stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lav
Dış Bağlantılar

AA'nın USGS Tanımı 27 Mayıs 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Pahoehoe'nin USGS Tanımı 27 Mayıs 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Hawaii'nin Volkanik Yer Şekilleri
Lav akışlarıyla ilişkili USGS tehlikeleri 14 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Hawaii Volkan Gözlemevi 8 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb119801076 (data)  GND: 4166957-5  LCCN: sh85075099  NARA: 10663131  NDL: 00574266  NKC: ph138257  NLI: 987007558012505171 
Pāhoehoe türü lavlar Hawaii'de yan yana akıyor.
Pahoehoe patlaması sonucunda örülmüş lav.
Hawaii'de görülmüş olan lav dökülmesi.
Bir Pāhoehoe ayak parmakları, Hawaii, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Kilauea Yanardağı'nın doğu yarık bölgesinde Kalapana da bir yol boyunca ilerliyor
1972-1974 Kilauea Yanardağı patlaması sonucunda akan lav.
Kuzey İrlanda'daki Giant's Causeway'de sütunlu birleştirme
Lav, Hawaii'nin büyük adasını, Hawaii Volkanlar Milli Parkı'nı genişletmek için denize giriyor.
Lav, büyük Hawaii adasından Pasifik'e giriyor.
Amerika Birleşik Devletleri, Hawaii'deki Kilauea kıyı düzlüğünde Pāhoehoe üzerinden ilerleyen, parlayan A'ā lavı akış cephesi.
Lassen Volkanik Ulusal Parkı'ndaki kül konisi yakınındaki fantastik lav yataklarında blok lav
Hawaii yakınlarındaki okyanus tabanında bulunan yastık lav.
Kosta Rika bölgesinde bulunan bir stratovolkan
Lavlarla çevrili bir Kipuka, Kilauea yanardağ civarı
2008–2010 yılında "Chaitén Yanardağı'nın" patlaması sırasında oluşan riyolitik lav kubbesi
Kilauea'da 450 metre yüksekliğinde görülmüş olan lav çeşmesi.
12 Temmuz 1997'ye kadar, piroklastik akışlardan etkilenmeyen bölgeler piroklastik akıntıya maruz kalmıştır (Plymouth, Montserrat)
II. Muhammed

II. Muhammed, şu anlamlara da gelebilir:
II. Muhammed (Haşhaşî lider)
II. Muhammed (Memlûk sultanı)
II. Muhammed (Şirvanşahlar şahı)
II. Muhammed (Kurtuba halifesi)
Herzogenhorn

| --- | --- |
Dağdan bir görünüm.

En yüksek noktası
Yükseklik: 1415 m.
Çıkıntı: 184 metre (604 ft)
Yalıtılma: 3 kilometre (1,9 mi)
Koordinatlar: 47°50′06″K 8°01′10″D﻿ / ﻿47.83500°K 8.01944°D﻿ / 47.83500; 8.01944
Herzogenhorn, Kara Orman dağları arasında bulunan Almanya'nın Baden-Württemberg eyaletinde yer alan dağıdır. Deniz seviyesinden yüksekliği toplamda 1415 metredir.
Kargapazarı Dağları

| --- | --- |

En yüksek noktası
Yükseklik: 3.288 m (10.787 ft)
Çıkıntı: 2.916 m (9.567 ft)
Koordinatlar: 40°07′00″K 41°35′00″D﻿ / ﻿40.11667°K 41.58333°D﻿ / 40.11667; 41.58333
Jeoloji
Dağ türü: Tektonik
Kargapazarı Dağları Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Erzurum sınırlarındaki sıradağlardır. 8–10 km genişliğe, 30–35 km uzunluğa sahip dağın en yüksek yeri 3288 m'dir. Pasinler, Oltu, Narman, Tortum, Yakutiye topraklarında, KD–GB doğrultusunda uzanır.
Fiziki yapı

Kargapazarı Dağları üzerinde eşikler ile bağlantılı havzalar, geniş platolar, derin vadiler ve dağ içi ovaları görülür. Üst Miyosen–Pliyosen volkanitleri dağın kayaç yapısını oluşturmaktadır. Volkanik yapı endemik bitkilerin varlığının nedenidir. Dağ üzerinde yüksek zirveler dışındaki volkanik platolarda yaylacılık faaliyetleri yapılır. Güneye doğru, Erzurum Ovası ve Pasinler Ovası arasında incelerek alçalan dağ, Deveboynu Eşiği ile Palandöken Dağları ile birleşir. Kuzeydoğu yönünde Erzurum-Kars Platosu ile birleşir.
Kargapazarı Dağları üç bölümden oluşmaktadır. Kuzeydoğuda Çatal Dağı, ortada Devre Dağı, güneybatıda Asıl Kargapazarı Dağı yer alır. Kayaç yapısını oluşturan volkanik bazaltın yüzeylendiği alanlar çıplak, diğer alanlar ilkbaharda bozkır ve çayırlar ile örtülüdür.
İklim

Dağlık kütle çevresinde, kışların uzun ve soğuk olduğu, uzun süre don olayının görüldüğü, yaz ve sonbahar yağışlarının olduğu bir iklime sahiptir. Doğu Anadolu Karasal iklimi ile Karadeniz iklimi arasında geçiş alanındadır. Kuzeydoğuya gidildikçe Karadeniz etkisi hissedilir. Çevre istasyonlarda yıllık ortalama sıcaklık, Oltu'da 9,9 °C, Tortum'da 8,3 °C, Erzurum'da 5,5 °C'dir. En yüksek sıcaklık 20,5 °C, en düşük -5,5 °C, yıllık sıcaklık farkı 25 °C'dir. Kuzeydoğuya doğru sıcaklıklar Karadeniz etkisiyle artar. En yüksek yağış ilkbaharda (%36) sonra yaz (%24) mevsimindedir. Kuzeydoğu Anadolu'da görülen Yazı Yağışlı Karasal İklim yüksek platolarda çayır bitki örtüsünün oluşmasını ve hayvancılığın gelişmesini sağlamıştır. Yıllık ortalama yağış Oltu'da 392 mm, Erzurum'da 411 mm, Tortum'da 467 mm'dir. Karla örtülü gün sayısı Oltu'da 76, Tortum'da 83, Erzurum'da 112'dir.
Hidrografya

Bazalt ve andezit kayaçlardan oluşan dağlar akarsularca fazla parçalanmamıştır. Dağ üzerindeki sular üç farklı havzaya ulaştığından sıradağlar hidrografik çatı niteliğindedir. Güneydoğu bölümünün sularını toplayan Hasankale Çayı, Aras'a, oradan Hazar Denizi'ne ulaşır. Kuzey suları Oltu Çayı ve Tortum Çayı ile Çoruh'a, oradan Karadeniz'e dökülür. Güneybatı kısmının suları, Karasu Nehri ile Fırat'a, oradan Basra Körfezi'ne ulaşır. Böylece Kargapazarı Dağları'nın sırtları ve zirveleri, Hazar Denizi, Karadeniz ve Hint Okyanusu havzaları arasında su bölümü çizgisini teşkil eder. Dağlık alanda göller ve kaynak sularının varlığı göçebe hayvancılığa bağlı yaylacılığı kolaylaştırmaktadır.
Bitki örtüsü

Serin ve yağışlı yaz mevsimi, yaz boyu yeşil kalan uzun boylu ve sık bir çayır örtüsü oluşumuna olanak sağlar. Sıradağlar çevresinde İran–Turan bitki bölgesine ait, sucul, orman ve alp vejetasyon hakimdir. Alpin bitkiler 2000–3000 m arasındaki yaylalarda yaygındır.
Yaylalar

Kargapazarı Dağları çevresinde yerleşim birimlerinin ortalama yükseltisi şöyledir; ilçeler 1650 m, köyler 1900 m, mezralar 1700 m, komlar 2100 m, yaylalar 2400 m. Devre Dağı ve Asıl Kargapazarı Dağı üzerinde yaylalar 2200–2700 metreler arasındadır. Dağlık kütle üzerinde 30 yayla bulunur. En yüksek yayla Güzel yaylası (Yakutiye), en alçak yayla Güzelova Yaylasıdır (Yakutiye). Pasinler'in dağ üzerinde 15 yayla ve 17 köyü bulunur.
Dağlık alandaki ilçelere ait bazı yaylalar şöyledir: Pasinler yaylaları: Büyükdere, Mahoğlu, Tımar, Zendo, Gülyurt, Çingene, Çilgöl. Narman Yaylaları: Sultan, Çamlıyayla, Karşem, Yukarıyayla, Dazlak, Yanıktaş, Güvenlik. Tortum Yaylaları: Çirdiniş ve Ziyaret. Oltu yaylaları: Başaklı, Küçükkorucuk, Özdere (Sivri), Kaleboğazı, Ünlükaya (Damlıca), Aşağıcivarı, Orucuk. Yakutiye yaylaları: Söğütyanı, Şenyurt, Köşk ve Karagöbek köyleri yaylacılık alanlarıdır.
Dağlık kütle üzerindeki kullanılamayan yaylalar değişik illerden hayvancılara mera olarak kiralanır. Diyarbakır, Şanlıurfa, Elazığ Tunceli illerinden, bölgelerindeki yaylaların erken sararması ve güvenlik kaygısı nedeniyle yaylacılar gelmektedir.
Möngün Tayga (dağ)

| --- | --- |
Tuva Türkçesi: Мөңгүн-Тайга

En yüksek noktası
Yükseklik: 4506 m.
Koordinatlar: 50°16′46″K 90°07′12″D﻿ / ﻿50.27944°K 90.12000°D﻿ / 50.27944; 90.12000
Möngün Tayga (Tuva Türkçesi: Мөңгүн-Тайга, Rusça: Монгун-Тайга), Tuva Cumhuriyetinin güneybatısında Möngün tayga bölgesinde masif bir dağ kütlesidir. Rusya'da Altay dağlarının bir bölümünü ve Batı Sibirya düzlüğünün bir bölümünü keser. Altay Argali, kar parsı yörede görülen hayvanlardır.
Dilek Dağı

| --- | --- |
Samsun Dağı antik Mykale Dağı
Dilek Dağı Sisam Adası'ndan

En yüksek noktası
Yükseklik: 1.237 m
Koordinatlar: 37°40′00″K 27°05′00″D﻿ / ﻿37.66667°K 27.08333°D﻿ / 37.66667; 27.08333
Jeoloji
Dağ türü: Tektonik
Dilek Dağı veya Samsun Dağı Türkiye'nin Batısında Ege Bölgesi'nde Aydın'da bulunan, 1.237 metre rakımlı bir dağ (1237 m) ve millî park. Antik adı Mykale Dağı'dır.
Jeoloji

Batı Türkiye genellikle jeolojik blok-kırıklıklar dolu arazilerden oluşmuştur, Bu bölgede doğu-batı yönünde bulunan dik kenarlı birbirine paralel dağlık sırtlar ve bunların arasındaki nispeten düşük arazide akan akarsular bulunmaktadır. Bu kırıklıkların jeoloji bilimi ile açıklaması jeolojik Afrika tektonik levhası ile  Arabistan tektonik levhasının yaklaşıp Tetis Denizi'nin Avrasya Düzlüğünde gittikçe daralmasıdır. Daha küçük olan tektonik levhalar, yani Anadolu Levhası ile Ege levhası, bunlar tarafından itilip Türkiye'de yeni oluşan genç dağ sırtlarının daha dikleşmesine neden olmaktadır. Bu tektonik faaliyetin 1,6 milyon yıl önce başlayıp hala devam ettiği belirtilmektedir. Bu bölgede ortaya çıkan depremler (ve ölü volkan konileri) bu tektonik faaliyetin göstergeleridir.
Dilek Dağı ve Dilek Yarımadası güneydoğuda bulunan "Aydın Dağları" sırtlarının devamıdır ve bu sırt Ege Denizi içinde bulunan Sisam Adası'nda da devam etmektedir. Bu tektonik sırta, Büyük Menderes Nehri vadisi kenarında bulunduğu için "Menderes Masifi" adı verilmektedir.
Dilek Dağı'ndan aşağı inen dereler dağda derin vadiler açmışlardır. Bunlardan en derin vadisi "Oluk Deresi" vadisi olup kenarları 200 m yüksekliğine varmaktadır. Dağdan inen diğer kurumayan  akarsular "Bal Deresi", "Şarap Damı Deresi"'dir. Bu dağ yamaçlarının çok sulak olmaları nedeni ile yamaçlarda çok yoğun koyu yeşil renkli Akdeniz iklimi tipik bitkilerinden olan maki tipi bitkiler örtüsü bulunmaktadır.
Bu dağdaki kayaçlar genellikle başkalaşım kayaçlarıdır. Mezozoik jeolojik zamanda meydana gelmiş mermer ve  kireçtaşı/kalker kayaçları; Paleozoik zamanda oluşmuş kristalleşmiş şist kayaçları ve Senozoik zamanda oluşmuş konglomerat kayaçlar bulunmaktadır. Bu kayaçlar antik dönemlerde mimarî ve heykelcilik için kullanılmış ve antik İyonya bölgesi  bunlar dolayısıyla antik çağlarda meşhur olmuştur.
Ekoloji

Bu dağ etrafında bulunan vadi tipi araziler ile yüksek sırt tipi araziler değişik ekolojiler gösterirler. Dağın güney yamaçlarında, kıraç susuz topraklara uygun bitki örtüsü bulunmaktadır. Bu dağ yamaçlarının 35,74 kilometre kare yüzeyi "maki" tipi bitkileri ile kaplıdır. Kuzey yamaçları ise yaprak dökmez ormanla kaplıdır ve dağda 35,74 metre kare alanda karışık çam ormanı bulunmaktadır. Bu dağın bulunduğu Dilek Yarımadası'nda dağın denize inen yamaçlarında ise deniz iklimine uygun bitkiler bulunmaktadır.
Tendürek Dağı

| --- | --- |
Tendürek Dağı'nın uzaydan görünümü

En yüksek noktası
Yükseklik: 3.533 m (11.591 ft) (Büyük Tendürek)
Çıkıntı: 3.291 m (10.797 ft) (Küçük Tendürek)
Listelenme: Ultra zirve
Koordinatlar: 39°21′22″K 43°52′27″D﻿ / ﻿39.35611°K 43.87417°D﻿ / 39.35611; 43.87417
Jeoloji
Kayaç yaşı: Kuvaterner
Dağ türü: Stratovolkan, Tektonik
Son patlama: 1855
Türkiye' deki konumu
Tendürek Dağı (Ermenice:Թոնդրակ) Ağrı ve Van illerinin arasında İran sınırının yakınında bulunan bir stratovolkandır. Nuh'un Gemisi'nin muhtemel konumu yakınlarında olmasıyla bilinen bu yanardağ oldukça büyüktür; kurumuş lav akıntıları düz bir arazi üzerinde yaklaşık 650 km²'lik bir alanı kaplar. Dağın iki ana yapısı, zirve krateri olan Büyük Tendürek ve ana kraterin doğusunda bulunan Küçük Tendürek'tir. Yamaçları çok yumuşak olup, ismini aldığı kalkanı andırır. Tendürek Dağı'nın, Hawaii adasındaki volkanlar gibi akışkan lav püskürttüğü bilinmektedir.
Tendürek Dağı, Nemrut Kalderası ve Ağrı Dağı'nı da içeren Van Gölü'nü çevreleyen bir volkanik grubun parçasıdır. Bu volkan grubu, yaklaşık altı milyon yıl önce başlayan ve sonraki birkaç milyon yıl boyunca devam eden bir kıtasal çarpışmanın sonucu olarak oluşmuştur. Tendürek'teki volkanik aktivite yaklaşık 250.000 yıl önce başlamış ve halen devam etmektedir. Zirve kraterinden en son 1855 yılında gaz ve kül püskürtmüştür. O zamandan bu yana bir daha püskürme gerçekleşmemiştir. 1993'ten beri, yanardağın magma boşluğu çökmektedir, bu da yanardağın bir durgunluk aşamasına girdiği anlamına gelir.
Coğrafya

Yanardağ, Van Gölü'nün kuzeydoğusunda ve çevredeki en büyük yerleşim yeri olan Doğubeyazıt'a yaklaşık 25 km uzaklıktadır. Volkanın 30 km yakınında 170.000'den fazla insan yaşamaktadır, bu da onu yakındaki yerleşim yerleri için potansiyel bir tehdit haline getirmektedir.
Coğrafya > Topografya

Tendürek Dağı'nın zirvesinde iki krater bulunmaktadır; daha büyük batı zirvesi 250 metre yüksekliğe ve 1 kilometre çapa sahiptir ve volkanın en yüksek noktasıdır, 3.500 metreyi aşmaktadır. Doğu zirvesi, Küçük Tendürek olarak adlandırılır, yaklaşık 100 metre yüksekliğe ve 800 metre çapa sahiptir. Ana kraterin lav akıntıları Küçük Tendürek'i yutmuş ve kraterler arasındaki yükseklik farkının azalmasına neden olmuştur.
Batı krateri, doğu kraterinden daha belirgin bir kabartıya sahiptir. Huni şeklindedir ve doğu kenarında silindirik trakit bir diken bulunur. Doğu krateri ise çoğunlukla düz ve sıcak bir gölle doludur.
Bu kraterlerden püsküren volkanik malzeme, çoğunlukla lav, yaklaşık 650 km²'lik bir alanı kaplar. Ana kraterin oluşumundan sonra, yanardağın yan taraflarında kuzey-güney doğrultulu çatlaklardan oluşan birden fazla püskürme meydana gelmiştir. Bu püskürmeler trakit kubbeleri ve akışkan ve çok hareketli bir lav türü olan pāhoehoe lav akıntıları oluşturmuştur. Bu püskürmeler, 2.500 yıl öncesine kadar lavla kaplı alanın genişlemesine neden olmuştur.
Jeoloji

Küçük Tendürek'in zirvesinde 400 m çapında bir krater gölü bulunur. Krater kenarından 1–2 m derinliğindeki çukurlardan 50 °C sıcaklığında buhar çıkmaktadır. Büyük Tendürek'in 200 m derinliğindeki kraterinde su bulunmaz. Kraterden buhar ve bazı gazlar çıkmakta, H2S ayrışıp, kükürt birikmektedir.
Volkandan çıkan lav ve tüflerin çevredeki Neojen yaşlı göl çökellerinin üzerine gelmiş olması, dağın Neojen sonları kuvaterner başlarında meydana gelmiş olduğunu göstermektedir. Yapısında çoğunlukla bazaltlar bulunan Tendürek Dağı'nın kraterinde çıkan sıcak buhar, dağın volkanik faaliyetin henüz tam olarak sona ermediğini göstermektedir.
Dağın doğusunda bulunan ve çapı yaklaşık 500 metre olan kraterden sıcak su buharları ve hidrojen sülfür gazları çıkar bu gazlar kraterin kenarlarında, sarı renkli bir mineral olan kükürt oluşumunu sağlar.
Tendürek'in güneyindeki Çaldıran merkezinden, zeminden CO2 çıkmaktadır. Az üzerinde yapılan araştırmalarda magma kökenli olduğu anlaşılmıştır. Dağın çevresindeki soğuk su kaynaklarında Tendürek sisteminden kaynaklı flor zenginliği tespit edilmiştir.
Tektonik ortam

Tendürek Dağı, dünyanın en yoğun sismik aktivite ve deformasyon alanlarından biri olan Türkiye'de yer almaktadır. Ülke, büyük ve ölümcül depremlerin uzun geçmişiyle bilinir ve Afrika ile Avrasya tektonik levhaları arasındaki çarpışmanın neden olduğu karmaşık bir deformasyon bölgesi olan Akdeniz Deprem Kuşağında yer alır.
Türkiye'nin tektonik yapısı üç ana unsurdan oluşur: Afrika Plakası litosferinin Anadolu Plakası'nın altına daldığı yakınsak plaka sınırı olan Ege-Kıbrıs Yayı; fay bloğunun fay boyunca karşı bloğa göre yatay olarak sağa doğru hareket ettiği sağ yönlü yanal atımlı Kuzey Anadolu Fayı; ve fay bloğunun fay boyunca karşı bloğa göre yatay olarak sola doğru hareket ettiği sol yönlü yanal atımlı Doğu Anadolu Fayı. Kuzey ve Doğu Anadolu Fayları, Anadolu Plakası kabuğunun batıya doğru hareket etmek için Arap Plakası ve Avrasya Plakası'na karşı kaydığı uzun yanal atımlı faylardır. Bu iki fay, doğu ucunda birleşerek Karlıova Üçlü Eklemi'ni oluşturur. Bu eklem, üçlü yanal atımlı çarpışma alanıdır.
Tektonik ortam > Bölgesel ortam

Doğu Anadolu'daki Van Gölü yakınlarında volkanizmanın, geç Miyosen'de kıtasal çarpışmanın bir sonucu olarak başladığı düşünülmektedir. Bu volkanizma, Ermenistan sınırına doğru uzanan 900 km uzunluğunda ve 350 km genişliğindeki volkanik bir bölgenin parçasıdır. Bölgede çarpışma kaynaklı en erken volkanizmanın, orta-geç Miyosen'de Bitlis Yığılma Kuşağı'nın (kuzeybatı-güneydoğu yönlü) paralelinde, Erzurum'un güneybatısında, Solhan yakınlarında gerçekleştiği düşünülmektedir. Bu birkaç milyon yıl süren süreçte, Tendürek Dağı da dahil olmak üzere birden fazla volkanik merkezin oluşmasına yol açmıştır.
Tendürek Dağı, kuzeybatı-güneydoğu yönünde uzanan iki uzun sağ yönlü yanal atımlı fayın arasındadır. Bu faylar, kıtasal çarpışmaya uyum sağlar.
Tektonik ortam > Petroloji

Tendürek Dağı'nın lavları çoğunlukla bazalt ve trakiandesitten oluşur; bunlar Tendürek için tipik özelliklerdir. Temel lavlar (silika oranı düşük olan lavalar) plajiyoklaz, klinopiroksen ve daha az rastlanan olivin fenokristleri içerir. Orta lavlar (silika oranı yüksek olan lavlar) ise plajiyoklaz zenli (oligoskaz-andezit), klinopiroksen ve manyetit glomerokristleri içerir; bunların her ikisi de plajiyoklaz açısından zengin bir ortak hamur içerisinde yer alır.
Volkanizma

Tendürek Dağı, Ağrı Dağı'nın güneyinde İran sınırına yakın Doğubayazıt ovası üzerinde yükselen uzun bir kalkan yanardağdır. Tendürek yanardağı, batıdaki kraterinden gelen hareketli lav akıntılarının 500 kilometrekare'lik bir alanı kapladığı dönemde gelişti. Zirvede kaldera oluşumundan sonra, KG yönelimli çatlaklardan çok sayıda yan patlama meydana gelmiş ve lav domları ve akışlarının yanı sıra 10–20 km boyunca Kuzey ve Güney yönünde uzanan akışkan bazaltik pahoehoe akışları üretmiştir. En son aktivite(1855), iki büyük bazaltik lav akışını oluşturmuştur. NE ve SE kanatlarında büyük koniler oluşmuştur. Yaklaşık 2500 yıl önce güneydoğu kanadındaki bir havalandırma deliğinden patlama meydana geldiği tahmin edilmektedir ve 1855 yılında da son aktivitesini gerçekleştirmiştir. Bu aktivitede ise gaz ve kül patlaması gerçekleşmiştir.
Patlama tarihçesi

Tendürek Dağı, yaklaşık 250 bin yıl önce oluşumundan bu yana beş dönem geçirmiştir. I. dönemde (250-200 bin yıl önce) bölgede trabasanitlerle ilk volkanik aktivite gerçekleşmiştir. II. dönemde (200-150 bin yıl önce) tefritlerle daha fazla volkanik krater ve çatlak oluşmuştur. III. dönemde (150-100 bin yıl önce) doğu krateri Küçük Tendürek oluşmaya başlamış ve volkanik faaliyet fonolit ve trakitlerle birlikte burada yoğunlaşmıştır. IV. dönemde (100-70 bin yıl önce) aktivite yavaşlamış, ardından batı krateri Büyük Tendürek trakiandesitlerle oluşmuştur. V. dönemde (50 bin yıl öncesinden günümüze) ise faaliyet fonolitik zirve püskürmeleriyle devam etmektedir.
Canlı hayatı

Kraterler çevresinde fazla bitki örtüsü bulunmaz. Dağın kuzeydoğusunda Doğubayazıt Ovası, güneyinde Çaldıran Ovası yer alır. Doğusunda İran toprakları bulunur. Dağın güneyindeki taşlık yamaçlarda dağ stepleri bulunur. Otlatma baskısının azaldığı yerlerde kısa çalı toplulukları görülür.
Gökkuzgun, çobanaldatan, kirazkuşu ve kara alınlı örümcek kuşu bu bölgede üremektedir. Bozkır kartalının alanda ürediği düşünülmektedir. Karagözlü mavi kelebek ve Apollo gibi kelebek türleri ve Bendimahi kertenkelesi gibi sürüngenler önemli türlerdir. Çevrede meralarda aşırı otlatma ile ağaç kesme bitki örtüsünü tehdit etmektedir.
Van Gölü'nü çevreleyen volkan dağları
Türkiye tektonik haritası
Van Gölü'nün uydu görüntüsü; Tendürek, sağ üstteki koyu renkli arazidir.
Tendürek Dağı Deformasyon grafikleri
Eldfell

| --- | --- |
Dağın görünümü

En yüksek noktası
Yükseklik: 204 m
Çıkıntı: 200 metre (660 ft)
Koordinatlar: 63°26′00″K 20°14′56″B﻿ / ﻿63.43333°K 20.24889°B﻿ / 63.43333; -20.24889
Jeoloji
Dağ türü: Volkanik
Eldfell, İzlanda'ya bağlı Heimaey Adası'nda bulunan 204 metre yüksekliğinde bir yanardağdır. 23 Ocak 1973 tarihinde Heimaey kasabasının hemen dışında bir alanda hiç beklenmedik bir biçimde harekete geçmiş ve büyük bir volkan felaketine neden olmuştur. Bu olaydan sonra İzlandalılar adaya Ateş Dağı anlamına gelen Eldfell demişlerdir.
Yanardağın hareketlenmesi ada içinde büyük bir kriz oluşmasına neden olmuş ve neredeyse kalıcı olarak boşaltılmasına yol açmıştır. Volkandan çıkan küller adanın büyük bir bölümünü kaplamış, pek çok evi yok etmiş ve akan lavlar, balıkçılık ile geçinen adanın ana gelir kaynağı olan limanı tehdit eder hâle gelmiştir. Yanardağdan çıkarak ilerlemeyi sürdüren lavları soğutmak için bir işbirliği başlatılmış ve deniz suyu akmakta olan lavlar üzerine pompalanmıştır. Uygulamaya konan bu plan başarıya ulaşmış ve kasabanın limanının yitirilmesinin önüne geçilmiştir. 
Püskürmelerin bitiminin sonrasında adalılar yavaş yavaş soğumakta olan lavlardan, sıcak su sağlamak ve elektrik enerjisi üretmek için yararlanmışlardır. Ayrıca volkandan yayılan püskürüklerin bir bölümü adanın küçük havaalanının uçak pistini genişletmek için bir bölümüyse üzerinde 200 yeni ev inşa edilecek bir alan yaratmak için kullanmıştır.
Püskürmelerin öncesi

İzlanda, Orta Atlantik yükselimi üzerinde, Kuzey Amerika ve Avrasya levhalarının birbirinden ayrılma yönünde hareket ettiği bir bölgede bulunmasından dolayı sık sık volkanik hareketlenmelerin yaşandığı bir yerdir.
Vestmann Adaları (İzlandaca: Vestmannaeyjar) İzlanda'nın güney kıyılarında bulunan ve irili ufaklı pek çok adadan oluşan bir takımadadır. Takımadanın her bir üyesi Holosen Çağı'ndan bu yana gerçekleşen volkanik hareketlenmeler sonucu ortaya çıkmışlardır. Bu üyelerden meskun olan tek ada, aynı zamanda en büyük olan Heimaey'dir. 1973'teki püskürmeden önce de Heimaey'de bulunan en eski volkanik bulgu, 5.000 yıl önce bir püskürme sonucu oluşmuş 200 metre yüksekliğindeki Helgafell'dir.
Vestmann Takımadaları'na ilk yerleşenler MS 874 yılında anakaradaki Norslardan kaçan İrlandalı köleler olmuştur. Buraya gelen kişiler İskandinavya'dan batıda olduklarından adalara bunu anlatan Vestmann adını verdiler. Tarihi boyunca içme suyu yokluğu ile mücadele etmesine ve sık sık korsanların saldırılarına maruz kalmasına rağmen Heimaey, kısa zamanda balıkçılığın hızla gelişmesiyle kalkındı ve İzlanda'da bu sektörün en önemli merkezi hâline geldi. Ülkenin güneyindeki iyi birkaç limandan biri buraya kuruldu ve büyük oranlarda balık sağlayarak daha çok kazanç sağladı.
Takımadada ilk yerleşimin gerçekleştiği tarihten başlayarak 1963'e dek bilinen hiçbir volkanik püskürme olmamıştır. Heimaey'in 20 kilometre güneybatısında başlayarak 4 yıl boyunca süren ve sonunda Surtsey Adası'nı oluşturan hareketlenme bölgede bilinen ilk patlamadır. Ancak bunun yanı sıra 1637 ve 1896 yılları arasında açık denizde hareketlilikler olmuş olması olasıdır. Bazı bilim insanlarının yaptıkları kuramsal açıklamalara göre takımadadaki hareketliliklerin artmasının nedeni İzlanda'dan geçen yarıkların güneye doğru genişlemesidir.
Püskürmenin başlaması

21 Ocak 1973 günü saat 20.00 sularında Heimaey'de bir dizi küçük yer sarsıntısı oluşmaya başladı. Adada yaşayan kişilerce duyumsanamayacak kadar küçük olan bu sarsıntılar 60 kilometre uzaklıktaki sismik araştırma merkezinden kolayca kaydedilebiliyordu. Bu istasyonda 22 Ocak günü saat 01.00 ile 03.00 arasında yüzün üzerinde küçük sarsıntı kaydedildi. Bu küçük depremler o gün saat 11.00'e dek azalarak sürdü ve 23.00 dolaylarında bütünüyle durdu. O saatten, ertesi gün 01.34'e kadar yalnızca birkaç küçük sarsıntı kaydedilebildi. Bunların içinde en büyüğü Richter Ölçeği'ne göre 2.7 büyüklüğündeydi.
İzlanda'nın bulunduğu konuma bakıldığında, üzerinde olduğu bölgede bu tip küçük yer sarsıntıları oldukça yaygın olaylardır ve o güne dek olan sarsıntıların hiçbiri büyük bir yanardağ patlaması olacağına ilişkin bir ipucu olmamıştır. Bu nedenle Eldfell'in de ilk püskürmesi hiç beklenmedik bir biçimde gelmişti. 23 Ocak günü saat 01.55'te adanın doğu bölgesinde, yerleşim merkezinin yaklaşık 1 kilometre uzağında bir noktada ilk yarık açıldı. Yarık Heimaey'in kilisesinin olduğu Kirkjubær bölgesineyse 200 metre uzaklıktaydı.
Yarık kısa sürede hızla büyüyerek uzunlukta 2 kilometreye ulaştı. Tam olarak adanın bir kıyısından karşı kıyısını kadar uzanıyordu. Bunun yanında bu yarığın kuzey ve güneydeki uç noktalarının da denizde bittiği yerlerde, deniz tabanında hareketlenmeler başladı. Püskürmenin başladığı andan başlayarak hızla büyümeyi sürdüren yarık ilk birkaç saatte 3 kilometreye ulaştı ve muazzam miktarlarda lav çıkarttı. İlerleyen saatlerde lav akımı yarığın yalnızca bir kolunda, yaşlı yanardağ Helgafell'in 0,8 kilometre uzağında yani Heimaey kasabasının doğu ucundan biraz uzak bir bölgede yoğunlaştı.
Püskürmelerin ilk günleri boyunca, bu yarıktan çıkan lav ve malzemenin miktarının saniyede 100 metreküp olduğu tahmin edilmektedir. Yer altından gelen tüm bu malzemeler çıktığı yerde birikerek iki gün içinde, 100 metre yüksekliğinde konik bir dağ oluşturmuştur. Kilisenin bulunduğu Kirkjubær bölgesine olan yakınlığı nedeniyle ilk önce bu dağa Kirkjufell (Kilise Dağı) adı verilmiştir. Ancak bu ad resmî olarak kabul görmemiş ve İzlanda Yer ve Bölge Adlandırma Komitesi tarafından reddedilerek adı, Eldfell (Ateş Dağı) olarak duyurulmuştur.