İtalik diller
Özellikleri > Sözlüksel kıyaslama

Hint-Avrupa dilleri arasında İtalik, Kelt ve Cermen dillerinin leksikonları büyük bir oranda ortaktır ki bunlar Helenik dillerle beraber Hint-Avrupa'nın geleneksel "centum" kolunu oluştururlar.
Aşağıdaki tablolarda bazı İtalik diller arasında yapılan sözlüksel kıyaslamalar yer almaktadır:
| Kelime | Ön-İtalik | Latin-Falisk> Faliskçe | Latin-Falisk> Eski Latince | Latin-Falisk> Klasik Latince | Latin-Falisk> Ön-Romence | Osko-Umbriya> Oskanca | Osko-Umbriya> Umbriyaca | Ön-Keltçe | Ön-Cermence |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| '1' | *oinos |  | *ounos | ūnus | *unʊs, acc. *unu | *𐌖𐌉𐌍𐌖𐌔 *uinus | 𐌖𐌍𐌔 uns | *oinos | *ainaz |
| '2' | *duō | du | *duō | duō | *dos, d. *duas | 𐌃𐌖𐌔 dus | -𐌃𐌖𐌚 -duf | *dwāu | *twai |
| '3' | *trēs (e.d.) *triā (n.) | tris |  | trēs (e.d.) tria (n.) | *tres | 𐌕𐌓𐌝𐌔 trís | 𐌕𐌓𐌉𐌚 (e.d.) 𐌕𐌓𐌉𐌉𐌀 (n.) trif (e.d.) triia (n.) | *trīs | *þrīz |
| '4' | *kʷettwōr |  |  | quattuor | *kʷattɔr | 𐌐𐌄𐌕𐌖𐌓𐌀 𐌐𐌄𐌕𐌕𐌉𐌖𐌓 petora pettiur | 𐌐𐌄𐌕𐌖𐌓 petur | *kʷetwares | *fedwōr |
| '5' | *kʷenkʷe | *quique |  | quinque | *kinkʷɛ | 𐌐𐌏𐌌𐌐𐌄- pompe- | *𐌐𐌖𐌌𐌐𐌄 *pumpe | *kʷenkʷe | *fimf |
| '6' | *seks | śex | *sex | sex | *sɛks | *𐌔𐌄𐌇𐌔 *sehs | 𐌔𐌄𐌇𐌔 sehs | *swexs | *sehs |
| '7' | *septem | *śepten |  | septem | *sɛpte | 𐌔𐌄𐌚𐌕𐌄𐌍 seften |  | *sextam | *sebun |
| '8' | *oktō | oktu |  | octō | *ɔkto | *𐌖𐌇𐌕𐌏 *uhto |  | *oxtū | *ahtōu |
| '9' | *nowen | *neven |  | novem | *nɔwe | *𐌍𐌖𐌖𐌄𐌍 *nuven | *𐌍𐌖𐌖𐌉𐌌 *nuvim | *nawan | *newun |
| '10' | *dekem |  |  | decem | *dɛke | 𐌃𐌄𐌊𐌄𐌍 deken | *𐌃𐌄𐌔𐌄𐌌 *desem | *dekam | *tehun |
| Kelime | Ön-İtalik | Latince | Faliskçe | Oskanca | Umbriyaca | Sikulca | Venetçe |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| kuşlar | *awēs | avēs |  |  | aves | aves |  |
| diğer | *alteros | alter |  | alttre | etre |  |  |
| yıl | *atnos | annus |  | aceneis | acnu |  |  |
| akşam yemeği | *kertsnā | cena |  | kersna | sesna |  |  |
| hayat | *gʷītām | vītam | veitam | bítam | bitam |  | vitam |
| canlı | *gʷīwos | vīvus | vivo | bivus | biver | vivus | vivoi |
| eli | *manom | manum | manom | manim | manuve | menom | manom |
| şu | *ole | ille | ole | úlle | ull | ole | oli |
| evet | *swei | sī | sei | svaí | sve | sei |  |
| aşağı, alt | *xenðrā | infrā | infra | húntrus | hondra |  |  |
| bu, bura | *xeike | hic | fec | eike | ese | heie | eik |
| adamın | *xemones | hominis | femono | humuns | homonus |  |  |
| oğul | *feilios | fīlius | hileo | feilius | feliuf | feilius | filea |
| zemin | *meletom | molitum | meletom |  | maletu |  |  |
| yapmak | *fak- | facere | haciu | facum | façiu |  |  |
| iyi | *ðwenos | bonus | dueno | fuons | foner | duenus |  |
| çiçek | *flōzā | flōra |  | fluusa | flora |  |  |
| çok | *etantos | tantus |  | etantuf | etantu | tantom |  |
| dil | *ðengwā | lingua | dengua | fangva | fangua | dengua |  |
| teşekkürler | *gʷrātos | grātiās |  | brateis | brat |  | gratos |
| özgür | *louðeros | liberis | loufiro | lovfreís | vufru |  | louderobos |
| söylemek | *deik- | dīcere |  | deicum | deku |  |  |
| tapınak | *fesnom | fānum |  | fíisnam | fesnuf |  |  |
| halk, hepsi | *toutos | tōtus | touto | toutos | tota | touto | teuta |
| olmak | *ezom | esse | esum | ezum | erom | esom | esom |
| -e, -e doğru | *ad | ad | ad | az | ař |  | ati |
| -den, ing. "from" | *aβ | ab | af | af | ah | ab |  |
| ile, sırasında, ing. "by" | *pert | per | pe | pert | pert |  | per |
| ne zaman | *kʷande | quando | quando | pún | pune |  |  |
| tutmak, sahip olmak | *xaβeo | habere |  | hafum | habeu |  | habem |
| gerçek | *gʷēros | vērus |  |  | berus | veres |  |
| hariç, güvende | *salwes | salvus | salues | salavs | saluo | salues |  |
| yol | *wijā | via | via | viaí | via | via | via |
| şarap | *wīnom | vīnum | vino | vinu- | vinu | vinu- | vinoi |
| toprak | *terzā | terra |  | terrum |  |  | terram |
| bitiş, son | *termenios | terminus |  | teremenniu | termenats |  | termonios |
| senato | *senātos | senātus | zenatuo | senateis |  |  |  |
| hediye | *dōnom | dōnum | donom | dúnúm | dunum | donom | donom |
| ile, birlikte | *kom | cum | com | com | kum |  |  |
| arasında | *enter | inter |  | anter | anter |  |  |
| daha fazla | *maɣis | magis | magis | mais | mes |  |  |
| eksik olmak | *kazeō | carebo | carefo | kasit |  |  |  |
| -ın/in, ing. "of" | *dē | dē | de | dat | det |  |  |
| önce | *prai | prae | pre | praí | pre | pra | prai |
| ver | *dōnātod | dōnāto |  | duunatud |  |  | donasto |
| yazılı | *skreiptos | scrīptus |  | scriftas | screhto |  |  |
| ceza ücreti | *molta | multa |  | molta | muta |  |  |
| birinci | *priisemos | prīmum | pramom | promom | promom |  |  |
| barışın | *pākis | pācis |  | pacris | pacer |  |  |
| altın | *awzom | aurum |  | auzom | orum |  |  |
| kim, hangisi | *kʷoi | qui | quei | pús | poi | qoi |  |
| çünkü | *kʷod | quod | quod | púd | puře | qod | kude |
| neden? | *kʷid | quid | quid | píd | piři | qed |  |
| ve | *kʷe | que | que |  | pe | qe | ke |
| nerede | *kuðei | ubi |  | puf | pufe |  | kude |
| nasıl | *kutei | ut | utei | puz | puse |  |  |
| yerine | *op | ob | op | úp |  |  | op |
| kaldırmak, yok etmek | *tolno | tollere | tulom |  | entelus |  | toler |
| tahıl | *far | far | far | far | far | far | far |
| hareket etmek | *ag- | agere |  | acum | agu | age |  |
| erkek akrdeş | *frātēr | frater | frater | fratrer | frater | frater | fraterei |
| kız kardeş | *swezōr | soror | suesor | svosor | surur | suesor | suesor |
| orada | *ipei | ibi |  | ipi | iepi | be |  |
| içmek | *pibo | bibere | pipo |  |  | pipo |  |
| masa | *mensa | mensa |  | mese | mefa |  |  |
| kapı | *portām | portam |  | púrtam | pertom |  |  |
| kırmızı | *ruðrom | rubrum | rufrum | rufru | rufru |  |  |
| ayrıca | *eitom | item |  | eite | esa | itom |  |
| yemin, dua, oy | *wotom | votum | vootum | vurtúm | vose |  | votsom |
| gümüş | *argentom | argentum | arcentom | aragetom |  |  |  |
| -dır/dir, ing. "is" | *este | est | est | ist | est | esti |  |
| ben | *eɣō | ego | eco |  | eho |  | ego |
| beni | *meɣo | me | me |  | mehe | mi | mego |
| et | *karnis | carnis |  | carneis | karne |  |  |
| veya | *awti | aut | aut | avt | ote |  |  |
| verdi | *ded- | dedit | dedet | deded | dede |  | doto |
| bu yüzden, kendisine | *seiβei | sibi |  | seifi |  | seibei | selboi |
Yıldız işareti, doğrudan bir yazıtta bulunmayan ve dolaylı dilsel kanıtlara dayanarak yeniden oluşturulan biçimleri ifade ediyor.
Ön-Hint-Avrupaca açısından bakıldığında İtalik diller oldukça tutucudur. Fonolojide İtalik diller centum dilleridir, öndamaksılları artdamaksıllarla birleştirirler fakat dudaksıl artdamaksılları ayırırlar. Morfolojide İtalik diller; isim ve sıfatlarda 6 durum (yalın, belirtme, tamlayan, yönelme, ayrılma, seslenme) ve yedincisinden (bulunma) izler barındırır ancak hem isimde hem de fiilde çiftlik (dual) kaybolmuştur. Morfolojik yenilikler ve ortak sözlük birimleri göz önüne alındığında İtalik, en fazla Kelt ve Cermen ile benzerlik göstermektedir, ortak sözlük karşılıklarının bir kısmı Baltık-Slav'da da bulunmaktadır.