Derin ven trombozu

| Derin ven trombozu |
| --- | --- |
Diğer adlar: Derin venöz tromboz

Sağ bacakta şişlik ve kızarıklık ile birlikte DVT
Uzmanlık: ÇEşitli
Belirtiler: Ağrı, ödem, etkilenen uzuvda kızarıklık, genişlemiş damarlar
Komplikasyon: Post-trombotik sendrom, tekrarlayan VTE
Risk faktörü: Yakın zamanda geçirilmiş ameliyat, ileri yaş, aktif kanser, obezite, enfeksiyon, enflamatuar hastalıklar, antifosfolipid sendromu, kişisel VTE öyküsü veya aile öyküsü, yaralanmalar, travma, hareket eksikliği,hormonal doğum kontrolü, gebelik ve doğumu takip eden dönem, genetik faktörler
Tanı: Ultrasonografi
Ayırıcı tanı: Selülit, yırtılmış Baker kisti, hematom, lenf ödemi, kronik venöz yetmezlik, vb.
Korunma: Sık yürüyüş, baldır egzersizleri, sağlıklı vücut ağırlığının korunması, antikoagülanlar (kan sulandırıcılar), aralıklı pnömatik kompresyon, varis çorapları, aspirin
Tedavi: Antikoagülasyon, katetere yönelik tromboliz
İlaç: Doğrudan oral antikoagülanlar, düşük molekül ağırlıklı heparin, fondaparinuks, fraksiyone olmayan heparin, varfarin
Sıklık: Yılda 1000 kişi başına 0,8-2,7 arasındadır, ancak Çin ve Kore'deki nüfuslar bu aralığın altındadır
Derin ven trombozu (DVT), çoğunlukla bacaklarda veya pelviste olmak üzere derin bir toplardamarda kan pıhtısı oluşumunu içeren bir venöz tromboz türüdür. DVT'lerin az bir kısmı kollarda meydana gelir. Belirtiler arasında etkilenen bölgede ağrı, şişme, kızarıklık ve genişlemiş damarlar yer alabilir, ancak bazı DVT'lerin hiçbir belirtisi yoktur.
DVT ile ilgili hayatı tehdit eden en yaygın endişe, bir pıhtının embolize olma (damarlardan ayrılma), bir emboli olarak kalbin sağ tarafına doğru ilerleme ve akciğerlere kan sağlayan bir pulmoner arterde yerleşme potansiyelidir. Buna pulmoner emboli (PE) adı verilir. DVT ve PE, venöz tromboembolizm (VTE) kardiyovasküler hastalığını oluşturur.
VTE'nin yaklaşık üçte ikisi yalnızca DVT olarak, üçte biri ise DVT ile birlikte veya DVT olmaksızın PE olarak ortaya çıkmaktadır. En sık görülen uzun vadeli DVT komplikasyonu ağrı, şişlik, ağırlık hissi, kaşıntı ve ciddi vakalarda ülserlere neden olabilen post-trombotik sendromdur. Tekrarlayan VTE, ilk VTE'yi takip eden on yıl içinde hastaların yaklaşık %30'unda görülür.
DVT oluşumunun arkasındaki mekanizma tipik olarak kan akışının azalması, pıhtılaşma eğiliminin artması, kan damarı duvarındaki değişiklikler ve iltihaplanmanın bir kombinasyonunu içerir. Risk faktörleri arasında yakın zamanda geçirilmiş ameliyat, ileri yaş, aktif kanser, obezite, enfeksiyon, enflamatuar hastalıklar, antifosfolipid sendromu, kişisel öykü ve ailede VTE öyküsü, travma, yaralanmalar, hareket eksikliği, hormonal doğum kontrolü, hamilelik ve doğumdan sonraki dönem yer almaktadır. VTE'nin güçlü bir genetik bileşeni vardır ve VTE oranlarındaki değişkenliğin yaklaşık %50 ila 60'ından sorumludur. Genetik faktörler arasında 0 olmayan kan grubu, antitrombin, protein C ve protein S eksiklikleri ile faktör V Leiden ve protrombin G20210A mutasyonları yer almaktadır. Toplamda düzinelerce genetik risk faktörü tanımlanmıştır.
DVT olduğundan şüphelenilen kişiler Wells skoru gibi bir tahmin kuralı kullanılarak değerlendirilebilir. D-dimer testi de tanının dışlanmasına yardımcı olmak veya ileri test ihtiyacını işaret etmek için kullanılabilir. Tanı en yaygın olarak şüphelenilen damarların ultrasonu ile doğrulanır. VTE yaşla birlikte çok daha yaygın hale gelir. Bu durum çocuklarda nadirdir, ancak her yıl 85 yaş üstü kişilerin neredeyse %1'inde görülür. Asyalı, Asyalı-Amerikalı, Amerikan yerlisi ve Hispanik bireylerin VTE riski Beyazlar veya Siyahlara göre daha düşüktür. Asya'daki popülasyonlarda VTE oranları Batı ülkelerinde görülenin %15 ila 20'si kadardır.
Kan sulandırıcı ilaçların kullanılması standart tedavidir. Tipik ilaçlar arasında rivaroksaban, apiksaban ve varfarin bulunmaktadır. Varfarin tedavisine başlamak, genellikle heparin enjeksiyonları olmak üzere ilave bir oral olmayan antikoagülan gerektirir.
Genel nüfus için VTE'nin önlenmesi, obeziteden kaçınmayı ve aktif bir yaşam tarzını sürdürmeyi içerir. Düşük riskli cerrahiyi takiben önleyici çabalar arasında erken ve sık yürüyüş yer almaktadır. Daha riskli ameliyatlar genellikle kan sulandırıcı veya aspirin ile birlikte aralıklı pnömatik kompresyon ile VTE'yi önler.