stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Anarşi (uluslararası ilişkiler)
Düşünce ekolleri > Eleştiriler, sentezler ve genişletmeler

Birçok akademisyen geleneksel uluslararası ilişkiler paradigmalarını ya temelde sorunlu ya da kullanılmayacak kadar basit bulmuştur. David Lake, “-izm”lerin teorik ilerlemeyi geliştirmekten ziyade engellediğini ve bir kenara atılmaları gerektiğini savunmaktadır. Gideon Rose, neorealizmi geleneksel veya klasik realizmden gelen içgörülerle zenginleştirmeye çalışan akademisyenleri tanımlamak için “neoklasik realizm” terimini ortaya atmıştır. John H. Herz, realizm ve liberalizmi “realist liberalizm” olarak adlandırdığı bir sentezde birleştirmeye çalışmıştır. Bear F. Braumoeller, realizm ve liberalizmi birleştiren bir teori türetmiş, test etmiş ve biri olmadan diğerinin Büyük Güç davranışını açıklamak için yeterli olmadığını göstermiştir.
Zorlukları

Charles Kindleberger, Stephen D. Krasner ve Robert Gilpin gibi akademisyenler, uluslararası sistemin anarşik olmadığını aksine hiyerarşiler içerdiğini savunmaktadır. Bu akademisyenler, uluslararası sistemin anarşinin etkilerini değiştiren ve hafifleten hegemonya ile karakterize olduğunu savunmaktadır.
Fyodor Ohlopkov

Fyodor Matveyeviç Ohlopkov
Fyodor Matveyeviç Ohlopkov (Rusça: Фёдор Матве́евич Охло́пков; 2 Mart 1908 - 28 Mayıs 1968), II. Dünya Savaşı sırasında Sovyet keskin nişancısı idi.
Fyodor Ohlopkov, Rusya'ya bağlı olan Saha Cumhuriyeti'nde şimdiki Tomponsky ilçesindeki Krest-Khaldzhay köyünde doğdu. Ohlopkov II. Dünya Savaşı sırasında Kızıl Ordu'nun en etkili keskin nişancılarından biriydi. Kendisinin şikayetlerinden biri de (etnik bir Yakut idi) etnik kökeni nedeniyle göz ardı edildiğidir. 1965 yılında Sovyetler Birliği Kahramanı statüsü verildi. 1974 yılında ticari bir kargo gemisine ismi verilmiştir.
Gen

Başlığın diğer anlamları için Gen (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Bir kromozom üzerinden genlerin görünüşü.
Gen, bir kalıtım birimidir. Bir DNA'nın belirli bir kısmını oluşturan nükleotid dizisidir. Popüler ve gayriresmî kullanımda gen sözcüğü, "ebeveynden çocuklarına geçen belirli bir karakteristiği taşıyan biyolojik birim" anlamında kullanılır. Kromozomun kesitleri olan genler birbirinden çok farklı işlevlerde ve büyüklüklerde (uzunluklarda) olabilirler. Genlerin büyüklükleri ve işlevleri her zaman doğru orantılı değildir.
Gen, genom dizisinde yeri tanımlanabilen, transkripsiyonu yapılan, düzenleyici ve/veya fonksiyonel bölgeleri olan bir bölgedir. Gen regülasyonu ve transkripsiyonunun karmaşıklıklarını içeren, yeni ve öz bir tanıma göre gen, "aynı sınıftan (protein veya RNA) işlevsel ürünler şifreleyen, potansiyel olarak birbiriyle örtüşen, genom dizilerinin birleşimidir".
Gen, kalıtımın temel fiziksel ve işlevsel birimidir. Her gen, protein veya RNA molekülü gibi özel bir işlev taşıyan kromozomların belli bir noktasındaki nükleotid dizilerinden oluşur.
Klasik genetikte, aynı biyolojik işlevleri yöneltip yöneltmemelerine ve karşılıklı rekombinasyon yapıp yapmamalarına göre alel ve alel olmayan genler vardır. Alel genler, aynı özellik üzerinde etkili olan genlerdir.
Klasik genetikte gen bir alt birim olarak kullanılır. Mutasyon ve kombinasyonların genlerde oluştuğu kabul edilir.
Kalıtım olayı, doğrudan kromozomların mitoz ve mayoz bölünmeler ve döllenme deki davranışlarına bağlıdır. Her bir kromozomda sayısız kalıtım birimleri, genler bulunur.
Bir karakter kalıtımı ancak birbirlerine zıt iki durum olduğu zaman incelenebilir. Mendel'in çalışmalarında bezelyelerde ele aldığı şekil morfolojisinde düzgün ve buruşuk tohum özellikleri gibidir. Canlı birey böyle zıt durumlardan sadece birini gösterebilir. Bu nedenle alel genlerden söz edilir. Homolog kromozomların aynı lokusunda yer alan, iki veya bazen daha fazla sayıda alternatif karakterlerin genlerine "alel genler" denir. Düzgün ve buruşuk tohum morfolojislerini belirleyen genler gibi.
Genlerin simgelerle gösterilmesi

Genler, fenotipte baskın olarak gösterdikleri özelliklerinin isimlerinin genellikle kelimenin baş harfi ile simgelenir. Örneğin, farelerde siyah renk baskın olduğu için farelerdeki kalıtımda siyah renk "S" harfi ile, kahverengi çekinik olduğu için "s" harfi ile simgelenir. Baskın olan genler genelde yabanıl genlerdir. Çekinik genler ise, baskın genin mutantı olarak kabul edilir. Diploid canlılarda bir özellik üzerinde etkili olan, yani alel olan iki gen olduğundan her zaman genotip iki harfle yazılır. Örneğin saf siyah SS, saf kahverengi ss, melez Ss olarak gösterilir. Son zamanlarda homozigot çekinik fenotip özelliğin küçük baş harfi, mutasyona uğramış geni göstermek için kullanılmaktadır. Bununla beraber, "s+", "+s" ya da "+" gibi simgeler de baskın geni göstermek için kullanılır.
Bir çaprazlamada bireylerin eşeylerini dikkate almak gerekiyorsa, önce dişinin genotipi, arkasına dişi işareti (♀), daha sonra çaprazlamanın simgesi olan "X" işareti ve onun sağ yanına erkeğin genotipi ve sonra işareti yazılır. Örneğin, SS (s+s+)♀ X ss (ss). Erkek ve dişi işareti olmadığı zaman sağdaki simge dişiye, soldaki simge erkeğe ait kabul edilir. Geri çaprazlama yapılırken, ataların eşeyleri gen çifti açısından yer değiştirir. Örneğin SS ♀ X ss yerine, ss ♀ X SS gibi.
Gametlerde alel çiftler birbirinden ayrıldığı için ve haploid organizmalarda genler tek bir harfle gösterilir. Örneğin; S ve s gibi.
Bungarotoksin

Bungarotoksinler, yılanların ve kraitlerin zehirlerinde bulunan toksinlerdir. Bu hayvanların ısırıkları, uzuv kaybıyla sonuçlanabilecek kanama veya felç ve doku hasarı gibi ciddi durumlara neden olabilir. Zehrin felç edici etkileri, nefes almayı zorlaştırabilecekleri için özellikle tehlikelidir. Bu semptomlar zehirdeki bungarotoksinin varlığının bir sonucudur. Gerçekte zehir, her biri hangi reseptörler üzerinde etki ettikleri ve ne kadar güçlü olduklarına göre değişen birkaç farklı bungarotoksin türü içerir.
Tarih

Bungarotoksinler, Bungarus multicinctus (çok bantlı krait) dahil olmak üzere kraitlerin zehirinde bulunan üç parmaklı toksin süper ailesinin yakından ilişkili nörotoksik proteinlerinin bir grubudur. Bu toksinler, iskelet kası üzerinde güçlü paralitik etkiler oluşturmak amacıyla nörotransmisyonu değiştirir. Çok bantlı kraitin zehiri 1950'lerde Ulusal Tayvan Üniversitesi'nden Chuan-Chiung Chang ve Chen-Yuan Lee tarafından incelenmeye başlandı ancak bileşenlerinin ayrıştırılması ve izole edilmesi 1963 yılına kadar mümkün olmadı. Araştırmacılar zehrin, nörotransmisyonu modüle etmek için farklı bölgelerde ve reseptörlerde hareket eden bireysel toksinlerin bir karışımından oluştuğunu keşfettiler. Elektroforez yoluyla zehirin biri isimsiz kalan beş farklı toksinden oluştuğu bulundu.
Dört karakterize toksin:
α-Bungarotoksin
β-Bungarotoksin (üç parmak toksini değil)
γ-Bungarotoksin (Q9YGJ0 )
k-Bungarotoksin
PDF

| --- | --- |

Dosya Uzantısı:: .pdf
Kod Tipi:: 'PDF '
Uniform Type Identifier:: com.adobe.pdf
Sahibi:: Adobe Systems
Container for:: Bu doküman türünün bir diğer özelliği de işletim sisteminden bağımsız olmasıdır. Windows üzerinden de, Macintosh üzerinden de, Linux üzerinden de aynı şekilde açılabilir.
Standard(lar):: ISO 32000
PDF (Portable Document Format; Taşınabilir Belge Biçimi), platformlar arası taşınabilir ve yazdırılabilir belgeler oluşturmak amacıyla üretilmiş sayısal bir dosya biçimidir.
Birçok platform için bedava görüntüleyicinin olması dolayısıyla PDF yazdırılabilir ve düzenlenmesi beklenmeyen belgelerin dağıtımı için tercih edilir. Dosya biçimi açıktır ve ISO standardı olma aşamasındadır.
Teknoloji

PDF dosyaları, PostScript'in kısıtlı bir altkümesine karşılık gelen bir sayfa betimleme dilinde betimlenmiş grafiğin yanı sıra, grafik elemanları veya belge ile ilişkilendirilmiş link, e-imza, anahtar kelime gibi metadatadan oluşur. PDF dosyası, metin, yazı tipi, vektörel grafik, raster grafik ve onu görüntülemek için gereken diğer bilgiler de dahil olmak üzere sabit tabaka düz bir belgenin tam bir açıklamasını kapsar.
Uygun bir yazılım ile belge içeriğinin şifrelenmesi veya elektronik imzalanması mümkündür. Belgenin yazdırılması, düzenlenmesi veya içeriğinin kopyalanması kısıtlanabilir. PDF belgelerine formlar koyarak doldurulabilir ve internet üstünden (POST/GET ile) gönderilebilir formlar yerleştirilebilir.
PDF dosyaları; mantıksal yapılandırma öğeleri, ek açıklamalar ve form alanları, katmanlar, video dahil interaktif medya, U3D veya PRC kullanan üç boyutlu nesneler gibi, düz metin ve grafiklerin yanı sıra içerik barındırabilir. veri formatları. PDF spesifikasyonu ayrıca bu özellikleri gerektiren iş akışlarını sağlamak için şifreleme ve dijital imzalar, dosya ekleri ve metadata sağlar.
Tarihçe

(1993) – PDF 1.0 / Acrobat 1.0
(1994) – PDF 1.1 / Acrobat 2.0
(1996) – PDF 1.2 / Acrobat 3.0
(1999) – PDF 1.3 / Acrobat 4.0
(2001) – PDF 1.4 / Acrobat 5.0
(2003) – PDF 1.5 / Acrobat 6.0
(2005) – PDF 1.6 / Acrobat 7.0
(2006) – PDF 1.7 / Acrobat 8.0
(2008) – PDF 1.7, Adobe Extension Level 3 / Acrobat 9.0
(2009) – PDF 1.7, Adobe Extension Level 5 / Acrobat 9.1
PDF gösterici ve düzenleyici bazı yazılımlar

Foxit PDF Reader, Adobe Acrobat Reader, Evince, Okular ve Ghostscript tabanlı xpdf gibi uygulamalarla PDF içeriği görüntülemek mümkündür. Gösterici uygulamalar ücretsiz olarak edinilebilir.
PDF Creator, Foxit PDF Creator, Adobe Acrobat Distiller ve PDF995 gibi sanal yazıcı uygulamalarıyla herhangi diğer bir uygulamanın yazıcıya gönderdiği içerikten PDF dosyaları üretmek mümkündür. Bazı gerçek yazıcılar da doğrudan PDF'den baskı alma olanağı sunmaktadır. Bunun yanı sıra LibreOffice ve Microsoft Office 2007 PDF biçiminde dışa aktarım yeteneğine sahiptirler. Ayrıca LibreOffice Draw'ın mevcut PDF belgelerini içe aktarma desteği vardır.
Foxit Phantom PDF Suite, Foxit PDF Editor, Adobe Acrobat ve Adobe Illustrator gibi uygulamalarla da oluşturulmuş PDF içerik üzerinde değişiklik yapmak mümkün olmaktadır.
Abu al-Duhur Askeri Hava Üssü

| Abu al-Duhur Askeri Hava Üssü Abu al-Duhur Military Airbase |
| --- | --- |

IATA: yok - ICAO: yok  - LID: OS57
Özet
Sahibi:  Suriye Ordusu
Hizmet verdiği şehir:  Suriye, İdlib
Kullanıcılar: Bilinmiyor-ɡünümüz
Rakım (ODS): 258 m / 846 ft
Koordinatlar: 35°43′58″K 37°06′06″D﻿ / ﻿35.73278°K 37.10167°D﻿ / 35.73278; 37.10167
Harita

Abu al-Duhur Askeri Hava Üssü
g t 
Abu al-Duhur Askeri Hava Üssü ya da Abu al-Duhur Askeri Havaalanı, Suriye'nin İdlib kentinde bulunan ve Suriye Hava Kuvvetleri'ne ait askeri bir hava üssüdür.
Askeri Üs, Ebu el-Duhur'un yaklaşık 5 km doğusunda yer almaktadır.
Suriye iç savaşı

Suriye İç Savaşı sırasında isyancı gruplar 2012 yılından itibaren Ebu'd-Duhur Hava Üssü çevresinde önemli bir bölgenin kontrolünü ele geçirmişti. Hava üssünü yaklaşık üç yıl boyunca kuşattıktan sonra, bir sabah erken saatlerde saldırı düzenlenmiş ve saldırı sonucu en az 56 Suriye ordusu  mensubu askerini öldürülmüştür.
Olaydan daha sonra El Nusra Cephesi Eylül 2015'te hava üssünün kontrolünü ele geçirmiştir. Çekilmiş olan bir videoda birkaç senedir kullanılmayan bir dizi savaş uçaklarının apronların ve roketatarların yanına çekildiği görülmekteydi. 10 Ocak 2018'de Suriye ordusu ve müttefikleri yapmış oldukları baskın sonucu hava üssünü yeniden ele geçirmiştir. Suriye İç Savaşı boyunca hava üssü tamamen tahrip edilmiş ve kullanılamaz hale getirilmiştir.
30 Kasım 2024'te Hayat Tahrir El-Şam liderliğindeki isyancı gruplar, Şehit Suad El-Kayari Havaalanı ile birlikte Abu al-Duhur Askeri Hava üssünü geri aldı.
Atatürk Müze Köşkü

| Atatürk Müze Köşkü |
| --- | --- |

Açılış: 19. yüzyıl
Konum: Ziaur Rahman Caddesi, Cumhurbaşkanlığı Çankaya Köşkü Yerleşkesi, Çankaya/Ankara
Koordinatlar: 39°53′21″K 32°51′52″D﻿ / ﻿39.88917°K 32.86444°D﻿ / 39.88917; 32.86444
Tür: Ev müzesi
Toplu ulaşım: Müzeye otobüs ile ulaşım mümkündür. Kızılay, Sıhhiye ve Ulus'ta bulunan otobüs duraklarından 408 - 391 ve 413 numaralı belediye otobüsleri ile kolayca ulaşım sağlanabilir.
Otopark?: var
Atatürk Müze Köşkü, Türkiye'nin başkenti Ankara'da bulunan, Mustafa Kemal Atatürk'ün 1921-1932 yılları arasında yaşadığı konut ve çalışma mekânıdır.
Tarihçe

Atatürk Köşkü, 19. yüzyılda inşa edilen bir bağ eviydi. 1932 yılında inşaası tamamlanan Pembe Köşk'e taşınıncaya kadar Atatürk'ün ikametgâhı olan, Cumhuriyet'in ve Kurtuluş Savaşının ilk yıllarında çok önemli olaylara tanıklık eden bir yapıdır. 1921 yılında iki Ankaralı tarafından satın alınmıştır. Ankara'ya geldiği ilk dönemlerde, 27 Aralık 1919 tarihinden 1921 yılına kadar Ziraat Okulunda, TBMM Başkanlığına seçilmesinden sonra da İstasyondaki taş binada ikamet eden Atatürk'e bu köşk, 1921 yılı başlarında Ankara Müftüsü Hoca Rıfat Börekçi'nin önderliğinde Ankara halkı adına Atatürk'e armağan edilmiştir.
Cumhuriyet'in kurulması dâhil olmak üzere devrimleri planladığı bu yapı, 1950 yılında müze olarak halka açılmıştır. Yapıda ve eşyalarda meydana gelen bozulmaları engellemek amacıyla 2002–2007 yılları arasında kapsamlı bir bakım ve onarım çalışması başlatılmıştır. Bu çalışmalarla birlikte, dönemin doğal hissiyatını ve resmini yansıtabilmek amacıyla yapının bir müzeden çok, kullanıldığı dönemi yansıtan bir ‘konut’ olarak sergilenmesi için gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Restorasyon çalışması tamamlanan Atatürk Müze Köşkü 19 Nisan 2007'de tekrar hizmete açılmıştır. Atatürk Müzesi Köşkü 2 yıl süren restorasyonun ardından yeniden 19 Nisan 2009'da hizmete açıldı. Atatürk'ün en uzun süre kaldığı ikametgâhıydı. Binanın Türk Kara Kuvvetleri'ne transferinden sonra Ordu Köşkü olarak da adlandırıldı. 2022'de bir kez daha restorasyona alınan bina, 10 Kasım 2024'te ziyarete açıldı.
Mimari

Müze köşkü, ahşapla dolu bir manzara içinde bulunan küçük bir binaydı. Yerel mimarî bir üslûpla kesme taştan iki kat olarak inşa edilmiştir. Dikdörtgen olarak tasarlanmış evin kuzeyinde büyük bir terası vardı. Güneybatı köşesinde sekizgen çıkmalı kule yer almaktadır. Zemin katta bir tane ana salon, iki oda ile çevrili ve taşlı zeminin ortasında çeşmeli şekilde mermerden yapılmış bir havuz bulunmaktaydı. Üst katın planı da ana salon ve iki odadan oluşmaktaydı. Köşk Atatürk'ün arzu ettiği şekilde düzenlenmiş olup tavanlarda Türk süsleme sanatının en nadide örnekleri yer almaktadır. Ayrıca mobilya, ahşap ve çini malzemeler itina ile ustaların elinde işlenmiştir.
Atatürk, Latife Uşşaki ile 29 Ocak 1923 tarihinde evlendikten sonraki süreçte köşk, onların aile hayatı için yetersiz bir hâl aldı. Mimar Vedat Tek, 1923 yılında bu bağ evini genişletme projesi ile görevlendirildi. 1924 yılında Mimar Mehmet Vedat Bey tarafından yapılan ilâvelerle köşk bugünkü hâlini almıştır ve inşaat tamamlanmıştır. Bu ilaveler sonucunda yarım sekizgen biçimli kulesi olan iki katlı bir ek yapı eklendi. Evin zemin katında yemek odası ve mutfak mevcuttur. Üst katta Latife hanım için tasarlanan bir çalışma odası, bir adet yatak odası, bir adet banyo vardı. Binanın özgün hâlinde var olan yatak odası, bir kütüphane ve çalışma odasına dönüştürüldü. Zemin katta bulunan kuzeydoğu odası, büyükelçi kabul odası olarak kullanılmak üzere yarım sekizgen şeklinde tasarlanmış olan ek bina ile birlikte genişletilmiştir. Doğuya bakan tarafta ise çamaşırhaneden ve mutfaktan oluşan çok katlı bir bina inşa edildi. Binanın rezidansa bağlanması ise bir servis merdiveni ile sağlanmıştır.
Binanın inşaat statik problemleri binanın genişletilmesinden sonra ortaya çıkmıştır. Bu problemleri çözmek ve koşulları iyileştirmek amacıyla  1926 yılında bakım ve onarım çalışmaları yapılmıştır. Binanın ısınma sistemi merkezi olarak donatıldı. Atatürk'ün evlat edindiği çocukları için servis binasının tepesine altı tane oda ve bir tane banyodan oluşan bir kısım eklendi. Güneybatıdaki kule, 1930 yılında Atatürk için bir çalışma odası olarak yeniden düzenlendi.
Müze

Rüzgarlık ve Giriş Holü
Yeşil Salon
Yemek Salonu ve Radyo-Sigara Salonu
Elçi Kabul Salonu
Üst Kat Hol
Kütüphane
Çalışma Odası
Yatak Odası
Banyo
Misafir Yatak Odası
Sergi Salonu
Erişim

Hafta içi ve hafta sonlarında müzeye 1 ve 2 numaralı kapılardan giriş yapılabilmektedir. Araç ile gelen kişiler için 2 numaralı kapının kullanılması, araçsız gelenler için ise 1 numaralı kapının kullanılması kararlaştırılmıştır. Köşk pazartesi günleri açık değildir. Haftasonlarında ve bayramlarda 13.00-17.00 saatleri arasında randevu usulü ile ziyaret gerçekleştirmek mümkündür. Ulusal bayramlarda grup ziyareti kabul edilmemektedir. 10 yaşın altındaki çocuklardan oluşan okul grupları için randevu gerekli değildir. Gruplar en fazla 20 kişi olarak köşke sırayla kabul edilirler. Ziyaretçilerin ziyaret saatinden 10 dakika önce kapıda bulunmaları gerekmektedir. Ziyaret etmek isteyenler Cumhurbaşkanlığı Ziyaretler Uygulamasını kullanarak ziyaret taleplerini Cumhurbaşkanlığına iletebilirler.
1923'te herhangi bir yenileme öncesinde Çankaya Köşkü
Lockheed YF-22

| YF-22 |
| --- | --- |
Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri Ulusal Müzesi'nde yer alan bir YF-22 (s/n 87-0700, N22YF)
Türü: Hayalet uçak teknoloji göstericisi
Ulusal köken:  ABD
Üretici: Lockheed/Boeing/General Dynamics
İlk uçuş: 29 Eylül 1990
Durumu: Emekliye ayrıldı
Ana kullanıcı: Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri
Üretim aralığı: 1989-1990
Üretim sayısı: 2
Gelişimi: Lockheed Martin F-22 Raptor
Lockheed/Boeing/General Dynamics YF-22, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri için tasarlanmış tek kişilik, çift motorlu avcı uçağı ve teknoloji göstericisidir. Hava kuvvetlerinin düzenlediği Gelişmiş Taktik Avcı yarışmasının gösterim/doğrulama aşaması için iki prototipi üretilen tasarım, yarışmada finalist oldu. YF-22, Northrop YF-23'e karşı yarışmayı kazanarak Lockheed Martin F-22 Raptor adıyla üretime girdi. YF-22, üretim modeli olan F-22 ile benzer aerodinamik tasarıma ve düzene sahip olsa da; kokpit, dikey stabilizeleri, kanatların konumu ve tasarımı ile gövde iç yapısında birtakım farklılıklara sahipti.
1980'lerde Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri, özellikle Sovyetler Birliği'nin Su-27 ve MiG-29 modellerine karşı koymak üzere, elindeki avcı uçaklarının yerini alacak yeni bir model arayışına başladı. Bu amaçla başlatılan Gelişmiş Taktik Avcı projesinde Lockheed, Boeing, General Dynamics, McDonnell Douglas, Northrop, Grumman ve Rockwell tarafından teklifler sunuldu. Finale çıkan teklifler Lockheed ve Northop'tan geldi. Northrop, sunduğu YF-23 modeli üzerine McDonnell Douglas ile beraber çalışmaya devam ederken, Lockheed ise YF-22 teklifini Boeing ve General Dynamics ile ortaklaşa geliştirdi. Lockheed'in inşa ettiği YF-22 prototipi, YF-23'ten daha yavaş ve daha büyük bir radar kesitine sahip olmasına karşın daha çevikti. Bu nedenle Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri tarafından Nisan 1991'de yarışmanın kazananı olarak seçildi. Seçimden sonra, ilk YF-22 emekliye ayrılarak bir müzeye verilirken; ikinci prototip uçuş testlerini sürdürdü. Bir kazanın ardından ise anten deneme aracı rolüne aktarıldı.
Tasarımı ve gelişimi

1981'de Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri, F-15 Eagle ve F-16 Fighting Falcon'ın yerine yeni bir hava üstünlüğü avcı uçağı olarak Gelişmiş Taktik Avcı (ATF) türü uçaklara ihtiyaç duydu. Bu gereksinim, Sovyet MiG-29 ve Su-27 modeli savaş uçaklarının geliştirilmesi ve yaygınlaşması da dahil olmak üzere dünya çapında ortaya çıkan tehditler sebebiyle önemli hale gelmişti. Geliştirilecek avcı uçağının tasarımı kompozit malzemeler, hafif alaşımlar, gelişmiş uçuş kontrol sistemleri, daha güçlü motorlar ve hayalet teknoloji de dahil olmak üzere yeni teknolojilerden faydalanacaktı. Eylül 1985'te hava kuvvetleri, savunma sanayi şirketlerine teknik teklif talebi gönderdi. Temmuz 1985'te proje için yedi teklif sunulurken, 31 Ekim 1986'da ise Lockheed ve Northrop tasarımları seçildi. İki şirketin kurduğu iş birlikleri, Lockheed/Boeing/General Dynamics ve Northrop/McDonnell Douglas, programın 50 aylık gösterim aşamasında YF-22 ve YF-23 prototiplerini üretti ve uçuş testlerini gerçekleştirdi.
YF-22, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetlerinin yayımladığı hayatta kalabilirlik, süperseyir, radara yakalanmama ve bakım kolaylığı gereksinimlerini karşılamak üzere tasarlandı. Lockheed'in sunduğu tasarım finalistlerden biri olarak seçildiği için şirket, Skunk Works bölümü aracılığıyla program ortaklarının liderliğini üstlendi. Lockheed, Palmdale, Kaliforniya'daki son montajın yanı sıra ön kokpit ve gövdeden de sorumlu olacaktı. Kanatlar ve arka gövde Boeing; orta gövde, silah bölmeleri, kuyruk ve iniş takımları ise General Dynamics tarafından inşa edilecekti. Northrop/McDonnell Douglas muadili ile karşılaştırıldığında YF-22'nin tasarımı daha gelenekseldi. Uçağın kanatlarında daha büyük, tüm kanat boyu uzanan firar kenarı kontrol yüzeyleri vardı. YF-23 V kuyruk tasarımıyla iki kuyruk yüzeyine sahipken, YF-22'de iki yatay ve iki dikey stabilize vardı, bu da ona rakibinden daha yüksek manevra kabiliyeti kazandırmaktaydı. Gösteri-Onaylama aşaması için, biri General Electric YF120 motorları, diğeri ise Pratt & Whitney YF119 motorları ile donatılmış olan her modelin ikişer prototipi üretildi.
YF-22'ye ilk önce Lockheed'in II. Dünya Savaşı döneminde ürettiği P-38 Lightning modeline ithafen resmi olmayan "Lightning II" adı verildi. Bu isim 1990'ların ortalarında ABD Hava Kuvvetleri uçağı resmen "Raptor" olarak adlandırana dek kullanıldı. 2006 yılında Lockheed'in ürettiği bir diğer avcı uçağı olan F-35 resmi olarak "Lightning II" adını aldı.
GE YF120 motorları ile donatılmış ilk YF-22 prototipi (PAV-1, seri numarası 87-0700, N22YF), 29 Ağustos 1990'da fabrikadan çıktı ve ilk kez 29 Eylül 1990'da, David L. Ferguson komutasında Palmdale'den kalkarak uçtu. PAV-1 18 dakikalık uçuş sırasında Edwards Hava Üssü'ne inmeden önce maksimum 250 knot (460 km/sa; 290 mph) hıza ve 12.500 fit (3.800 m) irtifaya ulaştı. Uçuşun ardından Ferguson, YF-22 test programının geri kalanının "hem ses üstü hem de ses altı manevra kabiliyeti" üzerinde yoğunlaşacağını söyledi. P&W YF119 motorları ile donatılmış ikinci YF-22 prototipi (PAV-2, s/n 87-0701, N22YX) ilk uçuşunu Tom Morgenfeld pilotluğunda 30 Ekim'de gerçekleştirdi.
Hizmet geçmişi > Değerlendirmesi

Uçuş testi programı sırasında YF-22, YF-23'ün aksine silah atışı testleri ve yüksek (60°) hücum açısı ile uçuş testleri gerçekleştirdi. Bir gereklilik olmamasına rağmen, uçak iç silah bölmelerinden AIM-9 Sidewinder ve AIM-120 AMRAAM füzeleri ateşlendi. Uçuş testi ayrıca itme vektörü nozulları ile YF-22'nun düşük hız manevralarında F-16'nın iki katından daha fazla yunuslama oranına ulaştığını göstermiştir. General Electric motorlarıyla donatılmış ilk prototip PAV-1 süperseyirde Mach 1.58'e ulaştı. Pratt & Whitney motorlu PAV-2 ise süperseyirde maksimum Mach 1.43 hıza ulaştı; artyakıcılar ile maksimum hız ise Mach 2.0'ın üzerindeydi. Uçuş testleri 28 Aralık 1990'a kadar devam etti, bu esnada 74 sorti tamamlandı ve prototipler havada 91,6 saat kaldı. Uçuş testlerinin ardından şirketler ATF üretimi için tekliflerini sundular.
23 Nisan 1991'de YF-22, Hava Kuvvetleri Bakanı Donald Rice tarafından ATF yarışmasının galibi olarak ilan edildi. YF-23 tasarımı daha gizli ve daha hızlıydı ancak YF-22 daha çevikti. Havacılık basını, YF-22'nin ABD Donanması'nın "Donanma Donanımlı Gelişmiş Taktik Avcı Uçağı" (NATF) projesine uyarlanması daha kolay görüldüğü için seçildiğini düşünmekteydi ancak 1992 yılında NATF projesi iptal edildi. PAV-1 prototipi emekliye ayrılırken, PAV-2 yarışmanın ardından 39 sortide toplam 61,6 saat daha uçtu. 25 Nisan 1992'de ikinci prototip pilot kaynaklı salınımların bir sonucu olarak iniş denemesi esnasında ciddi hasar gördü. Uçak onarıldı ama bir daha asla uçmadı, statik bir test aracı olarak kullanıldı. 1991 yılındaki planlarda 650 üretim modeli F-22'nin tedarik edileceği öngörülmüştür.