stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hayvan hakları hareketi

Hayvan hakları hareketi kavramı bazen hayvan özgürlüğü, hayvan kişiliği veya hayvan savunuculuğu hareketi olarak da adlandırılır. insan ve insan olmayan hayvanlar arasında çizilen katı ahlaki ve hukuki ayrıma son veren, hayvanların mülk statüsünde görülmelerine ve hayvan deneyleri gibi araştırmalarda, gıda, giyim ve sirk-yunus parkı gibi eğlence endüstrilerinde kullanılmalarına son vermeyi amaçlayan sosyal bir harekettir.
Şartlar ve ayrımlar

Tüm hayvan özgürlükçüleri, insan olmayan hayvanların bireysel çıkarlarının tanınmasını ve korunmasını hak ettiğine inanır, ancak hareket iki geniş kampa ayrılmıştır.
Hayvan hakları savunucuları, bu temel hakların hayvanlara ahlaken verilmesi gereken haklar olduğuna ve onlara bu yasal haklarının verilmesi gerektiğine inanırlar. Örneğin ahlak felsefecisi ve önde gelen bir hayvan hakları aktivisti olan Tom Regan eserlerinde bu görüş savunulur. Yararcı özgürlükçüler (utilitarian liberationists) ise hayvanların ahlaki haklara sahip olduklarına inanmazlar, ancak yararcı gerekçelerle - en basit şekliyle yararcılığın ahlaki kararları aslında en büyük mutluluklarımıza dayandırdığımızı savunur - benzer hakların gerekliliğini savunurlar, hayvanların acı çekebilmelerini, acılarını herhangi bir ahlaki felsefede hesaba katmazlar. Avustralyalı filozof ve önde gelen bir hayvan hakları savunucusu Peter Singer'ın çalışmaları gibi birçok örnekte görüldüğü üzere, hayvanları bu düşüncenin dışında tutmanın türcülük denilen bir ayrımcılık biçimi olduğu savunulmaktadır.
Bu farklılıklara rağmen, "hayvan özgürlüğü" ve "hayvan hakları" terimleri genellikle birbirinin yerine kullanılmaktadır.
Bu bölünme, reformist veya anaakım hizip ile radikal kölelik karşıtı ve doğrudan eylem hizipleri arasındaki bölünme olarak da nitelendirilmektedir. Ana akım hizip büyük ölçüde profesyonelleşmiştir, bağış toplamaya ve medyanın desteğini kazanmaya odaklanmaktadır. Reformist hareketin aktörleri ise, insanların hayvanları taciz etmeyi sona erdirmesi gerektiğine inanmaktadır. Ahlaki şoklar içeren faaliyetlerde de bulunuyorlar. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki hayvan hakları hareketinin gücünün, hayvan refahını iyileştirmeyi amaçlayan profesyonelleştirilmiş kâr amacı gütmeyen kuruluşlarda odaklanmaktadır.
Daha küçük hizipler de bulunmaktadır. Bunlar arasında inanç temelli hayvan hakları teorisine odaklanan gruplar ve veganarşistleri gösterilebilir.
Araştırmacılar, bu tür hizipleşmelerin sosyal hareketlerde sık rastlandığını ve çalışmalarını sağlıklı sürdürmede rol oynadığını da belirtiyorlar.
Tarihçe

Çağdaş hayvan hakları hareketi, İngiltere'de bir grup Oxford Üniversitesi lisansüstü felsefe öğrencisi tarafından 1970'lerin başında kurulmuş olarak kabul ediliyor ve şu anda "Oxford Grubu" olarak biliniyor. Grup, yakın zamanda vejetaryen olmuş felsefe mezunu Rosalind ve Stanley Godlovitch tarafından yönetiliyordu. Godlovitchler, yine felsefe mezunu olan John Harris ve David Wood ile tanıştılar, onlar da kısa süre sonra hayvan hakları lehine olan argümanlara ikna oldular ve vejetaryen oldular. Grup, Profesör Richard Hare de dahil olmak üzere önde gelen Oxford Üniversitesi ahlak filozoflarıyla hem kişisel olarak hem de derslerde konuyu aktif olarak gündeme getirmeye başladı. Yaklaşımları duygusallığa ("dilsiz hayvanlara karşı şefkat") değil, hayvanların ahlaki haklarına dayanıyordu. Kısa süre sonra, görüşlerini desteklemek için bir dizi güçlü argüman geliştirdiler veya destekçilerinden edindiler. Bu argümanlardan biri, kısa süre sonra grubun bir parçası olacak olan Oxford Üniversitesi klinik psikologlarından Richard D. Ryder'dan geldi: "nadiren bir neden Bu kadar rasyonel savunulan ve entelektüel olarak bu kadar iyi silahlanmış bir dava konusu, çok nadir görülür."
Romancı Brigid Brophy'nin The Sunday Times gazetesinde yazdığı 1965 tarihli bir makale, hayvan hakları hareketini ateşlemede çok önemli oldu. Brophy şunu yazdı:
Filozoflar bu makaleyi etkili buldular ve Brophy'nin duygusal olmayan güçlü polemiğinden ilham aldılar. Ayrıca Richard D. Ryder, Brophy'nin argümanlarına yanıt olarak The Daily Telegraph'a üç mektup yazdı.
1970 yılında Ryder, "türcülük" ifadesini icat etti ve bunu ilk olarak, belirli bir türe olan aitlikleri temelinde varlıkların çıkarlarına değer atanmasını açıklamak için özel olarak basılmış bir broşürde kullandı. Ryder daha sonra, John Harris ve Godlovitches tarafından kaleme alınan Animals, Men and Morals: An Inquiry into the Maltreatment of Non-humans (1972) adlı son derece etkili olan esere ve Rosalind Godlovitch'in aynı yıl yayınlanan "Animal and Morals" adlı makalesine katkıda bulundu.
Diğer önemli kabul edilen kitaplar arasında filozof Tom Regan'ın The Case for Animal Rights (1983); James Rachels'ın Created from Animals: The Moral Implications of Darwinism (1990); Hukuk akademisyeni Gary L. Francione'nin Animals, Property, and the Law (1995), başka bir hukuk akademisyeni Steven M. Wise'ın Rattling the Cage: Toward Legal Rights for Animals (2000) ve Julian H. Franklin'in Hayvan Hakları ve Ahlak Felsefesi (2005).
Cinsiyet, sınıf ve diğer faktörler

Hayvan hakları hareketini besleyen bir diğer faktör, televizyonda yayınlanan katliamlara karşı bir tiksinti idi. Amerika Birleşik Devletleri'nde, Ulusal Çiftçiler Örgütü tarafından 1960'ların sonlarında ve 1970'lerin başlarındaki hakkında birçok halk protesto katliamları düzenlendi. Düşük et fiyatlarını protesto eden çiftçiler, medya temsilcilerinin önünde kendi hayvanlarını öldürdüler. Karkaslar ziyan edildi ve yenmedi. Bununla birlikte, bu çaba geri tepti çünkü hayvanların gereksiz yere ve savurgan bir şekilde öldürüldüğünü görmek televizyon izleyicilerini çok kızdırdı.
Victoria devri İngiliz hayvan koruma hareketi ve Amerikan feminizm ve çevrecilik hareketleriyle olan ilişkileri nedeniyle, hayvan hakları hareketi ağırlıklı olarak üst sınıf ve orta sınıf beyaz kadın üyelerden oluşmuştur.
Hareketin mevcut durumu

Hayvan hakları hareket artık kenarda kalmış bir hareket olarak görülmüyor. 1980'lerde ve 1990'larda, avukatlar, doktorlar, psikologlar, veterinerler ve eski canlılık uzmanları (vivisectionist) dahil olmak üzere çok çeşitli akademisyenler ve profesyoneller katıldı ve şu anda Avrupa ve Kuzey Amerika'daki felsefe bölümlerinde ortak bir çalışma konusudur. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki 180 hukuk fakültesinin 92'sinde hayvan hukuku dersleri verilmektedir ve hareket, Harvard Hukuk Fakültesi'nden Alan Dershowitz ve Laurence Tribe gibi kıdemli hukuk akademisyenlerinin desteğini almıştır. Çeşitli eyalet barolarında hayvan hakları yasası bölümleri oluşturulmuş ve Amerikan Barolar Birliği'nde hayvan haklarıyla ilgili kararlar düzenli olarak önerilmektedir.
1980'lerde, punk kültürü ve ideolojisi hareket ile ilişkili oldu, özellikle hardcore punk ABD'de ve anarko punk Birleşik Krallık'ta harekete ağırlıklı olarak ilişki kurdu. Avrupa'da Fluff Fest gibi vegan punk etkinliklerinin öne çıkmasının da gösterdiği gibi, bu birliktelik 21. yüzyıla kadar devam etmektedir.
Felsefi ve yasal amaçlar

Peter Singer tarafından kurulan Seattle merkezli Büyük Maymun Projesi (GAP: Greate Ape Project), Birleşmiş Milletler'in şempanzeleri, bonoboları, gorilleri ve orangutanları insanlarla "eşitler topluluğuna" dahil edeceği Büyük Maymunlar Deklarasyonu'nu kabul etmesi için kampanya yürütüyor. Bildirge, insan olmayan maymunlara üç temel menfaatin korunmasını yerleştirmek istiyor: Yaşam hakkı, bireysel özgürlüğün korunması ve işkence yasağı.
Hareketin etkilediği yasal değişiklikler

Hayvanların mülkiyet statüsünü değiştirme kampanyasıyla ilgili olarak, hayvan kurtuluş hareketi birçok ülkede başarıya ulaştı. 1992'de İsviçre, Federal Anayasası'nda hayvanları bir şey değil, varlık olarak tanımak için değişikliğe gitti. Ancak 1999'da İsviçre anayasası tamamen yeniden yazıldı. On yıl sonra Almanya, 2002 anayasasında yapılan bir değişiklikle hayvan haklarını garanti altına alarak bunu yapan ilk Avrupa Birliği üyesi oldu. Alman Medeni Kanunu (Bürgerliches Gesetzbuch) buna uygun olarak 1997 yılında değiştirilmiştir.
Hayvan özgürlüğü hareketinin belki de en büyük başarısı, 1999'da Yeni Zelanda'da beş büyük maymun türüne temel haklar tanınması olmuştur. Bu türlerin araştırma, test etme veya öğretimde kullanımları artık yasaklandı. 1986'da İngiltere hükûmeti gibi diğer hükûmetler de daha önce bu deneylere bir yasak getirmişti. Diğer bazı ülkeler de araştırmada insan olmayan büyük maymunların kullanımını yasakladı veya ciddi şekilde kısıtladı. Ayrıca, 17 Mayıs 2013'te Hindistan, tüm deniz memelilerinin "insan olmayan kişiler" statüsüne sahip olduğunu ilan etti.
Strateji ve taktikler > Yeni bilgi iletişim teknolojilerinin (ICT) kullanımı

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesi, tanıtımları çekmek ve harekete destek sağlamak, hayvanlara zulüm kanıtları toplamak ve yaymak için video kamera, televizyon, internet ve sosyal medya kullanan aktivistlerin gizli gözetim çabalarını kolaylaştırdı.
Strateji ve taktikler > Araştırmacıların hedeflenmesi

Aktivistler bireysel araştırmacıları hedef aldı ve gecenin bir yarısı araştırmacıların evlerine gidip ailelerini ve çocuklarını tehdit bile ettiler.
Bununla birlikte, hayvan hakları hareketi ezici çoğunlukla barışçıldır ve tüm hareketi lekelemeye çalışmak için şiddet örnekleri kullanılmıştır.
Doğrudan eylem yöntemlerinin suç sayılması

ABD Adalet Bakanlığı yeraltı gruplarını Hayvan Kurtuluş Cephesi ve Dünya Kurtuluş Cephesi'ni terörist örgütler olarak tanımlamaktadır.
Konuyla ilgili eserler

"A Critique of the Kantian Theory of Indirect Moral Duties to Animals" 25 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Jeff Sebo, AnimalLiberationFront.com, erişim tarihi 4 Eylül 2005
"Burning Rage" 24 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Ed Bradley, CBS 60 Minutes, 5 Kasım 2005
"FBI, ATF address domestic terrorism" 20 Aralık 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., by Terry Frieden, CNN, 19 Mayıs 2005
Animal Liberation Through Trade Unions?, No Compromise, Sayı 15, 1999
Movement Watch, Friends of Animals, 2003
Animal Cruelty is the Price We Pay for Cheap Meat 19 Mayıs 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Rolling Stone, 10 Aralık 2013.
Steven Best (ed) and Anthony J. Nocella (ed), Terrorists or Freedom Fighters?: Reflections on the Liberation of Animals (Lantern Books, 2004). 978-1590560549
Lawrence Finsen and Susan Finsen, The Animal Rights Movement in America: From Compassion to Respect (New York: Twayne Publishers, 1994). 0-8057-3884-3
Gary L. Francione, Rain without Thunder: The Ideology of the Animal Rights Movement (Philadelphia: Temple University Press, 1996). 1-56639-461-9
Harold D. Guither, Animal Rights: History and Scope of a Radical Social Movement (Carbondale: Southern Illinois University Press, 1998). 0-8093-2199-8
James M. Jasper and Dorothy Nelkin, The Animal Rights Crusade: The Growth of a Moral Protest (New York: The Free Press, 1992). 0-02-916195-9
Keith Mann, From Dusk 'Til Dawn: An Insiders View of the Growth of the Animal Liberation Movement 26 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Puppy Pincher Press 2007). 978-0-9555850-0-5
Ingrid Newkirk, Free the Animals: The Story of the Animal Liberation Front (Lantern Books, 2000). 1-930051-22-0
Peter Singer, Ethics into Action: Henry Spira and the Animal Rights Movement (Lanham, MD: Bowman & Littlefield, 1998). 0-8476-9073-3
Avustralyalı filozof Peter Singer.
Amerikalı filozof Tom Regan.
Hayvan özgürlüğünü protesto eden anarşistler ve anti faşistler.
Militan bir hayvan hakları örgütü olanıOxford Arson Squad tarafından üstlenilen, 4 Temmuz 2005 tarihinde Oxfordshire'da Londbridges kayıkhanesindeki yangın 500.000 £ hasara neden oldu.
Ototrof

Ototroflar ve heterotroflar arasındaki döngüye genel bakış. Fotosentez, bitkilerin, alglerin ve birçok bakterinin karbondioksit ve sudan organik bileşikler ve oksijen üretmesinin ana yoludur (yeşil ok).
Bir ototrof, karbondioksit gibi basit maddelerden karbon kullanarak, genellikle ışıktan (fotosentez) veya inorganik kimyasal reaksiyonlardan (kemosentez) gelen enerjiyi kullanarak karmaşık organik bileşikler (karbonhidratlar, yağlar ve proteinler gibi) üreten bir organizmadır. Abiyotik bir enerji kaynağını (örneğin ışık) organik bileşiklerde depolanan ve diğer organizmalar (örneğin heterotroflar) tarafından kullanılabilen enerjiye dönüştürürler. Ototroflar canlı bir karbon veya enerji kaynağına ihtiyaç duymazlar ve karadaki bitkiler veya sudaki algler gibi bir besin zincirindeki üreticilerdir (ototrofların veya diğer heterotrofların tüketicileri olan heterotrofların aksine). Ototroflar karbondioksiti indirgeyerek biyosentez için organik bileşikler ve depolanmış kimyasal yakıt yapabilirler. Çoğu ototrof indirgeyici madde olarak su kullanır, ancak bazıları hidrojen sülfür gibi diğer hidrojen bileşiklerini de kullanabilir.
Birincil üreticiler ışıktaki enerjiyi (fototrof ve fotoototrof) veya inorganik kimyasal bileşiklerdeki enerjiyi (kemotroflar veya kemolitotroflar) organik moleküller oluşturmak için dönüştürebilir, bu moleküller genellikle biyokütle şeklinde birikir ve diğer organizmalar (örneğin heterotroflar ve miksotroflar) tarafından karbon ve enerji kaynağı olarak kullanılır. Fotoototroflar ana birincil üreticilerdir, ışık enerjisini fotosentez yoluyla kimyasal enerjiye dönüştürürler ve sonuçta inorganik bir karbon kaynağı olan karbondioksitten organik moleküller oluştururlar. Kemolitotroflara örnek olarak inorganik kimyasal bileşiklerin oksidasyonundan biyokütle üreten bazı arkea ve bakteriler (tek hücreli organizmalar) verilebilir, bu organizmalara kemoototroflar denir ve sıklıkla derin okyanuslardaki hidrotermal bacalarda bulunurlar. Birincil üreticiler en düşük trofik seviyededir ve Dünya'nın bugüne kadar yaşamı sürdürmesinin nedenidir.
Kemoototrofların çoğu litotroftur ve biyosentez ve kimyasal enerji salınımı için indirgeyici maddeler ve hidrojen kaynakları olarak hidrojen sülfür, hidrojen gazı, elementel kükürt, amonyum ve demir(II) oksit gibi inorganik elektron donörlerini kullanırlar. Ototroflar fotosentez veya kimyasal bileşiklerin oksidasyonu sırasında üretilen ATP'nin bir kısmını organik bileşikler oluşturmak üzere NADP+'yi NADPH'ye indirgemek için kullanır.
Tarihçe

Ototrof terimi 1892 yılında Alman botanikçi Albert Bernhard Frank tarafından ortaya atılmıştır.[birincil olmayan kaynak gerekli] Antik Yunancada "beslenme" veya "gıda" anlamına gelen τροφή (trophḗ) kelimesinden gelmektedir. İlk ototrofik organizmalar muhtemelen Arkeen'in başlarında evrimleşmiştir ancak Dünya'nın Büyük Oksidasyon Olayı boyunca siyanobakteriler tarafından oksijenik fotosentez oranının artmasıyla çoğalmıştır. Fotoototroflar fotosentez geliştirerek heterotrofik bakterilerden evrimleşmiştir. En eski fotosentetik bakteriler hidrojen sülfür kullanmıştır. Hidrojen sülfürün azlığı nedeniyle, bazı fotosentetik bakteriler fotosentezde su kullanmak üzere evrimleşerek siyanobakterilere yol açmıştır.
Varyantlar

Bazı organizmalar karbon kaynağı olarak organik bileşiklere dayanmaktadır, ancak enerji kaynağı olarak ışığı veya inorganik bileşikleri kullanabilirler. Bu tür organizmalar miksotroflardır. Organik bileşiklerden karbon elde eden ancak ışıktan enerji elde eden bir organizma fotoheterotrof olarak adlandırılırken, organik bileşiklerden karbon ve inorganik bileşiklerin oksidasyonundan enerji elde eden bir organizma kemolitoheterotrof olarak adlandırılır.
Kanıtlar, bazı mantarların iyonlaştırıcı radyasyondan da enerji elde edebileceğini göstermektedir: Bu tür radyotrofik mantarlar Çernobil Nükleer Santrali'nin bir reaktörünün içinde büyürken bulunmuştur.
Örnekler

Ayrıca bakınız: Birincil üretim
Dünya ekosisteminde farklı durumlarda birçok farklı birincil üretici türü vardır. Biyokütlelerini organik maddeleri oksitleyerek elde eden mantarlar ve diğer organizmalar ayrıştırıcı olarak adlandırılır ve birincil üretici değildir. Bununla birlikte, tundra iklimlerinde bulunan likenler, mutualistik simbiyoz yoluyla algler tarafından fotosentezi (veya ek olarak siyanobakteriler tarafından azot fiksasyonunu) ayrıştırıcı bir mantarın korumasıyla birleştiren istisnai bir birincil üretici örneğidir. Ayrıca, bitki benzeri birincil üreticiler (ağaçlar, algler) güneşi bir enerji biçimi olarak kullanır ve diğer organizmalar için havaya verir. Bir tür bakteri ve fitoplankton da dahil olmak üzere H2O birincil üreticileri de vardır. Birincil üreticilerin birçok örneği olduğu gibi, iki baskın türü koral ve birçok kahverengi alg türünden biri olan laminarialestir.
Fotosentez

Brüt birincil üretim fotosentez ile gerçekleşir. Bu, aynı zamanda birincil üreticilerin enerjiyi alıp başka bir yerde üretmelerinin/serbest bırakmalarının ana yoludur. Bitkiler, korallar, bakteriler ve algler bunu yapar. Fotosentez sırasında birincil üreticiler güneşten enerji alır ve bunu enerji, şeker ve oksijene dönüştürür. Birincil üreticiler aynı enerjiyi başka bir yere dönüştürmek için enerjiye de ihtiyaç duyarlar, bu yüzden enerjiyi besinlerden alırlar. Bir tür besin maddesi azottur.
Ekoloji

Kendi başlarına enerji üretebilen organizmalar olan birincil üreticiler olmasaydı, Dünya'nın biyolojik sistemleri kendilerini sürdüremezdi. Bitkiler, diğer birincil üreticilerle birlikte, diğer canlıların tükettiği enerjiyi ve soludukları oksijeni üretirler. Dünya üzerindeki ilk organizmaların okyanus tabanında bulunan birincil üreticiler olduğu düşünülmektedir.
Ototroflar dünyadaki tüm ekosistemlerin besin zincirlerinin temelini oluşturur. Çevreden güneş ışığı veya inorganik kimyasallar şeklinde enerji alırlar ve bunu karbonhidratlar gibi yakıt molekülleri oluşturmak için kullanırlar. Bu mekanizmaya birincil üretim denir. Heterotrof olarak adlandırılan diğer organizmalar, yaşamları için gerekli işlevleri yerine getirmek üzere ototrofları besin olarak alırlar. Dolayısıyla, heterotroflar - tüm hayvanlar, neredeyse tüm mantarlar, çoğu bakteri ve protozoa - ihtiyaç duydukları hammadde ve yakıt için ototroflara veya birincil üreticilere bağımlıdır. Heterotroflar karbonhidratları parçalayarak veya gıdalardan elde edilen organik molekülleri (karbonhidratlar, yağlar ve proteinler) oksitleyerek enerji elde ederler. Etçil organizmalar, heterotrofik avlarından elde ettikleri besinleri tükettikleri ototroflardan aldıkları için dolaylı olarak ototroflara bağlımlıdırlar.
Çoğu ekosistem, başlangıçta güneş tarafından salınan fotonları yakalayan bitkiler ve siyanobakterilerin ototrofik birincil üretimi ile desteklenmektedir. Bitkiler bu enerjinin yalnızca bir kısmını (yaklaşık %1) fotosentez için kullanabilir. Fotosentez süreci bir su molekülünü (H2O) böler, atmosfere oksijen (O2) salar ve karbondioksiti (CO2) indirgeyerek birincil üretimin metabolik sürecini besleyen hidrojen atomlarını serbest bırakır. Bitkiler fotosentez sırasında foton enerjisini basit şekerlerin kimyasal bağlarına dönüştürür ve depolar. Bu bitki şekerleri, diğer şekerler, nişasta ve selüloz dahil olmak üzere uzun zincirli karbonhidratlar olarak depolanmak üzere polimerize edilir; glukoz ayrıca yağ ve protein yapmak için de kullanılır. Ototroflar; heterotroflar, yani hayvanlar gibi tüketiciler tarafından yenildiğinde, içerdikleri karbonhidratlar, yağlar ve proteinler, heterotroflar için enerji kaynağı haline gelir. Proteinler topraktaki nitratlar, sülfatlar ve fosfatlar kullanılarak üretilebilir.
Ekoloji > Tropikal akarsu ve nehirlerde birincil üretim

Sucul algler, tropikal nehir ve akarsulardaki besin ağlarına önemli bir katkı sağlamaktadır. Bu durum, bir ekosistem içinde sentezlenen karbon miktarını yansıtan temel bir ekolojik süreç olan net birincil üretim ile gösterilir. Bu karbon nihayetinde tüketiciler için kullanılabilir hale gelir. Net birincil üretim, tropikal bölgelerdeki akarsu içi birincil üretim oranlarının benzer ılıman sistemlere göre en az bir kat daha fazla olduğunu göstermektedir.
Ototrofların kökeni

Ana madde: Abiyogenez § Derin deniz hidrotermal bacaları
Araştırmacılar ilk hücresel yaşam formlarının heterotrof olmadığına, çünkü uzaydan gelen organik substratların ya mikrobiyal büyümeyi destekleyemeyecek kadar heterojen ya da fermente edilemeyecek kadar indirgenmiş olması nedeniyle ototroflara ihtiyaç duyduklarına inanmaktadırlar. Bunun yerine, ilk hücrelerin ototrof olduğunu düşünmektedirler. Bu ototroflar, derin deniz alkali hidrotermal bacalarında yaşayan termofilik ve anaerobik kemolitoototroflar olabilir. Bu ortamlardaki katalitik Fe(Ni)S minerallerinin RNA gibi biyomolekülleri katalizlediği gösterilmiştir. Bu görüş, son evrensel ortak atanın (LUCA) fizyolojisi ve habitatının da Wood-Ljungdahl yolağına sahip termofilik bir anaerob olduğu, biyokimyasının FeS kümeleri ve radikal reaksiyon mekanizmalarıyla dolu olduğu ve Fe, H2 ve CO2'ye bağımlı olduğu sonucuna varıldığı için filogenetik kanıtlarla desteklenmektedir. Çoğu yaşam formunun sitozolünde bulunan yüksek K+ konsantrasyonu, erken hücresel yaşamın Na+/H+ antiporterlerine veya muhtemelen semporterlerine sahip olduğunu düşündürmektedir. Ototroflar muhtemelen düşük H2 kısmi basınçlarındayken heterotroflara evrimleşmiştir; burada ilk heterotrofi biçimi muhtemelen amino asit ve klostridiyal tip pürin fermantasyonlarıdır ve fotosentez hidrotermal bacalardan yayılan uzun dalga boylu jeotermal ışığın varlığında ortaya çıkmıştır. Fotokimyasal olarak aktif ilk pigmentlerin Zn-tetrapiroller olduğu sonucuna varılmıştır.
Bir türün ototrof, heterotrof veya bir alt tür olup olmadığını belirlemek için kullanılan akış şeması
Bir fotoototrof olan kızsaçı eğrelti otunun yeşil yaprakları
Doctor Who oyuncu kadrosu

Bu liste, uzun soluklu Britanya bilimkurgu televizyon dizisi Doctor Who'da yer alan oyuncuları listelemektedir.
İçindekiler

| --- | --- |
Ana:  1963-1973 1973-1981 1982-1996 2005-2011 2011-2017 2018-günümüz 
Yinelenen:  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 
Konuk:  Doktor: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 
Ayrıca bakınız
Kaynakça
Ana kadrolar

Aşağıdaki tablolar, 1963'ten bu yana dizide yer alan tüm düzenli oyunculara genel bir bakış sunmaktadır.