İtalya Bisiklet Turu
Tarihçe

La Gazzetta dello Sport editörü Tullo Morgagni, hem gazetenin sahibi Emilio Costamagna'ya hem de bisiklet editörü Armando Cougnet'e İtalyan turuna duyulan ihtiyacı belirten bir telgraf gönderdiğinde, İtalya'yı dolaşan bir bisiklet yarışı düzenleme fikri ilk kez ortaya atıldı. La Gazzetta'nın rakibi olan Corriere della Sera, bir otomobil yarışı düzenlemekten elde ettikleri başarıdan sonra kendi başına bir bisiklet yarışı düzenlemeyi planlıyordu. Morgagni daha sonra Corriere della Sera kendi yarışını düzenlemeden, onlar kendi yarışlarını düzenlemeye karar verdi, fakat La Gazzetta'nın parası yoktu. Ancak, La Gazzetta'nın Giro di Lombardia ve Milan-San Remo'yu yaratma başarısından sonra, sahibi Costamagna bu fikri hayata geçirmeye karar verdi. Bisiklet yarışları, La Gazzetta dello Sport'un o günkü baskısının ilk sayfasında 7 Ağustos 1908'de ilan edildi. Yarış Mayıs 1909'da yapılacaktı. Yarış fikri, Tour de France'tan ve L'Auto'nun ondan kazandığı başarıdan ilham aldı.
Organizatörler fonlardan yoksun olduğundan, yarışı düzenlemek için 25.000 İtalyan lirası'na ihtiyaç duydular, Cassa di Risparmio bankasında muhasebeci ve üç organizatörün arkadaşı olan Primo Bongrani'ye danıştılar. Bongrani, yarışın devam etmesine yardımcı olmak için bağışlar isteyerek İtalya'yı dolaşmaya devam etti. Bongrani'nin çabaları büyük ölçüde başarılıydı, işletme maliyetlerini karşılamaya yetecek kadar para sağlamıştı. Ödül olarak verilecek para, eski bir Gazzetta çalışanı olan Francesco Sghirla'nın yarışa katkıda bulunmasını teşvik etmesinden sonra San Remo'daki bir kumarhaneden geldi. La Gazzetta'nın rakibi Corriere bile yarış fonuna 3.000 lira verdi.
13 Mayıs 1909'da 127 bisikletçi, Milano'daki Loreto Place'te ilk Giro d'Italia'ya başladı. Yarış, 2.448 kilometre (1.521 mi)'yi kapsayan sekiz etaba ayrıldı. İtalyan Luigi Ganna'nın galibiyetiyle sonuçlanan yarışı toplam 49 bisikletçi bitirdi. Ganna, üç etap ve genel klasmanı kazandı. Ganna, birincilik ödülü olarak 5325 lira alırken, genel klasmanda son yarışmacı 300 lira aldı. Giro'nun yöneticisi ayda sadece 150 lira alırken, son sıradaki bisikletçiden 150 lira daha az para alıyordu.
İlk Giro'yu Luigi Ganna kazanırken, Carlo Galetti sonraki iki Giro'yu kazandı. 1912'de bireysel klasman yoktu, bunun yerine sadece Atala takımı tarafından kazanılan bir takım klasmanı vardı. 1912 Giro, bireysel klasmanın olmadığı tek versiyondur. 1914'ten itibaren puanlama formatı, puana dayalı bir sistemden, yarışın sonunda en düşük toplam süreye sahip olan bisikletçinin kazanacağı zamana dayalı bir sisteme değiştirildi. Giro, I.Dünya Savaşı nedeniyle 1915'ten 1918'e kadar dört yıl süreyle askıya alındı. Costante Girardengo, 1919'daki savaştan sonra ilk Giro'nun galibi oldu.
1920'lerde baskın figür, 1925'te ilk kez Giro'yu kazanan ve bunu 1927'de 15 etabın 12'sini kazandığı başka bir zaferle devam ettiren Alfredo Binda'ydı. 1929'daki zafer, art arda sekiz etap galibiyetiyle geldi. Hakimiyetinin zirvesindeyken Binda, 1930'da La Gazzetta dello Sport'un genel merkezine çağrıldı, gazete onu yarışı mahvetmekle suçladı ve daha az baskın olması için 22.000 Lira teklif etti, ancak o bunu reddetti. Binda, Gino Bartali tarafından baskın bisikletçi olarak geçilmeden önce beş Giro kazandı. Dayanıklılığından dolayı Toskana'nın Demir Adamı olarak adlandırılan Bartali, 1930'larda, 1936 ve 1937'de iki Giro kazandı. Bartali'nin egemenliği, İkinci Dünya Savaşı'ndan önceki son Giro olan 1940'ta, 20 yaşındaki takım arkadaşı Fausto Coppi'ye yenildiğinde sarsıldı.
Bartali ve Coppi arasındaki rekabet savaştan sonra yoğunlaştı. Bartali, 1946'da son Giro'sunu kazanırken ertesi yıl Coppi ikinci zaferini kazandı. Coppi üç Giro daha kazandı ve 1952'de aynı yıl Tour de France ve Giro'yu kazanan ilk bisikletçi oldu. İsviçreli Hugo Koblet, 1950'de yarışı kazanan İtalyan olmayan ilk kişi oldu. 1950'lerde tura kimse hakim olmadı, Coppi, Charly Gaul ve Fiorenzo Magni'den her biri on yılda iki Giro kazandılar. 1960'lar benzerdi, beş kez Tour de France galibi Jacques Anquetil 1960 ve 1964'te kazandı. Franco Balmamion ise 1962 ve 1963'te art arda iki Giro kazandı.
Belçikalı Eddy Merckx, 1970'lerde baskın figürdü. İlk zaferi 1968'de geldi. 1970'teki bir başka zaferi, 1972'den 1974'e kadar art arda üç zafer izledi; bu, Giro'daki arka arkaya alınan en fazla galibiyet rekorudur. Merckx, 1969 sürümünün sonlarında, Giro tarihindeki en tartışmalı skandallardan birinde doping yapmakla suçlandığında Maglia Rosa'yı da giyiyordu. UCI, cezasını neredeyse anında kaldıracaktı, fakat Merckx'in 17. etaba başlamasına izin verilmedi ve Felice Gimondi, zafer için diğer tüm bisikletçilerden daha iyi performans gösterdi. Maalesef 1976'da, yarışçıları, taraftarları ve yarış görevlilerini eşit derecede şaşkına çeviren bir kazada bir bisikletçi öldü. Üçüncü haftaya gelindiğinde Belçikalı bisikletçi Johan De Muynck zaferi kazanacak gibi görünüyordu, ancak Tifosi Gimondi çok güçlü bir bireysel zamana karşı çıkardı ve üçüncü Giro'sunu, yaşı ilerlemesine ve yarış öncesi bir favori olarak bile görülmemesine rağmen, oldukça çarpıcı bir şekilde çok küçük bir farkla kazandı. Belçikalı Michel Pollentier ve Johan De Muynck, 1977 ve 1978'de müteakip iki Giro'yu kazandılar. 1980'de Fransız Bernard Hinault, 1964'teki Anquetil'den bu yana Fransa'nın ilk galibi oldu. 1982 ve 1985'te iki Giro daha kazanacaktı.
Amerikalı Andrew Hampsten 1988'de Avrupalı olmayan ilk kazanan oldu ve ilk Güney Amerikalı kazanan 2014'te Kolombiyalı Nairo Quintana oldu. Beş kez Tour kazanan İspanyol Miguel Indurain, 1991 ve 1992'de art arda Giro'yu kazandı. Ivan Gotti'nin 1997 ve 1999'daki galibiyetleri, arasında Marco Pantani'nin Tour-Giro ikilemesi yaptığı 1998'deki galibiyeti yer almaktadır.
Gilberto Simoni 2001 ve 2003 yıllarında kazanan oldu; Paolo Savoldelli, 2002 ve 2005 yıllarında galip geldi. Bu yüzyılın diğer çoklu kazananları; 2006 ve 2010'da Ivan Basso; 2008 ve 2015'te İspanyol Alberto Contador; 2013 ve 2016'da Vincenzo Nibali oldu. Contador ayrıca, Wouter Weylandt'ın üçüncü etapta ölümcül bir kaza geçirdiği 2011 sürümünü kazanmıştı, ancak daha sonra  2010 Tour de France'ta doping yapmaktan suçlu bulunduktan sonra unvanı elinden alındı ve ikinci Michele Scarponi galip ilan edildi. 2017'de Tom Dumoulin, Giro'yu kazanan ilk Hollandalı bisikletçi oldu. 4 kez Tour de France galibi Chris Froome bisiklet tarihinin en büyük geri dönüşlerinden birine imza atarak 2018 Giro'yu kazandı. 2019'da Ekvadorlu Richard Carapaz, ülkesinden yarışı kazanan ilk bisikletçi oldu.