C vitamini
Kaynakları ve kullanım alanları > Bitkisel C vitamini kaynaklar

Aşağıdaki tablo yaklaşık olup farklı ham bitki kaynaklarındaki göreceli bolluğu göstermektedir. Miktar, meyve veya sebzenin yenilebilir kısmının 100 gramı başına miligram olarak verilmiştir:
| Ham bitki kaynağı | Miktar  (mg / 100g) |
| --- | --- |
Kakadu eriği: 1000-5300
Camu camu: 2800
Acerola: 1677
Bektaşi üzümü: 445
Kuşburnu: 426
Deniz iğdesi: 400
Guava: 228
Siyah frenk üzümü: 200
Sarı dolmalık biber/capsicum: 183
Kırmızı dolmalık biber/capsicum: 128
Karalahana: 120
Brokoli: 90
Kivi: 90
| Ham bitki kaynağı | Miktar  (mg / 100g) |
| --- | --- |
Yeşil dolmalık biber/capsicum: 80
Brüksel lahanası: 80
Loganberry, kırmızı frenk üzümü: 80
Cloudberry, mürver: 60
Çilek: 60
Papaya: 60
Portakal, limon: 53
Karnabahar: 48
Ananas: 48
Kavun: 40
Çarkıfelek, ahududu: 30
Greyfurt, misket limonu: 30
Lahana, ıspanak: 30
| Ham bitki kaynağı | Miktar  (mg / 100g) |
| --- | --- |
Mango: 28
Böğürtlen, manyok: 21
Patates: 20
Tatlı ve sulu balkavunu: 20
Domates: 14
Kızılcık: 13
Yaban mersini, üzüm: 10
Kayısı, erik, karpuz: 10
Avokado: 8.8
Soğan: 7.4
Vişne, şeftali: 7
Elma: 6
Havuç, kuşkonmaz: 6
Askorbik asit bütün canlı dokularda bulunur. Doğada çok yaygın şekilde bulunan bu vitaminin en zengin kaynaklarını taze meyve ve sebzeler ve çiğ et oluşturur. Meyveler arasında en çok askorbik asit içerenler; limon, portakal, greyfurt, kivi, ananas, çilek ve frenk üzümüdür. Elma, armut ve erik ise bunlara göre daha az miktarda askorbik asit içerir. Bu meyvelerden özellikle sitrus meyveleri (limon, portakal, greyfurt), kivi ve domatesin dış kısımları (kabuk) askorbik asit bakımından zengindir.
Sebzeler, özellikle kuşburnu, karnabahar, lahana, ıspanak, kuru soğan, biber, turp, tere, maydanoz ve yer elması askorbik asit bakımından en zengin kaynaklardandır. Aşağıdaki tabloda çeşitli sebze ve meyvelerin askorbik asit değerleri görülmektedir.
| Çeşitli Sebze ve Meyvelerde Askorbik Asit Miktarları>  |
| --- | --- | --- | --- |
| Sebze-meyve | Askorbik asit (g/100g) | Sebze-meyve | Askorbik asit (g/100g) |
| Kuşburnu | 0,450 | Portakal | 0,050 |
| Taze kırmızı biber | 0,340 | Limon | 0,030 |
| Maydanoz | 0,180 | Lahana | 0,042 |
| Şalgam yaprağı | 0,130 | Greyfurt | 0,043 |
| Asma yaprağı | 0,120 | Mandalina | 0,030 |
| Yeşil sivri biber | 0,100 | Şeftali | 0,028 |
| Kara lahana | 0,094 | Domates | 0,023 |
| Kivi | 0,090 | Ahududu | 0,022 |
| Karnabahar | 0,080 | Böğürtlen | 0,020 |
| Ispanak | 0,050 | Taze fasulye | 0,020 |
| Çilek | 0,070 | Patates | 0,016 |
| Kızılcık | 0,055 |  |  |
(Verilen rakamlar çeşitli türlerin ortalamasıdır.[kaynak belirtilmeli])
Askorbik asit sadece meyve ve sebzelerde bulunan bir madde olmamakla beraber birçok hayvansal ürünlerde de bu maddeye rastlamak mümkündür. Örneğim İnek karaciğerinin 100 g'da yaklaşık 0,036 g Askorbik asit bulunmaktadır.
Sebze ve meyvelerin askorbik asit değeri türüne, yetiştiği toprağa, iklime ve olgunluk derecesine göre değişir. Genellikle ham meyve ve sebze iyice olgunlaşmışından daha çok askorbik asit içerir. Yine güneş ışığından çok yararlanan bitkilerin askorbik asit değeri az olanlardan daha yüksektir.
Askorbik asit oksijen tutma özelliğine sahip olması nedeniyle antioksidan olarak kullanılır. Yağların ve yağlı besinlerin uzun süre saklanabilmesi, beyaz renkteki sebze ve meyvelerin kararmasının önlenmesi için kullanılır. Ayrıca çabuk soğutularak dondurulumuş meyveler erime sırasında doğal renk ve kokularını yitirir. Bunlara dondurmadan önce saf askorbik asit katmakla bu sakıncalar önlenebilmektedir. Oksijen hoşa gitmeyen değişiklikleri yapmadan önce askorbik asit tarafından tutulur. Bu şekilde dondurulumuş kayısı, şeftali, elma, üzüm, muz, armut, ananas gibi meyvelerde 25 yıldan beri askorbik asit antioksidan olarak yeğlenerek kullanılır ve yaygın biçimde de gıda sanayiinde kullanılır. Sadece tek yanlı zincir hidroksil grubunun konfigürasyonunda değişiklik gösteren sentetik izomer eritorbik asid de kuvvetli bir antioksidandır fakat tam tersine pek az vitamin aktivitesi vardır. Yine de doğal olarak oluşur ve belli mantarlarda askorbatın yerini alır. Bundan başka askorbik asit birçok preparatlarında, besin ve içeceklerin vitamince zenginleştirilmesinde kullanılır.
Askorbik asit kuvvetli bir indirgeyici ajandır; 280 mV'lik düşük bir redoks potansiyeline sahip olması onun hemen tüm diğer okside olan serbest radikallerle reaksiyona girme termodinamik potansiyelinin varolduğu anlamına gelir.
Demir ve bakır tuzlarının askorbattan H2O2 ve hidroksil radikallerinin oluşumunu desteklediği iyi bilinir ki bu muhtemelen onun bazı koşullarda sitotoksik olabilmesi veya prooksidan olarak davranmasıyla ilgilidir.
Askorbik asit tipik peroksil radikallerle suda tepkimeye girer; daha aktif triklorometilperoksil radikaliyle 100 kat daha hızlı tepkimeye girer. Askorbat molü başına yakalanan peroksil radikallerinin sayısı, düşük askorbat yoğunluklarında 2'den, yüksek askorbat yoğunluklarında 0'a kadar değişiklik gösterir. Bunun nedeni yüksek askorbat seviyelerinde radikal yakalamayla rekabet eden kendi kendini sonlandıran reaksiyonlardır.