2012 Türk F-4 Phantom uçağının düşürülmesi

| --- | --- |
Düşen uçağa benzer, Türk Hava Kuvvetleri'ne ait bir RF-4E Phantom II
Özet
Tarih: 22 Haziran 2012 (2012-06-22)
Olay türü: Düşürüldü
Bölge: Suriye-Türkiye sınırı
Koordinatlar: 35°50′01″N 35°30′36″E﻿ / ﻿35.8335°K 35.5099°D﻿ / 35.8335; 35.5099
Hava taşıtı

Kalkış: Erhaç Hava Üssü
Mürettebat: 2
Ölü sayısı: 2
Kurtulanlar: 0
Hava taşıtı modeli: McDonnell Douglas RF-4E Phantom II
İşletmeci: Türk Hava Kuvvetleri
Seri numarası: 77-0314


| g t Suriye İç Savaşı'nda Türkiye |
| --- | --- |
Fırat Kalkanı öncesi 2011 sınır çatışmaları  2012-14 sınır çatışmaları (2012 F-4 düşürülmesi)  2014 IŞİD'e karşı saldırılar  Şah Fırat  Şehit Yalçın  2015 Su-24 düşürülmesi  Azez  1. Çobanbey  2. Çobanbey  Fırat Kalkanı Harekâtı Cerablus  Kuzey El-Bab  Dabık  Batı El-Bab  El-Bab (2017 kazası)  Arima  Fırat Kalkanı sonrası Nisan 2017 hava saldırıları  İdlib Harekâtı  Zeytin Dalı Harekâtı Kronoloji  Taraflar  Tepkiler  Afrin  Ayaklanma  Tel Rıf'at  2018 sınır çatışmaları  2019 Tel Rıf'at çatışmaları  2019 Tampon Bölgesi  Barış Pınarı Harekâtı Kronoloji  Taraflar  Tepkiler  Türkiye'ye yayılması Reyhanlı  2014 Kobani isyanları  Kilis  Karlov suikastı  Kayıplar TSK'nın Suriye'deki kayıpları
22 Haziran 2012 tarihinde, Suriye tarafından ihtarsız olarak, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait RF-4E Phantom keşif uçağının düşürülmesi olayıdır.
Malatya Erhaç 7. Ana Jet Üs Komutanlığı'nda konuşlu 173. Filo'ya ait RF-4E Phantom model uçak, sınır ihlali gerekçesi ile Suriye tarafından ihtarsız olarak düşürülmüştür. Mevcut ve yeni radar sistemlerinin test edilmesi maksadı ile havalanan uçak, Hatay'ın güneyinde, Suriye'nin Lazkiye kentinin 8 mil açığına düştü. Uçağın radar ekranından kaybolması ve telsiz bağlantısının kesilmesinin ardından Türkiye ve Suriye Sahil Güvenlik birimleri ile müşterek arama ve kurtarma çalışması yapıldı. Türk Donanması'na ait TCG Çeşme ve ABD'ye ait Nautilius gemilerinin, uzun süren arama çalışmaları neticesinde 5 Temmuz'da deniz seviyesinin, bin 260 metre altında ve içerisinde; Hava Pilot Teğmen Hasan Hüseyin Aksoy ve Hava Pilot Yüzbaşı Gökhan Ertan'ın naaşlarının bulunduğu uçak enkazına ulaşıldı.
Olayın patlak vermesinin hemen ardından Türk yetkililer uluslararası alanda gerekli girişimlerde bulunmuş, Birleşmiş Milletler ve NATO'nun 'acil' olarak toplanmasını sağlamıştır. Türkiye, NATO'nun '4. Madde' çerçevesinde toplanmasını talep etti. NATO'nun 4. Maddesi şu şekildedir: "Bir üye ülkenin ulusal güvenliği, sınır bütünlüğü ya da bağımsızlığının tehlike altına girmesi halinde istişareler için diğer üye ülkeleri toplantıya çağırabilmesi."
Birleşmiş Milletler; sorunun diplomatik yollar ile çözülmesi gerektiğini açıkladı. NATO ve ABD ise; Suriye'yi kınayıp, sıkı yaptırım kararı almıştır.
Olaylar çerçevesinde Türk Silahlı Kuvvetleri, Suriye'ye karşı angajman kurallarını değiştirmiş ve Suriye sınırı boyunca askeri hazırlıklar yapmıştır. Yeni angajman kuralları gereği, Suriye tarafından sınıra yaklaşan her askeri unsur tehdit olarak değerlendirilip askeri hedef muamelesi görmeye başlamıştır. Değişen angajman kurallarına örnek vermek gerekir ise; 3 Ekim 2012 tarihinde Suriye tarafından Şanlıurfa'nın Akçakale ilçesine düşen top mermisi nedeni ile 5 Türk vatandaşı öldü. Türkiye anında misilleme olarak Suriye'de tespit edilen askeri bölgeleri top atışına tuttu. Misilleme sonucunda 34 Suriye askerinin öldüğü iddia edildi.
Uçağın düşürülmesinde Rusya'nın doğrudan ya da Suriye aracılığıyla dolaylım olarak etkisinin olduğu yönünde iddialarda bulunundu. 23 Haziran 2012'de Başbakan Tayyip Erdoğan başkanlığında düzenlenen güvenlik zirvesinden sonra yapılan yazılı açıklamada uçağın Suriye tarafından düşürüldüğü belirtildi.
Ayrıca değişen angajman kuralları kapsamında 24 Kasım 2015 tarihinde 09.20 civarında Rusya'ya ait bir savaş uçağı düşürülmüş, düşen uçağa ateş açıldığı sırada milliyetinin bilinmediği ve çok sayıda uyarıya hiçbir cevap verilmediği açıklanmıştır.