stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
VII. Davit
Hayatı > Esaret

VII. Davit Ulu, Gürcü Kralı IV. Giorgi'nin asil olmayan bir kadından evlilik dışı oğluydu. Kendisinden sonra tahtta hak iddia etmesinden korkan teyzesi Kraliçe Rusudan tarafından Anadolu Selçuklu sarayına esir olarak gönderilmiş ve sultan II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in 7 yıl esiri olmuştur. Rusudan kendi oğlu olan VI. Davit Narin'i ise Altın Orda hakanı Batu Han'ın huzuruna göndererek tahta çıkışını onaylatmak istemiştir. İlhanlıların Selçukluları Kösedağ Muharebesinde mağlup etmesinin ardından VII. Davit Ulu 1242 yılında serbest kalır.
Hayatı > Karakurum

1246 yılında VI. Davit Narin'in yokluğunda ülkesine dönünce Gürcü asilleri tarafından kral ilan edilse de saltanatını onaylatmak için Güyük Han'ın huzuruna giderek saltanatını resmen onaylatmak üzere yola çıkar. Karakurum ‘da 5 yıl kalacak ve burada kuzeni VI. Davit Narin ile karşılaşacaktır. Güyük Han iki Gürcü hükümdarın da aynı anda tahta çıkmasına karar verecektir. Kuzenler 1259 yılına kadar birlikte hüküm süreceklerdir.
Hayatı > Moğol boyunduruğunda

1256 yılında VII. Davit Ulu, Haşhaşin olarak da bilinen ve İsmaililiğin Nizarîlik koluna bağlı olanların üssü konumundaki Alamut Kalesinin fethedilmesine Gürcü Ordusuyla beraber İlhanlıların yanında katılır. Bunun yanı sıra 1258 yılında Bağdat seferine de katılacaktır. Katıldığı seferlerdeki Moğol zaferlerine rağmen Gürcü ordusu kendisiyle hiç alakası olmayan savaşlarda savaşmakta ve çok kayıp vermektedir. 1259 yılında kuzeni VI. Davit Narin Gürcü topraklarında Moğol egemenliğine karşı ayaklansa da başarısız olur ve Kutaisi'ye kaçar. Batı Gürcistan'daki bu topraklarda coğrafi koşulların da yardımıyla Moğol baskısında n uzakta bağımsız bir şekilde hüküm sürecek ve İmereti Krallığını kuracaktır. 1260 yılında Hülagû Han, Gürcü Kralı VII. Davit Ulu'dan Memlûklere karşı seferinde kendisini desteklemesini istemiş ama reddedilmiştir. Bunun üzerine Gürcü topraklarına saldıran İlhanlı Ordusu Gürcüleri Samtskhe'de mağlup eder. Kuzenin topraklarına kaçmak zorunda kalan VII. Davit Ulu'nun eşi Gvantsa dahil olmak üzere tüm ailesi Moğollarca öldürülür. 1262 yılında Moğollarla yeniden uzlaşarak başkent Tiflis'e döner. Bu dönemden sonra iki kuzen de kendi bölgelerinde Gürcü kralı olarak adlandırılacaklardır.
Nizarîlik
Hayatı > Ülke üçe bölünüyor

Uçsuz bucaksız topraklara egemen olan Moğol İmparatorluğunun farklı coğrafyalardaki yöneticileri özellikle yerel kültürlerle yoğrularak farklı devletlere evrilecek ve kimi zaman kökende aynı Moğol Hanedanına mensup krallar birbirleriyle savaşacaktır. Köken olarak ikisi de Moğol Hanedanına mensup krallar tarafından yönetilen İlhanlılar ile Altın Orda arasındaki savaşlarda Gürcü Krallığı arada kalacak ve toprak kaybedecektir. 1263 yılında Altın Orda istilasına karşı İlhanlıları korumak için müstahkem mevzi inşa eden Gürcüler Altın Orda ile savaşmak durumunda kalacaktır. 1265 yılında Altın Orda hükümdarı Berke Han'ın birliklerini Şirvan'dan atacaktır. Ancak süregiden savaşlar ve Moğol boyunduruğu ekonomik durumu olumsuz etkilemiştir. Siyasi olarak da kaynamakta olan Gürcü sarayının güçsüzlüğü Samtskhe eyaletinin doğrudan İlhanlı sarayına bağlanmasıyla sonuçlanacak ve Gürcü Krallığı toprakları üçe bölünmüş olacaktır.
Hayatı > Ölümü

VII. Davit Ulu 1270 yılında 55 yaşında ölür ve Mtskheta'da toprağa verilir. Moğol egemenliğindeki Gürcü Krallığında tahta ondan sonra II. Demetre çıkacaktır.
Ali Yaramancı

| Ali Yaramancı |
| --- | --- |
Doğum: 24 Ocak 1917(1917-01-24) Kemerhisar, Türkiye
Ölüm: 4 Temmuz 2008 (91 yaşında)
Vatandaşlık: Türkiye
Eğitim: Maltepe Askeri Lisesi Robert Koleji Zürih Federal Teknoloji Enstitüsü

Kariyeri
Dalı: Jeofizik
Çalıştığı kurumlar: İstanbul Üniversitesi  Avrupa Jeofizik Birliği
 

Ali Yaramancı (24 Ocak 1917, Kemerhisar - 4 Temmuz 2008), Türk asker, mühendis ve bilim insanı. Türkiye'nin ilk jeofizik profesörü ve ilk jeofizik mühendisi Alb. Prof. Dr. Müh. Ali Yaramancı II. Dünya Savaşı yıllarında Avrupa'da eğitim görmüş, sonrasında İstanbul Üniversitesi'nde akademisyenlik yapmış, albayken TSK'den istifa ederek ayrılmıştır. Fransızca, İngilizce, Almanca olmak üzere üç yabancı dil bilmekteydi. 1999'da doğum yeri Kemerhisar'da Prof. Dr. Ali Yaramancı Lisesi'ni yaptırmıştır.
Çocukluk ve gençlik

24 Ocak 1917'de Kemerhisar’ın Çayır Mahallesi’nde, toprak ağası Sinan ve Munise Yaramancı ailesinin çocuğu olarak doğdu. Ailenin üçüncü çocuğu Ali Yaramancı 1924’te okula başladı. O yıllarda köydeki okul, dördüncü sınıfa kadardır. İlk üç sınıfı (Kur’an dahil) Arap harfleriyle okudu. Dördüncü ve beşinci sınıfları (yeni harflerle) Bor’da; ortaokulu ise Niğde'de okudu.
Ortaokul eğitiminin ardından Millî Savunma Bakanlığı’nın (MSB) açmış olduğu sınavı kazanarak İstanbul’daki Maltepe Askeri Lisesi’ne girdi. 1937’de bu okulu birincilikle bitirdi. Ardından MSB’nin mühendis yetiştirmek üzere açtığı sınavı kazandı ve zamanının kanunları uyarınca kendisine asteğmen rütbesi verildi.
Yükseköğrenim

TSK'de Harita Komutanlığı tarafından harita mühendisliği eğitimi için Almanya’ya gönderildi ve eğitim süresi içinde de rütbe yükseltilmesi yapıldı; subay maaşları ise Türkiye’de ailesine kaldı. 1939’da, II. Dünya Savaşı’nın başlaması üzerine Türkiye’ye çağrıldı ve İstanbul’daki Amerikan Koleji'ne (Robert Koleji) atandı. Burada mühendislik eğitimine İngilizce olarak devam etti. Üç yıl sonra 1942’de İsviçre Zürih Federal Teknoloji Enstitüsü’ne gönderildi.

Üniversitenin birinci döneminden eğitimine başlaması gerekirken, yapılan sınavda gösterdiği başarı nedeniyle üst dönemlerden öğrenime başladı. Zamanını en iyi şekilde değerlendirmek amacıyla jeofizik mühendisliği bölümüne de kayıt yaptırdı. O yılarda Türkiye’de eğitimi dahi bulunmayan bu bilim dalının yurdu için çok yararlı olacağına inanıyordu. Buradaki mühendislik eğitimini dört yıl sonra tamamlayarak "Harita ve Jeofizik Yüksek Mühendisi" olarak diplomalarını aldı. Yoğun bir çalışmanın sonunda doktorasını tamamladı. Mesleki açıdan pek çok yenilikler içeren doktora çalışmasından dolayı Fransa ve İsveç'e davet edildi. Bu ülkelerde yapılan toplantılarda buluşlarını aktardı. Harita Komutanlığı'nın kendisine vermiş olduğu sürenin dolması nedeniyle 1949'da ülkesine döndü.
Akademisyenlik

Türkiye'ye döndükten sonra yüzbaşı rütbesiyle göreve başladı. Kısa bir süre sonra, Türkiye'de ilk olarak İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi bünyesinde bir Jeofizik Enstitüsü kurmak amacıyla çalışmalar başlatıldı. Avrupa’dan alınan öneri üzerine enstitüde görev almak üzere davet edildi. Konuyla ilgili görüşleri alındı. Kendisine enstitüde verilmek istenen görevi memnuniyetle kabul edeceğini; ancak zorunlu hizmetinden dolayı askeriyeden ayrılamayacağını bildirdi. Bunun üzerine üniversite rektörlüğü, MSB'den üniversitede görevlendirilmesini istedi. Konu hükümete aktarıldı. Bakanlar Kurulu'nun kararı ve özel bir kanun gereğince üniversitede görev yapmak üzere 1950 yılında kendisine izin verildi. Böylece Türkiye'de akademik yaşamına jeofizikle giren ilk kişi oldu. Üniversitenin Fen Fakültesi'nde göreve başladıktan kısa bir süre sonra, söz konusu enstitünün kuruluş hazırlıklarını yapmak üzere Avrupa'ya gönderildi. Yedi aylık bir çalışmanın ardından yurduna döndü. Türkiye'ye döndüğünde bazı aksaklıklar nedeniyle bölümün öğretime hazır hale getirilmediğini gördü.

Öğretime ancak 1953'te "jeofizik" dalından iki akademisyen ile başladı. Fakültedeki mesleki derslerin tümünü kendisi yürüttü. Bir süre sonra yabancı profesörlerin de katılımı ile fakültedeki eğitim normal seyrine girdi. Görev yaptığı enstitü, bir süre sonra Fen Fakültesi'nden ayrılarak "Yerbilimleri Fakültesi" adı altında kuruldu. Prof. Dr. Müh. Ali YARAMANCI, fakültenin "jeofizik mühendisliği" bölümünde çalışmalarına devam etti. Bir süre sonra da bölüm başkanlığına getirildi. Emekli oluncaya kadar da bu görevini sürdürdü. 1985'te akademisyenlik görevinden emekli oldu. Duyulan ihtiyaç üzerine üniversitedeki görevini sözleşmeli olarak sürdürdü. 1985'ten sonraki çalışma hayatında derslere girmedi. Tez hazırlayan elemanlara bilimsel yardımda bulundu. 1992'de üniversitedeki görevinden ayrıldı.
Askerlik

Askeri liseyi bitirdikten sonra asteğmen olarak askerliğe başlamış, Avrupa'da okurken ve İstanbul Üniversitesi'nde bilim insanı olarak bulunurken rütbe almaya devam etmişti. 1960'ta bağlı bulunduğu Millî Savunma Bakanlığı tarafından, NATO'nun bilimsel bir kuruluşuna, Türk temsilci olarak gönderilmek üzere Ankara'ya çağrıldı. Ali Yaramancı, teklifi kabul edemeyeceğini bildirerek; zorunlu hizmetinin karşılığı olan parayı ödedi ve askerlikten istifa ederek üniversitedeki görevine devam etti. Ordudan albay rütbesiyle ayrıldı fakat orduya bağlı bulunduğu süre içinde sadece yüzbaşı olarak Ankara’da yedi ay askeri üniforma taşıdı.
Çalışmalar

Prof. Dr. Müh. Ali Yaramancı'nın çalışmaları arasında; Avrupa ve ABD'de çıkarılan ve üyesi bulunduğu beş ayrı jeofizik birliği dergisinde yayımlanan birçok bildirinin yanı sıra, bir de mesleki kitabı vardır. Çalışmalarına ağırlıklı olarak yeni buluşlar üzerine yapan ve adını dünya literatürüne taşıyan bilim insanının iki ayrı "jeofizik metodu" bu gayretlerinin ürünü oldu. Her yıl, Avrupa Jeofizik Birliği'nin kongresine katılan Yaramancı, Birliğin 1980'de İstanbul'da yapılan kongresine başkanlık etti. Çalışmalarında yalnız kuramsal değil, uygulamalı çalışmaya da önem verdi. Yirmi yıl boyunca yaz aylarında; kamu ve özel sektör tarafından yürütülen, yer altı servetlerinin (petrol, maden kömürü, yer altı suları, arkeolojik kalıntılar vb.) jeofizik araştırmalarını yaptı.
Eş ve çocuklar

Evliliğini 1940 senesinde Güzin Hanım'la gerçekleştiren Ali Yaramancı, o yıllarda Niğde'de Ağır Ceza Reisliği yapan, Kafkaslar'da serhat beyi olan, ancak Ruslar'la yapılan harplerde o toprakların Osmanlı'nın elinden çıkması ile bugünkü Kapadokya bölgesinde zeamet verilmiş bir aileye damat olur. Birinci Meclis Hükûmeti'nde Şeriye Bakanı olan Vehbi Efendi'nin kitabının da musahhihi olan Mehmet Kamil Serhatli ile, saraylı Emine Didar Hanım'ın kızını alır. İki çocukları olmuştur. Her ikisi de erkek olan çocuklarının ortaöğretimini İstanbul'da Alman Lisesi'nde, lisans eğitimini, hatta doktora ve uzmanlığını da Almanya ve İngiltere'de, kendi olanaklarıyla sağladı. Büyük oğlu Tezcan Yaramancı Türkiye'de bir bürokrattır. 1991'de Türk Hava Yolları'nın, 1993'te Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın başına geçmiştir. Küçüğü olan Prof. Dr. Müh. Uğur Yaramancı ise Almanya'da Berlin Teknik Üniversitesi'nde Uygulamalı Jeofizik Bölümü Kürsü Başkanı olmuştur.
Muğam

| Muğam  |
| --- | --- |
Müzikal kökenleri: Azerbaycan ulusal müziği
Kültürel kökenleri: 9-10. Yüzyıl
Önemli çalgılar: tar - kemençe - tef - balaban

| Azerbaycan muğam'ı |
| --- | --- |
UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirası

Ülke: Azerbaycan
Kaynak: 00039
Tescil geçmişi
Tescil: 2008 (3. oturum)
Muğam, (Azerbaycan Muğamı olarak da bilinir) (Azerice: Muğam), Azerbaycan'ın geleneksel müzik kültürünün temelini oluşturan klasik bir müzik türüdür. Muğam-karmaşık, düşünsel, duygusal anlamı, derin ve bitkin düşünceyi, sanatsal heyecanı ve çeşitli müzikal imgelerin gelişimini ifade eden bir müzik türüdür. Muğam, yaratılışının ilk zamanlarından başlayarak yüzyıllar boyunca aşamalı bir gelişme ve evrim süreci sonucunda olgunlaşmış, şekillenmiş ve mükemmelleşmiştir.
Muğam sözü, Arapçadaki makam sözünden türemiştir. Tahminen 14. yüzyıla kadar yakın doğu ülkelerinin ortak müziği olmuş ama daha sonra ortaya çıkan siyasi-iktisadi değişikliklerden dolayı parçalara ayrılmıştır. Klasik doğu muğamı aslen 12 tür ve 6 koldan oluşmaktadır. Asli muğamlar: Uşşak, Neva, Buselik, Rast, Irak, İsfahan, Zirefkand, Büzürk, Zengüle, Rehavi, Hüseyni ve Hicaz; kolları ise, Şahnaz, Selmek, Maya, Nevruz, Kerdaniye ve Güvaşt'tan oluşmaktadır.
Azerbaycan'da muğam genellikle bir şarkıcı tarafından muğam üçlüsü eşliğinde icra edilir. Böyle bir topluluğun çaldığı vokal enstrümanına tam muğam desgahı denir..
Azerbaycan'ın Karabağ, Şirvan ve Bakü bölgelerinde 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarından itibaren üç büyük muğam okulu mevcuttu. Özellikle Karabağ'ın Şuşa şehri bu sanatla ünlüydü.
Azerbaycan muğamı, evrensel müzik sahnesinde de dikkat çekmiştir. Voyager uzay aracına dünya müziğini temsil etmek üzere takılan Voyager Altın Plak'ta, balabanı ile çalınan Azerbaycan muğamının kısa bir seçkisi, insanlığın pek çok kültürel başarısı arasında yer aldı.
2003 yılında UNESCO, Azerbaycan Muğamını "İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Mirasının Başyapıtı" ilan etti. 2008 yılında Haydar Aliyev Vakfı`nın çalışmaları sonucunda UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerine eklenmiştir.
Muğam İsimlerinin Oluşumu

Muğam, şube ve köşe isimlerinin oluşum tarihi bugüne kadar birçok müzikolog ve icracı tarafından merak edilmektedir. Muğamlar hakkında bilimsel traktatlar Doğunun büyük müzikologları – Abdülkadir Meragi, Safiyyüddin Urmevî, Fârâbî ve diğerleri tarafından oluşturulmuştur. Bu bilim adamları eserlerinde muğamların oluşum tarihinden, şube ve köşelerin birbiriyle karşılıklı ilişkilerinden, müzik aletlerinde kullanılan icra tekniklerinden ve birçok başka özellikten bahsetmektedirler. Tüm muğam, şube ve köşe isimlerinin oluşum tarihi 4 kısma ayrılmaktadır:
Sayı adları, yer, mekân adları (toponimler);
Halk, kabile, aşiret adları
Tarihi şahsiyet ve icracının adı ile bağlantılı muğam ve şube adları
Çeşitli isimler
Sayı adı ile ilgili olan muğam ve şubeler şunlardır:
Yegâh — "Rast" muğamının ikinci adıdır. Farsça "Yegâh" (birinci) kelimesinin anlamı, Arapça "Rast" (doğru, dürüst) kelimesiyle uyumludur. Geçmişte ve şu anda Türk müziğinde "Rast"a bazen "Yegâh" da denir.
Dügah — Farsça bir kelimedir, tercümesi – iki konum, mekân, durum, mecazi anlamı – iki zaman demektir. Örneğin: akşam-sabah, gece-gündüz vb.
Segâh — üç konum, mekân, durum demektir. Biçim itibarıyla "Segâh" muğamı 3 büyük bölümden oluşur. Bu bölümler "Zabul", "Segâh" ve "Hissar-muhalif"ten ibarettir.
Çahargah — eski müzik alimlerine göre gök gürültüsüyle ilgilidir. Ünlü Azerbaycan bestecisi Üzeyir Hacıbeyov "Çahargah" muğamının dinleyicide coşkunluk ve heyecan hissi uyandırdığını belirtir.
Pençgah — "Rast" muğamının tiz perdesidir. Bu bölümün ahengi çok gergin ve ciddidir. "Pençgah" şubesinin "Rast" destgahındaki konumu çok önemli olduğundan, "Rast" destgahı çoğu zaman "Rast-Pençgah" olarak adlandırılır.
Şeşgah — muğam ve şube adı olarak hiçbir kaynakta belirtilmemiştir, ancak Efrasiyab Bedelbeyli'nin "Müzik Sözlüğü" kitabında bu isim diatonik ses dizisinin 6. sesi olarak yorumlanmıştır.
Heftgah — muğam ve şube adı olarak hiçbir kaynakta belirtilmemiştir, ancak Efrasiyab Bedelbeyli'nin "Müzik Sözlüğü" kitabında bu diatonik ses dizisinin 7. sesi olarak yorumlanmıştır.
Modern icrada bu muğamlardan yalnızca beşi icra edilmektedir. Zamanla yeni şubeler, köşeler zenginleşmiş ve nihayet bu dönemde gelişmiştir. "Yegâh", "Dügah", "Segâh", "Çahargah" tam muğam, "Pençgah" ise şube olarak duyulur. Arap müziğinde yegâh, dügah, segâh, çahargah, pençgah, şeşgah ve heftgah ses dizisinin perdeleri olarak adlandırılır. Bu durum Arap müzikolog Ferruh Ammar'ın yazılarında açıkça görülmektedir.
Birçok muğam ve şube isminin oluşum tarihi yerleri ve mekanları ile ilgilidir. Karabağ şikestesi, Şirvan şikestesi, Salyan şikestesi, Arazbarı, Bayatı-şiraz, Bayatı-kürd, Erek, Ovşarı, Eşiran, Zabul, Heyrat-Kabili, Hicaz, Neva-Nişapur, Bayatı-İsfahan, Şikesteyi-fars, Hissar, Havaran, Maverounnehir, Tehrani, Harezmiyye, Mahur-hindi ve birçoklarını buna örnek olarak gösterebiliriz.
Tarih > Zerdüştlük Dönemi

Bazı tarihçilere göre, muğlar "Avesta" kitabında yer alan ayinleri dünyaya yaymış ve insanları tek Tanrıya ibadet etmeye çağırmışlardır. İbadetlerinde kutsal kitaplardaki "gatlar"ı melodiyle okurlarmış. Abdulla Fazili'ye göre, Zerdüşt ilk kez kendi ideolojisini ve tarikatının kurallarını şiir şeklinde yayıyordu. Onun öğrencileri de Zerdüşt'ün ilahi ve dualarına benzer ilahi ve dualar hazırlıyorlardı. Rus yazar L. S. Vasilyev'in "Doğu Dinlerinin Tarihi" kitabındaki "Eski İranlıların Dualizmi ve Zerdüşt" başlıklı bölümde (s. 210–263) şöyle belirtilmektedir:
"A. Kristensen gösteriyor ki, karanlık odalarda ateşten olan alev parlar, arkasında ise metal bir alet parıldar, rahiplerin yüksek ve bazen derinden gelen melodileri dinleyenleri coşturur ve kendine çeker."
Mirza Ali Ekber "Dehhuda Sözlüğü" kitabında yazıyor:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Muğam sanatı milattan önce IX-X yüzyıllarda muğlar tarafından icra edilmiştir. Kökeni Sümer kültüründen alınmıştır. | ” |
Tarih > İslam Öncesi ve Sonrası Dönem

Derviş Ali'nin muğamat hakkında yazdığı yazıda, muğamın evrensel bir müzik olduğu ve peygamberlerin hayatı ile ilişkilendirildiği belirtilmektedir. Ünlü müzisyenler Abdülkadir Meraği, Sufeddin Abdülmomin ve Üveys Paşa'ya göre, başlangıçta yedi peygamberin sayısına dayalı olarak sekiz muğam vardı:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Rast muğamı Âdem peygamberden kalmıştır. O, ilk insanın cenneti ve huzuru kaybettiği için ağlamasını ifade eder. Üşak muğamı insanlığın ikinci atası Nuh'tan kalmıştır. Neva muğamının ortaya çıkmasına Davud peygamber sebep olmuştur. Hicaz muğamı ise Süleyman peygamberden kalmıştır. Erag muğamı adil Yahya peygamberden miras kalmıştır. Hüseyni muğamı Yakup peygamberden kalmıştır. Buzulik muğamı Baba Ömer'den kalmıştır. Rehavi muğamına gelince, bu, Muhammed peygambere Kuran'ın indirildiği zamanlarda ortaya çıkmıştır. Muhammed peygamber Kuran'ın ayetlerini yarı müzikli bir şekilde Rehavi muğamı tonunda okumuştur. | ” |
Tarih > XVII–XIV Yüzyıllar

Rzaddin Şirvani hakkında XVII yüzyılda Şamahı'yı ziyaret eden büyük Türk gezgini Evliya Çelebi "Seyahatname"'de yazıyor:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Şeşhane’yi icat eden Rzaddin Şirvani'dir. Bu da telli bir çalgıdır. Ud gibi burgu yerleri eğridir. Kol kısmı ud'dan uzundur, gövdesine balık karnı şekli verilmiştir. Ancak perdeleri yoktur. Altı telli olduğundan “şeşhane” adlanır. Zor bir çalgı olmasına rağmen bütün muğamat bu çalgıda icra edilebilir. | ” |
XIV yüzyılın sonlarına doğru meydana gelen sosyal, ekonomik ve siyasi değişikliklerle birlikte, müzik "binanın" (destgah) duvarları önce çatlamış ve sonra tamamen yıkılmıştır. Yakın Doğu halkları bu yıkılmış "müzik binasının" değerli "parçalarından" yararlanarak, kendi "gam yapıları" ile her halk ayrı ayrı kendine özgü tarzda yeni "müzik yapıları" inşa etmiştir. Doğal olarak, 12 klasik muğamın isimleri ve ayrıca bu muğamların kendileri büyük değişikliklere uğramıştır: önceden bağımsız olarak kabul edilen muğamlar bazı halklarda şube haline gelir veya tam tersi, önceden şube olarak kabul edilen müzik sonradan bağımsız bir muğam olur. Yine bu kurala göre, muğam ve onun şubelerinin aynı isimleri farklı halklarda farklı anlamlar ifade ederdi.
Müzik binasının sağlam temelini oluşturan 12 sütun 12 ana muğamı ve 6 burç ise 6 avazatı temsil ediyordu. 12 ana muğam — Uşşak, Neva, Buseklik, Rast, Erag, İsfahan, Zirefkend, Büzürk, Zengule, Rehavi, Hüseyni ve Hicaz; 6 avazat ise Şahnaz, Maye, Selmek, Nevruz, Gerdaniye, Güvaştan ibaretti.
Günümüze kadar zamanın ve olayların sarsıcı etkisine karşı sağlam duran tek muğam "Rast"tır. Bu muğamın kökünün sağlam ve mantıklı olması onun adının anlamına tamamen uygundur. Eski müzikologlar "Rast"ı muğamların anası olarak adlandırırlardı. "Rast" muğamı sadece adını ve ses dizisini değil, aynı zamanda maye (tonika) yüksekliğini de günümüze kadar korumuştur. Tüm Yakın Doğu halklarında "Rast" muğamının yapısı ve maye yüksekliği aynıdır. Bu maye küçük oktavanın "sol" sesidir. Aşağıdaki karşılaştırmadan anlaşılmaktadır ki, şimdi bizim küçük oktavanın "sol"u olarak adlandırılan ton antik dönemde "Rast" gamının yüksekliğini göstermektedir. Arap, İran ve Avrupa müzikologlarına göre, antik Yunanlar yedi gök cisminin her birinin Pisagor tarafından icat edilen 7 tona karşılık geldiğini düşünüyorlarmış.
Tarih > XX Yüzyılın Başları

XX yüzyılın başlarında şarkıcıların katılımıyla verilen müzikli skeçler ve "Doğu konserleri" hem vokal hem de enstrümantal müzik icracılığının gelişimine olanak sağladı ve "Doğu geceleri"nin düzenlenmesine de zemin hazırladı. Seyircilerin estetik zevkine olumlu etkisi olan "Doğu geceleri"nin programı, konserlere kıyasla biraz daha geniş ve çok yönlüydü. Eğer konserlerde sadece şarkıcılar ve aşıklar yer alıyorsa, Doğu geceleri’nde hem "Doğu konserine" yer verilir, hem de küçük çaplı tiyatro oyunları sergilenir ve sonunda dans düzenlenirdi. "Doğu geceleri"nin bir diğer avantajı da geceye gelen seyircilerin ulusal bileşiminin çeşitli olmasıydı. Bu da kitlelerin evrensel terbiyesine olumlu katkı sağlıyordu.
Azerbaycan'da ilk "Doğu gecesi" Bakü'de, 20 Ocak 1907'de Artistler Cemiyeti'nin salonunda "Müslüman Hayırsever Cemiyeti" tarafından şehir yoksullarının yararına düzenlenmiştir. Dört bölümden oluşan bu gecede ana yer "Doğu konserine" verilmiştir. Birinci bölümde halk çalgı aletleri orkestrası "Arazbarı" ritmik muğamını çalmış, şarkıcılar "Güle-güle" şarkısını koro halinde söylemişlerdir. Bu dönemde muğamın kendine has bir yapı düzeni vardı. En küçük muğam 5 bölüm ve köşeden, en büyüğü ise 40-50 bölüm ve köşeden oluşuyordu. 12 Ocak 1908'de Üzeyir Hacıbeyov'un "Leyli ve Mecnun" operası ile tüm Müslüman Doğusunda opera sanatının temeli atılmıştır. Operanın müziği, esas olarak muğam ve tasnifler üzerine kurulmuştur.
1922'de muğamın eğitimi Bakü'de açılan ilk Avrupa tarzı müzik öğretim kurumunun ders programına dahil edilmiştir. Azerbaycan müzik tarihinde ilk düet Şövket Alekberova ile Han Şuşinski'nin icrasında kaydedilen "Yaylık" şarkısıdır. 1925 yılında Üzeyir Hacıbeyov’un başkanlığında "Muğam şurası" tarafından kabul edilen programda "Şüşter" sekiz bölüm ve köşeyi kapsar.
Tarih > Sovyet Demir Perdesi ve Muğamın Kısıtlanması

SSCB'nin yürüttüğü "Demir Perde" siyaseti uzun süre Azerbaycan müziğinin uluslararası müzik sahnesine çıkışını engelledi. Dış kültürel alanda Azerbaycan muğamının konumunun kaybedilmesiyle birlikte, Azerbaycan'ın içinde de 1920-30'lu yılların bilinen sloganlarıyla ifade edilen nihilist eğilimler, yavaş yavaş muğam sanatının toplumsal statüsünü zayıflattı.
1950'lerden itibaren muğam icrası yeni bir tarzda gelişmeye başladı. Muğam, klasik formdan modernliğe doğru adımlar atmaya başladı. Artık muğam icrası ile birlikte muğam bilimi de modernleşti ve muğam, yüzyılın başındaki formdan uzaklaştı. En büyük destgah 10-12 şube ve guşeden oluşuyordu. Orta ve yüksek dereceli müzik okullarında tar ve kamança öncelikle nota ile sonra ise muğam ile öğretiliyordu.
1970'lere kadar olan dönemde Azerbaycan toplumunda muğama primitif bir sanat olarak bakış yavaş yavaş güçlenmeye başlasa da toplumun belirli bir kesiminde muğamın popülaritesi azalmadı..
Tarih > 1970'lerin Başları > Muğam ve Uluslararası Tanınırlık

1970'lerin başlarında SSCB'de UNESCO'nun himayesi altında düzenlenen geleneksel müziğin uluslararası festivalleri, Batı için Sovyet Doğusunun geleneksel müziğini tanıma fırsatı sağladı ve aynı zamanda orijinal müzik kültürü olarak Azerbaycan muğam sanatının canlanmasında önemli rol oynadı. 1971'de UNESCO, 50 albümden oluşan "Dünya Geleneksel Müziğinin Antolojisi" koleksiyonuna "Doğunun Müzik Antolojisi" serisinde yer alan "Azerbaycan Müziği" plağını dahil etti. 1972'de Nazim Aliverdibeyov, Mirza Şafi Vazeh'in şiirleri üzerine "Muğam" balesini yarattı. 1975'te Azerbaycan muğamları yine UNESCO tarafından "Müzik Kaynakları" serisinde yayınlandı. 1970'lerde Azerbaycan Besteciler Birliği'nde "etnomüzikoloji" bölümünün kurulması, halk müziğine ve muğam sanatına bilimsel ve yaratıcı yaklaşımların genişlemesine katkıda bulundu. 1977'de ABD'nin NASA'ya ait Voyager 1 uydusu aracılığıyla Azerbaycan muğamı uzaya gönderildi. Amerikalı astronom Carl Sagan'ın hazırladığı Voyager altın plağında Kâmil Celilov'un balaban ile çaldığı "Muğam" (bazen "Çahargah ahengi" olarak adlandırılır) adlı kompozisyon da yer aldı.