Tahran'daki Azerbaycan Büyükelçiliğine saldırı
Sonuç ve sebep

Saldırıyı gerçekleştiren Yasin Hüseynzade, İran vatandaşıdır ve Urmiye'de yaşamıştır. O, Bakü'den bir kadınla evlenmiş ve çiftin iki çocuğu olmuştur. Hüseynzade'nin ifadelerine göre, büyükelçilik binasına girdiğinde yanında "Colt" ve "Kalaşnikov" marka ateşli silahlar taşıyordu. Bu silahları yaklaşık 5 ay önce satın almış ve Urmiye şehri yakınlarındaki bir köyde saklamıştır. Hüseynzade, kendi ifadesine göre, 26 Ocak'ta çocuklarıyla birlikte kendisine ait olan otomobiline binerek Tahran’a doğru yola çıkmıştır. Hüseynzade sabah saat 4'te Tahran’a ulaşmış ve otomobilini Azadi Meydanı yakınında park etmiştir. Birkaç saat arabada dinlendikten sonra Azerbaycan Büyükelçiliği'ne gitmiştir.
Hiç kimse Tahran'daki saldırının motivini hemen açıklamamıştır. İran devlet medyası saldırıyla ilgili hemen bilgi vermemiştir. Azerbaycan tarafı saldırıyı "terör saldırısı" olarak değerlendirmiştir. Sonrasında İranlı yetkililer tarafından yapılan açıklamalarda saldırının siyasi motivli olduğuna dair herhangi bir işaret bulunmamaktadır. İran tarafı saldırıdan kısa süre sonra olayla ilgili soruşturma başlattığını açıklamıştır. Azerbaycan tarafı da soruşturmaya başladığını belirtmiştir. Hüseynzade, saldırıdan sonra silahını bırakarak olay yerine gelen polise teslim olmuştur. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Nasır Kenani, saldırıdan sonra polis ve güvenlik güçlerinin hemen müdahale ettiğini ve saldırganın yakalandığını bildirmiştir. Saldırıyı gerçekleştiren kişi soruşturmaya dahil edilmiştir. Saldırı eylemiyle ilgili Azerbaycan Devlet Güvenlik Hizmeti’nde Azerbaycan Ceza Kanunu'nun 12.2, 120.2.1, 12.2, 120.2.4, 12.2, 120.2.11, 12.2, 29, 120.2.7, 12.3, 214.2.1, 12.3, 214.2.3 ve 12.2, 228.2.1 maddeleriyle ilgili bir dava açılmıştır. Azerbaycan Dışişleri Bakan Yardımcısı Halef Halefov, terör saldırısıyla ilgili Azerbaycan tarafında "yeterince güçlü kanıtlar" bulunduğunu ifade etmiştir. 1 Şubat'ta, Azerbaycan tarafından Bağlantısızlar Hareketi Koordinasyon Bürosu'na ve Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı'na bir bildiri ve taslak beyanat sunulmuştur, ancak İran tarafı buna itiraz ederek bu belgelerin kabulünü engellemiştir.
Tehran Emniyet Müdürü General Hüseyin Rahimi, ilk soruşturmada saldırganın motivinin kişisel ve ailevi sorunlar olduğuna inanıldığını belirtmiştir. Ayrıca saldırganın ilk olarak 14 yaşındaki bir kız ve 7 yaşındaki bir oğlanla birlikte "Pride" marka bir arabayla idari binaya gittiğini eklemiştir. Tahran Ceza Savcılığı Başkanı Muhammed Şehriyari'ye göre, ilk soruşturmada zanlı, 2022 yılının Nisan ayında eşinin büyükelçiliğe gittiğini ve eve dönmediğini iddia etmiştir. Zanlı, büyükelçiliğe defalarca ziyaretler yaptığını ancak hiçbir yanıt alamadığını ve eşinin büyükelçilikte olduğunu, onun kendisiyle görüşmek istemediğini düşündüğünü ifade etmiştir. Yasin Hüseynzade, “Bu sabah önceden hazırladığım ‘Kalaşnikov’ tüfeğiyle büyükelçiliğe gitmeye karar verdim,” demiştir.
İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı olan "Tasnim" haber ajansı, "yılın başında saldırganın eşinin ailesinin diğer iki üyesinin yardımıyla Azerbaycan’a gittiğini ve geri dönmediğini" yazmıştır. "Tasnim", saldırganın eşinin "geçen yılın Nisan ayında Azerbaycan’ın Tahran’daki büyükelçiliğine ziyarette bulunduğunu ve ardından eve dönmediğini" belirtmiş, zanlının Azerbaycan’ın Tahran’daki büyükelçiliğine çok sayıda başvuru yapmasına ve büyükelçilik yetkililerinden gerekli yanıtı alamamasına istinaden büyükelçiliğe saldırı düzenlemeye karar verdiğini eklemiştir. "BBC" Farsça servisi, saldırganın eşinin büyükelçilikte olduğunu düşündüğü ve bu nedenle büyükelçiliğe saldırdığına dair diğer bilgilerle bu açıklamanın çeliştiğini kaydetmiştir.
"Azeri Press Ajansı" saldırının görüntülerine ve diplomatik kanallara atıfta bulunarak bu bilginin tamamen asılsız olduğunu belirtmiş ve büyükelçiliğe yapılan saldırının bir terör eylemi olduğunu eklemiştir. Sonradan yayılan güvenlik kamerası görüntülerinde de Hüseynzade'nin tek başına olduğu gözlemlenmiştir. Görüntüler, videonun ayrıntılarına uygundu ve Azerbaycan Dışişleri Bakanlığının açıklamasındaki zaman damgasıyla uyumluydu. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı Basın Servisi Başkanı Ayhan Hacızade, büyükelçiliğe yapılan saldırının "kişisel nedenlerden kaynaklandığını düşünmediğini" belirtmiştir. Olayla aynı gün İran polisi başkomutanı Ahmedreza Radan, Hüseyin Rahimi'yi görevden alarak yerine Abbas Ali Muhammediyan'ı atamıştır. Büyükelçiliğe yapılan saldırının bu atamaya sebep olup olmadığı belli değildir. Büyükelçiliğe yapılan saldırıdan bağımsız olarak Rahimi'yi değiştirmiş olabilir.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, saldırının gerçekleştiği gün, Azerbaycan'ın İran'daki büyükelçilik çalışanlarının tahliye edileceğini duyurmuştur. 30 Ocak'ta Azerbaycan büyükelçilik çalışanları Tahran'dan tahliye edilmiş ve büyükelçiliğin faaliyetleri durdurulmuştur. Ayrıca, İran'ın Azerbaycan Büyükelçisi Seyid Abbas Musevi terör saldırısıyla ilgili olarak Dışişleri Bakanlığı'na çağrılmıştır. Azerbaycan Dışişleri Bakan Yardımcısı Halef Halefov, "Tebriz'deki Başkonsolosluğa başvurulabileceğini" bildirmiştir. Görüşmede İran'da anti-Azerbaycan kampanyasının yürütüldüğü ele alınmıştır. Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı açıklamada, "Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlarına zaruri olmadığı sürece İran İslam Cumhuriyeti'ne seyahat etmemeleri, seyahat edenlerin ise yüksek derecede dikkatli olmaları" tavsiye edilmektedir.
İran Adalet Bakanlığı'nın sitesinde verilen bilgiye göre, suçlu hakkında idam kararı verilmiştir.