Misya
Tarihçe

Mysia adının aslında Hellenleşme öncesi dönemlerde yerli bir kültürün dilinden geldiği, daha sonra ise Hellen ağzına uydurularak Mysia biçimini aldığı düşünülmektedir, fakat hangi kültürün dilinden geldiği ve öz biçiminin ne olduğu saptanamamıştır. Strabon, Mysia adının aslının Lydialılarda gürgen ağacı'na verilen isimden çıktığını söylerken, şöyle devam eder: Olympos (Uludağ) dağı'nın dolayları çok sayıda gürgen ağacı vardır. Gene bu açıklamaya göre halkın onda biri buraya yollanmıştır. Ve bunların torunlarına Oksya ağacından dolayı Mysialı denmiştir ve dillerinde de bunu doğrulayan kanıtlar vardır. Mysialıların dilleri bir bakıma Lydia ve Phrygia dillerinin bir karışımıdır. Çünkü Mysialılar Olympos dağı dolaylarında bir süre yaşadıktan sonra Thrakia'dan gelen Phrygialılar, Troia ve dolaylarını çevirerek burayı ele geçirince, bunlar da Lydia'ya komşu olan Kaikos kaynağının üst tarafına yerleşmişlerdir.”Antik tarihçi Herodotos ise, Mysialıların Lydialılar ve Karialılarla kardeş ulus olduklarını ve bunların Karia halkı atası Kar’ın kardeşleri olan Lydos ve Mysos’tan türediği inancında olduğunu, bu yüzden de Mylasa’daki Zeus Karios tapınağına Karia’lı olmayan halklardan sadece Mysialıların kabul edildiğini bildirmektedir. Homeros da, İliada’sında Mysialılardan bahsederken, Troialıların yanında savaşa katıldıklarını ve Lykialılarla birlikte Troas’da oturduklarını söylemektedir. Çalışma konumuzu oluşturan bölge ise adını, bir Thrak boyu olan Mysler’den almıştırve Anadolu’ya nereden geldikleri kesin olmamakla birlikte Thrakia ve Boğazlar üzerinden girmiş oldukları düşünülmektedir. Phrygialı’lar gibi, onlar da aşağı Tuna bölgesinden Trakya’ya doğru yayıldıkları ve Troia’nın İ.Ö. 13. yüzyılın ikinci yarısında yıkılışından sonra buraya yerleştikleri ve Anadolu’ya hareket ettikleri düşünülmektedir. Ayrıca Strabon bize, bu görüşü destekleyen, Mysler’in Istros (Tuna) civarında yaşadıkları bilgisini de vermektedir. Plinius ise, halkın adını Avrupalı göçmen “Moesi” oymağından aldığını söyler. Trakyalı Mysialıları Moesi'lerle aynı kabul edersek, asıl yerleşim yerlerini Tuna'nın güneyine kuzey Trakya bölgesine yerleştirmemiz gerekmektedir. Tüm eski çağ yazarları onların Trakya kökenli bir ulus oldukları konusunda aynı fikirdedirler. Ege göçlerinden sonra Anadolu'da hem Phrygler hem de Mysialılar tarafından hakimiyet altına alınan bölgeler, Asurlular tarafından Muşki adıyla anılan bölgedir. Dolayısıyla, bu ifadeyi Mysoi'larla ilişkilendirmek de olasıdır. Kısaca Mysia Bölgesi, Anadolu'nun kuzeybatısında, muhtemelen İ.Ö. 12. yüzyılda Trakya’dan göç ederek buraya yerleşmiş Trakya kabilesine ait olan ve “Mysoi” adıyla bilinen bölgedir11. Ülkenin kapladığı tüm alanı Strabon şöyle açıklar: “Mysia iç kısımda Olympene’den Pergamane’ye ve Kaikos adını taşıyan ovaya kadar uzanan bir alanı kaplar. Ve bu nedenle İda dağı ile Katakekaumene arasında uzanır”. Bu açıklamaya göre, kuzeydoğuda Uludağ'ın güneyinden, güneybatıda Bakırçay ovasına, kuzeybatıda ise Gönen çayı ile Kaz Dağı'nın güneyinden Kula'ya değin uzanan kesim Mysia bölgesini oluşturmaktadır. Mysia kabaca doğuda Phrygia, batıda Troas ve Ege denizi, güneyde Aiolis ve Lydia, kuzeydoğuda ise Bithynia bölgeleriyle komşudur. Phrygia ile olan doğal sınırı, Olympos Dağı'nın (Uludağ) güneyinden başlayarak Kütahya'nın Gediz (Kadoi) ilçesindeki Şaphane Dağı'na kadar uzanmaktadır. Güneydeki sınırı zor tespit edilmektedir. Lydia ve Aiolis arasındaki doğal sınırı Kaikos (Bakırçay) nehri oluşturmaktadır. Burası Kaikos vadisinin kuzeyi yani Katakekaumene adı verilen yerdir. Bu alan hem Lydialıların hem de Mysialıların ortaklaşa kullandıkları yerdir. Ancak bu sınır çizgileri çok kesin olmayıp siyasal gelişmelerle ilgili olarak zaman zaman değişmelere ve hatta tartışmalara neden olmuştur. Örneğin Plinius, bir kuzey Lydia kenti olan Thyateira'yı (Akhisar) Mysialıların en uzaktaki kenti olarak tanımlamaktadır. Kuzeydeki doğal sınır ise, Aisepos (Gönen) çayından, Rhyndakos ve Olympos'a doğru uzanan Propontis (Marmara denizi) kıyılarını içermektedir. Olympos'un kuzeyi Bithynia, Güneyi ise Mysia'ya aitti. Strabon bunu şöyle anlatır.Bithynialılar, Migdonialılar ve Dolionlar, öte yanı ise Mysialılar ve Epiktetos tarafından iskan edilmiştir. Herodotos ve Ksenophon, Mysialıların Oympos dağı çevresinde oturan bu halkın Kios'a (Gemlik) kadar yerleştiklerini söylerler. Ayrıca yine Strabon'dan Mysialıların Bithynia'da yerleşmiş olduklarını öğreniyoruz. Strabon bu bilgiyi Karianda'lı bir denizci olan Skylaks'ın bildirdiğini; Askania Gölü'nün (İznik Gölü) etrafında Phrygialılar ve Mysialıların
yaşadıklarını belirtmektedir.