stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Dinozorlar listesi
X

| --- | --- |
İçindekiler:: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S TU V W X Y Z – Ayrıca bakınız
Xenoposeidon
Xenotarsosaurus
Xianshanosaurus
Xiaosaurus
Xiaotingia
Xinjiangovenator
Xiongguanlong
Xixianykus
Xixiasaurus
Xixiposaurus
Xuanhanosaurus
Xuanhuaceratops
"Xuanhuasaurus" – nomen nudum; Xuanhuaceratops
Xuwulong
Y

| --- | --- |
İçindekiler:: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S TU V W X Y Z – Ayrıca bakınız
Yaleosaurus – genç sinonimi olduğu; Anchisaurus
Yamaceratops
Yamanasaurus
Yandusaurus
Yangchuanosaurus
Yanornis – gerçekte bir kuş
Yaverlandia
Yaxartosaurus –  Jaxartosaurus isminin yanlış telaffuzu
Yehuecauhceratops
"Yezosaurus" – nomen nudum; dinozor değil
Artist's restoration of Yunnanosaurus."Yibinosaurus" – nomen nudum
Yimenosaurus
"Yingshanosaurus" – nomen nudum
Yinlong
Yixianosaurus
"Yizhousaurus" – nomen nudum
Yuanmousaurus
Yutyrannus"Yubasaurus" – nomen nudum; Yandusaurus
Yueosaurus
Yunnanosaurus
"Yunxiansaurus" – nomen nudum
Yunyangosaurus
Yurgovuchia
Yutyrannus
Z

| --- | --- |
İçindekiler:: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S TU V W X Y Z – Ayrıca bakınız
ZalmoxesZalmoxes
Zanabazar
Zanclodon – dinozor değil
Zapalasaurus
Zapsalis – genç sinonimi olduğu; Paronychodon
Zaraapelta
Zatomus – gerçekte bir dinozor değil archosaur
Zephyrosaurus
Zhejiangosaurus
Zhenyualong
Zhongyuansaurus
Zhuchengceratops
Zhuchengosaurus - genç sinonimi olduğu; Shantungosaurus
Zhuchengtitan
Zhuchengtyrannus
Ziapelta
Zigongosaurus – muhtemel genç sinonimi olduğu; Mamenchisaurus
Zizhongosaurus
Zuniceratops
Zuolong
Zupaysaurus
Abelisaurus
Adasaurus
Achelousaurus
Acanthopholis
Adamantisaurus
Avaceratops
Ankylosaurus.
Archaeopteryx lithographica
Argentinosaurus
Apatosaurus.jpg
Allosaurus
Anatotitan.
Aucasaurus.
Barosaurus, American Museum of Natural History, New York.
Brachiosaurus
Camarasaurus
Carnotaurus
Deinonychus.
Diplodocus carnegiei
Dilophosaurus
Dicraeosaurus
Dryptosaurus
Eopraptor
Edmontosaurus
Euoplocephalus.
Fukuiraptor.
Giganotosaurus
Gallimimus
Heterodontosaurus
Haplocanthosaurus delfsi
Hadrosaurus
Hypsilophodon.
Kentrosaurus .
Leaellynasaura.
Mamenchisaurus.
Muttaburrasaurus
Nanshiungosaurus.
Oviraptor
Ornitholestes
Ornithomimus edmontonicus
Pentaceratops
Protoceratops
Psittacmongol
Pachycephalosaurus.
Parasaurolophus .
Qantassaurus .
Raptorex
Segisaurus.
Udanoceratops.
Velociraptor.
Wintonotitan.
Xuwulong.
Zuniceratops.
NBA'de oynayan Türkler listesi

Hidayet Türkoğlu NBA tarihinde en çok forma giyen Türk basketbolcudur.
Bu liste NBA'de forma giymiş Türkleri içermektedir.
Kısaltmalar

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Poz. | G | F | C |
| Pozisyon | Gard | Forvet | Pivot |
| --- | --- |
*: Şu anda NBA'de forma giyenler
Oyuncular

Not: İstatistikler 2022-23 sezon sonuna göre güncellenmiştir.
| Oyuncu | Poz> .Poz. | Oynadığı takım(lar) | Kariyer | Oynadığı maçlar> Normal sezon | Oynadığı maçlar> Playoff | NBA Seçmeleri> Yıl (sıra) | NBA Seçmeleri> Takım | Not | Ref> .Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Aldemir, FurkanFurkan Aldemir | F/C | Philadelphia 76ers | 2014–2016 | 41 | 0 | 2012 (53.) | Philadelphia 76ers |  |  |
| Aşık, ÖmerÖmer Aşık | C/F | Chicago Bulls Houston Rockets   New Orleans Pelicans | 2010–2012, 2018 2012–2014 2014-2018 | 471 | 37 | 2008 (36.) | Portland Trail Blazers |  |  |
| Erden, SemihSemih Erden | C | Boston Celtics Cleveland Cavaliers | 2010-2011 2011–2012 | 69 | 0 | 2008 (60.) | Boston Celtics |  |  |
| Kanter Freedom, EnesEnes Kanter Freedom | C/F | Utah Jazz Oklahoma City Thunder New York Knicks Portland Trail Blazers Boston Celtics | 2011-2015 2015-2017 2017-2019 2019, 2020-2021 2019-2020, 2021-2022 | 748 | 59 | 2011 (3.) | Utah Jazz | İsviçre doğumlu, ABD vatandaşı |  |
| İlyasova, ErsanErsan İlyasova | F | Milwaukee Bucks Detroit Pistons Orlando Magic Oklahoma City Thunder Philadelphia 76ers Atlanta Hawks Utah Jazz | 2006-2007, 2009-2015, 2018-2020 2015-2016 2016 2016 2016-2017, 2018 2017-2018 2021 | 825 | 52 | 2005 (36.) | Milwaukee Bucks |  |  |
| Korkmaz, FurkanFurkan Korkmaz* | G | Philadelphia 76ers |  2017-günümüz | 293 | 33 | 2016 (26.) | Philadelphia 76ers |  |  |
| Kutluay, İbrahimİbrahim Kutluay | G | Seattle SuperSonics | 2004-2005 | 5 | 0 | Seçilmedi | — |  |  |
| Larkin, ShaneShane Larkin | G | Dallas Mavericks New York Knicks Brooklyn Nets Boston Celtics | 2013-2014 2014-2015 2015-2016 2017-2018 | 256 | 13 | 2013 (18.) | Atlanta Hawks | ABD asıllı, Türk vatandaşı |  |
| Okur, MehmetMehmet Okur | F/C | Detroit Pistons Utah Jazz New Jersey Nets | 2002–2004 2004–2011 2011-2012 | 634 | 71 | 2001 (38.) | Detroit Pistons |  |  |
| Osman, CediCedi Osman* | SF | Cleveland Cavaliers | 2017-günümüz | 404 | 19 | 2015 (31.) | Minnesota Timberwolves | Makedonya doğumlu |  |
| Şengün, AlperenAlperen Şengün* | F/C | Houston Rockets | 2021-günümüz | 147 | 0 | 2021 (16.) | Oklahoma City Thunder |  |  |
| Türkcan, MirsadMirsad Türkcan | F | New York Knicks Milwaukee Bucks | 1999-2000 2000 | 17 | 2 | 1998 (18.) | Houston Rockets | Yugoslavya doğumlu |  |
| Türkoğlu, HidayetHidayet Türkoğlu | F | Sacramento Kings San Antonio Spurs Orlando Magic Toronto Raptors Phoenix Suns Los Angeles Clippers | 2000–2003 2003-2004 2004–2009, 2010–2014 2009-2010 2010 2014-2015 | 997 | 109 | 2000 (16.) | Sacramento Kings |  |  |
| Yurtseven, Ömer FarukÖmer Faruk Yurtseven* | C | Miami Heat Utah Jazz | 2021-2023 2023-günümüz | 65 | 17 | Seçilmedi | — | Özbekistan doğumlu |  |
Seçilen ama oynamayanlar

| Oyuncu | Poz> .Poz. | NBA Seçmeleri> Yıl (sıra) | NBA Seçmeleri> Takım | Not | Ref> .Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Akyol, CenkCenk Akyol | F | 2005 (59.) | Atlanta Hawks |  |  |
| Preldžić, EmirEmir Preldžić | G/F | 2009 (57.) | Phoenix Suns | Yugoslavya doğumlu, Sloven asıllı |  |
| Türkyılmaz, İzzetİzzet Türkyılmaz | F | 2012 (50.) | Denver Nuggets |  |  |
| Karaman, İlkanİlkan Karaman | F | 2012 (57.) | Brooklyn Nets |  |  |
Oyuncu istatistikleri > Toplam

Not: İstatistikler 2022-23 sezon sonuna göre güncellenmiştir.
| Oyuncu | Normal sezon> Maç | Normal sezon> Sayı | Normal sezon> Ribaunt | Normal sezon> Asist | Playofflar> Maç | Playofflar> Sayı | Playofflar> Ribaunt | Playofflar> Asist |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Alperen Şengün* | 147 | 1801 | 1071 | 476 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Cedi Osman* | 404 | 3938 | 1231 | 814 | 19 | 44 | 22 | 8 |
| Enes Kanter Freedom | 748 | 8349 | 5822 | 638 | 59 | 450 | 347 | 33 |
| Ersan İlyasova | 825 | 8364 | 4661 | 908 | 52 | 398 | 286 | 49 |
| Furkan Aldemir | 41 | 93 | 176 | 28 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Furkan Korkmaz* | 293 | 2156 | 616 | 366 | 33 | 139 | 49 | 19 |
| Hidayet Türkoğlu | 997 | 11022 | 3971 | 2832 | 109 | 1059 | 416 | 287 |
| İbrahim Kutluay | 5 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Mehmet Okur | 634 | 8561 | 4436 | 1089 | 71 | 576 | 416 | 78 |
| Mirsad Türkcan | 17 | 33 | 33 | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Ömer Aşık | 471 | 2479 | 3362 | 280 | 37 | 152 | 204 | 22 |
| Semih Erden | 37 | 150 | 107 | 19 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Shane Larkin | 256 | 1399 | 490 | 737 | 13 | 41 | 12 | 22 |
| Ömer Faruk Yurtseven* | 65 | 339 | 317 | 51 | 17 | 29 | 12 | 4 |
Rollo

| Rollo |
| --- | --- |
Falaise'deki heykeli
Normandiya Dükü
Hüküm süresi: 911-927
Sonra gelen: Uzunkılıç William

Doğum: 846 İskandinavya
Ölüm: 930 Normandiya
Defin: Rouen Katedrali
Eş(ler)i: Bayeuxlu Poppa Fransalı Gisela (Muhtemelen)
Çocuk(lar)ı: Uzunkılıç William Gerloc
Hanedan: Norman Hanedanı
Dini: Paganizm sonradan Katolik
Vikinglerin Paris'i kuşatmasını gösteren temsili resim
Rollo'dan sonra dük olan Uzunkılıç William
İngiltere'yi fetheden Norman asıllı I. William Rollo'nun soyundan gelmektedir
Rollo (~846 - ~930) Norveç veya Danimarka asıllı Viking soyundan gelen Norman asilzade. Normandiya olarak bilinen Norman yerleşiminin ilk yöneticisidir, onun soyundan gelenler Normandiya Dükü olarak anılmaktadır.
Adının kökeni

"Rollo" özel ismi köken olarak eski Viking isimlerinden "Hrólfr"'den gelir, günümüzde İskandinavya'da kullanılan Rolf isminin benzeridir. Rollo'nun ismi Normanlar tarafından bazen Rou veya Rouf şeklinde söylenmiş, Franklar tarafından Rodolf, Rodolfus, Radulf, Radulfus veya Raoul olarak farklı kullanımları olmuştur.
Tarihî kaynaklardaki Rollo

Savaşçı kişiliğiyle öne çıkan Viking lideri Rollo'nun kökeni hakkında çeşitli rivayetler vardır. Tarihçi Saint-Quentinli Dudo De moribus et actis primorum Normannorum ducum adlı eserinde Danimarka kralıyla çekişme hâlinde olan güçlü bir Danimarka asilzadesinin ölümünden sonra iki oğlundan Gurim'in öldürüldüğünü, diğer oğlu Rollo'nun da sürgüne gönderildiğini yazar. Orkney Adalarının tarihinin anlatıldığı Orkneyinga saga adlı eserde de Rou ve Garin adlı iki Viking kökenli kardeşten bahsedilir.
Bu anlatımdan farklı olarak Norveç ve İzlandalı tarihçiler Rollo'yu Batı Norveç Bölgesi Reisi Rognvald Eysteinsson oğlu Ganger Hrolf olarak tanımlarlar. Bu kişi Norveç kralı I. Harald ile bozuştuğu için ülkeden ayrılarak Normandiya'ya gider.
Fransa seferleri

Rollo'nun 885 yılındaki Batı Fransa kralı Şişman Karl'a karşı Paris Kuşatmasına Viking kralı Sigfred komutası altında katıldığı düşünülür. Kuşatmanın başarısız olacağı belli olduktan sonra Sigfred bölgeden ayrılmasına rağmen Rollo kuşatmayı sürdürecek ve ancak fidye ödemesini aldıktan sonra çekilecektir. Buradan sonra Sen Nehri boyunca askerleriyle ilerleyecek ve bugün Normandiya olarak bilinen Kuzey Fransa'yı işgal edecektir.
911 yılında Rollo'nun kuvvetleri bir kez daha Paris'e saldırsalar da başarısız olurlar. Bölgede büyük sorunlar yaratan Rollo'ya karşı yapılan çağrılar üzerine toplanan Frank ordusu 20 Temmuz 911 tarihinde yapılan Chartres Muharebesinde Vikingleri yener.
Normandiya

Rollo muharebenin ardından 911 yılında Fransa Kralı III. Charles ile yaptığı Saint-Clair-sur-Epte Antlaşması uyarınca feodal derebeyi olarak krala bağlılığını ilan eder, Hristiyanlığı kabul eder ve adını Robert olarak değiştirir. Karşılığında Kral Charles ona kızı Gisela ile evlenmesi için izin ve bugün Normandiya olarak bilinen bölgeyi vererek Fransa sahillerini Viking saldırılarından korumasını ister. Ayrıca Rollo bundan sonra Normandiya Dükü olarak anılacaktır.
Rollo antlaşmaya sadık kalacak ve Fransa sahillerini koruyacak ancak Fransa topraklarının ötesindeki kıyı kentlerini yine bir Viking gibi yağmalayacaktır. III. Charles'ın I. Robert tarafından devrilmesi sonucunda antlaşmasının geçersiz hâle geldiğini öne süren Rollo topraklarını genişletmek için Fransız derebeylerine saldırmaya başlar. Fransız baronlarla yapılan görüşmeler sonucu Le Mans, Bayeux ve Bessin toprakları Norman egemenliğine geçer.
Rollo toprakları kendisine bağlı komutanları arasında pay edecek ve Rouen'i fiili başkent olarak kullanacaktır. Bu dönemde artık Vikingler yerel halkla kaynaşacak ve sonradan Normanlar olarak anılacak halkın temelini atacaktır.
Ailesi

Rollo'nun kaynaklarda belirtilen iki eşi vardır:

1. Poppa; Berenger kontunun kızıdır. Bayeux kentine yapılan bir saldırıda ele geçirilmiş ve Rollo'nun nikâhsız karısı olmuştur. Evliliklerinden
Uzunkılıç William adlı oğlu ve
Gerloc adlı kızının olduğu kesin olarak bilinmektedir.
2. Gisela; Fransa kralı III. Charles'ın kızıdır.
Ölümü

Yaklaşık 927 yılında Rollo'nun Normandiya Düklüğünü oğlu Uzunkılıç William'a devrettiği biliniyor. Rollo'nun tam ölüm tarihi bilinmese de en geç 933 yılında öldüğü tahmin ediliyor.
Geleneği

Rollo, ileride İngiltere kralı olacak Norman asıllı William'ın büyük büyük büyük büyükbabasıdır. William üzerinden bugünkü Birleşik Krallık kraliyet ailesinin atası ve güncel/devrik birçok Avrupa monarşisinin atasıdır.
Belgesel hipotez

Belgesel hipotez diyagramı

*Levililer'in büyük bir kısmını kapsar.

†Tesniye'nin büyük bir kısmını kapsar.

‡"Tesniyesel Tarih": Yeşu, Hakimler, 1 & 2 Samuel, 1 & 2 Krallar

Belgesel hipotez (İngilizce: Documentary Hypothesis [DH]) veya Wellhausen hipotezi; Tevrat'ın, yani Musa'nın beş kitabının, birbirlerinden bağımsız, paralel ve tam hikâyelerden oluştuğunu ve redaktörler (düzenleyiciler) tarafından bir dizi düzenlemelerden geçtikten sonra son hâlini aldığını iddia eden hipotez. 1870'lerde geliştirilen hipotez Yahvist, Elohist, Tesniyeci ve Ruhbani kaynak olarak sınıflandırılan Kutsal Kitap Yazarlarının, çok tanrılı dinlerden gelen hikâyeleri düzenlemekten sorumlu olduğunu ifade eder ve metinlerdeki monoteist-politeist tutarsızlıkları bu durumun yansıması olarak değerlendirir. (bakınız: Yahudiliğin kökenleri)
Kesin olmamakla birlikte, uzmanlar arasında hikâyelerin genel olarak dört kaynaktan birinden geldiği görüşü hâkimdir.
Tutarsız metinleri uzlaştırmaya ve geleneksel açıklamaları reddedip uyum sağlamaya çalışırken bazı 18. ve 19. yüzyıl din bilimcileri; Tevrat'ın, kendi içinde tam ve bağımsız olan ve zaman zaman tutarsız kaynaklardan gelen hikâyelerden oluştuğuna kanaat getirdiler. Bu hipotez 19. yüzyılda gelişti ve temel olarak 4 ana kaynağın varlığı görüşünde birleşildi. Bu kaynaklar, MÖ 10. yüzyılda yazıldığı düşünülen Yahvist ((J) - Jahwist) ve MÖ 8 ila 6. yüzyıllar arası yazıldığı düşünülen Elohist (E), Tesniyeci ((D) - Deuteronomist) ve Ruhbani ((P) - Priestly source) kaynaklardır. Kaynaklar, redaktörler (R) tarafından derlenip son halini aldı. Son derleme MÖ 6 ile 5. yüzyıllar arasında gerçekleşmiştir.
Julius Wellhausen'in bu hipoteze katkısı JEDP kronolojik sırasını sunmak oldu. İsrail'in dinî tarihine ve bu zamandan beri yükselen ruhban sınıfının gücüne uyumlu olarak şu formülü sundu:
Yahvist kaynak (J): ~MÖ 950'lerde, güneydeki Yehuda Krallığı'nda yazıldı.
Elohist kaynak (E): ~MÖ 850'lerde kuzeydeki İsrail Krallığı'nda yazıldı.
Tesniyeci kaynak (D): ~MÖ 600'lerde Kudüs'te dinî reformlar zamanında yazıldı.
Ruhbani kaynak (P): ~MÖ 500'lerde Babil'de, sürgündeki Harun soyundan gelen rahipler tarafından yazıldı.
Tevrat Redaktörleri: önce JE, sonra JED ve ardından JEDP olarak derlenip ~MÖ 450'lerde Tevrat son hâlini aldı.
Belgesel hipotez, 20. yüzyılda din bilimcilerinin odaklandığı konu olurken Tevrat'ın kaynağı konusundaki çeşitli modellerin ana çerçevesini oluşturdu. Çeşitli düşünürler bu hipoteze eklemeler yapıp zamanla geliştirdi. Fakat, 20. yüzyılın sonlarına doğru, Whybray'in bu hipotezi çürütmeye çalışan tezleriyle belgesel hipotez taraftarları sayısında düşüş gerçekleşti. Bunun üzerine, Rolf Rendtdorff ve Thomas L. Thompson gibi din bilimciler, Wellhausen hipotezinin özünden uzaklaşarak Tevrat'ın temellerini bulmak için farklı görüşler ortaya attılar. Sayıları azalmasına rağmen bugün başta Amerika Birleşik Devletleri'nde olmak üzere belgesel hipotezin doğruluğuna inananlar hâlen mevcuttur.
Wellhausen öncesi

17. yüzyılda Musa'nın Tevrat'ın yazarı olduğu görüşü başta Orta ve Batı Avrupa olmak üzere Batı dünyasında detaylıca tahkik edilmeye başlandı. 1651'de Thomas Hobbes, Leviathan kitabının 33. bölümünde Tesniye 34:6 ("Bugün de mezarının nerede olduğunu kimse bilmiyor", yazarın, Musa'nın ölümünden çok sonra yaşadığını ima eder), Tekvin 12:6 ("O günlerde orada Kenanlılar yaşıyordu", yazarın yaşadığı zaman Kenanlıların artık bu topraklarda yaşamadığını ima eder) ve Sayılar 21:14'teki (Musa'nın önceki kitaptaki amellerine işaret eder) pasajlar nedeniyle kitabın Musa tarafından yazılmış olamayacağını belirtir. Isaac de la Peyrère, Baruch Spinoza, Richard Simon ve John Hampden de aynı sonuca varmıştır fakat onların çalışmaları kınanıp bazıları hapse atılmıştır, Spinoza öldürülmeye çalışılmıştır.
1753'te Jean Astruc, Conjectures sur les mémoires originaux, dont il paraît que Moïse s'est servi pour composer le livre de la Genèse isimli kitabı isimsiz olarak yayınladı. Kitabın amacı Hobbes ve Spinoza'nın fikirlerini çürütmekti; onların çalışmaları için "son yüzyılın hastalığı" dedi. Astruc, tekrarlanan hikâyelerin hepsinin Musa tarafından yazıldığını, editör tarafından birleştirilirken akıl karıştırdığını belirtmiştir.
Astruc'un kaynak eleştirisi ilerleyen zamanlarda çoğu Alman olmak üzere din bilimciler tarafından ele alınıp geliştirildi. 1780'den sonra Johann Gottfried Eichhorn, Astruc'un sadece Tekvin üzerinde yaptığı analizi Beş Kitap üzerine yaydı ve 1823'te Musa'nın bu kitapların yazarı olamayacağı sonucuna vardı. 1805'te Wilhelm de Wette, Tesniye'nin üçüncü bağımsız bir kaynak olduğunu savundu. 1822'lerde Friedrich Bleek, Yeşu kitabının Tesniye aracılığıyla beş kitabın devamı olduğu sonucuna vardı, diğerleri ise Tesniyeci kaynağın Hakimler, Krallar ve Samuel kitaplarına yayıldığını belirledi. 1853'te Hermann Hupfeld, Elohist kaynağın aslen iki kaynaktan oluştuğunu belirtip Ruhbani kaynağı bu kaynaktan ayıkladı; Hupfeld ayrıca, Tevrat'ı dört kaynaktan derleyen redaktörün önemi üzerinde durdu. Tevrat'taki her şey sadece bu dört kaynaktan gelmemektedir; örneğin Levililer'in 17 ila 26. bölümleri Kutsal Kod'u içermektedir.
Uzmanlar ayrıca bu dört kaynağın ne zaman, kim tarafından ve neden yazıldığını bulmaya çalışmıştır. De Wette 1805'te, Tevrat'ın Davud'dan önce yazılmış olamayacağını belirtir çünkü D kaynağı Yoşiyahu zamanında Kudüs Tapınağı'ndaki rahiplerden bahseder. Tevrat'ın hazırlanış sırasında PEJD, EJDP, JEDP gibi görüşler mevcut olup tam olarak bir sonuca varılamamıştır.
Wellhausen (veya Graf–Wellhausen) hipotezi

1876/77'de Wellhausen Die Composition des Hexateuch'ı (Hexateuch, Tevrat ve Yeşu kitabıdır) yayınlayıp Tevrat'taki dört kaynak hipotezini sundu; bunu 1878'deki Prolegomena zur Geschichte Israels ("İsrail Tarihine Önsöz") takip etti, bu eserde antik İsrailoğullarının dini gelişimi doğaüstü olaylara yer vermeyen laik gözle ele alındı. Wellhausen'in, hipotezin yaratılışında çok az katkısı oldu fakat eski düşünürlerin çalışmalarını detaylıca birleştirip bir sonraki asır için yol açtı.
Wellhausen (veya Graf–Wellhausen) hipotezi > Kaynakları ayırt etmek

Wellhausen'in kaynakları ayırt etme kriterleri kendisinden bir asır önce geliştirilmişti: tarz (örneğin kelime seçimleri); ulu isimler; çifte ve bazen üçlü hikâyeler. J'nin anlatım tarzı şıktı, E'nin anlatım tarzı da şık olmasına rağmen J kadar değildi, P'nin anlatım tarzı ise kuru ve yasal bir stildeydi. Kelime seçimleri, örneğin Tanrı'nın kullanılan isimleri, Horeb Dağı'nın kullanılışı (E ve D) veya Tanrı'nın dağı olarak Sina Dağı (J ve P); Ahit sandığı gibi ayinsel nesnelerin kullanımı (J'de kullanılmasına rağmen E'de bahsedilmemiştir); Hakimlerin (P'de bahsedilmemiştir) ve peygamberlerin (sadece E ve D'de bahsedilmiştir) statüleri; Tanrı'nın insanlarla iletişim yolu (J'de Tanrı direkt konuşur, E'de rüyalar yoluyla, P'de rahipler yoluyla) gibi kriterler kaynakların belirlenmesinde rol oynamıştır.
Wellhausen (veya Graf–Wellhausen) hipotezi > Kaynakların tarihi

Wellhausen, tarihleri bulabilmek için yola 2 Krallar 22:8-20'den yola çıkmıştır. Bu pasajda "Yasa Kitabı" veya "Tanıtım" olarak da tercüme edilen "Tora tomarı"nın Kudüs Tapınağı'nda, sekiz yaşında kral olan Yoşiya'nın hükümdarlığının on sekizinci yılında baş rahip Hilkiya tarafından bulunduğu anlatılır. Yoşiya bu kitapta okuduklarından sonra dini reform gerçekleştirip Tapınak dışındaki altarları yıktırır, Tapınak dışında kurban kesilmesini yasaklar, sadece Yehova'ya ibadet edilmesinde ısrar eder. 4. yüzyılda Jerome bu kitabın Tesniye olduğunu belirtir; 1805'te ise De Wette bu yasaların Tesniye'deki 12-26 arası ayetleri olduğunu ve Yoşiya'nın desteğiyle Hilkiya tarafından yazıldığını ileri sürer. Tesniye Yoşiya'yı el üstünde tutar. 1 Krallar 13'te, 300 yıl önce öngörüldüğü gibi Bet-El'deki kafir rahipleri yok etmek için Yehova'nın seçtiği kişini kendisi olduğu anlatılır.
D'nin tarihteki yeri bulunduktan sonra Wellhausen, Karl Heinrich Graf'ın J-E-D-P teorisi üzerinde odaklanır; bu zamanda bu teori destek görmemekteydi çünkü ilk kaynağın P olduğu düşünülmekteydi fakat Wellhausen P'nin kitaba önsöz eklediğini o yüzden ilk kaynak gibi göründüğünü dile getirdi. J ve E'yi ilk monarşi yıllarına bağlayıp J'nin MÖ 950'lerde ve E'nin MÖ 850'lerde yazıldığını, P'nin de Pars hakimiyeti altında sürgün sonrasında MÖ 500'lerde hazırlandığını belirtir. Bu tezini desteklemek için dini ibadetlerin doğal gelişimini baz almıştır: Tekvin, Samuel ve Hakimler kitaplarında, monarşinin ilk yıllarında görüldüğü gibi altarlar yüksekteydi ve Yeşu gibi liderler tarafından seçilen herhangi bir kişi sunu veya kurban sunabilirdi, fakat sürgün sonrasında Tapınak merkezli din rahipler tarafından kontrol edildiği için sunu ve kurbanların sadece Harun soyundan gelenlerin yapıldığı görülür.
Dört kaynak, bir dizi redaktör tarafından düzenlendi; önce J, E ile birleştirilip JE yaratıldı, ardından D eklenip JED metni oluşturuldu, son olarak da P eklenip JEDP yaratıldı ve en sonunda da Tevrat oluşturuldu. Spinoza ve Hobbes'e kadar dayanan tezden alıntı yaparak Wellhausen son redaktörün Pars imparatoru I. Artaserhas'ın buyruğu altındaki Ezra olduğunu düşünür.
Hipotezin ana hatları (Wellhausen'in formülasyonu)

Wellhausen'in belgesel hipotezine göre, Tevrat dört farklı kaynaktan gelmektedir ve hepsi kendi içinde bir bütündür. Bu kaynaklar aynı hikâyeleri ve aynı karakterleri anlatmasına rağmen verdiği "mesajlar" farklıdır. Bu dördü "redaktörler" tarafından, belgelerin özüne sadık kalmaya çaba gösterilerek iki kere derlendi.
Hipotezin ana hatları (Wellhausen'in formülasyonu) > J, Yahvist kaynak

Ana madde: Yahvist
Belgesel hipotez, bu kaynakta Yehova'nın insansılaştırıldığı, Yehova'nın kişisel ziyaretlerde bulunduğu ve Çıkış 3'ten önce şahsi adıyla anıldığını belirtir. Tevrat'ta Yehova isminin kullanıldığı yerlerin Yahvist kaynağa bağlanması en yaygın yanlışlıklardan biridir çünkü Tesniyeci, Elohist ve Ruhbani kaynaklar da Tanrı'nın diğer isimleri yanında bu ismi kullanırken Yahvist kaynaklar özellikle Çıkış 3'ten önce sadece ve sadece bu ismi kullanmaktadır. Tekvin'in ve Çıkış'ın yarısını ayrıca Sayılar kitabında bazı parçaların kaynağını oluşturan ve en eski kaynak olduğu düşünülen Yahvist kaynakta, Yehuda Krallığı ve bu topraklarda yaşayan halkın tarihine özel bir ilgi duyduğu gözlemlenir. J, belagatli bir dil kullanır. Uzmanlar bu kaynağın MÖ 950'lerde bir araya getirildiğini düşünmektedir.
Yahvist kaynak, zamansız felsefi bir teolojiden ziyade tarihî teoloji sunar. Yahova'nın karakteri yaptıklarıyla bilinir. Yahvist kaynak, Yehova'yı, insanoğlunun ve insanlık tarihinin ilk yıllarıyla resmeder (Tekvin 2-11). Yahvist katkılar kapsamlı bir tarih yerine ileriki nesiller için önemli olan episotlar aktarır. Bu episotlar, insanın faniliğini, yaşamak için çalışmanın gerekliliğini, birçok dilin varlığını, kardeşler arasındaki rekabeti, insanoğlunun Tanrı'nın sınırlarını zorlayan denemelerini kapsar. Aile görüşü teolojik bağlamda ele alınmış olup birçok yerde günah-ceza-af dizisi yer alır.
Yahvist kaynakta, İbrahim'in çağrılışı, İsrail'in ve atalarının tarihleri mevcuttur. Aynı kaynak, Yehova'nın, İsrail ulusunun kendi ulusu olduğunu, onları varettiğini, koruduğunu, Kenan topraklarına yerleştirdiğini, İbrahim, İshak ve Yakup'a verdiği sözü tuttuğunu anlatır. Yahvist kaynak İsrail tarihinde günah-ceza-erdem dizisini aktarırken bundan da önemlisi Yehova'nın güçlü bir tedarik edici ve halkının ihtiyaçlarını karşılayan bir Tanrı olarak resmeder. En büyük fazilet Yehova'ya olan bağlılıktır. Yahvist ayrıca İsrail'in kaderinde büyük bir millet olacağı, komşularına karşı üstünlük sağlayacağı ve Yehuda kabilesinden krallar çıkaracağını belirtir. Yahvist teolojisi İsrail'in sınırlarını da aşıp tüm ulusların İbrahim aracılığıyla kutsanacağını bildirir. Sodom ve Gomora, Yahvist kaynağa atfedilir.