stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
DHCP
DHCP’nin Çalışma Prensipleri > DHCP request

DHCP OFFER mesajını alan DHCP istemci kendisine tahsis edilmiş IP adresini kiraladığına dair sunucuya bir yayın mesajı yollar, eğer DHCP istemci birden fazla DHCP OFFER mesajı almış ise ikinci bir broadcast mesajı daha yollar ve diğer DHCP sunuculara teşekkür edip artık bir IP adresine sahip olduğunu belirtir.
DHCP’nin Çalışma Prensipleri > DHCP acknowledgement

DHCP Request mesajını alana DHCP server artık DHCP istemci için gerekli kayıtları gerçekleştirip ona gerekli olan IP, ağ maskesi, DNS adres veya adreslerini yollayacaktır.
Gelelim kiralama olayına. Bazı programcılar, yarattıkları her şeye istatistikler doğrultusunda eklentiler yapmaya bayılıyorlar. Nitekim DHCP sunucuyu da yaratırken istemcilere verilecek IP adreslerinin kiralanması gerektiğini düşünmüşler, aynen ev sahibi ve kiracılarda olduğu gibi. Belli parametreleri verdikten sonra geri kalan işin tamamını sunucu ile istemci kendi arasında halledecektir.
DHCP’nin Çalışma Prensipleri > DHCP Information

Bir DHCP istemcisi, orijinal DHCPOFFER ile gönderilen sunucudan daha fazla bilgi isteyebilir. İstemci ayrıca belirli bir uygulama için tekrar verileri talep edebilir. Örneğin, tarayıcılar, WPAD yoluyla web proxy ayarlarını almak için DHCP Bilgilendirmesini kullanır.
DHCP’nin Çalışma Prensipleri > DHCP Releasing

İstemci, DHCP bilgilerini ağdan ayrılmak için serbest bırakmak ya da IP adresini değiştirmek isterse DHCP sunucusuna bir istek gönderir ve istemci, IP adresini devre dışı bırakır.Devre dışı bırakılan IP adresi, sunucu IP havuzuna geri döner. Yapının dinamikliği buradan anlaşılabilir, havuza geri dönen IP adresi tekrar tekrar kullanılabilir durumdadır. İstemci aygıtlar genellikle kullanıcıların kendilerini ağdan ne zaman çıkarabileceklerini bilmediklerinden, protokol DHCP Sürümünün gönderilmesini zorunlu kılmaz.
DHCP’nin Çalışma Prensipleri > DHCP Decline

İstemci, sunucunun ACK(acknowledgement) mesajı ile gönderdi IP adresinde bir hata olduğunu düşünüyorsa bu IP adresini decline mesajı ile reddeder ve sunucudan yeni bir IP adresi talep eder.
DHCP’nin Çalışma Prensipleri > DHCP No Acknowledgement (NAK)

Sunucu, bilgileri gönderemezse veya istemciden hatalı bir istek alırsa bu mesaj ile istemciyi bloklamak ve sürecin yeniden başlamasını sağlar.İstemcinin yeniden bir talepte bulunmasını sağlamak içindir.
DHCP’nin Çalışma Prensipleri > İstemci yapılandırma parametreleri

Bir DHCP sunucusu, istemciye isteğe bağlı yapılandırma parametreleri sağlayabilir. RFC 2132, İnternet Tahsisli Numaralar Kurumu (IANA) - DHCP ve BOOTP PARAMETRELERİ tarafından tanımlanan mevcut DHCP seçeneklerini açıklar.
Bir DHCP istemcisi, bir DHCP sunucusu tarafından sağlanan parametreleri seçebilir, değiştirebilir ve üzerine yazabilir. Unix benzeri sistemlerde, bu istemci düzeyinde iyileştirme, genellikle /etc/dhclient.conf yapılandırma dosyasındaki değerlere göre gerçekleşir.
DCHP Sunucusu Nasıl Çalışır

Tanımlanan gereksinimlerden sonra DCHP sunucusu ağınıza dahil olan her cihaz için benzersiz bir ip adresi atanır. Bu ip adresi atamasından sonra ağınızdaki cihaz diğer cihazlarla iletişime geçer veya internete bağlanabilir.
Ağınıza dahil olan bir cihaz ilk olarak DHCP sunucusunun iletmiş olduğu istek mesajını alır. Bu istek mesajları DHCP sunucusu tarafından tüm ağa Broadcast yapılarak sürekli olarak iletilmektedir. DHCP sunucusunun iletmiş olduğu mesajı alan cihaz, ağa dahil olmak için DHCP havuzundan bir ip adresi alması gereklidir. Bu ip adresi DHCP sunucusu tarafından istemciye iletilir.
Öneriyi kabul eden istemci (ağa dahil olmak isteyen cihaz) DHCP sunucusuna istek mesajını göndererek ip adresini kabul eder. Ardından istemci cihaz DHCP sunucusunun iletmiş olduğu ip adresi ile ağınıza dahil olmuş olacaktır.
DCHP Sunucusu Nasıl Çalışır > Bir Makineye Statik IP Verilmesi

Ağda öyle makineler vardır ki bunların mutlaka her zaman aynı IP adresine ihtiyaçları olur. Örneğin sistemde DNS sunucu, web sunucu, veritabanı sunucu, hatta başka bir DHCP sunucu varsa bu gibi durumlarda seçebileceğimiz iki seçenek var. Birincisi; bu tip işlevleri olan makinelere IP adreslerini statik girmek, diğeri de aşağıdaki gibi bir yol izlemek.
host argelinux1{
hardware ethernet 08:00:2b:4c:59:23 ;
# 08:00:2b:4c:59:23 
Fixed-address 192.168.1.222;
}
Yukarıda verdiğiniz IP, dağıttığınız IP aralığı içinde olsa dahi normal bir bilgisayara kesinlikle verilmez, belirtilen MAC adresine sahip ethernet kartının bulunduğu makine için ayrılır. Yukarıda host ile başlayan satırın hemen sonundaki argelinux1 ismi makinenin tam adını karşılamayabilir. Önemli olan ethernet MAC adresinin tutmasıdır.
Linux altında "ifconfig" ethernet kartı bilgilerinin yanında MAC adresini de veriyordu.
DHCP sunucuyu çalıştırmak için isterseniz /etc/init.d dizinine geçip ./dhcpd start komutunu verebilir veya herhangi bir dizindeyken aşağıdaki satırı uygulayabilirsiniz.
service dhcpd start
Her açılışta DHCP sunucunun çalışmasını istiyorsanız ntsysv komutunu çalıştırıp DHCP kutucuğunu işaretlemeniz yeterli olacaktır.Ya da /etc/init.d dizinindeki rc.local dosyası sonuna /etc/init.d/dhcpd start satırını ekleyerek de bu işlem gerçekleştirilebilir.İlk yöntem standart yöntemlerin dışına çıkılmaması açısından daha uygundur.
Lease Renewall (Kira Yenileme) İşlemleri

1 – Restart
A – Bilgisayarımız her kapatılıp, açılmasında kira süresi uzatılır. Bu paket Unicast olarak gönderilir.
B – Ortamdaki DHCP Server’a cihaz tarafından ulaşılamaması durumunda, cihaz otomatik olarak Gateway’e ping atar ve Gatewayden gelen cevap ile kiralama süresinden kalan günlere devam eder. Ancak Gateway de cevap vermezse IP adresi otomatik olarak APIPA’ya düşer.
C – DHCP tarafından verilen ip adresi kira süresi bittikten sonra aktif olmazsa aktif ip listesine düşecek ve tekrar kiralanabilir durumda olacaktır. Bu ip adresi farklı bir bilgisayar tarafından alınır ve eski sahibi tarafından tekrar talep edilmesi durumunda DCHP Server eski clienta NOACK mesajı dönecektir ve client tekrar yeni bir ip adresi talebinde ( request() )bulunacaktır. Boşta olması durumunda ACK mesajı döner ve tekrar aynı bilgisayara ip adresi atanır.
2 – No Restart
– Bu tür cihazlarda kira süresinin %50 si kadar kullanılması durumunda Clientdan DHCP’ye tekrar request yollanır. Sunucumuz ayakta olması durumunda ACK alır ve Kira süresi tekrar uzatılır.
– %50’lik kısımda DCHP den cevap alamazsa %75’lik kısma kadar kullanmaya devam eder ve ardından tekrar DHCP’ye request yollar. Ayakta olması durumunda ACK alacaktır.
– %75’lik kısımdan sonra DHCP hala ayakta değilse %87,5’lık kira süresine kadar cihaz kullanmaya tekrar devam eder ve son şans olarak tekrar request yollar. Cevap alması durumunda ACK ile kira süresini yeniler ancak cevap alamazsa kira süresinin bitime kadar kullanmaya devam eder ve sonunda Client APIPA’ya düşecektir.
Lease Renewall (Kira Yenileme) İşlemleri > Birden Fazla Ethernet Kartı İle Çalışmak

DHCP kurulu bir Linux sistemde, eğer birden fazla ethernet kartı varsa, sadece tek bir ethernet kartının IP dağıtımı yapmasını istediğiniz durumlar olabilir.özellikle aynı makinede birden fazla sevis çalıştıran firmalarda tek Linux sunucuya squid proxy, güvenlik duvarı, e-posta sunucusu, DHCP sunucusu vb. aktarıldığı zaman bu durum ortaya çıkar.Zira genellikle çalışan iki ethernet kartı vardır, ancak sadece birisinin etkin olması istenir.
Bu durumda işimizi kolaylaştıran bir parametre bizim için Dhcpd programına eth0 parametresini eklerseniz sadece eth0 üzerinden gelen istekler dinlenecektir. Benzer şekilde eth0 yerine eth1 yazmanız durumunda dinlenecek ethernet kartı eth1 olacaktır.
Öyleyse dhcp programını çalıştıran /etc başlangıç betiklerini değiştirmemiz gereklidir. /etc/init.d/dhcp dosyasının bir kısmını inceleyelim:
start()

{
	echo –n $”Starting dhcpd: ”
	daemon /usr/sbin/dhcpd
	RETVAL=$?
	echo
	[ $RETVAL -eq 0 ] && touch /var/lock/subsys/dhcpd
	return $RETVAL
}
Yapılması gereken işlem, “ daemon /usr/sbin/dhcpd” satırını “ daemon /usr/dhcpd eth0” olarak değiştirmek.DHCP servisinin yeniden başlatmanız halinde artık sadece eth0 üzerinden gelen istekler cevaplanacaktır.
DHCP paket akışı
H. Robert Horvitz

| Howard Robert Horvitz |
| --- | --- |
Doğum: Howard Robert Horvitz 08 Mayıs 1947 (77 yaşında) Chicago ABD
Milliyet:  ABD
Mezun olduğu okul(lar): Massachusetts Institute of Technology
Ödüller: Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü 2002
Resmî site: web.mit.edu/horvitz/www

Kariyeri
Dalı: Biyoloji
Çalıştığı kurumlar: Massachusetts Institute of Technology
 

Howard Robert Horvitz (d. 8 Mayıs 1947), Amerikalı biyolog. En çok bir nematod paraziti olan Caenorhabditis elegans ile ilgili çalışmalarıyla bilinir. Apoptozis ile ilgili çalışmaları nedeniyle 2002 yılı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü kazanmıştır.
Biyografisi

Horvitz, 1968'de MIT'de lisans eğitimini tamamladı. 1974 yılında da Harvard Üniversitesi'nden biyoloji doktorasını aldı.
Hâlen Massachusetts Institute of Technology'de biyoloji profesörü olarak çalışmaktadır.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi

| Uluslararası Olimpiyat Komitesi |
| --- | --- |

Slogan: Citius, Altius, Fortius – Communiter  Türkçe: Daha hızlı, daha yüksek, daha güçlü – Birlikte
Kuruluş: 23 Haziran 1894
Tür: Spor federasyonu
Merkez: Lozan, İsviçre
Üyeler: 105 etkin üye 45 onursal üye
Resmî diller: Fransızca, İngilizce
Başkan: Thomas Bach
Başkan yardımcıları: Ng Ser Miang John Coates Nicole Hoevertsz Juan Antonio Samaranch
Resmî site: olympic.org
Uluslararası Olimpiyat Komitesi (İngilizceː International Olympic Committee, IOC, Fransızca: Comité international olympique, CIO), 23 Haziran 1894 günü Pierre de Coubertin'in önderliğinde kurulmuş olan ve Olimpiyat Oyunları'nı düzenleyen organizasyondur. Komitenin merkezi İsviçre'nin Lozan kentindedir.
MÖ 776 ile MÖ 396 yılları arasında düzenlenen antik olimpiyat oyunlarının tekrar düzenlenmesi amacı ile kurulan komitenin ilk kuruluşu 1894 yılının Haziran ayı ortasında, Sorbonne'da düzenlenen bir kongrede gerçekleşmiştir. 37 spor kuruluşunu temsilen 78 kişi ve 9 ülkeden 20 delegenin de yer aldığı 2000'i aşkın bir davetli topluluğunu "International Athletic Congress" adlı toplantının gündeminde gündeminde amatörlük kavramının anlamı, uygulaması ve Olimpiyatlar konuları vardı. "Olympism" diye adlandırılan ikinci komitenin başında, Yunan Demitrios Vikelas ve üyeler arasında da Amerikalı Dr. William M. Sloane vardı. Coubertin, Kongre'den bir hafta önce Revue de Paris dergisinde yayınladığı bir makalede canlandırmasını istediği olimpiyatların temel ilkelerini sıraladı. Oyunların kongreden iki yıl sonra Atina'da başlaması ve Olimpizmin temel ilkeleri kongrede karara bağlandı.
IOC, 1896 yılında başlayan Modern Yaz Olimpiyat Oyunlarının yanı sıra ilki 1924 yılında Fransa'da gerçekleştirilen Kış Olimpiyatları'nı da organize etmektedir.
Organizasyonları

Yaz Olimpiyat Oyunları
Kış Olimpiyat Oyunları
Gençlik Olimpiyatları
Midye

Mytilus galloprovincialis veya Midye, Mytilus cinsine bağlı bir yumuşakça türüdür.
Özellikler

Mytilus galloprovincialis, 140 mm uzunluğuna kadar büyüyebilir. Kabuk pürüzsüz, rengi mavimsi mor veya siyah, ışık yansımasına göre kahverengi olabilir.
Dağılım ve habitat

Marmara Denizi'nden Karadeniz'e kadar olan bölgede, Atlantik kıyılarında, Portekiz'de, Fransa'nın kuzey kısımlarında, Britanya Adaları'nda ve Norveç'te bulunur.
Hustle (dizi)

| Hustle |
| --- | --- |
5'ten 8. sezona kadarki logo
Format: Suç, dram
Proje tasarımcısı: Tony Jordan
Başrol: Adrian Lester Robert Glenister Matt Di Angelo Kelly Adams Robert Vaughn Jaime Murray Marc Warren Rob Jarvis Ashley Walters
Tema müziği bestecisi: Simon Rogers
Ülke: Birleşik Krallık
Dili: İngilizce
Sezon sayısı: 8
Bölüm sayısı: 48
Yapım
Gösterim süresi: 60 dakika
Yayın bilgileri
Kanal: BBC One BBC HD (2007–2010) BBC One HD (2011-2012)
Görüntü formatı: 16:9 576i (Sezon 1-8) 1080i (HD) (Sezon 4–8)
Yayın tarihi: 24 Şubat 2004 (2004-02-24) - 17 Şubat 2012 (2012-02-17)


Hustle, BBC One için "Kudos Film and Television" tarafından hayata geçirilen Britanya drama dizisidir. Tony Jordan tarafından yaratılmış ve ilk defa 2004'te yayınlanmıştır. Dizi getirisi düşük olan üçkağıtçılığın aksine daha derin plan gerektiren ve büyük getirileri olan uzun vadeli dolandırıcılık yapan bir grup "dolandırma sanatçısı"nın yaşadıklarını konu alır. Sekizinci sezonu ilk kez Ocak 2012'de yayınlanmıştır ve BBC bu sezonun son sezon olacağını duyurmuştur. Son sezon da 17 Şubat 2012'de sona ermiştir.
| Karakter | Canlandıran | Yıllar | Sezonlar | Toplam bölüm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Michael "Mickey Bricks" Stone | Adrian Lester | 2004–2006, 2009–2012 | 1–3, 5–8 | 42 |
| Ash "Three Socks" Morgan | Robert Glenister | 2004–2012 | 1–8 | 48 |
| Sean Kennedy | Matt Di Angelo | 2009–2012 | 5–8 | 24 |
| Emma Kennedy | Kelly Adams | 2009–2012 | 5–8 | 24 |
| Albert Stroller | Robert Vaughn | 2004–2012 | 1–8 | 47 |
| Eddie | Rob Jarvis | 2004–2012 | 1-8 | 46 |
| Stacie Monroe | Jaime Murray | 2004–2007, 2012 | 1–4, 8 (Son bölüm) | 25 |
| Danny Blue | Marc Warren | 2004–2007, 2012 | 1–4, 8 (Son bölüm) | 25 |
| Billy Bond | Ashley Walters | 2007 | 4 | 5 |
Juravli

Juravli (Rusça: Журавли, anlam: "turnalar"), II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi'ni konu alan Sovyet popüler şarkısı.
Şiir 1965'te Dağıstanlı Avar asıllı ozan Resul Hamzatov tarafından Avarca olarak yazıldı ve Hamzatov'un arkadaşı Yahudi asıllı şair Naum Grebnev (Наум Исаевич Гребнев) tarafından Rusçaya çevrildi. Müziği 1969'da Yahudi asıllı şarkıcı Mark Bernes (Марк Наумович Бернес)'in isteğiyle Yahudi asıllı besteci Yan Frenkel (Ян Абрамович Френкель) tarafından bestelendi.
Şiir

1965'te Hamzatov Hiroşima'da düzenlenen Gensuibaku Kinshi Sekai Taikai (anlam: "Atom bombası ve Hidrojen bombası Yasaklama Dünya Toplantısı") katıldığında Hiroşima Barış Anıtı Parkı'nda bulunan Adom Bombası Çocuk Anıtı'nın ortasında yer alan Sadako Sasaki (佐々木 禎子)'nin heykeli dikkatini çekti. Ve Hiroşima'da atom bombası'nın atıldığında 2 yaşında olan ve Ocak 1955'te kan kanserine yakalanıp iyileşme uğruna bin origami turnasını yaptıktan sonra 25 Ekim 1955'te 12 yaşında hayatını kaybeden Sadako'nun hikâyesinden etkilendi. Hiroşima'dayken annesinin ölümünü bildiren telegrafı aldığı için memleketine dönen Hamzatov uçakta ölen annesi, savaşta ölen iki kardeşi ve milyonlarca insanlar ile turnayı düşündü ve bir şiir yazdı.
Müzik

Novy Mir dergisinde yayımlanan şiiri okuyan Mark Bernes, Yan Frenkel'den bestesini istedi. Bernes 8 Temmuz 1969'da şarkıyı kaydettikten sonra 16 Ağustos 1969'da akciğer kanserinden öldü.
Kültürel etkiler

1995'te Güney Kore'nin SBS kanalında yayınlanan Mo-rae-si-gae (모래시계, "Kum saati") adlı TV dizisinde Yosif Kobzon'un yorumu kullanıldı.
2003'te Marc Almond "The Storks" adıyla İngilizce olarak yorumladı ve parça Heart On Snow albümünde yer aldı.
Not

↑  "Журавли 1, 2, 3 (Bayan Korosu Çayka, Ağustos 2006)". 21 Mayıs 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2009.
↑  "sovmusic.ru". 29 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2009.
↑  "모래시계". 3 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2010.
Annus mirabilis

Annus mirabilis, "muhteşem yıl" anlamına gelen Latince bir ifadedir. İfade ilk kez Isaac Newton tarafından 1666 yılı için kullanılmıştır. Bundan önce, 1603 yılında İngiliz yazar Thomas Dekker, mirabilis annus ifadesini kullanmıştır.
1543 - Bilimin yılı

Bilimsel devrim bu yıl şu olaylarla başlamıştır:
Andreas Vesalius'un anatomi ve tıp uygulaması alanındaki De humani corporis fabrica (İnsan Vücudunun Yapısı Üzerine) adlı eseri Basel'de yayımlandı.
Nicolaus Copernicus'un astronomi alanındaki De revolutionibus orbium coelestium (Göksel Kürelerin Devinimi Üzerine) adlı eseri Nürnberg'de yayımlandı.
1666 - Harikalar yılı

23 yaşındaki Isaac Newton, 1666'da kalkülüs, hareket, optik ve kütle çekim alanlarında buluş ve keşiflere imza atmıştır. Newton'un meşhur elması, bu yıl kafasına düşmüştür. Newton, Cambridge Üniversitesi'nin veba salgını nedeniyle kapatılması dolayısıyla çalışmalarına daha çok zaman ayırabilmiştir.
1759 - William Pitt

Britanya ordusunun 1759'da Kuzey Amerika, Avrupa, Hindistan ve dünyanın çeşitli yörelerinde elde ettiği kazanımlar ve bu yılın Yedi Yıl Savaşı'nda belirleyici olması dolayısıyla Yaşlı William Pitt, bu yılı annus mirabilis olarak tanımlamıştır.
1905 - Albert Einstein

26 yaşındaki Albert Einstein, fotoelektrik etkisi, Brown hareketi, özel görelilik ve meşhur E = mc2 denklemini bu yıl keşfetti. 1905'te Annalen der Physik dergisinde yayımlanan dört makalesi Annus Mirabilis makaleleri olarak adlandırılır.
Aral Gölü

| Aral Gölü |
| --- | --- |


Havza
Ülke(ler): Kazakistan, Özbekistan
Koordinatlar: 45°0′0″K 60°0′0″D﻿ / ﻿45.00000°K 60.00000°D﻿ / 45.00000; 60.00000
Genel bilgiler
Akarsu (gelen): Ceyhun, Seyhun, Yer altı suyu
Akarsu (giden): Kapalı havza
Göl türü: Doğal göl, Tuz gölü
Yüzölçümü: 17.160 km2 (6.630 sq mi)
Ortalama derinlik: 9 m (30 ft)
En derin noktası: 102 m (335 ft)
Yüzey rakımı: 27,5 m (90 ft)
Wikimedia Commons
Aral Gölü (Asya)Asya haritasında gösterAral Gölü (Kazakistan)Kazakistan haritasında gösterAral Gölü (Özbekistan)Özbekistan haritasında göster
1960 ile 2008 seneleri arasında Aral Gölü'nün daralmasını gösteren bir animasyon
Aral Gölü (Kazakça: Арал теңізі (Aral teñizi); Özbekçe: Orol dengizi; Rusça: Аральскοе мοре (Aral'skoye more): Tacikçe: Баҳри Арал (Bahri Aral); Farsça: دریاچه خوارزم (Daryâche-ye Khârazm)), Kazakistan - Karakalpakistan (Özbekistan) sınırları içinde olan göldür. Önceki yıllarda 68.000 km² yüz ölçümüyle Asya'nın ikinci, dünyanın dördüncü büyük gölüydü. Son yıllarda aşırı sulama nedeniyle eski yüzölçümünün %90'ını kaybetmiştir.
Küçülme

Ana madde: Aral Gölü'nün kuruması
Aral gölü kapalı havza (endorheic) özelliği gösteren bir göldür. Özbekistan ve Kazakistan arasında yer alan Aral gölü havzasını esas itibarıyla Ceyhun, Seyhun ve Zerevşan nehirlerinin havzalarının birleşmesiyle oluşur. Sovyetlerin yeni ekonomik modeli uyarınca 1960'lardan itibaren pamuk tarımı için yoğun ve geniş çaplı sulama faaliyetlerine girişilmiş ve Aral gölünü besleyen nehirlerin suyu ciddi oranda kullanılmıştır. O günden itibaren göl şiddetli bir kuruma ve küçülme sürecine girmiştir. İlk etapta göl kuzey ve güney kısımlara ayrılırken; 2003 yılında da gölün batı ve doğu olarak ayrıldığı gözlemlenmiştir. Güney Aral gölü hala küçülmektedir, suları kirlenmekte ve tuzlanmaktadır, bundan ötürü gölün doğal ekosistemi çökmüş durumdadır. Kazakistan tarafında kuzey Aral gölü kısmında Seyhun üzerine kurularak 2005 yılında tamamlanan Kök-Aral barajıyla su seviyesi 30 metreden 42 metreye yükselmiş, tuzluluk oranı düşmüş ve balıkçılık kısmen canlandırılmıştır. Özbekistan kısmında da Ceyhun nehrinin drenajıyla su kütleleri ve düzenlenmiş yapay göller oluşturulmasına yönelik çabalar mevcuttur. Aral gölü, Orta Asya cumhuriyetlerinin devlet başkanları düzeyinde ilgi gösterdikleri bir konu olmuştur. Göl adına birçok proje geliştiren kuruluşların son projesi Aral gölü havzası programının 3. aşaması projesidir (ASBP-3) ki, bu proje gölün çevresel ve sosyo-ekonomik şartlarını düzeltmek adına hazırlanmıştır. Özellikle güney Aral gölündeki canlandırma faaliyetleri için Ceyhun nehrinden daha az su çekilmesi ve bunun sürdürülebilir durumda olması gerekmektedir. Özetle, Aral gölünün topyekun ıslahı için Seyhun ve Ceyhun nehir havzalarının korunmalarının şart olduğunu ve bölgedeki tarımsal sulama suyunun planlı bir yönetimine ihtiyaç duyulduğunu pek çok çalışma göstermektedir.
Aral Denizi araştırması için birkaç gezi yapıldı. Bilim adamları, Aral Denizi'nin cenozoik dönemin ortasında (21 milyon yıl önce) Hazar Denizi ile bağlantılı olduğuna, ancak daha sonra nehirlerin her iki okyanusu da yok ettiğine ve böldüğüne inanıyor. 11 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Jeoloji ve iklim bilim

Aral gölü çöküntüsü neojen (23,5-2,6 milyon yıl önce) periyodunun sonlarında meydana geldi ve oluşan oyuklar, jeolojik dönem süresince Seyhun nehrinin boşaltmasıyla kısmen suyla dolmaya başladı. pleyistosen dönemi başı ve ortasında (2,6 milyon yıl-11.700) görece kuru bir dönem geçiren Aral gölü erken holosen döneminde bu sefer de Ceyhun'un drenaj havzası oldu ve su seviyesini yükseltti. Tarih içerisinde görece kuru periyotlar geçirse de iki nehir ortaklaşa olarak sularını Aral gölü'ne boşaltmıştır. 1960'lara dek Aral gölü bu nehirlerce yüksek seviyede bir su varlığında tutulmuştur. Aral gölü'nün su varlığı yıllık hatta sezonluk olarak ciddi değişimler (1-3 metre) göstermektedir zira kurak bir iklim çevresinde yer alan göl çöllerle kaplıdır. Uzun aralıklarla yüzyıllar ölçeğinden bakılırsa su seviyesi değişimleri 6 metre gibi dramatik ölçülere yaklaşmaktadır. Kışları soğuk ve yağışsız, yazları ise çöl sıcaklarıyla geçmekte ve kıt olan yağış miktarı da bahar mevsimlerinde düşmektedir. Yıllık yağış ortalaması 100 mm dolaylarındadır. 1960'lara dek Aral gölü'nün su dengesi nehirlerin iç akışı ve buharlaşma dengesi üzerine kuruluydu, ancak Sovyet endüstri hamleleri nedeniyle son 50 yılda bu döngü bozulmuştur.
Konum

Batı Türkistan'da Özbekistan ile Kazakistan arasındaki gölün büyük kısmı Özbekistan’a dahildir. Asya’nın ikinci, dünyanın dördüncü büyük gölüdür. Yüzölçümü 64.500 kilometrekare ile 68.700 kilometrekare arasında değişir. Büyüklük sırasına göre; Hazar Denizi, Superior (Kuzey Amerika), Victoria (Afrika) göllerinden sonra gelir.
Jeolojik "Diluvyal devirde" Aral Gölünün yüzeyi daha yüksekte olup güney tarafından Hazar Denizi ile bağlantısı vardı. Karakum, Kızılkum ve Üstyurt çölleriyle çevrilidir. Gölün bulunduğu bölgede yazları çok sıcak geçen kurak bir iklim hüküm sürer. Akarsuların göle su taşımalarına rağmen buharlaşma, gelen sudan daha fazladır. Bu bakımdan göl gittikçe küçülmektedir.
En derin yeri 68 metrelik bir çukurdur. Geri kalan kısmının derinliği 20 metreyi geçmez. Gölün denizden yüksekliği 48, Hazar Denizi'nden yüksekliği 78 metredir. Genişliği 228 ve uzunluğu 420 kilometredir. Tuzluluk derecesi düşüktür (% 0,0103).
Gölün batı kıyıları dik, doğu ve güney kıyıları düz ve yassı, kuzey kıyıları girintili çıkıntılıdır. Aral Gölüne Amuderya ve Siri Derya nehirleri dökülür. Ayrıca etrafındaki yüksek dağların su kaynakları ile beslenir. Etrafı çöl olduğundan göl kenarında şehir yoktur. Göle Taşkent-Orenburg demiryolu yakındır.
Aral Gölü'nde irili ufaklı pek çok ada ve adacıklar vardır. Bol miktarda balık bulunur. Bilhassa sazan balığı bakımından çok zengindir. “Hazar’ı Aral’a Birleştirme Projesi” üzerinde çalışılmaktadır. Bu projeye göre, Obi Irmağı'nın suları Aral'a akıtılarak, Aral Gölü ile Hazar Denizi bir kanalla birleştirilmek istenmektedir.