Kuvvetler ayrılığı
Kuvvetler ayrılığı modellerinin temel görünümleri ve mukayeseleri > Tipik kollar > Üç kuvvetliler > Türkiye

Yasama (TBMM)

Yürütme (Cumhurbaşkanı)

Yargı (Bağımsız ve Tarafsız Mahkemeler)
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 7. Maddesine göre; "Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez." Madde 75 TBMM'nin kuruluş esaslarını, Madde 87 Görev ve Yetkileri'ni açıklamaktadır.
Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak,
Bakanlar Kurulunu ve bakanları denetlemek,
Bakanlar Kuruluna belli konularda Anayasanın 87. maddesine dayanarak Kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek,
Bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek,
Para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek,
Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak,
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilânına karar vermek,
Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir.
— Cumhurbaşkanı:
Yasama ile ilgili görev ve yetkileri:
Gerekli görmesi durumunda TBMM açılış konuşması yapmak,
Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj vermek.
Gerektiğinde TBMM'ni toplantıya çağırmak,
Yasaları yayımlamak,
Yasaları tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye göndermek,
Gerekli görmesi halinde Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları halkoyuna sunmak,
Kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin, TBMM İçtüzüğünün tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasaya şekil ve esas bakımından aykırı oldukları gerekçesi ile Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açmak,
Kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarmak,
Yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarmak.
Yürütme ile ilgili görev ve yetkilerinden bazıları
Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son vermek,
Bakanlar Kuruluna başkanlık etmek veya Bakanlar Kurulunu başkanlığı altında toplantıya çağırmak,
Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son vermek,
Yabancı devletlere Türk Devleti'nin temsilcilerini göndermek, yabancı devlet temsilcilerini kabul etmek,
Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak,
TBMM adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığı'nı temsil etmek,
Genelkurmay Başkanını atamak,
Devlet Denetleme Kurulu üyelerini ve başkanını atamak,
Üniversite rektörlerini seçmek.
Yargı ile ilgili görev ve yetkilerinden bazıları
Anayasa Mahkemesi üyelerini seçmek,
Danıştay üyelerinin 1/4'ünü seçmek,
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ve Vekilini seçmek,
Askerî Yargıtay üyelerini seçmek,
Askerî Yüksek İdare Mahkemesi üyelerini seçmek,
Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyelerini seçmek.
— Bakanlar Kurulu ve Cumhurbaşkanı
Anayasanın 106. maddesi Bakanlar Kurulunun kuruluşunu açıklamaktadır. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Cumhurbaşkanınca atanır. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa üyelikleri sona erer.
Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulunun başkanı olarak, Bakanlıklar arasında işbirliğini sağlar ve hükûmetin genel siyasetinin yürütülmesini gözetir. Bakanlar Kurulu, bu siyasetin yürütülmesinden birlikte sorumludur.
Bakanlar Kurulu, cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlardan oluşur,
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilebilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanınca atanır,
Bakanlar Kurulunun çalışma usullerini düzenleyen bir yasa yoktur,
Anayasa Mahkemesi; Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hakimler ve Savcılar Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Anayasanın 148. maddesine göre Yüce Divan sıfatıyla yargılayabilir,
Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulunun başı olarak bakanlıklar arasındaki uyumu sağlar,
TBMM, çıkaracağı bir yasayla Bakanlar Kuruluna Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi tanıyabilir,
Bakanlıkların görev ve yetkileri TBMM'nin çıkaracağı yasayla düzenlenir.
Bakanlar kurulu, yürütmenin faaliyetlerinden dolayı siyasi olarak TBMM'ye, görevleri sırasında işledikleri suçlardan ötürü cezai olarak Yüce Divan'a karşı ve diğer yandan hukuki olarak sorumludur. Hukuki sorumluluk gereği yürütmenin işlem ve eylemlerine karşı yargıya başvurularak işlemlerin iptali ve zararların temini talep edilebilir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 138. maddesi yargı bağımsızlığını, 139. maddesi hakim ve savcılık teminatını güvence etmektedir. Esasen mahkemelerin bağımsızlığı ile yargıçların bağımsızlığı eş anlamlıdır. Yargı yetkisi, hukuk devletinin temel kurumlarından olduğu için her türlü baskı ve etkiden uzak biçimde yürütülmelidir.
Anayasa Mahkemesinin görevleri
İptal davası açmak; kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin, meclis içtüzüğünün anayasaya uygunluğunu denetlemek,
Yüce Divan sıfatı ile;
Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hakimler ve Savcılar Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak
Parti kapatma davaları,
Yargıtay Başkanlığı (Adli yargı) görevleri
Hukuk ve ceza mahkemeleri uyuşmazlıklarına bakmak,
Sulh Hukuk Mahkemeleri temyiz mercii
Asliye Hukuk Mahkemeleri temyiz mercii
Sulh Ceza Mahkemeleri temyiz mercii
Asliye Ceza Mahkemeleri temyiz mercii
Ağır Ceza Mahkemeleri temyiz mercii
Danıştay Başkanlığı (İdari yargı) görevleri
Yürütme ve idarenin hukuka aykırı işlemlerini iptal etmek,
İdare mahkemelerinin temyiz mercii,
Vergi mahkemelerinin temyiz mercii,
Bölge idare mahkemelerinin temyiz mercii,
Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları hakkında görüş bildirmek.
Askeri Yargıtay Başkanlığı
Askerî Yüksek İdare Mahkemesi
Sayıştay Başkanlığı