stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Aziz Sancar
Hayatı > Nobel Kimya Ödülü alması

Sancar, hücrelerin hasar gören DNA'ları nasıl onardığını ve genetik bilgisini koruduğunu haritalandıran    araştırmalarından dolayı Amerikalı Paul Modrich ve İsveçli Tomas Lindahl ile birlikte 2015 Nobel Kimya Ödülü'ne layık görüldü. Bu üç araştırmacı, 30 yıldan uzun süre birbirlerinden bağımsız olarak ve büyük oranda bakteri hücrelerinde çalışmaktaydılar. Sancar nükleotit kesim onarımı alanında buluşlar yapmış, Tomas Lindahl ve Paul Modrich ise diğer DNA onarımı mekanizmaları olan bazı kesim onarımı ve yanlış eşleşme onarımını keşfetmişlerdir. Aydınlattıkları temel mekanizmalar, daha sonra insanlar dahil olmak üzere kompleks organizmalarda da gösterilmiştir. Örneğin, nükleotit kesim onarımı bozuklukları ile deri kanserleri arasında doğrudan nedensel ilişki bulunmuştur.
Aziz Sancar'a İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından verilen Nobel Kimya Ödülü, Alfred Nobel’in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık'ta, düzenlenen törenle verildi. Ödül, İsveç Kralı XVI. Carl Gustaf tarafından takdim edildi. Sancar, ''Beni ödüle götüren, Atatürk’ün ve Türkiye Cumhuriyeti'nin yaptığı eğitim devrimidir. Dolayısıyla bu ödülün sahibi, Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti’ni temsil eden Anıtkabir Müzesi'dir.'' diyerek Nobel Ödülü ile madalya ve sertifikasını Anıtkabir'e teslim etmiştir. Ödül, Anıtkabir'deki Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi'nde kendisine ayrılan özel alanda sergilenmektedir.
Hayatı > Popüler kültür

Sancar, 2016 yılında yaptığı bir açıklamada 5 TL üzerindeki DNA sarmalının hatalı olduğunu, bunu Merkez Bankası'na ilettiğini ancak uyarılarına rağmen bunun düzeltilmediğini söyledi.
Ayrıca Aziz Sancar'ın ismi, Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı tarafından İstanbul'da 2018 yılında proje okulu olarak açılan Aziz Sancar Anadolu Lisesi'ne verilmiştir.
2019 yılında Aziz Sancar, Ahmet Davutoğlu'nun ricası üzerine katıldığı ve dört senedir yürüttüğü İstanbul Şehir Üniversitesi'nin Mütevelli Heyeti üyeliğinden istifa ettiğini duyurdu.
Hayatı > Kişisel yaşamı > Etnik köken tartışmaları

Nobel Ödülü'nü aldıktan sonra Aziz Sancar'ın etnik kökeni gündeme gelmiştir. Sancar, bu konu hakkında anne ve babasıyla Arapça konuşulduğunu ama kardeşler arası Türkçe konuşulduğunu belirtmiştir. Sancar, verdiği her röportajda Arap olarak gösterilmekten rahatsız olduğunu ve Türk olduğunu vurgulamıştır. Ağabeyi Tahir Sancar'ın ifadesine göre, ailesi Oğuz Türklerinin Hasi kolundan olup Horasan'dan Mardin'e göç etmiştir.
Hayatı > Kişisel yaşamı > Çalışma stili

Aziz Sancar, vermiş olduğu bir röportajda 40 yaşına kadar günde 18 saat çalıştığını, daha sonra ise bunu günde 12 saate düşürdüğünü söylemiştir.
Hayatı > Dini ve inançları

Bilim insanı, Nobel Kimya Ödülü sahibi Aziz Sancar, Ben Müslümanım ve Allah’a inanıyorum, sözleriyle İslam dinine inandığını ve Müslüman
olduğunu kendisi ile yapılan röportajda belirtti.
Ödülleri ve başarıları

| Yıl | Ödül töreni | Kategori | Kaynak | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1984 | ABD Ulusal Bilim Vakfı (National Science Foundation) | Genç Araştırmacı Ödülü |  | Kazandı |
| 1990 | Amerikan Fotobiyoloji Derneği (American Society for Photobiology) Ödülü | Amerikan Fotobiyoloji Derneği (American Society for Photobiology) Ödülü |  | Kazandı |
| 1995 | ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü (National Institutes of Health) Ödülü | ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü (National Institutes of Health) Ödülü |  | Kazandı |
| 1997 | TÜBİTAK Bilim Ödülü | TÜBİTAK Bilim Ödülü |  | Kazandı |
| 2004 | ABD Fen ve Sosyal Bilimler Akademisi (American Academy of Arts and Sciences) Ödülü | ABD Fen ve Sosyal Bilimler Akademisi (American Academy of Arts and Sciences) Ödülü |  | Kazandı |
| 2005 | ABD Ulusal Bilimler Akademisi üyesi | ABD Ulusal Bilimler Akademisi üyesi |  | Kazandı |
| 2006 | TÜBA (Türkiye Bilimler Akademisi) üyesi | TÜBA (Türkiye Bilimler Akademisi) üyesi |  | Kazandı |
| 2007 | Vehbi Koç Ödülü | Vehbi Koç Ödülü |  | Kazandı |
| 2015 | Nobel Kimya Ödülü | Nobel Kimya Ödülü |  | Kazandı |
| 2025 | "Türk Dünyasının Kültür Elçisi" Unvanı | "Türk Dünyasının Kültür Elçisi" Unvanı |  | Kazandı |
Aziz Sancar'ın doğduğu Mardin'in Savur ilçesinden bir görünüm.
Aziz Sancar, doktorasını Dallas Teksas Üniversitesi'nde yaptı.
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi'nde düzenlenen basın toplantısında 2015 Nobel Kimya Ödülü sahipleri Aziz Sancar (solda), Paul Modrich (ortada) ve Tomas Lindahl (sağda); Aralık 2015.
Sancar, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile birlikte; 2 Aralık 2021.
Manuel Ugarte (futbolcu)

Manuel Ugarte Ribeiro (İspanyolca telaffuz: [maˈnwɛl uˈɣaɾte]; d. 11 Nisan 2001), Premier League kulübü Manchester United ve Uruguay milli takımında orta saha pozisyonunda görev yapan Uruguaylı profesyonel futbolcudur.
Ugarte, 2016 yılında Fénix'in gençlik akademisinden yetişerek A takıma terfi etti. Aralık 2021'de Portekiz Primeira Liga kulübü Famalicão'ya katıldı. Etkileyici bir yarım sezonun ardından, Ugarte diğer bir Primeira Liga kulübü Sporting CP ile sözleşme imzaladı ve kulüpte geçirdiği süre içinde Taça da Liga'yı kazandı. Temmuz 2023'te 60 milyon € değerinde bir transfer karşılığında Paris Saint-Germain'e katıldı. Ağustos 2024'te, yaklaşık 42 milyon £ ücret karşılığında Manchester United'a katıldı ve anlaşmanın ek ödemelerle yaklaşık 50 milyon £'a  kadar çıkma olasılığı bulunuyor.
Ugarte, Uruguay'ın eski genç milli oyuncusudur ve ülkesini çeşitli yaş gruplarında temsil etmiştir. 2020 CONMEBOL Pre-Olimpik Turnuvası'nda üçüncü olan takımın bir parçasıydı. 2021 yılında A millî takımda ilk kez forma giymiştir.
Rüya Şükran Güvenç

Rüya, Botaş Spor formasıyla.Rüya Şükran GüvençKişisel bilgileriTam adıRüya Şükran GüvençDoğumu10 Mayıs 2010
Ankara, TürkiyeBoy1,75 m (5 ft 9 in)SporSporBasketbolcuYarışma(lar)2023-2024 U14K Türkiye Şampiyonluğu.
2023-2024 Okul Sporları Yıldızlar Türkiye Şampiyonluğu
2024-2025 Okul Sporları Genç Kızlar Türkiye ŞampiyonluğuKolej/üniversite takımıTema KolejiTakımBotaş Spor
Rüya Şükran Güvenç (d. 10 Mayıs 2010; Ankara) Türk kadın basketbol oyuncusu. Botaş Spor kadın basketbol U16 ve U18 takımlarında uzun forvet ve pivot pozisyonlarında oynamaktadır. 1.75 m boyundadır.
Basketbola 8 yaşında Tofaş Eryaman Spor okulunda başlayan Rüya, Ankara yerel liginde U12 ve U14 yaş gruplarında edindiği tecrübenin ardından, 2023 yılında dönemin Botaş Spor alt yapı baş antrenörü Cemal İlker Gözeneli tarafından Botaş Spor U14 takımına seçilmiştir. 2023-2024 sezonunda Botaş Spor U14 takımı formasıyla yaklaşık 35 maçta süre almıştır. Botaş Spor U14 takımı, Ankara U14K 1.kümeyi yenilgisiz lider tamamlayarak, 2023-2024 sezonu U14 Kızlar Türkiye Şampiyonasına katılmaya hak kazanmıştır. Rüya, FIBA Altyapı Gelişim Projesi kapsamında 2024 yılında Kız U14 milli takım geniş kadrosuna da davet edilmiştir.
22-28 Nisan 2024 tarihlerinde Sinop'ta gerçekleşen U14 Kızlar Türkiye Şampiyonası'nda Botaş Spor U14 Kız Takımı Türkiye Şampiyonu olurken, Rüya Şükran Güvenç performansıyla, turnuvanın en değerli oyuncusu (MVP) ödülüne layık görüşmüştür.
2023-2024 U14 Kızlar Türkiye Şampiyonu olan Botaş Spor takımı ve teknik heyeti.
19 Mart

| --- | --- |
: 19 Mart günü gerçekleşen en önemli olayları Tarihte Bugün sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
19 Mart, Miladi takvime göre yılın 78. (artık yıllarda 79.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 287 gün vardır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Şubat – Mart – Nisan

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |   |   |   |
Olaylar

1279 - Yamen Muharebesi'nde 20 bin kişilik kuvveti bulunan Moğol Yuan Hanedanı, 200 binlik Çinli Güney Song Hanedanı'nı mağlup ederek tüm Çin'de hakimiyet sağladı.
1452 - III. Frederik, Papa tarafından taç takılan son Kutsal Roma imparatoru oldu.
1839 - Louis-Jacques-Mandé Daguerre, dagerreyotipi icat etti.
1866 - Osmanlı Hükûmeti, Süveyş Kanalı'nın açılması konusunda izin verdi.
1877 - Ayan Meclisi görevine başladı.
1883 - Amerikalı ayakkabıcı ustası Jan Ernst Matzeliger, bir ayakkabıyı bir seferde bütünüyle imal eden ilk makineyi icat ederek ayakkabı sanayisinde bir devrim yarattı.
1899 - Otomobil yağı üreten Castrol şirketi kuruldu.
1915 - Güneş Sistemi gezegenlerinden Plüton'un ilk fotoğrafı çekildi. Ancak Plüton'un yeni bir gezegen olduğu o tarihte anlaşılamadı.
1920 - ABD Senatosu, Versay Antlaşması'nı onaylamayı reddetti.
1945 - ABD Deniz Kuvvetleri'ne ait USS Franklin uçak gemisi, Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri'ne ait bombardıman uçağı "Ginga" tarafından bombalandı.
1945 - SSCB, bir nota ile 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması'nı yenilemeyeceğini bildirdi.
1955 - Agence France-Presse'in (AFP) Ankara temsilcisi Erol Güney, Türkiye yurttaşlığından çıkarıldı.
1965 - Merzifon'un Çeltek Linyit İşletmesi'ndeki grizu patlamasında; 69 işçi öldü, 58 işçi de yaralandı.
1970 - Batı Almanya'nın Başbakanı Willy Brandt ile Doğu Almanya'nın Başbakanı Willi Stoph ilk defa görüştü.
2003 - ABD askerleri, Irak-Kuveyt sınırındaki askerden arındırılmış bölgeye girdi. ABD uçakları da Irak'ın batısını bombalamaya başladı.
2006 - Azerbaycan Millî Direniş Teşkilatı kuruldu.
2007 - New York'ta "United for Peace and Justice" örgütünün düzenlediği, "Savaşa Hayır" yürüyüşüne on binlerce kişi katıldı.
2007 - Rusya'nın Kemerovo Oblastındaki Novokuznetsk şehrinde bulunan Ulyanovskaya maden işletmesinde, yerin 270 m altında meydana gelen patlamada 108 madenci öldü.
2011 - 2011 Libya ayaklanması'na müdahale etmek için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1973 sayılı kararı doğrultusunda Koalisyon Kuvvetleri, 2011 Libya bombardımanını başlattı.
2016 - Dubai şehrinden gelen ve Rusya'nın Rostov-na-Donu şehrindeki havalimanına inişe geçen, Flydubai şirketine ait yolcu uçağı iniş esnasında düştü. Uçaktaki 55 yolcu ile 7 mürettebat öldü.
2023 - Ekvador'da 6,8 büyüklüğünde deprem meydana geldi. 15 kişi öldü, 400'den fazla kişi yaralandı.
2025 - İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve Cumhuriyet Halk Partisi'nin cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu, ''terör ve örgütlü suçlar'' kapsamında gözaltına alındı.
Tatiller ve özel günler

| g t Yılın ay ve günleri |
| --- | --- |
Bugün: 19 Mart 2025 [yenile]
Ocak: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 
Şubat: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 
Mart: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 
Nisan: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Mayıs: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Haziran: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Temmuz: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Ağustos: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Eylül: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Ekim: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Kasım: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Aralık: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Standart olmayan tarihler
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
Willy Brandt ile Willi Stoph (1970)
Ármin Vámbéry
Jetix Play

| Jetix Play>  |
| --- | --- |
Kuruluş: Ocak 2003 (Fox Kids Play olarak) Ocak 2005 (Jetix Play olarak)
Kapanış: 1 Eylül 2010
Sahibi: The Walt Disney Company
Ülke:  ABD
Yayın alanı:  Bulgaristan  İsrail  Polonya  Romanya  BDT  Türkiye  Hollanda  Yunanistan   Macaristan  Sırbistan  Suudi Arabistan  Estonya  Letonya  Slovakya  Litvanya
Eski adı: Fox Kids Play
Yerini aldığı: Playhouse Disney
Kardeş kanal(lar): Jetix
Jetix Play, The Walt Disney Company bünyesinde Jetix'in kardeşi kanalı olarak Orta ve Doğu Avrupa'da yayın yapmış çocuk kanalıdır.
Tarihçe

İlk olarak 2003'de Fox Kids Play adıyla yayına başlamış, 2005 yılında Jetix Play olarak adını değiştirmiştir.  Türkiye'de sadece Digitürk'ten izlenebilmiştir.
Jetix'in yerine Disney XD geçince Jetix Play de 2010 tarihinde ad ve içerik değiştirerek okul öncesi çocuklara hitap eden Playhouse Disney olarak yayın yapmaya başlamıştır.  Kısa bir süre sonra yine isim değişikliğine giderek Disney Junior adıyla yayın yapmaya başlamıştır.
İçerik

Jetix Play bulunduğu ülkelerde DIC Entertainment ve Saban Entertainment yapımları başta olmak üzere Fox Kids ve Jetix'de daha önce yayınlanmış içerikleri yayınlıyordu. Kanal olarak bulunduğu ülkelerde ortak yayın yaptığından tüm ülkelerde içerikleri ortaktı.
Sadece Hollanda'da Jetix'de yayın yapan bir kuşak yayını olarak yer almış, diğer ülkelerden farklı olarak Bob Usta, Gece Bahçesi, Çilek Kız ve Koala Kardeşler gibi okul öncesi programlar yayınlamıştır.
Programları

80 Düş 80 Macera
402 Numaralı Sınıf
Afacan Dennis
Afacan Louie
Bobby'nin Dünyası
Canavarlar Çiftliği
Casus Köpeklerin Gizli Dosyaları
Çılgın Korsan Jack
Diplodolar
Düğme Burun
Eek! Ciyak Kedi
Gadget ve Küçük Gadgetler
Gökkuşağı Parıltısı
Gulliver'in Gezileri
Happy Ness: The Secret of the Loch
Heathcliff
Huckleberry Finn
Jim Button
Jin Jin and the Panda Patrol
Journey to the Hearth of the World
Klutter
Kaptan Flamingo
Kötü Köpek
Küçük Bitler
Küçük Büyücüler
Küçük Deniz Kızı
Küçük Fare
Lady Lovely'ın Sihiri
Minikler
Müfettiş Gadget
Neden Neden Ailesi
Minikler
Oliver Twist'in Maceraları
Peter Pan ve Korsanlar
Pinokyo
Prenses Sissi
Prenses Tenko
Sylvanian Ailesi
Şeker Kampı
The Get Along Gang
The Adventures of Hutch the Honeybee
Three Little Ghosts
The Terrible Thunder Lizards
Tofu Ailesi
Walter Melon
Jetix Play'in eski adı
Mersavi aşiretinin yaşadığı yerler

Mersavi aşireti Şanlıurfa’nın karaköprü ve Bozova ilçesi arasında bulunan belören ortaören ayanlar tatburç sayburç kızılburç Demircik ve nice köyden oluşur aşiret reisliğini Erkan Taş (sayın büyük) üstlenir. aşiretin önde gelenleri belören , taşan ve İnanlı‘da otururlar aşiretin sevilen aileleri mâle xuppo dur. aşiretin sevilen isimleri Mahmut Taş ,Abdulkadir Taştır. aşiretin kanaat önderleri emin yetim , hadi yaşar ,Ferhat Çakmaktır.
Halil Ergün

| Halil Ergün |
| --- | --- |

Doğum: Halil İbrahim Ergün 8 Eylül 1947 (77 yaşında) Bursa, Türkiye
Milliyet: Türk
Eğitim: İstanbul Haydarpaşa Lisesi  Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1975-günümüz
Ödüller: Tüm Liste

Halil İbrahim Ergün (d. 8 Eylül 1946, Bursa), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu.
Hayatı

8 Eylül 1946 tarihinde Bursa'nın İznik ilçesinde doğdu. İlk ve ortaokulu İznik'te okudu. İstanbul Haydarpaşa Lisesi ve Bursa Atatürk Lisesinde okuduktan sonra Pertevniyal Lisesi'nden mezun oldu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde okudu. Halk Oyuncuları'nda Teneke adlı oyunla profesyonel oldu. Vasıf Öngören, Mustafa Alabora ve Erdoğan Akduman ile Ankara Birlik Tiyatrosu'nu kurdu. Son olarak, 2006-2010 yılları arasında Kanal D'de yayımlanan Yaprak Dökümü adlı dizide Emekli Kaymakam "Ali Rıza Tekin" karakterini canlandırmıştır. İstanbul'da yaşamaktadır.
Politikliği

12 Mart Muhtırası'nda tutuklandı. 1994 Yerel seçimlerinde SHP adına Beyoğlu'na başkan adayı olmuş ancak seçimi Refah Partisi'den Nusret Bayraktar kazanmıştır. 1999 Yerel seçimleri de yine Beyoğlu'ndan CHP adına başkan adayı olmuş ancak seçimi bu kez de Kadir Topbaş kazanmıştır. 2008 yılında Ermenilerden özür diliyorum kampanyasına katılan isimlerden olmuştur. 2010 yılına anayasa değişikliği referandumu'nda 'Evet' oyu vereceğini açıklamıştır
Tiyatro oyunları

| Yıl | Oyun | Oyun yazarı | Sahne | Kaynak |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ... | Asiya Nasıl Kurtulur | ... | ABS (Sanat, Tiyatro, Animasyon ve Organizasyon) |  |
| ... | Adam adamdır | ... | ABS (Sanat, Tiyatro, Animasyon ve Organizasyon) |  |
| ... | Salozun Mavalı | ... | ABS (Sanat, Tiyatro, Animasyon ve Organizasyon) |  |
| ... | Yarın Cumartesi | ... | ABS (Sanat, Tiyatro, Animasyon ve Organizasyon) |  |
| ... | Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz | ... | ABS (Sanat, Tiyatro, Animasyon ve Organizasyon) |  |
| ... | Yaşadığımız Devir | ... | Bursa Oda Tiyatrosu |  |
| ... | Kapılar | ... | Bursa Oda Tiyatrosu |  |
| ... | Teneke | ... | Halk Sahnesi |  |
| ... | Pir Sultan | ... | Halk Sahnesi |  |
| ... | Devri Süleyman | ... | Halk Sahnesi |  |
| ... | Komisyon | ... | Halk Sahnesi |  |
| ... | Barış | ... | SBF Tiyatro Kulübü |  |
| ... | Kuralla Kuraldışı | ... | SBF Tiyatro Kulübü |  |
| ... | Santrafor Gün Doğmadan Asıldı | ... | SBF Tiyatro Kulübü |  |
Ödülleri

| Yıl | Ödül töreni | Kategori | Proje | Kaynak | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1970 | 1969-1970 Dönemi Sanat Sevenler Derneği Ödülleri | Övgüye Değer Görülenler | Asiye Nasıl Kurtulur |  | Kazandı |
| 1990 | 3. Ankara Film Festivali Ankara Uluslararası Film Festivali ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Film Bitti |  | Kazandı |
| 1995 | 32. Altın Portakal Film Festivali | En İyi Erkek Oyuncu | Böcek |  | Kazandı |
| 1996 | 10. Altın Koza Film Festivali | En İyi Erkek Oyuncu | Mum Kokulu Kadınlar |  | Kazandı |
| 1996 | Sinema Yazarları Derneği Türk Sineması Ödülleri | En İyi Erkek Oyuncu Ödülü | Böcek |  | Kazandı |
| 1997 | Çağdaş Sinema Oyuncuları Derneği | En İyi Erkek Oyuncu Ödülü | Mum Kokulu Kadınlar |  | Kazandı |
| 1997 | Orhon Murat Arıburnu Ödülleri | En İyi Erkek Oyuncu Ödülü | Mum Kokulu Kadınlar |  | Kazandı |
| 2007 | 44. Altın Portakal Film Festivali | Yaşam Boyu Onur Ödülü | Yaşam Boyu Onur Ödülü |  | Kazandı |
| 2008 | 35. Altın Kelebek Ödülleri | En İyi Erkek Oyuncu | Yaprak Dökümü |  | Kazandı |
| 2008 | 15. Altın Koza Film Festivali | Yaşam Boyu Onur Ödülü | Yaşam Boyu Onur Ödülü |  | Kazandı |
| 2010 | İsmail Cem Televizyon Ödülleri | Yaşam Boyu Başarı Ödülü | Yaşam Boyu Başarı Ödülü |  | Kazandı |
| 2016 | 7. Malatya Uluslararası Film Festivali | Onur Ödülü | Onur Ödülü |  | Kazandı |
| 2016 | 10. Balıkesir Sinema Günleri | Zeus Altarı Ödülü | Zeus Altarı Ödülü |  | Kazandı |
| 2018 | Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema | Sinema Onur Ödülü | Sinema Onur Ödülü |  | Kazandı |
| 2018 | 23. Türkiye-Almanya Film Festivali | Onur ödülü | Onur ödülü |  | Kazandı |
| 2024 | Maltepe Belediyesi'nin yayın organı İstasyon Dergisi 3. yaşı | Yüzyılın Aydınlık Yüzleri | Yüzyılın Aydınlık Yüzleri |  | Kazandı |
| 2024 | Batman Film Günleri (Batman Belediyesi) | Onur Ödülü | Onur Ödülü |  | Kazandı |
Gırnata Emirliği (Tavaif-i Mülûk)

Bu madde Zîrîler'in kurduğu Gırnata Emirliği (1013-1090) hakkındadır.Nasrîler'in kurduğu Gırnata Emirliği (1232–1492) için Gırnata Emirliği sayfasına bakınız.
Gırnata Emirliği yada Endülüs Zîrîleri (Arapça: طائفة غرناطة) (İspanyolca: Taifa de Granada), İber Yarımadası'nın güneyinde yer alan bir berberi taifa devletiydi. Endülüs Emevi Devleti'nin yıkılmasına sebep olan iç savaş [en] esnasında, 1013 yılında Berberi Sanhâce kabilesine mensup Zîrîler tarafından kuruldu. Mâleka Emirliği'nin (Málaga) fethi (1057) ile en geniş toprak sınırına ulaştılar. Gırnata Emirliği, tüm taifa emirlikleri arasında en zengin olanıydı. Tayfa, 1090 yılında Murâbıtlar tarafından fethedilene kadar varlığını sürdürdü.
Tarihçe > Köken ve kuruluş

Kuzey Afrika'da Mağrib-i Ednâ (Yakın Mağrib yada İfrikiye, günümüz Tunus)  ile Mağrib-i Evsat (Orta Mağrib, günümüz Cezayir) bölgesine yerleşen Zîrîler, adını hanedan kurucusu Zîrî b. Menâden [en]’den aldı. Biri 10. yüzyılda Kuzey Afrika’da (Kuzey Afrika Zîrîleri, 972-1148), diğeri 11. yüzyılın başında Endülüs’te olmak üzere iki devlet kurdular. Daha sonra Afrika'daki Zîrî topraklarına  yine akrabaları tarafından üçüncü bir devlet, Hammâdîler [en] (1015-1152) kuruldu.
Zîrî b. Menâden, Fâtımîler adına vali olarak görev yapıyordu. 936 yılında Eşîr [en] (günümüzde harabe, Cezayir) adında yeni bir şehir kurdu. Burayı merkez yaptı ve mağrib'i (Orta ve yakın) vali olarak buradan yönetmeye başladı. Zîrî öldüğünde (971) oğlu Bulukkîn [en] (h.  972-984) bu göreve Kayrevan'dan devam etti, ancak babasından farklı olarak, Fâtımîler adına mağribi bağımsız olarak yönetmeye başladı. Öldüğünde önce yerine oğlu Mansûr [en] (h.  984-996) ve onun ölümü ile de Mansûr'un oğlu Bâdîs [en] (h.  996-1016) tahta oturdu. Yönetimin babadan oğula geçmesi Bulukkîn'in kardeşleri arasında huzursuzluğa sebep oldu.
Tarihçe > Yükseliş > Habbûs b. Mâksen el-Muzaffer (1019-1038)

Gırnata kadısı İbn Ebû Zemenîn ve kabilenin ileri gelenleri, Zavi'nin oğulları yerine, yeğeni Habbûs b. Mâksân [en]'ı emir olarak seçti. El-Muzaffer lakabını alan Habbûs'un hükümdarlığında (1019-1038) Gırnata Emirliği güçlendi ve Endülüs'ün en önemli siyasi güçlerinden biri haline geldi. Emirliği daha küçük eyaletlere bölerek orduyu yeniden yapılandırdı ve bu eyaletlerin her birine Zîrî ordusuna asker sağlayan bir Cund sistemi kurdu. Habbûs ayrıca Gırnata'da, günümüzde Albaicín (el-Beyyâzîn) mahallesinde bulunan bir hisar inşa ettirdi.
Habbûs, 1028-1029 yılları arasında Kabra (Cabra) ve Ceyyân (Jaén)'ı işgal ederek topraklarını kuzeye doğru genişletti, aynı zamanda doğudaki Meriye Emirliği üzerinde nüfuzunu da arttırdı. Gırnata'nın en büyük rakibi İşbiliye Emirliği'ydi, ancak erken dönemde güç dengesi, batıya birkaç askeri sefer düzenleyen Zîrîlerin lehineydi. Bu seferlerden birinde Habbûs; Gırnata, Meriye ve İsticce'deki Zenâte berberileri ile ittifak kurdu ve büyük bir ordu topladı. Bu ordu 30 Ağustos 1036'da doğrudan İşbiliye'ye saldırarak Triana [en] mahallesini yakıp yıktıktan sonra yakındaki Hısnü'l-Kasr (Aznalcázar) ve Tuşâne (Tocina) şehirlerini işgal etti. Yahudi cemaatinden İbn Nağrîle [en]’yi vezirliğe getirmesi ve emirliğin tüm işlerini ona devretmesi halk arasında tepkiye yol açtı. Habbûs öldüğünde geriye; eskiden İlbîre, Ceyyân ve Kabra vilayetlerininden (Küver [en]) oluşan bir emirlik bıraktı.