stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gandalf
İsimleri > Kurgusal evrendeki isimleri

Tolkien'in eserlerinde Gandalf'a birçok isim ve sıfat verilmiştir. Faramir ona Boz Hacı der ve Gandalf'ın şu sözlerini aktarır: "Birçok ülkede birçok ismim vardır. Elfler arasında Mithrandir, Cüceler arasında Tharkûn; gençliğimde, artık belleklerde silinmiş olan Batı'da Olórin idim, Güney'de Incánus, Kuzey'de Gandalf; Doğu'ya hiç gitmem." Hobbit'in ilk taslaklarından birinde ona Bladorthin denir; Gandalf adı ise daha sonra Thorin Meşekalkan olan Cüce tarafından kullanılır.
Her Büyücü, pelerinin rengiyle ayırt edilir. Bir büyücü olarak hayatının büyük bir kısmında Gandalf'ın pelerini gri renktedir; bu yüzden kendisine Gri Gandalf ve Grihamut isimleri verilmiştir. Mithrandir Sindarin dilinde bir isim olup "Boz Hacı" veya "Gri Gezgin" anlamlarına gelir. Yüzüklerin Efendisi'nin ortalarında Gandalf, Büyücüler Tarikatı'nın başı olur ve Ak Gandalf adını alır. Bu mevki (ve kıyafet) değişikliği ile birlikte büyücüye başka bir isim daha verilir; Ak Süvari. Buna rağmen Elfçe konuşan karakterler ona Mithrandir demeye devam ederler. Yüzüklerin Efendisi'nde bazen diğer karakterler Gandalf'a aşağılayıcı isimlerle hitap ederler; Felakettellalı, Láthspell (Eski İngilizcede "Karahaber") ve "Gri Ahmak".
İsimleri > Karakter Özellikleri

Tolkien, Gandalf'ı Orta Dünya'ya gelen son büyücü olarak anlatır; o "içlerinde kıdem bakımından en alt basamakta olduğu anlaşılan ve boyca diğerlerinden daha kısa olan, daima bir değneğe yaslanarak yürüyen gri sakallı ve gri elbiseli biri" olarak betimlenir. Yine de Orta Dünya'ya vardığında onu karşılayan Elf Círdan, Gandalf'ı "en büyük ruh gücüne ve zekaya sahip" olarak görmüş ve ona yardım ve destek olması için içinde "kızıl" bir taş barındıran Narya adlı Elf Güç Yüzüğü'nü, yani Ateş Yüzüğü'nü vermiştir. Tolkien, aynı makalede daha sonra Gandalf'ı ateş elementi ile açıkça ilişkilendirir.
Kurgusal Tarihi

Gandalf, bir Istari ya da Orta Dünya büyücüsüdür. Ölümsüz Topraklar'da Gandalf, Olórin adlı bir Maia ruhuydu ve rüyaların efendisi Irmo'nun bahçelerinde (Lorien) yaşıyor ve sık sık merhametli Nienna'yı ziyaret ediyordu.
Güneşin üçüncü çağının 1000. yılında Istari ya da Orta Dünya'ya gönderilen 5 büyücüden biri olmak üzere seçildi. Batı dillerinde Gri Gandalf, Elf dilinde Mithrandir ya da "gri gezgin", Cüce dilinde Tharkûn ve Harad dilinde de Incánus adıyla tanınıyordu. Dış görünüşü, büyük bir pelerin ile sivri uçlu bir şapka giymiş ve elinde bir asa taşıyan, sakallı yaşlı bir adam biçimindeydi.
Gri Liman'a vardığında Cirdan ona, Narya ya da "ateş yüzüğü"nü verdi. Bu yüzük soğumuş, korkmuş bedenlerin ruhunu tutuşturur ve cesaretlendirirdi. İki bin yıldan uzun bir süre boyunca Gandalf, Orta Dünya'da etkisini arttıran kötü güçler ile savaştı.
2941 yılında, Ejderha Smaug'un öldürülmesiyle sonuçlanan Yalnız Dağ Seferi'nin ilham kaynağı oldu. Bu sefer sırasında Gandalf Glamdring adlı kılıcı, Bilbo Baggins ise Tek Yüzük'ü buldu.
3018 yılında Frodo Baggins'in yanına gelen Gandalf, Yüzük Seferi'ni başlattı. Rivendell'de Yüzük Kardeşliği'nin lideri olarak seçildi ve kardeşliği pek çok tehlikeden kurtararak yollarına devam etmelerini sağladı. Bu sırada Khazad-Dûm Köprüsü Savaşı'nda, Moria'nın Balrog'u ile yaptığı ölümcül mücadelede kayboldu. Fakat Büyücünün ruhu, hiçbir silahtan zarar görmeyen ve ışık saçan Ak Gandalf olarak dirildi. Böylece Ak Saruman'ın unvanı elinden alınmış oldu.
Gandalf bir balrog öldürmesi bakımından orta dünyada farklı bir yere sahiptir.
Yüzük Savaşında, Gölgeyele (Shadowfax) adlı atını süren Ak Gandalf her yerdeydi: Rohan Kralı Théoden'in ilham kaynağı, Isengard'da Saruman'ın sonunun hazırlayıcısı ve Minas Tirith kapılarında Cadı Kralın durdurucusu hep o oldu. Yüzük Taşıyıcısı Tek Yüzüğü yok ederken, Gandalf Mordor'un Kara Kapısı önünde Batı Ordusunun komutanları ile birlikteydi.
Savaştan sonra Gandalf, Aragorn ile Gondor'un yeniden birleşmesini sağladı ve 3021 yılında Yüzük Koruyucularının Son Yolculuğuna katılarak Ölümsüz Topraklara döndü.
Büyücü ırkının en önemli temsilcisidir.
Fin mitolojisindeki Väinämöinen adlı sihirli güçleri olan bir şaman ve ozandan ve İskandinav mitolojisindeki tanrı Odin'den esinlenilerek tasarlanmıştır.
Yüzüklerin Efendisi'nin sinema filminde bu karakteri Sir Ian McKellen canlandırmıştır.
Kavram ve Yaratım > Görünüşü

Tolkien'in biyografi yazarı Humphrey Carpenter, Tolkien'in Der Berggeist ("dağ ruhu") başlıklı bir kartpostalı olduğunu ve bu kartpostalın üzerine "Gandalf'ın kökeni" notunu düştüğünü anlatır. Kartpostal, dağlık bir orman içinde kayaların arasında oturmuş, geniş şapkalı ve pelerinli, ak sakallı bir adamı göstermektedir. Carpenter, Tolkien'in bu kartpostalı 1911'deki İsviçre tatili sırasında satın aldığını hatırladığını söylemiştir. Ancak Manfred Zimmerman resmin Alman sanatçı Josef Madlener'e ait olduğunu 1920'lerin ortalarına tarihlendiğini ortaya çıkarmıştır. Carpenter, Tolkien'in kartpostalın kökeni konusunda muhtemelen yanıldığını kabul etmiştir.
Bir diğer etkinin, Fin folklorunda ve Elias Lönnrot'un ulusal destanı Kalevala'da ana karakter olan yarı tanrı Väinämöinen olduğu düşünülmektedir. Väinämöinen yaşlı ve bilge bir adam olarak tasvir edilmiş olup kudretli ve büyülü bir sese sahiptir.
İlk taslakların tümünde ve Hobbit'in ilk baskısına kadar, Bladorthin/Gandalf "küçük yaşlı bir adam" olarak tanımlanmıştır; bir Cüceden farklıdır ancak daha sonra Yüzüklerin Efendisi'nde tasvir edilecek tam insan boyunda da değildir. Hatta Yüzüklerin Efendisi'nde bile Gandalf uzun değildi; örneğin Elrond'dan ve diğer büyücülerden daha kısaydı.
Kavram ve Yaratım > İsim

Tolkien 1930'ların başında Hobbit'i yazarken Gandalf adını daha sonra Thorin Meşekalkan olarak anılacak olan Cüce liderine vermişti.  Bu isim, Hobbit'teki diğer tüm Cüce isimleri gibi (Balin hariç) aynı kaynaktan alınmıştır; Völuspá'daki "Cüceler Kataloğu". Eski Norsça'daki Gandalfr ismi, "asa", "değnek" ve (özellikle bileşik kelimelerde) "büyü" anlamına gelen gandr kelimesi ile, "elf" anlamına gelen álfr kelimesinin birleşiminden oluşur. Gandalf ismi İskandinav mitolojisinde en az bir yerde daha geçer: Yarı tarihsel Heimskringla destanında, Doğu Norveç'ten efsanevi bir Nors kralı ve Kara Halfdan'ın rakibi olan Gandalf Alfgeirsson'dan kısaca bahsedilir. Gandalf aynı zamanda Henrik İbsen'in ikinci oyunu The Burial Mound'da bir Nors deniz kralının da adıdır. "Gandolf" ismi, Tolkien'in Gandalf'ın atı "Shadowfax" (Gölgeyele) olarak uyarladığı "Silverfax" atıyla birlikte William Morris'in 1986 tarihli fantastik romanı The Well at the World's End'de bir karakter olarak geçer. Morris'in İskandinav mitolojisinden esinlenen kitabı yarı ortaçağımsı bir dünyada geçer ve Tolkien'i derinden etkilemiştir. Sonradan Gandalf olan büyücünün orijinal adı Bladorthin'dir.
Tolkien, daha sonra Eski Norsça isimleri gelişigüzel kullanmasından pişmanlık duydu ve 1937'de bunu 'boş bir saatte uydurulmuş Edda kaynaklı cüce isimleri yığını' olarak nitelendirdi. Fakat Eski Norsça isimleri kullanma kararı, Yüzüklerin Efendisi'nin yazımında çok geniş kapsamlı sonuçlar doğurdu; 1942'de Tolkien, eserin kurgusal Westron dilinden yapılmış sözde bir çeviri olmasına karar verdi ve bu İngilizce çeviride Eski Norsça isimler, Vadi dilindeki isimleri temsil etmek üzere kullanıldı. Bu bağlamda Gandalf, Erebor Cücelerinin Olórin'e günlük işlerinde 'dışarıya karşı' kullandıkları dilde verdikleri ismin İngilizceye aktarılmış hali iken, Tharkûn ise Cücelerin ona kendi ana dilleri Khuzdul'da verdikleri, muhtemelen aynı anlama gelen çevrilmemiş isimdir.
Kavram ve Yaratım > Rehber

Gandalf'ın rolü ve önemi, Yüzüklerin Efendisi'nin tasarımında büyük ölçüde artırıldı, öyle ki Tolkien 1954'te yazdığı bir mektupta Gandalf'tan "insan kılıklı melek" olarak bahseder. Aynı mektupta Tolkien, Gandalf'a Dünya'daki güçlerini sınırlamak için yaşlı bir adam şekli verildiğini belirtir. Tolkien hem 1965'te hem 1971'de Gandalf'tan yine meleksi bir varlık olarak bahseder.
1946'da yazdığı bir mektupta Tolkien, Gandalf'ı bir "Odin gezgini" olarak düşündüğünü belirtmiştir. Diğer yorumcular da benzer şekilde Gandalf'ı İskandinav tanrısı Odin'in tek gözlü, ak sakallı, geniş kenarlı şapkalı ve asalı yaşlı bir adam olan "Gezgin" kılığındaki haline benzetmiş, ya da onu Kral Arthur efsanelerindeki Merlin'e veya Jung'un "bilge yaşlı adam" arketipine benzetmişlerdir.
| Özellik | Gandalf | Odin |
| --- | --- | --- |
| Teçhizat | "yıpranmış şapka" pelerin "dikenli asa" | Lakabı: "Uzun-başlık" mavi pelerin bir asa |
| Sakal | "gri", "yaşlı adam" | Lakabı: "Grisakal" |
| Görünüş | İstari (Büyücüler), "basit bir kılıkta, orta yaşı çoktan geçtiği halde vücudunun dinçliğini muhafaza eden gezginler"  Tolkien'in yazdığı gibi  "bir 'Odin gezgini' figürü" | Lakapları: "Yol yorgunu", "Yolcu", "Gezgin" |
| Güç | asasıyla | Lakabı: "[Sihirli] Değnek Taşıyıcısı" |
| Kartallar | Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi'nde kartallar tarafından defalarca kurtarıldı | Kartallarla ilişkili; Jotunheim'dan Asgard'a bir kartal kılığında kaçtı. |
The Annotated Hobbit kitabında Dougles Anderson, Gandalf'ın rolünü Alman halk efsanelerindeki dağ ruhu Rübezahl'a benzetir. Bu figürün "bir rehber, bir elçi, ya da bir çiftçi" olarak ortaya çıkabileceğini ve genellikle "asalı, sakallı bir adam" bir adam olarak tasvir edildiğini söyler.
Notlar

↑  "Boz Hacı" demektir
Kaynakça > Ana kaynaklar

1 2 3 4 5  Tolkien 1980, 4. kısım, böl. 2, "İstari"
↑  Tolkien 1954, 4. kısım, böl. 5, "Batı'daki Pencere"
↑  Tolkien 1954a, 2. kitap, böl. 1, "Nice Buluşmalar".
↑  Tolkien 1988, p. ix
↑  Tolkien 1988, p. 452
↑  Tolkien 1975
↑  Carpenter 2023, #156 to R. Murray, SJ, November 1954
↑  Carpenter 2023, #268 to Miss A.P. Northey, January 1965
↑  Carpenter 2023, #325 to R. Green, July 1971
↑  Carpenter 2023, #107 to Allen & Unwin, December 1946
↑  Carpenter 2023, #119 to Allen & Unwin, February 1949
↑  Tolkien 1937, pp. 148–149.
Kaynakça > İkincil kaynaklar

↑  Rateliff, John D. (2007). Return to Bag-End. The History of The Hobbit. Vol. 2. HarperCollins. Appendix III. ISBN 978-0-00-725066-0.
↑  Rateliff, John D. (2007). Mr. Baggins. The History of The Hobbit. Vol. 1. HarperCollins. Chapter I(b). ISBN 978-0-00-725066-0.
↑  Snodgrass, Ellen (2009). Encyclopedia of the Literature of Empire (İngilizce). Infobase Publishing. ss. 161-162. ISBN 978-1-43811-906-9. 3 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2020.
↑  Carpenter, Humphrey (1977). J.R.R. Tolkien: A Biography. London, England: Allen & Unwin. p. 51. ISBN 978-0-0492-8037-3.
↑  Zimmerman, Manfred (1983). "The Origin of Gandalf and Josef Madlener". Mythlore. 9 (4). East Lansing, Michigan: Mythopoeic Society. Archived from the original on 12 June 2018. Retrieved 10 June 2018.
↑  Snodgrass, Ellen (2009). "Kalevala (Elias Lönnrot) (1836)". Encyclopedia of the Literature of Empire. East Lansing, Michigan: Infobase Publishing. pp. 161–162. ISBN 978-1438119069.
↑  Siikala, Anna-Leena (30 July 2007). "Väinämöinen". Kansallisbiografia (in Finnish). Archived from the original on 26 January 2020. Retrieved 29 July 2020.
↑  Solopova, Elizabeth (2009). Languages, Myths and History: An Introduction to the Linguistic and Literary Background of J. R. R. Tolkien's Fiction. New York City: North Landing Books. p. 20. ISBN 978-0-9816607-1-4.
↑  "Halfdan the Black Saga (Ch. 1. Halfdan Fights Gandalf and Sigtryg) in Snorri Sturluson, Heimskringla: A History of the Norse Kings, transl. Samuel Laing (Norroena Society, London, 1907)". mcllibrary.org. Archived from the original on 6 April 2011. Retrieved 22 March 2018.
↑  Shippey, Tom. "Tolkien and Iceland: The Philology of Envy". Nordals.hi.is.
↑  Jøn, A. Asbjørn (1997). An investigation of the Teutonic god Óðinn; and a study of his relationship to J. R.R. Tolkien's character, Gandalf 22 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Thesis). University of New England.
↑  Burns, Marjorie (2005). Perilous Realms: Celtic and Norse in Tolkien's Middle-earth. University of Toronto Press. pp. 95–101. ISBN 0-8020-3806-9.
↑  Lobdell, Jared (1975). A Tolkien Compass. Open Court Publishing. p. 33. ISBN 0-87548-303-8.
↑  Burns, Marjorie (2005). Perilous Realms: Celtic and Norse in Tolkien's Middle-earth. University of Toronto Press. pp. 95–101. ISBN 0-8020-3806-9.
Kaynakça > Kaynaklar

Carpenter, Humphrey, ed. (2023) [1981]. The Letters of J. R. R. Tolkien: Revised and Expanded Edition. New York: Harper Collins. ISBN 978-0-35-865298-4.
Tolkien, J. R. R. (1937). Douglas A. Anderson (ed.). The Annotated Hobbit. Boston: Houghton Mifflin (published 2002). ISBN 978-0-618-13470-0.
Tolkien, J. R. R. (1954a). The Fellowship of the Ring. The Lord of the Rings. Boston: Houghton Mifflin. OCLC 9552942.
Tolkien, J. R. R. (1954a). Yüzük Kardeşliği. Çev. Çiğdem Erkal İpek. İstanbul: Metis Yayınları, 1996. ISBN 978-975-342-598-8
Tolkien, J. R. R. (1975). "Guide to the Names in The Lord of the Rings". In Lobdell, Jared (ed.). A Tolkien Compass. Chicago, Illinois: Open Court Publishing. pp. 153–201. ISBN 0-87548-303-8.
Tolkien, J. R. R. (1980). Christopher Tolkien (ed.). Unfinished Tales. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 978-0-395-29917-3.
Tolkien, J. R. R. (1988). Christopher Tolkien (ed.). The Return of the Shadow. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 978-0-395-49863-7.
| J>  R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde Ainur |
| --- | --- |
Ainulindalë
Valar Efendileri: : Manwë | Ulmo | Aulë | Oromë | Mandos |  Irmo | Tulkas
Valar Kraliçeleri (Valier): : Varda | Yavanna | Nienna | Estë | Vairë | Vána | Nessa 
Düşman: : Melkor
Maiar: : Eönwë | Ilmarë | Ossë | Uinen | Salmar | Sauron | Melian | Arien | Tilion | Gothmog Curumo | Olórin | Aiwendil | Mavi Büyücüler | Durin'in Felaketi
Osman Pazvantoğlu

Osman Pazvantoğlu (1758 - 27 Ocak 1807, Vidin) bir Osmanlı askeri, 1794'ten sonra Vidin valisi ve Osmanlı yönetimine karşı bir isyancıydı.
1982 FIFA Dünya Kupası finali

1982 FIFA Dünya Kupası finali, Batı Almanya ile İtalya millî takımları arasında yapılmıştır ve İtalya 3-1'lik skorla maçı kazanarak kupayı üçüncü defa kazanmıştır.
Maç özeti

Antognoni'nin yokluğunda sıkıntılı dakikalar yaşayarak maça başlayan İtalya'da, Rossi'nin hücumdaki yardımcısı Graziani maçın başlarında oyundan çıkmak zorunda kalınca İtalya gol yollarında daha da etkisizleşmeye başladı. 24. dakikada, Graziani'nin yerine giren Altobelli'nin ortasına Briegel'den önce Conti hareketlendi ve yere düşürüldü. Verilen penaltıyı kullanan Cabrini, topu yandan farklı dışarı yolladı. Bu pozisyondan sonra İtalya'nın Batı Almanya kalesindeki baskıları artarak devam etti ancak, ilk yarı golsüz sona erdi. 56'da Tardelli'nin çabuk kullandığı frikik sonrası Gentile, sağ kanatta toploa buluştu ve hemen ortasını yaptı. Rossi'nin kafa vuruşuyla İtalya 1-0 öne geçti. 68. dakikada Scirea kendi yarı sahasından topu sürmeye başladı. Conti'ye pasını aktarıp Batı Almanya kalesine doğru koştu ve topla tekrar buluştuktan sonra Bergomi'ye topuk pası yolladı. Tekrar Bergomi'den topu alan Scirea, ceza sahası önündeki Tardelli'ye topu yolladı. O da, düzelttiği topu sol ayağıyla defansın arasından kaleye soktu ve durumu 2-0 yaptı. 80'de penaltı noktasında Conti'den aldığı pası, kalesinden açılan Schumacher'i çalımlamakta kullanan Altobelli, skoru 3-0 yaptı. 83'te Littbarski'nin frikiği sonrası topla buluşan Breitner, Batı Almanya'nın tek golünü kaydetti. 40 yaşındaki kaleci Dino Zoff ise kariyerinin son büyük uluslararası turnuvasında şampiyon olma mutluluğuna erişti.
Maç ayrıntıları

İtalya  v  Batı Almanya
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| İtalya  | 3 - 1 |  Batı Almanya |
| Rossi  57' Tardelli  69' Altobelli  81' | (Rapor) | Breitner  83' |
| --- | --- |
             İtalya :              Batı Almanya 
Rossi, kazandıkları 1982 FIFA Dünya Kupası'nı öperek kutluyor.
1668 Kuzey Anadolu depremi

| --- | --- |

Yerel tarih: 17 Ağustos 1668
Büyüklük: 7.8–8.0 Ms
Merkez üs: Ladik Gölü
Fay: Kuzey Anadolu Fay Hattı
Tür: Yanal atımlı fay kayması
Maks. şiddet: IX (Çok yıkıcı)
Tsunami: Evet
Artçı şok: Altı ay boyunca devam etti 
Etkilenen ülkeler/bölgeler:  Osmanlı İmparatorluğu/Kuzey Anadolu
Kayıplar: 8.000 ölü
1668 Kuzey Anadolu Depremi, 17 Ağustos 1668 tarihinde Kuzey Anadolu'da oluşan çok şiddetli bir depremdi. Dünya'nın büyük depremleri arasında sayılan bu deprem, 1668 yılında Dünya'nın çeşitli yerlerinde gerçekleşen 8 Richter ölçeğindeki deprem felaketlerinden birisidir. Depremin merkez üssü Ladik Gölü'nün güney kıyısındaydı.
17 Ağustos 1668'de sabaha karşı, Kuzey Anadolu Fay Hattının 600 km'lik bir bölümü, büyük bir depremle sarsıldı. Tahmini büyüklüğü 7,8–8,0 Ms aralığındaydı ve Mercalli şiddet ölçeğinde IX'du. Depremin merkez üssü, Ladik Gölü'nün güney kıyısındaydı. En batıda Bolu'dan en doğuda Erzincan'a kadar geniş çapta hasara neden oldu ve yaklaşık 8.000 ölümle sonuçlandı.
Tektonik durum

Kuzey Anadolu, esas olarak Anadolu Levhası ile Avrasya Levhası, transform fay sınırının arasında yer alır. Avrasya Levhası'na göre Anadolu Levhası, Arap Levhası'nın kuzeye doğru devam eden hareketiyle batıya doğru zorlanmaktadır. Bu hareket, büyük bir (sağ yanal) yanal atımlı fay sistemi olan Kuzey Anadolu Fay Hattı tarafından barındırılmaktadır. 1.500 km uzunluğundaki Kuzey Anadolu Fay Hattı, doğuda Karlıova Üçlü Kavşağı'ndan batıda Ege Denizi'ne kadar uzanır. Ayrıntılı olarak fay birçok ayrı parçadan oluşur. Bu fay hattının bazı bölümlerindeki hareket, birçok büyük ve zarar verici depreme neden olmuştur. Onlarca yıl sürebilen, genel olarak batıya doğru yayılan deprem dizileri oluşturma eğilimindedirler. En son deprem dizisi 1939 Erzincan depremiyle başlamış, 1942, 1943, 1944, 1949, 1951, 1957, 1966, 1967, 1992 ve 1999'da iki büyük depremle devam etmiştir.
Deprem

Tarihsel kayıtların analizi, 17 Ağustos depreminden önce, kırılma bölgesinin batı ucunda bir dizi öncü depremlerin yaşandığını göstermektedir. Ana şok çok büyüktü ve tahmini büyüklüğü 7,8 Ms (yoğunluk VI'nın sallanmasından etkilenen alanın boyutuna göre) ile 8,0 Ms (yorumlanan kırılma uzunluğuna göre) arasında değişiyordu. Kuzey Anadolu Fay Hattının bu bölümünün kırılma uzunluğu 380 km ile 600 km arasında değişmektedir. Tokat'da depremi, en az altı ay artçı depremler izledi.
Depremin tam tarihinin, şiddetinin ve uzunluğunun kanıtı, birçok yerde fay boyunca hendek açılarak bulunmuştur. Kuzey Anadolu Fay Hattının 600 km'lik bu bölümü boyunca, birkaç küçük kırılma ve yerel deprem yerine, tek bir büyük kırılma ve deprem olduğu varsayımına dayanılmaktadır, ancak bu fayın Niksar'da 10 km'lik büyük bir genişleme sıçraması (yanal kayma) boyunca, yayılan bir kırılma gerektirecektir. Çoğu depremin yaklaşık 5 km'den daha fazla zıplayamadığına dair dinamik kırılma modellemesi ile desteklenen geçmiş olaylardan elde edilen kanıtlara rağmen, 2001 Kunlun depremi çok daha geniş bir sıçrama boyunca yayıldığının açık kanıtlarını göstermektedir ve bu diğer modeller tarafından desteklenmiştir: olgun fay sistemlerinde kırılmaların 8 km veya daha fazla sıçrayabileceğini öne süren daha fazla sayısal modelleme vardır.
1668 depremi; 1719, 1754, 1766, 1859 ve 1894'teki depremler de dahil olmak üzere, 19. yüzyıla kadar devam eden, çoğunlukla batıya doğru yayılan bir deprem dizisinin muhtemelen ilki olarak kabul edilir.
Kayıplar ve hasar

Bolu şehrinin depremde neredeyse tamamen yıkıldığı ve 1.800 kişinin hayatını kaybettiği belirtiliyor. Ayrıca fay boyunca daha doğuda ciddi hasar meydana geldi ve Merzifon ile Niksar arasında 6.000 kayıp daha belirtiliyor. Bolu'dan Erzincan'a kadar ve Karadeniz kıyısı boyunca çeşitli noktalarda da bazı hasarlar olduğu belirtiliyor. Samsun Kalesi'nin surları ve kuleleri hasar görmüş ve yapının bazı bölümleri yıkılmıştır.
Sierra de las Quijadas Millî Parkı

| Sierra de las Quijadas Millî Parkı> Parque Nacional Sierra de las Quijadas |
| --- | --- |

Sierra de las Quijadas Millî Parkı
Alan türü: Millî park
Sınıflandırma: IUCN II
Devlet:  Arjantin
Bölge: San Luis
Koordinatları: 32°33′3″G 67°3′51″B﻿ / ﻿32.55083°G 67.06417°B﻿ / -32.55083; -67.06417
Kapladığı alan: 735,33 km²
Kuruluş tarihi: 10 Aralık 1991
Kontrol kuruluşu: Millî Parklar İdaresi

Sierra de las Quijadas Millî Parkı (İspanyolca: Parque Nacional Sierra de las Quijadas), Arjantin'in San Luis eyaletinde bulunan bir millî parktır. 10 Aralık 1991 tarihinde kurulmuş olup 735,33 km²'lik alana sahiptir ve yarı kurak Chaco ve High Monte ekolojik bölgelerini temsil eden doğal özellikleri korumak amacıyla kurulmuştur.
Sierra de las Quijadas Millî Parkı'nın etrafındaki arazi güneydoğuda engebeli, kuzeybatıda ise düzdür. Parkın çevresindeki arazi batıya doğru dik bir eğime sahiptir. Yakındaki en yüksek nokta, parkın 1,9 km doğusunda, deniz seviyesinden 775 metre yüksekliktedir. Çevresindeki alan neredeyse hiç bir nüfusa sahip değildir, kilometrekareye iki kişiden az kişi düşmektedir. Yakınlarda hiçbir topluluk bulunmamaktadır.
Sierra de las Quijadas Millî Parkı'nın çevresi çoğunlukla açık ormanlık alandır.
Rafael Advanced Defense Systems

Rafael Advanced Defense Systems (Rafael İleri Savunma Sistemleri), İsrail merkezli savunma teknolojisi firması. İsrail Savunma Bakanlığı bünyesinde silah ve askeri teknoloji üretmek için kuruldu.
Rafael, İsrail Savunma Kuvvetleri için silah ve savunma teknolojileri geliştirip üretir. Aynı zamanda bu teknolojiyi yurt dışına da satar.
Rafael'in Demir Kubbe hava savunma ve C-RAM sistemi.
Önemli ürünler

Shafrir (daha sonra Python olarak yeniden adlandırıldı) – havadan havaya füze sistemi.
Spike – dördüncü nesil ateşle ve unut güdümlü tanksavar füzesi
Popeye – havadan yere füze sistemi.
Popeye Turbo SLCM – nükleer başlıklı denizaltıdan fırlatılan seyir füzesi olduğuna inanılmaktadır
Demir ışın – lazer füze savunma sistemi
Demir Kubbe – kısa menzilli roketleri ve top mermilerini engellemek için hava savunma sistemi
TROPHY– zırhlı araçlar için aktif koruma sistemi.
Protector USV – insansız yüzey aracı (insansız, otonom deniz muharebe sistemi)
Davud Sapanı – yerden havaya füze sistemi.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  ISNI: 0000 0004 0631 027X  LCCN: n88194614  NLI: 987007256700205171  VIAF: 145953477   WorldCat (LCCN): n88-194614
1630'larda Osmanlı İmparatorluğu

Bu sayfada, 1630'larda Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan olaylar yer alıyor.
Padişah

IV. Murad
Padişah > Sadrazam

Hüsrev Paşa (1631'e kadar)
Hafız Ahmed Paşa (1631 - 1632)
Topal Recep Paşa (10 Şubat - 18 Mayıs 1632)
Tabanıyassı Mehmed Paşa (1632-1637)
Bayram Paşa (1637-1638)
Tayyar Mehmed Paşa (26 Ağustos - 24 Aralık 1638)
Kemankeş Kara Mustafa Paşa (1638'den sonra)
Olaylar

1630
6 Ekim - Bağdat Kuşatması, Safeviler'in elindeki Bağdat, Hüsrev Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri tarafından kuşatıldı. Fakat bu kuşatma başarısız oldu.
1632
Safeviler'e karşı yürüttüğü seferde başarısız olan Sadrazam Hüsrev Paşa'nın azli üzerine yeniçeriler sarayı basarak sadrazam ile 17 devlet yöneticisinin kellesini istedi. Yeni sadrazam Hafız Ahmed Paşa, yeniçerilerce öldürüldü birçok devlet adamının evi yağmalandı.
1633
2 Eylül - Cibali Kapısı'nda çıkan bir yangın, İstanbul'un beşte birini yok etti.
Padişah IV. Murad, Kadızade Mehmed Efendi’nin teşvikiyle kahvehaneleri yıktırdı. Tütün içilmesini yasakladı. Bu yasağı tebdil-i kıyafet İstanbul sokaklarında gezerek bizzat kendisi denetledi.
Aralık - IV. Murad, bir av gezisi için geldiği İznik'te yollardaki karları temizletmediği için İznik kadısını astırdı. Buna itiraz eden Şeyhülislam Ahizade Hüseyin Efendi'yi de Kıbrıs'a sürgün etti. Ancak öfkesi dinmedi ve şeyhülislamı Çekmece'de karaya çıkartıp idam ettirdi. Bu Osmanlı tarinde bir padişahın idam ettirdiği ilk şeyhülislamdır.
1635
28 Mart - IV. Murad, Revan Seferi'ne çıktı.
8 Ağustos - Padişah IV. Murad'ın komutasındaki Osmanlı kuvvetleri Revan'ı aldı.
Osmanlı kuvvetleri Safevilerin tahliye ettiği Tebriz'e girdi.
1638
8 Ağustos - Padişah IV. Murad Bağdat Seferi'ne çıktı.
24 Aralık - Padişah IV. Murad, teslim olan Bağdat'ı aldı.
1639 - Safevilerle Kasr-ı Şirin Antlaşması imzalandı. Bu tarihten sonra İranlılar ile ciddi bir savaş yapılmayacak İran sınırı günümüzdeki halini koruyacaktır.