stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Himalaya sediri
Kültivarlar

Cedrus deodara 'Bushes Electra': 6–8 m yüksekliğinde, hızlı büyüyen; tacı sütunlu, koyu renkli, yoğun; yaprak maviyeşil; Çiçekler yeşil, mis kokulu.
Cedrus deodara 'Aurea': 15-20 (30) m yüksekliğinde; taç gençken geniş piramidal, daha sonra geniş, basık, yoğun; yaprak, demetler halinde iğneler, sarı ila yeşilimsi sarı, 2,5–5 cm. sedir türü olan Himalaya Sedirinin kültirvaridir. Sarı renkte yaprakları bulunur. Tam güneş alan yerde yaprakları sarı renkli olur. Donlara duyarlıdır. Yazın serin ve sıcak deniz ikliminden hoşlanır. Himalaya dağlarında ve Afganistanda doğal olarak bulunur. 50 metre boya 3 metre çapa ulaşabilir. Yılda 30 santimetreden fazla büyür. Himalaya sedirine göre biraz daha yavaş büyür. Bakımı kolaydır. Park ve bahçelerde peyzaj amaçlı kullanılır.
Cedrus deodara 'Karl Fuchs': 15- 20 (30) m yüksekliğinde; taç dar piramidal, yoğun; yaprak, demetler halinde iğneler, gümüşi grimsi mavi, 2,5–5 cm.
Cedrus deodara 'Pendula': 5 m'ye kadar yükselir; taç, geniş sarkık, yoğun, değişken büyüyen; yaprak, demetler şeklinde.
Cedrus deodara 'Robusta': 12–15 m yüksekliğinde; taç, geniş piramidal, yarı açık; yaprak demetler halinde, iğneler koyu mavimsi yeşil, 8 cm'ye kadar. Himalaya Sedirinin bir kültirvaridir. 10-15 metreye kadar büyüyebilir. Park ve bahçelerde peyzaj amaçlı kullanılır. Gençken ana merkezi bir gövdeye ve konik bir taca sahip iken, yaşlı ağaçların daha geniş ve daha açık bir tacı vardır. Yaprakları mavi yeşil renklidir. Güneş alan yerlerde iyi şekilde büyür.
Alfredo Pieroni

| Alfredo Pieroni |
| --- | --- |
Alfredo Pieroni'nin Trento mezarlığındaki mezarı
Doğum: 14 Mayıs 1923(1923-05-14) Trieste
Ölüm: 28 Eylül 2011 (88 yaşında) Trento
Meslek: Gazeteci, yazar
Milliyet:  İtalya
Vatandaşlık:  İtalya

Alfredo Pieroni (d. 14 Mayis 1923, Trieste - ö. 28 Eylül 2011 , Trieste) İtalyan gazeteci, yazar, televizyon sunucusu ve partizan. 1975'ten 1977'ye kadar Bologna'daki Il Resto del Carlino gazetesinin baş yönetmeniydi.
Corriere della Sera, Il Resto del Carlino ve Gazzetta del Popolo için çalıştı. ABD'de çalışırken Oriana Fallaci ile bir ilişkisi vardı.
Pieroni 2011'de öldü ve Trento Anıt Mezarlığı'na gömüldü.
Yayınlanan kitaplar

Alfredo Pieroni, Dizionario degli italiani che contano, Milano, Sperling & Kupfer, 1986.
Alfredo Pieroni, E se USA e URSS si alleassero?, Milano, Sperling & Kupfer, Collana "SAGGI", 1988.
Alfredo Pieroni, I russi. L'anima e la storia di un popolo, Milano, Mondadori, 1992.
Alfredo Pieroni, Perché le sinistre non vinceranno mai più a meno che, Milano, Longanesi & Co, 1996.
Alfredo Pieroni, Il figlio segreto del Duce. La storia di Benito Albino Mussolini e di sua madre, Ida Dalser, Milano, Garzanti. ISBN 9788811600503, 2006
Cevad Heyet

| Prof>  Dr. Cevad Heyet |
| --- | --- |

Doğum: 24 Mayıs 1925 Tebriz, İran Şahlığı
Ölüm: 12 Ağustos 2014 (89 yaşında) Bakü, Azerbaycan
Milliyet: Azeri
Vatandaşlık: İran

Kariyeri
Dalı: Kalp cerrahisi
 

Cevad Heyet (Farsça: جواد هیئت, Azerice: Cavad Heyət; 24 Mayıs 1925, Tebriz - 12 Ağustos 2014, Bakü), İran Azerisi cerrah, Türkolog. Hem tıp hem Türkoloji alanında çalışmalar yapmış olan Heyet, İran’da kalp cerrahisinin kurucusu ve öncüsü olarak kabul edilir. İran’da yayınlanan en eski ve sürekli Türkçe  dergi olan Varlık dergisini yayınlayan Heyet, arkadaşı Hamit Nutki ile birlikte ilmî Türkoloji’nin temelini atmıştır. “İki Azerbaycan'ın Aksakalı”, “Çağımızın Dede Korkut’u”, “Asrımızın Promete’si”, “Bilge Dede” lakaplarıyla tanınır.
Yaşamı

24 Mayıs 1925 tarihinde Güney Azerbaycan'da yer alan Tebriz’de dünyaya geldi. Babası, bir din ve siyaset adamı olan Ali Heyet’tir. Ali Bey, İran Meşrutiyet Devrimi sırasında meşrutiyet fermanını Necef’ten Tahran’a götüren heyetin  başında olduğu için aile “Heyet” soyadını almıştır.
1941 yılında Tahran Tıp Fakültesi’nde başladığı tıp öğrenimine İstanbul’da devam etti. İran’dan Türkiye’ye gönderilen ilk öğrenci grubundaydı. 1946 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. Uzmanlık eğitimi için üç yıl daha İstanbul’da kalan Heyet, 1949’da Paris’e giderek ihtisasını orada tamamladı, 1952’de Yüksek Mütehassıs Cerrah olarak Tahran’a döndü.
Hidayet ve Adliye devlet hastanelerinde cerrahlık klinikleri kurup başkanlığını yapan Heyet, daha sonra "Cavid" adlı özel bir hastane kurarak hizmetini ve çalışmalarını burada devam ettirmiştir.
1961 yılında İran’da ilk açık kalp ameliyatını; 1969’da ise ilk kalp kapakçığı değiştirme, insanlarda böbrek nakli, köpeklerde kalp nakli ameliyatlarını gerçekleştirdi. 1963 yılında Dünya Cerrahlar Cemiyeti’ne, 1983’te Fransa Cerrahi Akademisi’ne üye seçildi. 12 yıl boyunca "Tıp Bilimi" (Daneşe Pezeki) adlı dergiyi yayımladı.
1979'daki İran devriminin ardından doğan koşulları değerlendirerek bir Türkoloji dergisi yayımlamaya başladı. Varlık dergisini çıkararak, dergide Azerbaycan-Türk dili, edebiyatı, tarihi ve folkloruyla ilgili makaleleri yayınladı. Dergi, dilin yeniden canlanmasında çok önemli bir rol oynadı ve böylece, dünya Türkoloji biliminin önemli dergilerinden biri olarak literatüre geçti.
Heyet, Azerbaycan'da gerek tıp, gerekse Türkoloji alanında birçok üniversitenin fahri doktoru ve profesörü unvanını aldı. Türkiye'de de Türk Dil Kurumunun şeref üyesi, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinin de fahri doktorudur.
Cevat Heyet, 12 Ağustos 2014 tarihinde Azerbaycan'da öldü. Cenazesi Bakü Fahri Hıyabanı'nda toprağa verildi.
Bazı kitapları

Mukayesetü'l Lügateyn (İki Dilin Mukayesesi)
Türk Dilinin ve Lehçelerinin Tarihî Seyri
Azerbaycan Edebiyatına Bir Bakış, 2 cilt
Azerbaycan Şifahî Halk Edebiyatı
Türklerin  Tarihi ve Ferhengine (Kültür) Bir Bakış
Edebiyatşınaslık
Demeaco Duhaney

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Demeaco D'Vaughn Duhaney
Doğum tarihi:  13 Ekim 1998 (26 yaşında)
Doğum yeri:  Manchester, İngiltere
Boyu:  1,80 m (5 ft 11 in)
Mevkii:  Sağ Bek
Kulüp bilgileri
Kulübü:  İstanbulspor
Numarası:  21
Altyapı kariyeri
2006-2018:  Manchester City
2018-2019:  Huddersfield Town AFC
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2019-2021 |  Huddersfield Town AFC |  20 |  (0) |
| 2019 |  → Boston United FC (kiralık) |  5 |  (0) |
| 2021-2023 |  Stoke City FC |  3 |  (0) |
| 2022-2023 |  → İstanbulspor (kiralık) |  18 |  (1) |
| 2023- |  İstanbulspor |  30 |  (1) |
| Toplam |   |  76 |  (2) |
Millî takım kariyeri‡
| 2017 |   İngiltere U-20 |  2 |  (0) |
| Toplam |   |  2 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 17 Mart 2025 (2025-03-17) 
Demeaco Duhaney (d. 13 Ekim 1998), İngiliz profesyonel futbolcu. Sağ Bek mevkiinde görev almaktadır. TFF 1. Lig ekiplerinden İstanbulspor'da forma giymektedir.
| g t İstanbulspor  kadrosu |
| --- | --- |
 1 Doğan  2 Bahadır  3 Aksu  4 Tultak  5 Ologo  6 Vorobjovas  7 Sambissa  8 Temel  9 Gültekin  10 Ethemi  11 Aydın  13 Coly  14 Sönmez  16 Şen  17 Sarıalioğlu  19 Diarra  20 Şahan  21 Duhaney  23 Erdoğan  24 Sarıkaya  26 Serbest  34 Loshaj  35 Yitmez  44 Özer  66 Yaşar  88 Traoré  90 Mermerci  97 Şan  99 Jackson  -- Krstovski}  Teknik direktör: Korkmaz
Sırbistan'da ulaşım

Sırbistan'da ulaşım; kara yolu, demiryolu, su ve hava yoluyla taşımacılığı içerir. Karayolu taşımacılığı, ana (yani devlet) ve küçük (yani belediye) yollardan oluşan kapsamlı bir ağ içermektedir. Çift hat ve elektrifikasyon çok yaygın olmasa da, demiryolu ulaşımı da oldukça gelişmiştir. Su ulaşımı nehirlerde gerçekleşir. Ülkenin iki ana uluslararası havalimanı ile de hava taşımacılığı yapılmaktadır.
Karayolu ulaşımı

Sırbistan kara yolu ağı ülkede yoğun tarifiği taşımaktadır: 2018'de yaklaşık 55,8 milyon yolcu (otobüsle taşınan) ve 13 milyon ton (kamyonla taşınan). Karayolu ağı, son 20 yılda bakımlarına mali kaynak bulunamaması nedeniyle Batı Avrupa standartlarına göre nispeten daha düşük kalitededir.
2019 yılı itibarıyla toplam yol uzunluğu 45.419 km'dir; ana yollar "devlet yolları" (toplam uzunluğu 16.179 km) ve küçük yollar "belediye yolları" (toplam uzunluğu 23.780 km) olarak sınıflandırılmıştır. Yol türüne göre:
otoyollar: 891 km
ekspres yollar: 24 km
diğer yollar (asfalt): 29,300 km
diğer yollar (asfaltsız): 15,250 km
2018 yılında kayıtlı araçlarla ilgili istatistikler aşağıdaki gibidir:
1.999.771 binek otomobil (3,5 kişi başına 1)
9.929 otobüs
223.629 kamyon ve kamyonet
66.433 motosiklet ve moped
Şehirler arası otobüs taşımacılığı çok geniştir: Ülkedeki hemen hemen her yer, büyük şehirlerden otobüsle bağlıdır. Buna ek olarak, komşu ülkelere (Bosna-Hersek, Hırvatistan, Karadağ ve Kuzey Makedonya gibi) ve Batı Avrupa'ya (Almanya, Avusturya, Fransa, İsviçre gibi büyük Sırp diasporası olan Batı Avrupa ülkelerine) uluslararası yollar vardır.
Karayolu ulaşımı > Tarihi

Kardeşlik ve Birlik Otoyolu, Orta Doğu Avrupa'nın ilk otoyollarından biriydi. 1950 gibi yıllarda açılan yol, Yugoslav yol sisteminin bel kemiği oldu. Orta Avrupa ile Güneydoğu Avrupa ve Orta Doğu arasındaki ana yol bağlantısı haline geldi. Günümüzde Belgrad'dan Hırvatistan sınırına giden bölüm A3 olarak adlandırılmaktadır. Belgrad'ı Niş'e ve daha sonra Kuzey Makedonya sınırına bağlayan A1 otoyolu bölümü, Üsküp ve Selanik'ten geçerek Atina'ya kadar uzanmaktadır.
Demiryolu ulaşımı

Demiryolu taşımacılığı, 2018'de taşınan 12,3 milyon ton ile önemli bir yük taşımacılığı olmaya devam ederken, 2018'de 16 milyondan fazla yolcu taşımıştır. (Belgrad kentsel demiryolu sistemi hariç tutulduğunda 5 milyon).
Sırbistan'daki demiryolu sistemi toplam 3.739 km'dir. Bunun 295 km'si çift hatlı (ağın %7,9'u) raylardan oluşmaktadır. Yaklaşık 1.279 km'lik kısım (ağın %33.6'sı) elektriklidir. Demiryolları "ana hatlar", "bölgesel hatlar" ve "yerel hatlar" olarak sınıflandırılmaktadır. Sırbistan'ın Arnavutluk dışındaki tüm komşu ülkelerle demiryolu bağlantıları vardır.
Ulusal demiryolu taşımacılığı şirketleri şunlardır: Srbija Voz (yolcu taşımacılığı) ve Srbija Kargo (yük taşımacılığı).
Hava ulaşımı

Hava trafiği 2018 yılında yılda 6 milyon yolcu ve 20 bin tona ulaşmıştır. Sırbistan'ın ulusal taşıyıcısı Air Serbia, 2018'de yaklaşık 2.5 milyon yolcuyu 32 ülkede 59 uluslararası varış noktasına (New York'a kıtalararası uçuşları da dahil) hizmet vermiştir. Sırbistan'a uçan büyük şirketler; Lufthansa, Air France, Türk Hava Yolları, Aeroflot, Qatar Airways, Etihad Airways, Alitalia, Austrian Airlines, Swiss International Air Lines ve LOT Polish Airlines idir. Şu anda Sırbistan'a uçan düşük maliyetli havayolları ise Ryanair, EasyJet, Wizz Air, flydubai, Vueling, Transavia, Norwegian Air Shuttle ve Germania Flug idir.
Sırbistan'da 39 havalimanı ve 2 heliport vardır. Düzenli yolcu trafiğine sahip havalimanları Belgrad Nikola Tesla Havalimanı (2018'de 5,6 milyondan fazla yolcuya hizmet vermiştir ve bayrak taşıyıcı Air Sırbistan'ın merkezidir) ile Niş Büyük Konstantin Havalimanı'dır (çoğunlukla düşük maliyetli havayollarına hizmet vermektedir).
Asflatlı pisti olan havalimanları: 16
3,047+ m (10,000 ft): 2
2.438 - 3.047 m (8.000 - 9.999 ft): 4
1.524 - 2.437 m (5.000 - 7.999 ft): 4
914 - 1.523 m (3.000 - 4.999 ft): 2
914 m altında (3.000 ft altında): 4
Asflatsız pisti olan havalimanları: 23
1,.524 - 2.437 m (5.000 - 7.999 ft): 2
914 - 1.523 m (3.000 - 4.999 ft): 9
914 m altında (3.000 ft altında): 12
Belgrad ve Niş'in yanı sıra, Sırbistan'daki diğer iki havalimanı olan Morava Havalimanı ve Ponikve Havalimanı da uluslararası yolcu ve kargo trafiği için modernize edildi. Buna rağmen, Belgrad Havalimanı Sırbistan'da yolcu ve yük bakımından mutlak bir üstünlüğe sahiptir.
Hava ulaşımı > Tarihi

Sırbistan posta, yük ve yolcu hava taşımacılığında öncülerden biriydi. İlk havaalanları 1910'da açıldı. 1914'te Banjica Havaalanı Sırp Hava Kuvvetleri filosu ve Balon Şirketi için üs oldu. I. Dünya Savaşı'nın bitiminden sonra Banjica havaalanı hava posta taşımacılığı için kullanıldı. Bu, Novi Sad–Belgrad–Niş–Üsküp–Saraybosna–Mostar rotalarını içeriyordu. 1927'de Yugoslavya bayrak taşıyıcısı Aeroput'un kurulmasıyla düzenli yolcu taşımacılığı büyük ölçüde genişledi ve 30'dan fazla uçakla dünyanın 21. havayolu en büyük havayolu oldu, merkezi Belgrad'tı. Belgrad, Niş, Podujevo gibi diğer Sırp şehirlerini Yugoslavya'nın her yerine ve Avusturya, Arnavutluk, Çekoslovakya, Bulgaristan, Macaristan, İtalya, Romanya ve Yunanistan'daki ana havalimanlarına bağladı. 1923'te yabancı şirketler Belgrad'ı da içeren düzenli güzergahlara başladı. Aeroput, Air France, Deutsche Luft Hansa, KLM, Imperial Airways; İtalya, Avusturya, Macaristan, Romanya ve Polonya'dan II. Dünya Savaşı başlayana kadar Sırbistan'a uçtular. 1923'te Belgrad'ı Paris ve Bükreş'e bağlayan CFRNA bu havayollarından biriydi, tarihteki ilk gece uçuşunu yapmıştır. Sürekli artan yolcu sayısı, 1931'de modern bir havalimanı inşasını gerektirdi; bu, 1936'da kurulan ve kötü görüş koşulları için modern bir terminal binası ve en iyi iniş ekipmanlarını içeriyordu.
İkinci Dünya Savaşı'nın sonunda ülke monarşiden komünist rejime geçti. Aeroput, JAT Yugoslav Airlines olarak yeniden adlandırıldı ve zarar gören altyapının yeniden inşasına başlandı. JAT, başkent Belgrad'ı beş kıtaya bağlayan kıtalararası uçuşlar başlattı. Ülkenin jeopolitik konumu, uçuşların hem batıya hem de doğuya yapılabilmesini mümkün kılmıştır. Yeni modern havalimanı olan Belgrad Uluslararası Havalimanı 1962'de açıldı. Belgrad ulusal ve bölgesel bir merkez haline geldi.
Hava taşımacılığı endüstrisi, Yugoslav savaşlarının başlangıcına ve Yugoslavya'nın parçalanmasına kadar sürekli büyüme ve genişleme içerisindeydi. Savaş sırasında, Sırbistan ve Karadağ'a uçuşların yasaklanması, Sırbistan hava sahasının uçuşlara kapatılması, uluslararası uçuşların yasaklanması gibi ciddi yaptırımlar uygulandı. Bu, Sırbistan havayolu endüstrisi için büyük bir engeldi. Ancak Kosova Savaşı'nın ve Miloseviç'in devrilmesinden sonra 2000 yılına kadar hava taşımacılığı endüstrisi toparlanmaya başlamıştır.
Su ulaşımı

Sırbistan, 2016'da 2 milyon tondan fazla yük taşımış oldukça gelişmiş bir su taşımacılığına sahiptir.
Neredeyse tamamı ülkenin kuzeyinde bulunan 1.716 kilometre kadar olan iç su yolu (1.043 km seyyar nehir ve 673 km seyyar kanal) bulunmaktadır. En önemli iç su yolu Tuna'dır. Gezilebilir diğer nehirler arasında Sava, Tisa, Begej ve Timiş Nehri bulunmaktadır.
Ticari nehir filosunda 149 gemi bulunmaktadır: 146 kargo gemisi (toplam kapasitesi 173 bin ton) ve 3 yolcu gemisi.
Boru hatları

Boru hattı ağı aracılığıyla 2018'de yaklaşık 6,2 milyon ton gaz ve petrol taşınmıştır. Doğal gaz taşıma sistemi, Banatski Dvor'daki 450 milyon metreküp yeraltı gaz depolama tesisi ile 3.177 kilometre uzunluğunda ana ve bölgesel doğalgaz boru hatlarından oluşmaktadır. Uluslararası Adria petrol boru hattının bir parçası olarak Pančevo ve Novi Sad rafinerilerini birbirine bağlayan 155 kilometrelik ham petrol boru hatları bulunmaktadır.
Karayolu ağı  tamamlandı  inşaat hâlinde  planlanan
Demiryolu ağı
Belgrad Nikola Tesla Havalimanı yolcu terminali 2
Büyük Konstantin Havalimanı yolcu terminali
Morava Havalimanı yolcu terminali
Tuna Nehri başkent Belgrad'dan geçmektedir.
Muammer Sarıkaya

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Doğum tarihi:  9 Şubat 1998 (27 yaşında)
Doğum yeri:  İstanbul, Türkiye
Boyu:  1,79 m (5 ft 10+1⁄2 in)
Mevkii:  Orta Saha
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Iğdır FK  (İstanbulspor'dan kiralık')
Numarası:  24
Altyapı kariyeri
2012-2013:  Bakırköyspor
2013-2015:  İstanbulspor
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2015- |  İstanbulspor |  118 |  (12) |
| 2016-2017 |  → Ofspor (kiralık) |  9 |  (1) |
| 2018-2019 |  → Başkent Gözgözler (kiralık) |  14 |  (0) |
| 2019-2020 |  → Zonguldak Kömürspor (kiralık) |  26 |  (3) |
| 2020-2021 |  → Esenler Erokspor (kiralık) |  32 |  (6) |
| 2024 |  → Çaykur Rizespor (kiralık) |  13 |  (0) |
| 2025- |  → Iğdır FK (kiralık) |  7 |  (1) |
| Toplam |   |  219 |  (23) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 17 Mart 2025 (2025-03-17) 
Muammer Sarıkaya (d. 9 Şubat 1998), Türk profesyonel futbolcu. [[]] mevkiinde görev almaktadır. TFF 1. Lig ekiplerinden Iğdır FK'da kiralık forma giymektedir.
Mihail Gorbaçov
İlk yılları ve gençliği

2 Mart 1931'de Kuzey Kafkasya'nın Stavropol bölgesinde Privolnoye köyünde doğdu. İlk öğrenimini köyünde yaptı. 1952 senesinde Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne (SBKP) girdi. 1955'te Moskova Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi. Stavropol, Genç Komünistler Birliğinde görev aldı. 1970'te Stavropol teşkilatı birinci sekreteri oldu. 1971'de SBKP Merkez Komitesi üyeliğine seçildi. 1978'de tarım sorumlusu olarak sekretaryaya girdi. 1979'da politbüro yedek üyesi, 1980'de de asil üyesi seçildi. Çernenko'nun 1985'te ölümü üzerine SBKP Genel Sekreteri oldu. Glasnost (açıklık) ve perestroika (yeniden yapılanma) politikalarıyla dünyada büyük yankılar uyandırdı. Ekim 1988'de devlet başkanlığı görevini de üstlendi.
Sovyet lideri

Mihail Gorbaçov, ülke ekonomisinde gözle görülür bir ilerleme sağlayamadığı için SBKP'nin reformcu üyeleri tarafından eleştirilmeye başlandı. Ancak çeşitli ülkelere yaptığı gezilerle dıştaki itibarını artırdı. Çin'e giderek bu ülkeyi 30 yıl sonra ziyaret eden ilk Sovyet lideri oldu. Ayrıca Batı Almanya, Birleşik Krallık ve Finlandiya'yı da ziyaret etti.
Gorbaçov iktidara gelince aşırı alkol tüketimine ve yolsuzluklara karşı kampanya başlattı. Halk ve Sovyet yöneticileri ile ilişkileri daha sıklaştırdı. Yönetici kadroyu gençleştirdi. Dış siyasette Batı ile daha yakın ilişkiler kurdu. ABD Başkanı Reagan ile Cenevre'de zirve toplantısı yaptı. Silahsızlanma, bilim, kültür ve eğitim alanlarında bilgi alış verişi için anlaştı (1985).
1986'da Reykjavik'te, yeniden yapılan zirve görüşmesinde, silahların denetimi görüşüldü. Fakat ABD Başkanı Reagan, Yıldız Savaşları projesinden taviz vermediği için silahsızlanma görüşmesinden bir netice alınamadı.
1987'de iktisadi reformlardan ve dış siyasette izlenecek politikalardan bahsetti. Glasnost ve perestroika adı verilen reformlar Yüksek Sovyet meclisinde oy birliğiyle kabul edildi. Temmuz 1987'de Avrupa ve Asya'da yerleştirilmiş olan orta ve kısa menzilli füzelerin imha edilmesini kabul etti. 1987'de yayımladığı kitabında reformları geniş kapsamlı olarak açıkladı. Büyük Ekim Sosyalist Devrimi'nin 70. yıl dönümündeki konuşmasında, Josef Stalin'i ve Lev Troçki'yi eleştirdi. 8 Aralık 1987 tarihinde ABD Başkanı Reagan ile orta menzilli füzelerin imhası anlaşmasını imzaladı.
En önemli meseleleri SSCB'ye bağlı Cumhuriyetlerdeki milliyetçi hareketler ve bağımsızlıklarını ilan etmeleri ile maden işçilerinin grevleri oldu. Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan ve Türkistan'da silahlı çatışmalar oldu. Doğu ve Batı Almanya birleşmesini kabul ederek ses çıkarmadı.
Sovyet lideri > Dağılma süreci

Ana madde: 1991 Sovyet darbe girişimi
Ayrıca bakınız: Sovyetler Birliği Referandumu 1991
ABD Başkanı George H. W. Bush ile 2-3 Aralık'ta Malta açıklarındaki bir savaş gemisinde görüştü. 9 Eylül 1990'da Helsinki'de Bush ile tekrar görüştü ve Amerika Birleşik Devletleri'nden ekonomik yardım istedi. Aralık 1990'da Nobel Barış Ödülü'nü kazandı.
1990 yılının sonlarında Sovyetler Birliği'nin tüm Cumhuriyetlerine 'Yenilenmiş Birlik Federasyonu' için referandum çağrısında bulundu. Sovyet liderinin bu çağrısına, 9 Cumhuriyet olumlu yanıt verdi. 17 Mart 1991 tarihinde Rusya SFSC, Belarus SSC, Ukrayna SSC, Kazakistan SSC, Kırgızistan SSC, Tacikistan SSC, Türkmenistan SSC, Özbekistan SSC ve Azerbaycan SSC'nde, Sovyetler Birliği'nin korunması konusunda referandum (Sovyetler Birliği Referandumu 1991) düzenlendi. %80 katılımın olduğu referandumda, halkın %77'si Sovyetler Birliği'nin korunması yönünde oy kullandı. Diğer altı Cumhuriyette ise Merkezi Hükûmetler oylamayı reddetmesine rağmen, yerel Sovyet konseyleri seçim sandıkları kurdu ve bu ülkelerde de birlik lehine sonuç çıktı.
Sosyalist rejimi isteyenler ile kapitalist rejimi isteyenler arasında zor günler geçirmekteydi. 19 Ağustos 1991 tarihinde Birliğin dağılmasına karşı KGB ve ordunun desteğini alan en yakın arkadaşı olan Gennadi Yanayev ve 8 arkadaşından meydana gelen İhtilal Komitesi, Gorbaçov'a karşı darbe yaptı. Yapılan darbe başarısızlıkla sonuçlandı. Darbecilerin bazıları yurt dışına kaçtı. Darbe girişimi Mart 1991'de yapılan referanduma göre, 20 Ağustos'ta yapılması planlanan Yenilenmiş Birlik Anlaşmasının iptal edilmesine sebep oldu. 22 Ağustos 1991 tarihinde Gorbaçov, Devlet Başkanlığını tekrar eline geçirdi. Daha önce kendisine karşı en büyük rakip olarak bilinen Rusya'ya seçilen Yeltsin ise, darbede Gorbaçov'u en çok destekleyenlerden olarak darbenin kısa sürede bastırılmasına yardımcı oldu. Ancak bu durum Yeltsin'in güçlenmesine, Gorbaçov'un gücünü kaybetmesine yol açtı. Bu durum 1991 yılı sonuna doğru hız kazandı. Sovyetlerden ayrılan 11 devlet, 8 Aralık'ta bir araya gelerek Bağımsız Devletler Topluluğu'nu (BDT) oluşturdu. Bu durum Gorbaçov'u tamamen yetkisiz bıraktı. Bunun üzerine 25 Aralık 1991 tarihinde televizyona çıkarak; Görevimi kaygı içinde ama umutla bırakıyorum. Herkese iyi şanslar diliyorum. diyerek görevinden istifa etti. Bundan sonra emekliye ayrılarak çeşitli basın yayın organlarında yorumculukla meşgul oldu.
Sosyal-Demokrat Parti'yi kurarak birkaç kez parlamento seçimleri ile devlet başkanlığı seçimlerine katıldıysa da başarılı olamadı.
Ölmeden önce Novaya Gazeta adlı gazetenin sahibiydi.
Kişisel yaşamı

Gorbaçov'un başının üstünde belirgin bir doğum lekesi vardır. 1955'e gelindiğinde saçları seyrelmişti, ve 1960'ların sonunda keldi. 1960'lar boyunca obeziteye karşı mücadele etti. Doder ve Branson onu "tıknaz ama şişman değil" olarak nitelendirmiştir. Güney Rus aksanıyla konuşur, ve hem halk hem de pop şarkıları söylediği bilinir.
Hayatı boyunca modaya uygun giyinmeye çalıştı. Az miktarda içki içerdi ama sert içkilerden hoşlanmazdı. Sigara içmezdi. Özel hayatına karşı korumacıydı ve insanları evine davet etmekten kaçınırdı. Gorbaçov karısına çok değer veriyordu, o da kocasına değer veriyordu. Tek çocuğu olan kızını, siyasetçilerin çocukları için ayrılmış bir okul yerine Stavropol'deki yerel bir devlet okuluna gönderdi. Sovyet yönetimindeki birçok çağdaşının aksine, kadın düşkünü değildi ve kadınlara saygılı davranmasıyla tanınıyordu.
Gorbaçov Rus Ortodoks olarak vaftiz edilmişti ve büyürken büyükanne ve büyükbabası Hristiyanlık inancına sahipti. 2008 yılında, Assisili Fransis'in mezarını ziyaret ettikten sonra basında Hristiyan olduğuna dair bazı spekülasyonlar çıkmış, bunun üzerine ateist olduğunu açıklamıştır. Üniversitede okuduğundan beri Gorbaçov kendisini bir entelektüel olarak görüyordu; Doder ve Branson, Gorbaçov'un çoğu Rus entelijansiyasının aksine "bilim, kültür, sanat veya eğitim dünyasıyla" yakından bağlantılı olmadığına dikkat çekerek, "entelektüelliğinin biraz öz-bilinçli" olduğunu düşündüler. Stavropol'de yaşarken eşiyle birlikte yüzlerce kitap toplamıştır. En sevdiği yazarlar arasında Arthur Miller, Dostoyevski ve Cengiz Aytmatov yer alırken, polisiye okumaktan da hoşlanıyordu. Yürüyüşe çıkmaktan hoşlanırdı, doğal ortamları severdi, ve aynı zamanda futbol hayranıydı. Sovyet yetkilileri arasında yaygın olan büyük, alkollü partiler yerine, toplananların sanat ve felsefe gibi konuları tartıştığı küçük toplantıları tercih etti.