Tarım devrimi
Bitki kültürlemesi > Asya > Yakın Doğu

Yaygın tarım, bugün için elimizdeki bilgilere göre, bunu sağlayacak birçok faktörün bir araya geldiği Bereketli Hilal genelinde gerçekleşmiştir. Akdeniz iklimi, uzun ve kurak bir mevsimi, görece kısa, fakat yağışlı mevsimiyle buğday ve arpa gibi küçük, ama büyük tohumlu bitkiler için uygun bir iklim ortamıdır. Bu iklim koşulları, hasadı ve ürünü saklamayı kolaylaştırdığı için tarım için çok uygun koşullar sağlamaktadır. Öte yandan kültürlenmiş bu gibi bitkilerin özellikle yüksek protein içermesi, geniş insan topluluklarını besleme olanağı vermektedir. Bereketli Hilal'de farklı coğrafi şekiller ve yükseltiler bulunmaktadır. Bu çeşitlilik, bölgedeki avcı-toplayıcı toplulukların tarıma geçişlerini ivmelendirmiştir. Benzer iklime sahip diğer bölgeler, kültürlenecek bitki türlerinin bölge faunasında yer almaması, coğrafi anlamda çeşitlilik göstermemesi nedenleriyle tarıma daha az elverişli görülmektedir.
Carl Sauer'in dayandığı varsayımlardan biri de bu konuya işaret etmektedir. Sauer, tarımın beşiğinin, bitki ve hayvan çeşitliliğinin olduğu bir bölgede aranması gerektiğini söyler. Böyle bir bölge, farlı topoğrafik ve farlı iklimsel özellikler gösteren bir bölge olmalıdır. Ancak Sauer için tarımın en eski başlandığı bölge Güneydoğu Asya'dır. Sonuç olarak Sauer'in gösterdiği Bereketli Hilal değildir ama, söz konusu varsayımının bu bölgeyi de işaret ettiği görülebilir.
Bereketli Hilal'de sınırları daha belirgin bir bölge aranacaksa buna en yakın aday olarak Ürdün Vadisi görünmektedir. Taberiye Gölü kuzeyi ile Ölü Deniz güneyi  arasında uzanan vadi, iki göl arasındaki Ürdün Nehri boyunca uzanır. Tarımın ana geçim kaynağı olma halinin buradan Bereketli Hilal'e yayılmış olması kuvvetle muhtemeldir. Bereketli Hilal'in özellikle güney kesimi son buz çağından Holosen’e kadar neredeyse kesintisiz olarak insan yerleşimlerini görülmüştür. Bu yerleşimlerden en dikkate değerler olanlarından biri, günümüzden 12.500 yıl önce başlayıp 10.500 yıl öncesine kadar yayılan Natufian Kültürü’dür. Natufian Kültürü “geleneksel olarak, başlangıç halindeki tarımsal ekonominin en yakın temsilcisi olarak kabul edilmektedir”. Önceleri yabanıl tahıl devşiren bir üretim biçimi sürdüren bu topluluklar tarıma geçişi sağladılar. Natufian yerleşimi olan Tell Abu Hureyra yakınlarındaki kazılarda, tarımsal faaliyetlerle ilgili en eski kanıtlar bulunmuştur. Bölgede yabani tahıl türlerinin, özellikle çavdar ekildiği saptanmıştır.
2012 yılındaki arkeolojik araştırmalar sonunda, tarihteki ilk amfitiyatronun Ürdün'ün Faynan Vadisi'nde MÖ 9600 yılı civarında yapıldığı ortaya çıkmıştır. Kömünal binaların bulunduğu tarıma geçiş yapmamış bir köy de bulunmuştur. Tarımdan önce yerleşik hayata geçildiğinin ispatı, Neolitik Devrim kavramının yerleşik hayata geçme nedeninin tarım olduğu varsayımının sorgulanmasına da yol açmıştır.
Çiftçi de göçer de olmayan Faynan Vadisi yerleşimcileri, avlanarak ve toplayıcılıkla yaşamlarını sürdürüyorlardı.
Bereketli Hilal'de erken tarıma geçmiş arkeolojik yerleşimlerden bazıları,
Jarmo. Günümüz Irak sınırları içinde, Zagros Dağları batı eteklerinde yer alan bu yerleşimde günümüzden 8.750 yıl öncesine tarihlenen buğday ve arpa tohumlarıyla keçi kemikleri bulunmuştur.
Alişar
Çatalhöyük
Çayönü. Avcılık-toplayıcılık durumunda yerleşik düzene geçen topluluklarca iskan edilmiş olup, günümüzden 8 bin yıl önce tarıma geçilen bir yerleşkedir.
Natuf. Filistin'de Natufian Kültürü'nün çekirdek yerleşimi.
Nativ Hagdud Ürdün Vadisi'nde, Eriha'nın 20 km. kuzeyi.
Tel Aswad Evcilleştirilmiş bir buğday türü olan emmer buğdayı tarımı yapıldığına dair, günümüzden 10.800 yıl öncesine tarihlenmiş kanıtlar bulunmuştur.
Eriha
Ain Mallaha
Tell Murebat Günümüz Suriye. Fırat yakınlarında bir yerleşim.
Hassuna Orta Mezopotamya'da, Dicle kıyısında Hassuna-Samarra Kültürü yerleşimi.
Shanidar
Kerimşar
Tepe Asiab
Yakındoğu'da evcilleştirilerek tarımı yapılan bitkiler, üç tür tahıl, dört tür bakliyat ve bir de ketendir. Tahılların ikisi yabanıl buğday türleri olan emmer ve einkorn olup üçüncü tür arpadır. Çavdar, Neolitik Dönem'de Yakın Doğu'da sadece Tell Abu Hureyra’da görülmekte olup yaygın tarımı yapılan bir bitki değildi. Bakliyatlar ise mercimek, bezelye, nohut ve günümüzde hayvan yemi olarak yetiştirilen burçaktı.