Çiçek aşısı
Köken

Modern çiçek aşısının kökeni uzun zamandır belirsizdi, ancak 2010'larda at çiçeği en olası ata olarak tanımlandı. Edward Jenner aşısını bir inekten elde etmişti, bu nedenle virüse Latince inek anlamına gelen vaccinia adını verdi. Jenner hem sığır çiçeği hem de çiçek hastalığının attan kaynaklanan ve ineğe geçen virüsler olduğuna inanıyordu ve bazı doktorlar hastalarını doğrudan at çiçeği ile aşılayarak onun mantığını izledi. Louis Pasteur 19. yüzyılın sonlarında laboratuvarda aşı üretmeye yönelik teknikler geliştirdiğinde durum daha da bulanıklaştı. Tıp araştırmacıları virüsleri seri geçişlere tabi tuttukça, yetersiz kayıt tutma, kökenleri belirsiz laboratuvar türlerinin ortaya çıkmasına neden oldu. 19. yüzyılın sonlarına gelindiğinde, aşının inek çiçeği mi, at çiçeği mi yoksa zayıflatılmış bir çiçek hastalığı türünden mi kaynaklandığı bilinmiyordu.
1939 yılında Allan Watt Downie, vaccinia virüsünün serolojik olarak "spontane" inek çiçeği virüsünden farklı olduğunu gösterdi. Bu çalışma, vaccinia ve inek çiçeğini iki ayrı viral tür olarak ortaya koydu. Vaccinia terimi artık sadece çiçek aşısını ifade ederken, inek çiçeği artık Latince bir isme sahip değildir. 1990'larda tüm genom dizilemesinin geliştirilmesi, ortopoksvirüs genomlarını karşılaştırmayı ve birbirleriyle olan ilişkilerini tanımlamayı mümkün kılmıştır. At çiçeği virüsü 2006 yılında dizilenmiş ve vaccinia ile en yakın akraba olduğu bulunmuştur. Ortopoksvirüslerin filogenetik ağacında at çiçeği, vaccinia suşları ile bir klad oluştururken inek çiçeği suşları farklı bir klad oluşturmaktadır.
At çiçeğinin vahşi doğada nesli tükenmiştir ve bilinen tek örnek 1976 yılında toplanmıştır. Örnek çiçek hastalığını yok etme kampanyasının sonunda toplandığı için, bilim insanları at çiçeğinin vahşi doğaya kaçmış bir vaccinia türü olma ihtimalini düşünmüşlerdir. Bununla birlikte, daha fazla çiçek aşısı dizilendikçe, eski aşıların at çiçeği ile modern vaccinia suşlarından daha benzer olduğu bulundu. Mulford tarafından 1902 yılında üretilen bir çiçek aşısı, at çiçeğine %99,7 oranında benzemektedir ve daha önce bilinen tüm vaccinia türlerinden daha yakındır. Fransa'da 1866 yılında meydana gelen bir "inek çiçeği" salgınında toplanan materyalden yapılan ve 1887 yılında piyasaya sürüldüğü belgelenen modern Brezilya aşıları, diğer vaccinia türlerine kıyasla at çiçeğine daha çok benzemektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde 1859-1873 yıllarında üretilen beş çiçek aşısı, 1902 Mulford aşısının yanı sıra birbirlerine ve at çiçeğine en çok benzeyen aşılardır. 1859-1873 aşılarından biri, vaccinia'da delesyonlara sahip 1976 at çiçeği örneğinden tam bir gen içeren yeni bir at çiçeği türü olarak tanımlanmıştır.
Dr. Edward Jenner 8 yaşında bir çocuk olan James Phipps'e ilk aşısını yapıyor. 14 Mayıs 1796. Ernest Board tarafından yapılmış resim (20. yüzyıl başı).
Jenner'ın aşı teorisini çevreleyen ilk tartışmaları tasvir eden James Gillray'in 1802 tarihli bir karikatürü
Diyagram A: Sığır çiçeği virüsüne maruz kalmak çiçek virüsüne karşı bağışıklık oluşturur. 1a. Çiçek virüsü kan dolaşımına enjekte edilir. 2a. Virüs hücrelere girer ve hafif bir ateş gelişir. 3a. T hücreleri antijeni bir tehdit olarak tanır. 4a. Aktive olmuş T hücreleri çoğalır ve yavruları hafıza T hücreleri haline gelir. 5a. Antikorlar üretilir ve virüsü yok eder. Diyagram B: Çiçek virüsüne maruz kalındığında bağışıklık sistemi dirençlidir. 1b. Çiçek virüsü kan dolaşımına enjekte edilir. 2b. Hafıza T hücreleri virüsü tanır. 3b. Antikorlar üretilir ve virüsü yok eder.
Yukarıdaki süreç Edward Jenner tarafından aşı oluşturmak için atılan adımları göstermektedir. Jenner bunu, çiçek hastalığının kendisine karşı bir bağışıklık yaratmak için kullanıldığı varyolasyonun aksine, bağışıklık yaratmak için James Phipps'e çiçek hastalığına benzer bir virüs olan inek çiçeği aşılayarak yapmıştır.
Balmis Keşif Gezisi 1804 yılında aşıyı İspanyol Amerikası'na götürdü.
1919'da İngiliz Genel Posta Ofisi tarafından yayınlanan ve posta personelini ücretsiz aşı için başvurmaya teşvik eden duyuru.
Çiçek hastalığının ortadan kaldırılması tanıtım afişi