Hayvan kurbanı

Antik Yunanistan'da MÖ 510-500, bir domuzun kurban edilmesi tondo, Epidromos Ressamı tarafından, Louvre
Hayvan kurbanı, dini anlamda bir tanrıyı yatıştırmak veya iyiliğini sürdürmek için bir veya daha fazla hayvanın ritüel olarak öldürülmesi ve sunulmasıdır. Geç Antik Çağ'da Hristiyanlığın yayılmasına kadar Avrupa ve Eski Yakın Doğu'da hayvan kurban etme yaygındı ve bugün bazı kültürlerde veya dinlerde devam ediyor. Kurban ritüeli bazı kültürlerde insanların kurban edilmesini kapsıyordu ve muhtemelen tarih içerisinde hayvan kurbanı ile yer değiştirmişti.
Kurbanlık bir hayvanın tamamı veya sadece bir kısmı sunulabilir; antik ve modern Yunanlar gibi bazı kültürler, kurbanın yenilebilir kısımlarının çoğunu bir ziyafette yer ve geri kalanını bir adak olarak yakarlar. Diğerleri ise holokost adı verilen hayvan sunusunun tamamını yakmaktaydı.(kaynak ve kimler?)
Genellikle en hayırlı hayvan veya hayvanın en hayırlı hissesi kurban olarak sunulandı.
Hayvan kurban etme, ritüel kesim yöntemlerinden ayırt edilmelidir.
Sardunya'daki Monte d'Accoddi'deki sunaklardan biri, olasılıkla burada hayvanlar kurban edilmişti.
Neolitik Devrim sırasında, ilk insanlar avcı-toplayıcı kültürler tarıma ve hayvanların evcilleştirilmesine geçti. Homo Necans'ta sunulan bir teoride, mitolog Walter Burkert, besi hayvanlarının kurban edilmesinin eski avlanma ritüellerinin bir devamı olarak gelişmiş olabileceğini öne sürüyor.
Kurban, ilah olarak kabul edilen ya da yüceltilmiş bir varlığa sunulmak üzere kesilen canlı hayvan. Bir dileğin gerçekleşmesi için sunulan kurbana ise adak denir. Antik çağlardan beri tanrıları veya yüce kabul edilen varlıkları memnun etmek, felaketlerden korunma ve benzeri amaçlar doğrultusunda insanlar ve hayvanlar kurban edilmiştir. Ancak kurbanın, bazı dönem ve uygarlıklarda sadece tapılan ilaha değil aynı zamanda libasyon yani sıvı adağı ile ölülere de sunulduğu bilinmektedir. Bu libasyon törenlerinde şarap ve çeşitli bira gibi sıvıların kullanılmasının yanı sıra taze insan kanı da kullanılmıştır.
Molek'e çocuk kurban sunuluşunu gösteren bir Babil silindir mührü. İnsanların Molek'e çocuklarını kurban olarak sunmasını yasaklayan Tanrı Musa’ya şöyle der: İsrail halkına de ki, İsrailliler’den ya da aranızda yaşayan yabancılardan kim çocuklarından birini ilah Molek’e sunarsa, kesinlikle öldürülecek. Ülke halkı onu taşlayacak.
Antik Yahudilerin komşuları olan Ammonilerin korkunç ilahları Molek kullarından canlı kurbanlar istemektedir. Bu kurbanlar Molek'e yakılarak sunulur. Kurban törenleri Geben Hinnom (cehennem ya da Hinnom vadisi) da yapılır. Daha sonra Geben Hinnom cehennem’e, Molek ise Malik ve melek’e dönüşür.
Günümüz Yahudi ve Müslüman topluluklarında kurban ve erkek çocukların sünnet edilmesi geleneklerine kaynaklık eden anlatılar İbrahim ile bağlantılıdır. Yahudi toplumunda Tanrıya erkek çocukların kurban olarak sunulduğu bilinmektedir. İbrahim’in rüyasında oğlunu kurban ettiğini görmesi de bu uygulamanın işareti sayılmaktadır. Zamanla insan kurbanı terk edilmiş, vücudun tamamını kurban etmek yerine onu simgeleyen bir parça (sünnet derisi) kesilmeye başlanmıştır.
Bazıları için bu, İnsan kurbanından dönüş için İbrani din adamlarınca uydurulmuş bir hikayedir. Sami Ezzib Yahudilik ve İslamda kurban ve erkek sünneti ile ilgili yaptığı konuşmalarında İbrahim ile ilgili kurban anlatısının Yahudi din adamlarının bir kurgusu olduğunu, bununla Tanrı'ya erkek çocuklarını kurban verme geleneğinin kaldırılarak yerine hayvan kurbanının getirilmesinin amaçlandığını, ancak erkek çocukların kurban verme anlayışından tamamen kurtulamadığını, bunun yerine onların erkeklik organlarını kaplayan derinin kesilmesinin gelenek haline getirildiğini ifade eder ve şöyle der: "90 yaşını aşan büyük babanız bir gün sizi dağa götürüp Tanrı'nın rüyasında emrettiğini söyleyerek kesmeye kalksa, sonra da vazgeçip bir koç kesse, bir başka gün kendisinin cinsel organını kesse ne düşünürdünüz?"
| --- | --- |
 Tarihte değişik toplumlarda kurban uygulamaları