stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mustafa Sandal
Müzik kariyeri > 2000-2002: Akışına Bırak ve Kop

2000 Haziran'ında Akışına Bırak adlı dördüncü albümünü Prestij Müzik etiketiyle dinleyenlerine sundu. Bu albümde müzik direktörlüğünü İskender Paydaş'la paylaştı. Albümdeki "Tek Geçerim" adlı şarkı müzik listelerinde zirveye çıktı ve şarkıya hipodromda hareketli bir klip çekildi. Albümün diğer klipleri ise Yunan şarkıcı Natalia Dussopulos ile "Hatırla Beni" şarkısına yapılan düete, 3. ve son klip ise "Geriye Dönemem" isimli şarkıya çekildi. 2001 Haziran'ında İstanbul Metrosu için "Can Cana" isimli bir şarkı besteledi. İtalyan sanatçı Eros Ramazzotti ile birlikte Ali Sami Yen Stadyumu'nda 25 bin kişi önünde düet yaptı. Daha sonradan yaptığı açıklamada pek çok starla düet yapmasına karşın hayatında en değer verdiği ve unutamadığı düetin Ramazzotti ile yaptığını söylemiştir. Kasım ayında, yeni stüdyosunu kurdu ve beşinci albümünün kayıtlarını burada gerçekleştirdi.
2002 Mayıs'ında Erol Köse Production etiketiyle çıkardığı Kop adlı albümü yılın en çok satan ikinci albümü oldu. Albüm 2002 yazına damgasını vururken özellikle 2002 FIFA Dünya Kupası'na katılan Türkiye millî futbol takımıyla özdeşleşen "Pazara Kadar" şarkısı büyük beğeni topladı ve ülke genelinde geniş yankı uyandırdı. Sonrasında Telsim sponsorluğunda Kop (remix) adlı single çalışmasını yayımladı ve şarkının klibi bu versiyona çekildi. Kendi yapım şirketi olan Yada Prodüksiyon bünyesinde kurduğu ve altyapı çalışmaları 2 yıllık bir süreyi alan hayran kulübünü, internet sitesi üzerinden faaliyete geçirdi.
Müzik kariyeri > 2013-günümüz: Single çalışmaları

14 Şubat 2013'te Sevgililer Günü'ne özel olarak 1996 tarihli Gölgede Aynı albümünde yer alan 2 Tas Çorba adlı şarkısını 3 yeni versiyonuyla dinleyicilerin beğenisine sundu. Aynı yıl Gülşen ve Ozan Çolakoğlu ile bir araya gelerek 2 şarkıdan oluşan Tesir Altında isimli single çalışmasını yayınladı  ve bu çalışma 2013 yılının en çok satan single'ı oldu.
2015 yılında 2 şarkıdan oluşan  "Ben Olsaydım", 2016 yılında 3 şarkıdan oluşan "Dön Dünya", 2018 yılında "Aşk Kovulmaz" ve Eypio ile düet yaptığı "Reset", 2019 yılında "Gel Bana", "Masum Gibi" ve Zeynep Bastık ile düet yaptığı "Mod" adlı single çalışmaları yayınladı. Türkiye'deki resmi müzik listesine girdi ve Reset ve Mod ile birinci Gel Bana ile ikinci sırada yeraldı.
2019 yılı Kasım ayında Asya-Pasifik Yayın Birliğince Tokyo'da düzenlenen; Güney Kore'den Twice ve Kazakistan'dan Dimash Kudaibergen ile birlikte 11 ülke yıldızlarının katıldığı 8. ABU Şarkı Festivalinde Mustafa Sandal, Aya Benzer adlı şarkısının yeni düzenlemesini seslendirerek Türkiye'yi temsil etti.
2020 yılı Nisan ayında koronavirüs ile mücadele kapsamında sağlık çalışanları için yapılan
ve tüm dijital gelirleri onlara bağışlanan Melis Fis ve Defkhan ile düet yaptığı,
Yanında adlı single çalışması yayınladı. Şarkı müziğin yeni teknolojisi 8D ile kaydedilmiştir. Aynı yıl Eylül ayında Damar adlı single çalışması yayınladı ve bu single çalışması ile Türkiye'deki müzik listelerinde 1 numara olmayı başardı. Yıl sonunda ise Kazakistan Televizyonu Astana Tv'de 2021 yılı yılbaşı özel programı için, Kazak şarkıcı Indira Elemes ile Mod adlı şarkısının Kazakça - Türkçe versiyonunda düet yaparken, Araba ve İsyankar adlı şarkılarında ise solo performans sergiledi.
2021 yılı Ocak ayında Doğu Demirkol ile düet yaptığı Tekrar adlı single çalışmasının normal ve kısa film olmak üzere 2 versiyonunun yayınlandığı skeç tadındaki farklı tarzıyla dikkat çeken klibinde Musti'nin eski kliplerine göndermede bulunuldu. Türkiye millî futbol takımı'nın Euro 2020 şarkısını yapması için TFF tarafından görevlendirilen Mustafa Sandal, 2021 yılı Haziran ayında Derya Uluğ, Irmak Arıcı ve Eypio ile birlikte Bizim Çocuklar adlı Milli Takım resmi şarkısını seslendirdi. Aynı yıl Aralık sonunda Indira Elemes ile düet yaptığı Türk - Kazak ortak yapımı Yoksay adlı single çalışması yayınlandı.
2022 yılı 10 Kasım'da Atatürk'ün anısına 1996 yılında Ferda Anıl Yarkın'ın seslendirdiği kendi bestesi olan "Sonuna Kadar" adlı şarkıda, Devlet Opera ve Bale Genel Müdürü Murat Karahan ile birlikte düet yaptı.
2023 yılı Temmuz ayında bestesi Harun Sürek'e ait olan "Tamam Tamam" adlı single çalışması yayınladı.
2024 yılı Temmuz ayında ilk albümü Suç Bende'nin 30. yıl dönümü olması nedeniyle; Belaruslu şarkıcı Olga Napoli ile birlikte albümde yer alan "Sana İhtiyacım Var 2024" adlı şarkısına single çalışmasında düet yaptılar. Aynı yıl Ağustos ayında ise sözleri Derya Uluğ'a ait olan "İhtimal" adlı şarkıyı single çalışması olarak yayınladı.
Diğer çalışmaları > Milli Sporcu kimliği

Mustafa Sandal, Türkiye Kayak Federasyonu tarafından 17 yıl sonra tekrar kurulan ve 11-13 Nisan 2019'da Amerika'nın Colorado eyaletindeki Aspen şehrinde düzenlenen ve 3 farklı disiplinde gerçekleşen Dünya Senkronize Kayak Şampiyonası'na Milli Sporcu olarak katıldı. Musti ile birlikte Cem Hakko, Doruk Kaya, Doç. Dr. Fatih Kıyıcı, Atakan Alaftargil, Arif Alaftargil, Metin Polat, Tunç Taşdemir ve Çetin Şirvani'nin yer aldığı Türkiye Senkronize Kayak Milli Takımı şampiyonada birinci gün yapılan paralel slalom yarışlarında 2. ve 3., bombeli inişte ise 8. oldu. İkinci gün yapılan senkronize inişlerde ise mecburi senkronize inişte 4. oldu.
Diğer çalışmaları > Otobiyografi kitabı

Mustafa Sandal 25. Sanat Yılında 50. doğum günü olan 11 Ocak 2020 günü Beni Ağlatma adlı otobiyografi kitabı çıkardı. Musti kitapta doğumundan, okul hayatına, besteci ve söz yazarı olarak başladığı ve sonra solist olarak devam ettiği sanat hayatından, ilişkileri ve özel yaşamına dair başından geçen birçok olay ve konular hakkında anektodlar paylaşmıştır.
Diğer çalışmaları > Yada Prodüksiyon

Yada Prodüksiyon, Mustafa Sandal'ın 1997 yılında kendi ismi adı altında kurduğu ve 2000 yılının Ekim ayında unvan değişikliği yaparak uzun zaman üzerinde çalıştığı bir prodüksiyon şirketidir. Yada'da Mustafa Sandal prodüksiyonlarının yanı sıra başka prodüksiyonlar ve çeşitli organizasyonlar da yapılmıştır.
Mustafa Sandal kendi şirketinde 4 albüm ve 3 maxi single çıkardı. Ayrıca eski eşi olan Emina Sandal-Jahović'in albüm kayıtları da bu şirkette yapılmıştır.
2012 yılı Kasım ayında Barış Koç - Küçük Şeyler albümü, 2021 yılı Şubat ayında Samet Nohut - Aşk Makamı ve 2023 yılı Ağustos ayında Sarp İkiler 
- Acı Biber Single çalışmaları Ya da stüdyolarında kaydedilmiştir.
Diskografi

Ana madde: Mustafa Sandal diskografisi
1994: Suç Bende
1996: Gölgede Aynı
1998: Detay
1999: Araba - Yurt Dışı
2000: Akışına Bırak
2002: Kop
2003: Seven - Yurt Dışı
2007: Devamı Var
2009: Karizma
2012: Organik
1999: Aya Benzer - Yurt Dışı
2003: Maxi Sandal 2003
2004: İste
2005: Yamalı Tövbeler
2000: Araba - Yurt Dışı
2002: Kop remix
2003: Aya Benzer 2003 (Moonlight) - Yurt Dışı
2003: Gel Aşkım - Yurt Dışı
2004: Araba 2004 - Yurt Dışı
2005: İsyankar - Yurt Dışı
2011: Şıkır Şıkır
2013: 2 Tas Çorba
2013: Tesir Altında
2015: Ben Olsaydım
2016: Dön Dünya
2018: Aşk Kovulmaz
2018: Reset
2019: Gel Bana
2019: Masum Gibi
2019: Mod
2020: Yanında
2020: Damar
2021: Tekrar
2021: Bizim Çocuklar
2021: Yoksay
2022: Sonuna Kadar
2023: Tamam Tamam
2024: Sana İhtiyacım Var 2024
2024: İhtimal
Filmografisi

1996: Bay E
2010: New York'ta Beş Minare
2011: Başrolde Aşk
2014: Arkadaşım Hoşgeldin
2018: Arif V 216
Programlar

2010: Kimsin Sen
2011: O Ses Türkiye
2015: Rising Star Türkiye
Kitap

2020: Beni Ağlatma, Doğan Kitap. ISBN 9786050969115. (otobiyografi)
Kazandığı ödüller

| Yıl | Ödül veren organizasyon | Kategori |
| --- | --- | --- |
| 1994 | İstanbul FM Altın Ödülleri (İFA) | En İyi Pop Müzik Sanatçısı |
| 1996 | MGD Altın Objektif Ödülleri | En İyi Pop Müzik Sanatçısı |
| 1996 | Altın Kelebek Ödülleri | En İyi Türk Pop Müziği Erkek Solist |
| 1997 | 3. Kral TV Video Müzik Ödülleri | Yılın Şarkısı (Araba) |
| 1997 | 3. Kral TV Video Müzik Ödülleri | En Çok Satan Albüm (Gölgede Aynı) |
| 1997 | 3. Kral TV Video Müzik Ödülleri | En İyi Pop Erkek Sanatçı |
| 1998 | Bosna Hersek Ödülleri | En İyi Yabancı Sanatçı |
| 1999 | 5. Kral TV Video Müzik Ödülleri | En İyi Beste (Aya Benzer) |
| 1999 | 5. Kral TV Video Müzik Ödülleri | En İyi Pop Erkek Sanatçı |
| 2000 | İstanbul FM Altın Ödülleri | En İyi Pop Erkek Sanatçı |
| 2003 | MGD Altın Objektif Ödülleri | En İyi Sanatçı Sitesi |
| 2003 | MGD Altın Objektif Ödülleri | En İyi Pop Müzik Sanatçısı |
| 2003 | 9. Kral TV Video Müzik Ödülleri | En İyi Pop Erkek Sanatçı |
| 2003 | 1. MÜ-YAP Müzik Ödülleri | Diamond Albüm (Kop) |
| 2004 | 2. MÜ-YAP Müzik Ödülleri | Diamond Albüm (Aşka Yürek Gerek) |
| 2005 | 5. MÜ-YAP Müzik Ödülleri | Diamond Albüm (İste) |
| 2006 | Bundesverband Musikindustrie - Gold Record (Altın Plak) | Almanya'da 150.000 ve üzeri satış trajı başarısı (İsyankar) |

| 2008 | Bilkent Pazarlama ve Reklamcılık Kulübü 2008 En İyi Reklam Filmleri Ödül Töreni | (Muhabbet Kart Her Yöne 2 Kontör Reklam Filmi) |
| 2010 | Siyaset Dergisi Ödülleri | En İyi Pop Erkek Sanatçı |
| 2011 | 1. OMÜ Medya Ödülleri | En İyi Erkek Şarkıcı |
| 2012 | 18. Kral Müzik Ödülleri | MÜYAP Digital Satış Ödülü (Şıkır Şıkır Ft. Gülben Ergen) |
| 2013 | Sihirli Mikrofon Ödülleri | Radyoların Yetiştirdiği En İyi Müzik Adamı |
| 2014 | 13.Magazinci.com İnternet Medyası (En İyiler) | En Çok Satan Single (Tesir Altında) |
| 2018 | Magazinn.com Medya ve Sanat Ödülleri | Yılın En İyi Erkek Pop Müzik Sanatçısı |
| 2018 | Magazinn.com Medya ve Sanat Ödülleri | Yılın En İyi Şarkısı (Reset Ft. Eypio) |
| 2018 | Ayaklı Gazete 7. TV Yıldızları Ödül Töreni | En İyi Erkek Pop Sanatçı |
| 2019 | Engelsiz Yaşam Vakfı 9. Yılın En İyileri Ödül Töreni | Yılın En İyi Erkek Pop Müzik Sanatçısı |
| 2019 | MGD Altın Objektif Ödülleri | Yılın Erkek Yorumcusu |
| 2020 | Göktürk Dergisi 2. Yıl Ödül Töreni | Yılın En İyi Düeti (Mod Ft. Zeynep Bastık) |
Jesús Rodríguez (Meksikalı futbolcu)

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Jesús Iván Rodríguez Trujillo
Doğum tarihi:  21 Mayıs 1993 (31 yaşında)
Doğum yeri:  Chiapas, Meksika
Boyu:  1,86 m (6 ft 1 in)
Mevkii:  Kaleci
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Puebla
Numarası:  30
Altyapı kariyeri
2009:  Jaguares de Ocozocuautla
2010-2014:  Puebla
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2014 |  Puebla |  48 |  (0) |
| 2015 |  → Cafetaleros (kiralık) |  0 |  (0) |
| 2016 |  → Chipas FC (kiralık) |  0 |  (0) |
| Toplam |   |  48 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 20 Şubat 2025 (2025-02-20) 
Jesús Rodríguez (d. 21 Mayıs 1993), Meksikalı profesyonel kaleci. Liga MX ekiplerinden Puebla'da forma giymektedir.
Navarin Katliamı

| Navarin Katliamı |
| --- | --- |
Yunan Bağımsızlık Savaşı
Neocastro'nun Teslim Olması Peter von Hess
Bölge: Navarin
Tarih: Mart–19 Ağustos 1821
Hedef: Türkler
Saldırı türü: Katliam
Ölü: 3.000'e yakın Türk sivil
İşleyen:  Yunan isyancılar
Navarin Katliamı, Yunanistan'ın bağımsızlığını kazanması sırasında yaşanan katliam dizisinin bir parçası olan bir katliamdı. Katliam 19 Ağustos 1821 günü Mora Yarımadası'ndaki Navarin şehrinde gerçekleşti ve şehrin yaklaşık 3000 kişilik Türk sakini katledildi. Avrupa kaynaklarında Navarin katliamı hakkında bilgiler onlarca yıl sonra yayınlanmıştır.
Şehrin kuşatılması

Şehrin Türk sakinleri, açlık yüzünden teslim olmayı önerdi. Yunanlar da bunun üzerine şehrin sakinlerini Mısır'a güvenli bir şekilde götürmeyi önerdi. Teslim olma işlemi bitince, Türkler şehirdeki tüm mallarını, tüm paralarını ve mücevherlerini Yunanlara teslim etti; fakat Yunanlar söz verdikleri güvenli yolculuğu gerçekleştirmeye niyetli değillerdi. Müzakere eden Yunanlardan biri olan Poniropoulos, yıllar sonra General Gordon'a teslim olma belgesinin Türklerdeki kopyasını yok ettiğini ve böylece geride böyle bir anlaşmaya ilişkin bir kanıt kalmadığını söyledi.
Türklerin katledilmesi

19 Ağustos 1821 günü kapılar açılınca, Yunanlar hemen içeriye hücum etti ve kaçabilen 160 kişi dışında 3000 kişilik tüm nüfusu öldürdü.
Tarihçi George Finlay, Phrantzes adlı Yunan bir rahibin katliama tanıklık ettiğini söyledi ve onun anlattıklarından yola çıkarak aşağıdaki tanımı yaptı:
Mermiler ve kılıçlarla yaralanmış kadınlar kaçmak umuduyla denize koştu, bu sırada kasten vuruldular. Kollarında bebekleri olan annelerin kıyafetleri çalındı ve tek gizlenme yeri olan denize koştular, suda çömelirken insan olmayan tüfekli askerler tarafından vuruldular. Yunanlar bebekleri annelerinin kollarından aldı ve kayalara vurdu. Üç ve dört yaşlarındaki çocuklar denize atılarak boğuldu. Katliam bittiğinde cesetler ya denize atıldı ya da sahile yığıldı ve bir salgın hastalık tehdidiyle karşı karşıya kalındı.
Olayların sonrası

Olayların başlamasından önce Yunanistan'da 50.000'e kadar Türk yaşamaktaydı. 1821 yazına gelindiğinde onların neredeyse tamamı öldürülmüş veya kaçmak zorunda bırakılmışlardı.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Yunanistan Türkleri kendilerinden sonra çok az iz bıraktılar. Onlar ansızın ve tamamen 1821 yazında yok oldular. Bu yok oluş tüm dünyanın gözlerinden uzak oldu ve arkalarınca ağlanmadı. 20 binden fazla yaşlı, erkek, kadın, çocuk Türk; kendi komşuları Yunanlar tarafından birkaç hafta içinde öldürüldüler. Bu katliam acımasızca ve tereddütsüz hayata geçirildi... | „ |
Óscar Manzanarez

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Óscar Gibram Manzanarez Pérez
Doğum tarihi:  24 Nisan 1995 (29 yaşında)
Doğum yeri:  Baja California, Meksika
Boyu:  1,80 m (5 ft 11 in)
Mevkii:  Defans
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Querétaro FC
Numarası:  3
Altyapı kariyeri
2011-2016:  Santos Laguna
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2016-2017 |  Santos Laguna |  1 |  (0) |
| 2018-2022 |  CDS Tampico Madero |  81 |  (1) |
| 2022 |  CD Malacateco |  3 |  (0) |
| 2022-2023 |  Santos Laguna |  6 |  (0) |
| 2023- |  Querétaro FC |  2 |  (0) |
| Toplam |   |  93 |  (1) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 20 Şubat 2025 (2025-02-20) 
Óscar Manzanarez (d. 24 Nisan 1995), Meksikalı profesyonel futbolcu. Defans mevkiinde görev almaktadır. Liga MX ekiplerinden Querétaro FC'da forma giymektedir.
Başarıları > Tampico Madero

Liga de Expansión MX: Guardianes 2020
Usun

İli Nehri boyunca Vusunların yaşadığı sanılır.
Usun ya da Wusun ya da Vusun, (Çince: 乌孙 veya 烏孫, Wūsūn), Han Hanedanı döneminde (MÖ 206 - MS 220) yaşamış göçebe-yarı göçebe Türk veya Hint-Avrupa kökenli bir halk.  Çin kaynaklarının aktardığına göre Çin'in kuzey batısında (Batı Gansu bölgesinde) Yüeçiler'e yakın bir bölgede yaşamış, Yüeçiler tarafından yenilgiye uğratılınca  MÖ 176 yıllarında Hiung-nu'ların egemenliğine girmiş, daha sonra İli Nehri ve Issık Göl bölgesine yerleşmiş ve en azından beş yüzyıl boyunca bölgedeki gücünü korumuştur.
Köken bilimi

Wusun sözcüğünün anlamı hakkında farklı görüşler bulunmaktadır. Buna göre Türkçe bir sözcük olduğu düşünülen Wusun/Usun Sözcüğünün "birlik", "bağlılık" anlamına geldiği görüşünün yanı sıra etnonimin Çince transkripsiyonu olan Wusun(烏孫)'un bir totem olan Wu = ('karga' ya da 'kuzgun','siyah')'dan geldiği görüşü de vardır. Bu karga kültü Usun efsanelerinde de yer almaktadır. Efsanelerde yabani hayata bırakılan bir çocuğun dişi bir kurt tarafından açlıktan ölmek üzere iken bulunup emzirildiği ve karga tarafından da etle beslendiği bir öyküden bahsedilir. Aynı öğeler daha sonra Göktürklerde de yer almıştır.
Kültür ve yaşam > Antropoloji

Çin kaynaklarında Usunlar'dan kızıl saçlı ve yeşil gözlü olarak bahsedilmektedir. Yedisu bölgesi'ndeki arkeolojik çalışmalarda elde edilen, milattan önceki ve sonraki 1. yüzyıla ait 6 ayrı iskeletin kafatasları üzerinde yapılan antropolojik çalışmalar Usunlar'ın az da olsa "mongoloid" özellikler göstermekle birlikte brakisefal beyaz ırk'a ait olduğunu ortaya koymuştur. Yaşam tarzlarına ilişkin, M.Ö 110-105 yılları arasında Usun hükümdarı ile evlendirilen Han Hanedanı Prensesi'nin aktardığına göre Usunlar: "göçebe, keçeden çadırlarda yaşayan, çiğ et yiyen ve mayanlanmış kısrak sütü içen bir halk"tır. Ayrıca bu anlatımlarda erken dönem Çin kaynaklarında sıkça rastlanan (barbar, açgözlü, güvenilmez v.b.) pejoratif anlatım dikkat çekmektedir.
Kültür ve yaşam > Dilleri

Bir Usun kralının Fu-li (kurt) ismiyle çağrıldığını, Çinli bilgin Han Rulin ve ayrıca G. Vambery (1879), Scherbak (1961), P. Budberg, L. Bazin ve V.P. Yudin söylerler. Ayrıca Ön-Türkçe bir sözcük olan böri'nin ("böri = kurt"), Usunların adlarında ve unvanlarında çok sık görüldüğünü yazmışlardır. Diğer Türkçe, Kun; Bag/Beg ve Ulug gibi kelimelerinin kaydedilmiş olduğunu da onaylarlar.
K. Shiratori'ye göre de MÖ 2. yüzyılda Orta Asya'ya giden Wu-sunlar Türk kökenlidir.
Buna rağmen Peter B. Golden ve Carter V. Findley gibi bazı tarihçiler Usunlar'ın dillerinde saptanan sözcüklerin kökeninin Türkçe olmadığını ve Hint-Avrupa, İrani kökenli olduğunu öne sürerek bu görüşlere karşı çıkmıştır. Buna göre Beg-bey sözcüğü Soğdca'daki Baga sözcüğünden alıntıdır. Aynı zamanda  Orta Farsça'daki (Sasani hükümdarlarının da kullandığı) Bay, Sanskritçe'deki Bhaga ve Rusçadaki Bog sözcükleri de aynıdır. Bir diğer iddia ise, Türk dillerinde ortak kullanımı olan ve "kurt" anlamına gelen Böri sözcüğünün, Doğu İran dillerine ait olduğu ve Türk dillerine oradan alıntılandığı yönündedir. Bu iddialar tartışmalı olup "Bay" sözcüğü üzerine etimolojik çalışmaları bulunan Rus dil bilimci Sergei Starostin, sözcüğün kökeninin Ön-Türkçe olduğunu ve ödünçlemenin diğer dillere Türkçeden yapıldığını belirtir. Aynı şekilde Starostin, böri sözcüğünü de Ön-Türkçe olarak verir. Bu sözcüğün(Böri) Hint-Avrupa dil ailesi içerisinde hiçbir dilde yer almıyor oluşu da bu iddiaları zayıflatmaktadır.
Kültür ve yaşam > Yaşam alanları

Usunların ana yerleşim bölgeleri Tanrı Dağları'nın kuzey kenarlarıdır. Doruk dönemlerinde İli Nehri boyunca, bütün nehir alanına ve Tanrı Dağları'nın batısına kadar yayıldılar. Kralları Issık Gölü'nün güneyinde otururdu. Yaşam alanları, şimdiki Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin kuzeybatısını, Kazakistan'ın güneydoğusunu ve doğu ve orta Kırgızistanı kapsardı. Xinjiang Tuzhi (新疆圖志; Coğrafya kitapı) şöyle aktarır, Manas Usunlarla Han Hanedanlığının doğu sınırıdır. Çolpon-Ata'da biraz kıyıdan uzakta batık köy Çengu -kızıl vadi- antik Usun Devleti başkenti (milattan önce ikinci yüzyıl) olduğu tahmin edilir.
Güneyde, Usunlar Tarım Havzası'ında yaşayan diğer insanlarla sınırdılar. Tanrı Dağlarının kuzeyi, Karaşahr, Kuça, Aksu ve Uçturfan Usunlara aitti.
Büyük Han Kitabı (漢書 veya 汉书, Hànshū) - Batı bölgesini şöyle aktarır, Usunlar kuzeybatıda Kangju (康居, Kāngjū, önceleri Kang-gü, K'ang-kü) ve batıya doğru Dayuan (大宛, Dàyuān, anlamı: Büyük Yuan, Wade-Giles: Ta-Yüan) sınırdılar. Xiyu Tuzhi (西域圖志) şöyle aktarır, Kangju doğu sınırı Balkaş Gölü batı kıyısında bulunurdu, bu sırada Dayuan Fergana Vadisi ve Hokand'da bulunurlardı.
Sovyetler Birliği zamanında, İli Nehri kıyısında yapılan geniş kapsamlı arkeolojik kazılarda eski Usunlara ait mezarlar bulunmuştur. Bu demektir ki Usunlar İli Nehrinin her iki kıyısında da yaşamışlardır. Xiyu Tuzhi Tarbagatay Dağı Hiung-nu (匈奴, Xiōngnú) ve Usunlar arasında sınır oluştururdu diye aktarır. Bir ara millattan önce 53 yılında oluşan kargaşalıkta, daha sonra küçük kral olan Niaojiutu kendi adamlarını kuzey dağında toplar ve kendi ailesine ve annesine saldıran Hiung-nu'ları tehdit eder. Burada anlatılan "kuzey dağı" Tarbagatay Dağı'na uymaktadır. Bu dağ Hiung-nu ile Usunlar arasında sınır oluşturmuş, dağın kuzeyi Hiung-nu bölgesidir.
Matsuda Hisao'nun fikrine göre, Usunlar Tanrı Dağlarının kuzeyinde değil de, arasında yaşarlardı.
Usun ve Issedon bağlantısı

Bir varsayıma göre Usunlarla Herodot (IV.16-25) tarafından tanımlanan insanlarla ve Batlamyus'un Geography coğrafya haritasındaki Issedones bağlantısı olduğu öne sürülür.
Usunlar ve komşuları MÖ 1. yüzyıl
Manas İlçesi
Aksu İli
Çöçek (şehir)
Bugs Moran

| Bugs Moran |
| --- | --- |
Doğum: Adelard Cunin 21 Ağustos 1891 St. Paul, Minnesota, ABD
Ölüm: 25 Şubat 1957 (65 yaşında) Leavenworth, Kansas, ABD
Ölüm sebebi: Akciğer kanseri
Milliyet: Amerikalı
Meslek: Mafya lideri

George Clarence Moran (21 Ağustos 1891 - 25 Şubat 1957), Bugs Moran olarak bilinen Fransız asıllı Amerikalı mafya lideri.
18 yaşındayken Chicago'ya göç etti ve türlü mafya oluşumu içinde yer aldı. Al Capone'nun lideri olduğu Cosa Nostra'ya karşı savaş açtı. 63 yaşındayken Kansas'ta kaldığı bir hapishanede akciğer kanserinden öldü.
Hans Bethe

| Hans Bethe |
| --- | --- |

Doğum: Hans Albrecht Bethe 2 Temmuz 1906(1906-07-02) Strazburg, Almanya
Ölüm: 6 Mart 2005 (98 yaşında) Ithaca, New York, Birleşik Devletler
Milliyet: Yahudi – Alman
Vatandaşlık:  ABD
Mezun olduğu okul(lar): University of Frankfurt University of Munich
Evlilik: Rose Ewald (married in 1939; two children)
Ödüller: 1947 Henry Draper Madalyası 1957 ForMemRS 1959 Franklin Madalyası 1961 Eddington Medal 1961 Enrico Fermi Ödülü 1963 Rumford Ödülü 1967 Nobel Fizik Ödülü 1975 Nat'l Medal of Science 1989 Lomonosov Altın Madalyası 1993 Oersted Madalyası 2001 Bruce Madalyası 2005 Benjamin Franklin Madalyası

Kariyeri
Dalı: Nükleer fizik
Çalıştığı kurumlar: University of Tübingen Cornell University University of Bristol University of Manchester
Doktoradanışmanı: Arnold Sommerfeld
Doktora öğrencileri: Peter A. Carruthers Benjamin Day P. S. Epstein Ajoy Ghatak Jeffrey Goldstone John Irwin Roman Jackiw Robert Eugene Marshak John Negele R. Rajaraman Roderick V. Reid it M. K. Sundaresan David J. Thouless
Diğer önemli öğrencileri: Freeman Dyson
 
İmza

Hans Albrecht Bethe (Almanca telaffuz: [ˈhans ˈalbʁɛçt ˈbeːtə]; d. 2 Temmuz 1906 – ö. 6 Mart 2005) astrofizik, kuantum elektrodinamiği ve katı hâl fiziğine önemli katkılarda bulunmuş, 1967'de yıldız nükleosentezi teorisi üzerine yaptığı çalışma ile Nobel Fizik Ödülü almış annesi Yahudi, babası Alman olan nükleer fizikçi.
1928'de doktorasını Münih Üniversitesinde bitirdi. 1930'larda Nazilerin güçlenmesiyle Avrupa kıtasını terk etti, Amerika'ya yerleşti. 1935'te Cornell Üniversitesinde fizik profesörü olarak görev yapmaya başladı.
Bethe'nin burada güneş enerjisi ve füzyon Enerjisi ile ilgi araştırmaları onu Los Alamos'daki atom bombası çalışmalarının başına getirdi. II. Dünya Savaşından  sonra Bethe, Edward Teller ile birlikte hidrojen bombasının geliştirilmesi için çalıştı. Sonra 1956'dan 1964'e kadar başkanın danışma komitesinde görev aldı. 1958 yılında nükleer silahsızlanma çalışmalarına Başkanlık etti. 1963'teki Sovyetler Birliği ile yapılan antlaşlamada görev aldı. Başkan Eisenhower, Kennedy ve Johnson'a danışmanlık yaptı.
1967'de Nobel Fizik ödülünü aldı. Bundan sonraki yaşamında Nükleer savunma sistemlerine karşı mücadele verdi. 1975 yılında Cornell Üniversitesi'nden emekli oldu.
Süpernova enerjilerinde kullanılan Bethe birimi Hans Bethe'nin adından türetilmiştir.
Kişi başına nominal millî gelire göre Avrupa ülkeleri listesi

Bu, 2019 yılı için kişi başına GSMG'ye (Gayri safi millî gelir) göre Avrupa ülkelerinin bir haritasıdır. Yeşil yüksek gelir (Dünya Bankası tarafından tanımlandığı gibi 12.536 $ veya daha fazla), turuncu üst orta gelir (4.045 $ ve 12.536 $) ve kırmızı alt orta geliri (1.036 $ ve 4.045 $) göstermektedir.
Raúl Castillo (futbolcu)

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Raúl Iram Castillo González
Doğum tarihi:  30 Mayıs 2001 (23 yaşında)
Doğum yeri:  Tamaulipas, Meksika
Boyu:  1,75 m (5 ft 9 in)
Mevkii:  Orta Saha
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Puebla
Numarası:  12
Altyapı kariyeri
2014-2019:  CF Pachuca
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2019-2021 |  CF Pachuca |  2 |  (0) |
| 2021 |  → Cancún FC (kiralık) |  15 |  (2) |
| 2021- |  Puebla |  5 |  (0) |
| 2022-2023 |  → Cancún FC (kiralık) |  35 |  (11) |
| Toplam |   |  57 |  (13) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 20 Şubat 2025 (2025-02-20) 
Raúl Castillo (d. 30 Mayıs 2001), Meksikalı profesyonel futbolcu. Orta Saha mevkiinde görev almaktadır. Liga MX ekiplerinden Puebla'da forma giymektedir.