Ernest Gellner
Hayatı

Gellner, Paris'te Anna (evlenmeden önce Fantl) ve avukat Rudolf Gellner çiftinin oğlu olarak dünyaya geldi. Avusturya Yahudisi çift Almanca konuşan şehirli entelektüellerdi ve Bohemya'dan (1918 yılından itibaren yeni kurulan Çekoslovakya'nın bir parçası oldu) geliyordu. Prag'da büyüdü ve İngilizce dilbilgisi okuluna girmeden önce Çekçe ders verilen ilkokula gitti. Prag, Franz Kafka'nın üç kültürlü şehriydi: antisemitik ama "şaşırtıcı derecede güzel", daha sonra yıllarca özlem duyduğu bir şehir.
1939'da, Gellner 13 yaşındayken, Adolf Hitler'in Almanya'da yönetime gelmesi ailesini Çekoslovakya'dan ayrılmaya ve Londra'nın hemen kuzeyindeki St Albans'a taşınmaya ikna etti. Gellner burada günümüzde Verulam Okulu (Hertfordshire) olan St Alban Modern Erkek Okulu'na gitti. 17 yaşındayken, "yerliler arasından başarılıları Balliol'a alıp onları baskılamak" olarak adlandırdığı "Portekiz sömürge politikası" ile Balliol Koleji, Oxford'a burs alarak gitti.
Balliol'da Felsefe, Politika ve Ekonomi (PPE) okudu ve felsefe alanında uzmanlaştı. Bir yıl sonra Dunkirk Kuşatması'na (1944-45) katılan alan 1. Çekoslovak Zırhlı Tugayı'na girmek için eğitimine bir yıl ara verdi ve daha sonra yarım dönem üniversiteye gitmek için Prag'a döndü.
Bu dönemde Prag onun üstündeki güçlü etkisini yitirdi: komünistlerin yönetimi ele geçireceğini öngörerek İngiltere'ye dönmeye karar verdi. 1945'te şehirle ilgili aktardığı hatıralarının biri "Temiz zırhı olan herkes partiye" diyen bir komünist posterdi. Posterin gerçekte ima ettiği Alman işgali sırasındaki sicili düzgün olan herkesin partiye katılabileceğiydi. Gellner bunun tam tersinin ima edildiğini söyledi:
Eğer zırhınız çok kirliyse sizin için temizleriz; bizimle güvendesiniz; sizi daha çok severiz çünkü siciliniz ne kadar kirliyse elimizde size karşı kullanabileceğimiz o kadar çok şey olur. Yani bütün soysuzlar, bütün tanınmış otoriter kişiler, hızla Parti'ye katıldı ve Parti'de hızla böyle bir karaktere büründü. Yani olacaklar bence çok açıktı ve bu, Prag'ın üstümdeki duygusal baskısının kırılmasını sağladı. Stalinci diktatörlüğün geldiğini görebiliyordum: 48'de geldi. Bunun olacağı tarihi tam olarak öngöremezdim ama kesinlikle geleceği çeşitli nedenlerden dolayı oldukça açıktı... Bunun bir parçası olmayı kesinlikle istemedim ve olabildiğince çabuk gittim ve yaşananları unuttum.
1945 yılında Balliol Koleji'ne eğitimini tamamlamak için döndü ve John Locke ödülünü kazandı ve 1947'de birinci sınıf onurla mezun oldu. Aynı yıl akademik kariyerine Edinburgh Üniversitesi'nde Ahlak Felsefesi Bölümü'ndeki Profesör John Macmurray'ın asistanı olarak başladı. 1949'da Londra Ekonomi Okulu'nda Morris Ginsberg başkanlığındaki sosyoloji bölümüne geçti. Ginsberg felsefeye hayrandı ve felsefe ile sosyolojinin birbirine çok yakın olduğuna inanıyordu.
Beni işe aldı çünkü bir felsefeciydim. Teknik olarak sosyoloji profesörü olsa da kendi öğrencilerini almazdı, bundan faydalandım ve felsefe okuyan herhangi birinin kendisi gibi evrimci Hobhousecu olacağını varsaydı. Benim öyle olmadığımı anlaması biraz zaman aldı.
Leonard Trelawny Hobhouse, Ginsberg'den önce LSE'de Martin White Sosyoloji Profesörü kadrosunda çalışıyordu. Hobhouse'un Mind in Evolution (1901) kitabı, toplumun bir organizma, evrimin bir ürünü olarak kabul edilmesi gerektiğini, bireyin toplumun temel birimi olduğunu, alt metin olarak toplumun evrildikçe zaman içinde gelişeceğini savunuyordu. Bu teleolojik bakış açısına Gellner sertçe karşı çıktı.
Ginsberg... özgünlükten ve herhangi bir keskinlikten tamamen yoksun biri. Hobhouse tarafından geliştirilmiş evrimsel akılcılık görüşünü yeniden aktardı. Bu görüşleri rastlantısal olarak Ginsberg'in hayatının bir ekstrapolasyonudur: Polonya'dan çıkıp LSE'de kısmen etkili bir profesörlüğe geldi. Evrim geçirdi, en alt basamağında alkolik, Polonyalı, anti-Semitik bir köylünün bulunduğu ve bir sonraki adımında şehirli Polonyalı ya da daha iyisi bir Staedtl olan, adım adım gelişen kişiye inandı. Bu kişi sonra İngiltere'ye geldi, önce University College London'da oldukça akılcı olan (pek o kadar da akılcı değil -hala anti-Semitik önyargıları var) Daws Hicks'in ve sonunda LSE'de akılcılığı kulaklarından fışkıran Hobhouse'un yanına geldi. Ve böylece Ginsberg hayatının ekstrapolasyonunu yaptı. Bu bakış açısıyla insanlık daha büyük bir akılcılığa ilerliyordu, alkolik Polonyalı köylüden T. L. Hobhouse ve Hampstead'de bir eve ulaşılacaktı.
Gellner'ın Word and Things (1956) kitabındaki dilbilim felsefesi eleştirisi Ludwig Wittgenstein'ın son dönem çalışmaları ve J.L. Austin'in çalışmalarına odaklandı ve onları kendi yöntemlerini sorgulayamadığı için eleştirdi. Kitap Gellner'ın büyük beğeni toplamasını sağladı. 1961'de Organization and the Role of a Berber Zawiya başlıklı tezle doktorasını tamamladı ve sadece bir yıl sonra Felsefe, Mantık ve Bilimsel Yöntem Profesörü oldu. Thought and Change 1965'te yayımlandı ve State and Society in Soviet Thought (1988) kitabında Marksist rejimlerin liberalleştirilmesinin mümkün olup olmadığını inceledi.
1974 yılında Britanya Akademisi'ne seçildi. 1984 yılında Antropoloji Bölüm Başkanı olarak Cambridge Üniversitesi'ne geçti. William Wyse Profesörlük kadrosunu aldı ve King's College, Cambridge üyesi oldu. Burada öğrencileriyle bira içip satranç oynadığı rahat bir ortama erişti. Oxford Ulusal Biyografi Sözlüğü tarafından "parlak, güçlü, ciddiyetsiz, haylaz, bazen sapkın, keskin zekalı ve ironi sevdalısı" olarak nitelendirildi. Öğrencileri arasında sevilmesiyle ünlüdür. Onlara ders vermek için gönüllü olarak fazladan çalışırdı. Mükemmel bir konuşmacı ve yetenekli bir öğretmen olarak kabul edilirdi.
Plough, Sword and Book (1988) başlıklı eserinde tarih felsefesini inceledi ve Conditions of Liberty (1994) kitabında sosyalizmin çöküşünü açıklamaya çalıştı. 1993'te komünizmden kurtulan Prag'a döndü ve yeni kurulan Orta Avrupa Üniversitesi'nde çalışmaya başladı. Burada Amerikan hayırsever milyarder George Soros tarafından finanse edilen bir program olan Milliyetçilik Araştırma Merkezi'nin başkanı oldu. Doğu ve Orta Avrupa'daki ülkelerde komünizmden çıktıktan sonra yükselen milliyetçilik üstüne çalıştı. 5 Kasım 1995'te Budapeşte'deki bir konferanstan döndükten sonra kalp krizi geçirdi ve Prag'daki evinde 70. yaş gününden bir ay önce öldü.
Gellner tartışmalı mizah anlayışı ile dikkat çekti. Kızı Sarah Gellner, babasının en sevdiği şakalardan birinin "Yaz boyunca tecavüz, tecavüz, tecavüz," olduğunu söyledi ve ekledi: "Babamın feministlerden daha az sevdiği bir şey varsa, o da eşcinsel erkeklerdir."