stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kutbşahlar
Tarihi > Safevilerle ilişkiler

Dekkan'da birçok Şii devletinin kurulmasıyla Safevi İmparatorluğu kendisini Şii dünyasının ortasında buldu. Safevi sarayı, diğer Şii devletler tarafından devlet alanında bir rehber olarak görülüyordu ve "öfkeli Sünni dünyasından" korunma arayışındaydı. Bu sultanlıklar, 16. yüzyılda Behmeni Sultanlığı'nın dağılmasından sonra modern orta ve batı Hindistan'da ortaya çıktı ve büyük kıyı şeritlerini kontrol etti. Bu sultanlıklardan ikisi olan Ahmednagar ve Golkonda sultanlıkları, Şah I. İsmail'in ilgili adımından sonra Şiiliği de devletin resmi dini olarak ilan ettiler. Ancak buna rağmen Karakoyunlu hanedanına mensup olan Sultangulu Baharlı, dedeleri Kara Muhammed ve Kara Yusuf'un Şah İsmail'den önce Şiiliği kabul etmesiyle gurur duyuyordu. O söylüyordu:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Peygamber ve onun canişini Ali'ye, Allah yolunda yalnızca onların izinden gitmeğe yemin etdim. Eğer bir gün bağımsızlığı elde edebilirsem, 'mümin bayraklarının dalgalanmadığı' yerlerde, on iki imamın (Allah onlara selam etsin) inancının yayılmasına yardımcı olacağım. Ancak bilmelisin ki, ben bu fikri Şah İsmayıl'dan almış değilim. Bilinsin ki, ben ondan önce, Sultan Yakup döneminden, atalarımın inancı gibi, on iki imamın dinine inanmışım. Şu an yüz yaşım var, çoğunu gerçek dinin kanunlarını yaymaya adamışım; şimdi ise dış dünyadan uzaklaşıp kalan günlerimi dua ile geçirmek istiyorum." | ” |
Azerbaycan Türkü ve Karakoyunlu soyundan İbrahimgulu Kutubşah'ın Golkonda'dan Safevi Şahı I. Tahmasb'a gönderdiği mektupta şöyle deniyor:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | İbrahimgulu Kutbşah, ilahi yardım ve şah lütfuyla zafer bayrağını kaldırdı. O, Pleiades'e yığılmış düşman sıralarını Ursanın kuyruğu gibi dağıtmayı başardı. Şimdi o, liderliğin sorumluluklarını yerine getirebilir ve eski ilişkileri yenileyebilir. Açıktır ki, bizden önce hiç kimse bu topraklarda İmami inancının tebliğat bayrağını yükseltmemiş! Bizden önce hiç kimse əzəmətli On İki İmam'ın kıtaatlarını yaymamış! Bu büyük inancın temellerini ve bu yüksek şeriat hükümlerini sağlamlaştırmak için günden güne büyük çaba sarf ediyoruz. | ” |
Tarihçi Harun Hhan Şirvani, Golkonda sultanları ile Safeviler arasındaki ilişkilerin, Safevilerde Şiiliğin hakimiyetiyle güçlendiğini savunuyor. 1631 yılında Babür İmparatoru Şah Cihan'ın bölgeye karşı büyük bir sefer başlatmasıyla Güney Hindistan'daki Dekkan Platosu'nun siyasi düzeni önemli bir değişimin eşiğindeydi. Durumun ciddiyetini fark eden Golkonda Sultanı Abdulla Kutubşah, Haydarabad'daki sarayında şu konuşmayı yaptı. Saray tarihçisi Nizamuddin Ahmed Şirazi ondan alıntı yapıyor:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Şanlı atalarımız, Hindistan'ın hükümetlerinin fatihi ve sahib-i keranı (hükümdarı) olarak, peygamberin, müminlerin lideri olan Ali (Heyder)in pak ruhu ve On İki İmamın mübarek ruhlarının yardımıyla, kafirlerin ve alçak hinduların liderlerinin başlarını ve boyunlarını kendi güç ve şanları, Zülfikar gibi kılıçlarıyla vurdu... Böylece kendi saltanatını fethetti. Muhammed soyunun adet ve geleneklerini yayarak, Ali'nin inancını benimsedi. | ” |
Ekonomi

Golkonda Sultanlığı maddi açıdan oldukça zengindi. Başlıca gelir kaynağı toprak vergisi olmasına rağmen, sultanlık, güney bölgelerinde elmas üretimi üzerindeki tekelinden önemli gelir elde etti. Aynı zamanda Golkonda Sultanlığı, Krishna ve Godavari deltaları üzerinde kontrol sahibiydi, bu da ona tekstil gibi ürünlerin üretildiği bölgelerde zanaatkarlık üretimine katılma fırsatı veriyordu. Masulipatnam şehri, Golkonda Sultanlığı için ticaretin ve tekstilin ihraç limanı olarak hizmet veriyordu. Krallık, 1620-1630'lu yıllarda mali zenginliğin zirvesine ulaştı.
Ekonomi > Pamuk ve dokumacılık

On yedinci yüzyılın başlarında Dekkan bölgesinde güçlü bir pamuklu dokuma endüstrisi mevcuttu. İç tüketim ve ihracat için büyük miktarlarda pamuklu kumaş üretiliyordu. Müslin ve patiskadan yapılmış yüksek kaliteli düz ve desenli kumaşlar üretiliyordu. Düz kumaş beyaz ya da kahverengi renkte, ağartılmış ya da boyanmış olarak üretiliyordu. Bu kumaş İran'a ve Avrupa ülkelerine ihraç edilirdi. Desenli kumaşlar, mavi için çivit, kırmızı renkli baskılar için chay-root ve bitkisel sarı ile yerel olarak yapılan baskılardan yapılmıştır. Desenli kumaş ihracatı ağırlıklı olarak Cava, Sumatra ve diğer doğu ülkelerine yapılıyordu. Golkonda'nın Ayutthaya Siam ile güçlü bir ticari ilişkisi vardı.
Ekonomi > Elmaslar

Golkonda Sultanlığı, Golkonda elmasları olarak adlandırılan elmaslarıyla biliniyordu. Bu elmaslar Kutbşahlar hanedanı iktidara gelmeden çok önce de aranan elmaslardı ve Avrupalı tüccarlar aracılığıyla bu talebi karşılamaya devam ettiler.
Madenlerden (özellikle şu anda Andhra Pradesh'in Guntur bölgesinde bulunan Kollur Madeni) çıkarılan elmaslar kesilmek, cilalanmak, değerlendirilmek ve satılmak üzere Haydarabad şehrine taşınırdı. Golkonda kendisini bir elmas ticaret merkezi olarak kurdu ve 19. yüzyılın sonuna kadar Golkonda pazarı dünyanın en iyi ve en büyük elmaslarının birincil kaynağı oldu.
Kültür

Kutubşahlar öncelikle kendi devletlerinde Şii kültürünü yaymaya çalıştılar. Bu politika, yönetimlerinin ilk 90 yılında (1510-1600) izlendi. 17. yüzyılın başlarında Sultan Muhammedgulu Kutbşah ile bu politika değişmeye başladı. Devlette Telugu diline ve kültürüne hakim olmaya başladı. Hükûmet kararnameleri hem Farsça hem de Telugu dillerinde yayınlandı. Hanedanlığın sonlarına doğru devlet fermanlarının son kısmı Farsça çıkarılsa da büyük kısmı Telugu dilinde çıkarıldı. Richard Eaton'a göre bu politika zamanla değişti, Kutbşahlar Telugu dilini benimsediler, devletlerini Teluguca konuşan bir devlet olarak görmeye başladılar ve elit sınıf ve hükümdar kendilerini Telugu sultanları olarak gördüler.
Sultan Muhammedgulu Kutbşah (1580-1612) Dakhini Urduca, Farsça ve Telugu dillerinde şiirler yazmıştır. Ancak daha sonraki şair ve yazarlar Urduca yazarken Farsça, Hintçe ve Telugu dillerinden kelimeler kullanmışlardır. 1634 yılında Abdullah Kutbşah döneminde, Kokkoka'nın aşk ve seks üzerine yazdığı Ratirahasya adlı eski bir Sanskritçe metin Farsçaya çevrilmiş ve Lazzat-un-Nisa (Kadının Lezzetleri) olarak adlandırılmıştır.
Kültür > Mimari

Kutb Şahi mimarisi, Hint ve Orta Doğu mimari tarzlarının doruk noktası olan Hint-İslam mimarisiydi. Üslupları diğer Dekkan sultanlıklarına çok benziyordu. Kutbşahla hükümdarları Çar minaresini inşa etti.
Kutb Şahi Hint-İslam mimarisinin bazı örnekleri Golkonda Kalesi, Kutb Şahi Mezarları, Çar Minar ve Çar Kaman, Mekke Camii, Khairtabad Camii, Hayat Bakshi Camii, Taramati Baradari ve Toli Camii'dir.
Yönetim

Kutb Şahi devleti son derece merkezi bir devletti. Sultan mutlak yönetici, yargı ve askeri yetkilere sahipti. O yokken, kral adına yönetimi bir naip yürütürdü. Peshwa (Başbakan) sultanlığın en üst düzey yetkilisiydi. Kendisine Mir Jumla (maliye bakanı), Kotwal (polis komiseri) ve Khazanadar (hazinedar) da dahil olmak üzere bir dizi bakan yardımcı oluyordu.
Kutb Şahi sultanlığı, hükümdarlıklarının büyük bir bölümünde, asker sağlamanın yanı sıra vergi de toplayan bir cagir sistemine sahipti. Vergilerin bir kısmını alıkoymalarına ve geri kalanını sultana vermelerine izin verilirdi. Vergi toplama açık artırma çiftlikleri aracılığıyla yapılır ve en yüksek teklifi veren Valiliği alırdı. Valiler lüks bir yaşam tarzına sahip olsalar da, görevlerini yerine getirmedikleri için ağır cezalara çarptırılıyorlardı, dolayısıyla halka karşı sert davranıyorlardı. Son Sultan Tana Şah, vergi tahsilatından sorumlu Brahman bakanlarının tavsiyesiyle, tüm vergilerin bir bölge için sivil uzmanlar tarafından toplandığı bir reform başlattı. Askerlere, hükûmet çalışanlarına, saray görevlilerine ve tüm Müslüman seçkinlere Sultan'ın hazinesinden ödenek verildi. Bu reformlar gelirlerde büyük bir artış sağladı.
Moreland'a göre saltanatın ilk dönemlerinde Ortadoğu'dan gelen Müslümanlara yerel Müslümanlardan daha fazla maaş veriliyordu. 17. yüzyılın başlarında bu Müslümanlar, Hinduların umutsuzluğuna yol açacak şekilde, ayda %4-5 gibi yüksek faizle (tefecilik) borç para vererek zengin oldular.
Sultanlığın 66 kalesi vardı ve her kale bir Nayak tarafından yönetiliyordu. 17. yüzyılın ikinci yarısında Kutb Şahi Sultan'ı birçok Hindu Nayak kiraladı. Kruijtzer'e göre bunlar çoğunlukla Brahmindi. Bir başka anlatıma göre ise bunlar çoğunlukla Kamma, Velama, Kapu ve Raju savaşçı kastlarındandı. Sivil gelir memurları olarak görev yapıyorlardı. Babürlüler 1687'de Kutb Şahi hanedanını sona erdirdikten sonra bu Hindu Nayaklar da görevden alındı ve yerlerine Müslüman askeri komutanlar getirildi.
Yönetim > İdari birimler

1670 yılında sultanlık 21 serkerden (vilayet) oluşuyordu ve bunlar da 355 paraganaya (ilçe) bölünmüştü.
| S>  No. | Serkerin (vilayet) adı | Paraganaların sayı |
| --- | --- | --- |
| 1 | Golkondə (Muhammednagar) | 22 |
| 2 | Medak | 16 |
| 3 | Melangūr | 3 |
| 4 | Elangandel | 21 |
| 5 | Varangal | 16 |
| 6 | Hammamēṭ | 11 |
| 7 | Dēvarkoṇḍa | 13 |
| 8 | Pangal | 5 |
| 9 | Mustafanagar | 24 |
| 10 | Bhoṇgīr | 11 |
| 11 | Akarkara | 6 |
| 12 | Kovilkoṇdā | 13 |
| 13 | Ghanpura | 8 |
| 14 | Murtaza Nagar with three atrafs | 39 |
| 15 | Machilipatnam | 8 |
| 16 | Ellore | 12 |
| 17 | Rajahmundry | 24 |
| 18 | Chicacole with 3 atrafs | 115 |
| 19 | Kaulas | 5 |
| 20 | Nizampatnam Mahal | 1 |
| 21 | Arkot taraf dahil Karnatak (16 sarkarı vardı) | 162 |
Din

Kutubşah hanedanı, Dakka'nın diğer Müslüman devletleri gibi Şiiydi ve birçoğunun modern İran coğrafyasıyla bağlantıları vardı. Başlangıçta çok katıydılar ve nüfusun büyük çoğunluğunu oluşturan Hindulara zulmediyorlardı. Hindu festivallerinin açık bir şekilde uygulanması Golkonda Sultanlığı'nda yasaklanmıştı. Bu politikayı ilk kez tersine çeviren ve Hinduların festivallerini ve dinlerini açık bir şekilde uygulamalarına izin veren Muhammed Guli Kutb Şah oldu.
Kutb Şahi hanedanı hükümdarları, iktidarlarının son yıllarında Şii, Sufi ve Sünni İslam geleneklerinin yanı sıra Hindu geleneklerini de himaye etmişlerdir. Sonlarından önce, Brahman bakanları Madanna ve Akkanna tarafından tavsiye edilen Tana Şah, Rama Navami'de Rama'nın Bhadrachalam Tapınağı'na inci gönderme geleneğini başlattı.
Sultanlar

Hanedanlığın 8 sultanı vardı. Onlar:
| Personal Name | Titular Name | Reign> From | Reign> Until | Notes |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Sultankulu سلطان قلی | Sultankulu Kutubşah | 1512 | 1543 |  Kutb Şahi Hanedanlığının kurucusu.   Üveysgulu beyin oğlu.  Kara Yusuf'un torunu |
| Cemşidgulu جمشید | Cemşidgulu Bey Baranlı | 1543 | 1550 |  Sultankulu Bey'in ikinci oğlu |
| Sübhan سبحان | Subhangulu Şah | 1550 | 1550 |  Cemşidgulu Bey'in oğlu.  7 yaşında padişah oldu ancak kısa süre sonra öldü. |
| İbrahim ابراہیم | İbrahimgulu Şah | 1550 | 1580 |  Sultankulu Bey'in küçük kardeşi.  Dekkan sultanlıkları ile birlikte Talikota savaşında savaştı. |
| Muhammedgulu محمد علی | Muhammedgulu Şah | 1580 | 1612 |  İbrahimgulu Şah'ın oğlu.  Haydarabad şehrini kuran kişi.  Muhammed Ali Arapça, Farsça, Urduca ve Telugu dillerini bilen bir bilgindi. |
| Sultan Muhammed محمد سلطان | Sultan Muhammed Şah | 1612 | 1626 |  Muhammed Aminşah'ın oğlu.  İbrahimgulu'nun torunu.  Muhammedgulu'nun damadı. |
| Abdullah عبداللہ | Abdullah Şah | 1626 | 1672 |  Sultan Muhammed'in oğlu. |
| Abulhasan ابُل حسن | Abulhasan Tana Şah | 1672 | 1686 |  Abdullah Şah'ın damadı. İktidardaki hanedanla pek yakından akraba değildi. Sultan Muhammed'in kızıyla evlendi. Sultan Muhammed öldüğünde erkek vârisi olmadığı için tahta çıktı. Muhammedgulu Şah'ın yeğenlerinden birinin soyundan geliyordu.  Babür İmparatoru Evrengzib Âlemgîr tarafından 1686'da yenilgiye uğratıldı ve hapse atıldı ve 1699'da orada öldü. |
Mezarları

Kutb Şahi sultanlarının mezarları Golkonda'nın dış duvarının yaklaşık bir kilometre kuzeyinde yer almaktadır. Bu yapılar güzelce oyulmuş taş işçiliğinden yapılmıştır ve peyzajlı bahçelerle çevrilidir. Halka açıktırlar ve çok sayıda ziyaretçi almaktadırlar.
DNA'nın yapısı

DNA yapısı, hem tek iplikli hem çift iplikli DNA'da çeşitli biçimler gösterir. Hücreler için DNA'nın yapısıyla ilişkili olan DNA'nın mekanik yapısı hücreler için önemli bir sorun yaratır. DNA'nın okunması veya ona bağlanmasıyla ilgili her hücresel süreç, onun tanınması, paketlenmesi veya değişime uğratılmasına etki edecek şekilde onun mekanik yapılarını da kullanır ya da değiştirir. DNA'nın aşırı uzunluğunun (bir kromozomdaki DNA'nın uzunluğu 10 cm'yi bulabilir), onun sertliğinin ve sarmal yapısının bir sonucu olarak, hücre DNA'sının düzenlenebilmesi için histon gibi yapısal proteinler ve topoizomeraz ve helikaz gibi enzimler evrimleşmiştir. DNA'nın özellikleri onun moleküler yapısı ve dizisi ile yakından ilişkilidir. Özellikle DNA ipliklerini birbirine bağlayan hidrojen bağları ve elektronik etkileşimlerin, her bir iplikteki bağların kuvvetine kıyasla olan zayıflığı, bu ilişkide önemli bir rol oynar.
DNA'nın mekanik yapısını doğrudan ölçebilen deneysel teknikler nispeten yenidir ve çözelti içinde yüksek çözünümlü görüntüleme genelde zordur. Buna rağmen, bilimciler bu polimerin mekanik özellikleri hakkında büyük miktarda veri üretmişlerdir ve DNA'nın mekanik özelliklerinin hücresel süreçlere olan etkileri halen aktif olarak araştırılmakta olan bir konudur.
Çoğu hücrede bulunan DNA'nın uzunluk bakımından mikroskobik olduğunu belirtmek önemlidir—her bir insan kromozomundaki DNA birkaç santimetre uzunluğundadır. Dolayısıyla, hücreler DNA'yı içlerinde taşıyabilmek için onu sıkıştırmak veya "paketlemek" zorundadırlar. Ökaryotlarda, histon olarak adlandırılan makara gibi proteinler etrafından DNA'nın sarılması ile bu gerçekleşir. Bu DNA-protein kompleksinin daha da çok sıkıştırılması sonucu mitoz bölünme sırasında görülen kromozom yapıları meydana gelir.
Yapı belirlemesi

DNA yapılarının belirlenmesi nükleer manyetik rezonans veya X-ışını kristalogafisi teknikleri ile yapılır. A-DNA ve B-DNA'nın X-işini kırınım örüntülerinin ilk yayımlanan raporları Patterson transformlarına dayanan analizler kullanmış, bunlar buzağı timus DNA'sının yönlendirilmiş lifleri için sınırlı miktarda yapısal bilgi sağlamışlardı. 1953'te Wilkins ve çalışma arkadaşları, bakteri ve alabalık sperm DNA'sının sulandırılmış (hidrate) ve yönlendirilmiş liflerindeki B-DNA'nın X-ışını kırınım ve saçılım örüntüleri için alternatif bir analiz yöntemini önerdiler, Bessel foksiyonlarının kareler toplamını kullanmak yoluyla. `B-DNA biçimi' hücre içindeki şartlarda en yaygın olmakla beraber, aslında bu iyi tanımlanmış bir üç boyutlu yapı (konformasyon) değil, canlı hücrelerin çoğunda bulunan sulanma seviyelerinde görülen bir DNA konformasyonlar ailesi veya konformasyonlar bulanık kümesidir (fuzzy set). Bunlara karşılık gelen X-ışını kırınım ve saçılım örüntüleri, önemli oranda (>%20) bir düzensizlik içeren moleküler parakristallere özgündür, ve bu yüzden standart analiz yöntemleri kullanılarak bunların yapıları çözülemez.
Buna karşın, Bessel fonksiyonlarının Fourier transformu ve DNA moleküler modelleri kullanılarak yapılan standart analizler, A-DNA ve Z-DNA'nın X-ışını kırınım örüntülerinin analizinde rutin olarak hâlâ kullanılmaktadır.
Baz çifti geometrisi

Bir baz çiftinin geometrisi 6 koordinat ile tanımlanabilir: yükselti, burulma, kayma, ötelenme, yatıklık ve yalpa (İngilizce rise, twist, slide, shift, tilt, ve roll). Bu değerler DNA molekülündeki her bir baz çiftinin uzaydaki konum ve doğrultusunu, sarmalda kendisinden bir evvelkine göreli olarak tam olarak tanımlar. Bunlar topluca molekülün sarmal yapısını tanımlarlar. Bir DNA molekülünde normal yapının bozulmuş olduğu bölgelerde bu değerler bozulmayı betimlemek için kullanılır.
Her bir baz çifti için aşağıdaki parametreler de tanımlanmıştır:
Yükselme ve burulma, sarmalın elliliğini ve hatvesini belirler. Diğer parametreler sıfıra eşit olabilir. Kayma ve ötelenme, B-DNA'da tipik olarak küçük değerlerdir ama A- ve Z-DNA'da büyük değerlere sahip olabilir. Yatıklık ve yalpa, ardışık baz çiftlerinin daha az paralel olmasına neden olur ve bunlar tipik olarak küçük değerlerdir. Bu parametreler hakkında bir şekil, 3DNA Web sitesinde görülebilir.
Bilimsel literatürde yatıklık (İngilizce "tilt") başka bir anlamda da kullanılabilir; ilk baz çifti ekseninin, sarmal eksenine olan diklikten olan sapması için de bu terim kullanılabilir. Bu anlam, ardışık iki baz çifti arasındaki kaymaya karşılık gelir ve sarmal-tabanlı koordinatlarda daha uygun olarak "eğim" (İng. "inclination") olarak belirtilir.
DNA sarmal geometrileri

Doğada üç DNA üç boyutlu yapısı (konformasyonu) olduğu düşünülmektedir, bunlar A-DNA, B-DNA ve Z-DNA olarak adlandırılırlar. James D. Watson ve Francis Crick tarafından betimlenmiş olan "B" biçiminin hücrelerde hakim biçim olduğu görüşü yaygındır. 23,7 Å genişliğindedir ve 10 baz çifti için 34 Å uzanır. Çifte sarmal her 10,4-10,5 baz çifti için bir tam dönüş yapar. Bu burulma sıklığı (sarmal hatvesi), her bir bazın komşularına yaptığı istifleme (İng. stacking) güçlerine bağlıdır.
Başka konformasyonlar da olasıldır; A-DNA, B-DNA, C-DNA, D-DNA, E-DNA, L-DNA(D-DNA'nın enatiomerik yapısı), P-DNA, S-DNA, Z-DNA, v.s. tanımlanmıştır. Gelecekte keşfedilebilecek DNA konformasyonları için F, Q, U, V ve Y harfleri kalmıştır. Ancak bu biçimlerin çoğu suni olarak yaratılmış ve doğal olarak, biyoloji sistemlerde gözlemlenmemiştir.
DNA'nın bir diğer yapı tipi, üç sarmallı DNA'dır.
DNA sarmal geometrileri > A- ve Z-DNA

A ve Z-DNA, geometrileri bakımından birbirlerinden önemli derecede farklılık gösterirler ama ikisi de sarmal yapılıdırlar. A yapısı, sadece su kaybetmiş (dehidrate) DNA örneklerinde (kristalografik deneylerde olduğu gibi) ve belki DNA-RNA ipliklerinin hibrit eşleşmelerinde görülebildiği muhtemel sayılmaktadır. Hücrelerde DNA'nın metilasyona uğramış kısımları Z-DNA geometrisini sahip olabilir. Ayrıca bazı protein-DNA komplekslerinin Z-DNA yapıları oluşturduğuna dair deliller vardır.
| Geometrik özellikleri | A-DNA | B-DNA | Z-DNA |
| --- | --- | --- | --- |
| Sarmal yön | sağ elli | sağ elli | sol elli |
| Tekrarlayan birim | 1 bp | 1 bp | 2 bp |
| Dönme/bç | 33.6° | 35.9° | 60°/2bp |
| Ortalama bç/dönme | 10.7 | 10.0 | 12 |
| Bç'nin eksene eğimi | +19° | -1.2° | -9° |
| Eksen boyunca yükselme/bç | 2.3 Å | 3.32 Å | 3.8 Å |
| Hatve/sarmal dönmesi | 24.6 Å | 33.2 Å | 45.6 Å |
| Ortalama pervane burulması | +18° | +16° | 0° |
| Glikosil açı | anti | anti | C: anti,   G: syn |
| Şeker büzülmesi (İng. pucker) | C3'-endo | C2'-endo | C: C2'-endo,   G: C2'-exo |
| Çap | 25.5 Å | 23.7 Å | 18.4 Å |
Süpersarımlı DNA

Ana madde: DNA süpersarımı
DNA'nın B biçimi her 10,4-10,5 bç bir tam dönüş yapar, torsiyon gerilimi olmayınca. Ancak, çeşitli biyolojik süreçler torsiyon gerilimi yaratır. Aşırı veya eksik sarmal gerilimli bir DNA parçasına pozitif veya negatif "süpersarımlı" olarak değinilir. Hücrelerdeki DNA tipik olarak negatif süpersarımlıdır, onun böyle olması ikili sarmalın çözülüp (eriyip) transkripsiyonun olmasını sağlar.
Süpersarımlı DNA > Sarmal olmayan biçimler

DNA'nın sarmal olmayan biçimleri de betimlenmiştir, örneğin yan yana ve üçlü sarmal biçimleri. Tek iplikli DNA, DNA ikilenmesi sırasında veya ısı ile DNA ipliklerinin ayrışması sonucu meydana gelir.
DNA bükülmesi

DNA göreceli olarak rijit bir polimer sayılır, Solucanvari zincir olarak modellenir. Üç önemli serbestlik derecesi vardır: bükülme, burulma ve sıkışma. Bunların her biri DNA'nın hücre içindeki yeteneklerine belli sınırlamalar getirir. Burulma/torsiyonal tutukluğu, DNA'nın halkasallaşmasına ve DNA'ya bağlanan proteinlerin birbirlerine göreceli doğrultusuna etki eder. Bükülme/eksensel tutukluğu DNA'nın sarılmasına, onun halkasallaşmasına ve proteinlerle etkileşimine etki eder. Sıkışma (kompresyon)/uzama ise yüksek gerilme hâli dışında nispeten önemsizdir.
DNA bükülmesi > Süreğenlik uzunluğu/Eksensel katılık

| Dizi | Süreğenlik uzunluğu   /baz çifti |
| --- | --- |
Rastegele: 154±10
(CA)tekrarı: 133±10
(CAG)tekrarı: 124±10
(TATA)tekrarı: 137±10
Çözeltideki DNA'nın rijit bir yapısı  yoktur, termal titreşimler ve su molekülleri ile çarpışmalar nedeniyle sürekli değişen bir konformasyona sahiptir ve bu yüzden rijitliğin klasik ölçümleri mümkün değildir. Dolayısıyla DNA'nın bükülmezliği onun süreğenlik uzunluğu ile ölçülür, bunun tanımı şöyledir:
Bu değer atomik kuvvet mikroskobu ile farklı uzunlukta DNA moleküllerini görüntüleyerek doğrudan ölçülebilir. Sulu çözeltilerde  ortalama süreğenlik uzunluğu 46-50 nm veya 140-150 baz çiftidir (DNA'nın çapı 2 nm'dir), ama bu değer büyük çeşitlilik gösterebilir. Bu tanıma göre DNA orta derecede rijit bir molekül sayılır.
DNA'nın belli bir kısmının süreğenlik uzunluğu kısmen onun dizisine bağlı olduğu için büyük bir varyasyon gösterebilir. Bu varyasyon büyük ölçüde baz istiflenme enerjisinde ve küçük ve büyük oluklara uzanan bazlardan kaynaklanır.
DNA bükülmesi > DNA bükülmesinin modelleri

| Basamak | İstiflenme ΔG   /kcal mol−1 |
| --- | --- |
T A: -0.19
T G or C A: -0.55
C G: -0.91
A G or C T: -1.06
A A or T T: -1.11
A T: -1.34
G A or T C: -1.43
C C or G G: -1.44
A C or G T: -1.81
G C: -2.17
DNA'nın entropik esnekliği standart polimer fiziği modelleri (Kratky-Porod solucan benzeri zincir modeli gibi) ile dikkate değer derecede uyumludur. Solucan benzeri zincir modelinin öngördüğü gibi, küçük (picoNewton-altı) kuvvetlerde Hooke kanunu tarafından betimlenir. Ancak, süreğenlik uzunluğunundan kısa uzunlukta DNA parçalarında bükülme kuvveti yaklaşık sabittir ve davranışı, solucan benzeri zincir öngörülerinden sapma gösterir. Bunun sonucu olarak küçük DNA molekülleri kolay halkalaşır ve DNA'da çok bükük kısımların bulunma olasılığı daha yüksektir.
DNA bükülmesi > Bükülme tercihleri

DNA moleküllerinin bükülmesine tercihli yönler vardır, yani DNA anizotropik bükülme gösterir. Bunun nedeni DNA dizisini oluşturan bazların özellikleridir; rastgele bir dizinin tercihli bir bükülme yönü yoktur.
Tercihli DNA bükülmesi, her bazın komşusu üzerinde istiflenmesinin stabilitesi tarafından belirlenir. Eğer kararsız baz istiflenmesi DNA sarmalının hep aynı tarafında yer alırsa DNA o yöne doğru bükülür. Bükülme açısı artınca sterik engeller ve bazların birbirine göre yuvarlanması da bükülmede rol oynar, özellikle küçük olukta. A ve T bazları bükülmelerin iç tarafında küçük olukta tercihen bulunurlar. Bu etki özellikle DNA-protein bağlanması sonucu sıkı bükülmenin oluştuğu yerlerde görülür, nükleozom taneciklerinde olduğu gibi. Yukarıdaki tabloda baz çarpıtmalarına (distorsiyonlarına) bakınız.
İstisnai bükülme tercihi olan DNA molekülleri içsel olarak büküktürler. Bu olgu ilk defa tripanozomlardaki kinetoplast DNA'sında gözlemlenmiştir. Buna neden olan tipik DNA dizileri 4-6 T ve A bazından oluşan bölümler ve bu bölümleri DNA'nın hep aynı tarafındaki küçük oluğa rastlatacak şekilde aralarda G ve C-zengini bölümlerdir. Örneğin:
|                  |                  |                  |                  |                  |
G A T T C C C A A A A A T G T C A A A A A A T A G G C A A A A A A T G C C A A A A A A T C C C A A A C
Bu içsel olarak bükük yapıda baz çiftlerindeki 'pervane burulması' meydan gelir, yani baz basamakları arasında anormal çatallaşmış Hidrojen bağları oluşabilir. Yüksek sıcaklıklarda bu yapı ve onun neden olduğu içsel büküklük kaybolur.
Anizotropik olarak bükülen her DNA'nın süreğenlik uzunluğu ortalamadan daha fazladır ve eksensel bükülmezliği daha çoktur, yani rastgele bükülme olasılığı daha düşüktür.
DNA bükülmesi > DNA halkalaşması

DNA halkalaşması molekülün hem eksensel (bükülme) sertliği hem de torsiyonal (dönel) sertliği ile ilişkilidir. Bir DNA molekülünün başarılı bir şekilde halkalaşabilmesi için tam halka olabilecek kadar uzun olması gerekir; buna ilaveten, kovalent bağların oluşabilmesi için uçtaki bazların doğru açıya sahip olması gerekir, bunun için de molekülde doğru sayıda baz bulunması gerekir. DNA halkalaşması için optimal uzunluk 400 baz çiftidir (136 nm uzunluk), DNA sarmalındaki dönmelerin sayısı tam sayı olmak zorundadır. Dönme sayısı tam sayı değilse halkalaşmak için hatırı sayılır bir enerji bariyeri yaratır; örneğin 10,4 x 30 = 312 baz çiftli bir molekül 10,4 x 30,5 ≈ 317 baz çiftli bir molekülde yüzlerce kere daha hızlı halkalaşır.