Dünyada laiklik
Lâiklik yönünden belirsizlik taşıyan devletler

Arjantin - Arjantin Anayasası'nın 1. kısmının 2. maddesine göre; federal hükûmet Roma Katolik Apostolik dinini destekler. Arjantin Anayasası'nda din ve devlet kurumlarının ve ilişkilerinin ayrı tutulduğuna dair bir ibare bulunmamaktadır. Ancak pratikte, ülke çoğunlukla sekülerdir ve diğer dinlere mensup insanlara karşı hiçbir zulüm yoktur; faaliyetlerinde tamamen kabul edilirler ve hatta teşvik edilirler.
Birleşik Krallık - İngiltere Kilisesi, İngiltere'de kurulmuş bir devlet dinidir ancak Kuzey İrlanda, İskoçya ve Galler'de kurulmuş bir devlet kilisesi yoktur. İki başpiskopos ve 24 kıdemli diyakoz; İngiltere Kilisesi Piskoposları Ruhani Lordlar olarak da bilinir ve Lordlar Kamarası'nda sandalye sahibi olup tartışmalara katılabilmekte ve tüm Birleşik Krallık'ı etkileyen kararlar için ihtilaflarda oy kullanabilmektedirler. Parlamento dualarla açılır, genellikle Lordlar Kamarası'nda ruhani lordlardan birisi; Avam Kamarası'nda (Anglikan Kilisesinden) bir papaz tarafından açılış yapılır. Taç'ın egemenliğinin yasama yoluyla ifadesi için tam terim, Tanrı'nın Altındaki Parlamentodaki Taç'tır. Taç giyme töreninde, kral veya kraliçe Westminster Abbey'de hizmet eden Canterbury Başpiskoposu tarafından kutsanmış yağ ile mesh edilir ve Tanrı'nın yasalarını ve Kutsal Kitap'ın doğru açıklamasını devam ettireceğine, Birleşik Krallık'ta İngiliz Protestanlığı reforme ettiği dini sürdüreceğine ve İngiltere Kilisesinin ve (İngiliz reformasyonunun getirdiği) doktrin, tapınma, disiplin ve hükûmetin yerleşmişliğinin bozulamaz oluşunu sürdürme ve korumaya yemin etmek zorundadır. İrlanda Kilisesi bir devlet kilisesi değildir, İngiltere Kilisesi ise Galler'de kurulu bir kilise değildir. Buna rağmen, kral veya kraliçe; Taç Giyme Yemini (Coronation Oath) ve Haklar Bildirisi (Bill of Right) uyarınca protestanlığı ve 1707 tarihli Birlik Yasası (Act of Union) uyarınca; Kalvinist ve Protestan İskoçya Kilisesi'ni bütün bir Birleşik Krallık'ta korumaya mecburdur. Parlamento üyelerinin her biri oturma haklarını elde edebilmek için kraliçeye bağlılıklarını bildirmek zorundadırlar. Bununla birlikte, parlamento üyeleri dinsel bir yeminle veya resmi bir beyanla bağlılıklarını bildirebilirler.
Finlandiya - Finlandiya Anayasası, Bölüm 2, Kısım 6'ya göre; Herkesin yasa önünde eşit olduğu ve kabul edilebilir bir neden olmaksızın hiç kimsenin cinsiyet, yaş, etnik köken, dil, din… gibi nedenlerle farklı bir uygulamaya tabi tutulamayacağı, herkesin din ve vicdan özgürlüğüne sahip olduğu belirtilmiştir. Finlandiya halkının %80,7 ye ulaşan büyük bir miktarı 2008 yılı itibarıyla Evanjelik Lutheran Kiliseye bağlıdır. Konu din ve devlet ilişkileri araştırmaları olduğunda, Finlandiya hakkında belirtilmesi gereken konulardan birisi; Finlandiya Meclisinin 1970'lerin başlarından bu yana din ve devlet ilişkilerinde kilise politikası başlatmış olduğudur. Kilise hukukçuları, üniversite teologları ve hukuk teorisi araştırmacıları parlamentoya uzman kişiler vasfı ile alınmıştır. Böylece, Finlandiya din devlet ilişkileri bakımından lâiklik dönemi sonrası (laikliğin sona ermesi) olarak  tanımlanan bir manzara değişimi göstermiştir. Evanjelik Lutheran Kilisesi ve Ortodoks Kilisesi üyelerinden hükûmet gelir vergisi sistemiyle bağlantılı olarak kilise vergisi toplama hakkına sahiptir. Vergi üyeliğine ek olarak, işletmeler de bir biçimde kiliseye finansal destek sağlamaktadır.
Endonezya - Pancasila'nın birinci ilkesi bir ve tek olan Tanrı'ya inançtır. Ülkede bir miktar farklı din kabul görmekte ve bunların kolektif etkisi ülkenin politik, ekonomik ve kültürel yaşamına belirgin biçimde etki etmektedir. Endonezya Anayasası, Endonezyalıların dinsel özgürlüklerini garanti etmektedir. Bununla birlikte, anayasasında sadece 6 dinin ismi sayılmış olup bunlar İslam, Protestanlık, Katoliklik, Hinduizm, Budizm ve Konfüçyüsçülüktur. Lâik bir devlet herhangi bir dini veya dinsizliği desteklemeyen bir devlet olarak tanımlanırsa Endonezya lâik bir devlet değildir. Endonezya, %87 Müslüman nüfus ile dünyanın geniş Müslüman nüfusa sahip ülkesi olmakla birlikte bir zamanlar ılımlı Müslümanların yaşadığı bir ülke olarak değerlendirilirdi. Ancak günden güne daha tutucu bir İslama ve Şeriat yasalarına doğru yönelim görülmektedir.Ana Madde: Hindistan'da lâiklik
Hindistan - Hindistan'da lâiklik veya sekülerizm; Hindistan'da, devletin bütün dinlere eşit yaklaşması anlamında kullanılmaktadır. Lâiklik veya sekülerizmin batıda içerdiği din ve devletin ayrılığına yakın biçimde tanımlanan kavramsal ifadenin dışında yer alan bir anlam içererek, Hindistan'da dinsel hukuk; devlet yasal yapısına bütün dinler için eşit katılımlı olmak üzere eklemlendirilmiştir.
Hindistan Anayasası'nın 1976'da yürürlüğe konulan 42. Değişikliği ile Anayasa Önsözünde Hindistan lâik/seküler bir toplum olarak sunulmuştur. Bununla birlikte veya buna rağmen, ne Hindistan Anayasası ne de yasaları din ve devlet ilişkileri bakımından bir belirleme içermemektedir. Zımni yani yazılı veya sözlü olarak belirtilmeksizin Hindistan yasalarından anlaşılması beklenen; devlet ve tüm devlet kurumlarının parlamenter yasalar yerine dinsel kaynaklı yasaları uygulaması ve çoğunluğa itibar etmesidir.  Bununla birlikte Hindistan'da resmi bir devlet dini bulunmamaktadır. Hindistan halkı dinsel özgürlüğe sahiptir ve devlet tüm yurttaşlarına bireysel dinsel seçimlerine bakmaksızın eşit yurttaşlar olarak davranmaktadır.
Günümüz Hindistan'ında yasaların işleyişi bakımından uygulanmakta olan yasal mevzuat her yurttaş için eşit değildir ve Hindistan'da yasalar kişilerin dinlerine göre uygulanmaktadır. Şöyle ki, Hint müslümanlarına dinsel kaynaklı şeriat yasalarını içeren, 'Kişisel Müslüman Yasası' adı verilen hukuk sistemi evlenme, boşanma, nafaka gibi konularda uygulanmaktayken Hindu, Hristiyan, Sih ve diğer inanışlardaki Hindistan vatandaşları için 'Hindistan Ortak Yasası' adı verilen hukuk mevzuatı uygulanmaktadır. Hindistan vatandaşları arasında bu farklı hukuk sisteminin varlığı çocuk evlilikleri, çok eşlilik, eşit olmayan miras paylaşımı, erkeklere tek taraflı boşa(n)ma hakkı tanıyan  ve dinsel açıklama kitaplarında belirtilen mevzuatların uygulanmasını sağlamak üzere ortaya çıkarılmıştır.
Hindistan'da uygulanmakta olan mevzuatın lâik bir yapı olmasının da ihtilaflı bir konu olmasıyla nedeniyle lâikliğin Hindistan'daki varlığı tartışmalı bir konudur. Hindistan'da uygulanmakta olan bu çok hukuklu yapıyı savunmakta olan kişilere göre Hint müslümanları diğerlerine göre farklı bir kültürel yapıya sahiptir ve bu uygulama onların istediği hukuk yapısına uymaktadır. Bu yapının lâik/seküler bir yapı olduğunu iddia edenlere göre her bir Hindistan vatandaşına aynı yasaların uygulanması onların dinsel istemlerine riayetsizlik ve Hindu çoğunluğun kendi yasal yapılarını onlara dayatması sonucunu getirebilecektir. Bu çoklu hukuksal yapıya karşı olanlara göre şeriat hukuku ve dinsel kaynaklı yasalar Hint vatandaşlarının yasa önünde eşit olması ilkesini ihlâl etmekte ve müslüman kadınlarının bir ayrımcılığa maruz kalmasına neden olmaktadır ve bu nedenle Hindistan devlet ve din işlerinin ayrılmasına yönelmelidir.
İsviçre - İsviçre kantonlardan oluşan federal bir devlet olduğundan federal düzeyde lâik bir devlet olup, 26 kantonun 24 tanesi Katolik Kilisesini veya İsviçre Reform Kilisesini desteklemektedir.
Lübnan - 1920 Ulusal Pakt maddeleri uyarınca belirli yüksek devlet mevkileri; belirli dinlere göre tahsis edildi:
Cumhurbaşkanı, Maruni Hristiyan olmalıdır;
Cumhuriyetin Başbakanı, Sünni Müslüman olmalıdır;
Ulusal Meclis Başkanı, Şii Müslüman olmalıdır;
Parlamento Vekil Sözcüsü ve Başbakan vekili Yunan Ortodoks olmalıdır;
Genelkurmay Başkanı, Dürzi olmalıdır.
Malezya - Malezya Anayasasının 3. Maddesinde İslam’ın devletin resmi dini olduğu belirtilmiştir: "İslam, Federasyon’un dinidir; ancak, diğer dinler de Federasyon’un herhangi bir yerinde huzur ve uyum içinde uygulanabilir." 1956'da, 'İttifak Partisi' Reid Komisyonu'na Malezya Anayasası taslak bildirisi vermişti. Bildiride şu ifade bulunuyordu: "Malaya’nın dini İslam olmalıdır. Bu ilkenin izlenmesi, Müslüman olmayanların kendi dinlerini açıkça ifade etmeleri ve uygulamalarına bir engel teşkil edecek biçimde empoze edilmeyecek ve devletin lâik bir devlet olduğu anlamını ifade etmeyecektir." İslam'ın durumu bizim seküler özel sözleşmemizdir. Bu öneri, 1957 Malezya Federasyonu Anayasa Önerileri içinde, özellikle Madde 57 içinde teklif edildi. Federal anayasada İslam'ın Federasyon'un dini olması için öneri bulunuyordu. İngiltere Bankası Yöneticisi Cameron Cobbold'un başkanlığında toplanan Cobbold Komisyonu, 1962'de benzer bir ifadeyi belirtti: "…İslam’ın Federasyon için ulusal bir din olması hakkında  hemfikiriz. Etkide lâik olacak (bu) önerinin Federasyon’da dinsel özgürlükleri hiçbir biçimde tehlikeye düşürmeyeceğinden eminiz." Aralık 1987'de, Üst Mahkeme'nin başkanı Malezya’yı lâik hukuka göre idare olunan bir ülke olarak tarif etti. 1980’lerin başlarında, başında Mahathir Mohammad’in bulunduğu hükümet, bürokraside biçimlendirilecek İslami değer ve ilkeleri, İslami dinsel eğitim (medrese)’in, tapınma yerlerinin ve İslami bankacılığın geliştirilmesini destekleyen finansal yardımları  içeren  bir resmi İslamizasyon programını yürürlüğe koydu. 1980’lerdeki Malezya hükümeti, İslami tabanlı  Tabung Haji, Malezya İslami Gelişim Departmanı (JAKIM) ve Ulusal Fetva Konseyi gibi yasal tabanlı kuruluşların güçlerini genişletmeye yönelik uygulamalarda bulundu. Gerek halk içinde ve gerekse politik alanda, Malezya’nın lâik bir devlet mi yoksa teokratik bir devlet mi olduğu hakkında son zamanlarda çok fazla tartışma görülmektedir.
Myanmar - Burma Anayasasının 19. Maddesi şunu belirtir: “Devlet, yurttaşlarının büyük bir kısmının sahip olduğu inanç olan Budizm’in özel konumunu tanımaktadır.” Madde 20; "Devlet, anayasanın Birlik (Myanmar)’te yürürlüğe konduğu tarihte Hristiyanlığın, İslamın, Hinduluğun ve Animizm’in de varlığını tanımaktadır." Burma hükûmeti, anayasasının 21. Maddesinde taahhüt edilen bir dinsel çoğulculuk ve hoşgörü politikasını sürdürmektedir. 1956'da, Burma’nın Endonezya’daki büyükelçisi U Mya Sein şu ifadede bulundu: "Burma Birliği’nin anayasası, her ne kadar halkın %90’ını tarafından benimsenen Budizm’i desteklediğini belirtmekteyse de  lâik bir devletin özelliklerini sağlamaktadır." Budizm, Myanmar’da bir devlet dini olmasa da hükümet Budist din adamlarına finansal destek sağlamakta, okullarında Budist dualarını zorunlu bir uygulama olarak sürdürmekte ve  zaman zaman popüler destek ve politik meşruiyet yarışı için Budist din adamları (Sangha)’ları himaye etmektedir.
Norveç - Norveç, 21 Mayıs 2012'de anayasa değişikliğine giderek Devlet Kilisesi ibaresini anayasa metninden çıkarmıştır. Norveç Kilisesi, hükümetten ayrı bir yasal varlık edinmiş, Norveç Kralının Norveç Kilisesinin bir üyesi olması gerekmekte olup; Norveç Kilisesi diğer dinsel oluşumlardan farklı olarak özel bir kilise yasası ile düzenlenmiştir.
Sri Lanka - Sri Lanka Anayasası’nda bir devlet dini belirtilmemiştir. Bununla birlikte, 2. Bölüm, 9. Maddede bulunan, “Sri Lanka Cumhuriyeti, Budizme en başta gelen bir yeri verecektir ve bu yüzden Buddha Sasana’nın korunması ve teşvik edilmesi bir görevdir.” İfadesi lâiklik bakımından Sri Lanka'yı çelişkili bir duruma getirmektedir. 2004'te, Jathika Hela Urumaya, sonuç olarak Sri Lanka Üst Mahkemesi (Anayasa Mahkemesi) tarafından ret edilen Budizm’in bir devlet dini olarak açıkça ifade edilmesi için bir anayasa değişikliği yapılması önerisini verdi.
Tayland - 2007 Tayland Anayasası 9. Kısım’da şu ifade bulunmaktadır: “Kral bir Budisttir ve dinleri desteklemektedir.” Kısım 79 bir başka ilişkili ifade içermektedir: “Devlet, Thai’erin büyük bir kısmı tarafından  uzun bir zamandan bu yana benimsenmiş olan Budizm’i ve diğer dinleri destekler ve korur, tüm dinlerin takipçileri arasındaki uyum ve iyi anlayışı ilerletir ve dinsel ilkelerin erdem oluşturma ve hayat kalitesini yükseltmeleri için teşvik eder.” Birleşik Devletler Devlet Departmanı tarafından, Budizme sağlanan bu devlet desteği ‘Tayland’ın de facto resmi dini’ olarak değerlendirilmiştir. Daha belirgin bir Budizm referansının yer alması Budistler tarafından istenmekteyse de hükûmet bu istemleri reddetmektedir. Akademisyenler ve hukuk uzmanları, ceza kanunundaki hükümler doğası gereği genellikle dinsiz olduğundan Tayland'ın laik bir devlet olduğunu savunuyor