II. Dünya Savaşı'nda Sırplara yönelik zulüm
19. yüzyıldan II. Dünya Savaşına

Roma Katolik ideolojisi, Ortodoksları, 'schismatikler' (ayrılıkçılar, bölücüler) ve 'heretikler' (kafirler) olarak tanımlamaktadır. 'Extra ecclesiam Romanam nulla salus' (Roma Kilisesi dışında kurtuluş yoktur) ve 'Graeca fides, nulla fides' (Yunan dürüstlüğü dürüstsüzlüktür) dogmaları, Bizans Hristiyanlığından nefretin temel sebeplerindendir. Balkanlarda Vatikan'ın rakibi durumunda Sırp Ortodoks Kilisesi ortaya çıktı. Vatikan Sırp Ortodoks Kilisesi'nin etkisini azaltmak hatta onu tamamen yok etmek için Hırvat milliyetçiliği ve dini aşırı ırkcılığı  kullandı. 3-5 Eylül 1900 tarihlerinde Zagreb'de yapılan 'Umum Hırvat Kongresinde' Hırvatlar Katoliklik ile özdeşleştirildi. Papa XIII. Leo, Hırvatistan'ı büyük bir törenle "Hıristiyanlığın Sınırı" ilan etti. Vatikan ve Viyana'nın, Sırplar aleyhinde yürüttüğü propaganda, Güney Slav halklarının içerisinde bölünmelere yol açmış, en büyük nefretin ilk tohumlarını atmıştır. (bakınız: Hırvat Katolik Hareketi) Katolik dini teşvik edildi, Hırvatlar açıkça kayırılıyordu; 1889'da yaptırılan Saraybosna Katolik Katedrali bu politikanın ürünüdür. Vatikan misyonerler, Lika, Slavonya, Srem, Bačka, Baranja, Krayina, Bosna, Hersek ve Dalmaçya'da Sırpları Katolikleştirmek için çeşitli etkinlikler yürüttüler. 1832-1841 Petrovo Polje'li Sırpların Katolikleştirilmesi en çok bilinen olayı idi. Buğday ürünleri düştüğünde Sırp köylüler arasında yoksulluk ve açlık arttı. Mısır ve buğday tohumu karşılığında Sırp köylüler vaftiz edilerek Uniatlığa (Greko-Katolikliğe) kabul etti. Vaftizden sonra Sırplar bu defa Hırvat olarak adlandırılmaya başlanmıştı.
Bosna-Hersek'in Sırbistan'ı katılmasını amaçlayan 1875-76 Bosna-Hersek'li Sırpların büyük bir ayaklanması 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşına yol açtı. Avusturya-Macaristan, Büyük Sırbistan'ın kurulmasını önlemek için Bosna-Hersek'i işgal etti. Bunun ardından Avusturya monarşisi, Bosna-Hersek nüfusunun ulusal bileşimi karışıyor, Sırplar Sırp Prensliği bir sınırlarından Batı ve Orta Bosna'ya savruluyor, Doğu Bosna da Batı ve Orta Bosna topraklarından göç ettirilen Müslümanlarla iskân edilmiştir. En önemlisi ise, Avusturya-Macaristan Devleti, ayrı bir "Boşnak Milleti" yaratmak için inanılmaz çabalar sarf etti. Din özgürlüğünün garanti edilmesinin bir meşruiyeti de getireceğini gören Avusturya-Macaristan, Boşnaklara kültürel özerklik vererek Müslümanların Katolik Hristiyanlarla eşit haklara sahip olmasını sağladı. "Kayser Camisi", Çek mimari Karl Paržik tarafından genişletilmiş, Avusturya-Macaristan Reis-ül Uleması ikametgâhının camisi olarak kullanılmıştır. Monarşinin Müslümanlara otonomi vermesi ve onların da Sırp bölgeleri üzerinde hak iddia etmeleri Sırp-Müslüman yakınlaşmasını bozdu, giderek Hırvatlara daha çok yaklaştılar. Monarşi yönetimi, Beyleri toprak sahibi kimseler yapmak istediğinden onların topraklarına dokunmadı, toplum içinde etkili konumlarını koruyan bu Beyler sayesinde Boşnakları İmparator tarafına celbedebildi ve Avusturya tacının meşruiyeti arttı. Diğer önemli gelişme de Viyana, Graz, Budapeşte ve Zagreb'de eğitim gören Müslüman entelektüellerin öncülüğünü yaptığı Bosna-Hersek'te Batılılaşma hareketleri olmalarıdır. 1881 yılında kabul edilen Askerlik Kanununa göre 19-42 yaşındaki erkekler askerlik yükümlülüğünü yerine getirmelidir. 1884 yılında Bosna-Hersek'te 4 piyade alayı kuruldu: BH1 (Sarajevo), BH2 (Banja Luka), BH3 (Tuzla), BH4 (Mostar). Boşnaklar, Avusturya-Macaristan Ordusu saflarına resmen girmeden önce, şöyle ant içiyor:"Tanrının adıyla ben, Majeste İmparator ve Kral Franz Joseph'e bağlı kalacağıma ve hayatım tehdit altında olsa Amirlerimin verdiği her emri yerine getireceğime yemin ederim" Tuna Monarşisi ordusundaki hizmet eden Boşnaklar, Avusturya ve Macaristan'a gönderiliyor, Alman dili ve kültürüne ait bilgiler de edinerek Alman ve Avusturyalı kızları ile evleniyor. Askerlik hizmetinden sonra Boşnak gençler eşleri ile birlikte Bosna'ya geri dönüyor. Avusturya düşüncesi ve İmparator'a bağlılık Boşnaklar arasında gittikçe geniş ölçüde yayılmaktaydı. Öte yandan Bosna-Hersek'te otururken Avusturyalı askerler Boşnak kızları ile evlenip Bosna-Hersek'e daimi olarak yerleşmekteydi. Avusturya hükûmeti, çeşitli muafiyetler de uygulanayarak karma evlilikleri özendiriyordu.
I. Dünya Savaşı, Vatikan'ın Ortodoks Sırplara karşı gerçekleştirdiği 20. yüzyılın ilk soykırımı oldu. Papa X. Pius, 24 Haziran 1914 tarihindeki Sırbistan Krallığı ile konkordatı iptal etmiş, Sırbistan'ı büyük aforoza uğratmış, son Sırba kadar 'Kutsal Savaşın' sürdürülmesi çağrısında bulunmuştur. Savaş boyunca ise Hırvatlar ve Boşnaklar Avusturya-Macaristan İmparatorluğu tarafında yer almışlardır. 42. Domobran Tümeni Uzman Çavuşu Josip Broz Tito, Podrinje'de, Maçkov kamen'de, Cer'de, Kolubara'da ve Belgrat'ta Sırp kuvvetlerine karşı savaştı. Sırp cephesinde gösterdiği cesaret ve kahramanlık dolayısıyla Tito Avusturya-Macaristan Ordusu Komutanlığı tarafından küçük gümüş madalya ile ödüllendirildi. 'Tajni dosije Josipa Broza' adlı kitabın yazarı Momçilo Yokiç (Momčilo Jokić), Josip Broz Tito'nun Podrinje'de ve Mačva'da Sırp sivillere karşı yapılan katliamlara da bizzat katıldığını tahmin ediyor.
1908'de Avusturya Bosna-Hersek'i ilhak edince yerli Müslümanlardan Streifkorps ve Schutzkorps milis birlikleri oluşturuldu. Avusturya yönetiminin da desteğiyle kışkırtılan Müslümanlar, 1914'te Bosna-Hersek'teki Sırpların kasabalarına ve köylerine saldırmaya başladılar. Viyana Üniversitesi  Profesörü  Josef Redlich, 22 Kasım 1914'te günlüğüne şunları yazmış: "Bosna-Hersek eyaletinde Ortodoksların sistematik bir kırımı politikası uygulanıyor". Müslüman Schutzkor'cuların işlediği suçlar, İngiliz tarihçi John R. Lampe tarafından 'etnik temizlik' olarak nitelendirildi. Avusturya-Macaristan'ın yürüttüğü etnik temizlik bunlarla sınırlı kalmadı. İşgal edilen topraklardaki Rusin ve Sırp direnişini bastırmaya çalışarak, Viyana da kitlesel imhayı gerçekleştirmek için Avrupa tarihinde ilk toplama kampları kurdu. Győr'da, Arad'da, Neusiedl am See'de, Doboj'da, Sopron'da, Talerhof'ta, Boldogasszony'da, Nagymagyar'da, Mauthausen'de, Aschach'ta, Jindřichovice'de, Braunau'da, Cegléd'de, Vác'da, Gyöngyös'te toplama kamplarının en meşhuru olan Doboy'da 27 Aralık 1915 ile 5 Temmuz 1917 arasında 45.791 Sırp yaşadı, bunların 12.000 kadarı silahla vurularak, güçsüz bırakılarak veya salgın hastalıklarla öldürüldü. Ancak 1916 yılı Nisan ayında Doboy kampında 643 Sırp çocuk öldü.
1914-1918 arasında, Avusturyalılar, Macarlar, Hırvatlar, Boşnaklar, Almanlar, Bulgarlar ve Arnavutların (Toplica isyanı) yaptığı katliamlarda, toplama kamplarında, açlık ve tifo salgınlarında ve işgale karşı askeri mücadelede 1 milyon 300 bin Sırp (yani Sırp nüfusun yüzde 28'ini) hayatını yitirdi.
Isonzo Cephesi'nde Müslüman askerler ile son imparator I. Charles (1915)
Avusturya-Macaristan Ordusu'ndaki askeri İmam
Arşidük Eugen, binbaşı Broschek komutasındaki Müslüman askerleri ziyaret ediyor
Avusturya-Macaristan Ordusu BH3 Birliğine mensup Müslüman askerler camide dua ediyor
BH Piyade subayları ile teğmen Leo Wittmann
I. Dünya Savaşı'nda ölen Hırvat askerler anısına inşa edilen Čakovec Asker Anıtı
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu arazisi dahilindeki Hırvatistan arması
1914 yılı Ağustos ayında, Mačva'da Sırp köylü kadınlar, general Oskar Potiorek'in emriyle asıldı
Mačva'da sivil katliamı (Sonbahar 1914)
Sırp kadının asılarak öldürülmesi (Mačva, Sonbahar 1914)
Annelerinin gözleri önünde öldürülen Sırp gençler (Mačva, Sonbahar 1914)
Asılmış Kruševac'lı Sırplar
Sırp esirlerin kurşuna dizilmesi (1 Ocak 1917)
Savaştan sonra Hırvatlar kendilerini 'Avusturya zulmünün kurbanları' olarak tanıtmaya çalışmışlardır. Sırplar Hırvatların Avusturya-Macaristan Ordusu askerler iken işlediği bütün suçları 'panslavizm' hatırına affetti. Aleksandar I tüm Slav halklarını Sırp, Hırvat ve Slovenleri bir devletin çatısı altında birleştirmek fikrini ortaya attı. Onun düşüncesine göre yeni oluşturulacak devlette herkes din ve milletin eşit haklara sahip olacaklardı. Sırp-Hırvat-Sloven Krallığında yaşayanların yüzde 46.6'sı Ortodoks, yüzde 39.4'ü Katolik, yüzde 11.2'si Müslüman ve yüzde 1.8'i ise Protestanlardan oluşmakta idi.
Yugoslavya Krallığı Vatikan'ın hoşuna gitmiyordu. Bu özellikle de papa XI. Pius'un görevde bulunduğu sürede kimseden saklanmıyordu. Vatikan için Yugoslavya misyonerliğin yapılması gereken ülke ("terra missionis") olarak ilan olunmuştu. Yani Roma Katolik Kilisesi'nin orayı "eline geçirmesi" gerekiyordu. 29 Mayıs 1922'de Ermenegildo Pellegrinetti
Yugoslavya'da nuntius görevine atandı. Belgrat'a nuntius gitmeden önce XI. Pius İsa'nın sözlerini tekrarladı: "Bu ağıldan olmayan başka koyunlarım var. Onları da getirmeliyim. Benim sesimi işitecekler ve tek sürü, tek çoban olacak". Pellegrinetti günlüğünde bu sözleri yazdı.
Faşist İtalya'nın ve Vatikan'ın Balkanlar konusundaki çıkarları birbirine uygun düştüğünden 20'li ve 30'lu yıllar boyunca  Benito Mussolini Yugoslavya'ya baskı yaparak Vatikan ile anlaşma yapmalarını sağlamaya çalıştı. Sırpları Yugoslavya devletinin ve Konkordatın (devlet ile kilise arasında yapılmış anlaşmanın) yardımıyla Katolikleştirmeye çalışmışlardı. Eugenio Pacelli'nin hazırladığı anlaşma metni, halk arasında katolik ruhanilerinin etkisini artırarak Roma Katolik Kilisesinin Yugoslavya'da özel imtiyaza sahip olması sağlanacaktı. 1937 yılı Temmuz ayında Prens Paul konkordat tasarısını Yugoslavya Parlamentosuna sundu. Sırp Ortodoks Kilisesi Patriği Varnava Rosiç'in tepki ve protestolarına rağmen 23 Temmuz'da konkordat 127 ret oya karşı 167 evet oyuyla kabul edildi. Sırp Ortodoks Kilisesi Kutsal Sinodu, konkordatı destekleyen milletvekilleri aforoz etti, ama 23-24 Temmuz gecesi Patrik Varnava Rosiç şüpheli bir biçimde öldü. Patrik'i zehirleyip öldürdüğü söylentisi öyle büyük bir hızla yayıldı ki konkordat aleyhtarı gösteri düzenlediler. Halk ve Kilisenin yükselen tepkisi nedeniyle Yugoslavya Senatosu Vatikan'la anlaşmayı iptal etti. Konkordat tasarısının mimarı Eugenio Pacelli bunu, kendisine hakaret olarak algılamış, bütün Sırplara garez bağlamış. Vatikan Sırpları Konkordatın yardımıyla Katolikleştirmenin imkansızlığını gördükte ise Yugoslavya ile olan yakınlık ilişkilerini bir tarafa bırakarak onu parçalamak için çalışmaya başladı. Ayrılıkçı Ustaşa hareketi Roma Katolik Kilesi'sinden büyük yardım ve destek gördü. Hırvatistan'lı ve Bosna-Hersek'li Katolik papazlar vaazlarında Hırvat gençleri Ustaşa örgütüne girmeye çağırarak anti-Yugoslav propagandasını yaptılar. Katolik mabetler, muhtemel isyan durumunda silah depolarına ve komplocuların buluşma yerlerine dönüştü.
13 Aralık 1937'de Ermenegildo Pellegrinetti'ye kardinal unvanı verildi. Törende bir konuşma yapan papa XI. Pius Yugoslavya Krallığına fiilen idam hükmü verdi: "İsa'nın yeryüzündeki temsilcisi ülkesine candan, gönülden böyle bir teklif yaptı ama reddedildi. Birçok insanın teklifimizi reddettiklerine çok pişman olacaklarına inancım tamdır"