stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Miktar endeks sayıları
Tek mal veya hizmet için miktar endeksleri > Basit zincirleme miktar endeksi

Bu çeşit miktar endeksinin amacı bir önceki zaman birimine (genellikle yıla) oranla miktar değişimini göstermektir. Miktarın zamanda yıllık değişmelerini incelemek yani her bir yıl için miktar bir önceki yıla ait miktarına bölünür ve bu oran normalize edilmek için 100 ile çarpılır.
Formülü
şeklindedir.
Bu formül kullanılarak hesaplanan miktar endeksleri eğer 100 ise bir yılda hiç miktar değişmediğini; 100un altında ise geçen yıla göre miktarın azaldığını; 100un üstünde ise bir yılda miktarın arttığını gösterir. Bu basit zincirleme miktar endeks sayları için bir seri yıllık miktar değişmelerinin özet halinde incelenmesine yaramaktadır.
Tek mal veya hizmet için miktar endeksleri > Tek mal/hizmet için miktar endeks sayıları için örnek

Örnek 1: 
Tek bir mal için 2000 yılından itibaren 2002 yıl bazlı (yani 2002=100) basit miktar endeks sayıları ve basit zincirleme miktar endeks sayıları hesaplanıp şu tablo elde edilir:
| Yıl | Miktar | Basit miktar endeksi (2002=100) | Zincirleme miktar endeksi |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 | 400 | 94,121 | - |
| 2001 | 379 | 89,18 | 94,75 |
| 2002 | 425 | 100 | 112,14 |
| 2003 | 510 | 120 | 120 |
| 2004 | 525 | 123,53 | 102,94 |
| 2005 | 600 | 141,18 | 114,29 |
Çok mal veya hizmet için miktar endeks sayıları

İçinde birden fazla mal veya hizmet içeren bir mal veya hizmet grubu için bileşik miktarların zaman içinde değişmesini gösteren bir endeks sayılar serisi çeşididir. Örneğin her birinci sınıf birinci sömestr için kullanılan 5 çeşit ders kitabı için hazırlanan tek bileşik bir miktar endeks serisi üniversite birinci sınıf birinci sömestr ders kitabı satış miktarının zaman içinde nasıl değiştiğini gösterir. Her bir yıl tek bir miktar endeks sayısı hesaplanır ve amaç bu tek miktar endeks sayısının zaman içinde değişmesini incelemektir.
Bu tip miktar endeks sayılarının hazırlanmasında kullanılan ana prensip tek bir standart fiyat listesinin belirlenmesidir. Bu tek standart fiyat listesi içinde bulunan her bir fiyat o mal/hizmetin grup içinde önemini veya ağırlığını ifade eder. Her cari yıl için miktar endeks sayısını hesaplamak için önce standart fiyat listesi içinde bulunan fiyatlar cari yıl miktarları çarpılıp tüm mal/hizmetler için toplanıp, cari yıl için standart yıl fiyatlarına göre bir değer elde edilir. Sonra yine standart fiyat listesi fiyatları ile temel (baz) yıl miktarları çarpılıp bunlar toplanıp bir diğer değer elde edilir. Bulunan toplam iki değerinin oranı cari yıl için miktar endeks sayısı olur. Standard fiyat listesinde hangi yıl fiyatları kullanılacağına göre iki değişik tip miktar endeks sayısı hesaplanabilir.
Çok mal veya hizmet için miktar endeks sayıları > Temel yıl ağırlıklı Laspeyres miktar endeksi

Bu miktar indeksinde sadece temel (baz) yıl ait fiyatlar (yani  p_{i0} i=1,...n), standart fiyat listesine konulur. Her cari yıl için her bir miktar (yani  q_{it}) temel yılına ait fiyat ile çarpılır ve bu çarpımların tüm mal/hizmetler için toplamı (yani  {\sum _{i=1}^{n}q_{it}\ p_{i0}}), cari yıl için tek bir değer ortaya çıkartır. Yine ayni temel yılı fiyat listesindeki fiyatlar temel yıl miktarları ile çarpılıp tüm mal/hizmetler için toplanarak bir diğer değer (yani  {\sum _{i=1}^{n}q_{i0}\ p_{i0}}) elde edilir. Bu iki değer oranı Laspeyres Miktar Endeksi'ni oluşturur. Dikkat edilirse miktar endeks sayıları iki değerin (miktarın değil) oranıdır. Ama bu oranın pay ve paydasında bulunan fiyatlar listesi (yani  p_{i0} i=1,...n) değişmemektedir ve hem pay hem paydada baz yılı fiyatları olarak kalırlar. Pay ve paydada bulunan miktarlar değiştiği için iki değerinin oranı miktar değişmelerinin bir ağırlıklı ortalama özetini verir.
t yılı için Laspeyres Miktar Endeksi  MI_{Lt} için formül
şeklindedir. Burada
q_{it} : i mal/hizmeti için cari t yılındaki miktarlar;
p_{i0} : i mal/hizmeti için temel 0 yılındaki fiyatlar;
q_{i0} : i mal/hizmeti için temel 0 yılındaki miktarlar;
Grup içinde bulunan i (1'den n'ye kadar) mal ve hizmetleri üzerinde yapılan toplama işlemi  \sum _{i=1}^{n} ile ifade edilmekte ve 100 ile çarpma ise indeksin normalize edilip 1 yerine 100 olmasını sağlamaktadır.
Bu formülden görülür ki her yıl için yapılan hesapta oranın paydası (temel yılın miktarları ve temel yıl fiyat listesi ile değerlendirilmesi olduğu için) yıldan yıla değişmemekte ve her yıl için aynı kalmaktadır. Böylece sadece tek bir fiyat listesi, yani sadece yani temel yıla ait fiyatlar, bulunması yeterli olmakta ve her yıl için yeni bir fiyat listesi yapma gereği bulunmamaktadır. Bu karakteristik miktar endeks sayılarının hesaplanmasında Laspeyres formülünün bir avantajı sayılmaktadır. Diğer taraftan, eğer enflasyon hızı yüksek ise ve baz yılı çok eskide kalıp mallar karakter değiştirip ve yeni mallar önem kazanmışsa, baz yılına ait fiyat listesi mal/hizmetlerin cari yıldaki önemini yansıtmayacaktır.
Çok mal veya hizmet için miktar endeks sayıları > Cari yıl ağırlıklı Paasche miktar endeksi

Bu çeşit miktar indeksinde ise standart fiyat listesi (yani kullanılan fiyat ağırlıkları) cari yıla aittir. Cari yıldaki endeksi bulmak için önce cari yıl fiyat listesi kullanılarak cari miktarlar ile çarpılıp değerler elde edilip bu değerlerin toplamı (yani  {\sum _{i=1}^{n}q_{it}\ p_{it}}) tek bir pay değeri olarak elde edilir. Yine cari yıl fiyat listesi kullanılarak temel yıl miktarları ile çarpılıp değerler bulunup hepsi toplanınca bir payda değeri (yani  {\sum _{i=1}^{n}q_{i0}\ p_{it}}) bulunur. Bu pay değeri ile payda değeri oranı o cari yıl için Paasche miktar indeksi olur. Yine görülmektedir ki hem pay hem payda değerdir; ancak pay ve payda da kullanılan cari fiyatlar listesi (yani  p_{it} i=1,...,n) aynıdır. Bu demektir ki oran miktar değişmelerini yansıtır.
t yılı için Paasche Miktar Endeksi  MI_{Pt} için formül
şeklindedir. Burada
q_{it} : i mal/hizmeti için cari t yılındaki miktarlar;
p_{it} : i mal/hizmeti için cari t yılındaki fiyatlar;
q_{i0} : i mal/hizmeti için temel 0 yılındaki miktarlar;
Grup içinde bulunan tüm i (1'den n'ye kadar) mal ve hizmetleri üzerinde yapılan toplama işlemi 
 {\sum _{i=1}^{n}} ile ifade edilmekte ve 100 ile çarpma ise indeksin normalize edilip 1 yerine 100 olmasını sağlamaktadır.
Paasche miktar endeks sayıları' elde edilmesi için her yıl değişik bir standart fiyat listesi (ağırlıklar) kullanılmaktadır. Eğer bu yıldan yıla değişen ağırlıklar (standart fiyat listesi) kendi aralarında zaman içinde sistematik bir değişme gösterirlerse, elde edilen miktar endeks sayıları sadece miktar değişmelerini değil, kullanılan standart fiyat listelerindeki sistematik değişikliği de yansıtacaklardır.
Çok mal veya hizmet için miktar endeks sayıları > Çok mal veya hizmet için miktar endeks sayıları için örnek

Örnek 2: 
Dört malı kapsayan bir bileşik mal grubu için 2000 yılından itibaren fiyatlar ve miktarlar ve 2002 yıl bazlı Laspayres miktar endeks sayıları ve Paasche miktar endeks sayıları hesaplanıp şu tablolarda gösterilmektedir:
NGC 5869

NGC 5869, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir merceksi galaksidir. Gökyüzünde Başak takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 101,43 MIy (31,1 Mpc) uzaklıkta bulunur. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1786 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Myles Erlick

| Myles Erlick |
| --- | --- |
Doğum: 27 Temmuz 1998 (26 yaşında) Burlington, Ontario, Kanada
Milliyet:  Kanada
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 2011-günümüz

Myles Erlick (d. 27 Temmuz 1998, Burlington, Ontario), Kanadalı oyuncu. Aile dizisi The Next Step'te Noah rolünü canlandırmasıyla tanınır.
Biyografi

Erlick Burlington, Ontario'da doğdu ve büyüdü. Kanada Ulusal Bale Okulu'nda eğitim alırken, aynı zamanda Dr. Frank J. Hayden Ortaokulunda eğitim gördü.
Kişisel hayatı

2015-2022 yılları arasında Erlick, dansçı arkadaşı ve rol arkadaşı Briar Nolet ile ilişkisi içindeydi. 2022'de Emily Fisher ile çıkmaya başladı.
Filmografi

2011: Flashpoint
2013–2020: The Next Step
2021: The Clue to Love
2021: Batı Yakası'nın Hikayesi (West Side Story)
2022: Snow Day
Chalcopteryx

Chalcopteryx, Polythoridae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Moston, Cheshire West and Chester

| Moston, Cheshire West and Chester |
| --- | --- |
Kent
Moston, Cheshire West and ChesterMoston, Cheshire West and Chester'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: Cheshire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Moston, Cheshire West and Chester, İngiltere'nin Cheshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Calosoma porosifrons

Calosoma porosifrons, Calosoma cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Cephaloporidae

Cephaloporidae Plagiorchiata alttakımına bağlı bir hayvan familyasıdır.
Taksonomi

Cephaloporidae familyasına bağlı cinsler (2023):
Alloplectognathotrema
Cephaloporus
Plectognathotrema - Layman, 1930
Plectognathotrematoides
Chalcotropis

Chalcotropis Salticidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
MÖ 160

| --- | --- |
Binyıllar:: MÖ 1. binyıl
Yüzyıllar::  MÖ 3. yüzyıl  MÖ 2. yüzyıl  MÖ 1. yüzyıl
Onyıllar::  MÖ 180'ler  MÖ 170'ler  MÖ 160'lar  MÖ 150'ler  MÖ 140'lar
Yıllar::  MÖ 163  MÖ 162  MÖ 161  MÖ 160  MÖ 159  MÖ 158  MÖ 157
| --- | --- |
Miladi: MÖ 160   
Ab urbe condita: 593
Asur: 4590
Bahâî: MÖ 2004 – MÖ 2003
Bengal: MÖ 753
Berberi: 790
Birmanya: MÖ 798
Bizans: 5348 – 5349
Budist: 384
Discordian: 1006
Ermeni: -
Etiyopya: MÖ 168 – MÖ 167
Fransız cumhuriyetçi: MÖ 1952 – MÖ 1951
Hicrî: HÖ 806 – HÖ 805
Hint: 
 - Kali Yuga: 2941 – 2942
 - Shaka Samvat: N/A
 - Vikram Samvat: MÖ 104 – MÖ 103
Holosen takvimi: 9840
İbrani: 3600 – 3601
İran: – 1 BP – 781 BP
Juche: MÖ 2071
Kıpti: MÖ 444 – MÖ 443
Kore: 2173
Tayland güneş: 383
g t 
MÖ 160 Jülyen öncesi Roma takviminde bir yıldır. Roma İmparatorluğu'nda 594. Ab urbe condita olarak bilinmekteydi.
Olaylar

II. Attalos, Pergamon tahtına çıktı.
Doğumlar

Jugurtha, Numidya kralı (ö. MÖ 104)
Ölümler

I. Artaxias, Ermenistan kralı
NGC 5871

| Gözlem verisi Dönem J2000      Ekinoks J2000 |
| --- | --- |
Takımyıldız: Başak
Sağ açıklık (α): 15sa 10d 04,8s
Dik açıklık (δ): +00° 29′ 53″
Tarihçe
Keşfeden(ler):  Wilhelm Tempel
Keşif tarihi: 1882
Dikkate değer özellikler
NGC tanımlaması tam belli değil.
Katalog belirtmeleri
NGC 5871

NGC 5871, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir yıldızdır. Gökyüzünde Başak takımyıldızı yönünde bulunur. Alman astronom Wilhelm Tempel tarafından 1882 yılında 27,94 cm (11 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
NGC 5868

NGC 5868, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir tekrarlanmış NGC cismidir. Gökyüzünde Yelken takımyıldızı yönünde bulunur. E-S0 tipi bir merceksi, eliptik galaksidir. Alman astronom Heinrich d'Arrest tarafından 1862 yılında 27,94 cm (11 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
NGC 4514

NGC 4514, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Berenis'in Saçı takımyıldızı yönünde bulunur. Sbc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1785 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Calosoma sayi

Calosoma sayi, Calosoma cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Milano-Torino

| Yarış detayları |
| --- | --- |
Tarih: Ekim ortası
Bölge: Milano, Torino,  İtalya
Disiplin: Yol
Yarışma: UCI ProSeries
Tip: Tek gün
Düzenleyen: RCS Sport
Web site: milanotorino.it
Tarihçe
İlk sürüm: 1876 (1876)
Sayısı: 104 (2022 itibarıyla)
İlk kazanan:  Paolo Magretti (ITA)
En çok kazanan:  Costante Girardengo (ITA)   (5 kez)
En son kazanan:  Mark Cavendish (GBR)
Milano-Torino, kuzey İtalyan şehirleri Milano ve Torino arasında 199 kilometrelik bir mesafe üzerinde gerçekleştirilen Avrupa tek gün yarı klasik bisikleti yarışı. Etkinlik ilk kez 1876'da yapıldı ve bu durum yarışı klasik İtalyan yarışlarının en eskisi ve dünyanın en eski yarışlarından biri haline getirdi. Etkinlik, İtalyan günlük spor gazetesi La Gazzetta dello Sport'un sahibi olan RCS medya grubuna aittir. RCS ayrıca Giro d'Italia, Milano-Sanremo ve Tirreno-Adriatico gibi diğer İtalyan bisiklet etkinlikleri de düzenlemektedir. Yarış, UCI kıta takviminde 1. HC olarak değerlendirildi. 2020 yılında UCI ProSeries kapsamına alındı. Yarış 2007 ilkbaharından 2012 sonbaharına kadar yapılmadı.
Yarış tarihleri

Yarışın Avrupa takvimindeki konumu birkaç kez değişti. 1987'den önce etkinlik her zaman Milano-San Remo'dan yedi gün önceydi ve Bahar Klasikleri için önemli bir hazırlık yarışı olarak görülüyordu, ancak 1987'de Milano–Torino Ekim ayında Giro di Lombardia'dan hemen önceki bir tarihe geçti çünkü yarış organizatörleri kuzey İtalya'da Mart ayı başlarında görülen sert hava koşullarından memnun değildi. Ekim ayında yarış, aynı hafta koşulan Giro del Piemonte ve Giro di Lombardia ile birlikte “Trittico di Autunno” (Sonbahar Üçlüsü)'nün bir parçası oldu. 2005 yılında Milan-Torino geleneksel tarihine Mart ayı başlarında döndü, ancak 2008 baskısı yine Mart ayında gerçekleştirilen Monte Paschi Eroica yarışıyla tarih değiştirerek Ekim ayına geldi. Ancak yarış Ekim 2008'de yapılmadı ve Şubat 2012'de yarış sahipleri (RCS Sport) ile Associazione Ciclistica Arona arasında yarışmayı önümüzdeki üç yıl boyunca organize etmek için anlaşmaya varılana kadar önümüzdeki dört yıl boyunca yürütülmedi.
Piyemonte bölgesinde toprak kaymalarına neden olan sağanak yağmur nedeniyle yarışın 2000 yılı baskısı yapılmadı.
Rota

Yarış, Milano'nun hemen batısındaki Novate Milanese'de başlar ve 40 kilometre sonra Vigevano'daki Ticino nehrini geçerek Lombardiya bölgesini terk edip Piyemonte'ye girer. Yarışın ilk 95 kilometrelik kısmı geniş düz yollarda güney batı yönünde koşulur, Vignale Monferrato (293 metre) tırmanışı ve daha sonra küçük dalgalanmalar geçilerek 130 kilometrenin ardından yarışı Asti'ye getirir. Yarış rotası 70, 75, 129 ve 133 kilometrede dört demiryolu geçidinden geçer ve bunlar peloton bir trene yakalanırsa herhangi bir kaçış durumunda yardımcı olmak için önemli olabilir. Asti'de yarış, Superga Tepesi'nin (620 metre) zorlu tırmanışıyla bitişten sadece 16 kilometre önce kuzeybatı yönüyle Torino'ya doğru tırmanır. Superga tırmanışı genellikle bir grup sürücünün bitişten önce kaçması için sıçrama tahtasıdır. Superga'nın tepesinden, Torino'daki Corso Casale'deki Fausto Coppi velodrome'da bitirmek için Parco Naturale della Collina di Superga aracılığıyla Strada Panoramica dei Colli'den aşağı doğru Torino'ya hızlı bir iniş vardır.
2012 baskısında bitiş Superga'nın zirvesine taşındı (iki kez tekrarlandı).
Calosoma rufipenne

Calosoma rufipenne, Calosoma cinsine bağlı bir böcek türüdür.
NGC 4518

NGC 4518, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Yelken takımyıldızı yönünde bulunur. SB0 tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1827 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Modern evrimsel sentez

Başlığın diğer anlamları için Modern sayfasına bakınız.
Modern evrimsel sentez (kısaca modern sentez, Yeni Darwincilik veya Neo-Darwinizm), Darwin'in Evrim Kuramı ile Mendel'in kalıtım kuramını modern moleküler biyoloji ve matematiksel popülasyon genetiği ışığında birleştiren modern evrim kuramının adıdır.
1930'lar ve sonrasında daha önce Gregor Mendel tarafından ortaya konmuş olan kalıtım kuramı, moleküler biyoloji'nin kalıtımın moleküler temellerine ilişkin sağladığı bilgi ve Charles Darwin'in kuramının bütünleştirilmesiyle, evrim kuramı çağdaş halini aldı. R.A Fisher, Sewall Wright, J.B.S. Haldane, T. Dobzhansky, kuramın mimarisinde öne çıkan isimlerdir. Güncel bakış açısıyla evrim, bir gen havuzu içinde, bir nesilden diğerine belli bir karakterin oluşmasında etkili olan alellerden birinin sıklığının değişmesi olarak tanımlanabilir. Doğal seçilim, genetik özelliklerin üremeye katkısı ve popülasyon yapısı bu değişime etki eden faktörlerdir. Bu güncellenmiş evrim teorisinin adı "Sentetik evrim kuramı" veya "Modern Evrimsel Sentez"dir.
Modern sentezin ana katkısı kalıtımın ve dolayısıyla evrimin temel birimi olan genler üzerine yeni edinilen bigilerle evrimin mekanizması, yani doğal seçilim arasındaki bağlantıyı kurmuş olmasıdır.
Modern sentezin dayandığı genel bulgular 1930 ve 40'larda ortaya çıkan ve bugün kısmen DNA kopyalanması sırasındaki hatalarla oluştuğu bilinen mutasyon ve rekombinasyondur. Bunların dışında modern sentez, gen havuzunun genetik kayma ve gen akımı gibi mekanizmalarla değişime uğradığını ortaya koymuştur. Modern senteze göre, popülasyonlar çevresel nedenlerle (örneğin coğrafi engeller) birbirinden ayrıldığında türleşme meydana gelir.
"Çağdaş sentetik evrim kuramı"na göre evrim beş ana evrimsel mekanizmanın etkileşiminden oluşur:
Doğal seçilim/ayıklanma;
Mutasyon;
Rekombinasyon;
Rastgele kalıtımsal sürüklenme (Random genetic drift);
Gen akışı (göç).
Calosoma politum

Calosoma politum, Calosoma cinsine bağlı bir böcek türüdür.
NGC 4518B

NGC 4518B, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Yelken takımyıldızı yönünde bulunur. Sab tipi bir sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1827 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Carchi (il)

| Carchi |
| --- | --- |
İl
  Bayrak 

Ülke: Ekvador
Başkent: Tulcán
Nüfus (2010)
 • Toplam: 164.524
Resmî site carchi.gov.ec
Carchi (İspanyolca telaffuz: [ˈkartʃi]) Ekvador'da yer alan bir ildir. İlin başkenti Tulcán şehridir.
Kantonlar

| Kanton | Nüfus (2010) | Alan (km²) | Merkez/Başkent |
| --- | --- | --- | --- |
| Bolívar | 14,347 | 353 | Bolívar |
| Espejo | 13,364 | 554 | El Ángel |
| Mira | 12,180 | 588 | Mira |
| Montúfar | 30,511 | 383 | San Gabriel |
| San Pedro de Huaca | 7,624 | 71 | Huaca |
| Tulcán | 86,498 | 1,801 | Tulcán |
| g t Ekvador'un illeri |
| --- | --- | --- |
|  Azuay  Bolívar  Cañar  Carchi  Chimborazo  Cotopaxi  El Oro  Esmeraldas  Galápagos  Guayas  Imbabura  Loja  Los Ríos  Manabí  Morona-Santiago  Napo  Orellana  Pastaza  Pichincha  Santa Elena  Santo Domingo de los Tsáchilas  Sucumbíos  Tungurahua  Zamora-Chinchipe  |  Azuay  Bolívar  Cañar  Carchi  Chimborazo  Cotopaxi  El Oro  Esmeraldas  Galápagos  Guayas  Imbabura  Loja  Los Ríos  Manabí  Morona-Santiago  Napo  Orellana  Pastaza  Pichincha  Santa Elena  Santo Domingo de los Tsáchilas  Sucumbíos  Tungurahua  Zamora-Chinchipe  |  |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb125626251 (data)  MusicBrainz: 620f7378-7d81-48f3-9dfa-57fab6e4d4e6
NGC 4511

NGC 4511, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Büyük Ayı takımyıldızı yönünde bulunur. Sbc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1790 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Calosoma protractum

Calosoma protractum, Calosoma cinsine bağlı bir böcek türüdür.
NGC 4515

NGC 4515, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Berenis'in Saçı takımyıldızı yönünde bulunur. E-S0 tipi bir merceksi, eliptik galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1784 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Changning, Hunan

| Changning 常宁市 |
| --- | --- |
İlçe düzeyi şehir
Changning şehri
ChangningChangning'in Çin'deki konumu
Koordinatlar: 26°25′20″K 112°24′0″D﻿ / ﻿26.42222°K 112.40000°D﻿ / 26.42222; 112.40000
Ülke:  Çin
Eyalet: Hunan
İl düzeyi şehir: Hengyang
Yüzölçümü
 • Toplam: 2048 km²
Nüfus (2010)
 • Toplam: 806.521
 • Yoğunluk: 393,81/km²
Zaman dilimi: UTC+08.00 (CST)
Resmî site www.hnchangning.gov.cn
Changning (Çince: 常宁市; pinyin: Chángníng shì; "sonsuz barış"), Çin'in Hunan eyaletine bağlı Hengyang il düzeyi şehrinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Yishui Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 2.048 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 806.521'dir.
Charging Bear

Charging Bear («Mato Wathakpe») şu anlamlara gelebilir:
Charging Bear (Küçük Dev Adam), (-1887), Oglala Lakotalarından Siyu lideri
Charging Bear (John Grass), (1837-1918), Sihasapa Lakotalarından Siyu lideri
Morris solucanı

| --- | --- |
Orijinal yazar(lar): Robert Tappan Morris
İlk yayınlanma: 2 Kasım 1988 (35 yıl önce) (1988-11-02)
Programlama dili: C
İşletim sistemi: 4BSD
Platform: VAX, Sun-3
Tür: Bilgisayar solucanı
Morris solucanı, internet üzerinden yayılan en eski bilgisayar solucanlarından biri olup, ana akım medyada geniş yankı bulmuş ilk örnektir. Aynı zamanda ABD'de 1986 yılında yürürlüğe giren "Bilgisayar Dolandırıcılığı ve Kötüye Kullanma Kanunu" kapsamında ilk ağır suç mahkûmiyetiyle sonuçlanan olaydır. Cornell Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrencisi olan Robert Tappan Morris tarafından yazılmış ve 2 Kasım 1988'de Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nün bilgisayar sistemlerinden yayılımı başlatılmıştır.
Mimari

Solucan, sadece yapılıp yapılamayacağını görmek için Morris tarafından yaratıldı ve yaratıcısının Cornell yerine Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde (MIT) okuması için teklif edilmesi umuduyla MIT'den yayımlandı. (Morris, 2006'da MIT'de kadrolu profesör oldu.) Solucanın yaratıcısı Morris, o sırada NSA için çalışan bir kriptolog olan Robert Morris'in oğluydu.
Solucan, hedeflenen sistemlere giriş yapabilmek için aşağıdaki çeşitli güvenlik açıklarından yararlandı:
Unix sendmail programının hata ayıklama modunda bir açık
Fingerd ağ hizmetinde bir arabellek aşımı açığı
Rexec/rsh olarak adlandırılan Remote Execution (rexec) ile Remote Shell (rsh) aracılığıyla parola gerektirmeden ağ oturum açmalarını ayarlayan kişiler tarafından sağlanan geçişli güven ilişkisinden (transitive trust).
Solucan aynı zamanda zayıf parolaların açıklarından yararlanma yoluyla da işlev gördü. rsh'nin güvenilirliği (normalde güvenilmeyen ağlarda devre dışıdır), sendmail ve finger için düzeltmeler, ağ filtrelemenin yaygın kullanımı ve zayıf parolaların tehlikelerine karşı artan farkındalık nedeniyle, Morris'in kullandığı açıklardan yararlanmalar artık günümüzdeki çağdaş ve düzgün yapılandırılmış bir sistemde başarılı olamayacaktır.
Morris, solucanın etkin şekilde zararlı olmasını amaçlamayıp, sadece zamanın birçok ağında mevcut olan zayıflıkları vurgulamaya çalışsa da Morris'in kodlamasının kasıtsız bir sonucu, solucanın başlangıçta planlanandan daha zararlı ve daha kolay yayılmasına neden oldu. Başlangıçta, bulaşmanın zaten mevcut olup olmadığını belirlemek için her bilgisayarı kontrol etmek üzere programlanmış olsa da Morris bazı sistem yöneticilerinin bilgisayara yanlış pozitif rapor verme talimatı vererek buna karşı koyabileceğine inanıyordu. Bunun yerine solucanı, bilgisayardaki bulaşma durumundan bağımsız olarak zamanın %14'ünü kopyalayacak şekilde programladı. Bu, bir bilgisayarın potansiyel olarak birden çok kez etkilenmesine neden oldu ve her bir ek bulaşma, makineyi nihai kullanılamaz duruma getirecek kadar yavaşlattı. Bu bir Fork Bomb ile aynı etkiye sahip olacak ve bilgisayarı birkaç kez çökertecekti.
Solucanın ana bölümü, Sun-3 sistemlerinin yanı sıra yalnızca 4BSD çalıştıran DEC VAX makinelerine bulaşabilir. Ana bölüm parçalarını çekmek (indirmek) için solucanın taşınabilir bir C "yakalama kancası" bileşeni kullanıldı. Kanca, diğer sistemlerde çalışabilir, onları yükleyebilir ve çevresel kurbanlar haline getirebilir.
Kodlama hatası ve ortaya çıkan sorunlar

Morris'in solucana, bir bilgisayarın rapor edilen bulaşma durumundan bağımsız olarak kendisini kopyalama talimatını verirken yaptığı kodlama hatası, solucanı potansiyel olarak zararsız bir entelektüel ve bilgi işlem uygulamasından viral bir DoS saldırısına dönüştürdü. Morris'in solucan içindeki kopya oranını dahil etmesi, Michael Rabin'in "Rastgeleleştirme" mantrasından ilham aldı.
Solucan hızla yayılarak bazı bilgisayarlara birkaç kez bulaştı ve sonuçta ortaya çıkan çoğaltma seviyesi aşırı oldu. Solucanın etkisi tam olarak anlaşıldıktan sonra Rabin, “önce bir simülatörde denemeliydi" yorumunu yaptı.