Hindistan'da laiklik
Tarihçe

Hint dinleri, Hint altkıtasına 12. yüzyılda İslamın gelişine kadar birlikte varlık ve yine birlikte tedrici gelişim içinde olmaları ile bilinmekteydi. Ardından Mughal (Moğol/Babür) İmparatorluğu ve koloni (Britanya Rajı) dönemi yaşandı. Ashoka yaklaşık 2.200 yıl önce ve Kannauj İmparatoru Harsha yaklaşık 1.400 yıl önce farklı dinleri seçtiler ve her birine aynı biçimde müşfik ve birini diğerinden üstün görmeyen bir davranış biçimi içinde yaklaştılar. Antik Güney Asya'da insanlar dinsel özgürlüğe ve Hinduizm, Budizm, Cayanizm (Jainism) veya başkaca herhangi bir inanıştan olmalarına bakılmaksızın devletin güvencesinde vatandaşlığa sahip oldular. 5. ve 10. yüzyıllar arasında Ellora Mağarası tapınakları bir diğerine bitişik olarak inşa edildiler ki bu birliktelikleri farklı inanışların kabul edilmesi ve birlikte var oluşlarını göstermektedir.
Herhangi bir dayanak bulunmaksızın, bir kişinin kendi (dinsel) yolunda ve diğerlerinin kınanmasında bir onur yoktur.
İslam dininin ülkeye girişi ve 12. yy.'da Kuzey Hindistan'da Delhi Sultanlığının ve müteakiben Orta Hindistan'da Dekkan Sultanlığının kurulması ile birlikte Hindistan'da devletin dinlerarası ilişkilerindeki bu gelenekte değişme oldu. İslamın politikaya kaynak gösterilen doktrinleri ve dinsel bakış açısı Hinduluk, Budistlik ve Hindistan'da bulunan diğer inanışlarla çekişmeli haline geldi. Yeni tapınaklar ve manastırlar yapılmasına izin verilmedi. Levant'la olduğu gibi, Güneydoğu Avrupa ve İspanya, Hindistan'daki Müslüman yöneticiler Hindulara şeriat temelindeki yargı mevzuatı doğrultusunda yıllık olarak (barışta kalma vergisi olarak) cizye talebiyle dhimmiler olarak davrandılar.
Moğolların bölgeye gelişiyle birlikte şeriat süreklilik gösteren bir istekle empoze edilmekteyken; Moğol/Babür İmparatoru Ekber ile birlikte bu durumun ilk defa belirgin bir istisnası yaşandı. Ekber farklı dinsel inanışları birleştirmeye çalıştı. Hindistan'daki diğer dinlerle birlikte İslam arasında eşitlik olduğu ifade edildi, İslam'a giriş için yapılacak dolaylı veya dolaysız yollu zorlamalar yasaklandı. Dinsel tabanlı (dolaylı bir zorlama olan y.n.) cizye vergisi ayrımcılığı kaldırıldı ve yeni Hindu tapınaklarının yapılmasına imkân verildi. Buna karşın Ekber'in torunları özellikle de Aurangzeb Hindu tapınaklarını yıkarak ve dinsel tabanlı cizye vergisini yeniden empoze ederek bu yönelimi İslamın devlet dini oluşuna doğru yöneltti.
Aurangzeb'den sonra Hindistan, Doğu Hindistan Şirketi ve Britanya Rajı'nın kontrolüne girdi. Sömürge yönetimi din ve devlet işlerini birbirinden ayırmadı ancak Hindu ve Müslümanlar arasındaki eşitsizliğe işaret ettiler ve Hindu, Müslüman ve Hristiyanların yasa önünde eşitliği ilkesini yeniden tanıttılar. A.V. Thomas'a göre; Britanya İmparatorluğu, Hindistan'daki çeşitli bütün inanışlara eşit mesafede bir politika yürüterek iş ve ticaret yapmayı hedefledi. 19. yüzyılın ortalarından itibaren Hindistan, Britanya Rajı tarafından idare olunmaya başladı. Evlilik, miras ve boşanma gibi medeni sivil hukuk konusunu oluşturan işlemler her bir Hint'in dinsel inanışına bağlı olarak Müslüman dinsel yargıçlarınca, pandit'lerce (Hindu din adamları y.n.) veya diğer dinsel sıfatlara sahip kişilerce dinsel kaynaklar ve bunların yorumlamalarına bağlı olarak kişisel yasalarına göre uygulandı. 1864'te, Britanya Rajı yönetimi tüm dinsel yargıçları, pandit'leri ve diğer benzeri sıfat taşıyanların işlem yetkilerini aralarında meydana gelen uyuşmazlıklar nedeniyle ilga etti ki birisinin yorum ve hükmünü bir diğeri yanlış buluyordu ve böylece birbiriyle tutarsız ve uyumsuz işlemler nedeniyle adalet sistemi belirsizleşmiş ve önemli derecede bozulmaya uğramıştı.
19. yüzyılın sonlarında sömürge yönetimince Anglo-Hindu ve Anglo-İslam tarzı adı verilen kişisel yasalar yürürlüğe konuldu. Bu yeni yasalarla da din ve devlet işleri ayrılığı sağlanmamış olmakla birlikte insanların birbirinden farklı kişisel yasalar temelinde farklılaştırılmasına ve yönetilmesine devam edildi. 1850 Hint Veraset Yasası, 1872 Özel Evlilik Yasası ve diğer yasalar Avrupa'da uygulanan Ortak Yasa'nın bir benzeri olarak yürürlüğe konuldu. Britanya Rajı; Hint Hristiyanları, Hint Zoroastrianları ve diğer inanışlardan kişilere farklı yasaların uygulandığı bir sistemi uygulamayı sürdürdü.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | İngiliz Hindistan'ındaki müslümanların; (İngiliz) Ortak Yasasının şeriatin yerini hiçbir durumda tutamayacağı düşüncesi geçmişteki son dönemde artış göstermiş bulunmaktadır. Konu basında olduğu gibi çeşitli platformlarda tekrar eden bir süreklilikte ajite edilmektedir. En geniş müslüman teşkilatı olan Hint Ulema Cemiyeti bu istemi desteklemekte ve bütün ilgilileri bu duruma karşı bir önlem almaya çağrıda bulunmaktadır. | ” |
— Müslüman Kişisel Uygulama Yasası (Şeriat)'nın önsözü, 1937, 
20. yy.'ın ilk yarısı içinde, Britanya Rajı İngiliz koloniyal yönetiminden bağımsızlık isteyen Mahatma Gandhi ve Muhammed Ali Cinnah tarafından yürütülen toplumsal hareketler artış gösterdi. Baskı altındaki koloni yönetimi 2013 yılı itibarıyla uygulanmasına devam edilmekte olan 1947'de Hindistan'ın bağımsızlığından sadece bir yıl öncesine kadar bir dizi yeni yasayı yürürlüğe koydu. Bunlardan birisi, 1937 Hint Müslüman Şeriat Uygulaması Kişisel Yasası lâiklikte olduğu gibi devlet ve din işlerini ayrı tutan bir yapıyı değil tersini ortaya koydu.
Bu durum, 1939 Müslüman Evlilikleri Yasasının Feshedilmesi gibi ek yasal düzenlemelerle birlikte sürdürülerek Hint müslümanları için dinsel yasaların kişisel yasa olabilmesini getirdi. Bu durum aynı zamanda şeriat gibi dinsel yasaların yerini aldığı ortak ve sivil yasa ile örtüşebileceğini ortaya koydu. Seçilmiş milletvekillerinin üzerinde yenilik yapamadıkları veya iptalini uygulayamadıkları dinsel kaynaklı yasalar bir ulusun aynı yasaların karşısında bulunmayışının ender örneklerinden birisini oluşturdu. Parlamento çıkışlı ve dinsel referanslı olmayan ve Hristiyanlar ve Yahudilerle birlikte Hindular (Budistler, Cayanlar, Sihler ve Persleri de kapsamak üzere) için uygulanan Sivil yasa 1950'lerin ortalarında ortaya çıkarken 1937 tarihli Şeriat Uygulaması Hint Müslümanları Kişisel Yasası'nın yasal bakımdan yürürlüğü (y.n. bir istisna olarak) varlığını sürdürüldü.