Terni
Tarihçe

Şehrin M.Ö.7. yüzyılda Umbriyalılar tarafından kurulduğu ve M.Ö. 3. yüzyılda ise antik Romalılar eline geçtiği bilinmektedir. Antik Roma döneminde şehir İtalya'nın kuzey-güney anayolu Via Flamına üzerinde önemli bir municipium oldu. Antik Romalı döneminde şehrin adı "iki nehir arasında" anlamına gelen Interamna idi. Şehir antik Romalılarca çok imar edilmişti: önemli binalar, şehir surları, şu kemerleri ve şu yolları, tapınaklar, köprüler ve amfi-tiyatro bu dönemde yapılmıştı.
755'te barbar kavimleri göçleri sırasında Lombardlar tarafında ele geçirildikten sonra şehir önemi giderek kaybetmiştir. Speletto Dükalığı içinde önemsiz ikinci derecede bir kasabaya dönüştü. 1174'te Kutsal-Roma-Germen İmparatoru Frederik Barbarosa'nın İtalya'yı istilası sırasında Terni şehri bir Alman ordusu komutanı tarafından ele geçirilip yağmalanmıştır. Ondan sonraki yüzyılda Assisi'li Francis fakirlere yardım için dualarını yapmakta iken Terni yerleşkesini fakirliğin bir merkezi olarak anmıştır.
14. yüzyılda Terni şehri kendi kendini idare etmek için yeni bir anayasa ilan etti. 1353'te şehir surları onarılıp genişletildi. Fakat Orta Çağların son yüzyıllarında diğer İtalyan şehirlerinde olduğu gibi Terni de Nobili ve Banderari adları altında Guelfo'lar (kilise yanlışı) ve Ghibellino'lar (krallık yanlısı) arasındaki ikili mücadelelerine sahne oldu ve çok büyük ziyan gördü. Sonra Terni Papalık Devleti'nin egemenliği altına girdi.
1580'de yakında bulunan demir madenlerini işlemek için "Ferriera" adı verilen demir üretim fabrikası işletmeye açıldı ve böylece Terni'nin sonraki yüzyıllarda demir-çelik ve diğer ağır sanayinin merkezi olmasına yol açıldı.
Fakat 17. yüzyılda Terni hastalık, salgın ve açlıktan büyük iktisadi ve sosyal çöküntüye uğradı ve Terni'nın diğer dünya ve büyük dünya işleriyle çok alakalı Papalık Devleti'ne bağlı olması bu yörel çöküntünün devamına da bir neden oldu.
19. yüzyılda İtalya'nın bir ülke olarak tekrar ortaya çıkışı ve birleştirilmesi ve Terni çevresinde bulunan bol şu gücü nedeniyle şehir Sanayi Devrimi merkezi olarak ortaya çıktı. Yeni sanayiler olarak Terni'de İtalyan ordusuna silah sağlayan silah fabrikası ve atölyeleri; demir-çelik fabrikası; büyük döküm fabrikası; tarım aletleri fabrikaları; jut ve yünlü üretim fabrikaları kuruldu. Şehirde kurulan bir şirket, İtalya'nın hidroelektrik gücünü çalıştırmaya başladı. Şehirde kimya endüstirisi geliştirdi; endüstriyel gazlar ve sentetik kauçuk fabrikaları kurulup genişletildi.
1927'de Terni yeni kurulan Terni ili merkez şehri oldu.
İkinci Dünya Savaşı sırasında Terni şehrinin önemli sanayi merkezi olması dolayısıyla müttefik hava kuvvetlerinin büyük bombardımanına uğradı. 1944'te müttefikler eline geçene kadar Terni şehri ve sanayileri 108 hava bombardıman hücumuna hedef oldu ve büyük insan, bina ve malzeme zayiatı oldu. Bu nedenle İtalyan hükûmeti Terni şehrini İtalyan "Kahramanlık için Askeri Salıp" askeri madalyası ile taltif etti.
Fakat bu ziyanlara rağmen savaştan sonra Terni Umbria bölgesinin ve İtalya'nın önemli bir sanayi merkezi olma durumunu korudu. Ama 20. yüzyıl devam ettikçe bu sanayi temeli büyük değişikliklere sahne oldu Epeyce zaman Terni, şehre verilen "Çelik Şehri" lakabına hak kazandı. Fakat çelik sanayinin harpten sonra reorganizasyonu dolayıyla 1947-1952 döneminde 4.700 demir-çelik işçisi işini kaybetti ve bu 1980'li ve 1990'lı yıllarda çok derin sanayi reorganizasyonlara ilk perde oldu. Demir-Çelik önce Finsider sanayi olarak yeniden organize edildi ve 1980'li yıllarda sadece özel çelik üretimi kalmışken bu üretim kapasitesi Alman çok uluslu ThyssenKrupp'a devredildi. Bu süreç şehrin diğer sanayilerinde de görüldü. 1950'lerde vizkoz fabrikası kapandı; 1970'li yıllarda yünlü ve jut üretimi fabrikaları kayboldu. 1949'da kimya, petro-kimya, elektrokimya endüstrileri önce büyüdü sonra reorganizayona uğradı. Elektrik üretimi ve elektrik nakil sistemi devletleştirildi ve Terni bu endüstrinin merkezi olma niteliğini kaybetti. Silah Fabrikası sadece hafif silahlar üzerine uzmanlaştırıldı ve İtalyan ve NATO ülkeleri ordularına hafif silah sağlamaya devam etti.
1980'li yıllarda sonra Terni'de görülen en önemli ekonomik süreç eski sanayilerden kalan alanların nasıl yenileştilebileciği oldu ve Terni bu uğraşta epeyce başarı kazandı. Eski sanayi bölgesi olan "Bosco" yeni bir "medya merkezi" oldu; eski demir-çelik ve diğer fabrikalar stüdyo; müze ve diğer turistik hizmetler sağlamak için değiştirildi. Şehrin önemli ikincil sanayi sektörlerinin üçüncül hizmet sektörlerine dönüştürülme süreci hala devam etmektedir.