stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
735-737 Japonya çiçek hastalığı epidemisi
Sonrası

Japonya'nın soyluları, vergi muafiyetlerinin verilmesine ek olarak, salgının etkilerini azaltmak, yaygın nüfus göçünü durdurmaya yardımcı olmak ve çiftçi topluluklarını yeniden canlandırmak için benzeri görülmemiş uygulamalara geçti. Örneğin, çiçek hastalığı salgınının seyrini takip etmesinden birkaç yıl sonra, Japon liderler, tarım arazilerinde çalışmak isteyenlere özel arazi mülkiyeti sunarak tarımsal üretkenliği teşvik etmeye çalıştılar.
Ayrıca trajediden kişisel olarak sorumlu hisseden İmparator Shōmu, büyük tapınak Tōdai-ji ve Daibutsu'nun inşasını başlatarak Budizmin resmi desteğini büyük ölçüde artırdı. Yine diğer eyalet tapınaklarının inşası için önemli finansal destek sağladı. Daibutsu'yu tek başına imar etmenin maliyetinin ülkeyi neredeyse iflas ettiği söylendi.
Sonraki birkaç yüzyıl boyunca Japonya çiçek hastalığı salgınları yaşamaya devam etti. Ancak 2. binyılın başlarında çiçek hastalığı Japon nüfusuna özgü hale geldi ve bu nedenle salgınlar daha az yıkıcı oldu.
Tōdai-ji'deki Daibutsuden
Nizipspor

Nizipspor, 1972 yılında Gaziantep ilinin Nizip ilçesinde kurulmuş bir spor kulübüdür.
Tarihçe

1984-1985 sezonunda 3. Lig'e yükselen kulüp, tarihinde ilk kez profesyonel liglerde mücadele etmeye başladı. 1984-1998 yılları arasında aralıksız 14 sezon 3. Lig'de mücadele eden kulüp, Nizip Belediyespor adıyla mücadele ettiği 1997-1998 sezonu sonunda 3. Lig 3. Grup'ta son sırada yer alarak amatör kümeye düştü.
Lig mücadeleleri

3. Lig: 1984-1998
Amatör Lig: 1972-1984, 1998-
Amazon Havzası

Amazon Nehri Havzası (bu haritada işaretli olmayan güney Guyanalar da havzanın bir parçasıdır)
Amazon Nehri'nin ağzı
Amazon Havzası, Güney Amerika'nın Amazon Nehri ve kolları tarafından beslenen bölümüdür. Amazon drenaj havzası 6.300.000 kilometrekare (2.400.000 sq mi) bir alanı kaplamaktadır ve bu değer Güney Amerika kıtasının yaklaşık %35,5'ini oluşturmaktadır. Havza Bolivya, Brezilya, Kolombiya, Ekvador, Fransız Guyanası (Fransa), Guyana, Peru, Surinam ve Venezuela ülkeleri sınırları içinde yer almaktadır.
Havzanın çoğu Amazon yağmur ormanları ile kaplıdır. Kapladığı 55 milyon kilometrekare (21×10^6 sq mi) alan ile tropikal orman alanı, dünyanın en büyük yağmur ormanıdır.
Konuyla ilgili yayınlar

Dematteis, Lou; Szymczak, Kayana (June 2008). Crude Reflections/Cruda Realidad: Oil, Ruin and Resistance in the Amazon Rainforest. City Lights Publishers. ISBN 978-0-87286-472-6.
Acker, Antoine. "Amazon" 21 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (2015). University Bielefeld – Center for InterAmerican Studies.
Kazakistan Kara Kuvvetleri Komutanı

| Kazakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Құрлық әскерлерінің бас қолбасшысы |
| --- | --- |

Görevdeki Talgat Koibakov 5 Kasım 2020 tarihinden beri
Kazakistan Savunma Bakanlığı
Üyelik: Kazakistan Güvenlik Konseyi
Resmî ikamet: Astana
Atayan: Kazakistan cumhurbaşkanı
Oluşum: Şubat 1994
Açılışı yapan: Fedor Shcherbakov
Kazakistan Kara Kuvvetleri Komutanı (Kazakça: Құрлық әскерлерінің бас қолбасшысы), Kazakistan Kara Kuvvetleri'nin başıdır. Kara Kuvvetlerinin idaresinden ve harekât kontrolünden sorumludur. Mevcut Kara Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Talgat Koibakov'dur.
Kara Kuvvetleri Komutanlığı Başkanlığı kurumu ve Kara Kuvvetleri Komutanlığı görevi Temmuz 2000 - Haziran 2002 ve Kasım 2004 - Nisan 2009 tarihleri arasında mevcut değildi. Bu dönemlerde, Kazakistan Kara Kuvvetleri'nin kendi merkezi komuta ve kontrol organı yoktu. 14 Haziran 2002'de makam oluşturuldu. Kara Kuvvetleri, bölgesel komutanlıklara ek olarak, silahlı kuvvetlerin Genelkurmay Başkanları Komitesine bağlıydı.
| Sıra | Resim | Komutan | Görev süresi> Görev başlangıcı | Görev süresi> Görev sonu | Görev süresi> Görevde kaldığı süre | Kaynak |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | Fedor Shcherbakov | Şubat 1994 | 6 Temmuz 2000 | 6 yıl, 5 ay |  |
Makam boş (14 Haziran 2002 - 15 Eylül 2003)
| 2 |  | Nurlan Dzhulamanov | 15 Eylül 2003 | 12 Kasım 2004 | 1 yıl, 1 ay |  |
| 3 |  | Saken Zhasuzakov | 1 Nisan 2009 | 11 Mart 2010 | 11 ay |  |
| 4 |  | Murat Maikeyev | 11 Mart 2010 | 28 Eylül 2016 | 5 yıl, 6 ay |  |
| 5 |  | Murat Bektanov | 28 Eylül 2016 | 4 Mayıs 2019 | 2 yıl, 7 ay |  |
| 6 |  | Marat Khusainov | 4 Mayıs 2019 | 5 Kasım 2020 | 1 yıl, 6 ay |  |
| 7 |  | Talgat Koibakov | 5 Kasım 2020 | Görevde | 7 ay |  |
Özgürlük Parkı

| Özgürlük Parkı |
| --- | --- |


Tür: Kentsel (İstanbul)
Konum: Göztepe, Kadıköy
Yüzölçümü: 120 bin m²
Açılış: 1995
İşletmeci: Kadıköy Belediyesi
Özgürlük Parkı, İstanbul'un Kadıköy ilçesi Selamiçeşme semtinde, idari olarak Göztepe mahallesi sınırları içinde bulunan bir parktır. Park, 2005 yılında Kadıköy Belediyesi tarafından açılmıştır ve bölge halkı için bir nefes alma noktası olarak büyük öneme sahiptir. Parkın bir bölümü, özellikle bahar ve yaz aylarında yoğun olarak kullanılan etkinlik alanları ve konserler için ayrılmıştır. Bunun yanı sıra, tiyatro gösterileri ve açık hava sinema etkinlikleri de yapılmaktadır. Park çok sayıda festivale ev sahipliği yapmaktadır.
Özgürlük Parkı'nın biyolojik çeşitliliği de dikkate değerdir. Parkta çok sayıda ağaç türü bulunmakta olup, özellikle palmiye ağaçları ve geniş çim alanları dikkat çeker. Parkın etrafında koşu ve yürüyüş yapanlar için geniş bir yürüyüş parkuru yer alır. Parkta futbol ve basketbol sahaları, tenis kortu, yürüyüş kordonu, çocuklar için oyun alanları, yetişkinler için spor aletleri, bisiklet yolu, süs havuzları, amfitiyatro, hayvanların gezdirilmesi için özel alanlar, piknik alanı ve kafeterya bulunmaktadır. Ayrıca parka yerleştirilmiş heykeller, ziyaretçilere sanatsal bir deneyim sunmaktadır.
Parka komşu olan Meteoroloji Bölge Müdürlüğü arazisi üzerinde üç kuleden oluşan bir rezidans inşa edilmesi, kamuoyunda çeşitli tartışmalara neden olmuştur.
Fransa Kara Kuvvetleri komutanı

| Kara Kuvvetleri Komutanlığı Chef d'état-major de l'armée de terre |
| --- | --- |

Görevdeki Pierre Schill 22 Temmuz 2021 tarihinden beri
Atayan: Fransa cumhurbaşkanı
Açılışı yapan: 8 Haziran 1871
Bağlılık: Fransa hükûmeti
Websitesi: defense.gouv.fr/terre
Fransa Kara Kuvvetleri komutanı (Fransızca: Chef d'état-major de l'armée de terre), Fransa Silahlı Kuvvetleri'nin askerî başkanıdır. Komutan, tüm askerî operasyonları denetleyebilir. 1950'lerden günümüze bu görev, yalnızca Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri veya Hava ve Uzay Kuvvetleri'nden dört yıldızlı generaller (OF–9) tarafından yürütülmektedir. Mevcut Kara Kuvvetleri komutanı, 22 Temmuz 2021'de göreve başlayan General Thierry Burkhard'dır.
Tarihçe

Makam, 8 Haziran 1871'de kuruldu. İkinci Fransız İmparatorluğu'nun çöküşünün ardından, Savaş Bakanlıklarının yönetimi yeniden düzenlendi. Komutan, operasyonları, askerî mühendislik hizmetleri gibi birçok durumda tam yetkiye sahiptir.
Özbek hanlıkları listesi

Özbek hanlıkları Özbekler tarafından kurulmuş hanlıklardır. Özbek ismi ise, Altın Orda hanı olan Özbek Han'dan gelmektedir
Özbek ulusu ilk olarak Cengiz Han'ın torunu Şiban'ın soyundan gelen Ebü'l-Hayr Han'ın önderliğinde Deşt-i Kıpçak'taki çeşitli Türk boylarını Özbek Hanlığı etrafında birleştirmesiyle oluşmuştur.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bayrak | Devlet | Tarih | Başkent | Notlar |
|  | Özbek Hanlığı | 1428 – 1471 | 1428 - 1446  Cingi-Tura  1446 - 1469  Sugnak  1469 - 1471  Türkistan | Şeybanîler Hanedanı   |
|  | Buhara Hanlığı | 1500 - 1785 | 1500 - 1533  Semerkant  1533 - 1785  Buhara | Şeybanîler Hanedanı   1500 - 1599   Canoğulları Hanedanı  1599 - 1785 |
|  | Hive Hanlığı | 1511 - 1920 | Hive | Şeybanîler Hanedanı   1511 - 1740   Canoğulları Hanedanı  1740 - 1763   Kungrat Hanedanı    1763-1920 |
|  | Belh Hanlığı | 1526 - 1850 | Belh |  |
|  | Bedahşan Hanlığı | 1658 - 1873 | Bedahşan |  |
|  | Hokand Hanlığı | 1709 - 1876 | Hokand | Mangıt Hanedanı   |
|  | Meymene Hanlığı | 1747 - 1875 | Meymene |  |
|  | Buhara Emirliği | 1785 - 1920 | Buhara | Mangıt Hanedanı   |
|  | Kunduz Hanlığı | 1800 - 1859 | Kunduz |  |
|  | Andhoy Hanlığı | 1820 - 1885 | Andhoy |  |
|  | Hulm Hanlığı | 18.-19. yüzyıl | Hulm |  |
|  | Şibirgan Hanlığı | 18.-19. yüzyıl | Şibirgan |  |
|  | Sarıpul Hanlığı | 18.-19. yüzyıl | Sarıpul |  |
|  | Akça Hanlığı | 18.-19. yüzyıl | Akça |  |
|  | Darzab Hanlığı | 18.-19. yüzyıl | Darzab |  |
|  | Gürzivan Hanlığı | 18.-19. yüzyıl | Gürzivan |  |
Büyük İlaç komplo teorileri

Big Pharma komplo teorileri, genel olarak tıp camiası ve özellikle de büyük ilaç şirketlerin, kâr amacıyla veya diğer alçak amaçlar nedeniyle kamu zararına hareket ettiği, etkili tedavileri gizlediği, hatta çok çeşitli hastalıklara neden olduğu ve kötüleştirdiğini iddia eden komplo teorileridir. Bazı teoriler, doğal alternatif çözümlerin bastırıldığı, HIV/AIDS için kullanılan ilaçların etkisiz ve zararlı olduğu, tüm kanserler için tek bir çarenin keşfedildiği ancak halktan gizlendiği, COVID-19 aşılarının etkisiz olduğu ve COVID-19 için alternatif tedavilerin mevcut olduğunu iddia eder. Her durumda, komplo teorisyenleri ilaç şirketlerinin kar arayışını suçlar ve ilaç endüstrisine yönelik diğer eleştirilerin meşruluğunu savunmaya devam eder.
Denize adam düştü

Denize adam düştü anlamına gelen Uluslararası denizcilik işaret bayrağı - Oscar
Denize adam Düştü, (İngilizce: man overboard) Bir mürettebat üyesinin veya bir yolcunun gemiden suya düştüğünü ve derhal kurtarılması gerektiğini belirtmek için gemide bağırarak söylenen bir yardım çağrısı ve bildiridir. Düşen kişiyi gören kişi "Denize adam düştü!" diye bağırır ve bu çağrıyı alan güvertedekiler de aynı çağrıyı yapar. Kazazedenin düştüğünü görmemiş olsalar bile, duyma mesafesindeki her mürettebat tarafından bir kez bu çağrı bildirilecektir.
Sebepler

Kişi birçok nedenden dolayı denize düşebilir: yelkenli teknelerde bumbaya çarpıp düşmek, kaygan bir zeminde denge kaybı, intihar girişiminde veya başka sebeplerden kasıtlı olarak denize atlamak sayılabilir. Denize düşmek, denizde meydana gelebilecek en tehlikeli ve yaşamı tehdit eden olaylardan biridir. Bu durum özellikle manevra yapması yavaş olan büyük bir tekneden veya mürettebat sayısı yeterli olmayan daha küçük bir tekneden düşme durumunda geçerlidir. tek başına yapılan seyirlerde kaptanın düşmesi veya gece fırtınalı koşullarda meydana gelen düşmeler genellikle ölümcüldür. Denize düşen kişinin can yeleği giyiyor olması durumunda hayatta kalma şansı önemli ölçüde artar.
Kriz yönetimi

Denize adamın düştüğü ilk görüldüğünde Denize adam düştü diye bağırılır ve hemen denize adam düştü şamandırası ve can simidi ve usturmaça gibi çeşitli yüzer cisimler denize atılır. Bu sayede denize düşen kişinin yeri de daha kolay fark edilir. Eğer bir yelkenli ve aynı zamanda motorlu tekne ise kaptan; teknenin motorunu, pervanenin kazazadeye zarar vermeyeceğinden emin olacak şekilde çalıştırır ve duruma göre en uygun dönüş manevrasını uygular ve kazazadeye yanaşır. Kaptan aynı zamanda 3 uzun düdük çalarak mors koduyla 'O' harfini betimler. Bu da Denize adam düştü anlamına gelen sinyaldir. Denize adamın düştüğü 16. Kanaldan Mayday veya duruma göre panpan koduyla acil durum olarak bildirilir. Denize düşen kişinin konumu bilinmediği takdirde acil olarak 16. Kanal üzerinden acil durum Mayday koduyla bildirilir ve yardım istenir. Yakındaki gemilerin dikkatini çekmek için Oscar sancağı toka edilir, sesli ve ışıklı ikazlar verilir ve acil durum kanallarından yardım istenir.
Kaza gece meydana gelmişse fener veya projektör ile devamlı olarak kazazedenin üzerine ışık tutularak gözden kaybolması engellenir.
Kurtarma

Dönüş manevrası ile geri dönen gemi, denize düşen kişiye yaklaşınca geminin tipine ve büyüklüğüne göre ya filika ya da kurtarma botunu suya indirerek kazazedeyi kurtarır. Bzen borda iskelesi bazen de özel kurtarma ağları kullanılabilir.
Doğu Yakası hip hop müziği

Doğu Yakası hip hop müziği (İng: East Coast hip hop), 1970 yıllarında ABD'nin New York bölgesi ve çevresinde oluşan bir hip hop akımıdır. Amerika Birleşik Devletleri'nin doğu bölgesini kapsayan alana farklı bölgelerden gelen rap sanatçılarının zaman içinde oluşturdukları tarzdır. Basit kafiye düzeni ve alışılmış "old school" tarzının dışında ve daha çok lirik becerisi üzerine kurulmuş bir tarzdır. Çok heceli tekerlemeler, karmaşık cinas, sürekli ve serbest akışlı teslimat aynı zamanda karmaşık metaforlar ile karakterize edilmiştir. East Coast hip hop'ta sanatçıda düzgün bir ses yeteneği olmasa da agresif bir vurgu eğilimi gerekmektedir. Public Enemy ve EPMD gibi gruplarda bu anlatılanlara örnek niteliğindedir. Ayrıca Eric B. & Rakim, Boogie Down Productions, Big Daddy Kane, Slick Rick gibi gruplar ve sanatçılarında lirik yeteneği oldukça kuvvetlidir.
1980'lerin ortalarında East Coast hip hop kültürü alt türlere ayrılmıştır. Sosyal içerikli konuların anlatıldığı bilinçli bir şekilde yapılan lyrical consciousness ya da şiddet içerikli konuların işlendiği çetelerin anlatıldığı mafya türü denilen mafioso rap gibi alt türler oluşmuştur. Raekwon ve Kool G Rap gibi sanatçılar mafioso rap türüne örnek gösterilebilir.
Nowra, Yeni Güney Galler

| Nowra |
| --- | --- |
Şehir
Nowra şehri

Nowra
Ülke:  Avustralya
Eyalet: New South Wales
Yüzölçümü
 • Toplam: 426,95 km²
Nüfus
 • Toplam: 35.383
 • Yoğunluk: oto/km²
Zaman dilimi: UTC-08.00 (PZD)
Nowra, Avustralya'nın New South Wales eyaletinde yer alan bir şehirdir. Şehrin toplam nüfusu 35.383'dir.
Muzong (Liao)

| Muzong> Liao Hanedanı imparatoru |
| --- | --- |
Hüküm süresi: 11 Ekim MS 951-12 Mart MS 969
Önce gelen: Shizong
Sonra gelen: Jingzong

Doğum: 19 Eylül MS 931
Ölüm: 12 Mart MS 969
Hanedan: Yelü
Muzong (Çince: 遼穆宗; pinyin: Liáo Mùzōng; 19 Eylül MS 931-12 Mart MS 969) veya asıl adıyla Yelü Jing (耶律璟), Çin'in Liao Hanedanı'nın dördüncü imparatorudur. Saltanatı MS 951'den 969 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
İmparator Muzong'un saltanatı, hem imparatorluk boyundan hem de Xiao konsorsiyum klanından kendisine karşı yapılan komplolar ve isyanlarla boğuştu. Shizong için çalışan birçok bakanı görevden aldı ve kendisine isyan etmeye cesaret edenlere karşı güç kullandı. Bununla birlikte, acımasızca güç ve baskı kullanımı, sonunda tahtın istikrarını ve otoritesini yeniden kurmayı sağladı.
178 Belisana

| --- | --- |
Işık eğrisi-tabanlı Belisananın 3 boyutlu modeli
Keşif
Keşfeden: J. Palisa
Keşif yeri: Austrian Naval Gözlemevi
Keşif tarihi: 6 Kasım 1877
Adlandırmalar
MPC belirtmesi: (178) Belisana
Telaffuz: /bɛˈlɪsənə/
Adın kaynağı: Bēlēsama (Celtic mythology)
Alternatif adlandırma: A877 VB; 1899 LE; 1904 UA; 1935 UA1
Küçük gezegen kategorisi: Asteroit kuşağı · (inner) background
Yörünge özellikleri
Dönem 23 Mart 2018 (JG 2.458.200,5)
Belirsizlik parametresi 0
Gözlem yayı: 132,36 yıl (48.345 gün)
Günöte: 2,5667 AU
Günberi: 2,3536 AU
Yarı büyük eksen: 2,4601 AU
Dış merkezlik: 0,0433
Yörünge periyodu: 3,86 yıl (1.409 gün)
Ortalama ayrıklık: 272,93°
Ortalama devinim: 0° 15d 19.44s / gün
Eğiklik: 1,8950°
Çıkış düğümü boylamı: 51,109°
Perihelyon açısı: 212,67°
Fiziksel özellikler
Tayf tipi: Tholen = S SMASS = S · S B–V = 0,904 U–B = 0,486
Mutlak parlaklık (H): 9,38 9,4 9,52 9,6 9,66±0,79
Ortalama çap: 35,50 km (derived) 35,81±0,9 km 38,26±1,12 km 42,09±11,05 km
Sinodal dönme süresi: 12,31±0,07 sa 12,32±0,05 sa 12,321±0,003 sa 12,323±0,002 sa 24,6510±0,0003 sa
Geometrik albedo: 0,2026 (derived) 0,214±0,016 0,22±0,09 0,2438±0,013
  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam
  
Belisana (küçük gezegen tanımı: 178 Belisana), asteroit kuşağının iç bölgelerinden gelen, yaklaşık 38 kilometre (24 mi) çapında taştan bir arka plan asteroididir. 6 Kasım 1877'de Avusturyalı gök bilimci Johann Palisa tarafından bugünkü Hırvatistan'da bulunan Austrian Naval Gözlemevi'nde keşfedildi. 12,32 saatlik bir dönme periyoduna ve oldukça küresel bir şekle sahip bir S-tipi asteroittir. Adını Kelt tanrıçası Belisama'dan (Belisana) almıştır.
Yörünge ve sınıflandırma

Belisana, ana kuşağın arka plan popülasyonundan aile dışı bir asteroittir. İç ana kuşakta 2,4–2,6 AU  uzaklıkta her 3 yıl ve 10 ayda bir (1.409 gün; yarı ana eksen 2,46 AU) Güneş'in yörüngesinde döner. Yörüngesi ekliptiğe göre 0,04 eksantrikliğe ve 2 °'lik bir eğime sahiptir.
Fiziksel özellikler

Belisana, hem Tholen hem de SMASS sınıflandırmasında yaygın, taşlı bir S-tipi asteroit olarak karakterize edilmiştir.
Fiziksel özellikler > Rotasyon süresi

Bu asteroitin 2007 yılında birçok gözlemevinden fotometrik gözlemleri, 12,321 ± 0,002 saatlik periyotlu bir ışık eğrisi ve 0,10 ± 0,03 büyüklüğünde bir parlaklık değişimi verdi. Bu değerler, 1992 yılında yapılan bir çalışma ile uyumludur. Ancak, ışık eğrisinin 24,6510 ± 0,0003 saatlik bir periyoda sahip olması da mümkündür ve bu çözümü göz ardı etmek için daha fazla çalışma gerektirecektir.
Fiziksel özellikler > Çap ve albedo

Kızılötesi Astronomik Uydu IRAS, Japon Akari uydusu ve NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Kaşifi'nin NEOWISE misyonu tarafından yapılan araştırmalara göre Belisana'nın çapı 35,81 ile 42,09 kilometre arasında ve yüzeyi 0,214 ile 0,2438 arasında bir albedoya sahip.
İşbirlikçi Asteroid Işık Eğrisi Bağlantısı, 9,6'lık mutlak büyüklüğe dayalı olarak 0,2026'lık bir albedo ve 35,50 kilometrelik bir çap göstermektedir.
Adlandırma

Bu küçük gezegen, adını Kelt mitolojisinden "cennetin kraliçesi" anlamına gelen tanrıça Belisama'dan (veya Belisana'dan) almıştır, İngiliz Keltleri arasında en savaşçı tanrıça ve tanrıça Athene veya Minerva'ya eşdeğerdir. Resmi adlandırma alıntısı, 1955'te Paul Herget tarafından The Names of the Minor Planets'de belirtilmiştir (H 22).
Kürdemir Muharebesi

| g t Kafkasya Cephesi |
| --- | --- |
 Köprüköy  Ardahan  Sarıkamış  Van  Malazgirt  I. Karakilise  Zeytun  Köprüköy  1. Erzurum  1. Trabzon  1. Erzincan  Muş  Bitlis  2. Trabzon  Çapakçur  2. Erzincan  2. Erzurum  Serdarabad  Baş Abaran  II. Karakilise  Mastara  Çoloki  Göyçay (Kürdemir-Karameryem)  Binegedi  Bakü 
Kürdemir Muharebesi (Azerice: Kürdəmir döyüşü), 7-10 Temmuz 1918 tarihleri arasında, Osmanlı-Azerbaycan koalisyon kuvvetleri ile Stepan Şaumyan liderliğindeki Bakü Komünü birlikleri arasında Kürdemir'in kontrolü uğrunda yapılan muharebedir. Kürdemir istasyonu Transkafkasya Demiryolunun Bakü yolu üzerindeki en önemli stratejik noktasıydı. 10 Temmuz'da, Bakü'ye ilerleyen Kafkas İslam Ordusu ve Azerbaycan Millî Ordusu birlikleri Kürdemir'i ele geçirmiştir.
Arka plan

1917 Ekim Devrimi sonucunda Bolşevikler iktidara gelmişti ve eski Rus İmparatorluğu topraklarında bir iç savaş çıkmıştı. Üstelik bu gelişmeler Kafkasya'yı fiilen kontrolsüz bırakmıştı. Mart 1918 ortasına kadar, Stepan Şaumyan'ın başkanlığındaki Bakü Komünü'nün emrinde yaklaşık 6.000 silahlı işçi ve asker vardı. Mart ayında ve nisan ayının başlarında Bakü Komünü, Ermeni milliyetçi Taşnaksutyun Partisi'nin silahlı müfrezelerinin desteğiyle Bakü'nün Müslüman nüfusuna karşı katliam yapmıştı. Müsavatçı direnişinin bastırılması sonucunda Bolşevikler Bakü'de iktidarlarını kurmuşlardı.
28 Mayıs 1918'de Tiflis'te Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti (ADR) ilan edilmiş ve Fetali Han Hoyski hükûmet başkanı olmuştu.
Haziran 1918'de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti ile Osmanlı İmparatorluğu arasında bir dostluk anlaşması imzalanmıştır. Anlaşmaya göre Osmanlı Devleti, "ülkede düzen ve güvenliği sağlamak için" Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti hükûmetine silahlı yardım sağlamakla yükümlüydü. 16 Haziran'da Azerbaycan Millî Şûrası üyeleri ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti hükûmeti Tiflis'ten Gence'ye taşınmıştır.
7-10 Nisan 1918'de Hırdalan istasyonu yakınında, kuzeyden Bakü'ye ilerleyen İmam Necmettin Gotsinski'nin müfrezesi ile Bakü Komünü'nün Kafkas Kızıl Ordusu arasında şiddetli çatışmalar yaşanmıştı. 10 Nisan'da Gotsinski'nin müfrezeleri Derbent'e çekilmek zorunda kalmıştı. 21 Nisan'da Bakü Komünü'nün Kafkas Kızıl Ordusu birlikleri Hacıkabul yakınlarında Bakü'de ilerleyen Müsavatçıları mağlup etmiş, ardından Müsavatçıların silahlı ayaklanmaları bastırılmıştır. Böylece, Şamahı, Salyan, Lenkeran, Kuba ve Azerbaycan'ın diğer bazı bölgelerinde Bolşevik hükûmeti galibiyet kazanmıştır.
10 Haziran'da Kafkas Kızıl Ordusu, Kürdemir-Göyçay yönünde Transkafkasya Demiryolu boyunca bir taarruza başlamıştır. Misilleme olarak, Kafkas İslam Ordusu Gence'den üç yönde: kuzeyden (Kuba-Dağıstan), güneyden (Lenkeran-Astara-Salyan) ve merkezden (Kürdemir-Göyçay) bir taarruz başlatmıştır. 11 Haziran'da Kafkas Kızıl Ordusu Sığırlı istasyonunu işgal etmiş ve 12 Haziran'da Kürdemir'i ele geçirmiştir. 27 Haziran'dan 1 Temmuz'a kadar devam eden, Göyçay yakınlarındaki muharebelerde Nuri Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusu, Bakü Komünü'ne bağlı Kafkas Kızıl Ordusu'na bağlı birlikleri bozguna uğratmıştır. Askeri inisiyatif tamamen Osmanlı-Azerbaycan koalisyon birliklerine devredilmiştir. Bakü Komünü'nün Kafkas Kızıl Ordusu'nun bir kısmı Karameryem'a çekilmiş, 2 Temmuz'da ise Ağsu'dan ayrılmıştır.
Tarafların güçleri

Kafkas İslam Ordusu, Mayıs-Haziran 1918'de Türk komutan Nuri Paşa tarafından Gence'de kurulmuştur. Omurgası Türk 5. Kafkas ve 15. Çanakkale Piyade Tümenleriydi. Kafkas İslam Ordusu yaklaşık 13 bin kişiden ve 40 silahtan oluşuyordu. Genelkurmay Habib Bey Selimov komutasındaki Azerbaycan birlikleri ve 150 askerden oluşan bir Azerbaycan süvari müfrezesi Kürdemir yönünde faaliyet gösteriyordu.
Nisan-Mayıs 1918'de Grigoriy Korganov liderliğinde Bakü Komünü'nün Kafkas Kızıl Ordusu kurulmuştur. Kafkas Kızıl Ordusu yaklaşık 18 bin kişiden ve 19 silahtan oluşuyordu. 5 Temmuz'da Biçerahov'un müfrezesi Bakü gemileriyle deniz yoluyla Enzeli'den Elet'e ulaşmıştır. 2 Temmuz'da müfreze 880 Kazaktan oluşuyordu. Moskova'dan bir zırhlı araç müfrezesi gelmiştir. 7 Temmuz'da Biçerahov'un müfrezesi Transkafkasya Demiryolu boyunca Kürdemir'e ulaşmıştır.
Muharebe

7 Temmuz'da Kafkas İslam Ordusu, Kürdemir'e karşı bir saldırı başlatmıştır. Stepan Şaumyan bir telgrafta Çariçin'de bulunan Stalin'e şunları bildirmiştir: "7 Temmuz'da Kürdemir cephesinde düşman, Kürdemir'i ele geçirmek için saldırıya geçti, ancak 12 saatlik bir savaşın ardından geri püskürtüldü ve ağır kayıplar verdi. Biçerahov müfrezesi, zırhlı araçlar savaşa katıldı. Kayıplarımız az". Stalin, 8 Temmuz'da yazdığı bir mektupta Şaumyan'a talimat verdi: "Başarılarınız bizi memnun ediyor, ancak Almanlarla sorun yaşamamak, yani bağımsızlığı Almanya tarafından resmen tanınan Gürcistan'ı işgal etmemek için Yelizavetpol'den öteye gitmemenizi istedik". 8-9 Temmuz tarihlerinde Mürsel Paşa komutasındaki 5. Kafkas Piyade Tümeni yeniden Kürdemir'e saldırmış, ancak geri püskürtülmüştür.
2 zırhlı araca Türk topçu ateşi isabet etmişti. Üç gün süren çatışmalardan sonra Türk birlikleri, Kürdemir'in kuzey ve güneyindeki cepheyi yarıp geçmiş ve Bakü Komünü'ne bağlı Kafkas Kızıl Ordusu birliklerini kuşatmışlardır. 10 Temmuz'da Bakü Komünü'ne bağlı Kafkas Kızıl Ordusu birlikleri Kürdemir'den ayrılmak zorunda kalmıştır. Sovyet tarihçileri, yenilginin nedenini Türk ve Müsavat birliklerinin güç üstünlüğü ve "Taşnak-Sosyalist-Devrimci-Menşevik hainlerin örgütsüzleştirme faaliyetinin" sonucu olarak göstermişlerdir.
Sonuç

Kafkas Kızıl Ordusu'nun geri çekilen birlikleri, Kürdemir'in 72 kilometre kuzeydoğusunda bulunan Karrar tren istasyonu yakınında mevzilenmiştir. 14 Temmuz'da Kafkas İslam Ordusu Karrar'ı ele geçirmiştir. 31 Temmuz'da Bakü'deki Sovyet gücü düşmüştür. 5 Ağustos'ta Kafkas İslam Ordusu Bakü'ye yaklaşmış ve 15 Eylül'de Bakü'yü ele geçirmiştir.
Rafflesia lagascae

Rafflesia lagascae
Rafflesia lagascae, Rafflesia cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Şebister

| Şebister شبستر |
| --- | --- |
Şehristan Merkezi
Ülke:  İran
Eyalet: Doğu Azerbaycan Eyaleti
Şehristan: Şebister şehristanı
Rakım: 1433 m
Nüfus (2006)
 • Toplam: 13.857
 • Yoğunluk: oto/km²
Zaman dilimi: UTC+03.30 (IRST)
 • Yaz (YSU): UTC+04.30 (IRST)
Alan kodu: 0471
Bu, İran'da kimliği tespit edilmiş bir anıtın fotoğrafıdır
Şebister (Farsça: شبستر, Şebister), İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'nde şehir.
2006 yılı resmî nüfusu 13.857 kişidir. Şehir Tebriz'e çok yakındır. Nüfusun çoğunluğu İran Azerileri'nden oluşur ve şehirde İran Azericesi konuşulur. İdari olarak Şebister şehristanı'nın yönetim merkezidir.