Azerbaycan-Rusya ilişkileri

Dmitry Medvedev Azerbaycanlı Büyük Vatanseverlik Savaşı gazisi Agadadash Samedov ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından Bakü'de karşılandı, 2008
Dmitry Medvedev Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve eşi Mihriban Aliyeva tarafından karşılandı, 2008
Vladimir Putin Haydar Aliyev ile Azerbaycan'da Bina havaalanında, 2001
Cumhurbaşkanı Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev ile Rusya-Azerbaycan belgelerinin imza töreninde, 2002
Azerbaycan-Rusya ilişkileri Azerbaycan Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu arasındaki ikili ilişkilerdir.
Şimdi Azerbaycan olan bölge, Kaçar Hanedanı'nın Rus-Pers Savaşı'nın (1804–13) ve yaklaşan Gülistan Antlaşması ve Rus-Fars Savaşı (1826) sonrasında yapılan Türkmençay Antlaşması diğer Kafkasya topraklarının yanı sıra onu terk etmek zorunda kalmasından sonra Rus İmparatorluğu'nun bir parçası oldu. Aras nehrinin kuzeyindeki, günümüz Azerbaycan cumhuriyeti topraklarının Rusya tarafından işgal edilene kadar İran toprağının olduğu bölgeydi. Azerbaycan'ın bağımsızlığı olan Rus imparatorluğunun on yıllarca bir parçası olduktan sonra 1920'de Sovyetler Birliği'ne katıldı. 1991 yılında SSCB'nin dağılmasının ardından iki ülke ilişkileri Ayaz Mutallibov'un dış politikası nedeniyle yakınlaşmaya başladı. Ancak Ermenilerin Hocalı'yı işgalinden sonra Mutallibov istifa etmek zorunda kaldı ve bu da Abulfaz Elçibey'in iktidara gelmesi ile sonuçlandı. Elçibey'in bir yıllık iktidarı sırasında Azerbaycan-Rusya ilişkileri zarar gördü. Elçibey'in siyaseti "Anti-Rus" olarak tanımlandı. Haydar Aliyev 1993'te iktidara geldiğinde Rusya ile daha sıcak ilişkiler kurdu.
Rusya'nın Bakü'de büyükelçiliği, Azerbaycan'ın Moskova'da büyükelçiliği ve Saint Petersburg'da başkonsolosluğu bulunmaktadır. Azerbaycan ayrıca Yekaterinburg'da başka bir başkonsolosluk açacağını açıkladı. Bölgedeki en büyük Rus diasporası olan Azerbaycan'da Rusya'da yarım milyondan fazla Azerinin yanı sıra önemli bir Rus diasporası bulunmaktadır. Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev, Rusya ve Azerbaycan halklarının "en yakın dostluk ve güven bağları" ile bağlı olduğunu belirtti.
İki ülke arasındaki ilişkiler dostane ve yakın olmaya devam ediyor ancak Dağlık Karabağ sorunu, Güney Osetya-Abhazya çatışması ve Hazar Denizi'nin yasal statüsü gibi birçok anlaşmazlık var. Azerbaycan, Çeçenistan meselesinde Rusya'yı destekledi ve Çeçen asi cumhurbaşkanı Aslan Maskhadov'un Bakü'deki temsilcisinin ofisini kapattı. Bazı analistler, Rusya'nın tarafsız olduğunu ve Elçibey'in milliyetçi hükûmeti göreve gelene kadar 1990'ların başında Karabağ ihtilafında Azerbaycan'ı bir şekilde desteklediğini ve bunun da Rusya'nın Ermenistan ile birçok askeri anlaşma imzalamasına neden olduğunu savundu. Bu, 1990'daki Kara Ocak hatırasıyla birlikte, Azerbaycan toplumunda, özellikle milliyetçiler arasında Rusya'ya güvensizliğe yol açsa da, 2007'de yapılan bir ankete göre, Azerilerin yaklaşık % 80'i Rusya ile dostluğu onaylıyor. Gürcistan ile 2008 savaşından sonra bu oran % 52'ye düşmüştür. Azerbaycan'da Rus düşmanlığı hiçbir zaman yaygın olmamıştır ve hükûmet de Azerbaycan'daki etnik Rusların haklarını korumaya güçlü bir şekilde bağlıdır, ancak Ermenilerle evli veya başka bir şekilde bağlantılı Ruslara karşı düşmanlık bulunmaktadır. Azeriler, Rusya'da Çeçen Savaşları sonrasındaki ortak "Kafkas düşmanlığı" nedeniyle sıklıkla ayrımcılığa maruz kalıyorlar. Bunun ana nedeni, Rusların Azeriler ile diğer Kafkas milletlerini birbirinden ayıramaması olarak değerlendiriliyor.