Nemmersdorf Katliamı
Olaylar > Köyün yeniden ele geçirilmesi ve katliamın keşfi

Bir tank mermisinin vurduğu bir ev (üst) ve katliamdan bir süre sonraki hâlleriyle köyde tahrip ve imha edilmiş evler (alt). Katliam sırasında ve sonrasında köyde oluşan hasarın boyutu ve nedenleri günümüze kadar süren bir tartışma konusudur.
21 Ekim akşamında Insterburg'daki Wehrmacht askerî birlikleri alarma geçirildi. 22 Ekim gecesi, Üsteğmen Louis Rubbel ve Feldwebel Helmut Hoffmann tarafından komuta edilen 100 asker köye batıdan saldırdı. Köyün güney tarafındaki Angerapphöhe'ye kadar ilerlemeyi başardı, bu sırada 1. Paraşütçü-Panzer Tümeni Hermann Göring'in parçası olan birimler de köye kuzeybatıdan girdi. 22 Ekim'deki birkaç çatışmanın ardından, 23 Ekim'de saat 2.30 civarında, Kızıl Ordu Nemmersdorf'tan çekildi.
Kızıl Ordu'nun çekilmesi, Alman askerleri tarafından ancak 6 ila 8 saat sonra fark edildi. Helmut Hoffmann ve Hermann Göring tümeninin bir parçası olan asker Harry Thürk, bunun ardından köyü inceleyen ilk Almanlardı. Ortsbauernführer Fritz Feller, Kızıl Ordu askerlerinin köyden çekildiğini öğrenir öğrenmez Nemmersdorf'a gitti. 23 veya 24 Ekim'de Heinrich Himmler'in özel doktoru ve korgeneral Karl Gebhardt köye ulaştı. 25 Ekim'de ilk resmî Geheime Feldpolizei müfettişleri köye geldiğinde, çok sayıda Schutzstaffel (SS) ve NSDAP üyesi çoktan köye varmıştı. Bunun yanında köyde Ordu Grubu Merkez ve Luftwaffe'nin gönderdiği muhabirler de bulunuyordu.
Nemmersdorf'a giren Wehrmacht askerlerinden biri olan Günter K. Koschorrek, "Kan Kırmızı Kanlar" isimli kitabında, masum kadınlara, çocuklara ve ihtiyarlara yapılan "dehşet verici zulmü anlatmaya çalışmanın midesini bulandırdığını" söyleyerek Nemmersdorf'ta Kızıl Ordu tarafından sivillere karşı işlenen suçları gördüğünü rapor etti.
Günümüzde; çekilme sonrasında Nemmersdorf'u ilk görenlerden olan Hoffmann, bir Geheime Feldpolizei memuru, Thürk, Hinrichs ve Fricke'nin görgü tanığı raporları mevcuttur. Diğerleri Nemmersdorf'ta gördüklerini yazarak kaydederken, Hoffmann, yaklaşık 65 yıl sonra Bernhard Fisch ile yaptığı bir röportajda gördüklerini anlattı. Bu raporların hepsi, hem kurban sayısı hem de katliamın diğer özellikleri konusunda çoğunlukla uyumludur. Tanıkların hepsi, suyolundaki çatlakta inşa edilmiş olan sığınakta, köy meydanının doğusundaki evlerde ve köprüde öldürülmüş siviller gördüklerini rapor etti. Nemmersdorf'ta tecavüz vakalarının yaşandığı konusunda raporlar çoğunlukla hemfikirdir, ancak bu tecavüzlerin sayısı konusunda farklı veriler verirler. Yerel polisin 25 Ekim 1944 tarihli raporuna göre şehirde Kızıl Ordu askerleri tarafından sadece iki tecavüz vakası gerçekleştirildi. Geheime Feldpolizei tecavüz vakaları olup olmadığını özellikle incelemese de en azından köprünün yakınındaki bir kadına tecavüz edildiğini yazdı. Bunun yanında, Hoffmann hiçbir tecavüz izine rastlamadığını rapor etti. Köyde bulunan cesetler, sıcak nedeniyle en başta müfettişler tarafından köy mezarlığında açılan bir toplu mezara gömüldü. Cesetler daha sonra mezarlarından çıkarıldı ve incelendi ve Geheime Feldpolizei cesetlerin 13 kadın, 8 erkek ve 5 çocuktan oluştuğunu rapor etti. İncelemeden sonra cesetlerin fotoğrafları çekildi. Fotoğraflar için cesetlerin ne kadar manipüle edildikleri belli değildir. Eğer bu fotoğraflar daha sonra Halkı Aydınlatma ve Propaganda Bakanlığı tarafından yayınlananlar ile aynıysa, fotoğraflar için en azından kadın kurbanların cesetlerinin etekleri ve iç çamaşırları indirildi. Kaynaklar çelişkili bilgiler verdiği için ölüleri kimin inceleyip teşhis ettiği de belli değildir. Bu kişi muhtemelen Insterburg'da hemşire olarak çalışan bir Nemmersdorflu olan ve ebeveynleri ile diğer köylüleri ve kurbanları tanıyan Gertrud Hobeck idi. Darkehmenli olan Grete Waldowski ise cesedinin ceplerinde olan kimlik belgesi sayesinde tanımlanabildi. Günümüzde cesetlerin nerede olduğu da belirsizdir: Günümüz Mayakovskoye'sinde katliamın kurbanlarına ait toplu veya bireysel bir mezarı gösteren hiçbir mezar taşı yoktur. O dönemde açılan toplu mezarın konumunun tespit edilmesini sağlayacak bir fotoğraf da bulunmamaktadır. Herhangi bir mezar taşı veya işaret olmadan kurbanların gömülmesi, II. Dünya Savaşı'nın sonları için dahi alışılmadık olurdu. 1945 baharında bile, savaşta ölen askerlerin mezarlarına üzerlerinde yazılar yazan mezar taşları veya haçlar dikiliyordu.
Çatışmaların ardından köyün aldığı hasara dair farklı raporlar vardır: Thürk'e göre köy neredeyse hiç zarar görmedi. 27 Ekim 1944'te genç bir asker olarak köyü inceleyen Bernhard Fisch, gördüğü kadarıyla batı Nemmersdorf'un tamamen sağlam olduğunu anlattı. Frizt Feller de köyün batı tarafının sağlam olduğunu rapor etti, ancak daha sonra yaptığı bir ziyarette köyün diğer kısımlarının üçte ikisinin yok edildiğini yazdı. Eskiden Nemmersdorf yerlisi olan kişilerin sonraki yıllarda yaptıkları açıklamalar ise birkaç yıkılmış ev ile köyün tamamen imha edilmesi arasında değişiyor. Raporlardaki bu tutarsızlıkların sebebi, Sovyet askerlerinin sivillere yönelik tavrının köyün farklı taraflarına göre değişmesi ve yerlilerin sadece kendi yaşadıkları kısma tanıklık etmesi olarak açıklanabilir. Başka bir açıklama ise; Nemmersdorf civarındaki köylerde olduğu gibi, köyü inceleyen heyetler geri çekildikten sonra, köyün yakından geçen askerler tarafından harap edilip yağmalanmış olma olasılığıdır.