stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Jalajala

Jalajala
Jalajala, resmi olarak Jalajala Belediyesi, Filipinler'in Rizal ilinde 4. sınıf bir belediyedir. 2020 nüfus sayımına göre nüfusu 34.017 kişidir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: nr2004017304  NLI: 987007469717205171  VIAF: 135336554   WorldCat (LCCN): nr2004-017304
Jala

Jala şu anlamlara gelebilir:
Jala, İran'da bir köy
Jala, Nayarit, Meksika'da bir belediye ve Pueblo Mágico
Jala, Batı Şeria'daki Filistin yerleşiminden biri
Jala (yemek), Malezya ve Brunei'de geleneksel bir atıştırmalık
Jala Brat, Bosnalı rapçi
Mikołaj Budzanowski

| Mikołaj Budzanowski |
| --- | --- |

Polonya Devlet Hazine Bakanı
Görev süresi 2011-2013
Yerine geldiği: Aleksander Grad
Yerine gelen: Włodzimierz Karpiński
Kişisel bilgiler
Doğum: 11 Kasım 1971 (52 yaşında) Kraków, Polonya
Partisi: Partisiz (Civic Platform tavsiyesi ile)
Bitirdiği okul: Jagiellonian University
Mikołaj Budzanowski, 2009'dan 2011'e kadar Hazine Bakanlığı Devlet Müsteşarlığı ve 2011'den 2013'e kadar Polonya Cumhuriyeti Hazine Bakanı olan Polonyalı bir siyasetçi ve yöneticidir.
1990-1996'da Jagiellonian Üniversitesi Tarih Fakültesi'nde okudu, ardından mezun olduğu okulda diplomasi ve uluslararası ilişkiler alanında lisansüstü çalışmalar yaptı. Trier Üniversitesi, Japon Nippon Vakfı ve Deutsch Akademischer Austausch Dienst (DAAD) üyesiydi. 2004 yılında Beşeri Bilimler Doktoru derecesini aldı.
Kariyer

2004-2007 yılları arasında Avrupa Parlamentosu Polonya delegasyonunda danışman olarak çalıştı. Ocak-Eylül 2008 tarihleri arasında Çevre Bakanlığı İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Kalkınma Dairesi Başkanlığı ve Eylül 2008-Temmuz 2009 tarihleri arasında Hazine Bakanlığı Mülkiyet Denetleme ve Özelleştirme Dairesi Başkanlığı görevini yürütmüştür. 20 Temmuz 2009'da Bakanlıkta Devlet Bakanı olarak atandı. Kasım 2011'den Nisan 2013'e kadar Polonya Cumhuriyeti Hazine Bakanlığı yaptı.
Budzanowski, Boryszew SA'nın Yönetim Kurulu Üyesi ve günlük "Rzeczpospolita" gazetesinde enerji ve inovasyon alanlarında analizlerin yazarıdır.
Ipomoea lottiae

Ipomoea lottiae, Ipomoea cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Ipomoea longituba

Ipomoea longituba, Ipomoea cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Jalandhar ilçesi

| Jalandhar ilçesi |
| --- | --- |
İlçe

Ülke:  Hindistan
Eyalet: Pencap
Merkez: Jalandhar
Yüzölçümü
 • Toplam: 2.632 km²
Nüfus (2011)
 • Toplam: 2.193,590
 • Yoğunluk: 1.600/km²
Jalandhar ilçesi Hindistan'ın Pencap eyaletinde bulunan bir ilçedir. İlçenin nüfusu 2011 yılı itibarıyla 2.193.590'dır. İlçenin merkezi Jalandhar şehridir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: n84065653  NLI: 987007562389505171  VIAF: 143115346   WorldCat (LCCN): n84-065653
Jalanaşkol Gölü

| Jalanaş Gölü Жалаңашкөл |
| --- | --- |


Genel bilgiler
Yüzey rakımı: 368 m
Wikimedia Commons
Jalanaş Gölü (Kazakça: Жалаңашкөл Jalañaşköl), Kazakistan'ın doğusunda Almatı ve Doğu Kazakistan eyaletleri sınırları içerisinde bulunan bir göldür. Göl, Çin sınırına yakın bir yerde almakta olup Alagöl çöküntüsündeki dört büyük gölden en küçüğüdür ve en güneybatısında yer alanıdır. Jalanaş Gölü, Alagöl Doğal Rezervi'nin bir parçasıdır.
18. ve 19. yüzyılda derlenen haritalarda Jalanaş Gölü, Taskol adıyla eklenmiş olup günümüzde bu isim artık kullanılmamaktadır.
Göle herhangi bir nehir ulaşmamakta olup göl yeraltı suları, yağmur suyu veya eriyen karlar ile beslenir.
Marvão

| Marvão |
| --- | --- |
Belediye

  Bayrak Arma 
Marvão
Ülke:  Portekiz
Bölge: Alentejo
Alt Bölge: Alto Alentejo
İlçe: Portalegre
İdare
 • Başkan: Luís Vitorino
Yüzölçümü
 • Toplam: 154,90 km²
Nüfus (2020)
 • Toplam: 2.970
 • Yoğunluk: 19/km²
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Resmî site cm-marvao.pt
Marvão, Portekiz'in Alentejo bölgesine bağlı Alto Alentejo alt bölgesinin belediyelerinden biridir.
Bucaklar

Belediyede 4 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.
Beirã
Santa Maria de Marvão
Santo António das Areias
São Salvador da Aramenha
Marvin Zeegelaar

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Marvin Zeegelaar
Doğum tarihi:  12 Ağustos 1990 (34 yaşında)
Doğum yeri:  Amsterdam, Hollanda
Boyu:  1,86 m (6 ft 1 in)
Mevkii:  Sol bek
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Udinese
Numarası:  4
Altyapı kariyeri
:  Volendam
2006-2009:  Ajax
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2008-2011 |  Ajax |  4 |  (0) |
| 2011 |  → Excelsior (kiralık) |  12 |  (0) |
| 2011-2012 |  Espanyol |  0 |  (0) |
| 2012-2014 |  Elazığspor |  39 |  (0) |
| 2013 |  → Blackpool FC (kiralık) |  2 |  (0) |
| 2014-2015 |  Rio Ave |  37 |  (4) |
| 2016-2017 |  Sporting |  31 |  (0) |
| 2017-2020 |  Watford |  12 |  (0) |
| 2019 |  → Udinese (kiralık) |  12 |  (0) |
| 2020- |  Udinese |  38 |  (1) |
| Toplam |   |  187 |  (5) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 28 Ağustos 2021 
Marvin Zeegelaar (d. 12 Ağustos 1990, Amsterdam), Hollandalı futbolcudur. Serie A ekiplerinden Udinese takımında forma giymektedir.
Kulüp kariyeri

Zeegelaar, birkaç amatör kulüpte oynadıktan sonra Volendam'da antrenmanlara başladı. 2006 yılında Ajax'ın altyapısına entegre oldu. Ajax ile ilk maçına 12 Kasım 2008'de Volendam karşısında çıktı. 2010-11 sezonunun ikinci yarısında Eredivisie ekibi Excelsior'a kiralandı. Sezon sonunda ise takımdan ayrıldı ve Espanyol ile dört yıllık sözleşme imzaladı. Espanyol'da fazla şans bulamayan Zeegelaar, 2012-13 sezonu başında Süper Lig ekiplerinden Elazığspor ile anlaştı. Süper Lig'in 18. haftasında, deplasmanda oynanan Fenerbahçe maçında Gökhan Gönül ile girdiği tartışma sonucu kırmızı kart gördü. 2013-14 yaz transfer döneminin bitimine 2 saat kala İngiltere 2. Ligi ekiplerinden Blackpool FC'a yarım sezonluğuna kiralandı. İngiltere'de Championship liginde mücadele eden bu takımda ilk maçına 30 Kasım 2011'de maçın 90. dakikasında Sheff Wed karşısında çıkan Zeegelaar, diğer maçına ise 21 Aralık 2013 tarihinde Burnley karşısında çıktı. Bu takımda sadece 2 maçta forma giyen oyuncu toplamda 14 dakika sahada kaldı ve 2013-14 ara transfer döneminde takımına geri döndü. İlk maçına ise Türkiye Kupası'nda 1-0 kazanılan Galatasaray maçında çıktı. 06.08.2014 tarihinde Rio Ave takımıyla anlaştı.
Marvin Zeegelaar Sporting formasıyla
Institut national de la santé et de la recherche médicale

INSERM
Institut national de la santé et de la recherche médicale (INSERM), Fransız Ulusal Sağlık ve Tıp Araştırma Enstitüsüdür.
Inserm 1964 yılında kuruldu.
SCImago Institutions Rankings 2019'a göre, Inserm sağlık sektöründe (NIH'nin arkasında) ikinci en iyi araştırma kurumu ve tüm sektörlerde 22. sırada yer alıyor.
Michael Sarrazin

| Michael Sarrazin |
| --- | --- |
Doğum: Jacques Michel André Sarrazin 22 Mayıs 1940(1940-05-22)  Québec, Québec, Kanada
Ölüm: 17 Nisan 2011 (70 yaşında) Montreal, Québec, Kanada
Milliyet: Kanadalı
Etkin yıllar: 1964–2008
Evlilik: Jacqueline Bisset

Michael Sarrazin, (d. 22 Mayıs 1940 - ö. 17 Nisan 2011), Kanadalı oyuncu.
1969 yılında başrollerinden birini oynadığı Atları da Vururlar filmi ile üne kavuşmuş ve 1970'li yılların ilk yarısında bir dizi büyük bütçeli filmde başrol oynamış Kanadalı (Québec) sinema ve televizyon oyuncusu.
Hayatı ve kariyeri

1940 yılında Jacques Michel André Sarrazin adı ile Québec'de doğdu ve Montreal'de büyüdü. Okul yıllarında tiyatro oyunlarında roller aldıktan sonra 17 yaşında ilk profesyonel rolünü oynadı ve Toronto'da çeşitli televizon dizilerinde roller oynadı ve Universal Stüdyoları ile bir anlaşma imzaladı.
Aynı dönemde tanıştığı aktris Jacqueline Bisset ile 1968 yılında evlendi ve 14 yıl evli kaldı.
1969 yılında Atları da Vururlar filminde Jane Fonda ile başrolleri paylaştı. 1970'li yılların ilk yarısında bir dizi büyük bütçeli filmde başrol oynadı. 2011 yılında öldü.
Başlıca filmleri

Atları da Vururlar (1969)
Sometimes a Great Notion (1971) - Ken Kesey'in aynı adlı romanından
The Life and Times of Judge Roy Bean (1972)
The Groundstar Conspiracy (1972)
Harry in Your Pocket (1973)
Frankenstein: The True Story (1973)
For Pete's Sake (1974)
The Reincarnation of Peter Proud (1975)
The Gumball Rally (1976)
The Loves and Times of Scaramouche (1976)
Caravans (1978)
Deadly Companion (1980)
Inma Kuesta

| Inma Kuesta |
| --- | --- |

Doğum: Inmaculada Cuesta Martínez 25 Haziran 1980 (44 yaşında)  İspanya, Valensiya

Inma Kuesta (d. 25 Haziran 1980; Valensiya, İspanya), İspanyol oyuncu. Amar en tiempos revueltos adlı dizideki Elisa Domínguez rolü ile meşhur olmuştur.
Filmografi

Pamuk Prenses (2012)
Juliet (2016)
Issızlık (2021)
Iğrıp

Iğrıp (Yunancada gripos), deniz veya göl dibinden az yukarıda yüzen balıkları avlamak için, kenarlarına ağırlık bağlanarak suya atılan, torbalı büyük balık ağıdır. kıyı sürütme ağlarındandır, hem içsularda hem denizlerde kıyıda belirli bir bölgenin önce çevrilmesi daha sonra halatlar aracılığıyla çekilerek taranması şeklinde kullanılan av aracıdır.
Çeşitli boyutlardaki kıyı sürütme ağları manyat, tarlakoz, trata gibi isimlerle anılır. Genel olarak uzun halat bölümü, yine oldukça uzun kanat ağları ve torba ağı bölümlerinden oluşur.
Joel King

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Joel Bruce King
Doğum tarihi:  30 Ekim 2000 (23 yaşında)
Doğum yeri:  Figtree, Yeni Güney Galler, Avustralya
Boyu:  1,79 m (5 ft 10+1⁄2 in)
Mevkii:  Defans
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Sydney FC   (OB'den kiralık)
Numarası:  3
Altyapı kariyeri
:  FNSW NTC
:  Sydney FC
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2016-2017 |  FFA CoE |  29 |  (0) |
| 2018-2019 |  Sydney FC NPL |  27 |  (1) |
| 2019-2022 |  Sydney FC |  63 |  (0) |
| 2022- |  OB |  17 |  (0) |
| 2023- |  → Sydney FC (kiralık) |  0 |  (0) |
| Toplam |   |  136 |  (1) |
Millî takım kariyeri
| 2021 |   Avustralya U-23 |  4 |  (0) |
| 2022- |   Avustralya |  4 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 6 Şubat 2023 (2023-02-06) 
Joel Bruce King (d. 30 Ekim 2000), sol bek pozisyonunda görev yapan Avustralyalı millî futbolcudur. A-League takımlarından Sydney FC'de forma giymektedir.
Iolinidae

Iolinidae, Tydeoidea üstfamilyasına bağlı bir hayvan familyasıdır.
Iolaus

Iolaus, Lycaenidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Jian'ou

| Jian'ou 建瓯市 |
| --- | --- |
İlçe düzeyi şehir
Jian'ou şehri
Şehir merkezi
Jian'ouJian'ou'nun Çin'deki konumu
Ülke:  Çin
Eyalet: Fujian
İl düzeyi şehir: Nanping
Yüzölçümü
 • Toplam: 4200 km²
Nüfus (2010)
 • Toplam: 452.174
 • Yoğunluk: 107.66/km²
Zaman dilimi: UTC+08.00 (CST)
Resmî site www.jianou.gov.cn
Jian'ou (Çince: 建瓯市; pinyin: Jiàn'ōu shì), Çin'in Fujian eyaletinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Chongyang ve Songxi nehirlerinin kıyısında yer almakta olup Nanping il düzeyi şehrine bağlıdır. Yüzölçümü 4.200 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 452.174'tür.
Jiande

| Jiande 江山市 |
| --- | --- |
İlçe düzeyi şehir
Jiande şehri
Şehir görünümü
JiandeJiande'nin Çin'deki konumu
Koordinatlar: 29°29′22.56″K 119°20′13.2″D﻿ / ﻿29.4896000°K 119.337000°D﻿ / 29.4896000; 119.337000
Ülke:  Çin
Eyalet: Zhejiang
İl düzeyi şehir: Hangzhou
Yüzölçümü
 • Toplam: 2364 km²
Nüfus (2010)
 • Toplam: 430.800
 • Yoğunluk: 182,23/km²
Zaman dilimi: UTC+08.00 (CST)
Resmî site www.jiande.gov.cn
Jiande (Çince: 江山市; pinyin: Jiàndé shì), Çin'in Zhejiang eyaletine bağlı Hangzhou il düzeyi şehrinde bulunan bir şehirdir. Şehir, eyaletin batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 2.364 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 430.800'dür.
ISO 3166-2

ISO 3166-2, ISO 3166 standardının 2. kısmıdır. Ülke bölümlerinin ve bağlı alanlarının isimlerinin kodlanmasına ilişkin standartları içerir. Bu standardın amacı, yerler için isimleri yerine kullanılmak üzere dünya çapında geçerli bir kodlama yapılmasıdır. Yaklaşık 3700 farklı kod bulunmaktadır.
Iole

Iole, Pycnonotidae familyasına bağlı bir kuş cinsidir.
Marit Røsberg Jacobsen

Marit Røsberg Jacobsen (d. 25 Şubat 1994), Norveçli hentbolcudur. Team Esbjerg ve Norveç millî takımında oynamaktadır.
Kariyeri > Kulüp

Marit Røsberg Jacobsen ilk olarak Norveç'in Ankenes HK, Charlottenlund SK ve Selbu IL kulüplerinde forma giydi. Sağ kanat oyuncusu 2014'ten itibaren birinci lig takımlarından Byåsen Håndball Elite'de oynadı. Byåsen ile düzenli olarak Avrupa kupası müsabakalarına katıldı. 2018-19 sezonundan bu yana Danimarka birinci lig takımlarından Team Esberg'de oynayan Røsberg Jacobsen, 2019 ve 2020'de Esbjerg ile Danimarka ligi şampiyonluğunu kazandı.
Kariyeri > Millî takım > Genç millî takım

Marit Røsberg Jacobsen, Norveç'in yıldız ve genç millî takımlarında 34 kez forma giydi. Bu takımlarla birlikte 2011 Avrupa U-17 Şampiyonası, 2012 Dünya U-18 Şampiyonası, 2013 Avrupa U-19 Şampiyonası ve 2014 Dünya U-20 Şampiyonası'nda yer aldı. Hem Avrupa 17 Yaş Altı Şampiyonası'nda hem de Dünya 18 Yaş Altı Şampiyonası'nda bronz madalya kazandı. Ayrıca Dünya U-18 Şampiyonası'nın All-Star Takımı'na da seçildi.
Kariyeri > Millî takım > A millî takım

1 Haziran 2016 tarihinde Norveç millî takımındaki ilk maçına Belarus karşısında çıktı. 2017 Dünya Şampiyonası'nda Norveç ile gümüş madalya kazandı. Ayrıca, Norveç'in herhangi bir madalya alamadan sırasıyla beşinci ve dördüncü olarak bitirdiği 2018 Avrupa Şampiyonası ve 2019 Dünya Şampiyonası'nda da oynadı. Norveç takımıyla dokuz gol attığı 2020 Avrupa Şampiyonası'nda altın madalya ve toplamda on bir gol attığı Tokyo'daki 2020 Yaz Olimpiyatları'nda bronz madalya elde etti. 2021'de Norveç ile dünya şampiyonluğunu kazandı.
Başarıları

| --- | --- |
 Kulüp EHF Kupası:  2018-19 (Team Esbjerg) Danimarka Şampiyonası (2):  2018-19, 2019-20 (Team Esbjerg) Millî takım Olimpiyat Oyunları:  2020 Dünya Şampiyonası (1):   2021   2017 Avrupa Şampiyonası (1):  2020 Dünya Yıldızlar Şampiyonası:  2012 Avrupa 17 Yaş Altı Şampiyonası:  2011 :  Bireysel ödülleri Dünya Yıldızlar Şampiyonası'nın All-Star sağ kanat oyuncusu: 2012  Eliteserien'in All-Star sağ kanat oyuncusu: 2015-16, 2017-18  Damehåndboldligaen'in All-Star sağ kanat oyuncusu: 2018-19, 2019-20, 2020-21
Institut des hautes études scientifiques

Institut des hautes études scientifiques
Institut des hautes études scientifiques (kısaca IHES, Türkçe: İleri Bilimsel Araştırmalar Enstitüsü) Paris'te eğitim ve araştırma üzerine yoğunlaşan ve Fransa'daki üniversiteler arasında yüksek düzeyde bir prestije sahip bir enstitüdür. Matematik ve teorik fizikte ileri araştırmaları destekler. Paris'in hemen güneyinde, Bures-sur-Yvette'de yer almaktadır. Paris-Saclay Üniversitesi ile ortaklaşa çalışan bağımsız bir araştırma enstitüsüdür.
Ünlü öğretmenler

Hugo Duminil-Copin
Alexander Grothendieck
David Ruelle
Dennis Sullivan
Vladimir Voyevodski
Iolu Abil

| Iolu Abil |
| --- | --- |

7. Vanuatu Devlet Başkanı
Görev süresi 2 Eylül 2009 - 2 Eylül 2014
Yerine geldiği: Maxime Carlot Korman (vekaleten)
Yerine gelen: Philip Boedoro (vekaleten)
Kişisel bilgiler
Doğum: 1942 (81-82 yaşında) Tanna, Yeni Hebridler (şimdiki Vanuatu)
Partisi: Vanua'aku Pati
Bitirdiği okul: University of the South Pacific
Iolu Johnson Abil (d. 1942), Vanuatulu politikacıdır. 2 Eylül 2009 tarihinde seçildi ve Vanuatu Devlet Başkanı olarak yemin etti.
| Siyasi görevi |
| --- | --- | --- |
| Önce gelen Maxime Carlot Korman Vekil | Vanuatu Devlet Başkanı 2009–2014 | Sonra gelen Philip Boedoro Vekaleten |
Iolana

Iolana, Lycaenidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Jürgen Oesterhelt

Jürgen Oesterhelt (d. 19 Ağustos 1935, Münih) Alman büyükelçi.
Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi'nde hukuk eğitimi görmüştür. Dışişleri Bakanlığı'na girerek çeşitli görevler üstlenmiş, Almanya'nın Ankara (1992-1995), Londra (1995-1997) ve Vatikan (1997-2000) büyükelçisi olarak görev yapmıştır.
Institut d'études politiques de Saint-Germain-en-Laye

| Sciences Po Saint-Germain-en-Laye |
| --- | --- |

Kuruluş: 2013
Başkan: Céline Braconnier
Konum: Saint-Germain-en-Laye
Organizasyonlar: Versailles Üniversitesi, Cergy-Pontoise Üniversitesi
Web sitesi: http://www.sciencespo-saintgermainenlaye.fr/
Saint-Germain-en-Laye Siyasi Bilimler Akademisi ("Institut d'études politiques de Saint-Germain-en-Laye," kısaca "Sciences Po Saint-Germain-en-Laye") Saint-Germain-en-Laye merkezli Avrupa'nın önde gelen sosyal bilimler üniversitelerinden birisidir.
2013 yılında kurulan kurum günümüze kadar hukuk, felsefe, tarih, işletme, edebiyat, medya.
Bağlantılar

Resmi Websitesi 6 Kasım 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Jian (dönem)

Jian (Japonca: 治安), Japonya tarihinde Şubat 1021-Temmuz 1024 tarihlerini kapsayan dönem adıdır. Dönem, Kannin'den sonra gelmekte olup Manju'ya kadar devam etti. Bu dönemde hüküm süren imparator Go-Ichijō idi.
Lüsiferin

Ateş böceği (Lampyris noctiluca)
Lüsiferin (Latince lucifer, "ışık getiren"), biyolüminesans yoluyla ışık yayan canlılarda bulunan ışığın üretilmesinden sorumlu doğal bileşiklere verilen genel bir addır. Lüsiferin, lüsiferaz adlı bir enzimin katalizörlüğünde oksijen ile reaksiyona girer (oksidasyona uğrar) ve uyarılmış hale geçer. Uyarılmış halden temel hal düzeyine geri dönüş esnasında ışık şeklinde enerji salınımı gerçekleşir. Salınan ışığın dalga boyu ve şiddeti lüsiferinin türüne bağlıdır. En çok bilineni ateş böceği lüciferini, D-lüsiferin, olmakla birlikte çeşitli kimyasal yapıdaki çeşitleri mantarlar, bakteriler ve çeşitli deniz canlılarında da bulunur.
Tarihçe

Biyolüminesan ışıma Antik Yunan ve Roma zamanından başlayarak yakın şekilde gözlemlenmiş ve soğuk ışık olarak adlandırılmıştır. Bu soğuk ışık için havanın gerektiği 1667 yılında Robert Boyle tarafından belgelendi, fakat reaksiyonun gerçekleşmesi için oksijen gerektiği o dönemde henüz oksijen keşfedilmediği için anlaşılamadı. 18. yy başlarında René Réaumur kurutulmuş canlı örneklerine su eklediğinde biyolüminesan ışıma elde etmişti. İki molekülün etkileşiminin ışımanın kaynağı olduğu ise ilk kez Raphael Dubois tarafından ortaya atıldı, lüsiferin ve lüsiferaz kelimeleri de bugünkü anlamında ilk kez 19. yüzyılda yine onun tarafından kullanıldı. Dubois topladığı örneklerden ışıma için gerektiğini anladığı iki parçayı özütlemişti. Bunlardan sıcaklıktan zarar görmeyeni luciferin, sıcaklıktan zarar göreni luciferase olarak adlandırdı. Dubois bu iki parçayı kullanarak oksijen varlığında biyolüminesansı taklit edebiliyordu. Daha sonrasında lüsiferin-lüsiferaz etkileşimi Edmund Newton Harvey tarafından 20. yy'ın başlarında çalışıldı. Harvey ikili etkileşimin seçici olduğunu, bir türün lüsiferazının başka bir türün lüsiferini ile etkileşime giremediğini keşfetti. İlk kez lüsiferin izolasyonu 1956 yılında ateş böceği lüsiferini için Green ve McElroy tarafından yapıldı. Lüsiferin ve yapısı üzerine diğer bazı ufuk açıcı çalışmalar Nobel Ödüllü Osamu Shimomura tarafından 1950'li yıllarda yapıldı.
Özellikler ve Mekanizma

Karanlıkta ışıma özelliği 800 farklı cinsten yaklaşık 10,000 türde görülmüştür ve bundan fazlası olduğu tahmin edilmektedir, fakat biyolüminesan ışımanın mekanizması evrimsel süreçte korunmamıştır ve farklı türlerdeki lüsiferaz enzimleri DNA dizilimi açısından homolog değildir. Biyolüminesans farklı türler için tekrar ve tekrar evrilmiştir. Filogenik çalışmalar yaklaşık 30 bağımsız şekilde gelişmiş lüsiferin-lüsiferaz sistemi olduğunu ortaya koymaktadır ve bunlardan sadece 9'unun mekanizması üzerinde çalışılmıştır.  Bu sistemler tarafından üretilen ışığın dalga boyu 400-700 nm arasında geniş bir açıklığa, yani kırmızıdan mavi renk tonlarına uzanan bir çeşitliliğe sahiptir. Mavi renk tonlarında ışıma kırmızı renk tonlarına göre daha sık karşılaşılmaktadır. Mavi tonların yoğunluğu biyolüminesansın genellikle deniz canlılarında görülmesi ve mavi ışığın su içindeki geçirgenliğinin daha fazla olmasına bağlanabilir.
Işığın üretilmesi lüsiferin molekülünün lüsiferaz enzimi tarafından oksijen ile yükseltgenmesine bağlıdır ve bu reaksiyonun gerçekleşmesi türden türe değişmekle birlikte ATP ve bazı diğer kofaktörlerin varlığını gerektirir. Yükseltgenme sonucunda yüksek enerjili ara ürün oluşur. Kısa süre içinde yüksek enerjili ara ürün temel hale geri döner ve foton üretilir. Reaksiyon sonucunda lüsiferin tüketilir.
Lusiferin
+

O

2







→


A
T
P
,
k
o
f
a
k
t
o
r
l
e
r




L
u
s
i
f
e
r
a
z




oxy

−

Lusiferin
+
h
ν



{\textstyle {\ce {Lusiferin + O2 ->[{Lusiferaz}][{ATP, kofaktorler}] oxy-Lusiferin + h\nu}}}
Yüksek enerjili ara ürün genellikle dörtlü bir halka olan dioxetane (α-peroxylactone) yapısından dekarboksilasyon ile  {\ce {CO2}} molekülünün uzaklaştırılması sonucu oluşur. Lüsiferin yapıları değişiklik göstermekle birlikte genellikle dioksietan yapısını içerir.
Lüsiferin türleri > Coelenterazine Bazlı Sistemler

Biyolüminesan ışıma yapan organizmalar arasında çeşitlilik en çok deniz ekosisteminde görülür. Bağımsız şekilde evrimleşmiş pek çok lüsiferaz varyasyonuna rağmen bu organizmalar genellikle aynı lüsiferin varyasyonunu, coelenterazine, kullanırlar. Coelenterazine iki tirosin ve bir fenilalaninden oluşan bir tripeptitin değişmiş halidir. Coelenterazine bazlı sistemi kullanan pek çok tür coelenterazine'i kendi başına sentezlemez ve besin yoluyla alır. Bu sistemle üretilen ışık çoğunlukla 450-500 nm aralığında, mavi renktedir ve genellikle oksijen dışında ek bir kofaktör gerektirmez. Bazı türler biyolüminesan ışığın rengini etkileşime giren ek floresans proteinler kullanarak değiştirebilirler.
Coelenterazine nötral solüsyonda oldukça kararlı olmasına rağmen oksijenle kolayca reaksiyona girer. Oksijen ile reaksiyonunda coelenteramide oluşur. Coelenterazine oksidasyonu enzim yoluyla yapılabildiği gibi (biyolüminesans) kendiliğinden de olabilir (kemilüminesans). Coelenterazine kullanan bazı lüsiferaz tipleri ve özellikleri tablo 1'de görülebilir.
| Tip | Moleküler Ağırlık (kDa) | Organizma | Biyolojik Uygulamaları |
| --- | --- | --- | --- |
| Renilla luciferase | 36 | Bir mercan türü | Biyo-görüntüleme İlaç izleme |
| Gaussia luciferase | 20 | Copepoda | İlaç etkisi takibi Tümör büyümesi izleme |
| Nanoluc luciferase | 19 | Oplophorus gracilirostric | Hücre ve doku görüntüleme |
Lüsiferin türleri > Cypridina Lüsiferin Bazlı Sistem

Cypridina lüsiferin, coelenterazine gibi üç aminoasitin oluşturduğu bir tripeptitin değişmiş halidir. Biyolojik sentez yolu bilinmemekle beraber triptofan, izolösin ve arjinin aminoasitlerinden oluştuğu bilinmektedir. Cypridina (ya da Vargula) lüsiferin bazlı sistemin oluşturduğu ışık mavi renk tonlarına sahiptir. Bir ostrakod olan Cypridina (ya da Vargula) ve Porichthys isimli biyolüminesan balıkta görülür. Vargula hilgendorfii (ya da Cypridina hilgendorfii) bir tehlike sezdiğinde suya lüminesan bir sıvı salgılar. Cypridina bazlı sistem biyogörüntüleme ve bağışıklık testlerinde kullanıldı.