PKK

| PKK |
| --- | --- |
Partiya Karkerên Kurdistanê پارتی کرێکارانی کوردستان Kürdistan İşçi Partisi

Kuruluş: 27 Kasım 1978 (46 yıl önce) (1978-11-27)
Kurucu(lar): Abdullah Öcalan
Bağlılık:  KCK (2005'ten beri)  HBDH (2016'dan beri)
Bağlı gruplar:  HPG  YJA-STAR  YPS Halk Kurtuluş Güçleri (HRK) (1984-1986) Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu (ARGK) (1986-2000) Halk Savunma Güçleri (HPG) (2000-) YJA-STAR (1984-)
Lider(ler): Abdullah Öcalan (27 Kasım 1978 - 16 Şubat 1999) Murat Karayılan (16 Şubat 1999 - günümüz)
Merkez(ler): Kandil Dağları, Kürdistan Bölgesel Yönetimi, Irak
Etkin bölgeler: Türkiye, Irak, İran, Suriye
İdeoloji:  Kürt milliyetçiliği  Liberteryen sosyalizm  Demokratik konfederalizm  İlericilik  Jineoloji Tarihsel: Komünizm  Marksizm-Leninizm  Maoizm 
Siyasi yelpaze: Sol Tarihsel: Aşırı sol
Müttefikler:  PYD  YPG  YPJ  SDG  PJAK PÇDK  YBŞ  YJÊ  EÖT  BÖG  MLKP  TİKKO  KYB
Rakip(ler): Ülke olan rakipleri  Türkiye   Suriye   Irak   İran  İsrail Ülke olmayan rakipleri   Kürdistan Bölgesel Yönetimi Peşmerge   Peşmerge Roj   Irak ve Şam İslam Devleti   El-Kaide   Kürt Hizbullahı   Ülkü Ocakları 
Çatışma(lar): Türkiye-PKK çatışması Peşmerge-PKK çatışması Suriye İç Savaşı Irak Kürt İç Savaşı 1982 Lübnan Savaşı
Terör örgütü olarak tanımlayanlar:  Türkiye  Avrupa Birliği  NATO  ABD  Kanada  Japonya  Avustralya  Birleşik Krallık  Yeni Zelanda  İran  Azerbaycan  İsrail
PKK (Türkçe telaffuz: /peːkaːkaː/ veya /peːceːceː/) veya tam adıyla Partiya Karkerên Kurdistanê (Türkçe: Kürdistan İşçi Partisi), Türkiye'nin doğu ve güneydoğusu, Irak'ın kuzeyi, Suriye'nin kuzeydoğusu ve İran'ın kuzeybatısını kapsayan bölgede özyönetim kurmayı amaçlayan ve bu amaçla söz konusu topraklara sahip olabilmek için askerî hedeflere, köy korucularına ve sivillere karşı saldırılar düzenleyen yasa dışı ayrılıkçı silahlı örgüt. PKK; Avrupa Birliği ülkeleri, NATO, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Japonya, Kanada, Kazakistan ve bölgedeki Türkiye, Suriye, Irak ve İran'ın da aralarında bulunduğu çeşitli ülke ve uluslararası kuruluşlar tarafından terör örgütü olarak tanınmaktadır.
Abdullah Öcalan yakalandıktan sonra; KADEK (Kürtçe: Kongreya Azadî û Demokrasiya Kurdistanê, Türkçe: Kürdistan Özgürlük ve Demokrasi Kongresi) ve Kongra-Gel (Halk Kongresi) isimlerini de kullanmıştır. 1978 yılında, Lice'nin Fis köyünde Abdullah Öcalan ve kendisini destekleyen 21 kişi tarafından kurulan PKK'nın ideolojisi, 2005 yılına kadar Marksizm-Leninizm, ardından demokratik konfederalizm üzerine kurulu olmuştur.
PKK örgütünün gerçekleştirdiği ilk silahlı eylemler 1978 yılında radikal sol örgütlere karşı gerçekleşmiştir. Özellikle Maocu çizgide olan Türkiye İşçi Köylü Partisi'ne (TİKP) karşı Güneydoğu illerinde 1978-1980 yılları arasında çeşitli saldırılar düzenlemiş, önde gelen TİKP mensupları öldürülmüştür. 1979-1980 yılları arasında ise, PKK tarafından Siverek'te bulunan Bucak aşiretine ve yöredeki sivillere karşı silahlı eylemler gerçekleştirmiştir. 7 Eylül 1980'de asteğmen İlyas Bayraktutar çeşitli işkencelerle öldürüldü. Maddi olarak yeterli desteği aldığını ve yeterli kapasitede militanı olduğunu düşünen örgüt; 1984'te gerçekleştirdiği Eruh ve Şemdinli baskınları ile, o tarihten bu yana Türk güvenlik güçlerine ve sivillere karşı saldırılarını sürdürmektedir.
Bazı politikacı ve yazarlara göre, PKK gerek geçmiş dönemde gerekse günümüzde eylemleri için çeşitli Marksist-Leninist örgütler veya partiler ile iş birliği yapmıştır. Örgüt, 12 Mart 2016 tarihinde Halkların Birleşik Devrim Hareketi bileşenleri ile birleşerek Türkiye'de faaliyet yürüten bazı komünist ve Marksist-Leninist silahlı örgütlerle ortak bir cephe oluşturmuştur. Bununla birlikte PKK'nın Batılı ülkelerden maddi, manevi ve politik destek gördüğü; hatta örgüte silah ve teçhizat tedarik edildiği öne sürülmektedir. Türkiye'deki eylemlerinin finansmanının büyük bir kısmı Türkiye dışından sağlanmaktadır. Örgütün, kendine yeterli maddi desteği sağlayabilmek için uyuşturucu ticareti, eroin üretimi, insan ticareti, kara para aklama ve kaçakçılık gibi yasadışı suç faaliyetleri yürüttüğü iddia edilmektedir. 2010 yılında, Birleşmiş Milletler tarafından yayınlanan "Organize Suç Tehdidi Değerlendirmesi" raporunda, örgütün sadece eroin kaçakçılığından yılda 50 milyon dolar ile 100 milyon dolar arasında para kazandığı belirtilmektedir.
Örgüt, Avustralya merkezli Ekonomi ve Barış Enstitüsü'nün (IEP) "2018 Küresel Terörizm Endeksi" raporunda "Avrupa'nın en kanlı terör örgütü" olarak listelendi. 2016 yılında 268 kişinin, 2017 yılında ise 71 kişinin ölümünden sorumlu oldu. 2020 itibarıyla Türkiye sınırları içerisinde 500 civarı, toplamda 60.000 civarı silahlı PKK mensubu olduğu düşünülmektedir.