stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
666 (albüm)
İlginç bilgiler

Albümün giriş şarkısı "The System" Abbie Hoffman'ın 1960'larda çıkardığı "Fuck the System" kitapçığına göndermedir. Kitapçıkta insanlara dayatılan sistem dışında, bir takım yollarla yaşam şekillerinin nasıl bedavaya getirilebileceği anlatılmaktadır. 23 saniyelik bu şarkıda tekrarlanan sözler, "Sistemi başka bir sistemle yok etmek" hem albümde anlatılan kıyamet temasına bir giriş, hem bir koro tarafından söylenerek 60'ların aktivist ortamına ve ironik olmasıyla da Hoffman'ın protestolardaki ironik tavrına göndermedir.
"Babylon" şarkısında davulları Sideras değil, Vangelis çalmıştı. Şarkının adı, İncil'de geçen Babil Sürgünü'ne bir göndermedir.
"The Beast" şarkısı esnasında Vangelis'in ayrı bir mikrofonu vardı ve grup üyelerine Yunanca talimatlar veriyordu. Daha sonra mix esnasında bunların bir kısmı şarkı içinde tutuldu. Stüdyo esnasında birbirleriyle konuşmayan grup elemanları bu şarkı esnasında tekrar gülerek konuşmaya başlamıştı ancak devam etmedi.
"Ofis" şarkısında söylenen söz Yunanistan'da da oynanan bir Karagöz oyunundan alınmış bir repliktir. Şarkının adı Antik Yunanca'da "yılan" anlamına gelmektedir.
"Break" şarkısını baterist Lucas Sideras söylemektedir.
"All the Seats Were Occupied" şarkısının adı BBC'nin hazırladığı bir İngilice ders kasetinden alınmıştır.
Salvador Dali albümün çıkışını kutlamak için oynanacak bir senaryo yazmıştı ancak bu hiçbir zaman oynanmadı.
Şarkılar

CD 1
The system 0:23
Babylon 2:47
Loud loud loud 2:42
The four Horsemen 5:54
The Lamb 4:33
The Seventh Seal 1:30
Aegian Sea 5:22
Seven Bowls 1:29
The Wakening Beast 1:11
Lament 2:45
The Marching Beast 2:00
The Battle Of The Locusts 0:56
Do it 1:44
Tribulation 0:32
The Beast 2:26
Ofis 0:14
CD 2
Seven Trumpets 0:35
Altamont 4:33
The Wedding Of The Lamb 3:38
The Capture Of The Beast 2:17
Infinity Symbol 5:15
Hic and nunc 2:55
All the Seats were occupied 19:19
Break 2:58
Albüm personeli

Vangelis: Org, Piyano, Flüt, Perküsyon, Geri Vokal
Demis Roussos: Bas Gitar, Vokal, Geri Vokal
Lucas Sideras: Bateri, Vokal, Geri Vokal
Silver Koulouris: Gitar, Perküsyon
Harris Halikitis: Saksafon, Konga davulu, Geri vokal
Michel Ripoche: Trombon, Saksafon
John Forst: İngilizce seslendirme
Yannis Tsarouchis: Yunanca seslendirme
Irene Papas: Infinity'nin vokalleri
Müzik: Vangelis
Konsept, kitap ve şarkı sözleri: Costas Ferris
İngiltere'de yayınlanan kapak
Sünbülzâde Vehbî

| Sünbülzade Vehbî |
| --- | --- |
Doğum: DT bilinmiyor Maraş
Ölüm: 1809 İstanbul)
Meslek: Şair, müderris, kadı
Önemli eser: Tuhfe-i Vehbî Nuhfe-i Vehbî Lutfiye-i Vehbî Şevk-engiz Münşeât Divan
  Etkilendikleri Sabit 

Sünbülzade Vehbî'nin Edirnekapı'daki mezar taşı.
Sünbülzade Vehbî (1718?, Maraş - 29 Nisan 1809, İstanbul), 18. yüzyılın dîvan şairlerindendir. Asıl adı Mehmet olup, Maraş'ta 'Sünbülzadeler' olarak anılan ailenin bireylerindendir.
Hayatı

Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, 1789 yılında Şeyhülislâm Mehmet Kâmil Efendi için yazdığı kasidenin bir beyitinde, yaşının yetmişe ulaştığını ifade ettiğinden yola çıkarak, doğum tarihi 1718 olarak tahmin edilmektedir.
Dedesi Maraş'ın ünlü müftülerinden Mehmet Efendi, babası ise kendisi gibi şair olan Reşit Efendi'dir. Şairin doğduğu tahmin edilen yıllarda, yine dönemin ünlü bir başka şairi Seyyit Vehbî, Halep'te kadı vekilliği yapmaktadır ve şairin babası Reşit Efendi'de onun yanında görevlidir. Seyyit Vehbî'nin isteği ile Reşit Efendi oğluna ' Vehbî ' adını vermiş, şair de zaman içinde bu adla ünlenmiş ve bu adı mahlas olarak kullanmıştır.
Tam bir bilgi olmamakla birlikte Vehbî'nin çocukluk ve gençliği Maraş'ta geçmiş, medrese eğitiminden sonra İstanbul'a gitmiştir. İstanbul'da devrin ileri gelen kişilerine kasideler ve tarih düşürerek yazdığı dizeleri sunarak ünlenmeye başlamış ve Rumeli kaleminde çalışırken kadılık görevine getirilmiştir. Dönemin şairlerinden arkadaşı Sürurî'nin  "Hezeliyyât" adlı yapıtında yazdığına göre Vehbî, Yaş, Bükreş, Eflâk, Boğdan ve Siroz gibi yerlerde uzunca bir süre kadılıklarda bulunmuştur.
Güzel yazı yazma ve anlatımdaki becerisi dikkate alınarak, kendisine devletin resmi yazışmalarını düzenleme görevi verilmiş, bu görevindeki başarısı sonrasında da, 1768 Rus seferi sırasında mali işler sınıfına atanmıştır. Bu görevdeki yedi yılın ardından ve iyi derecede de Farsça bilmesi nedeniyle 1775 yılında I. Abdülhamid tarafından İran'a elçi olarak gönderilmiştir.
Buradaki görevi sırasında Bağdat Valisi Ömer Paşa ile aralarındaki anlaşmazlık I. Abdülhamid'e ulaşır. Ömer Paşa'nın Padişaha ulaştırdığı olumsuz rapor üzerine Vehbî'nin idamına karar kılınır. Ancak çok yakın dostlarının kendisine önceden ulaştırdığı haber üzerine Vehbî, gizlice Bağdat'tan İstanbul'a gider. Yine yakın dostlarının yardımlarıyla Padişaha kendisini affettirir ama uzun bir süre işsiz kalır. Sonunda dönemin Sadrazamı Halil Hamit Paşa'nın yardımıyla tekrar kadılık görevine döner.
Vehbî, bir süre Rodos kadılığı yapar, sonra Avusturya seferi sırasında ordunun kadı vekilliğine atanır. Ordu ile birlikte Edirne, Sofya ve Niş bölgelerinde dolaşır ve ardından 1788'de Eski Zağra kadılığı görevini üstlenir. Burada şair arkadaşı Sürurî'de kendisine kâhyalık görevinde bulunur. Eski Zağra'da görevli olduğu sırada çok kötü olaylar yaşamış, hatta bir süre tutuklu kalmıştır. Bu arada Sürurî ile arası açılır ve onun yazdığı bir hiciv sonrasında Vehbî görevinden alınır. Ancak dönemin Padişahı III. Selim'e sunduğu dîvan sonrası affedilir, önce Manisa'ya sonra Sire'ye kadı olarak atanır.
Sünbülzade Vehbî'nin son kadılık görevleri Manastır ve Bolu'dadır. Bolu'dan sonra İstanbul'a dönen, ancak seksen yaşını da geçen şair, nikris (mafsal romatizması) hastalığına yakalanır, yatağa düşer, gözleri görmez olur ve bilincini kaybeder. 29 Nisan 1809 tarihinde de bu dünyadan göçer. Bugüne kadar tarihi kaynaklarca, mezarının İstanbul Edirnekapı dışında olduğu üzerinde birleşir, ancak yeri belli değildir diye bilinirken Fatih Çavuş, yaptığı araştırmalar sonucu mezarı keşfetmiştir.[kaynak belirtilmeli]
Dış Kaynaklar

Koç, Mustafa (1999) "Vehbî (Sünbülzade)" Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi Cilt:2 sayfa:655-656, İstanbul: Yapi Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, ISBN 975-08-0073-7
Beyzâdeoğlu, Süreyya A. (2000) Sünbülzade Vehbî, İstanbul: Şûle Yayınları  ISBN 9756841605
Necatigil, Behçet, (24. Son bas:2016), "Sünbülzade Vehbî", Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları (önceki baskılar:Varlık Yayınları) ISBN 9789750835940
Kurdakul, Şükran, (1973), "Sünbülzade Vehbî", Şairler ve Yazarlar Sözlüğü  İstanbul: Bilgi Yayınevi
--, (1969-1973) "Sünbülzade Vehbî", Meydan Larousse Cilt:11 Sayfa: 658 12 Cilt, İstanbul: Meydan Yayınları
--, "Sünbülzade Vehbî", Büyük Larousse" Cilt: 21 Sayfa: 10924
--' "Sünbülzade Vehbî", Ana Britanica Cilt: 31 Sayfa: 159
Tüketiciler Birliği

Tüketiciler Birliği Derneği, merkezi İstanbul'da bulunan bir sivil toplum kuruluşu'dur.
'Dernek' statüsünde olan birlik, 1997 yılında Mehmet Bülent Deniz, Filiz Şenol, Şadan Herekeli, Hasan Özcan, Fahrettin Yücel, Nurettin Yıldız ve Rıdvan Aver tarafından kurulmuştur.
Şu anki başkanı Mahmut Şahin'dir.
Tüketiciler Birliği logosu
Derneğin amacı

Tüzüğüne göre dernek, Sağlık ve Güvenliğin Korunması, Ekonomik Çıkarların Korunması, Zararların Karşılanmasını Talep Etme, Eğitilme, Mal ve Hizmetleri Serbestçe Seçebilme, Temsil Edilme, Bilgilendirilme, Sağlıklı Bir Çevreye Sahip Olma Hakkı olarak belirlenmiş bulunan evrensel tüketici haklarının toplumda tanınması, bu hakların kullanılmasının sağlanması, hak ihlalleri karşısında tüketicilerin kendisini koruyabilecek girişimlerde bulunmalarının desteklenmesi amacını güder.
Tüketiciler Birliği'nin Erzurum, Antalya, Kars, Trabzon, Adapazarı, Kayseri, Bayburt, Eskişehir, Kahta, Konya, Ankara, Kütahya, Isparta, Aksaray, Adana, İzmit,Şanlıurfa,Bartın, Adıyaman ve Pendik gibi merkezlerde 40'tan fazla şubesi, 10.000'in üstünde üye sayısı bulunmaktadır.
Bazı etkinlikleri

Yargı süreci ile birlikte “15/17 Ocak-Cepler susacak” kampanyasıyla, Türkiye'nin ilk ve en büyük tüketmeme eylemi
75.000 imza toplanarak TBMM'den baz istasyonlarından insanları koruyacak bir yasa çıkarmasının talep edilmesi.
"Siyah kurdele geri döndü sloganıyla, otoyol ve köprü zamları başta olmak üzere bütün zamların toplumsal olarak protesto edilmesi.
Başvuru Merkezi’yle, her ay ortalama 500 tüketicinin mağduriyetinin giderilmeye çalışılması, elde edilen bilgilerle ülkenin tüketici profilini oluşturulması.
"Satın almama günü", "Te3evizyon izlememe günü" gibi organizasyonlar yapılması
Siyah Lale

| --- | --- |
La Tulipe Noire

Yazar: Alexandre Dumas
Ülke: Fransa
Dil: Fransızca
Yayım: 1850
Yayımcı: Baudry
Siyah Lale, Alexandre Dumas tarafından yazılan ve 1850 yılında yayımlanmış tarihi bir romandır. Roman, 17. yüzyıl Hollanda'sında geçmekte olup, dönemin politik ve sosyal atmosferini bir aşk hikayesi ve entrikalarla harmanlayarak anlatır. Hikayenin merkezinde, siyah bir lale yetiştirme yarışması ve bu süreçte yaşanan olaylar yer alır.
Eser, Hollanda'nın Altın Çağı'nda gerçekleşen tarihi olaylardan ilham almış ve hayali bir kurguyla harmanlanmıştır. Özellikle, Cornelis de Witt ve Johan de Witt kardeşlerin trajik sonları, romanın giriş kısmında önemli bir yer tutar. Bunun yanı sıra, roman, sevgi, fedakarlık ve azmin gücünü vurgulayan temalarıyla okurları derinden etkiler.
Siyah Lale, yalnızca bir tarihi roman olarak değil, aynı zamanda botanik ve çiçek yetiştiriciliği gibi alanlara olan göndermeleriyle de dikkat çeker. Roman, dünya edebiyatında siyah lalenin sembolik anlamını da öne çıkaran eserlerden biri olmuştur.
Karakterler

Albay Van Deken: Prens III. Willem van Oranje'nin yaveri
Cornelis de Witt: Hollanda Başbakanı Johan de Witt'in kardeşi
Cornelis van Baerle: Lale yetiştiricisi, doktor, Cornelis de Witt'in vaftiz oğlu
Craeke: Johan de Witt'in hizmetçisi
Gryphus: Buitenhof ve Loevestein hapishanelerinin görevlisi
Isaac Boxtel: Cornelis van Baerle'nin kıskanç komşusu
Johan de Witt: Hollanda Başbakanı
Prens III. Willem van Oranje: 1672'de De Witt kardeşleri tasfiye ederek ülkenin başına geçen prens
Rosa: Gryphus'un kızı
Van Systens: Haarlem Belediye Başkanı ve Çiçek Üreticileri Derneği Başkanı
Biçem

Siyah Lale, Alexandre Dumas'nın sade ama akıcı üslubuyla yazılmış, hem tarihi hem de duygusal öğeleri ustaca bir araya getiren bir eserdir. Dumas, betimlemelerinde detaylara önem vererek 17. yüzyıl Hollanda'sının atmosferini canlı bir şekilde okura hissettirir. Hikaye boyunca, entrika, aşk ve azim gibi temalar güçlü bir dramatik tonla işlenirken, yazarın karakter odaklı anlatımı, olayların duygusal derinliğini artırır. Romanın biçemi, karmaşık olay örgüsünü net ve kolay takip edilebilir bir şekilde sunarken, dönemsel detaylara dayalı gerçekçi bir zemin üzerine kurgulanmıştır. Diyaloglar, karakterlerin iç dünyalarını ve dönemin toplumsal dinamiklerini yansıtan bir doğallıkla yazılmıştır.
Film uyarlamaları

Kitap 1921, 1937, 1956, 1970 ve 1988 yıllarında sinemaya uyarlanmıştır. Alain Delon'un başrolünde olduğu, 1963 yapımı film ise kitaptan bağımsızdır.
Sözdizim

Sözdizim, söz dizimi ya da Fransızcadan ödünçleme biçimiyle sentaks, doğal dillerdeki cümle kurma ilke ve kurallarını inceleyen ve bu dildeki cümlelerin esnekliğini inceleyen dilbilim dalıdır.

Eski Yunanca  "birlikte düzenleme, dizme" anlamına gelen sentaks terimi dilbilimde, doğal dillerde nasıl cümle oluşturulacağına dair bir kurallar ve prensipler çalışmasıdır. Bir bilim dalına ait olmasına ek olarak “Modern İrlandacanın Sözdizimi"nde olduğu gibi, sözdizim terimi herhangi bireysel bir dilin cümle yapısına hâkim olan kurallara ve prensiplere de doğrudan ilgili olarak da kullanılır. Sözdizim, dilin yatay, yani satır şeklinde dizilen bir sistem olduğunu gösterir. Bu diziliş, sesten, morfemlere, morfemlerden daha büyük öbeklere dilin her seviyesinde mevcuttur. Sözdizimin yalnız cümle seviyesini gösteren bir terim olarak kullanılması doğru ama eksik bir kullanımdır.
Sözdizimle ilgili olarak modern araştırmalar dilleri bu tür kurallara göre tanımlamaya çalışırlar. Bu bilimin çatısı altındaki çoğu uzman bütün doğal dillere uygulanacak genel bir kural bulmaya çalışmaktadırlar. Sözdizim terimi ayrıca mantık gibi matematiksel sistemlere, yapay biçimli dillere ve bilgisayar programlama dillerinin yapısına hâkim olan kuralları tanımlamada da kullanılır.
Kökeni

Türkçe "sözdizim" sözcüğü dildeki sözlerin dizilimini inceleyen bilim dalı olduğundan gelir. Türkçeye "sentaks" sözcüğü Fransızca "syntaxe" sözcüğünden geçmiştir. syntact- sözdizim demektir. Ayrıca Fransızcaya bu sözcük aynı anlamdaki Eski Yunanca syntáksis (συντάξις) sözcüğünden geçmiştir. Bu sözcük "syn+" öneki ile  tássō eyleminin birleşiminden oluşmuştur. tag- τάσσω, ταγ- Grekçe düzenlemek, dizmek anlamına gelir.
Tarihi dönemler

Dilbilgisi üzerine yapılan çalışmalar modern sözdizim ortaya çıkmadan çok önceleri yazılmıştı, Pānini’nin Aṣṭādhyāyī’sinden modern sözdizimsel kuramların kapsamlılığına yaklaşımda bulunan modern öncesi çalışmalara bir örnek olarak sıklıkla bahsedilmektedir. Batıda sonraları geleneksel dilbilim olarak bilinen düşünce okulu Dionysius Thrax’in çalışmalarıyla başlar.
Yüzyıllar boyunca sözdizim üzerindeki çalışmalara ilk olarak 1660 yılında Antoine Arnauld tarafından aynı başlık altındaki bir kitapta yayınlanan grammaire générale olarak bilinen bir sistem egemen olmuştur. Bu sistem temel öncülünü dilin düşünce sürecinin doğrudan bir yansıması ve bundan dolayı bir düşünceyi en doğal şekilde tek bir yoldan ifade etme varsayımından almaktaydı. Bu yol tesadüfen tam olarak Fransızcada ifade edilen yoldu.
Bununla birlikte 19. yüzyılda tarihi-kıyaslamalı dilbilimin gelişmesiyle birlikte dilbilimciler insanların dillerinin büsbütün ayrıldığını fark ettiler ve dil ile mantık arasındaki ilişkiler hakkındaki önemli varsayımları sorguladılar. Düşünceyi en doğal haliyle ifade etmek için böyle bir şeyin olmadığı ortaya çıktı ve mantık dilin yapısı üzerindeki çalışmalarda artık güvenilir bir temel olmaktan çıktı.
Port-Royal dilbilgisi mantık üzerine yapılan sözdizim çalışmasını şekillendirdi (dahası Port-Royal Mantığı’nın temel bölümleri Grammaire générale’den kopyalandı ya da alındı). Sözdizimsel sınıflamalar mantıksal olanlarla tanımlandı ve bütün cümleler “Özne – Bağlaç – Yüklem” yapısına göre analiz edildi. Başlangıçta bu yöntem Franz Bopp gibi bazı ilk karşılaştırmacı dilbilimciler tarafından benimsendi.
Kuramsal dilbilim içinde sözdizimin ana rolü dilbilimcilerin düşündükleri kadarıyla “söz dizimsel kuramlar çağı” olarak adlandırılabilecek olan ancak 20. yüzyılda açığa kavuşmuştur. Son iki yüzyıldaki sözdizimin tarihinin önemli ve ayrıntılı bir araştırması için Graffi (2001)'nin çalışmasına bakınız.
Çağdaş kuramlar

Sözdizim konusunda birçok kuramsal yaklaşım vardır. Çoğu dilbilimci (örn. Noam Chomsky) sözdizimi insan aklında şekillenen bir dilbilim çalışması olarak kabul ettiklerinden, sözdizimi biyolojinin bir dalı olarak görürler. Diğerleri (örn. Gerald Gazdar) sözdizimi soyut bir biçimsel sistem çalışması olarak düşündüklerinden sözdizimi daha Platonist bir açıdan ele alırlar. Ama diğerleri (örn. Joseph Greenberg) diller üzerine daha geniş genellemelere ulaşmak için dilbilgisini taksonomal bir araç olarak kabul etmektedirler. Bu bilime olan ana yaklaşımların bazıları aşağıda listelenmiştir.
Üretici dilbilgisi

Üretici dilbilgisi kuramına göre dil, insan aklının yapısıdır. Üretici dilgisinin amacı bu iç dilin tam bir şeklini oluşturmaktır (i-language (iç dil) olarak da bilinir). Bu model insanlığın bütün dillerini tanımlamak için ve verilen herhangi bir telaffuzun dilbilgisel olarak öngörülmesi için kullanılabilmekteydi (bu şu demektir; telaffuzun, bir dili anadili olarak konuşan bir konuşmacının kulağına doğru tınıyı verip veremeyeceğini öngörmek). Dile olan bu yaklaşıma Noam Chomsky öncülük etmiştir. Çoğu genelleyici kuramlar (hepsi olmamasına rağmen) sözdizimi cümlelerin öğe yapısına temellendiği varsayımında bulunurlar. Üretici Dilbilgisi, iletişimci işlevlerinden çok öncelikle cümle biçimine odaklanan kuramlar arasındadır.
Dilbilimin çoğu genelleyici kuramları arasında, Chomsky kuramları:
Dönüşümcü Dilbilgisi (Transformational Grammar) (TG) (Üretici sözdizimin özgün kuramı,1957 yılında Söz Dizimsel Yapılar'da Chomsky tarafından düzenlenmiştir)
Yönetim ve Bağlama Kuramı (Government and Binding Theory) (GB) (çoğu 1970'lerde ve 1980'lerde Chomsky tarafından geliştirilen TG geleneğinde gözden geçirilmiştir)
Yetinmeci Çizgi (The Minimalist Program) (MP) (Chomsky tarafından 1995'te yayınlanan GB'nin gözden geçirilmiş sürümüdür.)
Çıkış noktalarını genelleyici paradigmada bulan diğer kuramlar:
Üretici anlambilim (Generative Semantics)
Bağıntı dilbilgisi (Relational Grammar) (RG)
Genelleştirilmiş öbek yapı dilbilgisi (Generalized Phrase Structure Grammar) (GPSG; şimdilerde neredeyse çağdışı)
Baş yönelimli öbek yapı dilbilgisi (Head-driven Phrase Structure Grammar) (HPSG)
Sözlüksel-işlevsel dilbilgisi (Lexical-functional grammar) (LFG)
Ulamsal dilbilgisi

Kategorik dilbilgisi sözdizimsel yapıyı dilbilgisi kurallara göre tamamlamayıp kendi içlerindeki söz dizimsel kategori özelliklerine göre tamamlayan bir yaklaşımdır. Örneğin cümleleri bir isim dizisi (Noun Phrase(NP)) ve bir fiil dizisinin (Verb Phrase(VP)) oluşturduğu bir kural tarafından meydana getirilmiş olarak değerlendirmekten ziyade, kategorik dilbilgisinde, bu tür prensipler ana kelimenin kendi kategorisi içine sokulmaktadır. Bundan dolayı geçişsiz bir fiil için sözdizimi kategorisi; fiilin giriş olarak bir isim dizisine (İD) gereksinim duyan ve çıkış olarak cümle seviyesinde bir yapı ortaya çıkaran bir işlevci olarak hareket ettiği gerçeğini ortaya koyan karmaşık bir formüldür. Bu karmaşık kategori F yerine (İD/Ö) olarak gösterilmektedir. İD/Ö; “bir İD (soldaki element) için sol tarafı araştıran ve sonuç olarak bir cümle ortaya çıkaran (sağdaki element) bir kategori” olarak okunur. Geçişli bir fiilin kategorisi bir cümle oluşturmak için iki İD (bir özne bir nesne olmak üzere)’ye gereksinim duyan bir element olarak tanımlanır. Bu (İD/(İD/Ö)) olarak gösterilir ve “bir İD (nesne) için sağ tarafı araştıran ve (İD/Ö) olan (FD’ye eşit olarak) bir fonksiyon oluşturan sonuçta İD için sol tarafı araştıran ve bir cümle oluşturan bir kategori” anlamına gelir. 
Üçlü olarak yan yana bitişen dilbilgisi (Tree-adjoining grammar) üç yapıyı bölüm bölüm kategoriye ekleyen kategorik bir dilbilgisidir.
Bağımlı dilbilgisi

Bağlayıcı dilbilgisi, içerisinde yapının biçimleyici bir yapıya temelleniyor olmaktan ziyade bir kelime (ana kelime) ve onun alt kolları arasındaki ilişkiler (dilbilgisel ilişkiler gibi) tarafından belirlendiği farklı bir yaklaşım tipidir. Örneğin, sözdizimsel yapı dizilere göre ilişkileri tanımlamaktan öte belli bir ismin özne ya da fiilin bir uzantısı olup olmamasına göre tanımlanır. 
Bağlayıcı – temellere göre bazı sözdizimi kuramları:
Cebirsel sözdizimi
Kelime dilbilgisi (grameri)
Uygulayıcı dilbilgisi
Stokastik/varsayımcı dilbilgileri/ağ kuramları

Sözdizimine olan kuramsal yaklaşımlar Stokastik dilbilgileri olarak bilinen varsayımcı kuramlar üzerine temellenmektedir. Böyle bir yaklaşımın yaygın bir uygulaması sinirsel ağ (neural network) ya da iletişimsellik (connectionism) anlamına gelir. Bu yaklaşım nezdinde temellenen bazı kuramlar:
Optimum kuramı
Stokastik metin-dışı dilbilgisi
İşlevsel dilbilgisi

İşlevselci bakış açıları, biçime odaklanmalarına rağmen, tümcenin işlevine temellenen açıklamalar tarafından kullanılırlar (örn. iletişimsel işlevi). Bazı tipik işlevselci kuramlara aşağıdakiler de dahildir:
İşlevsel dilbilgisi
Prag Dilbilim Çevresi
Sistematik işlevsel dilbilgisi
Bilişsel dilbilgisi
Oluşturucu dilbilgisi (CxC)
Rol ve kaynak dilbilgisi (RRG)
Aniden ortaya çıkan (İstemsiz) dilbilgisi
Dipnotlar

↑  İmer, Kâmile; Kocaman, Ahmet; Özsoy, Sumru (2011). Dilbilim sözlüğü. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi. s. 230. ISBN 978-605-4238-53-8.
↑  Sevan Nişanyan, Sözlerin Soyağacı
Çağdaş Gazeteciler Derneği

Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD), merkezi Ankara'da olan, bir sivil toplum kuruluşudur.
Derneğin logosu
Çağdaş Gazeteciler Derneği, 23 Şubat 1978'de Alaattin Orhan, Mehmet Genç, Osman Z. Yüksel, Mehmet Öztoprak, Necmiye Aba, Alaattin Sevim, Cengiz Kuşçuoğlu tarafından kurulmuştur.
Dernek, tüzüğünün ikinci maddesinde amacını; "Demokrasinin en temel kurumu olan, bütün öteki özgürlüklere kaynaklık eden düşünceyi ifade ve basın özgürlüğünün Türkiye'de tam olarak gerçekleşmesi, haber alma hakkının hiçbir baskı ve sınırlama olmaksızın kullanılabilmesi, gazetecilerin mesleki hak ve çıkarlarının korunup geliştirilmesi ve bu yönde sendikal örgütlenmenin güçlendirilmesi için çalışmak; üyelerinin kültürel gelişmesine, ekonomik ve sosyal refah düzeyinin yükseltilmesine katkıda bulunmak." şeklinde belirlemiştir.
En temel ilkeleri olarak; Gazeteciliğin, özel amaç ve çıkarlara alet edilemeyeceğini, halka ve kamuoyuna karşı mesleki sorumluluğu, işverenine ve kamu otoritelerine karşı sorumluluğundan önce geleceğini, “haberde dürüstlük-nesnellik, yorumda özgürlük-serbestlik” kuralının titizlikle uygulanacağını, haber ve yorumlarda ırk, renk, cinsiyet, dil, dinsel inanç ya da inançsızlık, sosyal statü, sınıf, bedensel yapı, düşünce ve eğilimleri nedeniyle ayrım olamayacağını, yanıt ve düzeltme hakkına ve kişilerin özel yaşamına saygıyı, kimsenin, yargı kararı olmadıkça, "suçlu" ilan edilemeyeceğini ön plana çıkarmış, ayrıca meslek mensuplarının temel hak ve özgürlüklerini korumayı ilke edinmiştir.
2001 Sertel Demokrasi Ödülü'ne layık görülmüştür.
Yayınları

Takvimi Vekayi. Türk Basınında 150 Yıl 1831-1981 - 1981
Tahrip Edilen Bir Kurum: TRT- 1981
Basın '80 - '84 - 1984
Bir Basın Emekçisi Rafet Genç - 1990
Basın Kurultayı '92 - 1993
Baskın "Basın"ın mı? - 1994
Uğur Mumcu'ya Armağan - 1994
Basın Güncesi - 1994
Gazeteci: Türkiye'de Basın Çalışanları Üzerine Bir İnceleme - 1994
İfade Özgürlüğü Hapiste - 1994
İktidar ve Basın Kartı - 1995
İletişim Notları - 1995
Türkiye'de Gazeteciler ve Gazetecilik - 1995
Gün Ola Harman Ola - 1995
HAVAS-REUTER'den Anadolu Ajansı'na - 1995
Kemalist Anadolu Basını - 1995
Ölümü Hakeden Ölümsüz Aziz Nesin - 1996
Basın '94 - '95 - 1996
Gazetecinin Yaşamı - 1998
Geçiş Sürecindeki Demokrasilerde Seçim Dönemi Radyo-tv Yayıncılığı - 1999
Ekmekçiye Özlem - 1999
Toprak Ağrısı (Röportaj) - 2001
İş Hukuku Açısından Gazeteci - 2001
Türkiye'de Gazetecilik Eleştirel Bir Yaklaşım - 2003
Ayrıca derneğin, "ÇGD'den Mektup" adlı periyodik bir yayın organı bulunmaktadır.
Çağdaş Gazeteciler Derneği, kuruluşundan bu yana her yıl, ÇGD ödülleri vermektedir. 2006'da ilk kez ülke dışından birine; Fidel Castro'ya verilmiş olan ödül, bir anlamda gazetecilik mesleğinin en önemli kriterlerinden sayılmaktadır.
ÇGD'nin genel başkanı, Z. Kıvanç El 'dir.
ÇGD Başkanları

Alaattin Orhan (1978 - Kurucu başkan)
Yılmaz Ateş (1978 - 1980)
Mahmut Tali Öngören (1980 - 1982)
Ahmet Abakay (1982 - 1989)
Rafet Genç (1989 - 1990) (Vefatı nedeniyle Genel Başkan Yardımcısı Rahmi YILDIRIM bir yıl süreyle vekaleten Genel Başkanlık görevini sürdürdürmüştür.)
Mustafa Eekmekçi (1990 - 1996)
İsmet Demirdöğen (1996 - 2003)
L. Doğan Tılıç (2003 - 2005)
Ahmet Abakay (2005 - 2017)
M. Tevfik Kızgınkaya (2017 - 2018)
Can Güleryüzlü (2018 - 2023)
Z. Kıvanç El (2023 - Halen)
ÇGD ödülü alan bazı kişiler

Yalçın Pekşen
Rahmi Emeç
Erol Büyükmeriç
Ece Temelkuran
Banu Avar
Fikret Bila
Zerrin Funda Celasun
Mehmet Aka