney icrasında yeni kalıplar ve pozisyonlarla bir dönüm noktası teşkil ettiği, bu manâda geleneği kendi içinde yenilediğinde hemfikir olmayan neredeyse yoktur. Neyde, bir "Neyzen Niyazi Sayın öncesi" ve "Neyzen Niyazi Sayın sonrası"ndan söz etmek gerekir. Bazı pozisyonların ve baskı şekillerinin eksikliği dolayısıyla eskiden Kürdîli Hicazkâr, Şeddi Araban, Nihavend gibi makamlarla taksim bile yapılamazken, bugün çoğu Niyazi Beyin talebesi olan neyzenler doğaçlama repertuvarlarına bu makamlara özgü tınıyı yansıtabilen bir üslûbu da ithal etmişlerdir.
Perdeleri kullanmadaki titizliği, nefes hakimiyeti ve benzersiz legatosuyla bilinen Neyzen Niyazi Bey, Ney açarken yirmi altılı birim sistemine ilaveten kullandığı kaydırma sistemiyle de yenilikçidir. Niyazi Bey bu sistem ile neylerin tam ve akortlu ses vermesine imkân tanımıştır.
Kayıtları

Sada : Niyazi Sayın. Mega Müzik-İstanbul : 2001. (Kayıtlar 1964, 1971, 1974, 1978 ve bu zaman aralığında muhtelif tarihler taşımaktadır)
Türk Müziği Ustaları : Niyazi Sayın ve Necdet Yaşar : Kalan Müzik-İstanbul : 2006. (2 CD)
Kutbü'n – Nâyî  : Niyazi Sayın : T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanalar Genel Müdürlüğü - Ankara : 2009
Ödüller

2014: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü
Mete Tunçay

| Mete Tunçay |
| --- | --- |
Doğum: 27 Haziran 1936 (88 yaşında) İstanbul
Eğitim: 1954: Beyoğlu Atatürk Erkek Lisesi 1958: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi 1961-63: London School of Economics and Political Science
Meslek: Tarihçi, siyâsetbilimci
Önemli eser(ler): Türkiye Cumhuriyeti’nde Tek Parti Yönetiminin Kurulması 1923-1931
Hareket: Abant Platformu Eş Başkanı
Kurul üyeliği: Helsinki Yurttaşlar Derneği ve Tarih Vakfı yönetim kurulu başkan yardımcısı

Mete Tunçay (27 Haziran 1936, İstanbul), Türk siyaset bilimci ve tarih profesörü.
Siyasal düşünceler tarihi disiplininin Türkiye'de gelişmesine katkıda bulunmuş bir akademisyendir. Türkiye’de Sol Akımlar ve Türkiye Cumhuriyeti’nde Tek Parti Yönetiminin Kurulması adlı kitapları önemli eserlerindendir. 1984'te çıkmaya başlayan Tarih ve Toplum dergisi ile 1994 yılından beri yayımlanmakta olan popüler tarih dergisi Toplumsal Tarih'in yayımlanmasına, Tarih Vakfı'nın kurulmasına öncülük etmiştir.
Yaşamı

1936 yılında İstanbul'da doğdu. 1954'te Beyoğlu Atatürk Erkek Lisesi'ni bitirdi. 1958'de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olduktan sonra aynı yıl Âmme Hukuku ve Siyaset Nazariyeleri kürsüsünde asistan oldu. 1961'de özgürlük kavramı üstüne yazdığı tezle doktora derecesini aldı. 1961-63 yıllarında Rockefeller bursuyla London School of Economics and Political Science'ta incelemeler yaptı. 1966'da Türkiye'de Sol Akımlar 1908-1925 adlı çalışmasıyla Siyasal Teoriler doçenti oldu.
1972'de Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden istifa etti. 1974-1975 yılları arasında Kültür Bakanlığı Yayınlar Daire Başkanı oldu. 1975-1977 yılları arasında Millî Kütüphane'de müşavirlik yaptı.
1978'de İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ndeki görevine döndü. Aynı yıl Sovyet Bilimler Akademisi'nin konuğu olarak Moskova, Leningrad ve Bakü'de; 1979-1980'de de Fulbright bursuyla ABD Stanford Üniversitesi'nde araştırmalarda bulundu.
1981'de Yurt Yayınları'ndan Türkiye Cumhuriyeti’nde Tek-Parti Yönetiminin Kurulması 1923-1931 adlı kitabı yayımlandı. 1983 yılında 1402 sayılı yasa uyarınca üniversiteden uzaklaştırıldı. 1987-88'de Freie Universitaet Berlin'de Carl von Ossietzsky Profesörü oldu.
1984-1993 yıllarında aylık Tarih ve Toplum, 1994-1996 yıllarında da Toplumsal Tarih dergilerinin editörlüğünü yaptı. 15 Haziran 1990'da Danıştay kararıyla Siyasal Bilgiler Fakültesi'ndeki görevi iade edildi ancak kendisi 18 Eylül'de istifa etti.
Akademik yaşamına İstanbul Bilgi Üniversitesi Tarih Bölümünde devam etmektedir. Helsinki Yurttaşlar Derneği ve Tarih Vakfı yönetim kurullarında görev yapmıştır. Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı'nın desteklediği Abant Platformu adlı çalışma grubunun eş başkanlığını yürütmüştür.
Özellikle siyasal düşünceler tarihi disiplininin Türkiye'de gelişmesine katkıda bulunmuştur. İktisadî konularda şerh düşmekle birlikte liberal geleneğe bağlı bir politik duruş sergiledi, sosyalizmi net bir dille savunurken bile liberal-demokrat duruşa saygısını ifade etti.[kaynak belirtilmeli] Bu alanda, özellikle hocası olan 20. asrın önemli filozoflarından liberal-demokrat Karl Popper'dan etkilendiği bilinmektedir. Bugün sosyalist çizgiden ziyade sol-liberal bir entelektüel çizgidedir.[kaynak belirtilmeli] Murat Belge ile birlikte sol-liberal çizginin Türkiye'deki temsilcilerindendir.[daha geniş açıklama gerekli]
Kitapları

Türkiye'de Sol Akımlar I (1908-1925) (1966)
Türkiye'de Sol Akımlar II (1925-1936) (1992)
Türkiye Cumhuriyeti’nde Tek Parti Yönetiminin Kurulması 1923-1931 (1981)
Eski Sol Üzerine Yeni Bilgiler (1982)
Bilineceği Bilmek (1983)
1923 Amele Birliği (1989)
Arif Oruç'un Yarın'ı (1933), İletişim Yayınları (1991) ISBN 975-470-192-X
Eleştirel Tarih Yazıları, Liberte Yayınları (2005)
Batı'da Siyasal Düşünceler Tarihi Seçilmiş Yazılar (2004) İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Solun Tarihine Düşülen Notlar (2022) İletişim Yayınları
Çevirileri

Bizans Siyasal Düşüncesi, G. L. Seidler (V Yayınları)
Marksist Düşünce Sözlüğü, İletişim Yayınları
Bilginin Toplumsal Tarihi, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2001.
Siyasî İnsan, Seymour Martin LIPSET, Türk Siyasi İlimler Derneği Yayınları, Ankara 1964.
Açık Toplum ve Düşmanları, cilt 1, Liberte Yayınları
Din Üstüne, David Hume (Kültür Bakanlığı Yayınları)
Tarih ve Toplumsal Kuram, Peter Burke, Tarih Vakfı Yurt Yayınları / Kuram Dizisi
Kutsal Roma İmparatorluğu,Barbara Stollberg-Rilinger, VakıfBank Kültür Yayınları
Bizans: Toplumsal Ve Siyasal Düşünüşü, Ernest Barker, Dost Kitapevi Yayınları, Ankara, 1982
Aslı Tecimer

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- |
Doğum: 12 Mayıs 2000 (24 yaşında)
Boy: 1,81 m (5 ft 11+1⁄2 in)
Kilo: 64 kg
Voleybol bilgileri
Smaç yüksekliği: 2,90 m (9 ft 6 in)
Kulüp kariyeri
2017-2018 2018-2021 2021-2022 2022-günümüz :  Bursa BBS  Nilüfer Belediyespor Adam Voleybol SK Sarıyer Belediyespor 
Aslı Tecimer (d. 12 Mayıs 2000), Türk voleybolcu. Smaçör mevkinde oynayan Tecimer, Sultanlar Liginde mücadele eden Sarıyer Belediyespor'da ve Türkiye kadın plaj voleybolu takımında forma giymektedir.
Sotobanari Adası

| --- | --- |


Coğrafya
Sotobanari AdasıSotobanari Adası'nın Japonya'daki konumu
Bölge: Doğu Asya
Koordinatlar: 24°22′27″K 123°42′59″D﻿ / ﻿24.37417°K 123.71639°D﻿ / 24.37417; 123.71639
Takımadası: Yaeyama Adaları
Denizi: Pasifik Okyanusu
Siyasi

Ülke :  Japonya 
Bölge : Kyūshū 
Prefektörlük : Okinawa 
Kasaba : Taketomi 
 
Sotobanari Adası (Japonca: 外離島, romanize: Sotobanarijima), Japonya'da Yaeyama Adaları'nın bir parçası olan adadır. Ada, Iriomote ve Ishigaki adalarının arasında yer almaktadır. İdari olarak, Okinawa prefektörlüğüne bağlı Taketomi kasabasına bağlıdır.
Sotobanari Adası'nda otuz yıldır (1989-2018) yarı izole bir şekilde yaşayan Masafumi Nagasaki adında çıplak bir insan yaşıyordu ve haftada bir saat uzaklıktaki bir yerleşim yerinden ailesinin gönderdiği 10.000 yen ile yiyecek ve su alıyordu. 2018 yılında hastalığı nedeniyle polis gözetiminde adadan çıkarıldı.
Jan Matejko

| Jan Matejko |
| --- | --- |

Doğum: 24 Haziran 1838 Krakow, Polonya
Ölüm: 1 Kasım 1893 (55 yaşında) Krakow, Polonya
Defin yeri: Rakowicki Mezarlığı
Milliyet: Polonyalı
Eğitim: Güzel Sanatlar Akademisi Krakow,Polonya Güzel Sanatlar Akademisi Münih,Almanya
Tanınma nedeni: Resim, Çizim
Önemli eser(ler): Battle of Grunwald Stańczyk Prussian Homage Zawieszenie dzwonu Zygmunta 
Evlilik: Teodora Matejko
İmza

Jan Alojzy Matejko (Lehçe telaffuz: [jan aˈlɔjzɨ maˈtɛjko]  ( dinle); Jan Mateyko olarak da bilinir; 24 Haziran 1838 - 1 Kasım 1893), Polonyalı ressam. 24 Haziran 1838 yılında Krakow'da dünyaya gelmiştir. Polonyalı bir ressam olan Jan Matejko'nun en önemli eseri "Grunwald Muharebesi" dir. Polonya'nın ulusal ressamı olarak bilinir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb122817776 (data)  CiNii: DA12908259  GND: 118578804  ISNI: 0000 0001 0882 6913  LCCN: n82234077  LNB: 000225682  Léonore tanımlayıcısı LH//1786/54 geçerli değil.  NKC: jn20000720165  NLA: 35345706  NLI: 987007273706405171  NTA: 070735042  RERO: 02-A003571554  RKD: 53926  RSL: 000166646  SNAC: w6np4xwz  SUDOC: 031640818  Trove: 919893  ULAN: 500000325  VIAF: 27863576   WorldCat (LCCN): n82-234077
Girit

| --- | --- |


Coğrafya
Koordinatlar: 35°18′35″K 24°53′36″D﻿ / ﻿35.30972°K 24.89333°D﻿ / 35.30972; 24.89333
Denizi: Doğu Akdeniz
Yüzölçümü: &0000000000000008.4500008,450 km2
Sıralama: 88
Zirve: İda Dağı 2456 m
Siyasi
Adadaki ülke(ler): Yunanistan

Bölge : Girit 
Yunanistan'ın bölgesel birimleri                 : Hanya 
Yunanistan'ın bölgesel birimleri 		: Kandiye 
Yunanistan'ın bölgesel birimleri 		: Laşit 
Yunanistan'ın bölgesel birimleri 		: Resmo 
 
Yerleşim yerleri: Kandiye Hanya Laşit Resmo
Demografi
Nüfus: &0000000000000624.408000624,408
Nüfus yoğunluğu: 74,9 kişi/km2
Etnik grup(lar): Yunanlar; tarihi olarak, Minoslar, Eteogiritler,  Cydon'lular ve Pelasglar
Girit (Eski Yunanca Krētē; modern Yunanca Κρήτη Kriti, Osmanlıca گريد Girid), Yunanistan'ın en büyük, Akdeniz'in beşinci büyük adasıdır. Ege Denizi'nin güneyinde yer alır.
Girit dünyaca tanınmış bir turizm merkezidir. En ilgi çeken turistik ziyaret yerleri arasında Knossos, Faistos ve Gortis'teki arkeolojik sitler, Retimnon'daki (Resmo) Venedik kalesi ve Samarya, Aya İrini ve Aradena geçitlerinin doğal güzellikleri sayılabilir.
Girit Avrupa'nın ilk uygarlıklarından biri olan Minos Krallığı'na (yaklaşık MÖ 2000-1400 arası) beşiklik etmiştir. İngiliz arkeolog Arthut Evans'ın bölgede rastladığı oyulmuş mühür taşlarına olan ilgisi, onu 1900 yılında Knossos'ta düzenlediği kazı sonucu Doğu Akdeniz'de “başka bir uygarlığın zanaatkârlığı ve işçiliğinin bir devamı olarak görmediği” bu saraylarının en büyüğüne rastladı. Yapılan kazılar sonucu ortaya çıkan bu medeniyete bir isim vermek gerekiyordu. Bunun için her zaman olduğu gibi efsanelere başvuruldu. Efsanelere göre Zeus'un oğlu olduğu farz edilen Kral Minos'a Girit'in yönetimi verilmişti. Minos'tan sonra gelen hanedan fertlerinin de hâliyle “Minos” adıyla anılacağını düşünen İngiliz arkeologlar Girit uygarlığını tüm dünyaya “Minos” adıyla yayıp bunlara da “İlk Yunanlar” demiş olsa da, hakikat, o dönemin Giritli sakinlerinin kendilerine ne dediğinin hâlen bilinmemekle birlikte: arkeolog Arthur Evans'ın başvurduğu efsanelerin tabletlerdeki kayıtlardan çok sonrasına ait olduğuydu. Dolayısıyla bu verilerle Girit adasında izlerine rastlanan ilk sakinlerin “İlk Yunanlar” olduğunu söylemek mümkün olmamakla birlikte, “ilk dönemlere ait definler, adadaki toplumun klanlar ya da geniş aileler hâlinde yaşadıklarını düşündürüyor ve sarayların etrafındaki kasabalarda yapılan kazılar, kendi ambarlarını kontrol eden geniş ve bağımsız ailelerin varlığını gösteriyordu.
Ayrıca, Knossos ile Kandiye arasında kalan, "Khaniale Tekke", Teke ya da Tekke adındaki bölgede Tunç Dönemi'ne ait oldukça zengin saraylar bulunmuştur. 1. Dünya Savaşı sırasında bulunan mezarlar sonrasında birçoğu yağmalanmıştır. Yakın yüzyılda, Girit adasındaki pek çok yer isimlerinin değiştirilmiş olması, adres bulmak ve belgelemek açısından araştırmacıları oldukça zora sokmuştur. 1967'de Tekke mezarlarına da Payne tarafında bulunanlarına da “Fortetsa” adı verilmiştir. Bugün ise Girit'te "Khaniale Teke" antik saray ve mezarlarının olduğu yeri sorsanız, kimse bunların yerini size gösteremeyecektir.
Tarihçe > II. Dünya Savaşı'nda

Girit Adası İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası tarafından işgal edildi. İngiliz birlikleri, 3 Kasım 1940'ta Yunan Hükûmeti'nin izni ile Girit'e indi. Mihver güçleri tarafından anakara Yunanistan'ın işgali 6 Nisan 1941 tarihinde başladı ve Yunanistan ile birlikte Commonwealth ordularının müdahalelerine rağmen birkaç hafta içinde bu işgal tamamlandı. Kral II. Yorgos ve Emmanuil Çuderos Hükûmeti Atina'dan kaçmak zorunda kalarak 23 Nisan tarihinde Girit'e sığındılar.
Anakara Yunanistan işgalinden sonra Almanya, Girit ve Balkan seferinin son aşamasına geldi. (20 ve 31 Mayıs 1941 tarihleri arasında) on gün süren Nazi Almanyası ve müttefikler (İngiltere, Yeni Zelanda, Avustralya ve Yunanistan) arasındaki sert ve kanlı çatışmaların ardından Girit adası da Almanya tarafından işgal edildi.
20 Mayıs 1941 sabahı, Girit tarihinin ilk büyük havadan saldırı başladı. Üçüncü Reich "Mercury Operasyonu" (Girit Muharebesi) kod adı altında Girit'e havadan işgal başlattı. General Kurt Student komutasındaki 17.000 paraşütçü, Maleme, Kandiye ve Rethymnon olmak üzere hava meydanları ile üç stratejik konumlara indirildiler. Paraşütçülerin amacı Kraliyet Donanması ve hala denizleri kontrol eden Yunanistan Donanmasının çökertilerek Anakara Yunanistan'daki Luftwaffe tarafından helikopterle takviye gelişini sağlamak için üç havaalanını işgal ve kontrol etmekti.
Müttefikler 1 Haziran 1941 tarihinde Girit adasını tamamen boşalttı. Alman işgalcilerinin zaferine rağmen, özel eğitimli Alman paraşütçüleri, Müttefik askerler ve Yunan sivil direnişçileri, çok ağır kayıplar verdiler. Adolf Hitler bu yüzden savaşın geri kalanında bu tür büyük ölçekli hava operasyonlarını yasakladı.
Coğrafya

Girit Yunanistan'ın 13 idari bölgesinden biridir. Yunanistan'ın en büyük, Doğu Akdeniz'in Kıbrıs'tan sonra ikinci büyük, Akdeniz'in beşinci büyük adasıdır. Girit, Ege Denizi'nin güney sınırlarını belirler ve yüzölçümü 8.450 km²'dir. 2020 itibarıyla nüfusu 636.504'dir. Adanın uzunluğu 260 km olup, genişliği ise Diyon burnu ile Litinon burnu arasındaki 60 km'lik en geniş mesafeden, doğu ucundaki Yerapetre kıstağında sadece 12 km'lik bir mesafe arasında değişmektedir. Girintili çıkıntılı sahil şeridinin toplam uzunluğu 1,000 km'ye ulaşmaktadır. Yunanistan anakarasının yaklaşık 160 km güneyinde yer alır.
Ada oldukça dağlık bir araziye sahiptir ve bu özelliğini en batıdan en doğuya uzanan aşağıdaki sıradağ zincirleri boyunca korumaktadır:
Lefka Ori veya 'Ak Dağlar' (en yüksek noktası 2.452 m)
İda Sıradağları (en yüksek noktası 2.456 m)
Dikti dağları (en yüksek noktası 2148 m)
Bu dağlar zincirinin arasında Lasiti, Omalos ve Nida ovaları gibi verimli düzlükler, Diktaion ve Idaion mağaraları ve ünlü Samarya geçidi gibi tabiat harikaları yer almaktadır.
Coğrafya > İklim

Girit iki farklı iklim kuşağının etkisindedir: ağırlıklı olarak Akdeniz iklimi ve yer yer Kuzey Afrika iklimi. Bu durumuyla Girit özellikle ılıman iklimin etkisi altındadır. Nemlilik denize yakınlığa göre değişmekte, ovalarda kışın kar yağışı istisnai kalırken dağ zirvelerinde sık sık görülmektedir. Yazları sıcaklık 25-35 derece arasında değişmektedir. Güney kıyılarında yer alan ve Kuzey Afrika ikliminden etkilenen Mesara ovası ve Asterusya dağları gibi bölgelerde yazlar daha sıcak ve uzun geçmektedir.
Ekonomi

Akdeniz bölgesinde yapılan arkeolojik kazılar, eski adı Minos olan Girit'in donanmasıyla ünlü olduğunu açığa çıkarmıştır. Ürettikleri tarım ürünlerinin ticaretini donanmaları sayesinde yapan Girit halkı bu sayede ekonomik olarak müreffeh bir dönem yaşamıştır. Girit'te deniz ticaretinin en büyük ispatı Saint Theodori ve Vathianos Kambos gibi tersaneler için büyük alanlar inşa edilmiş olmasıdır. Girit'e ait gemiler kereste, bal, şarap, zeytinyağı ve çömlek gibi malzemelerin ticaretini yapmışlardır.
Evvelce tarıma dayalı olan Girit ekonomik yapısı 1970'lerden itibaren temelden değişmeye başlamıştır. Tarım ve hayvancılık ada ekonomisinde hala önemli bir paya denk gelmekle birlikte, adanın ikliminden ve engebeli coğrafyasından kaynaklanan engeller nedeniyle tarıma dayalı sanayi üretimi belli bir düzeyin ötesine gidememiş ancak özellikle turizm ile bağlantılı hizmetler sektörlerinde kayda değer ilerlemeler sağlanmıştır.
Yine de özellikle zeytincilik adada oldukça gelişmiş olup, resmî kayıtlara göre 300.000 zeytin ağacı bulunmaktadır.
Girit'te kişi başına düşen yıllık gelir Yunanistan ortalaması ile aynı düzeyde olup, işsizlik ise ülke genelindeki oranın yaklaşık yarısı düzeyinde seyretmektedir.
Adada üç büyük havaalanı bulunmaktadır: Kandiye'deki Nikos Kazancakis havaalanı, Hanya'daki Daskaloyannis askeri havaalanı ve Sitya'daki yeni açılmış sivil havaalanı.
Kültür

Girit'in kendine özgü Mantinades şiiri vardır.
Ada, Mantinades esaslı müziği (genellikle Girit liri ve laouto ile icra edilir) ile tanınır ve en ünlüsü Pentozali olan birçok yerli dansı vardır. 1980'lerden beri dans etmeyi öğreten kültür derneklerinin sayısı arttı (Batı Girit'te çoğu rizitiko şarkıcılığı ile ilgilidir). Bu dernekler genellikle resmi etkinliklerde performans sergiler ancak aynı zamanda insanların buluşup geleneksel uygulamalara katılmaları için sahnedirler. Gelenek konusu ve kültür derneklerinin geleneğin canlandırılmasındaki rolü Girit'te hep tartışılır.
Giritli yazarlar, modern dönem boyunca Yunan edebiyatına önemli katkılarda bulunmuşlardır. 17. yüzyıl epik romantizmi Erotokritos'un (Yunan Ερωτόκριτος) yaratıcısı Vikentios Kornaros ve 20. yüzyılda Nikos Kazancakis önemli isimler arasındadır.
Rönesans'ta Girit, El Greco'yu ve onun aracılığıyla sonraki Avrupa resmini etkileyen Girit ikon resim okulu'nun yeriydi.
Giritliler adaları ve gelenekleriyle gurur duyarlar ve erkekler günlük yaşamda sıklıkla geleneksel kıyafet unsurlarını giyerler: diz boyu siyah binici çizmeleri (stivania), diz hizasında çizmelerin içine sokulmuş vráka pantolonlar, siyah gömlek ve başın çevresine sarılan veya omuzlara dökülen dokuma başörtüsü (mantili / kefalomantilo) fileden oluşan siyah başlık. Erkekler genellikle gururun, erkekliğin ve yiğitliğin işareti olarak büyük bıyık bırakırlar.
Girit toplumu, Yunanistan'da ve uluslararası alanda bugüne kadar adada devam eden aile ve klan kan davası kavgalarıyla tanınır. Giritlilerin, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı direniş döneminden kalma, evlerinde ateşli silah bulundurma geleneği de vardır. Girit'te neredeyse her kır evinde en az bir ruhsatsız silah bulunur. Silahlar, Yunan hükûmetinin katı düzenlemelerine tabidir ve son yıllarda Yunan polisi tarafından Girit'te ateşli silahların kontrol altına alınmasına yönelik bir girişimde bulunulmuştur, ancak bu çaba sınırlı bir başarı ile sonuçlanmıştır.
Dakos, geleneksel Girit mezesi. Paksimadia (sert ekmek) üzerine taze domates, beyaz peynir, kekik ve zeytinyağı gezdirilmiş zeytinler eklenir.
Turizm

Girit Yunanistan'ın en popüler turizm bölgelerinden biridir. Yunanistan'a turistik girişlerin %15'i Kandiye'deki havaalanından veya limanından gerçekleşir, bu şehre inen charter uçaklarının sayısı Yunanistan'a inen toplam charter uçaklarının beşte birine denk gelir.
2004 içinde toplam iki milyon turist Girit'i ziyaret etmiştir. Girit'te turizm Yunanistan genelinden de daha hızlı gelişmektedir. 1986-1991 döneminde Girit'teki otel yatak sayısı %53 artarken Yunanistan'ın diğer bölgelerinde bu artış % 25'te kalmıştır. Büyük lüks oteller, yüzme havuzları, spor ve eğlence tesisleri, kamp tesisleri ve aile pansiyonlarına kadar her çeşit turizm altyapısı vardır.
Ziyaretçiler, Kandiye ve Hanya'daki iki uluslararası hava limanı ve Sitya'daki küçük hava limanından (uluslararası charter ve iç hat uçuşları vardır) hava yoluyla veya Kandiye, Hanya, Resmo, Agios Nikolaos ve Sitya limanlarından gemiyle adaya ulaşır.
Minos uygarlığı arkeolojik alanları, eski Venedik şehri ve Hanya limanı, Resmo'daki Venedik kalesi, Samiriye Boğazı, Altınada, İspirlonga Adası, Elafonisi, Gramvousa adaları ve Avrupa'daki en büyük doğal palmiye ormanı olan Vai Palmiye sahili popüler turistik yerlerdir.
İnsan coğrafyası

Girit, 600.000'den fazla nüfusuyla Yunanistan'ın en kalabalık adasıdır. Yaklaşık %42'si Girit'in ana şehir ve kasabalarında, %45'i ise kırsal bölgelerde yaşar.
Hanya'daki Venedik limanı
Resmo'nun Eski Limanı'nın alacakaranlıkta hava görüntüsü
Kandiye'deki limanın görünümü
Ayanikola'taki eski liman
Yönetim

| Girit Yunanca: Περιφέρεια Κρήτης |
| --- | --- |
Periferi

Ülke: Yunanistan
Alt idari birimler:  Liste Hanya Kandiye Resmo Lassiti 
İdare
 • Belediye başkanı: Stavros Arnaoutakis (PASOK)
Rakım: 2456 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 624.408
Zaman dilimi: UTC+02.00 (DAS)
 • Yaz (YSU): UTC+03.00 (DAYS)
ISO 3166 kodu: GR-M
Resmî site crete.gov.gr
Girit ve yakınındaki adalar, 1987 idari reformuyla kurulan Yunanistan'ın 13 bölgesinden biri olan Girit Bölgesi'ni (Yunanca: Περιφέρεια Κρήτης, Periféria Krítis) oluşturur.
2010 Kallikratis planı kapsamında bölgelerin yetki ve yetkileri yeniden tanımlanarak genişletildi. Bölge Kandiye merkezlidir ve dört bölgesel birime (Kallikratis öncesi vilayetlere) bölünmüştür. Batıdan doğuya bunlar: Hanya, Resmo, Kandiye ve Laşit. Bunlar ayrıca 24 belediyeye bölünmüştür.
1 Ocak 2011'den bu yana bölge valisi Panhelenik Sosyalist Hareket'ten Stavros Arnaoutakis'tir. İlk olarak 2010'da seçildi, 2014, 2019 ve 2023'te yeniden seçildi.
Yönetim > Şehirler

Ana madde: Yunanistan'daki şehirler listesi
Girit'in başlıca şehirleri:
Kandiye Girit'in en büyük şehri ve başkentidir ve adanın nüfusunun dörtte birinden fazlasını barındırır. Hanya 1971 yılına kadar başkentti. Başlıca şehirler şunlardır:
Kandiye (Iraklion veya Kandiye) (144.422 nüfuslu)
Hanya (Haniá) (88.525 nüfuslu)
Resmo (34.300 nüfuslu)
Yerapetre (23.707 nüfuslu)
Ayanikola (20.679 nüfuslu)
Sitya (14.338 nüfuslu)
Kandiye'deki Venedik kalesi
Hanya katedrali
Resmo Fortezza cami
Sitya'nın zirvesindeki Kazarma kalesi