stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Niels Henrik Abel
Mirası

Abel'ın rehberliğinde, analizde hakim olan belirsizlikler ortadan kaldırılmaya başlandı, yeni alanlara girildi ve fonksiyonların incelenmesi, matematikçilere ilerleme kaydedilebilecek sayısız dallanma sağlayacak kadar ilerledi. Büyük bir kısmı orijinal olarak Crelle's Journal’da yer alan eserleri, Bernt Michael Holmboe tarafından düzenlendi ve 1839'da Norveç hükûmeti tarafından yayınlandı. Ludwig Sylow ve Sophus Lie tarafından daha eksiksiz bir baskı 1881'de yayınlandı. Adından türetilen "abelyen (İngilizce: abelian)" sıfatı, matematiksel yazımda o kadar yaygın hale geldi ki, geleneksel olarak küçük harf "a" ile yazılıyor (örneğin, abelyen grup, abelyen kategori ve abelyen varyete).
6 Nisan 1929'da, Abel'in ölümünün yüzüncü yılı için dört Norveç pulu basıldı. Portresi, 1978-1985 yılları arasında basılan 500 kronluk banknotta (sürüm V) yer almaktadır. 5 Haziran 2002'de, doğumunun iki yüzüncü yıl dönümünden iki ay önce Abel'ın onuruna dört Norveç pulu basıldı. Norveç tarafından onun onuruna çıkarılan 20 kronluk bir madeni para da vardır. Abel'ın bir heykeli Oslo'da duruyor ve Ay'daki Abel krateri onun onuruna adlandırıldı. 2002 yılında anısına Abel Ödülü kuruldu.
Matematikçi Felix Klein, Abel hakkında şunları yazdı:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Ancak, matematik tarihinde nadiren ortaya çıkan bu ideal araştırmacı tipinden, tamamen farklı alanına rağmen, hala ilişkili görünen başka bir alandan bir şahsiyeti çağrıştırmadan ayrılmak istemiyorum. Bu nedenle, Abel birçok matematikçiyle tam bir müzik yeteneği eksikliğini paylaşıyor olsa da, onun üretkenliğini ve kişiliğini Mozart'ınkiyle karşılaştırırsam saçma olmaz. Böylece, Viyana'daki Mozart'ınki gibi, bu ilahi ilhamlı matematikçiye bir anıt dikilebilir: basit ve alçakgönüllü bir şekilde orada durup dinlerken, zarif melekler etrafta süzülür, şakacı bir şekilde ona başka bir dünyadan ilham getirir. Bunun yerine, aslında Christiania'da Abel onuruna dikilmiş olan ve onun doğasına aşina olan herkesi büyük ölçüde hayal kırıklığına uğratması gereken çok farklı türden bir anıttan bahsetmeliyim. Byron tipi genç bir atlet, yüksek, dik bir granit bloğunun üzerinde, göğe doğru yönelen iki grimsi kurbanlık kurbanının üzerinden geçer. Gerekirse, kahraman insan ruhunun bir sembolü olarak alınabilir, ancak iki canavarın daha derin önemi boşuna düşünülür. Bunlar fethedilmiş beşinci dereceden denklemler mi yoksa eliptik fonksiyonlar mı? Ya da günlük yaşamının üzüntüleri ve kaygıları? Anıtın kaidesinde büyük harflerle ABEL yazısı vardır. | „ |

Gustav Vigeland tarafından Oslo'da (eski Christiania) "Abelmonumentet" olarak adlandırılan Niels Henrik Abel heykeli.
Abelmonumentet, Oslo Kraliyet Sarayı'nın önünde
Gjerstad'daki Niels Henrik Abel anıtı
Gustav Lærum tarafından Frolands verk'te Abel için yapılan bir anıt.
Konuyla ilgili yayınlar

Livio, Mario (2005). The Equation That Couldn't be Solved. New York: Simon & Schuster. ISBN 0-7432-5821-5.
Stubhaug, Arild (2000). Niels Henrik Abel and his Times. Richard R. Daly tarafından çevrildi. Springer. ISBN 3-540-66834-9.
Abdurrahman Coşkun (Mart 2010), "26 Yaşında Hayata Veda Eden Deha Niels Henrik Abel", Bilim ve Teknik, 9 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Ağustos 2021
Christian Houzel (2004) [2002],  O. A. Laudal & R. Piene (Ed.), "The Work of Niels Henrik Abel" (PDF), The Legacy of Niels Henrik Abel - The Abel Bicentennial, Oslo: Springer-Verlag, 6 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 9 Ağustos 2021 KB1 bakım: Editörler parametresini kullanan (link)
Sibel Çağlar (27 Aralık 2020). "Abel Ödülüne Adını Veren Niels Henrik Abel'in Hüzünlü Hikayesi". 7 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
İbrahim Kürce (9 Mart 2020). "Büyük Matematikçiler — 3: Niels Henrik Abel (1802–1829)". 9 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
1890-95 yılında Gjerstad kilisesi ve bölge papazının konutunun kartpostalı. Bölge papazının makam binası (evi), Abel'ın burada yaşadığı zamankiyle aynıydı.
Niels Henrik Abel'ın defterinden.
Christine Kemp
Abel'ın 1825-26 yılları arasında yaşadığı Berlin'de 2014 yılında açılan anıt plaket.
Ziya Nami Şerefhanoğlu

| Ziya Nami Şerefhanoğlu> Cumhuriyet Senatosu Bitlis senatörü |
| --- | --- |
Görev süresi 7 Haziran 1964 - 22 Temmuz 1967
Seçim bölgesi: 1964 - Bitlis
Kişisel bilgiler
Doğum: 1914 Bitlis
Ölüm: 16 Aralık 1982
Partisi: Bağımsız
Bitirdiği okul: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Ziya Nami Şerefhanoğlu (1914, Bitlis - 16 Aralık 1982), Kürt siyasetçi.
Adana Erkek lisesi mezunudur. Üniversiteye kayıt yaptırabilmek için adını Ziya Nami Alam olarak değiştirmek zorunda kalmıştır.[kaynak belirtilmeli] Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Serbest avukatlık, il genel meclis üyeliği, Cumhuriyet Senatosu Bitlis Üyeliği (7 Haziran 1964 - 22 Temmuz 1967) yapmıştır. Evli ve beş çocuk babasıdır.
Bitlis'ten bağımsız seçilmiştir. 49'lar Davası diye bilinen davada yargılanmıştır. 1967'de ülkeyi hayatından endişe ettiği için terk etmiş önce Belçika'ya ardından Beyrut'a gitmiştir. Tahran, Güney Kıbrıs ve çeşitli ülkelerde siyasi faaliyetlerde bulunmuştur. 1982 yılında uçakla Güney Kıbrıs'a giderken kalp krizi geçirerek ölmüştür. Soyadı, Şeref Han soyundan geldiğine işaret etmektedir.
Triterpenoid saponin

Triterpenoid saponinler, saponin bileşikleri grubuna ait olan triterpenlerdir. Triterpen glikozitler, doğada en yaygın saponinlerdir. Triterpenlerin bir türü olan terpen 30 karbon atomu ihtiva etmektedir. Triterpenler, otuz karbonlu bir bileşik yapmak için beş karbonlu bir izopren biriminden sitosolik mevalonat yolundan birleştirir. Bazı triterpenler doğada steroidaldir. Kolesterol, fitosteroller ve fitoekdisteroidler triterpenlerdir. Triterpenler, belirli yapılarına bağlı olarak yaklaşık 20 gruba ayrılır. Bazı triterpenoid bileşikleri, çeşitli şeker moleküllerinin triterpen birimine bağlanmasını ifade eden saponin glikozitler olarak bulunur. Bu şekerler bağırsakta bakteriler tarafından parçalanabilir ve bazen aglikonun (triterpen) kan dolaşımına  veya hücre zarlarına girmesine izin verir.
Saponin glikozitler köpürme ile suyun yüzey gerilimini azaltır ve lipitleri parçalar. Genellikle triterpen saponinler, ilk keşfedildikleri bitki cinsine göre adlandırılan ginsenoside veya astragaloside gibi -yan son ekiyle bu şekilde adlandırılır.
Çöven bitkisi, Gypsophila simonii yerli bir tür olduğu Çankırı ve Türkiye genelinde yaygın olarak dağılmıştır. Bir çalışmada endemik bir bitki olan Gypsophila simonii'nin köklerinden elde edilen olgunlaşmamış saponinlerin kimyasal ve fiziksel özellikleri izole edilmiş ve araştırılmıştır. Saponinlerin asit hidrolizinden geri kazanılan saflaştırılmış aglikonlar, ince bir silis jel tabakası üzerinde ters kromatografi ile ayrılmıştır. Fitokimyasal testler, ham özütlerde terpenoidlerin varlığını göstermiştir.
Bitkilerde

| Kimyasal bileşik | Bitki kaynağı> Yaygın isim | Bitki kaynağı> Latin isim |
| --- | --- | --- |
| alfa-hederin  | çörek otu | Çörek otu |
| araloside A | Spikenard | Aralia mandshurica |
| astragalosit | huang qi | Astragalus membranaceus |
| bacoside A | Brahmi | Bacopa monniera |
| cucurbitacin | Bryonia | Bryonia alba |
| eleutheroside | Sibirya ginsengi | Eleutherococcus senticosus |
| ginsenosit | ginseng | Panax ginsengi |
| jimnemik asit | gurmar | Gymnema sylvestre |
| jipenoit | Jiaogulan | Gynostemma pentaphyllum |
| 20-hidroksiekdison | maral kökü | Rhaponticum carthamoides |
| tinosporosit | Guruchi | Tinospora cordifolia |
| vitanolide | Ashwagandha | Withania somnifera |
Tim Berners-Lee

| Tim Berners-Lee |
| --- | --- |
2014'te Tim Berners-Lee
Doğum: Timothy John Berners-Lee 8 Haziran 1955 (69 yaşında) Londra, İngiltere
Mezun olduğu okul(lar): The Queen's College, Oxford
Meslek: Bilgisayar bilimi profesörü
Organizasyon:  W3C  Oxford Üniversitesi  Southampton Üniversitesi  MIT 
Ödüller:  Turing Ödülü (2016)  Liyakat Nişanı (2007)  Britanya İmparatorluk Nişanı (2004) 
Resmî site: https://w3.org/People/Berners-Lee/

2005'te Tim Berners-Lee
İlk internet sunucusu
Sör Timothy John Berners-Lee (d. 8 Haziran 1955, Londra), İngiliz mühendis ve bilgisayar bilimi profesörü. Daha çok World Wide Web'in mucidi olarak tanınmaktadır.
1989'da CERN laboratuvarlarında HTML işaretleme dilini geliştirerek Dünya Çapında Ağ (WWW) olarak da tanımlanan bilgi paylaşım sistemini kurmuştur. Aynı zamanda 1990 yılında ilk web tarayıcısı yazılımını geliştirmiştir. 1994 yılında ağ ile ilgili standartları dünya çapında belirleyecek açık bir kurum olan W3C'yi kurmuştur ve başkanlığını yapmıştır. İnsanlık kültürüne katkılarından ötürü 2004 yılında kendisine kraliçe II. Elizabeth tarafından sör (sir) unvanı verilmiştir. Berners-Lee, şu anda Dünya Çapında Ağ Konsorsiyumu'nun (W3C) başkanı, MIT ve Oxford Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi profesörüdür.
Hayatı

Berners-Lee 1955'te Londra'da doğmuştur. Mary Lee Woods ve Conway Berners-Lee'nin dört çocuğundan biridir. Ebeveynleri üretilmiş ilk ticari bilgisayar Ferranti Mark 1 üzerinde çalışmıştır. 1973-1976 yılları arasında Oxford The Queen's College'inde okumuştur ve fizikte birinci sınıf lisans diploması almıştır. Kolejdeyken, bir tamirhaneden aldığı eski bir televizyon setinden bir bilgisayar yapmıştır.
Kariyer

Mezun olduktan sonra Tim Berners-Lee, Dorset'taki telekomünikasyon şirketi Plessey'de mühendis olarak çalıştı. 1978'de Dorset'ta başka bir şirkette yazıcılar için bir tür yazılımın geliştirilmesine yardımcı oldu.
Haziran 1980'den Aralık 1980'e kadar CERN'de bir şirkette bağımsız yüklenici olarak çalıştı. Cenevre'de iken araştırmacıların aralarında bilgi paylaşımı ve güncellemelerini kolaylaştırma amacıyla hiper metin kavramına dayalı bir proje önerdi. Bunu sunmak için ENQUIRE adında WWW'nun da temellerini oluşturan bir prototip sistem yaptı.
1980'nin sonlarında Cenevre'den ayrıldıktan sonra Dorset'ta John Poole's Image Computer Systems şirketinde çalışmaya başladı. Şirketin teknik bölümünü üç yıl boyunca yönetti. "Gerçek zamanlı uzaktan yordam çağrısı" projesi üzerinde çalışması kendisine bilgisayar ağı hakkında tecrübeler kazandırdı. 1984'te CERN'e geri döndü.
1989'da CERN, Avrupa'nın en büyük internet düğümüne sahip olduğundan Tim Berners-Lee, hiper metine internet ile katılma fırsatı buldu. Tim Berners-Lee burada hiper metin fikrini TCP protokolü ve alan adı sistemi ile birleştirerek World Wide Web'in doğmasını sağladı. NextStep işletim sistemi için yaptığı ilk web tarayıcısı yazılımı için, daha önce yaptığı ENQUIRE'ye benzer bir sistem olan Word Wide Web'i kullanmıştır.
1994'te Berners-Lee, MIT'te Dünya Çapında Ağ Konsorsiyumu'nu kurmuştur. Burası web'in kalitesini iyileştirmek için standartlar ve öneriler sunan çeşitli şirketlerden oluşuyordu. Berners-Lee fikirlerini, hiçbir patent ve telif hakkı ödenmeden serbestçe kullanılabilir hale getirdi. Dünya Çapında Ağ Konsorsiyumu, standartlarının telifsiz teknolojiye dayanması gerektiğine karar verdi. Böylece herkes tarafından kolayca benimsenebilirdi.
Aralık 2004'te, anlamsal ağ üzerinde çalışmak üzere Southampton Üniversitesi'nde bilgisayar bilimleri alanında başkanlık yaptı.
WorldWideWeb tarayıcısının ekran görüntüsü.
Atina
Etimoloji

Şehrin Grekçe adı Ἀθῆναι (Athênai) çoğul bir addı. Yunancanın erken lehçelerinde ise Ἀθήνη (Athḗnē) şeklinde tekil bir addı. Şehrin adının Θῆβαι (Thêbai) ve Μυκῆναι (Μukênai) adlarında olduğu gibi muhtemelen daha sonra çoğul hâle getirildiği düşünülmektedir. Sözcüğün kökü olasılıkla Grekçe veya Hint-Avrupa kökenli değildir ve Attika'nın Yunan öncesi alt tabakasının bir kalıntısıdır. Antik çağda Atina'nın adını koruyucu tanrıçası Athena'dan mı yoksa Athena'nın adını şehirden mi aldığı tartışılırdı. Günümüzde bilim insanlarının geneli tanrıçanın adını şehirden aldığı konusunda hemfikirdir, çünkü -ene eki yer adlarında yaygınken kişi adları için nadiren kullanılır.
Mitolojide Atina şehrine ismin verilmesi tanrılar arasındaki müsabaka sonucu olmuştur. Denizler tanrısı Poseidon şehre sahip olabilmek için üç dişli yabasını kayaya vurmuş ve vurduğu yerden at ortaya çıkmış, bazı söylencelere göre de su kaynağı fışkırmıştır. Bunun üzerine Zekâ tanrıçası Athena, yaldızlı mızrağını yavaşça yere dokundurmuş, oradan dalları pıtrak gibi olgun meyvelerle dolu gümüş yapraklı güzel bir zeytin ağacı bitmiştir. İnsanlar zeytin ağacını daha yararlı bulup beğendiklerinden şehir Atina adını alıp Athena'nın olmuştur.
Osmanlıcada آتينا Ātīnā olarak adlandırılan şehir Medinetü'l Hükema adıyla da anılırdı.[kaynak belirtilmeli]
Modern Yunan devletinin kuruluşunun ardından ve kısmen de yazı dilinin tutuculuğundan dolayı, Ἀθῆναι yeniden şehrin resmî adı oldu. 1970'lerde Katarevusa'nın terk edilmesi ile birlikte Αθήνα (Athína) resmî ad kabul edildi. Günümüzde şehir için sıklıkla kısaca η πρωτεύουσα (ī protévousa ; 'başkent') ifadesi kullanılır.
Tarihçe > Helenistik dönem ve Roma dönemi

Helenistik ve Roma dönemlerinde yabancı hükümdarlar da Atina'nın gelişmesine katkıda bulundular. Bunlar arasında en önemlileri Pergamonlu Attalos hanedanından II. Eumenes (hükümdarlığı MÖ 197-159) ile II. Attalos'tu (hükümdarlığı MÖ 159-138). İkisi de Akropolis yakınlarında ikişer katlı birer stoa yaptırdılar. MÖ 86'da kenti kanlı bir biçimde ele geçiren Romalı general Sulla, pek çok evi yıktırdı. Perikles Odeionu da savunma sırasında yandı, ama birkaç yıl içinde yeniden yapıldı. Roma döneminde eski agoranın doğusunda bir pazar yeri, gene agorada bir konser salonu, bir kütüphane, Akropolis'te İmparator Augustus ile Tanrıça Roma için bir tapınak yapıldı.
İmparator Hadrianus (hükümdarlığı Milattan Sonra 117-138) yapımına 600 yıl önce başlanan büyük Zeus Olympia Tapınağı'nı tamamladı. Ayrıca bugün Zappion Parkı'ndaki ünlü Hadrianus Kapısı'nı, bir kütüphane, bir gymnasion ve bir pantheion ile bugün hâlâ kullanılan sukemerlerini yaptırdı. Yıkılmış olan Atina kent surları, Valerianus döneminde (Milattan Sonra 253-260) yeniden yapıldı. Ama MS 267'de bir Cermen kavmi olan Heruli istilası sırasında surlar bir kez daha yıkıldı. Kentin aşağı bölümü yağmalandı, agoranın tüm yapıları yakılıp yıkıldı. Probus döneminde (267-282) yıkılan evlerin taşlarından yeni bir duvar örüldü. 4 ve 5. yüzyıllarda Atina, Yunan dünyasının kültür merkezi olmayı sürdürdü. Ama 529'da İmparator Justinianus'un felsefe okullarını kapatması, kentin kültür yaşamını söndürdü. Bu dönemden sonra Atina Bizans İmparatorluğu'nun merkezi Konstantinopolis'in yanında bir taşra kasabası görünümüne büründü.
Tarihçe > Bizans dönemi

Milattan Sonra 51'de Aziz Paulus'un Atina'ya gelmesi küçük bir Hristiyan topluluğun doğmasına yol açmıştı. 4-6. yüzyıllarda Hristiyanlığın resmen tanınması ve putperestliğin yasaklanmasından sonra kiliseler yapılmaya başladı. 11 ve 12. yüzyıllarda Atina bir ölçüde eski zengin yaşamına döndü. Kapnikaria, Aziz Theodoros gibi Bizans üslubunda, taş ve tuğla almaşık duvarlı küçük kiliseler bu dönemin beğenisini yansıtır.
Tarihçe > Latin istilası dönemi

IV. Haçlı Seferi sırasında istilaya uğrayan kent, 1204'ten sonraki 250 yıl boyunca Latin boyunduruğu altında kaldı; bu dönemde fazla değişikliğe uğramadı.
Tarihçe > Osmanlı dönemi

1458'de Osmanlılar Atina'yı ele geçirdiler. Latinler tarafından Katolik kilisesine çevrilen Parthenon, cami haline getirildi. Kentin alt bölümlerinde de camiler inşa edildi. Evliya Çelebi 1667-1670 arasında yöreyi ziyaret etmiş ve kentte dört cami, yedi mescit, bir medrese, üç mektep, iki han ve üç hamam olduğunu yazmıştı. Kentte ilk inşa edilen camilerden Fethiye Camisi, bugün müze deposu olarak kullanılmaktadır. Çeşitli dönemlerde yapılan sekiz camiden pek azı bugün ayaktadır. Hamamlar ise hâlen kullanılmaktadır. Barutun kuşatmalarda kullanılması ile birlikte kentin klasik mimarisi değişti. 17. yüzyılın ortalarına değin ayakta kalabilen Akropolis, kuşatmalar sırasında top atışıyla tahrip oldu.
Osmanlı hâkimiyeti devrinde Atina iktisadî yönden gelişme gösterdi ve özellikle şarap, zeytinyağı ve bal üretimi ile koyun yetiştiriciliği başlıca ekonomik faaliyetleri teşkil etti.
Tarihçe > Modern Yunanistan

1821'de Yunan başkaldırısının başlamasıyla ayaklanmacılar Atina'yı ele geçirdi. 1826'da Osmanlılar kenti geri aldı. Akropolis top ateşine tutulduktan sonra ele geçti. Bu sırada Erekhtheion hasar gördü. Yunan Ordusu 25 Mart 1833'te Atina önlerine gelerek şehrin derhal kendilerine teslimini istedi ve dış mahalleleri işgal etmeye başladı. Bunun üzerine tahliye edilen şehirdeki son Osmanlı askerinin de 31 Mart 1833'te ayrılmasıyla birlikte Atina'da 350 yıldan fazla süren Türk egemenliği de sona ermiş oluyordu. 1834'te Atina, yeni devletin başkenti oldu. I. Dünya Savaşı'nda Atina, Kral Konstantinos'un tahttan indirilmesine yol açan 1916-17 olaylarına sahne oldu. II. Dünya Savaşı'nda Alman birlikleri kenti işgal etti.
Atina'nın düzenli gelişimi 1920'lerde Türkiye'yle Yunanistan arasındaki Ahali Mübadelesi'yle altüst oldu. 1 milyonu aşkın Rum Anadolu'dan Yunanistan'a göç etti. Yeni gelenler Atina ve Pire'nin çevresinde gecekondu bölgeleri oluşturdular. Nüfusu 473 binden 718 bine çıkan kent güneyde Pire'ye, kuzeyde Kifisia köyüne doğru büyümeye başladı. 1940'larda Alman işgali sırasında kent bakımsız ve harap kaldı. Atina'da 1941-1942 ve 1942-1943 yılının kış ayında 100.000'den fazla insan açlıktan öldü. İşgalin sona ermesiyle başlayan iç savaş boyunca da kentin bu durumu sürdü. Yunanistan'da 1944-1949 yılında İç Savaş başkenti sarstı. 3 Aralık 1944'te polis tarafından Syntagma Meydanı'na kitlesel bir gösteri oldu. ELAS birimleri polis karakolları saldırıya uğradı ve İngiliz kuvvetleri sokak savaşlarında savaştı.
1950'lerde Atina'da bir inşaat patlaması baş gösterdi. Rastgele yapılan apartmanlar kentin görünümünü önemli ölçüde değiştirdi. Bir anayol şebekesi düzenlendi, açık alanlar neredeyse tümüyle ortadan kalktı. Eskiden kentin dışında kalan Likavittos Tepesi, kentin bir parçası oldu. Kent deniz yönüne doğru büyüyerek Pire'yle birleşti. Nazım plan, büyüme hızına uygun olarak birkaç kez genişletildi ve kent merkezindeki arsa fiyatlarında büyük artışlar oldu. Trafik sıkışıklığı önemli ölçüde arttı. Marathon'daki yapay göl kentin su gereksinimini karşılamaya yetmeyince, Mornos Nehrine bir baraj yapıldı. Atina'nın hızlı değişimine karşın, 1931-60 arasında bütünüyle onarılan antik Agora ile çevresindeki caddelerde ve Akropolis'in kuzeyinde yer alan Plaka'da hâlâ eski kentten izler bulmak olasıdır.
Coğrafya

Yunanistan'ın tarihsel başkenti olan Atina, Ege Denizine açılan ve artık kentle birleşmiş olan Pire limanının bulunduğu Faliron Körfezinden 8 km içeride, kuzey-güney doğrultusunda bir dizi tepeyle kesilen kurak bir havzada yer alır. Yazları kuruyan Kifisos Nehri kentin batı yarısından, genellikle kuru olan Ilisos Nehri de doğu yarısından geçerek denize dökülür. Kenti Parnita (1,413 m), Pendeli (1,096 m), İmittos (1,026 m), Aigaleon (468 m) dağları kuşatır.
Coğrafya > İklim

Atina, Köppen iklim sınıflandırmasına göre yarı kurak bir iklime sahiptir. Atina'nın iklimi yumuşaktır. Kışları kar çok az yağar, don ender görülür (sıcaklık 0 °C'nin altına pek inmez). Yazları sıcak (ortalama en yüksek 34 °C) ve kurudur. Yazın çoğu zaman gün boyunca poyraz eser, geceler serindir. Atina ikliminin bütün bu özellikleri kentte açık hava etkinliklerinin yaygınlaşmasını sağlamış, mimarlık üslubu, toplumsal yaşam ve siyasal kurumlar üstünde önemli belirleyici etkiler yapmıştır.
|  Atina (2001-2020) iklimi > Aylar.En yüksek sıcaklık (°C).Ortalama en yüksek sıcaklık (°C).Ortalama sıcaklık (°C).Ortalama en düşük sıcaklık (°C).En düşük sıcaklık (°C).Ortalama yağış (mm) |  Atina (2001-2020) iklimi > Oca.22,6.13,6.10,5.7,4.−6,5.57,5 |  Atina (2001-2020) iklimi > Şub.25,3.14,5.11,2.7,8.−5,7.50,0 |  Atina (2001-2020) iklimi > Mar.28,9.17,7.13,8.10,0.−2,6.38,6 |  Atina (2001-2020) iklimi > Nis.32,2.21,4.17,1.12,7.1,7.26,6 |  Atina (2001-2020) iklimi > May.38,4.26,8.22,1.17,4.6,2.19,8 |  Atina (2001-2020) iklimi > Haz.44,8.31,7.26,8.21,9.11,8.14,7 |  Atina (2001-2020) iklimi > Tem.43,0.34,8.29,8.24,8.16.11,4 |  Atina (2001-2020) iklimi > Ağu.42,6.34,8.29,9.25,0.15,5.4,9 |  Atina (2001-2020) iklimi > Eyl.38,6.29,9.25,4.20,8.8,9.36,6 |  Atina (2001-2020) iklimi > Eki.36,5.24,4.20,5.16,5.5,9.41,0 |  Atina (2001-2020) iklimi > Kas.30,5.19,4.16,0.12,6.−1,1.67,0 |  Atina (2001-2020) iklimi > Ara.22,9.14,7.11,8.8,9.−4.82,7 |  Atina (2001-2020) iklimi > Yıl..23,6.19,6.15,5.. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kaynak: Meteoclub
|  Atina (1955-2010) iklimi > Aylar.En yüksek sıcaklık (°C).Ortalama en yüksek sıcaklık (°C).Ortalama sıcaklık (°C).Ortalama en düşük sıcaklık (°C).En düşük sıcaklık (°C).Ortalama yağış (mm) |  Atina (1955-2010) iklimi > Oca.22,4.12,6.8,8.5,4.−2,9.53,9 |  Atina (1955-2010) iklimi > Şub.24,2.13,6.9,3.5,5.−4,2.43,0 |  Atina (1955-2010) iklimi > Mar.27,0.16,0.11,3.6,9.−2.41,8 |  Atina (1955-2010) iklimi > Nis.30,9.20,3.15,3.9,9.0,6.28,5 |  Atina (1955-2010) iklimi > May.35,6.26,2.21,0.14,2.8,0.20,5 |  Atina (1955-2010) iklimi > Haz.40,0.31,4.26,0.18,7.11,4.9,1 |  Atina (1955-2010) iklimi > Tem.48,0.33,8.28,3.21,3.15,5.7,0 |  Atina (1955-2010) iklimi > Ağu.41,8.33,6.27,8.21,2.12,4.6,7 |  Atina (1955-2010) iklimi > Eyl.37,2.29,2.23,4.17,6.10,4.19,4 |  Atina (1955-2010) iklimi > Eki.35,2.23,5.18,4.13,8.3,0.48,8 |  Atina (1955-2010) iklimi > Kas.27,2.18,1.13,7.10,0.1,4.61,9 |  Atina (1955-2010) iklimi > Ara.22,9.14,1.10,2.6,9.−1,8.71,2 |  Atina (1955-2010) iklimi > ...... |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kaynak: Yunan Meteoroloji Enstitüsü
Nüfus

Atina'nın nüfusu 1830'lardan sonra gözle görülür biçimde arttı. Atina, Yunan Bağımsızlık Savaşı sırasında tümüyle boşaltılmıştı. 1833'te yalnızca Akropolis'in kuzeyindeki küçük, dağınık evlerde 4 bin dolayında Atinalı vardı. Nüfusu 1907'de 167,479 oldu. 1920'lerde Anadolu'dan gelen göçmenler, daha sonra da II. Dünya Savaşı ile 1946-49 arasındaki iç savaş sırasında kırsal bölgelerden kente akın, bu artışı hızlandırdı. 1960'lara gelindiğinde Atina büyük ve kozmopolit bir kent görünümüne bürünmüştü. Halkın çoğunluğu Ortodoks mezhebine bağlıdır.
2001 itibarıyla kent nüfusu 745.514'tü. Atina, çevresiyle birlikte 3,761.810'a ulaşan nüfusuyla tüm ülke nüfusunun yaklaşık üçte birini barındırır. 1896 ve 2001 yılları arasında şehir nüfusu tablodaki gibidir.
| Yıl | Şehir Merkezi Nüfusu |
| --- | --- |
1833: 4,000
1896: 123.000
1971: 867.023
1981: 885.737
1991: 772.072 
2001: 745.514
Ekonomi

I. Dünya Savaşı'ndan sonra Atina bir iç ve dış ticaret merkezi oldu. Bugün Pire'yle birlikte ülkenin en önemli sanayi kentidir. Başlıca sanayi dalları pamuklu dokuma, içki, çömlekçilik, sabun, kimyasal maddeler, halıcılık ve tabakçılıktır. Atina'dan zeytinyağı, domates ürünleri, şarap, çimento, dokuma ürünleri ihraç edilir. Yayımcılık da önemli bir etkinlik alanıdır. 1980'lerden itibaren hava kirliliğinin büyük ölçüde artması yüzünden kentteki sanayi tesislerinin çoğalmaması ve başka yörelere kaydırılması için çeşitli önlemler alınmıştır.
Ekonomi > Denizcilik

Yunanistan'daki otomobil, traktör ve otobüslerin yarısından çoğu Atina'da bulunur. 1960'ların sonunda hükûmet, Yunan gemi sahiplerine yabancı bandıralı gemilerini Yunanistan'a getirmeleri için bir çağrıda bulundu. Bunun ardından Yunan bandıralı gemileri sayısında önemli bir artış oldu. Ticaret gemilerinin büyük çoğunluğu ülkenin en büyük limanı ve deniz taşımacılığının önemli merkezlerinden Pire'ye kayıtlıdır.
Kültür

Atina'daki ruhani meclisçe yönetilen Yunan Ortodoks Kilisesi, Yunan dilinin, geleneklerinin ve edebiyatının canlı tutulmasında başlıca rolü oynayan kurumlardan biridir.