Max Born

| Max Born |
| --- | --- |
Born y. 1930-1940
Doğum: 11 Aralık 1882(1882-12-11) Breslau, Alman İmparatorluğu
Ölüm: 5 Ocak 1970 (87 yaşında) Göttingen, Batı Almanya
Defin yeri: Stadtfriedhof, Almanya
Vatandaşlık: Almanya, İngiltere
Mezun olduğu okul(lar): Göttingen Üniversitesi
Tanınma nedeni:  Born–Haber çevrimi  Born sertliği  Born koordinatları  Born yaklaşımı  Born serileri  Born olasılığı  Born–Infeld teorisi  Born–Oppenheimer yaklaşımı  Born kuralı  Born–Landé denklemi  Born–Huang yaklaşımı  Born–von Karman sınırsal koşulu  Born denklemi  Adiyabatik teorem  Kanonik değişim ilişkisi 
Evlilik: Hedwig (Hedi) Ehrenberg (1891-1972) (m. 1913-1970; ölümüne kadar)
Ödüller:  Nobel Fizik Ödülü (1954)  Hughes Madalyası (1950)  Max Planck Madalyası (1948)  FRS (1939) 

Kariyeri
Dalı: Teorik fizik
Çalıştığı kurum: University of Frankfurt am Main Göttingen Üniversitesi Edinburgh Üniversitesi Cambridge Üniversitesi
Tez: Untersuchungen über die Stabilität der elastischen Linie in Ebene und Raum unter verschiedenen Grenzbedingungen ("Investigations on the stability of the elastic line in plane and space under different boundary conditions") (1906)
Doktoradanışmanı: Carl Runge
Diğer akademik danışmanlar:  Woldemar Voigt  Karl Schwarzschild  Joseph Larmor  J. J. Thomson 
Doktora öğrencileri:  Mary Bradburn  Kaijia Cheng  Max Delbrück  Walter Elsasser  Siegfried Flügge  Maria Goeppert-Mayer  Herbert S. Green  Friedrich Hund  Pascual Jordan  Edgar Krahn  J. Robert Oppenheimer  Lothar Wolfgang Nordheim  Huanwu Peng  Maurice Pryce  Bertha Swirles  Victor Frederick Weisskopf  Liming Yang 
Diğer önemli öğrencileri:  Enrico Fermi  Huang Kun  Emil Wolf 
 
İmza

Olivia Newton-John (kız torunu)
Max Born (Almanca telaffuz: [ˈmaks ˈbɔɐ̯n]; d. 11 Aralık 1882, ö. 5 Ocak 1970) kuantum mekaniğinin gelişmesinde etkili olan Alman matematikçi ve fizikçi. Kuantum fiziği dışında katı hâl fiziği ve optiğe katkıda bulunmuş ve 1920-30'larda önemli fizikçilerin çalışmalarının denetimini yapmıştır. Born, yaptığı "Kuantum Mekaniği'nin temelini araştırma, özellikle dalga fonksiyonunun istatistiksel yorumlanması üzerine" adlı çalışması ile 1954 yılında Nobel Fizik Ödülü'nü almıştır.
1904 yılında Göttingen Üniversitesi’ne girdi. Burada 3 tane ünlü matematikçiyle tanıştı: Felix Klein, David Hilbert ve Hermann Minkowski. Doktora tezi konusu "Bir Düzlem ve Uzay'da Esneklik kararlılığı" idi. Bu tez ile üniversitesinin verdiği Felsefe Fakültesi Ödülü'nü kazandı. 1905 yılında, Minkowski ile özel görelilik üzerine araştırmalar yaptı ve daha sonra Thomson atom modeli üzerine habilitasyon tezi yazdı. 1918'de Berlin'de Fritz Haber ile şans eseri karşılaştı. Bu karşılaşma ile bir metalin bir halojenle tepkimeye girmesiyle iyonik bir bileşiğin nasıl oluştuğunun tartıştılar ve bugün Born-Haber döngüsü olarak bilinen yorumu ortaya koydular.
1921 yılında Born, Göttingen'e geri döndü. Born uzun süredir arkadaşı olan ve meslektaşı James Franck için bir makam ayarladı. Born'un gözetiminde Göttingen, fizik için dünyanın önde gelen merkezlerinden biri haline geldi. 1925 yılında, Born ve Werner Heisenberg kuantum mekaniğinin matris mekaniği temsilini formülize ettiler. Ertesi yıl, 1954'te Nobel Ödülü'ne layık görülen Schrödinger denkleminde ψ*ψ için olasılık yoğunluk fonksiyonunun şimdiki standart yorumunu formüle etti. Bu alandaki etkisi kendi araştırmasından daha ileri gitti. Max Delbrück, Siegfried Flügge, Friedrich Hund, Pascual Jordan, Maria Goeppert-Mayer, Lothar Wolfgang Nordheim, Robert Oppenheimer ve Victor Weisskopf için doktora danışmanlığı yaptı. Göttingen'de Born ve onun yardımcıları altında derece Enrico Fermi, Werner Heisenberg, Gerhard Herzberg, Friedrich Hund, Pascual Jordan, Wolfgang Pauli, Léon Rosenfeld, Edward Teller ve Eugene Wigner dahil.
1933 Ocak ayında Nazi Partisi Almanya'da iktidara geldi. Born Yahudi'ydi. O İngiltere'ye göç etti. St John College, Cambridge gitti ve burada işe alındı. Burada popüler bir bilim kitabı yazdı “Huzursuz evrem”.
1936 Ekim ayında, Edinburgh Üniversitesi'nde Doğal Felsefe profesör oldu.Burada Almanya doğumlu asistanları E. Walter Kellermann ve Klaus Fuchs ile çalıştı. O fiziğe yaptığı araştırmalara devam etti. Max Born 31 Ağustos 1939 tarihinde bir İngiliz vatandaşı oldu. Vatandaş olmadan bir gün önce İkinci Dünya Savaşı patlak verdi. 1952 yılına kadar Edinburgh'da  kalmıştır. O Bad Pyrmont'dan emekli oldu. Göttingen'de bir hastanede 5 Ocak 1970 yılında öldü.