Rabban Bar Sauma
Avrupa Elçisi

1287'de yaşlı Bar Sauma, Argun'dan Doğu Roma imparatoruna, Papa'ya ve Avrupalı krallara hediyeler ve mektuplar taşıyarak Avrupa yolculuğuna çıktı. Argun'un 1285 yılında Papa IV. gönderdiği bir başka "Nasturi" olan Isa Kelemechi'nin elçiliğini takip etti.
Rabban Bar Sauma, büyük bir asistan maiyeti ve 30 binek hayvanıyla birlikte seyahat etti. Yoldaşlar arasında Doğu Kilisesi Hristiyanı (archaon) Sabadinus; tercüman olarak yardımcı olan ve ayrıca ünlü bir Ceneviz bankacılık şirketinin üyesi olan Thomas de Anfusis (veya Tommaso d'Anfossi); ve Uguetus veya Ugeto (Ughetto) adında bir İtalyan tercüman. Bar Sauma muhtemelen herhangi bir Avrupa dilini konuşmuyordu, ancak Çince, Türkçe ve Farsçayı akıcı olarak konuşabildiği ve Süryanice okuyabildiği biliniyordu. Avrupalılar onunla Farsça iletişim kurdular.
Karadan Ermenistan üzerinden Trabzon İmparatorluğu'na ya da Anadolu Selçuklu Devleti üzerinden Karadeniz'deki Samsun'a, ardından tekneyle Konstantinopolis'e gitti ve burada II. Andronikos Palaeologus ile görüştü. Bar Sauma'nın yazıları güzel Ayasofya'nın özellikle coşkulu bir tanımını veriyor. Daha sonra yine gemiyle İtalya'ya gitti. Rotaları Sicilya adasının yanından geçerken, 18 Haziran 1287'de Etna Yanardağı'nın büyük patlamasına tanık oldu ve bunu kaydetti. Gelişinden birkaç gün sonra, Sicilya Vesperleri çatışması sırasında 24 Haziran 1287 St. John Günü'nde Sorrento Körfezi'nde bir deniz savaşına da tanık oldu. Savaş, kendisini krallığında karşılayan II. Charles'ın filosu (Irid Shardalo, yani "Il re Charles Due" adını verdiği) ile Sicilya kralı Aragonlu II. James (ona "Irid Arkon" diyor, diğer bir deyişle "Il re de Aragon") arasındaydı. Bar Sauma'ya göre II. James galip geldi ve güçleri 12.000 kişiyi öldürdü.
Daha sonra Roma'ya gitti, ancak yakın zamanda ölen Papa IV. Honorius ile tanışmak için çok geçti. Bunun üzerine Bar Sauma kardinallerle görüşmelere başladı ve Aziz Petrus Bazilikası'nı ziyaret etti.
Bar Sauma daha sonra Paris'e giderken Toskana (Thuzkan) ve Ceneviz Cumhuriyeti'ne uğradı. 1287-1288 kışını ünlü bir bankacılık başkenti olan Ceneviz'de geçirdi. Fransa'da (Frangestan), Moğol büyükelçiliğinin gelişine görünüşte olumlu yanıt veren Kral Güzel Philip ile bir ay geçirdi, kral ona çok sayıda hediye verdi ve soylularından biri olan Gobert de Helleville'i Bar Sauma'ya Moğol topraklarına geri dönüşünde eşlik etmesi için gönderdi. Gobert de Helleville, 2 Şubat 1288'de din adamları Robert de Senlis ve Guillaume de Bruyères'in yanı sıra l'arbalétrier (arbalétrier) Audin de Bourges ile birlikte yola çıktı. Daha sonra Roma üzerinden döndüğünde Bar Sauma'ya katıldılar ve ona İran'a geri dönerken eşlik ettiler.
Bar Sauma, o zamanlar İngilizlerin elinde olan güney Fransa'daki Gaskonya'da, muhtemelen Bordeaux'nun başkentinde İngiltere Kralı I. Edward ile buluştu. Edward elçiliğe coşkuyla yanıt verdi, ancak sonunda ülke içindeki, özellikle de Galli ve İskoçlarla olan çatışmalar nedeniyle askeri bir ittifaka katılamadığını gösterdi.
Bar Sauma, Roma'ya döndükten sonra, 1288 Dallar Bayramı günü kendisine komünyon veren yeni seçilen Papa IV. Nicholas tarafından samimi bir şekilde karşılandı ve Latin Hristiyanlığının başkentinde kendi Efkaristiya'sını kutlamasına izin verdi. Nicholas, Bar Sauma'yı Doğu Hristiyanlarını ziyaret etmesi için görevlendirdi ve Mar Yahballaha'ya (Rabban Bar Sauma'nın eski öğrencisi Markos) sunulmak üzere ona değerli bir taç emanet etti. Bar Sauma daha sonra 1288'de çeşitli Avrupalı liderlerden mesajlar ve diğer birçok hediyeyi taşıyarak Bağdat'a döndü.
Teslim edilen mektuplar 1289 yılında Argun tarafından yanıtlandı ve İlhanlıların diplomatik temsilcisi olan Cenevizli tüccar Buscarello de Ghizolfi tarafından iletildi. IV. Philip'e yazdığı mektupta Argun, Bar Sauma'dan bahseder:
“Sonsuz gökyüzünün gücü altında, büyük kral Argun'un Fransa kralına mesajı..., şöyleydi: Saymer Sagura (Rabban Bar Sauma) yönetimindeki elçiler tarafından iletilen ve İl Kağan'ın savaşçıları Mısır'ı işgal ederse onları destekleyeceğinize ilişkin sözünüzü kabul ettim. Biz de Kaplan yılı kışının [1290] sonunda oraya gidip göklere ibadet ederek ve ilkbaharın [1291] başlarında Şam'a yerleşerek destek vereceğiz.
Savaşçılarınızı söz verdiğiniz gibi gönderir ve göğe taparak Mısır'ı fethederseniz, size Kudüs'ü vereceğim. Savaşçılarımızdan herhangi biri planlanandan daha geç gelirse, her şey boşa gidecek ve kimse fayda görmeyecektir. Lütfen bana izlenimlerinizi aktarın, ayrıca elçilerinize göndermek istediğiniz Fransız zenginlik örneklerini de kabul etmeye çok istekliyim.
Bunu size Myckeril aracılığıyla gönderiyorum ve diyorum ki: Her şey gökyüzünün gücü ve kralların yüceliğiyle bilinecek. Bu mektup Ho'ndlon'da Öküz yılının ilk yazının altıncı günü yazılmıştır.”
Avrupalılarla ittifak kurmaya yönelik görüşmeler nihayetinde sonuçsuz kaldı ve Argun'un girişimleri sonunda terk edildi. Ancak Rabban Bar Sauma, Doğu ile Batı arasındaki iletişimi ve ticareti teşvik eden bazı önemli bağlantılar kurmayı başardı. Kral Philip'in Moğollara gönderdiği elçilik heyetinin yanı sıra, Papalık da Moğol sarayına Giovanni da Montecorvino gibi misyonerler göndermişti.