stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
İspanya bayrağı
Tarihi > Mevcut bayrağın kökeni ve III.Carlos Dönemi

1785 yılında III. Carlos tarafından Antonio Valdés y Fernández Bazán'a yeni bir bayrak tasarlatıldı. Bu bayraklar savaş bayrağı, ulusal bayrak ve tüccar gemileri bayrağı olmak üzere farklı türlerdeydi. Uzun yıllar kullanıldı.
III. Carlos'a sunulan 12 farklı bayrak tasarımı çizimleri
Seçilen savaş bayrağı ve tüccar bayrağının çizimi
Donanma bayrağı (1785–1931). Ulusal bayrak (1843–1873/1874–1931)
Birinci İspanya Cumhuriyeti bayrağı (1873–1874)
Tüccar bayrağı (1785–1927)
Tarihi > Monarşinin yıkılması ve İkinci İspanya Cumhuriyeti

14 Nisan 1931'de monarşi devrildi ve yerini İkinci İspanya Cumhuriyeti aldı. Rejim değişikliği, o zamanlar monarşist olarak kabul edilen önceki kırmızı ve sarı iki renkli bayrak yerine yeni bir üç renkli bayrak oluşturulmasını getirdi. Üçrenkli bayrak sırasıyla kırmızı, sarı ve murrey (İspanyolca: morado) adı verilen mor rengin bir tonu ile oluşturuldu. Bu rengin eklenme amacı Kastilya ve Leon bölgesini sembolize etmesini sağlamaktı. Çünkü önceki bayraktaki kırmızı ve sarı renkler sadece Aragon Tacı bölgesini sembolize ediyordu.
İkinci İspanya Cumhuriyeti bayrağı
İkinci İspanya Cumhuriyeti sivil bayrağı (armasız)
Tarihi > İspanya İç Savaşı ve Franco dönemi

İspanya İç Savaşı, 1 Nisan 1939'da son İspanyol Cumhuriyetçi ileri karakollarının Milliyetçiler tarafından istila edilmesiyle resmen sona erdi. İspanya'da Cumhuriyet rejimi yıkıldı ve Francisco Franco ülkenin Caudillo'su oldu ve 20 Kasım 1975'teki ölümüne kadar iktidarda kaldı.
29 Ağustos 1936'da Ulusal Savunma Cuntası, Milliyetçi İspanya'nın ilk bayrağı olan kırmızı ve sarı tasarımı geri getirdi. Bayrağın üstüne sağ ve sol yanlarında Herkül Sütunları bulunan Aziz John Kartalı eklendi. 26 Temmuz 1945'te, tasarımda ufak değişiklikler yapılarak bayrak 1977 yılına kadar yürürlükte kaldı.
Ulusal Savunma Cuntası bayrağı (1936-1938)
Franco İspanyası bayrağı (1938–1945)
Franco İspanyası bayrağı (1945–1977)
Tarihi > Geçiş Hükümeti

İspanya'da demokrasiye geçiş süreci, Francisco Franco'nun 1975 yılında ölümünün ardından başladı. 1975'te Franco'nun ölümünden 1977'ye kadar ulusal bayrak aynı kalmayı sürdürdü. 21 Ocak 1977'de, kartalın kanatlarının daha fazla açıldığı ve Herkül Sütunlarının yeniden kanatların içine yerleştirildiği bir tasarım kabul edildi. Kartalın ağzında taşıdığı ve üstünde  İspanyolca una, grande, libre (Türkçe: Bir, büyük, özgür) yazan kurdele kartalın başının üstüne kondu. Bu bayrak tasarımı İspanya Krallığı 1981 yılında kurulana kadar kullanmaya devam edildi.
İspanya bayrağı (1977-1981)
Tasarım

Ulusal bayrağa ait renk kodları ve ölçüler aşağıda belirtilmiştir.
|  | CIELAB | CIELAB | CIELAB | CIE (Illuminant C) | CIE (Illuminant C) | CIE (Illuminant C) | Hexadecimal |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kırmızı | 35° | 70 | 37 | 0.614 | 0.320 | 9.5 | #AD1519 |
| Sarı | 85° | 95 | 80 | 0.486 | 0.469 | 56.7 | #FABD00 |
Günümüz Bayrakları

İspanya monarşisi bayrağı
Asturias Prensesi bayrağı
VI. Felipe şahsi bayrağı
İspanya devlet başkanı bayrağı
Donanma bayrağı
Ordu bayrağı
Sivil bayrak
İspanya'nın özerk toplulukları bayrakları

Endülüs
Aragon
Asturias
Balear Adaları
Bask Ülkesi
Kanarya Adaları
Kantabria
Kastilya-La Mancha
Kastilya Leon
Katalonya
Ekstremadura
Galiçya
La Rioja
Madrid
Murcia
Navarra
Valensiya
Septe
Melilla
Bayrağın ölçüleri
Ahmet Yılmaz (1926 doğumlu siyasetçi)

| Ahmet Yılmaz |
| --- | --- |
Doğum: 1926 Uşak
Ölüm: 19 Kasım 2009
Milliyet:  Türkiye
Meslek: Milletvekili
Çocuk(lar): 3

Ahmet Yılmaz (1926, Uşak - 19 Kasım 2009), Türk siyaset adamı.
T.C. Devlet Demiryolları Meslek Okulu ve Lise mezunudur. Devlet Demiryolları Kısım ve Şube Şefliği, Malatya, Sivas ve Haydarpaşa Mıntıkaları Yol Müfettişlikleri, Horasa-Sarıkamış Demir Yolu İnşaatı çalışanlığı, Arifiye-Eskişehir Demir Yolu Yenilemesi İşi Şantiye Şefliği, Devlet Demiryolları Yol Merkez Müfettişliği, TBMM 4.(XV) Dönem Uşak Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Hasan Ertuşi

| Hasan Ertuşi Melayê Batê |
| --- | --- |
Doğum: 1417 Hakkâri, Türkiye
Ölüm: 1491 Hakkâri, Türkiye
Takma ad: Melayê Batê
Meslek: Şair ·  yazar
Milliyet: Kürt
Dönem: 15 yüzyıl
Tür: Klasik Kürt edebiyatı, İslam felsefesi
Konu: Muhammed'in hayatı, Kürt efsaneleri
  Etkilendikleri Ali Hariri[kaynak belirtilmeli] 

Hasan Ertuşi veya Melayê Batê (1417, Hakkâri - 1491, Hakkâri), Kürtçe mevlidin yazarı, Kürt edebiyatçısı, şair ve alim.
Melayê Batê, Miladi 1417 Hakkâri’ye bağlı Batê de dünyaya geldi. Melayê Batê Ertoşi aşiretindendir. Şiirlerinde çoğunlukla “Batê” ismini kullanmıştır. Mevlidinde de “Batê”yi kullanmıştır.
Melayê Batê klasik Kürt yazarlarındandır.
O hem çok büyük bir alim hem de usta bir şairdir. Eski adı Mıks’de (şu anki Van-Bahçesaray) Mir Hesen Veli’nin medresesinde okuduğu sanılıyor. Çünkü halk arasında Melayê Batê ve Mir Hesen Veli birbirlerinin el kardeşleri olarak biliniyordu. Her yıl 2-3 ay beraber kalırlardı. Bu durum onların şiirlerinden anlaşılmaktadır. Ömrünün son yılında yine Mîr’e veda ederek eve döner. Kış günü tipi'de köyünün yakınlarındaki “Berçela Yayla”sına kadar ulaşabilmiş, yolun kapanmasıyla mahsur kalmıştır. Bir mağara da cesedini bulduklarında kucağında son anlarında kendi halini yazdığı  "Ji Çirya Paşiyê Pê Da” adlı şiiri de mevcuttur.
Yaşamı boyunca toplumsal konulara son derece önem verdiği gibi, yeni nesillerin eğitimli ve sağlıklı bir toplum oluşturulmasına yönelik olarak eğitime önem vermiştir. Tüm yaşamı boyunca çocukların ve gençlerin iyi bir eğitim almaları yönünde ciddi çalışmaları olmuştur.
Hasan Ertuşi yani Melayê Batê 1491 yılında vefat etmiş.[kaynak belirtilmeli] Mezarı Batê köyündedir.
Eserleri

Bazı tarih bilginlerine ve edebiyatçılarına göre 3 eseri vardır.
Dîwana Batê, Zembilfiroş Destanı ve Mewlûda Kurdî'dir.
Zembîlfiroş Destan'ı Stockholm'de basılmıştır. Mevlid'i ise ilk olarak 1905 yılında Mısır'da basılmıştır. Fakat divanı bulunamamıştır. Divanı'nın varlığı da Aleksander Jaba tarafından ortaya çıkarılmıştır. Divanından sadece bazı şiirler bilinmektedir. En ünlü eseri Mevlididir.
Głogów Kuşatması

Savaşta Alman esiri olarak yok edilen Głogów'lu çocuklara anıt.
Savaşta Alman esiri olarak yok edilen Głogów'lu çocuklara anıt.
Głogów Kuşatması, (Lehçe: Obrona Głogowa, Głogów Savunması) 14 Ağustos, 1109 tarihinde Lehistan Krallığı ile Kutsal Roma İmparatorluğu arasında yapıldı. Polonya tarihinde en iyi bilinen tarih yazarlarından biri olan  Gallus Anonymous tarafından kaydedildi. İmparatorluk kuvvetleri Almanya Kralı V. Heinrich komutası altındayken, Polonya kuvvetleri III. Bolesław tarafından yönetiliyordu. Bolesław galip geldi.
Giriş

1107 yılında Bolesław, üvey ağabeyi ve yardımcı komutan Zbigniew'u kovmuştu. Zbigniew V. Heinrich'den yardım arıyordu ve Bolesław 1108 yılında Bohemya'ya sefer düzenlemiş olduğunda Svatopluk Dükü ve İmparatorun Polonya seferine katıldı.
V. Heinrich ve ordusu sınırı geçti ve 8 Eylül günü Głogów'a yaklaştı. Kasaba yakınında mevzilenmiş Polonya ordusunu yendiler. Bolesław'un şehirde olduğunu bilerek Heinrich, Głogów'un vatandaşlarına krallarını teslim etmeleri için beş günlük bir ateşkeş vermeye karar verdi. Heinrich, Głogów vatandaşlarına ateşkesin bir garantisi olarak çocuklarını rehin olarak vermelerini önerdi ve Polonya kralının cevabı her ne olursa olsun çocukları canlı olarak geri vereceğine dair söz verdi.
Kuşatma

Bolesław, şehri teslim etmeye niyetli değildi. Beş günün bitiminden sonra Heinrich, sözünde durmadı ve çocukları kuşatma makinelerine bağladı. Głogów'luların kendi evlatlarına ateş etmeyeceklerini  ve Polonya yerleşimlerini fethetmesine izin vereceklerini umuyordu.
Sonuçta Heinrich'in çocuklar üzerindeki gaddarlığı  Głogów'u savunanların kararlarını güçlendirdi. İmparatorluk ordularının pek çok saldırısı geri püskürtüldü. Başarısız savaş ve Svatopluk Dükünün cinayete kurban gitmesinin birkaç gün sonrası Heinrich, kuşatmayı kaldırmaya ve güneye gitmeye zorlandı. Onun seferi Bolesław'ın Hundsfeld Muharebesi'ndeki zaferiyle sonlanıyordu.
Çobangülü

Çobangülü (Anthyllis vulneraria), Fabaceae familyasından 10–40 cm yüksekliğe ulaşabilen iki yıllık veya kısa ömürlü çok yıllık bir bitki türü.
Sürünücü-dik gövdeye sahiptir. Taç yapraklar düzensiz (zigomorfik). açık sarı, bazen kırmızı-uçlu, 12–15 mm uzunluğunda olup tabanı kaynaşmış vaziyettedir. Taç yaprak sayısı 5'dir. 
Çanak 5 loplu, oval, yünlü, soluk mor uçludur. Erkek organ sayısı 10'dur. Tek meyve yaprağına sahiptir. Çiçek kurulu küresel yapıdadır, çiçek salkımı gövdenin sonunda yer alır. Brakteler dikdörtgen oluşturacak biçimde bazen yan dallardan ya da gövde yapraklarının koltuğundan çıkar.
Almaşık dizilişli yapraklar saplı veya sapsız kulakçıklıdır. Alttaki yapraklar kimi zaman 1 loplu, üsteki yapraklar ise 1-5 çiftlidir. Uçtaki yapraklar daha büyüktür. Yaprakçıklar eliptik, kenarları tam üstü seyrek tüylüdür. Yaprakçıkların altı kısa yumuşak tüylüdür. Tek tohum badıç adı verilen bir yapının içerisinde bulunur. Çiçeklenme haziran ve temmuz aylarında gerçekleşir.
Bu bitki Kuzey Afrika ve Etiyopya'da, İzlanda'dan İran'a kadar Anadolu'da, Akdeniz ve tüm Avrupa'da kendiliğinden yetişir. Kuzey Amerika'da doğallaşmıştır. 3000 m yüksekliğe kadar kadar, kireçli toprak ile kuru otlaklar ve kayalık ortamları tercih eder.
Çok sayıda alt türü vardır.
A. vulneraria subsp. abyssinica
A. vulneraria subsp. alpestris
A. vulneraria subsp. baldensis
A. vulneraria subsp. busambarensis
A. vulneraria subsp. carpatica
A. vulneraria subsp. forondae
A. vulneraria subsp. iberica
A. vulneraria subsp. maura
A. vulneraria subsp. polyphylla
A. vulneraria subsp. praepropera
A. vulneraria subsp. pulchella
A. vulneraria subsp. vulneraria
A. vulneraria subsp. vulnerarioides
A. vulneraria subsp. weldeniana
A. vulneraria subsp. valesiaca
1810'larda Osmanlı İmparatorluğu

Bu sayfada, 1810'larda Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan olaylar yer alıyor.
Padişah

II. Mahmud
Padişah > Sadrazam

Yusuf Ziyaeddin Paşa (1811'e kadar)
Laz Aziz Ahmed Paşa (1811-1812)
Hurşid Ahmed Paşa (1812-1815)
Mehmed Emin Rauf Paşa (1815-1818)
Burdurlu Derviş Mehmed Paşa (1818'den sonra)
Olaylar > 1810

16 Şubat - 1810 Girit depremi: Girit Eyaleti'nde saat 22:15'te meydana gelen 7.5 Mw büyüklüğündeki depremde çoğunluğu Kandiye'de olmak üzere 300 kişi öldü.
Ekim - İstanbul'da kadınların gece sokağa çıkması yasaklandı.
Olaylar > 1811

Veba salgını başladı.
1 Mart - Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Memlûkleri Kahire Kalesine davet edip imha etti.
Olaylar > 1812

28 Mayıs - Osmanlı Devleti ve Rusya arasında Bükreş Antlaşması imzalandı, 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı sona erdi.
Babanzade Ahmet Paşa İsyanı çıktı.
Olaylar > 1813

28 Mayıs - Rusya'yla savaşın sonu: Bükreş Antlaşması, Besarebya'nın kaybı, Sırbistan'a özerklik verilmesi.
Olaylar > 1814

Ekim - Hurşid Ahmet Paşa Sırp isyancıları yenerek Belgrad'ı geri aldı.
Olaylar > 1815

Osmanlıların Vehhabiler'i mağlup ederek Hicaz'ı kurtarması
Doğumlar

1810
Pavlaki Musurus Bey, devlet adamı
Rüstem Mariani, devlet adamı
Süleyman Efendi (Muğla), siyasetçi
1811
Hoca Tahsin Efendi, astronom
Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa, sadrazam
Saliha Sultan (II. Mahmud'un kızı)
1812
Ali Kabuli Paşa, siyasetçi
Boşnakzade Mehmed Reşid Paşa, devlet adamı
Derviş İbrahim Paşa, devlet adamı
Mihrimah Sultan (II. Mahmud'un kızı)
Pertevniyal Sultan
1813
Ahmed Ziyaüddin, din alimi
Damad Mehmed Ali Paşa, sadrazam
I. Abbas Hilmi Paşa, Mısır valisi
Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa, sadrazam
Mehmed Hurşid Paşa, devlet adamı
Pepe Salih Paşa, siyasetçi
Uryanizade Ahmed Esad Efendi, şeyhülislam
Vartan Paşa, devlet adamı
Ölümler

1819 - Yusuf Ziyaeddin Paşa, sadrazam (d. ?)
Deresinek, Çay

| Deresinek |
| --- | --- |
Köy

 Afyonkarahisar'ın Türkiye'deki konumu
DeresinekDeresinek'in Afyonkarahisar'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Afyonkarahisar
İlçe: Çay
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1121 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 829
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0272
İl plaka kodu: 03
Posta kodu: 03700
Deresinek, Afyonkarahisar ilinin Çay ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Deresenek olarak geçmektedir. 30 Aralık 1986'da belediye statüsü alarak beldeye çevrilen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.
Coğrafya

Afyonkarahisar il merkezine 61 km, Çay ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 829
2021: 875
2020: 866
2019: 880
2018: 903
2017: 940
2016: 967
2015: 992
2014: 1.022
2013: 1.053
2012: 1.101
2011: 1.138
2010: 1.195
2009: 1.260
2008: 1.253 
2007: 1.355 
2000: 2.055 
1990: 2.253 
1985: 2.244
Yönetim > Belediye başkanlığı

| Seçildiği yıl | Belediye başkanları |
| --- | --- |
2009: Nurettin Arı (AKP)
2004: Nurettin Arı (AKP)
1999: Hasan Ulu (CHP)
1994: Hasan Ulu (SHP)
1989: Kemal Kandemir (ANAP)
Sevimli Krallık

Sevimli Krallık (İngilizce: Kingdom of Lovely), Danny Wallace tarafından kurulmuş bir Mikro ulustur. Wallace ülkeye Kingdom of Lovely adını verdi. Diğer bazı mikro uluslarda olduğu gibi, az miktarda bölge talep eden kısmen internet tabanlı bir projedir. Wallace kendini Kral ilan etti ve en "popüler" olduğu dönemde 58.165 "vatandaş" mikro ulusunun vatandaşlarrequired.com web sitesinde kayıtlıydı. Bu site artık etkin değildir.
Lovely'in yegâne resmî bölgesi Wallace'ın Doğu Londra'daki Bow'daki dairesiydi, ancak Lovely vatandaşları Lovely'nin bayrağını gösteren bir fotoğraf çekerek bir oda veya kendilerine ait başka bir bina veya arsayı ülkeye elçilik olarak ilan etmeye davet edildi.
Wallace yeni doğan ülkesi için çeşitli devlet donanımlarını edinmeye çalıştı ve aşağıdaki maddelerle bunları gösterdi:
Ülke adı: Ülkenin adı için Wallace internetten fikir talep etti ve en sevdiği ikisi olan "Home" (Ev) ve "Lovely" (Güzel) seçeneklerini oylamaya sundu.
Ulusal bayram: 2 Eylül'de ülkenin adının kutlandığı "Lovely Day" (Güzel Gün).
Bayrak: Beyaz zemin üzerinde mavi şeritli ve düzensiz açılarda kırmızı şerit bulunan bayrak.
Arma: Mikro ulusun İnternet tabanlı doğasını yansıtan pikselli bir arma
Slogan: Latince bir slogan seçildi, Die dulci freure (sic - doğru Latincesi Fruere'dir), "İyi günler" anlamına gelir.
Marş: Banks &amp; Wag tarafından seslendirilen bir ulusal marş.
Lovely'nin en uzun soluklu gazetesi olan Guardian Angel'ın arşivleri, ülkenin Eylül 2005 ile Eylül 2007 arasındaki müteakip tarihindeki birçok olayı kapsıyor.
Asya

Başlığın diğer anlamları için Asya (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Asya |
| --- | --- |

Alan: 44.579.000 km² (17.212.000 sq mi)
Nüfus: 4.762.126.528
Yoğunluk: 89/km²(226/sq mi)
Ülkeler: 47
Halklar: Türk halkları Hintler Çinliler Araplar Moğollar Gürcüler Ermeniler Japonlar Ruslar İran halkları
Dil aileleri: Türk Dilleri Hint Dilleri İran Dilleri Çin dilleri Güney Kafkas Dilleri Slav Dilleri Moğolca Japonca Arapça Ermenice
Büyük şehirler:  İstanbul  Pekin  Tokyo  Yeni Delhi  Tiflis  Bakü  Cakarta  Riyad  Astana  Aşkabat
Zaman dilimi: UTC+03.00 (Türkiye) UTC+12.00 (Rusya)
Asya, Avrupa'nın doğusunda, Büyük Okyanus'un batısında, Okyanusya'nın kuzeyinde ve Arktik Okyanus'un güneyinde bulunan kıta, yüz ölçümü olarak Dünya'nın en büyük kıtası, aynı zamanda nüfus açısından en kalabalık kıtasıdır. Sınırları değişkenlik gösterse de Avrupa ve Afrika kıtaları ile kara sınırı vardır. Avrupa ile birlikle Avrasya'yı, Avrupa ve Afrika kıtalarıyla birlikte Eski Dünya'yı oluşturur. İnsanlığın Afrika'dan çıktıktan sonra ayak bastığı ilk kıta olan Asya, aynı zamanda Dünya üzerindeki birçok dinin çıkış bölgesidir. Ortadoğu kökenli İslam, Hristiyanlık gibi İbrani dinler ile Hint Yarımadası kökenli Budizm ve Hinduizm gibi Dharmatik dinler buna örnektir. Kuzey Kutup Dairesi'nden Ekvator'a kadar uzanan Asya Kıtası, yeryüzünün en alçak noktası olan Lut Gölü ve en yüksek noktası olan Everest gibi çok farklı yeryüzü şekillerini içinde barındırır.
Tanım ve sınırlar

Tarihçi Herodot tarafından bu terim ilk kez bugünkü Salihli Ovası, sonraları da Gediz Havzası'nı nitelemek için kullanılmıştır. Sardes'in zenginliklerini anlatırken bu kenti Asya'nın başkenti olarak betimlemiştir. Zamanla Asya terimi önce Anadolu yarımadası sonraları ise Çin'e ve Moğolistan'a kadar (Marko Polo'nun keşifleriyle) olan toprakların tamamı için kullanıldı.
Asya'nın sınırları hakkında birçok araştırmacı farklı görüşler ileri sürse de, en doğru kabul edilen sınırları; Ural Dağları, Ural Nehri, Maniç Oluğu, Karadeniz, İstanbul ve Çanakkale Boğazları, Ege Denizi, Akdeniz, Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz üzerinden çekilecek bir hat oluşturur. Kıtanın en kuzeyinde, Rusya'da Çelyuskin Burnu (77° 42' 55" K paraleli) yer alırken, en güneyinde, Malakka Yarımadasındaki Buru Burnu (1°14'17" K paraleli) bulunur. Adaları esas aldığımız takdirde, Severneya Zemlya adası (81°16'23" K paraleli) ile Endonezya'ya bağlı Rudi Adaları (11°00'19" G paraleli) arasında 10.245 km'dir. Kıta doğu batı doğrultusunda; Türkiye'nin anakaraya bağlı en batı ucu olan Çanakkale'nin Ayvacık ilçesi (26° 24' 17" D meridyeni) ile Çukçi Yarımadasında Dejnev Burnu (169° 40' 17" D meridyeni) arasında 8.200 km'dir.
Tanım ve sınırlar > Asya-Amerika sınırı

Asya, kuzeyden Arktik Okyanusu ile sınırlıdır. Kuzey doğuda, Amerika'dan sığ bir deniz olan 100 km genişliğindeki Bering Boğazı vasıtası ile ayrılmaktadır. Kıta doğuda Büyük Okyanus ile sınırlanır. Ancak kıyı açıklarında okyanus tabanından yükselen kuzey-güney doğrultulu dağların su üzerine çıkan kısımlarını oluşturan ada ve takım ada girlandları yer almaktadır. Burada; Aleut, Japon, Bonin ve Marian derin deniz çukurluklarından geçen ve "Andezit Hattı" adı verilen bir çizginin batısındaki bölge ile orada yer alan ada ve takım ada girlantları Asya anakarasına aittir.
Tanım ve sınırlar > Asya-Afrika sınırı

Süveyş kanalı ve Kızıldeniz ile sınırdır. Kanalın doğusunda kalan ve Mısır, Sina Yarımadası Asya'dadır.
Tanım ve sınırlar > Asya-Okyanusya sınırı

Kıtanın güneydoğu sınırı biraz karışık olmakla birlikte Sunda Adaları ile Arafura Denizi arasından geçen hat sınır olarak kabul edilebilir. Kıtayı güneyden Hint Okyanusu sınırlandırmaktadır.
Tanım ve sınırlar > Asya-Avrupa sınırı

Asya'nın, Avrupa'nın doğusu ile iç içe girdiği batı sınırı ise oldukça tartışmalı bir meseledir. Mesela Anadolu Asya kabul edilmesine rağmen Avrupa'nın güneydoğusuna daha çok benzemektedir ve Doğu Avrupa Ovası da Asya'nın kuzeydoğusuyla benzerlik gösterir. Ancak kabul edilen görüşe göre Anadolu ve Kafkaslar Asya'dan sayılırken Trakya Avrupa'ya dahil edilmektedir.
Tarih

Ana madde: Asya tarihi
İnsanların Asya'ya yayılması ile Asya tarihinde genel olarak Avrasya stepleri, Doğu Asya, Güney Asya ve Orta Doğu önemli rol oynamıştır. Asya kıtasının kuzey kısımları gür ormanlar ve tundra ile kaplı olması nedeniyle bu alanlarda çok az insan yaşamıştır.
Tarih > Tarih öncesi

Asya'ya ayak basan ilk hominidin 1.8 milyon yıl önce Afrika'dan göç etmiş Homo erectus olduğu ve burada 40.000 yıl öncesine kadar da yaşadığı düşünülmektedir. Bu türe ait Java Adamı ve Pekin Adamı gibi fosiller Güneydoğu ve Doğu Asya'da bulunmuştur. İlk modern insanın ayak basması ise 60.000 ila 100.000 yıl önce gerçekleşmiştir.
Tarih öncesi çağlarda Asya'da üretilmiş çeşitli kalıntılar bulunur. Örneğin MÖ 10.000 yılına tarihlenen ve Türkiye'nin güneydoğusunda yer alan Göbekli Tepe Asya kıtasında yer alır ve bilinen en eski insan yapımı dini yapılardan biridir. Bu tarihten kısa bir zaman sonra ise Ortadoğu'da Tarım devrimi başlamış, Bereketli Hilal denen bölgede ilk tarım faaliyetleri yürütülmüştür. Bu, ilerleyen çağlarda bu bölgede ilk devletlerin kurulmasına ve medeniyete zemin hazırlamıştır.
Tarih > Bronz ve Demir Çağları

Asya'da Bakır ve Bronz Çağı sırasında pek çok arkeolojik kültür gelişmiştir. İlk at evcilleştirme izlerine sahip Botai kültürü, günümüzdeki Hint-Avrupalıların köklerini oluşturacak Andronovo, BMAC ve Afanasiyevo kültürü gibi Proto-Hint-Avrupa kültürleri Orta Asya bölgesinde yer almıştır ve bu kültürler göçebe ve bazen yerleşik hayatı benimsemiştir. İndus Vadisi Uygarlığı'da bu dönemde Güney Asya'da gelişmiştir. Bu yaklaşık 2000 yıllık zaman zarfında Çin ve Mezopotamya bölgelerinde Akkadlar, Asurlar, Babil, Hititler ve Shang Hanedanı gibi devletler oluşmaya başlamış, yazı da Mezopotamya'da MÖ 4500 dolaylarında Sümerler tarafından geliştirilmiştir.
Tarih > Demir Çağı ve sonrası

Orta Doğu, MÖ 7. yüzyıldan itibaren İrani kökenli Med ve Ahameniş İmparatorlukları'nın kontrolüne girmiştir. Büyük İskender M.Ö. 4. yüzyılda Türkiye'den Hindistan'a kadar bir alanı ele geçirerek Ahamenişleri çökertmiştir. Daha sonra bu devlet daha küçük devletlere bölünmüş, Selevkos ve sonrasında Partlar ve Sasaniler bu bölgeleri ellerinde tutmuştur. Roma kontrolüne giren Ortadoğu daha sonra çeşitli farklı halkın egemenliğine girmiştir. Bunlardan biri olan Osmanlı İmparatorluğu 16. yüzyıldan itibaren Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Balkanlar'ı kontrol altına almış, ancak 20. yüzyılda yıkılıştır.
Çin'de MÖ 200 sonrasında, Qin Hanedanı döneminde büyük bir genişleme yaşanmış, Güney Çin ve Vietnam bu hanedanın hakimiyetine girmiştir. Ayrıca Konfüçyüsçülüğün temelleri atılmıştır. Daha sonra gelen Han Hanedanı İmparatorluğu daha da genişletmiş, Orta Asya'ya kadar uzanan bir devlete dönüştürmüştür. Bu hanedanın yıkılması ile Üç İmparatorluk dönemi başlamıştır. Bu hanedanları Tang, Song, Yuan ve Ming izlemiştir. Ming Hanedanı'nı Qing Hanedanı devirmiş, ülkeyi 17. yüzyıldan 20. yüzyılın başına kadar yönetmiştir.
Birçok antik uygarlık, Çin'e bağlı İpek Yolu'nda gerçekleşen ticaret sonucunda Hindistan, Orta Doğu ve Avrupa üzerinden birbirlerini etkilemiştirler. Hindistan'da başlayan Hinduizm ve Budizm dini Güney ve Doğu Asya üzerinde önemli bir etkisi olmuştur. Ayrıca Avrasya steplerinde gelişmiş İskitler, Hiung-nu, Kimmerler ve Sakalar gibi halklar Asya kıtasının geniş bölgelerini kontrol etmiştir. Daha sonra bu bozkırlar, Türki ve Moğol halkların istilalarında da rol oynamıştır.
İslam halifeliği ve diğer İslam devletlerinin 7. yüzyılda başlayarak tüm Ortadoğu'yu kontrol altına almış, daha sonra Hindistan ve Endonezya'ya kadar genişlemiştir. Haçlı Seferleri Müslümanların elinde bulunan Kutsal Toprakları geri almak için Hristiyan Avrupa'nın girişimi ile 12. yüzyılda başlayan bir takım mücadeleler olacaktır. Moğol İmparatorluğu 13. yüzyılda Asya, Çin'den Avrupa'ya kadar uzanan bölgelerin büyük bir kısmını, tüm Asya'nın ve Avrupa'nın büyük kısmını ele geçirecektir.
Rus İmparatorluğu ilerleyen zamanlarda Sibirya'nın tüm kontrolünü ele geçirdi ve 19. yüzyılın sonunda Orta Asya'yı hakimiyet altına almaya başladı.
Coğrafya

Eski Dünya kara kütlesinin bir parçası olan Asya 44.391.163 km2 yüzölçümü ile dünyanın en büyük kıtasıdır. Asya, kuzey-güney doğrultusunda 8.490 km genişliğindedir. Aynı zamanda 1.010 metrelik ortalama yükseltisiyle de dünyanın en yüksek kıtasıdır. Asya bu yükseltisini; dünyanın en yüksek zirvelerini bünyesinde barındıran Himalaya Dağları'na borçludur.
Dünya üzerinde bulunan çeşitli en büyükler Asya'da toplanmıştır. Asya; kıtaların en genişi (44 391 163 km2) ve ortalama yükseltisi en fazla olanı (1 010 m)'dır. Ayrıca dünyanın en yüksek tepesi Everest tepesi, 8.848 m, en büyük gölü olan Hazar Denizi, en derin gölü Baykal Gölü, dünyanın deniz seviyesinden en alçak yeri olan Lut Gölü, göl yüzeyi -392 m ve dünyanın en alçak havzası Turfan Havzası -154 m Asya kıtasında bulunmaktadır.
Maden bakımından oldukça zengin olan Asya kıtasında dünyada nadir bulunan uranyumdan, en bol bulunan kömüre kadar bütün madenler çıkarılmaktadır. Arabistan Yarımadasında, Sibirya'da ve Tibet Yaylasında petrol; Sibirya'da elmas, demir, petrol, kurşun; doğuda, altın, demir, mangan; Hindistan'da alüminyum, mika, mangan, demir; Pakistan ve Afganistan'da krom en önemli madenlerdendir.
Kerala
Moğol stepleri
Güney Çin Karstı
Hunza Vadisi
Everest Dağı