stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ali Gapu
Sarayın yapısı

Ali Kapı Sarayı Nakş-ı Cihan Meydanı'nın batısında, Şeyh Lütfullah Camii'nin önünde yer almaktadır. Meydanın dördüncü anıtsal anıtı, batı cephesinin ortasında yer alan ve Dövletihane Saray Külliyesi'nin girişini oluşturan Ali Kapı Sarayı'dır. Saray, Timur dönemine ait bir yapı olmakla birlikte daha sonra 1597 yılında Şah I. Abbas tarafından yeniden yapılmış ve Şah II. Abbas döneminde yeni katlar ve bir balkon eklenmiştir. Yüksekliği 48 m olan saray 6 kattan oluşmaktadır. Binanın önden bakıldığında iki katını, sağ ve sol yönlerden bakıldığında üç katını, arkadan bakıldığında ise beş katın tamamını görmek mümkündür. Müzik odasının bulunduğu 6. kat ise dışarıdan görünmüyor. Başlangıçta iki katlı olarak inşa edilen saray, daha sonra Şah II. Abbas, Şah Süleyman ve Sultan Hüseyin dönemlerinde eklenmiştir.
Sarayın zemini, tavanı ve duvarları çeşitli süslemelere sahip 52 odası vardır. Kapıdan girdiğimizde bizi uzun bir koridor karşılıyor. Koridorun ana cazibesi, "yankı" özelliğidir. Burada bir köşede yapılan fısıltıların, ona paralel başka bir köşeden duyulduğu söyleniyor. Yapının 1. ve 2. katlarına koridordan geçerek kiremitli merdivenlerden çıkılmaktadır. Bu katlar, Şahın misafirlerinin Şahla tanışmak için izin bekledikleri "bekleme" odaları olarak hizmet veriyordu.
Birinci kat giriş olarak kullanılmaktadır. Burada iki salon var. Söz konusu dönemde idare mahkemesi binası olarak kullanılmıştır. Ebatları 20 x 19 metre, yüksekliği 13 metredir.
İkinci kattan Şeyh Lütfullah Camii görülmektedir.
Üçüncü katta 18 ince ve zarif sütun üzerinde yükselen sarayın en ilgi çekici bölümlerinden biri olan teras yer alır. Sütunların her biri 12 metre yüksekliğinde çınar ağaçlarından yapılmıştır. Balkonun tavanı sade ahşap oymalarla dekore edilmiştir. Ortadaki havuz bakır ve kurşundan yapılmıştır. Bir zamanlar Şah ailesi meydandaki tüm etkinlikleri, partileri, polo maçlarını buradan izlermiş. 18 sütunlu bu balkon Şah II. Abbas döneminde yapılmıştır.
Bu salonun üzerinde sarayın 2 ara katı bulunmaktadır.
Anıtın 6. katında duvarlarında akustik değeri olan derin dairesel boşluklara sahip Tong Bori adlı bir müzikhol bulunmaktadır. Şah Abbas misafirleri ve yabancı elçileri ağırlamak için burada konserler vermiştir. Bu birim tamamen özgün tasarım ve alçı mukarnas işçiliği ile dekore edilmiştir. Bu müzikholün ortasında durup ellerinizi çırparsanız sesin yankılanmadığını göreceksiniz. Bu kadar geniş ve hacimli bir odada bu tasarımın amacı, Şahın ve misafirlerinin müziği net ve bozulma olmadan duyabilmesini sağlamaktır.
Sarayın yapısı > Dekorasyon

Ali Kapı Sarayı'nın dekorasyonunda alçı işleri, çiniler, aynalar, tablolar, Girih çinileri, ahşap oymalar, kabartma ve tuğla işçiliği ile ışıklandırmalar da yer alır. Süsleme desenleri incelenerek tasarımların yapım statiğine uygun olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Örneğin duvardan çatıya çizilen kuvvet hatlarında desenler biçim ve renk olarak ritmiktir. Girişteki kubbenin iç yüzeyinde orta kısımda güneş tasarımı vardır. Etrafındaki arabesk desenler büyükten küçüğe ritimle ve tamamen bu küresel alana uygun olarak dizilmiştir.
Ali Gapu konağının girişinden müzikholün en üst katına kadar bina, Safevi sanatçılarının eserleriyle dekore edilmiştir. Ali Gapu konağının her katında sıva işçiliği ve güzel tabloların izleri görülmektedir.
Ali Kapı sarayının üçüncü katında aynalarla süslenmiş ahşap sütunlar yer almaktadır. Sarayın balkon tavanı da ahşap kabartma ve sanatsal oymalarla süslenmiştir. Balkonun arkasındaki duvarlardaki resimler binanın güzelliğine ayrı bir güzellik katıyor. Günümüzde ayna ve bir takım dekoratif motifler yok olmuştur. İç dekorasyonda Safevi ressamı Reza Abbasi'nin tabloları yer almaktadır. Bu eserlerin bir kısmı ciddi şekilde tahribata uğramış olsa da bu hasarlar onların değerinden bir şey eksiltmez.
Desenli halılar, Ali Kapı sarayının iç mekanının bir diğer özelliğidir. Saray, İslami tarihi yapıların temel özellikleri olan birçok mogran süslemesine sahiptir. Safevi Şahları resim ve çizimle ilgileniyorlardı ve Ali Kapı Sarayı'nda günümüze ulaşan eserlerin birçoğu İsfahan'ın tarihi sanatının en önemli örnekleri olarak kabul ediliyor. Saray duvarlarındaki pek çok tablonun altında sanatçının adının ve tablonun tarihinin bulunmaması, sanatçının kimliğinin tespit edilmesini zorlaştırıyor.
Anıtın duvarlarında minyatür sanatının yanı sıra Avrupalı sanatçıların üslup örneklerini de bulmak mümkündür. Örneğin sarayın 1., 2., 4. ve 5. katlarında Reza Abbasi ve benzeri üsluplarda tablolar bulunurken, 3. ve 6. katlarda daha modern tablolar yer almaktadır. Bu işler stabilize edici bir çözüm ile korunmaktadır. Konağın duvarlarında ve kemerlerinde altın işlemeler görülmektedir.
Ali Kapı sarayının kitabelerinde ve yazıtlarında, sarayın bazı bölümlerinin Şah Sultan Hüseyin döneminde restore edildiğinden bahsedilmektedir. Ali Kapı konağının duvarlarında, kemerlerinde ve tavanlarında da altın işlemeler görülmektedir.
Galeri

Sarayın önden görünüşü
Müzikhol
Müzikholun tavanı
Müzikholün başka bir açıdan görünümü
Terras
Sarayın içindeki merdivenler
Kadın resmi
Sarayın arkadan görünüşü
Ali Kapı 1909, Ernst Hoeltzer'in fotoğrafı
Merdivenlerin üzerinde ahşap pencere
Kaynak

M. Ferrante (1968). Dessins et observations préliminaires pour la restauration du palais de ‛Alī Qāpū’, Travaux de restauration de monuments historiques en Iran. Rome.  |erişim-tarihi= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım)
E. Galdieri (1979). ‛Alī Qāpū: An Architectural Survey. Rome.  |erişim-tarihi= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım)
Sussan Babaie (2018). Isfahan and its palaces: Statecraft, Shisim and the architecture of conviviality in early modern Iran. Edinburgh University Press. ISBN 978 0 7486 3375 3. Erişim tarihi: 9 Mart 2023.
Sheila.S.Blair, Jonathan M.Bloom (1994). The Art and Architecture of Islam 1250-1800. Yale University Press.  |erişim-tarihi= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım)
Anthony Welch (1973). Shah Abbas and the Arts of Isfahan. Asia Society.  |erişim-tarihi= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım)
Sheila R. Canby (2002). Safavid Art and Architecture. British Museum Press.  |erişim-tarihi= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım)
Ann E. Lucas (2019). Music of a Thousand Years: A New History of Persian Musical Traditions. California: UC Press. 20 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2023.
Aydoğmuşoğlu, Cihat (2011). “Şah Abbas (1587-1629) Devrinde İran’da Sosyal ve Kültürel Hayat. Ankara: Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi.
Kurt, Erdmann (1961). The Art of Carpet Making.
G., Fevervari (1997). İranda Safevi Dönemi. İstanbul: İslam Tarihi Kültür ve Medeniyyeti.
Sarayın dış görünüşü
Müzik odasından bir görüntü
Ali Kapı sarayında duvar resmi
Mehmetli, Sumbas

| Mehmetli |
| --- | --- |
Köy

 Osmaniye
Ülke:  Türkiye
İl: Osmaniye
İlçe: Sumbas
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Resmî site 
Mehmetli, Osmaniye ilinin Sumbas ilçesine bağlı bir beldedir.
Tarihçe

8 Aralık 1998 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.
Coğrafya

Köy, Osmaniye iline 54, Sumbas ilçesine 7 km mesafededir.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2014: 
2010:
João Pedro (1992 doğumlu futbolcu)

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  João Pedro Geraldino dos Santos Galvão
Doğum tarihi:  9 Mart 1992 (32 yaşında)
Doğum yeri:  Ipatinga, Brezilya
Boyu:  1,84 m (6 ft 1⁄2 in)
Mevkii:  Santrfor
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Hull City
Numarası:  12
Altyapı kariyeri
2006-2010:  Atlético Mineiro
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2010 |  Atlético Mineiro |  11 |  (0) |
| 2010-2012 |  Palermo |  1 |  (0) |
| 2011 |  → Vitória Guimarães (kiralık) |  6 |  (0) |
| 2011-2012 |  → Peñarol (kiralık) |  15 |  (6) |
| 2012-2013 |  Santos |  10 |  (0) |
| 2013-2014 |  Estoril Praia |  28 |  (9) |
| 2014-2022 |  Cagliari |  255 |  (84) |
| 2022–2024 |  Fenerbahçe |  20 |  (4) |
| 2023–2024 |  → Grêmio (kiralık) |  25 |  (3) |
| 2024– |  Hull City |  1 |  (0) |
| Toplam |   |  372 |  (106) |
Millî takım kariyeri
| 2009 |   Brezilya U-17 |  11 |  (1) |
| 2022 |   İtalya |  1 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 10 Ekim 2024 (2024-10-10) 
João Pedro Geraldino dos Santos Galvão (d. 9 Mart 1992), EFL Championship takımlarından Hull City'de Santrafor mevkisinde oynayan Brezilya asıllı İtalyan futbolcudur. Profesyonel kariyerine Atlético Mineiro kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Palermo, Vitória Guimarães, Peñarol, Santos, Estoril Praia ve Cagliari kulüplerinde oynadı.
Başarılar > Fenerbahçe

Türkiye Kupası Şampiyonluğu (1) 2023
Kulüpler > CA Penarol

23 maçta formasını terleten forvet, 7 gol ve 7 asistlik performans göstermiştir.
Kulüpler > Estoril Praia

44 maçta forma giyen oyuncu 10 gol atarken 6 golün de asistini yapmıştır.
Kulüpler > Cagliari

Kariyer zirvesini yaptığı takımdır. 3 sezon Cagliari forması giyen Pedro, 271 resmî müsabakada sahaya çıkmıştır. 86 gol atarken 28 asist yaparak Serie A'nın önemli oyuncularından biri olmuştur.
Kulüpler > Fenerbahçe

2022-23 sezonun başında 3 yıllık kontratla sarı lacivertli kulübün oyuncusu olan Joao Pedro'nun bonservis bedeli 4 milyon 680 bin Euro olarak açıklanmıştır.
Kulüpler > Grêmio'ya Kiralama

1 Ağustos 2023'te Grêmio, tıbbi muayenelerin beklenerek João Pedro'nun transferi için bir anlaşma yapılacağını duyurdu.
Kulüpler > Hull City

Pedro, 26 Eylül 2024'te EFL Championship takımlarından Hull City ile bir yıllık sözleşme imzaladı.
Intel Pentium mikroişlemcileri listesi
1. Intel 80586 (Pentium) – P5 (1993)

Çıkış Yılı: 1993
Kod Adı: P5
Mimari: 32-bit
Özellikler: Pentium, Intel’in ilk çift çekirdekli işlemcisi olarak tanıtıldı. Bu model, Intel'in x86 mimarisine dayanan ilk işlemcisi olup, 3.1 milyon transistör içeren bu mikroişlemci 32-bit işlem yapabiliyordu. Pentium, 60 MHz ile 66 MHz arasında çalışan modelleriyle piyasaya sürüldü ve veri yolunu (bus) 64 bit olarak kullandı. Bu işlemcinin en büyük yeniliği, birden fazla komutun paralel işlenmesi yeteneğiydi.
Öne Çıkan Özellikler :
Çift boru hattı (Superscalar).
32-bit işlemci mimarisi.
3.1 milyon transistör.
60 MHz ve 66 MHz'lik saat hızları.
2. Pentium MMX – P54C (1996)

Çıkış Yılı: 1996
Kod Adı: P54C
Mimari: 32-bit
Özellikler: MMX (MultiMedia Extensions) teknolojisini tanıtan Pentium MMX, özellikle multimedya uygulamalarında performansı artırmayı hedeflemişti. MMX komutları, video, ses ve 3D grafik işlemlerini hızlandıran SIMD (Single Instruction, Multiple Data) teknolojisi üzerine kuruluydu. Bu, multimedya içerik üretimi ve oynatımı gibi alanlarda önemli bir gelişmeydi.
Öne Çıkan Özellikler :
MMX teknolojisi.
32-bit işlemci mimarisi.
133 MHz ile 300 MHz arası saat hızları.
4.5 milyon transistör.
3. Pentium Pro (1995)

Çıkış Yılı: 1995
Kod Adı: P6
Mimari: 32-bit
Özellikler: Pentium Pro, Intel’in sunucu ve yüksek performanslı masaüstü bilgisayarlar için tasarladığı bir işlemciydi. 32-bit işlemci mimarisine sahip olmasına rağmen, çok daha yüksek performans sunuyordu. Pentium Pro, ayrıca o dönemin en gelişmiş işlemci tasarımına sahipti ve 1990’ların ortasında bilgisayar mühendisliğine büyük katkılarda bulundu. L1 önbelleği 8 KB, L2 önbelleği ise 256 KB idi. Pentium Pro, eski Pentium işlemcilerine göre çok daha güçlüdür.
Öne Çıkan Özellikler :
6.5 milyon transistör.
32-bit x86 mikroişlemci.
150 MHz ile 200 MHz arası saat hızları.
256 KB L2 önbellek.
4. Pentium MMX ve Pentium OverDrive (1996)

Çıkış Yılı: 1996
Kod Adı: P55C
Mimari: 32-bit
Özellikler: Bu sürüm, Pentium serisinin devamı niteliğindeydi ancak multimedya ve video işleme konusundaki yeteneklerini arttırmayı amaçlayan bir teknoloji sunuyordu. Pentium MMX ve Pentium OverDrive, masaüstü bilgisayarlar için daha güçlü multimedya deneyimleri sağladı.
Öne Çıkan Özellikler :
100 MHz ile 233 MHz saat hızları.
MMX teknolojisi.
5.5 milyon transistör.
5. Pentium II (1997)

Çıkış Yılı: 1997
Kod Adı: Klamath
Mimari: 32-bit
Özellikler: Pentium II, 1997’de piyasaya sürüldü ve Pentium Pro'nun daha düşük maliyetli versiyonu olarak konumlandırıldı. MMX teknolojisini içeren Pentium II, aynı zamanda daha güçlü grafik ve video işlemleri için optimize edilmişti. Pentium II'nin en büyük yeniliği, kart üzerine entegre edilmiş bir yonga paketiydi (Slot 1 soketi). Bu işlemci, 233 MHz ile 450 MHz arasında çalışan modelleriyle piyasaya sürüldü.
Öne Çıkan Özellikler :
32-bit mimari.
5.5 milyon transistör.
MMX teknolojisi.
233 MHz ile 450 MHz arası saat hızları.
6. Pentium III (1999)

Çıkış Yılı: 1999
Kod Adı: Coppermine
Mimari: 32-bit
Özellikler: Pentium III, özellikle multimedya, ağ ve internet uygulamalarındaki performansı iyileştirmek amacıyla geliştirilmişti. SSE (Streaming SIMD Extensions) komut setini destekleyerek video, ses ve grafik işleme konusunda ciddi iyileştirmeler sundu. Pentium III, Coppermine çekirdek mimarisini kullandı ve 0.18 mikron üretim sürecine dayalıydı.
Öne Çıkan Özellikler :
0.18 mikron üretim süreci.
SSE komut seti desteği.
500 MHz ile 1.4 GHz arasında saat hızları.
9.5 milyon transistör.
7. Pentium 4 (2000)

Çıkış Yılı: 2000
Kod Adı: Willamette
Mimari: 32-bit
Özellikler: Pentium 4, Intel’in ilk 32-bit işlemcisiydi ve 2000’li yılların başında çok hızlı bir şekilde popülerlik kazandı. NetBurst mimarisi, saat hızlarını artırarak performansı iyileştirmeyi hedefledi, ancak bu aynı zamanda enerji tüketimini artırdı. Pentium 4, 1.3 GHz ile 3.8 GHz arası hızlara sahipti.
Öne Çıkan Özellikler :
NetBurst mimarisi.
400 MHz FSB (Front Side Bus).
1.3 GHz ile 3.8 GHz saat hızları.
42 milyon transistör.
8. Pentium D (2005)

Çıkış Yılı: 2005
Kod Adı: Smithfield
Mimari: 64-bit
Özellikler: Pentium D, çift çekirdekli işlemcilerle Intel’in çoklu işlemcili mimariye geçiş yaptığı ilk modeldi. Smithfield çekirdeklerine dayalı olan Pentium D, 2 çekirdekli ve 64-bit işlem desteği sunuyordu. Bu modeldeki saat hızları 2.8 GHz ile 3.6 GHz arasında değişiyordu.
Öne Çıkan Özellikler :
2 çekirdekli işlemci.
64-bit işlem desteği.
4 milyon transistör.
9. Pentium Dual-Core (2007)

Çıkış Yılı: 2007
Kod Adı: Allendale
Mimari: 64-bit
Özellikler: Pentium Dual-Core, Intel’in düşük maliyetli çok çekirdekli işlemci serisiydi. Bu işlemci, özellikle günlük bilgisayar kullanımında yeterli performans sağlayarak geniş bir kullanıcı kitlesine hitap etti.
Öne Çıkan Özellikler :
2 çekirdekli işlemci.
64-bit işlemci mimarisi.
1.6 GHz ile 3.0 GHz saat hızları.
10. Pentium Gold (2017)

Çıkış Yılı: 2017
Kod Adı: Kaby Lake
Mimari: 64-bit
Özellikler: Pentium Gold, Intel’in ekonomik sınıf bilgisayarlar için sunduğu işlemcilerdi. Bu işlemciler, özellikle daha uygun fiyatlı ve performanslı seçenekler arayan kullanıcılar için tasarlanmıştı. Kaby Lake mimarisine dayalı olarak geliştirilen Pentium Gold işlemciler, 2 çekirdekli ve 4 iş parçacıklı yapılarıyla güçlü bir performans sundu.
Öne Çıkan Özellikler :
2 çekirdekli işlemci.
64-bit işlemci mimarisi.
3.0 GHz ile 3.8 GHz arası saat hızları.
Cacoxylus

Cacoxylus Chernetini oymağına bağlı bir cinstir.
André Ségalat

| André Ségalat> Fransız Anayasa Konseyi |
| --- | --- |
Görev süresi 4 Mart 1977 - 4 Mart 1986
Yerine geldiği: Jean Sainteny
Yerine gelen: Robert Badinter
Hükümet Genel Sekreterliği
Görev süresi 15 Eylül 1946 - 23 Ocak 1958
Yerine geldiği: Louis Joxe
Yerine gelen: Roger Belin
SNCF Başkanı
Kişisel bilgiler
Doğum: 10 Ağustos 1910 Paris, Fransa
Ölüm: 24 Kasım 1986 Paris, Fransa
André Ségalat (1910, Paris - 24 Kasım 1986, Paris), Fransız siyasetçi, bürokrat.
Danıştay'da tetkik hakimliğine kadar yükselmiş, 1946-1958 yılları arasında Bakanlar Kurulu genel sekreterliği görevinde bulunmuş, 1958-1975 yıllarında Fransız Demiryolları (SNCF)Başkanlığında bulunmuş, SNCF başkanıyken 1960 yılında Danıştay üyeliğine yükseltilmiştir. 1977'de Cumhurbaşkanı Valéry Giscard d'Estaing tarafından Fransa Anayasa Konseyi üyeliğine seçilmiştir.
Görevleri

15 Eylül 1946 - 23 Ocak 1958: Bakanlar Kurulu genel sekreteri
23 Ocak 1958 - 31 Ağustos 1975: Fransız Demiryolları Başkanı
4 Nisan 1960 - 31 Ağustos 1975: Danıştay üyesi
4 Mart 1977 - 4 Mart 1986: Anayasa Konseyi üyesi
Funduk

Venedik'teki Türk Hanı, 13. yy.
Funduk (Arapça: فندق) ağırlıklı olarak Orta Doğu, İtalya ve Mağrip'te bulunan bir çeşit otel ve malların saklandığı depo, han. Funduk kavramı çoğu zaman kervansaray kavramı ile eş anlamlı kullanılmaktadır.
Funduk, han anlamına gelen Yunanca “pandokeion” (πανδοχείον) kelimesinden türemiştir. 10. yüzyıldan kalma Arapça metinlerde, gezginlerin, özellikle de yabancıların barınması amaçlanan yerleri belirtir.
Genellikle büyük bir avlu etrafına inşa edilen funduk, mal depolamak, yük hayvanlarını, tüccarları ve yolcuları barındırmak için kullanılmaktaydı.
Venedik, Cenova, Amalfi, Ancona ve Pisa gibi denizci cumhuriyler 12. yüzyılda akdeniz kıyılarında önemli noktalara sahipti. Bu cumhuriyetlerin fondaco adını verdikleri yerler keza malları depolamaya ve ticarete ayrılmıştı. En meşhur funduklardan birisi Venedik'te bulunan fondaco dei Turchi'dir.
Funduk kelimesi Gürcüceye "punduki" (ფუნდუკი) şeklinde girmiştir ve aynı anlamda kullanılmaktadır. Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı Efeler köyündeki "Punduği" adlı mevkinin adı da bu kelimeden gelir. Eskiden Acara bölgesinden gelen ticaret yolu Punduği mevkisinden geçiyor ve Ligani, Şavşet-İmerhevi ve Kola-Artani bölgelerine gidiyordu. Bu mevkinin adına kaynaklık eden han veya kervansaray da burada bulunuyordu. Punduği adı benzetme yoluyla Fındık olarak değiştirilmiştir.
Küplük, Kocaali

| Küplük |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Sakarya
Koordinatlar: 40°56′48″N 30°52′17″E﻿ / ﻿40.94679°K 30.87139°D﻿ / 40.94679; 30.87139
Ülke:  Türkiye
İl: Sakarya
İlçe: Kocaali
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023)http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=307060: 205
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0264
İl plaka kodu: 54
Posta kodu: 54800
Resmî site http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=307060
Küplük, Sakarya ilinin Kocaali ilçesine bağlı bir mahalledir.
Sakarya il merkezine 64;km, Kocaali ilçesine 21 km uzaklıktadır.
Üniformitaryanizm

Jedburgh'da Hutton Uyumsuzluğu.
Üstte: Eldinli John Clerk'ın 1787 illüstrasyonu.
Altta: 2003 fotoğrafı.
Tekdüzelik Doktrini veya Tekdüzen İlkesi olarak da bilinen Tekdüzencilik, günümüz bilimsel gözlemlerimizde işleyen aynı doğal yasaların ve süreçlerin geçmişte evrende her zaman işlediği ve her yerde uygulandığı varsayımıdır.Tekdüzelik veya değişmezlik ilkesi, deney ve gözleme dayalı bilim dallarının tamamında; nedensellik, sebep sonuç ilişkisi ve fizik kanunları gibi temel ilkelerin, zaman ve mekanla değişmediğini kabul eden, ancak kendisinin bilimsel metotlarla doğrulanması imkânı olmayan önermedir. Tek düzelik ve değişmezlik ilkesinin kendisinin bilimsel yöntemlerle doğrulanması mümkün olmasa da, tüm bilim dallarında vazgeçilmez bir ilk kabul, aksiyomdur.
Tekdüze, jeolojide, Dünya'nın jeolojik süreçlerinin geçmişte şimdiki gibi aynı şekilde ve esasen aynı yoğunlukta hareket ettiğini ve bu tür bir tekdüzeliğin tüm jeolojik değişimleri hesaba katmak için yeterli olduğunu öne süren doktrin. Bu ilke jeolojik düşünme için temeldir ve jeoloji biliminin tüm gelişiminin temelini oluşturur.
Ne zaman Cambridge Üniversitesi'nden bir bilim insanı olan William Whewell, 1832'de hakim görüş (felaket) Dünya'nın doğaüstü yollardan kaynaklanmış olması ve İncil Tufanı gibi bir dizi felaket olayından etkilenmiş olmasıydı. Felaketçiliğin aksine, tekdüzeliklik, kayalarda sergilenen fenomenlerin, işlemeye devam eden jeolojik süreçlerle tamamen açıklanabileceğini var sayar; başka bir deyişle, şimdiki zamanın anahtarıdır.
Bununla birlikte, tekbiçimlilik ifadesi tarihe geçti, çünkü felaketçiler ve tekdüzelikler arasındaki tartışma büyük ölçüde öldü. Uygulamalı bir bilim olarak jeoloji diğer bilimlere dayanır, ancak 19. yüzyılın başlarında jeolojik keşif günün fizik ve kimyasını aşmıştır. Jeolojik olayların ilerleyen fizik, kimya ve biyoloji açısından anlaşılabilir hale gelmesiyle, önemli bir felsefi jeoloji ilkesi olarak tekdüzelik ilkesinin gerçeği ortaya çıkmış ve felaketçiler ile tekdüzeliciler arasındaki tartışma büyük ölçüde sona ermiştir.
Lord Kelvin'in Katkıları

Darwin ve İngiliz doğabilimci Alfred Russel Wallace'ın türlerin kökeni hakkındaki sonuçlarının 1859'da yayınlanması, bitki ve hayvan krallıklarına eşitlik ilkesini genişletti. Catastrophists 19. yüzyılın sonuna kadar Huttonian-Lyellian-Darwinci bakış karşı artçı eylem savaşmaya devam etmesine rağmen, yeni bir eleştiri William Thomson (daha sonra tarafından büyütüldüLord Kelvin), termodinamik konusunda önde gelen araştırmacılardan biri. Thomson, Dünya'nın termal iletim yoluyla ısıyı kaybettiğine ve bunun sonucunda jeolojik süreçlerin değişebileceğine dikkat çekti; ayrıca bu soğutmanın Dünya'nın yaşına bir üst sınır getirdiği sonucuna vardı. Radyoaktivitenin keşfedilmesi ve gezegen içindeki radyoaktif izotopların sürekli bir iç ısı kaynağı sağlamasıyla Thomson'un Dünya'nın 100 milyon yıldan daha eski olduğu sonucunun yanlış olduğu, ancak Dünya'nın geri dönüşü olmayan bir enerji geçerliliğini korur.
Isı üreten radyoaktif izotopların (uranyum -235, uranyum-238 ve toryum -232 gibi atomlar) bozulmasından dolayı ısı kaybı önemli bir sonuca sahiptir. Homojenlik ilkesi jeolojik zaman içerisinde fiziksel yasaların değişmemesi bakımından doğru olmasına rağmen, sıcaklıklar düştükçe Dünya'nın davranışı değişmiştir, bunun sonucunda magmatik aktivite ve Dünya'nın kabuğunun hareketinin boyutu jeolojik zaman boyunca değişmiştir. Böylece, levha tektoniği bugün çalışır ve o zamanın geçmiş jeolojik aralıklarla faaliyet gösterdi arasında biraz farklı süreçler ile başlar deformasyon sırasında Prekambriyen zaman (4,6 milyar milyon 541 yıl önce).
Charles Lyell'in Katkıları

Charles Lyell, İskoç jeoloğu, tüm özelliklerin genel kabulünden büyük ölçüde sorumlu Dünya'nın yüzeyi, uzun jeolojik zaman dönemlerinde fiziksel, kimyasal ve biyolojik süreçlerle üretilir. Konsept tekdüzelik olarak adlandırıldı (başlangıçta James Hutton tarafından ortaya konuldu). Lyell'in başarıları, evrimsel biyolojinin ve Dünya'nın gelişiminin anlaşılmasının temelini attı.
Lyell hızla jeolojide yeni akıl yürütme ilkeleri geliştiriyordu ve tüm jeolojik olaylara ilişkin doğal (doğaüstü karşıtı) açıklamalar olduğunu, günümüzün sıradan doğal süreçlerinin ve ürünlerinin ayni farklılık göstermediğini vurgulayan bir kitap planlamaya başladı. ya da geçmişin büyüklüğünden ve Dünya'nın çok eski olması gerektiğinden, bu günlük süreçler çok yavaş çalışır. Hırslı genç jeolog Roderick Murchison ile Fransa ve İtalya'daki ilkelerinin kanıtlarının alınabileceği bölgeleri araştırdı. Kuzey İtalya'dan Lyell tek başına güneye Sicilya'ya gitti. Etna, Dünya'nın özelliklerini açıklamak için doğal nedenlerin yeterliliğine ve Etna'nın kendisi gibi yeni bir özelliğin bile büyük antik çağa olan inancına dair çarpıcı bir onay buldu.
Mayıs 1828'den Şubat 1829'a kadar süren bu gezinin sonuçları Lyell'in beklentilerini fazlasıyla aştı. Londra'ya döndüğünde derhal kitabında çalışmaya başladı,Jeoloji İlkeleri, ilk hacmi gerçekler ana temadan dolu bu kitap ilkelerine başa neden merak edebilir bugün Temmuz 1830 A okuyucu yayımlandı. Lyell ilkelerini gerçekler ve örnekler üzerinden öğretmek zorundaydı çünkü 1830'da bilimsel araştırma yöntemi yeni ve hatta hafif sapkındı. Charles Darwin'in bir sözü Lyell'in ne kadar başarılı olduğunu gösteriyor: “İncelediğim ilk yer... bana, Lyell'in jeolojiyi tedavi etme tarzının harika üstünlüğünü, benimle veya daha sonra okuduğum diğer yazarlarla karşılaştırıldığında açıkça gösterdi.
Carabus monilis

Carabus monilis, Carabus cinsine bağlı bir böcek türüdür.