stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Türk askerî tarihi
Osmanlı İmparatorluğu > Yükselme Devri > Kıbrıs'ın Fethi

Ana madde: Kıbrıs'ın Fethi
Bir Türk gölü haline gelen Akdeniz'deki korsanlar, devamlı devletin donanmasına ve ticaret gemilerine zarar verdiğinden Venedikliler'in elinde bulunan Kıbrıs'ın fethine karar verildi. Lala Mustafa Paşa komutasındaki Türk ordusu 3 ay içinde Lefkoşa, Baf, Limasol, Girne ve Larnaka kalelerini ele geçirdi. 1571 yılında Mağusa'nın zaptedilmesiyle Kıbrıs 1878'e dek sürecek Türk egemenliğine girdi.
Osmanlı İmparatorluğu > Duraklama Devri

Ana madde: Osmanlı Devleti Duraklama Dönemi
Osmanlı İmparatorluğu > Duraklama Devri > Bağdat Seferi

Ana madde: Bağdat Seferi
1623-1639 Osmanlı-İran Savaşı'nın başında 1624 yılında İranlıların eline geçmiş bulunan Bağdat'ın geri alınması amacıyla padişah IV. Murat'ın düzenlediği sefer (1638-39).Bu sefer IV. Murad'ın Bağdat'a girmesiyle son bulacaktır.
Osmanlı İmparatorluğu > Duraklama Devri > II. Viyana Kuşatması

Ana madde: II. Viyana Kuşatması
II. Viyana Kuşatması, 1683 yılında IV. Mehmet devrinde Osmanlı Devleti'nin Viyana'yı kuşatması ile gerçekleşti. 17. yüzyılda Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında yapılan savaşların en uzun süreni bu kuşatma ile başladı.
Osmanlı İmparatorluğu > Gerileme Devri

Ana madde: Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi
Osmanlı İmparatorluğu > Gerileme Devri > Kırım Savaşı

Ana madde: Kırım Savaşı
Kırım Savaşı, 4 Ekim 1853 - 30 Mart 1856 tarihleri arasındaki Osmanlı-Rus Savaşıdır. Birleşik Krallık, Fransa ve Piyemote-Sardinya'nın Osmanlı tarafında savaşa dâhil olmasıyla savaş, Avrupalı devletlerin Rusya'yı Avrupa ve Akdeniz dışında tutmak amacıyla verdiği bir savaş halini almıştır. Savaş, müttefik güçlerin zaferiyle bitmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu > Gerileme Devri > 93 Harbi

Ana madde: 93 Harbi
93 Harbi ya da 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı Osmanlı padişahı II. Abdülhamit döneminde yapılan bir Osmanlı-Rus savaşıdır. Rumi takvime göre 1293 yılına denk geldiğinden Osmanlı tarihinde 93 Harbi olarak bilinir. Hem Tuna Cephesinde, hem de Kafkasya Cephesinde savaşılan 93 Harbi Osmanlı Devleti için büyük bir yenilgiyle sonuçlanmış; hem büyük bir toprak kaybına neden olmuş, hem de Rus ordusunun İstanbul'un eşiğine (Yeşilköy) kadar ilerleyerek Osmanlı Devletinin varlığını tehdit etmesiyle sonuçlanmıştır.
Osmanlı İmparatorluğu > Gerileme Devri > 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı

Ana madde: 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı
1897 Osmanlı-Yunan Savaşı, 1897 yılında Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında meydana gelen savaştır. Yaklaşık bir ay sürmüş ve Osmanlı ordusunun zaferiyle neticelenmiştir. O dönemler Manastır Askeri İdadisi'nde öğrenci olan Mustafa Kemal ve Ömer Naci savaşa gönüllü olarak katılmak istemişler, fakat hem İdadi öğrencisi oldukları için hem de daha 16 yaşında oldukları için savaşa katılamamışlardır.
Osmanlı İmparatorluğu > Dağılma Devri

Ana madde: Osmanlı Devleti Dağılma Dönemi
Osmanlı İmparatorluğu > Dağılma Devri > Trablusgarp Savaşı

Ana madde: Trablusgarp Savaşı
Trablusgarp Savaşı, 1911-12 yılları arasında Osmanlı Devleti ve İtalya Krallığı arasında geçen bir savaştır. 1911-12 Türk-İtalyan Savaşı olarak da geçer. Adı, "Trablusgarp Savaşı" olmasına rağmen çarpışmalar, Trablusgarp'ın dışında, Adriyatik Denizi, Ege Adaları, Çanakkale Boğazı ve Kızıldeniz gibi çeşitli bölgelerde de sürmüştür. Bu savaşı İtalya, diğer büyük devletlerin ve Balkan Savaşı'nın sayesinde kazanarak sömürgelerini arttırmıştır
Osmanlı İmparatorluğu > Dağılma Devri > Birinci Balkan Savaşı

Ana madde: Birinci Balkan Savaşı
Birinci Balkan Savaşı, 8 Ekim 1912 - 30 Mayıs 1913'te Bulgaristan Krallığı, Sırbistan Krallığı, Yunanistan Krallığı ve Karadağ Krallığı'ndan oluşan Balkan Birliğinin Osmanlı Devleti'ne karşı giriştiği savaş. Bu savaş ile Balkan Devletleri, Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki birçok toprağını ele geçirmiştir. Bu savaş ile, Edirne ve Kırklareli'ye kadar olan tüm topraklar, Balkan Devletlerine bırakılmıştır.
Osmanlı İmparatorluğu > Dağılma Devri > İkinci Balkan Savaşı

Ana madde: İkinci Balkan Savaşı
İkinci Balkan Savaşı (Rumence: Al doilea război balcanic, Sırpça: Други балкански рат, Drugi balkanski rat, Yunanca: Δεύτερος Βαλκανικός Πόλεμος, Devteros Valkanikós Pólemos, Bulgarca: Междусъюзническата война, Mezhdusayuznicheskata voyna) I. Balkan Savaşı'na katılan devletlerin, Yunanistan, Bulgaristan, Karadağ, Arnavutluk, Sırbistan, Osmanlı İmparatorluğu ve sonradan katılan Romanya'nın aralarında yaptıkları savaşlardır. Bu savaş ile, Edirne ve Kırklareli kurtarılmıştır. Londra Konferansı, hükümleri kısmen değişmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu > Dağılma Devri > Çanakkale Savaşları

Ana madde: Çanakkale Savaşları
Çanakkale Savaşları, I. Dünya Savaşı sırasında 1915-1916 yılları arasında Gelibolu Yarımadası'nda Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında yapılan deniz ve kara savaşlarıdır.Osmanlı Devleti'nin zaferiyle sonuçlanmış ve İtilaf Devletleri yarımadayı terk etmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu > Dağılma Devri > Sarıkamış Harekâtı

Ana madde: Sarıkamış Harekâtı
Sarıkamış Harekâtı (22 Aralık 1914), I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ve Rus Hanedanlığı arasında Sarıkamış'ta gerçekleşmiş, sonucu Osmanlı Devleti tarafı için büyük bir başarısızlık ile sonuçlanan bir askerî manevradır.
Osmanlı İmparatorluğu > Dağılma Devri > Kut'ül Ammare Kuşatması

Ana madde: Kut'ül Ammare Kuşatması
Kut'ül Ammare kuşatması (7 Aralık 1915 - 29 Nisan 1916), İngiliz İtilaf kuvvetleri ile Osmanlı İttifak kuvvetleri arasında geçen I. Dünya Savaşı'nın temel muharebelerinden biri. Muharebeler Dicle Nehri kıyısında Kut'ül Ammare şehri yakınlarında konuşlanmış İngiliz Ordu birliklerinin kuşatılması ve 13,000 İngiliz askerinin esir alınmasıyla Osmanlı Ordusu tarafından zaferle bitmişti. İngiliz İtilaf kuvvetleri 23,000 ölü ve yaralı, Osmanlı kuvvetleri 10,000 ölü ve yaralı vermiş ve 13,000 (bazı kaynaklara göre 18,000) İngiliz askerî  esir alınmıştı.
Türkiye Cumhuriyeti > Kurtuluş Savaşı

Ana madde: Kurtuluş Savaşı (Türkiye)
Kurtuluş Savaşı, İstiklâl Harbi, Türk İstiklâl Harbi, Millî Mücadele olarak adlandırılan I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri'nce işgali sonucunda Misak-ı Milli sınırları içinde ülke bütünlüğünü korumak için girişilen çok cepheli siyasi ve askerî  mücadele.
9. Ordu Müfettişi Mirliva Mustafa Kemal Paşa önderliğinde 1919-1922 yılları arasında gerçekleşmiş Mustafa Kemal Paşa komutasındaki Türk Ordusunun yurdumuzdan tüm düşmanları temizlemesiyle sonuçlanmıştır.
26 Ağustos 1922 tarihinde Türk Ordusu genel bir taarruza başladı. 30 Ağustos 1922 tarihinde yapılan Dumlupınar Meydan Muharebesi Yunan Ordusunun imha edilmesiyle sonuçlandı. 9 Eylül 1922 tarihinde Türk Ordusu İzmir'e girdi.
11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Mütarekesi ile fiilen, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması ile resmen sona erdi.
6 Ekim 1923 tarihinde Türk Ordusu İstanbul'a girdi. İtilaf Devletleri kuvvetleri İstanbul'u terk etti.
29 Ekim 1923 günü Türkiye Cumhuriyeti kurulmuş ve bunun sonucunda Türk Orduları Başkomutanı Mareşal Mustafa Kemal Paşa Türkiye Cumhuriyeti 1. Cumhurbaşkanı seçildi.
Kurtuluş Savaşı, dört belirgin döneme ayrılabilir:
I. Dünya Savaşı sonrası dönemi: Mondros Mütarekesi'nin yürürlüğe girdiği 31 Ekim 1918'den, Mustafa Kemal Paşa'nın 9. Ordu müfettişi olarak Anadolu'ya yola çıktığı 19 Mayıs 1919'a kadardır
Örgütlenme dönemi: 19 Mayıs 1919'dan, Ankara'daki Büyük Millet Meclisi'nin açıldığı 23 Nisan 1920'ye kadardır.
Hakimiyetin sağlanması dönemi: 23 Nisan 1920'den, Londra Barış Konferansı'nın ikinci safhasının başladığı Mart 1922'ye kadardır.
Barışın sağlanması dönemi: Mart 1922'den, Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim 1923'e kadardır.
Türkiye Cumhuriyeti > Kore Savaşı

Ana madde: Kore Savaşı
Türkiye, TBMM'nin 30 Haziran 1950 tarihli oturumunda verilen karar çerçevesinde  Kore'ye asker gönderdi. Kore'ye asker gönderme fikri, halihazırdaki hükûmetin (DP) politikası gereği, artan Sovyet Rusya tehdidine karşı NATO'ya üye olabilmek için bir fırsat olarak görüldü.
Türkiye Cumhuriyeti > Kıbrıs Harekâtı

Ana madde: Kıbrıs Harekâtı
Kıbrıs Harekâtı, 20 Temmuz 1974 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti'nin Garanti Anlaşması'nın III. maddesine istinaden gerçekleştirdiği askerî harekâtın adıdır.
Türkistan bölgesi
Büyük Selçuklu İmparatorluğu sınırları
Anadolu Selçuklu Devleti sınırları
Osmanlı İmparatorluğu sınırları
Türkiye Cumhuriyeti sınırları
Mustafa Kemal Atatürk
Nükleer enerji santrali

Rio de Janeiro, Brezilya'daki Angra Nükleer Santrali
"Cattenom" Nükleer Santrali, Fransa
Nükleer santral (NPP) veya atom santrali (APS), ısı kaynağının nükleer reaktör olduğu termik santraldir. Termik santrallerde tipik olduğu gibi, ısı, elektrik üreten jeneratöre bağlı buhar türbinini çalıştıran buhar üretmek için kullanılır. Eylül 2023 itibarıyla Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu, dünya çapında 32 ülkede faaliyette 410 nükleer santral ve inşa halinde 57 nükleer santral olduğunu bildirdi.
Nükleer santraller, işletme, bakım ve yakıt maliyetleri, maliyet spektrumunun alt ucunda olduğundan dolayı genellikle temel yük için kullanılır. Ancak, bir nükleer santral inşa etmek genellikle beş ile on yıl arasında sürer ve bu ilk yatırımların nasıl finanse edildiğine bağlı olarak önemli finansal maliyetlere yol açabilir.
Nükleer santrallerin karbon ayak izi, güneş enerjisi çiftlikleri ve rüzgar çiftlikleri gibi yenilenebilir enerjiyle karşılaştırılabilir düzeydedir ve doğal gaz, kömür gibi fosil yakıtlardan çok daha azdır. Nükleer santraller, güneş ve rüzgar enerjisi santrallerine kıyasla en güvenli elektrik üretim modları arasındadır.
Tarihçe

Einstein  1905 yılında E=mc2 formülü ile fisyon (atom çekirdeğinin iki veya daha fazla parçaya bölünmesi) sonucu açığa çıkabilecek enerji konusunda öngörüde bulunmuştu. Daha sonra 1930 yılında bu öngörü deneysel olarak Otto Hahn, Lise Meitner ve diğerleri tarafından doğrulandı. Dünyadaki ilk nükleer reaktör 1942 yılında Enrico Fermi'nin yürüttüğü bir proje sonucunda Amerika Birleşik Devletleri'nin Chicago, Illinois kentinde kuruldu.
Fisyon kullanılarak üretilen ilk elektrik Arco'da, Aralık 1951'de Idaho'daki Deneysel Üretken Reaktörü'nde elde edilmiştir.
Bir nükleer reaktörden gelen ısının elektrik üretmek için kullanılması ilk kez 21 Aralık 1951'de Deneysel Üretici Reaktör I'de gerçekleşti ve dört ampulü çalıştırdı.
27 Haziran 1954'te, bir elektrik şebekesi için elektrik üreten dünyanın ilk nükleer santrali olan Obninsk Nükleer Güç Santrali, Sovyetler Birliği'ndeki Obninsk'te faaliyete geçti.
Dünyanın ilk tam ölçekli enerji santrali olan Calder Hall nükleer enerji santrali, Birleşik Krallık'ta 17 Ekim 1956'da açıldı ve plütonyum üretmesi de amaçlanmıştı. Dünyanın yalnızca elektrik üretimine adanmış ilk tam ölçekli enerji santrali, 18 Aralık 1957'de şebekeye bağlanan ABD'nin Pensilvanya kentindeki Shippingport Atom Enerjisi Santrali'ydi.
Temel bileşenler

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Yakıt işleme Radyatif atık sistemi Yakıt ikmal katı Kullanılmış yakıt havuzu RBMK ve CANDU gibi bazı tasarımlarda Çevrimiçi yakıt ikmal makinesi(leri) Güç üretimi Yoğuşturucu Soğutma kulesi Elektrik jeneratörü Buhar türbini  |  Reaktör tertibatı Kontrol çubuğu tahrikleri İyon odaları gibi enstrümantasyon Kontrol çubukları Soğutucu Nötron obüs Nötron moderatörü Nötron zehiri Nükleer yakıt Nükleer reaktör çekirdeği Reaktör basınç kabı (Çoğu reaktörde) Başlangıç nötron kaynağı  |  Güvenlik sistemleri Sınırlama binası Acil durum çekirdek soğutma sistemi Acil durum güç sistemi Temel hizmet suyu sistemi Reaktör koruma sistemi Bekleme sıvı kontrol sistemi Buhar üretimi Kazan besleme suyu pompası Buhar jeneratörleri (basınçlandırıcılara sahip PWR reaktörlerinde)  |
Dünya işletme durumu

Nükleer santraller, dünya çapında yaklaşık 440 reaktörden kaynaklanan küresel elektriğin yaklaşık %10'unu üretmektedir. Az karbonlu elektriğin önemli bir sağlayıcısı olarak kabul edilirler ve bu kategorideki dünya arzının yaklaşık dörtte birini oluştururlar. 2020 itibarıyla nükleer enerji, toplamın %26'sını oluşturarak az karbonlu enerjinin ikinci büyük kaynağı oldu. Nükleer enerji tesisleri 32 ülke veya bölgede faaliyet göstermektedir ve etkileri, özellikle Avrupa'da, bölgesel iletim şebekeleri aracılığıyla bu ulusların ötesine uzanır.
2022 yılında nükleer santraller 2545 teravat-saat (TWh) elektrik üretti. Bu rakam 2021 yılında üretilen 2653 TWh'ye göre ufak bir azalma göstermektedir. On üç ülke elektriğinin en az dörtte birini nükleer kaynaklardan üretmiştir. Özellikle Fransa elektrik ihtiyacının yaklaşık %70'ini nükleer enerjiden karşılarken, Ukrayna, Slovakya, Belçika ve Macaristan güçlerinin yaklaşık yarısını nükleerden sağlar. Daha önce elektriğinin dörtte birinden fazlasını nükleerden karşılayan Japonya'nın da benzer seviyelerde nükleer enerji kullanımına geri dönmesi beklenmektedir.
Son 15 yılda, Amerika Birleşik Devletleri nükleer santrallerinin operasyonel performansında önemli bir iyileşme gördü. Bu reaktörlerin kullanımını ve verimliliğini artırdı, fiilen olarak inşa edilmeyen 19 yeni 1000 MWe reaktöre eşdeğer çıktı elde etti.
Fransa'da nükleer santraller hala bu ülkenin 2022'deki toplam güç üretiminin yüzde altmışından fazlasını üretmektedir. Önceki hedefi olan nükleer enerjiden elektrik üretim payını 2025'e kadar yüzde elliden aşağıya düşürmeyi hedeflerken, bu hedef 2019'da 2035'e ertelendi ve sonunda 2023'te iptal edildi.
Rusya, çeşitli ülkelerdeki projeleriyle dünyanın en fazla nükleer santralini ihraç etmeye devam etmektedir. Temmuz 2023 itibarıyla Rusya, yabancı satıcılar tarafından inşa edilen 22 reaktörden 19'unu inşa etmekteydi ancak, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali nedeniyle bazı ihracat projeleri iptal edildi.
Bu arada Çin nükleer enerjide ilerlemeye devam etmektedir: 2023 sonuna kadar inşa halinde 25 reaktörü bulunan Çin, dünyada aynı anda en fazla reaktör inşa eden ülke konumundadır.
Güvenlik Sistemleri

Ana madde: Nükleer reaktör güvenlik sistemleri
Güvenlik Sistemleri > Reaktör koruma sistemi

Nükleer reaksiyonu anında sonlandırmak için tasarlanmıştır. Zincirleme tepkimeyi kırarak ısı kaynağını ortadan kaldırır.
Güvenlik Sistemleri > Engelleme sistemleri

Engelleme sistemleri çevreye radyoaktif madde salınımını önlemek için tasarlanmıştır. Bazı engelleme sistemleri şunlardır:
Güvenlik Sistemleri > Engelleme sistemleri > Yakıt kaplama

Nükleer yakıt etrafında koruma tabakası olan ve reaktör soğutma devresi boyunca yakıtı korozyondan korumak için tasarlanmıştır.
Güvenlik Sistemleri > Engelleme sistemleri > Reaktör kabı

Nükleer yakıt etrafında koruyucu ilk katmandır ve genellikle bir nükleer reaksiyon sırasında salınan radyasyonun çoğunu yakalamak için yüksek basınçlara dayanacak şekilde tasarlanmıştır.
Güvenlik Sistemleri > Engelleme sistemleri > Birincil çevreleme

Birincil çevreleme sistemi genellikle reaktör kabını içeren büyük bir metal ve beton yapıdan oluşur. Birincil çevreleme sistemi sızıntı ve güçlü iç basınçlara dayanacak şekilde tasarlanmıştır.
Güvenlik Sistemleri > Engelleme sistemleri > İkincil çevreleme

Bazı santrallerde, birincil sistemi kapsayan ikincil çevreleme sistemi vardır. Türbin dahil buhar sistemlerinin çoğu, radyoaktif malzemeleri içerdiğinden bu sistem çok yaygındır.
Güvenlik Sistemleri > Engelleme sistemleri > Çekirdek alıcı

Tam erime durumunda, yakıt büyük olasılıkla binanın beton zemini üzerine düşer. Birincil çevrelemede zemin genellikle nükleer erimeye karşı yeterli koruma sağlayan betondan oluşur. Bu büyük bir sıcaklığa dayanabilir. Buna rağmen çekirdeğin betonu eriteceği endişesi sebebiyle, "çekirdek tutucu" icat edilmiştir. Bugün, tüm yeni Rus tasarımı reaktörler çevreleme binanın alt çekirdek alıcıları ile donatılmıştır.
Nükleer Enerji Nedir? > Enerji Yoğunluk Oranları

Hidrolik enerji yoğunluğu (~0.001 kJ/gr)
Kimyasal enerji yoğunluğu (~40 kJ/gr)
Nükleer Enerji Nedir? > Atom Enerjisi

• Atomun yapısının araştırılması ile başlayan süreç insanoğlunu hidrolik ve kimyasal enerjiden kat kat daha yoğun olan nükleer enerjiyi kullanma imkanına kavuşturmuş ve insanoğlunun uzaya açılmasının önündeki en büyük engellerden birini ortadan kaldırmıştır.
• Nükleer enerjinin kullanılması bugün için alternatifsiz olarak gözükmektedir. Özellikle uzay çalışmalarında nükleer enerjinin önemi kıyaslanamayacak derecede büyüktür.
• Kütle enerjisi (~90 trilyon kJ/gr)
Nükleer Enerji Nedir? > Nükleer Enerji Nasıl Oluşur?

1- Fisyon yani ağır atom çekirdeklerinin parçalanmasıyla açığa çıkan çok güçlü enerjiler ile nükleer enerji elde edilir. Bunları günlük yaşamımızda kullandığımız elektrik enerjisine çevirmenin yolu nükleer enerji santralleridir.
235U + 1n → 236U*→140Cs + 93Rb + 31n
2- Füzyon reaksiyonunda küçük kütleli çekirdekler birleşip büyük bir çekirdek oluştururlar. Güneş ve yıldızların enerji üretimleri füzyon reaksiyonlarına dayanır. Diğer bir deyişle evrenin oluşumundaki enerji kaynağı füzyon reaksiyonlarına dayanır. Füzyon çevre dostu, temiz bir enerjidir. Füzyon yakıtı hidrojenin izotopları döteryum (D) deniz suyundan, trityum (T) ise yapay olarak elde ediliyor.
D + D → He + n + enerji
T + D → He + n + enerji
Bu reaksiyonların gerçekleşebilmesi için T = 100 milyon °C sıcaklığa kadar erişilmesi gerekir. Güneşin yüzey sıcaklığı 6.000 °C dir.
Bir ton deniz suyu yaklaşık olarak 33 g döteryum içerir.
1 g döteryum-trityum füzyon reaksiyonundan elde edilecek enerji yaklaşık 160 Milyon kJ dur.
Nükleer Enerji Nedir? > E=mc²

Nükleer tepkimeler; parçalanma ürünlerinin toplam kütlesi, ilk çekirdeğin kütlesinden daha küçük olduğunda açığa enerji çıkarırlar. E=mc² formülü uyarınca “kayıp kütle“, ürünlerin kinetik enerjisi biçiminde ortaya çıkar.
1 kg U-235 izotopunun fisyon tepkimesi sonucu açığa çıkan enerjinin yaklaşık 1.3 milyon kg kömürünkine eşdeğerdir. Yaklaşık 22 milyar kJ enerji ortaya çıkar.
Nükleer Enerji Nedir? > Zincirleme Reaksiyon

Zincirleme reaksiyon, fisyon sonucunda ortaya çıkan nötronların, ortamda bulunan diğer fisyon yapabilen atomların çekirdekleri tarafından yutularak, onları da aynı reaksiyona sokması ve bunun ardışık olarak tekrarlanmasıdır. Kontrolsüz bir zincirleme reaksiyon, çok kısa bir süre içinde çok büyük bir enerjinin ortaya çıkmasına neden olur. Atom bombasının patlaması bu şekildedir.
Nükleer santrallerde zincirleme nükleer reaksiyonlar sürekli – kontrollü ve güvenli bir şekilde oluşur.
Radyasyon

İnsanlar doğal çevreden ve yapay kaynaklardan sürekli radyasyon alarak yaşarlar.
Doğal radyasyon = %88
Yapay radyasyon = %12
Nükleer santralin etki alanında yaşayan bir kişinin alacağı ek radyasyon, tek bir göğüs röntgeni çektirmekle alınacak radyasyonun ellide biri kadardır.
Hindistan'daki Kudankulam Nükleer Santrali
Kaynar su reaktörü (BWR)
Basınçlı su reaktörü (PWR)
Bazı nükleer reaktörler türbinlerden çıkan buharı yoğunlaştırmak için soğutma kulelerinden yararlanır. Salınan tüm buhar asla radyoaktivite ile temas etmez.
Nemesia (örümcek)

Nemesia, Nemesiidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Taksonomi

Nemesia cinsine bağlı türler:
N. africana (C. L. Koch, 1838)
N. albicomis Simon, 1914
N. algerina Zonstein, 2019
N. almoravida Zonstein, 2019
N. amicitia (Pertegal & Molero-Baltanás, 2022)
N. angustata Simon, 1873
N. annaba Zonstein, 2019
N. apenninica Decae, Pantini & Isaia, 2015
N. arboricola Pocock, 1903
N. arenicola Simon, 1892
N. asterix Decae & Huber, 2017
N. athiasi Franganillo, 1920
N. bacelarae Decae, Cardoso & Selden, 2007
N. berlandi Frade & Bacelar, 1931
N. bristowei Decae, 2005
N. budensis Kolosváry, 1939
N. caementaria (Latreille, 1799)
N. caranhaci Decae, 1995
N. carminans (Latreille, 1818)
N. cecconii Kulczyński, 1907
N. cellicola Audouin, 1826
N. coheni Fuhn & Polenec, 1967
N. cominensis (Cassar, Mifsud & Decae, 2022)
N. congener O. Pickard-Cambridge, 1874
N. corsica Simon, 1914
N. crassimana Simon, 1873
N. cubana (Franganillo, 1930)
N. cypriatica (Özkütük, Yağmur, Elverici, Gücel, Altunsoy & Kunt, 2022)
N. daedali Decae, 1995
N. decaei Zonstein, 2019
N. didieri Simon, 1892
N. dido Zonstein, 2019
N. dorthesi Thorell, 1875
N. dubia (Karsch, 1878)
N. dubia O. Pickard-Cambridge, 1874
N. eleanora O. Pickard-Cambridge, 1873
N. entinae (Calvo & Pagán, 2022)
N. fagei Frade & Bacelar, 1931
N. fertoni Simon, 1914
N. f. sardinea Simon, 1914
N. hastensis Decae, Pantini & Isaia, 2015
N. hispanica L. Koch, 1871
N. ibiza Decae, 2005
N. ilvae Caporiacco, 1950
N. incerta O. Pickard-Cambridge, 1874
N. kahmanni Kraus, 1955
N. macrocephala Ausserer, 1871
N. m. occidentalis Frade & Bacelar, 1931
N. maculatipes Ausserer, 1871
N. maltensis (Cassar, Mifsud & Decae, 2022)
N. manderstjernae L. Koch, 1871
N. meridionalis (Costa, 1835)
N. pannonica Herman, 1879
N. pavani Dresco, 1978
N. pedemontana Decae, Pantini & Isaia, 2015
N. qarthadasht (Calvo, 2021)
N. randa Decae, 2005
N. raripila Simon, 1914
N. rastellata Wunderlich, 2011
N. santeugenia Decae, 2005
N. santeulalia Decae, 2005
N. sanzoi Fage, 1917
N. seldeni Decae, 2005
N. shenlongi (Pertegal, García, Molero-Baltanás & Knapp, 2022)
N. simoni O. Pickard-Cambridge, 1874
N. sinensis Pocock, 1901
N. tanit Zonstein, 2019
N. transalpina (Doleschall, 1871)
N. uncinata Bacelar, 1933
N. ungoliant Decae, Cardoso & Selden, 2007
N. valenciae Kraus, 1955
Manchester United FC istatistikleri ve rekorları listesi

Ryan Giggs, Manchester United'ın en çok maçta oynayan futbolcusu.
Manchester United Football Club Old Trafford, Greater Manchester merkezli bir İngiliz profesyonel futbol kulübüdür. Kulüp 1878 yılında Newton Heath LYR FC adıyla kurulmuş ve 1885 yılında profesyonel olmuştur. 1892 yılında English Football League'e katılmıştır. 1901 yılında iflas eden kulüp 1902 yılında Manchester United adıyla yenilenmiştir. Manchester United şu anda İngiliz futbolunun en üst düzey ligi olan Premier League'de mücadele etmektedir. 1975 yılından sonra en üst lige yükselen kulüp o yıldan beri hiç küme düşmemiştir. 1968 yılında Avrupa Kupası'nı kazanan ilk İngiliz futbol takımı olmuştur.
Bu liste Manchester United kulübünün elde ettiği en büyük başarıları ve rekorları içermektedir. Oyuncu rekor kayıtları bölümü en çok maçta forma giyen futbolcuları ve en golcüleri kapsamaktadır. Ayrıca Manchester United oyuncularının uluslararası sahnede elde ettiği başarıları ve kulüp tarafından alınan veya ödenen en yüksek transfer ücretlerini de göstermektedir. Kulübün 1910 yılından beri evi olan Old Trafford ve 1946-1949 yılları arasında maçlarını oynadığı Maine Road'daki seyirci rekorlarını da listelemektedir.
Kulüp FA Cup'ı 11 kez alarak bu kupayı en çok kazanan takım olmuştur. 13 kez Premier League şampiyonu olmuş ve İngiltere'nin en üst düzey ligini 20 kez kazanmıştır. Kulüp adına ilk maçına 1991 yılında çıkan Ryan Giggs toplam 950 maça çıkarak kulübün en çok maç oynayan futbolcusu olmuştur. Takımın en golcüsü olan Bobby Charlton ise 1956 ve 1973 yılları arasında bu kulüpte oynamış, çıktığı 758 maçta 249 gol atmıştır.
Tüm istatistikler 28 Aralık 2013 tarihine kadardır.