stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Portekiz
Kültür > Mutfak

Portekiz mutfağı, pirinç, patates, ekmek, et, deniz ürünleri ve balık kullanılan çeşitli tariflerle zengin bir mutfaktır. Portekizlilerin özellikle Morina balığından yapılmış yemekleri çok sevdikleri ve Portekiz'de bacalhau denen bu yemeklerin yılın her günü için farklı olmak üzere 365 değişik şekilde pişirildiği söylenir. Pastéis de Bacalhau, Bacalhau à Brás ve Bacalhau à Gomes de Sá en popüler tariflerdir. Diğer iki popüler balık tarifi ızgara sardalye ve soğan, sarımsak, defne yaprağı, patates, domates, biber, maydanoz veya kişniş karışımı ile birkaç balık türünden yapılan domatesli bir çeşit güveç olan caldeirada'dır.
Portekiz pasta sanatının kökeni ülkeye yayılmış birçok Orta Çağ Katolik manastırındadır. Çok az malzeme (çoğunlukla badem, vanilya, tarçın, un, yumurta ve biraz likör) kullanan bu manastırlar, olağanüstü geniş yelpazede farklı hamur işleri yaratmayı başardılar ki bunlardan Lizbon’un  pastéis de Belém (veya pastéis de Nata) ve Aveiro’nun Ovos-Moles gibi tatlı ve kekleri çok revaçtadır. Yumurtalı Portekiz turtası olarak da bilinen Pastéis de Nata'nın tarihi 17. yüzyıla kadar uzanır. Bu tatlı Jerónimos Manastırı'ndaki rahipler tarafından bulunmuştur.
Portekiz’in kendine özgü fast-food tarzı yemeği ise Porto’nun Francesinha‘sı (Frenchie), yine Porto'dan geleneksel yemek "Tripas à moda do Porto" ve "bifanas" (ızgara domuz) veya ülke çapında iyi bilinen prego (ızgara dana eti) sandviç'ler yer alır.
Sığır, domuz, kuzu, keçi veya tavuktan yapılan tipik Portekiz et tarifleri arasında et, pirinç, patates ve diğer sebzelerin haşlanmasıyla yapılan Cozido à Portuguesa, et ve sosis parçaları ile kuru fasulyeden yapılan ve beyaz pirinçli pilav ile servis edilen Feijoada, Frango de churrasco, Leitão (süt domuzu kızartması), Chanfana ve Carne de porco à alentejana ve Espetadas bulunur.
Çok popüler bir kuzey yemeği Dobrada, beyaz fasulye ve havuçlu güveçli işkembedir ve genellikle buğulanmış beyaz pirinçle servis edilir. Peri-peri tavuk, pilav ve sebzelerle servis edilen, Portekiz'in her yerinde sevilen ancak en çok Algarve bölgesinde yaygın olan baharatlı bir közde tavuk yemeğidir.
Portekiz şarapları, Portekiz'i tanrıları Bacchus ile özdeş tutan Romalıların zamanından beri uluslararası olarak tanınmıştı. Günümüzde şarapseverler tarafından çok iyi tanınan birçok şarap çeşidi, uluslararası ödüller kazanmıştır. Tanınmış birçok Portekiz şarabı dünyanın en iyi şarapları arasında sayılır: Vinho Verde, Vinho Alvarinho, Vinho do Douro, Vinho do Alentejo, Vinho do Dão, Vinho da Bairrada ve tatlı Porto şarabı, Madeira şarabı ile Setúbal’ın Moscatel şarabı ile Favaios (Douro). Porto ve Madeira, özellikle dünya çapında çok çeşitli yerlerde takdir edilmektedir. Dünyada yaygın pazarlanan Porto şarabını Vinho Verde izler. Artan uluslararası talebe cevap verecek şekilde Vinho Verde ihracatı artış göstermektedir.
Portekiz mutfağı çok çeşitlidir ve farklı bölgelerin kendi geleneksel yemekleri vardır. Portekizliler iyi yemek kültürüne sahiptir ve ülke genelinde sayısız iyi restoran ve tipik küçük tasquinhalar vardır.
Spor

Futbol Portekiz'de en popüler spor dalıdır. Ekim 2011 itibarıyla Portekiz millî futbol takımı, FIFA üyesi 208 ülke millî takımları arasında, FIFA Dünya Sıralaması'nda 8. sıradadır. Efsanevi Eusébio hâlâ Portekiz futbolunun unutulmaz sembolüdür. Luís Figo, FIFA tarafından 2001'de yılın oyuncusu seçilmiştir. Rui Costa ve Cristiano Ronaldo önemli oyuncular arasında sayılır.
Vítor Baía tüm Avrupa kulüpler kupaları dahil olmak üzere tarihte en çok kupa kazanmış oyuncudur. Ayrıca José Mourinho futbol tarihinin en başarılı ve en çok kazanan teknik direktörlerinden sayılır. Portekiz'in en üst düzey futbol karşılaşmaları Superliga'da yapılmaktadır. Önemli futbol kulüpleri arasında Benfica, Porto ve Sporting sayılabilir. “2004 Avrupa Futbol Şampiyonası”'na ev sahipliği yapan Portekiz neredeyse kupayı da kazanıyordu. Final maçında Yunanistan sürpriz bir galibiyet kazanarak ilk defa Avrupa kupasını kazandı. Portekiz millî futbol takımı FIFA Dünya Kupası'nda iki kere yarı finale kaldı. İlki Eusebio'nun 9 golle gol kralı olduğu 1966'da, ikincisi de 2006'dadır. 2006 yılı yarı finalinde Fransa'ya yenilen Portekiz, daha sonra Almanya'ya da yenilerek dördüncü olabilmiştir. Son olarak 2016 yılında Fransa'da düzenlenen Euro 2016 turnuvasında ev sahibi Fransa'yı yenerek şampiyonluğa ulaşmıştır.
Futboldan başka basketbol, yüzme, atletizm, tenis, jimnastik, futsal, paten hokeyi (rink hokeyi), hentbol, voleybol ve ragbi gibi birçok branşta profesyonel spor karşılaşmaları ve şampiyonalar düzenlenmektedir. En önemli yarışı “Volta a Portugal” (Portekiz Bisiklet Turu) ile bisiklet sporu ve atletizm en popüler sporlar arasındadır. Paten hokeyinde Portekiz, 15 Dünya ve 20 Avrupa şampiyonluğuyla dünyanın en çok kupa kazanan ülkesidir. Ragbi'de de birçok kupa kazanan Portekiz Temmuz 2006 itibarıyla 5 Avrupa şampiyonası kazanmıştır. Güneşli Algarve bölgesinde yapılan "Algarve Open" golf turnuvası da önemli spor etkinliklerindendir. Lizbon yakınındaki Estoril'de bulunan Autódromo Fernanda Pires da Silva, içlerinde Dünya Motosiklet Şampiyonası ile A1 Grand Prix gibi birçok motor sporunun yapıldığı en önemli yarış pistidir. Portekiz Rallisi ve Madeira Rallisi ile birlikte Baja Portugal 1000 ve Lizbon-Dakar off-road yarışları da uluslararası alanda tanınır. Triatlon dalında Dünya Kupası lideri Vanessa Fernandes sayesinde önemli adımlar atılmaktadır. Judo ve boks branşlarında da Portekiz uluslararası karşılaşmalarda madalyalar kazanmıştır.
Ülkede "Jogo do Pau" (Portekiz Sopa Dövüşü) diye bilinen eski bir dövüş sanatı vardır. Kendini koruma amacıyla yapılan bu spor, genellikle genç kadınlar için çıkan anlaşmazlıkları çözmek isteyen delikanlıların yaptıkları düellolarda kullanılırdı. Doğuşu Orta Çağ'a dayanan Jogo do Pau'da silah olarak tahta sopalar kullanılır. "Jogos Populares" gibi diğer geleneksel sporlar da zevk için hâlâ yapılmaktadır.
Festivaller ve bayramlar

Portekiz'de yaz mevsiminde festivaller önemli yer tutar. Her şehrin ve kasabanın kendi festivali vardır. Özellikle Haziran ayı festivalleri çok popülerdir. Bu aydaki festivaller Santos Populares (popüler azizler) diye bilinen üç azize, Padovalı Antonio, Vaftizci Yuhanna ve Simun Petrus'a adanır ve tüm Portekiz'de yapılır. Pagan gelenekten gelen bu festivallerin azizlerle nasıl birleştirildiği bilinmemektedir. Büyük olasılıkla Hristiyanlık bölgeye yayılmadan önce bu eğlenceler Roma tanrıları ya da yerel tanrılar adına yapılmaktaydı. Festivallerin ortak özellikleri şarap, água-pé (bir çeşit sulandırılmış şarap), geleneksel ekmek ve sardalya, düğünler, geleneksel sokak dansları, ateş, havai fişekler ve kutlamalardır.
Yararlı bilgiler

Resmî tarih yazılış şekli: YYYY/AA/GG (örn. 2006/06/20)
Gündelik kullanım tarih yazılış şekli: GG/AA/YYYY (örn. 20/06/2006), tarihler şu şekilde yazılır: GG de AA de YYYY (örn. 1 de Janeiro de 2005)
Ondalıkları ayırmak için virgül kullanılır: 123,45
Binlikler resmî olarak boşluk bırakılarak ayrılır - 10 000 - ancak nokta da hâlâ kullanılır - 10.000.
Para birimi Eurodur, (kısaltması €'dir). Avro 100 cêntimos 'a bölünür.
Avro işareti tutardan önce ya da sonra kullanılabilir, kuruş bölümü nokta ya da virgül ile ayrılabilir: 10,95 € - € 10,95 - € 10.95 - 10.95 €
Posta kodu: 4+3 rakamdan oluşur, arada tire (kısa çizgi) kullanılır (2000-100 gibi).
İlk Portekiz kralı I. Afonso'nun kullandığı bayrak.
Portekiz İmparatorluğu 1410-1999
Cumhuriyet Meclisi
(Assembleia da República)
Portekiz'in anakaradaki toprakları ve özerk iki bölgesi.
Expo '98 fuarının yapıldığı modern Parque das Nações
Ulusal havayolu şirketi TAP Portugal’in bir Airbus A330-200 yolcu uçağı
Lizbon
Lizbon'da Pasteis de Nata
Luís Figo: Portekiz millî takım eski kaptanı
Cristiano Ronaldo en ünlü ve en önemli Portekizli futbolcu
Arazi aracı

Mercedes-Benz Unimog
Arazi aracı veya arazi taşıtı, asfalt veya çakıllı yüzeylerde ve arazide hareket edebilen herhangi bir taşıt türüdür. Genellikle derin, açık dişlere sahip büyük lastiklere ve esnek bir süspansiyona sahip olmasıyla karakterize edilir. Kamuya açık yollarda veya otoyollarda seyahat etmeyen diğer araçlara genellikle traktörler, forkliftler, mobil vinçler, buldozerler ve golf arabaları dahil olmak üzere otoyol dışı araçlar denir.
Arazi araçları, çok yönlülükleri nedeniyle coşkulu bir takipçi kitlesine sahiptir. Çeşitli motor sporları türleri, arazi araçlarıyla yarışmayı içerir. Bu araçların en yaygın kullanımı kaldırımdan uzak alanlarda gezi amaçlıdır. Daha yüksek açıklıklı ve daha yüksek çekişli araçların kullanılması, engebeli ve düşük çekişli yüzeylere sahip patikalar ve orman yollarında erişim sağlar. Arazi araçları, tipik olarak, yoldaki araçlardan daha derin sulardan geçebilir.
Konuyla ilgili yayınlar

Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
{{kitap kaynağı |soyadı1=Allen |ad1=Jim |soyadı2=Weber |ad2=James J. |başlık=The Four-Wheeler's Bible: The Complete Guide to Off-Road and Overland Adventure Driving |yıl=2021 |yayımcı=Motorbooks |yer=Beverly, MA, USA |isbn=9780760368053 |basım=3.3
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb131632306 (data)  GND: 4156395-5  LCCN: sh98002175  NKC: ph116441  NLI: 987007563740205171
S.E.S (müzik grubu)

| S> E.S. |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Başladığı yer: Seul, Güney Kore
Tarzlar: K-pop Dans R&B
Etkin yıllar: 1997–2003 2016–2017
İlişkili hareketler: SM Town

Üyeler:  Bada  Eugene  Shoo 

S.E.S (Hangul: 에스.이.에스) 1997 yılında SM Entertainment tarafından oluşturulan k-pop kız grubu. Grubun adı üyelerinin baş harflerinden oluşmaktadır. Grup 2003 yılında üyelerden Bada ve Eugene'nin sözleşmeyi yenilememesi ile dağıldı ve tüm üyeler solo kariyerlerine odaklandılar.
2016 yılında grup üyeleri SM'nin SM Station projesi kapsamında bir araya geldi ve 20. yıldönümleri için "Remember" ve "Paradise" şarkılarını 2 Ocak 2017 tarihinde yayınladı.
Diskografi

Korece albümler
I'm Your Girl (1997)
Sea & Eugene & Shoo (1998)
Love (1999)
A Letter from Greenland (2000)
Surprise (2001)
Choose My Life-U (2002)
Friend (2002)
Remember (2017)
Japonca albümleri
Reach Out (1999)
Be Ever Wonderful (2000)
Filmografi > Televizyon programı

| Yıl | Başlık | Kanal | Not |
| --- | --- | --- | --- |
| 2014 | Infinite Challenge | MBC | Üyelerde Bada ve Shoo |
| 2016 | You Hee-yeol's Sketchbook | KBS | — |
Konserler

A Sweet Kiss from The World of Dream (2000)
Remember, the Day (2016)
Ödülleri > Mnet Asya Müzik Ödülleri

| Yıl | Kategori | Aday çalışma | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 | En İyi Kadın Grubu | "Twilight Zone" | Aday gösterildi |
| 2001 | En İyi Kadın Grubu | "Just In Love" | Kazandı |
| 2002 | En İyi Kadın Grubu | "U" | Kazandı |
| 2005 | Mnet PD'nin Seçimi Ödülü | — | Kazandı |
Emine Yavuz Gözgeç

| Emine Yavuz Gözgeç> Türkiye Büyük Millet Meclisi  25, 26, 27 ve 28. Dönem Milletvekili |
| --- | --- |
Görevde
Makama geliş  23 Haziran 2015
Seçim bölgesi: Haziran 2015 - Bursa  Kasım 2015 - Bursa  2018 - Bursa (I)   2023 - Bursa (I)
Kişisel bilgiler
Doğum: 20 Ağustos 1969 (55 yaşında) Bursa, Türkiye
Partisi: Fazilet Partisi  Adalet ve Kalkınma Partisi
Çocuk(lar): 1
Bitirdiği okul: Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Mesleği: Siyasetçi, avukat
Emine Yavuz Gözgeç (d. 20 Ağustos 1969, Bursa), Türk avukat, siyasetçi. 25, 26, 27 ve 28. dönem Adalet ve Kalkınma Partisi Bursa milletvekilidir.
Yaşamı

Emine Yavuz Gözgeç ilk, orta ve lise eğitimini Bursa'da tamamladı. İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu. Bursa'da serbest avukat olarak çalışmıştır.
Siyasi kariyeri

Bursa Fazilet Partisi il kadın kolları başkanlığı, Bursa Adalet ve Kalkınma Partisi il kadın kolları başkanlığı 25, 26, 27 ve 28. dönem Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekilliği yapmıştır.
İsmet Büyükataman

| İsmet Büyükataman> Milliyetçi Hareket Partisi Genel Sekreteri |
| --- | --- |
Görevde
Makama geliş  19 Haziran 2011
Lider: Devlet Bahçeli
Yerine geldiği: Cihan Paçacı
Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkan Yardımcısı
Görev süresi 8 Kasım 2009 - 19 Haziran 2011
Lider: Devlet Bahçeli
Türkiye Büyük Millet Meclisi  23, 24, 25, 26, 27 ve 28. Dönem Milletvekili
Görevde
Makama geliş  23 Temmuz 2007
Seçim bölgesi: 2007 - Bursa   2011 - Bursa   Haziran 2015 - Bursa   Kasım 2015 - Bursa   2018 - Bursa (I)   2023 - Bursa (I)
Kişisel bilgiler
Doğum: 22 Aralık 1953 (71 yaşında) Merzifon, Amasya, Türkiye
Partisi: Milliyetçi Hareket Partisi
Çocuk(lar): 2
Bitirdiği okul: Bursa Eğitim Enstitüsü Matematik Bölümü
Mesleği: Öğretmen, siyasetçi
İsmet Büyükataman (d. 22 Aralık 1953, Merzifon), Türk öğretmen, müteahhit ve siyasetçi. XXIII, XXIV, XXV, XXVI, XXVII ve XXVIII. dönem TBMM'de Bursa milletvekili olarak görev yaptı. 19 Haziran 2011 tarihinden itibaren Milliyetçi Hareket Partisi'nin genel sekreteridir.
Yaşamı

1953 yılında Amasya'nın Merzifon ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Merzifon'da tamamladıktan sonra Bursa Eğitim Enstitüsü (Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi) Matematik bölümünde öğrenim gördü. Öğrenciliği sırasında 1974'te Ülkü Ocakları'nın Bursa il başkanlığı yaptı. 1975'te Eğitim Enstitüsü'nden mezun oldu.
Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde üç yıl öğretmenlik yaptı. Reyhanlı'da görev yaptığı sırada Reyhanlı Ülkü-Bir: Ülkücü Öğretim Üyeleri ve Öğretmenler Derneği başkanlığını yürüttü.
1978 yılında öğretmenliği bıraktı. Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi İdari Bilimler Enstitüsü'nde İktisat yüksek lisans eğitimini tamamladı. Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun (MİSK) Eğitim dairesinde eğitimci olarak görev yaptı.
1980 sonrasında MAYAŞ Yayınevi'nin kurucuları arasında yer aldı. 1983 yılında Ankara'da yayımlanan haftalık aktüalite, haber ve yorum dergisi Hamle'nin imtiyaz sahibi ve sorumlu yazı işleri müdürü idi 32 sayı yayımlanan dergi, yayımlandığı dönemde Türkiye'de basın hayatına hem de Milliyetçi-Ülkücü kesime katkılar sağladı.
Büyükataman, 1984 yılında Bursa’ya döndü. 1984-1997 yılları arasında müteahhitlik ile uğraştı ve siyasette aktif görev almadı. Bu dönemde 1984-1986 yıllarında   MİSK’in Bursa bölge temsilciliği görevini yürüttü.
Büyükayataman, 1997 yılında Devlet Bahçeli'nin genel başkanlığa seçildiği MHP Olağan Kurulu ile birlikte aktif siyasete döndü;  MHP Bursa İl Başkanlığına seçildi  ve 1999 genel seçimlerine kadar bu görevi yürüttü.1999 seçimlerinde MHP Bursa milletvekili adayı oldu. Ağustos 2000’de yeniden Bursa İl Başkanı seçildi ve 2002 seçimlerine kadar İl Başkanlığını yürüttü. 2002 seçimlerinde yeniden milletvekili adayı oldu.
2007 genel seçimlerinde  Bursa’dan milletvekili seçildi. XXIII, XXIV, XXV, XXVI, XXVII ve XXVIII. dönem TBMM'de Bursa milletvekili olarak yer aldı.
Büyükayataman, 1997, 2003, 2006 ve 2009 yıllarında MHP Merkez Yönetim Kurulu üyesi olarak seçildi.
2009'da MHP'de “Siyasi İşler, Parlamento ve Hükümet İle İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı” olarak, 2011, 2012, 2015 yıllarında yapılan MHP Olağan Kurullarında MHP Genel Sekreteri olarak görevlendirildi.
Su yönetimi

Su yönetimi (veya su kaynakları yönetimi), su kaynaklarının optimum kullanımını planlama, geliştirme, dağıtma ve yönetme faaliyetidir.
Su kaynakları yönetimi, su tahsisinin karşı karşıya olduğu mevcut ve gelecekteki sorunlara çözüm bulmaya çalışmaktadır. Devam eden iklim değişikliğinin olumsuz durumlara yol açması muhtemeldir. Ana hedef olarak, su kaynağı yönetimi, su için tüm kullanımları ve talepleri karşılamak için suyu eşit bir temelde tahsis etmeye çalışır. Diğer kaynak yönetim türlerinde olduğu gibi, bu pratikte nadiren mümkündür.
Su kaynaklarının korunup verimli bir şekilde sürdürülmesi, kullanılması ve başta su kaynaklarını koruma üzere insanların suya erişimini sağlamak; çeşitli sektörlerde sürdürülebilir şekilde tahsis edilmesi, politik bir şekilde tüm dünyaca uygulanması ve iklim değişikliği başta olmak üzere iklim değişikliğinin küresel ölçekte azaltılması; su kaynaklarını tehlikeye atan durumlar/faaliyetlerin farkında olunarak bunlara tedbir alınması gerekmektedir.
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki tipik kentsel su döngüsü (POTW = Kamuya ait arıtma işleri; bir belediye kanalizasyon arıtma tesisi)
Bernardo Atxaga

| Bernardo Atxaga |
| --- | --- |

Doğum: José Irazu Garmendia 27 Temmuz 1951 Asteasu, Guipuzcoa, (Bask Ülkesi - İspanya
Defin yeri: Bilbao Üniversitesi, Barselona Üniversitesi
Meslek: Yazar, senarist, romancı, çocuk edebiyatı yazarı, şair, kısa öykü yazarı
Milliyet: Bask
Etkin yılları: 1976 - gününümüz
Evlilik: Asun Garikano

Bernardo Atxaga, Joseba Irazu Garmendia adlı yazarın takma adıdır. (d. 27 Temmuz 1951, Asteasu, Guipuzcoa, (Bask Ülkesi - İspanya) Bask yazar.
Kariyeri

Bilbao Üniversitesi'nden ekonomi diploması aldı ve Barselona Üniversitesinde felsefe okumaya başladı. Ekonomist, kitapçı, Bask dili profesörü, yayımcı ve radyocu olarak çalıştı. 1980'den sonra kendini yazarlığa adadı.
İlk yazısı 1972 yılında Bask yazarlarının bir antolojisinde çıktı. İlk kısa hikâyesi Ziutateak ("Şehir ile İlgili") 1976 yılında basıldı. İlk toplama şiir kitabı Etiopia (Etiopya) 1978'de ortaya çıktı. Yazar, tiyatro oyunları, şarkı sözleri, hikâyeler ve kısa öyküler yazmıştır. Kısa öykü kitabı olan Obabakoak (Obaba'nın insanları ve yaratıkları) 1988 yılında basıldı ve ona oldukça fazla ün ile İspanya'nın Ulusal Edebiyat Ödülü gibi pek çok ödül getirdi. Şu ana kadar kitap 20'den fazla dile çevrilmiştir.
Atxaga genellikle Bask dili olan (Euskara) ile yazar ama; eserlerini İspanyolcaya da tercüme etmiştir. Obabakoak gibi diğer kitapları da pek çok dile çevrilmiştir.
Şu anda Reno, Nevada'da yaşamaktadır.
Romanları

Obabakoak (1988)
Behi euskaldun baten memoriak ("Bask İneği'nin Anıları", Pamiela, 1991)
Gizona bere bakardadean (Pamiela, 1993; "Yalnız Adam")
Zeru horiek (1996; "Yalnız Kadın")
Soinujolearen semea (2003; "Akordiyoncu'nun oğlu")
Kısa Hikâyeleri

Bi anai ("İki Kardeş", Erein, 1985)
Bi letter jaso nituen oso denbora gutxian ("İki Mektup", Erein, 1985)
Henry Bengoa inventarium, Sugeak txoriak begiratzen dionean, Zeru horiek ("Henry bengoa inventarium. Yılanın kuşlara baktığı zaman., Yalnız Kadın", Erein, 1995)
Sara izeneko gizona ("Sara adındaki adam", Pamiela, 1996)
Poetry

Etiopia ("Etiopya", Pott, 1978),
Nueva Etiopia ("Yeni Etiopya", Detursa, 1997)
Çocuk Kitapları

Chuck Aranberri dentista baten etxean ("Chuck Aranberri Dişçide", Erein, 1985)
Nikolasaren abenturak, Ramuntxo detektibe ("Nicholas'ın Maceraları, Ramuntxo Detective", Elkar 1979)
Siberiako ipuin eta kantak ("Sibirya Şarkıları ve Hikayeleri", Erein)
Jimmy Potxolo, Antonino apreta, Asto bat hipodromoan, Txitoen istorio, Flannery eta bere astakiloak (Elkar)
Xolak badu lehoien berri (Erein, 1995),
Xola eta basurdeak ("Xola ve Yaban Domuzları", Erein 1996) - 1997'da Bask Çocuk Hikâyeleri Ödülü'ni kazandı.
Mundua eta Markoni ("Dünya ve Markoni", BBK fundazioa, 1995)
Diğerleri

Ziutateaz (1976)
Lekuak (2005)
Tolga Karel

| Tolga Karel |
| --- | --- |
Doğum: Tolga Önce 12 Ekim 1978 (46 yaşında) İstanbul, Türkiye
Milliyet:  Türkiye
Meslek: Oyuncu, şarkıcı, söz yazarı, besteci, şoför
Etkin yıllar: 1999–Günümüz
Boy: 1,81 m (5 ft 11+1⁄2 in)
Evlilik: Günay Musayeva (e. 2011; b. 2015) Sarah Scott (e. 2016)
Çocuk(lar): 5

Tolga Karel (d. 12 Ekim 1978, İstanbul), Türk dizi, sinema ve tiyatro oyuncusu, söz yazarı, besteci ve şofördür.
Kabuslar Evi: Karanlıktan Gelen, Yaprak Dökümü ve Kanıt gibi yapımlardaki performansının yanı sıra sinema ve tiyatroculuk alanında yazdığı köşe yazıları bulunmaktadır. Bulgaristan'da düzenlenen “Best Model" yarışmasında 2. olmuştur.
Tolga Karel, üniversite eğitimine Yeditepe Üniversitesi Fransız Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde başladı. Bu bölüme iki sene devam ettikten sonra okulu bırakarak konservatuvarda okumaya karar verdi. Paris Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nden mezun olan Tolga Karel, Sinematografi ve Drama alanlarında eğitim gördü. Ayrıca yine Paris'te sinema ve tiyatro eleştirmenliği alanında yüksek ihtisas yaptı.
1998'de, Yonca Evcimik'in Günaha Davet isimli albümünde yer alan Vurula Vurula isimli parçaya vokalistlik yaptı. 2005 yılında ise Nalan'ın Adresi Biliyorsun isimli albümünde yer alan sözlerini kendi yazdığı, Kedi isimli parçaya vokalistlik yaptı.
İlk albümü Göçebe'yi 2003 yılında çıkaran Tolga Karel, ikinci albümü olan Dale Don Dale'yi ise 2005 yılında çıkarmıştır. Bu iki albümde Göçebe ve Asparagas isimli parçalara klip çekmiştir. Daha sonra ise müzik hayatını bırakıp oyunculuğa devam etmiştir. Bununla birlikte bazı sanatçıların albümlerine şarkı sözleri ve besteleriyle katkıda bulunmuştur. [kaynak belirtilmeli]
2014 yılında Star TV'de yayınlanan Survivor'da ünlüler takımında 102 gün kaldıktan sonra 9 Haziran 2014 günü elenmiştir.
2016 yılından beri ABD'de tır şoförlüğü yapmaktadır.
Tiyatro oyunları

| Tiyatro oyunları> Yıl | Tiyatro oyunları> Oyun | Tiyatro oyunları> Rol | Tiyatro oyunları> Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2008 | Fırıldakzade | Nuri Fırıldakzade | Tiyatro (Başrol oyuncusu) |
Filmografisi

| Sinema> Yıl | Sinema> Yapım | Sinema> Rol | Sinema> Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2009 | Cin Geçidi | Levent | Sinema filmi (Başrol oyuncusu) |
| 2015 | Kod Adı: K.O.Z. | Remzi Akkaya | Sinema filmi (Başrol oyuncusu) |
Televizyon
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 1999 | Gece Şahinleri | Cenk | TV filmi (Başrol oyuncusu) |
| 2000 | Aşkın Bedeli | Cem | TV filmi (Başrol oyuncusu) |
| 2000 | Evdeki Yabancı | Tekin | Dizi (Yardımcı oyuncu) |
| 2001 | Şeytan Çıkmazı | Çiko | TV filmi (Başrol oyuncusu) |
| 2005 | Ödünç Hayat | Renan | Dizi (Yardımcı oyuncu) |
| 2006 | Kabuslar Evi: Karanlıktan Gelen | Karanlıktan Gelen | Dizi (Başrol oyuncusu) |
| 2006–2010 | Yaprak Dökümü | Oğuz Ayhan | Dizi (Başrol oyuncusu) |
| 2008 | Cin Geçidi | Levent | TV filmi (Başrol oyuncusu) |
| 2008 | Koca Kafalar | Kendisi | Televizyon programı (Konuk) |
| 2010 | Yavuz Sultan Selim | Yavuz Sultan Selim | TV filmi (Başrol oyuncusu) |
| 2011 | Gümüş Lale Burası Osmanlı 1711 / Sır Kanunu | Kadı Kasım / Gevher Hatun | TV filmi (Başrol oyuncusu) |
| 2012 | Bir Zamanlar Osmanlı: Kıyam | Kasım | Dizi (Başrol oyuncusu) |
| 2012 | Kanıt | Komiser Yaman | Dizi (Başrol oyuncusu) |
| 2014 | Survivor Ünlüler-Gönüllüler | Kendisi | Yarışma |
| 2016 | Kalbimdeki Yabancı | Fotoğrafcı Ulaş | TV filmi (Başrol oyuncusu) |
| 2022–2023 | Sıfırıncı Gün | Mahir / Serdar | Dizi (Konuk oyuncu) |
Albüm

Göçebe - 2003
Dale Don Dale - 2005
Klipleri

Göçebe - 2003
Asparagas - 2005
Şarkı Söz Yazarı ve Besteleri

2003: Hiç İşim Olmaz (Seçkin Piriler)
2003: Yalancı (Seçkin Piriler)
2003: Beni Unutma (Seçil)
2005: Kedi (Nalan)
2006: Yeşillenirim (Ebru Yaşar)
2006: Ben Adam Ettim (Fulden Uras)
2006: Nelere Dayandı Bu Yürek (Fulden Uras)
2006: Agresif (Fulden Uras)
2007: Masalcı (Esra Balamir)
2008: Kukla (Asuman Krause)
Yer Aldığı Klipler

2010: Aşk-ı Mabed (Ayla Işıl)