stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kursk Muharebesi muharebe düzeni
Muharebe düzeni > Almanlar

Merkez Ordular Grubu (Günther von Kluge)
2. Panzer Ordusu (Rudolf Schmidt)
35. Kolordu (Lothar Rendulic)
34. Piyade Tümeni
56. Piyade Tümeni
262. Piyade Tümeni
299. Piyade Tümeni
53. Kolordu (Friedrich Gollwitzer)
208. Piyade Tümeni
211. Piyade Tümeni
293. Piyade Tümeni
25. Panzergrenadier Tümeni
55. Kolordu (Erich Jaschke)
110. Piyade Tümeni
134. Piyade Tümeni
296. Piyade Tümeni
339. Piyade Tümeni
Army Reserve
112. Piyade Tümeni
9. Ordu (Walter Model)
20. Kolordu (Rudolf von Roman)
45. Piyade Tümeni
72. Piyade Tümeni
137. Piyade Tümeni
251. Piyade Tümeni
46. Panzer Kolordusu (Hans Zorn)
7. Piyade Tümeni
31. Piyade Tümeni
102. Piyade Tümeni
258. Piyade Tümeni
41. Panzer Kolordusu (Josef Harpe)
18. Panzer Tümeni
86. Piyade Tümeni
292. Piyade Tümeni
47. Panzer Kolordusu (Joachim Lemelsen)
2. Panzer Tümeni
9. Panzer Tümeni
20. Panzer Tümeni
6. Piyade Tümeni
23. Kolordu (Johannes Frießner)
216. Piyade Tümeni
383. Piyade Tümeni
78. Hücum Tümeni
Ordu rezervi
4. Panzer Tümeni
10. Panzergrenadier Tümeni
12. Panzer Tümeni
2. Ordu (Walter Weiss)
7. Kolordu (Ernst-Eberhard Hell)
26. Piyade Tümeni
68. Piyade Tümeni
75. Piyade Tümeni
88. Piyade Tümeni
13. Kolordu (Friedrich Siebert)
82. Piyade Tümeni
327. Piyade Tümeni
340. Piyade Tümeni
Güney Ordular Grubu (Erich von Manstein)
4. Panzer Ordusu (Hermann Hoth)
2. SS Panzer Kolordusu (Paul Hausser)
1. SS Panzer Tümeni "LSSAH" (Theodor Wisch)
2. SS Panzer Tümeni "Das Reich" (Walter Krüger)
3. SS Panzer Tümeni "Totenkopf" (Max Simon)
48. Panzer Kolordusu (Otto von Knobelsdorff)
11. Panzer Tümeni (Johann Mickl)
167. Piyade Tümeni
3. Panzer Tümeni (Franz Westoven)
Panzergrenadier Tümeni "Großdeutschland" (Walther Hoernlein)
10. Panzer Tugayı (Hyazinth von Strachwitz)
52. Kolordu (Eugen Ott)
255. Piyade Tümeni
332. Piyade Tümeni
57. Piyade Tümeni
Kempf Ordu Müfrezesi, Werner Kempf)
3. Panzer Kolordusu (Hermann Breith)
168. Piyade Tümeni
19. Panzer Tümeni
6. Panzer Tümeni
7. Panzer Tümeni
503. Ağır Panzer Taburu
42. Kolordu (Frantz Mattenklott)
161. Piyade Tümeni
282. Piyade Tümeni
39. Piyade Tümeni
11. Kolordu (Erhard Raus)
106. Piyade Tümeni
320. Piyade Tümeni
24. Panzer Kolordusu (Walther Nehring)
5. SS Panzergrenadier Tümeni "Wiking" (Herbert Otto Gille)
17. Panzer Tümeni
Part İmparatorluğu

Part İmparatorluğu, Arsakes İmparatorluğu (Orta Farsça: اشکانیان Eşkâniân) olarak da bilinen, eski İran'da önemli bir siyasi ve kültürel güç olup Medler'den ve Ahamenişler'den sonra gelen üçüncü yerel hanedanlıktır. Hanedanın adı, MÖ 247 yılında, Helenistik krallık Selevkoslar'ın yönetiminde bir satraplık konumunda olan İran'ın kuzeydoğusundaki Parthia bölgesini ele geçirdikten sonra bağımsızlığını ilan eden Parni kabilesi lideri I. Arsakes'tan gelmektedir. Arsakes'in adı onursal bir unvan olarak kendisinden sonra gelen bütün Part kralları tarafından kullanıldı.
Selevkoslar'ın hakimiyeti altında bulunan İran'ı, MÖ 3. yüzyılın sonlarına doğru ele geçirmeye başlayan Partlar, I. Mithridatis döneminde Mezopotamya'yı Selevkoslar'ın elinden alarak imparatorluğu büyük ölçüde genişletti. MÖ 140'tan itibaren çok uluslu bir imparatorluk haline gelen Part İmparatorluğu'nun genişlemesiyle birlikte, başkent günümüzde Türkmenistan sınırları içinde bulunan Nisa’dan, Dicle kıyısındaki günümüzde modern Bağdat’ın güneyinde yer alan Tizpon'a taşınmıştır. Tizpon'un yanı sıra belirli dönemlerde Ekbatan ve Susa gibi şehirler imparatorluğa başkentlik yaptı. Partlar'ın zirve zamanında yönettiği bölgeler arasında İran'ın tamamı ile günümüz ülkelerinden; Irak, Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan, Türkmenistan, Tacikistan, Pakistan ve Afganistan'ı kapsıyordu.
Ahameniş İmparatorluğu'nun mirasçıları olduğu iddiasıyla "Şehinşah" (Kralların Kralı) olarak adlandırılan Part hükümdarları, II. Mithridatis döneminden itibaren hem Yunanların hem de Ahamenişlerin soyundan geldiklerini iddia etmeye başladı. II. Mithridatis döneminin son yıllarında MÖ 95 yılından itibaren "Partların karanlık çağı" adı verilen bir karışıklık dönemine giren imparatorluk, II. Orodes'in MÖ 57'de kontrolü kesin olarak sağlamasından sonra tekrar büyük bir güç haline geldi.
Partların ilk düşmanları batıda Selevkoslar ve doğuda İskitlerdi. İmparatorluk batıya doğru genişledikçe Ermenistan Krallığı ve Roma ile çatışmaya başladı. Roma ve Partlar, Ermenistan'a sahip olmak için birbirleriyle yarıştı. Ağır süvariyi icat eden Partlar, bundan dolayı Roma İmparatorluğu'nun doğudaki en büyük düşmanıydı. Partlar MÖ 53'te Carrhae Muharebesi'nde Romalı prokonsül Marcus Licinius Crassus'u büyük bir yenilgiye uğrattılar. Birkaç yüzyıl boyunca Roma-Part savaşları sırasında Romalılar Mezopotamya'yı işgal ederek Seleukia ve Tizpon şehirlerini ele geçirdiler ancak hiçbir zaman ellerinde tutamadılar. Persis Eyaletinin satrabı olan I. Erdeşîr'in ayaklanıp IV. Erdevân'ı 224'te öldürmesiyle Part İmparatorluğu yıkıldı ve İran ile Yakın Doğu'nun çoğunu, 7. yüzyılda Müslümanların fethetmesine kadar yöneten Sasani İmparatorluğu kuruldu. Son Part Kralı VI. Vologases son sikkesini 228 yılında bastırdı. Akdeniz Havzası'ndaki Roma İmparatorluğu ile Çin'deki Han Hanedanlığı arasındaki İpek Yolu ticaret yolunda bulunan imparatorluk, büyük bir ticaret merkeziydi.
Köken ve kuruluş

Antik Yunan döneminde yaşamış olan tarihçi, coğrafyacı ve filozof Strabon, Parthia'yı fetheden ilk Arsakes, yarı göçebe Parni kabilesine ait bir İskittir demektedir. I. Arsakes, Part İmparatorluğunu kurmadan önce İranlılardan oluşan ve Dahae Konfederasyonunu oluşturan antik bir Orta Asya kabilesi olan Parni kabilesinin şefiydi. Doğu İran dili konuşan Parniler, İlk olarak Ahamenişlerin sonrasında Selevkosların hakimiyetindeydiler. Andragoras adındaki Parthia satrapının Selevkoslara karşı ayaklanması sonucu Selevkosların bölgedeki hakimiyeti kaybetmesini büyük bir fırsat olarak gören Parni kabilesi lideri I. Arsakes, Parthia'yı ele geçirdi.
Genişleme

Selevkos kralı III. Antiohos, MÖ 210 VE 209'da Parthia ve Baktriya'yı geri almak için büyük bir sefer düzenledi. Ancak başarısız olarak II. Arsakes ile anlaşma yapmak zorunda kaldı. I. Phraates, Selevkosların müdahalesi olmadan imparatorluğu yöneten ilk Part hükümdarıydı. Part İmparatorluğunu genişleterek Kafkasya'ya Sedd-i İskender'e kadar dayandırdı. Ancak Partların en büyük genişlemesi ve en büyük sınırlara sahip olması MÖ 171-138 tarihleri arasında hüküm süren kardeşi I. Mithridatis döneminde gerçekleşti. Selevkoslara sırtını dönmeye başlayan I. Mithridatis, MÖ 148 yılında Medya bölgesi ve Ekbatana şehrini ele geçirdi. Bu başarıları Partların, MÖ 141 yılında Mezopotamya'daki Babil şehrini ele geçirmesi olayı izledi. I. Mithridatis ilk sikkelerini Babil'de bastırdı ve resmi bir tören yaptırdı. Hirkana'ya geri çekilirken Susa şehrini de ele geçirdi. MÖ 139 yılına gelindiğinde tüm İran platosu Partların eline geçmişti. Bununla birlikte artık Partlar, Mezopotamya'dan Hindistan'daki İndus Nehrine kadar uzanan geniş bir coğrafyada hüküm sürmeye başladı.
Hekatompilus, Partların ilk başkenti idi, Mithridatis, Selevsiya'da, Ekbatan'da, Tizpon'da ve Arsakes krallarının mezarlarının bulunduğu yeni kurduğu Mithradakert'de (Nisa, Türkmenistan), kraliyete ait özel binalar kurmuştu. Ekbatana, kraliyet ailesinin yaz mevsimleri için gözde şehri olmuştu. Tizpon ancak Gotarzes döneminde başkent olacaktı. Selevkos kralı II. Demetrius Nikator, MÖ 140 yılında Partlara karşı bir ordu topladı ancak Selevkoslar mağlup edilerek II. Dimitrios, Part orduları tarafından ele geçirilip Hirkanay'ya götürüldü. I. Mithridatis, konuğuna burada çok iyi davranarak kızı Rhodgune'yi onunla evlendirdi. Selevkos kralı VII. Antiohos, MÖ 130 yılında Mezopotamya'yı geri almak için sefere çıktı. Part komutanı Indates, Büyük Zab'ta yenilgiye uğradı ve Antiohos Babil'i ele geçirdi. Ordularını, Medya bölgesine ilerlettikten sonra Partlar ateşkes isteğinde bulundu. Ancak Antiohos'un bazı şartları vardı. Arsakesliler, Parthia dışındaki tüm toprakları Selevkoslara bırakacak, yüklü miktarda haraç ödenecek ve II. Demetrius Nikator serbest bırakılacaktı. Partlar, Demetrius'u serbest bıraktı ancak diğer şartlar kabul edilmedi. Antiohos, MÖ 129 yılında Medya'da bir isyanı bastırmakla meşgul iken bölgeye giren Part ordusu, Ekbatan Muharebesi'nde Antiohos'u öldürdü. Ceset, gümüş bir tabut içinde Suriye'ye gönderildi.
Part sikkeleri

Part sikkeleri esas itibarıyla İran topraklarında tedavüldeydi. Ancak Partların ticaret faaliyetlerinin gelişmesiyle Part sikkeleri, Partların komşu oldukları bölgelerde de ele geçirilmiştir. Volga boyunda, Kafkaslarda ve Çin gibi pek çok yerde Part sikkelerine rastlanmıştır. Yaklaşık 50 Part kralı sikke bastırmıştır. Part sikkelerinin 14'ten fazla darphanede basıldıkları anlaşılmaktadır. Drahmiler çeşitli darphanelerde basılmasına rağmen, tetradrahmiler sadece Tigris kıyısındaki Seleukeia'da basılırdı. Sikkelerde görülen yazı esas olarak Eski Yunancadır. Thykhe ve kralın başı arasında bulunan Yunan numaraları, Selevkos erasına göre sikkenin basıldığı yılı vermektedir.
Part sikkelerinin ana birimi 4 gr ağırlığındaki gümüş drahmidir. Dört drahmi ağırlığında basılan gümüş sikkelere ise Tetradrahmi denirdi. 48 bronz Part sikkesi 1 gümüş drahmiye eşitti. Başlangıçta sikkelerdeki gümüş oranı %95 gibi oldukça yüksek bir oranda iken son dönemlerde %60 oranında bakır ve diğer metal alaşımlar hazırlanmıştı. Altın sikke basmayan Partlar, altını sadece mücevher için kullanmaktaydı. Bronz sikkeler ise günlük alışveriş ve daha ufak çaplı ticarette kullanılırdı.
Gümüş drahmi ve tetradrahmilerin ön yüzünde sikkeyi bastıran kralın başı bulunsa da arka yüzde hanedanın kurucusu I. Arsakes'in adı yer almaktaydı. II. Mithradates döneminden itibaren Part sikkelerinde görülen ilginç bir özellik, kral portrelerinde kralların alınlarında bir nokta gibi betimlenen krali siğil/yumrulardır. Bunlar 18 kralın sikkesinde görülür. Bir görüşe göre bunlar iyi huylu ırsi bir tümördür. Partlar muhtemelen bunu asil bir kana sahip ve hanedan üyesi olmanın bir göstergesi olarak kabul ediyorlardı.
Galeri

I. Arsakes'in isminin Yunan alfabesiyle yazıldığı gümüş drahmi
Part İmparatorluğunun genişlemesi
I. Mithridatis, İran'ın Khūzestān Eyaleti, İzeh şehri Kong-e Aždar'da bir kaya kabartmasında at sırtında binerken.
I. Mithridatis'e ait drahmi
Romalıların (solda) tuttuğu zincirlerde savaş esiri olarak gösterilen Frigya şapkası giyen bir Partlı. Roma, MS 203.
II. Mithridatis'e ait drahmi
III. Mütevekkil

III. Mütevekkil (ö. 1543), 73. İslam Halifesidir. Abbasi soyundan gelen son halifedir. Memlük Devleti himayesi altında 1508 ile 1517 yılları arasında halifelik yapmıştır. Memlük Devleti'nin Osmanlı tarafından yıkılması sonrasında halifelik Osmanlı hanedanına geçmiştir.
Hayatı

Mûtevekkil, Mısır merkezli Halifeliğin son halifesiydi. Moğolların Bağdat'ı yağmalaması ve 1258'de Halife Al-Mustasım'ın idam edilmesinden bu yana halifeler Kahire'de Memlûk sultanlarının gerçek yönetimini meşrulaştırmak için kullanılan sözde hükümdarlar olarak Kahire'de ikamet ediyorlardı.
III. Mûtevekkil, 1516'da Al-Mustamsik tarafından kısa bir süre halifelikten indirildi, ancak ertesi yıl göreve iade edildi. 1517'de Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim, Memluk Sultanlığı'nı yendi ve Mısır'ı Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçası yaptı. Mûtevekkil, ailesiyle birlikte yakalandı ve sonrasında İstanbul'a getirildi.
Geleneksel Osmanlı tarihine göre, İstanbul'a getirildikten sonra halife unvanını ve Kutsal Emanetleri (Muhammed'in kılıcı ve hırkası) resmen Osmanlı padişahı Yavuz Sultan Selim'e huzurunda teslim etti. Tarihçi Bernard Lewis'e göre bu mit 1780'lere kadar Osmanlı literatüründe yer almazken bu mitin 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nda ileri sürülen imparatorluk dışındaki Müslümanlar üzerinde halifelik yetkisi iddialarını desteklemek için ortaya atılmıştır.
Not

↑  tam adıyla Muhammed bin Yaʿkûb el-Mûtevekkil ʿalâ ʾl-Lâh es-Sâlis el-Halit bin Usain Bu'rag-gat Bis Mulaşım Er-igli
Fudayl bin İyaz

Arapça Fudayl Bin Iyaz
Fudayl bin İyaz (?, Merv, Kufe veya Horasan - 803) önceden eşkiyalık yapan ve sonra tövbe eden bir islam evliyasıdır.
Ebiverd kasabasının Ferdin köyünde doğdu. Baverd'de büyüdü. Tahsilini yerleştiği Kufe şehrinde yaptı. Ömrünün sonuna doğru Mekke'ye yerleşti ve orada öldü. Bişr-i Hâfî ve Sırrı-i Sekati´nin mürşididir.
Fudayl bin İyaz gençlik çağlarında kervanlar soymakta ve hırsızlık yapmaktadır. Bir zaman sonra bir kadına âşık olmuştur, o kadınla görüşmek için onun evine tırmanır ve konuşurmuş. Bir gün konuşurken bir hafız geçerken şu sözleri duymuş;
“Allah zikredildiği zaman, iman edenlerin kalplerinin saygıyla yumuşayacağı zaman halâ gelmedi mi?” ( Hadid/16 )
Bu sözlerden sonra kendini toparlamış ve o zamanın alimlerinden Ebu Hanife dersler almış, tanınmaya başlayıncada Halife Harun Reşid de sohbetinde bulunmuştu.
Fudayl bin İyaz'ın tanınmasına sebep olan bir nedende Samanyolu TV'de yayınlanan bir dizidir. 2007 yılında başlayan Hakkını Helal Et  dizisi bazı kesimler tarafından Amerikan komedi dizisi olan My name is Earl'nin çalıntısı olarak iddia edilmiştir. Hakkını Helal Et yapımcı Melih Sezgin bu dizide karakterin ve senaryonun Fudayl bin İyaz'ın hayatı ile oluşturulduğunu söyledi.
Bedir Bedir

| Bedir Bedir |
| --- | --- |
Doğum: 1 Ocak 1982 (43 yaşında) Erzurum, Türkiye
Eğitim: Mimar Sinan Üniversitesi
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1999-günümüz

Bedir Bedir (d. 1 Ocak 1982, Erzurum), Türk oyuncudur.
Filmografisi

| Televizyon> Yıl | Televizyon> Yapım | Televizyon> Rol |
| --- | --- | --- |
| 2009 | Ey Aşk Nerdesin |  |
| 2011 | Öyle Bir Geçer Zaman ki |  |
| 2011 | Keşanlı Ali Destanı |  |
| 2012 | Korkma | İzzet |
| 2013 | Benim Hala Umudum Var |  |
| 2013 | Yabancı Gelin | Sedat |
| 2013 | Yalan Dünya | Kuyumcu |
| 2014 | Gölgedekiler |  |
| 2015 | Maral: En Güzel Hikayem | David |
| 2017 | Bu Sayılmaz | Necati |
| 2017 | İstanbullu Gelin | Kadir |
| 2018 | Şahin Tepesi | Şerif |
| 2019 | Jet Sosyete | Edip |
| 2020 | Menajerimi Ara | Bekir |
| 2022 | Son Nefesime Kadar | Adem |
| 2022 | Duy Beni | Hasan |
| 2023 | Dokuz Oğuz |  |
| 2023-2024 | Arak / Kara | Necip Talan |
| 2024 | Yaban Çiçekleri | Sabri |
İnternet dizi ve filmleri
| Yıl | Yapım | Rol |
| 2019 | Hakan: Muhafız | Türbe bekçisi |
| 2023 | Bursa Bülbülü | Cazgir |
| 2025 | Yankı: Görünmez El | Mahmut |
| Yakında | Antrenör | Osman |
Filmler
| Yıl | Yapım | Rol |
| 2011 | Aşk ve Devrim | Abidin |
| 2011 | Yangın Var |  |
| 2016 | Mahrumlar | Müteahhit |
| 2016 | Olanlar Oldu | Ramazan |
| 2017 | Kurban | Baba |
| 2018 | Kelebekler | Zahid |
| 2019 | Körler Pencereden Bakar mı? | Koca |
| 2024 | Zaferin Rengi | İsmet İnönü |
| Reklam> Yıl | Reklam> Şirket/Ürün | Reklam> Kaynak |
| --- | --- | --- |
| 2011 | Ülker Çizi |  |
Tiyatro oyunları

Yalnızlar Kulübü (2013) - Oyuncu
İstenmeyen - Oyuncu
Üst Kattaki Terörist - Oyuncu
Kardeşlerimi Arıyorum - Oyuncu
Çıplak Vatandaşlar- Oyuncu
Yalnızlıkla Nasıl Savaşılır- Oyuncu
Ev'vel Zaman - Başrol Oyuncu
Ödülleri

| Yıl | Ödül | Kategori | Yapım | Sonuç | Kaynak |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2015 | Afife Tiyatro Ödülü | Yılın En Başarılı Erkek Oyuncusu | İstenmeyen | Aday gösterildi |  |
| 2015 | Afife Tiyatro Ödülü | Yılın En Başarılı Yardımcı Erkek Oyuncusu | Üst Kattaki Terörist | Aday gösterildi |  |
| 2018 | Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülü | Yılın En Başarılı Erkek Oyuncusu (Tiyatro Drama) | Kardeşlerimi Arıyorum | Aday gösterildi |  |
Letonya Millî Kütüphanesi

| --- | --- |
Kütüphanenin Riga'daki merkez binası

Ülke: Letonya
Tür: Ulusal kütüphane
Kuruluş: 29 Ağustos 1919
Konum: Riga
Koleksiyon
Boyut: 4,2 milyon kitap
Diğer bilgiler
Müdür: Dagnija Baltiņa
Kadro: 372
Website: lnb.lv
Letonya Millî Kütüphanesi (Letonca: Latvijas Nacionālā bibliotēka), Riga merkezli bir ulusal kütüphanedir. 1918'de bağımsızlığını kazanan Letonya Cumhuriyeti'nin ilk resmî kurumlarından biri olarak 1919'da kurulmuştur. Kütüphanenin bugünkü binasının mimarı Gunnar Birkerts'tir.
| g t Avrupa Millî Kütüphanesi |
| --- | --- |
Egemen devletler:  Almanya  Andorra  Arnavutluk  Avusturya  Azerbaycan  Belarus  Belçika  Birleşik Krallık  Bosna-Hersek  Bulgaristan  Çekya  Danimarka  Ermenistan  Estonya  Finlandiya  Fransa  Gürcistan  Hırvatistan  Hollanda  İrlanda  İspanya  İsveç  İsviçre  İtalya  İzlanda  Karadağ  Kazakistan  Kıbrıs Cumhuriyeti  Kuzey Makedonya  Letonya  Lihtenştayn  Litvanya  Lüksemburg  Macaristan  Malta  Moldova  Monako  Norveç  Polonya  Portekiz  Romanya  Rusya  San Marino  Sırbistan  Slovakya  Slovenya  Türkiye  Ukrayna  Yunanistan 
Sınırlı tanınmışolan devletler:  Abhazya  Güney Osetya  Kosova  Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti  Transdinyester 
Bağımlı ve diğer bölgeler:  Åland  Aynoroz  Cebelitarık  Faroe Adaları  Gagavuzya  Guernsey  Jersey  Man Adası  Svalbard 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 1039850  BNF: cb15014038q (data)  CANTIC: a19622636  GND: 5198443-X  ISNI: 0000 0001 1016 0284  LCCN: n93025426  LNB: 000001029  NKC: ko2003197165  NLI: 987007516601205171  NSK: 000764145  RERO: 02-A004005495  SUDOC: 067152783  VIAF: 148127403   WorldCat (LCCN): n93-025426
Hacer

İbrahim'in Hacer'i ve İsmaili göndermesi
Hacer ve oğlu İsmail Arap Çölünde, François-Joseph Navez
Hacer (İbranice: הָגָר‎, romanize: Hāḡār; Arapça: هَاجَر Hājar; Grekçe: Ἁγάρ Hagár), Yaratılış Kitabında ismi geçen Mısırlı kadındır. Çocuğu olmayan Sare tarafından İbrahim'e sunulduğunda henüz genç yaştaydı; İsmail'i doğurdu.
İslam kaynaklarına göre, Mısır firavunlarından Senan bin Ulvan'ın İbrahim'in karısı Sare'ye hediye ettiği Etiyopyalı bir köledir. İbrahim, çocuğu olmayan Sare'nin izniyle Hacer'le evlenir ve bu evlilikten Muhammed'in nurunu taşıyan İsmail doğar. Bu yüzden Sare, ilerlemiş yaşına karşın Hacer'i kıskanır. Bunun ardından İbrahim ilahi emir üzerine Hacer ve İsmail'i o dönemde kimsenin yaşamadığı Mekke vadisine getirip bırakır. Hacer Allah'nın yardımıyla güçlüklere göğüs gererek oğlunu yetiştirir. Kitabı Mukaddes'te ise Hacer'in daha gebeyken Sare'nin eziyetinden kaçtığı, ama Tanrı'nın bir meleğinin uyarısıyla geri döndüğü anlatılır. Tekvin'e göre Hacer'in daha sonra yerleştiği yer ise Beerşeba Çölü'dür.
Köle kökenli olmasına karşın Hacer, güçlü imanı dolayısıyla daha İslam öncesinde soyluluk simgesi durumuna gelmiştir. Hacer'in, yiyecek ve içeceklerinin tükenmesi üzerine ağlayan İsmail'e su bulmak için yakındaki iki tepe (Safa ve Merve) arasındaki koşuşmasının müminlerce de tekrar edilmesi İslam'da hac ibadetinin gerekleri arasında yer alır. Zemzem suyu da Hacer ile İsmail'e bağışlanan ve o günden beri hiç tükenmeyen bir armağan olarak görülür. Zemzemin bulunması üzerine Mekke bir yerleşim yeri olmaya başlar. İslam inanışına göre daha sonra Mekke'ye dönen İbrahim burada İsmail ile birlikte Kabe'yi inşa eder. Evlilik çağına giren İsmail, komşuları Cürhum kabilesinden önce Mudad'ın kızı Seyyide, sonra da Amr'ın kızı Ra'le ile evlenir. Bu evliliklerden doğan 12 oğlunun, Mekke çevresini dolduran Arapların ataları olduğuna ve (Yahudiler de İsmail'in Filistin'in güneyindeki Bedevi halklarının atası olduğuna inanırlar.) Hacer bu nedenle arab-ı müstaribe adı verilen bu Arapların büyük annesi sayılır. Muhammed'in Hacer için Araplara "İşte bu kadın sizin annenizdir." dediği söylenir. Hacer'in Kabe içinde Hıcr, Hatim ya da Hazire denilen bölümde gömülü olduğuna inanılır. Uzun etek modasının da Hacer ile başladığı rivayet edilir.
Soyağaçları

Nuh'un oğlu Sam'dan İbrahim'e
İbrahim'in, eşleri Hacer (İsmail dahil) ve Ketura'dan doğan nesli
Târîh-i Devlet-i Aliyye-i Osmâniyye

| --- | --- |

Yazarlar: Hayrullah Bey,Ali Şevki Bey
Ülke: Osmanlı
Konu: Osmanlı tarihi
Yayım: 1854-1864(İlk), 1872-1875(İkinci)
Tarih-i Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye, tıp ve ilahiyat âlimi Hayrullah Bey tarafından yazılan ve 1854-1864 yılları arasında yayımlanan Osmanlı tarihi kitabıdır.
Toplam 18 ciltten oluşan eserin Osman Bey'den I. Ahmet'e kadar olan dönemi anlatan ilk 15 cildi Hayrullah Bey tarafından kaleme aldı. Tamamının 32 cilt olması düşünülmüştü ancak Hayrullah Bey'in ölümü ile eser yarım kaldı. Eseri tamamlamaya çalışan Divan-i Ahkam-i Adliye müfettişi Ali Şevki Bey, İbrahim devrine kadar gelen 3 cilt daha çıkarabildi. Bu ciltler 1872-1875 arasında yayımlandı.
Hayrullah Efendi'ye kitabı yazma görevinin ikinci başkanı olduğu Encümen-i Daniş tarafından verildiği düşünülür.   Aynı dönemde Encümen-i Daniş, Ahmet Cevdet Paşa'ya Osmanlı tarihi üstüne bir kitap yazma görevini vermişti. İki kitap aşağı yukarı aynı tarihlerde yazılıp yayınlandı. Tarih-i Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye'nin özelliği, Osmanlı tarihini dünya tarihinin bir parçası olarak ele alması;  her bir cüzde ayrı bir sultanı anlatırken aynı devirde yaşayan diğer İslam ve Hristiyan hükümdarlar hakkında da bilgi vermesidir. Osmanlı tarihi ile dünya tarihi arasında bağlantılar kurarak yapılan çalışmaların ilklerinden olması açısından önemli bir eserdir Gayri Müslüm milletlerin uygarlıklarına karşı tutucu bir düşmanlıktan uzak bir anlayışla yazılmştır.
Hayrullah Efendi eseri kaleme alırken ağırlıklı olarak Fransızca kaynaklardan yararlanmış; eseri sade ve açık bir üslupla kaleme almıştır.
İdris

| İdris |
| --- | --- |
İslam kaligrafisinde İdris'in adı
Doğum: Babil
Diğer ad(lar)ı: חֲנוֹךְ Ḥănōḵ - Tanah'ta Hermes - Antik Yunan'da Thoth - Antik Mısır'da
Evlilik: Aadanah
Çocuk(lar): Methuselah
Ebeveyn(ler): Yerd ve Mehlail

İdris (Arapça: إدريس), Kur'an'da adı geçen peygamberlerden biri ve Şit'in oğlunun oğludur. İlk kez onun döneminde insanların hayvan derileri giymekten kurtuldukları söylenir. Kumaşı bulduğu ve yazı yazmayı geliştirdiği söylenir. İslam mitolojisine göre 4. kat gökte yaşamaya devam etmektedir.
Ayrıca Antik Yunan mitolojisindeki Hermes ve Antik Mısır mitolojisindeki Thoth'un Kur'an'daki İdris ile aynı kişi olduğu ve MÖ 14.000 civarında yaşadığı iddia edilir.
Orhan Hançerlioğlu İdris'i şöyle anlatmaktadır;" Günümüzden beş bin yıl önce Mısır’da bir terzi yaşadı. Terzi, Mısır papirüslerinde Hermes Tut adını taşıyor. Kuran’a göre o, Adem ve oğlu Şit’ten sonra gelen üçüncü peygamber İdris’tir. Kalemle yazı yazan ve elbise diken ilk insan odur. Terzi Hermes’in, kendinden sonraki bütün düşünsel akımlara ışık tutan düşüncesi şudur: İnsanlar ölümlü tanrılar, tanrılar ölümsüz insanlardır."
Peygamberler Kıssaları kitabından İdris Peygamber Cennet ve Cehennemi ziyaret ederken temsil eden bir Pers minyatürü
İdris'in Tanah'taki Hanok (İbranice: חנוך) ile aynı zat olduğu iddia edilir. Hanok Adem'in oğlu Şit'in zürriyetindendir ve 365 yıl yaşar. Yaşamının sonunda tanrı ile birlikte yürüyerek gözden kaybolur, yani ölmez. Yunanlara göre O Trismegistus'tur (Üç kere ermiş, Yunanlar bu ismi Hermes'e de vermiştir ve bu da üç kere kutsanmış demektir. Bkz: Hermes Trismegistus) Astroloji ve simyanın kurucusu olmasının yanında kalemle yazı yazan ve dikiş diken ilk insandır.
İdris, Hermes hürmüz bir ve aynı kişilikler olarak görüldüğünde İdris karakteri Zülkarneyn olarak da bilinen Büyük İskenderin Andreas ismindeki aşçısı, Zerdüştlüğün Huşengi, Budizmin Budası, İbranilerin Uhnuh'u üzerinden Akhenaton veya Osiris ile de bağlantılı görülür.
Dış okumalar

Hermetizm, İdrisçilik 2 Ocak 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
İDRÎS - İslam ansiklopedisi 21 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
YouTube - Peygamber Enok'un Kutsal Kitabı 7 Mayıs 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Diamond Tema - Peygamber Enok/Hanok’un Kitabı 7 Mayıs 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
| g t İslam'da peygamberler ve elçiler |
| --- | --- | --- |
| Kur'an'da adı geçenler |  Âdem  İdris  Nuh  Hûd  Salih  İbrahim  Lut  İsmail  İshak  Yakub  Yusuf  Eyüp  Şuayb  Musa  Harun  Davud  Süleyman  Zülkifl  Yunus  İlyas  Elyesa  Zekeriya  Yahya  İsa  Muhammed  |  |
| Tartışmalı olanlar |  Şit  Kâlib  Yuşa  Hızır  Lokman  Samuel  Tâlût  İrmiya  Hızkîl  Danyal  Zülkarneyn  Üzeyir  İmran  Meryem  |  |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 1253006156  TDVİA: idris  VIAF: 4164717869602091325
Huneys bin Huzafe

Huneys Bin Huzafe (خنيس بن حذيفة) (ö. 2 AH/624) Muhammed Bin Abdullah'ın sahabelerinden biridir.