stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
İstanbul (il)
Nüfus

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) hazırlamış olduğu 2023 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre İstanbul'un (İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve bağlı belediyelerin sınırları içindeki nüfus) toplam nüfusu 15 milyon 655 bin 924 kişidir.
İstanbul'un 14'ü Anadolu Yakasında, 25'i Avrupa Yakasında olmak üzere toplam 39 ilçesi vardır. İstanbul'un 39 ilçesi nüfus sayısı bakımından 2023 yılı verilerine göre incelendiğinde en yüksek nüfusa sahip ilçesi Esenyurt (978.007), en az nüfusa sahip ilçesi de Adalar (16.325) olmuştur.
2019 yılı verilerine göre İstanbul'da yaşayanların %65,06'sı (10.097.862) Avrupa Yakası; %34,94'ü de (5.421.405) Anadolu Yakası'nda ikamet eder.[kaynak belirtilmeli]
İstanbul'da ikamet edenlerin yalnızca yüzde 15,38'inin nüfusu İstanbul'a kayıtlıdır. İkamet edenlerin nüfusa kayıtlı oldukları illere göre yapılan sıralamada Sivas 736.542 (%5,20), Kastamonu 548.546 (%3,87), Ordu 499.782 (%3,52), Giresun 487.115 (%3,43), Tokat 455.817 (%3,21), Samsun 417.120 (%2,94), Trabzon 395.474 (%2.79), Malatya 392.435 (%2,77), Erzurum 382.519 (%2,70), Sinop 366.681 (%2,58) ve Erzincan 302.511 (%2,13) kişi ile en üst sıralardadır.
Ancylostoma

Ancylostoma, bazı kancalı kurt türlerini içeren bir nematod cinsidir.
Aşağıdaki türleri içerir:
Ancylostoma braziliense
Ancylostoma caninum
Ancylostoma ceylanicum
Ancylostoma duodenale
Ancylostoma pluridentatum
Ancylostoma tubaeforme
Mandello del Lario

| Mandello del Lario |
| --- | --- |
Belediye
Mandello del Lario belediyesi

Mandello del LarioMandello del Lario'nun İtalya'daki konumu
Ülke:  İtalya
Bölge: Lombardiya
İl: Lecco
İdare
 • Belediye başkanı: Riccardo Fasoli
Yüzölçümü
 • Toplam: 43.33 km²
Nüfus (2017)
 • Toplam: 10.340
 • Yoğunluk: 240/km²
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAYS)
Resmî site www.mandellolario.it
Mandello del Lario, İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Lecco ilinde bulunan bir şehir ve belediyedir. Şehir, Como Gölü'nün kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 43.33 km² olan belediyenin nüfusu 30 Eylül 2017 tarihi itibarı ile 10.340'tır.
Mandello del Lario ile Varenna arasındaki sahil "Altın Sahil" olarak bilinir, en iyi hava koşulları ve Como Gölü'nün panoramik manzarası ile en iyi olarak kabul edilir.[kaynak belirtilmeli]
Mandello del Lario'da motosiklet üreticisi Moto Guzzi'nin merkezi bulunmaktadır.
Su ladini

Erişkin Metasequoia glyptostroboides gövdesi ve yaprakları
Su ladini veya Şafak Sekoyası (Metasequoia glyptostroboides), servigiller (Cupressaceae) familyasında anavatanı Çin olan yaprak döken bir iğne yapraklı ağaç türü. Çin'de doğal olarak bulunur.51 metre yüksekliğe kadar büyüyebilir. Soyu tükenmiş olarak kabul edilirken 1940lı yıllarda keşfedilmiştir.  Hızlı büyüyen bir ağaçtır.Ilıman bölgelerde yetişir.
Su ladini kozalakları
Kışa dayanıklıdır. Yarı gölge alanlarda ve toprak isteği bakımından kanaatkardır. Rutubetli toprakları sever.
Salahsun Hekimoğlu

| Salahsun Hekimoğlu |
| --- | --- |

Doğum: 21 Ocak 1950(1950-01-21) İstanbul, Türkiye
Ölüm: 27 Temmuz 2024 (74 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Ayazağa Mezarlığı, İstanbul
Milliyet: Türk
Eğitim: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi
Meslek: Oyuncu ve seslendirme sanatçısı
Etkin yıllar: 1988-2024

Salahsun Hekimoğlu (21 Ocak 1950, İstanbul - 27 Temmuz 2024, İstanbul), Türk aktör ve seslendirme sanatçısıdır.
Hayatı

Hekimoğlu, 21 Ocak 1950'de İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'ni bitirdi. 1988'de başladığı oyunculuk kariyerini 2024 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Rol aldığı Hayat Bilgisi adlı TV dizisiyle tanındı. Aynı zamanda; Payitaht Abdülhamid, Diriliş Ertuğrul, Kurtlar Vadisi, Arka Sokaklar ve Kavak Yelleri gibi yapımlarda görüldü.
Hekimoğlu, 27 Temmuz 2024'te memleketi İstanbul'da doğal nedenlerden 74 yaşında öldü cenazesi Ayazağa Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Filmografisi

2016: İmkansız Olasılık rolü: Ömer Bey
2014: Gülcemal rolü: Togay'ın Babası
2012: Dedemin Dolabı (TV dizisi; 11 bölüm)
2012: Sakarya Fırat (TV dizisi)
2012: Bir Zamanlar Osmanlı: Kıyam (TV dizisi; 5 bölüm) rolü: Zülâlî Hasan Efendi
2011: Bir Avuç Deniz rolü: Ruhi Bey
2008-2009: Kollama (TV dizisi; 31 bölüm) rolü: Turan Soylu/Güvercin
2007: Dudaktan Kalbe (TV dizisi; 41 bölüm) rolü: Vefik Meriçoğlu
2006: Sağır Oda (TV dizisi 2 bölüm) rolü: Paşa
2006: Sıla (TV dizisi 4 bölüm) rolü: Profesör
2006: Bez Bebek rolü: Nestor
2006: Kırık Kanatlar (TV dizisi; 1 bölüm)
2005: O Şimdi Mahkum rolü: Levent Hakim
2003: Binbir Gece Masalları (seslendirme)
Adıyaman (il)

Bu madde Adıyaman il sınırları içindeki tüm bölge hakkındadır.İlin merkez ilçesi için Adıyaman sayfasına bakınız.
| Adıyaman |
| --- | --- |
İl
Nemrut Dağı
Slogan: Huzur ve Barışın Şehri Adıyaman
 Adıyaman'ın Türkiye'deki konumu
Koordinatlar: 37°45′36″K 38°16′43″D﻿ / ﻿37.76000°K 38.27861°D﻿ / 37.76000; 38.27861
Ülke:  Türkiye
Bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Alt idari birimler:  9 İlçe Adıyaman Besni Çelikhan Gerger Gölbaşı Kâhta Samsat Sincik Tut 
İdare
 • Vali: Osman Varol
 • Belediye Başkanı: Av. Abdurrahman Tutdere (CHP)
Yüzölçümü
 • Toplam: 7337 km²
Rakım: 669 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 632.148
 • Yoğunluk: 86/km²
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TRS)
Alan kodu: 416
Plaka kodu: 02
Resmî site T.C. Adıyaman Valiliği Adıyaman Belediyesi
Adıyaman, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Orta Fırat Bölümü'nde bulunan bir ildir. İdari merkezi Adıyaman şehridir. TÜİK 2023 sonu verilerine göre ilin nüfusu 604.978'dir.
Doğusunda Diyarbakır, kuzeyinde Malatya, batısında Kahramanmaraş, güneyinde Gaziantep ve Şanlıurfa illeri ile çevrilidir. İlin doğusunda Torosların güneydoğu uzantısı olan Malatya dağları, güneydoğusunda Atatürk Baraj Gölü yer alır. Doğusundan Fırat Nehri ile çevrilidir. İlin kuzey kesimi genel anlamda dağlık ve engebeli iken güney kesiminde geniş ovalar bulunur.
İl sınırları içerisindeki tek üniversite Adıyaman Üniversitesi'dir.
Etimoloji

Ana madde: Adıyaman § Etimoloji
Tarihçe > Kommagene Krallığı Dönemi

Ana madde: Kommagene Krallığı
MÖ 2. yüzyıl başlarında Seleukos İmparatorluğu'nun çözülmeye başlamasıyla bölgenin Seleukos valisi Ptolemaios, Kommagene'de bağımsızlığını ilan ederek Kommagene Krallığı'nı kurmuştur. Ptolemaios'un ardından tahta geçen oğlu Sames, kendi ismini verdiği Samosata şehrini başkent ilan etmiştir. Bu dönemde Kommagene Kuzey Suriye ile Toroslar arasındaki bölgede hüküm sürmüştür.
Seleukosların yakılışına kadar Seleukoslarla iyi ilişkiler sürdüren Kommagene Krallığı, Seleukosların yıkılışının ardından dönem dönem Part İmparatorluğu, Ermenistan Krallığı ve Roma İmparatorluğu'na bağlı bir halde yaşamını sürdürmüştür. MÖ 1. yüzyılın başlarında Roma'nın Anadolu'daki etkinliğini arttırması ile bölgedeki krallar da Roma hakmiyetini kabul ederek devletlerinin varlığını sürdürebilmiştir. Nitekim Kommagene Krallığı da bu dönemde Roma hakimiyetini tanımış ve varlığını sürdürmüştür. MS 1. yüzyılda Roma İmparatorluğu ile çalkantılı ilişkiler içine giren Kommagene Krallığı, Roma tarafından iki kez ilhak edilmiş, ara ara Roma'ya bağımlı bir devlet olarak yaşamasına izin verilmişse de MS 72'de tamamen Roma'nın hakimiyetine girmiştir.
Kommagene Krallığı hanedanı kendilerini Helen ve Perslerin "uğurlu soyu" olarak nitelemiştir. Kommagene kralları kendilerini baba tarafından Pers İmparatoru I. Darius'a, anne tarafından ise Büyük İskender'e dayandırmıştır. Nitekim Kommagene Kralı I. Antiochos, 2150 metre yükseklikteki Nemrut Dağı'na devasa ve anıtsal bir tapınak inşa ettirmiş, buraya tanrılarıla birlikte tanrılaşmış Pers ve Helen atalarının heykellerini sıralamıştır. Nemrut Dağı'ndaki bu heykeller bugün Adıyaman'ın en önemli turizm değerlerinden biridir. Ayrıca I. Antiochos'un oğlu II. Mitridat'ın hanedanın kadınlarının gömümlesi için yaptırdığı bir anıt mezar olan Karakuş Tümülüsü de Kommagene Krallığı döneminden kalan şehrin önemli turizm noktalarından biridir.
Bugün Adıyaman ili sınırları içerisinde kalan antik Samosata, bugünkü Kâhta ilçe sınırları içerisindeki Arsemia ve Adıyaman şehir merkezinin kuzeyindeki Perre (Pirin) şehirleri, Kommagene Krallığı'nın önemli şehirleri arasındaydı.
Tarihçe > Roma ve Bizans Dönemi

Bölge Roma hakimiyetine girdikten sonra Romalılar ile Partlar arasındaki güç mücadelesine sahne olmuştur.Partların batıya doğru olan ilerleyişini durdurmak isteyen Romalılar, bölgeye tahkimat yapmışlar, özellikle Samosata şehri Romalılar tarafından askeri bir üs olarak kullanılmıştır. Romalılar bu dönemde Kommagene topraklarını baştan başa dolaşan yollar inşa etmişlerdir. Malatya'dan başlayıp Perre'ye, oradan Samosata'ya, oradan da Fırat kıyısını izleyerek Kızılin civarından Suriye'ye giden bu yol güzergahında inşa edilen köprülerin bazıları bölgede hâlâ ayaktadır. Romalıların Kahta Çayı üzerinde inşa ettiği Cendere Köprüsü, Adıyaman'ın önemli turizm noktaları arasındadır.
Romalılar ve İranlılar arasındaki güç mücadelesi bölgede asayişi ortadan kaldırmış ve nüfusun azalmasına sebep olmuştur. Romalıların İranlılarla olan güç mücadelesi Safeviler devrinde de devam etmiş, 3. yüzyıl ortalarında bölge Safevi şahı I. Şâpûr'un orduları tarafından işgal edilerek tahrip edilmiştir.
Roma İmparatorluğu'nun 395 yılında bölünmesinin ardından bölge Bizans hakimiyetinde kalmıştır. Adıyaman ve çevresi bu dönemde Bizans ile Safeviler ve Müslüman Araplar arasındaki güç mücadelesine sahne olmuştur. 7. yüzyıl ikinci yarısından itibaren bölge Müslüman Araplar'ın akınlarına maruz kalmıştır. Bizans'ın Yermuk Savaşı'ndan sonra bölgeden çekilmesiyle boşalan alanlar zamanla Müslümanlar tarafından doldurulmuştur. Halife Ömer devrinde devam eden Müslüman akınlarıyla bölgeye gelen sahabe Safvan bin Muattal'ın kabri, bugün Samsat ilçesinde bulunmaktadır ve Adıyaman'ın önemli turizm noktalarından biridir.
Tarihçe > Orta Çağ'da Bölgedeki Güç Mücadeleleri

Bölgede Bizans ile Müslüman Araplar arasındaki güç mücaladelesi Emeviler döneminde de devam etmiştir. Emevi iktidarının sonuna doğru bölgeye gelen komutan Mansur bin Cavane, Perre şehrini Emeviler adına fethetmiş ve şehrin güneyinde yeni bir kale ve bu kale etrafında kümelenmiş yeni bir kasaba inşa ettirmiştir. Yeni yapılan kale ve çevresindeki şehir, Mansur bin Cavane'nin ardından Mansur'un Kalesi anlamına gelen Hısnımansur ismini almıştır. Bugünkü Adıyaman şehir merkezinin kuruluşu bu tarihe dayanmaktadır. Hısnımansur ve Besni'yi içine alan bu bölge bu tarihten itibaren Emeviler ile Bizans arasındaki şiddetli çatışmalara sahne olmuş, bölge sık sık Emevilerle Bizans arasında el değiştirmiştir. Uzun süre bir sınır bölgesi olan bu alanda, ilerleyen dönemlerde Arap, Türk, Bizans ve Ermeni kuvvetleri birbiriyle mücadele etmiştir.
Abbasiler döneminde bölgede devlet hakimiyeti güçlenmişse de 9. yüzyıla gelindiğinde Abbasiler Bizans'a karşı olan gücünü koruyamamıştır. Bu dönemde yapılan Bizans akınları ile bölgede Bizans hakimiyeti sağlanmıştır. Bir dönem Hamdanilerin hakimiyeti altına giren Besni'nin de Bizans tarafından alınmasının ardından bölge uzun bir süre Bizans hakimiyetinde kalmıştır.
Hısnımansur ve çevresine ilk Selçuklu akınları 11. yüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır. Bu akınlar sırasında bölge Selçuklu hakimiyetine girmişse de sonrasında bölge Selçuklular ve bölgede Bizans'ın Malazgirt yenilgisiyle güç kazanan Ermeniler arasındaki mücadelelere de sahne olmuştur.
Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurulmasının ardından bölgeye gönderilen Süleyman Şah'ın komutanlarından Emir Buldacı, Güneydoğu Anadolu'da yaptığı fetihler sırasında 1084 yılında Besni ve Hısnımansur çevresini kontrol altına almışsa da I. Haçlı Seferi'nin başlamasıyla Müslümanlar güç kaybetti ve Adıyaman ve çevresi Urfa Haçlı Kontluğu'nun hakimiyetine girdi. 1144 yılında İmameddin Zengi'nin Urfa Haçlı Kontluğu'na son vermesinin ardından Frankların elindeki Samsat 1150'de, Hısnımansur da 1151'de Zengilerin idaresine geçmiştir. Bölge bu tarihten sonra Artuklular ve Eyyübilerin idaresine geçmiş, 1226 yılına kadar Artuklu-Eyyübi-Selçuklu mücadelelerine sahne olmuştur.
1226 yılında Selçuklu komutanı Emir Çavlı, Selçuklulara karşı ittifak yapan Artuklu ve Eyyübi ordusunu mağlup ederek Hısnımansur ve Kâhta çevresini Selçuklu hakimiyetine almıştır. Bölgenin Selçuklu hakimiyetinde olduğu dönemde Baba İshak İsyanı çıkmış, isyan Hısnımansur, Kâhta, Samsat ve çevresnde etkili olmuş ve bölgedeki yerleşimler asiler tarafından tahrip edilmiştir.
1243 yılında Selçukluların Moğollara yenilmesiyle Anadolu'da başlayan Moğol istilasından Adıyaman ve çevresi de nasibini almıştır. Bölgede Moğollardan kaçan Türkmenlerin yarattığı kargaşa ve sonrasında Moğolların bölgeyi istilası, yerli halka zor zamanlar yaşatmış, Hısnımansur ve çevresindeki köyler sık sk yağma olaylarına sahne olmuştur. 13. yüzyılın sonlarında Moğol işgalinde kalan bölgeye 14. yüzyıl başlarından itibaren Memluk akınları yapılmış, sonrasında Adıyaman ve çevresi Dulkadiroğulları Beyliği hakimiyetine girmiştir.
Tarihçe > Osmanlı Dönemi

Hısnımansur, Kâhta, Besni ve Gerger şehirlerinin Osmanlı hakimiyetine ilk girişi 1399 yılındadır. Bir süre Kadı Burhaneddin hakimiyetinde kalan Adıyaman ve çevresi Yıldırım Bayezid'in Malatya üzerine yaptığı seferden sonra Osmanlı hakimiyetine girmişse de bu kısa sürmüş, 1402'deki Ankara Savaşı'nın ardından Adıyaman ve çevresi Timur'un hakimiyetine geçmiştir. Timur'un Anadolu'dan ayrılmasının ardından bölgede tekrar Dulkadiroğulları hakim olmuştur.
Osmanlı Devleti'nin tekrar güçlenmesinin ardından Adıyaman ve çevresi Dulkadiroğulları, Osmanlılar ve Memlükler arasındaki bir geçiş noktası haline gelmiştir. Dulkadiroğulları'nın Çaldıran Savaşı'nda Osmanlı'nın yardım isteğini geri çevirmesi ve Osmanlı ordularına saldırması bölgenin Osmanlı hakimiyetine geçişine zemin hazırlamıştır. Nitekim Çaldıran Seferi sonrasında gerçekleşen Turnadağ Muharebesi'nin ardından Dulkadiroğulları toprakları Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Ayıntab, Hısnımansur ve Besni de 1516 yılının ağustos ayında Yavuz Sultan Selim'in bizzat katıldığı Mısır Seferi sırasında, Mercidabık Muharebesi öncesinde tamamen Osmanlı hakimiyetine girmiştir.
16. yüzyıl başında Osmanlı hakimiyetine girmelerinin ardından Kâhta, Gerger ve Hısnımansur başta Maraş Eyaleti içerisindeki bir sancak olan Besni'ye bağlı kazalar halindeyken, sonrasında Elbistan sancağına bağlanmışlar, 16. yüzyılın ikinci yarısında Zülkadriye Eyaleti'nin merkezinin Maraş'a taşınmasının ardından Besni ile birlikte Maraş'a bağlı kazalar haline gelmişlerdir. Genel olarak bölgenin Maraş'tan idare edilişi Tanzimat devrine kadar devam etmiştir.
Tanzimat döneminde yapılan değişikliklerin ardından Kâhta, Gerger, Hısnımansur ve Besni kazaları Malatya sancağına bağlanmıştır. 1864'te Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi ile oluşturulan Diyarbekir Vilayeti'ne bağlı Mamüretülaziz sancağına bağlanan bu kazalar, 1870 yılında sancak haline getirilen Malatya'ya bağlanmıştır. 1883'te Malatya'nın Diyarbekir Vilayeti'nden ayrılarak yeni kurulan Ma‘mûretü'l-Azîz Vilayeti'ne bağlanmasıyla Kâhta, Gerger, Hısnımansur ve Besni de Diyarbekir Vilayeti'nden ayrılmıştır.
Tarihçe > Milli Mücadele Dönemi

Adıyaman, Milli Mücadele döneminde işgale uğramamıştır. Ancak çevre şehirleri Antep, Maraş ve Urfa'nın işgal edilmesi, Adıyaman ve çevresini de etkilemiştir. Hısnımansur, Besni ve Kâhta'da Müdâfaa-i hukuk cemiyetleri kurulmuş, bölge halkı tarafından ilgili makamlara Anadolu'nun işgalini protesto eden telgraflar çekilmiş, Fransız işgali altındaki çevre şehirlere yiyecek, giyecek ve asker yardımı yapılmış, Antep, Urfa ve Maraş savunmalarına Hısnımansur, Besni, Kâhta ve Samsat’tan birçok  destek milis kuvveti gönderilmiştir.
Bölgedeki Rişvan aşiretinin reisi olan Kahtalı Hacı Bedir Ağa, Ali Galip komplosunun önlenmesinde rol oynamış, adamlarıyla birlikte Antep ve Urfa savunmalarına katılmış, Antep Savunması'ndaki hizmetlerinden dolayı kırmızı-yeşil şeritli İstiklâl Madalyası ile ödüllendirilmiştir. Yine Besni Kuvâ-yi Milliye komutanı Besnili Hasan Ağa da emrindeki kuvvetlerle Antep Savunması'na katılmıştır. Kahtalı Hacı Bedir Ağa ve Besnili Reşit Ağa Adıyaman ve çevresini Birinci Meclis'te temsil etmiştir.
Tarihçe > Cumhuriyet Dönemi

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından yürürlüğe giren 1924 Anayasası'nın yeniden düzenlediği idari taksimatta Hısnımanusur, Kâhta ve Besni, Malatya iline bağlı kazalardır. 1926 yılında yapılan bir değişiklikle Besni kazası Gaziantep'e bağlanmışsa da bu değişiklik 1933 yılında geri alınarak Besni tekrar Malatya'ya bağlanmıştır. Hısnımansur kazasının ismi 28 Aralık 1928 tarihinde resmî olarak "Adıyaman" olarak değiştirilmiştir.
1954 yılına kadar idari statüsü değişmeyen Adıyaman'ın 1954 seçimleri sonrasında il yapılması gündeme gelmiştir. 28 Mayıs 1954 tarihinde Adıyaman'ın il yapılmasıyla ilgili kanun tasarısı TBMM tarafından Dahiliye ve Bütçe encümenlerine gönderilmiş, bu kanun tasarısı 14 Haziran 1954 tarihinde TBMM'de görüşülmüştür. Meclisteki bu görüşmeler sırasında CHP'li ve DP'li milletvekilleri Adıyaman'ın Malatya'dan ayrılarak il yapılması hakkında ortak görüş belirtmişlerdir. Adıyaman'ın Malatya'dan ayrılmasına gerekçe olarak şehrin ekonomik gelişimini sağlama ihtiyacı ve coğrafi konumu gösterilmiştir. Dahiliye vekili Namık Gedik bu görüşmeler sırasında doğu-batı ekseninde uzanan dağların Adıyaman, Kâhta ve Gerger'in Malatya ile olan ulaşımını zorlaştırdığını belirtmiş, söz alan diğer milletvekilleri coğrafi konumu, iklim şartları ve zirai imkanları sebebiyle Malatya'dan farklı özellikler gösteren bu kazaların ayrı bir vilayet haline getirilmesinin isabetli olacağını belirtmişlerdir.
Meclisteki bu görüşmeler sırasında Adıyaman'ın vilayet yapılması hakkında görüş birliği olsa da Besni kazasının durumu hakkında ciddi görüş ayrılıkları olmuştur. Milletvekillerinin kaydadeğer çoğunluğu ve Malatya ile Gaziantep milletvekilleri, iktisadi ve kültürel anlamda Gaziantep'e bağlı olan ve o zamanki 60 bin kişilik nüfusuyla 50 bin nüfuslu Adıyaman'dan daha büyük olan Besni kazasının Malatya'dan ayrılarak Adıyaman'a değil, Gaziantep'e bağlanması gerektiğini belirtmişlerdir. Bu milletvekilleri Besni'nin Adıyaman'a bağlanması durumunda Besni halkının Gaziantep'e göç edeceğini belirtmiştir. Hükûmet ve karşıt görüş bildiren milletvekilleri ise coğrafi olarak Gaziantep'e değil, Adıyaman'a yakın olması dolayısıyla Besni'nin Adıyaman'a bağlanması gerektiğini belirtmişlerdir. Nitekim oturumda alınan kararla Besni kazası Adıyaman'a bağlanan kazalardan biri olmuştur. Mecliste yapılan oylamayla kanun tasarısı kabul edilmiş, kanunun 1 Aralık 1954 tarihinde yürürlüğe girmesiyle Adıyaman; Besni, Kâhta, Gerger ve Çelikhan ilçeleri kendisine bağlanarak vilayet statüsüne kavuşmuştur. Daha sonra 1 Nisan 1958 tarihinde Gölbaşı, 1 Nisan 1960 tarihinde Samsat, 9 Mayıs 1990 tarihinde Tut ve 1991 yılında ise Sincik ilçe merkezine dönüştürülerek Adıyaman'a bağlanmıştır.
Şehir, 2023 Kahramanmaraş depremlerinde ağır hasar aldı.
Coğrafya

İl, Adıyaman (merkez ilçe), Besni, Çelikhan, Gerger, Gölbaşı, Kâhta, Samsat, Sincik ve Tut ilçelerinden oluşur.
Adıyaman ilinin büyük bölümü Güneydoğu Anadolu Bölgesindedir. Kuzeydeki Çelikhan ile Gerger ilçelerinin bir kısmı Doğu Anadolu Bölgesinde, batıda bulunan Gölbaşı ile Besni ilçesinin bir kısmı da Akdeniz Bölgesi içerisindedir. İlin yüzölçümü 7.644 km² dir.
Adıyaman şehrinin merkez olduğu Adıyaman ili; kuzeyde Malatya, kuzeydoğuda Diyarbakır, doğu ve güneyde Şanlıurfa, güneybatıda Gaziantep ve batıda Kahramanmaraş illeri ile komşudur.
İldeki belli başlı dağlar; Akdağ (2551 m), Dibek (2549 m), Tucak-Ulubaba (2530 m), Gördük (2206 m), Nemrut (2150 m), Bozdağ (1200 m) ve Karadağ (1115 m)'dır. İlin kuzeyinde, Toroslar'ın uzantısı olan Malatya dağları yer alır. Güneye doğru yükseklikler azalmakta ve ovalık alanlar görülür. Çelikhan, Tut ve Gerger ilçelerinin tamamına yakını dağlıktır. Merkez, Besni ve Kahta ilçelerinin kuzey kesimleri dağlık, güney kesimleri ova şeklindedir. Samsat ilçesi ise ilin en alçak arazilerine sahiptir.
İlin önemli ovaları; Kahta, Çakırhöyük (Keysun), İnekli ve Pınarbaşı ovalarıdır.
Coğrafya > Akarsular

İlin en önemli akarsuyu Fırat Nehri'dir. Şanlıurfa ve Diyarbakır ile sınır oluşturan nehrin il içerisindeki uzunluğu 180 km' dir. Diğer başlıca akarsular; Göksu Çayı, Besni Akdere Çayı, Sofraz Çayı, Kahta Çayı, Ziyaret Çayı, Keysun Çayı, Çakal Çayı, Kalburcu Çayı, Değirmen Çayı, Birimşe Çayı, Eğriçay ve Halya Deresidir.
İlçeler > İlçelerin Konumu

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Konum bilgileri

| İlçe | Kuruluş yılı | Önceden bağlı olduğu ilçe | Alanı km² | Rakım mt. | Merkeze uzaklık km | Ulaşan yollar |
| Adıyaman Merkez |  |  | 1.814 | 701 |  | D.360-04, 02.01 |
| Besni | Cumh.önce |  | 1.235 | 902 | 44 | D.850-12, 02.54 |
| Çelikhan | 1954 | Malatya merkez | 444 | 1.388 | 57 | Adıyaman=>02.01, D.850-10=>44.51 |
| Gerger | 1954 | Pütürge | 668 | 750 | 100 | D.360-05=>02.05 |
| Gölbaşı | 1958 | Besni | 800 | 902 | 63 | D.360-04, D.850-11 |
| Kahta | Cumh.önce |  | 1.274 | 724 | 35 | D.360-05=>02.04 |
| Samsat | 1960 | Merkez | 319 | 593 | 47 | D.360-05=>02.25 |
| Sincik | 1990 | Kâhta | 495 | 1.373 | 69 | D.360-05=>02.03 |
| Tut | 1990 | Besni | 290 | 929 | 59 | D.360-04=>02.53 |
| ADIYAMAN  | 1954 | MALATYA | 7.337 |  |  |  |
Nüfus

Güncel Nüfus Değerleri(TÜİK 6 Şubat 2025 verileri)
Adıyaman İli Nüfusu: 611.037'dir. Bu nüfusun %73,72'si şehirlerde yaşamaktadır (2024 sonu). İlin yüzölçümü 7.337 km2'dir. İlde km2'ye 83 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 160'dır.)
Büyük deprem sonrası 2023 yılı il nüfusu 31.191 kişi (-% 4,99) azalmış, 2024 yılında il nüfusu  % 1,0 oranında artmıştır. Nüfusu en çok artan ilçe: merkez ilçe (%2,12), nüfusu en çok azalan ilçe: Gerger(-%4,0),
06 Şubat 2025 TÜİK verilerine göre 9 ilçe, 23 belediye, bu belediyelerde 175 mahalle, ayrıca 454 köy bulunmaktadır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
2024 yılı sonunda Adıyaman ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri

| İlçe | Nüfus 2023 | Nüfus 2024 | Fark | Nüfus Artışı % | Belediye Sayısı | Mahalle Sayısı | Köy Sayısı | Köy Nüfusu | Şehir nüfusu | Şehirde oturan % | Alanı  km2 |  km2'ye düşen kişi |
| Besni | 76.415 | 75.849 | -566 | -0,74 | 6 | 37 | 67 | 27.099 | 48.750 | 64,27 | 1235 | 61 |
| Çelikhan | 14.856 | 14.641 | -215 | -1,45 | 2 | 17 | 20 | 2.878 | 11.763 | 80,34 | 444 | 33 |
| Gerger | 15.679 | 15.052 | -627 | -4,00 | 1 | 4 | 45 | 12.226 | 2.826 | 18,77 | 668 | 23 |
| Gölbaşı | 47.876 | 47.983 | 107 | 0,22 | 4 | 17 | 30 | 12.794 | 35.189 | 73,34 | 800 | 60 |
| Kahta | 132.303 | 134.524 | 2.221 | 1,68 | 3 | 25 | 102 | 35.514 | 99.010 | 73,60 | 1274 | 106 |
| Merkez | 284.839 | 290.883 | 6.044 | 2,12 | 3 | 49 | 136 | 52.489 | 238.394 | 81,96 | 1814 | 160 |
| Samsat | 6.898 | 6.756 | -142 | -2,06 | 1 | 4 | 16 | 2.979 | 3.777 | 55,91 | 319 | 21 |
| Sincik | 16.477 | 16.016 | -461 | -2,80 | 2 | 15 | 24 | 8.713 | 7.303 | 45,60 | 495 | 32 |
| Tut | 9.635 | 9.333 | -302 | -3,13 | 1 | 7 | 14 | 5.885 | 3.448 | 36,94 | 290 | 32 |

| Adıyaman | 604.978 | 611.037 | 6.059 | 1,00 | 23 | 175 | 454 | 160.577 | 450.460 | 73,72 | 7339 | 83 |