stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Şefik Can
Hayatı

Şefik Can, 1908 yılında Erzurum'un Tebrizcik köyünde  doğdu. Babası, Erzurum'da müderrislik yapan Tevfîk Efendi, annesi ise Gülşen Hanım'dır. Şefik Can çok küçük yaşlarda Birinci Dünya savaşına ve Kurtuluş savaşına tanık olmuş, ayrıca savaşların getirmiş olduğu sıkıntı ve ıstıraplarla büyümüştür. 1914 yılında başlayan Birinci Dünya Savaşını tüm dehşetiyle yakından yaşayan bir çocuk olan Şefik Can, boşalan tüfek fişeklerinin mukavva kutusundan, kendisine okul çantası yaparak 1916 yılında, Sivas'ın Yıldızeli ilçesinde ilkokula başladı. Osmanlının son dönemlerinde, imparatorluğun çöküşünü, köklü bir kültürün yok oluşunu, yeni kurulan Cumhuriyetimizin doğum sancılarını birebir yaşayarak; yakın tarihimizin çok önemli bir tanığı oldu. İlkokulu bitirdikten sonra babasının arzusu üzerine, askeri okul sınavına girdi. Sınavı kazanarak, 1923-24 öğretim yılında Tokat Askerî Ortaokuluna başladı. Eğitimini tamamladıktan sonra Kuleli Askerî Lisesi'ni ve Harp Okulunu bitirdi. 1932 senesinde Haydarpaşa Askerî Veteriner Okulu'nda Ayniyat Muhasibi olarak göreve başladı. Dönemin popüler dergilerinden “Yeni Adam, Türk Sanatı, Bilgi Yurdu” gibi tanınmış kültür ve edebiyat dergilerine hikâye ve makaleler yazan Şefik Can, 1934 yılında Yeni Adam dergisinin açmış olduğu hikâye yarışmasına “Deli İsa” adlı hikâyeyle katılarak bu yarışmadan ödül aldı. Milli Savunma Bakanlığı'nın müsaade etmesi ile İstanbul Üniversitesi'nde imtihan vererek öğretmen oldu, Tâhir Olgun’un rehberliğinde stajını tamamladı. 1965'te emekli oluncaya kadar çeşitli okullarda Türkçe ve Edebiyat öğretmenliği yaptı.
Tâhir Olgun’dan aldığı feyz ve muhabbetle Mevlânâ ve onun öğretisine büyük hayranlık duymuş; ömrünü Mevlânâ’ya ve onun eserlerini anlamaya, anlatmaya adamıştır. Tâhir Olgun’dan almış olduğu “Mesnevî-hânlık” icâzetiyle yapmış olduğu mesnevî derslerini son nefesine kadar devam ettirmiştir. Mevlânâ ve eserleri üzerine yapmış olduğu çalışmalarından dolayı 2001 yılında yüksek hizmet ödülü almıştır. 23 Ocak 2005 tarihinde 95 yaşında ölmüştür. Konya'daki Üçler Mezarlığı’na defnedilmiştir.
Edebî hayatı

Şefik Can, çağının sosyal sıkıntısı ve insanların ihtiyaçları üzerine Mevlânâ ve eserlerine yönelmiştir. Hazırlamış olduğu eserleri gönlündeki ilahî aşkla harmanlayarak; ifadenin en basit, en berrak, en sanatsal şekliyle herkesin anlayabileceği ölçüde edebî bir üslupla hazırlamıştır. Çalışmalarında hassas bir mizaç, köklü bir kültür, sağlam bir dil, çok derin edebiyat ve tarih bilgisi, tasavvuf anlayışı ve dîvân edebiyatı hâkimiyeti göze çarpmaktadır.
Kendisi maddeden çok manâya önem vermiş, şöhretten ve gösterişten uzak durmuştur. Hayatının son demlerinde bile çalışmayı hiç bırakmayan, kendisini ilim ve irfana adayan bir gönül adamıdır. Mevlânâ’yı anlamak için harcadığı ömrünü ve kendini bir hiç olarak tanımlamıştır. Şefik Can, anlatmanın yanı sıra Mevlânâ öğretisini hayatına en iyi şekilde geçiren engin şahsiyetlerdendir. Mevlânâ’ya gönül verişini "On bin ciltlik bir kütüphane kurdum. Bu arada Eski Yunan ve Latin edebiyatına gönül vermiştim. Hatta bir de Klasik Yunan Mitolojisi kitabı yazdım. Bütün bunları anlatmaktaki maksadım, Mevlânâ’ya körü körüne bağlanmadım; bütün dünya edebiyatını okudum araştırdım, hepsinin üzerinde çalıştım. Sonunda bütün bunların hepsi Mevlânâ’nın eserlerinin yanında bana çok boş ve lüzumsuz geldi.” sözleriyle açıklar. Kendisi yine kültürün, şiirin, dini, îmânı, mezhebi olmaz diyerek hiçbir şekilde düşünce ayrımı yapmamıştır.
Arapça ve Farsçayı küçük yaşta babasından öğrenmiş; üstüne İngilizce ve Fransızcayı da öğrenen Şefik Can, bununla da kalmayıp kendi kendine öğrendiği Rusçaya gramer yazmıştır. Bu eser henüz yayımlanmamıştır. Eğitiminin ilk safhasını babası Tevfik Efendi'den almıştır. Babası daha çocukluk yaşlarında Şefik Can'a Şeyh Sadi'den, Hâfız'dan beyitler ezberletmiş. Hayatında önemli bir yere sahip olan Tâhir Olgun'u da ilk kez babasından duymuş, daha sonraki dönemlerde ise eğitiminin önemli bir kısmını Tâhir Olgun'la tamamlamıştır.
Eserleri

Mevlânâ ve Eflatun: Konya İleri Matbaası 1965 (İkinci basım, Gelenek Yayınları, 2004)
Klasik Yunan Mitolojisi İnkılap Yayınevi, 1970
Mevlânâ Rubailer, Kültür Bakanlığı, 1991
Mevlânâ Hayatı Şahsiyeti Fikirleri, Ötüken Yayınevi, 1995
Konularına Göre Açıklamalı Mesnevî Tercümesi Ötüken Yayınları, 1997
Dîvân-ı Kebîr Seçmeler Ötüken Yayınları, 1999
Tâhirü'l Mevlevî'nin vefâtı dolayısı ile şerh edemediği Mesnevî'nin 5 ve 6.ciltlerinin şerhi, Şâmil Yayınevi 2000
Cevâhir-î Mesnevîyye, Ötüken Yayınevi, 2001
Güldeste- Erzurumlu İbrahim Hakkı Hz.lerinin Hz. Mevlânâ'dan seçtiği 50 şiir asılları ile birlikte Konya Büyükşehir Belediyesi Yayınları, 2001
Mesnevî Hikâyeleri, Ötüken Yayınevi, 2003
Mevlânâ Hayatı Şahsiyeti Fikirleri, İngilizce çevirisi, Işık Yayınları 2004
Kuzey Karolina Bayrağı

| --- | --- |


Kullanan(lar): Kuzey Karolina
Kabul tarihi: 9 Mart 1885
Oran: 2:3
Tasarlayan: William G. Browne, Johnston Jones
Kuzey Karolina eyalet bayrağı, genellikle Kuzey Karolina bayrağı, N.C. bayrağı veya Kuzey Yıldızı olarak adlandırılan, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kuzey Karolina eyaletinin resmi bayrağıdır.
ABD Bayrağı ile Kuzey Karolina Bayrağı
Tarihçesi > İlk Bayrak (1861–1885)

Kuzey Karolina, 1861'de eyalet anayasasını değiştirmek için toplanan kongreye kadar resmi bir eyalet bayrağına sahip değildi. Bu kongrede delegeler, Amerika Konfedere Devletleri'ne katılmaya karar verdi ve bir bayrak tasarlamak için bir komite oluşturdu. Hazırlanan bayrak, 22 Haziran 1861'de kongre tarafından onaylandı.
Bayrak, ortasında beyaz bir yıldız bulunan kırmızı bir alan içeriyordu. Yıldızın üstünde "20 Mayıs 1775" tarihi yazıyordu. Bu tarih, tartışmalı Mecklenburg Bağımsızlık Bildirgesi'nin ilan edildiği gün olarak kabul edilmiştir. Yıldızın altında yarım daire biçiminde "20 Mayıs 1861" tarihi yer alıyordu. Bu tarih ise Kuzey Karolina’nın Birlik’ten ayrılma kararını aldığı günü simgeliyordu. Bayrak ayrıca eşit genişlikte mavi ve beyaz olmak üzere iki yatay şerit içeriyordu. Tasarım, Raleigh'li sanatçı William G. Browne tarafından önerilen bir modele benziyordu.
Amerikan İç Savaşı sırasında, ayrılıkçı liderler Mecklenburg Bildirgesi’ni büyük bir saygıyla anarak, bu tarihi eyaletin Konfederasyon’a katılımı ile ilişkilendirmeye çalıştılar. Konfederasyon lideri Jefferson Davis, Eylül 1864'te Charlotte kentinde yaptığı bir konuşmada, "Bu bölgenin insanları, Britanya otoritesine karşı çıkan ve kendilerini özgür ilan eden ilk kişilerdi" diyerek, Konfederasyon'un savaş çabalarını desteklemeleri için halka çağrıda bulundu.
Tarihçesi > İkinci Bayrak (1885–Günümüz) > 1885 Bayrak Yasası

Kuzey Carolina'nın eski bir Konfederasyon askeri ve 1877-1888 yılları arasında eyaletin genelkurmay başkanı olan Johnston Jones, eyalet meclisine 22 Haziran 1861'de kabul edilen bayrağın yerine yeni bir bayrak getirilmesi için bir yasa tasarısı sundu. Mart 1885'te kabul edilen bu yasa ile eski bayrağın kırmızı alanı maviye dönüştürüldü. Bu bayrak, Kuzey Carolina'nın Amerika Birleşik Devletleri'nin bir parçası olarak resmi şekilde temsil edildiği ilk ve tek bayrak oldu.
Kuzey Carolina Eyalet Bayrağı, 1885 yılında Kuzey Carolina Genel Meclisi tarafından bir yasa ile kabul edildi. Bayrağın tanımı, Genel Statü 144-1’de şu şekilde belirtilmiştir:
Kuzey Carolina Bayrağının Tanımı (1885 Yasası)
Kuzey Carolina bayrağı, ortasında beyaz bir yıldız bulunan mavi bir birlik alanından oluşur. Yıldızın sol tarafında altın yaldızlı harflerle "N", sağ tarafında ise "C" harfi bulunur. Bu dairenin çapı, birlik alanının genişliğinin üçte biri kadar olmalıdır.
Bayrağın dalgalanan kısmı, eşit genişlikte iki yatay şeritten oluşur: Üst şerit kırmızı, alt şerit beyazdır. Yatay şeritlerin uzunluğu, birlik alanının dikey uzunluğuna eşit olmalıdır. Bayrağın toplam uzunluğu, genişliğinin üçte biri kadar daha fazla olmalıdır.
Birlik alanının merkezinde bulunan yıldızın üst kısmında, altın yaldızlı ve yarım daire şeklinde bir şerit yer alır. Bu şerit üzerinde siyah harflerle "May 20th 1775" (20 Mayıs 1775) yazılıdır. Yıldızın altında ise benzer bir şerit bulunur ve üzerinde siyah harflerle "April 12th 1776" (12 Nisan 1776) yazılıdır.
Tarihçesi > 1991 Kuzey Carolina Bayrağı Değişikliği

24 Haziran 1991'de, Kuzey Carolina Senatosu tarafından kabul edilen bir yasa ile eyalet bayrağının resmi oranları değiştirildi.
1861-1865 yıllarında kullanılan bayrak
1885-1991 yılları arası kullanılan bayrak
1991'den beri kullanılan bayrak
Ali Uyandıran

| Ali Uyandıran |
| --- | --- |
Doğum: 20 Kasım 1946 (78 yaşında) Bursa, Türkiye
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1970-günümüz

Ali Uyandıran (d. 20 Kasım 1946, Bursa), Türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusudur.
Hayatı

Hukuk Fakültesi mezunu olan Ali Uyandıran, LCC Tiyatro kurslarını bitirdikten sonra, Bakırköy Halkevinde "Hamlet 70" oyunuyla profesyonelliğe adım attı (1970). Dostlar Tiyatrosu gibi topluluklarda çalıştı. Selamsız Bandosu filmindeki bando şefi rolüyle çizdiği başarılı karakterden sonra, Bizimkiler dizisindeki Almancı ailenin oğlu "Dummkopf Halis" rolüyle zirveye ulaştı.
Sanatçı Çasod üyesidir. Ezginin Günlüğü grubunun Ebruli şarkısının klibinde de oynamıştır.
Tiyatro oyunları

Karmakarışık : Ray Cooney - Donkişot Tiyatro (2007)
Buluşma : Terry Johnson - Dostlar Tiyatrosu (2004)
El Kapısı (Bilgesu Erenus)
403. Kilometre: (İsmet Küntay)
Hitler Rejiminin Korku ve Sefaleti: (Bertolt Brecht)
Filmografisi

1971: Çılgın Yenge
1972: Sahtekar
1987: Selamsız Bandosu
1988: Bir Tren Yolculuğu
1989: Ayaşlı ve Kiracıları
1989: Bizimkiler (Halis / Barmen Şeref)
1989: Can Şenliği
1990: Devlerin Ölümü
1990: Bütün Kapılar Kapalıydı
1990: İz Peşinde (Albert Yaşar)
1991: Ölürayak
1991: İlk Aşk
1992: Ada'da Son Gece
1992: Cazibe Hanımın Gündüz Düşleri
1993: Mavi Sürgün
1993: Yazlıkçılar
1994: Alnı Açık İki Kişi
1994: Aptallık Rekoru
1994: Babam Askerde
1994: Kılıbıklar
1994: Çılgın Yenge
1995: Düş, Gerçek, Bir de Sinema
1995: Oğlum Adam Olacak
1999: Duruşma
2000: Hayat Bazen Tatlıdır
2002: Lahmacun ve Pizza
2002: Rus Gelin
2003: Beybaba (Koltuk)
2003: Fişgittin Bey
2003: Keloğlan
2004: Canım Annem Komiser
2004: Halk Düşmanı
2004: Zor Adam
2004: Öteki Türkiye'de Bir Cumhurbaşkanı
2005: Memleket Hikayeleri (Eminem)
2005: Operasyon Cennet
2006: Yalancı Yarim
2006: İlk Aşk
2008: Kayıp Prenses
2008: Annem
2010: Küstüm Çiçeği
2011: Devrimden Sonra
2011: Muhteşem Yüzyıl
2012: Acayip Hikayeler
2013: 6 Mantı
2015: Pırdino (Antikacı Sadık)
2020: Gamonya: Hayaller Ülkesi
2021: Aykut Enişte 2
Ödüller

1993: Televizyon Yıldızı ödülü.
Cengiz Polatkan Magazin Yazarları ödülü
Liancourt Kayalıkları

| --- | --- |


Coğrafya
Koordinatlar: 37°14′30″K 131°52′00″D﻿ / ﻿37.24167°K 131.86667°D﻿ / 37.24167; 131.86667
Denizi: Japon Denizi
Ada sayısı: 90 (37 permanent land)
Yüzölçümü: &0000000000000000.1874500,18745 km2
Zirve: 169 metre 
Adadaki ülke(ler): Güney Kore Japonya
Demografi
Nüfus: &İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi..İfade hatası: Tanınmayan "support" kelimesi.2 + 43 support personnel (in rotation)
Etnik grup(lar): Güney Kore Silahlı Polisi
Liancourt Kayalıkları (Korece: 독도, Hanja: 獨島, Dokdo, Japonca: 竹島 Takeşima), Japon Denizi'nin batı kısmında bulunan kayalıklardır.
Japonya'ya göre, Şimane ili (島根県) Oki ilçesi Okinoşima belediyesi'ne bağlı olup Güney Kore'ye göre ise Gyeongsangbuk-do (경상북도, 慶尙北道) Ulleung ilçesi (울릉군,鬱陵郡) ne bağlıdır.
Kapı (film)

| --- | --- |

Yönetmen: Nihat Durak
Yapımcı: Önder Köse Filiz Üstün Durak
Senarist: Filiz Üstün Durak
Oyuncular: Kadir İnanır Vahide Perçin Timur Acar Erdal Beşikçioğlu Aybüke Pusat  Sermet Yeşil Nilay Erdönmez Özgün Çoban
Müzik: Güldiyar Tanrıdağlı
Görüntü yönetmeni: Eyüb Boz
Kurgu: Akın Denizli
Yapım şirketi: Durak Film TAFF Pictures
Dağıtıcı: CJ Entertainment Turkey
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Dram
Renk: Renkli
Yapım yılı: 2019
Çıkış tarih(ler)i: 12 Nisan 2019 (2019-04-12)
Süre: 110 dk.
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Kapı, Nihat Durak'ın 2019 yılında yönettiği dram filmidir.
Senaryosunu Filiz Üstün Durak'ın yazdığı film, Mardinli Süryani bir ailenin dramını konu alır. Mardin şehrini ve kaybolan Süryani kültürünü odağına alan bir filmin Mardin çekimleri Midyat ve Savur ilçeleri ile bir Süryani köyü olan Killit'te (Dereiçi) gerçekleşmiştir.
Film, başrol oyuncularından Kadir İnanır'ın 7 yıl aradan sonra çektiği ilk film idi. Vahide Perçin, Erdal Beşikçioğlu, Timur Acar ve Aybüke Pusat filmde başrolleri üstlenen diğer oyunculardır.
Konu

Ahşap ustası Yakup (Kadir İnanır) ve ailesi, yıllar önce Mardin'den Berlin'e göç etmiş bir Süryani ailesidir.  Bir gün, ailenin küçük bir kızının doğum gününü kutlarlarken Yakup'a bir telefon gelir. Gelen telefon, ailenin yirmi beş yıl önce kimliği belirsiz kimselerce öldürülen ve cesedi bulunamayan oğlu içindir. Yakup ve Şemsa (Vahide Perçin), kimlik tespiti için Mardin'e çağrılırlar. Bunun üzerine Yakup ile Şemsa  torunuları Nardin (Aybüke Pusat)  ile  Mardin'e gider, o vakte kadar kaybolduğuna inanmayı tercih ettikleri oğullarının ölümü ile yüzleşirler.
Yakup, eski evine gidince, oğlu ile beraber yaptıkları kapının yerinde olmadığını görür ve o kapıyı bulmak için Remzi (Timur Acar) ve Nardin ile beraber İstanbul'a kadar gitmek zorunda kalır. Tek isteği oğlunun yadigârı olan kapıyı bulup geri almaktır.
Oyuncu kadrosu ve karakterler

| Oyuncu | Karakter | Hakkında |
| --- | --- | --- |
| Kadir İnanır | Yakup |  |
| Vahide Perçin | Şemsa |  |
| Timur Acar | Remzi |  |
| Erdal Beşikçioğlu | Efrem |  |
| Aybüke Pusat | Nardin |  |
| Sermet Yeşil | Sain |  |
| Nilay Erdönmez | Asya |  |
| Özgün Çoban | Samuel |  |
| Reyhan Özdilek | Harran |  |
Engin Yüksel: 
| Sinan Helvacı | Musa |  |
Menderes Samancılar: 
Şerif Erol: 
Serhat Midyat:
Uşşaki Tarikatı

Uşşakilik ile karıştırılmamalıdır.
Uşşaki Tarikatı, İstanbul'un Kasımpaşa semtini merkez alarak faaliyet göstermiş bir tarikattır. Tarikatın önde gelen kişilerinden olan İbrahim İpek Çorumi'ye atıfla 'İpek Yolu' olarak da anılmıştır.
Tarikatın şeyhi olan ve "Fatih Nurullah" takma adını kullanan Eyüp Fatih Şağban'ın Sakarya’nın Akyazı ilçesinde bir kız çocuğuna cinsel istismarda bulunduğunun ortaya çıkması üzerine 2020 yılında tarikatın dergahları kapatıldı. Topluluk iki yıl sonra Balıkesir'de vakıf olarak yeniden yapılandırıldı.
Zaman zaman aynı adla anılan Uşşakilik tarikatından ayrı bir yapıdır.
Bilecik

Bu sayfa Bilecik ilinin şehir merkezini anlatmaktadır. İl için Bilecik (il) sayfasına bakınız.
| Bilecik |
| --- | --- |
Şehir
Kent ormanından Bilecik panoramaBilecik Saat KulesiBilecik Şeyh Edebali türbesi
 Bilecik'in Türkiye'deki konumu
Ülke: Türkiye
Bölge: Marmara Bölgesi
İl: Bilecik
İdare
 • Belediye Başkanı: Melek Mızrak Subaşı (CHP)
Yüzölçümü
 • Şehir: 841 km²
Rakım: 500 m
Nüfus (2024)
 • Şehir: 82.403
 • Kent: 70.920
 • Kırsal: 11,483
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 11000
Alan kodu: 228
Plaka kodu: 11
Resmî site Bilecik Belediyesi
Bilecik, Bilecik ilinin merkezi olan şehir. Türkiye'nin Marmara Bölgesi, Ege Bölgesi ve İç Anadolu Bölgesi kesişim noktalarında bulunmaktadır. Toplamda 8 ilçeden oluşmaktadır. En önemli ve büyük ilçelerinin başında Bozüyük gelmektedir.
Tarihçe

Günümüz yerleşimiyle ilgili bilgiler sınırlıdır. Şehrin 4 km güneybatısında yerleşimin M.Ö 3000'lere kadar uzandığı düşünülen Agrilion antik kenti bulunmaktadır. Günümüz yerleşimin Hamsu ve Debağhane dereleri arasındaki kayalık çıkıntıda Bizans döneminde Belekoma adıyla bilinen bir kale bulunmaktaydı. Belokome'nin Bizans'ın 12. yy sonlarında bu yöreye iskan ettiği Sırp veya Bulgar yerleşimlerinden biri olduğu ve adının Slavca telaffuz edildiği varsayılmalıdır. (Rumca ismin Bilecük yerine Türkçede *Vilegüme/Veligöme gibi bir şekil almış olması gerekirdi.) 13. yüzyılda Bizans'ın Selçuklularla mücadelesinde uç bölgesinde yer alan Bilecik, yüzyılın ortalarından itibaren tekfur idaresinde merkezden yarı bağımsız olarak yönetilmekteydi. Bilecik, 1299 yılında ani bir baskınla Osmanlı topraklarına katıldı. Bilecik'in ele geçirilmesiyle Osman Gazi burada bir mescid yaptırmış, ikinci oğlu Ali ve eşi Bala Hatun ile aynı zamanda eşinin babası olan Şeyh Edebali burada yaşamıştır. Şehir kalenin etrafında gelişim göstermekle birlikte, coğrafi yapıdan dolayı yeterli büyüme sağlanamamıştır. 16. yüzyılda 700 civarında küçük bir nüfusa sahip olan yerleşimin onda bir kadarını Hristiyan nüfus oluşturmaktaydı. 1649 yılındaki Avârız kayıtlarında Bilecik Ertuğrul Gazi vakıflarına ait bir kasaba olarak kaydedilmiştir. Bu dönemde yerleşim, dokuz Müslüman ve bir Hristiyan olmak üzere 10 mahalleden oluşmaktaydı. Coğrafi konumu nedeniyle tarım yapılamayan yerleşim, bu tarihlerde demir madenciliği ve ipek dokumacılığı yönüyle gelişmişti. Osmanlı idaresinde uzun süre Sultanönü sancağına bağlı bir kaza olarak görülen yerleşim, Tanzimat'tan sonra Hüdavendigâr eyaletine bağlı bir sancak oldu. II. Abdülhamid döneminde Ertuğrul sancağının merkez kazası Bilecik, Cumhuriyet'in ilk yıllarında vilâyet oldu. 1924 yılında vilâyetin adı Bilecik'e çevrildi.
Genel bilgiler

Bilecik ili, Marmara Bölgesi'nin güneydoğusunda; Marmara, Karadeniz, İç Anadolu Bölgesi ile Ege Bölgelerinin kesişim noktaları üzerinde yer alır. İlin bilinen en eski isimleri arasında Agrilion ve Belekoma vardır. Bilecik, Osmanlı İmparatorluğu'nun doğduğu topraklardadır. Her yıl Ertuğrul Gazi'yi Anma ve Söğüt Şenlikleri, Bilecik iline bağlı Söğüt'te yapılmaktadır. Bölgede zengin mermer ocakları mevcuttur. Sakarya ırmağının etrafında kurulan ve göletleri ve derelerinin zenginliği ile tanınan yöre antik çağlardan günümüze tarihin izlerini taşır. Şehirdeki Şeyh Edebali Türbesi, tüm Türkiye'den ziyaretçi almaktadır. Türk Kurtuluş Savaşı'na ait izler, Bilecik ilinin ilk yerleşim yeri olan Şeyh Edebali Türbesi'nin çevresinde hâlen görülebilir. Bunlara örnek olarak bir kısmı savaş sırasında yıkılmış olan minare gösterilebilir.
Mutfak
Dağ Eriği Ekşili Kesme Çorbası
Bıldırcın Kebabı
Nohutlu Mantı
Büzme vb. birçok yemek
Tarihçe > Tarih öncesi

Bilecik'te ilk yerleşim Anadolu'da Tunç Çağına geçiş sürecinde başlamıştır. Tarihi milattan önce 3000 yılına dayanır. Milattan önce Bilecik'te Tunç yapımı için kalay çıkarıldığı bilinmektedir.
Bilinen ilk isimleri Agrilion ve Belekoma'dır. Daha sonra Bilecik Bizans İmparatorluğu içine girmiştir. Doğu Roma döneminde Belekoma isimi ile bilinmekteydi. Bilecik o zaman kale-sur şehri idi.
Tarihçe > Antik çağ

Bu dönemde Bilecik Bitinya bölgesinin içinde yer alır. Burada MÖ 1950'lerde Trakya kavimlerinden Trakların kolu olan Thynlerler bulunmaktadır.
Daha sonra ise;
| --- | --- |
 1400-1200 Hititler  1200-676 Frigler  676-595 Kimmerler  595-546 Lidyalılar  546-334 Persler  334-326 Makedonyalılar:  326-297 Ara dönem  297-74 Bitinya Krallığı  74-395 Roma İmparatorluğu  395-1299 Bizans  673-678 Emevi  714-718 Abbasi
Tarihçe > Bizans dönemi

Roma İmparatorluğu Milattan sonra 395'te yıkılınca Bilecik, Bizans İmparatorluğu içinde kaldı. Bizans döneminde ise Belekoma kalesi inşa edilmiştir. Bizans dönemin de bazen Bilecik, Müslüman ülkelerin de eline geçmiştir. Bizans Döneminde tekfurlar tarafından yönetiliyordu.
Tarihçe > Selçuklular dönemi

Kayıların bir bölümü Ertuğrul Bey liderliği ile batıya doğru gelerek Söğüt ilçesi ve çevresinde ikamet etmeye başlamışlardır. Kayıların Söğüt ve çevresine yerleşmeleri 1230'lu yıllar olarak bilinmektedir. 1231 yılında İznik İmparatoru Selçuklu sınırına saldırmaya tenezzül edince Anadolu Selçuklular Sultanı I. Aleaddin Keykubat Bizans İmparatorluğuna karşı bir sefer düzenlemiş, Ertuğrul Bey ve beraberindekiler de bu sefere bir akıncı olarak katılmıştır. Selçuklu ve Bizans ordusu arasında Sultanönü mevkiinde meydana gelen savaşın sonucunda Bizans ordusu yenilmiş, Karacadağ ve Söğüt alanları Büyük Selçuklu Devleti'nin eline geçmişti. I. Aleaddin Keykubat Belekoma Tekfurunu vergiye bağladı. Savaşta önemli katkıları olan Ertuğrul Bey'e Söğüt'ü sahibi olarak, Domaniç'i de yaylak arazi olarak verdi.
Osmanlı kaynaklarına göre Ertuğrul Bey 1281 yılında ölmüştür. Ertuğrul Bey, Kayı Türklerinin önemli bir lideridir. Kayı boyu ise Osmanlı Devletinin kurucu bir kolu olmuştur. Söğüt'te bulunan bir 400 çadırlık uç beyliğinden Osmanlı Devleti doğmuştur.
Tarihçe > Osmanlılar dönemi

Ertuğrul Bey'in vefat etmesinden sonra Kayıların başına Osman Gazi geçti. Osman Gazi ve silah arkadaşlarının en önemli manevi destekçisi Şeyh Edebali idi.
Şeyh Edebali Kayı boyunun Ahilik teşkilatının önderiydi. Ahilik; tarım dahil bütün zanaat dallarında halkı, çalışanları teşvik eden, çalışanlara her türlü yardım elini uzatan bir örgüt anlayışıdır. Şeyh Edebali o sıralar medresesinin de bulunduğu Eskişehir şehrinin sınırları içinde bulunan İtburnu Köyünde yaşıyordu. Daha sonra medresesini sıra ile Söğüt ve oradan da Bilecik'e taşımıştır.
Osman Gazi 1286 yılında İnegöl civarlarında bulunan Hisarcık kalesini Bizanslılardan ele geçirdi. 1287 yılında İnegöl Tekfuru'nu Domaniç yakınlarındaki İkizce'de yenilgiye uğratmıştı.
Osman Gazi ve silah arkadaşlarının Bizans Tekfurları ile olan mücadelelerini takip eden Anadolu Selçuklular Sultanı III. Alaeddin Keykubat, bir ordu ile Karacahisar Kalesi önüne kadar geldi. Osman Bey ve beraberindekiler ile birleşerek Bizans İmparatorluğunun sahip olduğu bu kaleyi kuşattı. Kuşatma sürerken Selçuklu Sultanı III. Alaeddin Keykubat; Osman Bey'e bir sancak ve gümüş takımlı bir at göndererek Söğüt ve Eskişehir'i de içinde bulunduran bu sancağı Osman Bey'e verdi. 1289 tarihinde Karacahisar'daki Rum kilisesini camiye çeviren Osman Bey ilk kez kendi adına hutbe okuttu. Bu olaylar Osmanlı Devleti'nin kuruluşunun temelleridir.
Bu tarihe kadar Bilecik henüz Osmanlılar tarafından fethedilmemişti. Bizanslılara ait bir kalekenti idi. Bilecik ve Yarhisar tekfurlarını vergiye bağlamıştı. Osman Bey 1299 yılında Belekoma kalesini ve peşinden Yarhisar kalesini Bizanslılardan ele geçirdi. Bilecik Osmanlı Beyliğine katılmış oldu.
Bilecik, I. Bayezid dönemine kadar Osmanlı egemenliğinde kalmış, 1402 yılında Ankara Muharebesi'nde Bayezid'in Timur'a mağlup olması sonucunda 2 ay Timurlular'ın hakimiyetine geçmiş ve Fetret Devrinden sonra Osmanlı sultanı Çelebi Mehmet tarafından geri alınmıştır.
Bilecik; Trakya ve Marmara bölgelerini İç, Güney ve Güneydoğu Anadolu bölgeleriyle Asya'ya bağlayan İstanbul-Bağdat Demiryolu yakınında kurulmuştur. Türklerin elinde değeri artmış ve Osman Gazi'nin fethettiği ilk önemli kale ve Şeyh Edebali Türbesi’nin buradadır.
Önceleri kale çevresinde yerleşik kent daha sonra Şeyh Edebali Türbesi, Orhan Gazi Camii ve yakınındaki medreseye doğru büyümeye başlamıştır. Çukurluk alandan geniş bir alanda yerleşme başlamıştır.
Tarihçe > Kurtuluş Savaşı dönemi

İstiklal Savaşında TBMM hükûmeti ile İstanbul hükûmeti arasında ortaya çıkan anlaşmazlıkları gidermek amacı ile İstanbul’daki Tevfik Paşa hükûmeti adına Dahiliye Nazırı Ahmet İzzet Paşa, Ankara Hükümeti ile bir görüşme yapmak istedi. Görüşmenin Bilecik Garı binasında yapılması kararlaştırıldı.
TBMM hükûmeti ile İstanbul hükûmeti heyetleri 5 Aralık 1920 günü Bilecik gar binasında bir araya geldiler. İstanbul Heyeti Ahmet İzzet Paşa, Salih Paşa,  Tarım Bakanı Kazım (Özalpl) Bey, Hukuk Danışmanı Münir (Ertegün) Bey ve Hoca Fatih Efendi’den oluşmuştu. Ankara heyetine ise Mustafa Kemal Paşa başkanlık etmişti. Heyete İsmet İnönü'de katılmıştı. Bilecik görüşmelerinde olumlu ve somut bir sonuç elde edilememiştir.
Yunan Ordusu 6 Ocak 1921 günü Bursa ve Uşak dolaylarından saldırıya geçti. 8 Ocak 1921 Bilecik hattına kadar geldi. Böylece Bilecik işgal edilmiş oldu.