stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
1965 Erivan gösterileri

1965 Erivan gösterileri, Ermeni Kırımı'nın 50. yıl dönümünde 24 Nisan 1965'te Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin başkenti Erivan'da gerçekleşmiştir. Bu olay, 1915 Ermeni Soykırımı'nın tanınması mücadelesinin ilk adımı olarak kabul edilmektedir.
Ermeni Kırımı'nın 50. yıl dönümünde Erivan'daki Opera Binası önünde 24 saatlik bir gösteri düzenledi. Gösteriye 100.000 kişi katıldı. Bu sayı, Sovyetler Birliği genelinde böyle bir gösteri için toplanan en yüksek protestocu sayısı oldu. Sovyetler Birliği hükûmeti bu gösteri sonrası Jön Türklerin Osmanlı İmparatorluğu'nda işledikleri Ermeni Kırımı'nı resmen tanıyarak yaşananları soykırım olarak nitelendirdi ve Ermeni Kırımı kurbanlarının anısı için Ermenistan'ın başkenti Erivan'da bir anıt inşa etmeye başladı. Tsitsernakaberd tepesine inşa edilen anıt, 1967'de tamamlandı.
Gösteri boyunca, "Ermeni sorununa adil çözüm" ve Batı Ermenistan, Karabağ ve Nahçıvan ile ilgili sloganlar ve pankartlar açıldı. Aynı zamanda "Batı Ermenistan'ın ilhakı" çağrısında bulunuldu. Bu gösteriyi takiben, dünyanın birçok yerinde de, Ermeni diasporası tarafından benzer protestolar düzenlendi.
İpek Sancağı

İpek Sancağı (Arnavutça: Sanxhaku i Dukagjinit; Sırpça: Пећки Санџак), Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi. Sancağın merkezi İpek idi.
Tarihçe

İpek 1455 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından alındı. 1877'de sancak Kosova Vilayeti'nin bir parçası haline geldi. I. Balkan Savaşı sırasında Sırbistan ve Karadağ tarafından işgal edildi ve 1913 Londra Konferansı ile birlikte Sırbistan'a ve bir kısmı da Karadağ ve 1914 yılında yeni kurulan Arnavutluk Prensliği'ne bırakıldı.
İdari bölümler

İpek Sancağı Berane, Gusinye, İpek, Tergovişte ve Yakova olmak üzere 10 kazaya ayrılmaktaydı.
İkizdere taş ocağı protestoları

İkizdere taş ocağı protestoları, Rize'nin İkizdere ilçesinde bulunan İşkencedere (Eskenci) Vadisi'ndeki Gürdere ve Cevizlik köylerinde halkın, köyleri yakınında taş ocağı yapılmasını durdurma talebiyle düzenlediği eylemleridir.
Bölge halkı, Cengiz İnşaat'ın iş makinelerinin çalışma yapmak için vadiye gelmesiyle, Nisan 2021'de  fiili olarak direnişe geçmiş ve kolluk kuvvetlerinin müdahalesi ile karşı karşıya kalmıştır. 8 aylık direnişin sonunda Aralık 2021'de alınan acele kamulaştırma kararı kapsamında köylüler alandan çıkarılmış; çadırları yıkılmış ve alan şirkete devredilmiştir.
Arka plan

2013 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından İyidere ilçesinde 132 hektarlık bir alan önce "Özel Proje Alanı" ilan edildi; ardından aynı yıl içinde yapılan bir düzenlemeye ile proje alanı 214  hektara çıkarılarak  "Endüstriyel Gelişme Bölgesi" ilan edildi.  Endüstriyel Gelişme Bölgesinin kuzeyinde Karadeniz’e dolguyla kazanılacak alanda bir lojistik limanı (konteyner, genel kargo ve ro-ro limanı) inşa edilmesi planlandı. Bu limanın inşatında kullanılmak üzere deniz suyuna dayanıklı taşın, İkizdere Vadisi'nin yan vadisi olan İşkencedere Vadisi'nde bulunduğu tespit edildi. Muhalefete göre, bölgede bazalt yaygın olmasına rağmen vadi ile liman dolgusu yapılacak yer olan İyidere arası 35 km. gibi kısa bir mesafe olduğundan burası tercih edildi.
Çay tarımı ve  "delibal" denilen özel bir bal üretimi yaparak geçimlerini sağlayan yöre halkı, taş ocağı projesinin yaratacağı doğa tahribatının, Cevizlik ve Gürdere köylülerini bölgede yaşayamayacak duruma getireceği gerekçesiyle inşaata karşı çıktı.
Hukuk mücadelesi ve protestolar

2019 yılında vadide taş ocağı yapmak için farklı firmaların girişimleri oldu; ancak yöre halkı dava açarak mahkeme kararı ile bu girişimleri durdurdu. Eylül 2020’de sahildeki İyidere Lojistik Limanı projesinin Cengiz İnşaat adlı firmaya ihale edilmesinden sonra acele faaliyete geçirmek üzere Cevizlik köyüne kuşbakışı 1800 m, Gürdere köyüne 2500 m uzaklıkta bir taş ocağı yapılmasına karar verildi ve taş ocağı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından projelendirildi.
Ocak 2021’de Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na taş ocağı için ruhsat başvurusu yapıldı ve bakanlığının  “ÇED Gerekli Değildir” kararı vermesiyle ruhsat alındı. Bu kararın iptali için bölge halkı, çevre dernekleri ve TMMOB’ye bağlı odaların dava açtı. Mahkeme devam ederken 19 Mart 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile  söz konusu arazi için “Acele Kamulaştırma” kararı alındı.
Köylüler, 20 Nisan 2021’de alanda nöbet tutmaya başladı. Cengiz İnşaat'ın iş makineleri 21 Nisan’da bölgeye girdi. Gürdere köyünün girişine çadır kuran köylüler, bölgeye iş makinelerinin girişine engel olmak için direndiler. Vatandaşların direnişi sonrası geri çekilen iş makineleri 23 Nisan’da bölgede 3 günlük sokağa çıkma yasağı ilan edilmesi üzerine geri geldi. Köylülerin makinelerin önüne barikat kurması üzerine  jandarma 25 Nisan’da biber gazı ve copla müdahale ederek bazı köylüler gözaltına aldı. Direniş, 25 Nisan'daki şiddet görüntüleri ile kamuoyunun dikkatini çekti.  Rize Valiliği, İkizdere ilçesinde açık alanlarda basın açıklaması, eylem, yürüyüş gibi etkinliklerle ilgili yasak kararı aldı. Köylüleri ikna için ilçeye giden Ulaştırma Bakanı Adil Karaismailoğlu, protestoyla uğurlandı ve halkın kandırılmaya çalışıldığını öne sürdü.
8 aylık direnişin sonunda acele kamulaştırma kararı kapsamında köylüler Aralık 2021'de alandan çıkarıldı; çadırları yıkıldı ve alan şirkete devredildi. Yapılmak istenen taş ocağı ile bağlantı yoluna isabet eden taşınmazlar yıkıldı.
Taş ocağı için açılmış olan ÇED iptal davası, 3 Ağustos 2022'de görüldü. Mahkeme, 2019'daki iptal davalarından farklı olarak  bu davada iptal talebini reddetti.
Tepkiler

Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, partisinin 27 Nisan 2021 tarihinde düzenlediği grup toplantısında bölge halkına seslenerek yanlarında olduklarını söylemiştir.
Türk pop müziği sanatçısı Tarkan, sosyal medya hesaplarından bir açıklama yayınlayarak köylülerin direnişinin yanında yer aldığını açıklamıştır.
Sezen Aksu, yazılı bir açıklama yaparak İşkencedere Vadisi'ne yapılmak istenen taş ocağına tepki göstermiştir.
Habertürk yazarı Fatih Altaylı; Taş, Liman, Sandık başlıklı bir köşe yazısı yazarak taş ocaklarının doğada onulmaz tahribatlara yol açtığını belirtmiştir.
Dış Bağlantılar

Rize İkizdere'de Olan Nedir? 2 Kasım 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Türkiye Barolar Birliği Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu Raporu
| g t Türkiye'de protestolar |
| --- | --- |
 Kumkapı gösterileri (1890)  Sultanahmet Mitingleri (1919)  Ya Taksim Ya Ölüm (1950'ler)  Anıtkabir'de düzenlenen miting ve protestolar (1953-1982)  28-29 Nisan Olayları (1960)  555K (1960)  Altıncı Filo protestoları (1967-1969)  15-16 Haziran olayları (1970)  Serhildan (1990-günümüz) Şubat 1999 Kürt protestoları (1999)  Mart 2006 Diyarbakır olayları (2006)  Aralık 2009 Kürt protestoları (2009)  2011-2012 Kürt protestoları (2011-2012)  Kobani Olayları (2014)  Cumartesi Anneleri (1995-günümüz)  Homofobi ve Transfobi Karşıtı Yürüyüş (2003-günümüz)  İstanbul Onur Yürüyüşü (2003-2015)  Cumhuriyet Mitingleri (2007)  TEKEL işçi eylemi (2009-2010)  İnternetime Dokunma! (2011)  Nükleer santral karşıtı insan zinciri (2011-2015)  Cumhuriyet için Seferberlik Buluşması (2012)  2012 İstanbul Hocalı Katliamı anma töreni (2012)  Adalet Yürüyüşü (2013)  Gezi Parkı olayları (2013)  İzmir Onur Yürüyüşü (2013-günümüz)  Cerattepe protestoları (2015-2016)  2016 Taksim mitingi (2016)  Adalet Yürüyüşü (2017)  İstanbul Havalimanı protestoları (2018)  Diyarbakır Anneleri (2019-2020)  Altındağ Olayları (2021)  2021 Boğaziçi Üniversitesi protestoları (2021)  Barınamıyoruz hareketi (2021)  İkizdere taş ocağı protestoları (2021)  2022 Türkiye kurye grevleri  Kartonsan grevi (2022)  2023 Eskişehir maden grevi  Özgürlük yürüyüşü (2023)  2023 Türkiye öğrenci eylemleri
İsveç kronu

İsveç kronu (İsveççe:svensk krona; işareti:kr, kodu:SEK) 1873'ten beri kullanılan İsveç para birimi. Aynı zamanda Åland Adaları'nda kullanılmaktadır. SEK'in altbirimi öredir; 100 öre 1 kron etmektedir. 2006 yılı enflasyon oranı ise %4,4'tür (hedef 2,0 ± 1).
Tedavüldeki paralar

Madeni paralar: 5 öre, 10 öre, 50 öre, 1, 5, 10 kron
Banknotlar: 20, 50, 100, 500, 1000 kron
| Resim | Değeri | Çapı | Kalınlığı | Ağırlığı | Bileşimi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 1 kron | 25 mm | 1,88 mm | 7 gr | Bakır-nikel (Coppernickel) 75% bakır 25% nikel |
|  | 5 kron | 28,5 mm | 2 mm | 9,5 g | Dış tabakası (%46,5): Bakır-nikel (Coppernickel) İç tabakası (%53,5): %1,0 Nikel |
|  | 10 kron | 20,5 mm | 2,9 mm | 6,6 gr | İskandinav altını 89 % bakır 5 % alüminyum 5% çinko 1% kalay |

| Mevcut seriler> Resim.Ön yüzü | Mevcut seriler> Resim.Arka yüzü | Mevcut seriler> Değeri.Değeri | Mevcut seriler> Boyutları.Boyutları | Mevcut seriler> Ana renk.Ana renk | Mevcut seriler> Tasviri.Ön yüzü | Mevcut seriler> Tasviri.Arka yüzü | Tasviri>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | 20 kron | 120 × 67 mm | Mavimsi mor | Selma Lagerlöf | Nils Holgersson, Scania üzerinde uçarken |  |
|  |  | 50 kron | 120 × 77 mm | Sarı | Jenny Lind | Arp ve onun ton aralığı |  |
|  |  | 100 kron | 140 × 72 mm | Açık mavi | Carl von Linné | Arı, bir çiçekte polenleşme yaparken |  |
|  |  | 500 kron | 150 × 82 mm | Kırmızı-gri | XI. Karl | Christopher Polhem |  |
|  |  | 1000 kron | 160 × 82 mm | Sarı-gri | Gustav Vasa | 1555 yılından Olaus Magnus'un resmi |  |

| Mevcut seriler> Resim.Ön yüzü | Mevcut seriler> Resim.Arka yüzü | Mevcut seriler> Değeri.Değeri | Mevcut seriler> Boyutları.Boyutları | Mevcut seriler> Ana renk.Ana renk | Mevcut seriler> Tasviri.Ön yüzü | Mevcut seriler> Tasviri.Arka yüzü | Tasviri>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  12 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |  12 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | 20 kron | 120 × 66 mm | Mor | Astrid Lindgren | Småland |  |
|  12 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |  12 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | 50 kron | 126 × 66 mm | Turuncu | Evert Taube | Bohuslän |  |
|  12 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |  12 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | 100 kron | 133 × 66 mm | Açık mavi | Greta Garbo | Stockholm |  |
|  12 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |  12 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | 200 kron | 140 × 66 mm | Yeşil | Ingmar Bergman | Gotland |  |
|  12 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |  12 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | 500 kron | 147 × 66 mm | Kırmızı | Birgit Nilsson | Skåne ili |  |
|  12 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |  12 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | 1000 kron | 154 × 66 mm | Kahverengi | Dag Hammarskjöld | Laponya Bölgesi |  |
Şükrü Parlak

Şükrü Parlak (d. 1953, Zafer (Jileni Bülebi), Pazar, Rize), Türk tulumcu ve tulum imalatçısı.
Hayatı

Şükrü Parlak 1953'te Pazar ilçesinde doğdu. Horon oynamayı Hasan Nuri Asan'dan, tulum çalmayı abileri Albay ve Halil'den öğrendi. Lise birinci sınıfa kadar okula gitti. 1977-1997 yılları arasında Çaykur çay alım evlerinde eksper olarak çalıştı. Eş zamanlı olarak tulum imalatı ve tulumculuk yaptı. Remzi Bekar gibi tulumcuların tulumlarını imal etti. Emekli olduktan sonra tulum imalatı yapmaya odaklandı. Şükrü Parlak'a göre, ıslandığında mat bir ses çıkardığı için tulumdaki sipsinin yapımında metal ve alüminyum kullanılmamalıdır.
Kişisel hayatı

Şükrü Parlak evli ve üç çocuk babasıdır.
Albümler

Ey maşallah
İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması

22 Mayıs 2001'de Dünya Sağlık Örgütünün koordine ettiği dokuz yıllık bir yeniden düzenleme süreci sonucunda Dünya Sağlık Asamblesi, "ICF" kısaltmasıyla kullanılmak üzere İşlevselik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırmasını onaylamıştır. Bu sınıflandırma sistemi ilk olarak 1980 yılında işlevsellik ve yetiyitimine dair sağlık bileşenlerinin sınıflandırılması için birleştirici bir çerçeve sağlamak amacıyla DSÖ tarafından ""ICIDH"" kısaltmasıyla ve ""Bozukluk, Yetiyitimi ve Engelliliğin Uluslararası Sınıflandırması"" başlığıyla oluşturulmuştur.
ICF sınıflandırması, DSÖ tarafından hazırlanan Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırmasının 10.revizyonunun bir tamamlayıcısı niteliğindedir. ICD-10 tanı ve sağlık durumu hakkında bilgi içerir ancak işlevsellik durumuna dair bilgi içermez. ICD ve ICF, DSÖ Uluslararası Sınıflandırmalar Ailesi'nin (WHO-FIC) iki temel bileşenini oluştururlar.
ICF şu bileşenler etrafında yapılandırılmıştır:
Beden yapısı ve işlevleri
Etkinlik (kişi tarafından bir eylem ya da bir görevin yerine getirilmesidir) ve katılım (yaşamın içinde olmaktır)
Çevresel etmenler ve kısıtlamalara dair ek bilgiler
İşlevsellik ve yetiyitimi, bireyin sağlık durumu ve çevreye dair bağlamsal etmenlerin karmaşık bir etkileşimi olarak görülür. Faktörlerin ve boyutların bu kombinasyonu bize "kişinin kendi dünyasındaki" resmini çizer. Sınıflandırma bu boyutlara lineer veya statik olarak değil, etkileşimsel ve dinamik olarak bakar. Böylece, bir ölçüm aracı olmasa da, yetiyitiminin derecesini değerlendirmeyi sağlar. Sağlık durumları ne olursa olsun tüm insanlara uygulanabilir. ICF'nin kullandığı dil etyoloji açısından nötrdür ve sağlık durumu veya hastalığa değil işlevselliğe odaklanır. Ayrıca, farklı kültürel bağlamlarda, farklı yaş ve cinsiyet gruplarında uygulanabilecek şekilde tasarlanmıştır ve heterojen toplumlar için son derece uygundur.
ICF'nin Yararları

ICF'yi kullanmanın hem sağlık profesyonelleri hem de hastalar için faydaları var. Hasta için önemli bir avantaj, sağlık durumuna dair medikal ve sosyal yanların entegre edilmesidir. Sadece tanıya odaklanmak yerine, kişinin yaşamının tüm yanları (gelişim, katılım ve çevre) ICF'de bir araya getiriliyor. Tanılar işlevsel yetiler üzerine pek bir şey göstermez. Tanılar, sebeplerin tanımlanması ve hastalık sürecinin tahmin edilmesi açısından önemlidir, ancak müdahaleler dair gerekli bilgiler işlevsel kısıtlamalardan çıkarılır. Rehabilitasyon takımı hastanın günlük hayatta katılması gereken etkinlikleri öğrendikten sonra, ICF'nin önerdiği sorun çözme süreci kullanılabilir. Örneğin bir rehabilitasyon terapisti, hastayı günlük hayatında izlemeli ve hastanın işlevsel yetilerine dair notlar almalıdır. Daha sonra bu notlar ışığında, hastanın terapi yoluyla ne ölçüde geliştirilip, bireyin performansının artırmak için çevrenin ne şekilde değiştirilebileceği belirlenmelidir. Bir düzeydeki (örneğin yetiler) müdahalelerin bir sonraki düzeydeki (örneğin katılım) gelişmeyi engelleme veya değiştirme ihtimali olabilir. Mesela sağır bir çocuğa el işaretleri öğretmek, onun ailesi ile daha etkin bir ilişki ve iletişim kurmasını sağlayacak ve aile katılımını arttıracaktır.
ICF, rehabilitasyon terapistlerini sadece hastalarla girdikleri günlük ilişkilerde değil, ayrıca farklı tıbbi disiplinlerle, hastanelerle veya diğer sağlık yöneticileriyle; sağlık otoriteleriyle ve politika geliştiricilerle girdikleri ilişkilerde de güçlendirecektir. Tüm maddeler net tanımlarla belirlemiş ve gerçek hayattaki değerlendirmeleri kolayca yapabilecek şekilde tasarlanmıştır. ICF'nin kullandığı dil farklı gruplar arasındaki iletişimi daha kolay hale getirecektir.
Klinik ile İlgili Yanları

Bir hastalığın işlevselliğe nasıl etki ettiğini bilmek, uzun-süreli sakatlığı olan veya kronik durumu olan kişilere yönelik hizmetler, tedaviler ve rehabilitasyon planlamalarının daha iyi yapılabilmesini sağlar. Yürürlükte olan ICF, yalnızca kişinin sağlık durumuna odaklanmaz. Onun yerine kişinin daha geniş bir profilini çıkarmayı ve sağlığa dair daha bütünlüklü bir anlayışı ortaya koymayı hedefler. ICF, bireylerin güçlü yanlarına odaklanılmasını, yetilerinin arttırılmasına yönelik müdahaleler yoluyla bireylerin toplumsal katılımlarına yardımcı olunmasını ve bireyin toplumsal katılımını önleyen kişisel ve çevresel etmenlerin hesaba katılmasını hedefler.
Niteleyiciler: ICF niteleyicileri, "standart bir klinik ortamda ve/veya gündelik çevrede gözlenebilen işlevsellik düzeyleri" olarak tanımlanabilir. Niteleyicilier standartlaşmayı desteklerler ve işlevselliğin çok-disiplinli ölçümlerine olanak sağlarlar. Niteleyiciler sayesinde takımın tüm üyeleri, uzman olmadıkları alanlardaki işlevselliklerde bile sorunları sayısallaştırabilirler. Niteleyiciler olmadan kodların bir anlamı yoktur. Bir işlev veya yapı bozukluğu 0 (%0-4 arası; Problem Yok), 1 (%5-24; Hafif düzeyde problem), 2 (%24-49; Orta düzeyde problem), 3 (%50-95; Ciddi düzeyde problem) veya 4 (%96-100; Tam problem) olarak nitelenir. Çevresel etmenler, çevrenin ne derece bir engel yarattığını gösterecek şekilde negatif veya pozitif ölçeklerle sayısallaştırılırlar. Sigortayla ilgili amaçlarla kullanıldığında, niteleyiciler tedavinin etkinliğini betimleyebilir. Bir niteleyicideki düşüş, hastanın işlevsel yetilerindeki artış olarak yorumlanabilir.
Eleştiriler

Sakatlığın sosyal modeli, sakatlıkların ancak çevresel etmenler yoluyla yetiyitimine sebep olduğunu iddia eder. Sosyal model savunucuları, sakatların toplumsal katılımında birincil politika olarak çevresel yapıların dönüştürülmesini talep ederler. ICF, çevresel etmenleri hesaba katmak üzere tasarlanmışsa da, sosyal model savunucuları bunun yetersiz olduğunu, ICF kapsamında sakatlığın bir medikal sorun olarak tartışıldığını ve bu sürecin sakatlık meselesinin siyasal boyutunun üstünü örttüğünü iddia ederler.
Türkiye'de Uygulanışı

Dünya Sağlık Örgütü tarafından 2001 yılında uluslararası dolaşıma sokulan International Classification of Functioning, Disability and Health başlıklı sınıflandırma sistemi, T.C Başbakanlık Özürlüler İdaresi tarafından İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması olarak çevrilmiştir. 2006 yılında, 26230 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'te belirtildiği gibi, yönetmeliğin hazırlanmasında esas alınan sınıflandırma sistemidir. Ayrıca ICF'in özel gereksinimi olan çocuklarda kullanımına ilişkin en güncel kaynak olarak "Çocuk Tanıma ve Problem Çözme Aracı Olarak ICF" belirtilebilir.
Tarım ürünlerine göre en büyük üretici ülkeler

Tarım ürünlerinin üretimi (ve tüketimi) farklı coğrafi dağılıma sahiptir. Ülkelerin iklimi, bitki örtüsü, ekonomik durumu gibi parametreler bu dağılımda önemli bir rol oynar. Aşağıdaki listede belli başlı tarım ürünlerinin üretiminde en büyük paya sahip ülkeler sıralanmaktadır. Veriler FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü) resmi internet sitesinden alınmıştır ve 2009 yılı verileridir.
Major tarımsal ürünler şu şekilde sıralanabilir; gıda, lif, yakıt ve hammadde.
Gıda ürünleri > Tahıllar

| Tahıl | İlk | İkinci | Üçüncü | Dördüncü | Beşinci |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Darı |  Hindistan |  Nijerya |  Nijer |  Mali |  Çin |
| Pirinç |  Çin |  Hindistan |  Endonezya |  Bangladeş |  Vietnam |
| Buğday |  Çin |  Hindistan |  ABD |  Rusya |  Fransa |
| Mısır |  ABD |  Çin |  Brezilya |  Meksika |  Endonezya |
| Arpa |  Rusya |  Fransa |  Almanya |  Ukrayna |  Kanada |
| Çavdar |  Rusya |  Polonya |  Almanya |  Belarus |  Ukrayna |
| Süpürge darısı |  ABD |  Hindistan |  Meksika |  Sudan |  Arjantin |
Gıda ürünleri > Sebzeler

| Sebze | En büyük üretici | İkinci en büyük üretici |
| --- | --- | --- |
| Kuru fasulye |  Hindistan |  Brezilya |
| Yeşil fasulye |  Çin |  Endonezya |
| Nohut |  Hindistan |  Pakistan |
| Baklagiller |  Hindistan |  Mozambik |
| Karnabahar ve brokoli |  Çin |  Hindistan |
| Patlıcan |  Çin |  Hindistan |
| Domates |  Çin |  ABD |
| Ispanak |  Çin |  ABD |
| Manyok |  Nijerya |  Tayland |
| Soya |  ABD |  Brezilya |
| Havuç |  Çin |  Rusya |
| Salatalık |  Çin |  Türkiye |
Gıda ürünleri > Meyveler

| Meyve | En büyük üretici | İkinci en büyük üretici |
| --- | --- | --- |
| Muz |  Hindistan |  Filipinler |
| Mango |  Hindistan |  Çin |
| Hindistan cevizi |  Filipinler |  Endonezya |
| Şeker kamışı |  Brezilya |  Hindistan |
| Üzüm |  İtalya |  Çin |
| Portakal |  Brezilya |  ABD |
| Papaya |  Hindistan |  Brezilya |
| Şeftali |  Çin |  İtalya |
| Elma |  Çin |  ABD |
| Ananas |  Filipinler |  Tayland |
| Badem |  ABD |  İspanya |
| Tatlı patates |  Çin |  Uganda |
| Limon |  Hindistan |  Meksika |
| Ahududu |  Rusya |  Sırbistan |
| Çilek |  ABD |  İspanya |
| Yaban mersini |  ABD |  Kanada |
| Kivi |  İtalya |  Yeni Zelanda |
| Frenk üzümü |  Rusya |  Polonya |
| Hurma |  Mısır |  İran |
| Kiraz |  Türkiye |  ABD |
| Avokado |  Meksika |  Şili |
| Karpuz |  Çin |  Türkiye |
Gıda ürünleri > Kabuklu yemişler

| Nut | En büyük üretici | İkinci en büyük üretici |
| --- | --- | --- |
| Badem |  ABD |  İspanya |
| Kaju fıstığı |  Vietnam |  Hindistan |
| Kestane |  Çin |  Güney Kore |
| Antep fıstığı |  İran |  ABD |
| Fındık |  Türkiye |  İtalya |
| Sheanut |  Nijerya |  Mali |
| Ceviz |  Çin |  ABD |
Gıda ürünleri > Baharat

| Baharat | En büyük üretici | İkinci en büyük üretici |
| --- | --- | --- |
| Tarçın |  Endonezya |  Çin |
| Zencefil |  Hindistan |  Çin |
| Kara biber |  Vietnam |  Hindistan |
| Kırmızı biber |  Hindistan |  Çin |
| Karanfil |  Endonezya |  Madagaskar |
| Küçük hindistan cevizi |  Endonezya |  Grenada |
| Vanilya |  Endonezya |  Madagaskar |
Gıda ürünleri > İçecekler

| İçecek | En büyük üretici | İkinci en büyük üretici |
| --- | --- | --- |
| Çay |  Çin |  Hindistan |
| Kahve |  Brezilya |  Vietnam |
| Süt |  ABD |  Hindistan |
Gıda dışı ürünler > Lifler

| Fiber | En büyük üretici | İkinci en büyük üretici |
| --- | --- | --- |
| Abaka |  Filipinler |  Ekvador |
| Pamuk |  Çin |  Hindistan |
| Keten |  Kanada |  Çin |
| Jüt |  Bangladeş |  Hindistan |
| İpek |  Çin |  Hindistan |
| Sisal |  Brezilya |  Tanzanya |
1264 Büyük Kuyruklu Yıldızı

1264'ün büyük kuyruklu yıldızı
1264 Büyük Kuyruklu Yıldızı (C/1264 N1), kaydedilen en parlak kuyruklu yıldızlardan biridir. Temmuz 1264'te ortaya çıktı ve Eylül ayının sonuna kadar görünür kaldı. İlk olarak gün batımından sonraki akşamlarda görüldü, ancak en büyük ihtişamını haftalar sonra, sabahları kuzeydoğu gökyüzünde görünür hale geldiğinde, kuyruklu yıldız ufkun üzerinde yükselmeden çok önce kuyruğu algılandığında ortaya çıktı. Kuyruklu yıldızın başı belirsiz ve belirsiz bir yıldıza benziyordu ve kuyruğu, çekirdeğinden yüz derecelik bir mesafeye kadar göğün ortalarına doğru uzanan genişlemiş alevler gibi onun bu kısmından geçiyordu. 1264 kuyruklu yıldızının çok büyük ve parlak bir nesne olduğu anlatılmıştır. Kuyruklu yıldızın ihtişamı en çok Ağustos sonu ve Eylül başında görüldü. O sırada, sabah gökyüzünde baş doğu ufkunun hemen üzerinde göründüğünde, kuyruk göğün ortasını geçerek batıya doğru uzanıyordu veya uzunluğu yaklaşık 100° idi.
Dönemin tarihçileri, bu dönemde Avrupa'da meydana gelen çeşitli dikkat çekici olaylardan bahsetmekte ve özellikle kuyruklu yıldızın ortaya çıkışını, tam da kuyruklu yıldızın ilk görüldüğü gün hastalandığı iddia edilen Papa IV. Urbanus'un ölümü ile ilişkilendirmektedir ve 3 Ekim 1264'te tam olarak ortadan kaybolduğu sırada öldü. "Kıllı bir yıldızın mucizesinin" hastalığına neden olduğu ve iş bittiğinde kayıp gittiği söylendi.
Bu kuyruklu yıldız aynı şekilde Çin'de de gözlemlendi ve açıklamalar Avrupalı tarihçilerin ifadeleriyle örtüşmektedir.