stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Yerküre tarihi
Fanerozoyik > Yok oluşlar

Ana madde: Yok oluş
"Beş büyük" kitlesel yok oluştan ilki Ordovisiyen-Silüriyen yok oluşuydu. Bu kitlesel yok oluş, tahminen Gondvana kıtasının yoğun bir biçimde buzullaşarak bir Kartopu Dünya meydana getirmesinden ötürü gerçekleşti. Bu yok oluştan dolayı deniz omurgasızlarının %60'ı ve tüm familyaların %25'inin nesli tükendi.
İkinci kitlesel yok oluş, muhtemelen ağaçların evrimleşmesi sonucunda sera gazlarının (CO2 gibi) tükenmesi ya da suyun ötrofikasyonu dolayısıyla gerçekleşen Geç Devoniyen yok oluşuydu. Bu yok oluş ile bütün canlı türlerinin %70'inin nesli tükendi.
Üçüncü kitlesel yok oluş, Permiyen-Triyas veya gayriresmî adıyla "Büyük Ölüm" olayıdır. Bu yok oluş, muhtemelen bir asteroitin Dünya'ya çarpması, Sibirya Trapları volkanik olayı, metan hidrat gazlaşması, deniz seviyesi dalgalanmaları ve bir anoksik olayı gibi sebeplerin birleşiminden ötürü gerçekleşti. Antarktika'daki Wilkes Toprakları krateri veya Avustralya'nın kuzeybatı kıyısındaki Bedout yapısı, Permiyen-Triyas yok oluşunun, Dünya'ya çarpan asteroitlerle bir bağlantısı olduğuna işaret ediyor olabilir. Ancak bunların veya diğer önerilen Permiyen-Triyas sınır kraterlerinin gerçek zamanlı çarpışma kraterleri olup olmadığı ve hatta bunların Permiyen-Triyas yok oluşuyla eş zamanlı olup olmadığı bile belirsizliğini korumaktadır. Permiyan-Triyas yok oluşu, tüm familyaların yaklaşık %57'si ve tüm cinslerin %83'ünün neslinin tükendiği için o zamana kadar gerçekleşmiş en ölümcül yok oluştu.
Dördüncü kitlesel yok oluş ise tahminen dinozorlardan kaynaklı yeni rekabet nedeniyle neredeyse tüm sinapsitlerin ve arkozorların neslinin tükendiği Triyas-Jura yok oluşudur.
Beşinci ve son kitlesel yok oluş, Kretase-Paleojen yok oluşudur. 66 milyon yıl önce, 10 kilometre (6,2 mi) genişliğinde bir asteroit, Yucatán Yarımadası'nın hemen dışında (o zamanlar Lavrasya'nın güneybatı ucunda bir yere denk geliyordu), bugün Chicxulub Krateri'nin bulunduğu bölgede Dünya'ya çarptı. Çarpışmanın etkisiyle gökyüzüne güneş ışığını ve dolayısıyla fotosentezi engelleyen yüksek miktarda partikül madde ve buhar çıktı. Kuşlar dışındaki dinozorlar da dahil olmak üzere tüm canlıların %75'inin soyu tükendi. Böylece Kretase Dönemi ve Mezozoyik Zaman sonlandı.
Yeryüzünde yaşamış tüm türlerin yüzde 99'unun, yani beş milyardan fazla türün neslinin tükendiği tahmin edilmektedir. Aynı zamanda yerküredeki mevcut canlı türlerinin sayısının 10 milyon ila 14 milyon arasında olduğu tahmin edilmektedir. Bu türlerin yaklaşık 1,2 milyonu belgelenmiştir ancak yüzde 86'dan fazlası henüz tanımlanmamıştır. 2016 yılında yayınlanan bir araştırmaya göre, yerküre üzerinde 1 trilyon tür yaşamaktadır ve bu türlerin yüzde birlik kısmından yalnızca binde biri tanımlanabilmiştir.
Fanerozoyik > Memelilerin çeşitlenmesi

Daha fazla bilgi: Memelilerin evrimi
İlk gerçek memeliler, Triyas'ın sonlarına doğru yerküreyi dolduran dinozorların ve diğer arkozorların gölgesinde gelişti. İlk memeliler vücut boyutları açısından nispeten küçüktü ve muhtemelen yırtıcı hayvanlardan kaçmak amacıyla gececildiler. Memeli çeşitliliği tam anlamıyla ancak Kretase-Paleojen yok oluşundan sonra başladı. Erken Paleosen'e gelindiğinde, yerküre yok oluş evresinden çıktı ve memeli çeşitliliği arttı. Ambulocetus gibi canlılar, okyanuslarda yayılarak en nihayetinde balinalara dönüşürken, primatlar gibi bazı canlılar ağaçlarda yaygınlaştı. Tüm bu durum, Antarktika çevresinde Eosen'in ortalarından sonlarına doğru Antarktika ve Avustralya arasındaki hava durumu modellerini küresel olarak bozan Antarktik Kutup Çevresi Akıntısı'nın oluşmasıyla değişti. Otsuz savanlar, arazilerin çoğuna hâkim bitki örtüsü olmaya başladı ve Andrewsarchus gibi memeliler şimdiye kadar bilinen en büyük yırtıcı kara memelisi hâline geldi. Aynı zamanda Basilosaurus gibi ilkel balinalar, denizlerdeki süper avcılardı.
Otların evrimi, yerkürenin arazilerinde dikkate değer bir değişiklik meydana getirdi ve ortaya çıkan yeni açık alanlar, memelileri vücut boyutu açısından giderek daha büyük olmaya itti. Otlaklar Miyosen'de genişlemeye başladı ve birçok modern memeli ilk kez Miyosen'de ortaya çıktı. Paraceratherium ve Deinotherium gibi dev toynaklılar, evrimleşerek otlaklara hükmetmeye başladılar. Otların evrimi, primatları ağaçlardan yere indirerek insan evrimini başlattı. İlk büyük kediler de bu dönemde evrimleşti. Tetis Okyanusu, Afrika ve Avrupa'nın çarpışmasıyla kapandı.
Panama'nın oluşumu, son 60 milyon yılda meydana gelen kayda değer jeolojik olaylardan biriydi. Atlantik ve Pasifik akıntılarının birbirine karışmasının durması, Avrupa'yı daha sıcak hâle getiren Körfez Akıntısı'nın oluşumunu sağladı. Oluşan kara köprüsü, Güney Amerika'da izole hâlde yaşayan canlıların Kuzey Amerika'ya göç etmesini sağlarken aynı şekilde Kuzey Amerika'daki canlılar da Güney Amerika'ya göç edebilir hâle geldiler. Çeşitli türler güneye göç ederek lama, gözlüklü ayı, kinkaju ve jaguarların Güney Amerika'da yaşamasına olanak tanıdı.
Yaklaşık üç milyon yıl önce, buzul çağları nedeniyle belirgin iklim değişikliklerinin görüldüğü Pleyistosen Devresi başladı. Buzul çağları, modern insanın Afrika'da evrimine ve genişlemesine sebep oldu. Egemen hâle gelen megafauna, o güne kadar subtropikal dünyanın çoğunu ele geçirmiş olan otlaklarla beslenmekteydi. Buzulların içindeki su kütleleri, Kuzey Buz Denizi ve Bering Boğazı gibi çeşitli su kütlelerinin ufalmasına ve kimi zaman kaybolmasına yol açtı. Birçokları tarafından Beringia boyunca kayda değer bir göçün gerçekleştiğine ve bu göç sayesinde bugün develer, atlar (develer ve atlar Kuzey Amerika'da evrimleşti ve nesilleri tükendi) ve Amerika yerlilerinin var olduğu öne sürülmektedir. Son buzul çağının sona erişi; buzul çağı megafaunasının yok oluşu ve insanlığın yerküre boyunca genişlemesiyle aynı zamana denk geldi. Bu yok oluş, "altıncı yok oluş" takma adıyla anılır.
Fanerozoyik > İnsanın evrimi

Ana madde: İnsanın evrimi
6 milyon yıl önce yaşayan küçük bir Afrika insansı maymunu, kendisinden sonra gelen nesillerdeki modern insanlar ve insanların en yakın akrabaları olan şempanzelerin nihai ortak atasıydı. Bu insansının soy ağacında sadece iki dal hayatta kaldı. Soydaki bölünmeden nispeten kısa bir süre sonra, hâlâ belirsizliğini koruyan nedenlerden dolayı, bölünmüş soy dallarından birindeki insansı maymunlar dik yürüme yeteneğini geliştirdiler. Beyin boyutu arttı ve 2 milyon yıl önce, Homo cinsi altında sınıflandırılan ilk hayvanlar ortaya çıktı. Canlılar nesiller boyunca sürekli değiştiğinden dolayı farklı türler ve hatta cinsler arasındaki ayrım kısmen gelişigüzeldir. Evrim tüm canlılarda eşzamanlı olarak devam ederken insansı soy ağacının diğer dalı, şempanzenin ve bonobonun atalarını oluşturacak şekilde ikiye ayrıldı.
Ateşi kontrol etme yeteneği tahminî olarak en az 790.000 yıl önce hatta belki de 1,5 milyon yıl kadar önce Homo erectus (veya Homo ergaster) ile başladı. Ateşin keşfi, kontrolü ve kullanımı Homo erectus'tan bile eski olabilir. Ateş, muhtemelen erken Alt Paleolitik (Oldovan) hominid türü Homo habilis ya da Paranthropus gibi güçlü australopitesinler tarafından kullanıldı. Ağaçlardan elde edilen odunların bir yapı oluşturma amacıyla homininler tarafından ilk kullanımı ise arkeolojik bulgulara dayalı olarak yaklaşık 476.000 yıl öncesine tarihlenmektedir.
Dilin kökenini saptamak daha zordur; Homo erectus'un konuşup konuşamadığı ya da bu yeteneğin Homo sapiens'e kadar başlamış olup olmadığı belirsizdir. Beyin boyutu büyüdükçe bebekler daha erken; diğer bir deyişle başları pelvisten geçemeyecek kadar büyümeden önce doğmaya başladı. Sonuç olarak daha fazla plastisite sergileyen bebekler bu sayede daha yüksek bir öğrenme kapasitesine sahip oldu ve bu durumun bir sonucu olarak ebeveynlere bağımlılık süresi uzadı. Sosyal beceriler daha karmaşık hâle geldi, dil daha çok gelişti ve kullanılan aletler daha ayrıntılı hâle geldi. Bu durum, işbirliğinin artmasına ve düşünsel gelişime katkıda bulundu. Modern insanların (Homo sapiens) yaklaşık 200.000 yıl veya daha öncesinde Afrika'da ortaya çıktığı düşünülmektedir. En eski fosiller yaklaşık 160.000 yıl öncesine kadar uzanmaktadır.
Maneviyat belirtileri gösteren ilk insanlar Neandertallerdir (genellikle nesli tükenmiş ayrı bir insan türü olarak sınıflandırılırlar). Neandertaller, ölülerini genellikle yanına hiçbir yiyecek ya da alet koymadan gömüyorlardı. Bununla birlikte, erken Cro-Magnon mağara resimleri (muhtemelen büyüsel veya dinî öneme sahip) gibi daha karmaşık inançlara dair kanıtlara günümüzden 32.000 yıl öncesine kadar rastlanılmadı. Cro-Magnonlar geriye Willendorf Venüsü gibi muhtemelen dinî inancı simgeleyen taş heykelcikler de bırakmıştır. Homo sapiens, 11.000 yıl önce ayak basılmamış kıtaların sonuncusu olan Güney Amerika'nın güney ucuna ulaşmıştı (MS 1820'ye kadar keşfedilmemiş olan Antarktika hariç). Alet kullanımı ve iletişim gelişmeye devam ederken, kişilerarası ilişkiler daha karmaşık hâle geldi.
Fanerozoyik > İnsanın evrimi > Son olaylar

Ana madde: Yakın Çağ
Ayrıca bakınız: Modernite ve Gelecek
1900 yılına kadar insanlığın geliştirdiği teknolojilere rağmen, 1900'den sonraki yıllarda o zamana kadar tarihte kaydedilen gelişimin tamamından daha fazla ilerleme görüldü. Bu yüzyıldaki gelişmelere uçaklar, roketler, antibiyotikler, nükleer silahlar, bilgisayarlar, genetik mühendisliği ve nanoteknoloji gibi araç ve teknolojiler örnek verilebilir. İletişim ve ulaşım teknolojisindeki gelişmelerin teşvik ettiği ekonomik küreselleşme, dünyanın birçok yerinde günlük yaşamı etkiledi. Demokrasi, kapitalizm ve çevrecilik gibi kültürel ve kurumsal modellerin etkisi arttı. Hastalık, savaş, yoksulluk gibi sorunlar dünya çapında azalırken, insan kaynaklı iklim değişikliği, çevre ve su kirliliği gibi sorunlar dünya nüfusunun artmasıyla yoğunlaştı.
1957'de Sovyetler Birliği ilk yapay uyduyu Dünya yörüngesine fırlattı ve kısa bir süre sonra Yuri Gagarin uzaya çıkan ilk insan oldu. Neil Armstrong, Ay'a ilk ayak basan kişi oldu. Güneş Sistemi'nde bilinen tüm gezegenlere insansız sondalar gönderildi ve bunlardan bazıları (Voyager uzay araçları gibi) Güneş Sistemi'nin dışına çıktı. On beşten fazla ülkeyi temsil eden beş uzay ajansı, Uluslararası Uzay İstasyonu'nu inşa etmek için birlikte çalıştı. 2000 yılından beri istasyon ile uzayda sürekli bir insan varlığı olmuştur. World Wide Web, 1990'larda günlük yaşamın bir parçası hâline geldi ve o zamandan beri gelişmiş dünyada "vazgeçilmez" bir bilgi kaynağıdır.
2024 F1 Academy sezonu

F1 Academy'nin 2024 sezonu, motor yarışı serisinin ikinci sezonudur. 3 kıtada 14 yarış gerçekleştirildi.
2024 F1 Academy Şampiyonası, Kadın motorsporlarına destek amaçlı düzenlenen serinin ikinci sezonudur.
|-
| Takımlar | No>  | Sürücü isimleri | Desteklenen takım | Yarışlar | Ref>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Rodin Motorsport | 3 |  Lola Lovinfosse | — | 1-5 |  |
|  Rodin Motorsport | 9 |  Abbi Pulling |  Alpine | 1-5 |  |
|  Rodin Motorsport | 17 |  Jessica Edgar | — | 1-5 |  |
|  MP Motorsport | 7 |  Emely de Heus | —> | 1-5 |  |
|  MP Motorsport | 8 |  Hamda Al Qubaisi |  Red Bull Racing | 1-5 |  |
|  MP Motorsport | 88 |  Amna Al Qubaisi |  RB | 1-5 |  |
|  Campos Racing | 14 |  Chloe Chambers |  Haas | 1-5 |  |
|  Campos Racing | 15 |  Carrie Schreiner |  Sauber | 1-5 |  |
|  Campos Racing | 30 |  Nerea Martí | — | 1-5 |  |
|  ART Grand Prix | 16 |  Bianca Bustamante |  McLaren | 1-5 |  |
|  ART Grand Prix | 22 |  Aurelia Nobels | — | 1-5 |  |
|  ART Grand Prix | 57 |  Lia Block |  Williams | 1-5 |  |
|  Prema Racing | 19 |  Tina Hausmann |  Aston Martin | 1-5 |  |
|  Prema Racing | 28 |  Doriane Pin |  Mercedes | 1-5 |  |
|  Prema Racing | 64 |  Maya Weug |  Ferrari | 1-5 |  |
Wildcard sürücüleri
|  Prema Racing | 4 |  Nina Gademan | — | 4 |  |
|  Prema Racing | 5 |  Ella Lloyd | — | 5 |  |
|  Prema Racing | 18 |  Reema Juffali | — | 1 |  |
|  Prema Racing | 77 |  Courtney Crone | — | 2 |  |
Kaynak:
Fenilalanin

| --- | --- |

Adlandırmalar
IUPAC adıPhenylalanine  L-Fenilalanin (sol)   D-Fenilalanin (sağ)
Tanımlayıcılar
CAS numarası: 63-91-2
3D model (JSmol): Etkileşimli görüntü
ChemSpider: 5910
ECHA InfoCard: 100.000.517 
PubChem CID: 6140
CompTox Bilgi Panosu (EPA): DTXSID4040763 
 InChI InChI=1/C9H11NO2/c10-8(9(11)12)6-7-4-2-1-3-5-7/h1-5,8H,6,10H2,(H,11,12)/t8-/m0/s1 
 SMILES OC(=O)C1CCCN1 
Özellikler
Molekül formülü: C9H11NO2
Molekül kütlesi: 165,19 g·mol−1
Görünüm: Renksiz, katı, yaprak ya da çivi şeklinde.
Yoğunluk: 1,35–1,38 g·cm−3 (25 °C)
Erime noktası: 283–284 °C
Çözünürlük (su içinde): Suda kötü çözülür. (27 g·l−1 bei 20 °C)
Tehlikeler
Güvenlik bilgi formu (SDS): ICSC 1507
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). 
Bilgi kutusu kaynakları
Fenilalanin (Phe, F) beslenme açısından zaruri bir alfa-aminoasittir. Fenilalanin doğada enantiomerik (moleküllerin aynada yansıması olan optik izomeri) iki formda bulunabilir, D- ve L-fenilalanin. Yan zinciri bir benzil grubundan oluşmaktadır. Bu aminoasitin fenilalanin olarak adlandırılmasının nedeni, kimyasal yapısının, alanındaki hidrojenlerden birisinin fenil grubuyla değiştirilmesiyle olusturulmasıdır. Fenil grubundan ötürü, fenil alanin aromatik bir bileşiktir. Oda sıcaklığında beyaz ve toz şeklinde bir fiziksel bir hâli vardır.
Bu yazıda ya da bilimsel makalelerde Fenilalanin L- ya da D olarak hiçbir ön ek almayarak sadece Fenilalanin diye bahsedilmişse, burada bahsi geçen L- Fenilalanin'dir.
Doğada Bulunuşu

Fenilalanin protein ve peptitlerin yapı taşlarından biridir ve insanlar için esansiyel (yaşamsal, zorunlu) olarak adlandırılan amino asitler grubuna girmektedirler. Bu yüzden insandaki protein biyosentezinde aksaklıkların çıkmasını engellemek için besinlerle beraber yeterli miktarda vücuda alınmalıdır.
Diyette en iyi fenilalanin kaynakları yumurta, tavuk eti, karaciğer, sığır eti, süt ve soyadır. Diğer kaynaklar ise ıspanak, yapraklı sebzeler, tofu, amarant ve acı bakladır.
2025 Formula 2 sezonu

| --- | --- |
 2025 FIA  Formula 2 Şampiyonası sezonu

Önceki: 2024: Sonraki: 2026
Pilotlar • Pistler • Yarışlar
2025 FIA Formula 2 Şampiyonası, Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) tarafından onaylanmış, Formula 2 arabaları için bir motor yarışları şampiyonasıdır.
Giriş

| Takımlar | Araçlar | Sürücü adı | Yarışlar |
| --- | --- | --- | --- |
|  Invicta Racing | 1 |  Leonardo Fornaroli | 1 |
|  Invicta Racing | 2 |  Roman Staněk | 1 |
|  Campos Racing | 3 |  Pepe Martí | 1 |
|  Campos Racing | 4 |  Arvid Lindblad | 1 |
|  MP Motorsport | 5 |  Oliver Goethe | 1 |
|  MP Motorsport | 6 |  Richard Verschoor | 1 |
|  Hitech TGR | 7 |  Luke Browning | 1 |
|  Hitech TGR | 8 |  Dino Beganovic | 1 |
|  Prema Racing | 9 |  Sebastián Montoya | 1 |
|  Prema Racing | 10 |  Gabriele Minì | 1 |
|  DAMS Lucas Oil | 11 |  Jak Crawford | 1 |
|  DAMS Lucas Oil | 12 |  Kush Maini | 1 |
|  ART Grand Prix | 14 |  Victor Martins | 1 |
|  ART Grand Prix | 15 |  Ritomo Miyata | 1 |
|  Rodin Motorsport | 16 |  Amaury Cordeel | 1 |
|  Rodin Motorsport | 17 |  Alex Dunne | 1 |
|  AIX Racing | 20 |  Joshua Dürksen | 1 |
|  AIX Racing | 21 |  Cian Shields | 1 |
|  Trident | 22 |  Sami Meguetounif | 1 |
|  Trident | 23 |  Max Esterson | 1 |
|  Van Amersfoort Racing | 24 |  John Bennett | 1 |
|  Van Amersfoort Racing | 25 |  Rafael Villagómez | 1 |
Türkiye'de posta kodları

2-haneli posta kodu alanları, Türkiye, (posta kodlarının ilk iki kodlarından tanımlanmıştır)
Türkiye'de posta kodları, 5 hanelidir, ilk iki hanesi Trafik plaka kodlarından, kalanı ilin ilçesindeki yeri gösterir.
Adana'nın ilçeleri

Adana iline bağlı 15 ilçe bulunmaktadır.
Merkez ilçeler:
Çukurova
Karaisalı
Sarıçam
Seyhan
Yüreğir
Diğer ilçeler:
Aladağ
Ceyhan
Feke
İmamoğlu
Karaisalı
Karataş
Kozan
Pozantı
Saimbeyli
Tufanbeyli
Yumurtalık
Kaymakamlar

Görevde olan vali ve kaymakamlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. (Ekim 2024)
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Görevdeki Vali ve Kaymakamlar

| İlçe | İlçe | Vali-Kaymakam | Vali-Kaymakam | Vali-Kaymakam | Vali-Kaymakam | Vali-Kaymakam |

| Adı | Sınıfı | Adı |  | Atanma | Diploması | Önceki görevi |
| Vali | 1 | Yavuz Selim KÖŞGER | 1964-Konya | Ağu.2023/376 | Ankara Ü.-SBF | İzmir Valisi |
| Aladağ | 6 | Hasan Ali KURT | 1990-Hekimhan | 19 Eylül 2023 | Akdeniz  -İİBF-İktisat | Hanönü Kaym.V. |
| Ceyhan | 1 | Ramazan KURTYEMEZ | 1976-Denizli Çameli | Ocak 2024/17 | İstanbul Ü.-Hukuk | Akçaabat Kaym. |
| Çukurova | 1 | Hüseyin TEKIN | 1981-Turhal | Ağu.2023/388 | KTÜ-İİBF | Strateji Gel.Dai Bşk |
| Feke | 5 | Feyza YILMAZ | 1995-Edremit | 21 Ekim 2024 | İst.Ü.-SBF-SB ve Kamu Y. | Van Vali Yrd.V. |
| İmamoğlu | 3 | Osman ŞAHIN | 1992-Burdur | Ağu.2023/388 | Akdeniz Ü.-İİBF-Kamu  Y. | Tunceli Vali  Yard. |
| Karaisalı | 4 | Eda SEL GÜDEK |  | 19 Tem. 24 | İst.Ü.-SBF-SB ve Kamu Y. | Kurucaşile K.V. |
| Karataş | 4 | Necati AKTAN |  | Ocak 2024/17 | Ankara SBF | Osmaniye Kaym A. |
| Kozan | 2 | Bahattin Alp ARSLANKÖYLÜ | 1978-Mersin | Ağu.2022/392 | Gazi Ü. | Simav kaymakamı |
| Pozantı | 4 | Ekrem GÜDEK | ..-Ünye | 6 Mayıs 2024 |  | Kırıkhan Koor.K. |
| Saimbeyli | 6 | Emre AÇAR | 1999-Yığılca | 6 Mayıs 2024 | Kocaeli Ü.-Hukuk | Adıyaman Koor.K. |
| Sarıçam | 1 | Murtaza DAYANÇ | 1977-Osmaniye | Ocak 2024/17 | Selçuk  Ü.-İİBF-U.İlişkiler | Turhal Kaymakamı |
| Seyhan | 1 | Ekrem İNCİ | 1964-Ankara | Ağu.2023/388 | İstanbul Ü.-SBF-Kamu Y. | Selçuk Kaymakamı |
| Tufanbeyli | 6 | Abdullah Cemil CAN | 1993-İngiltere | 6 Mayıs 2024 | Erciyes  Ü.-İİBF-İktisat | K.maraş Koor.K. |
| Yumurtalık | 3 | Adil NAS |  | Ağu.2022/392 |  | Sivas Vali Yard. |
| Yüreğir | 1 | Mehmet AKSU | 1985-Diyarbakır | Ağu.2023/388 | Mersin Ü.-Kamu  Y. | İmamoğlu  Kaym. |
Belediyeler > Belediye Başkanları

31 Mart 2024 Yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan Büyükşehir ve ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Mart 2024 Seçimlerine göre Belediye Başkanları

İlçe: Belediye Başkanı

| Adı | Adı | Partisi | Oy oranı % | Doğum | Diploması |
| Büyükşehir  B.B. | Zeydan Karalar | CHP | 46,57 | 1958-Adana | Çukurova Ü-Makine Müh. |
| Aladağ | Kemal Özdemir | CHP | 48,51 | 1981-Aladağ | Lise |
| Ceyhan | Kadir  Aydar | CHP | 45,66 | 1988-Ceyhan | 4 Fakülte |
| Çukurova | Emrah Kozay | CHP | 52,84 | 1982-Seyhan | Yakın Doğu-Hukuk |
| Feke | Cömert Özen | YRP | 36,26 |  |  |
| İmamoğlu | Kasım Karaköse | CHP | 47,96 | 1974-İmamoğlu | İmamoğlu Lisesi |
| Karaisalı | Bekir Şimşek | MHP | 44,76 | 1976-Karaisalı | Anadolu Ünv.-İşletme |
| Karataş | Ali Bedrettin  Karataş | CHP | 50,34 | 1968-Karataş | Çukurova-İnş.Müh. |
| Kozan | Mustafa Atlı | MHP | 28,05 | 1974-Feke | 9 Eylül-İİBF |
| Pozantı | Ali Avan | MHP | 38,40 | 1983-Adana | Niğde Ünv.-Turizm |
| Saimbeyli | Mahmut Dal | Bağz. | 23,72 | 1971-Saibeyli | Gaziantep Ü. MYO İnşaat |
| Sarıçam | Bilal Uludağ | MHP | 40,48 | 1970-İmamoğlu | İstanbul-Hukuk |
| Seyhan | Oya Tekin | CHP | 41,51 | 1966-Mersin | İst.-Hukuk/Mersin (YL) |
| Tufanbeyli | Ahmet Aktürk | CHP | 50,37 | 1966-Tufanbeyli | Çukurova-Ziraat |
| Yumurtalık | Erdinç Altıok | CHP | 40,91 | 1969-Adana |  |
| Yüreğir | Ali Demirçalı | CHP | 40,70 | 1965-Elazığ | Lise |
Belediyeler > Belediye Meclisleri

Büyükşehir Belediye Meclisi, ilçelerin meclis üyelerinin bir kısmından oluşur. Bu sayılar genel toplama eklenmez. İlçe belediye başkanları ve seçecekleri kontenjan adayları, büyükşehir meclisinin bir kısmını oluşturur. Diğerleri ilçe nüfusu ve partinin aldığı oy oranına göre belirlenir.
Adana Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 79, İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 327'dir.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Belediye meclisleri üye sayıları (31 Mart 2019)

| Yer | Başkanın  Partisi | İlçe Belediye Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | İlçe Belediye Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | İlçe Belediye Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | İlçe Belediye Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | İlçe Belediye Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | İlçe Belediye Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | İlçe Belediye Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | İlçe Belediye Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | Büyükşehir Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | Büyükşehir Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | Büyükşehir Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | Büyükşehir Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | Büyükşehir Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı | Büyükşehir Meclisinin Partilare Göre Üye Sayısı |
| Yer | Başkanın  Partisi |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| SAADET | BBP | CHP | AK Parti | DP | MHP | İYİ | Toplam | SAADET | CHP | AK Parti | MHP | İYİ | Toplam |  |  |
| Büyükşehir | CHP | 2 |  | 23 | 17 |  | 35 | 2 | 79 |  | 1 |  |  |  | 1 |
| Aladağ | AK Parti |  |  |  | 7 |  |  | 4 | 11 |  |  | 3 |  |  | 3 |
| Ceyhan | CHP |  |  | 18 | 13 |  |  |  | 31 |  | 4 | 3 |  |  | 7 |
| Çukurova | CHP |  |  | 25 |  |  | 12 |  | 37 |  | 6 |  | 2 |  | 8 |
| Feke | MHP |  | 1 |  |  |  | 10 |  | 11 |  |  |  | 3 |  | 3 |
| İmamoğlu | CHP |  |  | 6 |  | 1 | 8 |  | 15 |  | 2 |  | 3 |  | 5 |
| Karaisalı | MHP |  |  |  |  |  | 13 | 2 | 15 |  |  |  | 4 |  | 4 |
| Karataş | MHP |  |  | 6 |  |  | 9 |  | 15 |  | 1 |  | 3 |  | 4 |
| Kozan | SAADET | 5 |  |  |  |  | 20 | 6 | 31 | 2 |  |  | 4 | 1 | 7 |
| Pozantı | MHP |  |  | 4 |  |  | 11 |  | 15 |  |  |  | 4 |  | 4 |
| Saimbeyli | MHP |  | 1 |  |  |  | 9 | 1 | 11 |  |  |  | 3 |  | 3 |
| Sarıçam | MHP |  |  |  |  |  | 23 | 8 | 31 |  |  |  | 6 | 1 | 7 |
| Seyhan | CHP |  |  | 29 | 16 |  |  |  | 45 |  | 6 | 3 |  |  | 9 |
| Tufanbeyli | AK Parti |  |  | 5 | 6 |  |  |  | 11 |  |  | 3 |  |  | 3 |
| Yumurtalık | MHP |  |  | 5 |  |  | 6 |  | 11 |  |  |  | 3 |  | 3 |
| Yüreğir | AK Parti |  |  | 16 | 21 |  |  |  | 37 | 0 | 3 | 5 | 0 | 0 | 8 |

| Toplam |  | 5 | 2 | 114 | 63 | 1 | 121 | 21 | 327 | 2 | 23 | 17 | 35 | 2 | 79 |
Nüfus

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 6 Şubat 2025 verileri)
Adana İl Nüfusu: 2.280.484'dir (2024 sonu). İlin yüzölçümü 13.844 km2'dir. İlde km2'ye 165 kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe: 1772 kişi ile Seyhan'dır) İlde yıllık nüfus  % 0,45 oranında artmıştır. 6 Şubat 2025 TÜİK verilerine göre 15 ilçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 831 mahalle bulunmaktadır. Nüfus en çok artan ilçe: Sarıçam (%6,33), nüfusu en çok azalan ilçe: Feke (-%6,87)
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
2024 yılı sonunda Adana ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri

| İlçe | Nüfus 2023 | Nüfus 2024 | Fark | Değişim % | Mah.Say. | Alanı  km2 | Yoğunluk |
| Aladağ | 16.954 | 16.190 | -764 | -4,51 | 31 | 1340 | 12 |
| Ceyhan | 156.610 | 155.965 | -645 | -0,41 | 112 | 1426 | 109 |
| Çukurova | 374.205 | 378.650 | 4.445 | 1,19 | 27 | 250 | 1515 |
| Feke | 17.304 | 16.116 | -1.188 | -6,87 | 48 | 1218 | 13 |
| İmamoğlu | 27.341 | 27.071 | -270 | -0,99 | 27 | 445 | 61 |
| Karaisalı | 23.105 | 22.997 | -108 | -0,47 | 62 | 1165 | 20 |
| Karataş | 25.245 | 24.304 | -941 | -3,73 | 43 | 862 | 28 |
| Kozan | 132.642 | 132.911 | 269 | 0,20 | 103 | 1903 | 70 |
| Pozantı | 20.733 | 20.235 | -498 | -2,40 | 21 | 899 | 23 |
| Saimbeyli | 13.857 | 13.451 | -406 | -2,93 | 28 | 989 | 14 |
| Sarıçam | 236.298 | 251.259 | 14.961 | 6,33 | 69 | 770 | 326 |
| Seyhan | 787.771 | 786.931 | -840 | -0,11 | 96 | 444 | 1772 |
| Tufanbeyli | 17.258 | 16.524 | -734 | -4,25 | 33 | 851 | 19 |
| Yumurtalık | 18.630 | 17.970 | -660 | -3,54 | 24 | 447 | 40 |
| Yüreğir | 402.345 | 399.910 | -2.435 | -0,61 | 107 | 835 | 479 |

| Adana | 2.270.298 | 2.280.484 | 10.186 | 0,45 | 831 | 13844 | 165 |