Alerjik rinit
Tedavi

1) Alerjenden Kaçınma: Mevsimsel alerjik reaksiyonlar için alerjenlerden uzak durmak, semptomları kontrol altına almak için ekonomik ve etkili bir yöntemdir. Polen mevsimi haricinde belirtilerin ortadan kalkması, bu yaklaşımın başarısını ortaya koymaktadır. Ancak, toz akarlarının neden olduğu alerjik rinitte alerjen kaçınmanın etkinliğini doğrulayan yeterli bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Alerjik rinit belirtilerini artırabilecek duman ve araç egzozu gibi zararlı maddelerden uzak durulması önemlidir. Eğer evcil hayvanlar tetikleyici bir faktörse, bu hayvanlarla temasın azaltılması veya tamamen engellenmesi tavsiye edilmektedir. Evcil hayvanların yatak odasından uzak tutulması, kıyafetlerin yüksek sıcaklıklarda yıkanması ve ev temizliğine özen gösterilmesi alınabilecek diğer önlemler arasındadır. Çocuklar ve gençler için hem sigara içmenin hem de pasif sigara dumanına maruz kalmanın önlenmesi büyük önem taşır çünkü bu durum alerjik rinit ve diğer alerjik hastalıkların gelişme riskini artırabilir. Alerjenlerden kaçınmak tedavi yöntemlerinde önemli bir adım olsa da alerjenlerden kaçınmak her zaman mümkün değildir. Bu yüzden bazı tedavi seçeneklerine ihtiyaç duyulur .
2) Ağızdan alınan antihistaminikler: Antihistaminikler, alerjik rinit tedavisinde sıkça kullanılan ilaçlardır. Birinci kuşak antihistaminikler, 1940'lı yıllardan itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Ancak bu ilaçlar uyku hali, dikkat dağınıklığı ve koordinasyon sorunları gibi yan etkilere yol açabilir. Bu durum, günlük yaşamı olumsuz etkileyebilir ve kullanımda bazı kısıtlamalar yaratabilir .
Daha sonraki yıllarda geliştirilen ikinci kuşak antihistaminikler, merkezi sinir sistemi üzerindeki etkileri azaltacak şekilde tasarlanmıştır. Bu ilaçlar, birinci kuşaklara kıyasla daha az uyku yapıcıdır ve günlük aktiviteleri genellikle etkilemez .
Ağızdan alınan antihistaminikler, burun akıntısı, hapşırma ve burun kaşıntısı gibi belirtileri hafifletmede oldukça etkilidir. Ancak burun tıkanıklığını gidermede daha az başarılıdır. Çocuklar için de güvenli ve etkili olduğu belirtilmiştir .
Geçmişte kullanılan terfenadin ve astemizol gibi bazı ikinci kuşak antihistaminikler, kalp ritminde sorunlara neden olabileceği için artık yaygın olarak reçete edilmemektedir. Bu tür ilaçlar bazı diğer ilaçlarla etkileşime girdiğinde risk artabileceği için dikkatli olunması gerekmektedir. Özellikle karaciğer ya da böbrek sorunları olan kişilerde, ilaç kullanımı konusunda bir doktorun önerisi alınmalıdır .
3) Burun içi antihistaminikler: Burun içi antihistaminikler de alerjik rinit tedavisinde kullanılabilir. Bu ilaçlar, burun kaşıntısı, hapşırma ve burun akıntısını hafifletmekte etkilidir. Ancak, burun tıkanıklığına karşı daha az etkili olabilirler ve göz semptomları üzerinde bir etkileri yoktur. Günde iki kez kullanılan burun içi azelastin, ağız içi antihistaminiklere yanıt vermeyen hastalarda semptomları iyileştirebilir. Bu tedavi bazen hafif uyku hali ve metalik tat gibi yan etkiler gösterebilir .
4) Burun içi kortikosteroidler: Burun içi kortikosteroidler, alerjik rinit tedavisinde etkili ilaçlardır. Bu ilaçlar, burundaki iltihaplanmayı azaltarak alerji belirtilerini hafifletir ve genellikle az yan etki gösterir. Genel olarak güvenli kabul edilmektedir
Bu ilaçlar, alerjiye yol açan maddelerin salınımını azaltır ve burun tıkanıklığı, akıntı, hapşırma gibi belirtileri hafifletir. Etkisi 7 saat içinde başlar ve 2 hafta içinde en yüksek seviyeye ulaşır. Burun tıkanıklığı başta olmak üzere, gözlerde kaşıntı ve sulanma gibi alerjik belirtileri de azaltır .
5) İmmünoterapi: İmmünoterapi de alerjik rinit hastalarında kalıcı semptomları hafifletmek için kullanılabilen tedavi yöntemi olarak öne çıkmaktadır. Bu tedavi, ilaç tedavilerine yeterli cevap vermeyen veya bu tedavileri kullanmada zorluk yaşayan hastalar için uygun bir seçenek olarak sunulmaktadır. Alerjik rinit tedavisinde immünoterapi olarak kullanılan iki temel yöntem bulunmaktadır: deri altı enjeksiyon immünoterapisi ve dil altı immünoterapisi .
Deri Altı Enjeksiyon İmmünoterapisi: Bu yöntem, hem mevsimsel hem de uzun süreli alerjik rinit tedavisinde etkili bir seçenektir. Özellikle polen alerjisi olan hastalarda mevsimsel alerjik rinit tedavisinde faydalıdır. Tedaviye haftada bir yapılan enjeksiyonlarla başlanır ve tedavi süresi içinde 3-5 yıl boyunca daha seyrek aralıklarla, 4-6 haftada bir doz uygulamasına geçilir .
Dil Altı İmmünoterapisi: Evde uygulanabilen pratik bir tedavi seçeneği sunar. Bu yöntem, özellikle mukozal semptomları hedef alır ve genellikle daha az yan etkiye sahiptir. Dolayısıyla daha güvenlidir. Ancak, etkinlik açısından deri altı enjeksiyonlarına göre biraz daha düşük olabilir .