stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Takvim (gazete)
Olaylar > Gezi Parkı protestoları ve CNN

Gazete, 2013 Taksim Gezi Parkı protestolarını yanlı yansıttığı ve Türkiye'yi bir diktatörlük gibi göstermeye çalıştığı iddiasıyla CNN International muhabiri Christiane Amanpour ile hayalî bir röportaj yayınlayıp bu haberi gerçekmiş gibi yayınlamıştır. Olay uluslararası basında da yer almış ve gazete, Amanpour ile CNN tarafından kınanmıştır. Bu gerçek dışı haberin gazetecilik ilkelerine aykırı olduğu Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından belirtilmiş ve gazete kınanmıştır. Gezi Parkı protestolarına karşı tutum alan gazete, bu süreçte cansız varlıklarla yapılan sohbetler yayınlamıştır.
Olaylar > 2014 FIFA Dünya Kupası elemeleri

2014 FIFA Dünya Kupası elemeleri (UEFA) kapsamında Türkiye millî futbol takımı ile Andorra millî futbol takımı arasında oynanan maçtan sonra yapılan haberdeki ibareler yerel basında tepki toplamıştır.
Olaylar > Suriye İç Savaşı

Gazete, Suriye İç Savaşı sırasında ülkeye yabancı askeri müdahalesi yanlısı ve savaş yanlısı bir yayın politikası izlemiştir.
Olaylar > "Emekliye zam" haberleri

Gazete, sürmanşetten verdiği emekliye zam haberleriyle gündeme gelmiştir. 2018'de 356, 2019'da 357, 2020'de ise 302 gün emekliye zam, ikramiye ve/veya promosyon müjdesi vermiştir.
Köşe yazarları

Ergün Diler
Bekir Hazar
Bülent Erandaç
Ekrem Kızıltaş
Erkan Tan
Evren Turhan
Hakkı Yalçın
Hami Mandıralı
İlker Yağcıoğlu
İskender Günen
İsmail Çağlar
Levent Tüzemen
Lütfi Albayrak
Oktay Derelioğlu
Selda Uskan
Şebnem Bursalı
Köşe yazarları > Eski yazarlar

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Ahmet Sever (2016-2018)  Ece Vahapoğlu (2009-2011)  Erkin Şahinöz (2009-2018)  Faruk Erdem (2009-2018) |  Fikri Akyüz (2009)  Hasan Basri Yalçın (2016-2018)  Hayri Ülgen (2011-2018)  Nazlı Ilıcak (? - 2007) |  Nihat Hatipoğlu (2012-2018)  Rasim Ozan Kütahyalı (2011-2013)  Savaş Ay (2007-2013) |
Usûl el-Hikem fî Nizâm el-'Âlem

Başlığın diğer anlamları için Alem sayfasına bakınız.
Usûl el-Hikem fî Nizâm el-'Âlem, Osmanlı alimi Hasan Kâfî el-Akhisârî'nin ünlü siyaset konulu eseri. Bir tür siyasetnâme veya ıslahatnâme olarak tanımlanabilecek Usûl el-Hikem, 1596 yılında yazarın dünya düzeninde (âlemin nizâmında) bozulma olarak yorumladığı, çağına dair sorunlar hakkında yazılmış bir eserdir. Yazar birçok farklı eserden alıntı yapmıştır, fakat bu eserin bir tür derleme olarak görülmesi gerektiği anlamına gelmez, zira eserde yazarın birçok özgün fikri de bulunmaktadır. Nitekim bu fikrî yapı ve yaklaşım taraftar toplamış, eserden sonra aynı konuya benzer metotlarla yaklaşan kısacası eserdeki geleneği sürdüren iki eser daha kaleme alınmıştır. Bunlardan ilkini Hasan Beyzâde kaleme almıştır ve ismi Usûl el-Hikem fî Nizâm el'Âlem'dir. Bu eser Hasan Kâfî'nin eserine, gerek biçim, gerek yaklaşım, gerekse içerik açısında büyük benzerlik göstermektedir. İkinci eser ise İbrahim Müteferrika'nın Usûl el-Hikem fî Nizâm el-Ümem isimli eseridir. Bu eser de Hasan Kâfî'nin konulara yaklaşım biçiminden kopmamış olsa da, içerik açısından farklılıklar ve yenilikler barındırır.
Hasan Kâfî el-Akhisârî'nin Usûl el-Hikem'inde yazar çağın sorunlarının sebeplerini bulmaya çalışır daha sonra da bu sorunlara çeşitli çözümler üretmeye çalışır. Kitapta yazar insanları 4 sınıfa ayırır: askerler, alimler, çiftçiler, sanatçılar ve tüccarlar. Tüm bu sınıfların başında ise padişah veya sultan yani yönetici bulunur.
Stone Town

| UNESCO Dünya Mirası |
| --- | --- |

Konum:  Tanzanya
Kriter: Kültürel: ii, iii, vi
Referans: 173
Tescil: 2000 (24. oturum)
Bölge: Afrika
Stone Town, Zanzibar'ın başkenti, tarihi ve turistik bölgesidir. Şehir geçen yüzyıla kadar dünya köle ticaretinin merkezi olması ile ünlüdür. Şehir tarihte Umman İmparatorluğu'nun başkentliğini yapmıştır. 16 Şubat 2006 tarihinde BM tarafından koruma altına alınan şehir, Queen'in solisti Freddie Mercury'nin doğduğu yerdir. 2000 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak duyurulmuştur.
Selçuk Uluergüven

| Selçuk Uluergüven |
| --- | --- |

Doğum: Mustafa Selçuk Uluergüven 12 Şubat 1941 Ankara
Ölüm: 07.01.2014 Aydın
Defin yeri: Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul
Milliyet: Türk
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1961-2014
Çocuk(lar): Eren Uluergüven

Mustafa Selçuk Uluergüven (12 Şubat 1941, Ankara - 7 Ocak 2014, Aydın), Türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusudur.
Yaşam öyküsü

Babası Doğan Uluergüven, 1960-1964 yıllarında Aydın'da 1965-1966'da Şanlıurfa'da valilik yapmıştır. İyi derecede Almanca bilen Uluergüven, gençlik yıllarında yüksek öğrenim görmek için Almanya'daki Berlin Özgür Üniversitesinde bulundu. Ankara Hukuk'ta okurken devlet tiyatrosunda yevmiyeli olarak figurasyonda çalıştı. 1961'de Ankara Meydan Sahnesi'nde profesyonel olan sanatçı; Ankara Sanat Tiyatrosu, Dormen Tiyatrosu, Tiyatro Biz, Tiyatro TÖS, Halk Oyuncuları ve Tiyatro Sanatevi gibi topluluklarda çalıştı, çeşitli sinema ve dizi filmlerde rol aldı. Bir süre Bahariye Sanat Merkezi'nin Genel Sanat Yönetmenliğini yaptı. Bizimkiler dizisindeki Davut Usta rolüyle izleyicilerin beğenisini kazandı. 1999-2004 yıllarında Kadıköy Belediyesi'nde Meclis Üyeliği yaptı. Kendisi gibi sanatçı olma yolunu seçen oğlu Eren Uluergüven, mesleğini icra ederken, 21 yaşında bir sahne kazası sonucu vefat etmiştir.
Ölümü

Oyuncu, kırılan kalça kemiğindeki protezin yerinden çıkması sonucu, yaklaşık 3 ay tedavi gördüğü Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesinde yaşama veda etmiştir.
Cenazesi, 2004'te kaza sonucu ölen oğlu Eren'in yanında Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Tiyatro oyunları

xxxx: 403.Kilometre - İsmet Küntay
xxxx: Devri Süleyman
xxxx: El Kapısı - Bilgesu Erenus
xxxx: Gülhane Parkı
xxxx: Hamdi Ortadirek
xxxx: Hangisi Karısı
xxxx: Her Şey İşporta
xxxx: Hitler Rejiminin Korku ve Sefaleti - Bertolt Brecht
xxxx: Karaağaçlar Altında Arzu
xxxx: Macbeth
xxxx: Sevgilime Göz Kulak Ol
xxxx: Tek Perdelik Şaka
xxxx: Zafer Madalyası
Filmografisi > Diziler

1984: Erikçigiller
1993: Yazlıkçılar
1996: Evdekiler
1996: Kurtuluş
1998: Eltiler
2001: Dedem, Gofret ve Ben
1992-2002: Bizimkiler
2002: Asmalı Konak
2004: Yusuf Yüzlü
2004-2005: Melekler Adası
2005: Beşinci Boyut
2009: Ezel
2010: Adanalı
2011: Hayat Devam Ediyor
Filmografisi > Filmler

1973: Güllü Geliyor Güllü
1974: 2X2=5
1976: Caniko
1977: Aslan Bacanak
1977: Sırtımdan Vuruldum
1979: Bereketli Topraklar Üzerinde - (aynı zamanda filmin yapımcılarından)
1981: Öğretmen Kemal
1981: Unutulmayanlar
1981: At
1982: Mine
1985: Bir Avuç Cennet
1986: Suçumuz İnsan Olmak
1986: Uzun Bir Gece
1987: Deniz
1988: Düttürü Dünya
1988: Ateş Gibi
1992: Gölge Oyunu
1993: Kıvılcım
1994: Babam Askerde
1994: İz
1994: Türk Tutkusu
1999: Duruşma
2001: Hiçbiryerde
2002: Gönlümdeki Köşk Olmasa
2003: Fişgittin Bey
2004: Beş Kollu Avize
2005: Çarpışma
2006: Aloya
2008: Herakles: Heykelin Sırrı
2010: Eyyvah Eyvah 2
2010: Harbi Define
2011: Devrimden Sonra
2011: İstanbul
İzmir Saat Kulesi

| --- | --- |
İzmir Saat Kulesi

Genel bilgiler
Tür: Saat kulesi
Mimari tarz: Osmanlı mimarisi
Konum: Konak, İzmir, Türkiye
Koordinatlar: 38°25′08″K 27°07′43″D﻿ / ﻿38.41889°K 27.12861°D﻿ / 38.41889; 27.12861
Tamamlanma: 1901
Yenileme: 2019
Yükseklik: 25 metre
Tasarım ve inşaat
Mimar(lar): Raymond Charles Péré

İzmir Saat Kulesi, İzmir'de Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yıldönümünü kutlamak için 1901'de inşa edilmiş tarihî saat kulesidir. İzmir'in simgesi hâline gelmiştir.
Konak Meydanı'ndaki İzmir Hükûmet Konağı, Kemeraltı Çarşısı girişi, Konak Yalı Camii ve İzmir Büyükşehir Belediyesi binası arasındaki alanda yer alır. 25 metre yüksekliğinde ve dört katlı olan kule, Sultan II. Abdülhamid'in iradesi gereği Osmanlı vilayetlerinde aynı dönemde meydana getirilmiş birçok saat kulesinden birisidir. Ancak özgün mimarisi ve yapımında izlenen yöntem nedeniyle diğer saat kuleleri arasında özel bir yer edinmiştir. Osmanlı saat kuleleri içinde en estetik görünüşlü ve en zarifi olarak kabul edilir.
Fransız mimar Raymond Charles Péré tarafından tasarlanan kulenin saatinin Alman İmparatoru II. Wilhelm tarafından hediye edildiğine dair kayıtlar vardır.
Tarihi

Sultan Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yıl dönümü olan 1900'de cülûs yıl dönümü için tüm İmparatorlukta büyük kutlamalar organize edilmekte ve günün anısına kalıcı eserler yaratmak için çalışılmakta idi. Bu süreçte devrin İzmir Valisi Kamil Paşa, 1 Ağustos 1900 tarihinde yerel yöneticiler, mülkî ve askerî idareciler, memurlar ve şehrin ileri gelenleriyle bir toplantı gerçekleştirmiş, Sarı Kışla yakınında çeşmeli bir saat inşa edilmesi bu toplantıda kararlaştırılmıştır.
İnşaatı gerçekleştirmek üzere oluşturulan inşaat komisyonu, Fransız mimar Raymond Charles Péré'nin Arap mimarisi üslubunda hazırladığı Çeşmeli Saat Kulesinin tasarımını uygun buldu. Temel atma töreni 1 Eylül 1900'de Abdülhamid'in 24. cülus yıl dönümü kutlamaları sırasında yapıldı. Kulenin inşaatı 1901 yılı Ağustos ayı içinde genel hatlarıyla tamamlandı. Saatlerin tedarik edilmesi dahil diğer eksiklerin törenden sonra tamamlanmasına karar verildi ve açılış, Abdülhamid'in 25. cülus yıl dönümü olan 1 Eylül 1901'de yapıldı.
Saatin dönemin Alman İmparatoru II. Wilhelm tarafından Osmanlı-Alman yakınlığı nedeniyle hediye edildiğine dair birtakım kayıtlar vardır.[kaynak belirtilmeli]
Kulenin üzerine II. Abdülhamid'in iktidarını yansıtmak amacıyla çeşitli semboller yerleştirilmişti. Saatlerin hemen altında iki tarafta tuğra, iki tarafta Osmanlı arması vardı. Cumhuriyet devrine, Osmanlıları hatırlatan ve öven yazı, işaret ve sembollerin kaldırılmasına ait kanunun çıkmasından sonra arma ve tuğralar kazınmış, yerlerine ay-yıldız yapılmıştır.
Kule, 5,2 şiddetindeki 1974 İzmir depremi sırasında hasar aldı. Bu depremde saat kadranları üzerindeki son kat yıkılmış ve saat depremin oluş saati olan 02:04'te durmuştur. İki yıl içerisindeyse kule onarılmış ve saat tekrar çalışır vaziyete getirilmiştir. Saat, 2016 yılına kadar çalışır hâlde gelmiştir.
2016 Türkiye askerî darbe girişimi sonrasında düzenlenen "demokrasiyi koruma" amaçlı eylemler sırasında 16 Temmuz 2016 sabahı saat kulesi hasar görmüş, saat ve çeşmeler çalınmıştır. Saati çalan 1999 doğumlu genç, olaydan bir hafta sonra yakalanmıştır. Şubat-Eylül 2019 tarihleri arasında kulede yenileme ve güçlendirme çalışmaları yapıldı.
Mimarisi

81 metrekare taban üzerine sekizgen şekilde ve dört basamaklı haç biçiminde mermer bir platform üzerine yapılan Saat Kulesi, 25 metre yüksekliğinde ve dört katlıdır. Kulenin platformu beyaz mermerden, diğer bölümleri ise kesme taştan yapılmıştır.
Şadırvan anlayışında tasarlanmış dairesel esas etrafında dört çeşmesi vardır ve kolonlar Kuzey Afrika temasını taşır.
Gövdenin dört tarafında, orta yerinde açılmış at nalı kemerli küçük nişli balkon görüntüsü veren unsurlar görülür. Bunun üzerinde, Doğu ve Batı yönlerinde birer Osmanlı arması, Kuzey ve Güney yönlerinde ise Sultan II. Abdülhamit'in tuğraları kabartma olarak yapılmıştır.
Gövde, içleri beş kollu yıldızlarla doldurulmuş baklava dilimli kabartmalarla bezenmiştir. Gövdenin üst bölümü üç sıra mukarnasla genişletilmiş ve dış yüzüne dört adet 75 cm çapında saat konulmuştur.
Kültürel etkileri

Safranbolu'da bulunan ve 2012'de açılan Zamanın Tanığı Saat Kuleleri Parkı'nda İzmir Saat Kulesi'nin bir maketi de yer alır.
Galeri

Akşam görünüşü (2017)
Restorasyon çalışması (2019)
Saat kulesi altındaki çeşmelerden biri
Üzerinde İzmir Saat Kulesi bulunan 500 TL (tedavül: 1983-1989)
İzmir Saat Kulesi ve Konak Meydanı
Kuledeki Osmanlı İmparatorluğu kabartması
TRT int

| TRT int>  |
| --- | --- |
Kuruluş: 28 Şubat 1990 (1990-02-28) (TV-5 olarak) 1 Temmuz 1992 (1992-07-01) (TRT int-Avrasya olarak) 12 Nisan 1997 (1997-04-12) (TRT int olarak)
Kapanış: 8 Mayıs 2009 (2009-05-08)
Sahibi: Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
Görüntü formatı: 4:3 (SDTV)
Ülke:  Türkiye
Dili: Türkçe
Yayın alanı:  Türkiye
Genel merkez: Ankara
Eski adı: TRT 5. Kanal (TV-5) (1990-1992) TRT int-Avrasya (1992-1997)
Yerini alan: TRT Türk TRT World
Bölünme: TRT Avrasya (1992-1997) TRT World (2015-günümüz)
Birleşme: TRT Türk (2009-günümüz)
Kardeş kanal(lar): TRT 1 TRT 2 TRT 3 TRT 4 TRT Türk TRT GAP
TRT int, TRT'nin Dünyadaki Türkler'e yönelik uluslararası genel içerikli yayın yapan Türkçe televizyon kanalıdır. 1990 yılında TV-5 adıyla kurulmuş, 1992'de TRT int-Avrasya adını almıştır fakat 1997 yılında iki kanal birbirinden ayrılarak TRT'nin  Avrupadaki Türkler'e yönelik yayın yapan kanalı TRT int adını almıştır. TRT programları haricinde, yayınlanan eski diziler ve Uçan Türk, Avustralya Postası, Aydın Bakışı gibi TRT int'e özel programlar yayınlanmıştır. TRT int Ankara'da 31. ve İstanbul'da 23. kanaldan yayın yapmıştır. Reklamlarda genellikle yabancı markaların reklamlarına yer verildi.
TRT int 21 Mart 2009 tarihinde TRT Türk ile birleşmiştir. TRT int 8 Mayıs 2009 tarihinde kendisine ait yayın frekanslarını TRT Türk'e bırakmış ve yayından kaldırılmıştır.
Logolar

1990 - 1992
1990 - 1992
1992 - 31 Ocak 2001
31 Ocak 2001 - 1 Ocak 2005
1 Ocak 2005 - 8 Mayıs 2009
Zerrin Arbaş

| Zerrin Arbaş |
| --- | --- |
Doğum: 16 Aralık 1946 (78 yaşında) Paris, Fransa
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1964-günümüz
Evlilik: Dehl Berti (e. 1967; b. 1973) Hakkı Göçeoğlu (e. 1984; b. 1988)
Çocuk(lar): Derya Arbaş
Ebeveyn(ler): Avni Arbaş
Ödüller: 1965: Miss Turkey

Zerrin Arbaş (d. 16 Aralık 1946, Paris), Türk balerin ve sinema sanatçısı.
Otuzun üzerinde film ve dizide oyunculuk yapmıştır.
Hayatı

1946 yılında Pariste doğdu. Babası, ressam Avni Arbaş'tır. Annesi kendisini doğururken öldü. İstanbul'da anneannesi yanında büyüdü; babası ile 22 yaşında iken tekrar bir araya geldi.
Beş yaşındayken bale ile tanıştı. Taksim Halkevi'nde Madam Olga'nın bale derslerini takip etti.  İstanbul Saint George Avusturya Lisesi ve İstanbul Konservatuvarı Bale Bölümü'nden mezun oldu. 1963'te konservatuvarın tiyatro bölümüne girdi. Burada Yıldız Kenter, Ahmet Kutsi Tecer ve Melih Cevdet Anday'dan dersler aldı.
Öğrenciliği sırasında1964 yılında Cilalı İbo filmiyle sinemaya başladı. 1966 yılında organizatör Osman Olkan'ın desteğiyle  bir güzellik yarışmasına katılmak üzere ABD'ye gitti. Otuz yıl ABD'de yaşadı.
1967'de Apaçi kökenli ünlü Amerikalı aktör Dehl Berti ile evlendi. Bu evlilikten kızı, oyuncu Derya Arbaş doğdu. Kızının doğumundan sonra Türkiye'ye gidip gelerek bazı filmlerde rol aldı. 1973 yılında eşinden boşandı. İkinci evliliğini 1984 yılında Hakkı Göçeoğlu ile yaptı ve onunla İstanbul'da döndü. Bu evlilik de 1988 yılında boşanma ile sonuçlandı.
Arbaş, bir süre İstanbul'da emlak işleri ile uğraştı. 1973'te Memduh Ün'ün Toprak Ana filminde rol aldı. Bu tarihten sonra İstanbul'da oyunculuğa devam etti.
1997-2000 arasında Kara Melek dizisinde rol aldı.
Kişisel hayatı

Oyuncu Zerrin Arbaş 26 Mayıs 2021 tarihinde Beykent TV'de yayımlanan ressam Orhan Çelik'in hazırlayıp sunduğu Portre isimli programda hayatına ve kariyerine dair açıklamalarda bulunmuştur.
Filmografisi

1964: Şahane Züğürtler
1964: Cilalı İbo Ve Kırk Haramiler
1964: İstikbal
1965: Şeker Gibi Kızlar
1973: Toprak Ana
1973: Gazi Kadın / Nene Hatun
1973: Yeryüzünde Bir Melek
1974: *Battal Gazi'nin Oğlu
1975: Deli Yusuf
1975: Müthiş Bir Tren
1975: Curcuna
1975: Üç Yaman Bakire
1975: Yatak Hikâyemiz
1976: Örgüt
1986: Bitmeyen Sevda
1987: Bir Avuç Gökyüzü
1996: Kara Melek
1997: Hamam
1997: İntizar
2003: Bedel
2004: Villa
2005: Belalı Baldız
2005: Üç Kadın
2005: Yeniden Çalıkuşu
2006: Hanımanne
2008: Aşk-ı Memnu
2009: Benim ve Roz'un Sonbaharı
2009: Türk Usulü
Yiv
Tarihçe

Tüfekler eskiden; nispeten düşük hızda ateşlenen top şeklinde mühimmat kullanan, pürüzsüz delikli, büyük kalibreli silahlardı. Yüksek maliyet, hassas üretimin zorluğu ile namludan kolayca ve hızlı bir şekilde mühimmat yükleme ihtiyacı nedeniyle, tüfek topları genellikle namlulara gevşek bir şekilde oturacak tasarıma sahipti. Sonuç olarak, ateş edildiğinde toplar genellikle namlunun kenarlarından seker ve namluyu terk ettikten sonraki nihai varış noktası öngörülen/istenen konumdan uzaklaşırdı. Bu durum, isabetin daha önemli olduğu durumlarda, örneğin avlanırken, delik boyutuna daha yakın bir top ve bir yama(ağızdan dolma silahlarda mermiyi çevreleyip gaz kaçaklarını önlemek için kullanılan deri veya bez parçası)dan oluşan daha sıkı bir kombinasyon kullanılarak aşıldı. İsabet oranı geliştirildi, ancak uzun mesafelerde hassas atışlar için kesin bir çözüm olmadı.
Barutun icadı gibi, namlulu tüfeğin mucidi de henüz kesin olarak bilinmemektedir. Küçük namluların içine düz kanallar açma, en az 1480'den beri uygulanmaktadır, ancak bu kanalların yapılma amacı yiv anlayışının aksine, başlangıçta barut kalıntılarını toplamak için "kurum olukları" oluşturmaktır.
Spiral yivli tüfek namlularının Avrupa'daki en erken kaydedilen girişimlerinden bazıları, 1498'de Viyanalı bir silah ustası olan Gaspard Kolner ve 1520'de Nürnberg'den Augustus Kotter'dır. Kolner'ın çalışmalarına rağmen çalışan spiral oluklu ateşli bir silah, Kotter'dan yardım alınana kadar yapılamadı.
Gerçek yivin tarihi 16. yüzyıldan kalma olmasına rağmen, o zamanlar yivlerin elle oyulması gerekiyordu ve sonuç olarak 19. yüzyılın ortalarına kadar pek yaygın değildi. Zahmetli ve pahalı üretim süreci nedeniyle, ilk yivli ateşli silahlar öncelikle, silahlarını arka arkaya birçok kez ateşlemeye ihtiyaç duymayan ve isabet oranının artmasını isteyen zengin eğlence avcıları tarafından kullanıldı. Yivli ateşli silahlar, temizlenmesi zor olduğu için askeri kullanıcılar arasında popüler değildi ve mermileri yüklemek çok sayıda zorluk içeriyordu. Mermi, tüfeği almak için yeterli çaptaysa, onu delikten aşağı itmek için büyük bir itici güç oluşturmak dolayısıyla sert bir cisimle ittirmek gerekiyordu. Öte yandan, yerleştirilmesine yardımcı olmak için çapı küçültülmüş olsaydı, mermi tüfeğe tam olarak geçmezdi, ateşleme sonrası duvarlara sürtünebilir ve sonuç olarak isabet oranı azalırdı.
Yiv

Yiv ateşli silahlarda merminin yolunda seyrederken dönme hareketi kazanmasını sağlayan namlu içine açılmış birbirine paralel kabarıklıklardan oluşan ve namlu içine spiral görüntü kazandıran kabartı ve oyuklardır.
Bir mermi çekirdeğini daha uzak mesafelere gönderebilmenin tek yolu namlu çıkışında çekirdeğe daha fazla hız kazandırmaktır. Bu amaçla potansiyel enerjisini ve önündeki hava direncini aşabilme kabiliyetini artırarak daha az sürtünme ile karşılaşması için, merminin ileri doğru olan hareketine ilaveten kendi ekseni etrafında dönüş hareketi kazandırılması düşünülmüştür. Bu işlemi sağlayan cihaz da yiv-set çekilmiş namludur.
Mermiye dönüş hareketi kazandırılması öncelikle jiroskopik dengesini artırır. Ayrıca merminin aerodinamiğini de artırarak daha isabetli olmasını sağlar.
Ancak unutulmaması gereken husus şudur ki namlu ağzından çıkıştaki ilk hız yivsiz mermide daha yüksektir. Ancak yiv in bu noktadaki göz ardı edilemeyecek avantajı sahip olduğu hızı yivsiz mermiden daha uzun süre koruyabilmesidir
İşlevi

Merminin dengesini ve hızını artırarak menzil, tahribat ve hedefi vurma etkilerini artırır. Namlu içindeki oyuklara "yiv", çıkıntılara ise "set" denir. Bu tür namluya sahip tüfeklere ise "Yivli tüfek" denir. Günümüz piyade tüfeklerinin tamamına yakını ve tabancaların tamamı yivli silah kategorisinde yer alırlar. Top gibi ağır silahlar yivli veya yivsiz olarak üretilebilseler de uzun menzilli toplar daima yivli namluya sahiptirler.
Hatve (Twist)

Merminin(projectile) ileriye doğru hareketi de, kendi ekseni çevresinde bir tur atması sırasında, kat edeceği mesafeye hatve (twist) denir.
Hatve (Twist) > Hatve ve Mermi Stabilitesi

19. yy. sonlarında İngiliz bir profesör olan Alfred George Greenhill tarafından optimal hatve değerini hesaplamak üzere pratik bir formül önerildi.
Hatve={\frac {CD^{2}}{L}}\times {\sqrt {\frac {SG}{10.9}}}
C = 150 (Mermi hızı 2800fps veya 840m/sn'den fazla ise 180)
D = Mermi çapı (inç)
L = Mermi uzunluğu (inç)
SG = Density (Yoğunluk / Kurşun çekirdek için: 10.9)
Mütedavil Silahlarda Yiv-Set

Yivli tüfeklerin özellikleri beyan edilirken namlu çapı uzunluğuna ilaveten yiv dönüşünün sağdan sola veya soldan sağa olması ve yiv-set sayısına göre kategorilendirilirler. (Örn. Türk ordusunda standart piyade tüfeği konumunda olan G3 7.62mm çapında soldan sağa dönüşlü 4 adet yiv-set içeren namluya sahiptir). Yivli namluları birbirinden ayıran bir başka özellik ise merminin kendi ekseni civarında dönene kadar kat ettiği mesafe olan Hatve'dir. Bu mesafeye Hatve denir. Mermi yivli namludan çıktığında namlunun yivlerinin şeklini almış olur. Poligonal namluya sahip bir tabanca (örn Jericho 941)'dan çıkan mermi poligonal şekil almıştır. Bu özellik ve yiv set çekilmiş namluların yapılan işleme bağlı mikro girinti-çıkıntıları ve özellikle kullanıma bağlı yiv-set üzerinde oluşan hasarlar ve değişikliklerinin namludan çıkan mermi çekirdeği üzerine yansıması(bu izlere Rayyür denir)'ndan dolayı kriminal laboratuvarlarında bu özellikte silahların kimliklendirilmesi ve özellikle cinayetlerin aydınlandırılmasında kullanılır.
Namluya yiv açma fikri ateşli silahların savaşlarda aktif olarak kullanılmaya başlayıp menzil ve isabet oranının ciddi olarak düşük olduğunun fark edildiği 1500'lere kadar dayansa da o dönemlerde metal sanatının gelişmemiş olması ve ayrıca tüfeklerin ağızdan doldurulmasından dolayı büyük çabayla açılan dikkatli yivlerin doldurma esnasında bozulmasından dolayı gerçek anlamında yiv ancak 1800'lerde mermi kovanlı silahların ortaya çıkmasıyla kullanıma girebildi. Ayrıca yiv-set çekilmiş namlulardan (veya mütedavil kullanımıyla yivli namlu) ateşlenmiş bir mermi ile yaralanan bir asker, eski çağlarda (örn. Abraham Lincolnun komuta ettiği Amerika iç savaşında) antibiyotik ve cerrahi teknik yetersizliğinden dolayı, ciddi enfeksiyonlar ile baş etmek zorunda idi. Amerika iç savaşında Abraham Lincoln'un dikkatini çeken avcılık için kullanılan yivli tüfekler, İngiliz askerlerinde ciddi zayiatlar bırakmıştır.
Yiv Çekme İşlemi

Yiv-set çekme işlemi namlunun cinsinin yanında yivli bir silah yapımının en pahalı kısmını oluşturur. Aynı çap ve uzunluktaki bir namlunun hatta ve hatta aynı metal ve aynı işlemden üretilmiş olmasına karşın yiv-setteki hassasiyetinden dolayı aralarında katlarca fark olabilir. Örn. G3 gibi bir piyade tüfeğinin maliyeti 800$ civarında iken; yüksek dikkat gerektiren fakat fikir olarak yine G3'ün üretici firması H&K tarafından G3 üzerinden geliştirilmiş olan ve G3 ile aynı mermiyi (7,62x51mm NATO) kullanan PSG-1 gibi bir keskin nişancı tüfeğinin namlusunun maliyetinden dolayı (PSG-1'in) maliyeti 10.000$ civarındadır.
Yiv Çekme İşlemi > Metodlar > Tek Çakılı kalem (Broach) ile tek tek açılan yiv (klasik metod) [Single Point Cut Rifling]

Çok hassas bir şekilde yiv-set çekilebilir ancak bunun için kaliteli yetişmiş elemana ihtiyaç vardır.
Kalem her seferinde bir yivi açabildiğinden kaç yiv açılacaksa o kadar kesme işlemi yapılmalı.
Yiv ekseni (Twist) şeklinde, namlu uzunluğu boyundaki eksen üzerinde hareket sırasında dönebilen makinenin ucuna yerleştirilmiş kalem aracılığı ile namlunun içi defalarca kesilerek istenen derinlikte yivler teker teker açılır.
Kesici kalem her seferinde tek yiv açabildiğinden dolayı kullanılan malzemeler nispeten daha ucuzdur.
Yiv Çekme İşlemi > Metodlar > Tek seferde çok sayıda kesi oluşturabilen kalem (Broach) ile açılan yiv-set (Multipoint Broach Cut Rifling)

Namluda kaç yiv-set var ise bir seferde açılabilir (o namluya özel üretilmiş boyut, çap ve kesici çıkıntı sahibi broach ile bir önceki yöntemde kullanılan makine aracılığı ile bir seferde yiv-set açma işlemi sadece yiv-setin derinliğini artırmak için makine işlemi tekrarlatılabilir)
Önceki yönteme göre daha ucuz bir yöntemdir.