Macaristan Krallığı (1000-1301)
Krallıkta Mülklerinin Gelişimi > Son Árpád üyeleri (1242-1301)

Moğol geri çekilmesinin ardından IV. Béla, eski kraliyet topraklarını geri alma politikasından vazgeçti. Bunun yerine, destekçilerine büyük mülkler verdi ve onları taştan harçtan kaleler inşa etmeye çağırdı. Bir dizi Alman, Moravyalı, Polonyalı ve Rumenin gelmesiyle sonuçlanan yeni bir kolonizasyon dalgası başlattı. Kral, Kumanları yeniden davet etti ve onları Tuna ve Tisa boyunca düzlüklere (Kunság) yerleştirdi. Jassic halkının ataları olan bir grup Alan da aynı zamanlarda krallığa yerleşmiş gibi görünmektedir.
Eşit parseller içinde yan yana inşa edilen ahşap evlerden oluşan yeni köyler ortaya çıktı. Örneğin, Batı Karpatlar'ın (bugünkü Slovakya'da) güçlükle iskan edilen ormanları, IV. Béla altında bir yerleşim ağı geliştirdi. Kulübeler kayboldu ve bir oturma odası, bir mutfak ve bir kilerden oluşan yeni kırsal evler inşa edildi. Asimetrik ağır sabanlar da dahil olmak üzere en gelişmiş tarım teknikleri krallığa da yayıldı.
İç göç, aynı şekilde, eski kraliyet topraklarında ortaya çıkan yeni alanların geliştirilmesinde etkili oldu. Yeni toprak sahipleri, mülklerine gelenlere kişisel özgürlük ve daha uygun mali koşullar tanıdılar, bu da taşınmamaya karar veren köylülerin konumlarını iyileştirmelerine olanak sağladı. IV. Béla, Nagyszombat (Trnava, Slovakya) ve Peşte dahil olmak üzere bir düzineden fazla kasabaya ayrıcalıklar verdi.
Altın Orda Devleti hanları tarafından IV. Béla'ya gönderilen tehdit mektupları, yeni bir Moğol istilası tehlikesinin hala var olduğunu kanıtlasa da, yayılmacı bir dış politika benimsedi. Avusturya Kralı II. Friedrich, 1246'da Macar birliklerine karşı savaşırken öldü ve IV. Béla'nın damadı Rostislav Mihayloviç, krallığın güney sınırları boyunca geniş toprakları ilhak etti. Yaşlı hükümdar ve varisi István arasındaki çatışmalar, 1260'larda bir iç savaşa neden oldu.
IV. Béla ve oğlu, kraliyet hizmetkarlarının özgürlüklerini ortaklaşa onayladılar ve 1267'de onlardan soylu olarak bahsetmeye başladılar. O zamana kadar, "gerçek soylular" diğer toprak sahiplerinden yasal olarak farklılaştırıldılar. Mülklerini herhangi bir yükümlülükten muaf tuttular, ancak diğer herkes (hatta kilise soyluları, Rumen şövalyeleri ve diğer "şartlı soylular") sahip oldukları topraklar karşılığında efendilerine hizmet borçluydular.  Artan sayıda kontlukta, yerel soylular kendilerini resmi prosedürlerde temsil etmeleri için dört “soylu yargıçını” (veya Transilvanya ve Slavonya'da iki) seçme hakkını elde ettiler. Macar "milletini" soylular topluluğuyla özdeşleştirme fikri de bu dönemde ortaya çıktı. İlk olarak, 1280'lerde yazılan bir vakainame olan Kézai Simon'ın Gesta Hungarorum adlı çalışmasında ifade edilmiştir.
En zengin toprak sahipleri, daha küçük soyluları maiyetlerine katılmaya zorladı ve bu da güçlerini daha da artırdı. Baronlardan biri olan Gutkeled klanından Joakim, 1272'de V. István'ın varisi çocuk Ladislaus'u bile ele geçirdi. V. István birkaç ay sonra öldü ve genç IV. Ladislaus adına merkezi hükûmeti kontrol etmeye çalışan Csák, Kőszegi ve diğer önde gelen aileler arasında yeni bir iç savaş çıktı. 1277'de dini ve laik lordların ve asillerin ve Kumanların temsilcilerinden oluşan bir mecliste reşit olduğu ilan edildi, ancak kraliyet otoritesini güçlendiremedi. Annesi Elisabeth bir Kuman reisinin kızı olan IV. Ladislaus, Kuman soyunu tercih etti ve bu da onu sevilmeyen hale getirdi. İşgalciler kraliyet birlikleri tarafından bozguna uğratılmasına rağmen 1285'te ikinci bir Moğol istilası başlatmakla suçlandı.
IV. Ladislaus 1290'da öldürüldüğünde, Kutsal Makam krallığı boş bir yurtluk ilan etti. Roma, krallığı, IV. Ladislaus'un kızkardeşi oğlu ve Napoli Krallığı'nın veliahtı Charles Martel'e vermesine rağmen, Macar lordlarının çoğunluğu, meşruiyeti şüpheli bir prensin oğlu olan II. András'un torunu András'ı seçti. András, taç giyme töreninden önce Kilise'nin ve aristokrasinin özgürlüklerine saygı duyacağına yemin eden ilk hükümdar oldu. Bir yasama organı haline gelmeye başlayan Diyet olarak bilinen meclislere düzenli olarak rahipleri, lordları ve soyluların temsilcilerini çağırdı. 1300'de, krallık güçlü soylular (Matthew Csák, Ladislaus Kán ve Amadeus Aba dahil) tarafından yönetilen özerk eyaletlere bölündüğünde, Hırvat lordu I. Paul Šubić, Charles Martel'in on iki yaşındaki oğlu Charles Robert'i Macaristan'a davet etmeye cesaret etti. Genç tahta talibi Hırvatistan'dan Buda'ya doğru yürüyüşe geçtiği sırada 14 Ocak 1301'de III. András beklenmedik bir şekilde öldü.