stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Valentin Pavlov

| Valentin Pavlov  Валентин Павлов |
| --- | --- |

Sovyetler Birliği başbakanı
Görev süresi 14 Ocak 1991 - 28 Ağustos 1991
Yerine geldiği: Nikolay Rıjkov
Yerine gelen: İvan Silayev
Ekonomi bakanı
Görev süresi 17 Temmuz 1989 - 26 Aralık 1990
Yerine geldiği: Boris Gostev
Yerine gelen: Vladimir Orlov
Fiyatlar Devlet Komitesi başkanı
Görev süresi 15 Ağustos 1986 - 7 Haziran 1989
Yerine geldiği: Nikolay Gluşkov
Yerine gelen: Vyaçeslav Sençagov
Kişisel bilgiler
Doğum: 27 Eylül 1937(1937-09-27) Moskova
Ölüm: 30 Mart 2003 (65 yaşında) Moskova, Rusya
Milliyeti: Sovyet ve Rus
Partisi: Sovyetler Birliği Komünist Partisi (1962-1991)
Bitirdiği okul: Moskova Finans Enstitüsü
Valentin Sergeeviç Pavlov (Rusça: Валéнтин Серге́евич Па́влов); 27 Eylül 1937 - 30 Mart 2003), Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Rus bankacı olan bir Sovyet görevlisiydi. Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin bir parçası olan Moskova şehrinde doğdu. Pavlov siyasi kariyerine 1959'da Maliye Bakanlığı'nda başladı. Daha sonra Brejnev döneminde, Devlet Planlama Komitesi'nin Mali Dairesi başkanı oldu. Pavlov, Mihail Gorbaçov Dönemi'nde Devlet Fiyatlar Komitesi Başkanlığına atandı ve daha sonra Nikolay Rıjkov'un ikinci hükûmetinde Maliye Bakanı oldu. Sovyetler Birliği Başbakanı olarak Rıjkov'un yerine hükûmet başkanı olarak atandı.
Başbakan Pavlov, 1991 başlarında yaygın olarak Pavlov reformu olarak adlandırılan 1991 Sovyet para reformunu başlattı. Daha önce medyaya, Sovyetler Birliği'ne yurt dışından taşınan Sovyet ruble akışını durdurmak için reformun başlatıldığını söyledi. O zaman alay konusu olmasına rağmen, ifadenin daha sonra doğru olduğu kanıtlandı. Aynı yıl Haziran ayında Pavlov, Sovyetler Birliği Başkanı'ndan Başbakan ve Bakanlar Kuruluna güç aktarımı çağrısında bulundu. Bu çağrısı başarısız olunca Gorbaçov'u devirmek için bir komploya katıldı. Ağustos ayında, Sovyetler Birliği'nin dağılmasını önlemeye çalışan 1991 Sovyet darbe girişimine katıldı. Pavlov darbeye karıştığı için tutuklandı ve Sovyet sonrası Rusya'da bankacılık sektöründe çalışmaya devam etti.
Halefi İvan Silayev'in, Sovyet anayasal ilkeleri ihlal edilerek Rus Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti tarafından atandığından beri son meşru Sovyet hükûmet başkanıydı.
Sonraki yaşamı ve ölümü

Antlaşmada yer alan ademi merkeziyetçi duruşa karşı çıkan Pavlov, Ağustos 1991'de Olağanüstü Hal Eyalet Komitesi'nin kurulmasındaki kilit oyunculardan biriydi. Komitenin temel amacı Sovyetler Birliği'nin son derece merkezi bir sendika devleti olarak devam etmesini sağlamaktı. KGB Başkanı Vladimir Kryuchkov, Pavlov'a darbeden başlamadan bir gün önce 18 Ağustos'ta yaptığı darbeyi anlatmıştı. Kryuchkov'dan, 19 Ağustos'ta kendisiyle birlikte komplocularının canlı yayında televizyonda göründüğü ve Sovyet halkına Gorbaçov'un rahatsız olduğunu söylediği Moskova Kremlin'de ortak çizicileriyle buluşmaları istendi. Gün geçtikçe, Pavlov'un birkaç çelişkili emir verdiği ve kendini tekrarladığı için içki içtiği belirlendi. Geçmişe bakıldığında bir gün önce oğluyla içtiğini itiraf etti. Aynı gün, arkadaşları Pavlov'u görevden almaya karar verdi.
Diğerleri gibi Pavlov da darbenin çöküşünün ardından tutuklandı. Pavlov kısa süre sonra gözaltındayken hipertansiyon yüzünden hastaneye kaldırıldı. 1993 yılının Ocak ayında kefaletle serbest bırakıldı ve 1994 yılında Rusya Devlet Duması tarafından affedildi.
Gözaltından serbest bırakılmasının ardından Pavlov, 1994-1995 yılları arasında ticari banka Chasprombank'ın direktörü oldu. Bankanın yönetim kurulunun talebi üzerine istifa ederek kendisine "süresiz izin verilmesine" karar verdiklerini bildirdi. Şubat 1996'da, istifasından kısa bir süre sonra, Rusya Merkez Bankası tarafından oluşturulan bankacılık yasalarını ihlal ettiği için bankanın lisansı iptal edildi. Pavlov daha sonra 1996-1997 yılları arasında Promstroibank'ın danışmanı olarak çalıştı ve 1998'de Amerikan şirketi Business Management Systems'ın başkan yardımcısı oldu. Hem Serbest Ekonomik Toplumun hem de Uluslararası Yönetim Akademisi'nin başkan yardımcısı olarak çalıştı ve daha sonra Uluslararası İktisatçılar Birliği'nin bir departmanının başına geçti.
Pavlov, 30 Mart 2003 tarihinde Moskova'da öldü ve 2 Nisan'da Pyatnitskoye mezarlığına gömüldü.
Bibliyografi

Brown, Archie (1997). The Gorbachev Factor. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-288052-9.
Huskey, Eugene (1992). Executive Power and Soviet Politics: The Rise and Decline of the Soviet State. M.E. Sharpe. ISBN 978-1-56324-059-1.
Hanson, Philip (2003). The Rise and Fall of the Soviet economy: An Economic History of the USSR from 1945. Pearson Education. ISBN 978-0-582-29958-0.
Hough, Jerry (1997). Democratization and Revolution in the USSR, 1985-1991. Brookings Institution Press. ISBN 978-0-8157-3748-3.
McCauley, Martin (1998). Gorbachev. Pearson Education. ISBN 978-0-582-43758-6.
Murray, Don (1995). A Democracy of Despots. McGill-Queen's Press - MQUP. ISBN 978-0-7735-1360-0.
SSCB'nin son Başbakanı Valentin Pavlov'un (1937-2003) mezarı.
Anavatan Birliği

| Anavatan Birliği - Litvanyalı Hristiyan Demokratlar Tėvynės sąjunga – Lietuvos krikščionys demokratai |
| --- | --- |

Kısaltma: TS–LKD
Başkan: Gabrielius Landsbergis
Kuruluş tarihi: 1 Mayıs 1993 (1993-05-01)
Önceli: Sąjūdis
Merkez: J. Jasinskio g. 17, Vilnius
Gençlik kolu: Genç Muhafazakar Ligi
Üyelik: 13,072 (2022)
İdeoloji: Muhafazakârlık Hristiyan demokrasi Liberal muhafazakârlık Millî muhafazakârlık Ekonomik liberalizm Pro-Avrupacılık
Siyasi pozisyon: Merkez sağ
Uluslararası üyelik: Uluslararası Demokrat Birliği
Avrupa üyeliği: Avrupa Halk Partisi
Seimas: 28 / 141 
Litvanya kabinesi: 0 / 14 
Avrupa Parlamentosu: 3 / 11 
Belediye Konseyleri: 279 / 1.461 
Belediyeler: 11 / 60 
İnternet sitesi
http://www.tsajunga.lt

Litvanya
Anavatan Birliği - Litvanyalı Hristiyan Demokratlar (Litvanca: Tėvynės sąjunga – Lietuvos krikščionys demokratai, TS-LKD) Litvanya'da merkez sağ siyasi partidir. 13.072 üyeye sahip olan parti Seimas'ta 141 sandalyeden 50'sinin sahibi.
Liberal muhafazakârlık, Hristiyan demokrasisi, milliyetçilik ve ekonomik liberalizmden etkilenen bir ideolojiye sahip ana merkez sağ partidir. Şu anki lideri, 2015 yılında Andrius Kubilius'un yerini alan Gabrielius Landsbergis'tir. Avrupa Halk Partisi (EPP) ve Uluslararası Demokrat Birliği (IDU) üyesidir.
1996'dan beri partinin sembolü, ortak ev kırlangıcıdır. Aralık 1993'te partinin gençlik kanadı Genç Muhafazakar Ligi kuruldu. Şubat 1994'te Anavatan Birliği, Seimas'ta kendi parlamento grubunu kurdu.
Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı

| Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı |
| --- | --- |


Kuruluş: 17 Haziran 1987
Yasal statü: Vakıf
Merkez: Ankara
Konum: Remzi Oğuz Arık Mahallesi Paris Caddesi Yazanlar Sokak No:4 06540 Kavaklıdere/Çankaya/ANKARA, Türkiye
Lider: Bilal TOPÇU
Resmî site: https://www.tskgv.org.tr
Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı, daha önce muhtelif tarihlerde kurulmuş olan Kara, Deniz ve Hava Kuvvetlerini Güçlendirme Vakıflarının birleştirilmesi ile kurulmuştur.
Bu konuda ilk olarak, 19 Temmuz 1909 tarihinde "Donanma-i Hümayun Muaveneti Milliye" adı ile bir Vakıf kurulmuş, ancak I. Dünya Savaşı'nın yenilgiyle sonuçlanması üzerine Vakfın çalışmalarına son verilmiştir. Daha sonra 11 Mayıs 1965 tarihinde "Türk Donanma Cemiyeti" kurulmuştur. Bu Cemiyet 6 Şubat 1972 tarihinde kapatılarak yerine, 11 Mart 1972 tarihinde, "Türk Deniz Kuvvetlerini güçlendirme konusunda, Türk ulusunun maddi ve manevi desteğini sağlamak" amacıyla "Türk Donanma Vakfı" kurulmuş ve 16 Ekim 1981 tarihinde Vakfın adı, "Türk Deniz Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı" olarak değiştirilmiştir.
16 Temmuz 1970 tarihinde, "Millî havacılık sanayimizin geliştirilmesi, hava harp silah ve vasıtalarının satın alınması, hayati önemi haiz hedeflerin havaya karşı korunma imkânlarının geliştirilmesi suretiyle Türk Hava Kuvvetlerine güç katkısında bulunmak" amacıyla, 'Türk Hava Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı' kurulmuştur.
1974 Kıbrıs Barış Harekâtı nedeniyle Türkiye'ye ambargo uygulanması üzerine, "Kendi tankını, kendi silahını kendin yap!" sloganı ve halkın yaptığı bağışlar ile 27 Ağustos 1974 tarihinde 'Türk Kara Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı' kurulmuştur.
Daha sonra, Türk Silahlı Kuvvetlerinin güçlendirilmesi, ihtiyaç duyulan silah, araç ve gereçleri yurt içinde üretecek seviyede bir savunma sanayi kurularak dışa bağımlılığın asgariye indirilmesi maksadıyla 17 Haziran 1987 tarihinde 3388 sayılı yasa ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetlerini Güçlendirme Vakıfları birleştirilerek Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı kurulmuş, 26 Eylül 1987 tarihinde faaliyete başlamıştır.
Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı yeni vakıflar içinde özel kanunla kurulmuş tek vakıftır.
Bağlı Ortaklar

Aselsan
TAI
Havelsan
Roketsan
İşbir
ASPİLSAN Enerji
Bağlı Ortaklar > İştirakler

Turktıpsan
Ditaş
Netaş
Mercedes-Benz Türk
TEI
Heaş
HTR
BİTES
Ulak Haberleşme
Bağlı Ortaklar > Dolaylı Bağlı Ortaklar

STM
Mikes
Ehsim
Esdaş
Proteoglikan

Proteoglikanlar, çokça glikozillenmiş olan özel bir glikoprotein sınıfını temsil eder. Bir veya daha fazla kovalent bağla eklenmiş glikozaminoglikan (GAG) zincirli bir çekirdek (core) proteinden oluşur. Bu glikozaminoglikan zincirleri, sülfat ve üronik asit gruplarının ortamda bulunmasıyla ilişkili fizyolojik koşullar altında negatif yüklü olan uzun, doğrusal/çizgisel karbonhidrat polimerleridir. Bu proteoglikanlar insan bağ dokusundaki zemin maddesinde bulunabilirler.
Türleri

Proteoglikanlar kendi glikozaminoglikan zincirlerinin niteliğine bağlı olarak kategorilere ayrılabilir. Bu zincirler şu şekilde olabilir:
kondroitin sülfat ve dermatan sülfat
heparin ve heparan sülfat
keratan sülfat ve hyaluronik asit
Proteoglikanlar ayrıca büyüklüklerine göre de kategorize olabilir. Büyük proteoglikan örnekleri aggrekan, kartilajdaki (kıkırdak dokudaki) ana proteoglikan ve versikan, kan damarları ve deriyide kapsayan bazı erişkin dokularında sentezlenir. Tekrarlı proteoglikanlardan zengin küçük lösin(ler) dekorin, biglikan, fibromoludin ve lumikanı içerir.
İşlevleri

Proteoglikanlar, bir organizmada hücrelerin arasında bulunan "dolgu" maddesi olan hayvansal ekstraselular matriksinin büyük bir bileşenidir. Burada diğer proteoglikanların her ikisiyle de, hyaluronan ve fibröz matriks proteinleriyle (kollajen gibi) büyük kompleksler meydana getirirler. Bu moleküller ayrıca, katyonları (sodyum, potasyum ve kalsiyum gibi) ve suyu bağlamakla ve de matriks boyunca moleküllerin hareketini düzenlemekle ilişkilendirilirler. Bulgular ayrıca, matriks içindeki sinyalleme moleküllerinin ve proteinlerin stabilitesini ve aktivitesini etkileyebildiklerini göstermektedir. Proteoglikanların bireysel görevleri, ya protein çekirdeğine (core) ya da eklenen GAG zincirine dayandırılabilir.
Sentez

Proteoglikanların protein bileşeni ribozomlarca sentezlenir ve granüllü endoplazmik retikulumun lümeni içine kaynaştırılır (transloke) edilir. Proteoglikanın glikozilasyonu, Golgi cisimciğinde çok sayıdaki (multipl) enzimatik adımlarla meydana gelir. İlk olarak polisakkarid büyümesi için bir primer gibi görev yapmak için özel bir bağ tetrasakkaridi öz protein üzerindeki bir serin zincir tarafına eklenir. Sonrasında şekerler glikozil transferaz tarafından teker teker eklenir. Tamamlanan proteoglikan bundan sonra, hücrenin ekstraselular matriksine salgı veziküllerinde taşınır.
Proteoglikanlar ve hastalık

Bozulmuş proteoglikanların yeteneksizliği mukopolisakkaridozlar olarak adlandırılan bir grup genetik düzensizliğe özgüdür. Normalde glikozaminoglikanlarla kümeleşen spesifik lizozomal enzimlerin inaktivatitesi proteoglikanların hücre içerisinde birikmesine öncülük eder. Bu, kümeleşmemiş proteoglikanların tipine bağlı olarak hastalık belirtilerinin bir kısım farkılıklarına neden olur.
Tütün mozaik virüsü

Tütün mozaik virüsü, çubuk ya da ince uzun virüslerdir. 300 nm uzunlukta çubuklar şeklindeki virüs partikülleri mekanik olarak yayılır. 158 aminoasitli protein monomerinden oluşur. İçerisinde 4 alfa taneciği bulunur. Viryonlar 300 nm uzunlukta ve 18 nm genişliktedir. Çapı RNA'da 6 nm dir ve protein kaplı hücresel enzimler tarafından korunur. Her bir protein monomerinde üç RNA nükleotidi bulunur.
Yüksek derecede bulaşıcı ve stabildir. Mutantları mantar konidileriyle de taşınabilir. Kışı tütün artıkları üzerinde toprakta geçirir.
Bitkilerde, tütün mozaik virüsü mahsullere büyük zararlar verir. Dokuz bitki familya üyesinde, en az 125 türde, tütün dahil olmak üzere, domates, biber, hıyar ve süs bitkilerine bulaşabilir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4184299-6  NLI: 987007538926705171
Almodóvar del Río

Almodóvar del Río kasabasının havadan fotoğrafı (Córdoba, İspanya)
Almodóvar del Río, İspanya'nın güneyinde, on yedi özerk bölgesinden en kalabalık ikinci nüfusu sahip olan Endülüs'ün, Córdoba eyaletine bağlı bulunan belediyesi. 2002 yılı sayımlarına göre nüfusu 7.079 kişidir.
| g t Córdoba'nın belediyeleri |
| --- | --- | --- |
|  Adamuz  Aguilar de la Frontera  Alcaracejos  Almedinilla  Almodóvar del Río  Añora  Baena  Belalcázar  Belmez  Benamejí  Bujalance  Cabra  Carcabuey  Cardeña  Castro del Río  Cañete de las Torres  Conquista  Córdoba  Dos Torres  Doña Mencía  El Carpio  El Guijo  El Viso  Encinas Reales  Espejo  Espiel  Fernán-Núñez  Fuente Obejuna  Fuente Palmera  Fuente la Lancha  Fuente-Tójar  Guadalcázar  Hinojosa del Duque  Hornachuelos  Iznájar  La Carlota  La Granjuela  La Rambla  La Victoria  Los Blázquez  Lucena  Luque  Montalbán de Córdoba  Montemayor  Montilla  Montoro  Monturque  Moriles  Nueva Carteya  Obejo  Palenciana  Palma del Río  Pedro Abad  Pedroche  Peñarroya-Pueblonuevo  Posadas  Pozoblanco  Priego de Córdoba  Puente Genil  Rute  San Sebastián de los Ballesteros  Santa Eufemia  Santaella  Torrecampo  Valenzuela  Valsequillo  Villa del Río  Villafranca de Córdoba  Villaharta  Villanueva de Córdoba  Villanueva del Duque  Villanueva del Rey  Villaralto  Villaviciosa de Córdoba  Zuheros  |  Adamuz  Aguilar de la Frontera  Alcaracejos  Almedinilla  Almodóvar del Río  Añora  Baena  Belalcázar  Belmez  Benamejí  Bujalance  Cabra  Carcabuey  Cardeña  Castro del Río  Cañete de las Torres  Conquista  Córdoba  Dos Torres  Doña Mencía  El Carpio  El Guijo  El Viso  Encinas Reales  Espejo  Espiel  Fernán-Núñez  Fuente Obejuna  Fuente Palmera  Fuente la Lancha  Fuente-Tójar  Guadalcázar  Hinojosa del Duque  Hornachuelos  Iznájar  La Carlota  La Granjuela  La Rambla  La Victoria  Los Blázquez  Lucena  Luque  Montalbán de Córdoba  Montemayor  Montilla  Montoro  Monturque  Moriles  Nueva Carteya  Obejo  Palenciana  Palma del Río  Pedro Abad  Pedroche  Peñarroya-Pueblonuevo  Posadas  Pozoblanco  Priego de Córdoba  Puente Genil  Rute  San Sebastián de los Ballesteros  Santa Eufemia  Santaella  Torrecampo  Valenzuela  Valsequillo  Villa del Río  Villafranca de Córdoba  Villaharta  Villanueva de Córdoba  Villanueva del Duque  Villanueva del Rey  Villaralto  Villaviciosa de Córdoba  Zuheros  |  |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNE: XX454506  VIAF: 316733368
Magdalena Mielcarz

| Magdalena Mielcarz |
| --- | --- |
Mielcarz, 2018
Genel bilgiler
Doğum: 3 Mart 1978 (46 yaşında) Varşova, Polonya
Boyu: 177 cm
Saç rengi: Sarışın 
Göz rengi: Mavi
Ajansı: Model Plus: Varşova  Wilhelmina: New York

 
Magdalena Mielcarz (d. 3 Mart 1978, Varşova), Polonyalı aktris ve model.
1997 yılında Varşova'da ki Jaroslaw Dabrowski Lisesine girdi. Daha sonra Varşova Üniversitesi Gazetecilik ve Siyaset Bilimi Bölümü'nde okudu. 1989 yılında çocuklar için yapılmış bir mini seri olan Paziowie'de Kraliçe Jadwiga'yı oynadı. TVN'de Polonya'nın Yeni Top Modelini seçen jürinin üyesidir.
Filmografi

2009: Taras Bulba (film) (yön. Vladimir Bortko) Panna Elzhbeta
2009: Bugün ve Yarın (yön. Marcin Stawarz)
2008: BrzydUla (TV serisi)
2008: The Chauffeur (yön. Jérôme Dassier
2007: Fałszerze (TV serisi)
2005: Solidarity (yön. Joan Stein)
2004: Strange Crime (Le prix du désir, yön. Roberto Andò)
2003: Fanfan la Tulipe (yln. Gérard Krawczyk)
2001: Quo vadis? (yön. Jerzy Kawalerowicz)
Muhammed Sahnun

Muhammed Sahnun
Muhammed Sahnun (d. 8 Nisan 1931, Orléansville, Şelf Vilayeti - ö. 20 Eylül 2018 Paris) Cezayirli büyükelçi.
Sorbonne'da eğitimine başlamış ancak Cezayir Devrimi'nin başlaması ardından Ulusal Kurtuluş Cephesi militanı olarak 1956 yılında Cezayirli Müslüman Öğrenciler Genel Birliği'nin başlattığı sınırsınız greve yanıt vermiş, eğitimini durdurup Cezayir'e dönmüş ve orada Germaine Tillion'un kurduğu sosyal merkezlerde çalışmıştır. 1957'de merkez basılmış 12 Hristiyan (içinde papazlarda var) ve 23 Müslüman tutuklanmıştır. Sahnun da tutuklanmış ve işkence görmüş daha sonra delil yetersizliğinden serbest bırakılmıştır. Daha sonra Fransa'ya ve ardından İsviçre'ye geçmiş ve ancak Cezayir bağımsızlığına kavuşunca geri dönebilmiştir.
Cezayir Geçiş Hükûmeti'ne diplomatik danışmanlık yapmıştır. 1964-1973 yıllarında Afrika Birliği Örgütü genel sekreter yardımcısı, 1973-1975 yılları arasında ise Arap Ligi genel sekreter yardımcısı (Afrika Ülkeleri ile Arap Ülkeleri arasındaki diyalogdan sorumlu) olmuştur. 1975-1979 yıllarında Batı Almanya Büyükelçisi, 1979-1982 yıllarında Fransa Büyükelçisi, 1982-1984 yıllarında Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi, 1984-1989 yıllarında Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçisi, 1989-1990 yılları arasında ise Fas Büyükelçisi olarak görev yapmıştır.
Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı Genel Sekreteri'nin özel danışmanı olmuş, Nisan-Kasım 1992 tarihleri arasında BM Genel Sekreteri'nin Somali Özel Temsilcisi olarak görev yapmış, 1993 yılında Afrika Birliği Örgütü Genel Sekreteri'nin Kongo Özel Temsilcisi olmuş, 1995-1997 yıllarında UNESCO Genel Direktörü'nün barış kültürü programı için özel danışmanı olarak görev almış, 1997 yılında ise Afrika Birliği Örgütü nezdinde Afrika Büyük Göller Bölgesi için Birleşmiş Milletler Özel Temsilcisi olarak görev yürütmüştür.
Uluslararası STK Değişim İnisiyatifleri başkanı (Caux, İsviçre). Cenevre merkezli Interpeace örgütü ile yakın çalıştı.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb16543572n (data)  GND: 130534366  ISNI: 0000 0000 2986 1518  LCCN: n85186045  NLI: 987007527899105171  NTA: 145508595  SUDOC: 126058989  VIAF: 74962477   WorldCat (LCCN): n85-186045
Tehuelçe dili

| Tehuelçe dili |
| --- | --- |
Patagon dili (Patagón)
aonekko ʾaʾien
Ana dili olanlar: Arjantin
Etnisite: Tehuelçe halkı
Ölü dil: 2019 yılında Dora Manchado'nun ölümüyle dil ölmüşken, 2020 yılında dil diriltilmiştir.
Dil ailesi: Çon dilleri Ana Çon dilleri Anakara Çon dilleri Tehuelçe dili 
Dil kodları
ISO 639-3: teh
Tehuelçe dili (Aoniken, Inaquen, Gunua-Kena, Gununa-Kena) Patagonya'nın Çon dillerinden biridir. Bu dilin konuşucuları bugünkü Şili'de, Ateş Topraklarının kuzeyinde ve Mapuçe halkının güneyinde toprak işgal eden göçebe avcılardı. Aonikenk veya Aonekko 'a'ien olarak da bilinir.
Dilin çöküşü Patagonya'nın Şili ve Arjantin devletleri tarafından işgaliyle başlamıştır. Tehuelçe dili diğer dillerden ve kültürlerden oldukça etkilenmiştir. Bu durum, biçim-sözdizimsel ögelerin Tehuelçe diline aktarılmasına yol açmıştır. 19. ve 20. yüzyıllarda, Arjantin ve Şili'nin bağımsızlığı arttıkça İspanyolca baskın bir dil haline gelmiştir ve İspanyolca konuşan yerleşimciler Patagonya'ya sahip olmuşlardır.
Dil, günlük olarak kullanılmasa da kendilerini Tehuelçe olarak tanımlayan insanlar için hala çok önemli bir simgedir.
Dora Manchado'nun 2019'daki ölümüne karşın, dil Dora Manchado'dan belgelenmiştir, bu dil hakkında çeşitli çalışmalar ve akademik çalışmalar yapan bir grup dilbilimci ve antropolog ile işbirliği yaparak, çeşitli Aonikenks grupları tarafından geri kazanılmıştır ve diriltilmiştir. Artık topluluklar, dilbilimsel belgeleme çalışmalarıyla bu dilin korunduğu durum olan yok olma hakkında konuşma hakkına sahiptir.
Sınıflandırma

Tehuelçe dili; Teuşen dili, Selknam dili (Ona dili) ve Hauş dili ile birlikte Çon dil ailesine aittir. Kuzeydoğu ve kuzeydoğu Ateş Topraklarındaki kabileler tarafından konuşulan son iki dil, ilgili topluluklar tarafından belgeleme ve dilbilimsel diriltme bakımından farklı konumlardadır.
Lehçeler

Mason (1950) lehçeleri şu biçimde sıralamıştır:
Kuzey: Payniken dili; Poya dili
Güney: İnaken dili
Sesbilim > Sesliler

Tehuelçe dili kısa veya uzun olabilen 3 ünlü özelliğine sahiptir (Fernandez 1988: 87-88).
|  | Ön | Merkezi | Arka |
| --- | --- | --- | --- |
| Orta | e eː |  | o oː |
| Açık |  | a aː |  |
Sesbilim > Sessizler

Tehuelçe dilinin 25 ünsüz sesbirimi vardır. Duraklar; düz, gırtlaksıllaşmış veya ötümlü olabilir (Fernández 1998: 88-89).
|  |  | Dudaksıl | Dişsil | Ön damaksıl | Arka damaksıl | Küçük dilsil | Gırtlaksıl |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Genizsil | Genizsil | m | n |  |  |  |  |
| Süreksiz | düz | p | t | tʃ | k | q | ʔ |
| Süreksiz | gırtlak duraklı | p’ | t’ | tʃ’ | k’ | q’ |  |
| Süreksiz | ötümlü | b | d |  | ɡ | ɢ |  |
| Sürtünmeli | Sürtünmeli |  | s | ʃ | x | χ |  |
| Sürekli | Sürekli | w | l | j |  |  |  |
| Akıcı | Akıcı |  | r |  |  |  |  |
Biçimbilim > Adıl

|  | Tekil | İkil | Çoğul |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. kişi | ia | okwa | oshwa |
| 2. kişi | ma: | mkma | mshma |
| 3. kişi | ta: | tkta | tshta |
Yeliz Şar

| Yeliz Şar |
| --- | --- |

Doğum: Lara Yeliz Şar 30 Mayıs 1977 (47 yaşında) Almanya
Milliyet: Türk
Meslek: Oyuncu
Evlilik: Tolga Güleç (e. 2013; b. 2017)

Lara Yeliz Şar (d. 30 Mayıs 1977, Almanya), Almanya doğumlu Türk oyuncu.
Marmara Üniversitesi Turizm Otelcilik mezunu olan Şar, ilk olarak Kollama adlı TV dizisinde "Melike" rolü ile tanındı. Daha sonra Dürüye'nin Güğümleri adlı dizide "Nimet" karakteri ile oyunculuğuna devam etti. 2012 yılında oynadığı ilk tiyatro oyunu Canlı Yayın ile büyük ilgi topladı. Yeliz Şar, 2012 yılının yaz sezonunda Star TV'de yayımlanmaya başlayan ve 2013 yılında sona eren İşler Güçler adlı dizide oynadı. 2018 yılında FOX'ta yayımlanmaya başlayan Yasak Elma adlı dizide Defne rolüyle 6 bölüm yer aldı.
Filmografisi

| Yıl | Yapım | Rol |
| --- | --- | --- |
| 2024 | Yabani | Derya |
| 2023 | Kısmet | Sezen |
| 2018 | Yasak Elma  | Defne |
| 2015 | Öğrenci İşleri | Manidar |
| 2013 | Çakma Hayat |  |
| 2012-2013 | İşler Güçler | Tülay |
| 2012 | Elveda Katya | Aysun |
| 2010 | Dürüye'nin Güğümleri | Nimet |
| 2008-2010 | Kollama | Melike/Athena |
| 2009 | Çocukluk Günleri | Canan |
| 2009 | Yaprak Dökümü | Hande |
| 2008 | Limon Ağacı | Seher |
| 2007 | Oyun Bitti | Hale |
| 2006 | Sev Kardeşim | Feraye |
| 2005 | Sensiz Olmuyor | Gönül |
| 2004 | İyi Saatte Olsunlar | Zeynep |
2003: Rabia
2002: Kardelen
| 2001 | Aşkına Eşkıya | Lara |
Fractured (film)

| --- | --- |
Yönetmen: Brad Anderson
Yapımcı:  Neal Edelstein  Mike Macari  Paul Schiff 
Yazar: Alan B. McElroy
Oyuncular:  Sam Worthington  Lily Rabe  Stephen Tobolowsky  Adjoa Andoh  Lucy Capri 
Müzik: Anton Sanko
Görüntü yönetmeni: Björn Charpentier
Kurgu: Robert Mead
Stüdyo:  Koji Productions  Crow Island Films  Macari/Edelstein  Paul Schiff Productions 
Dağıtıcı: Netflix
Çıkış tarih(ler)i: 22 Eylül 2019 (2019-09-22) (Fantastic Fest) 11 Ekim 2019 (2019-10-11) (Amerika Birleşik Devletleri)
Süre: 100 dakika
Ülke: Amerika Birleşik Devletleri
Dil: İngilizce
Fractured, Brad Anderson tarafından yönetilen, Alan B. McElroy'un yazdığı 2019 tarihli Amerikan psikolojik gerilim filmidir. Filmde Sam Worthington, Lily Rabe, Stephen Tobolowsky, Adjoa Andoh ve Lucy Capri yer almaktadır.
Film dünya prömiyeri 22 Eylül 2019'da Fantastic Fest'te yaptı. Netflix tarafından 11 Ekim 2019'da yayınlandı.
Oyuncular

Sam Worthington Ray Monroe rolünde
Lily Rabe, Joanne Monroe rolünde
Lucy Capri, Peri Monroe rolünde
Adjoa Andoh, Dr. Isaacs rolünde
Stephen Tobolowsky, Dr. Berthram rolünde
Lauren Cochrane, Memur Chilches rolünde
Shane Dean, Memur Griggs rolünde
Chris Sigurdson, Dr. Lugado rolünde
Chad Bruce, Güvenlik Görevlisi Jeff rolünde
Stephanie Sy, Hemşire Anne rolünde
Dorothy Carroll, Kabul Görevlisi rolünde
Erik Athavale, Dr. Bruce Volk rolünde