stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Yılmaz Bilsel
Seçilmiş eserleri ve yayınları

Bilsel (3 Ağustos 2004). "Venous Thromboembolism Prophylaxis after Head and Spinal Trauma:Intermittent Pneumatic Compression Devices Versus Low Molecular Weight Heparin". World Journal of Surgery. 28 (8). ss. 807-811. 3 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
Bilsel (Ocak 2005). "Clinical and therapeutic considerations of rectal lymphoma: A case report and literature review". World Journal of Gastroenterology. 11 (3). ss. 460-461.
Bilsel (12 Mayıs 2012). "The search for ideal hernia repair; mesh materials and types". International Journal of Surgery. 10 (6). ss. 317-321.
Bilsel (Şubat 2005). "A case of protrusion of an intraperitoneal chemotherapy catheter through rectum". International Journal of Gynecological Cancer. 15 (1). ss. 171-174. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2020.
Bilsel (Şubat 2003). "ERCP in the diagnosis and management of complications after surgery for hepatic echinococcosis". American Society for Gastrointestinal Endoscopy. 57 (2). ss. 210-213. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2020.
Bilsel (Nisan 2012). "Evliya Celebi's description of the removal of a musket ball from the brain of a Habsburg Prince: an interesting excerpt from the "Seyahatname"". World Journal of Surgery. 36 (4). ss. 923-927.
Bilsel (Eylül 2010). "The impact of Western physicians on the modernization of Turkish surgery and medicine, 1827-1936". World Journal of Surgery. 34 (9). ss. 2240-2243. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2020.
İki tanık

İki tanık (Yunanca: δύο μαρτύρων, duo martyron) Vahiy Kitabında Vahiy 11:1-14'te kaydedilen "İkinci sıkıntı" sırasında Patmoslu Yuhanna tarafından görülen Tanrı'nın peygamberlerinden ikisidir
İki tanık (Yunanca: δύο μαρτύρων, duo martyron) Vahiy Kitabında Vahiy 11:1-14'te kaydedilen "İkinci sıkıntı" sırasında Patmoslu Yuhanna tarafından görülen Tanrı'nın peygamberlerinden ikisidir. İlahiyatçılar tarafından iki kişi, iki grup insan veya iki kavram olarak çeşitli şekillerde tanımlanmıştır. Dispensationalist Hristiyanlar Vahiy Kitabında açıklanan olayların ikinci gelişten önce ve sırasında olacağına inanıyor. İki tanık, Hristiyan İncil'inde asla tanımlanmadı.
İrina Bokova

Irina Georgieva Bokova (d. 12 Temmuz 1952), Bulgar politikacı ve UNESCO'nun eski Genel Direktörü.
| Irina Bokova |
| --- | --- |
10. UNESCO Genel Direktörü (2009-2017)
Doğum: Irina Georgieva Bokova 12 Temmuz 1952 Sofya, Bulgaristan
Eğitim: Moskova Devlet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler
Meslek: Politikacı, Büyükelçi
Evlilik: Kalin Mitrev
İmza
Hayatı

Bulgaristan'daki siyasi ve diplomatik kariyeri boyunca, iki dönem Ulusal Parlamento üyesi ve Başbakan Zhan Videnov'un başkanlığında dışişleri bakan yardımcısı ve geçici dışişleri bakanı olarak görev yaptı. Ayrıca Bulgaristan'ın Fransa ve Monako büyükelçisi olarak görev yaptıktan sonra Bulgaristan'ın UNESCO Daimi Temsilcisi olarak görev yaptı.
15 Kasım 2009'da UNESCO'nun dokuzuncu Genel Direktörü olarak göreve başladı. UNESCO'nun ilk kadın Genel Direktörü oldu.
UNESCO'da Genel Direktör Bokova, özellikle entelektüel malların korunmasını, cinsiyet eşitliğini, eğitimin iyileştirilmesini ve terörizme yönelik finansmanın önlenmesini savundu. Irkçılığın ve anti-Semitizmin karşısında önlemler olan Genel Direktör Bokova, UNESCO'nun Holokost'u anma faaliyetlerine liderlik etti. 2017 yılında UNESCO Genel Direktörü görevini Audrey Azoulay'e devretti.
2018 yılında Irina Bokova'nın Güney Kore'deki Kyung Hee Üniversitesi'nde ders vereceği açıklandı. Kyung Hee Üniversitesi ayrıca Bokova'ya Barış Araştırmaları alanında fahri doktora unvanı verdi.
Bokova, evli ve 2 çocuk annesidir.
Ödüller

2016 Kadın Lideri Ödülü
6 Nisan 2015 - Fransa Devlet Nişanı (Légion d'honneur)
31 Mart 2014 - Bulgaristan Devlet Nişanı
İnceğiz

İnceğiz aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Yerleşim yerleri

İnceğiz, Kahramankazan - Ankara ili Kahramankazan ilçesine bağlı mahalle
İnceğez, Kızılcahamam - Ankara ili Kızılcahamam ilçesine bağlı mahalle
İnceğiz, Gazipaşa - Antalya ili Gazipaşa ilçesine bağlı mahalle
İnceğiz, Kale - Denizli ili Kale ilçesine bağlı mahalle
İnceğiz, Çatalca - İstanbul ili Çatalca ilçesine bağlı mahalle
İnceğiz, Şaphane - Kütahya ili Şaphane ilçesine bağlı köy
Diğer anlamı

İnceğiz Muharebesi
İsteğe bağlı sigorta

İsteğe bağlı sigorta Türkiye'de AB uyum sürecinde 2007 yılı itibarıyla herkesin sigorta kapsamı altına alınması amacıyla daha önceki isteğe bağlı sigorta ya geçebilme hakkı kazanabilmek için 1080 gün işyeri primi yatırılması şartını ortadan kaldırarak sosyal güvence kapsamına girmek isteyen serbest meslek sahibi geçici işçilere sağlanılan kolaylıktır.
Çok değişkenli kalkülüs

Çok değişkenli kalkülüs veya Çok değişkenli hesaplama, matematik biliminin bir alt alanıdır. Bir değişkenli hesapların, birden fazla değişkenli fonksiyonlarla hesaplara yayılması ve tek değişken yerine çoklu değişken içeren fonksiyonların entegrasyonu olarak görülür. Matris, tensör, kısmi türev, çokkatlı integral, çizgi integrali, yüzey integrali, hacim integrali, Jacobi, Hesse, Gradyan gibi inceleme alanları vardır.
Tipik işlemler > Limit ve süreklilik

Çok değişkenli analizde limitler ve süreklilik çalışması, tek değişkenli fonksiyonlarla gösterilmeyen birçok sonuçları üretir.
Örneğin, kendi alanlarında farklı yollara yaklaşıldığında farklı sınırlar veren iki değişkenli skaler fonksiyonlar vardır. Örneğin, fonksiyon
noktaya orijinden geçen çizgiler boyunca yaklaştığında sıfıra  (0,0) yaklaşır/ ( y=kx) Ancak, orijine bir parabol  y=\pm x^{2} boyunca yaklaştığında, fonksiyon değeri  \pm 0.5 ile sınırlanır. Aynı noktaya doğru farklı yollar almak farklı limit değerleri verdiğinden, orada genel bir limit bulunmaz.
Her bir argümandaki sürekliliğin, çok değişkenli süreklilik için yeterli olmadığı da aşağıdaki örnekten görülebilir. Özellikle, gerçek değerli bir fonksiyonun, iki gerçek değerli parametre ile,  f(x,y), sabit  y için  f nin  x in devamlılığı ve sabit  x için  f nin  y nin devamlılığı,  f nin devamlılığı anlamına gelmez.
Tipik işlemler > Kısmi türev

Ana madde: Kısmi türev
Tipik işlemler > Çoklu entegrasyon

Ana madde: Çokkatlı integral
Tipik işlemler > Çok boyutlı hesaplamaların temel teoremleri

Gradyan teoremi
Stokes teoremi
Uzaklaşma teoremi
Green teoremi
Uygulama alanları

Çok değişkenli analizin teknikleri, maddi dünyada ilgi duyulan birçok inceleyi gerçekleştirmek için kullanılır. Başta gelenleri şunlardır:
|  |  | Fonksiyon türleri | Uygulanabilir teknikler |
| --- | --- | --- | --- |
| Eğriler |  |  f:\mathbb {R} \to \mathbb {R} ^{n}    n>1 iken | Eğrilerin uzunlukları, çizgi integralleri ve eğrilik. |
| Yüzeyler |  |  f:\mathbb {R} ^{2}\to \mathbb {R} ^{n}    n>2 iken | Yüzeylerin alanları, yüzey integralleri, yüzeyler boyunca akış ve eğrilik. |
| Sayıl alanlar |  |  f:\mathbb {R} ^{n}\to \mathbb {R}  | Maksimum ve minimum, Lagrange çarpanları, yönlü türevler, seviye kümeleri. |
| Vektör alanı |  |  f:\mathbb {R} ^{m}\to \mathbb {R} ^{n} | Gradyan, diverjans veya rotasyonel içeren herhangi bir vektör hesabı işlemi. |
İstenol Yaylası

İstenol Yaylası, Trabzon ilinin Maçka ilçesine 5 kilometre uzaklıkta konumlanmış bir yayladır. 5 kilometrekarelik bir alanı kaplayan yayla, en yakın idari birim olan Örnekalan mahallesine 10 kilometre uzaklıktadır. Her yıl Mayıs ve Ekim ayları arasında hayvancılık için kullanılmaktadır.
İslami çevrecilik

İslami çevrecilik, çevre felsefesinin bir kolu; aynı zamanda İslami kutsal metinlerden ve geleneklerden türetilen çevre ilkelerini çevreye ve günümüz çevre krizine uygulayan İslami bir harekettir. Müslüman çevreciler, Allah'ın doğa üzerindeki mutlak egemenliğine inanırlar ve insanlığın, Allah'ın halifesi olarak rolünü vurgulayarak çevreyi korumayı ve korumayı kendilerine görev edinirler. İslami çevrecilik, İslami ekolojik felsefeyi, Şeriat temelli çevre yasasını ve İslami çevre aktivizmini kapsar.
Tarih

İslami çevrecilik, İranlı filozof Seyyid Hüseyin Nasr ile başladı ve 1960'lardan bu yana gelişti. Nasr tarafından 1966'da Chicago Üniversitesinde verilen bir dizi ders orijinal bir referans noktası olarak hizmet ediyor.
İncik, Çankırı

| İncik |
| --- | --- |
Köy

 Çankırı'nın Türkiye'deki konumu
İncikİncik'in Çankırı'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Çankırı
İlçe: Merkez
Coğrafi bölge: İç Anadolu Bölgesi
Rakım: 1020 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 36
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0376
İl plaka kodu: 18
Posta kodu: 18002
İncik, Çankırı ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1896 yılına ait 'salname'de de bugünkü adını taşımaktadır. TÜİK'in 1965-1990 yılları arasındaki kayıtlarında Yapraklı ilçesinin bir köyü olarak görülmektedir.
Coğrafya

Köy, Çankırı il merkezine 70 km uzaklıktadır. Köy, Çankırı'nın doğusunda olup, D.180 numaralı Çankırı-Çorum devlet yoluna, Beşdut, Satıyüzü ve Danabaşı köyleri üzerinden, 21,9 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 36
2020: 37
2019: 44
2018: 61
2017: 38
2016: 35
2015: 41
2014: 47
2013: 67
2012: 69
2011: 84
2010: 105
2009: 111
2008: 120
2007: 153
2000: 191
1990: 275
1985: 269
1965: 213
İki tekerlekten çekiş

İki tekerlekten çekiş sistemi, "1" ile işaretlenmiş kısım motoru, "2" ile işaretlenmiş kısım diferansiyeli temsil etmektedir.
İki tekerlekten çekiş (2WD), motordan güç ve torku aynı anda alan 2 tekerlekten çekişli aktarma organına sahip araçları ifade eder. Bu sistemde, ön veya arka aks, aracı ileri hareket ettiren "tahrik aksı" olarak görev yapar. Araç hızlanmaya başladığında, aracın ağırlığının bir kısmı arkaya kaydırılır ve arkadan çekişli bir araç veya daha iyi denge ve çekiş sağlar. İki tekerlekten çekiş sistemleri basit ve sağlamdır. Bu nedenle polis arabalarında ve diğer hizmet araçlarında arkadan itiş sıklıkla tercih edilebilir.
İkinci Vakıf

İkinci Vakıf, (İngilizce: Second Foundation) Amerikalı yazar Isaac Asimov'un 1953 yılında basılan romanı.
İbrahim Müteferrika Kâğıt Müzesi

İbrahim Müteferrika Kağıt Müzesi, 2013 yılında kurulan, Türkiye'nin ilk kâğıtçılık tarihi müzesi. Müze, kağıdın tarihi, üretimi ve korunması, kâğıt sanatları, Türkler ve kâğıt, kâğıt sanayisi, kitabın ve kütüphaneciliğin tarihi gibi konularda bilgi vermektedir. Ayrıca müzede İbrahim Müteferrika'nın orijinal baskıları bulunmaktadır.
Çevrimiçi Sinema Eleştirmenleri Topluluğu En İyi Erkek Oyuncu Ödülü

Çevrimiçi Sinema Eleştirmenleri Topluluğu En İyi Erkek Oyuncu Ödülü, Çevrimiçi Sinema Eleştirmenleri Topluluğu tarafından yılın en iyi erkek oyuncusu olarak belirlenen kişiye verilen ödül. 1997 yılında verilmeye başlanmıştır.
Kazananlar > 1990'lar

| Yıl | Kazanan | Film | Rol |
| --- | --- | --- | --- |
| 1997 | Jack Nicholson | As Good as It Gets | Melvin Udall |
| 1997 | Peter Fonda | Ulee's Gold | Ulysses 'Ulee' Jackson |
| 1997 | Ian Holm | The Sweet Hereafter | Mitchell Stephens |
| 1998 | Ian McKellen | Gods and Monsters | James Whale |
| 1998 | Tom Hanks | Saving Private Ryan | Captain John H. Miller |
| 1998 | Edward Norton | American History X | Derek Vinyard |
| 1999 | Kevin Spacey | American Beauty | Lester Burnham |
| 1999 | Jim Carrey | Man on the Moon | Andy Kaufman |
| 1999 | Russell Crowe | The Insider | Jeffrey Wigand |
| 1999 | Richard Farnsworth | Straight'in Hikayesi (The Straight Story) | Alvin Straight |
| 1999 | Edward Norton | Fight Club | The Narrator |
Kazananlar > 2000'ler

| Yıl | Kazanan | Film | Rol |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 | Tom Hanks | Cast Away | Chuck Noland |
| 2000 | Christian Bale | American Psycho | Patrick Bateman |
| 2000 | Russell Crowe | Gladiator | Maximus Decimus Meridius |
| 2000 | Michael Douglas | Wonder Boys | Prof. Grady Tripp |
| 2000 | Geoffrey Rush | Quills | Marquis de Sade |
| 2001 | Billy Bob Thornton | Orada Olmayan Adam | Ed Crane |
| 2001 | Russell Crowe | A Beautiful Mind | John Nash |
| 2001 | Guy Pearce | Memento | Leonard Shelby |
| 2001 | Denzel Washington | Training Day | Alonzo Harris |
| 2001 | Tom Wilkinson | In the Bedroom | Matt Fowler |
| 2002 | Daniel Day-Lewis | Gangs of New York | William "Bill the Butcher" Cutting |
| 2002 | Adrien Brody | The Pianist | Władysław Szpilman |
| 2002 | Nicolas Cage | Adaptation | Charlie Kaufman / Donald Kaufman |
| 2002 | Jack Nicholson | About Schmidt | Warren R. Schmidt |
| 2002 | Robin Williams | One Hour Photo | Seymour 'Sy' Parrish |
| 2003 | Bill Murray | Lost in Translation | Bob Harris |
| 2003 | Johnny Depp | Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl | Captain Jack Sparrow |
| 2003 | Paul Giamatti | American Splendor | Harvey Pekar |
| 2003 | Ben Kingsley | House of Sand and Fog | Massoud Behrani |
| 2003 | Sean Penn | Mystic River | Jimmy Markum |
| 2004 | Paul Giamatti | Sideways | Miles Raymond |
| 2004 | Jim Carrey | Eternal Sunshine of the Spotless Mind | Joel Barish |
| 2004 | Don Cheadle | Hotel Rwanda | Paul Rusesabagina |
| 2004 | Leonardo DiCaprio | The Aviator | Howard Hughes |
| 2004 | Jamie Foxx | Ray | Ray Charles |
| 2005 | Philip Seymour Hoffman | Capote | Truman Capote |
| 2005 | Terrence Howard | Hustle & Flow | DJay |
| 2005 | Heath Ledger | Brokeback Mountain | Ennis del Mar |
| 2005 | Joaquin Phoenix | Walk the Line | Johnny Cash |
| 2005 | David Strathairn | Good Night, and Good Luck | Edward R. Murrow |
| 2006 | Forest Whitaker | The Last King of Scotland | Idi Amin |
| 2006 | Sacha Baron Cohen | Borat | Borat Sagdiyev |
| 2006 | Leonardo DiCaprio | The Departed | Billy Costigan |
| 2006 | Ryan Gosling | Half Nelson | Dan Dunne |
| 2006 | Peter O'Toole | Venus | Maurice |
| 2007 | Daniel Day-Lewis | There Will Be Blood | Daniel Plainview |
| 2007 | George Clooney | Michael Clayton | Michael Clayton |
| 2007 | Emile Hirsch | Into the Wild | Christopher McCandless |
| 2007 | Frank Langella | Starting Out in the Evening | Leonard Schiller |
| 2007 | Viggo Mortensen | Eastern Promises | Nikolai Luzhin |
| 2008 | Mickey Rourke | The Wrestler | Randy Robinson |
| 2008 | Benicio del Toro | Che | Che Guevara |
| 2008 | Richard Jenkins | The Visitor | Walter Vale |
| 2008 | Frank Langella | Frost/Nixon | Richard Nixon |
| 2008 | Sean Penn | Milk | Harvey Milk |
| 2009 | Jeremy Renner | The Hurt Locker | SFC. William James |
| 2009 | Jeff Bridges | Crazy Heart | Otis "Bad" Blake |
| 2009 | George Clooney | Up in the Air | Ryan Bingham |
| 2009 | Sharlto Copley | District 9 | Wikus van de Merwe |
| 2009 | Joaquin Phoenix | Two Lovers | Leonard Kraditor |
Kazananlar > 2010'lar

| Yıl | Kazanan | Film | Rol |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 | Colin Firth | The King's Speech | King George VI |
| 2010 | Jeff Bridges | True Grit | Rooster Cogburn |
| 2010 | Jesse Eisenberg | The Social Network | Mark Zuckerberg |
| 2010 | James Franco | 127 Hours | Aron Ralston |
| 2010 | Ryan Gosling | Blue Valentine | Dean |
| 2010 | Édgar Ramírez | Carlos | Carlos the Jackal |
| 2011 | Michael Fassbender | Utanç | Brandon Sullivan |
| 2011 | George Clooney | The Descendants | Matt King |
| 2011 | Jean Dujardin | The Artist | George Valentin |
| 2011 | Gary Oldman | Tinker Tailor Soldier Spy | George Smiley |
| 2011 | Michael Shannon | Take Shelter | Curtis LaForche |
| 2012 | Daniel Day-Lewis | Lincoln | Abraham Lincoln |
| 2012 | John Hawkes | The Sessions | Mark O'Brien |
| 2012 | Denis Lavant | Holy Motors | Mr. Oscar |
| 2012 | Joaquin Phoenix | The Master | Freddie Quell |
| 2012 | Denzel Washington | Flight | Whip Whitaker |
| 2013 | Chiwetel Ejiofor | 12 Years a Slave | Solomon Northup |
| 2013 | Tom Hanks | Captain Phillips | Captain Richard Phillips |
| 2013 | Oscar Isaac | Inside Llewyn Davis | Llewyn Davis |
| 2013 | Mads Mikkelsen | Onur Savaşı (Jagten) | Lucas |
| 2013 | Joaquin Phoenix | Aşk (Her) | Theodore Twombly |
| g t Çevrimiçi Sinema Eleştirmenleri Topluluğu Ödülleri |
| --- | --- |
Kategoriler:  Animasyon Film  Belgesel Film  Çıkış Yapan Yapımcı  Erkek Oyuncu  Film  Görüntü Yönetimi  Kadın Oyuncu  Kurgu  Özgün Senaryo  Uyarlama Senaryo  Yabancı Dilde Film  Yardımcı Erkek Oyuncu  Yardımcı Kadın Oyuncu  Yönetmen 
Eski kategoriler:  Çıkış Yapan Performans  DVD  DVD Ekstra Özellikleri  DVD Yorumu  Film İnternet Sitesi  Film İncelemesi İnternet Sitesi  Film Resmî İnternet Sitesi  Görsel Efekt  Kostüm Tasarımı  Oyuncu Kadrosu  Özel Ödül  Özgün Müzik  Sanat Yönetmeni  Senaryo  Ses 
Törenler:  1997  1998  1999  2000  2001  2002  2003  2004  2005  2006  2007  2008  2009  2010  2011  2012  2013  2014  2015  2016  2017  2018  2019  2020  2021
Şeyhû

Kahire'deki Şeyhu Camii
Emîr Şeyhû en-Nâsıri (ö. Ekim 1357) Muzaffar Hacı (1346-1347), Hasan (1347-1351, 1355-1361) ve Selahaddin (1351–1355) dönemlerinde görev yapan yüksek rütbeli bir Memluk emiri idi.
Hayatı

Şeyhu, kariyerine Sultan Muhammed'in üçüncü hükümdarlığı sırasında satın alınan bir memluk olarak başladı. Şeyhu, Sultan Hacı döneminde yüksek rütbeli bir emir haline geldi. Sultan Hasan'ın ilk hükümdarlık döneminde gücü elinde bulunduran dört Memluk emirinden biri oldu. Sultan Hasan, 1350'de Emir Şeyhu ve Emir Yusuf'u tutuklayıp ikisini de İskenderiye'de hapsetti. Hasan'ın devrilmesi ve yerine Sultan Selahaddin'in getirilmesinin ardından Şeyhu 1351'de affedildi.
Emir Sırgıtmış'ın Selahaddin'i tahttan indirmesi üzerine Hasan yeniden tahta geçti. Şeyhu, zorla kendisiniHalep'e vali olarak atadı. Daha sonra Hasan tarafından atabek el-asâkir (başkomutan) olarak atandı ve saltanat içinde hatırı sayılır bir güç edindi. Emir kabir (büyük komutan) unvanını taşıyan ilk kişi oldu. 1355 yılında Kahire'de kendi adını taşıyan bir cami yaptırdı. Kasım 1357'de, Memlük Konseyi toplantısında öldürüldü.
Şube (kuruluş)

Şube, (lat. filialis "evlat" ← filius "oğul") tüzel kişiliğin bir alt bölümüdür. Temsilcilik de dahil olmak üzere farklı işlevler yerine getirir. Banka, işletme, holding, kooperatif, perakende zinciri, kamu kurumu, sivil toplum kuruluşu ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar şubeler yaratabilir. Şubeler, yurtiçi ve yurtdışı olabilir.
Pekao SA'ya ait Krakow'daki banka şubesi
Şubeler tüzel kişilik değildir. Tüzel kişilik tarafından verilen mülkiyete sahiptirler ve ana ofisin onayladığı kurallara göre çalışır.
Środa (ilçe)

Środa, şu anlamlara da gelebilir:
Środa (ilçe, Aşağı Silezya voyvodalığı)
Środa (ilçe, Büyük Polonya voyvodalığı)
Üçüncü Mithridatis Savaşı

Üçüncü Mithridatis Savaşı, VI. Mithridatis ve müttefikleri ile Roma Cumhuriyeti arasında gerçekleşen Mithridatis Savaşlarının sonuncusu ve en uzun süreli olanı. MÖ 73 ile MÖ 63 yılları arasında gerçekleşen savaş sonucunda Pontus Krallığı nihai olarak son bulmuş, Roma Küçük Asya'da tam bir hakimiyet kurmuştur.
Giriş

MÖ 75 yılında ölen Bithynia Kralı IV. Nikomedes, III. Attalos gibi kendi mülkünün ve servetinin vârisi olarak Roma’yı tayin ettiğini belirten bir vasiyetname hazırlatmıştır. Roma senatosu, beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan bu meşru zeminden faydalanarak Bithynia Krallığı’nın topraklarını Roma’ya dahil etmiştir. Bu sırada IV. Nikomedes’in ikinci karısı Nysa’dan olma oğlu olduğunu iddia eden bir kişi, Roma senatosuna başvurarak krallığını almak istemiş; ancak senato iddiaların doğruluğunu kanıtlayaman bu kişiyi reddetmiştir. Bu durum üzerine IV. Nikomedes’in oğlu olduğunu ileri süren bu kişi zaman kaybetmeden kısa zamanda büyük ordular toplayan VI. Mithridates’ten yardım istemiştir. Roma senatosu çok geçmeden ayaklanma ya da herhangi bir tehlike ihtimalini göz önünde bulundurarak görevlendirdiği kişiler sayesinde M. Ö. 74 yılında Bithynia’yı ilhak etmiştir. Roma’da bu gelişmeler yaşanırken VI. Mithridates, I. Mithridates-Roma Savaşı’nda olduğu gibi Paphlagonia’ya girerek Bithynia üzerine yürümesi oradanda Kapadokya’ya ordusunu göndermesi III. Mithridates-Roma Savaşı’nın yaklaştığının habercisi olmuştur. VI. Mithridates, kendisini saldırgan göstermekten kaçınsada bu hamleleri savaşın kaçınılmaz olduğunu göstermiştir. Bunun yanı sıra VI. Mithridates’in daha öncede belirttiği üzere, Romalıların açgözlü olduğu ve Dardanos Antlaşması’nın yazılı hale getirileceğine söz vermelerine rağmen söz verip de yerine getirmedikleri gibi benzer olayların yaşanması kralın savaşı başlatmasına neden olmuştur.
Sonrası

Neticede Kapadokya Krallığı, Roma ile Pontos güçleri arasında geçen mücadelelere tampon bölge olması itibarıyla sessiz kalamazdı. Daha öncede ayrıntılı olarak belirtildiği üzere, Magnesia Savaşı ve Aristonikos İsyanı sonucunda Roma ile ilk teması sağlayan Kapadokya, sonrasında yaşanan gelişmeler doğrultusunda Roma’yı desteklemiş; ancak Kapadokya, bu hamlesinin bedelini kendi kralları I. Ariobarzanes’in sık sık tahtından kovularak VI. Mithridates’in tayin ettiği kralların zulmüne maruz kalarak ödemiştir. Pontos kralı, Kapadokya halkına ilk başlarda samimi davranarak onların güvenini kazanmaya yönelik adımlar atsada halktan istediği itibarı görememiş ve beklediği desteği alamamıştır. Diğer taraftan Pontos kralı, Kapadokya egemenliği için sadece kendi yöneticilerini değil; damadı Armenia Kralı II. Tigranes’i de çıkarlarına alet etmiştir. Tabi ki, VI. Mithridates’in yaptıkları bunlar ile sınırlı değildir. Daha birçok siyasi ve ekonomik içerikli politikalarla Kapadokya halkını kendisine muhtaç bırakmayı denemiş; ancak Roma faktörü nedeniyle beklediği sonucu alamamıştır. Bu durumun Kapadokyalılar için bir takım olumlu ve olumsuz sonuçlar doğurduğu şüphesizdir. Ancak Pontos kralını seçmek başlı başına yerel halkın tercihine bırakılmadığı gibi burada asıl söz emperyalist Roma'nın yerleştirmiş olduğu krallar ve Kapadokya'da varlığını devam ettiren soylu sınıfın elindedir. Böylece Roma'ya teslimiyetin senaryoları Kapadokya'da gerektiği gibi bu iki temsilci ya da Roma yanlısı olanlar tarafından uygulanmıştır.
İhsan Bilgin

İhsan Bilgin (1953, İstanbul - 7 Mayıs 2022, İstanbul), Türk mimar ve akademisyen.