stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kaz Dağı
Coğrafya > Bitki örtüsü

Kaz Dağı çevresi büyük ölçüde ormanlar ile kaplıdır ve yakınında yerleşim oldukça seyrektir. Üst yokuşlardaki ormanlar başlıca Kazdağı göknarı (Abies nordmanniana subsp. equi-trojani) Türkiye'de yalnızca Kaz Dağı'nda yetişen endemik bir göknar alt türüden oluşur. Dağın kuzey yamacında alt  kesimlerde meşe ve bazı maki elemanları görülür. Yükseklere çıkıldıkça meşe-kestane-gürgen  ve meşe-karaçam toplulukları görülür. Kayın da Kaz Dağı bitki örtüsünün önemli bir kısmını oluşturur. Yaklaşık 600–700 m yükseklikten sonra Kaz Dağı göknarı ile birlikte güzel görüntüler oluşturmaktadır. Türkiye'nin 40 endemik türü burada bulunur.
10 Eylül 2012 tarihinde, saat 13:30 civarında çıkan ve 11 Eylül akşamı kontrol altına alınabilen, Kaz Dağları eteklerindeki 5 milyon metrekarelik alanı etkileyen bir orman yangınında çıkmıştır. Yangında ağırlıklı olarak kızılçam ve karaçam ile az miktarda zeytin ağacı ve tarım arazisi yanmıştır.
Coğrafya > Akarsular

Batıdan Tuzla Çayı ve Kara Menderes Çayı (Skamandros), kuzeyden Gönen Çayı doğar. Yarımadadaki önemli akarsulardan Karamenderes ve Biga Çayı ile çevredeki köy ve diğer yerleşim yerlerine içme suyu sağlayan küçük ölçekli kaynaklar bu dağdan doğmaktadır.
Kazdağı Millî Parkı

Ana madde: Kazdağı Millî Parkı
Balıkesir, Edremit'te yer alan doğa temalı millî parktır. Marmara ve Ege bölgeleri arasında sınır oluşturan Kazdağı'ndan ismini alır. Bulunduğu geçiş iklimi ve yakın bölgedeki tek yüksek dağ olan ve ayrıca Biga yarımadasında doğu-batı doğrultusunda uzanan dağ arazilerini kapsar.
Kazdağı etrafında efsaneler

Kazdağları ve çevresinde anlatılan hikâyeler, ritüeller ve çeşit çeşit inanışların temelinde miras olarak bir sonraki nesle kalmış, sentezlenmiş bir kültürün varlığı hissedilir. Bölgeye yerleşen bir halk önceki halkların sözlü mirasına kendilerinden de eklentiler yaparak yeni yeni anlatılar ortaya çıkarmıştır. M.Ö. 7000'li yıllardan günümüze kadar motifler ortak olarak kullanılmıştır.
Yöredeki milletler, dinler ve mezhepler sürekli değişmekle beraber, değişmeyen "havasından mıdır yoksa suyundan mı"dır bilinmez insanların düşünce tarzı oldu. Mitolojide, doğa şartları insan zihnini etkileyen en temel faktör olarak karşımıza çıkar. Yüksek ve heybetli bir dağ, denize akan bir nehir, bazen taşlık bazense bereketli bir toprak, deniz ticareti yapmaya elverişli kıyılar: Troya, Sarıkız, Hasanboğuldu anlatıları için son derece uygun koşullar yörede hazır bulunmaktadır.
Kazdağı, söylenceler açısından da oldukça zengindir. Adı Antik Grek mitolojide İda olarak geçmektedir.
Kazdağı etrafında efsaneler > Antik dönem efsaneleri

Kazdağı, Antik dönemlerde "İda" olarak adlandırılmış ve pek çok önemli olaya ev sahipliği yapmıştır. İsminin Giritli denizciler tarafından, Girit'te Zeus'un doğduğu İda Dağı'na atıfta bulunmak için İda konduğu mitolojide yer alır. Bundan dolayı dağ Yunan mitolojisinde önemli bir yere sahiptir.
Homeros'un İliada destanında "bin pınar İda" olarak geçmektedir. Homeros İlyada'da ‘‘Bol pınarlı, vahşi hayvanların anası’' olarak İda Dağı'ndan sık sık bahsediyor. Efsaneye göre Hera, Afrodit ve Athena'nın katıldıkları, Truva Savaşı'na yol açan o meşhur güzellik yarışması burada yapılmış, Tanrılar Truva Savaşı'nı buradan izlemiş ve Afrodit ilk kez burada âşık olmuştur.
Küçükkuyu'nun kuzeyinde, Adatepe köyünün güneyindeki geniş bir alana hakim bir tepede Zeus Altarı isimli bir tapınak bulunmaktadır. Rivayet olunur ki Zeus bu tepede Afrodit'le sevişir ve bir yandan da savaş yönetirmiş.
Kazdağı etrafında efsaneler > Kaz Dağı Sarıkız Efsanesi

Ana madde: Kazdağı Sarıkız Efsanesi
Kaz Dağı'nın İran'a kadar uzanan bir İslamî Sarıkız efsanesi vardır. Kazdağları'nın en ünlü İslamî efsanesi Sarıkız inanışıdır. Sarıkız efsanesi Türkmen köylülerinin söylencelerinde büyük yer alır. Çeşitli versiyonları mevcuttur.
Resimler

Kaz Dağı Millî Parkı merkezi
Kaz Dağı'nda Mıhlı Şelalesi
Kaz Dağı Sarıkız Türbesi
Kaz Dağı'nda dağ deresi
Kapı mevkii
Tozlu mevkii Yassıçalı Köyü çeşmesi
Kartalçimen yaylası, Babadağ ve Karataş Tepesi
Tozlu mevkii tabelası
Güneş batarken Edremit Körfezinin karşı kıyısından Kaz Dağı
Mafadi Dağı

| --- | --- |

En yüksek noktası
Yükseklik: 3450 m
Koordinatlar: 29°12′10″G 29°21′30″D﻿ / ﻿29.20278°G 29.35833°D﻿ / -29.20278; 29.35833
Mafadi, Afrika kıtasının güneyinde Güney Afrika Cumhuriyeti sınırları içerisinde kalan ve Lesotho ile sınırı belirleyen ülkenin en yüksek dağı.
Mafadi dağı Drakensberg sıradağlarının bir parçası konumunda olup, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 3450 m ile en yüksek noktasını oluşturmaktadır. Bu dağın da yer aldığı Ukhahlamba-Drakensberg Parkı bölgesi 2000 yılından bu yana Birleşmiş Milletler'İn Dünya mirası listesinde yer almaktadır.
Thabana Ntlenyana Dağı

| --- | --- |


En yüksek noktası
Yükseklik: 3482 m
Çıkıntı: 2.390 metre (7.840 ft)
Yalıtılma: 3.003 kilometre (1.866 mi)
Koordinatlar: 29°28′00″G 29°16′00″D﻿ / ﻿29.46667°G 29.26667°D﻿ / -29.46667; 29.26667
Thabana Ntlenyana, Afrika kıtasının güneyinde Lesotho sınırları içerisinde kalan ve Güney Afrika Cumhuriyeti sınırına yakın bir konumda olan ülkenin en yüksek dağı.
Thabana Ntlenyana dağı Drakensberg sıradağlarının bir parçası konumunda olup, Lesotho'nun 3482 m ile en yüksek noktasını oluşturmaktadır. Bu dağın da yer aldığı Ukhahlamba-Drakensberg Parkı bölgesi 2000 yılından bu yana Birleşmiş Milletler'in Dünya mirası listesinde yer almaktadır. Dağ ayrıca bu yüksekliği ile Afrika kıtasının güneyinde Meru Dağı'nın güneyinde kalan dağlar arasındaki en yüksek zirveye sahip olan dağ konumundadır.
Hayati ve Diğerleri

| Hayati ve Diğerleri |
| --- | --- |
Format: Televizyon dizisi
Tür: Komedi Polisiye
Senarist: Onur Özcan Murat Özsoy
Yönetmen: Metin Balekoğlu
Başrol: Celil Nalçakan Günay Karacaoğlu Levent Ülgen Bülent Çolak Bahtiyar Engin İbrahim Selim Gökhan Kıraç Aybike Esin Tumluer Tolga Deniz Edip Tepeli
Tema müziği bestecisi: Eypio
Ülke:  Türkiye
Dili: Türkçe
Sezon sayısı: 1
Bölüm sayısı: 6 (bölümleri listesi)
Yapım
Yapımcı: İrfan Şahin
Mekân: İstanbul
Görüntü yönetmeni: Bekir Toplar
Gösterim süresi: 120 dakika
Yapım şirketi: 1441 Productions
Yayın bilgileri
Kanal: Kanal D
Görüntü formatı: 576i (16:9 SDTV) 1080i (HDTV)
Ses formatı: Stereo
Yayın tarihi: 19 Kasım 2017 - 17 Temmuz 2018
Durumu: Sona erdi


Hayati ve Diğerleri, 1441 Productions imzalı, ilk bölümü 19 Kasım 2017 tarihinde yayımlanan, başrollerini Celil Nalçakan, Günay Karacaoğlu, Levent Ülgen, Bülent Çolak ve Bahtiyar Engin'in paylaştığı, komedi ve polisiye türündeki Türk televizyon dizisidir. Dizi, 17 Temmuz 2018 tarihinde yayımlanan 6. bölümüyle final yaparak sona erdi.
Oyuncu kadrosu ve karakterler

| Oyuncu | Karakter | Açıklama |
| --- | --- | --- |
| Celil Nalçakan | Hayati Solmaz |  |
| Günay Karacaoğlu | Şükran Solmaz |  |
| Levent Ülgen | Danyal Bezirci |  |
| Bülent Çolak | Vedat Durdurulmuş |  |
| Bahtiyar Engin | Tahsin Akın Şirinyer |  |
| İbrahim Selim | Celal Kalıyır |  |
| Gökhan Kıraç | Erol İnandı |  |
| Aybike Esin Tumluer | Nurten Salıkhan |  |
| Edip Tepeli | Üzeyir |  |
| Ecem Karavus | Filiz Ozancık |  |
| Cankat Aydos | Faruk Kadıoğlu |  |
| Cansu Dağdelen | Açelya Balkanlı |  |
| Özlem Çakar | Bedriye |  |
| Feri Baycu Güler | Kıymet |  |
| Tolga Deniz | Kadir Solmaz |  |
Yayın takvimi

| Sezon | Yayın günü ve saati | Sezon başlangıcı | Final | Çekilen bölüm sayısı | Bölüm aralığı | Yayın yılı | TV kanalı |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. sezon | Pazar 20.00 /   Salı 20.00 | 19 Kasım 2017 /   19 Haziran 2018 | 17 Temmuz 2018 | 6 | 1-6 | 2017-2018 | Kanal D |

Not: Dizi, 1. bölümden sonra yayın akışından kaldırıldı. 7 ay aradan sonra yeni bölümleriyle kaldığı yerden yayınlanmaya devam etti ve 17 Temmuz 2018 tarihinde yayımlanan 6. bölümüyle final yaparak sona erdi.
Ogün Sanlısoy

| Ogün Sanlısoy |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: 12 Mart 1971 (53 yaşında)
Başladığı yer: Gölcük, Türkiye
Tarzlar: Rock, heavy metal
Çalgılar: Gitar
Etkin yıllar: 1989-günümüz
İlişkili hareketler: Pentagram (1992-1995/2017-...)

Saim Ogün Sanlısoy (d. 12 Mart 1971; Gölcük, Kocaeli), Türk şarkıcı-şarkı yazarıdır.
Şarkıcı altı solo albümüne sahip olup yedinci stüdyo albümünü iki aşamalı EP albüm olarak yayımlayacaktır. "Gel" adını verdiği ilk EP albümünü 14 Nisan 2023'te piyasaya sürmüştür.
Hayatı > Çocukluğu ve okul yaşamı

Ogün Sanlısoy, 12 Mart 1971 tarihinde Gölcük'te bir Denizci bir subayın oğlu olarak doğdu. Doğduğu gün 12 Mart Muhtırası yaşandığı için babası demokrasiye olan inancından dolayı oğlunun adını Ogün koydu. Babasının görevi dolayısıyla pek çok farklı bölge ve şehirde geçen ilkokul yıllarından sonra Fenerbahçe Lisesinde ortaokul ve liseyi okudu. 1988 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümüne girdi ve mezun oldu.
Müzikle tanışması annesi sayesinde 8 yaşındayken Elvis Presley ve The Beatles ile oldu. 10 yaşındayken Barış Manço'nun bir sinema salonunda verdiği konsere katılıp ilk ciddi müzik etkileşimini bu konserde yaşadı.
Hayatı > Profesyonel müzik hayatı (1989-1992)

Müzik hayatına 17 yaşında elektrogitar çalarak başlayan Sanlısoy üniversite yıllarında 1989 yılında yakın arkadaşı Kubilay Özvardar ile birlikte hazırladığı akustik dinleti onun ilk sahne deneyimiydi. Daha sonra bu yıllarda Sugar Mice grubuyla çalışmaya başladı ve ilk demo kaydını gerçekleştirdi. Bu süre zarfında çeşitli amatör gruplarda solist olarak çalıştı.
Hayatı > Pentagram'a katılması (1992-1995)

1992 yılında Türk metal grubu Pentagram ikinci stüdyo albümü hazırlığındayken vokal Bartu Toptaş gruptan ayrılıp yurt dışına taşındı. Grup yeni vokal arayışında Ogün Sanlısoy'a teklif götürdü. Ogün Sanlısoy o yıllarda kariyerini akustik ve soft rock yürüttüğü için bir metal grubuna önce sıcak bakmadı. Grup üyeleri ikinci albümlerinin ilk albümden farklı olacağını, kayıtları dinlemeden karar vermemesini söylediler. Kayıtları dinleyip müzikali beğendikten sonra 1992'de Pentagram'a katıldı ve aynı yıl çıkan Trail Blazer albümünde vokaliyle yer aldı. Türkiye'de ve yurt dışında Pentagram'la pek çok konser gerçekleştirdi. 1993 ve 1994 yıllarında Hıbır ve Rock dergilerinin okuyucuları tarafından "Yılın En İyi Erkek Rock Şarkıcısı Solisti" seçildi.
Pentagram'da 3 yıl vokal görevini üstlenirken yeni üretilecek olan parçalarda grupla bir fikir ayrılığına düştü. Ogün Sanlısoy, grubun yeni albümde Türkçe şarkılara yönelmesini isterken diğer elemanlar bu değişime sıcak bakmadı ve bu fikir ayrılığı sonucunda Ogün Sanlısoy solo albüm çalışmaları yapmak istediği için gruptan ayrıldı. Pentagram Ogün yerine Murat İlkan'ı kadrosuna kattı.
Hayatı > Solo kariyer: (1995- 1999)

1994-95 yıllarında Gür Akad'ın kurduğu Klips grubunda solist olarak yer aldı ve bu grupla çeşitli konserler verdi. 1995 yılında piyasaya çıkan, Özlem Tekin'in Kime Ne adlı ilk albümünde besteci, enstrümanist ve süpervizör olarak çalıştı. 1995'te Pentagram'ın eski gitaristi Murat Net'in İngilizce şarkıları Türkçe yorumla projesinden teklif alsa da teklifi reddetti.
Hayatı > Korkma albümü (1999-2000)

Pentagram ayrılığı sonrası dört boyunca farklı projelerde müzik faaliyetlerine katılan Ogün Sanlısoy solo albüm çıkartma kararı aldı. İlk albümü için Pentagram'dan Tarkan Gözübüyük, Hakan Utangaç, elektrogitarda Kurban grubundan Deniz Yılmaz'dan yardım aldı. Albüm 1999 yılında dönemin popüler plak firması Raks Müzik etiketiyle yayımlandı.
Ancak albüm yayımlandıktan sonra İstanbul Depremi yaşanınca albüm tanıtımı ve konser verme fırsatı bulamadı. Albüm ses getiremedi. 2000 yılında askerlik görevini yerine getirmek istedi.
Hayatı > O Gün albümü (2000-2006)

2000 yılında Çanakkale'de askerlik görevindeyken sonradan Ogün Sanlısoy'un hitleri arasına girecek olan Saydım şarkısının temellerini attı. Askerî ortamdan etkilenerek Saydım şarkısının nakaratlarını ve temel müziklerini üretti. Askerlik görevi bittikten sonra şarkıyı tamamlayıp kayıt altına aldı. 4 yıl boyunca albüm üzerinde çalıştı. Bu süreçte kimseden yardım almadan şarkıları tamamlayıp bir CD'ye kaydetti. Albüm yayını için 7 farklı plak şirketine CD'sini bıraktı. Nihayetinde Sony Müzik albümü yayımlama kararı aldı. Albüm 2004 yılında O Gün adıyla yayımlandı. Albümde ayrıca Ferdi Tayfur'a ait Ben de Özledim cover'ı da bulunmaktaydı. Albüm adı için Ogün Sanlısoy şu açıklamayı yaptı;
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | 5 yıl geçti ilk albümle bu albüm arasında. Bu albümün çıkacağı tarih konusunda çok fazla soru işaretleri oluyordu kafamda, çok daraldığım, çıkmıyor mu acaba dediğim zamanlarda dedim ki bu albüm bir gün çıkacak, elbet bir gün çıkacak ve ben O GÜN'ü göreceğim dedim ve albüm adı O Gün olsun dedim O GÜN geldi... | ” |
— Ogün Sanlısoy
Bu albümün kayıtlarında davul ve defte Timur Kurşunoğlu, elektrik, akustik gitar ve e-bow'da Faruk Kavi, basgitarda ise Umut Arabacı Ogün Sanlısoy'a eşlik etmiştir.
Hayatı > Üç, Ben, Sen Uyurken (2006-günümüz)

2006 yılında piyasaya sürdüğü Üç adlı albümünde Pentagram grubundan arkadaşları Metin Türkcan ve Tarkan Gözübüyük ile çalıştı. Bu albümle birçok dergi tarafından "Yılın En İyi Rock Müzik Vokalisti" seçildi. 2007 yılında Korkma albümünü 3 parçanın yeni versiyonlarıyla ve el kamerasıyla albüm kayıtları sırasında yaptığı çekimlerin DVD'si ile birlikte tekrar çıkardı. "Korkma" parçasının yeni versiyonunda Hayko Cepkin ile düet yaptı. 2008 yılında rock müzik grubu Almora'nın Kıyamet Senfonisi albümündeki "İyiler Siyah Giyer" parçasında vokaliyle yer aldı. 2009 yılında "Büyüdük Aniden" isimli single, daha sonra da "Yukarıya Bak" isimli single yayımlandı. Ayrıca rap şarkıcısı Killa Hakan'la Volume Maximum albümü için bir düet yaptı.
Ogün Sanlısoy, 7 Şubat 2011 tarihinde 4. solo albümü Ben'i yayımladı. Albümün prodüktörlüğünü Volkan Başaran yaparken albümde Sanlısoy'a, gitarda Aytek Akçakaya, basgitarda Sertan Coşkun, davullarda ise Sertan Soğukpınar eşlik etti.
Albümün kayıtları 5 ayrı stüdyoda gerçekleştirildi. Mastering'i ise dünyaca ünlü grupların mastering'lerini yapan Helsinki finnfox stüdyolarında Mika Jussila tarafından yapıldı. Miksleri ise Uğur Memiş yaptı. Albümde 13 parça bulunmakta ve bu parçaların 12 tanesinin söz ve müziği Ogün Sanlısoy'a ait. Ayrıca söz ve müziği Selahattin Sarıkaya'ya ait olan ve Erkin Koray'ın sesiyle hepimizin aklına kazınmış parçalardan "Anma Arkadaş"ın yeni düzenlemesi de albümde yer almakta.
Albümün ilk klip parçası Mahir Akyol tarafından "Avunmak Zor" isimli parçaya çekildi. Albümün imaj fotoğraflarında ise yine Mehmet Turgut imzası var.
2011 yılında Türk rock metal müzik grubu İklim’in Girdap albümündeki "Girdap" parçasında vokaliyle yer aldı. Aynı yıl içerisinde pop şarkıcısı Nilüfer 12 Düet isimli rock albümünde Ogün Sanlısoy "Hey Gidi Günler" adlı parçada Nilüfer ile düet yaptı.
2016 yılının Nisan ayında Metin Türkcan'ın solo albümü olan Vakti Geldi albümünde "Beynim Çatladı" parçasında vokaliyle yer aldı.
2017 yılında Pentagram'ın 30. yılı adına çıkan Akustik albümünde yine vokaliyle yer aldı. Akabinde Demir Demirkan ve Murat İlkan ile birlikte Pentagram'a yeniden dâhil olmuştur.
24 Şubat 2021'de Ekşi Sözlük'te katıldığı bir etkinlikte "Son albümü Yaşamaya Devam'a ait ilk klibin yönetmenliğini kendisinin yaptığını ve bu işi çok sevip başka grupların da video kliplerine yönetmenlik yapmayı çok istediğini" belirtti.
2019 yılında yeni albüm hazırlığındayken COVID-19 Pandemisi nedeniyle albümü ertelendi. Pandemi dönemini değerlendirmek için 2021 yılında Yaşamaya Devam adında akustik bir albüm çıkardı. Yeni albümünün 2023 yılında çıkacağını ve bir ilki deneyerek albümleri beşer şarkılardan oluşan iki EP albüm olarak çıkaracağını açıkladı. Gel adını verdiği ilk EP albümünün 14 Nisan 2023 tarihinde yayımlanacaktır. Albümden ilk single İnan Buna 31 Mart 2023'te yayımlandı.
Albümleri

Pentagram ile:
Trail Blazer (albüm) (1992)
Akustik (2017)
Bu Düzen Yıkılsın  (Tekli, 2020)
Sur  (Tekli, 2021)
Pride  (Tekli, 2021)
Makina Elektrika (Albüm, 2022)
Solo çalışmalar:
Korkma (1999)
O Gün (2004)
Üç (2006)
Korkma 07 (2007)
Ben (2011)
Akustik (2012)
Sen Uyurken (2015)
Yaşamaya Devam (2021)
Gel EP (2023)
Git EP (2024)
Erta Ale

| --- | --- |
Erta Ale Mayıs 2008

En yüksek noktası
Yükseklik: 613
Koordinatlar: 13°36′11″K 40°39′48″D﻿ / ﻿13.60306°K 40.66333°D﻿ / 13.60306; 40.66333
Jeoloji
Dağ türü: kalkan tipi volkan
Erta Ale (Türkçe: Tüten dağlar) Etiyopya'nın kuzeydoğusunda, Afar bölgesinde yer alan aktif bazaltik akışkan lavların oluşturduğu kalkan yanardağdır. Afar çöküntüsünde Eritre ile sınır bölgesinde yer alır. Erta Ale Etiyopya'daki en aktif yanardağdır.
İtalyan kâşif Ludovico M. Nesbitt tarafından 1928'de bölgenin ilk kez güneyden kuzeye geçilmesiyle keşfedilmiştir.
Whitney Dağı

| --- | --- |
Whitney

En yüksek noktası
Yükseklik: 4421 m  Nevada de Toluca
Çıkıntı: 3072 m
Yalıtılma: 2.651 kilometre (1.647 mi)
Koordinatlar: 36°34′43″K 118°17′31″B﻿ / ﻿36.57861°K 118.29194°B﻿ / 36.57861; -118.29194
Jeoloji
Kayaç yaşı: Kretase
Tırmanma
İlk tırmanan: 18 Ağustos 1873  Charles Begole, Albert Johnson ve John Lucas
En kolay rota: Mount Whitney Yürüyüş Patikası
Whitney Dağı (İngilizce: Mount Whitney) batı Amerika Birleşik Devletleri Kaliforniya eyaletinin "İnyo ilçesi" ile "Tulare ilçesi" içinde en yüksek zirvesi 4.421 m rakımlı olan ve Alaska hariç kıtasal ABD arazileri içinde en yüksek rakımlı olan dağdır. Kuzey Amerika kıtasının en düşük rakımlı noktası (deniz seviyesinin 84 m altında olan) Death Valley Ulusal Parkı'nda Badwater Havzası ile bunun kuzey-kuzey-batı yönünde bulunan kıtasal ABD'nin bu en yüksek noktası olan Whitney Dağı arasında uzaklık 136,2 km'dir. Whitney Dağı'nın batı yamaçları Sekoya Ulusal Parkı sınırları içindedir. Doğu yamaçları da İnyo ilçesi tarafından korunmakta olan "Inyo Ulusal Ormanı" sınırları içine girmektedir. Whitney Dağı'nın zirvesi Yösemite Vadisi "Happy Iles" mevkiinde başlangıcı olan John Muir Yürüyüş Patikası'nın bitiş mevkidir ve bu patika böylece 341 km uzunlukta olmaktadır.
Coğrafya

Whitney Dağı Sierra Nevada Sıradağları'na dahildir ve bu sıradağlar üzerinde bulunan nispeten birbirine yakın ve sıradağların en yüksek zirvelerinden oluşan "Sierra Nevada Dorukları"'nın bir parçasıdır. Whitney Dağı zirvesi tabanında bulunan Lone Pine küçük şehrinin hemen hemen 3,5 km ilerisinde olup birden 3.285 m yükseklik göstermektedir.
Whitney Dağı'nın tümü ile Alpin dağsal iklimi gösterir. Ağaç büyüme çizgisi üzerine olup Alpin tundra bitki ekolojisine uygun bitkiler bulunmaktadır. Zirvenin yakınlarında hemen hemen hiç bitki büyümemektedir. Dağ üzerinde sadece geçici hayvan türleri, bunlar arasında kelebekler, bulunur
Rakım ölçümleri

Yıllar geçtikçe Whitney Dağı zirvesinin ölçülen rakımı değişmiştir. Zirveye konulmuş bulunan beyaz emaye zemin üzerine siyah harflerle yazılı eski rakım levhasına göre rakım "14,496,811 ayak" dir. AB Geodesik Survey kuruluşu zirveye bir bronz levha koymuştur. 1929'daki ölçümlere göre hazırlanmış bu levha zirvenin rakımını 14,494 ayak olarak göstermektedir ve bu rakım genellikle kabul edilmiştir. Fakat 20. yüzyılda teknoloji çok gelişmiş; rakımın ölçülmesi için kabul edilen başlangıç noktaları çok daha dakik ölçülmeye başlanmış ve eskiden kullanılan standart başlangıç noktası değeri değiştirilmiştir. 1988'de yeni bir "Kuzey Amerika Dikey Verisi" standardı kabul edilmiştir. Bu yeni ölçümlere göre Whitney Dağı rakımı 14.505 ayak (yani 4421 m) olarak kabul edilmiştir.
Jeoloji

Whitney Dağı granitten oluşmuştur. Bu granit Sierra Nevada Sıradağlarının bazında bulunan kayaçlarla aynıdır. Kretase jeolojik döneminde okyanustan gelen levhanın kıtasal levhayla çarpışıp o levhanın altına gitmesi sırasında bundan ortaya çıkan masif sıvılaşmış kayalar şimdi Whitney dağının bulunduğu yer altına çıkıp orada katılaşarak granit oluşturmuşlardır. Son 2-10 milyon yıl içinde Sierra Nevada levhası yukarı itilmiş ve buzul ve su erozyonu dolayısıyla o zamanki Whitney Dağı yerinde bulunan toprakları kazıp eritip altındaki erozyona dayanıklı sert  granit kayalarını üst yüzeye çıkartmışlar. Bu ortaya çıkan granit kayaçları günümüzdeki Whitney Dağı'dır.
Whitney Dağı'nın doğu yamaçlarının meyili batı yamaçları meylinden çok çok daha diktir. Buna neden tüm Sierra Nevada jeolojik levhası kırığının özel bir şekilde hareket etmesidir. Bu levha sanki batıda sabit olup açılan bir kapı gibi doğuda hafifçe yükselme göstermektedir. Bu yükselme Whitney Dağı'nın altında bülnan Sierra bazı doğusunda görülmektedir. Böylece Whitney Dağı'nın yapısı teşkil eden granit binlerce metre daha aşağılarda ve "Alabama Tepeleri"'nde görülen granitin aynıdır.
Resimler

Whitney dağı zirvesi doğu yamaçları
Whitney dağı zirvesi Smitsonian korunak kulübesi
Whitney Dağı'nda Yüksek sırt geçişlerde trekçileri korumak için yapılan çitler
Beşparmak Dağları (Türkiye)

Başlığın diğer anlamları için Beşparmak sayfasına bakınız.
| --- | --- |
Latmos Dağı
Bafa Gölü Kapıkırı köyü, Latmos antik kenti kalıntıları ve Beşparmak dağları.

En yüksek noktası
Yükseklik: 1.375 m
Koordinatlar: 37°29′53″K 27°31′37″D﻿ / ﻿37.49806°K 27.52694°D﻿ / 37.49806; 27.52694
Jeoloji
Dağ türü: Orojenik Kırıklı
Beşparmak Dağı (Latmos dağları), Bafa gölünün doğusunda, Batı Menteşe Dağları sisteminde yer alan dağ. Aydın ve Muğla topraklarına yayılan dağın en yüksek yeri 1375 m ile Tekerlekdağ'dır.
Arkeolojik olarak çok önemli olan dağ, Neolitik dönemden Osmanlılara kadar izler taşır. Yakın zamandaki önemli prehistorik keşiflerden olan kaya resimleri M.Ö 6.000-5.000 yıllarına tarihlenmektedir. Tespit edilen 170 resimde av ve hayvanlar yerine, çoğunlukla insan çizilmiştir. İnsanlar tek tek değil, aileyi anımsatacak şekilde çizilmiştir. Bu kaya resimleri resim dili ve konusu açısından dünya kaya resimleri arasında önemli bir yere sahiptir.
Neolitik dönemde yağmur ve hava tanrısının mekanı olan dağ, Yunan mitolojisinde yerini gök tanrısı Zeus'a bırakmıştır. Bizans döneminde yöre yağmur duası merkezi olmuş, manastır yapılmıştır.
Menderes masifine dahil olan alanda metamorfik kayaçlardan granit, gnays, gözlü gnays yaygındır. Gnaysın aşınmaya uğramasıyla ilginç şekiller (insan suretleri, cinler, hayvan ve canavar silüetleri) ortaya çıkmıştır. Arkeolojik ve tarihi özellikleri olan arazi feldspat madeni çıkarımı ile tehdit altındadır.
Alanda Akdeniz iklimi hakimdir ve dar alanlarda görülen Fıstık çamı ile diğer maki türleri yaygındır. Beşparmak dağlarının GB yönünde yer alan Bafa gölü çevresinde endemik Sığla ağaçları yer alır. Dağlar nesli tükenen Anadolu parsının yaşam alanıdır. Çevrede tilki, ayı, çakal, kirpi, yaban domuzu, tavşan, akkuyruklu kartal, kızıl şahin ve atmaca yaşamaktadır.
Dağ üzerinde yer alan Latmos antik kenti MÖ 300 yıllarında kurulmuş, MS 4. yüzyılın sonlarında terkedilmiştir.