stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hasandağı

| --- | --- |
Hasan Dağı


En yüksek noktası
Yükseklik: 3.268 m (10.722 ft)
Çıkıntı: 1.922 metre (6.306 ft)
Listelenme: Ultra zirve
Koordinatlar: 38°07′35″K 34°09′54″D﻿ / ﻿38.12639°K 34.16500°D﻿ / 38.12639; 34.16500
Sıradağ: Toros Dağları
Jeoloji
Dağ türü: Stratovolkan
Son patlama: M.Ö. 7000 (Tahmini)
Türkiye' deki konumu
Hasandağı ya da Hasan Dağı deniz seviyesinden 3268 metre yüksek olan tepesiyle bir volkanik dağdır.
Büyük Hasan ve Küçük Hasan Dağı olmak üzere iki büyük krateri vardır. Melendiz dağının büyük kısmı, bu iki kraterden çıkan lavlardan meydana gelmiştir. Büyük Hasan dağında iyi muhafaza edilmiş bir ana krater ile onun etrafında parazit koniler bulunur. Küçük Hasan dağının zirvesi bir Somma durumundadır. Yani eski kalderanın sınırlarını teşkil eden dikliklerin artıkları vardır. Bunlar sayesinde ilk kraterin şeklini çıkarmak mümkündür. Adı geçen kraterden çıkan andezit ve bazalt lavları kuzeye doğru akarak geniş bir alana yayılmış, tüfler ise Kızılırmak'a kadar ulaşmıştır. Bu dağ Aksaray il sınırları içerisinde yer almaktadır. 1750 metresine kadar meşe ormanlarıyla kaplıdır. Dağın eteklerinde ve çevresinde çeşitli Türk boyları ve özellikle de Yörükler yaşarlar. Özellikle ana volkan konisini oluşturan Büyük Hasan Dağı (3268 m); kuzeybatısındaki Aksaray Ovası batısındaki Obruk Platosu ve güneyindeki Bor Ovası düzlüklerinden aniden yükselerek kasvetli bir doğal Abide görüntüsü sunmaktadır. Bu ana volkan konisinin doruğu tipik bir kraterden oluşmakta ve kraterin tabanında bir krater gölü bulunmaktadır. Ana koninin hemen güneydoğusundaki daha küçük boyutlu ve yükseltisi daha az olan ikiz koni ise Küçük Hasan Dağı (2844 m) olarak anılmaktadır. Bu volkan konisinin de doruğu tipik bir krater halindedir. Oldukça taze ve karakteristik volkan şekilleriyle Türkiye'nin en genç volkan dağları arasında bulunan Hasan Dağı volkanik ünitesi tarihi çağlardan bu yana daldığı uykusuna devam etmektedir. Dağın eteklerinde Antik Roma şehri Nora bulunmaktadır.
Dağ, çeşitli safhalarda püskürmüş olan materyallerden oluşmuş tipik bir volkan konisi görünümündedir. Temelde, koninin iskeletini oluşturan andezitler, onun üzerinde ise bazalt akıntıları bulunmaktadır. Son dönemde ise, eski lav akıntılarındaki yarıklardan çıkan genç bazalt akıntıları ve bazalt koniler (kül konileri) meydana gelmiştir. Dağın doruğunda ana baca üzerinde bir krater, doğu yamaçlarda ise parazit koniler bulunmaktadır. Dağın yamaçlarında, dördüncü zamanda meydana gelen aşınmalarla vadi biçimindeki yarıntılar meydana gelmiş durumdadır. Hasan dağlarının hemen yakınında Melendiz Dağı bulunur. Bu dağ da, oluşum zamanı, yapı ve şekil bakımından Hasan dağına benzer özellikler gösterir. Tuz Gölü'nün güneyinde bulunan Karacadağ, Meke Dağı ve Karadağ da Erciyes Dağı ve Hasandağı ile aynı hat üzerinde bulunan diğer volkan konileridir.
20 Eylül 2020'de Hasandağ'ın güneybatısında meydana gelen 5.3 şiddetindeki depremin ardından dağda basınçlı gaz çıkışları (fümerol) oluştu.

 Kasım 2021'de yapılan incelemeler sonucunda magma düzeyinde yükselmeler tespit edildi.
Tarihi

Antik yerleşim olan Çatalhöyük'teki insanlar Hasan Dağı'nın etrafından obsidyen toplarlardı ve muhtemelen diğer yerleşim yerlerindeki insanlarla lüks eşyalar için takas yaparlardı. Obsidyen aynalar ve pullar da bulunmuştur. Bazen sanat tarihçileri tarafından ilk manzara olarak tanımlanan ve kimi insanlara göre tasviri yerleşim yerindeki evlerin üzerinden yükselen Hasan Dağı'nın Çatalhöyük halkı için önemi bir duvar resmi olarak da görülebilir.
Arap-Bizans savaşları sırasında Bizans'ın başkenti İstanbul'u akınlara karşı uyarmak için Bizans İşaret Sisteminde güneyden kullanılan ikinci dağdır.
Ulaşım

Ankara'dan Aksaray'a 3 saatte gidilebilir. Aksaray'ı geçtikten sonra Hasan Dağı'na iki yoldan ulaşabilirsiniz. Hasan Dağı'na Batı yönünden yaklaşmak için Yukarı Dikmen Köyü'nü, Kuzey yönünden yaklaşmak için ise Helvadere'yi tercih edebilirsiniz.
Ulaşım > Yukarı Dikmen Köyü

Aksaray'ı geçince sağda Taşpınar kasabası sapağını geçtikten 3–5 km sonra Taşpınar köprüsünden sola dönülüyor. İlk olarak karşınıza Aşağı Dikmen Köyü çıkıyor. Köyü geçince yol ikiye ayrılıyor. Sağ yol Yukarı Dikmen Köyü'ne (tabela mevcut) sol yol ise Gözlükuyu Köyü'ne gidiyor. Etkinliğe Yukarı Dikmen'den başlayıp önce patikayı sonra dere yatağını takip ederek, uygun kamp yerlerine ulaşılabilir.
Ulaşım > Helvadere

Eski ismi Harlıdere, târihte ise Nora olarak isimlendirilmiş olan Helvadere'den dağ evine giden yol veya inşaat hâlindeki astım hastanesine ve yaylaya gidilen toprak yoldan dağa doğru sapılarak taşlıklı geniş bir patika ile vâdi içindeki kamp alanına varılabilir. Vâdinin her iki yanı da kuraktır ve gri rengiyle çok uzak mesâfelerden bile seçilebilir. Kamp alanının bulunduğu vâdinin devamında, bacalar olarak isimlendirilen mevkiinin 150 m kadar ilerisinde vâdi tabanı seviyesinde en kurak mevsimlerde dâhi su bulmak mümkündür.
Ulaşım > Rota

Zirvesine ulaşmak için pek çok yol vardır. Herhangi bir teknik tırmanış zorluğuyla karşılaşılmaksızın iyi bir tempo ile rahat bir rotadan günübirlik olarak dâhi zirveye ulaşmak mümkündür. En kolay yol, dağın doğu yamacındaki çarşak saha tarafından gerçekleştirilir. Karsız mevsimlerde iniş, zaman zaman tehlikeli olabilir. Dağ sâdece Yılankar rotası ile, bugüne kadar bilinen 4 kişinin hayâtını kaybetmesine sebep olmuştur. Dik kayalık kısımlardan günün belirli saatlerinde taş düşmeleri de görülebilir. Kış mevsiminde zeminin karla örtülmesi ile birlikte dik ve uzun yamaçların rüzgâra açık olan kısımları kimi zaman buz hâlini alabilir. Bu ihtimâller göz önünde bulundurarak krampon ve buz kazması alınmalıdır. Karşılaşılabilecek bir diğer sorun ise yükseklikten meydana gelebilecek muhtemel dağ hastalıkları olabilir. Ancak bunlar baş ağrısı ve mîde bulantısından farklı şeyler olmayacaktır. Zirve çanağı (veya krater ağzı olarak da isimlendirilir) çok eski tarihlerde bir göle sahip olsa da günümüzde kurak bir çukurdur. Zirve, krater çukurunun güney yönünde yükselir ve birkaç adım kenarında 5 çadır sığabilecek büyüklükte kamp alanları vardır. Açık havalarda; zirveden Melendiz, Erciyes, Aladağlar, Bolkarlar ve Karacadağ rahat bir şekilde görülebilir.
Büyük Hasan Dağı'nda dağcılık

Büyük Hasan Dağı dağcılık ve doğa sporları açısından da önemli bir potansiyele sahiptir. Gerek yerli ve gerekse yabancı doğa sporcuları yılın her mevsimi tırmanışlar gerçekleştirmektedir. Daha ziyade kış mevsiminde kış tırmanışlarına sahne olan Büyük Hasan Dağı'na yaz mevsiminde su kaynaklarının yetersizliği nedeniyle daha seyrek tırmanış yapılmaktadır. Günümüzde herhangi bir planlı koruma uygulamasının olmadığı Hasan Dağı'nda koruma-kullanma dengelerinin oluşturulup doğal potansiyelinin geliştirileceği projelere gereksinim vardır.
Hasan Dağı iklimi

Hasan Dağı eteklerinde alt ve üst kısım hâlinde meşe, orta kısım ise bir kuşak dağ kavağı ağaçları görülür. Çevrenin tabi bitki örtüsü bozkır bitkileridir. İklim; kışları soğuk ve sert, yazları ise yağış azlığı sebebiyle kuraktır.
Hasan Dağında Işıklı Çığ Çökeltisi

Bu mahallî sayılabilen depozit, Büyük Hasan dağının batı yamacındadır ve açık renkli küller, cüruf, lapilli ve tüfler ile andezit bloklarından meydana gelmiş muazzam bir yığıntı teşkil eder. Burada volkanik kül, kum ve çakıl matriks vazifesini görmektedir. Bu topluluk Hasan dağının kuzeybatı yamaçlarındaki dik inişli dere yataklarında aflörman vermektedir. Stratigrafik açıdan bu çökelti iki bazalt akıntısı arasında bulunur. Bir taraftan sahanın batı sınırının çok ötelerine kadar giden bazalt akıntısını örterken diğer taraftan kuzeye akan bazaltların altında kalmıştır. Bunun çok yaygın kül indifaları çökeltileriyle ilgili bulunduğu zannedilmektedir; zira bu da Hasan dağının kuzeyinde ve kuzeydoğusunda karmakarışık durumda görülen küllere birçok yönden benzemektedir. Bu çökelti volkanın yamaçlarından ışık vererek inen bir çığdan, yani gaz içinde süspansiyon halinde (asılı olarak) akan bir kül, cüruf, lapilli ve parçalar selinden hâsıl olmuştur.
Hasan dağı kül akıntısı tüfleri

Bu tüfler Küçük Hasan dağının güneybatı sathı mailinde bulunurlar. Hasan dağı kül formasyonunun üzerinde ve Küçük Hasan dağı bazalt akıntılarıyla örtülüdürler. Bu formasyonun pek de fazla sayılmayan cesameti ile yapılışı bu tüflerin kül ve lapilli indıfaım takiben, Küçük Hasan dağında vâkı bir kül akımı indıfaının neticesi olması muhtemel görünüyor. Tüflerin sınırı alçak yarlarla belirlidir ve bu yarlar batıda volkandan gelen ve çok uzaklara kadar uzanan bazalt akıntılarının altına dalıp kaybolmaktadır. Bandlı, kaba ve birbirine kaynak olmamış tüflerin plâstik akım yapısı bu alçak yarlarda çok açık gözükmektedir. Plâjioklaz (andezin), kuars, biotit halinde mineral tanecikleri başka başka renkler gösteren bandlarla ve değişik konsantrasyonlarda zuhur eder. Bu farkı konsantrasyonlarda bulunan selektif erozyona (yani, bir tarafın diğerine nazaran daha fazla aşınmasına) yol açmıştır. Tüflerin bazen kırmızı veya beyaz kumtaşlarına çok benzedikleri vâkıdır. Bu tüflerle altlarında bulunan küller arasında ve bir breş tabakası halinde kaba bir şekilde harman olmuş cama benzer ponza taşı yumruları vardır.

Güney rotasından zirve tırmanışı
Angelababy

| Angelababy |
| --- | --- |
Angelababy, 2014
Doğum: Yang Ying 28 Şubat 1989 (36 yaşında) Şanghay, Çin
Meslek: Oyuncu Model Şarkıcı
Ajans: Mountain Top

Angela Yeung Wing (Çince: 杨颖; pinyin: Yáng Yǐng; d. 28 Şubat 1989), sahne adıyla Angelababy, Çinli model ve oyuncudur. 2013 yılında Southern Metropolis Entertainment Weekly tarafından Yeni Dört Dan Aktristen biri olarak seçildi. 2016 yılında, Mojin: The Lost Legend filmindeki performansıyla En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Hundred Flowers Ödülü'nü'nü kazandı. 2014-2023 yılları arasında Keep Running adlı eğlence programında yer aldı.
Nissl cisimciği

Omuriliğin servikal kısmındaki boz maddeden alınan motor nöronların sitoplazmasındaki Nissl cisimciklerinin fotomikrografı (iki tanesi ok ile belirtilmektedir). Cresyl violet boyası (mor) ve miyelin için luxol fast blue boyası. Ölçek çizgisi = 30 mikron (0,03mm).
Nissl Cisimciği (diğer adlarıyla Nissl Granülü, Nissl Taneciği, Nissl Maddesi, Tigroid Madde), nöronları içindeki granüllü endoplazmik retikulum ve polizomların kümelenmesi ile oluşan ayrık taneli yapılardır. Bu yapı ismini Nissl metodunu, bir boya tekniği, da icat eden Alman nöropatolog Franz Nissl'den alır. Granüllü ER kümeleri, nöron haricindeki bazı hücrelerde de bulunur ki bunlara ergasroplazm, bazofilik cisim veya kromatofilik madde adı verilir. Çok miktarda granüllü ER olduğundan genellikle varlıkları bol miktar protein üretimi ile ilişkilendirilen bu yapılar Nissl cisimciklerine kıyasla bazı farklılıkla sahiptir.
Boyama

"Nissl Boyaları", DNA ve RNA gibi negatif yüklü molekülleri selektif boyayan çeşitli boyaları kasdetmektedir. Ribozomal RNA itibarıyla zengin bir yapı olduğundan oldukça bazofiliktir("Baz/alkali-seven"). Cisimcikteki yoğun ribozom mevcudiyeti, yapının Nissl boyaları ile yoğun kolorasyonuna sebep olur ve bu sayede ışık mikroskobu altında rahatça gözlemlenebilir.
Ebat ve dağılımı

Nissl cisimciği nöronların soma ve dendrit kısımlarında bulunurken akson ve akson tepeciklerinde(en) bulunmamaktadır. Muhtelif şekil, ebat ve intraselüler lokasyonda bulunabilirler. Beyin sapı ve omurilikteki motor nöronlarda en bariz ve büyük şekilde ve toplu halde bulunur. Diğer nöronlarda daha küçük ve bazılarında az miktarda Granüllü ER'ye sahip(mesela beyincik korteksinin granül nöronlarında) olabilirler. Eskiden nissl boyaları ile boyanmasına göre nöronlar tasnif ediliyordu. Muhtelif sebeplerden dolayı artık bu usul artık uygulanmasa da belirli nöronlara has belirli nissl cisimciği tipleri mevcuttur.
Fonksiyon

Nissl Cisimciğinin fonksiyonu Granüllü ER ile esasında aynı olduğu düşünülmektedir, protein sentezi ve segregasyonu. Glandular hücrelerin ergastoplazması gibi bu yapılar da nöronal sitoplazmanın ana protein sentezleyicisidir. Cisimciklerin ültrastrüktürü asıl olarak intraselüler proteinlerin sentezinde görevli olduğunu göstermektedir.
Patoloji

Nissl cisimcikleri çeşitli patolojik kondisyonlarda değişiklikler gösterir. Mesela aksonotmezis halinde çoğu çözülür ve büyük ölçüde kaybolur(kromatolizis(en)). Eğer nöron kendini başarılı bir şekilde tamir edebilirse nissl cisimcikleri tedricen hücre içindeki karakteristik yerlerinde yeniden oluşmaya başlar.
Dipnotlar

↑  yani bir başka ifade ile heterokromatiktir.
Harici linkler

Nissl boyası ile alakalı Wikimedia Commons'daki içerikler
ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi Medical Subject Headings (MeSH)'de Nissl+Bodies
Histoloji resim: 04103loa - Boston Üniversitesindeki Histoloji Eğitim Sistemi - "Nervous Tissue and Neuromuscular Junction: spinal cord, cell bodies of anterior horn cells"
Jenny Boyd (oyuncu)

| Jenny Boyd |
| --- | --- |
Doğum: Sion, İsviçre
Eğitim: London Academy of Music and Dramatic Art
Meslek: Oyuncu, model
Etkin yıllar: 2015-günümüz
Evlilik: Eden Ormerod (e. 2022)

Jenny Boyd, Britanyalı-Amerikalı oyuncu ve modeldir. The CW dizisi Legacies (2018-2022) adlı yapımda canlandırdığı Lizzie Saltzman rolüyle tanınmaktadır.
Martı

Başlığın diğer anlamları için Martı (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Bahçedeki bir martı
Martı, martıgiller (Laridae) familyasını oluşturan deniz kuşlarının ortak adı. Türlerin çoğu Larus cinsinde toplanmıştır.
Genel özellikleri

Martılar büyük kuşlardır, genellikle gri veya beyaz renkte çoğunlukla başlarında siyah işaretler bulunur. Cesurdurlar, uzunca bir gagası ve perdeli ayakları vardır. İri hantal gövdeli kuşlardır. Boyları 25–80 cm'dir. Kanat desenlerinin yanı sıra bacaklarina ve gaga renklerine bakılarak tür ayrımı yapılabilir.
Besinlerini çoğunlukla yumuşakçalar, yengeçler ve küçük balıklar oluşturur ama hemen hemen her şeyi yerler. Martılar denizin üzerindeki insan pisliklerini de besin sanarak yemeye çalışırlar. Özellikle denize atılan plastik parçalar bu tür için ölümcüldür. Ölü bulunan pek çok martının midesinde plastik parçacıklar tespit edilmiştir. Martıların midesi plastiği sindiremediği için midelerinde plastik onlara sürekli bir tokluk hissi vererek açlıktan ölmelerine neden olur. İri martılar kuş yumurtaları ve yavrularını da yer. Tipik kıyı kuşlarıdır, nadiren birkaç türü haricinde denizden uzakta yaşamazlar. Büyük türlerde yavrular dört yılda erişkin bir kuş olurken bu süre küçük martılarda iki yıl kadardır.
Martılar, özellikle daha büyük türler becerikli üst düzeyde zeki kuşlardır. İletişim ve yüksek ölçüde gelişmiş sosyal bir yapının karmaşık metotlarını sergilerler. Örneğin birçok martı sürüsü yırtıcı kuş ve diğer davetsiz misafirlere saldırma eğilimindedir, mesela ringa martı alet kullanımı davranışını sergiler. Martıların birçoğu, insanların yaşadığı yerlerde ortak bir yaşam içerisindedir. Kumsal ve liman çevrelerinde çok görülür ve dikkat çekerler.
Martılar bütün faaliyetlerinde toplumcudur. Hep birlikte avlanır, dinlenir, leş arar ve kavga ederler. Çoğu birlikte yuva yapmayı tercih eder. Bazen geniş koloniler kurarlar. Birkaçı alçak ağaçlara yuva yapar, deniz yosunu ve çevredeki diğer bitkilerden büyük yuva oluşturur. Dişi 2-3 kahverengi yumurta bırakır, bunların üzerinde daha koyu kahverengi ya da siyah sık benekler vardır. Erkekle dişi kuluçka görevini paylaşır. Hem erkek hem de dişi yavruları besler. Yumurtadan çıkmış yavruların üzeri grimsi hav tüylerle kaplıdır. 4-6 haftalıkken uçmaya başlarlar.
Martılar gürültücü kuşlardır. Özellikle üreme dönemlerinde şehirlerde apartman çatıları ve benzeri yerlerde yuva kurarabilirler, bu zaman zarfında cırlak sesleri ile etrafı rahatsız edebilirler.
Familya üyeleri bütün dünyada yaygındır. Yalnızca çöllerde ve kutupların donmuş kesimlerinde görülmezler.
Cinsler

Larus
Rissa
Pagophila
Rhodostethia
Xema
Creagus
Resimler

Kara bacaklı martı (Rissa tridactyla)
Karabaş martı (Larus ridibundus)
Kara sırtlı martı (Larus fuscus)
Gülen martı (Larus atricilla)
Kırlangıç kuyruklu martı (Creagrus furcatus)
Kara kuyruklu martı(Larus crassirostris)
Birlikte uçan martılar
Birlikte uçan martılar
Granville Adası'ndan bir martı
Martı yumurtları
| g t Kuşlar (Sınıf: Aves) |
| --- | --- |
Anatomi: Kuşların anatomisi  ·  Kuşların uçuşu  ·  Yumurtalar  ·  Tüyler  ·  Tüy örtüsü  ·  Gaga  ·  Kuşlarda görüş  ·  Kuşların ayak parmakları  ·  Preen gland
Davranış: Kuş ötüşü  ·  Kuşlarda zeka  ·  Kuş göçü  ·  Kuşlarda cinsel seçilim  ·  Kuşların çiftleşmesi  ·  Denizkuşlarında üremesi  ·  Kuluçka  ·  Kuluçka asalağı  ·  Kuş yuvası  ·  Hybrids
Evrim: Kuşların kökeni  ·  Hava uçuşunun kökeni  ·  Kuşların evrimi  ·  Darwin ispinozları  ·  Deniz kuşları
Fosil kuşlar: Archaeopteryx  ·  Ichthyornis  ·  Enantiornithes  ·  Hesperornithes
İnsan–kuş  etkileşimi: Kuşların yüzüklenmesi  ·  Ornitoloji  ·  Kuş kolleksiyonu  ·  Kuş bakımı  ·  Kuş besiciliği  ·  Kuşların korunumu  ·  Kuş kültürü  ·  Su kuşu avcılığı  ·  Horoz dövüşü  ·  Güvercin yarışı  ·  Doğancılık  ·  Sülüncülük  ·  Oöloji  ·  Ornitomansi
Listeler: Kuşlar listesi  ·  Türler  ·  Kuş nüfusu listesi  ·  Yörelere göre kuş listesi  ·  Soyu tükenmiş kuşlar listesi  ·  Tarih öncesi kuşlar  ·  Sibley–Ahlquist taksonomisi  ·  Hayali kuşlar listesi
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LNB: 000200710 
Bakü'de, Hazar Denizi kıyısında martı
Martılar vapuru takip ederken
Trilyon

100 trilyon Zimbabve doları banknotunun ön yüzü, 2009
Trilyon 13 haneden oluşmaktadır (1.000.000.000.000). Bin milyara karşılık gelmektedir. SI'de tera ön ekiyle simgelenir.1012 olarak da yazılabilir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: sh85137532  NLI: 987007548878605171
Suriye başbakan yardımcısı

| Suriye Başbakan Yardımcısı Arapça: نائب رئيس الوزراء السوري |
| --- | --- |
Suriye başbakan yardımcısının mührü
Görevdeki Boş 23 Nisan 2022 tarihinden beri
Ünvan: Sayın Başbakan Yardımcısı (gayriresmi) Ekselansları (diplomatik)
Statü: Yürütme gücünde en yüksek üçüncü
Üyelik: Bakanlar Kurulu
Rapor verilen: Başbakan
Resmî ikamet: Hükûmet binası, Şam, Suriye
Öneren: Başbakan
Atayan: Devlet Başkanı
Görev süresi: Sabit bir görev süresi yok
Oluşum: 23 Ağustos 1948 (76 yıl önce) (1948-08-23)
İlk sahibi: Mustafa Nehmeh (krallık)   Lütfi el-Haffar (cumhuriyet)
Websitesi: www.pministry.gov.sy
Suriye başbakan yardımcısı (Arapça: نائب رئيس الوزراء السوري), Suriye hükûmetinin başı olan Suriye başbakanının yardımcısı ve Bakanlar Kurulu üyesidir. Başbakan yardımcısı, Bakanlar Kurulunun ikinci en yüksek rütbeli üyesidir. Yarı başkanlık hükûmet sisteminde, başbakan kabinede "eşitler arasında birinci" olarak kabul edilir; başbakan yardımcısı pozisyonu, uygun bir emir-komuta zincirinin gerekli olduğu durumlarda, bir hükûmet içinde veya ulusal acil durum zamanlarında siyasi istikrar ve güç sağlamak için kullanılır.
23 Nisan 2022 tarihinden beri bu makam boştur.
Başbakan yardımcılarının listesi

Ali Abdullah Eyüb
Adil Arslan
Beşir el-Azma
Reşad Barmada
Abdullah Dardari
Lütfi el-Haffar
Muhammed el-Hüseyin
Abdülhalim Haddam
Velid Muallim
Abdülkadir Kaddura
Halid Raad
Faruk eş-Şara
Mustafa Talas
Selim Yasin
PowerPC

| --- | --- |

Tasarımcı: AIM ittifakı
Bit: 32-bit/64-bit (32 → 64)
Tanıtım: Ekim 1992 (32 yıl önce) (1992-10)
Sürüm: 2.02
Tasarım: RISC
Ardıl: Power ISA
Kaydediciler
Genel amaçlı: 32
Kayan nokta: 32
Vektör: 32 (AltiVec ile)
IBM PowerPC 601
PowerPC, AIM olarak bilinen Apple-IBM-Motorola ittifakının 1991'de geliştirdiği bir RISC mikroişlemcisidir. Genel olarak kişisel bilgisayarlar içindir. PowerPC merkezi işlem birimleri (CPU) gömülü (embedded) ve yüksek performans işlemcileri olduğu için popüler olmuştur. PowerPC 1990'da AIM' in ve PReP'in (PowerPC referans platformu) temel taşı oldu, fakat mimari Apple'ın Macintosh'unun 1994–2006 modellerinde daha başarılı bulundu.
PowerPC fazlasıyla IBM'in önceki POWER mimarisi üzerine dayandırıldı ve bununla yüksek bir uyumluluk sağladı. Mimariler, tasarım aşamasında çalıştırılan aynı program ve işletim sistemlerine bağlı kaldı.
Tarihçe

PowerPC'nin tarihi, 1970'lerin sonunda bilgisayar mimarisi ve derleyici tasarımlarına büyük katkısı olan John Cocke'un IBM 801 prototipli yongası ile başlar. 801 tabanlı çekirdekler (cores) IBM'in gömülü ürünlerinde kullanıldı. Sonunda 16 yazmaçlı ROMP işlemcisi haline geldi ve IBRMT 'de kullanıldı. RT, performansta bir hayal kırıklığına yol açtı ve IBM piyasadaki en hızlı işlemciyi yapmak için Amerika Projesi'ni başlattı. Sonuç, 1990 başında RISC System/6000 ile sunulan POWER mimarisi oldu.
POWER mikroişlemcisi, yüksek performans ve çoklu yonga tasarımıydı. IBM tek yongalı mikroişlemciye ihtiyaç olduğunu ve bazı POWER işlemci komutlarının, RS/6000 serisini düşük sonlu makinelerden yüksek sonlu makinelere ölçeklemek için elemek gerektiğini fark etti ve RSC adında tek yongaya sahip POWER mikroişlemcisi üzerinde çalışmaya başladı. 1991 başlarında IBM kendi tasarımlarının endüstride çok tutulan bir mikroişlemci olduğunu fark etti.
İlk POWERPC ürünleri piyasaya ulaştığında büyük bir ilgi gördü. 1990'ların ortalarına kadar, POWERPC işlemcileri x86 merkezi işlem birimlerinin en hızlıları ile çalışan programların test sonuçlarını elde ettiler. Windows, OS/2 ve Sun müşterileri, POWERPC için uygulama yazılımsızlığı ile karşılaştılar. POWERPC versiyonları olan Solaris, OS/2 ve Windows piyasadan kısa bir periyot sonra kaldırıldılar. Sadece Apple POWERPC den kazanç sağladı. Apple'a göre, POWERPC 'nin performansı, Windows 95 ve Windows NT tabanlı PC ler tarafından yapılan artan rekabet yüzünde önemli bir yer tutmaktaydı.
2004'te Motorola, işlemci faaliyetini bağımsız bir kurum olan Freescale Semiconductor kurumuna yöneltti ve yonga üretiminden çıktı. Aynı zamanlarda, IBM Intel işlemci kullanan bilgisayar ürünlerini Çinlilere satarak piyasadan çıktı ve Nintendo Wii, Sony PlayStation 3 ve Microsoft Xbox 360 gibi oyun makinelerinin merkezi işlem birimlerindeki yonga tasarımlarına odaklandı. 2005'te Apple, Macintosh bilgisayarlarında POWERPC işlemcilerini çok uzun kullanmayacağını duyurdu. Bunun yerine daha iyi mikroişlemciler üretti. Kişisel bilgisayar donanımı için yonganın performans sınırları, çıkan sıcaklığa ve ürünlerdeki enerji kullanımına bağlı idi. IBM'in bu hatası 970 işlemcisini 3 GHz değerine taşımıştır. IBM bu kusurundan dolayı Intel ve diğer rakiplerine, hız ve mimari gelişimi alanında yenik düşmüştür. Bu durum AIM birleşimini sona erdirmiştir. IBM POWER PC işlemcilerini oyun konsollarında kullanmaya ve geliştirmeye devam etmiş ve Freescale Semiconductor firması yalnızca gömülü cihazlara odaklanmıştır.
PowerPC işlemcileri geniş alanlı ticaretlerin servis isteklerinde önemli bir yere sahiptir ve günümüzde geliştirilmeye devam edilmektedir. Şimdiki POWER işlemcileri POWERPC mimarisinin komut kümesinin tamamını göstermektedir.
PowerPC tanımlaması şimdi IBM ve Freescale'in üyeleri olan Power.org tarafından ele alınmaktadır. POWERPC, Ceil ve POWER işlemcileri, POWER mimarisi olarak piyasaya sürülmektedir.
Tasarım özellikleri

POWERPC RISC ilkeleri (azaltılmış komut kümesi) boyunca tasarlanır ve paralel komut düzeyinde bir merkezi işlem birimi(CPU) gösterimine (superscalar) izin verir. Tasarımın sürümleri 32-bit ve 64- bit gösterimlerde bulunmaktadır. Basit POWER tanımlaması ile başlarsak, POWERPC aşağıdaki gibi toplanabilir:
Big endian yöntemi olan en önemli byte değerinin hafızada en düşük adresle tutulması ve little endian yönetimi olan en önemsiz byte değerinin düşük adresle beraber hafızada tutulması yöntemlerinde destek olmaktır. POWER PC çalışma süresinde bir yöntemden diğer yönteme geçebilir. Bu özellik POWER PC G5 de bulunmamaktadır. (Bu Virtual PC'nin G5 tabanlı Macintosh'lara göre daha fazla tutulmasına neden olmuştur.)
Kelimeyi sayısal yorumlayan (floating point) bazı komutların kesinliği ve buna ilaveten çift kesinlik formları
Apple tarafınca eklenen sayısal yorumlayıcı komutlar
32 bit modu ile uygun eksiksiz 64-bit tanımlaması
Önemli işletim sistemlerine benzeyen özel POWER komutlarının birçoğunu taşıması