stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Millî Türk Talebe Birliği (1946)

Başlığın diğer anlamları için Millî Türk Talebe Birliği (1916) sayfasına bakınız.
| Millî Türk Talebe Birliği |
| --- | --- |
Kuruluş: 14 Aralık 1916
Kapanış: 12 Eylül 1980
Merkez: Klodfarer Caddesi No:39 Sultanahmet, Fatih, İstanbul
Resmî site: www.mttb.org.tr
Millî Türk Talebe Birliği (kısaca MTTB), faaliyet gösterdiği dönemlerde birbirine zıt sağ veya sol ideolojileri benimsemiş bir öğrenci birliği. 1936 yılında izinsiz düzenlemiş olduğu "Hatay'ın ilhakını destek mitingi" nedeniyle 22 Kasım 1936 tarihinde kapatılan MTTB, 1946 yılında on yıllık bir aradan sonra Edebiyat Derneği Başkanı Reha Köseoğlu, Hukuk Derneği Başkanı Tahsin Atakan, Tıp Derneği Başkanı Rehai İslam tarafından, merkezi İstanbul'da olmak üzere, Türk Talebe Birliği adıyla tekrar kuruldu. Bu tarihten 1980'e kadar pek çok farklı görüşü içerisinde barındıran bir öğrenci hareketi olan MTTB 12 Eylül Darbesi sonrasında diğer tüm sivil toplum kuruluşları gibi kapatıldı.
1916 yılında kurulan MTTB, 1936 yılına kadar Türkçü, milliyetçi ve Atatürkçü görüşleri temsil etmiştir. Çok partili siyaset ile, 1946 yılından 1965 yılına kadar Atatürkçü-milliyetçi çizgisini devam ettiren birlik, 1960-1965 yılları arasında yer yer sol görüşlere de eğilim göstermiştir. 1960'tan kapatıldığı 1980 yılına kadar ise siyasal İslamcı bir kimliğe sahip olmuştur.
27 Mart 2008 tarihinde Talebe Birliği Federasyonu adı ile yeniden kurulan MTTB hâlen faaliyetlerini devam ettirmektedir.
Birlik, Milli Gençlik, Çatı gibi dergiler; MTTB'ye ait yayın organlarıdır.
Tarihi

Uzun yıllar yükseköğrenim gençliğine hitap eden MTTB, ilk olarak 14 Aralık 1916 yılında kuruldu. Millete hedef tayininde, gençliğin öneminin farkında olan cumhuriyetin yönetim kadrosu da resmî görüşü doğrultusunda örgütlediği MTTB'ye devlet olarak destek verdi. 1924 yılında, üniversite öğrencileri tramvay biletlerinde indirim için tramvay şirketini basarak eylem yaptı. MTTB adını ilk bu eylemde duyurmuştur.  27 Nisan 1927'de de, tüzel kişilik kazandı. 1931-1933 yılları arasında başkanlığını Tevfik İleri yapmıştır. Tevfik İleri daha sonraları Demokrat Partiden Samsun Milletvekili olacak, Milli Eğitim Bakanı olduğu dönemde Köy Enstitüleri kapatılacak, 27 Mayıs 1960 İhtilalinde tutuklanarak idam cezasına mahkûm edilecektir. Ancak daha sonradan hakkındaki hüküm, ömür boyu müebbet hapis cezasına çevrilecektir. MTTB, 1936 yılına kadar daha çok Türk Ocakları ile birlikte hareket etti.  'Birlik' adında bir dergi çıkardı ve Turancılık çizgisinde yürüdü. Hatta MTTB'nin simgesi bu yıllarda bozkurt olarak değişmiştir. 'Vatandaş Türkçe Konuş', 'Hatay'ın Türkiye'ye ilhakı', 'Çanakkale Şehitlerini Anmak' gibi eylemler de bu dönemde gerçekleşmiştir. Ancak Hatay halkına destek mitingi 'izinsiz' olduğu gerekçesi ile MTTB, 22 Kasım 1936'da kapatıldı. 1916'dan 1980'e kadar, arada kapalı olduğu dönemler hariç, faaliyet gösteren MTTB'de bundan önce dört devre yaşanmıştır denebilir.
Tarihi > MTTB'nin yeniden kurulması

Kapatıldıktan 10 yıl sonra, 5 Şubat 1946 yılında bir grup genç bir araya gelerek MTTB'yi tekrar Talebe Birliği adı altında kurmuştur. Daha sonra Bakanlar Kurulu kararı ile 1947  yılında Milli Türk Talebe Birliği adını tekrar almıştır.  MTTB'nin yeniden kurulmasıyla başlayan bu dönem de kendi içinde 2 ayrı devre olarak düşünülebilir: 1946-1965 yılları arasında sol cereyanların etkisinde bir MTTB, 1965-1980 arasında ise milliyetçi ve muhafazakâr bir MTTB.
Tarihi > III. devre (1946-1965)

Tek parti döneminden çok partili döneme geçişin başladığı 1946 sonrası yıllarda, gençlik daha hür bir çalışma ortamında kendini ifade etmek ve yetiştirmek imkânına kavuştu. MTTB'nin sol cereyanlar yönündeki görünüşü 1965 yılına kadar sürmüştür. 27 Mayıs 1960'ta Demokrat Partiye karşı girişilen ihtilal hareketinden hemen sonra, o dönemki MTTB Genel Başkanı Yaşar Özdemir, Genel Sekreter Hüseyin Sağıroğlu, İstanbul İcra Konseyi Başkanı Mete Akıncı, Silahlı Kuvvetler Komutanlığı'na ortak bir telgraf çekerek "darbeyi desteklediklerini" belirttiler. Hatta MTTB, 27 Mayıs'ı "Milli İnkılap Hareketi" olarak değerlendirdi.
MTTB'nin darbe sonrası katıldığı ilk ve en büyük gösterilerden birincisi İstanbul'da yapılmışken, ikincisi Ankara'da "Ordu ve Gençlik Günü" olarak düzenlendi. Öyle ki mitinge Orgeneral Fahri Özdilek bile katıldı ve şunu söyledi:
"Civanmert Çocuklarım, sizden ilham alan ordu, sizin düşündüklerinizi vatan görevi olarak yaptıysa mutluluk duyar. İnkılap hareketindeki başarımızı size borçluyuz."
Bununla birlikte MTTB gençleri, köylerde Atatürk Devrimi'ni anlatmak ve köylülere konferanslar vermek için kampanya başlattı. 1961 Anayasası'na "Evet" denilmesi için çeşitli çalışmalar yaptılar.
1950 ila 1965 yılları arasında Genel Başkanlık yapmış olan kişiler sırası ile; Rehâi İslam, Dr. Suphi Baykam, Kamuran Evliyaoğlu, Nejat Cerman, Orhan Sakarya, Yaşar Özdemir, Faruk Narin ve Yüksel Çengel'dir.
Millî Türk Talebe Birliği mensupları

Millî Türk Talebe Birliğine üye olup Türk siyasetinde öne çıkan isimler olmuştur. Bunların arasında; Eski Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Eski Meclis Başkanı Mehmet Ali Şahin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Başbakan Eski Yardımcısı Bülent Arınç, Başbakan Eski Yardımcısı Beşir Atalay, Millî Eğitim Eski Bakanı Ömer Dinçer, Enerji ve Tabii Kaynaklar Eski Bakanı Taner Yıldız, Kültür Eski Bakanı ve Meclis Başkanı İsmail Kahraman, İçişleri eski Bakanı Abdülkadir Aksu, Milli Eğitim Eski Bakanı Hüseyin Çelik, Bahattin Yıldız, Necip Fazıl Kısakürek, Ömer Lütfi Mete, Kültür Bakanı eski Müsteşarı ve Cumhurbaşkanlığı eski Genel Sekreteri Mustafa İsen, Recep Tayyip Erdoğan'ın danışmanlarından Şükrü Karatepe, yazar Mustafa Müftüoğlu, yazar Cemil Meriç, İçişleri eski Bakanı Oğuzhan Asiltürk, Refah Partisi eski Milletvekili Yasin Hatipoğlu, Prof. Dr. Sabahattin Zaim, AK Parti eski Müfettişi Yakup Kaldırım, yazar Kadir Mısıroğlu, AKP Kayseri Milletvekili İsmail Emrah Karayel, TÜGVA Mütevelli Heyeti Üyesi Mehmet Burak Savaşer, Başbakan eski Yardımcısı Numan Kurtulmuş'un yeğeni Mustafa Hüsnü Kurtulmuş, Hasan Kalyoncu'nun oğlu Haluk Kalyoncu, İstanbul eski Milletvekili Yüksel Çengel, Devlet Planlama Teşkilatı eski Danışmanı Fehmi Koru ve Hizbullah (Türkiye) örgütünün kurucularından Fidan Güngör ve Hüseyin Velioğlu gibi birçok isim bulunmaktadır.
Kafkas Üniversitesi (Azerbaycan)

| Kafkas Üniversitesi |
| --- | --- |
Qafqaz Universiteti


Kuruluş: 1993
Tür: Vakıf
Rektör: Prof. Dr. Ahmet SANİÇ
Konum: Bakü, Azerbaycan 
Web sitesi: Resmî site
Kafkas Üniversitesi
Kafkas Üniversitesi (Azerice: Qafqaz Universiteti) 1993 yılında Azerbaycan'ın Bakü şehrinde kurulmuş olan özel bir üniversitedir. Kafkas Üniversitesi Azerbaycan' da kurulan ilk ve tek yabancı üniversite olma özelliğine sahiptir. Azerbaycan Eğitim Bakanlığı'nın verilerine göre özel üniversiteler arasında kontenjanını doldurma oranına göre birinci sırada yer almaktadır.
Üniversitede Mühendislik, İktisadi ve İdari Bilimler, Hukuk ve Eğitim olmak üzere 4 farklı fakültede 20 bölümde lisans eğitimi verilmektedir.İlimler Enstitüsü bünyesinde ise 10 farklı anabilim dalında yüksek lisans eğitimi verilmektedir. Ayrıca 2006–2007 öğretim yılından itibaren iki anabilim dalında MBA programı ve 4 farklı alanda doktora eğitimi başlamıştır.
Kafkas Üniversitesi Azerbaycan'da TOEFL IBT sınavını organize eden ilk kurumdur.  Üniversite 16 Ocak 2017'de kapatıldı.
Akademik Birimler

Endüstri Mühendisliği
Bilgisayar Mühendisliği
Bilişim teknolojileri ve Sistemleri Mühendisliği
Makine Mühendisliği
Kimya Mühendisliği
Maliye ve Kredi
Uluslararası Ekonomik İlişkiler
Kamu Yönetimi
Bankacılık
Siyaset Bilimi
İşletme
Matematik Öğretmenliği
Matematik ve Bilişim Öğretmenliği
Bilgisayar Öğretmenliği
Sınıf Öğretmenliği
Fizik Öğretmenliği
Biyoloji Öğretmenliği
Kimya Öğretmenliği
Azerbaycan Dili ve Edebiyatı
Türk Dili ve Edebiyatı
Arap Dili ve Edebiyatı
İngiliz Dili ve Edebiyatı
Mütercim-Tercümanlık
Kampüs

Kafkas Üniversitesi kurulduğu tarihten 2003–2004 öğretim yılına kadar Bakü'de 2 ayrı yerdeki geçici hizmet binalarında faaliyetini sürdürmüştür. Ancak toplamı 4000 m2 kapalı alana sahip olan bu binalar mekân ve fiziki şartlar itibarıyla Üniversitenin gelişmesi için yeterli olamamıştır. 2003-2004 öğretim yılı içerisinde eğitim vermeye başladığı ve Bakü'ye 16 km mesafedeki Hırdalan mevkiinde yer alan 20 hektarlık kampüs arazisi merhum Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev tarafından Üniversiteye tahsis edilmiştir. Kampüs alanındaki yeni hizmet binasına taşınılması ise Üniversite için yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Bütün birimlerin yer aldığı, 10.500 m2  kapalı alanı olan ve hem mekân hem de donanım itibarıyla rahatlık sağlayan yeni hizmet binası, gelişme bakımından üniversiteye bir sıçrama yapma imkânı sağlamıştır. 2006–2007 eğitim yılında 10.500 metrekaresi eğitim ve 5.500 metrekaresi yurt olmak üzere toplam 16 bin metrekare kapalı alanda eğitim faaliyetini sürdürmekte olan Üniversite, diğer eğitim binaları da tamamlandığında toplam 55 bin metrekare kapalı alana sahip olan bir Kampüs ortamında eğitim faaliyetlerine devam etmektedir.
2011
2012
YÖK Denkliği

Yökseköğretim Kurumu 3 Haziran 2009 tarihinde aldığı kararla Bakü Kafkas Üniversitesi'nin Türk Dili ve Edebiyatı, Bilgisayar Mühendisliği, Uluslararası İlişkiler ve Kamu Yönetimi bölümlerine denklik vermiştir.. Diğer bölümlerle ilgili denklik görüşmeleri halen sürmektedir.
Dış ilişkileri

Kafkasya Üniversiteler Birliği'nin üyesidir.
Batak (oyun)

| --- | --- |

Kökeni: Amerika Birleşik Devletleri
Oyuncu sayısı: 4 (standart)
Gerekli beceri(ler): Kart sayma, taktik
Kart sayısı: 52
Deste: Fransız
Oyun yönü: Saat yönünün tersi
Kart sıralaması: A K Q J 10 9 8 7 6 5 4 3 2
Oyun süresi: 90 dakika
Gelişigüzellik: Orta
İlgili oyunlar
Bid Whist, Briç, Tarneeb
Batak, taktiğe dayalı bir iskambil oyunudur.
Tanıtım

Batak Türkiye'de yaygın olan ve genellikle 4 kişi ile oynanan bir iskambil oyunudur.
Amaç

Oyunun amacı, oyun başlamadan önce kendi alabileceği el sayısını tahmin etmek ve en az o kadar el almaya çalışmaktır. 
Bir diğer oyun türünde ise sadece kozu  belirleyen kişi belirttiği el kadar almaya çalışır. Diğer oyuncular ise batmamak için en az 1 el almalıdır.
Bilinen oyun şekli

İhaleli Batak
Koz Maça
Eşli Batak
Tanımlar

Oyuncu Sayısı 4 kişi.
Tür Kozlu.
Eşli Oynanabilir.
Deste 1 adet 51+1'lik deste ile oynanır.
Tur 5 - 7 - 9 - 11 tur üzerinden oynanır.
Oyun Yönü Saat yönünün tersidir.  \circlearrowleft
Terimler

Koz oyunda koz ihalesiz batak oyununda her zaman ( \spadesuit  ) maçadır. İhaleli oyunda ise kozu ihaleyi kazanan oyuncu belirler.
İhale her tur başında kartlar dağıtıldıktan sonra, dağıtanın sağ tarafından başlayarak bütün oyuncular kaç el alabileceklerini beyan ederler. İhaleye girme sayısı, tekli oyunda minimum 5, eşli oyunda ise minimum 8'dir. Eğer herkes "pas" der ve ihaleye kimse girmez ise ihale (4 el alma zorunluluğu) dağıtan kişiye kalır ve koz söyler. Eşli oyunda da ihale aynı şekilde dağıtan kişiye kalır ancak 7 el alma zorunluluğu vardır. İhalenin ilk turunda pas diyen bir kişi ikinci turda ihaleye girme hakkını kaybeder.
El almaz herhangi bir turda oyunculardan biri veya daha fazlasının o turda hiç el almayacağını beyan etmesi.
El iptal herhangi bir turda oyunculardan biri veya daha fazlasının elinde 10'dan daha büyük kart olmaması ve kartların yeniden dağıtılmasını istemesi.
Kurallar

Oyun sonunda 1 ile bitiren oyunu kazanır.
Yerde alınan kartları alan oyuncu eline alırsa  batırılır
Herhangi bir turda 11 el alan oyuncu King yapmış olur. Bunu o turun başında deklare eder, bu tur oyunun son turu olur. Bu elde el alamayan oyuncu veya oyuncular kaybetmiş sayılır. İhaleci tur sonunda King yapabilirse oyunu kazanmış olur, yapamazsa oyunu kaybetmiş olur. Oyun bittikten sonra 1 eksik alan batar, 3 fazla alan yine batar.
Eğer oynanan oyun eşli batak ise oyuncunun King yapması için bütün elleri alması ve bunu o turun bașında deklare etmesi gerekir. King yapılırsa oyun sonlanır. Eğer bir takım deklare etmeden bütün elleri alırsa oyun yine biter fakat oyunu karşı takım kazanır.
Kurallar > Kartların dağıtılması

Dağıtan oyuncu; desteyi karıştırdıktan sonra, sol tarafındaki oyuncu ( \leftarrow  ) desteyi keser.
Dağıtan oyuncu; bütün desteyi saatin ters yönünde birer birer dağıtır.
Kartlar dağıtıldıktan sonra herhangi bir oyuncunun elinde 10'dan daha büyük bir kart yoksa,
oyuncu "el iptal" diyerek kartların yeniden dağıtılmasını isteyebilir.
Kurallar > Oyuna başlama

Dağıtan oyuncunun sağındaki oyuncudan başlamak üzere tüm oyuncular kaçar el alacaklarını deklare ederler ve bu puan tablosuna yazılır.
Oyuna başlayacak oyuncu yere bir kart atar. Bu kart koz olamaz, istisna olarak elinde koz renginden A, K ve Q varsa ve bunları ardı ardına çekerse ancak kozla başlayabilir.
Kurallar > Oynama

Sırası gelen oyuncu yerde oynanan kartın renginden bir kart atar.
İlk elden sonra oynanan ellerde sırası gelen oyuncunun elinde yerde oynanan renkten bir kart yok ise o zaman varsa koz renginden veya koz renginden bir kartı da yoksa elindeki diğer renklerden herhangi bir kartı atabilir, fakat koz veya ortadaki renkten atmayan kişi çöp atmış olur ve bir şey alamaz. Aynı elde birden fazla oyuncu koz renginden kart oynuyorsa bir sonraki oyuncu kozu büyütmek zorundadır. Yere atılan kağıdı geçmeyen oyuncu o el yenik sayılır.
O el atılan en yüksek kart o eli alır ve sıra o kartı atan oyuncuya geçer.
Puanlama

Her tur sonunda oyuncuların tur başında almayı taahhüt ettikleri el sayısı ile tur sonunda aldıkları el ile doğru orantılı aşağıdaki şekilde hesaplanan bir puana sahip olurlar.
Puanlama > Taahhüt ettiği el sayısı veya üstünde aldıysa

10 x Taahhüt ettiği el sayısı + (aldığı el sayısı - Taahhüt ettiği el sayısı) kadar puan
Puanlama > Taahhüt ettiği el sayısı altında aldıysa

-10 x Taahhüt ettiği el sayısı kadar puan alır
Puanlama > Tur başında “El almaz” diyen oyuncu tur sonunda

El almazsa +50 puan
El alırsa -50 puan
Türler

Kanlı Batak Oyuncuların kartlar dağıtıldıktan sonra ellerini görmeden kaçar el alacaklarını deklare ettikleri türdür.
Eşli Batak Karşılıklı oturan oyuncuların almayı taahhüt ettikleri el sayısı fazla olan taraf oyunu oynar ve ikinci eş kartlarını yere açar birinci eş oyunu bu şekilde oynar.
OHEL İlk turda oyunculara kartlar birer tane dağıtılır, sadece bir kağıda bakarak kaçar el alabileceklerini deklare ederler, sonraki turlarda tur sayısı kadar kart dağıtılır ve oyun devam eder.
Gömmeli  3 kişi oynanır ve kartlar açılmadan önce yere 4 tane kart gömülür. İhaleye girecek kişi kozu söyler ve elindeki işe yaramayan 4 kartı yere gömüp oyunun başında yere gömülen kartları eline alır şansına ne gelirse oyun devam eder. İhaleye girecek kişi en az 8 diyebilir, 7'den kalır. 2 alamayan batar.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: sh98006874  NLI: 987007549347205171
İklim değişkenliği ve değişiklikleri

Bu madde dünya tarihinin herhangi bir dönemindeki iklim eğilimi hakkındadır.İnsanların bugünkü ve gelecekteki iklimsel etkileri için İklim değişikliği sayfasına bakınız.Geçmişteki iklim değişikliğini araştırma için paleoklimatoloji sayfasına bakınız.
İklim değişiklikleri, bilimsel olarak klimatoloji dalına göre incelenen bir tür atmosferik ya da astronomik değişikliklerdir.
İklim sistemi, içsel ve insani etkiler, Güneş'in periyodik aktiviteleri ve sera gazları, vb. nedenlerden etkilenmektedir. Atmosferdeki sera gazlarının oranı, 1750'li yıllarda başlayan Sanayi Devrimi sonrasında artmaya başlamıştır.
İklimdeki etkiler

Küresel ısınma ve küresel soğuma iklim değişiklikleri için iki büyük nedendir.
İklimdeki etkiler > Küresel ısınma

Ana madde: İklim değişikliği
Atmosferdeki CO2 (Karbon dioksit), CH4 (Metan), N2O (Nitröz oksit) gibi sera gazları ile atmosferdeki ısının çıkamamasıdır. Bu yüzden ısı enerjisi, madde partiküllerinden ya çok fazla kalıp ısının artışına neden olur; ya maddeden çabuk ayrılıp ısı kaybına neden olur; ya da periyotlu olarak değişir. Bu da Dünya, Mars, Venüs ya da söz konusu herhangi bir gezegenin iklimindeki sürekli değişimlere yol açar. Günümüzde örnek olarak, kışın havaların fazla sıcak ve nemli olması ya da yazın yüksek sıcakların geç gelmesi olabilir.
Küresel ısınma kimyasal etkilidir. Canlıların solunum ve boşaltım yaptıktan ve çeşitli aktivitelerinden sonra çıkan sera gazları ile gerçekleşir. İnsanların yaptığı fabrika gibi çeşitli etkenler de kirlenmeye neden olur.
İklimdeki etkiler > Küresel ısınma > Etkileri

Küresel Isınma, atmosferdeki ısının orada kalmasını sağlayarak iklimlerin normalin üzerinde sıcak olmasını sağlar. Bu sayede örneğin kış mevsimi her zamankinden sıcak olabilir ya da yaz mevsimi çok sıcak olabilir. Ayrıca buzulların sıcaklık nedeniyle erimesi, Dünya'nın büyük bir kısmının su altında kalması en sonunda ise Dünya'daki suların buharlaşarak büyük bir su problemi yaşanması olanaklar içindedir.
İklimdeki etkiler > Küresel soğuma

Dünya bir gezegen ve sönmüş bir yıldızdır. Milyarlarca yıl önce üç adet jeolojik zamandan geçerek soğudu. Bunun sonucunda buz devirleri oluştu. 2008'de yayınlanan yazarları John Lloyd ve John Mitchinson olan Cahillikler Kitabı adlı kitapta şu an son buzul çağında olduğumuzu belirtmiştir. Bu da hâlen 3.Jeolojik Zaman'ın etkisinde olduğumuzu gösterir.
İklim Değişikliğinin Etkenleri > Güneş Lekelerinde Görülen Değişimler

Dünya'ya ulaşan enerji miktarı, sunspot cycle olarak adlandırılan güneş lekesi döngülerine paralel bir biçimde değişmektedir. Çevresine göre görece daha soğuk olan alanlar olan güneş lekeleri manyetik açıdan aktif alanlardır. Sayıları arttığı dönemlerde solar radyasyon seviyesi artmaktayken sayıları azaldığında solar radyasyon seviyesi azalmaktadır. Güneş lekelerinin sayısındaki değişimler ise 11 yıllık döngüler halinde yaşanmakta olup solar maksimum olarak adlandırılan ve güneş lekeleri ile güneş patlamalarının sayısının en yüksek seviyeye ulaştığı dönemde etki en yüksek boyuta ulaşmaktadır. Atmosfere giren yüksek boyuttaki radyasyonun sıcaklığa olan etkilerine ek olarak basınç kuşakları üstünde etki olmak suretiyle iklim üzerinde etkili olduğu görülmektedir. 300 yıl önce yaşanan küçük buzul çağı olarak adlandırılan soğuk dönemin Güneş lekelerinde görülen değişimlerle ilgili olduğu düşünülmektedir.
İklim Değişikliğinin Etkenleri > Milankoviç Döngüsü

Milankoviç döngüsü olarak bilinen Dünya'nın eksen eğikliğindeki değişimler (Rotasyon), Güneş etrafındaki yörüngenin şeklinde meydana gelen değişiklikler (Eksantriklik) ve eksenindeki yalpalanma (Presesyon) gibi hareketler de iklim değişikliğinin belirli döngülerle değişmesine neden olmaktadır. Milankoviç döngüsü olarak adlandırılan bu değişiklikler, Dünya'ya düşen Güneş ışığı miktarını etkiledikleri için iklim üzerinde etkide bulunurlar. Ancak günümüzde yaşanan küresel iklim değişikliğinin on veya yüz binlerce yıl süren bu döngülerle bir bağlantısı yoktur.
İklim Değişikliğinin Etkenleri > Levha Tektoniği

Levha tektoniğinin jeolojik devirler içerisindeki hareketleri, kıtaların konumları başta olmak üzere fiziki yapıdaki farklılaşma da iklim değişikliklerine neden olabilmektedir. Kıtaların yer değiştirmesi sonucu buzulların oluşumunda değişiklikler yaşanır, zira buzulların sadece karalarda oluşabilmesinden dolayı, kara kütlelerinin kutuplara yakınlaşmasıyla iklimde bir soğuma görülür. İklimde gözlenen bu değişimler çok uzun yıllar almakta olup günümüzdeki iklim değişikliği uzunca dönemler boyunca süregelen bu değişimlere bağlı olarak yaşanmamaktadır.
Enlem-sıcaklık ilişkisi

Ekvatordan uzaklaşıldıkça Dünya'nın geoit şeklinin bir sonucu olarak; güneş ışınlarının yere düşme açısı küçülür, yani ışınlar yere daha eğik açıyla gelirler. Eğik gelen güneş ışınlarının ısıtma gücü dik gelen ışınlara nispeten daha düşüktür. Çünkü;
Eğik gelen ışınlar daha büyük bir alanı ısıtır, bu nedenle birim alana etkiyen enerji düşer.
Eğik gelen ışınlar; atmosferden geçerken, dik gelenlere göre daha fazla mesafe kat ederler. Bu nedenle, yerküreye ulaşamadan enerjilerinin bir kısmını atmosferde kaybetmiş olurlar.
Eğik gelen ışınlar yerden daha kolay yansır.
Bu ısıtma gücünün azalmasıyla birlikte ekvatordan kutuplara doğru sıcaklık azalışN1  gösterir. Enlem-sıcaklık ilişkisi Dünya üzerindeki sıcaklığın dağılışında en önemli etkenlerden biridir. Buna bağlı olarak;
Ekvatordan kutuplara doğru; sıcaklık, buharlaşma, denizlerin tuzluluk oranı azalır.
Ekvatordan kutuplara doğru bitki ve tarım üst sınırı alçalır.
Ekvatordan gelen okyanus akıntıları ile rüzgarlar sıcaklığı artırırken, kutuplardan gelenler düşürür.
Bitki örtüsü kuşaklara ayrılır. 30°G-30°K arasında geniş yaprak bitkiler, 30°-50°G ve 30°K-50°K arasında karışık yapraklı bitkiler, 50°G-70°G ve 50°K-70°K arasında iğne yapraklı bitkiler yer alır
Sıcaklık kuşakları oluşur. Kara ve denizlerin dağılışındaki farklılıklar nedeniyle kuzey yarımküredeki kuşaklar ile güney yarımküredeki kuşaklar birbirinin simetriği değildir.
SOCAR

|  Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi |
| --- | --- |

Kuruluş: 13 Eylül 1992
Tür: Holding
Konum:  Azerbaycan
Müşahede Kurulu Başkanı: Rövşen Necef
Resmî site: socar.az
Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi (Azerice: Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti, İngilizce: State Oil Company of Azerbaijan Republic kısaltması SOCAR) - Azerbaycan devletine ait petrol ve doğalgaz şirketidir. Devlet şirketi ve ulusal petrol şirketi grupuna dahildir. Azerbaycan'ın iki rafinerisi ile tüm petrol ve gaz boru hatlarını işleten SOCAR, aynı zamanda uluslararası konsortiyumların ülkede gerçekleştirdiği petrol ve doğal gaz projelerine de nezaret etmektedir. Merkez binası SOCAR Tower'dir.
Eleştirmenlere göre SOCAR, Azerbaycan'daki otoriter yönetim için önemli bir gelir kaynağıdır. Şirket, karmaşık sözleşme ağları ve aracılar tarafından yönetilmektedir ve bu durum ülkenin yönetici elitlerinin zenginleşmesine yol açmaktadır.
Tarihçe > Sovyetler dönemi

Azneft, Azerbaycan petrol endüstrisini entegre eden bir işletme olup, Bolşevik Devrimi sonrasında Azerbaycan petrol endüstrisinin millileştirilmesiyle ortaya çıkmıştır. Farklı dönemlerde farklı örgütlerin bağlı olduğu Sovyetler Birliği ve Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ndeki örgütlerin özelliklerine bağlı olarak Azerneftkomite, Azerneftkombinat (daha sonra Azerneft, Azerneftzavodlar ve Azerneftmashingayirma sendikalarına bölünmüş), Azerneftchikharma sendikaları gibi isimlerle bilinmektedir. 1954-1959 yılları arasında Azerbaycan SSR Petrol Endüstrisi Bakanlığı ve 1965-1970 yılları arasında Azerbaycan SSR Petrol Üretim Endüstrisi Bakanlığı Azerneft temelinde kurulmuştur. Ağustos 1970'te tekrar Azerneft olarak adlandırılmıştır.[kaynak belirtilmeli]