stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ISO 10002
ISO 10002 Standard Maddeleri

1 Kapsam
2 Atıf yapılan standartlar ve/veya dokümanlar
3 Terimler ve tarifler
3.1 Şikayetçi 
3.2 Şikayet 
3.3 Müşteri
4 Kılavuzluk prensipleri
4.1 Genel 
4.2 Görünürlük 
4.3 Erişilebilirlik 
4.4 Cevap verebilirlik 
4.5 Objektiflik 
4.6 Ücretler 
4.7 Gizlilik 
4.8 Müşteri odaklı yaklaşım 
4.9 Hesap verebilirlik 
4.10 Sürekli iyileştirme
5 Şikayetleri ele alma çerçevesi
5.1 Taahhüt 
5.2 Politika 
5.3 Sorumluluk ve yetki
6  Planlama ve Tasarım
6.1 Genel 
6.2 Hedefler 
6.3 Faaliyetler 
6.4 Kaynaklar
7 Şikayetleri ele alma prosesinin çalıştırılması
7.1 İletişim 
7.2 Şikayetin alınması 
7.3 Şikayetin takip edilmesi 
7.4 Şikayetin alındığının bildirilmesi 
7.5 Şikayetin ilk değerlendirmesi 
7.6 Şikayetlerin araştırılması 
7.7 Şikayetlere cevap verme 
7.8 Kararın bildirilmesi 
7.9 Şikayetin kapatılması
8 Sürdürme veya iyileştirme
8.1 Bilginin toplanması 
8.2 Şikayetlerin analizi ve değerlendirilmesi 
8.3 Şikayetleri ele alma prosesi ile ilgili memnuniyet 
8.4 Şikayetleri ele alma prosesinin izlenmesi 
8.5 Şikayetleri ele alma prosesinin tetkiki 
8.6 Şikayetleri ele alma prosesini yönetimin gözden geçirmesi 
8.7 Sürekli iyileştirme
Cermen-Roma savaşları

| g t Cermen-Roma savaşları |
| --- | --- |
Kimberek Savaşı (MÖ 113 - MÖ 101) Noreya  Burdigala  Arausio  Aquae Sextiae  Vercellae Galya Savaşları (MÖ 58 - MÖ 57) Vosges  Sabis Clades Lolliana (16 BC) Germania'ya erken dönem Roma seferleri (MÖ 12 - MS 16) Arbalo  Lupia Nehri  Teutoburg Ormanı  Pontes Longi  Idistaviso  Angrivarian Duvarı Markoman Savaşları (166-180) Carnuntum Germania'ya 230larda Roma seferleri Harzhorn Gotların Balkanlar'ı istilası (250-251) Nicopolis ad Istrum  Beroe  Philippopolis  Abritus Gotların Balkanlar'ı istilası (254) Selanik  Thermopylae Herulilerin Balkanlar'ı istilası (267-268) Naissus Alaman-Roma Savaşları Mediolanum  Benacus Gölü Placentia  Fano  Pavia  Lingones  Vindonissa  Durocortorum  Argentoratum  Solicinium  Campi Cannini Gotlar Savaşı (367-369) Noviodunum Gotlar Savaşı (376-382) Marcianopolis  Ad Salices  Dibaltum  Hadrianapolis  Hadrianapolis  Kuşatması  Konstantinopolis  Selanik Vizigotlar Savaşları Pollentia  Verona  Floransa  Fiesole  Roma  Massilia  1. Arelate  2. Arelate  Narbonne  Toulouse  Châlons  3. Arelate  Orleans  Déols  4. Arelate Vandalar Savaşları Ren  Nervasos Dağları  Tarraco  Hippo Regius  Carthage  Roma  Agrigentum  Korsika  Garigliano  Cartagena  Cap Bon Anglo-Sakson Savaşları Britonların iniltileri  Britanya'da Anglo-Sakson yerleşimi  Long Knives'ın ihaneti  Wippedesfleot  Mercredesburne  Mons Badonicus  Dyrham  Woden's Burg  Raith Vandallar Savaşı (533-534) Ad Decimum  Tricamarum Gotlar Savaşı (535-554) Panormus  Napoli  Roma  Treviso  Verona  Faventia  Mucellium  Napoli  Roma  Roma  Sena Gallica  Taginae  Mons Lactarius
Bu, MÖ 113 ile MS 596 yılları arasında Romalılar ile çeşitli Germen kabileleri arasındaki savaşların listesidir. Bu savaşların doğası, Roma fethi, Cermen ayaklanmaları ve daha sonra Roma İmparatorluğu'nda MÖ 2. yüzyılın sonlarında başlayan Germen istilaları arasında zaman içinde değişiklik gösterdi. Çatışmalar dizisi, Batı Roma İmparatorluğu'nun nihai çöküşüne yol açan bir faktördü.
Seferlerin listesi

Kimberek Savaşı (MÖ 113 - MÖ 101)
Noreya Muharebesi (112 BC)
Agen Muharebesi (107 BC)
Arausio Muharebesi (105 BC)
Aquae Sextiae Muharebesi (102 BC)
Vercellae Muharebesi (101 BC
Vosges Muharebesi (58 BC)
Sabis Muharebesi (57 BC)
Clades Lolliana (MÖ 16)
Germania'ya erken dönem Roma seferleri (MÖ 12 - MS 16)
Arbalo Muharebesi (11 BC)
Lupia Nehri Muharebesi (11 BC)
Teutoburg Ormanı Muharebesi (9 AD)
Germanicus'un Cermenlere (Marsi) karşı ilk seferi (14)
Germanicus'un Cermenlere (Chatti) karşı ikinci seferi (15)
Germanicus'un Cermenlere (Bructeri) karşı ikinci seferi (15)
Pontes Longi Muharebesi (15)
Idistaviso Muharebesi (16)
Angrivarian Duvarı Muharebesi (16)
Germanicus'un Cermenlere (Chatti) karşı üçüncü seferi (16)
Baduhenna Korusu Muharebesi (28)
Batavi ayaklanması (69-70)
Domitianus'un Cermenlere (Chatti) karşı seferi (82)
Markoman Savaşları (166-180)
Carnuntum Muharebesi (170)
Üçüncü Yüzyıl Krizi (235-284)
Harzhorn Muharebesi (c. 235)
Nicopolis ad Istrum Muharebesi (250)
Beroe Muharebesi (250)
Philippopolis Muharebesi (250)
Abritus Muharebesi (251)
Selanik Kuşatması (254)
Thermopylae Muharebesi (254)
Mediolanum Muharebesi (259)
Augusta Vindelicorum Muharebesi (260)
Mainz Kuşatması (268)
Benacus Gölü Muharebesi (268)
Naissus Muharebesi (269)
Placentia Muharebesi (271)
Fano Muharebesi (271)
Pavia Muharebesi (271)
Lingones Muharebesi (298)
Vindonissa Muharebesi (298)
Konstantin'in Cermen ve Sarmat seferleri (306-336)
Senonae Kuşatması (356)
Autun Kuşatması (356)
Durocortorum Muharebesi (356)
Brumath Muharebesi (356)
Argentoratum Muharebesi (357)
Solicinium Muharebesi (367)
Büyük Komplo (367-368)
Noviodunum Muharebesi (369)
Gotlar Savaşı (376-382)
Marcianopolis Muharebesi (376)
Ad Salices Muharebesi (377)
Dibaltum Muharebesi (377)
Hadrianapolis Muharebesi (378)
Hadrianapolis Kuşatması
Konstantinopolis Muharebesi
Selanik Muharebesi (380)
Argentovaria Muharebesi (378)
Selanik Katliamı (390)
Frigidus Muharebesi (394)
Gotlar Savaşı (401-403)
Asti Kuşatması (402)
Pollentia Muharebesi (402)
Verona Muharebesi (403)
Fiesole Muharebesi (406)
Moguntiacum Muharebesi (406)
Ren Geçişi (406)
Roma'nın Yağmalanması (410)
Hippo Regius Kuşatması (430-431)
Narbonne Muharebesi (436)
Vicus Helena Muharebesi (y. 448)
Katalon Muharebesi (451)
Aquileia'nın Yağmalanması (452)
Roma'nın Yağmalanması (455)
Aylesford Muharebesi (455)
Órbigo Muharebesi (456)
Arelate Muharebesi (458)
Cartagena Muharebesi (461)
Orleans Muharebesi (463)
Bassianae Muharebesi (468)
Cap Bon Muharebesin (468)
Bolia Muharebesi (469)
Déols Muharebesi (c. 469)
Ravenna Muharebesi (476)
Soissons Muharebesi (486)
Isonzo Muharebesi (489)
Verona Muharebesi (489)
Adda Nehri Muharebesi (490)
Vandallar Savaşı (533-534)
Ad Decimum Muharebesi (533)
Tricamarum Muharebesi (533)
Gotlar Savaşı (535-554)
Napoli Kuşatması (536)
Roma Kuşatması (537-538)
Treviso Muharebesi (541)
Verona Kuşatması (541)
Faventia Muharebesi (542)
Mucellium Muharebesi (542)
Napoli Kuşatması (543)
Roma'nın Yağmalanması (546)
Roma Kuşatması (549-550)
Sena Gallica Muharebesi (551)
Taginae Muharebesi (552)
Mons Lactarius Muharebesi (553)
Volturnus Muharebesi (554)
Bizans-Lombard savaşları (568-750)
Khloe Kay

| Khloe Kay |
| --- | --- |
Doğum: 4 Ekim 1995 (29 yaşında) Las Vegas, Nevada, ABD
Boyu: 1,63 m (5 ft 4 in)
Kilosu: 55 kg (121 lb)
Göz rengi: Kahverengi 
Saç rengi: Kahverengi saç 
Film sayısı: 227 (IAFD)

Resmî sitesi
IMDb'de Khloe Kay
IAFD'de Khloe Kay
Adultfilmdatabase'de Khloe Kay
Khloe Kay (d. 4 Ekim 1995; Las Vegas, Nevada) Amerikalı trans pornografik film oyuncusu.
Hayatı

Khloe Kay, 4 Ekim 1995 tarihinde Las Vegas, Nevada'da dünyaya geldi.
2018 yazında yetişkin film endüstrisindeki ilk resmi çıkışını Christian XXX ile yaptı.
Ödülleri

| AVN Ödülleri (3)> Sonuç | AVN Ödülleri (3)> Yıl | AVN Ödülleri (3)> Kategori | AVN Ödülleri (3)> Yapım | AVN Ödülleri (3)> Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Kazandı | 2021 | Best Transgender Group Sex Scene | Transfixed 6 |  |
| Kazandı | 2021 | Best Transgender One-on-One Sex Scene | The TS Life 2 |  |
| Kazandı | 2023 | Best Trans Group Sex Scene | The Cum Sauna |  |
| XBIZ Ödülleri (1)> Sonuç | XBIZ Ödülleri (1)> Yıl | XBIZ Ödülleri (1)> Kategori | XBIZ Ödülleri (1)> Yapım | XBIZ Ödülleri (1)> Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Kazandı | 2025 | Best Sex Scene - Trans | Gorgons And Goddesses |  |
Enoksaparin sodyum

Lovenox markası altında satılan enoksaparin sodyum, pıhtılaşma önleyici bir ilaçtır. Hamilelik sırasında ve belirli ameliyat türlerini takiben derin ven trombozu (DVT) ve pulmoner emboliyi (PE) tedavi etmek ve önlemek için kullanılır. Akut koroner sendrom (AKS) ve kalp krizi geçirenlerde de kullanılır. Derinin hemen altına veya damar içine enjeksiyon yoluyla verilir. Hemodiyaliz sırasında da kullanılır.
Yaygın yan etkiler arasında kanama, ateş ve bacaklarda ödem vardır. Hamilelik sırasında kullanım bebek için güvenlidir. Enoksaparin, düşük moleküler ağırlıklı heparin ilaç ailesindendir.
Enoksaparin ilk olarak 1981 yılında yapılmış ve 1993 yılında tıbbi kullanım için onaylanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. Enoksaparin birkaç marka adı altında satılmaktadır ve jenerik ilaç olarak mevcuttur. Enoksaparin heparinden yapılır.
Enoksaparin sodyum (Clexane ve Clexane Forte), doğrudan domuz bağırsak mukozasından türetilen heparin benzil esterinin alkali depolimerizasyonuyla elde edilir. Heparin ve düşük molekül ağırlıklı heparin türevleri yaygın olarak kullanılan klinik antikoagülanlardır. Bu ilaçlar böbrek diyalizi, kardiyopulmoner baypas ve venöz tromboembolizm yönetimi gibi uygulamalarda tıp pratiği için kritik öneme sahiptir. Şu anda bu ilaçlar öncelikle domuz bağırsağından ve daha az sıklıkla sığır bağırsağından ve sığır akciğerinden olmak üzere hayvancılıktan elde edilmektedir. Tek baskın hayvan türü olarak domuza olan dünya çapındaki bağımlılık, bu kritik ilacın tedarik zincirini oldukça kırılgan hale getirmiş ve sığır dokularının kullanımının genişletilmesi de dahil olmak üzere bu ilaçların başka kaynaklarının aranmasına yol açmıştır. Birçok laboratuvar şu anda heparin ile domuz ve koyun dokularından hazırlanan düşük molekül ağırlıklı heparinler arasındaki benzerlikleri de incelemektedir. Şu anda düşük molekül ağırlıklı heparin olan enoksaparini hazırlamak için kullanılan bir işlem olan kimyasal β-eliminasyon yoluyla koyun heparininden hazırlanan düşük molekül ağırlıklı heparini karşılaştırmak üzere tasarlanmıştır. Yukarıdan aşağıya, aşağıdan yukarıya ve kompozisyonel analizler ve biyolojik analizler kullanılarak, koyun bağırsağından türetilen düşük molekül ağırlıklı heparinin enoksaparine çok benzediği gösterilmiştir. Dahası, üç fraksiyonlanmamış koyun ana heparininden hazırlanan yavru düşük molekül ağırlıklı heparinlerin kompozisyonları karşılaştırılmıştır. Koyun enoksaparinleri Lovenox ile benzer molekül ağırlığına ve in vitro antikoagülan aktivitelere sahipti olduğu gözlemlenmiştir. Domuz enoksaparini ile koyun düşük molekül ağırlıklı heparini arasında bazı disakkarit kompozisyonel, indirgeyici ve indirgeyici olmayan uçlardaki oligosakkarit kompozisyonel ve bozulmamış zincir kompozisyonel farklılıkları gözlemlenebilmiştir. Bu koyun ve domuz heparin ürünlerinin benzerliği, klinik öncesi değerlendirmelerinin ve nihayetinde klinik değerlendirmelerinin haklı olduğunu göstermektedir.
Anapa Kuşatması (1787)

| g t Rus-Çerkes Savaşı |
| --- | --- |
1763-1817 Mozdok'un Kuruluşu  Nartsane  I. Malka  I. Kizlyar  Grigoriopolis  II. Kizlyar  II. Malka  Tatartup  I. Anapa  II. Anapa  III. Anapa 1817-1856 Kalaus  IV. Anapa  Abın  Vixen Krizi  Lazarevski  Velyaminovski  Mihaylovski  Hosta  Navaginski 1856-1864 Qbaade  Ayrıca bakınız:  Çerkes Soykırımı  Çerkes Meclisi
| g t 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı |
| --- | --- |
 Kılburun  Özi (deniz)  Hotin  Özi (kuşatma)  Yılan Adası  Fokşani  Boze  İzmail (I)  Bender  Kerç  Tendra  İzmail (II)  Andıra  Anapa (Sefer - Kuşatma)  Maçin  Çiligra  Çamlıca  Portokale 
1787 Anapa Kuşatması, 1787'de Rusların Anapa kalesini ele geçirmek için başlattığı başarısız askeri seferdir.
Arka plan

Anapa kalesi, günümüzün Krasnodar Kray bölgesinde, Karadeniz kıyısında yer almaktadır. Yanında Bığurqal adında bir Çerkes yerleşimi vardı. Çerkesler Türklerle ticaret yapmak için Anapa Kalesi'ne geliyorlardı ve bu da bölge ekonomisine katkı sağlıyordu. Anapa yüzyıllar boyunca bu rolü üstlendi. Pek çok Türk, Rum ve Cenevizlinin Çerkesya ve Abhazya'dan mal ve köle satın almak için geldiği canlı bir ticaret merkeziydi. Kalenin başına bir Türk paşası vardı ve kalenin korumasının çoğunu Çerkes askerler oluşturuyordu.
Kale, 18. yüzyılın sonlarına gelindiğinde stratejik konumu nedeniyle Osmanlılar, Ruslar, Çerkesler, Kırım ve Nogaylar arasında bir savaş alanı haline geldi.
Bu dönemde Çeçen savaşçı ve İslam alimi olan İmam Mansur popülerliğini arttırarak halkı Rus ordusuna karşı savaşmaya çağırıyordu. Mansur, 1785'te Çerkesya ordularının başına geçti.
1787'de Osmanlılar, Ruslardan Kırım'ı boşaltmalarını ve Karadeniz yakınındaki topraklarından vazgeçmelerini talep etti. Rusya bunu bir savaş nedeni olarak gördü ve savaş ilan etti. Böylece 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı patlak verdi.
Bunun ardından İmam Mansur ordusuyla birlikte Anapa kalesine doğru yola çıkarak kaleyi savunmaya hazırlandı. Osmanlı padişahı hediye olarak bir saat ve dürbün göndererek Mansur'u Kafkas halkının lideri olarak tanıdı. Osmanlılar da İmam Mansur'a destek vermek üzere Trabzon Valisi Köse Mustafa Paşa'yı Anapa'ya gönderdi. Mansur, Osmanlı yürüyüşünü öğrendi ve onları karşılamaya gitti.
Sefer

Rus Çariçesi Katerina, Osmanlı kaleleri Tsemez ve Anapa'yı fethetmek için bir ordu gönderdi ve General Potemkin liderliğindeki 8.000 asker ve 35 toptan oluşan bir Rus kuvveti Anapa'ya doğru yürüdü.
Laba ile Urup nehri arasında bir yer olan Obun'da İmam Mansur Rus ordusuyla karşılaştı ve burada Jilehoy Muharebesi yaşandı. İmam Mansur'un kuvveti Çerkes, Çeçen ve Nogaylardan oluşan 7.000 askerden oluşuyordu. Mansur 20-22 Eylül tarihleri arasında Ruslarla savaştı. İmam Mansur'un kuvvetleri Ruslarla rekabet edemedikleri için geri çekildiler. Bu savaşın hemen ardından Potemkin Anapa'ya yürüdü ve 25 Eylül'de oraya ulaştı. Ruslar Anapa'nın terk edildiğini düşünüyordu; Ancak İmam, 300 kişilik bir müfrezeyle karanlığın altında Rus birliklerinin artçı birliklerine saldırdı. Mansur başta avantajı eline alsa da, iki saatlik bir savaşın ardından geri çekildi. Ruslar büyük kayıplar verdi.
Aynı gün General Radiyev ve birlikleri Kuban'ın ötesine çekilme emri aldı. Sefer ve kuşatma başarı ile sonuçlanmadı. Rus tarafında 200'e yakın kişi öldü, çok sayıda da yaralandı. Daha sonra 25 Eylül'de Potemkin, birliklere Kuban kıyılarına dönme emri verdi.
Bibliografi

Oztas, Ahmet (2013). A Page from the History of the North Caucasus: Imam Mansur Ushurma. EHESS. ss. 1-14.
Kutlu, Tarık (2005). Çeçen direniş tarihi [History of the Chechen resistance]. Anka Yayınları. ss. 1-637. ISBN 9789759044046.
Мусаев, Алаудин (2007). Шейх Мансур [Sheikh Mansur] (Rusça). ss. 68-69.
2024 UEFA Şampiyonlar Ligi finali

Maçın oynandığı Wembley Stadyumu
2024 UEFA Şampiyonlar Ligi finali, 2023-24 UEFA Şampiyonlar Ligi sezonunun şampiyonunu belirleyecek, toplamda 69. organizasyon UEFA Şampiyonlar Ligi adını aldıktan sonra ise 32. final karşılaşmasıdır. Karşılaşma 1 Haziran 2024'te İngiltere'nin Londra şehrindeki Wembley Stadyumu'nda oynanmıştır.
Takımlar

| Takım | Önceki oynadığı finaller (kalın:kazandığı yıl) |
| --- | --- |
 Borussia Dortmund: 2 (1997, 2013)
 Real Madrid: 17 (1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1962, 1964, 1966, 1981, 1998, 2000, 2002, 2014, 2016, 2017, 2018, 2022)
Finale giden yol

Not: Skor tablosunda finalistler ilk sırada yer almaktadır. (E: ev; D: deplasman).
Detaylar

Borussia Dortmund  v  Real Madrid
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Borussia Dortmund  | 0 - 2 |  Real Madrid |
|  | Rapor |   74' Carvajal   83' Júnior  |
Lidya

Libya ile karıştırılmamalıdır.
Lidya (Lidce: 𐤮𐤱𐤠𐤭𐤣𐤠 Śfarda, Grekçe: Λυδία Lȳdíā), Anadolu'da Tunç Çağı'nın sonlarından başlayarak MÖ 6. yüzyıla kadar hüküm süren Lidya medeniyetinin merkezini oluşturan tarihî bölge. Esas olarak Gediz Nehri ve Küçük Menderes vadilerini kapsayan, günümüzde yaklaşık olarak Manisa ve Uşak illerine denk gelen bölgedir. Lidya medeniyetinin tarih sahnesinden çekilmesinden sonra da Roma İmparatorluğu dönemine kadar bu isimle anılmıştır. Kuzeyinde Misya, güneyinde Karya, doğusunda Frigya, batısında ise İyonya bölgeleri bulunmaktadır.
Tarihçe > Köken ve ilk yıllar

Herodot MÖ 7. yüzyıl öncesinde Lidya Krallığı'nın iki ayrı hanedanlık tarafından yönetildiğini bildirir. Bu hanedanlıklardan ilki olan Heraklesoğulları, Herakles tarafından kurulmuştur. Yine Herodot, MÖ 1185'ten 680'e kadar 22 nesil, yani 505 yıl boyunca hüküm süren Heraklesoğullarından bahseder. MÖ 12. yüzyılın başlarında başa geçen bu hanedanın gerçekten tam Hitit ve Miken krallıklarının yıkıldığı politik olarak istikrarsız bir döneme rastladığı görülür. Heraklesoğulları krallarından birkaçının adı bilinse de bunlarla ilgili hikâyeler oldukça gerçek dışıdır ve soyağaçları ya da kronolojileri oluşturulamamaktadır.
Bir sonraki yönetim değişikliği de Yunan mitolojisinde yer alır. Heraklesoğullarına mensup son kralın adı kaynaklarda Kandaulis, Mirsilos ya da daha az olarak Sadyattis olarak geçer. Herodot'a göre Kandaulis karısını o kadar çok sevmektedir ki koruması Gigis'ten onun güzelliğini takdir etmesi için karısını çıplakken izlemesini ister. Gigis ilk başta bu öneriye karşı çıkmasına rağmen ısrarlarına dayanamaz ve kralın yatak odasına saklanır. Gigis'in odasındaki varlığını fark eden kralın karısı ona bir kesin uyarı vererek ya kendisinin öleceğini ya da kocasını öldürüp onun yerine tahta geçip bu durumdan kurtulabileceğini söyler. Gigis, Kral Kandaulis'i öldürmeyi tercih edip tahta geçer ve böylelikle yaklaşık beş kuşak sonra hanedanlığın bu yüzden cezalandırılacağı bir suç işlenmiş olur.
Dil ve yazı

Ana madde: Lidce
Hint-Avrupa kökenli olan Lidceyi konuşan Lidyalılar yerli Anadolu halkıdır. Lidyalıların kültürü, yine yerli Anadolu halkları olan komşuları Frigler ve Karyalılar ile benzeştiği gibi diğer komşusu Doğu Yunanları ile de benzerlik göstermektedir.
Antik çağ yazarlarına göre, Karia, Mysia ve Phryglerle akrabadırlar. Hint-Avrupalı bir dilleri olan Lydialılar'ın MÖ 2.Binde Batı Anadolu'da yaşadıklarıbilinmektedir. Diller hakkında yapılan çalışmalar sonucunda Lidyalılar'ın kökeninin Anadolu'da Tunç Çağlarına kadar uzandığı görülmektedir.
MÖ 6. yüzyılın başlarından itibaren Lidlerin de yazılı eserler vermeye başladıkları görülmektedir. Bu dil ve yazının çözümlenmesi Ludca-Aramice, Ludca-Grekçe gibi çift dilde yazılmış kitabeler aracılığı ile gerçekleşir. Hint-Avrupa kökenli bu dil, dil bilgisi özellikleri ve sözcük yapısı ile Eski Anadolu grubunda sınıflandırılır. Yine de pek çok sözcüğün anlamı hala bilinmeyen bu yazı 26 harften oluşmaktadır. Frig ve Likya yazılarına benzerlik gösteren Lidya dilindeki bu benzerlikleri Fenike ve Friglerle ilişkilere değil, o çağda Batı Anadolu'da oluşmaya başlayan yükselen düşünce sistemine bağlamak gerektiği düşünülmektedir.
Lidlerin MÖ 2. binyıl kökenleri hakkındaki araştırmalar henüz bir sonuca ulaşamamıştır. Adları Anadolu kökenli değildir ve "insanlar, halk" anlamına gelen Almanca "leute", Slavca "ljudije" gibi sözcükleri bünyesinde barındıran Hint-Avrupa kökenli eski Anadolu dil gruplarıyla onomastik etimoloji açısından ilişkilendirilebilir. Diğer taraftan dillerindeki Luvice etkisi Demir Çağı'nda şekillenmiş olabilir.
Lidce ile yazılmış belgeler azdır. Bunlar çoğunlukla mezar ve adak taşlarında, seramikler, mühürler ve sikkeler üzerindeki çizimlerde görülmektedir. Lidyalıların yazısı MÖ 3. yüzyıla kadar, Lidce ise MÖ 1. yüzyıla kadar varlığını sürdürmüştür.
Din

Lidya'nın erken tarihi tümüyle efsanelerle örülüdür. Gigis ve Kroisos gibi tarihî karakterler bile fantastik öykülerin parçası hâline gelmiştir. Lidya ile ilgili efsanelerde Tantalos, Pelops, Midas, Arakne ve Omfali gibi karakterlere rastlanır. Yunan mitolojisine göre, Tantalos'un oğlu Pelops Lidyalıdır. Pelops Yunanistan'a kaçar ve orada Olimpia yakınlarındaki Pisa'nın kralı olarak adını bu bölgeye verir. "Peloponez" adı buradan gelir. Pelops'un soyundan gelenler arasında Atreus, Thyestes, Agamemnon ve Menelaos gibi Yunan mitolojisinin önemli karakterleri vardır. Frig Kralı Midas kendisinde bulunan altın yapma özelliğini Sart Çayı'nda yıkanarak nehre aktarmıştır. Lidya kadınları Yunan mitolojisinde sık sık karşımıza çıkar. Arakne adlı Lidyalı kadın kendi dokuduğu kumaşlarla o kadar çok gurur duyar ki tanrıça Athena ile aşık atmaya kalkar. Buna sinirlenen Athena onun dokuduğu bütün kumaşları parçalayıp kadını da bir örümceğe çevirir. Bu efsane Lidya'nın dokumacılıktaki üstünlüğüne işaret eder.
Krallar

Ana madde: Lidya kralları listesi
Gigis'in Kandaulis'i öldürmesinin resmedildiği bir Orta Çağ tezhibi.
Satraplık hâlini alan Lidya'nın sınırlarını gösteren harita.
Lidya merkez bölgesini ve yayılım alanını gösteren Anadolu haritası.
Lidce yazılmış bir metin.
Toprağın pişirilmesi yoluyla imal edilen bir Lidya seramiği örneği.
Elektronun hammaddeleri altın ile gümüşün toplandığı Sart Çayı'ndan bir görünüm.
2024 Zhuhai araba saldırısı

11 Kasım 2024'te Zhuhai, Guangdong, Çin'deki Zhuhai Stadyumu spor merkezinde SUV sürücüsü, egzersiz pistindeki insanlara karşı araçla saldırdı. Saldırıda 35 kişinin öldü ve 43 kişi yaralandı. Daha sonra sürücü gözaltına alındı ve bıçakla kendine zarar verdikten sonra hastaneye gönderildi. Kişinin yakın zamanda boşanma davası sebebiyle saldırdığı düşünülüyor.
Saldırıyla ilgili videolar ve haberler internette sansürlendi ve saldırıyla ilgili ayrıntılar saldırının ertesi gününe kadar yayınlanmadı.
Saldırı, Mayıs 2014 Ürümqi saldırısı'ndan bu yana Çin'de gerçekleşen en ölümcül saldırıydı.
Saldırı

Ertesi gün Çin Uluslararası Havacılık ve Uzay Fuarı (Zhuhai Airshow) ve askeri hava gösterisine ev sahipliği yapacak olan Zhuhai'de güvenlik artırıldı.
Yaklaşık 19.48'de (GMT+8) 11 Kasım 2024'te bir saldırgan, yaklaşık 300 kişi Zhuhai Spor Merkezi koşu pistinde egzersiz yaparken 70-80 kilometre (43-50 mi) hızındaki bir SUV'u insanların üzerine sürdü. Bir görgü tanığı, sürücünün koşu pistinde döngü halinde sürdüğünü ve birçok kişiye çarptığını söyledi.
Spor merkezinin haritası, Sürücünün yürüyüş parkurundan geçtiği yol kırmızıyla işaretlenmiştir
Stealth teknolojisi

Lockheed F-117 Nighthawk düşük görünür savaş uçağı
PL-01 düşük görünür tank
Düşük görünürlük teknolojisi (LO teknolojisi) olarak da adlandırılan stealth teknolojisi, askerî taktikler, pasif ve aktif elektronik karşı önlemlerin bir alt disiplinidir. Personeli, uçakları, gemileri, denizaltıları, füzeleri, uyduları ve kara araçlarını radar, kızılötesi, sonar ve diğer tespit yöntemlerine göre daha az görünür yapmak için kullanılan bir dizi askerî teknoloji yöntemidir. Elektromanyetik spektrumun bu kısımları için askerî kamuflaj'a karşılık gelir. Bu teknoloji ile hayalet uçaklar, hayalet helikopterler, hayalet gemiler, hayalet araçlar geliştirildi.
Amerika Birleşik Devletleri'nde modern düşük görünürlük teknolojilerinin gelişimi 1958'de başladı. Sovyetler Birliği tarafından Soğuk Savaş sırasında Lockheed U-2 casus uçaklarının radar takibini önlemeye yönelik önceki girişimler başarısız olmuştu.
Tasarımcılar, uçaklar için radarlardan elektromanyetik radyasyon dalgalarını yeniden yönlendirerek algılamayı azaltma eğiliminde olan özel bir şekil geliştirmeye yöneldiler. Radyasyon emici malzeme de test edildi ve radar sinyallerini azaltmak veya engellemek için yapıldı.