stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Karl Köprüsü
Tarihçe > Köprü inşası

Judith Köprüsünün 1342 yılında bir sel baskınında tahrip olmasından sonra yeni bir köprünün yapımı gerekiyordu. Kraliyet gök bilimcileri ve numarolojistleri IV. Karl'a köprü temel taşının konma zamanının 9 Temmuz 1357, sabaha karşı saat 5:31 olması gerektiğini bildirdiler. Bu tarihte esas olan unsur art arda gelen Polindromik sayı dizisidir. Yani 135797531 sayısı soldan sağa artışı ile sağdan sola azalışı ayni sayılarda oluyordu. Sayı 1357 yılı 9 Temmuz'u (7) işaret ediyordu. Kasaba köprü kulesini sembolize ediyordu. Yapı Alman mimar Peter Parler Taş blokların birbirlerine daha sağlam bir şekilde bağlanması için ara boşluklara konulan harcın yumurta ile zenginleştirildiği söylenir. Bu söylentinin doğrulanmamasına rağmen, modern laboratuvarlarda yapılan testler karışım içinde organik ve inorganik madde olduğunu kanıtlamaktadır. Bir dönem köprü yapımını desteklemek için de geçiş parası alınmıştır.
Galeri

Köprünün son kısmı
Köprünün gece görünüşü
Köprü üzerindeki Kiril ve Metodius heykeli
Aziz John Nepomuk heykeli
Köprüden bir kış manzarası
Loretta Lynn

| Loretta Lynn |
| --- | --- |
Loretta Lynn, 2005
Genel bilgiler
Doğum: Loretta Webb 14 Nisan 1932(1932-04-14) Kentucky
Ölüm: 4 Ekim 2022 (90 yaşında) Tennessee
Başladığı yer: Amerikan
Tarzlar: Country, honky tonk, gospel
Meslekler: Müzisyen, şarkıcı, aktris
Çalgılar: Vokal, gitar
Etkin yıllar: 1960-2022
İlişkili hareketler: Ernest Tubb, Kitty Wells, Wilburn Brothers, Patsy Cline, Conway Twitty, Dolly Parton, Tammy Wynette, Jack White, Crystal Gayle, Peggy Sue
Resmî site: http://www.lorettalynn.com
Çocukları: 6 çocuk sahibi

Loretta Lynn (14 Nisan 1932 - 4 Ekim 2022), Grammy ödüllü Amerikan şarkıcı ve bestecidir. Country tarzı müziğin öncüsü ve efsanelerindendir. Jack White'ın yapımcılığını üstlendiği Van Lear Rose adındaki son çıkardığı albümün başarısı vokal ve besteci olarak 21. yüzyılda da kitleleri memnun edebilecek bir müzisyen olduğunun göstergesidir.
Biyografisi

Lynn, 14 Nisan 1932'te Kentucky, ABD'de Clara ve Ted Webb çiftinin sekiz çocuklarının ikincisi olarak dünyaya geldi. Daha 15 yaşındayken 21 yaşındaki Oliver Lynn ile ilk evliliğini yapmıştır. 1949 yılından 1996'da Oliver Lynn ölene kadar evli kaldılar. 20'una varmadan  dört çocuk annesi olan Lynn, sonrasında 60'ların başında Peggy ve Patsy isimlerini verdiği ikizleri oldu. 1998'de Lynn'in ikiz kızları country tarzı müzik yapan bir grup kurdular.
Lynn, 'George Vecsey' ile hayatını ve kariyerini anlattığı biyografisini kaleme aldığı Coal Miner's Daughter  isimli kitabını 1976'da yayımladı. Sanatçı kendisi hakkında pek çok bilinmeyeni bu kitapta anlatmıştır. Bu kitaptan yola çıkılarak 1980 yılında çekilen aynı isimdeki film bir dalda Oscar olmak üzere dokuz ödül daha almıştır.
Müzik kariyerine abisi Jay Lee Webb'in de grup üyeleri arasında yer aldığı The Trailblazers grubunda bir kulüpte şarkı söyleyerek başladı. 1960'tan eşinin öldüğü 1996 yılına kadar aktif ve başarılı bir müzik hayatı olan Lynn, 2004'te Jack White'ın kendisine albüm teklif etmesiyle tekrar albüm yapmıştır. 2005'te iki dalda Grammy ödülü alan albümü 'Van Lear Rose' müzik listelerinde ikinci sıraya kadar yükselmiştir.
Diskografisi

1963: Loretta Lynn Sings
1964: Before I'm Over You
1965: Songs from My Heart
1965: Hymns (Loretta Lynn albümü)|Hymns
1965: Blue Kentucky Girl (Loretta Lynn albümü)|Blue Kentucky Girl
1965: Mr. & Mrs. Used to Be (with Ernest Tubb)
1966: I Like 'em Country
1966: You Ain't Woman Enough
1967: Don't Come Home a Drinkin' (With Lovin' on Your Mind) (US: Gold)
1967: Ernest Tubb & Loretta Lynn Singin' Again  (with Ernest Tubb)
1967: Singin' With Feelin'
1968: Fist City (albüm)|Fist City
1968: Who Says God Is Dead!
1969: Your Squaw Is on the Warpath
1969: If We Put Our Heads Together   (with Ernest Tubb)
1969: Woman of the World / To Make a Man
1970: Wings Upon Your Horns
1970: Loretta Lynn Writes 'em & Sings 'em
1970: Coal Miner's Daughter (albüm)|Coal Miner's Daughter (US: Gold)
1971: I Wanna Be Free (Loretta Lynn albümü)|I Wanna Be Free
1971: We Only Make Believe (with Conway Twitty) (US: Gold)
1971: You're Lookin' At Country (albüm)|You're Lookin' At Country
1972: Lead Me On (Loretta Lynn & Conway Twitty albümü)|Lead Me On (with Conway Twitty) (US: Gold)
1972: One's on the Way (albüm)|One's on the Way
1972: Here I Am Again
1973: Entertainer of the Year - Loretta
1973: Louisiana Woman, Mississippi Man (with Conway Twitty)
1973: Love Is the Foundation
1974: They Don't Make 'em Like My Daddy
1974: Country Partners (with Conway Twitty)
1975: Back to the Country
1975: Feelin's (with Conway Twitty)
1975: Home
1976: When the Tingle Becomes a Chill
1976: United Talent (with Conway Twitty)
1976: Somebody, Somewhere
1977: I Remember Patsy
1977: Dynamic Duo (with Conway Twitty)
1978: Out of My Head and Back in Bed
1978: Honky Tonk Heroes (with Conway Twitty)
1979: We've Come a Long Way Baby
1979: Diamond Duet (with Conway Twitty)
1980: Loretta
1980: Lookin' Good
1981: Two's a Party (with Conway Twitty)
1981: I Lie
1982: Making Love from Memory
1983: Lyin', Cheatin', Woman Chasin', Honky Tonkin', Whiskey Drinkin' You
1985: Just a Woman
1988: Who Was That Stranger
1989: Makin' Believe (with Conway Twitty)
1993: Honky Tonk Angels (Dolly Parton, Loretta Lynn, Tammy Wynette) (US: Gold)
1994: Making More Memories
1997: All Time Gospel Favorites
2000: Still Country
2004: Van Lear Rose
Kitapları

| Kitabın Adı | Yazar | Basım Yılı |
| --- | --- | --- |
| You Ain't Woman Enough  | Loretta Lynn |  (1966) |
| Coal Miner`s Daughter | Loretta Lynn ve George Vecsey | (1976) |
| Loretta Lynn Song Book | Loretta Lynn | (1978) |
| Still Woman Enough: A Memoir | Loretta Lynn ve Patsi Bale Cox | (2002) |
| You're Cookin' It Country | My Favorite Recipes and Memories by Loretta Lynn |  (2004) |
| Loretta Lynn: Coal Miner's Daughter (Vintage) | Loretta Lynn and George Vecsey | (2010) |
| Honky Tonk Girl: My Life in Lyrics  | Loretta Lynn |  (2012) |
Fırtına dalgası

Fırtına dalgası, deniz yüzeyinin fırtına veya kasırga gibi bir alçak basınç sistemi nedeniyle kabarması. Fırtına dalgaları, başlıca rüzgârın deniz yüzeyini itmesi sonucu dalgaların deniz seviyesi üzerinde yuğulmasıyla oluşur. Bizzat (rüzgâr etkisi olmadan) alçak basınç ve suyun derinliği de fırtına dalgalarının oluşmasında etkilidir.
Gel-git kabarması kıyısal su taşkını ya da tsunami benzeri yükselen sudan kaynaklanan   bir olgudur ve şiddeti dalgalarının sürelerinden su gövdesinin fırtınaya oranının  uyumundan ve sığlığından etkilenen düşük basınçlı ısı sistemleri (tropikal siklon ve güçlü ekstra tropikal siklon) ile ilişkilendirilir. Çoğu kayıplar gel-git kabarmasının sonucu olarak tropikal siklonlar boyunca oluşur.
Gel-git kabarmasının oluşmasına katkısı olan iki meteorolojisel olgu fırtınanın
içine  doğru spiral çizen uzun feç
rüzgârları ve su kubbelerinden kaynaklanan ve fırtına merkezine doğru süzülen
düşük basınçtır. İkinci etki ise en yoğun tropikal sistemlerle ilişkilendirilen
meteotsunamilerin zararlarından sorumludur.
Tarihsel fırtına kabarmaları

Bay- Bengal bölgesinde 500.000 kadar insanın ölümüne yol açan en ölümcül
gel-git kabarması 1970 yılında Bhola siklonunda kaydedilmiştir. Bay-Bengal
bölegisinin deniz seviyesinin altında olan kıyısı onu tropikal siklonlardan
kaynaklanan gel-git kabarmalarına açık dayanıksız hale getirir.  Yirmi birinci yüzyılda meydana gelen en
ölümcül gel-git kabarması Nargis Siklonunda meydana geldi ve Myanmar da Mayıs
2008'de 138.000 den fazla insanı öldürdü. Bu yüzyıldaki bir diğer en ölümcül
gel-git ise Haiyan tayfunu idi ve merkez Filipinlerde 2013 yılında 3600'den
fazla insanın ölmesine be tahmini 14 milyar dolardan fazla ekonomik kayıplar
yaşanmasına sebep oldu.
1900 yılındaki Galveston fırtınası, Texas, Galvestonu vuran  4. Kategori fırtınası, kıyıya yıkıcı bir
dalgalanam sürdü – 6000 ile 12000 arasında can kaybına yol açtı- ve Birleşik
Devlet'lerdeki en ölümcül doğal felaket olarak tarihe geçti.
Tarihte kaydedilen en yüksek dalga fırtına gel-git, Mahine siklonu
tarafından 1899 yılında üretildi: 13 Bathurst Bay, Avusturya da 13 metre olduğu
tahmine edilmektedir ancak 200 yılında yayınlanan çalışma bunların çoğunluğunun
dik kıyısal topolojiden kaynaklanan dalga tırmanması olabileceğini görüşündeydi.
Amerika Birleşik Devletleri'nde, kaydedilen en büyük fırtınalardan biri 2005 yılında  Waveland, Bay st Louis (38 ft), Diamondhead
(30 ft) and Pass Christian (35 ft) in Mississippi yaşam alanlarında (41,5 ft) 8
metreden daha fazla gel-git kabarması oluşturan  maksimum gel-git Katrina kasırgası tarafından
oluşturuldu.  Bir diğer kaydedilmiş fırtına
ise Ekim 2012'de New York şehrinde meydana gelen Sandy kasırgası idi ve 4.2
m'lik bir dalga boyuna sahipti.
Ekstratropikal kabarmalar

Tropikal Siklonlara benzer bir
şekilde, ekstra tropikal siklonlar da su yükselmesine sebep olurlar. Ancak,
çoğu tropikal siklon fırtına kabarmasının aksine, ekstra tropikal siklonlar sisteme
bağlı olarak daha geniş alanlarda daha uzun süreli daha yüksek su kabarmalarına
neden olurlar. Bu birçok sebep yüzünden olabilir örneğin fırtına boyutu,
sistemi fırtına kabarmasına maruz bırakacak farklı yöndeki rüzgârlar bunlardan
bazılarıdır.
Ekstra tropikal fırtına
kabarmasının başka bir bileşeni de negatif su seviyeleridir. Eğer güçlü rüzgârlar
açık denize doğru eserse, koy içindeki su seviyelerinin büyük ölçüde arttığı
durumlar meydana gelebilir ki bu da kıyıya bağlı gemiler için büyük bir tehdit
oluşturabilir. Eğer negatif su seviyeleri yeterince kötü ise, gemiler porttan
ayrılmayı engelleyerek deniz tabanına oturabilir.
Kuzey Amerika'da, ekstra siklon
fırtına kabarmaları Pasifik ve Alaska sahillerinde ve  Atlantik Sahili'nin 31°N  kuzeyinde oluşabilir. Ekstra tropikal
siklonlar Gulf sahili için de kış aylarında bu siklonlar sahili etkilediğinde
söz konusu olabilir.
13 Kasım 2009 Birleşik
Devletler'de önemli bir ekstra tropikal siklon fırtına kabarması olayını
kaydetti. Ida Kasırgasının ekstratropikal kalıntıları Birleşik Devletlerin
Güneydoğusunda Nor’easter ‘de gelişti. Olay sırasında, doğudan gelen fırtına
gücü rüzgârları, Chesapeake Koy’u gibi yerlere suyun girmesini zorlayarak düşük
basınç merkezinin kuzey çevrelerinde 
belli günler mevcuttu. Su durmadan nehir ağzından kıyıya doğru biriktiği
için ve taze sular haliçe düştüğü için su seviyeleri önemli ölçüde arttı ve ve
normalin üzerinde 8 ft (2.4) metre seviyelerinde Chesapeake’nin belli
bölgelerinde günler boyunca kaldı.
Kabarmanın ölçümü

Tahmini gelgit ve gözlemlenen su
artışı arasındaki farka bakılarak, kabarma kıyılardaki gelgitsel istasyonlarda
doğrudan ölçülebilir.Kabarmayı ölçmenin başka bir yolu da yaklaşan bir tropikal
siklonun kıyı şeridi boyunca  basınç
dönüştürücülerin dağıtımıdır. Bu ilk defa 2005 yılındaki Rita Kasırgası için
test edilmiştir. Bu tip sensörler su altında kalacak bölgelere  koyulabilir ve üzerindeki su yüksekliğini
doğru bir şekilde ölçebilirler.
Bir siklondan gelen dalgalanma
geriledikten sonra, sörveyörlerinin ekipleri fotoğrafları ve işaretleri yazılı
açıklamalar içeren titiz ve ayrıntılı süreçte, arazi üzerindeki yüksek su
işaretleri (HWM) haritasını çıkarırlar. HWM fırtına olay yerini ve sel
sularının yükselmesi gösterir. HWM incelendiğinde, su yüksekliği çeşitli
bileşenleri kırık olabilir eğer dalgalanma atfedilen kısmı tespit edilebilirse,
böylece, o işareti fırtına kabarması olarak sınıflandırılabilir. Aksi takdirde,
bu fırtına gelgit olarak sınıflandırılır. Karada HWM dikey verisi (bir referans
koordinat sistemi) referans alınmıştır. Değerlendirme sırasında, HWM işareti
güvene dayalı dört kategoriye ayrılır; "Mükemmel" dalgalanma sonrası
fırtına analizinde NHC tarafından kullanılan sadece HWM değerlendirildi.
Fırtına medceziri ve fırtına
kabarması olarak iki çeşit ölçü kullanılmaktadır. Fırtına gelgiti bir jeodezik dikey
referans noktasını (NGVD 29 veya NAVD 88) kullanılarak ölçülür.
Fırtına kabarması  dalgaların normal hareketinin ötesinde
beklenen su yükselmesi olarak tanımlandığından, medcezir tahmininin iyi
bilinmesi ve kabarmaya maruz olan bölgelerdeki yavaş değişimini varsayımıyla
fırtına kabarması medcezir tahminlerini kullanarak ölçülür. Gelgitler bölgesel
olgular olduğundan,  fırtına kabarması
yalnızca yakındaki mbir gelgit istasyonu ile 
olan ilişkisine bakılarak ölçülebilir. Bir istasyonda gelgit tezgâh
işareti bilgileri o yerde deniz seviyesi (MSL) anlamına jeodezik datum dikey
bir çeviri sağlar, sonra gelgit tahmin çıkarılarak normal su yüksekliğinin
üstünde bir dalgalanma yüksekliği verir.
Slosh

Birleşik Devletlerdeki Ulusal
Kasırga Merkezi, kasırgaları açılımı Sea, Lake ve Overland Surges from
Hurricanes olan SLOSH Modelini kullanarak tahmine etmektedir. Model yüzde yirmi
oranında doğru tahminler yapmaktadır.. SLOSH girdileri tropikal siklonun merkez
basıncını, fırtına büyüklüğünü, siklonun ileri hareketi, yolu ve maksimum
korunan rüzgârlarını içermektedir. Önceden tanımlanmış ve SLOSH havzası adı
verilen  bir grid üzerinde bölgesel
topoğrafya, haliç ve nehir uyumu, deniz tabanının derinliği, astronomik
gelgitlerin yanı sıra fiziksel özellikler de hesaba katılır. Örtüşen SLOSH
havzaları Amerika kıtasının kuzey ve güney kıyılarında tanımlanır. Bazı fırtına
simülasyonları birden fazla SLOSH havzası kullanabilirler. Örneğin Katrina
SLOSH modeli hem Ponchartrainn Gölü/ New Orleans Havzası için hem de Missisipi
Ses Havzası için Meksika toprak kaymasının kuzey Gulf'u için kullanıldı.
Modelden alınan en son çıktı suyun maximum dış örtüsünü, başka bir deyişle her
bölgede bulunan MEOW, verir. Tahmin belirsizliklerini kaldırmak içim,
genellikle çeşitli modeller değişken girdi parametreleriyle MOMs, yani Maximum
of Maximums, haritaları oluşturmak için çalışır. Ve kasırga tahliye çalışmaları
için, temsili izlerden oluşan bir fırtına ailesi, değişen yoğunluk, yarıçap ve
hızlarda, herhangi bir tropikal siklon oluşumu için en kötü durum su
yükseklikleri üretmek için modellenmiştir. Bu çalışmaların sonuçları genellikle
SLOSH un birkaç bin defa çalıştırılmasıyla oluşturulur. Bu çalışmalar çeşitli
devletler için, Federal Acil Durum Yönetim Ajansı sözleşme kapsamında, USACE
tarafından tamamlanan ve onların Hurricane Tahliye Çalışmaları (HES) web
sitesinde mevcuttur edilmiştir .Onlar asgari SSHS kategorisini tanımlamak için
gölgeli kıyı ilçe haritaları, dahil ilçenin her alanda, sellere neden olur kasırga
.
Azaltma

Meteorolojisel çalışmalar ciddi
fırtına ve kasırgalar hakkında uyarsa bile, kıyısal sel riskinin yüksek olduğu
bölgelerde özel fırtına kabarması uyarıları bulunmaktadır. Bunlar örneğin
Hollanda,İspanya, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'ta uygulanmıştır.
1953 Kuzey Denizi Sel'inden sonra sonra tanıtılan bir profilaktik yöntem baraj ve baraj kapakları (fırtına dalgalanma bariyerleri) kurulmasıdır. Bunlar  arazi fırtına kabarması tehdidi altında iken serbest geçişe izin verecek şekilde açık ancak arazi fırtına kabarması tehdidi altında iken kapalıdır. Büyük fırtına kabarması bariyerleri Hollanda'daki Oosterscheldekering ve Maeslantkering dir ve bunlar Delta Work, Londra’daki TheThames Barrier ve Rusya'daki Sankt-Peterburg projelerinin de bir parçasıdırlar.
Hollanda'da kullanımda olan başka
bir modern gelişme de, yüzer yapılı ıslak toprakların köşelerinde, konut
alanlarının kurulmasıdır. Bu ıslak topraklar akarsuları yer temin eder ve
kabarmalar çevredeki yapılara zarar vermez. Bunun yanı sıra bir yandan doğal
yapıyı korurken bir yandan da dalgalanmaları ve bentlerin vereceği zararları da
önlemiş olurlar.
Anakaralar için fırtına denizden
yaklaştığı zaman, karadan yaklaşmasına göre daha büyük bir tehdit
oluşturmaktadır.
Niels Henrik Abel

| Niels Henrik Abel |
| --- | --- |

Doğum: 5 Ağustos 1802(1802-08-05) Nedstrand, Danimarka-Norveç
Ölüm: 6 Nisan 1829 (26 yaşında) Froland, Norveç
Ölüm sebebi: Tüberküloz
Defin yeri: Froland Mezarlığı 58°31′36″N 8°39′06″E﻿ / ﻿58.5265570°K 8.6515620°D﻿ / 58.5265570; 8.6515620
Milliyet: Norveçli
Vatandaşlık: Norveç
Eğitim: Oslo Üniversitesi
Mezun olduğu okul(lar): Royal Frederick University (BA, 1822)
Tanınma nedeni:  Abel binom teoremi  Abel denklemi  Birinci tip Abel denklemi  Abelyen genişlemesi  Abel fonksiyonu  Abelyen grup  Abel özdeşliği  Abel eşitsizliği  Abel indirgenemezlik teoremi  Abel-Jacobi haritası  Abel-Plana formülü  Abel-Ruffini teoremi  Abelyen ortalamalar  Abel toplam formülü  Abelyenn ve tauberyen teoremler  Abel testi  Abel teoremi  Abel elliptik fonksiyonları  Abel transformu  Abel dönüşümü  Abelyen varyete  CM-tip abelyen varyete  İkili abelyen varyete 
Ödüller: Grand prix des sciences mathématiques (1830)

Kariyeri
Dalı: Matematik
Tez:  (1822)
Doktoradanışmanı: Bernt Michael Holmboe
 
İmza

Niels Henrik Abel (/ˈɑːbəl/ AH-bəl, Norveççe telaffuz: [ˈɑ̀ːbl̩]; 5 Ağustos 1802 - 6 Nisan 1829), çeşitli alanlarda öncü katkılarda bulunan Norveçli bir matematikçiydi. En ünlü yegane sonucu, Genel beşinci dereceden denklemi radikallerde çözmenin imkansızlığını gösteren ilk tam kanıttır. Bu soru, zamanının öne çıkan açık kalmış sorunlarından biriydi ve 250 yılı aşkın bir süredir çözülemedi. Aynı zamanda eliptik fonksiyonlar alanında bir yenilikçi, Abelyen fonksiyonların kaşifiydi. Buluşlarını yoksulluk içinde yaşarken yaptı ve 26 yaşında tüberkülozdan öldü.
Çalışmalarının çoğu, çalışma hayatının altı veya yedi yılında yapıldı. Fransız matematikçi Charles Hermite, Abel hakkında şunları söyledi: "Abel, matematikçileri beş yüz yıl boyunca meşgul edecek kadar sonuç bıraktı."
Başka bir Fransız matematikçi olan Adrien-Marie Legendre şöyle dedi: "quelle tête celle du jeune Norvégien!" ("what a head the young Norwegian has!", "Genç Norveçlinin nasıl bir kafası var!").
Aslen 1899'da Nobel Ödüllerini tamamlamak için önerilen matematikteki Abel Ödülü, onun onuruna adlandırılmıştır.
Hayatı > Erken dönem

Niels Henriks Abel'in ebeveynleri, 1809.
Søren Georg Abel
Anne Marie Abel
Niels Henrik Abel, papaz Søren Georg Abel ve Anne Marie Simonsen'in ikinci çocuğu olarak Nedstrand, Norveç'te doğdu. Niels Henrik Abel doğduğunda aile Finnøy'de bir papaz evinde yaşıyordu. Niels Henrik'in doğum yılının Temmuz / Ağustos aylarında Nedstrand'daki icra memurunun misafirleri olduğu için, Niels Henrik'in komşu cemaatte doğduğunu gösteriyor.
Niels Henrik Abel'in babası Søren Georg Abel, teoloji ve felsefe diplomasına sahipti ve Finnøy'de papaz olarak görev yaptı. Søren'in babası, Niels'in büyükbabası Hans Mathias Abel de Risør kasabası yakınlarındaki Gjerstad Kilisesi'nde papazdı. Søren, çocukluğunu Gjerstad'da geçirmiş ve orada papaz olarak da hizmet etmişti; 1804'te babasının ölümünden sonra, Søren Gjerstad'a papaz olarak atandı ve aile oraya taşındı. Abel ailesinin kökleri Schleswig'de doğdu ve 17. yüzyılda Norveç'e geldi.
Anne Marie Simonsen, Risør'dandı; babası Niels Henrik Saxild Simonsen, bir tüccar ve ticaret gemisi sahibiydi ve Risør'daki en zengin kişi olduğu söyleniyordu. Anne Marie, görece lüks bir çevrede iki üvey anneyle büyümüştü. Gjerstad papaz evinde balolar düzenlemekten ve sosyal toplantılar yapmaktan hoşlanıyordu. Çoğu kişi, onun erken bir alkolik olduğunu ve çocukların yetiştirilmesiyle çok az ilgilendiğini söylüyor. Niels Henrik ve kardeşlerine okumaları için el yazısı kitaplarla babaları tarafından eğitim verildi. Bir matematik kitabındaki bir toplama tablosu şöyledir: 1+0=0.
Hayatı > Ölümü

Abel Paris'teyken tüberküloza yakalandı. 1828 Noelinde nişanlısını ziyaret etmek için kızakla Norveç'in Froland kentine gitti. Yolculuk sırasında ciddi şekilde hastalandı. Geçici bir iyileşme, çiftin birlikte tatilin tadını çıkarmasına izin vermesine rağmen, 6 Nisan 1829'da, August Crelle'den bir mektup gelmeden sadece iki gün önce, nispeten kısa bir süre sonra öldü. Crelle, Berlin'de Abel için yeni bir iş arıyordu ve aslında onu Berlin Üniversitesi'ne Profesör olarak atamayı başarmıştı. Crelle, Abel'a söylemek için yazdı, ama iyi haber çok geç geldi.
Matematiğe katkıları

Abel, açık cebirsel işlemler açısından, beşinci dereceden bir denklemin kökleri veya dörtten büyük dereceli herhangi bir genel polinom denklemi için genel bir cebirsel çözüm olmadığını gösterdi. Bunu yapmak için (Galois'ten bağımsız olarak), grup teorisi olarak bilinen ve yalnızca matematiğin birçok alanında değil, aynı zamanda fiziğin çoğu için de paha biçilmez olan bir matematik dalı icat etti. Abel, beşinci dereceden denklemin çözülemezliği üzerine bir makale gönderdi ve Carl Friedrich Gauss, bir delinin değersiz işi olduğuna inandığı şeyi bir göz atmadan görmezden geldi.
16 yaşındaki Abel, Euler'in sadece rasyoneller için geçerli olan sonucunu genişleterek, tüm sayılar için geçerli olan binom teoreminin kesin bir kanıtını verdi  Abel, eliptik fonksiyonlar teorisinin temellerini içeren, eliptik integraller teorisi üzerine temel bir çalışma yazdı. Paris'e seyahat ederken, Adrien-Marie Legendre'nin daha sonra Augustin-Louis Cauchy'ye "bronzdan daha uzun ömürlü bir anıt" olarak tanımladığı (Romalı şair Horatius'un ünlü bir cümlesini ödünç alarak) eliptik fonksiyonların çift periyodikliğini ortaya koyan bir makale yayınladı. Ancak makale Cauchy tarafından kaybedildi.
Yurt dışındayken Abel, çalışmalarının çoğunu Crelle's Journal’da yayınlanmak üzere Berlin'e göndermişti, ancak en önemli çalışması olarak gördüğü şeyi, cebirsel diferansiyellerin eklenmesine ilişkin bir teoremi Fransız Bilimler Akademisi'ne sunmuştu. Teorem bir kenara bırakıldı ve ölümüne kadar unutuldu. Abel, Freiberg'deyken fonksiyonlar teorisi, özellikle eliptik, hipereliptik ve şimdi abelyen fonksiyonlar olarak bilinen yeni bir sınıf üzerine araştırma yaptı.
1823'te Abel, "tüm diferansiyel formülleri entegre etme olasılığının genel bir temsili" başlıklı bir makale yazdı (İngilizce: a general representation of the possibility to integrate all differential formulas, Norveççe: en alminnelig Fremstilling af Muligheten at integrere alle mulige Differential-Formler). Yayınlamak için üniversitede fon başvurusunda bulundu. Ancak eser gözden geçirilirken kayboldu ve daha sonra bir daha bulunamadı.
Abel, Carl Friedrich Gauss'un üslubu hakkında ünlü olan şu sözleri söyledi:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "O, kuyruğuyla kumda izlerini silen tilki gibidir." | „ |

Gauss ona,
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Kendine saygısı olan hiçbir mimar, inşaatını tamamladıktan sonra iskeleyi yerinde bırakmaz" | „ |

diyerek cevap verdi.