Cevad Han
İktidarı > İlk yıllar

Cevad Han'dan önce kardeşi Rahim Han iktidardaydı. Rahim Han, İbrahim Halil'in temsilcisi olarak Gence'yi yöneten Hazretkulu Bey'in devrilmesinden sonra hanlık görevini üstlenmeye başladı, ancak iktidarda bir yıl kalamadan ve İbrahim Halil'den yardım alan Cevad Han tarafından iktidardan uzaklaştırıldı. Böylece 1786 yılında Han olan Cevad Han, iktidarının en başından itibaren Kartli-Kakheti Krallığı tehdidiyle karşı karşıya kalmıştır. İbrahimhalil Han, II. Irakli'nin oluşturduğu tehdidi ortadan kaldırmak için Şamhor'u onlara bırakmaya karar verdi ve bunun Gence'yi Gürcü tehdidinden korumak için yapılması gerektiğine Cevad Han'ı ikna etmeye çalıştı. Cevad Han'ın temsilcisi Misael, İbrahim Halil'in temsilcisi Hazratkulu ve Kartli-Kakheti'nin Gence'deki elçisi Prens Kehosro Andronikashvili, birlikte II. Irakli'ye Gence'nin Şamhor üzerinde hiçbir hakkı olmadığını bildirdiler. Aynı zamanda Cevad Han'ın temsilcisi Misael, dostluk göstergesi olarak Han'ın kendisine yıllık gelirinin yarısını göndermeye hazır olduğunu bildirdi. Tiflis'teki Rus askeri temsilcisi Albay Burnaşev, II İrakli'nin teklifini onaylamayarak reddetti ve Gence'nin tamamen kendisine teslim edilmesini talep etti.
Bu öneriye öfkelenen temsilciler geri döndüler ve teklifin böyle karşılanması, Karabağ Hanlığı ile Kartli-Kaheti arasındaki ilişkilerin yüksek gerilim seviyesine çıkmasına neden oldu. II. Irakli, 1787'de, Gence ve Karabağ üzerine ortak bir operasyon yapmayı teklif eden Rus temsilcisi Burnashev'e 6.000 kişilik bir ordu kurma önerisinde bulundu, ancak bu teklifin Kaçar İmparatorluğu ile açık bir savaşa neden olabileceğinden çekinen Burnashev reddetti. Aynı zamanda II. Irakli, Karabağ melikliklerinden olan Gulustan ve Crabert melikliklerini de Karabağ Hanı'na desteklemekteydi. 1787'de Gence Hanlığı için daha kötü bir olay gerçekleşti. İbrahim Halil'in Ermeni melikliklerine karşı sefere çıkması (çünkü böyle bir durumda güneyden yardım gelmeyecekti) nedeniyle, Rus-Gürcü ordusu Gence'ye doğru ilerledi, ancak uzun zamandır bekleyen melikler, Gürcistan'da konuşlanmalarına yardım etmeleri için II. Herakli'ye başvurdu. II. Heraklius, onlara yardım etmek için Prens Orbeliani ve oğlu Prens Iulon'un liderliğinde 4000 kişilik bir ordu gönderdi. Cavad Han ile başlayan görüşmeler beklenmeden yarıda kesildi. Çünkü yeni bir Rus-Osmanlı savaşı başlamıştı ve Pavel Potemkin'in emriyle Kafkasya'daki tüm Rus ordularının geri çekilmesi emrediliyordu. Bundan sonra, ne kadar II. Irakli'nin isteklerini yerine getirmek istese de, kendi üst komutasının emirlerini görmezden gelemeyen Burnashev. Onun aracılığıyla Potemkin'e gönderdiği mektupta en azından Rus ordusunun Tiflis'te kalması için yaptığı teklif de reddedildi. 1787'nin Ekim ayının başlarında, Burnashev bölgedeki Rus ordusuyla birlikte Vladikavkaz'a gitti. Şimdiye kadar yorgun düşen ve ana müttefikini kaybeden II. Irakli, Gence'den geri çekilmek zorunda kaldı. Sonuç olarak, taraflar arasında sert bir anlaşma yapıldı. II. Irakli, Cevad Han'ın Şemşeddil üzerindeki hakimiyetini tanıdı, karşılığında ise Cevad Han, Borçalı ve Kazah'ta yaşayanların bir kısmını önceki yerlerine geri gönderdi.
Bu olaylar gerçekleşirken II Irakli, Kuba Han'ı Feteli Han'la diplomatik ilişkiler kurdu. Karşılıklı olarak gönderilen temsilcilerin görüşmeleri başarılıydı. Kuba Hanlığı ile iyi ilişkilerin kurulması, II Irakli'nin Gence'de baskın olan Karabağ Hanlığına karşı Kuba Hanlığı ile ittifak kurma fikrinin oluşmasına yol açtı. Şimdi, Kubalı Feteli Han'la ve Şekili Mehmet Hasan Han'la ittifak kuran II. Irakli, 1788'in Aralık ayında Gence'nin çevresindeki bölgeleri ele geçirdi. 1789'un başlarında II Irakli'nin oğlu Vakhtang'ın komutasındaki birlikler Cevad Han'ı mağlup etti. Karabağ Hanlığı ve Gence Hanlığının durumunu zorlaştıran başka bir faktör ise IV Umme Han'ın durumuyla ilgiliydi. Karabağ ve Gence Hanlığının müttefiki olan IV Umme Han ağır hasta olduğu için kendi müttefiklerine yardım edemiyordu.
1789 yılının Ocak ayında Fateli Han ve Mehmed Hasan Han, II. Irakli ile Gence Hanlığı topraklarında bir araya geldiler. Buluşma yeri Şemkirçay'ın sol sahilindeydi. Cevad Han da bu görüşte yer aldı ve bundan kısa bir süre önce Gence'nin anahtarlarını Fateli Han'a teslim etmişti. II. Irakli ile Fateli Han, ortak rakipleri olan Karabağ Hanlığına karşı ne yapmaları gerektiğini tartıştılar. Sonuç olarak, bu iki kişi bölgeyi kendi etki alanlarına böldüler. Bu bölgeye göre Güney Kafkasya'nın kalan kısmı II. Irakli'ye, Güney Azerbaycan ise Fateli Han'ın etki alanı olarak bölündü. Ayrıca müttefikler, yeni faaliyete geçen Ağa Muhammed Han Kaçar'a karşı "Rusya'nın koruması altında" savaşmaya karar verdiler. II. Irakli Şamşadil'i Gence'ye geri gönderdi ve orada belirli bir özerklik elde etti. Bu görüşten sonra Fateli Han hasta oldu ve acilen Bakü'ye kız kardeşinin yanına gitmeye karar verdi. Ancak orada 22 Mart 1789'da öldü. Bu da Cevad Han'a kendi yönetimini yeniden bağımsız bir şekilde sürdürme fırsatı verdi.