Kabızlık

| Kabızlık |
| --- | --- |

Kronik kabızlığı olan hastada dışkı kalıntıları
Uzmanlık: Gastroenteroloji 
Kabızlık veya peklik, bağırsak hareketlerinin seyrekleşmesine veya dışkılamanın zor olmasına neden olan bağırsak işlev bozukluğudur. Dışkı genellikle sert ve kurudur. Diğer semptomlar arasında karın ağrısı, şişkinlik ve sanki dışkılama tam olarak tamamlanmamış gibi bir his yer alabilir.
Kabızlıktan kaynaklanan komplikasyonlar hemoroit, makat çatlağı veya dışkı sıkışmasını içerebilir.
Yetişkinlerde bağırsak hareketlerinin normal sıklığı günde üç ila haftada üç arasındadır. Bebekler genellikle günde üç ila dört kez kaka yaparken, küçük çocuklar genellikle günde iki ila üç kez dışkılar.
Kabızlık, bağırsak hareketlerinin yetersiz olması (haftada üç kez ya da daha az sayıda) ya da bağırsak hareketlerinin %25'inden çoğunda dışkılama güçlüğü ile beliren bir hastalıktır.
Kabızlık sıklıkla dışkının tam boşalmaması, dışkıda incelme ve ağrılı dışkılamaya neden olur.
Kabızlık kimi zaman bağırsak hareketlerinde yavaşlama ve bazen de tıkayıcı türde dışkılama nedeniyle olabilir. Bağırsak hareketlerinde yavaşlama, beslenme bicimi (yetersiz sıvı veya lif alımı), hormonsal durum (hipotiroidi), metabolik hastalıklar (şeker hastalığı, tiroid bezinin az çalışması vb.), anismus ve bazı ilaçlara (ağrı kesici, sakinleştirici, idrar söktürücü, alerji ilaçları, bizmut içeren mide ilaçları) bağlı olarak gelişebilir. Kabızlık sorunu olan hastaların %50'sinde tıkayıcı türde dışkılama olduğu belirlenmiştir.
Kabızlığa karın ağrısı eşlik etmez, beraberinde karın ağrısı olması huzursuz bağırsak belirgesi varlığında görülür.
Kabızlık süresinin giderek uzaması ile birlikte dışkı sertleşip taşlaşmış dışkı (fekal impaksiyon) şekline dönüşüp bağırsak düğümlenmesine yol açabilir.
Kabızlığın birçok nedeni vardır. Yaygın nedenler arasında dışkının kolonda yavaş hareketi, irritabl bağırsak sendromu, nörojenik bağırsak disfonksiyonu, tıkalı dışkılama ve pelvik taban bozuklukları yer alır. Altta yatan ilişkili hastalıklar arasında hipotiroidizm, diyabet, Parkinson hastalığı, çölyak hastalığı, çölyak dışı gluten duyarlılığı, B12 vitamini eksikliği, kalın bağırsak kanseri, divertikülit ve bağırsak iltihabı hastalığıdır.
Kabızlıkla ilişkili ilaçlar arasında opioidler, bazı antiasitler, kalsiyum kanal blokörleri ve antikolinerjikler yer alır. Opioid kullananların yaklaşık %90'ında kabızlık gelişir.
Kabızlık, kilo kaybı veya kansızlık olduğunda, dışkıda kan bulunduğunda, kişinin ailesinde iltihabi bağırsak hastalığı veya kolon kanseri öyküsü olduğunda veya daha yaşlı bir kişide yeni ortaya çıktığında daha çok endişe vericidir.
Kabızlığın tedavisi altta yatan nedene ve kabızlığın var olduğu süreye bağlıdır. Yardımcı olabilecek önlemler arasında yeterli miktarda sıvı içmek, daha fazla lifli beslenmek, bal tüketimi ve egzersiz yer alır. Bu etkili olmazsa, kitle oluşturucu ajan, ozmotik ajan, dışkı yumuşatıcı veya kayganlaştırıcı tipteki laksatifler önerilebilir.
Uyarıcı laksatifler genellikle diğer türlerin etkili olmadığı durumlarda kullanılır. Diğer tedaviler biyolojik geri bildirimi veya nadir durumlarda ameliyatı içerebilir.
Genel nüfusta kabızlık oranı yüzde 2-30 arasındadır. Huzurevinde yaşayan yaşlılarda kabızlık oranı yüzde 50-75'tir.  Amerika Birleşik Devletleri'nde insanlar kabızlık ilaçlarına yılda 250 milyon dolardan fazla para harcamaktadır.