stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mehmet Atilla
Ödülleri

TARİŞ Edebiyat Ödülleri Öykü ikinciliği (1993)
Kıyı Dergisi  A. Selim Teymur Köşe Yazısı ikinciliği (1995)
Mevlüt Kaplan Çocuk Öyküleri birinciliği (1996)
P.E.N. Edip Cansever Şiir Yarışması Özel Ödülü (1996)
Arkadaş Z. Özger Şiir Ödülleri Jüri Özel Ödülü (1999)
Ankara Öykü Günleri Leyla Erbil Öykü Ödülü (2000)
Bilgi Yayınevi “e-kitap" öykü Ödülü (2002)
Abdullah Baştürk İşçi Öyküleri birinciliği (2007)
Tudem Edebiyat Ödülleri Çocuk Şiirleri ikinciliği (2009)
ÇGYD Yılın Kitabı Ödülü (Parktaki Gergedanlar) 2011
Nasıl Yapmalı?
Diğer yazarların eleştirileri

Romanın kendisinden çok, kitap belki de en çok İngilizce konuşulan dünyada aldığı tepkilerle tanınır.
Fyodor Dostoyevski, 1864'teki Yeraltından Notlar adlı romanında ve 1872 tarihli romanı Demons'ta romanın faydacılığı ve ütopyacılığı ile alay etmiştir. Lev Tolstoy, 1886'da yayınlanan kendi ahlaki sorumluluk fikirlerine dayanarak kendi ‘Ne Yapmalı?’ kitabını yazmıştır.
Çernişevski'nin çalışmasını ilham verici bulan Vladimir Lenin'in kitabı bir yaz içinde beş kez okuduğu söylenir; Lenin, 1902 kitabına 'Ne Yapmalı?' adını vermiştir. Kişisel ve politik olarak Lenin üzerinde romandaki kahraman karakterin büyük bir etkisi olmuştur. Stanford Üniversitesi'nde Slav ve Karşılaştırmalı Edebiyat Profesörü Joseph Frank'e göre, 'Çernişevski'nin romanı, Karl Marx'ın Kapital'inden çok daha fazla bir etkiyle, sonunda Ekim Devrimi'ni yaratacak olan duygusal dinamiği sağlamıştır.'
Romandan ilginç detaylar

Vera Pavlovna'nın dördüncü rüyasında roman, alüminyumdan 'geleceğin metali' olarak bahseder. Bununla birlikte, alüminyum 1914'te I. Dünya Savaşı'ndan itibaren yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Romanın sonunda görünen 'Yastaki Kadın' yazarın eşi Olga S. Çernişevskaya'dır.
Diğer çalışmalarda

İvan Turgenyev'in ‘Babalar ve Oğullar'ında Kirsanov soyadına sahip karakterler de yer almaktadır.
Fyodor Dostoyevski ‘Yeraltından Notlar'da, Çernişevski'nin fikirlerini tartışmıştır. Özellikle, Çernişevski'nin Rus edebiyatı boyunca atıfta bulunulan bir tema olan ‘Kristal Saray'ı idealleştirmesine olumsuz yanıt verir.
Amerikalı oyun yazarı Tony Kushner, ‘Slavlar!’ adlı oyununda kitaba defalarca atıfta bulunmuştur.
André Gide Les Caves du Vatican'da (Lafcadio'nun Maceraları) başkarakteri Rakhmetov'a benziyor.
Yazar Chris Matthew Sciabarra, 'Ayn Rand: The Russian Radical' adlı kitabında, Ne Yapmalı?’nın Rand'ın düşüncesinin esin kaynaklarından biri olduğunu ifade etmiştir. Örneğin, kitabın ana karakteri Lopuhov şöyle diyor: "Ben fedakârlık yapacak bir adam değilim. Ve gerçekten de böyle şeyler yok. Kişi en hoş bulduğu şekilde davranıyor."
Vladimir Nabokov son romanı 'Hediye'de 'Ne Yapmalı?'nın dördüncü bölümü ile dalga geçer.
Konuyla ilgili yayınlar

Lunaçarski, A (1998), Sosyalizm ve Edebiyat. (Çev. Asım Bezirci). İstanbul: Kayhan Matbaası
Bonnard, A. (2001). Yeni Bir Hümanizmaya Doğru: Sovyet Edebiyatı Üzerine (Çev. Serdar Canbolat, Mehmet Erdal). İstanbul: Evrensel Basım Yayım
Öksüz, G. (2014). Rusya'da Eylemin Sanatla Buluşması: Edebiyatta ve Sinemada Devrim. İstanbul: Çeviribilim Yayınevi
Çiroz Mehmed Ağa

Çiroz Mehmed Ağa, bir Klasik Türk Musikisi bestekârıdır. Hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Çiroz Mehmed Ağa'nın 18. yüzyılın son çeyreği ile 19. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı sanılmaktadır. Günümüze kadar ulaşmış olan tek eseri Hisar makamındaki murabba' bestesidir. Eserin parlak nağmelerle örülmüş olması ve Zencîr gibi Klasik Türk Musikisi'nin en büyük usulü ile ölçülmüş olması, sanatçının önemli bir bestekâr olduğunu göstermektedir. Başka eserler de bestelemiş olduğu, fakat nota kullanımının yaygın olmaması sebebiyle bunların günümüze ulaşamadığı düşünülmektedir.
Çiroz Mehmed Ağa'nın TRT Türk sanat müziği repertuvarında 5542 no ile kayıtlı olan Hisar murabba' bestesinin kime ait olduğu bilinmeyen sözleri şöyledir:
Gubâr-ı hâk-i pâyin çeşmime kûhl-i cevâhirdir
Bu keyfiyyet efendim dîde-i uşşâka zâhirdir
Der-âğûş eyleyeydim hâle-veş ol mâhı ben bir kez
Hasûdân ko desinler saht-rû olmakda mâhirdir
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti başbakanları listesi

13 Şubat 1975 tarihinden beri Kıbrıs Türk Federe Devleti ve 15 Kasım 1983 tarihinden beri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde görev yapan başbakanların listesidir.
Kıbrıs Türk Federe Devleti başbakanları (1975-1983)

| № | Fotoğraf | Başbakan | Görev Süresi | Görev Süresi | Parti |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | Rauf Denktaş (1924–2012) | 13 Şubat 1975 | 5 Temmuz 1976 | Ulusal Birlik Partisi |
| 2 |  | Nejat Konuk (1928–2014) | 5 Temmuz 1976 | 21 Nisan 1978 | Ulusal Birlik Partisi |
| 3 |  | Osman Örek (1925–1999) | 21 Nisan 1978 | 12 Aralık 1978 | Ulusal Birlik Partisi |
| 4 |  | Mustafa Çağatay (1937–1989) | 12 Aralık 1978 | 15 Kasım 1983 | Ulusal Birlik Partisi |
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti başbakanları (1983-günümüz)

| № | Fotoğraf | Başbakan | Başlangıç | Bitiş | Görev süresi | Parti |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | Mustafa Çağatay (1937–1989) | 15 Kasım 1983 | 13 Aralık 1983 | 28 gün | Ulusal Birlik Partisi |
| 2 |  | Nejat Konuk (1928–2014) | 13 Aralık 1983 | 19 Temmuz 1985 | 1 yıl, 218 gün | Bağımsız |
| 3 |  | Derviş Eroğlu (1938–) | 19 Temmuz 1985 | 1 Ocak 1994 | 8 yıl, 166 gün | Ulusal Birlik Partisi |
| 4 |  | Hakkı Atun (1935–) | 1 Ocak 1994 | 16 Ağustos 1996 | 2 yıl, 228 gün | Demokrat Parti |
| (3) |  | Derviş Eroğlu (1938–) | 16 Ağustos 1996 | 13 Ocak 2004 | 7 yıl, 150 gün | Ulusal Birlik Partisi |
| 5 |  | Mehmet Ali Talat (1952–) | 13 Ocak 2004 | 23 Nisan 2005 | 1 yıl, 100 gün | Cumhuriyetçi Türk Partisi |
| – |  | Serdar Denktaş (1959–) Geçici | 23 Nisan 2005 | 26 Nisan 2005 | 3 gün | Demokrat Parti |
| 6 |  | Ferdi Sabit Soyer (1951–) | 26 Nisan 2005 | 5 Mayıs 2009 | 4 yıl, 9 gün | Cumhuriyetçi Türk Partisi |
| (3) |  | Derviş Eroğlu (1938–) | 5 Mayıs 2009 | 23 Nisan 2010 | 353 gün | Ulusal Birlik Partisi |
| – |  | Hüseyin Özgürgün (1965–) Geçici | 23 Nisan 2010 | 14 Mayıs 2010 | 21 gün | Ulusal Birlik Partisi |
| 7 |  | İrsen Küçük (1940–2019) | 14 Mayıs 2010 | 13 Haziran 2013 | 3 yıl, 30 gün | Ulusal Birlik Partisi |
| 8 |  | Sibel Siber (1960–) | 13 Haziran 2013 | 2 Eylül 2013 | 81 gün | Cumhuriyetçi Türk Partisi |
| 9 |  | Özkan Yorgancıoğlu (1954–) | 2 Eylül 2013 | 15 Temmuz 2015 | 1 yıl, 316 gün | Cumhuriyetçi Türk Partisi |
| 10 |  | Ömer Kalyoncu (1950–) | 15 Temmuz 2015 | 16 Nisan 2016 | 276 gün | Cumhuriyetçi Türk Partisi |
| 11 |  | Hüseyin Özgürgün (1965–) | 16 Nisan 2016 | 2 Şubat 2018 | 1 yıl, 292 gün | Ulusal Birlik Partisi |
| 12 |  | Tufan Erhürman (1970–) | 2 Şubat 2018 | 22 Mayıs 2019 | 1 yıl, 109 gün | Cumhuriyetçi Türk Partisi |
| 13 |  | Ersin Tatar (1960–) | 22 Mayıs 2019 | 23 Ekim 2020de jure 9 Aralık 2020de facto | 1 yıl, 154 gün | Ulusal Birlik Partisi |
| – |  | Belirsiz Hükûmet krizi | 23 Ekim 2020 | 9 Aralık 2020 | 47 gün | – |
| 14 |  | Ersan Saner (1966–) | 9 Aralık 2020 | 5 Kasım 2021 | 331 gün | Ulusal Birlik Partisi |
| 15 |  | Faiz Sucuoğlu (1961–) | 5 Kasım 2021 | 12 Mayıs 2022 | 188 gün | Ulusal Birlik Partisi |
| 16 |  | Ünal Üstel (1955–) | 12 Mayıs 2022 | Günümüz | 2 yıl, 223 gün | Ulusal Birlik Partisi |
Yaşayan eski başbakanlar

2024 itibarıyla yaşayan on iki eski başbakan bulunmaktadır:
| № | Fotoğraf | Başbakan | Görev süresi | Doğum tarihi |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 3. |  | Derviş Eroğlu | 1985–1994 1996–2004 2009–2010 | 7 Mart 1938 (86 yaşında) |
| 4. |  | Hakkı Atun | 1994–1996 | 1935 (88-89 yaşında) |
| 5. |  | Mehmet Ali Talat | 2004–2005 | 6 Temmuz 1952 (72 yaşında) |
| 6. |  | Ferdi Sabit Soyer | 2005–2009 | 1952 (71-72 yaşında) |
| 8. |  | Sibel Siber | 2013 | 13 Aralık 1960 (64 yaşında) |
| 9. |  | Özkan Yorgancıoğlu | 2013–2015 | 1954 (69-70 yaşında) |
| 10. |  | Ömer Kalyoncu | 2015–2016 | 1950 (73-74 yaşında) |
| 11. |  | Hüseyin Özgürgün | 2016–2018 | 1965 (58-59 yaşında) |
| 12. |  | Tufan Erhürman | 2018–2019 | 1970 (53-54 yaşında) |
| 13. |  | Ersin Tatar | 2019–2020 | 7 Eylül 1960 (64 yaşında) |
| 14. |  | Ersan Saner | 2020–2021 | 1966 (57-58 yaşında) |
| 15. |  | Faiz Sucuoğlu | 2021–2022 | 27 Ağustos 1961 (63 yaşında) |
İrsen Küçük (1940–2019), 10 Mart 2019'da 79 yaşında hayatını kaybederek ölen son eski başbakan olmuştur.
Yakışıklı Ara

Yakışıklı Ara  Ermenice : Արա Գեղեցիկ (Ara Geghets'ik) efsanevi bir Ermeni kahramanı ve kralıdır. Ara, Ermeni edebiyatında çok yakışıklı olduğu ve Asur kraliçesi Semiramis'in onu yakalamak ve ona sahip olmak için Ermenistan'a karşı savaş açtığı popüler efsanesiyle tanınır.
Semiramis, Yakışıklı Ara'nın cesedine bakıyor (Vardges Sureniants'ın tablosu, 1899
Efsane

Ara bazen MÖ 9. yüzyılda Urartu Biainili Krallığı'nı yöneten Urartu'lu Arame ile ilişkilendirilir.
Efsaneye göre Semiramis (Ermenice Shamiram) yakışıklı Ermeni Kralı'na aşık olmuş ve onunla evlenmesini istemiştir. Ara reddedince, Semiramis, ihtirasın hararetiyle Asur ordularını toplayarak Ermenistan üzerine yürüdü. Savaş sırasında Semiramis galip geldi, ancak Ara onu canlı yakalama emrine rağmen öldürüldü. Büyücü olarak bilinen Semiramis, Ermenilerle sürekli bir savaştan kaçınmak için cesedini aldı ve Ara'yı ölümden diriltmesi için tanrılara dua etti. Ermeniler liderlerinin intikamını almak için ilerlerken, Semiramis aşıklarından birini Ara kılığına sokmuş ve tanrıların Ara'yı hayata döndürdüğü söylentisini yayarak Ermenileri savaşa devam etmemeye ikna etmiştir. Semiramis'in duaları kabul olur ve Ara hayata döner. 19. yüzyılda, Van yakınlarındaki Lezk adlı bir köyün geleneksel olarak Ara'nın diriliş yeri olduğuna inanılır.
Bibliyografya

Ahyan, Stepan (1982). "Les débuts de l'histoire d'Arménie et les trois fonctions indo-européennes". Revue de l'histoire des religions. 199 (3): 251–271. doi:10.3406/rhr.1982.4670.
Petrosyan, Armen (2002), The Indo‑european and Ancient Near Eastern Sources of the Armenian Epic, Washington, D.C: Institute for the Study of Man, ISBN 9780941694810
Petrosyan, Armen (2007). "The Indo-European *H2ner(t)-s and the Danu Tribe". Journal of Indo-European Studies. 35: 297–310. ISSN 0092-2323.
Petrosyan, Armen (2012). "Armenia and Ireland: Myths of Prehistory". Ireland and Armenia: Studies in Language, History and Narrative. Washington, D.C: Institute for the Study of Man. pp. 113–131. ISBN 9780984538386.
Petrosyan, Armen (2015). Problems of Armenian Prehistory. Myth, Language, History. Yerevan: Gitutyun. ISBN 9785808012011.
Matikian, Alexander (1930), Արայ Գեղեցիկի [Aray the Handsome] (in Armenian), Vienna
Kapancyan, Grigor (1944), Արա Գեղեցիկի պաշտամունքը [The Worship of Ara the Handsome] (in Armenian), Yerevan: Academy of Sciences
Russell, J. R. (1985). "ARA THE BEAUTIFUL". In Yarshater, Ehsan (ed.). Encyclopædia Iranica, Volume II/2: Anthropology–ʿArab Moḥammad. London and New York: Routledge & Kegan Paul. p. 200. ISBN 978-0-71009-102-4.
Ter-Ghevondian A. N. (1965). ""Արա և Շամիրամ" առասպելի մի արձագանքը արաբ պատմիչ Մասուդու մոտ [The Echo of the Legend "Ara and Semiramides" in the Arab Historian Masudi]". Patma-Banasirakan Handes (in Armenian). № 4: 249–253. ISSN 0135-0536
Osmanlı, Saray

| Osmanlı |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Tekirdağ
Koordinatlar: 41°23′06″N 27°40′59″E﻿ / ﻿41.385°K 27.683°D﻿ / 41.385; 27.683
Ülke:  Türkiye
İl: Tekirdağ
İlçe: Saray
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 376
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0282
İl plaka kodu: 59
Posta kodu: 59600
Osmanlı, Tekirdağ ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya

Tekirdağ il merkezine 70 km, Saray ilçesine 30 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 376    
1997: 368
Purkine Kayması

Yüksek ışık seviyesinde kırmızı renk öne çıkarken, düşük ışık seviyelerinde baskılanır.
Güçlü bir ışık, mavi ve yeşil renklerin, kırmızıdan daha parlak algılanmasına neden olur. Bu etkiye Purkine Kayması denir. 1819 yılında Jan Evangelista Purkyně tarafından keşfedilmiştir.
Doreen Montalvo

| Doreen Montalvo |
| --- | --- |

Doğum: 15 Kasım 1963(1963-11-15) Queens, New York Şehri, ABD.
Ölüm: 17 Ekim 2020 (56 yaşında) New York
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1988-2020
Evlilik: Michael Mann (e. 2010-2020)

Doreen Montalvo  (d. 15 Kasım 1963, Queens, New York Şehri - ö. 17 Ekim 2020, New York), Amerikalı aktris.
Yaşamı

Monltalvo 15 Kasım 1963'te Queens, New York Şehri'nde doğdu. 1988'de Broadway'de sahne yapımalrıyla başlayan oyunculuk kariyerini daha sonraki dönemle televizyon yapımları ile 2020'de ölümüne kadar sürdürdü. Oyuncu Michael Mann ile 2010-2020 yılları arasında evliydi. Rol aldığı belli başlı prodüksiyonlar arasında; Law & Order (1990) Jack, Jules, Esther & Me (2013) ve In the Heights (2020) sayılabilir.
Ölümü

Montalvo 17 Ekim 2020'de doğum yeri New York'ta geçirdiği inme sonucu 56 yaşında öldü.
Madeleine Arbour

| Madeleine Arbour |
| --- | --- |
Arbour 1947'de
Genel bilgiler
Doğum adı: Madeleine Marie Gertrude Arbour
Doğum: 3 Mart 1923(1923-03-03) Granby, Quebec, Kanada
Ölüm: 10 Aralık 2024 (101 yaşında) L'Île-Perrot, Quebec, Kanada
Uyruk: Kanadalı 
Evlilik(ler)i: Pierre Gauvreau (e.1949–1970'ler)
Çocukları: 2
Alanı: Resim, grafik tasarım, gazetecilik

Ödüller
Kanada Nişanı (CM, 1986) Condorcet Ödülü (1998)  Quebec Ulusal Nişanı ("Mühür yüzüğü", 1999)

Madeleine Marie Gertrude Arbour "CM", "RCA" (3 Mart 1923 – 10 Aralık 2024), Kanadalı tasarımcı, ressam ve gazeteci.
Hayatı

Arbour, 3 Mart 1923'te Madeleine Marie Gertrude Arbour doğum adıyla Granby, Quebec, Kanada'da doğdu. İlk başlarda Quebec Televizyonu'nda gazeteci ve set tasarımcısı olarak çalıştı. Ardından Rideau Vert Tiyatrosu ile Jean-Duceppe Topluluğu'nda kostüm ve set tasarımcısı olarak görev yaptı. 1940'larda Otomatistler ile ilişkilendirildi ve 1948'de Genel Reddetme manifestosunu imzaladı. Montreal Uygulamalı Sanatlar Enstitüsü ve Eski Montreal Koleji'nde dersler verdi. Ayrıca Montreal Sanat Konseyi'nin ilk kadın başkanı olarak hazır bulundu. İç mekan tasarımı, iletişim ve görsel sanatlar alanında öncü sanatçılar arasında yer aldı.
1965'te kendi iç mimarlık firmasını kurdu. Önemli çalışmaları arasında; Via Demiryolları vagonlarının tasarımı, Kanada Havayolları uçakları, ressam Jean-Paul Riopelle'in eski stüdyosunun iç mekan tasarımı, Quebec Citadeli'ndeki bir oda ve Kanada Genel Valisi'nin konutundaki kamusal alanlar bulunmaktadır. 1974'te ise CFTM-DT için Patof'un başlık kartını canlandırmıştır.
Sanat alanındaki çalışmalarıyla 1986'da Kanada Nişanı'na, 1998'de Condorcet Ödülü'ne ve 1999'da Quebec Ulusal Nişanı'na ("Mühür yüzüğü") layık görülürken 2001'de Kraliyet Kanada Sanat Akademisi'ne girmiştir.
Bunun yanı sıra 1984'te Ulusal Tasarım Konseyi tarafından Kanada'daki tasarım sanatının gelişimlerine katkıları nedeniyle ödüllendirilmiş ve Quebec Ulusal Güzel Sanatlar Müzesi'nde düzenlenen "Madeleine Arbour: mutluluk alanı" adlı sergiye adı verilmiştir.
1949'dan 1970'lere evli olduğu Pierre Gauvreau'dan iki çocuk sahibi olan Arbour, 10 Aralık 2024'te L'Île-Perrot, Quebec, Kanada'da doğal nedenlerden 101 yaşında öldü.
Levha tektoniği

20. yüzyılın ikinci yarısında haritalanan Dünya'nın başlıca tektonik levhalarının basitleştirilmiş haritası (kırmızı oklar levha sınırlarındaki hareketin yönünü gösterir)
Astenosferin üzerindeki litosferi gösteren Dünya'nın iç katmanının diyagramı (ölçekli değildir)
Levha tektoniği (Yunanca: Tekton, τεκτονικός, binayla ilgili anlamında)  Dünya'nın litosfer'inin yaklaşık 3,4 milyar yıl öncesinden beri yavaş hareket eden birçok büyük tektonik levha içerdiği düşünülen genel kabul görmüş bilimsel bir teoridir.
Model, 20. yüzyılın ilk on yıllarında geliştirilen kıta kayması kavramına dayanır. Levha tektoniği, 1960'ların ortalarından sonlarına kadar deniz tabanının yayılması doğrulandıktan sonra yer bilimciler tarafından genel olarak kabul edildi.
Levha tektoniği veya levha hareketleri, en geniş anlamıyla litosferin yapısını ve bu yapıyı oluşturan evreleri araştıran jeoloji dalıdır.
Tektonik, yapısal jeoloji ile yakından ilgili fakat ondan farklı bir jeoloji disiplinidir. Yapısal jeoloji kayaçların geometrisi ile uğraşır; oysa tektonik, yeryuvarının büyük ölçekli yapıları ve bunları oluşturan kuvvetler ve hareketler üzerinde durur.
Gezegenin en sert dış kabuğu olan Dünya'nın litosferi (kabuk ve üst manto), nasıl tanımlandıklarına bağlı olarak yedi veya sekiz ana levhaya ve birçok küçük plakaya bölünmüştür. Plakaların buluştuğu yerde, onların göreli hareketi plaka sınırı tipini belirler: yakınsak, ıraksak veya  transform. Depremler, volkanik aktivite, dağ oluşumu ve okyanus çukur oluşumları bu levha sınırlarında veya faylar boyunca meydana gelir. Plakaların göreli hareketi genellikle yılda sıfır ila 10 cm arasında değişir.
Tektonik plakalar, her biri kendi kabuğuyla kaplı okyanusal litosferden ve daha kalın kıtasal litosferden oluşur. Yakınsak sınırlar boyunca, yitim işlemi veya bir levhanın diğerinin altında hareket etmesi, alttakinin kenarını manto içine taşır; kaybolan malzeme alanı, deniz tabanının yayılmasıyla farklı kenarlar boyunca yeni (okyanus) kabuğun oluşumuyla dengelenir. Bu şekilde, litosferin toplam geoid yüzey alanı sabit kalır. Levha tektoniğinin bu öngörüsü aynı zamanda taşıma bandı ilkesi olarak da adlandırılır. Daha önceki teoriler, çürütüldüğünden beri, kademeli büzülme (daralma) veya kademeli yerkürenin genişlemesini önerirdi.
Tektonik plakalar hareket edebilir çünkü Dünya'nın litosferinin alttaki astenosfer'den daha çok mekanik dayanımı vardır. Mantodaki yanal yoğunluk değişimleri konveksiyonu yani Dünya'nın katı mantosunun yavaş sürünen hareketiyle ile sonuçlanır. Levha hareketinin, topografyadaki farklılıklar (sırt topoğrafik yüksektir) ve kabuktaki yoğunluk değişiklikleri nedeniyle (yeni oluşan kabuk soğudukça ve sırttan uzaklaştıkça yoğunluk artar) deniz tabanının yayılan sırtlardan uzağa hareketinin bileşimince yönlendirildiği düşünülmektedir.
Yitim bölgelerindeki nispeten soğuk, yoğun okyanus kabuğu manto hücresinin aşağı doğru konveksiyon yapan kolu üzerinden mantoya doğru batar. Bu faktörlerin her birinin göreceli önemi ve birbirleriyle olan ilişkileri belirsizdir ve hala tartışma konusudur.
Kıta Kayması Teorisi

Ana madde: Kıta Kayması Teorisi
Kıtaların birbirlerine ve okyanus havzalarına göre girmiş olduğu büyük ölçekli yatay hareketlere denir. Günümüzdeki kıtaların, büyük taşküre (litosfer) levhalarının sürüklenerek yer değiştirmesi sonucunda ortaya çıktığına ilişkin ilk düşünceler daha 18. yüzyılın sonlarında ortaya atıldı. Güney Amerika'nın doğusundaki çıkıntının Afrika'nın batı kıyılarındaki girintiye tam oturduğuna dikkati çeken Alman doğa bilimci Alexander von Humboldt, 1800 yılında Atlas Okyanusunun iki yakasının çok önceleri bitişik olduğu tezini geliştirdi. Bundan 50 yıl kadar sonra Fransız bilim insanı Antonio Snider, Kuzey Amerika ve Avrupa'daki kömür yataklarında belirlenen benzer bitki fosillerinin Humboldt'un bu varsayımını doğruladığını, aksi halde bu benzerliği açıklamanın başka yolu olmadığını ileri sürdü.1908'de Amerikalı Frank B. Taylor, Dünya'daki bazı sıradağların oluşumunu, kıtaların çarpışması düşüncesine dayalı olarak açıklamaya çalıştı.
Kıta Kayması Teorisi > Son çeyrek milyar yılın benzetimi

Bilgisayar Destekli Haritalama Laboratuvarı'nın bir köşesinde alelâde bir kutu içerisinde 14 jeolojik harita var ve 1 kg ağırlığında. Bu kutu, Dünya coğrafyasının son 250 milyon yıllık serüvenini anlatıyor. Serüvenin kahramanı, hâlen çıkarılmakta olan petrole yataklık etmiş ve "Tetis" adı verilen tropikal bir okyanus. Levhaların kaymasıyla kapanan bu denizden günümüze ulaşan, birer iç deniz olan Akdeniz, Karadeniz ve Hazar Denizi'dir.
Proje, 1980'li yılların ortasında başladı. Pierre-Marie Curie Üniversitesi'nden Profesör Jean Decourt, Luc Emmanuel Ricou ve Bruno Vrielynck'in öncülüğünde bir grup jeolog, Yerküre tarihinin son 250 milyon yılı üzerine yapılmış Dünya'nın birçok noktasındaki araştırma sonuçlarını bir araya getirerek büyük bir sentezi gerçekleştirmeye girişti. 124 araştırmacıyı bugüne kadar denenmemiş bir çalışmanın etrafında bir araya getiren projenin hedefi, Tetis'in fiziki coğrafyasını ortaya çıkarmaktır.
Tetis Okyanusu

Ana madde: Tetis Okyanusu
Yaklaşık 250 milyon yıl önce, karaların bütünü Pangea adındaki tek bir kıta şeklindedir. Bu kıta, güneyde Gondvana (bugünkü Güney Amerika, Afrika, Madagaskar, Hindistan ve Avustralya), Kuzeyde Lavrasya (bugünkü Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya)'dan oluşmaktadır. Yeryüzünün geri kalan kısmı ise Panthalassa adındaki uçsuz bucaksız dev bir okyanusla kaplıdır. Pangea'nın doğusunda üçgen şeklinde dev bir körfez yer almaktadır. İşte bu okyanus da Tetis Okyanusu'nu oluşturmaktadır.
Resim galerisi

Okyanusal Levha-Kıtasal Levha
Kıtasal Levha-Kıtasal Levha
Okyanusal Levha-Okyanusal Levha
Levhalar (yüzey alanlarına göre)
1- Astenosfer. 2- Litosfer. 3- Sıcak nokta. 4- Okyanusal kabuk. 5- Batan levha. 6- Kıtasal kabuk. 7- Rift Vadisi. 8- Yitim zonu. 9- Uzaklaşan sınır tabaka. 10- Dönüşümsel sınır tabaka. 11- Kalkan volkan. 12- Okyanus Ortası Sırtı. 13. Yaklaşan tabaka sınırı. 14- Strato Volkan. 15- Ada Yayı. 16- Levha. 17- Astenosfer. 18- Okyanus hendeği.
Ali Osman Efe

Ali Osman Efe (Bergamalı Arap  Ali Osman Efe), Bergama yöresinin Afro-kökenli Kuvayı Milliye kahramanı.
Bergama'nın Alibeyli köyündendir. 12 kişilik çetesiyle Yunanlı işgalcilerle mücadele etti. Çetesinde onun yardımcısı olan bir başka siyahi efe daha vardı. Çetesi, Yunan askerler tarafından, Mavrolular  (Yunanca zenciler) olarak adlandırıldı. Umulmadık yer ve zamanlarda baskınlar yapması ile ünlendi ve bu nedenle Yunan komutanlığı tarafından başına 300.000 drahmi ödül kondu.
Bağımsız bir çete lideri iken, Soma'daki  Kuvayı Milliye karargahından aldığı davet üzerine Kuvayı Milliye birliklerine katıldı. Cinge cephesinde görevlendirildi.
Yunan askerlerinin olduğu Bölcek Köyü'ne baskın vermek üzere gitmekte iken pusuya düşürüldü. Halkın Sarı Yüzbaşı olarak adlandırdığı Giritli komutanın emriyle saldırıya geçen Yunan askerleri, Ali Osman Efe'nin yanındaki kızanlardan ikisini öldürüp, Ali Osman Efe'yi yaraladılar. Yaralı halde buğday tarlalarına kaçan Ali Osman Efe, kendisini buğday tarlasındaki kan izlerinden takip eden Sarı Yüzbaşı ile yanındaki üç Yunan askerini vurdu.
Ali Osman Efe, iyileşince 200 kişilik bir kuvvet topladı ve Balıkesir'deki Yüzbaşı Kemal Bey'in  emrine girerek müfreze komutanı oldu. Kurtuluş Savaşı boyunca hizmet verdi ve bu hizmetlerinden ötürü gazilik madalyası ve Alibeyli Köyünde 60 dekarlık arazi ile ödüllendirildi.
1951 yılıda Alibeyli'de öldü. Bergama'ya defnedildi. Mezar taşında şu sözler yazmaktadır:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | korku nedir hiç bilmezdi  vatan için dağlarda gezdi  nice düşman başı ezdi  erdi bir gün bu hedefe...  bu mezarda bir kahraman yatıyor.  Adına türkü yakılmış bir efe. | ” |