Türkiye Süryanileri
Osmanlı dönemi

Osmanlı İmparatorluğu'nun gayrimüslim "Kitap Ehli"ni yönetmek için ayrıntılı bir sistemi vardı. Yani, kutsal bir geleneğe sahip kabul edilen tektanrıcılara izin verdiler ve onları pagan olarak tanımladıkları insanlardan ayırdılar. Kitap Ehli (ya da zimmi) olarak Yahudiler, Hristiyanlar ve Mandeanlar (bazı durumlarda Zerdüştler) ikinci sınıf muamele gördüler ama hoşgörüldüler.
Osmanlı İmparatorluğu'nda bu dini statü "millet" idari modeli olarak sistematik hale gelmişti. Her dini azınlık, baş dini temsilcisi aracılığıyla yönetime hesap veriyordu. Osmanlıların 1453'te İstanbul'un Fethi'yle birlikte yavaş yavaş ama kesin olarak fethettikleri Hristiyanlar, genellikle bir patrik tarafından yönetilen piskoposlar hiyerarşisi içinde örgütlenmiş birçok etnik gruba ve mezhebe bölünmüş durumdaydı.
Hakkari'deki 5 Süryani aşiretine gelince, Doğu Süryani Kilisesi'nin Kutsal Makamı olduğu için aşiretlerin taptığı Konak'taki Şimun Patrikliği: doğrudan Bab-ı Ali'ye bağlıydı ve bu makam aşiretlerden topladığı vergileri ona ödüyordu.
Protestanlığa geçenler, yerel piskoposlar aracılığıyla eski kiliselere yıllık haraç ödemek istemiyorlardı, onlar da bunun bir kısmını patriğe, patrik de bir kısmını vergi olarak Bab-ı Ali'ye aktarıyordu. Kendi sözlerine sahip olmak ve Patriklik sisteminin yönetimine tabi olmamak için etnik çizgileri aşarak (Müslüman bir yönetici aracılığıyla da olsa) doğrudan Bab-ı Ali ile muhatap olmak istediler. Bu genel Protestan beratı 1850 yılında verildi).
Gaunt, I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden hemen önce Süryani nüfusunun 500.000 ile 600.000 arasında olduğunu tahmin etmektedir ki bu rakam Osmanlı nüfus sayımı rakamlarına göre oldukça yüksektir. Diyarbekir Vilayeti'ndeki Midyat, Süryani Ortodokslar, Keldaniler ve Protestanlar arasında bölünmüş olsa da Osmanlı İmparatorluğu'nda Süryanilerin çoğunlukta olduğu tek şehirdi. Süryani Ortodoks Hristiyanlar, Tur Abdin olarak bilinen Midyat çevresindeki dağlık kırsal bölgelerde yoğunlaşmış, burada yaklaşık 100 köye yerleşmiş ve tarım ya da zanaatla uğraşmışlardır. Süryani Ortodoks kültürü, Mardin yakınlarında (Tur Abdin'in batısında) Mor Gabriel ve Deyrüzzaferan adlı iki manastırda yoğunlaşmıştır. Çekirdek Süryani yerleşim alanının dışında, Diyarbakır, Urfa, Harput ve Adıyaman şehirlerinde ve köylerinde de hatırı sayılır bir nüfus vardı. Tur Abdin'deki Süryani nüfusun aksine, bu Süryanilerin çoğu başka diller konuşuyordu.
Merkezi Konak'ta bulunan Doğu Kilisesi Patriği'nin önderliğinde Süryani aşiretleri Hakkari dağlarını (Tur Abdin'in doğusunda, Osmanlı-İran sınırına bitişik) aşiret statüsünde - teoride kendilerine tam özerklik tanıyan - kendilerine bağlı çiftçilerle yönetiyordu. Hakkari çok dağlık bir bölgedir ve 4000 metreye kadar ulaşan zirveler sarp geçitlerle birbirinden ayrılmıştır, öyle ki birçok bölgeye sadece dağların kenarına oyulmuş patikalarla ulaşılabilmektedir. Süryani kabileler bazen Kürt müttefikleri adına birbirleriyle savaşmışlardır. Doğu Kilisesi yerleşimi doğuda, İran'daki Urmiye Gölü'nün batı kıyısında, Urmiye kasabasında ve çevresindeki köylerde başladı; hemen kuzeyde, Salmas'ta bir Keldani yerleşim bölgesi vardı. Bitlis Vilayeti'nde (Tur Abdin'in kuzeydoğusunda ve Hakkari'nin kuzeybatısında) Siirt civarında dağlık ama Hakkari'den daha az dağlık olan bir Keldani bölgesi vardı, ancak Keldanilerin büyük kısmı daha güneyde, günümüz Irak'ında ve I. Dünya Savaşı sırasında katliama uğrayan bölgenin dışında yaşıyordu.