stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Prosper Ego

Prosper Ego (1986)
Prosper Joannes Gerardus Antonius Ego (17 Temmuz 1927 – 23 Ocak 2015), Hollandalı aktivist ve yazar. Kendisi Lejyon Onur ödülü sahibi idi. Ego The Hague'de doğmuştur.
87 yaşında Breda'da öldü.
Bear McCreary

Bear McCreary, 2019 Oyun Geliştiricilerinin Seçimi Ödülleri'nde.
Bear McCreary, (17 Şubat 1979) Amerikalı bir müzisyen ve Los Angeles, California merkezli film, televizyon ve video oyunları skorlarının bestecisi. Reimagined Battlestar Galactica televizyon dizisi, Outlander ve The Walking Dead TV dizileri konusundaki çalışmaları ile tanınıyor
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 1678650010677  BNE: XX4669295  BNF: cb156147480 (data)  GND: 1023198746  ISNI: 0000 0001 1495 1657  LCCN: no2009109104  MusicBrainz: 78192f3c-607b-4190-a02b-8e036887b9a7  NKC: xx0210730  NTA: 334259150  RERO: 02-A020044020  SUDOC: 153802286  VIAF: 91158885   WorldCat (LCCN): no2009-109104
Jérémy Doku

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Jérémy Doku
Doğum tarihi:  27 Mayıs 2002 (22 yaşında)
Doğum yeri:  Anvers, Belçika
Boyu:  1,71 m (5 ft 7+1⁄2 in)
Mevkii:  Sağ kanat
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Manchester City
Numarası:  11
Altyapı kariyeri
:  KVC Olympic Deurne
:  Tubantia Borgerhout
2009-2012:  Beerschot
2012-2018:  Anderlecht
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2018-2020 |  Anderlecht |  34 |  (5) |
| 2020-2023 |  Rennes |  75 |  (10) |
| 2023- |  Manchester City |  44 |  (6) |
| Toplam |   |  153 |  (21) |
Millî takım kariyeri
| 2017 |   Belçika U-15 |  5 |  (2) |
| 2017-2018 |   Belçika U-16 |  10 |  (3) |
| 2018-2019 |   Belçika U-17 |  16 |  (6) |
| 2019-2022 |   Belçika U-21 |  6 |  (1) |
| 2020– |   Belçika |  30 |  (2) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 6 Şubat 2025 (2025-02-06) 
Jérémy Doku (d. 27 Mayıs 2002), Manchester City takımında sağ kanat pozisyonunda görev yapan Belçikalı millî futbolcudur.
Profesyonel kariyerine 2018 yılında Anderlecht kulübünde başladı. Daha sonra 2020 yılında Rennes kulübüne transfer oldu.
Karakulak

Karakulak (Caracal caracal), kedigiller (Felidae) familyasından vahşi bir hayvan türü.
Dış görünümü ile vaşağa çok benzeyip Step vaşağı, Mısır vaşağı gibi adlarla da anılmış olsa da daha sonraları moleküler DNA çalışmaları ile, tamamen farklı bir tür olup Afrika altın kedisi ve Serval ile yakın akraba olduğu gösterilmiştir.
Orta Asya, Ortadoğu ve Afrika'da yaşar. Asya ve Kuzey Afrika'da sayısı azalmakta ve soyu tehlikede türler arasında kabul edilmekte iken Orta ve Güney Afrika'da tehlike görülmemektedir. Türkiye'de Güney Toroslar, Konya Havzası ve Güneydoğu Anadolu'da yaşadığı sanılan Caracal caracal, Türkiye'de ilk olarak 2002 yılında biyolog Batur Avgan tarafından  görüntülenmiştir.
Etimoloji

Latince adı caracal 1761 yılında Georges-Louis Leclerc tarafından önerilmiştir ve Türkçedeki karakulak adından gelmektedir.
Özellikleri

Ortalama ağırlıkları erkeklerde 12–18 kg, dişilerde ise 8–13 kg arasındadır. Omuz yükseklikleri 40–50 cm, vücut uzunlukları 75–90 cm'dir. Bunun dışında 30–35 cm uzunluğunda bir kuyruğa sahiptir. Karakulak'ın kuyruğunun üst kısmında etrafında beyaz tüylerden oluşmuş püskül bulunan siyah bir çizgi vardır. Rengi genelde kahverengi tondadır ve üzerinde gri ya da beyaz benekler bulunur. Karakulağın kulaklarının ucunda sivri tüy kümecikleri vardır. Kulaklarının üst kısmının kenarları siyah tüylüdür.
Davranış ve Beslenme

Yetişkin karakulaklar çift halinde ya da tek başlarına yaşayabilirler. Erkek karakulaklar 19 ile 220 kilometrekare arası çok geniş alanlar üzerinde dolaşmaktadırlar. Dişi karakulak ise kendi bölgesi olup olmamasına bağlı olarak, 5 kilometrekare ile 57 kilometrekare arasında değişen, erkek karakulaklara göre çok daha küçük alanlarda yaşamaktadırlar. Dişiler aktif olarak diğer dişilere karşı kendi topraklarını savunurlar.
Daha çok geceleri avlandığı için avlandığı pek sık görünmez. En çok tavşan, tarla faresi ve sincap gibi kemirgenleri avlar. Ender olarak da meyve yediği görülür. Hatta ceylan, antilop ve yavru deve kuşlarını avladığı görülebilir. Avladığı hayvanların iç organlarını yemezler.
Kendilerini gizlemekte ustadırlar, bir karakulak zemine karşı dümdüz olabilir ve hareketsiz kalabilir, tüylerinin rengi onlara çok iyi bir kamuflaj sağlayabilir.
Karakulaklar avlarına 5 metreye kadar yaklaşır ve sıçrayarak avlarını yakalamak için hamle yaparlar. Karakulaklarda diğer kediler gibi avlarını dişleriyle boğarak öldürürler. Büyük hayvanları pençeleri ile yan yatırarak boğazından ısırırlarken, daha küçük avlarını ise enselerinden ısırarak öldürdüler. Karakulaklar tek bir öğünde avlarının tüm etlerini tüketemezler. Özellikle de büyük avlarda daha sonra bitirmek için geri dönerler. Hatta bazılarının ağaçlarda avlarını gizlediği bile gözlemlenmiştir.
Korunma

Karakulaklar kolayca evcilleştirilebilir. Zaman zaman bir evcil hayvan izlenimi verir. İnsanlarla birlikte yaşamaya kolayca adapte olurlar. Afrika'daki çiftçiler bu hayvanı hoş karşılamazlar çünkü çoğu zaman telleri aşarak çiftçilerin tavuk ve diğer kümes hayvanlarını yerler.
Doğada düşük yoğunlukta bulunmaları ve iyi gizlenmeleri sebebi ile vahşi yaşamda görülmeleri çok zordur. Türkiye'de ilk kez Ağustos 2002'de Batur Avgan tarafından fotoğraflanan karakulak, Temmuz 2009 ve Ocak-Nisan 2010 dönemlerinde Antalya Güllük Dağı Milli Parkı'nda karakulakların ekolojisi üzerine Batur Avgan'ın yürüttüğü arazi çalışmaları sırasında yeniden görüntülenmiştir. Tür üzerine detaylı koruma ve araştırma projelerinden olan ve 2007 yılından bu yana, Datça-Bozburun Özel Çevre Koruma bölgesinde Biyolog Yasin İlemin tarafından yürütülen çalışmalar çerçevesinde ise özellikle karakulakların  aktivite özellikleri üzerine sonuçlar elde edilmiştir.
Günümüzde Anadolu'nun belirli bölgelerinde Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından fotokapanlarla takip edilmektedir. Sayısı çok az olmakla birlikte, avlanılması kesinlikle yasaktır. Zira Eylül 2011'de Çevre ve Orman Bakanlığı ile Merkez Av Komisyonu tarafından çıkarılan kanuna göre, Anadolu karakulağının Türkiye sınırları dahilinde herhangi bir şekilde avlanması, 13.000 TL para cezasından başlayan yaptırımların yolunu açmaktadır.
Alt türler

Caracal caracal caracal, Doğu Afrika ve Güney Afrika
Caracal caracal algira, Kuzey Afrika
Caracal caracal damarensis, Namibya
Caracal caracal limpopoensis, Botsvana
Caracal caracal lucani, Gabon
Caracal caracal michaelis, Türkmenistan
Caracal caracal nubicus, Etiyopya, Sudan
Caracal caracal poecilictis, Batı Afrika
Caracal caracal schmitzi, Batı Asya, İran, Arabistan, Pakistan, Hindistan, Türkiye
Karakulaklar kamufle olmada oldukça ustadırlar..
Johann Wilhelm Ritter

| Johann Wilhelm Ritter |
| --- | --- |
Bavyera Bilimler Akademisi üniformasıyla 1804'lerde Ritter
Doğum: 16 Aralık 1776(1776-12-16) Samitz, Brandenburg Margravlığı, Kutsal Roma İmparatorluğu
Ölüm: 23 Ocak 1810 (33 yaşında) Münih, Bavyera
Milliyet: Alman
Tanınma nedeni: Elektrokimya Ultraviyole ışığı

Kariyeri
Dalı: Fizik
 

Johann Wilhelm Ritter (16 Aralık 1776 – 23 Ocak 1810) Alman kimyager, fizikçi ve filozof. Silezya'da (şu anda Zamienice, Polonya) bulunan Samitz'de (Zamienice) doğdu ve Münih'de öldü. 1801'de gümüş klorür ile yaptığı bir deney sırasında ultraviyole ışığını keşfetti. "Romantik Dönemin en parlak fizikçisi" olarak tanımlanan Ritter, kendi döneminde tartışmalı bir figürdü. Bilimsel çalışmalarının değeri, ancak ölümünden sonra tamamen anlaşılabilmiştir.
Yaşamı ve çalışmaları

Johann Wilhelm Ritter'in bilime ilgisi henüz 14 yaşındayken başladı. Liegnitz'de (Legnica) bir eczacının yanında çırak olarak çalışmaya başladı ve kimyaya derin bir ilgi besledi. 1796 yılında Jena Üniversitesi'nde tıp eğitimine başladı. Kendi kendisini yetiştirmiş bir bilim insanı olan Ritter, kimya, elektrik ve diğer disiplinlerde birçok deneysel araştırma yaptı.
Ritter, Alman Romantizminden birisiydi. Johann Wolfgang von Goethe, Alexander von Humboldt, Johann Gottfried Herder ve Clemens Brentano ile kişisel olarak tanışıklığı vardı. Naturphilosophie hareketinin ana filozofu olan Friedrich Wilhelm Joseph Schelling'den büyük ölçüde etkilendi. 1801 yılında Hans Christian Ørsted, Jena'yı ziyaret ettiği sırada Ritter'le arkadaş oldular. Aynı şekilde Naturphilosophie hareketinden etkilenmiş olan Ørsted, daha sonra Ritter'in birkaç araştırmasını aktardı.
Johann Wilhelm Ritter tarafından gerçekleştirilen ilk kantitatif su elektrolizi.
Luis Amarilla

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Luis Antonio Amarilla Lencina
Doğum tarihi:  25 Ağustos 1995 (29 yaşında)
Doğum yeri:  Areguá, Paraguay
Boyu:  1,82 m (5 ft 11+1⁄2 in)
Mevkii:  Forvet
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Mazatlán FC
Numarası:  7
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2013-2016 |  Club Libertad |  13 |  (0) |
| 2014 |  → CA 3 de Febrero (kiralık) |  5 |  (0) |
| 2016 |  → Sol de América (kiralık) |  20 |  (1) |
| 2017-2022 |  CA Vélez Sarsfield |  12 |  (1) |
| 2019 |  → Universidad (kiralık) |  24 |  (19) |
| 2020 |  → Minnesota (kiralık) |  7 |  (2) |
| 2021 |  → LDU Quito (kiralık) |  31 |  (15) |
| 2022-2023 |  Minnesota |  53 |  (15) |
| 2023- |  Mazatlán FC |  42 |  (12) |
| Toplam |   |  207 |  (65) |
Millî takım kariyeri
| 2015 |   Paraguay U-20 |  5 |  (1) |
| 2021- |   Paraguay |  4 |  (0) |
| Toplam |   |  9 |  (1) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 7 Şubat 2025 (2025-02-07) 
Luis Amarilla (d. 25 Ağustos 1995), Paraguaylı profesyonel futbolcu. Forvet mevkiinde görev almaktadır. Liga MX ekiplerinden Mazatlán FC'de forma giymektedir.
Başarıları > Libertad

Primera División (Paraguay): 2014 Clausura
Başarıları > LDU Quito

Ekvador Süper Kupası: 2021
Başarıları > Kişisel

Serie A (Ekvador) gol krallığı: 2019
Aniek Nouwen

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Aniek Nouwen
Doğum tarihi:  9 Mart 1999 (25 yaşında)
Doğum yeri:  Helmond, Hollanda
Boyu:  1,75 m (5 ft 9 in)
Mevkii:  Defans
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Chelsea
Numarası:  5
Altyapı kariyeri
-2016:  SV Deurne
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2016-2021 |  PSV |  101 |  (19) |
| 2021- |  Chelsea |  18 |  (1) |
| 2023 |  → AC Milan (kiralık) |  11 |  (0) |
Millî takım kariyeri
| 2019- |   Hollanda |  43 |  (2) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Aniek Nouwen (d. 26 Mayıs 1996), Hollandalı millî futbolcudur. Şu anda FA Women's Super League ekiplerinden Chelsea'de forma giymektedir.
Kulüp kariyeri > Altyapı kariyeri

Nouwen, yaklaşık 11 yıl boyunca SV Deurne erkek futbol takımında takımında oynadı. 2016'da 17 yaşında PSV'ye katıldı.
Kulüp kariyeri > PSV

Nouwen 2016'dan bu yana profesyonel olarak Eredivisie ekibi PSV'nin forması giydi ve 69 maça çıkıp 15 gol attı. 2017 ve 2018'de takımı PSV, KNVB Kadınlar Kupası'nda ikinci oldu.
Kulüp kariyeri > Chelsea

Nouwen, 12 Mayıs 2021'de Chelsea ile 2024 yazına kadar üç yıllık sözleşme imzaladı. 2021-22 sezonu başlamadan takıma katıldı. 10 Ekim 2021'de Nouwen, Chelsea formasıyla ilk lig maçına Leicester City'ye karşı alınan 2-0'lık galibiyette çıktı ve bu maçta 90 dakika oynadı. Nouwen, Chelsea formasıyla ilk golünü 26 Şubat 2022'de FA Women's Cup beşinci turunda Chelsea'nin Leicester City'yi 7-0 mağlup ettiği maçta attı.
1 Aralık 2023'te Nouwen, Hollanda 23 yaş altı millî takımıyla İskoçya 23 yaş altı millî takımına karşı oynadığı hazırlık maçında ön çapraz bağ kopması yaşadı.
Kulüp kariyeri > Milan (kiralık)

21 Ocak 2023'te Nouwen'in, İtalyan ekibi AC Milan'a kiralık olarak katıldığı açıklanırken, aynı zamanda 2025 yılına kadar Chelsea'de kalmak için yeni bir anlaşma imzaladığı duyuruldu. Nouwen, Milan'daki son 10 maçında 90 dakika boyunca sahada yer aldı.
Kariyer istatistikleri > Kulüp

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Kulüp | Sezon | Lig | Ulusal kupa | Ulusal kupa | Lig kupası | Lig kupası | Kıtasal | Kıtasal | Toplam | Toplam |
| Takım |  | Gol | Maç | Gol | Maç | Gol | Maç | Gol | Maç | Gol |  |  |
| PSV | 2016–17 | Eredivisie | 25 | 3 | ? | ? | ? | ? | — | — | 25 | 3 |
| PSV | 2017–18 | Eredivisie | 22 | 5 | ? | ? | ? | ? | — | — | 22 | 5 |
| PSV | 2018–19 | Eredivisie | 22 | 7 | ? | ? | ? | ? | — | — | 22 | 7 |
| PSV | 2019–20 | Eredivisie | 12 | 2 | ? | ? | ? | ? | — | — | 12 | 2 |
| PSV | 2020–21 | Eredivisie | 20 | 2 | 3 | 0 | 5 | 0 | 2 | 0 | 30 | 2 |
| PSV | Toplam | Toplam | 101 | 19 | 3 | 0 | 5 | 0 | 2 | 0 | 111 | 19 |
| Chelsea | 2021–22 | FA Women's Super League | 14 | 1 | 4 | 1 | 3 | 0 | 1 | 0 | 22 | 1 |
| Chelsea | 2022–23 | Women's Super League | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 4 | 0 |
| Chelsea | 2023–24 | Women's Super League | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |
| Chelsea | Toplam | Toplam | 18 | 1 | 4 | 1 | 3 | 0 | 2 | 0 | 27 | 1 |
| AC Milan (kiralık) | 2022–23 | Serie A | 11 | 0 | 4 | 0 | — | — | — | — | 15 | 0 |
| Kariyer toplam | Kariyer toplam | Kariyer toplam | 130 | 20 | 11 | 1 | 8 | 0 | 4 | 0 | 153 | 20 |
↑  KNVB Women's Cup, FA Women's Cup
↑  Eredivisie Cup, FA Women's League Cup
↑  UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi
Kariyer istatistikleri > Millî takım

| Millî takım | Yıl | Maç | Gol |
| --- | --- | --- | --- |
| Hollanda | 2019 | 5 | 0 |
| Hollanda | 2020 | 5 | 1 |
| Hollanda | 2021 | 14 | 0 |
| Hollanda | 2022 | 13 | 1 |
| Hollanda | 2023 | 6 | 0 |
| Toplam | Toplam | 43 | 2 |
| Nu>  | Tarih | Yer | Rakip | Skor | Sonuç | Turnuva |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 23 Ekim 2020 | Euroborg, Groningen, Hollanda |  Estonya | 6–0 | 7–0 | 2022 Avrupa Kadınlar Futbol Şampiyonası Elemeleri |
| 2 | 28 Haziran 2022 | De Grolsch Veste, Enschede, Hollanda |  Belarus | 2–0 | 3–0 | 2023 FIFA Kadınlar Dünya Kupası elemeleri |
Honours

PSV
KNVB Women's Cup: 2021
Chelsea
FA WSL: 2021–22
FA Cup: 2021–22
Genetik kod

Bir mRNA molekülündeki bir seri kodon. Her kodon üç nükleotitten oluşmaktadır, bunlar genelde bir amino aside karşılık gelir.
Genetik kod, genetik malzemede (DNA veya RNA dizilerinde) kodlanmış bilginin canlı hücreler tarafından proteinlere (amino asit dizilerine) çevrilmesini sağlayan kurallar kümesidir. Kod, kodon olarak adlandırılan üç nükleotitlik diziler ile amino asitler arasındaki ilişkiyi tanımlar. Bir nükleik asit dizisindeki üçlü kodon genelde tek bir amino asidi belirler (ancak bazı durumlarda farklı konumlarda bulunan aynı kodon üçlüsü, çevredeki bağlamla ilişkili olarak iki farklı amino asidi kodlayabilir). Genlerin çok büyük çoğunluğu aynı kodla şifrelendiği için (bkz. RNA kodon tablosu), özellikle bu koda kuralsal veya standart genetik kod olarak değinilir, ama aslında pek çok kod varyantı vardır. Yani, 
standart genetik kod evrensel değildir. Örneğin, insanlarda, mitokondrilerdeki protein sentezi kuralsal koddan farklı bir genetik koda dayalıdır.
Canlılardaki genetik bilginin yalnızca genetik kod aracılığıyla depolandığı zannedilmemelidir. Tüm organizmaların DNA'sında düzenleyici diziler, genler arası diziler, kromozomal yapı bölgeleri bulunur, bunlar fenotipe büyük oranda katkıda bulunsa da kodon-amino asit ilişkisinden daha farklı kurallar ile etkilerini gösterirler (bakınız epigenetik).
Genetik kodun çözülmesi

DNA'nın yapısı James Watson, Francis Crick, Maurice Wilkins ve Rosalind Franklin tarafından çözüldükten sonra proteinlerin şifrelenmesinin esasını anlamak için ciddi çalışmalar başladı. George Gamow, 20 standart amino asidin kodlanabilmesi için üç harfli bir şifrenin olduğunu önerdi, çünkü 4n'yi en az 20'ye eşit kılan en küçük tam sayı n, 3'dür.
Kodonların üç DNA bazından oluştuğu ilk defa Crick, Brenner ve arkadaşları deneyinde gösterildi. İlk kodon 1961'de ABD Millî Sağlık Enstitüsü'nde (NIH'de) bulunan Marshall Nirenberg ve Heinrich J. Matthaei tarafından çözüldü. Hücresiz bir sistem kullanarak bir poli-urasil molekülünün (yani UUUU... dizisini) çevirisini gerçekleştirdiler ve keşfettiler ki sentezledikleri polipeptit sadece fenilalanin amino asidinden oluşmaktadır. Bu polifenilalanin bulgusundan UUU kodonunun fenilalanin amino asidini kodladığını çıkarsadılar. Bu çalışmayı sürdürerek Nirenberg ve Philip Leder  genetik kodun üçlü doğasını ortaya çıkarıp standart genetik koddaki kodonları çözdüler. Bu deneylerde çeşitli mRNA kombinasyonları, üzerinde ribozomlar bulunan bir filtreden geçirilmekteydi. Her bir tekrarlayan üçlü dizisi, özgül taşıyıcı RNA moleküllerinin ribozoma bağlanmasına neden oluyordu. Leder ve Nirenberg bu yolla 64 kodondan 54'ünün dizilerini buldular.
Bunu takiben, Gobind Khorana'nın çalışmaları kodon geri kalanını tanımladı ve kısa süre sonra Robert W. Holley, çeviriyi mümkün kılan adaptör molekül olan taşıyıcı RNA'nın yapısını çözdü. Bu çalışma, Severo Ochoa'nın daha evvelki çalışmalarına dayanmaktaydı; Ochoa, RNA sentezinin enzimolojisi üzerindeki çalışmalarından dolayı 1959'da Nobel ödülü almıştı. 1968'de Khorana, Holley ve Nirenberg çalışmalarına için Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülünü kazandılar.
RNA kodon tablosu

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Ala/A | GCU, GCC, GCA, GCG | Leu/L | UUA, UUG, CUU, CUC, CUA, CUG |
| Arg/R | CGU, CGC, CGA, CGG, AGA, AGG | Lys/K | AAA, AAG |
| Asn/N | AAU, AAC | Met/M | AUG |
| Asp/D | GAU, GAC | Phe/F | UUU, UUC |
| Cys/C | UGU, UGC | Pro/P | CCU, CCC, CCA, CCG |
| Gln/Q | CAA, CAG | Ser/S | UCU, UCC, UCA, UCG, AGU, AGC |
| Glu/E | GAA, GAG | Thr/T | ACU, ACC, ACA, ACG |
| Gly/G | GGU, GGC, GGA, GGG | Trp/W | UGG |
| His/H | CAU, CAC | Tyr/Y | UAU, UAC |
| Ile/I | AUU, AUC, AUA | Val/V | GUU, GUC, GUA, GUG |
| BAŞLAMA | AUG | DURDURMA | UAG, UGA, UAA |
Belirgin özellikler > Dizinin okuma çerçevesi

Bir kodon çevirinin başladığı ilk nükleotit ile tanımlanır. Örneğin GGGAAACCC dizisi, eğer ilk bazdan  itibaren okunursa, GGG, AAA ve CCC kodonlarından oluşur; ve eğer ikinci bazdan itibaren okunursa GGA ve AAC kodonlarından, eğer üçüncü bazdan itibaren okunursa GAA ve ACC kodonlarından oluşur (kısmî kodonlar göz ardı edilmiştir). Dolayısıyla her dizi üç farklı okuma çerçevesi ile okunabilir, her biri farklı amino asit dizileri üretir (verilen örnekte, sırasıyla, Gly-Lys-Pro, Gly-Asp veya Glu-Thr). Çift iplikli DNA ile 6 olası okuma çerçevesi vardır, üçü bir iplik üzerinde ileri yönde, üçü öbür iplikte ters yöndedir.
Bir protein dizisinin çevirisinin yapıldığı asıl çerçeve başlama kodonu tarafından belirlenir, bu genelde mRNA disindeki ilk AUG kodonudur. Üçün katı olmayan  sayıda nükleotidin eklenmesi veya çıkmasına neden olan mutasyonlar, okuma çerçevesini bozar, bu tip mutasyonlara okuma çerçeve kayma mutasyonu denir. Bu mutasyonlar, ortaya çıkan proteinin işlevini bozabilir (eğer protein oluşabilirse) ve bu yüzden canlı hücrelerdeki protein kodlayıcı dizilerde ender görülürler. Çoğu zaman bu kötü oluşmuş proteinler proteolitik yıkıma yollanırlar. Ayrıca, bir çerçeve kayma mutasyonu yüksek olasılıkla bir dur kodonunun okunmasına neden olur, bu da proteini erken sonlandırır. Çerçeve kayma mutasyonlarının kalıt olma enderliğinin bir nedeni, eğer çevrilen protein selektif şartlarda büyümek için gerekli ise, işlevsel bir proteinin yokluğunun organizma için ölümcül olabilmesidir.
Belirgin özellikler > Başlama ve durma kodonları

Çeviri, bir zincir başlama kodonu ile başlar. Dur kodonundan farklı olarak, bu kodon çevirinin başlaması için yeterli değildir. Civardaki diziler (örneğin E. coli'de Shine-Dalgarno dizisi) ve başlama faktörleri de başlama için gereklidir. En yaygın başlama kodonu AUG'dir, bu kodon metiyonin olarak veya bakterilerde formilmetiyonin olarak çevirilir.
Üç dur kodonuna adlar verilmiştir: UAG, amber, UGA, opal ve UAA, okra (İng. ochre). Amber adı, onu keşfeden Richard Epstein ve Charles Steinberg tarafından, arkadaşları Harris Bernstein anısına verilmişti, çünkü soyadı Almanca "amber" (kehribar rengi) anlamına gelmekteydi. Ardından, diğer dur kodonları, renk temasını sürdürmek için "okra" (koyu sarı) ve "opal" olarak adlandırıldı. Dur kodonları "bitiş" veya "anlamsız" kodon olarak da adlandırılırlar. Bitiş kodonları, kendilerine bağlanacak bir tRNA'nın yokluğu nedeniyle bağlanan salma faktörleri (İng. release factor)  büyüyen polipeptit zincirinin ribozomdan serbest bırakılmasını neden olur.
Standart genetik kodun çeşitlemeleri

Standart kodda ufak variyasyonların olduğu tahmin edilmiş olmakla beraber,
bunların keşfedilmesi 1979'u buldu. O yıl, insan mitokondri genleri üzerinde çalışan araştırmacılar mitokondrilerin alternatif bir kod kullandığını buldular. O zamandan beri alternatif mitokondrial genetik kodlar dahil olmak üzere pek çok başka varyant bulunmuştur, Bazı faklılıklar ufaktır, örneğin mikoplazmalarda UGA triptofan olarak çevrilir. Bazı ender durumlarda bazı proteinlerin o türde normal olarak kullanılmayan alternatif başlama kodonları kullanabildiği bulunmuştur.
Bazı proteinlerde standart dur kodonunun yerine standart olmayan amino asitler gelir, bunun belirleyicisi mRNA'da bu kodonun yakınında bulunan sinyal dizileridir: UGA selenosistein kodlar, UAG de pirolizin kodlar. Selenosistein ve pirolizin artık 21. ve 22. standart amino asit olarak sayılmaktadır. Genetik koddaki varyasyonların ayrıntıları NCBI web sitesinde11 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. görülebilir.
Bu farklılıklara rağmen tüm bilinen kodlar büyük benzerlikler gösterirler ve tüm organizmalarda işleyen temel mekanizma aynıdır: üç bazlı kodonlar, tRNA, ribozomlar, kodonların okunma yönü ve nükleotit dizisinin üçer harfler olarak okunup bir amino asit dizisi olarak sentezlenmesi.
Genetik kodun kökeni hakkında teoriler

Çeşitliliklere rağmen tüm hayat biçimleri tarafından kullanılan genetik kodlar çok benzerdir. Dünyadaki yaşam tarafından kullanılan genetik kodun yanı sıra pek çok başka genetik kod da olabileceğine göre, mevcut kodun yaşamın oluşum tarihinin en başlarında oluşmuş olması evrim teorisi bakımından muhtemeldir. Taşıyıcı RNA'nın filogenetik analizi, mevcut aminoasil tRNA sentetazlar grubundan oluşumundan önce tRNA'ların evrimleşmiş olduğunu önermektedir.
Genetik kod, kodonların rastgele amino asitlere atamasından ibaret değildir. Örneğin, aynı biyosentetik yolak üzerinde yer alan amino asitlerin kodonlarının ilk bazı aynı olmak eğilimlidir, ve benzer fiziksel özellikleri olan amino asitlerin kodonları da benzerdir.
Genetik kodun evrimine dair teorilerde üç ana tema vardır:
Aptamer deneyleri bazı amino asitlerin kendilerini kodlayan baz üçlülerine karşı seçici bir bağlanma afinitesine sahip olduğunu göstermiştir. Bu bulgunun önerdiği görüş, tRNA ve ilişkili enzimler içeren mevcut karmaşık çeviri mekanizmasının sonradan meydana gelen bir gelişme olduğu, orijinde protien dizilerinin doğrudan baz dizileri üzerinde kalıplandığıdır.
Standart modern genetik kod daha evvelki basit bir koddan, bir "biyokimyasal genişleme" yoluyla türemiştir. Buradaki fikir, en eski (primordiyal) yaşamın yeni amino asitleri keşfettikçe (örneğin bunlar metabolizma ürünleri olmuş olabilir) bunları genetik kodlama mekanizmasına dahil ettiğidir. Günümüze kıyasla geçmişte daha az sayıda farklı amino asit olduğuna dair pek çok dolaylı delil olsa da, amino asitlerin genetik koda hangi sırayla dahil olduğuna dair ayrıntılı hiptezler çok daha tartışmalı olmuştur.
Doğal seleksiyon, mutasyonların etkisini en aza getirecek yönde kodon atamalarına yol açmıştır.