Alfred Tarski
Hayatı

Alfred Tarski, rahat koşullarda Polonyalı Yahudiler olan ebeveynlerin çocuğu olarak Alfred Teitelbaum (Lehçe yazım şekli: "Tajtelbaum") adıyla doğdu. Matematiksel yeteneklerini ilk olarak ortaokuldayken Varşova'daki Szkoła Mazowiecka’da gösterdi. Bununla birlikte, biyoloji okumak için 1918'de Varşova Üniversitesi'ne girdi.
Polonya 1918'de bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra, Varşova Üniversitesi, Jan Łukasiewicz, Stanisław Leiewsniewski ve Wacław Sierpiński'nin önderliğine girdi ve kısa sürede mantık, temel matematik ve matematik felsefesinde dünyanın önde gelen araştırma kurumu oldu. Leśniewski, Tarski'nin bir matematikçi olarak potansiyelini fark etti ve onu biyolojiyi terk etmeye teşvik etti. Bundan böyle Tarski, Łukasiewicz, Sierpiński, Stefan Mazurkiewicz ve Tadeusz Kotarbiński tarafından verilen kurslara katıldı ve 1924'te Leśniewski'nin gözetiminde doktora yapan tek kişi oldu. Tezinin başlığı O wyrazie pierwotnym logistyki (On the Primitive Term of Logistic; 1923'te yayınlandı). Tarski ve Leśniewski çok geçmeden birbirlerine soğuk davrandılar. Bununla birlikte, daha sonraki yaşamında Tarski, karşılık verilen Kotarbiński'ye en içten övgüsünü sundu.
1923'te Alfred Teitelbaum ve kardeşi Wacław soyadlarını "Tarski" olarak değiştirdiler. Tarski kardeşler de Polonya'nın baskın dini olan Roma Katolikliğine geçtiler. Alfred, apaçık bir ateist olmasına rağmen bunu yaptı.
Varşova Üniversitesi'nde doktora yapan en genç kişi olduktan sonra Tarski, Polonya Pedagoji Enstitüsü'nde mantık, Üniversitede matematik ve mantık dersleri verdi ve Łukasiewicz'in asistanı olarak görev yaptı. Bu pozisyonlara düşük ücret verildiği için, Tarski ayrıca Varşova'daki bir ortaokulda matematik öğretti; II. Dünya Savaşı'ndan önce, araştırma çapındaki Avrupalı entelektüellerin lise öğretmesi alışılmadık bir durum değildi. Dolayısıyla, 1923 ile 1939'da Amerika Birleşik Devletleri'ne gitmesi arasında, Tarski sadece birkaç ders kitabı ve birçoğu çığır açan birçok makale yazmakla kalmadı, aynı zamanda bunu öncelikle lise matematiğini öğreterek kendini destekleyerek yaptı. 1929'da Tarski, Katolik kökenli bir Polonyalı olan öğretmen arkadaşı Maria Witkowska ile evlendi. Maria, Sovyet-Polonya Savaşı'nda ordu için kurye olarak çalışmıştı. İki çocukları oldu; fizikçi olan oğlu Jan ve matematikçi Andrzej Ehrenfeucht ile evlenen kızı Ina.
Tarski, Lwów Üniversitesi'nde bir felsefe kürsüsü için başvurdu, ancak Bertrand Russell'ın tavsiyesi üzerine Leon Chwistek'e verildi. 1930'da Tarski, Viyana Üniversitesi'ni ziyaret etti, Karl Menger'in kolokyumunda ders verdi ve Kurt Gödel ile tanıştı. Burs sayesinde, 1935'in ilk yarısında Menger'in araştırma grubuyla çalışmak üzere Viyana'ya dönebildi. Viyana Çevresinin bir sonucu olan Bilim Birliği hareketinin ilk toplantısında hakikat konusundaki fikirlerini sunmak için Viyana'dan Paris'e gitti. 1937'de Tarski, Poznań Üniversitesi'nde bir kürsüye başvurdu, ancak kürsü kaldırıldı. Tarski'nin Bilim Birliği hareketiyle olan bağları muhtemelen hayatını kurtardı, çünkü Eylül 1939'da Harvard Üniversitesi'nde düzenlenen Bilim Birliği Kongresi'ne davet edilmesiyle sonuçlandı. Böylece Ağustos 1939'da, Almanya'nın ve Sovyetlerin Polonya'yı işgalinden ve II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden önce Polonya'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne giden son gemiyle Polonya'dan ayrıldı. Tarski isteksizce ayrıldı, çünkü Leśniewski birkaç ay önce ölmüş ve Tarski'nin doldurmayı umduğu bir boşluk yaratmıştı. Nazi tehdidinden habersiz, karısını ve çocuklarını Varşova'da bıraktı. Onları 1946'ya kadar bir daha görmedi. Savaş sırasında, geniş Yahudi ailesinin neredeyse tamamı Alman işgal yetkilileri tarafından öldürüldü.
Tarski, Amerika Birleşik Devletleri'nde bir kez geçici öğretim ve araştırma pozisyonlarında çalıştı: Harvard Üniversitesi (1939), City College of New York (1940) ve Guggenheim Bursu sayesinde, Gödel ile yeniden tanıştığı yer olan Princeton'daki İleri Araştırma Enstitüsü (1942). 1942'de Tarski, kariyerinin geri kalanını burada geçirdiği California Üniversitesi, Berkeley'de Matematik Bölümü'ne katıldı. Tarski, 1945'te Amerikan vatandaşı oldu. 1968'den emeritus olmasına rağmen, 1973'e kadar öğretmenlik yaptı ve ölümüne kadar doktora adaylarının danışmanlığını yaptı. Tarski, Berkeley'de şaşırtıcı ve talepkar bir öğretmen olarak ün kazandı, birçok gözlemcinin belirttiği bir gerçek:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Berkeley'deki seminerleri matematiksel mantık dünyasında hızla ün kazandı. Birçoğu seçkin matematikçiler haline gelen öğrencileri, onlardan her zaman en yüksek netlik ve hassasiyet standartlarını talep eden en iyi çalışmalarını ortaya koymalarını sağlayacak müthiş enerjisine dikkat çekti. | „ |

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Tarski dışa dönük, kıvrak zekalı, iradeli, enerjik ve keskin dilli idi. Araştırmasının işbirlikçi olmasını tercih etti -bazen bütün gece bir meslektaşıyla çalışarak- ve öncelik konusunda çok titizdi. | „ |

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Karizmatik bir lider ve öğretmen olan Tarski, son derece kesin ama şüpheli anlatım tarzı ile öğrenciler için göz korkutucu derecede yüksek standartlara sahipti, ancak aynı zamanda, genel eğilimin aksine, özellikle de kadınlar için çok cesaret verici olabilirdi. Bazı öğrenciler korkmuştu, ancak geriye birçoğu bu alanda dünyaca ünlü liderler haline gelen bir öğrenci çevresi kaldı. | „ |

Tarski, Andrzej Mostowski, Bjarni Jónsson, Julia Robinson, Robert Vaught, Solomon Feferman, Richard Montague, James Donald Monk, Haim Gaifman, Donald Pigozzi ve Roger Maddux'un yanı sıra, bu alandaki klasik bir metin olan Model Theory’nin (1973) yazarları Chen Chung Chang ve Jerome Keisler ile birlikte (kronolojik sırayla) yirmi dört doktora (Ph.D) tezini yönetti. Ayrıca Alfred Lindenbaum, Dana Scott ve Steven Givant'ın tezlerini de güçlü bir şekilde etkiledi. Tarski'nin beş öğrencisi kadındı, bu, o dönemde yüksek lisans öğrencilerinin ezici bir çoğunluğunu erkeklerin temsil ettiği göz önüne alındığında dikkate değer bir gerçektir. Ancak, bu öğrencilerden en az ikisiyle evlilik dışı ilişkileri vardı. Başka bir kız öğrencinin çalışmasını erkek bir meslektaşına gösterdikten sonra, meslektaşı bunu kendisi yayınlayarak kız öğrencinin lisansüstü eğitimini bırakmasına ve daha sonra farklı bir üniversiteye ve farklı bir danışmana gitmesine neden oldu.
Tarski, University College, London (1950, 1966), Paris'teki Institut Henri Poincaré (1955), Berkeley'deki Miller Institute for Basic Research (1958 – 60), Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles (1967) ve Şili Papa Katolik Üniversitesi (1974-75)'nde dersler verdi. Kariyeri boyunca kazandığı pek çok ayrıcalık arasında, Tarski 1958'de Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Bilimler Akademisi, İngiliz Akademisi ve Hollanda Kraliyet Sanat ve Bilim Akademisi'ne seçildi, 1975'te Şili Papalık Katolik Üniversitesi'nden, 1977'de Marsilya'daki Paul Cézanne Üniversitesi'nden ve Calgary Üniversitesi'nden aynı zamanda 1981'de Berkeley Citation'dan onur dereceleri aldı. Tarski, 1944–46 Sembolik Mantık Derneği ve 1956–57 Uluslararası Bilim Tarihi ve Felsefesi Birliği'ne başkanlık etti. Ayrıca Algebra Universalis’in fahri editörüydü.