Homoloji (biyoloji)

Homoloji, biyolojinin anatomi ve genetik alt dallarında farklı yapılar için kullanılan bir terimdir.
Anatomide homolog organ, embriyonik gelişim kökenleri benzer ancak aynı görevi yapmak zorunda olmayan organları ifade etmektedir. Bu tip organlar gelişim aşamasında benzer moleküler denetim mekanizmalarına tabidir ve hücresel bileşimleri ve kökleri birbirine benzer; ancak işlevsel anlamda farklılıklar gösterebilirler. Örnek olarak fokgillerin ön yüzgeci ile insan kolu verilebilir. (bknz. Analog organ)
Genetikte homoloji (eşlik, benzerlik); protein ve DNA dizilimleri ile ölçülür. Homolog iki gen, yüksek seviyede dizilim benzerliğine  özdeşliğine sahiptirler, bu paylaşım ile dizilimler aynı soydan geldikleri hipotezini de desteklemektedirler. Dizilim homolojisi aynı zamanda ortak işlev göstergesi de olabilmektedir. Dizilimlerin birbirleriyle homolog olan belli bölgelerine koru adı verilmektedir. Homolog dizilimler, ortolog ve paralog olarak isimlendirilerek iki tipte sınıflandırılırlar.
| g t Evrimsel biyoloji |
| --- | --- |
 Giriş  Ana hatlar  Evrimsel tarih kronolojisi  Yaşamın evrimsel tarihi  Dizin 
Evrim:  Abiyogenez  Adaptasyon  Adaptif radyasyon  Diğerkâmlık Hile yapmak  Karşılıklı  Baldwin etkisi  Kladistik  Birlikte evrim Mutualizm  Ortak ata  Yakınsak evrim  Iraksak evrim  Yeryüzündeki ilk yaşam  Evrimin kanıtları  Evrimsel silahlanma yarışı  Evrimsel baskı  Eksaptasyon  Soy tükenmesi Yok oluş  Homoloji  Son evrensel ortak ata  Makro evrim  Mikro evrim  Uyumsuzluk  Adaptif olmayan radyasyon  Panspermia  Paralel evrim  Sinyalizasyon teorisi Handikap ilkesi  Türleşme Tür  Tür kompleksi  Türler sorunu  Taksonomi  Seçilim birimleri Gen merkezli evrim görüşü  Varoluş mücadelesi 
Popülasyongenetiği:  Yapay seçilim  Biyoçeşitlilik  Evrimsel olarak istikrarlı strateji  Fisher prensibi  Seçilim değeri Kapsayıcı  Gen akışı  Genetik sürüklenme  Akraba seçilimi Ebeveyn yatırımı  Ebeveyn-yavru çatışması  Mutasyon  Popülasyon  Doğal seçilim  Eşeysel dimorfizm  Cinsel seçilim Eş seçimi  Sosyal seçilim  Trivers-Willard hipotezi  Varyasyon 
Gelişim:  Kanalizasyon  Evrimsel gelişim biyolojisi  Genetik asimilasyon  İnversiyon  Modülerlik  Fenotipik plastisite 
Taksonlara  göre evrim:  Bakteriler  Kuşlar köken  Brachiopodalar  Yumuşakçalar Kafadan bacaklılar  Dinozorlar  Balıklar  Mantarlar  Böcekler Kelebekler  Memeliler kediler  köpekgiller kurtlar  köpekler  sırtlangiller  yunuslar ve balinalar  atlar  kangurugiller  primatlar insanlar  lemurlar  deniz inekleri  Bitkiler tozlayıcı aracılı  Sürüngenler  Örümcekler  Dört üyeliler  Virüsler 
Organlara  göre evrim:  Hücreler  DNA  Kamçı  Ökaryotlar simbiyogenez  kromozom  endomembran sistemi  mitokondri  çekirdek  plastitler  Hayvanlarda göz  kıl  kulak kemikleri  sinir sistemleri  beyin 
Sürece  göre evrim:  Yaşlanma ölüm  programlanmış hücre ölümü  Kuşların uçuşu  Biyolojik karmaşıklık  Karşılıklı yardımlaşma  Renkli görme primatlarda  Duygular  Empati  Etik  Gerçek sosyal yaşam  Bağışıklık sistemi  Metabolizma  Tek eşlilik  Ahlak  Mozaik evrim  Çok hücrelilik  Eşeyli üreme Gamet farklılaşması/cinsiyetler  Yaşam döngüleri/nükleer evreler  Çiftleşme tipleri  Mayoz  Biyolojik cinsiyet belirleme  Yılan zehri 
Tempo ve biçimler:  Tedricilik/Sıçramalı evrim/Sıçramacılık  Mikromutasyon/Makromutasyon  Üniformitaryanizm/Katastrofizm 
Türleşme:  Allopatrik  Anagenez  Katagenez  Kladogenez  Ortak türleşme  Ekolojik  Hibrit  Ekolojik olmayan  Parapatrik  Peripatrik  Takviye  Simpatrik 
Tarih:  Rönesans ve Aydınlanma Çağı  Türlerin transmutasyonu  David Hume Tabiî Din Üzerine Diyaloglar  Charles Darwin Türlerin Kökeni  Paleontoloji tarihi  Geçiş fosili  Karışmalı kalıtım  Mendel genetiği  Darwinizmin tutulması  Modern evrimsel sentez  Moleküler evrimin tarihçesi  Genişletilmiş evrimsel sentez 
Felsefe:  Darwinizm  Alternatifler Katastrofizm  Lamarkizm  Ortogenez  Mutasyonizm  Sıçramacılık  Yapısalcılık Spandrel  Teistik  Vitalizm  Biyolojide teleoloji 
Alakalı:  Biyocoğrafya  Ekolojik genetik  Grup seçilimi Kültürel evrim  Kültürel grup seçimi  İkili kalıtım teorisi  Hologenom evrimi teorisi  Kayıp kalıtım problemi  Moleküler evrim  Astrobiyoloji  Filogenetik Ağaç  Polimorfizm  Eobiont  Sistematik  Transgenerasyonel epigenetik kalıtım 
  Kategori   Commons   Vikiproje