stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lars-Emil Johansen

| Lars-Emil Johansen> Grönland Başbakanı |
| --- | --- |
Görev süresi 18 Mart 1991 - 19 Eylül 1997
Yerine geldiği: Jonathan Motzfeldt
Yerine gelen: Jonathan Motzfeldt
Batı İskandinav Kurulu
Görev süresi 2015-2016
Yerine geldiği: Bill Justinussen
Yerine gelen: Bryndís Haraldsdóttir
Kişisel bilgiler
Doğum: 24 Eylül 1946(1946-09-24) Illorsuit
Lars-Emil Johansen (d. 24 Eylül 1946), Grönlandlı siyasetçi. Johansen, Amerika kıtasında Arktika'nın bir parçası konumunda olan ve coğrafî açıdan Kuzey Amerika'ya dâhil edilen ve Avrupa ülkesi Danimarka'ya bağlı bir bölge olarak kendi kendine yönetim hakkına sahip olan Grönland'da 1991'den 1997'ye kadar Grönland'ın ikinci başbakanı ve 2013'ten 2018'e kadar Inatsisartut'un sözcüsü olarak görev yapmıştır.
Johansen, 1987 ile 1997 yılları arasında Siumut siyasi partisinin başkanıydı ve 1979'da kuruluşundan bu yana Landsting'de oturuyordu. Landsting'in kurulmasından önce, 1973'ten itibaren Grönland'ı Danimarka Parlamentosu'nda temsil etti, 2001'de yeniden kazandığı ve 2011'e kadar elinde tuttuğu bir pozisyon. Ayrıca 2015'ten 2016'ya kadar Batı İskandinav Konseyi başkanıydı
Erken dönem

Qaasuitsup belediyesindeki Uummannaq yakınlarındaki küçük bir yerleşim yeri olan Illorsuit'te ticaret temsilcisi Kristian Johansen ve bölge ebesi Elisabeth Johansen'in oğlu olarak doğdu; annesi 1959'dan 1975'e kadar ilk kadın ülke konseyi üyesiydi.
1970 yılında Johansen, öğretmenlik eğitimini tamamladı ve ertesi yıl, Landsting'in kurulmasından önce Grönland'daki en güçlü yerel otorite olan Grönland ülke konseyine seçildi.
Danimarka Dannebrog Nişanı ve Norveç Kraliyet Liyakat Nişanı'nın yanı sıra iki tür Nersornaat, gümüş Nersornaat ve altın Nersornaat (Grönland Üstün Hizmet Madalyası) Komutanlığına atandı.
Norveç Yıldızı Şövalye Komutanı Dannebrog Nişanı.
Kurtuluş Camii

| --- | --- |
Kurtuluş Camii (2016)

Genel bilgiler
Durum: İbadete açık
Konum: Şahinbey, Gaziantep, Türkiye
Koordinatlar: 37°03′37″K 37°22′33″D﻿ / ﻿37.06028°K 37.37583°D﻿ / 37.06028; 37.37583
Başlama: 1892
Tamamlanma: 1893
Açılış: 1986 (cami olarak)
Mimar(lar): Sarkis Balyan
Teknik ayrıntılar
Malzeme: Taş, Ahşap

Eski Ermeni katedrali
Caminin 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında aldığı hasar
Kurtuluş Cami veya Antep Meryem Ana Kilisesi veya Surp Asdvadzadzin Katedrali (Ermenice: Սուրբ Աստուածածին Եկեղեցի Surp Asdvadzadzin Egeğedzi), Gaziantep'te 1893-1892 yılları arasında Ermeni kilisesi olarak inşa edilmiş, 1980'lerden beri cami olarak hizmet veren gotik üslupta bir ibadet yapısıdır.
Mimar Sarkis Balyan'ın eseri olan kilise binası, Gaziantep'te Ermeniler tarafından yapılmış en büyük yapılardandır. 1915 Ermeni Kırımı ve cumhuriyetin ilanından sonraki dönemde ibadete kapatılmış; 50 yıl kadar cezaevi olarak kullanıldıktan sonra 1980'lerde restore edilip cami olarak ibadete açılmıştır.
Geçmişi > İnşası ve kilise işlevinde kullanılması

Gaziantep'te yaşayan Ermenilerin ilk ibadet yeri, bugünkü yapının bulunduğu tepenin doğusundaki kayalık bölgede bulunan bir mağara idi. Zamanla mağaranın batı bölgesindeki kayalar oyulup üç tane sütun eklenerek bir kilise meydana getirilmişti. Rivayete göre Kudüs'e gitmekte olan Bali adına bir Ermeni, ibadetin mağarada yapıldığını görünce hac yolculuğundan vazgeçip  şehirde kalmış ve Osmanlı padişahının iznini alarak Meryem Ana adına bir kilise inşa etmiştir.
Meryem Ana Kilisesi, Gaziantep'in 17. yüzyıldaki ilk önemli Ermeni Kilisesi idi.  Zamanla tahribata uğrayan ve onarımlardan geçen Meryem Ana Kilisesi'nin yerine 1873 yılında yeni bir kilise yapılması karar verildi.
Yeni kilise Sultan II. Abdülhamid'in mimarı olan Osmanlı Ermenisi Sarkis Balyan tarafından planlandı ve Sarkis Taşçıyan tarafından inşa edildi. Osmanlı-Rus Savaşı ve salgın hastalıklar sebebiyle inşaat uzun sürdü; 1892'de tamamlandı. Taş işçiliği Sarkis Kadehçiyan tarafından yapıldı. Kilisenin çanı, Londra’da yaşayan Hrant Köşkeryan adlı bir Ermeni tarafından Brezilya’da yaptırıldı. Çan, Gaziantep Arkeoloji Müzesi'nde korunmaktadır.
1901 yılında kilisenin avlusuna çocukların eğitimi için bir okul inşa edildi. Keşiş Movses Zamgoçyan tarafından yaptırılan okul, Vartanyan Anaokulu adını taşır.
1915 Ermeni Soykırımının ardından boş kalan kilise binası; cumhuriyet devrinde ibadete kapandı.
Geçmişi > Cezaevi dönemi

1930-1980 arasında Adalet Bakanlığı'nın kullanımına tahsis edildi ve cezaevi olarak kullanıldı. Hapishane olduğu dönemde pencerelerine demir parmaklıklar eklendi ve bazı açıklıklar kapatıldı.
Geçmişi > Camiye dönüştürülmesi

Yapı 1980-1985 arasında  onarım görerek camiye dönüştürüldü ve Kurtuluş Camii adını aldı. Bu dönüşüm sırasında dört köşeli çan kulesinin bir kısmı yıkılıp, tek şerefeli silindirik bir yapıya dönüştürüldü. Daha sonraki tarihlerde ikinci bir minare yapıldı.
Geçmişi > Kültür varlığı olarak tescil edilmesi

Geleneksel mimari yapım tekniği örneği olması, dönemin yaşam şeklini aktarması ve geleneksel sokak dokusunu oluşturması bakımından önemli görülen yapı;  2017'de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edildi.
Geçmişi > 2023 depremi

Caminin kubbesi ve duvarları 2023 Gaziantep-Kahramanmaraş depremlerinde çöktü, minaresi ise kısmen yıkıldı.
Mimari özellikleri

1100  metrekare alan üzerinde kurulmuş, 31 metre yüksekliğinde gotik üslupta bir yapıdır. Etrafı duvarlarla çevriliş zemini taş bir avlu içerisinde yer alır. İkisi kuzey, ikisi güney, biri batıya bakan beş kapısı vardır.
Kesme taş ile yapılan duvarların üzerinde ilk iki sırada sivri kemerli pencereler, üst kısmında yuvarlak pencereler vardır. Malzeme olarak yöresel "keymıh", "havara" ve bazalt taşları kullanılmıştır. Mihrap, dikdörtgen bir niş şeklinde dışarıya çıkıntılıdır. Mihrap duvarında  üç sıra halinde pencere dizisi, alınlığın ortasında yuvarlak bir pencere bulunur. Yapının köşeleri, pencere silmeleri, yöresel siyah ve beyaz taşlardan yapılmıştır.
Üzeri kırma çatıyla örtülmüştür. Ana mekanın orta kısmı dairesel kasnaklı yüksek kubbelidir.
Konuyla ilgili yayınlar

Thomas A. Sinclair: Eastern Turkey. An Architectural and Archaeological Survey. Band 4. The Pindar Press, London 1990, s. 111
Demir, E. (2021). Ayintab'da Bir Cami Kilise: Surp Asdvadzadzin Kilisesi (Kurtuluş Cami). Ortadoğu ve Göç, 11 (1), 111-132 .
Mikail Fedonkin

Mikhail Aleksandrovich Fedonkin (19 Haziran 1946), en eski hayvanların vücut fosillerinin, izlerinin ve izlerinin belgelenmesi konusunda uzmanlaşmış bir Rus paleontolog. Ayrıca Hiemalora, Cephalonega ve Nimbia occlusa da dahil olmak üzere çok sayıda Vendian yaşlı fosili tanımlamıştır.
İlk yılları

Fedonkin, 1946'da Rusya'nın Moskova Bölgesi Orekhovo-Zuevo'da doğdu.
1969 yılında Fedonkin, Moskova Devlet Üniversitesi'nden Jeoloji alanında yüksek lisans derecesi almak için "Kharaulakh Dağları, Kuzey Yakutya (Sakha)'nın Geç Prekambriyen çökellerinin biyostratigrafisi ve paleontolojisi" başlıklı bir tez yazdı. "Prekambriyen faunası ve Rusya Platformu kuzeyinden iz fosiller" konulu tezleri ile Moskova'da yer aldı. " ve sırasıyla "Vandian'ın iskelet dışı faunası ve metazoanların evrimindeki yeri" adlı tezleriyle Moskova'daki SSCB Bilimler Akademisi Jeoloji Enstitüsü'nden Stratigrafi \ Paleontoloji alanında doktora (1978) ve Paleobiyoloji alanında Bilim Doktorası (1985) aldı.
Kariyeri

1971'de Fedonkin, Moskova'daki SSCB Bilimler Akademisi Jeoloji Enstitüsü'nde yardımcı bilimsel araştırmacı olarak görev yaptı. 1978'de Moskova'daki SSCB Bilimler Akademisi Paleontoloji Enstitüsü'nde kıdemli bilimsel araştırmacı oldu.
1985 yılında Baş Bilimsel Araştırmacı unvanına yükseldi.
Fedonkin, 1992'den beri Moskova'daki Rusya Bilimler Akademisi Paleontoloji Enstitüsü'nde Prekambriyen paleobiyolojisi laboratuvarının başkanlığını yapmaktadır.
Kariyeri boyunca Avustralya, Kanada, Norveç, Polonya, Rusya, İspanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde saha çalışmaları yaptı.
Ödüller

1997, Ulusal Bilimler Akademisi tarafından Charles Doolittle Walcott Madalyası ile ödüllendirildi
2000, Uluslararası Doğa ve Toplum Bilim Akademisi tarafından Rusya'da bilim ve ekonominin yeniden canlandırılmasındaki başarılarından dolayı Büyük Peter Madalyası ile ödüllendirildi.
Seçili Yayınları > Kitapları

1981. Vendian'ın Beyaz Deniz Biyotası (Kuzeydeki Rus Platformunun Prekambriyen iskeletsiz faunası). Jeoloji Enstitüsünün İşlemleri, cilt. 342. Moskova, Nauka, s. 1-100. (Rusça).
1983. Vendian'ın Organik Dünyası. Moskova, VINITI, s. 1-128. (Rusça).
1987. İskelet Dışı Fauna ve Metazoanların Evrimindeki Yeri. Paleontoloji Enstitüsü İşlemleri, cilt. 226. Moskova, Nauka, s. 1-176. (Rusça).
Seçili Yayınları > Bilimsel yayınları

Fedonkin MA 1976. Valdai Serisindeki çok hücreli hayvanların izleri. Izvestiya Akademii Nauk SSSR, ser. harika., N 4, s. 128-132. (Rusça).
Keller BM ve Fedonkin MA 1977. Syuz'ma Nehri boyunca Kambriyen Öncesi Valdai Serisinde yeni organik fosil buluntuları. Uluslararası. Geol. Rev., 19(8), s. 924-930. (Önceki makalenin çevirisi).
Fedonkin MA 1980. Paleoiknolojik verilere dayanarak Metazoa'nın evriminin erken aşamaları. Zhurnal Obchei Biologii, N 2, c. 226-233. (Rusça, İngilizce özet).
Fedonkin, MA 1990. Prekambriyen metazoanları. İçinde: Briggs, DEG & Crowther, PR, eds., Paleobiyoloji. Bir Sentez. Blackwell Bilimsel Yayını. Ltd., s. 17-24.
Suçlar TP ve Fedonkin MA 1994. Derin deniz izlerinin evrimi ve yayılması. Palaios, cilt. 9, N 1, s. 74-83.
Fedonkin MA 1996. Prekambriyen biyosferindeki jeobiyolojik eğilimler ve olaylar. İçinde: Walliser OH (ed.) Fanerozoik'te Küresel Olaylar ve Olay Stratigrafisi: IGCP-Projesi 216 "Dünya Tarihinde Küresel Biyolojik Olaylar"da Uluslararası Disiplinlerarası İşbirliğinin Sonuçları. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, s. 89–112.
Lipps JH, Collins AG ve Fedonkin MA 1998. Biyolojik karmaşıklığın evrimi: Jeoloji, paleontoloji ve moleküler biyolojiden kanıtlar. İçinde: Hoover RB (ed.) Astrobiyoloji için Araçlar, Yöntemler ve Görevler. Uluslararası Optik Mühendisliği Derneği Bildirileri, cilt. 3441, s. 138-148.
Fedonkin, MA ve Ivantsov A. Yu. 2001. Rusya Platformu'nun kuzeyinde, Beyaz Deniz Bölgesi'nin Vendian (Terminal Proterozoyik) yataklarındaki faunal süksesyon. Kuzey Amerika Paleontoloji Konvansiyonu, Berkeley, Kaliforniya. Özetler. S.50.
Kendrick Lamar
Hayatı ve kariyeri > 1987-2003: İlk yılları

Kendrick Lamar Duckworth, 17 Haziran 1987'de Compton, Kaliforniya'da doğdu. Eski bir çete üyesi olan Kenneth "Kenny" Duckworth ve kuaför Paula Oliver'ın ilk çocuğudur. Anne ve babası, Chicago’nun South Side bölgesinde yaşayan Afrika kökenli Amerikalılardı. 1984 yılında babasının Gangster Disciples çetesiyle olan bağlantıları nedeniyle Compton’a taşındılar. Lamar, The Temptations grubunun şarkıcısı Eddie Kendricks'in adını taşıyor. Lamar, yedi yaşına kadar tek çocuktu ve annesi tarafından "yalnız bir çocuk" olarak tanımlandı. Daha sonra iki erkek kardeş ve bir kız kardeş sahibi oldu; kız kardeşi Kayla Sawyer (eski adıyla Duckworth), günümüzde bir iş kadınıdır. Lamar'ın kuzenleri arasında basketbol oyuncusu Nick Young ve rapçi Baby Keem bulunmaktadır.
Lamar'ın ailesi, devlet destekli konutlarda (Section 8) yaşardı, sosyal yardım ve gıda pullarına bağımlıydı ve zaman zaman evsiz kaldılar. Lamar herhangi bir çeteye üye olmamasına rağmen, Westside Pirus çetesiyle yakın ilişkileri vardı. Zorluklara rağmen Lamar, çocukluk dönemine dair "iyi anıları" olduğunu belirtmiş, bu anılar arasında ebeveynlerinin ev partilerine gizlice girmesi yer almıştır. Lamar seküler bir ortamda büyüdü, ancak ara sıra kilise ayinlerine katıldı ve büyükannesinden İncil dersleri aldı. Ancak, çocukken dinî konuşmaların "boş" ve "tek yönlü" olduğunu düşündüğünü ifade ederek manevi olarak tatmin olmadığını belirtti. Sesinin kaydını, ilk kez dinledikten sonra rap yapmaya ilgi duymaya başladı.
Lamar, çocukluğunda 1992 Los Angeles Ayaklanmaları'na tanıklık etti. Beş yaşındayken, bir apartmanının önünde otururken bir gencin bir araba saldırısı sonucu öldürüldüğünü gördü. Bu olayın kendisinde derin bir etki bıraktığını ifade ederek, "Bu sadece gördüğüm bir şey değil, aynı zamanda alışmam gerekebilecek bir şey olduğunu da anlamamı sağladı" dedi. Anne ve babası ona erken olgunluğu nedeniyle "Man-Man" lakabını taktı; ancak Lamar, bu lakabın bazen çocuk gibi tepkiler vermesini zorlaştırdığını, hatta kendini yaraladığında ağlamasını bile engellediğini belirtti.
Hayatı ve kariyeri > 1987-2003: İlk yılları > Eğitimi

Lamar, okul hayatında sessiz ve gözlemci bir öğrenciydi. Akademik olarak başarılıydı ancak belirgin bir kekemeliğe sahipti. Robert E. McNair İlkokulu'ndaki birinci sınıf öğretmeni, "audacity" (cesaret) kelimesini doğru bir şekilde kullandığını duyduğunda ona yazarlığı teşvik etti. Ortaokulda, Vanguard Öğrenim Merkezi'nde İngilizce öğretmeni Regis Inge, edebiyat derslerinde şiir kullanarak ona hip hop ile bağlantılı metaforlar, kafiyeler ve kelime oyunlarını öğretti. Bu deneyim, Lamar'ın şarkı yazarlığına olan ilgisini artırdı. Şarkı yazmanın kendisi için bir tür terapi olduğunu belirten Lamar, duygularını kâğıda dökmenin onu sakinleştirdiğini ifade etti.
Lamar'ın lise eğitimi Centennial Lisesi'nde devam etti. Onuncu sınıfta yaz okuluna katılmak zorunda kaldı, bu da onu çeteler arasındaki şiddetli bir savaşın ortasına sürükledi. Çetelere bulaşmamak için çabalasa da kısa bir süre sonra Compton’ın çete kültürüne derin bir şekilde karıştı. Bu süreçte hem sağlık sorunları yaşadı hem de polisle birçok kez karşı karşıya geldi. Babasının düzenlediği bir müdahale sayesinde bu yaşam tarzından uzaklaştı. 16 yaşında, bir arkadaşının ölümünden sonra vaftiz edildi ve Hristiyanlığa yöneldi.
Lamar, 2005 yılında lise diplomasını "düz A" dereceleriyle aldı. Üniversitede psikoloji veya astronomi okumayı düşündü, ancak müzik kariyerine odaklanmak için akademik planlarını askıya aldı.
Hayatı ve kariyeri > 2010-2011: Overly Dedicated ve Section.80

Ana madde: Section.80
2010'da Tech N9ne ve Jay Rock ile birlikte The Independent Grind turnesine çıktı. 23 Eylül 2010'da Overly Dedicated adlı mixtape'i yayınladı. Bunun sonrasında Dr. Dre ve Snoop Dogg ile birlikte Dre'nin Detox albümü için çalışma fırsatı yakaladı ve Dre'nin Aftermath Entertainment şirketiyle sözleşme imzalaması gündeme geldi.
Lamar Ocak 2011'de ilk bağımsız albümünün % 90 bittiğini söyledi. 2011'in başlarında XXL dergisinin kapağında Cyhi the Prynce, Meek Mill, Mac Miller, Yelawolf, Lil B, Big K.R.I.T. ve Diggy Simmons gibi isimlerle birlikte yer aldı. 2 Temmuz 2011'de, Lamar'ın Section.80 adını taşıyan bağımsız projesi piyasaya çıktı. GLC, Colin Munroe, Schoolboy Q ve Ab-Soul gibi isimlerin konuk olduğu albümün prodüktörlüğünü Lamar'ın uzun süredir birlikte çalıştığı Digi+Phonics, THC gibi isimlerin yanı sıra Terrace Martin ve J. Cole üstlendi. Lamar, Section.80'in bir albüm mü yoksa mixtape mi olduğu sorusuna şöyle cevap verdi:
Albümden çıkan ilk promosyon single'ı altyapısı J. Cole'a ait olan ve HiiiPower hareketinin açıklandığı "HiiiPower" oldu. Section.80 ilk haftasında 5.300 kez indirildi. Televizyon ve radyo desteği olmadan çıkan albüm, olumlu yorumlar aldı. Lamar 2011'in ikinci yarısında Tech N9ne'ın All 6's and 7's, Game'in The R.E.D. Album, 9th Wonder'ın The Wonder Years ve Drake'in Take Care albümlerine konuk oldu.
Hayatı ve kariyeri > 2014-2016: To Pimp a Butterfly ve untitled unmastered.

Ana maddeler: To Pimp a Butterfly ve Untitled Unmastered
28 Şubat 2014 tarihli Billboard haberine göre, Lamar'ın yeni albümünün 2014'te yayınlanması planlanmaktaydı. 23 Eylül 2014'te, Lamar'ın üçüncü albümünün ilk single'ı "i" piyasaya çıktı. 15 Kasım'da Saturday Night Live programına katıldı ve "i" ve Jay Rock ile birlikte "Pay for It"i seslendirdi. 16 Aralık'ta Stephen Colbert'in sunduğu The Colbert Report programının son bölümünün konuğu oldu ve isimsiz yeni bir şarkı seslendirdi. 8 Şubat 2015'te düzenlenen 57. Grammy Ödülleri gecesinde "i" şarkısı ile En İyi Rap Performansı ve En İyi Rap Şarkısı ödüllerini kazandı. Hemen bir gün sonra, albümünün ikinci single'ı "The Blacker the Berry"yi yayınladı.
Lamar'ın To Pimp a Butterfly adını taşıyan üçüncü stüdyo albümü duyurulan tarihten bir hafta önce, 16 Mart 2015'te satışa çıktı. Funk ve caz özellikleri taşıyan albüm, müzik eleştirmenlerinin beğenisini kazandı. Albüm, ilk haftasında 355 binlik satış elde ederek Billboard 200 listesine bir numaradan girdi. Lamar, Taylor Swift'in "Bad Blood" şarkısının remiksinde sanatçıya eşlik etti ve şarkının video klibinde de rol aldı. Şarkı, Billboard Hot 100 listesinde bir numaraya yükselerek Lamar'ı kariyerinde ilk kez ABD'de zirveye taşıdı.
Sanatçı, 4 Mart 2016'da untitled unmastered. adlı derleme albümünü yayınladı. Albümde To Pimp a Butterfly için kaydedilen ancak tamamlanmayan sekiz demo yer aldı. Albüm, ilk haftasında 178 binlik satış elde ederek Billboard 200 listesine bir numaradan girdi.
Hayatı ve kariyeri > 2017: DAMN.

Ana madde: Damn
23 Mart 2017'de Lamar, promosyon single'ı olan "The Heart Part 4"'u, 30 Mart 2017'de ise albümün çıkış single'ı "HUMBLE."'ı video klibiyle yayımladı. 7 Nisan 2017'de dördüncü stüdyo albümü ön siparişe açıldı ve 14 Nisan 2017'de piyasaya sürüleceği doğrulandı. 11 Nisan'da ise albüm başlığını, DAMN. ve konuk sanatçılarda Rihanna ve U2 bulunan parça listesini açıkladı. Albüm 14 Nisan 2017'de yayımlandı ve büyük beğeniyle karşılandı. Damn, yayınlandığı hafta ABD'de 603 binlik satış adedi elde ederek Billboard 200 listesine bir numaradan girdi ve sanatçının listede zirveye yükselen art arda üçüncü albümü oldu. "Humble", Billboard Hot 100 listesinde bir numaraya yükseldi.
Sanatçılığı > Etkilendikleri

Tupac Shakur, Lamar'ın en sevdiği rapçidir. Onun sadece müziğinden değil hayat tarzından da etkilenmiştir. Şarkılarının konuları ve teknik yetenekleri bakımından sık sık Tupac, Eminem, Nas ve Jay-Z ile karşılaştırılmaktadır. En sevdiği beş rapçi olarak Tupac, The Notorious B.I.G., Jay-Z, Nas ve Eminem'i saymıştır.
Diskografi

Section.80 (2011)
good kid, m.A.A.d city (2012)
To Pimp a Butterfly (2015)
Damn (2017)
Mr. Morale & the Big Steppers (2022)
GNX (2024)
untitled unmastered. (2016)
Lamar, 1992 Los Angeles İsyanlarına tanıklık etti
Tennessee'de sahnede.
Göteborg'daki Way Out West Festivali'nde sahnede (Ağustos 2013).
Kendrick Lamar, 2Pac'ın Hail Mary şarkısını seslendiriyor, (2014)
Nasdaq

NASDAQ logosu
NASDAQ
Nasdaq (National Association of Securities Dealers Automated Quotations), resmi bir düzenleyicisi olmayan tezgâh üstü piyasalarda (OTC) işlem gören menkul kıymetler için alım-satım fiyatlarının gösterildiği otomatik bilgi ağı olarak New York'ta kurulmuş olan özel borsadır. Dünyanın teknoloji borsası olarak kabul edilir.
Nasdaq, menkul kıymetler borsasındaki ilk alım satım 1971 yılında başladı. NASDAQ-100 Endeksi, Nasdaq Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören Amerikan merkezli en büyük 100 şirketi kapsamaktadır. Aralarında Apple, Google, IBM, Netflix, Amazon, Tesla, Microsoft, Facebook, Twitter gibi dünya devi şirketlerinin de bulunduğu günümüzde bilgi teknolojilerine yön veren hemen hemen bütün firmaların, hisse senetlerinin işlem gördüğü bir borsadır. MSCI Information Technologies Net Totar Return Index, MSCI World Telecommunications Services Net Totar Return Index, MSCI World Consumer Discretionary Net USD gibi indeksler bu şirketlerin günlük kar veya zarar hanelerine yazan fiyatları belli bir algoritmaya uyarak, yatırımcılara kârlılık hakkında fikir verir.[kaynak belirtilmeli]
Hacim açısından ABD'deki en aktif hisse senedi alım satım platformudur ve işlem gören hisse senetlerinin piyasa değerine göre borsalar listesinde New York Borsası'nın ardından ikinci sıradadır. Borsa platformu, Nasdaq Nordic borsa ağı ve birkaç ABD merkezli hisse senedi ve opsiyon borsasının da sahibi olan Nasdaq, Inc.'e aittir. Sağlık, finans, eğlence, perakende ve gıda işletmelerinin hisse senetlerini alıp satmasına rağmen daha çok teknoloji hisse senetlerine odaklanmaktadır.
Tarihçe > 1971–2000

"Nasdaq" önceleri "the National Association of Securities Dealers Automated Quotations" kısaltması (Türkçe: Ulusal Menkul Kıymet Satıcıları Birliği Otomatik Fiyat Teklifleri) olarak kısaca Nasdaq olarak ifade edilirdi. 1971 yılında, halen Finansal Endüstri Düzenleme Kurumu (FINRA) (İngilizce: Financial Industry Regulatory Authority) olarak bilinen Ulusal Menkul Kıymet Satıcıları Birliği (NASD) tarafından kuruldu.
8 Şubat 1971'de Nasdaq borsası dünyanın ilk elektronik borsası olarak faaliyete başladı. İlk başta, sadece "teklif sistemi" idi ve elektronik ticaret yapılamıyordu.
NASDAQ Menkul Kıymetler Borsası nihayetinde tezgah üstü (OTC) alım satım sistemi tarafından gerçekleştirilen büyük alım satımların çoğunluğunu üstlendi ama hala bu şekilde işlem gören birçok menkul kıymet vardır.
1987 gibi daha sonraları Nasdaq borsası medya raporlarında ve ayrıca Standard & Poor's Şirketi tarafından yayınlanan aylık Stok Kılavuzlarında (hisse senedi kılavuzları ve prosedürleri) hala yaygın olarak "OTC" olarak anılırdı.
Yıllar sonra ticaret ve hacim raporlaması ve otomatik ticaret sistemleri eklenerek borsa haline geldi. 1981'de Nasdaq, ABD menkul kıymetler piyasalarının toplam 21 milyarlık hissesinin %37'sini sattı.
1991'de Nasdaq'ın payı %46'ya yükseldi. 1992'de Nasdaq Borsası, sermaye piyasalarının ilk kıtalararası bağlantısını oluşturmak için Londra Borsası ile birleşti.
1998'de, "Gelecek yüz yılın borsası" sloganını kullanarak Amerika Birleşik Devletleri'nde çevrimiçi ticaret yapan ilk borsa oldu. Nasdaq Borsası dot-com balonu sırasında birçok şirketin ilgisini çekti.
Ana indeksi, başlangıcından beri yayınlanan NASDAQ Composite'dir. QQQ Borsa yatırım fonu, 1985'te piyasaya sürülen büyük sermayeli NASDAQ-100 endeksini ve piyasa değeri açısından en büyük 100 şirketi izleyen NASDAQ Financial-100 Endeksini takip eder.
Tarihçe > 2000–günümüz

10 Mart 2000'de, NASDAQ Composite borsa endeksi 5.132,52'de zirveye ulaştı, ancak 17 Nisan'a kadar 3.227'ye düştü ve sonraki 30 ayda zirvesinden %78 düştü.
2000 ve 2001'deki bir dizi satışta, FINRA Nasdaq'taki hissesini sattı. 2 Temmuz 2002'de Nasdaq Inc., halka arz yoluyla halka açık şirket oldu. 2006 yılında Nasdaq Borsası'nın statüsü borsadan lisanslı ulusal menkul kıymetler borsasına değiştirildi. 2007 yılında İskandinav ülkelerinde önde gelen bir borsa operatörü olan OMX ile birleşip küresel ayak izini genişletti ve adını NASDAQ OMX Group olarak değiştirdi.
Borsada listelenmeye hak kazanmak için bir şirketin Amerika Birleşik Devletleri Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) kayıtlı olması, en az üç piyasa yapıcısı (belirli menkul kıymetler için aracı veya satıcı olarak hareket eden finansal firmalar) olması ve varlıklar, sermaye, halka açık hisseler ve hissedarlar için asgari gereklilikleri karşılaması gerekir.
Sözleşme özellikleri

Nasdaq 100 vadeli işlemleri CME'de (Chicago Ticaret Borsası) işlem görürken türevleri E-Mini Nasdaq 100 ve Mikro E-Mini Nasdaq 100 vadeli işlemleri EMiniCME'de işlem görmektedir. Nasdaq 100 ve türevleri için sözleşme özellikleri aşağıdadır.
|  | Nasdaq 100 (NDA) | E-Mini Nasdaq 100 (NQ/ENQ) | Mikro E-Mini Nasdaq (MNQ) |
| --- | --- | --- | --- |
| Sözleşme Boyutu: | $100 X Nasdaq 100 Endeksi | $20 X Nasdaq 100 Endeksi | $2 X Nasdaq 100 Endeksi |
| Borsa: | CME | EMiniCME | EMiniCME |
Sektör:: Endeks
Tik Boyutu:: 0,25
| Tik Değeri: | 25 USD | 5 USD | 0,5 USD |
| Temel puan değeri (BPV): | 100 | 20 | 2 |
Mezhep:: USD
Ondalık Basamağı:: 2
Teklif kullanılabilirliği

Nasdaq teklifleri üç seviyelidir:
1. Seviye, en yüksek alış ve en düşük satış fiyatını gösterir-iç teklif.
2. Seviye, piyasa yapıcıların tüm halka açık tekliflerini, hisse senedi almak veya satmak isteyen piyasa aracı bilgilerini ve yakın zamanda gerçekleştirilen emirlerle birlikte gösterir.
3. Seviye, piyasa yapıcılarınca kullanılır ve teklifleri girmelerine ve emirleri yürütmelerine olanak tanır.