stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ulaşlı, Kozluk
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 1.006
2020: 1.032
2019: 1.041
2018: 1.036
2017: 1.134
2016: 1.148
2015: 1.178
2014: 1.191
2013: 1.162
2012: 1.205
2011: 1.206
2010: 1.246
2009: 1.248
2008: 1.270
2007: 1.255
2000: 1.742
1990: 1.068
Vipera latastei

Vipera latastei Avrupa'nın güneybatı ucunda ve Afrika'nın kuzeybatısında bulunan zehirli bir engerek türüdür. Biri aday olmak üzere tanımlanmış iki alt türü bulunmaktadır.
Özellikleri

Maksimum 72 cm uzunluğa erişebilirler ancak genellikle daha kısadırlar.
Dağılımı

Avrupa'nın güneybatı ucunda (Fransa, Portekiz ve İspanya) ve Afrika'nın kuzeybatısı (Fas, Cezayir ve Tunus'un Akdeniz bölgelerinde).
Alt türler

| Tür | Takson yazarı | Dağılımı |
| --- | --- | --- |
| V. l. gaditana | Saint-Girons, 1977 | İspanya'nın güneyi Portekiz, Fas, Cezayir ve Tunus. |
| V. l. latastei | Bosca, 1878 | İber yarımadasının büyük bölümü ve Pireneler'in güneyi. |
Suzumiya Haruhi no Yūutsu
Konusu

Liseye yeni başlayan bir genç olan Kyon, uzaylılar ve doğaüstü varlıklara inanan bir kız olan Haruhi Suzumiya ile tanışır. Haruhi Kyon'un yardımı ile gizemli olayları araştıran "SOS Tugayı" (SOS団, Esu-Ō-Esu Dan) adlı bir kulüp kurar. Daha sonra kulübe Mikuru Asahina, Yuki Nagato ve Itsuki Koizumi de katılır. Kyon da bütün tuhaf kulüp etkinliklerine ve Haruhi'nin ne zaman ne yapacağı belirsiz kişiliğine katlanmak zorunda kalacaktır.
Heiden

Heiden, bir Almanca soyadı, şu anlamlara gelebilir:
Erhard Heiden (1901–1933), SS generali
Eric Heiden (d. 1958), Amerikalı bir doktor ve eski uzun pist sürat patencisi, yol bisikletçisi ve pist bisikletçisi
Stuart Wheeler

| Stuart Wheeler |
| --- | --- |
Wheeler 2009'da
Doğum: 30 Ocak 1935(1935-01-30) Londra, İngiltere
Ölüm: 23 Temmuz 2020 (85 yaşında) Chilham, Kent, İngiltere
Ölüm sebebi: Mide kanseri
Milliyet: İngiliz
Eğitim: Eton College Christ Church, Oxford
Meslek: Finansçı, iş insanı, siyasetçi, aktivist ve hukukçu.
Siyasi parti: Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisi (2011–2020) İngiliz İstikrar ve Güven Partisi (2010) İngiltere Muhafazakar Partisi (2001–2009)
Evlilik: Tessa Codrington (e. 1963–2016)
Çocuk(lar): 3 evlatlık ve Jacquetta Wheeler (kızı)

John Stuart Wheeler (30 Ocak 1935, Londra – 23 Temmuz 2020, Chilham, Kent), İngiliz finansçı, iş insanı, siyasetçi, aktivist ve hukukçu.
Yaşamı ve kariyeri

Wheeler 30 Ocak 1935'te Londra, İngiltere'de doğdu. 1974 yılında kurduğu "İg İndex" adlı firmasıyla büyük bir kazanç elde eden Wheeler özellikle 2011-2014 yılları arasında İngiltere Muhafazakar Partisi'ne yaptığı büyük bağış ve Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisi'nde yürüttüğü saymanlık göreviyle siyaset alanında öne çıkan isim oldu.
Sağlık durumu ve ölümü

Wheeler Haziran 2020'de sadece "altı aylık" ömrü kaldığını mide kanseri olduğunu açıkladı. Kanser tedavisi olurken 23 Temmuz 2020'de Chilham, Kent'te 85 yaşında vefat etti.
Heidenau (Sachsen)

| Heidenau |
| --- | --- |
Şehir

  Mühür 
Heidenau
Ülke:  Almanya
Eyalet: Saksonya
Nüfus (31 Aralık 2010)
 • Toplam: 16.423
Resmî site http://www.heidenau.de/
Heidenau, Almanya'da Saksonya eyaletinde yer alan bir şehirdir. Nüfusu 31 Aralık 2010 sayımlarına göre 16,423  kişidir.
Heidenheim an der Brenz

| Heidenheim an der Brenz |
| --- | --- |
Şehir

  Mühür 
Heidenheim an der Brenz
Ülke:  Almanya
Eyalet: Baden-Württemberg
Nüfus (31 Aralık 2010)
 • Toplam: 48.164
Resmî site http://www.heidenheim.de/
Heidenheim an der Brenz, Almanya'da Baden-Württemberg eyaletinde yer alan bir şehirdir. Nüfusu 31 Aralık 2010 sayımlarına göre 48.164 kişidir.
Hasan Hilmi Efendi

Hasan Hilmi Efendi (1782-1847), Kıbrıs Türkü şair. 1782 yılında Kıbrıs'ta doğdu. Eğitimini Kıbrıs'ta aldı, Arapça, Farsça ve İslam alanlarında uzmanlaştı. Bir müddet bu alanlarda öğretmenlik yaptı. Daha sonra klasik Osmanlı stilinde, aruz vezninde şiirler yazmaya başladı. II. Mahmud ona "şiirlerin sultanı" adını verdi. Ayrıca Kıbrıs müftüsü olarak atandı.
TRT Antalya Radyosu

| TRT Antalya Radyosu |
| --- | --- |

Kuruluş: 27 Haziran 1962
Sahibi: Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
Formatı: Müzik & Haber
Dil: Türkçe
Ülke:  Türkiye
Genel merkez: Antalya
Yayın alanı: Bölgesel
Websitesi: trt.net.tr
Dinlenebilirlik
Frekanslar: Antalya (FM):    88.4 MHz (Sarıçınar)   88.1 MHz (Kaş)   90.3 MHz (Alanya)   91.3 MHz (Korkuteli)   93.1 MHz (Kumluca)   98.8 MHz (Kalkan)   99.6 MHz (Elmalı)   91.3 MHz (Demre)     MW: 891 kHz (06:00 - 13:00)
TRT Antalya Radyosu, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'nun 27 Haziran 1962 tarihinde yayın hayatına başlamış ve Antalya, Burdur, Isparta ve Afyon bölgeleri ile yurt dışında ise Kıbrıs, Suriye, Girit, Rodos ve Libya'ya kadar yayın ağı uzanan radyosu.
TSİ ile 10:05 - 13:00 arasında bölgesel yayın yaparken, 13:00 - 10:05 saatleri arasında TRT Radyo 1 ile ortak yayın yapmaktadır.
Logolar

2005-2021
2021-günümüz
Güney Rodezya

Bu madde Birleşik Krallık koloni bölgesi olan Güney Rodezya'yı konu almaktadır. Bu bölge üzerinde tek taraflı ilan edilen ülke için Rodezya maddesine bakınız. Rodezya anlam ayrımı için Rodezya (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Güney Rodezya, Afrika kıtasının güney kesiminde Birleşik Krallık kraliyet kolonisi olarak 1923 ile 1980 yılları arasında belirli dönemlerde varlığını sürdüren koloni bölgesi. Bölge 1965 yılında tek taraflı olarak Rodezya (1970 yılından itibaren Rodezya Cumhuriyeti) ismi ile bağımsızlığını ilan etmiş ancak hiçbir ülke tarafından kabul görmemiştir. Ülkenin kurulu olduğu bölgede günümüzde Zimbabve bulunmaktadır.
1888 yılında Ndebelelerin kralı tarafından var olan yeraltı madenlerini çıkartabilmesi adına Cecil Rhodes'e tanınan toprak imtiyazı sonucunda Avrupalılar bölgeye göç etmiştir. Bu bölge üzerinde Almanya ve Portekiz'in de hak iddialarına karşı Birleşik Krallık bölgeyi 1891 yılında kendi himaye bölgesi olarak ilan etmiştir. Birleşik Krallık 1923 yılında bölgeyi ilhak ederek kraliyet kolonisi olarak tamamen bünyesine dahil etmiştir.
İlerleyen süreçte beyaz Avrupalıların egemenliği altına giren bölgede beyazların ve siyahi yerlilerin ayrı alanlarda yaşaması adına ayrı yerleşim alanları oluşturulmuştur. 1953 yılında bölge komşu sömürge bölgeleri ile birlikte Rodezya ve Nyasaland Federasyonu çatısı altında birleştirilmiştir. 1963 yılına kadar bu federasyon içerisinde yer alan bölge 1964 yılında diğer bölgeler Kuzey Rodezya (günümüzde Zambiya) ve Nyasaland'a (günümüzde Malavi) tanınan bağımsızlık hakkı Güney Rodezya'ya tanınmamış ve bölgenin adı tekrar Güney Rodezya olarak değiştirilmiştir. Ülkenin bağımsızlığının tanınmaması olarak Ian Smith önderliğinde iktidarda olan beyaz yönetimin, siyahi nüfusun yönetimde yer almasını kabul görmemesi olduğu ve Birleşik Krallık'ın sahip olduğu çoğunluk olmadan bağımsızlık yok (İngilizce:No independence before majority rule) düşüncesinin etkili olduğu ifade edilmiştir.
Yaşanan bu gelişmelerin ardından 1 Kasım 1965 yılında bölge tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etmiştir. Bu tek taraflı ilanın ardından Birleşmiş Milletler tarafından ülkeye 216 ve 217 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararları ile yaptırım uygulanmıştır. Bağımsızlık ilanı sonrasında iktidar yanlısı kişilere karşı siyahi kişiler tarafından başlatılan gerilla savaşı kapsamında birçok saldırı gerçekleştirilmiştir.
Yaşanan bu gerilla savaşını bitirmek adına 1976 yılında gerçekleştirilen Rodezya Konferansı'nda barış görüşmeleri gerçekleştirilmiş ancak herhangi bir sonuca ulaşılamamıştır. 1978 yılında gerçekleştirilen seçimler sonucu mecliste çoğunluğu elde eden siyahiler, aynı zamanda yeni başbakanın da siyahi olmasını sağlamışlardır.
1979 yılında başbakan Ian Smith bağımsızlık mücadelesi veren gruplar ile ateşkes imzalamıştır. 1979 yılında Rodezya Konferansı kapsamında Abel Muzorewa'yla imzalanan Lancaster House Antlaşması ile Mart 1980 yılında tüm siyasi tarafları kapsayacak şekilde seçimler gerçekleştirilmiş ve seçimlerden Robert Mugabe önderliğindeki ZANU başarılı bir şekilde ayrılmıştır.
18 Nisan 1980 tarihinde aynı bölgede bağımsız Zimbabve ilan edilerek Güney Rodezya'nın varlığına son verilmiştir.
Galeri

Güney Rodezya bayrağı
(1923-1953)
Güney Rodezya pulu (1947)
Ülkeye ismini veren Cecil Rhodes
Hasan Hatipoğlu (siyasetçi)

Hasan Hatipoğlu (Yunan: Χασαν Χατιπογλου, 1923, Gümülcine - 15 Ocak 2010, Gümülcine), Yunanistan'da Albaylar Cuntası öncesi dönemde 1952-1967 yılları arasında üç dönem Yunanistan Parlamentosu milletvekilliği yapmış olan Türk asıllı Yunan gazetecidir. Hatipoğlu, 1956'daki bir yıllık deneme yayının ardından Asım Haliloğlu ile birlikte Batı Trakya Türk basını tarihinde önemli yer tutacak olan Akın gazetesini çıkarmaya başladı ve 37 yıl boyunca bu gazetede yazılar yazdı. Akın gazetesi 24 Temmuz 1993 yılında son kez yayınlandı. Hatipoğlu, Batı Trakya Türk Azınlığı Danışma Kurulu (BTTADK) Onursal Başkanı idi.
TRT Arabi

| TRT Arabi>  |
| --- | --- |
Tam adı: TRT Arabi
Kuruluş: 4 Nisan 2010
Sahibi: Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
Görüntü formatı: 16:9 SDTV HDTV
Ülke:  Türkiye
Dili: Arapça
Yayın alanı:  Türkiye  Suudi Arabistan  Irak  Suriye  Mısır  Cezayir  Katar [kaynak belirtilmeli]
İştirakler: TRT Arabi Radyo (2020-günümüz)
Genel merkez: İstanbul
Eski adı: TRT Et-Türkiyye TRT El Arabia
Kardeş kanal(lar): TRT 1 TRT 2 TRT 3 TRT World TRT Haber TRT Spor TRT Spor Yıldız TRT Avaz TRT Çocuk TRT Belgesel TRT Müzik TRT Türk TRT Kurdî TRT 4K TRT EBA TV TBMM TV
Websitesi: trtarabi.com
İzlenebilirlik
Uydu yayını
Türksat 3A: 11096 H 30000 5/6 (HD/SD)
Digiturk: 133. kanal (HD)
D-Smart: 285. Kanal (HD)
Atlantic Bird 4A: 10911 V 27500 3/4 (SD)
Nilesat 102/201: 10922 V 27500 3/4
Badr-4: 12092 V 27500 3/4
Eutelsat 7A: 10762 V 30000 3/4
Galaxy 19: 11960 V 22000 3/4
Kablo yayını
KabloTV: 99. kanal (HD)
İnternet protokolü üzerinden televizyon
tivibu: 199. kanal (HD)
İnternet televizyonu
tabii: İzle (Ücretsiz)
TRT Arabi, 4 Nisan 2010'da yayın hayatına başlamış olan TRT'nin Arapça yayın yapan kanalı.
TRT, Arapça yayınıyla 350 milyon nüfusu olan bir coğrafyaya hitap etmeyi öngörmektedir. Kanalın koordinatörü Sefer Turan TRT'nin bu kanalla, son yıllarda Türkiye'ye yönelik Arap dünyasında oluşan siyasi merakın giderilmesinin amaçlandığını açıklamıştır.
Açılış törenine Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, İslam Konferansı Örgütü Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu, dönemin TRT Genel Müdürü İbrahim Şahin ve Katar Veliaht Prensi Şeyh Tamim bin Hamad el Thami de katılmıştır. Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa da sinevizyondan aktarılan mesajında, bölgede barış ve istikrarın önemine vurgu yapmış, kanalı ilgiyle takip edeceklerini ifade etmiştir.
Ayrıca 24 saat Arapça yayın yapacak kanalda, kadın ve çocuk programları, eğlence, belgesel ve haber programları yayınlanlamaktadır. Bu programların büyük bölümü Arap ülkelerindeki programcılar tarafından ekrana yansıtılmaktadır. TRT Arabi, yayınlarını Türksat 3A, Arabsat ve Nilesat olmak üzere 3 farklı uydu üzerinden sürdürmektedir.
Logolar

2015-2016
2018-günümüz
Hasan Hayrullah Ergin

Hasan Hayrullah Ergin (1902, İstanbul - 30 Ağustos 1976), Türk siyasetçidir.
Ortaokul mezunudur. Azim Kundura Mağazası sahipliği, TBMM IV. ve V. Dönem İstanbul Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Habenaria leon-ibarrae

Habenaria leon-ibarrae, Habenaria cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Habenaria lelyi

Habenaria lelyi, Habenaria cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Habenaria leonensis

Habenaria leonensis, Habenaria cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Sucuk (anlam ayrımı)

Sucuk - Şişirilip kurutulmuş bağırsak içine baharlı et kıyması doldurularak yapılan bir tür yiyecek.
Sucuk - Ceviz, badem içi gibi şeyler, bir ipliğe dizildikten sonra nişasta ile koyulaştırılmış kaynar üzüm şırasına batırılarak yapılan tatlı yiyecek.
Submarine Patrol

| --- | --- |

Yönetmen: John Ford
Yapımcı: John Ford
Senarist: William Faulkner  Jack Yellen
Stüdyo: 20th Century Fox
Türü: Macera filmi
Renk: Siyah-beyaz
Yapım yılı: 1938, ABD
Süre: 95 dakika
Dil: İngilizce
Submarine Patrol, 1938 yılı ABD yapımı macera filmi. Yönetmenliğini John Ford üstlenmiştir. Bir deniz subayının yaşamını anlatan filmin başrollerinde Richard Greene ve Nancy Kelly oynuyordu. Ray Millholland'ın "The Splinter Fleet of the Otranto Barrage" adlı romanının bir uyarlaması olan film, 25 Kasım 1938'de gösterime girdi.
Oyuncular

Richard Greene
Nancy Kelly
Preston Foster
George Bancroft
Islak burunlu primatlar

Islak burunlu primatlar (Strepsirrhini ya da Strepsirhini), Madagaskar'ın makimsileri, Afrika'nın galagoları ve pottoları ile Hindistan ve Güneydoğu Asya'da yaşayan lorislerden oluşan bir primat alt takımıdır.
Eosen devresinde Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya'da evrimleşen, ancak iklim soğudukça Kuzey Yarımküre'nin çoğunda soyu tükenen adapiform primatlar da bu alt takıma aittir. Adapiformlar bazen "maki benzeri" olarak adlandırılır ancak hem makilerin hem de adapiformların çeşitliliği bu benzetmeyi desteklemez.
Islak burunlu primatlar, ıslak burun ucu (Latince: rhinarium) ile tanımlanır. Aynı zamanda, benzer büyüklükteki maymunlardan daha küçük bir beyne, koku almak için büyük olfaktör loblara, feromonları tespit etmek için bir Jacobson organına ve epiteliyokoryal etene içeren bir bikornuat dölyatağına sahiptirler. Gözleri, gece görüşünü iyileştirmek için yansıtıcı bir tabaka içerir ve göz çukurları, göz çevresinde bir kemik halkası bulundurur ancak gözün arkasında ince bir kemik duvarı yoktur. Islak burunlu primatlar, kendi C vitaminini üretirken, kuru burunlu primatlar bunu besinlerden almalıdır. Lemuriform primatlar, taraksı dişler (çenenin önündeki bir diş takımı) ile karakterize edilir, ağzın alt kısmı çoğunlukla tımar sırasında kürkü taramak için kullanılır.
Mevcut ıslak burunlu primatların çoğu, habitat bozulması, eti için avlanma ve egzotik evcil hayvan ticareti için yakalanmaları nedeniyle tehlikededir. Hem yaşayan hem de soyu tükenmiş ıslak burunlu primatlar davranışsal olarak çeşitlidir ancak hepsi esas olarak ağaçta yaşar. Adapiformların çoğu gündüzcül iken, mevcut ıslak burunlu primatların çoğu gececildir. Hem yaşayan hem de soyu tükenmiş türler öncelikle meyve, yaprak ve böceklerle beslenir.
Etimoloji

Taksonomik Strepsirrhini adı, kıvrımlı (virgül şeklindeki) burun deliklerinin görünümüne atıfta bulunan Yunanca στρέψις strepsis "bir dönüş" ve ῥίς rhis "burun, burun (pl.) burun delikleri rhinarium veya ıslak burun üzerinde (GEN ῥινός gergedan) türetilmiştir. İsim ilk olarak Fransız doğa bilimci Étienne Geoffroy Saint-Hilaire tarafından 1812'de Platyrrhini (Yeni Dünya maymunları) ve Catarrhini (Eski Dünya maymunları) ile karşılaştırılabilir bir alt takım olarak kullanıldı. Açıklamasında " Les narines terminales et sinueuses " ("Burun delikleri terminali ve sarımı")'den bahsetti.
İngiliz zoolog Reginald Innes Pocock 1918'de Strepsirrhini'yi canlandırıp Haplorhini'yi tanımladığında, ikinci "r"yi her ikisinden de çıkardı ("Strepsi rr hini" ve "Haplo rr hini " yerine "Strepsi r hini" ve "Haplo r hini" "), ancak her ikisi de É Geoffroy tarafından 1812'de adlandırılan Platyrrhini veya Catarrhini'den ikinci "r" yi çıkarmadı. Pocock'un ardından birçok araştırmacı, 1987'de primatologlar Paulina Jenkins ve Prue Napier hatayı işaret edene kadar Strepsirrhini'yi tek bir "r" ile hecelemeye devam etti.
Evrimsel tarih

Nemli burunlu primatlar, soyu tükenmiş adapiformları ve makimsileri ile lorisoidleri (lorisler, pottolar ve galagolar) içeren lemuriform primatlarını içinde bulunduru. Nemli burunlu maymunlar, 55 ile 90 milyon yıl öncesi arasındaki primat radyasyonunun başlangıcına yakın bir zamanda haplorhin primatlarından ayrıldı. Daha eski sapma tarihleri, genetik analiz tahminlerine dayanırken, daha genç tarihler kıt fosil kayıtlarına dayanmaktadır. Lemuriform primatlar, her ikisi de Asya kökenli olabilecek adapiformlar olan cercolamoniinelerden veya sivaladapidlerden evrimleşmiş olabilir. Bir zamanlar, adapiformun daha uzmanlaşmış ve daha genç bir dalı olan, öncelikle Avrupa'dan gelen adapidlerden evrimleştikleri düşünülüyordu.
Lemurlar 47 ila 54 milyon yıl önce Afrika'dan Madagaskar'a rafting yaparken, lorisler yaklaşık 40 milyon yıl önce Afrika galagolarından ayrıldı ve daha sonra Asya'yı kolonize etti. Lemuriformlar ve özellikle Madagaskar'ın lemurları, genellikle uygunsuz bir şekilde "yaşayan fosiller" veya "bazal" veya "düşük" primat örnekleri olarak tasvir edilir.    Bu görüşler, memelilerin evrimi ve koku alma (koku alma), iskelet anatomilerinin özellikleri ve beyin boyutları gibi –ki bu nispeten küçüktür– strepsirhin özelliklerinin evriminin anlaşılmasını tarihsel olarak engellemiştir. Lemurlar söz konusu olduğunda, doğal seçilim, bu izole primat popülasyonunu, maymunlara kıyasla daha küçük ve daha az karmaşık beyinlerine rağmen, önemli ölçüde çeşitlenmeye ve zengin çeşitlilikteki ekolojik nişleri doldurmaya itmiştir.
Evrimsel tarih > Belirsiz köken

Strepsirrhinler, maymunlar ve tarsiyerler arasındaki farklılık, muhtemelen primatların ilk evrimleşmesinden hemen sonra ortaya çıktı. Erken Eosen'den Orta Eosene kadar yaşayan primat gruplarına (lemuriformlar, tarsierler ve simanlar) ait az sayıda fosil bilinmesine rağmen, genetikten elde edilen kanıtlar ve son fosil bulguları, erken adaptif radyasyon sırasında mevcut olabileceklerini düşündürmektedir.
Hem maymunların hem de tarsierlerin evrimleştiği en eski primatların kökeni bir sırdır. Hem kökenleri hem de içinden çıktıkları grup belirsizdir. Kuzey Yarımküre'deki ilk radyasyonlarını gösteren fosil kayıtları çok ayrıntılı olmasına rağmen Tropiklerden (primatların büyük olasılıkla ilk kez geliştiği yer),özellikle de primatlar ve ötherian memelilerin diğer ana dallarının (klad) ilk ortaya çıktığı zaman civarında, fosil kayıtları çok seyrektir.
Ayrıntılı tropikal fosillerden yoksun olan genetikçiler ve primatologlar, primat soyları arasındaki ilişkiyi ve birbirlerinden ayrılmalarından bu yana geçen süreyi belirlemek için genetik analizler kullandılar. Bu moleküler saati kullanarak, başlıca primat soyları için farklılaşma tarihleri, primatların 80-90 milyon yıl önce evrimleştiğini, yani ilk örneklerin fosil kayıtlarında ortaya çıkmasından yaklaşık 40 milyon yıl önce olduğunu ileri sürdü.
İlk primatlar arasında hem gececil hem de gündüzcü küçük türler bulunur ve hepsi ağaççıldı. Elleri ve ayakları küçük dallarda manevra yapmak için özel olarak uyarlanmıştı. Erken Paleosen'den kalma plesiadapiformlar bazen "arkaik primatlar" olarak kabul edilir, çünkü dişleri erken primatların dişlerine benzemektedir ve farklı ayak başparmağı (halluks) gibi ağaçlarda yaşamaya adaptasyonları vardır. Plesiadapiformlar primatlarla yakından ilişkili olsalar da, primatların doğrudan evrimleşmiş olabileceği veya olmayabileceği bir parafiletik grubu temsil edebilirler  ve bazı cinsler, primatlarla daha yakından ilişkili olduğu düşünülen kolugolar ile daha yakın akraba olabilir.
İlk gerçek primatlar (euprimates), erken Eosen'e (~55 myö) kadar fosil kayıtlarında görünmezler, bu noktada Paleosen-Eosen Termal Maksimum olarak bilinen İklim değişikliği kısa bir hızlı küresel ısınma döneminde Kuzey Yarımküre'ye yayıldılar. Bu ilk primatlar, kuzey kıtalarda Cantius, Donrussellia, Altanius ve Teilhardina'nın yanı sıra Paleosen Afrika'sıdan daha şüpheli (ve parçalı) fosil Altiatlasius'u içeriyordu. Bu en eski fosil primatlar genellikle iki gruba ayrılır, adapiformlar  ve omomyiformlar. Her ikisi de fosil kayıtlarında ataları belirten ara formlardı, her iki grup da çeşitlilik açısından zengindi ve Eosen boyunca yaygındı.
Gelişmekte olan son dal, Eosen (56-34 milyon yıl önce) döneminde Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya'da gelişen çeşitli ve yaygın bir grup olan adapiformlardı. İklim soğudukça Kuzey Yarımküre'nin çoğundan kayboldular: Adapiformların sonuncusu Miyosen'in sonunda yok oldu (~7 myö).
Evrimsel tarih > Adapiform evrimi

Adapiform primatlar, makilerle birçok anatomik benzerliği paylaşan soyu tükenmiş strepsirinlerdir.  Hem makilerin hem de adapiformların çeşitliliği bu analojiyi desteklemese de bazen lemur benzeri primatlar olarak anılırlar.
Yaşayan strepsirrinler gibi, adapiformlar da son derece çeşitliydi, en az 30 cins ve 80 2000'li yılların başlarından itibaren fosil kayıtlarından bilinen türler. Eosen sırasında Laurasia'da çeşitlendiler bazıları bir kara köprüsü üzerinden Kuzey Amerika'ya ulaştı. O zamandan beri fosil yataklarında bulunan en yaygın memeliler arasındaydılar. Kuzey Afrika'da da birkaç nadir tür bulunmuştur. Adapiformların en bazalı, Kuzey Amerika ve Avrupa'dan Cantius ve Avrupa'dan Donrussellia cinslerini içerir. En çok ikincisi  atalara ait özellikleri taşır, bu nedenle genellikle diğer adapiformların bir kardeş grubu veya kök grubu olarak kabul edilir.
Adapiformlar genellikle üç ana gruba ayrılır:
Adapidler en yaygın olarak Avrupa'da bulundu, ancak en eski örnekler (Orta Eosen Çin'inden gelen Adapoidler), büyük olasılıkla Asya'da evrimleştiklerini ve göç ettiklerini gösteriyor. Eosen'in sonunda önemli bir yok olma olayının parçası olan Grande Coupure sırasında Avrupa'da öldüler.
Madagaskar'ın bazı lemurlarına en çok benzeyen Notharctidler, Avrupa ve Kuzey Amerika'dan gelirler. Avrupa alt familyasına genellikle cercamoniineler denir. Kuzey Amerika dalı Eosen boyunca gelişti, ancak Oligosen'e kadar hayatta kalamadı. Adapidler gibi, Avrupa dalı da Eosen'in sonunda yok olmuştur.
Güney ve doğu Asya'nın Sivaladapidleri en iyi Miyosen'den bilinir ve Eosen/Oligosen sınırını aşan tek adapiformlar (~34) mya). Diğer adapiformlarla ilişkileri belirsizliğini koruyor. Miyosen sonundan önce ortadan kaybolmuşlardı (~7 mya).
Adapiform ve lemuriform primatlar arasındaki ilişki açıkça gösterilmemiştir, bu nedenle adapiformların parafitik bir kök grubu olarak konumu sorgulanabilir. Hem moleküler saat verileri hem de yeni fosil bulguları, diğer primatlardan lemuriform ayrışmasının ve ardından gelen lemur-lorisoid bölünmesinin, erken Eosen'de adapiformların ortaya çıkışından önce geldiğini göstermektedir. Yeni kalibrasyon yöntemleri, moleküler saat ile fosil kayıtları arasındaki tutarsızlıkları uzlaştırabilir ve daha yakın tarihli sapma tarihlerini destekleyebilir.  Fosil kayıtları, strepsirin adapiformlarının ve haplorin omomiformlarının erken Eosen'den önce bağımsız olarak evrimleştiğini, ancak en bazal üyelerinin Paleosen'de (66-55 mya) ayrıldığını düşündürecek kadar diş benzerliği paylaştığını göstermektedir.