stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Akbaba Sultan

Akbaba Sultan, gerçek adı Mehmed ve Ak Mehmed Efendi olan, Buhara'dan Fâtih Sultân Mehmed Hân ile Konstantıniyye şehrini fetheden askerlerden gazi, mutasavvıf şeyh ve alim. Hacı Bayrâm-ı Velî'nin müridi ve halifelerinden Akşemseddin ile birlikte Fâtih Sultân Mehmed'e danışmanlık yapmıştır. Fetih'den sonra izin alıp talebeleri ile Akbaba köyü'ne yerleşmiş, kendi adıyla anılan Akbaba'da gömülmüştür. Sonralarda türbenin yanına Can Fedâ Hâtun Câmii inşa edilmiştir. Türbesi Yuşa Peygamber'den sonra Beykoz'daki sık ziyaret edilen yerlerdendir.
Osman bin Ebi'l As

| Sahabe Osman bin Ebi'l As |
| --- | --- |
Ölüm: 671
Din: İslam
Ebeveyn(ler): Ebi'l As bin Ümeyye (baba) Fatıma bint Abdullah (anne)
Akraba(lar): Ümeyye bin Abdüşems (dede)Kardeşler Hakem bin Ebi'l As  Affan bin Ebi'l As

Osman bin Ebi'l As (Arapça: عثمان بن أبوالعاص), İslam peygamberi Muhammed'in sahabesidir.
Merkezleri Ta'if şehrinde yer alan İslâmiyet düşmanı Benî Sakif kabile reisleri tarafından 631 ya da 632 yılında Ta'if kentinin temsilciliğini yapmak üzere kurulan heyetin başkanlığına getirilmiştir.
Ailesi

Emevîler Hanedânlığı'na adını veren meşhur Ûmeyye ibn-i ʿAbd Şems'in torunudur. Ebi'l As bin Ümeyye'ın oğlu olan Osman bin Ebi'l As aynı zamanda Osman bin Affan'nın babası Affân bin Ebî’l-ʿAs ile sonradan dördüncü Emevî Hâlifesi olan I. Mervan'ın babası Hakem bin Ebî’l-ʿAs gibi Emevîler'in tarihinde pek meşhur olan iki de erkek kardeşe sahipti.
Üçüncü Hâlife-i Râşîdîn Osman ile Dördüncü Emevî Hâlifesi I. Mervan'ın amcasıdır
Ailesi > Kızkardeşi

Kızkardeşi olan Safiye bint Ebî el-ʿAs ise, Ebû Sûfyân'nın karısı ve Osman bin Affan'ın halası idi. Ayrıca Safiye bint Ebî el-ʿAs, İslâm Peygamberi Ebû’l-Kâsım Muhammed ibn ʿAbd Allâh ibn ʿAbd’ûl-Muttâlib'in daha sonra karısı olan Ramlah bint Ebî Sûfyân'nın da annesi idi.
Invictus Oyunları

Invictus Oyunları, ilk kez 2014 yılında düzenlenen, yaralanmış ve hasta eski askerler için uluslararası çoklu spor etkinliğidir. "Invictus" kelimesi, Latincede "yenilmez" anlamına gelir ve yaralanmış hasta hizmet personelinin savaşçı ruhunu ve sakatlık sonrası neler başarabileceklerini yansıtır.
Invictus Oyunları, Cambridge Dükü ve Düşesi ile Prens Harry'nin Kraliyet Vakfı'nın patronu olan Prens Harry tarafından, Sir Keith Mills ve Savunma Bakanlığı işbirliği ile kurulmuştur. Oyunların ilham kaynağı, Prens Harry'nin 2013 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Warrior Games'e yaptığı ziyaretten gelmektedir. Bu ziyarette Prens Harry, sporun hem psikolojik hem de fiziksel olarak yardımcı olma yeteneğini gözlemlemiştir.
Başlangıç

Invictus Oyunları, 6 Mart 2014 tarihinde Prens Harry tarafından Londra'daki Copper Box Arena'da başlatılmıştır; bu arena 2012 Olimpiyatları sırasında da kullanılmıştır. Prens Harry, 2013 yılında Colorado'da düzenlenen ABD Warrior Games'de yarışan bir İngiliz takımını gördükten sonra, benzer bir uluslararası spor etkinliğini Birleşik Krallık'a getirmek istedi. Londra Belediye Başkanı Boris Johnson, Londra Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları Düzenleme Komitesi ve Savunma Bakanlığı'nın desteğiyle etkinlik on ay içinde düzenlendi.
Proje için 500.000 £ fon, Prens Harry tarafından özellikle gazilerin iyileşmesi için oluşturulan Kraliyet Vakfı'nın Endeavour Fonu'ndan sağlandı. Maliye Bakanı George Osborne, Libor skandalı sonucunda bankalara uygulanan cezalarla toplanan Hazine fonlarından eşit miktarda katkıda bulundu. Oyunlar ayrıca Jaguar Land Rover tarafından da desteklendi. 2018'de Boeing, sponsor olarak ilan edildi ve 2023'te sunum ortağı oldu. Lansmanda konuşan Prens Harry, Oyunların "sporun ilham verme gücünü, rehabilitasyonu desteklemeyi ve engelliliğin ötesindeki yaşamı göstermeyi" amaçladığını belirtti. Ayrıca, uzun vadeli hedeflerinin, İngiltere'nin Afganistan Savaşı'ndaki rolünün sona ermesiyle birlikte yaralı askerlerin unutulmamasını sağlamak olduğunu söyledi.
2014
2017
2016
2018
2020
2023
2025
Invictus oyunlarının ev sahibi şehirleri
| Sıra | Yıl | Şehir | Ülke | Venue | Katılımcı Ülke | Açılış | Kapanış |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2014 | London |  Birleşik Krallık | Queen Elizabeth Olympic Park | 14 | 10 Eylül 2014 | 14 Eylül 2014 |
| 2 | 2016 | Orlando |  ABD | ESPN Wide World of Sports | 15 | 8 Mayıs 2016 | 12 Mayıs 2016 |
| 3 | 2017 | Toronto |  Kanada | Air Canada Centre | 17 | 23 Eylül 2017 | 30 Eylül 2017 |
| 4 | 2018 | Sydney |  Avustralya | Sydney Olympic Park | 18 | 20 Ekim 2018 | 27 Ekim 2018 |
| 5 | 2020 | The Hague |  Hollanda | Sportcampus Zuiderpark | 17 | 16 Nisan 2022 | 22 Nisan 2022 |
| 6 | 2023 | Düsseldorf |  Almanya | Merkur Spiel-Arena | 21 | 9 Eylül 2023 | 16 Eylül 2023 |
| 7 | 2025 | Vancouver-Whistler |  Kanada | Vancouver Convention Centre |  | 6 Şubat 2025 | 17 Şubat 2025 |
| 8 | 2027 | Birmingham |  Birleşik Krallık | National Exhibition Centre |  |  |  |
Invictus Oyunları Vakfı

Invictus Oyunları Vakfı, markanın sahibi ve gelecekteki ev sahibi şehirlerin belirleyicisidir. Spor ve yarışma yönetimi, kurallar, sınıflandırmalar ve marka yönetiminden sorumludur.
Invictus Oyunları Vakfı > Yönetim

Vakfı yöneten kişiler şunlardır:
Kurucu: Prens Harry
Başkan: Charles Allen, Kensington Baronu Allen
Mütevelli Heyeti:
Edward Lane Fox
Melanie Richards
Paddy Nicoll
Karen Briggs
JJ Chalmers
Conny Wenting
Jonathan Edwards
Personel:
Genel Müdür: Dominic Reid
İşletme Müdürü: Richard Smith
Finans Direktörü: Carolyn Liddard
İletişim Direktörü: Sam Newell
Ticaret ve Fon Sağlama Direktörü: Matt Collis
Hibe ve Program Direktörü: Mickaela Richards
Uluslararası Gelişim Direktörü: David Wiseman
Dijital İletişim Yöneticisi: Paul Saunders
Operasyon Yöneticisi: Caroline Davis
Invictus Topluluk İlişkileri Yöneticisi: Josh Boggi
Hibe ve Operasyon Destek Yöneticisi: Helen Bridle
Invictus Çabaları İdari Görevlisi: Angelo Anderson
Elçi
Yedi kez Formula 1 Dünya Şampiyonu olan Lewis Hamilton, ilk elçi olarak atandı; duyurudan önce Tedworth House’u ziyaret etti. Temmuz 2015'te Lewis, bazı Invictus Oyunları sporcularını İngiliz Grand Prix'ine davet etti.
Tarihçe > 2014 Invictus Oyunları

İlk Invictus Oyunları, 10-14 Eylül 2014 tarihlerinde Londra'da düzenlendi. Birleşik Krallık'ın yakın zamanda gerçekleştirdiği askeri operasyonlara katılmış olan 13 ülkeden yaklaşık 300 yarışmacı katıldı. Yarışma etkinlikleri, 2012 Olimpiyatları sırasında kullanılan Copper Box ve Lee Valley Atletizm Merkezi de dahil olmak üzere birçok mekânda gerçekleştirildi. Oyunlar BBC tarafından yayınlandı.
2014 oyunlarına 14 ülke davet edildi: Avrupa'dan 8, Asya'dan 2, Kuzey Amerika'dan 2 ve Okyanusya'dan 2 ülke. Afrika'dan hiçbir ülke davet edilmedi. Davet edilen ülkelerin tümünden, Irak dışında, takımlar katıldı.
Kapanış konseri, Clare Balding ve Greg James'in sunuculuğunda BBC Two'da yayınlandı. Konseri, Nick Grimshaw ve Fearne Cotton sundu ve Foo Fighters, Kaiser Chiefs, James Blunt, Rizzle Kicks, Bryan Adams ve Ellie Goulding gibi sanatçılar canlı performans sergiledi.
Tarihçe > 2016 Invictus Oyunları

14 Temmuz 2015'te Prens Harry, 2016 Invictus Oyunları'nın 8–12 Mayıs 2016 tarihleri arasında Orlando, Florida'daki ESPN Wide World of Sports Kompleksi'nde düzenleneceğini duyurdu.
28 Ekim 2015'te Prens Harry, ABD'nin First Lady'si Michelle Obama ve İkinci Lady'si Jill Biden, Invictus Games 2016'yı Fort Belvoir'da başlattı.
Invictus Oyunları'nın ABD'ye getirilmesi için Askeri Uyarlanabilir Sporlar A.Ş. (MASI) oluşturuldu ve Invictus Oyunları 2014'ün başarısına dayanarak çalışıldı. Ken Fisher, Invictus Games Orlando 2016 için başkan ve CEO olarak görev yaptı.
2014 Oyunlarından tüm 14 ülke tekrar davet edildi ve Ürdün tek yeni davetli oldu.
Tarihçe > 2017 Invictus Oyunları

Toronto, Kanada'nın 150. yıldönümü sırasında Eylül 2017'de 2017 Invictus Oyunları'na ev sahipliği yaptı. 2015'te Pan Amerikan ve Parapan Amerikan Oyunları'na ev sahipliği yapmanın ardından Toronto'nun organizatörleri, daha önce hiç olmadığı kadar daha fazla yarışmacı, ülke ve sporun yer aldığı bir etkinlik planladı.
Önceki oyunların aksine, bu oyunlar tek bir yerde değil, Greater Toronto Area'daki birçok mekânda düzenlendi. Air Canada Centre törenlere ev sahipliği yaptı. Fort York Ulusal Tarihi Sit alanı okçuluk yarışmalarına ev sahipliği yaptı; Nathan Phillips Square tekerlekli sandalye tenisini ağırladı; Ryerson Üniversitesi'nin Mattamy Athletic Centre kapalı kürek, güç kaldırma, oturarak voleybol, tekerlekli sandalye basketbolu ve tekerlekli sandalye ragbisine ev sahipliği yaptı; St. George's Golf ve Country Club golf yarışmalarına ev sahipliği yaptı; The Distillery District Jaguar Land Rover sürüş mücadelesine ev sahipliği yaptı; High Park bisiklet yarışmalarına ev sahipliği yaptı; Toronto Pan Am Sports Centre yüzme, oturarak voleybol ve tekerlekli sandalye basketboluna ev sahipliği yaptı; York Lions Stadyumu ise atletizme ev sahipliği yaptı.
Michael Burns, 2017 Oyunlarının CEO'suydu ve oyunların resmi maskotu, Vimy adında bir Labrador'du.
Tarihçe > 2018 Invictus Oyunları

2018 Invictus Oyunlarına ev sahipliği yapmak için teklif verme süreci Aralık 2015'te sona erdi. Avustralya'daki Gold Coast, 2018 Commonwealth Games için inşa edilen tesisleri kullanma niyetiyle teklif verme niyetini açıkladı. Kasım 2016'da Sidney, Avustralya, ev sahibi şehir olarak duyuruldu.
Patrick Kidd, CEO'ydu. Royal Australian Mint, oyunların öncesinde Braille metin içeren bir hatıra $1 madeni para çıkardı.
2017 Oyunlarından tüm 17 ülke tekrar davet edildi ve Polonya'ya da davet gönderildi.
Tarihçe > 2020 Invictus Oyunları

Oyunlar, Hollanda'nın Zuiderpark Stadyumu'nda 9-16 Mayıs 2020'de yapılacaktı, ancak COVID-19 pandemisi nedeniyle 2021'e ertelendi. Ardından tekrar 2022 baharına ertelendi. Yeni tarihler 16 Nisan - 22 Nisan 2022 olarak belirlendi.
Nisan 2021'de, Invictus Oyunları ve Archewell ile ortaklaşa bir Netflix belgesel dizisi olan Heart of Invictus'ın, 2022 Invictus Oyunları yarışmacılarını konu alacağı açıklandı. Prens Harry, dizinin yapımcılığını üstlenecek ve kamera önünde yer alacak. Belgesel serisinden elde edilen finansman, Invictus Oyunları Vakfı ve uluslararası yaralı, sakat ve hasta hizmet personeli ile gazilere destek sağlama çalışmalarına gidecektir.
Tarihçe > 2023 Invictus Oyunları

Düsseldorf, Almanya'da 2022'de düzenlenmesi planlanan oyunlar, 2020 Oyunlarının 2022'ye ertelenmesi nedeniyle 2023'e ertelendi.
Tarihçe > 2025 Invictus Oyunları

22 Nisan 2022'de Sussex Dükü, 2025 oyunlarının Kanada'nın Vancouver ve Whistler şehirlerinde düzenleneceğini duyurdu. Kış uyarlanabilir sporlarını, alp kayağı, Kuzey kayağı, iskelet ve tekerlekli sandalye curling de dahil olmak üzere ilk kez bu oyunlarda sunmayı planlıyorlar. Oyunlara ev sahipliği yapma teklifi, Kanada Hükûmeti, British Columbia eyaleti, iki Kanada belediyesi ve yerel Lil'wat, Musqueam, Squamish ve Tsleil-Waututh yerli uluslarıyla işbirliği içinde True Patriot Love Foundation tarafından sunuldu.
Tarihçe > 2027 Invictus Oyunları

Temmuz 2024'te Birmingham'ın 2027 Invictus Oyunlarına ev sahipliği yapacağı ve oyunların National Exhibition Centre'da düzenleneceği açıklandı.
Bursalı Mehmed Tahir Bey

| Bursalı Mehmet Tahir Bey |
| --- | --- |

Meclis-i Mebûsan 3. Dönem Mebusu
Görev süresi 17 Aralık 1908 - 18 Ocak 1912
Seçim bölgesi: 1908 – Bursa
Kişisel bilgiler
Doğum: 22 Kasım 1861 Bursa
Ölüm: 28 Ekim 1925 (63 yaşında) İstanbul
Bursalı Mehmed Tahir Bey (22 Kasım 1861, Bursa -  28 Ekim 1925, İstanbul), Türk yazar, araştırmacı, asker.
Özellikle biyografi ve bibliyografya içerikli "Osmanlı Müellifleri" ansiklopedik kaynak kitabi ile tanınmıştır. Eser, günümüzde de alanında temel bir referans olarak kabul edilmeyi sürdürür.
Eserleri hakkında

Milliyetçi yönü 1897'de yayınladığı ilk eseri olan "Türklerin Ulum ve Fünuna Hizmetleri" adlı kitabından, tasavvufa olan ilgisi 1899'da Muhyiddin İbn Arabi'nin biyografisini yazmasından anlaşılabilir. Sonraki yıllarda da özellikle Anadolu kökenli İslam alimleri ile ilgili eserler vermiştir.
En önemli eseri 1915-1924 yılları arasında 3 ciltte tamamladığı Osmanlı Müellifleri'dir. 30 yıllık bir araştırmanın ürünü olan eser 1691 önemli Osmanlı şeyh, fakih, şair, tarihçi, hekim, matematikçi ve coğrafyacısının biyografilerini faaliyet alanlarına göre düzenlenmiş şekilde içermektedir. Bu yazarların 9000'i aşkın eserinden bahsini vermiş, belirli konularda liste ve tabloları da eserine eklemiştir. Günümüz Osmanlı araştırmacıları açısından, döneminin şartlarından kaynaklanan eksiklerine ve özellikle son cildinin büyük maddi sıkıntılar içinde tamamlanabilmiş olmasına rağmen, temel bir kaynak kitap niteliği sürmektedir.
Kâtip Bartleby

| "Kâtip Bartleby" |
| --- | --- |
Yazar: Herman Melville
Özgün adı: "Bartleby, the Scrivener: A Story of Wall Street"
Ülke: Amerika Birleşik Devletleri
Dil: İngilizce
Türkçe basım: 1991
Kâtip Bartleby (İngilizce: Bartleby, the Scrivener: A Story of Wall Street), Amerikalı yazar Herman Melville'in 1853 yılında kaleme aldığı uzun öykü. Hikâyede bir Wall Street avukatı tarafından işe alınan ve ilk başlarda işine dört elle sarılmakla birlikte önce dosya kopyalamayı, ardından, kendisinden istenen hemen her işi, "Yapmamayı tercih ederim" sözleriyle reddeden kâtip Bartleby anlatılır.
Harvard Üniversitesi'nden Profesör Robert Milder'ın, "başyapıt" olarak değerlendirdiği bu hikâye tüm dünyada büyük ilgi görmüş ve çok sayıda makaleye konu olmuştur.
Hikâyenin arka planı

Melville'in, Kâtip Bartleby'yi yazarkenki ilham kaynağı, The Lawyer's Story (Avukatın Hikâyesi) adlı bir kitap için 18 Şubat 1853'te Tribune ve the Times'a verilen ilanlardı. Söz konusu kitap popüler romancı James A. Maitland'ın kaleminden çıkmış fakat imzasız olarak yayımlanmıştı.  İlanda, kitabın birinci bölümünün tamamı yer alıyordu ve bölüm şu cümleyle başlıyordu: "1843 yazında, elimde kopyalanması gereken çok fazla sayıda tapu bulunduğu için, bir süreliğine, mütevazılığı, sakinliği, beyfendi tavırları ve çalışkanlığından etkilenerek işe bir müstensih daha aldım." Melville'in biyografisini yazan Hershel Parker'a göre bu ilk cümlenin tanıdıklığı dışında bütün bölümde dikkate değer başka hiçbir şey bulunmamaktadır. Eleştirmen Andrew Knighton, Melville'in, Robert Grant White'ın yazdığı ve tembel bir kâtipten bahseden Law and Laziness: or, Students at Law of Leisure (Hukuk ve Tembellik ya da Boş Zaman Hukuku Öğrencileri) adlı kitaptan etkilenmiş olabileceğini de söyler.
Melville, hikâyeyi, önceki romanı Pierre'in aldığı kötü eleştirilere  bir tepki olarak yazmış olabilir. Christopher Sten, Melville'in, Ralph Waldo Emerson'ın denemelerinden, özellikle de, Kâtip Bartleby ile paralellik gösteren The Transcendentalist (Deneyüstücü)'ten esinlenmiş olabileceğini öne sürer.
Otobiyografik yorumlar

Bartleby, diğer yazarları kopyalamayı reddettikten sonra yaşama motivasyonunu kaybeden ve ölen bir yazardır. Hikâyede "kendisinden talep edilen türde yazılar yazmayı inatla reddeden" bir müstensih olarak çizilmiştir. 1851 yılının baharında Melville de, Beyaz Balina (Moby Dick) kitabıyla ilgili olarak benzer hislere sahipti. Bu nedenle Bartleby'nin, Melville'in bir yazar olarak yaşadığı hayal kırıklıklarını temsil ettiği, hikâyenin de "kafa karıştırıcı felsefi sorulara karşı engelleyemediği merakı yüzünden alışılmadık bir yaşantı süren bir yazar hakkında" olduğu söylenebilir. Bartleby, Melville'in ticari ilişkilerini ve toplumla olan ilişkilerini temsil ediyor da olabilir.
Melville, Kâtip Bartleby de bir hukukçu olan John C. Colt'la ilgili ünlü davaya da gönderme yapar. Avukat, Bartleby'ye duyduğu öfkeyi dizginlemek için kendisine "talihsiz Adams'ın ve daha da talihsiz olan Colt'un trajedisini" ve "Colt'un, Adams tarafından nasıl da korkunç bir şekilde zıvanadan çıkarıldığını" hatırlatır.
Hikâyenin analizi

Ne anlatıcı ne de metnin kendisi, Bartleby'nin davranışının nedenini açıkça ortaya koymaz, bunu okuyucunun yorumuna  bırakır.
Hikâyenin analizi > Bir majör depresif bozukluk örneği

Bartleby özellikle de yaşamaya karşı motivasyon eksikliğiyle depresyonun tüm klasik belirtilerini gösterir. Pasif bir kişiliğe sahiptir ve yapmayı kabul ettiği işi iyi yapar. Avukata kendi hakkında herhangi bir bilgi vermeyi reddeder. Bartleby'nin ölümü de depresyon teşhisiyle tutarlıdır; hayatta kalmak için hiçbir motivasyonu olmadığından kendini ölümüne aç bırakır.
Hikâyenin analizi > Psikolojik yansıtma örneği

Bartleby karakteri hikâyede, "yaşadığı dünyanın kısırlığını, kişiliksizliğini ve mekanikliğini" eleştiren avukatın "psikolojik ikizi" olarak resmedilmiştir. Hikâyenin sonuna kadar, Bartleby'nin geçmişi hakkında hiçbir şey öğrenemeyiz ve anlatıcının zihninin ürünü olabileceğinden de şüpheleniriz.
Psikanalist Christopher Bollas'a göre hikâyenin odak noktası avukatın (anlatıcının) kendisidir. Bartleby'ye gösterdiği müsamahanın arkasındaki motivasyon açıklanmaya muhtaçtır. Hikâye ilerledikçe avukatın kâtiple özdeşleştiği iyice netleşir. Bu aslında çelişkiler barındıran bir özdeşleşmedir fakat tam da bu nedenle daha da çarpıcıdır.
Hikâyenin analizi > Anlatıcı

Bartleby'nin işvereni avukat, okuyucuya, Bartleby ile çalışmanın nasıl bir deneyim olduğunu birinci ağızdan aksettirir. Kendisini nazik ve cömert bir adam olarak tasvir eder. Bartleby'nin iş ahlakı bozulduğunda, işine devam etmesine izin verir. Ofisteki diğer çalışanlara, Hindi ve Kıskaç'a karşı da hoşgörülüdür. Anlatıcı, Bartleby'ye karşı duyduğu sorumlulukla, onun davranışlarının neden olduğu sorunlardan, dolayısıyla Bartleby'nin kendisinden kurtulma arzusunun arasında kalır.
Hikâyenin analizi > Felsefi referanslar

Kâtip Bartleby hikâyesi, Jonathan Edwards'ın Inquiry into the Freedom of the Will (Özgür İrade Üzerine Araştırma) adlı eserine gönderme yapar. Jay Leyda, Herman Melville'in Bütün Hikâyeleri için kaleme aldığı giriş yazısında Bartleby karakteriyle Joseph Priestley'in The Doctrine of Philosophical Necessity (Felsefi Gereklilik Doktrini) adlı eseri arasındaki benzerliklere dikkat çeker. Hem Edwards hem de Priestley özgür irade ve determinizm konularında çalışmıştır. Edwards, özgür irade için, iradenin karar anından soyutlanması gerektiğini belirtir. Bu bakış açısıyla, Bartleby'nin kendini dünyadan soyutlaması tamamen özgür olmasını sağlayacaktır. Determinizm bağlamındaysa, Bartleby'nin sıra dışı bir yöntemle  iradesine sahip çıkışı, sonunda hayatına mal olsa da, onu kendisi dışında belirlenmiş bir yazgıdan korumuş olur.
Kâtip Bartleby ahlâk felsefesi (etik) açısından da irdelenmiştir. Eleştirmen John Matteson hikâyeyi (ve Melville'in pek çok eserini) 19. yüzyıla özgü sağduyu kavramındaki değişime dair bir çeşit araştırma çalışması olarak değerlendirir. Hikâyedeki anlatıcı etik anlayışını "dünyevi sağduyu"yla mı yoksa Hıristiyanlıktaki "agape" kavramıyla mı tanımlayacağının kararsızlığını yaşar. Dört çalışanına ve özellikle de Bartleby'ye karşı davranışlarında insancıl olmak isterken bu isteği hukuk teorisindeki değişimle desteklenen daha yeni, pragmatik ve ekonomik temelli bir sağduyu kavramıyla çelişir. Kitap basılmadan üç yıl önce, 1850'de cereyan eden "George Brown - George K. Kendall" davası Amerika Birleşik Devletleri'nde "makul kişi" tanımının yerleşmesinde etkili olmuş, ihmalkârlığa karşı pozitif eylemliliğin gerekliliğinin altını çizmiştir. Sürekli olarak "makul" ve ekonomik olarak aktif bireyin yanında yer alan yasal ve ekonomik sistemde Bartleby'nin edilgenliğinin yeri yoktur. Onun masum bir şekilde işsizliğe, hapse ve açlığa sürüklenen yazgısı, yeni sağduyu anlayışının, ekonomik olarak atıl bireyler üzerindeki etkisini dramatize eder.
Hikâyenin analizi > Politik referanslar

Bartleby'nin hikâyesi pek çok kez sivil itaatsizliğin, Mahatma Gandhi türü pasif direnişin örneği olarak yorumlanmıştır. Sloven filozof Slavoj Žižek de benzer bir bakış açısıyla Occupy Wall Street hareketi bağlamında Bartleby'nin meşhur cümlesini alıntılar.
Yayın geçmişi

Hikâye ilk olarak Kâtip Bartleby: Bir Wall Street Hikâyesi adıyla, Putnam's Monthly Magazine dergisinin Kasım ve Aralık 1853 sayılarında, iki bölüm halinde imzasız olarak tefrika edildi. Metin küçük değişikliklerle yazarın The Piazza Tales adlı kitabının, Dix & Edwards yayınevi tarafından 1856 yılının Mayıs ayında Amerika Birleşik Devletleri'nde ve aynı yılın Haziran ayında İngiltere'de yapılan baskılarına dahil edildi.
Türkçe'de Bartleby

Türkçe ilk basımı 1991 yılında yapılan Kâtip Bartleby zaman içinde Türkçeye en çok çevrilen eserler arasına girdi. N. Berrin Aksoy, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'nde "Çeviride Çevirmen Seçimleri Işığında Çeviri Eleştirisi" başlıklı bir yazıyla Bartleby'nin üç farklı çevirisini el aldı.
1991 yılında İletişim Yayınları, Münir H. Göle çevirisi ve Bartleby adıyla, Bebekus'un Kitapları, Turhan Aksu çevirisi ve Katip Bartleby: Bir Wall Street Öyküsü adıyla kitabın basımını gerçekleştirdiler.
1999'da Cumhuriyet Kitapları, Cumhuriyet Klasikleri Serisi'nin 84. kitabı olarak, Lale Eren çevirisi ve Bartleby adıyla kitabın yeni baskısını yaptı.
2000 yılında Dost Kitabevi, Jorge Luis Borges'in Babil Kitaplığı'nın 16. kitabı olarak, Yusuf Eradam çevirisi ve Katip Bartleby adıyla eseri yayımladı. Aynı çeviri 2009 yılında Apollon Yayınları'ndan bu kez Türkçe-İngilizce çift dilli olarak çıktı.
2007 yılında Can Yayınları'nda çıkan Kaya Genç çevirisi, 2010 yılında Helikopter Yayınları'ndan da çıktı.
Alakarga Sanat Yayınları 2013 yılında yayımladığı Melville'in Veranda Öyküleri adlı toplamasında Arzu Altınanıt çevirisiyle Bartleby'ye de yer verdi.
Kâtip Bartleby 2014 yılında İlknur Özdemir çevirisiyle bu kez Kırmızı Kedi Yayınları tarafından yayımlandı. Aynı yıl İletişim Yayınları Murat Belge çevirisi ve Yazıcı Bartleby adıyla kitabın yeni bir basımını yaptı. Bu basımda Wyn Kelley'in önsözüne de yer verildi.
2015 yılında İthaki Yayınları Alkım Doğan çevirisiyle, Kâtip Bartleby ile Melville'in bir başka öyküsü Benito Cereno'yu birlikte bastı. Aynı yıl Timaş Yayınları Kâtip Bartleby'yi Sibel Kuşca çevirisiyle fakat bu kez yazarın Billy Budd adlı öyküsüyle birlikte ve "roman" ibaresiyle bastı. Kırmızı Kedi Yayınları 2015'te kitabı, Elif Kaymak çevirisiyle yeniden yayımladı.
2016 yılında arka arkaya farklı yayın evlerinden kitabın yeni basımları yapıldı. Zeplin Yayınları, Peren Demirel çevirisiyle; Kolektif Kitap, Özlem Yüksel çevirisiyle; Kapra Yayınları, Esra Damla İpekçi; Nika Yayınları, Eda Kara ve İş Bankası Kültür Yayınları, Hamdi Koç çevirisiyle eseri yayımladılar.
2017'de Yusuf Eradam'ın çevirisi bu kez Nora'dan çıktı.
Kitabın pek çok farklı baskısını yapan Kırmızı Kedi 2018'de hem Özlem Gökçek hem de Aybüke Bilgin Hinbest çevirilerini yayımladı. Böylece aynı yayınevi kitabı üç farklı çevirmenle yayımlamış oldu. Karbon Kitaplar ise Esra Damla İpekçi çevirisiyle çıktı. Aynı yıl Ayrıntı Yayınları, Mustafa İrfan Seyrek çevirisiyle yayımladığı, Melville'den Toplu Öyküler I adlı kitaba, Kâtip Bartleby öyküsünü de eklemişti.
2019'da Kopernik Yayınları kitabı Elvan Aytekin çevirisiyle yayımladı. Sel Yayıncılık ise Utku Özmakas çevirisini bastı. Kitap Destek Yayınları'ndan Özge Gökçek çevirisiyle çıktı.
İlknur Özdemir'in çevirisi 2020 yılında bu kez de Sia Kitap'tan çıktı. Aynı yıl kitabın Esra Şimşek çevirisi de Turkuvaz'dan çıktı.
2021'de Ketebe yayınları Mert Kurtuluş çevirisini, Kızıl Panda Elif Kaymak çevirisini yayımladılar. Norgunk'dan çıkan Armağan Ekici çevirisine Gilles Deleuze'ün sonsözü eşlik ediyordu.
Eleştirmenlerin görüşü

Yayımlandığı tarihte büyük bir başarı elde edemeyen Kâtip Bartleby hikâyesi günümüzde Amerikan hikâyeciliğinin başyapıtları arasında sayılmakta ve "absürt edebiyatın" öncüsü olarak görülmektedir. Hikâye Franz Kafka'nın "Açlık Sanatçısı" ve "Dava" gibi eserlerinde kullandığı temalarla paralellik gösterse de Kafka'nın Melville'den haberdar olduğuna dair hiçbir bilgi mevcut değildir. Kaldı ki Melville Kafka'nın ölümünden sonraki yıllarda bile henüz büyük ölçüde unutulmuş bir yazardır.
Albert Camus, 1998'de The French Review'de yayımlanan, Liselotte Dieckmann'a yazdığı mektupta Melville'in kendisi üzerindeki büyük etkisinden söz eder.
BBC News, 5 Kasım 2019'da açıkladığı "En Etkileyici 100 Roman" listesine Kâtip Bartleby'yi de almıştır.