Sırp İsyanları
Sırbistan'ın bağımsızlığı

Aslında geçici süreyle de olsa ilk bağımsızlığı kazanan Sırplar olmuştu. 1804'ten 1813'e kadar süren birinci Sırp Ayaklanması'nda Sırplar Osmanlı devletinden bağımsız olmuşlardı. Yeniçeri dayıların İstanbul'dan görece bağımsızlıkla keyfen yönettiği ve bir Sırp için insanca yaşanabilecek bir yer olmayan Sırbistan'ın bağımsızlığı 1813'e kadar sürdü. 1821'de Yunanistan Mora yarımadasında bağımsız oldu. Sırp ayaklanmaları kadar acı ve etkili olmasa da Yunanistan'ın bağımsız olabilmesinin nedeni Batı'dan gördüğü yardımdı.
Sırbistan ayaklanmaları 1830'da Sırbistan'ın yarı-bağımsız olmasına yol açtı. Yine Batı desteğiyle 1867'de son Osmanlı kuvvetleri ülkeden çekildi. 93 harbi sonucunda da yasal bağımsızlık ilan edildi (1878).
Sırpların kurduğu Sırbistan Prensliği bir süre Osmanlı İmparatorluğu'nun denetimi altında yaşadı. 1839 yılına kadar Sırbistan'ı Miloş Obrenoviç yönetti. Sonra yerini oğulları Milan Obrenoviç ve Mihailo Obrenoviç'e bıraktı. 1842 yılında Mihailo Obrenoviç bir isyan sonucu tahttan indirildi ve Kara Yorgi'nin küçük oğlu Aleksandar Karađorđević tahta çıktı. 1858 yılında Aleksandar Karađorđević tahttan indirilince 78 yaşındaki Miloş Obrenoviç ilk prensliğinden 19 yıl sonra ikinci bir defa tahta çıktı. 1860 yılında ölene kadar Sırbistan'ın prensi olarak kaldı. Miloş Obrenoviç'in ölümünden sonra torunları Sırp Prensi olarak Sırbistan'ı yönetmeye devam ettiler.
1867 yılına kadar Osmanlılar Belgrad'da bir birlik bulundurmaya devam ediyorlardı. Ancak Osmanlılar 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nı kaybedince Ruslarla imzaladıkları Berlin Antlaşması'yla Sırbistan'a tamamen bağımsızlığını vermeye mecbur kaldılar. 1882 yılında Sırbistan Krallığı ilan edildi. Miloş Obrenoviç'in torunları da kendilerini Sırbistan kralı ilan ettiler. Bu krallık 1918 yılında Yugoslavya kurulana kadar ayakta kaldı.
| g t  Osmanlı İmparatorluğu tarihindeki isyanlar |
| --- | --- |
Kuruluş (1299-1453):  Konstantin ve Frujin İsyanı (1404-18)  Şeyh Bedreddin İsyanı (1419-20)  Düzmece Mustafa İsyanı (1421-1422)  Arnavut İsyanı (1432-36)  Buçuktepe İsyanı (1446)  Cem Sultan (1481-82) 
Yükselme (1453-1606):  Şahkulu İsyanı (1511)  Nur Ali Halife İsyanı (1512)  Canberdi Gazâlî İsyanı (1521)  Hain Ahmed Paşa İsyanı (1524)  Yeniçeri (1525)  Baba Zünnûn (1526)  Celâlî isyanları (1526-28, 1595-1610, 1654-55, ve 1658-59)  Kalender Çelebi İsyanı (1527)  Mariova ve Pirlepe İsyanı (1564-65)  Yemen (1567-70)  Kırım (1584)  Beylerbeyi Vakası (1589)  Banat İsyanı (1594)  Himarya Ayaklanması (1596)  Sırp İsyanı (1596-97)  Birinci Tırnovo İsyanı (1598) 
Duraklama (1606-1699):  Celâlî isyanları  Filozof Dionisios İsyanları (1600, 1611)  Abaza İsyanları (1624, 1627)  Varvar Ali Paşa İsyanı (1647)  Atmeydanı Vakası (1648)  Çınar Vakası (1656)  Banat İsyanı (1686)  İkinci Tırnovo İsyanı (1686)  Çiprovtsi Ayaklanması (1688)  Karpoş İsyanı (1689) 
Gerileme (1699-1792):  Edirne Vakası (1703)  Patrona Halil İsyanı (1730)  Sırp Ayaklanması (1737-39)  Orlov İsyanı (1770)  Daskaloyannis İsyanı (1770)  Koça Sınır İsyanı (1788) 
Dağılma (1792-1922):  Pazvantoğlu Ayaklanması (1801-04)  Birinci Sırp Ayaklanması (1804-13)  Kabakçı Mustafa İsyanı (1807)  Alemdar Paşa Baskını (1808)  Yançiç İsyanı (1809)  Hacı Prodan İsyanı (1814)  İkinci Sırp Ayaklanması (1815-17)  Eflak Ayaklanması (1821)  Yunan İsyanı (1821-29)  Vaka-i Hayriye (1826)  Yezîdî İsyanı (1830)  Atçalı Kel Mehmet Efe İsyanı (1830)  Bosna Ayaklanması (1831-33)  Tuzcuoğlu İsyanları (1832-34)  Arnavut İsyanları (1833-39)  Girit İsyanı (1841)  Arnavut İsyanı (1843-44)  Arnavut İsyanı (1845)  Arnavut İsyanı (1847)  Hersek İsyanı (1852-62)  Epir İsyanı (1854)  Dolyani İsyanı (1858)  Lübnan Dürzi-Maruni Çatışması (1860)  Girit İsyanı (1866-69)  Hersek İsyanı (1875-77)  Bulgar İsyanları (1876)  Razlofça Ayaklanması (1876)  Kumanova Ayaklanması (1878)  Çırağan Baskını (1878)  Makedonya Rum Ayaklanması (1878)  Girit İsyanı (1878)  Epir İsyanı (1878)  Kresna-Razlık Ayaklanması (1878-79)  Bırsyak Ayaklanması (1880-81)  Birinci Sason İsyanı (1894)  Girit İsyanı (1896-97)  Girit İsyanı (1897-98)  İlinden İsyanı (1903)  İkinci Sason İsyanı (1904)  Bitlis Ayaklanması (1907)  Jön Türk Devrimi (1908)  Hemavend İsyanı (1909)  Havran Dürzi İsyanı (1909)  31 Mart İsyanı (1909)  Arnavut İsyanı (1910)  Arnavut İsyanı (1911)  Arnavut İsyanı (1912)  Halâskâr Zâbitân (1912-13)  Bâb-ı Âlî (1913)  Bitlis Ayaklanması (1914)  I. Dünya Savaşı'nda Kürt isyanları (1914-1917)  Arap Ayaklanması (1916-18) 
| g t II>  Abdülhamid dönemi |
| --- | --- |
 1876-1881  1881-1897  1897-1903  1903-1909 
Sadrazamlar:  Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1876)  Mithat Paşa (1876-1877)  İbrahim Edhem Paşa (1877-1878)  Ahmed Hamdi Paşa (1878)  Ahmed Vefik Paşa (1878)  Mehmed Sadık Paşa (1878)  Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1878)  Mehmed Esad Safvet Paşa (1878)  Tunuslu Hayreddin Paşa (1878-1879)  Ahmed Arifi Paşa (1879)  Mehmed Said Paşa (1879-1880)  Cenanizade Mehmed Kadri Paşa (1880)  Mehmed Said Paşa (1880-1882)  Abdurrahman Nureddin Paşa (1882)  Mehmed Said Paşa (1882)  Ahmed Vefik Paşa (1882)  Mehmed Said Paşa (1882-1885)  Kâmil Paşa (1885-1891)  Ahmed Cevad Paşa (1891-1895)  Mehmed Said Paşa (1895-1895)  Kâmil Paşa (1895)  Halil Rifat Paşa (1895-1901)  Mehmed Said Paşa (1901-1903)  Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa (1903-1908)  Mehmed Said Paşa (1908)  Kâmil Paşa (1908-1909)  Hüseyin Hilmi Paşa (1909)  Ahmet Tevfik Okday (1909) 
Şeyhülislamlar:  Hasan Hayrullah Efendi (1876 -1877)  Kara Halil Efendi (1877-1878)  Ahmed Muhtar Molla Bey Efendi (1878)  Uryanizade Ahmed Esad Efendi (1878-1889)  Bodrumlu Ömer Lütfi Efendi (1889-1891)  Mehmed Cemaleddin Efendi (1891-1909) 
İç gelişmeler ve isyanlar:  Bulgar İsyanları  Sırp İsyanları  Birinci Meşrutiyet  Çırağan Baskını  Yıldız mahkemesi  Tedbir Dönemi  Ermeni Katliamları  Osmanlı Bankası Baskını  Arabi Paşa Ayaklanması  Yıldız Suikastı  İkinci Meşrutiyet  31 Mart Vakası 
Dış gelişmeler ve savaşlar:  Osmanlı-Sırp Savaşı (1876-1877)  Osmanlı-Karadağ Savaşı (1876-1878)  Tersane Konferansı  93 Harbi  Edirne Mütarekesi  Ayastefanos Antlaşması  Berlin Kongresi ve Berlin Antlaşması (1878)  İstanbul Antlaşması (1885)  Osmanlı-Yunan Savaşı (1897)  İstanbul Antlaşması (1897)  Toprak kayıpları 
Altyapı ve kurumlar:  Bağdat Demiryolu  Hicaz Demiryolu  Ziraat Bankası  Darülaceze  Şişli Etfal Hastanesi  Divan-ı Muhasebat (Sayıştay)  Posta Telgraf Teşkilatı  Düyûn-ı Umûmiye  Yıldız İstihbarat Teşkilatı 
Ünlü Osmanlı Sırplarından sadrazam Sokollu Mehmet Paşa
Sırp isyanlarının önderi Kara Yorgi
Miloş Obrenoviç