Anadolu Efes SK
Tarihçe > 1991-1999: Aydın Örs Dönemi: Türk Basketbolunda Devrim: Avrupa’da İlk Final ve İlk Avrupa Kupası (Koraç Kupası)

1991-92 sezonu Efes Pilsen için önemli bir dönemin başlangıcı olmuştur. Sezon ortasında antrenör Halil Üner ile yollar ayrılmış ve takımın başına, altyapı takımını çalıştıran ve daha sonra Türk basketbol tarihine damga vuracak olan Aydın Örs gelmiştir. Bu sezonda Efes, normal sezonu 4. bitirmesine karşın play-off’larda istediği sonuçları almış ve 7 yıllık aranın ardından yeniden şampiyon olmuştur. Ayrıca 1992 yılında Efes Pilsen, Avrupa Ligi final-four'unu İstanbul'da düzenleyerek, Türk basketbolseverlerin ilk kez bu heyecanı yaşamasını sağlamıştır.

1992-93 sezonunda takıma, daha sonra efsaneleşecek olan Petar Naumoski katılmış ve normal sezonu (30 maç) yenilgisiz tamamlayan Efes, play-off’larda da hiç yenilmemiş ve sezonu toplam 40 galibiyet ve 0 yenilgi ile '"tulum çıkartarak"' şampiyon tamamlamıştır. Aynı sezon önce Avrupa Liginde, sonrasında ise Avrupa Kupasında mücadele eden Efes, Avrupa Kupasında final oynamış ve olaylı geçen maçta Yunanistan'ın Aris takımına Torino'da oynadığı maçı 50-48 kaybetmesine karşın, Türk Basketbolunda bir devrim yapmayı başarmıştır. Efes Pilsen 16 Mart 1993 günü Avrupa Kulüpler Kupası'nda final oynayarak bir Avrupa Kupası'nda final oynayan ilk Türk Kulübü olmuştur. Bu ilk Avrupa finali başarısı o güne kadar Türk basketbolu için en önemli başarı olarak kayıtlara geçmiştir.

1993-94 sezonu başında Cumhurbaşkanlığı kupasını kazanan Efes bu sezonu da şampiyon tamamlamış ve üst üste 3. kez şampiyon olmuştur. Efes ayrıca Avrupa'nın 1 numaralı kupası olan EuroLeague'de çeyrek final oynama başarısını göstermiştir. Barcelona eşleşmesinden 2-1 yenik ayrılan Efes, ilk kez elde ettiği final-four şansını değerlendirememiştir. Ayrıca o sezon takım, 1973'ten sonra verilen aranın ardından 1992'de yeniden düzenlenmeye başlanan Türkiye Kupasını ilk kez müzesine götürmeyi başarmıştır.

1994-95 sezonunda Naumoski'nin Benetton'a transferi takımı olumsuz etkilemiş ve takım Türkiye'de play-off'lara yarı finalde veda etmiştir. Avrupa'da da Avrupa Ligi'ne grup aşamasında veda edilmiştir. Efes Pilsen 1995'te, 1992'deki final-four organizasyonundan sonra, bu kez FIBA Avrupa Kupası (Saporta Kupası) finalini İstanbul'da organize etmiştir.

1995-96 sezonu Efes Pilsen için efsane olarak nitelendirilebilecek bir sezondur. Sezon başında Naumoski 1 senelik Benetton macerasından sonra sezon başında takıma geri dönmüştür. Normal sezonu 28-2 ile lider bitiren Efes, play-off'larda hiç maç kaybetmemiş (finalde Ülkerspor'u 4-0'la süpürerek) ve ligi şampiyon tamamlamıştır. Bu başarıya Türkiye Kupası da eklenmiştir. Ancak asıl önemli olansa, takımın Petar Naumoski önderliğinde o sezon Koraç Kupasını kazanmasıdır. Eleme ve grup maçlarından sonra çeyrek finalde Fenerbahçe'yi, yarı finalde ise Teamsystem Bologna'yı eleyen Efes Pilsen finale yükselmiştir. O dönem iki maç üzerinden oynanan finalde, Bogdan Tanjevic yönetimindeki ve Dejan Bodiroga, Gregor Fucka, Ferdinando Gentile ve Rolando Blackman gibi yıldızları olan İtalyan Stefanel Milano ile karşılaşan Efes Pilsen, 6 Mart 1996'da İstanbul'da oynanan ilk maçı 76-68 kazanmıştır. Efes Pilsen, 13 Mart 1996'da Milano'da oynanan ikinci maçı 77-70 kaybederek, 1 sayı farkla da olsa kupayı kazanmayı başarmıştır. Maçın son saniyelerine 74-69 geride giren Efes Pilsen, Murat Evliyaoğlu ile kazandığı 2 serbest atıştan birini sayıya çevirerek maçı 74-70'e getirmiş ve maçın bitimine çok az bir süre kala önemli bir avantaj elde etmiştir. Son Stefanel hücumunda Efes Pilsen faul yapmamış, Gentile'nin üçlüğü ile maç 77-70 sonucu ile tamamlanmıştır. (Gentile'nin son hücumu formaliteden ibaretti.) Efes o sezon Koraç Kupasında aynı zamanda rakiplerini maç başına en az sayıda tutan (68.5 sayı) takım olmuştur. Stefanel, Tanjevic yönetiminde üst üste 3. kez finalde kaybederken, Efes Pilsen kupayı kazanarak Türk spor tarihinde yeni bir sayfa açmıştır. Böylece bir Avrupa Kupası kazanan ilk Türk Kulübü Efes Pilsen olmuştur. Bu başarı Türk Spor Tarihi bakımından bir devrim niteliğindedir ve bu devrimin altında imzası olan yine Efes Pilsen'dir. Efes bu sezonda Türkiye Ligi ve Kupasında 41 maçın 39'unu kazanırken, Koraç Kupasında da 16 maçın 12'sini kazanmıştır. Efes bu altın sezonu 3 kupa ile kapatmış ve kulüp tarihinin ve Türk basketbol tarihinin o güne kadarki en başarılı sezonuna imzasını atmıştır. Özellikle Koraç Kupasının kazanılması ile başta koç Aydın Örs olmak üzere, Petar Naumoski, Volkan Aydın, Ufuk Sarıca, Conrad McRae, Mirsad Türkcan, Tamer Oyguç ve Murat Evliyaoğlu gibi oyuncular efsaneleşmiştir. Efes'in o sezon sadece 2 yabancı basketbolcu ile bu kupayı kaldırması da önemli bir nottur. Bu kupa ile Efes artık Avrupa'nın elit takımları arasındaki yerini netleştirmiş ve güçlü bir “savunma” takımı olarak (özellikle alan savunması ile) tarihe geçmiştir.

1996-97 sezonuna Vasily Karasev transferi ile giren Efes, sezon başında Cumhurbaşkanlığı Kupasının kazanmıştır. Bu sezonda da ligi ve Türkiye Kupasını kazanmıştır. Efes Avrupa Liginde de çeyrek final oynamış ve saha avantajına rağmen Asvel'e 2-1 ile elenerek final-four'un kapısından dönmüştür. Özellikle 3 Nisan 1997 günü Türk basketbolu için kara perşembe olarak bilinmektedir.

1997-98 sezonunda ligi finalde kaybeden Efes, Türkiye Kupası ile teselli bulsa da, Avrupa'da geçen sezonki durum tekrarlanmış ve takım yine Avrupa Ligi çeyrek finalinde, bu kez Benetton’a 2-1’le geçirerek toplamda 3. kez final-four’u kaçırmıştır. Sezon sonunda altyapıdan yetişen Mirsad Türkcan’ın draft edilmesiyle ilk kez bir Türk oyuncu NBA’de oynama şansı kazanmıştır. Böylece NBA'e oyuncu gönderen ilk Türk takımı Efes Pilsen olmuştur.

1998-99 sezonunda şampiyonluğu yine finalde kaybeden Efes, Avrupa Ligine de yine çeyrek finalde veda etmiştir. O sezonu şampiyon bitirecek olan Zalgiris’e 2-0’la geçilen Efes, 4. kez final four şansını değerlendirememiştir.