Adalar
Coğrafya > İklim ve bitki örtüsü

Adaların iklimi ana çizgileriyle İstanbul kentinin aynıdır. Ancak konumları nedeniyle bazı özellikler de gösterir, örneğin sıcaklık birkaç derece daha fazladır. İstanbul Adaları'na en yakın meteoroloji istasyonları Göztepe, Kartal ve Yalova'nın değerlerine göre Adalar'daki yıllık ortalama sıcaklık yaklaşık 14 °C'dir. Günlük ortalama sıcaklıklar yılın hiçbir gününde 0 °C'nin altına inmemektedir. Dolayısı ile kışın kar pek az görülür. Yazın da İstanbul'un diğer bölgelerine oranla daha az yağış alır. Yıllık yağış miktarı adalar çevresinde 600 mm'nin üzerinde olup yağış rejimi, Marmara geçiş tipi ile benzerlik gösterir. Yağışın düşmesinde hava hareketlerinin yanı sıra bölgenin fiziki etmenleri de oldukça etkilidir. Örneğin bölgenin topoğrafik özellikleri, yağışın seyrelmesinde önemli bir faktördür. Adalar ve çevresinde yıllık ortalama yağışlı gün sayısı yaklaşık 120 gündür. Yine ortalama yağışlı gün sayısının en fazla olduğu mevsim kış mevsimi ve en az olduğu mevsim, özellikle Temmuz ve Ağustos ayları olmak üzere, yaz mevsimidir. Adalardaki bitkiler için en elverişli yağış tipleri, sağanak olmayan ve zamana yayılan bol yağışlardır. Çünkü sağanak yağışlar toprağın derinlerine nüfuz edemez ve yüzeysel akışlarla seyrelerek ortadan kaybolur. Günlük ortalama 25 mm'nin üstündeki yağışlar sağanak yağış, 25 mm'nin altındaki yağışlar ise normal yağış olarak kabul edilir. Sağanak yağışın en uzun süreli görüldüğü aylar, Kasım, Aralık ve Ocak aylarıdır. Kuraklığın en şiddetli olduğu dönem ise Temmuz ve Ağustos aylarına denk gelir. Ölçümlere göre Adalar ve çevresinde yıllık göreli nem oranı %73–77 arasındadır (Göztepe %77, Kartal %73, Yalova %75). Sise az rastlanır ve çabuk dağılır. Sonbahar, genellikle ilkbahardan daha sıcak geçer. İlkbahar aylarının özellikleri birkaç hafta içinde sona erer ve yaza geçilir. Rüzgâr rejimi de genelde İstanbul'un aynıdır, ama adaların konumları bu rüzgârların etkilerini yumuşatır. Yaz mevsiminde kuzeyin nemli ve serin havasını, ilkbahar ve kış mevsimlerinde ise güneyin ılıtıcı etkisini taşıyan bu rüzgarlar bitki örtüsü üzerinde genel olarak canlandırıcı etki yapar. Bu sayede pek çok bitki türü tomurcuklanma, yapraklanma ve çiçeklenme eğilimi gösterir. Karşı kıyıda bulunan Aydos, Kayış Dağı, Alemdağı, Küçük ve Büyük Çamlıca tepeleri, Kınalıada hariç diğer adaları poyraz rüzgârından korur. Kışın daha çok Karayel eser. Batı rüzgârı mayıs ayından itibaren aralıklarla esmeye başlar. Batı-karayel adalar çevresinde fırtınalara yol açan en tehlikeli rüzgârlardır. Sonbahar, kış ve ilkbahar aylarında zaman zaman esen lodos, adaları ısıtır. Sıcak mevsimlerde ise, yerel bir rüzgâr olan meltem havayı serinletir. Bu iklim ve rüzgâr özellikleri adaları sevilen bir yazlık ve dinlenme yeri yapar.
Adalar zengin ve çeşitli bir bitki örtüsünü sahiptir. Genelinde Marmara tipi geçiş iklimi görülmekle birlikte; Karadeniz'e kıyasla, kışları ılık ve yağışlı olarak geçen Akdeniz ikliminin özellikleri daha belirgindir. Sıcaklık şartları uygun olmasına rağmen Adalar, yağış dağılımı ve yapısından dolayı nemli ormanların gelişmesine elverişli değildir. Akdeniz ikliminin belirgin olmasının doğal bir sonucu olarak, Adalar'daki bitki örtüsünün çoğunluğunu soğuğa duyarlı kurakçıl ormanlar oluşturur. Makiler (özellikle ormanların tahrip olduğu yerlerde) ve çamlar, hakim doğal örtünün bileşenleridir. Akdeniz ikliminin tipik bitkisi olan makiler, ilkbaharda birden rengarenk çiçeklenir ve hoş kokular yayar. Taş meşesi, süpürge çalısı, sakız, kocayemiş, katırtırnağı, mersin, bodur ardıç, laden ayrıca yabani zeytin, kekik, lavanta, adaçayı, zakkum sık rastlanan türlerdendir. Adalar denilince akla gelen çamlar, makilerden sonra en yaygın bitki ve ağaç türüdür. En çok Heybeliada'da görülen çamlar, kızılçam da denilen "Pinus Brutia"lar grubundadır. Büyükada'nın kuzey kesimlerinde fıstık çamları, manastır ve mezarlıklar çevresinde serviler, yollarda akasyalar, ıhlamurlar, bahçelerde çeşitli süs ve meyve ağaçları bulunur. Adaların karakteristik bitkilerinden biri de mimozadır. Mimozalar yanında, adaların gülleri, şebboyları, petunyaları, lale ve sümbülleri, glayörleri, beyaz sarı pompon gülleri, ortanca ve kasımpatıları ünlüdür.
Meskun adalarda av hayvanı kalmadığı gibi artık tavşan da yoktur. Tavşanadası, Sivriada ve Sedefadası'nda adatavşanı bulunur. Bölge kuş açısından zengindir. Martılar, kargalar, karabatak, ispinoz, serçe, kızılgerdan (narbülbülü), kaya güvercini, sığırcık, saksağan, saka vardır. Av kuşlarından, mevsiminde keklik, bıldırcın, çulluk, yaban kazı görülür. Tarih boyunca balıkçılığın ana uğraş olduğu ünlü adalarda 1950'ler, hele de 1970'lerden sonra balık cinslerinin büyük kısmının nesilleri hızla tükenmiştir.