stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Savaşın çevresel etkisi
Tarihi olaylar > Ruanda

Ruanda soykırımı, yaklaşık 800.000 Tutsi ve ılımlı Hutu'nun öldürülmesine yol açtı. Savaş, sadece birkaç hafta içinde Ruanda'dan kaçan yaklaşık 2 milyon Hutu'nun Tanzanya'daki ve günümüzün modern Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki mülteci kamplarına büyük bir göç etmesine neden oldu. Mülteci kamplarındaki bu büyük çaplı yerinden edilme, çevredeki ekosistem üzerinde baskı oluşturuyor. Barınaklar inşa etmek ve yemek pişirmek için ateş yakmak için odun sağlamak amacıyla ormanlar temizlendi: "bu insanlar zorlu koşullardan muzdaripti ve doğal kaynaklar için önemli bir tehdit etkisi oluşturdu."  Çatışmanın sonuçları arasında Milli Parkların ve Rezervlerin bozulması da vardı. Bir başka büyük sorun da, Ruanda'daki nüfus çöküşünün personel ve sermayeyi ülkenin diğer bölgelerine kaydırması ve böylece vahşi yaşamı korumayı zorlaştırmasıydı.
Tarihi olaylar > Diğer örnekler

1938 Sarı Nehir seli, İkinci Çin-Japon Savaşı'nın ilk aşamalarında Japon kuvvetlerinin hızlı ilerlemesini durdurmak amacıyla Orta Çin'deki Milliyetçi hükûmet tarafından yaratıldı. "Tarihteki en büyük çevre savaşı eylemi" olarak anıldı.
Beaufort's Dyke, bombalar için bir çöplük alanı olarak kullanılıyor
2006 İsrail-Lübnan ihtilafı sırasında İsrail Hava Kuvvetleri tarafından bombalanan Jiyeh Elektrik Santrali petrol sızıntısı .
Eskiden Kullanılan Savunma Siteleri, çevresel restorasyondan sorumlu bir ABD askeri programı
K5 Planı, Kamboçya Halk Cumhuriyeti hükûmetinin 1985 ile 1989 yılları arasında Kızıl Kmer gerillalarının Kamboçya'ya sızma yollarını kapatma girişimi, çevresel bozulmaya neden oldu.
Suudi Arabistan önderliğindeki Yemen'e müdahale, Orta Doğu'daki bir iç savaşa müdahale, zaten kaynak fakiri olan bir ülkede su-enerji-gıda güvenliği bağlantısını bozdu. Savaş ve çatışmalar suların ve tarım arazilerinin kirlenmesine neden oldu.
Çevresel tehlikeler

Kaynaklar, uluslar arasındaki kilit bir çatışma kaynağıdır: "Özellikle Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra, birçok kişi çevresel bozulmanın kıtlıkları şiddetlendireceğini ve ek bir silahlı çatışma kaynağı haline geleceğini öne sürdü."  Bir ulusun hayatta kalması çevreden gelen kaynaklara bağlıdır. Silahlı çatışma kaynağı olan kaynaklar arasında bölge, stratejik hammaddeler, enerji kaynakları, su ve yiyecek yer alır. Kaynak istikrarını sürdürmek için, kaynakları korumak veya çıkarmak için ve çatışma sırasında uluslar tarafından kimyasal ve nükleer savaş kullanılmıştır. Bu savaş maddeleri sıklıkla kullanılmıştır: "1. Dünya Savaşı sırasında yaklaşık 125.000 ton ve Vietnam çatışması sırasında yaklaşık 96.000 ton kimyasal madde kullanılmıştır."  Organofosforlu antikolinesterazlar olarak da bilinen sinir gazı, insanlara karşı öldürücü seviyelerde kullanılmış ve çok sayıda insan dışı omurgalı ve omurgasız popülasyonu yok etmiştir. Bununla birlikte, kirlenmiş bitki örtüsü çoğunlukla korunacak ve yalnızca otçullar için bir tehdit oluşturacaktır. Kimyasal savaştaki yeniliklerin sonucu, savaş ve ev içi kullanım için çok çeşitli farklı kimyasallara yol açtı, ancak aynı zamanda öngörülemeyen çevresel hasara da yol açtı.
Savaşların ilerlemesi ve çevre üzerindeki etkileri kitle imha silahlarının icadıyla devam etti. Bugün, kitle imha silahları caydırıcı olarak işlev görürken ve II. Dünya Savaşı sırasında kitle imha silahlarının kullanılması önemli çevresel tahribat yarattı. İnsan hayatındaki büyük kaybın yanı sıra, "doğal kaynaklar genellikle ilk zarar görenlerdir: ormanlar ve vahşi yaşam hayvanları yok edilir."  Nükleer savaşın çevre üzerinde hem doğrudan hem de dolaylı etkileri vardır. Patlamadan kaynaklanan fiziksel tahribat veya iyonlaştırıcı radyasyon veya radyotoksisiteden kaynaklanan biyosferik hasar, patlama yarıçapı içindeki ekosistemleri doğrudan etkiler. Ayrıca, silahların neden olduğu atmosferik veya jeosferik rahatsızlıklar, hava ve iklim değişikliklerine neden olabilir.
Çevresel tehlikeler > Patlamamış mühimmat

Askerî harekâtlar, büyük miktarlarda patlayıcı silah gerektirir ve bunların bir kısmı düzgün bir şekilde patlamaz ve patlamamış silahlar kalır. Bu durum, bir zamanlar savaş bölgesi olan bölgelerde yaşayan sivil halk için, çatışma sonrasında patlama olasılığı ve ayrıca kimyasalların toprağa ve yer altı sularına sızması nedeniyle ciddi fiziksel ve kimyasal tehlike oluşturmaktadır.
Çevresel tehlikeler > Portakal gazı

Ana madde: Agent Orange
Portakal gazı, İngiliz ordusu tarafından Malaya Acil Durumu sırasında ve ABD ordusu tarafından Vietnam Savaşı sırasında herbisit savaş programı Ranch Hand Operasyonunda kullanılan herbisitler ve yaprak dökücülerden biriydi. Tahminen 21.136.000 gal. (80 000 m³) portakal gazı Güney Vietnam'da kullanılmıştır. Vietnam hükûmetine göre, 4,8 milyon Vietnamlı portakal gazına maruz kaldı ve bunun sonucunda 400.000 ölüm ve sakatlık ve 500.000 doğum kusurlu çocuk doğdu. Vietnam Kızıl Haçı, Agent Orange nedeniyle bir milyon kadar insanın sakat kaldığını veya sağlık sorunları yaşadığını tahmin ediyor. Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti bu rakamları güvenilmez olarak nitelendirdi.
1948-1960 Malaya ihtilafı sırasında ve sonrasındaki on yıllar boyunca portakal gazı kullanan birçok İngiliz Milletler Topluluğu personeli, ciddi şekilde dioksin maruziyetinden muzdaripti. Agent Orange ayrıca Malaya'daki bölgelerde toprak erozyonuna neden oldu. Malaya'da tahminen 10.000 sivil ve isyancı da yaprak dökücülerin etkilerinden muzdaripti, ancak birçok tarihçiye göre, portakal gazın Malaya Olağanüstü Halinde büyük ölçekte kullanıldı ve ABD'nin aksine İngiliz hükûmetinin sayıları ve yabancı ülkelerden olumsuz bir tepki korkusuyla dağıtımı bir sır olarak saklandı.
Çevresel tehlikeler > Nükleer silahların test edilmesi

Nükleer silahlanma testleri, Bikini Atoll, Marshall Islands Pacific Proving Grounds, ABD'de New Mexico, Mururoa Atoll, Avustralya'da Maralinga ve eski Sovyetler Birliği'nde Novaya Zemlya gibi çeşitli yerlerde gerçekleştirildi.
Downwinders, atmosferik ve/veya yer altı nükleer silah testlerinden ve nükleer kazalardan kaynaklanan radyoaktif kirlenmeye ve/veya nükleer serpintiye maruz kalan bireyler ve topluluklardır.
Çevresel tehlikeler > Stronsiyum-90

Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti, nükleer serpintide bulunan radyoaktif bir izotop olan Stronsiyum-90'ın savaş sonrası etkilerini inceledi. Atom Enerjisi Komisyonu, "Kimyasal olarak kalsiyuma benzeyen Sr-90'ın kemiklerde birikebileceğini ve muhtemelen kansere yol açabileceğini" keşfetti. Sr-90, toprakta serpinti olarak ekolojik besin zinciri yoluyla insanlara bulaştı, bitkiler tarafından toplandı, otçul hayvanlarda daha da yoğunlaştı ve sonunda insanlar tarafından tüketildi.
Çevresel tehlikeler > Seyreltilmiş uranyum mühimmatları

Seyreltilmiş uranyumun mühimmatta kullanımı, potansiyel uzun vadeli sağlık etkileri hakkında çok sayıda soru nedeniyle tartışmalıdır. Böbrek, beyin, karaciğer, kalp ve diğer birçok sistemin normal işleyişi uranyum maruziyetinden etkilenebilir çünkü uranyum zayıf radyoaktif olmasının yanı sıra toksik bir metaldir . Uzun yarı ömrü nedeniyle zayıf radyoaktif kalır. Seyreltilmiş uranyum mühimmatlarının çarpması ve yanması sırasında üretilen aerosol, potansiyel olarak çarpma alanlarının etrafındaki geniş alanları kirletebilir veya siviller ve askerî personel tarafından solunabilir. 2003 yılında Irak'ta üç haftalık bir çatışma döneminde, çoğunlukla şehirlerde 1000 tondan fazla seyreltilmiş uranyum mühimmatının kullanıldığı tahmin ediliyordu. ABD Savunma Bakanlığı, doğal veya seyreltilmiş uranyuma maruz kalmanın bir sonucu olarak hiçbir insan kanseri türünün görülmediğini iddia ediyor.
Yine de, kültürlenmiş hücreler ve laboratuvar kemirgenleri kullanılarak yapılan ABD DoD çalışmaları, kronik maruz kalmanın lökomojenik, genetik, üreme ve nörolojik etkiler olasılığını öne sürmeye devam ediyor.
Ek olarak, Birleşik Krallık Emeklilik Temyiz Mahkemesi Servisi 2004 yılının başlarında, Şubat 1991 Körfez Savaşı gazisinin doğum kusuru iddialarını seyreltilmiş uranyum zehirlenmesine bağladı. Tükenmiş Uranyuma Karşı Kampanya (Bahar, 2004)  Ayrıca, 2005 yılında yapılan bir epidemiyoloji incelemesi şu sonuca varmıştır: "Toplu olarak, insan epidemiyolojik kanıtları, DU'ya maruz kalan kişilerin yavrularında artan doğum kusurları riski ile tutarlıdır."
Alaani ve diğerleri tarafından 2011 yılında yapılan bir araştırmaya göre, seyreltilmiş uranyum maruziyeti doğum kusurunun  ya birincil nedenidir ya da kanser artışı ile ilişkilidir. Al-Hadithi ve arkadaşlarının 2012 tarihli bir dergi makalesine göre, mevcut çalışmalar ve araştırma kanıtları "doğum kusurlarında net bir artış olmadığı" veya "seyreltilmiş uranyum dahil olmak üzere olası bir çevresel maruziyetin açık bir göstergesi" olmadığı sonucuna varmıştır. Makale ayrıca, "genetik kusurların, ebeveynlerin herhangi bir koşulda seyreltilmiş uranyuma maruz kalmasından kaynaklanabileceğine dair önemli bir kanıt olmadığını" belirtiyor.
Çevresel tehlikeler > Fosil yakıt kullanımı

Ordunun yüksek derecede mekanizasyonu ile büyük miktarlarda fosil yakıtlar kullanılmaktadır. Fosil yakıtlar, giderek artan endişe konuları olan küresel ısınma ve iklim değişikliğine önemli bir katkıda bulunmaktadır. Petrol kaynaklarına erişim de bir savaşı kışkırtmak için bir faktördür.
Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı (DoD), dünyada en fazla fosil yakıt kullanan bir hükûmet organıdır. 2005 CIA World Factbook'a göre, ülke başına tüketimle karşılaştırıldığında Savunma Bakanlığı, Irak'ın hemen arkasında ve İsveç'in hemen önünde gelen ortalama günlük petrol kullanımında dünyada 34. sırada yer alacaktı.
Çevresel tehlikeler > Atık yakma

Irak ve Afganistan'daki 21. yüzyıl savaşları sırasında ABD üslerinde, insan atığı, mühimmat, plastik, elektronik, boya ve diğer kimyasallarla birlikte açık ocaklarda yakıldı . Kanserojen dumanın kendisine maruz kalan bazı askerleri yaraladığından şüpheleniliyor.
Çevresel tehlikeler > Kasıtlı sel

Sel, araziyi kullanılmaz hale getirmek için su kullanılarak yakılmış toprak politikası olarak kullanılabilir. Düşman savaşçılarının hareketini önlemek için de kullanılabilir. İkinci Çin-Japon Savaşı sırasında, Japon kuvvetlerinin ilerlemesini durdurmak için Sarı ve Yangtze Nehirlerindeki setler aşıldı . 1573'teki Leiden Kuşatması sırasında, İspanyol kuvvetlerinin ilerlemesini durdurmak için setler aşıldı. İkinci Dünya Savaşı sırasında Chastise Operasyonu sırasında, Almanya'daki Eder ve Sorpe nehri barajları Kraliyet Hava Kuvvetleri tarafından bombalandı, geniş bir alanı su bastı ve Almanlar tarafından savaşta kullanılan endüstriyel üretimi durdurdu.
Militarizm ve çevre

İnsan güvenliği geleneksel olarak yalnızca askeri faaliyetler ve savunma ile ilişkilendirilmiştir. Uluslararası Barış Bürosu gibi akademisyenler ve kurumlar, özellikle insanlar ve çevre arasında var olan karşılıklı bağlantılar ve karşılıklı bağımlılıklara yapılan vurgu dahil olmak üzere, güvenliğe yönelik daha bütüncül bir yaklaşım için giderek daha fazla çağrıda bulunuyor. Askeri faaliyetlerin çevre üzerinde önemli etkileri vardır. Savaş sadece sosyoçevre için yıkıcı olmakla kalmaz, aynı zamanda askeri faaliyetler (insan kaynaklı iklim değişikliğine katkıda bulunan) büyük miktarlarda sera gazı üretir, kirlilik yaratır ve diğer çevresel etkilerin yanı sıra kaynakların tükenmesine neden olur.
Militarizm ve çevre > Sera gazı emisyonları ve kirlilik

Çeşitli çalışmalar, askeri harcamalar ile artan sera gazı emisyonları arasında güçlü bir pozitif korelasyon bulmuştur; askeri harcamaların karbon emisyonları üzerindeki etkisi Küresel Kuzey ülkeleri için daha belirgindir (yani: OECD gelişmiş ülkeleri). Buna göre ABD ordusunun dünyanın bir numaralı fosil yakıt tüketicisi olduğu tahmin ediliyor.
Ek olarak, askeri faaliyetler yüksek kirlilik emisyonları içerir. Pentagon'un çevre, güvenlik ve iş sağlığı direktörü Maureen Sullivan, yaklaşık 39.000 kontamine alanla çalıştıklarını belirtti. Aslında, ABD ordusu da dünyadaki en büyük kirlilik üreticilerinden biri olarak kabul ediliyor. Birleşik Devletler'deki en büyük beş kimya şirketi, Pentagon tarafından üretilen toksinlerin yalnızca beşte birini üretiyor. Kanada'da Ulusal Savunma Bakanlığı, Kanada Hükûmeti'nin en büyük enerji tüketicisi ve "yüksek hacimli tehlikeli madde" tüketicisi olduğunu hemen kabul ediyor.
Askeri kirlilik dünya çapında bir olaydır. Ozon tabakasına zarar verdiği için 1987 Montreal Protokolü'nde yasaklanan kloroflorokarbonların (CFC'ler) üçte ikisinin emisyonundan dünyanın dört bir yanından silahlı kuvvetler sorumluydu. Ayrıca Soğuk Savaş sırasındaki deniz kazaları okyanusa en az 50 nükleer savaş başlığı ve 11 nükleer reaktör düşürmüştür, bunlar okyanus tabanında kalmaktadır.
Militarizm ve çevre > Arazi ve kaynak kullanımı

Askeri arazi kullanım ihtiyaçları (üsler, eğitim, depolama vb.) genellikle insanları topraklarından ve evlerinden uzaklaştırır. Askeri faaliyetler, on yıllarca ve hatta yüzyıllarca doğada kalabilen toksinleri çevreye sızdıran çözücüler, yakıtlar ve diğer zehirli kimyasalları kullanır. Ayrıca ağır askeri araçlar toprağa ve altyapıya zarar verebilir. Askeriyeden kaynaklanan gürültü kirliliği, yakınlardaki toplulukların yaşam kalitesinin yanı sıra, yaşamsal faaliyetler için gerekli olan hayvan yetiştirme veya avlama yeteneklerini de azaltabilir. Savunucular, yerinden edilenler ve/veya etkilenenler büyük ölçüde marjinalize edilmiş topluluklar olduğu için çevresel ırkçılık ve/veya çevresel adaletsizlikle ilgili endişelerini dile getiriyor.
Ordular yoğun şekilde kaynak kullanır. Silahlar ve askeri teçhizat, ikinci en büyük uluslararası ticaret sektörünü oluşturmaktadır. Uluslararası Barış Bürosu, dünyadaki helikopterlerin yüzde elliden fazlasının askeri kullanım için olduğunu ve jet yakıtı tüketiminin yaklaşık yüzde yirmi beşinin askeri araçlar tarafından yapıldığını söylüyor. Bu araçlar aynı zamanda son derece verimsiz, yoğun karbonlu ve diğer araçlara göre daha zehirli olan deşarj emisyonlarına sahip.
Militarizm ve çevre > Aktivistlerin tepkileri

Askeri finansman günümüzde her zamankinden daha yüksek noktadadır ve aktivistler bunun sera gazı emisyonları ve iklim değişikliği üzerindeki sonuçlarından endişe duymaktadır. Yüksek sera gazı emisyonlarına atıfta bulunarak silahsızlanmayı savunuyorlar ve bu fonların iklim eylemine yönlendirilmesini destekliyorlar. Dünya Bankası'na göre şu anda dünya, küresel GSYİH'nın yaklaşık %2,2'sini askeri finansmana harcıyor. İklim krizini tersine çevirmenin 2030 yılına kadar yıllık küresel GSYİH'nın yaklaşık yüzde birine mal olacağı tahmin ediliyor. Ayrıca, aktivistler önleme ihtiyacına ve maliyetli temizlikten kaçınılmasına vurgu yapıyor. Şu anda, askeri olarak kirlenmiş sahayı temizleme masrafı en az 500 milyar dolardır. Son olarak, aktivistler aşırı yoksulluk gibi sosyal meselelere işaret ediyor ve daha fazla fonun askeri harcamalardan bu nedenlere yönlendirilmesini savunuyorlar.
Silahsızlanma ve barış için çalışan gruplar arasında Uluslararası Barış Bürosu, Kanada Barış için Kadınların Sesi, Rideau Enstitüsü, Ceasefire.ca, Project Ploughshares ve Codepink yer alır. Daha fazla grup için savaş karşıtı kuruluşların listesine bakın.
Militarizm ve çevre > Orduların çevre üzerindeki olumlu etkileri

Arazi yönetimi ve korunmasına yardımcı olan ulusların silahlı kuvvetlerinin dünyanın dört bir yanından örnekleri vardır. Örneğin, Hindistan'ın Bhuj kentinde, konuşlanmış askerî güçler, bölgenin yeniden ağaçlandırılmasına yardımcı oldu; Pakistan'da Ordu, KPK ve Pencap'ta araziyi yeniden ağaçlandırmak için sivillerle birlikte çalışan Milyar ağaç tsunamisine katıldı; Venezuela'da, doğal kaynakları korumak Ulusal Muhafızların sorumluluklarının bir parçasıdır. Ek olarak, yenilenebilir enerji gibi çevre dostu teknolojilerin askeri olarak desteklenmesi, bu teknolojiler için kamu desteği sağlama potansiyeline sahip olabilir. Son olarak, GPS ve dronlar gibi bazı askeri teknolojiler, çevre bilimcilerin, korumacıların, ekolojistlerin ve restorasyon ekolojistlerinin daha iyi araştırma, izleme ve iyileştirme yapmalarına yardımcı olur.
Savaş ve çevre hukuku

Hukuki açıdan, savaş ve askeri faaliyetler sırasında çevrenin korunması kısmen uluslararası çevre hukuku tarafından ele alınmaktadır. Genel uluslararası hukuk, savaş yasaları, insan hakları hukuku ve etkilenen her ülkenin yerel yasaları gibi hukuk alanlarında da başka kaynaklar bulunur. Dördüncü Cenevre Sözleşmesi, 1972 Dünya Mirası Sözleşmesi ve 1977 Çevresel Değişiklik Sözleşmesi dahil olmak üzere birçok Birleşmiş Milletler anlaşması, savaşın çevresel etkilerini sınırlayan hükümlere sahiptir.
Çevresel Değişiklik Sözleşmesi, yaygın, uzun süreli veya ciddi etkileri olan çevresel değişiklik tekniklerinin askeri veya diğer düşmanca kullanımını yasaklayan uluslararası bir antlaşmadır. Sözleşme, hasar veya yıkıma neden olmak amacıyla hava durumu değiştirme tekniklerinin kullanılması olan hava savaşını yasaklamaktadır. Bu anlaşma yürürlüktedir ve önde gelen askerî güçler tarafından onaylanmıştır (bağlayıcı olarak kabul edilmiştir).
Vietnam Savaşı sırasında UC-123B Sağlayıcı uçağı tarafından Ranch Hand Operasyonunun bir parçası olan yaprak dökücü püskürtme uygulaması
Mekkavi Said

Mekkavi Said (arabic: مكاوي سعيد ; d. 6 Temmuz 1956; Kahire – ö. 2 Aralık 2017; Kahire, Mısır),Mısırlı kadın kısa hikâye yazarı ve romancı. Kahire Üniversitesi'nde eğitim gördü. Senaryo yazarı, yayıncı olarak ve ayrıca Kahire'de bulunan Al-Dar yayınevinde çalışmıştır.
Said, 1981'de ilk kısa öykü koleksiyonunu yayınladı. O zamandan sonra birçok kısa öykü koleksiyonu ve iki roman daha yayınladı.
İkinci romanı Cairo Swan Song en çok satan romanlar arasında yer almış ve kendisine 2008 yılı Booker Arap Eddebiyatı Ödülü'nü getirmiştir. Romanı çevirmen-yazar Adam Talib tarafından İngilizceye tercüme edildi ve AUC Yayıncılık tarafından yayınlandı.
Başarısıyla  Mısır Devlet Edebiyat Ödülü sahibide olan Mısırlı yazar Mekkawi Said 2 Aralık 2017'de Kahire'de 61 yaşında ölmüştür.
Manvel Badeyan

| Manvel Badeyan |
| --- | --- |

Ermenistan Ulusal Meclisi Üyesi
Görev süresi 1999-2003
Kuveyt Özel  Yetkili Büyükelçisi
Görev süresi 2016-2018
Yerine geldiği: Sargis Ghazaryan
Yerine gelen: Sarmen Baghdasaryan
Kişisel bilgiler
Doğum: 29 Haziran 1957(1957-06-29) Gavar, Ermenistan
Ölüm: 30 Eylül 2022 (65 yaşında) Erivan, Ermenistan
Partisi: Ermenistan Cumhuriyetçi Partisi
Bitirdiği okul: Ermenistan Ekonomi Üniversitesi
Mesleği: Siyasetçi
Manvel Badeyan (29 Haziran 1957 - 30 Eylül 2022), Ermeni siyasetçi.
Yaşamı ve kariyeri

Badeyan, 29 Haziran 1957'de Gavar, Ermenistan'da doğdu. Ermenistan Ekonomi Üniversitesi'ni bitirdi. Ermenistan Cumhuriyetçi Partisi'nden siyaete girerek 1999 ile 2003 yılları arasında Ermenistan Ulusal Meclisi' de delege olarak görev aldı. Aynı zamanda 2016 ile 2018 yılları arasında Ermenistan'ın özel yetkili büyükelçisi olarak Kuveyt'te hazır bulundu.
Ölümü

Badeyan, 30 Eylül 2022'de Erivan, Ermenistan'da 65 yaşında öldü.
Meşe sıracası

Meşe sıracası veya bilimsel adıyla Scrophularia ilwensis, Karl Kocht arafından tanımlanmış, sıraca otugiller familyasından tek yıllık bir bitki türüdür. Kafkasya, Türkiye ve Kuzeybatı İran'a endemik olan meşe sıracası, 1100 ila 2750 metre yükseklikteki ladin ve sarıçam ormanları, meşe çalılıkları ve kayalık kireçtaşı yamaçlarında yetişmektedir. Nisan ve Temmuz ayları arasında çiçeklenir.
Mekik diplomasisi

Mekik diplomasisi (İngilizce: shuttle diplomacy) iki ihtilaflı taraf arasında çözüme ulaşabilmek için arabulucu ya da kolaylaştırıcı rolündeki üçüncü bir tarafın, klasik diplomasi kurallarına uymadan yaptığı ve her iki tarafta da seri görüşmelerle sonuca ulaşmaya çalıştığı diplomasi türü. Terim, üçüncü tarafın ihtilafa taraf ülkeler(in başkentleri) arasında mekik dokuması (İng.: to shuttle) eyleminden alıntılandırılarak adlandırılmıştır.
Mekik diplomasisi genellikle birbirini resmen tanımayan ancak yine de müzakere etmek isteyen taraflar arasında gerçekleştirilir. Terim, ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger'ın 1979'da Mısır ile İsrail arasındaki müzakereleri Kahire ve Tel-Aviv'e yaptığı seri ziyaretlerle sonuçlandırdığı dönemde yaygın olarak kullanılmaya başlandı.
60. Hükûmet Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun 2008 İsrail-Gazze çatışmalarında oynadığı rol mekik diplomasisine örnek verilebilir.
Günümüzde özellikle Birleşmiş Milletler Genel Sekreterleri kriz zamanlarında özel temsilcileri vasıtasıyla mekik diplomasisi yürüttükleri gibi, ülkeler de çoğu zaman bürokrat ya da diplomat seviyesinde, bazen de Dışişleri Bakanları aracılığıyla aynı yönteme başvurmaktadırlar.
Maria Selena

| Maria Selena |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum adı: Maria Selena Nurcahya
Doğum: 24 Eylül 1990 (33 yaşında) Endonezya
Uyruk:  Endonezya
Meslek(ler): Manken
Boyu: 177 cm
Göz rengi: Kahverengi

 
Maria Selena Nurcahya (d. 24 Eylül 1990, Endonezya, Endonezyalı manken. 2011 yılında ülkesinde 'Miss Endonezya' seçilmiştir. 2012 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin Las Vegas kentinde düzenlenen Miss Universe güzellik yarışmasında Endonezya'yı temsil etmiştir.
| Ödüller ve başarılar |
| --- | --- | --- |
| Önce gelen Nadine Ames | Miss Endonezya 2011 | Sonra gelen Whulandary Herman |
Melih Gökçek (anlam ayrımı)

Melih Gökçek, aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Kişiler

Melih Gökçek, (d. 1948) Türk siyasetçi.
Melih Gökçek, (d. 1981) Brezilya asıllı Türk milli futbolcu.
Momo

Momo şu anlamlara gelebilir:
Momo (roman), Michael Ende'nin 1973 tarihli romanı
Momo (şarkıcı)
Momo (yemek), Tibet, Nepal, Butan ve Hindistan'ın bazı bölgelerinde popüler olan bir hamur tatlısı
Momoko Abe

| Momoko Abe |
| --- | --- |
Doğum: 17 Eylül 1994 (30 yaşında) Urayasu Japonya
Uyruk:  Japonya
Boyu: 1,75 m (5 ft 9 in)
Göz rengi: Siyah

 
Momoko Abe (d. 17 Eylül 1994, Urayasu), Japon modeldir. Abe, 2017 yılında ülkesinde düzenlenen ulusal güzellik yarışmasında 'Miss Universe Japan' seçilerek Miss Universe Güzellik Yarışmasında Japonya'yı temsil etmeye hak kazanmıştır.
| Ödüller ve başarılar |
| --- | --- | --- |
| Önce gelen Sari Nakazawa | Miss Universe Japan 2017 | Sonra gelen Yuumi Kato |
Momo Challenge

Momo Challenge, sosyal medya ve cep telefonları aracılığıyla yayılan bir siber zorbalık iddiasıdır. Telefon kullanıcıları "Momo" adlı bir kullanıcıyla çeşitli iletişim kanalları üzerinden irtibat kurmaya ikna olduktan sonra, çeşitli görsel ve yazılı formatta tehdit mesajları alırlar ve bir dizi tehlikeli görevi yerine getirmeleri istenir. Bu görevler arasında intihar da yer almaktadır. Temmuz 2018'de dünya çapında geniş kitlelere siber zorbalık yaptığı iddiasına rağmen, Momo Challange ile intihar ettiği düşünülen kişi sayısı azdır. Kolluk kuvvetleri Momo Challange'ın yalan olup olmadığını henüz belirtmemiştir.
Midtown Madness (seri)

Midtown Madness, 1999 yılında Microsoft tarafından satışa sunuldu. Oyun Chicago kentinde geçmektedir.
Midtown Madness 2, 2000 yılında Microsoft tarafından satışa sunuldu. Oyun Londra ve San Fransisco kentlerinde geçmektedir.
Midtown Madness 3, 2002 yılında XBox ve tarafından satışa sunuldu. Oyun Paris ve Washington kentinde geçmektedir.
Mele

Vikisözlük'te  ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
Mele sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:
Mele, Liguria, İtalya'da bir komün.
Mele (dinî unvan), Türkiye'nin doğu ve güneydoğusunda gayriresmî olarak imam görevi yapan, Nur tarikatına mensup din âlimi.
Maxi Priest

| Maxi Priest |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: Max Alfred Elliott 10 Haziran 1960 (64 yaşında) Lewisham, Londra, İngiltere
Tarzlar: Reggae, Lovers Rock
Meslekler: Şarkıcı, söz yazarı
Etkin yıllar: 1982-günümüze
Müzik şirketi: Charisma Virgin EMI Import Toshiba
Resmî site: www.MaxiPriest.com

Max Alfred Elliott veya bilinen adıyla Maxi Priest, (d. 10 Haziran 1960) ünlü Jamaika asıllı İngiliz reggae sanatçısıdır.