Roma İmparatorluğu'nun Çöküşü (film)

| --- | --- |
The Fall of the Roman Empire
"Roma İmparatorluğu'nun Çöküşü" (The Fall of the Roman Empire) filminin özgün sinema afişi
Yönetmen: Anthony Mann
Yapımcı: Samuel Bronston
Senarist: Ben Barzman Basilio Franchina Philip Yordan
Oyuncular: Sophia Loren Stephen Boyd Alec Guinness James Mason Christopher Plummer  Anthony Quayle John Ireland Ömer Şerif Mel Ferrer
Müzik: Dimitri Tiomkin
Görüntü yönetmeni: Robert Krasker
Kurgu: Robert Lawrence
Stüdyo: Samuel Bronston Productions
Dağıtıcı: Paramount Pictures (ABD) Arthur Rank (İngiltere)
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Tarihi, epik, dram
Renk: Renkli (Technicolor)
Yapım yılı: 1964
Çıkış tarih(ler)i: 24 Mart 1964, İngiltere 27 Aralık 1965, Türkiye (Atlas Sineması) 18 Nisan 1978 (As Sineması)
Süre: 188 dakika
Ülke:  ABD
Dil: İngilizce
Bütçe: 19.000.000 $
Hasılat: 4.750.000 $
Diğer adları:  Roma İmparatorluğu'nun Çöküşü (Türkiye, sinemalar) *İmparatorlar Çarpışıyor (Türkiye, sinemalar) *La chute de l'empire romain (Fransa) *La caduta dell'impero romano (İtalya) *La caída del imperio romano (İspanya) *Der Untergang des römischen Reiches (Almanya) 
Roma İmparatorluğu'nun Çöküşü, 1964 ABD yapımı tarihi epik filmdir. Özgün adı The Fall of the Roman Empire olan film Türkiye'de ilk kez 27 Aralık 1965'te 3 saatlik özgün uzunluğuyla gösterime girmişti. 18 Nisan 1978 tarihinde ise bu kez epeyce kısaltılarak ve İmparatorlar Çarpışıyor adıyla sinemalarda tekrar gösterilmiştir.
Özgün senaryosunu Ben Barzman, Basilio Franchina ve Philip Yordan'ın birlikte yazdıkları filmi Anthony Mann yönetmiş, 70 mm geniş perde Ultra Panavision görüntülerini Robert Krasker çekmiştir. Filmde, başta dönemin yıldız oyuncuları Sophia Loren, Stephen Boyd, Alec Guinness, James Mason, Christopher Plummer, Anthony Quayle, John Ireland, Ömer Şerif ve Mel Ferrer olmak üzere çok geniş bir oyuncu kadrosu yer almıştır. Filmin zengin kostümleri, 1960'lı ve 1970'li yıllarda popüler olan ve özellikle de İtalya'da bolca üretilen ve "Sword and Sandal Films" (kılıçlı sandaletli filmler) de denilen tarihsel epiklere malzeme temin eden İtalyan firması Cerratelli & Peruzzi tarafından yapılmıştır. Dimitri Tiomkin'in film için bestelediği özgün müzik 1965 yılında Oscar'a aday gösterilmiş, Altın Küre ödülünü kazanmıştı.
Şöhretlerden oluşmuş olağanüstü geniş oyuncu kadrosu, göz kamaştırıcı görsellerine ve 19 milyon dolarlık (2009'un 131 milyon dolarına denk geliyor) bütçesine rağmen 
eleştirmenler tarafından vasatın üzerinde bir tarihi epik olarak nitelendirilen bu üstün yapım, aynı zamanda yapımcısı Samuel Bronston'u iflasa sürükleyen film olarak da kötü bir şöhrete sahiptir.
"Roma İmparatorluğu'nun Çöküşü", İmparator Marcus Aurelius (Alec Guinness)'un hükümdarlığının son günlerinden başlayarak oğlu ve halefi Commodus (Christopher Plummer)'un başa geçtiği 180 ve 192 yılları arasındaki dönemi ele almaktadır. Bir dönemin ihtişamlı ve heybetli imparatorluğunun savaşlar ve siyasi çalkantılarla sarsılması, önce iktidar hırsı ve sonrasında iktidarın yitirilmesinin getirdiği yıkıcı sonuçlar destansı bir dille anlatılmaktadır.
Filmin özgün senaryosuna dayanarak Harry Whittington tarafından yazılan aynı adlı bir roman da o yıl piyasaya verilmişti (Fawcett Publications, Inc. & Frederick Muller Ltd., 1964).