stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hamursuz Bayramı
Çocukların katılımı > Bitiş şarkıları

Hallel’den sonra, dördüncü kadehteki şarap da içilir ve katılımcılar dua okur. Bu kısımdan sonra, Tanrı’nın merhametini ve lütfünü anlatan lirik dualar söylenir. Yahudi halkın sürgün ve zorlu hayatla geçen tarihleri boyunca hayatta kaldıkları için Tanrı’ya teşekkür edilir. “' ' ' Echadi Mi Yodea? ' ' ' ' '” (Kim bir’i bilir?) şen şakrak bir şarkıdır ve çocukların (ve büyüklerin) genel kültürlerini test eder. “Chad Gadiyah” gibi bazı şarkılar alegoriktir.
Hol Hamoed

İsrail'de, Hamursuz Bayramı yedi gün sürer ve bu yedi günün ilki ve sonuncusu büyük Yahudi tatillerindendir. Ortodoks ve Muhafazakâr toplumlarda, Şabat’taki birçok kuralın geçerli olduğu bu iki günde çalışılmaz. Birinci günce bir Seder gerçekleşir.
İsrail dışında, Ortodoks ve Muhafazakâr toplumlarda, bayram sekiz gün sürer ve bayramın ilk iki ve son iki günleri tatildir. Seder iki defa gerçekleşir, ilki ilk gün ikincisi ikinci gün olarak. Aradaki günlerde gerekli işler yapılabilir. Reformist Yahudiler, bayramı yedi gün kutlar ve Seder ilk ve son gün gerçekleşir.
Sukot Bayramı gibi, Hamursuz Bayram’ının ara günleri Hol Hamoed (festival günleri) olarak bilinir ve yarı-festival statüsü verilmiştir. Bu günler aileler için dışarı çıkıp, piknik yaptığı, Matza’larla, meyvelerle, sebzelerle ve ev yapımı şekerlemelerle süsledikleri eğlencelerle geçirdiği zamanlardır.
Omer’in Sayılması

Hamursuz Bayramı’nın ikinci gecesi itibarıyla (16 Nisan), Yahudiler Omer’i saymaya başlar. Bu sayış, yaklaşan Şavuot’u hatırlatmak amaçlı olan, Şavout’tan 50 gün önce başlayan bir süreçtir. İlk geceden itibaren, ’Bugün Omer’deki ilk gün,’ ikinci gün, ‘Bugün Omer’deki ikinci gün diye sayılır. Bu sayış ayrıca haftaları da içerir, böylece, yedinci gün özellikle anılır: “Bu gün yedinci gün, Omer’deki ilk hafta.” Sekizinci gün, “Bugün sekizinci gün, Omer’deki bir hafta ve bir gün,” gibi.
Omer'in sayılmasıyla ilgili bir diğer açıklama, Hamursuz Bayramı'yla Şavuot arasındaki bağı gösterdiğidir. İbrani'lerin Göç'le birlikte kavuştukları fiziksel özgürlük, Sina Dağı’nda, Tevrat’la birlikte kazandıkları ruhsal özgürlükle devam eden bir sürecin sadece başlangıcıydı.
Hamursuz Bayramı’nın yedinci günü

Shvi’i shel Pesach (שביעי של פסח “Pesah’ın yedinci günü) özel dualara ve özel festival yemeklerine sahip olan başka bir kutsal gündür. İsrail dışındaki diaspora Yahudileri, bu yedinci günü, Hamursuz Bayram’ının yedinci veya sekizinci günü kutlar. Bu günde, İsrail evlatlarının Kızıl Deniz’e ulaşmaları ve o günün mucizeleri olan; Kızıl Deniz’in ikiye yarılması, Mısır’lı asker ve atlılarının suya gömülmeleri ve Kızıl Deniz’in içinden geçişleri anılır. Midraş’a göre, gerçekleşen mucizeyi anlatması için sadece Firavunun canı bağışlandı.
İkinci Pesah

İbrani takvimindeki Lyar ayının 14’ünde, “İkinci Pesah” (Pesach Sheni) adı verilen, ilk Pesah'ın telafisi olan ikinci bir Pesah günü vardır ve bu Tevrat'ta geçer. Bu telafi, ilk Pesah'ta kurban adayamamış, fiziksel olarak bayrama uygun olamamış, Pesah ritüellerinde kuralları bozmuş Kurban kemiklerinin kırılması gibi) veya Kudüs'ten uzakta olan insanlar için geçerlidir.
Günümüzde, Pesach Sheni, küçük çağlı bir kutsal olarak kutlanır ve tutucu Yahudiler dışında pek hatırlanmaz. Özel dualar veya takip edilmesi gereken kurallar yoktur. Tek bir fark vardır, o da gelenek hâline gelmiş olan, sadece bir parça Matza yemek.
Geleneksel yiyecekler

Evlerin sekiz gün boyunca mayalı yiyeceklerden arındırılmış olması nedeniyle, Yahudi ev sakinleri, Hamursuz Bayramı haftası boyunca farklı yemekler yer. Bunların bazıları:
Matzah Brei – Yumurta ve yağla yumuşatılmış, kızarmış matza. Tuzlu veya tatlı servis yapılır.
Matzo Gevreği – Suda kaynatılmış matza yemeği. Genelde süt ve yağ ile servis edilir.
Matzo Kugel – Erişte yerine Matza ile yapılan, Kugel adı verilen yemek.
Haroset – Şarap içinde doğranmış fındık ve elmalar.
Chrain – Yaban turpu ve pancar çeşnisi
Balık – Pişirilerek ya da çekilmiş balık parçalarıyla yapılmış balık yemekleri.
Matza ile yapılmış minik yuvarlak köftelerin içinde olduğu tavuk çorbası.
Üzümlü ya da safranlı pilav. Sefarad ve Mizrahi Yahudiler, pilavı, Hamursuz Bayramı'nın önemli bir parçası olarak görürler. Hasidik ve Aşkenaz Yahudiler, gelenek (minhag) olduğu için pilav yemezler.
Göç,’ün illüstrasyonu, 1907
Hametz’lerin yakılması
Makina yapımı Matza
El yapımı şmura matzo
Fısıh Yemegi masası
Maror çeşitleri
Gümüş Seder tabağı
14. yüzyıl Haggadah
Matzah brei (kızarmış matza ve yumurta)
Gördes

Başlığın diğer anlamları için Gördes (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Gördes |
| --- | --- |
İlçe
 Manisa ilinde bulunduğu yer
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Manisa
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Bekir Abacı
 • Belediye başkanı: İbrahim Büke (CHP)
Yüzölçümü
 • Toplam: 947 km²
Rakım: 562 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 28.182
 • Kır: -
 • Şehir: 27.363
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 45750
İl alan kodu: 547
İl plaka kodu: 45
Resmî site Belediye
Gördes
Gördes, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde bulunan Manisa ilinin ilçelerinden biridir.
Tarihçe

Gördes ilçesinin ne zaman kurulduğu ve ilçenin nereden geldiği kesin olarak bilinmemektedir. İlk çağlardan bu yana önemli bir yerleşim bölgesi üzerinde bulunan Gördes, Şarl Leksiyon'un 1842 tarihinde yazdığı "Küçük Asya" adlı kitapta iyonluların Atina kralı Kadüz'ün oğlu tarafından kurulduğu yazılmaktadır.
İlk çağlarda Gördes'e Anadolu'nun birçok yerleşim yerlerinde isim olarak kullanılan "Gördes" denilmekteydi. Bugünkü Gördes Lidya'da bir şehir olup, daha sonraki devirlerde "Julia Gordes" adını almıştır.
Gördes ismi yabancı kaynaklarda Guerdez olarak geçer. Evliya Çelebi Gördes'ten "Gördes şehri Köritöz" olarak söz eder. Halk arasında ise, bölgeye ilk yerleşen "Kördost" adlı göçebelerin adının zamanla Gördes'e dönüştüğü ve bölgenin isminin buradan geldiği anlatılmaktadır.
Gördes, sırasıyla Persler, Makedonyalılar, Roma İmparatorluğu ve Bizans İmparatorluklarının egemenliklerinde kalmış; 1071 Malazgirt Savaşı'ndan kısa bir süre sonra Türklerin eline geçmiştir. Selçuklu Devleti'nin yıkılmasından sonra Karesi Beyliği'nin sınırları içinde kalmıştır. 1641 yılında Gördes'ten geçen Evliya Çelebi'nin belirttiği gibi; Büyük İskender tarihinden sonra Yankoa Kralının Veledi Nakeplerinden Köritöz adlı kral'ın elinden Saruhanoğlu Yakuphan tarafından fethedilmiştir. Bedesti Ulaş Bey'e daha sonra Yakup Şah'ın kızının nikâhı sonrasında çeyiz yoluyla Yıldırım Bayezid'ın eline, dolayısıyla Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır.
Gördes Türk Kurtuluş Savaşı sıralarında sürekli savaş sahası olmuş ve ilk defa 15 Temmuz 1920'de Yunan kuvvetleri tarafından istila edildikten sonra, 14 ay kadar Yunan işgalinde kalmış ve 5 Eylül 1922'de kurtarılmıştır. Kurtuluş Savaşı tarihinde adından en çok söz edilen kişilerde Gördes kızı Makbule hanım (Şehit Makbule Hanım) ile Ege'de Kuvâ-yi Milliye Teşkilatını kuran Hacı Ethem Büke Gördes'in yetiştirdiği iki önemli isimdir.
Tarihçe > Kurulum Safhaları

23 Ocak 1940 tarihinde eski (aşağı) Gördes'te şiddetli bir toprak kayması olmuş, yabancı uzmanlarca yapılan çalışmalar sonucu 1948 yılında bugünkü yerleşim, yeni ilçenin kurulması çalışmalarına başlanmış ve şehir 1948 yılında yeni yerleşim yerine taşınmıştır.
Gördes'in yeni yerleşim yerine nakli ile ilgili olarak 9 Ocak 1950 tarihli 5511 sayılı, 6 Haziran 1952 tarihli ve 5948 sayılı yasalar çıkarılmıştır. (Her iki yasa 27 Ekim 1988 tarih ve 3488 sayılı kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.) Yapım çalışmaları kademe kademe sürdürülmüş, en son 101 evler yapılarak 1966 yılında sonuçlandırılmıştır.
Coğrafi Durumu

Gördes ilçesi, Ege Bölgesi'nin İçbatı Anadolu Bölümü'nde 38° 55' kuzey enlemi, 28° 18' doğu boylamı üzerindedir. 
İlçe Ege Bölgesi'nde, Manisa iline bağlı olup, Manisa'nın kuzeydoğusuna düşmektedir. İlçenin doğusunda Demirci ve Köprübaşı, güneyinde Salihli, batısında Akhisar ve kuzeyinde ise Balıkesir iline bağlı Sındırgı ilçeleriyle komşudur.
Gördes, deniz seviyesinden 680 metre yüksekliktedir. İlçe toprakları küçük akarsu vadileriyle yarılmış bir yayla görünümündedir. İlçenin yazları kurak ve sıcak, kışları ılık ve yağışlı bir iklimi vardır. Yıllık yağış ortalaması 500 – 700 m³ arasında değişmektedir. Ortalama sıcaklık 11-13 °C'dir. Ormanlık alanları ilçemizin toplam alanında %45 gibi önemli bir yer tutmaktadır. En önemli akarsuyu Gördes (Kum çayı) deresidir.
Nüfus

| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 22.600 | 2.883 | 19.717 |
| 1935 | 25.736 | 3.175 | 22.561 |
| 1940 | 26.583 | 3.079 | 23.504 |
| 1945 | 27.667 | 3.095 | 24.572 |
| 1950 | 31.302 | 3.870 | 27.432 |
| 1955 | 34.357 | 4.115 | 30.242 |
| 1960 | 34.478 | 5.071 | 29.407 |
| 1965 | 37.524 | 5.665 | 31.859 |
| 1970 | 40.337 | 7.361 | 32.976 |
| 1975 | 42.314 | 7.909 | 34.405 |
| 1980 | 45.526 | 8.402 | 37.124 |
| 1985 | 49.314 | 9.246 | 40.068 |
| 1990 | 38.853 | 9.767 | 29.086 |
| 2000 | 38.110 | 10.809 | 27.301 |
| 2007 | 33.171 | 10.295 | 22.876 |
| 2008 | 32.500 | 10.845 | 21.655 |
| 2009 | 32.070 | 10.812 | 21.258 |
| 2010 | 31.345 | 10.467 | 20.878 |
| 2011 | 30.857 | 10.411 | 20.446 |
| 2012 | 30.491 | 10.588 | 19.903 |
| 2013 | 30.341 | 30.341 | veri yok |
| 2014 | 29.768 | 29.768 | veri yok |
| 2015 | 29.044 | 29.044 | veri yok |
| 2016 | 28.833 | 28.833 | veri yok |
| 2017 | 28.368 | 28.368 | veri yok |
| 2018 | 28.182 | 28.182 | veri yok |
| 2019 | 27.703 | 27.703 | veri yok |
| 2020 | 27.363 | 27.363 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Sosyal Durumu

İlçe merkezinde 8 mahalle toplam 3500 civarında konut vardır. Konutlar genelde tek katlı ve bahçeli olup, tek tip yapı tarzı hakimdir. Bu konutların büyük çoğunluğu Gördes ilçesinin yeni yerleşim yerine nakli safhasında yapıldığı için tek tip konut yapımına egemen olmuştur. Ancak son yıllarda çok katlı binalarda yapılmaya başlanmıştır.
Gördes özellikle son yıllarda yaşadığı sosyokültürel değişim ile bölge ve ülke çapında dikkatleri üzerine çekmektedir. 2015 yazında Elazığ ilinin Karakoçan ilçesi ile işbirliği içinde SahurCON'15 düzenlenmiştir. Ramazan ayı boyunca olan festival halkın beğenisini kazanmıştır. Festivalde bölgeye özel olan kâğıt kebabının yanında Elazığ'dan gelen ekmek üstü çökelek dağıtılmıştır. Festivale 263 kişi katılmış olup Belediye festivalin devamlılığı yönündeki isteklerini de dile getirmiştir.
Ekonomik Yapı

Gördes ilçesinin sosyal yaşantısı ile iş ve çalışma hayatı komşu ilçeler ile bağlantılıdır. İlçenin en temel kaynağı tütüncülük, haşhaş üretimidir. Bunların dışında buğday, arpa yetiştirilmektedir. Son yıllarda kiraz üretimi, çilek üretimi ve yayla bağcılığı çalışmaları ve belli bölgelerinde de patates, bezelye, domates ve salatalık üretimi yapılmaktadır.
Zeytinciliğin geliştirilmesi için zeytin ağacı dikimine de başlanmıştır.
Madencilik

M.T.A Ege Bölgesi Maden Envanteri'ne göre yörede kömür, kaolen, nikel-demir, titan, zeolit yatakları mevcuttur. Ayrıca feldspat, mermer, disten, kalsedon, krom, kuvarsit, bor tuzları yöredeki madenler arasındadır.
Kalemoğlu ve civarındaki kömür yatakları: Kapalı işletmeye müsait olup, açık işletmeye ekonomik yönden uygun değildir. Kapalı işletmelerden şimdiye kadar en kalın damar 2,8 m (ortalama 1 m) tespit edilmiştir. Kömür damarlarında sık sık faylanmalar neticesinde kesintiler görülmekte ve killi ardalanmalar yer almaktadır. Ortalama derinlik 45 m'dir. Kalemoğlu yatağının muhtemel + mümkün rezervi 1.350.000 ton tespit edilmiştir.
Kaynak:1- M.T.A Ege Bölgesi Maden Envanteri
Zeolit: 
Kıranköy, Oğulduruk, Kuşluk, Akdere, Arkatlı Damları, Güneşli, Evciler, Fındıcak Sahalarındaki zeolit yataklarında 63.331.375 ton görünür rezerv, 307.574.000 ton mümkün rezerv tespit edilmişse de; Gördes çevresindeki görünür rezerv 1 milyar ton, örtülü rezerv ise 10 milyar tonun üzerindedir. Kaynak:1- M.T.A Ege Bölgesi Maden Envanteri, 2- Esenli, F. (2005) “Gördes ve Zeolit (Klinoptilolit)”, Düğüm Dergisi, Sayı: 2, s. 19.
İlçede zeolit yataklarını işleten 4 adet şirket bulunmaktadır. Zeolit yataklarının işletildiği alanlar Bayat alanı, Bodomaz mevkii, Oğulduruk Mahallesi, Softalar-Kıran Mahallesi'dir.
Zeolit madenin kullanım alanları şunlardır: Tarım-hayvancılık ve peyzaj, enerji, madencilik ve metalurji, kâğıt sanayi, inşaat sektörü, sağlık sektörü, deterjan sektörü, kirlilik kontrolü ve günlük hayatta ve ev içlerinde kullanılmaktadır.
İlgili bağlantılar

Gördes halıları
Zeolit
Gördesli Makbule
Ardeşen

| Ardeşen |
| --- | --- |
İlçe
Eski belediye logosu
 Türkiye'de yeri
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Rize
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Ferhat ALTAY
 • Belediye başkanı: Enver Atagün (CHP)
Yüzölçümü
 • Toplam: 743 km²
Rakım: 10 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 41.084
 • Kır: 11,818
 • Şehir: 30.577
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 53400
İl alan kodu: 464
İl plaka kodu: 53
Resmî site www.ardesen.gov.tr  www.ardesen.bel.tr
Ardeşen (Lazca: Art̆aşeni / არტაშენი), Rize iline bağlı bir ilçe ve bu ilçenin idari merkezidir.
Tarih

Ardeşen'in eski adı Artaşeni'dir. Artaşeni (არტაშენი / ართაშენი) adı, "arta" (არტა / ართა) ve "şeni" (შენი) kelimelerinden oluşur. "Şeni" kelimesi Gürcücede ev, yerleşim anlamına gelir. Artaşeni'deki ilk kelime ise, Zerdüşti dininde Ahura Mazda'nın tezahürlerinden (Ameşa Spenta) biri olan Arta olabilir. Bu durumda Artaşeni, "Arta'nın evi" gibi bir anlama gelir. Artaşeni Türkçeye Ardeşen olarak girmiştir. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ardeşen (آردەشین) olarak geçer.
Eskiden köy statüsüne sahip olan Artaşeni'nin bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Artaşeni Kilisesi de bu dönemden kalmıştır. Bu yerleşim, 1876 tarihli Trabzon Vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 42 hanede yaşayan 110 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusundan ibaret olması ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 85 inek ve 15 öküz kaydedilmiştir.
Kültür tarihçisi Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde köyün adını "Artaşeni" şeklinde yazmıştır. Marr, Atina kazasında 69 köy bulunduğunu, bunlardan 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmıştır. Artaşeni de Lazcanın konuşulduğu köylerden biriydi.
Artaşeni köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesindeki araştırma gezisinde köyün adını Artaşeni (ართაშენი) şeklinde yazmıştır. Kipşidze Artaşeni adıyla hem bir bölgeden hem de bir köyden söz etmiştir. Kipşidze'nin verdiği bilgiye göre bu sırada Artaşeni köyünde 68 hanede 283 kişi yaşıyordu. On yedi hane de köyü terk etmişti. Artaşeni bölgesinde ise 25 köy bulunuyordu. Bölgenin nüfusu 2.370 hanede yaşayan 12.250 kişiden oluşuyordu. 150 hane ise savaş sırasında bölgeyi terk etmişti.
Artaşeni köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının Ardeşen nahiyesinin köylerinden biriydi. Ardeşen nahiyesi 26 köyden oluşuyordu. 1935 genel nüfus sayımında, Rize ve Artvin vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 654 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Atina kazasının adı Pazar olarak değiştirilmişti ve Ardeşen nahiyesi Pazar kazasına bağlıydı.
Ardeşen, bir nahiye ve nahiye merkezi olarak Pazar kazasına bağlıyken, 1 Mart 1953'te ilçe ve ilçe merkezi haline gelmiştir. Nitekim 1955 genel nüfus sayımında Ardeşen kazası, merkez nahiye ile Çamlıca nahiyelerinden oluşuyordu. 1965 gelen nüfus sayımında Ardeşen kasabasının nüfusu 5.488 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içine 2.522 kişi okuma yazma biliyordu. Ardeşen ilçesinde ise 22.864 kişi yaşıyordu ve bu nüfus içinde 8.405 kişi okuryazardı.
Ardeşen ilçesinde tarihî eser olarak cami, kilise, kemer köprü ve ev örnekleri bulunmaktadır. Ayrıca Seslikaya Köyü'nde bulunan Hasan Dede (Efendi) Türbesi de (1890) önemli tarihî eserlerdendir.
Coğrafya

Rize il merkezine 45 km mesafede yer alır. 743 km² yüz ölçümüne sahip ilçe, 1 belde, 42 köy ve yedisi Tunca Beldesi'ne bağlı 28 mahalleden oluşmaktadır. Doğusunda Fındıklı, batısında Pazar, güneyinde Altıparmak Dağları ve kuzeyinde Karadeniz ile çevrilmiş olup, kıyı uzunluğu 10 km'dir.
Genel olarak ılıman, dört mevsim yağışlı bir iklime sahip olan ilçenin ortalama sıcaklığı 15 derece civarındadır. İç kısımlarına gidildikçe iklimi biraz daha sertleşmektedir.
Ardeşen'in sarp ve engebeli arazisinin neredeyse dörtte biri ormanlık alandır. %10 civarındaki tarıma elverişli arazisinde yetiştirilen başlıca tarım ürünü çaydır. Çay dışında yetişen fındık, kivi, mısır gibi ürünler çoğunlukla ilçe içerisinde tüketilmektedir. İlçede yapılan hayvancılığın da bu faaliyetle uğraşan ailelerin ihtiyacına yönelik olduğu söylenebilir.
İlçede süregelen silah üretimini yasal bir çerçeveye oturtmak amacıyla 1993 yılında kurulan ASİLSAN, Türkiye'nin ilk özel silah fabrikası olma özelliği taşımaktadır. İlçede ayrıca 1958 yılında kurulmuş bir kereste fabrikası bulunmaktaydı.
En büyük akarsuyu olan Fırtına Deresi'nde, elverişli pek çok parkur bulunduğundan rafting yapılabilmektedir. Tabrika Yaylası'nın da içinde olduğu çok sayıda yaylası bulunmaktadır.
Nüfus

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'nin 2019 verilerine göre ilçe merkez nüfusu bakımından Rize'nin, merkez ve Çayeli ilçesinin ardından 3. en kalabalık ilçesidir. İlçede yaşayan etnik gruplardan bahsederken ilçe nüfusunun çoğunluğunu oluşturan Lazların dışında Hemşinlilerden de bahsetmek gerekir.
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1955 | 27.307 | 4.035 | 23.272 |
| 1960 | 20.771 | 4.558 | 16.213 |
| 1965 | 22.864 | 5.488 | 17.376 |
| 1970 | 26.463 | 6.550 | 19.913 |
| 1975 | 29.721 | 7.980 | 21.741 |
| 1980 | 31.996 | 9.582 | 22.414 |
| 1985 | 36.308 | 13.403 | 22.905 |
| 1990 | 39.761 | 17.340 | 22.421 |
| 2000 | 58.499 | 45.392 | 13.107 |
| 2007 | 38.524 | 26.762 | 11.762 |
| 2008 | 39.001 | 24.965 | 14.036 |
| 2009 | 39.417 | 27.330 | 12.087 |
| 2010 | 39.660 | 26.836 | 12.824 |
| 2011 | 40.700 | 28.618 | 12.082 |
| 2012 | 40.341 | 28.113 | 12.228 |
| 2013 | 40.109 | 25.895 | 14.214 |
| 2014 | 40.478 | 26.813 | 13.665 |
| 2015 | 40.278 | 27.463 | 12.815 |
| 2016 | 40.669 | 28.171 | 12.498 |
| 2017 | 40.640 | 27.925 | 12.715 |
| 2018 | 41.084 | 25.436 | 15.648 |
| 2019 | 41.106 | 29.484 | 11.622 |
| 2020 | 42.395 | 30.577 | 11.818 |
İklim

Ardeşen'de okyanusal iklim (Köppen: Cfb) görülmektedir.
|  Ardeşen iklimi > Aylar.Ortalama sıcaklık (°C).Ortalama yağış (mm) |  Ardeşen iklimi > Oca.6,6.194 |  Ardeşen iklimi > Şub.6,9.142 |  Ardeşen iklimi > Mar.8,1.118 |  Ardeşen iklimi > Nis.11,9.85 |  Ardeşen iklimi > May.15,5.79 |  Ardeşen iklimi > Haz.19,4.140 |  Ardeşen iklimi > Tem.21,7.121 |  Ardeşen iklimi > Ağu.21,8.156 |  Ardeşen iklimi > Eyl.19,4.200 |  Ardeşen iklimi > Eki.15,6.249 |  Ardeşen iklimi > Kas.12,1.217 |  Ardeşen iklimi > Ara.8,5.224 |  Ardeşen iklimi > Yıl.14,0.160,4 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kaynak: Climate-Data.org
Eğitim ve sağlık

İlçede Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 1 halk eğitim merkezi, 1 öğretmen evi ve akşam sanat okulu, 1 mesleki ve teknik eğitim merkezi, 2 anaokulu, 10 ilkokul, 7 ortaokul, 8 lise bulunmaktadır. Ayrıca Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi'nin Turizm Fakültesi'yle Meslek Yüksekokulu'nun bulunduğu bir yerleşkesi bulunmaktadır.
Özel sağlık merkezleri dışında üç adet aile sağlığı merkezi bulunan ilçede vatandaşlar, Ardeşen ve Pazar'da bulunan devlet hastanelerinin birleştirilmesiyle 2011 yılında hizmete giren Kaçkar Devlet Hastanesi'nden de sağlık hizmeti almaktadır.
Politika > Yerel seçimler

| Ardeşen Belediye Başkanları ve Partileri |  |
| --- | --- |
Dönem: Belediye Başkanı
1953-1961: Muhammet Kabaoğlu (AP)
1961-1964: Niyazi Akay (CHP)
1964-1973: Muhammet Kabaoğlu (AP)
1973-1980: Nazmi Alçın (CHP)
1981-1986: Lütfü Alemdar (SODEP)
1986-1989: Avni Kabaoğlu (ANAP)
1989-1994: Nazmi Alçın (SHP)
1994-2002: İmdat Sütlüoğlu (RP, FP)
2002-2014: Mümtaz Sinan (AKP)
2014-2019: Hakan Gültekin (AKP)
2019-2024: Avni Kahya (AKP)
2024-: Enver Atagün (CHP)

Ardeşen'de bulunan Ardeşen Kilisesi'nin kalıntıları
Ardeşen'de bulunan Işıklı Camii.
Hasanlar, Bartın

| Hasanlar |
| --- | --- |
Köy

 Bartın'ın Türkiye'deki konumu
HasanlarHasanlar'ın Bartın'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Bartın
İlçe: Merkez
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 255 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 325
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0378
İl plaka kodu: 74
Posta kodu: 74110
Hasanlar, Bartın ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Bartın il merkezine 16 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 325
2019: 323
2018: 330
2017: 322
2016: 332
2015: 325
2014: 327
2013: 339
2012: 354
2011: 341
2010: 353
2009: 352
2008: 357
2007: 345
2000: 361
1990: 377
1985: 344
Taşdibek, Varto

| Taşdibek |
| --- | --- |
Köy

 Muş'un Türkiye'deki konumu
TaşdibekTaşdibek'in Muş'taki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Muş
İlçe: Varto
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1532 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 178
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0436
İl plaka kodu: 49
Posta kodu: 49600
Taşdibek, Muş ilinin Varto ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Harabe Yakup olup, Kurmanci'de "xirabêyakup" sözcüğü "Yakupören" anlamına gelmektedir.
Coğrafya

Köy, Muş il merkezine 66 km, Varto ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 178
2021: 179
2020: 182
2019: 177
2018: 176
2017: 175
2016: 183
2015: 162
2014: 177
2013: 184
2012: 187
2011: 203
2010: 192
2009: 196
2008: 195
2007: 190
2000: 195
1990: 257
1985: 340
1965: 343
Yukarıoba, Araç

| Yukarıoba |
| --- | --- |
Köy

 Kastamonu'nun Türkiye'deki konumu
YukarıobaYukarıoba'nın Kastamonu'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Kastamonu
İlçe: Araç
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1023 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 59
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0366
İl plaka kodu: 37
Posta kodu: 37802
Yukarıoba, Kastamonu ilinin Araç ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Kastamonu il merkezine 58 km, Araç ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 59
2021: 57
2020: 52
2019: 56
2018: 65
2017: 63
2016: 67
2015: 69
2014: 73
2013: 70
2012: 71
2011: 71
2010: 71
2009: 73
2008: 84
2007: 81
2000: 99
1990: 148
1985: 149
Yahşihan

| Yahşihan |
| --- | --- |
İlçe

 Türkiye'de yeri
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Kırıkkale
Coğrafi bölge: İç Anadolu Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Ender Faruk Uzunoğlu
 • Belediye başkanı: Ahmet Sungur  (AKP)
Yüzölçümü
 • Toplam: 198 km²
Rakım: 680 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 31.308
 • Kır: 2,706
 • Şehir: 26.473
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 71450
İl alan kodu: 0318
İl plaka kodu: 71
Resmî site Yahşihan Belediyesi
Yahşihan, Kırıkkale il merkezine en yakın ilçedir.
Tarihçe

20 Şubat 1956'da belde olan Yahşihan, 9 Mayıs 1990 tarihinde, 3644 sayılı kanunla ilçe olmuş ve 17 Ağustos 1991 tarihinde ilçe kaymakamının atanması ile fiilen ilçe olarak faaliyete geçmiştir.
İklim

İlçe, karasal iklimi etki alanı içerisindedir.