stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Boeing Vertol CH-46 Sea Knight
Teknik Veriler > CH-46 Sea Knight

| Fiziksel Özellikler |
| --- | --- |
Ağırlık: yüksüz → 7048 kg, yüklü → 7891 kg
Uzunluk: 13,92 m
Genişlik: rotorla → 15,54 m, rotorsuz → ?
Yükseklik: 5,1 m
Mürettebat: 4 +25 Yolcu
Performans
Motor: 2× General Electric T58-GE-16 turboşaft motoru, 1.870 SBG (1.400 kW)
Hız: 265 km/s,
En Yüksek Kalkış Ağırlığı: 11.000 kg
Menzil: 676
Hizmet Tavanı: 4,300
Güç/Ağırlık Oranı: 0,215 hp/lb (354 W/kg)
Ateş Gücü
Silah: 2x XM-218 .50 in (12.7 mm) makinalı tüfek, 1x 240G 7.62mm
Ek Donanımlar
Elektronik Donanımlar:  ?
Kullanan ülkeler

ABD
Japonya
Suudi Arabistan
İsveç
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: sh2010013148  NLI: 987007599954705171
Krasnodar Krayı

Krasnodar Krayı (Çerkesçe: Бжъэдыгъукъалэ чIыгу, Rusça: Краснода́рский край), tarihi Çerkes topraklarının %60'lık kuzeybatı kısmını kapsar. Krasnodarskiy kray), Kuzey Kafkasya'da, Rusya (RF) ve Güney okrugu içerisinde federal bir yönetim birimi. Kuzeyde Rostov Oblastı, doğusunda Stavropol Kray ve Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti, güneyinde Kafkas Dağları ve Gürcistan'dan tek yanlı ayrılıp bağımsızlık kararı alan Abhazya Cumhuriyeti ile çevrilidir. Batısında Azak Denizi, Kerç Boğazı ve Karadeniz bulunur. Ayrıca Kray topraklarının güney orta bölümünde, bir iç cep biçiminde, RF üyesi Adıgey Cumhuriyeti yer alır.
Yüzölçümü, nüfus ve idare

76.000 kilometrekare, nüfusu 5.125.221 (2002), yönetim merkezi Krasnodar kentidir (2002'de 646.175; 2005'te 715 bin). Ortalama nüfus yoğunluğu kilometrekare başına 67.4'tür.
Coğrafi koşullar

Bölgenin güneybatı bölümü dağlıktır. Burada, kuzeybatıda Taman Yarımadası yakınlarından başlayan ve Karadeniz boyunca güneydoğuya doğru uzanan, giderek genişleyen ve yükselen Kafkas Dağları bulunur: kuzeyde Agoy (994 m), güneye doğru Thabe (905 m), Şesı (1.839 m) ve Avtle (1855 m). En yüksek doruk Adıgey sınırındaki Çuguş tepesidir. Kuzey ve kuzeydoğu kesimleri geniş plato ve düzlüklerden oluşur.
Sıradağlar engeli nedeniyle kuzey rüzgârlarına kapalı olan kıyı bölgesi dışındaki yerlerde kışları sert, yazları sıcak bir iklim görülür. Kıyı kesimi ise, subtropikal, bol yağışlı, kışları ılık, yazları sıcak bir iklime sahiptir. Kıyıda ve yüksek yerlerde 1.000 mm'nin üzerine çıkabilen yıllık yağış miktarı, iç kesimlerde, özellikle kuzeye doğru gidildikçe azalır. Bu nedenle tarımda sulama gerekir.
Bitki örtüsü kıyıda ve yükseltiye göre dağlarda, önce karışık, ardından iğne yapraklı orman, ormanın üstünde Alp tipi çayırlar, vadi ve ovalarda çayır ve bozkır bitkileridir.
Bölgenin ana akarsuyu Kafkas Dağlarındaki buzullarla beslenen Kuban Irmağıdır. Kuban Irmağı Kafkaslar'dan doğan çok sayıda kol ile beslenir: batıdan doğuya doğru Abın, Afıps, Şebş, Psekups, Pşış, Pşeha, Şhaguaşe, Fars, Fedz, Laba, Varp, Zelençuk. Ayrıca, batıda Kafkaslar'dan doğan ve Karadeniz'e dökülen çok sayıda hızlı akışlı akarsu da vardır: kuzeyden güneye Pşada, Aguy, Tuapse, Psışu, Şeh, Saçe, Mezmıt'e, Psov. Bütün bu yer ve akarsu adları Adıgece olup, Diaspora'da anlatı, öykü ve şarkılarda anı olarak hâlen yaşamaktadırlar.
Yönetim birimleri

Krasnodar krayı 1937'de kuruldu, 1991 yılına dek bu Kray'a bağlı kalan Adıgey Özerk Oblastı, aynı yıl ayrıldı, ardından 3 Temmuz 1991'de cumhuriyet oldu, ama coğrafi olarak Kray toprakları içinde kaldı. Adigey Cumhuriyeti'nin, zaten tarihsel Adige toprakları olan Krasnodar Kray toprağında, sınırlarının doğuda Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti'ne, güneyde de Abhazya'ya ve Karadeniz'e doğru genişletilerek, AC'nin doğal sınırlara kavuşturulması ve Krasnodar Kray tarafından kuşatılmışlığa bir son verilmesi talebi yanıtsız bırakılmıştır (bk. Doç. Dr. Ufuk Tavkul, "Kazaklar, Birleşik Kafkasya Dergisi, Ankara, 2007, sayı 6-7, s. 33). Kray 38 rayon (ilçe), 26 kentsel alan, 12 kent tipi yerleşim birimi ve 397 bucak birimini (selsovet-köy sovyeti) içerir. Bir Kray Meclisi ve atanabilen bir valisi (gubernator) vardır. Alt birimlerin de meclis ve yürütme komiteleri bulunur.
Kentleri

Başlıca kentleri, Krasnodar dışında, Soçi (2002'de 328.809), Novorossiysk (232.079; 2005'te 281.400), Tuapse (64.238), Gelencik (50.102), Anapa (53.493) Karadeniz kıyısındadır. Bütün bu kent yöreleri 1864 öncesinde Adıgelere (Çerkeslere) aitti.
Bugün, Tuapse güneyinden Psov Irmağına değin uzanan Soçi metropolitan alanı, önde gelen bir turizm, dinlenme ve sayfiye alanıdır, burada "Golovinski Cumhuriyet Doğa Koruma Alanı" (zakaznik) geniş bir yer tutar. Ayrıca, Soçi ve Tuapse yöresinde, 1999'da RF tarafından küçük bir halk olarak tanınmış olan 12 bin kadar yerli Şapsığ kalıntı nüfusu hâlen yaşamakta olup, buraya "Karadeniz kıyısı Şapsığyası" da denmektedir.
Tuapse ve kuzeyindeki Novorossiysk, RF'nin petrol ve doğal gaz ihraç limanlarıdır. Kuzeyde Azak Denizi kıyısındaki Yeysk (86.349) ve içerideki Armavir (193.964) diğer önemli kentlerdendir.
Armavir'in yerli halkı, adından da anlaşılabileceği gibi, Adıgece anadilli Ortodoks Hristiyan Ermenilerdir. Bu Ermenilerin büyük bir bölümü, 1918'de, iç savaş sırasında, bazı Adige ve Kazak toplulukları yanında, Kızıl Ordu birlikleri tarafından yok edilmişlerdir (1). Kray nüfusunun küçük bir kısmı Müslüman (100 bin dolayında Adige/Çerkes(yerli), ayrıca Tatar, Türk vb.), diğerleri ağırlıklı olarak Ortodoks Hristiyandır. Müslümanlar dini yönden merkezi Maykop'ta bulunan Adige Cumhuriyeti ve Krasnodar Krayı Müslümanları Müftülüğüne bağlıdırlar.
Nüfus

2002'de 5.125.221 olan toplam nüfus içinde
4.436.272 Rus (%86,6),
254.566 Ermeni (%5,6),
131.774 Ukraynalı (%2,57),
26.540 Rum,
26.260 Beyaz Ruslar,
20.225 Gürcü,
18.469 Alman, vb
Müslüman nüfus olarak da:
25.575 Tatar
15.821 Adıge,
13.496 Türk
11.944 Azeri
5.022 Kürt,
4.446 Çerkes,
3.752 Lezgi
3.231 Şapsığ,
2.857 Çeçen,
2.609 Kırım Tatar
2.210 Özbek
2.061 Başkurt
vb. 100'ü aşkın etnik kökenli bir nüfus bulunmaktadır. Yerli halk olan Adıge, Şapsığ, Çerkes ve Nogaylar, 1860'lı yıllarda katledildikleri ya da Türkiye'ye yönelik deportasyona uğratıldıkları için iyice azalmış, Karadeniz kıyısında yaşamış olan Ubıhça, Abazaca, gibi dil ve lehçelerde konuşan topluluklar ile Kuban Irmağı kuzeyinde yaşamış olan Nogaylar ise, Krasnodar Krayı topraklarından bütünüyle temizlenmişlerdir: Tartışmalı Krasnodar kaynaklarına göre, 5 milyon nüfus içinde yerli nüfus 25 binin altına düşmüştür.
1783 soykırımı sonucu şimdiki Krasnodar krayı topraklarında Nogay nüfus kalmamıştır. Bu soykırım ve etnik temizlik operasyonuna bağlı olarak Kuban Irmağı kuzeyindeki Krasnodar krayı topraklarında herhangi bir Adıge yerleşimi de kalmamıştır. Krasnodar krayı dışında bazı küçük Nogay toplulukları vardır. Bunlar Kırım Hanlığı (1426-1783) sınırları dışında, Ruslarca toprakları 1556'da ilhak edilen eski Astrahan Hanlığı (1466-1556) yurttaşı olan ve çok daha önceleri, 1556'da Rus yönetimi altına alınmış olan ve şimdiki Stavropol krayı topraklarında, Karaçay-Çerkesya, Çeçenistan ve Dağıstan cumhuriyetlerinde yaşadıklarından soykırım kapsamı dışında kalmış olan Nogaylardır. Bu nedenle Nogayca, hâlen, Karaçay-Çerkes ve Dağıstan cumhuriyetlerindeki resmî dillerdendir.
Krasnodar krayında Adıge ve Şapsığ aleyhtarı bazı Rus ekstremist (milliyetçi ve ırkçı) görüşlerin hâlen de canlı olduğu görülmektedir. Nitekim bir ara yoğunlaşan Adıgey Cumhuriyeti'ni lağvedip topraklarını Krasnodar krayına katma uğraşıları yanında, Şapsığlara, 1945 öncesindeki özerkliklerinin iadesi girişimleri de milliyetçi Rus çevrelerince  büyük bir tepkiyle karşılanmış ve önlenmişti; ayrıca 1999'da RF hükûmeti tarafından Şapsığlara tanınmış olan bazı azınlık haklarının uygulanması da Krasnodar krayı yönetiminin ısrarlı engellemeleri ile karşılaşmıştı (9).
Ekonomi

Güneydeki dağlık bölüm dışındaki toprakların çoğu tarıma elverişlidir. Tarımda sulama gerekmektedir. Mısır, buğday ve arpa gibi ürünler yanında, Kuban Irmağının aşağı bölümünde pirinç yetiştirilir. Şekerpancarı, ayçiçeği ve tütün ekilir, Kuban Irmağı kıyılarında sebze üretilir, dağ eteklerinde bağlar ve meyve bahçeleri geniş yer tutar. Karadeniz kıyı kesiminde çay, fındık, kestane, meyve ve sebze yetiştirilir. Sığır, domuz ve kümes hayvanları beslenir, arıcılık, deniz ve tatlı su balıkçılığı da önemlidir.
Bölgede petrol ve doğal gaz çıkarılır, Novorossiysk ve Tuapse başlıca ihraç limanlarıdır. Krasnodar'da bir petrol rafinerisi, Beloreçensk'te de bir kimya kompleksi vardır. Ayrıca tarım ve orman ürünlerini işleyen sanayiler de bulunur. Ancak, Krasnodar krayı, yine de, RF'nin, hâlen sanayide en geri kalmış ve en yoksul köşelerinden biri konumundadır. Krasnodar krayı yerinde ve Çarlık Rusya'sı döneminde "Kuban oblastı" bulunuyordu (Daha geniş bilgi için tıklayın-Adıge sürgünü, Adigey, Anapa, Çerkesya, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti, Sindika, Şapsığ Ulusal Rayonu, Şapsığlar).
Suhoy Su-27

| Su-27 |
| --- | --- |
Suhoy Su-27 inerken
Türü: Çok amaçlı avcı
Ulusal köken:  Sovyetler Birliği    Rusya
Üretici: Suhoy
İlk uçuş: 20 Mayıs 1977
Hizmete giriş: 1984
Ana kullanıcı: Rus Hava Kuvvetleri
Üretim sayısı: 680
Değişimleri: Su-30 Su-33 Su-34 Su-35 Su-37
Suhoy Su-27 (Kiril alfabesinde Су-27) (NATO rapor ismi 'Flanker') Suhoy Tasarım Bürosu (SDB) tarafından tasarlanmış 4.nesil üstün manevra yeteneğine sahip Sovyetler Birliği avcı uçağıdır. Olağanüstü menzili, ağır silah yükü ve çok yüksek irtifada çalışma yeteneği ile Birleşik Devletlerin yeni nesil avcılarına (F-14 Tomcat, F-15 Eagle, F-16 Fighting Falcon ve F/A-18 Hornet olmak üzere) birebir rakip olarak düşünülmüştür.
Su-27 genellikle hava üstünlüğü gerektiren operasyonlarda uçar fakat bütün çatışma durumlarında görev alabilecek durumdadır. Bazıları MiG-29 Fulcrum ile arasındaki benzerlikten dolayı, Su-27'nin Suhoy ile Mikoyan-Gureviç arasındaki rekabetten doğduğunu düşünse de Su-27 uzun menzilli hava üstünlük av-önleme uçağı olarak tasarlanmışken, MiG-29 kısa menzilli taktik destek avcı uçağı olarak tasarlanmıştır.
Su-33 'Flanker-D'  Filo Savunma Av-Önleme uçağı Su-27 tasarımından uçak gemisinde kullanım amacıyla geliştirilmiştir. Başlıca farkları kuyruk kancası ve kanartlarıdır. Bu Av önleme avcısının kullanım amacına göre en yakın muadili, MiG-29K 'Fulcrum-D'un muadili F/A-18 Hornet iken, Su-27'nin muadili F-15 Eagledır.
Su-30 iki koltuklı, çift rollü, bütün hava şartlarına uygun havadan havaya ve derin yasak görevler için uyarlanmış avcı uçağıdır.
Daha ileri versiyonları, Su-34 'Fullback' vurucu avcısı ve Su-35 'Flanker-E'  geliştirilmiş hava savunma avcısıdır.
Altyapısı

1969 yılında Sovyetler Birliği, Birleşik Devletler Hava Kuvvetlerinin McDonnell Douglas şirketini "Deneysel Avcı" (daha sonra F-15 Eagle oldu) tasarlaması için seçtiğini öğrendi. Yaklaşan tehdite karşı Sovyetler, yeni Amerikan avcılarına karşı eşleşebilecek ve kendi koşullarına uygun PFI(perspektivnyi frontovoy istrebitel,Modern Cephe Avcısı) programını başlattı.
Bir uçağa daha fazla miktarda ihtiyaç olduğunu meydan okumanın ve masrafların da kanıtlamasıyla PFI özellikleri ikiye bölündü: LPFI(Lyogkyi PFI, Hafif PFI) ve TPFI(Tyajolyi PFI, Ağır PFI), böylece F-16 ve YF-17 Cobra'yı üreten F-15 programı Hafif Avcı programını meydana getirdi. Suhoy OKB, TPFI programını üstlendi.
Suhoy tasarımı, Sovyetlerin F-15'lerin özelliklerinin derece derece farkında olmasını sağlayarak T-10 (Suhoy'un 10. delta kanatlı tasarımı) tasarımını ortaya çıkarttı ve ilk uçuşunu 20 Mayıs 1977 tarihinde yaptı. Uçak geniş bir delta kanata, iki poda ayrılmış motora ve ikiz dik kuyruk kanatlarına sahipti. Motorlar arasındaki tünel, F-14 Tomcatdeki gibi, ekstra taşıma yüzeyine ve donanımın radardan saklanmasına yarıyordu. Geliştirilirken, Ramenskoye yakınlarındaki Jukovskiy uçuş testi merkezinde casus uydu tarafından tespit edildi ve geçici olarak Ram-K kodadını aldı. Ram-K'nin iki versiyon olarak geliştirildiğine inanılıyordu: ok açılı kanatlı Grumman F-14 'e benzer fonksiyonlardaki avcı uçağı ve aslında konuyla alakasız olarak gözüken Mikoyan MiG-31 gibi iki koltuklu av-önleme uçağı.
T-10 batılı gözlemciler tarafından tespit edildi ve 'Flanker-A' Nato rapor ismi verildi. T-10'un geliştirmeleri 7 Mayıs 1978 tarihindeki kazaya da neden olan ciddi problemler yaşadı. Kapsamlı tekrar tasarım takip etti ve ağır revizyonlardan sonra T-10S ilk uçuşunu 20 Nisan 1981 tarihinde gerçekleştirdi. Bu da ciddi problemlere sahipti ve 23 Aralık 1981'de ciddi bir kaza geçirdi.
Su-27  (bazen S27S, NATO tanımlaması ile Flanker-B) üretimi, üretim zorluklarından kaçınılmasına rağmen 1984 yılında başladı ve Sovyet Hava Kuvvetlerinde hizmete girdi. Su-27 hem Sovyet Hava Savunma Kuvvetleri (PVO) hem de Sovyet Hava Kuvvetlerinde hizmet verdi. V-PVO'daki görevi eskimiş Suhoy Su-15 ve Tupolev Tu-28in yerini alarak öncelikli olarak önleme göreviydi. 'Flanker'  havadan karaya silahlarla yüklenebilmesi yeteneğine rağmen başlıca görevi ne  hava desteği ne de savaş alanı üzerinde hava üstünlüğü sağlamaktı—aslında düşmanının (muhtemel olarak NATO) hatlarını geçip tanker uçaklarını ve AWACS uçaklarını vurmak niyetlenmişti. Sovyet stratejicileri NATO'nun bu birimlerle büyük bir avantaja sahip olduklarını biliyorlardı ve bu birimleri vurmak cephede NATO'ya büyük bir sınırlama getireceğine inanıyorlardı. Su-27 bu görevi Bağımsız Devletler Topluluğunda da sürdürdü ve daha sonra uzun menzilli anti-AWACS füzeleri Novator KS-172 AAM-L'ler ile donatıldı.
1986 yılında özel bir Su-27 tasarlandı: P-42, T-10S-3 prototipinden minimum ağırlığa çekilerek türetilmişti ve tırmanma ve yükseklik derecelerinde birinciliğe oturdu. Uçak 1986 ve 1988 yılları arasında 27 yeni rekor kırdı.
Üretim ve kullanıcıları

Sovyetler Birliği tarafından 680 Su-27 üretildi, bunlardan 400 tanesi Rusya Taktik Hava Kuvvetlerinde kullanılmakta. Bağımsız Devletler Topluluğu üyelerinden, Ukrayna 60 kadar, Belarus muhtemelen 25 adet, Kazakistan yaklaşık 30 (ve gelecek için 12 tane anlaşılmış durumda) ve Özbekistan 25 adet Su-27 ye sahiptir.
Rusya şu anda uçaklarını, cam kokpit içeren ve dijital FBW ye değiştirilmiş Su-27SM modeline yükseltmeyi planlamakta. Radar, yükseltilmiş menzilli, aşamalı düzene (tıpku Pero gibi) sahip olacak şekilde geliştirilecek. Savunma ve seyrüsefer takımları da tıpkı saldırı takımları gibi geliştirilecek ve bunun 2008 yılında bitmesi umuluyor.
Çin 1998 yılında 200 uçağı Shengyang J-11 adı altında üretim lisansını imzalamadan önce 1991'de 26 tane  ve sonrasında 1995 yılında 22 adet Su-27 aldı ve 2004 yılı itibarıyla J-11'lerin 90~100 tanesi üretildi. Vietnam on iki Su-27SK aldı ve 24 tanesi içinde sipariş verdi. Etiyopya sekiz Su-27A ve iki Su-27U alımı yaptı. Malezya Kraliyet Hava Kuvvetleri on sekiz Su-30MKM uçağını 900 milyon dolar karşılığında 2003 yılında sipariş verdi ve 2006 yılında teslimatı bekliyordu. Su-30MKM, güdümlü ve güdümsüz füze ve bombalar içeren havadan yere silahlarla beraber AA-10, AA-12 ve AA-11 füzeleri gibi en yeni füzelerle donatılmıştır. Malezya'nın uçakları kanardlar ve taşıyıcı itici motorlarla donatılmış olarak yüksek çevikliktedir. Endonezya iki Su-27SK ve iki Su-30KI uçağına sahip. Yaklaşık sekiz Su-27/27UB Angola'ya gitti.
Yıllar süren anlaşmazlıktan sonra Hindistan sonunda 50 adet daha güçlü AL-31FP motoruna geliştirilmiş aviyoniklere, kanardlara ve taşıyıcı iticilere sahip Su-30MKI siparişi verdi. Hindistan Aeronautic 2020 yılına kadar 140 ek uçak üretimi lisansına da sahip.
Meksika Donanması sekiz tek kişilik Su-27 ve iki çift koltuklu eğitim uçağı Su-27UB almayı planlıyor.
Ayrıca Venezuela bu uçağı kazanmak için zaten yeni müşteriler listesinde ve Rus yetkililerle bir milyar dolar ücretindeki 24 adet Su-30MK alımı için anlaşmayı tamamlamak üzere(Bu uçağın en son versiyonu ve ekipmanı hala bilinmiyor)
Savaş hizmeti > Rusya

Su-27 uçakları ilk hizmete başladığından beri sınırlı savaş hizmet geçmişi vardır. Bu uçaklar ilk olarak Rus Hava Kuvvetleri tarafından 1992-1993 Abhazya Savaşında kullanılmıştır. Bir tanesinin Gürcü S-75 Dvina füzesiyle vurup düşürldüğü haberi gelmiştir.
2008 Güney Osetya savaşında Rusya Su-27 uçaklarını Güney Osetya'nın başkenti Tşkinvali havasahasında mutlak hakimiyet kurmak için kullanmıştır.
Su-27 uçakları MiG-29'larla birlikte Suhoy beşinci nesil, çift motorlu PAK FA uçağının tasarımı tamamlanıp üretime geçmesiyle, yerini PAK FA uçaklarına bırakacaktır.
Savaş hizmeti > Etiyopya

Su-27 etkileyici itdalaşı manevra kapasitesine rağmen kayda değer tek harekâtı Eritre-Etiyopya Savaşı (1998-2000) sırasındadır. Savaşın ikinci yarısı için Etiyopya kuvvetleri için Su-27A'lar MiG-21 ve MiG-23 bombardıman uçaklarına eskortluk ve CAP(Combat Air Patrol-Hava Savaş Devriyesi) görevlerini gerçekleştirdiler. Savaş boyunca Etiyopya Su-27'leri dört Eritre Mig-29'unu düşürdüler, Flankerlardan bazıları Etiyopyalı öğrenciler tarafından kullanılırken bazıları Rus ve Ukraynalı eğitmenler tarafından uçuruldu(bu eğitmenlerin bazıları paralı askerlerdi).
Bu başarılardan biri bir kadın Etiyopya pilotu Aster Tolossa tarafından kazanıldı ve ilk zafer kazanan Afrikalı kadın avcı uçağı pilotu oldu.
Savaş hizmeti > Angola

Angola'nın ilk Su-27 uçakları hizmetine 2000 yılının ortasında başlamıştır. Bir tanesi iniş sırasında UNITA kuvvetleri tarafından ateşlenen 9K34 Strela-3 MANPAD füzesiyle düşürldüğü haberi gelmiştir.
Modelleri > Sovyet zamanı Su-27 modelleri ve türevleri

T10 ("Flanker-A"): İlk prototip konfigürasyonu.
T10S: Geliştirilmiş prototip konfigiürasyonu, üretim özelliklerine daha fazla benzeyen prototip.
Su-27S (Su-27 / "Flanker-B"): İlk üretilen tek koltuklu model. "T10P" seçimi bazen Su-27S tek koltuklu için ikincil bir vuruş kapasitesi için değiştirilerek kullanıldı.
Su-27UB ("Flanker-C"): İlk üretilen çift koltuklu model, eğitim için kullanıldı.
Su-27SK: tek koltuklu Su-27'den değişitirldi.
Su-27UBK: Çift koltuklu Su-27UB'den değiştirildi.
Su-27K (Su-33 / "Flanker-D"): Uçak gemisi baz alınarak yapılan tek koltuklu, katlanır kanatlı, yüksek kalkış aygıtlı, tutucu dişli, az miktarda üretildi. "T10K" prototipini takip etti.
Modelleri > Sovyetler sonrası varyasyonları ve türevleri

Su-27P: Havada yakıt ikmali probu gibi geliştirilmiş tek koltuklu model.
Su-27PU (Su-30): uçuş sırasında yakıt ikmali, avcı yönlendirme aviyonikleri yeni uçuş kontrol sistemleri gibi sistemlerle geliştirilmiş iki kişilik sınrılı üretilen model.
Su-30M / Su-30MK: Yeni jenerasyon çok amaçlı avcı. 1990'ların ortasında birkaç Su-30M Rusya için geliştirildi ama çok fazla bir etki sağlamadı. Su-30MK değişik kapasitelerde iki numunelik bir seri olarak tanıtım amaçlı yapıldı.
Su-30MKA: Cezayir ihrac versiyonu.
Su-30MKI: Hindistan Hava Kuvvetleri için kanardlar, taşıyıcı itici motorlar, yeni aviyonikler ile geliştirilmiş Su-30MK tipinin çok amaçlı versiyonu.
Su-30MKK: Çin Hava Kuveetleri için Rus yapımı aviyoniklerle yükseltilmiş kanard ve itici taşıyıcıların bulunmadığı Su-30MK. Çin Donanması ayrıca anti-gemi saldırı yeteneğine sahip benzer "Su-30MK2" modellerinden de aldı.
Su-30MKM: Malezya için Su-30MK.
Su-30KN: Yeni elektroniklerle geliştirilerek çoğunlukla seyrüsefer etrafında geliştirilmiş tek koltuklu versiyonu.
Su-30KI: "Su-27SMK" nın bir sonraki basamağı olarak Endonezya anlaşmasına uygun 1990'ların ortasında değiştirilmiş
Su-27M (Su-35, Su-37): Su-27S türevi tek koltuklu yeni çok amaçlı geliştirilmiş gösterim uçağı ayrıca bu seri iki koltuklu "Su-35UB" gösterim uçağını da içerir.
Su-27SM: Geliştirilmiş Rus Su-27S, daha ileri teknoloji  Su-27M serisinde kullanıldı.
Su-27UBM: Su-27UB iki koltuklu modeilin kıyaslanabilir bir geliştirilmiş modeli.
Su-32 (Su-27IB): "platypus" burnunda yan yana biçimde iki koltuklu uzun menzilli vurucu versiyonu.
Su-27KUB: tam olarak Su-27K uçak gemisi esaslı yana yana iki koltuk kabinli uçak gemileri için eğitim veya çok amaçlı uçak.
Teknik özellikler (Suhoy Su-27)

Mürettebat=1
Uzunluk=21.9 m
Kanat açıklığı=14.7 m
Yükseklik=5.93 m
Yüzey alanı=62 m²
Boş ağırlık=16,380 kg
Yüklenmiş ağırlık=23,000 kg
Azami kalkış ağırlığı=33,000 kg
Motor(jet)=Lyulka AL-31F
Jet tipi=turbofan
Jet sayısı=2
İtme gücü=122.8 kN
Azami hız=2,500 km/h Mach 2.35
Menzil=1,340 km deniz seviyesinde çatışma durumunda, 3,530 km yüksek seviyede çatışma durumunda
Tavan İrtifası=18,500 m (60,700 ft)
Tırmanma hızı=325 m/s
Kanat Yüklemesi=371 kg/m²
İtme/ağırlık=1.085
Silahlar=
1x 30 mm GSh-30-1 topu 150 devir
8,000 kg (17,600 lb) 10 harici yuva
6 orta menzilli AA füzesi R-27, 4 kısa menzilli ısı güdümlü AA missiles R-73
Su-27IB  X-31 anti-radyasyon füzesi, havadan karaya X-29L/T füzesi (kasktan izlenebilir lazer/TV güdümlü), KAB-150 ve UAB-500 lazerli bombaları, TV veya IR güdümü için kullanılabilir
Video oyunları ve filmler

Su-27, Su-27 Flanker  ve Flanker 2.0 uçuş simülasyonlarında önemli yer tutar
Battlefield 2'de bir bölümde de F15 uçağına karşı kullanılmaktadır.
Ayrıca Lock-On adlı simülatörde de 2 versiyonu kullanılabilmektedir.
Eurofighter Typhoon adlı oyunda düşman uçağı olarak yer alır.
War Thunder adlı online savaş oyununda 2 versiyonu kullanılabilmektedir. Yakın zamanda gelecek yeni güncelleme ile yeni 2 versiyonu eklenecek olup kullanılabilir Su-27 sayısı 4 olacaktır.
İç bağlantılar

Benzer uçaklar
F-14 Tomcat
F-15 Eagle
Panavia Tornado
| g t Suhoy uçakları |
| --- | --- |
Avcı / önleme:  Su-9  Su-11  Su-15  Su-27  Su-30 (MKK/MKI/MKM)  Su-33  Su-35  Su-37  PAK FA (T-50) 
Bombardıman / saldırı:  Su-2  Su-4  Su-7  Su-17  Su-20  Su-22  Su-24  Su-25  Su-32/Su-34  Su-39 
Keşif:  Su-12 
Eğitim:  Su-26  Su-28  Su-29  Su-31 
Ulaştırma:  Su-38  Su-80  S-21  KR-860  Superjet 100  Superjet 130 
Deneysel:  Su-1  Su-3  Su-5  Su-6  Su-7 (1944)  Su-8  Su-9 (1946)  Su-10  Su-11 (1946)  Su-13  Su-15 (1949)  Su-17 (1949)  Su-47  P-1  T-3  T-4  T-405  T-431 
Tarımsal:  Su-38 
İptal edilen projeler:  KR-860  T-60S 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 7688314-0  LCCN: sh92003492  NKC: ph369330  NLI: 987007561172805171 
Mil Mi-12 önündeki T-10
Sovyet Su-27'si uçuş sırasında.

Su-27 uçuş gösterisinde.
Su-27UB kokpitindeki IRST sistemi.
R-27 füzelerini taşıyan bir Su-27.
Sovyet Hava Kuvvetleri'ne bağlı Su-27 Flanker, bir hava şovuna katıldıktan sonra ABD'nin Montana Hava Ulusal Muhafızı'na bağlı F-16C Fighting Falcon tarafından refakat edilerek Kanada sınırına doğru uçarken (Washington eyaeltinin Paine Field Havaalanı üzerinde, 1 Ağustos 1990)
Su-27/30 kullananlar mavi ve gelecekte kullanacaklar siyah
Su-27 ve Su-30 kullanıcılarının dünya haritasında gösterimi.
Belarus Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri ve Hava Savunma Kuvvetleri'ne ait Su-27UBM Polonya'da düzenlenen Radom Air Show adlı hava gösterisine katıldı. Ancak 30 Ağustos 2009 tarihinde yaşanan kaza sonucu düştü ve polkovnik Aleksandr Marfitskiy ve Aleksandr Juravleviç öldü. (Radom, Polonya, 28 Ağustos 2009).
Su-27UBM, Bu fotoğraf kazadan 15 dakika önce çekildi (Radom, Polonya, 30 Ağustos 2009).
Su-27 kokpiti.
Bir Sovyet Su-27S Flanker B'si.
José García (Honduraslı futbolcu)

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  José Antonio García Robledo Ewan Jackson
Doğum tarihi:  21 Eylül 1998 (26 yaşında)
Doğum yeri:  Olanchito, Honduras
Boyu:  1,84 m (6 ft 1⁄2 in)
Mevkii:  Defans
Kulüp bilgileri
Kulübü:  CD Olimpia
Numarası:  4
Altyapı kariyeri
:  CD Victoria
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2016-2017 |  CD Victoria |  0 |  (0) |
| 2017-2019 |  CD Olimpia |  5 |  (0) |
| 2019 |  → CD Real de Minas (kiralık) |  18 |  (1) |
| 2019-2020 |  CD Real de Minas |  27 |  (1) |
| 2021- |  CD Olimpia |  14 |  (2) |
| Toplam |   |  64 |  (4) |
Millî takım kariyeri
| 2017 |   Honduras U-20 |  8 |  (0) |
| 2021- |   Honduras U-23 |  8 |  (0) |
| 2021- |   Honduras |  1 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 30 Ocak 2025 (2025-01-30) 
José García (d. 21 Eylül 1998), Honduraslı profesyonel futbolcu. Defans mevkiinde görev almaktadır. CD Olimpia'da forma giymektedir.