Asya çitası
Dağılım ve yaşam alanı > Eski yaşam aralığı

Asya çitası bir zamanlar Arap Yarımadası ve Yakın Doğu'dan İran, Kafkasya, Orta Asya, Afganistan ve Pakistan'dan Hindistan'a kadar uzanmaktaydı.
Türkiye'deki nüfus, 19. yüzyılda zaten tükenmişti. Irak'ta çita 1926'da Basra'nın batısındaki çölde kaydedildi. Son kayıt 1991'de yayınlandı ve bu çita bir araba tarafından öldürüldü. Sina Yarımadası'nda, 1946'da iki çitanın görüldüğü bildirildi. Arap yarımadasında, kuzey ve güneydoğu sınırlarında görüldü ve 1974'ten önce hem Suudi Arabistan'da hem de Kuveyt'te rapor edildi. 1973'te Suudi Arabistan'ın kuzeyindeki Hail Bölgesi'nde iki çita öldürüldü.  Yemen'de bilinen son çita 1963 yılında Umman ile uluslararası sınırın yakınlarındaki Wadi Mitan'da görüldü. Umman'ın Zufar Dağları'nda, 1977'de Cibjat yakınlarında bir çita vuruldu.
Orta Asya'da, çitaların ve avlarının kontrolsüz avlanması, kış mevsiminin şiddetli geçmesi ve otlakların tarım için kullanılan alanlara dönüştürülmesi, nüfusun azalmasına katkıda bulundu. 20. yüzyılın başlarında Orta Asya'daki aralık önemli ölçüde azaldı. 1930'larda çitalar, Kazakistan ve Özbekistan'daki Ustyurt Yaylası ve Mangışlak Yarımadası ile Kopet Dağları'nın eteklerine ve Türkmenistan'ın güneyindeki İran ve Afganistan sınırındaki bir bölgeye hapsedildi. Tejen ve Murghab Nehirleri arasındaki bu bölgede bilinen son kayıt 1957'ye, Ustyurt platosunda Temmuz 1983'e ve Kopet Dağları'nda Kasım 1984'e kadar uzanmaktadır. Batız Devlet Tabiatı Koruma Alanı görevlileri, bu bölgede 2014 yılına kadar bir çita görmediler; İran ve Türkmenistan arasındaki sınır çitinin dağılıma engel olacağı düşünülmektedir.
Afganistan'daki pazarlarda, biri 1971'de ve diğeri 2006'da olmak üzere iki deri görüldü, ikincisi Samangan'dan rapor edildi.
Hindistan'da ise Rajputana, Pencap, Sind ve Ganj'ın güneyinde, Bengal'den Dekan Yaylası'nın kuzey kesimindeki bölgelerde görüldü. Ayrıca Kaimur Bölgesi, Darrah ve Racastan'ın diğer çöl bölgelerinde ve Gucerat ve Orta Hindistan'ın bazı bölgelerinde de mevcuttu. Ekber Şah, 16. yüzyılın ortalarında çitalarla tanıştı ve onları kara antilop, hint ceylanı ve dört boynuzlu antilobu yakalamak için kullandı. İddiaya göre saltanatı sırasında 1000 çitaya sahipti, ancak bu kadar çok hayvanın barınması ve her gün yeterli şekilde beslenmesi için gereken tesisin olmaması nedeniyle bu rakamın abartıldığı düşünülmektedir. Doğal ortamında annelerinden avlanma becerilerini zaten öğrenmiş olan yetişkin çitaların, kraliyet avlarına yardım etmek için tutsak edilmesi, Hindistan'daki türlerin popülasyonunun düşmesindeki bir başka önemli neden olduğu iddia edilmektedir, çünkü esir hayvanlarda birden çok yavrunun doğduğu yalnızca bir kayıt mevcuttur. 20. yüzyılın başlarında, vahşi Asya çitaları Hindistan'da o kadar enderdi ki, 1918 ile 1945 arasında, Hint prensler çeşitli hayvanları avlamak için Afrika'dan çita ithal ettiler. Hindistan'ın son çitalarından üç tanesi 1948'de Maharajah Ramanuj Pratap Singh Deo tarafından vuruldu. 1951'de Çatisgarh'ın kuzeybatısındaki Koriya bölgesinde bir dişi görüldü.
IUCN Kırmızı Listesinin 2015 güncellemesinde, Asya çitası Irak, Orta Asya, Afganistan, Pakistan ve Hindistan'da bölgesel olarak soyu tükenmiş olarak kabul edilmektedir.