stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ayakkabı boyacısı

Gelibolu'da bir ayakkabı boyacısı
Ayakkabı boyacısı ya da kısaca boyacı, para karşılığında ayakkabı temizleyen, parlatan veya boyayan kişi.
Seyyar boyacılar genellikle içinde ayakkabı fırçası, bez, cila, boya gibi malzemelerin ve üzerinde ayaklığın bulunduğu bir kutu taşırlar. Bazı boyacılar ufak ayakkabı tamiratı işlerini de yaparlar.
Peru'da boyacı çocuklar
Boyacılık gelişmiş devletlerde lisanslı, sigortalı yetişkin kimseler tarafından genellikle sabit konumlarda yapılırken az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde yaygın olarak sigorta ve diğer sosyal haklardan mahrum çocuklar ve bazen de yetişkinler tarafından gerçekleştirilir.
Bazı ülkelerde erkek mesleği olarak görülür. İngilizcede bu işi yapanların ayakkabı parlatan oğlan çocuk anlamındaki "Shoeshine boy", İtalyancada erkek anlamındaki "ragazzo" sözcüğünü içeren "Lustrascarpe ragazzo" sözü ile adlandırılması erkek mesleği olarak görüldüğünü gösterir.
Türkiye'de ekonomik durumu iyi olmayan ailelerin çocuklarının yaptığı bir meslek olarak görülür. Ancak bu mesleği küçüklükten öğrenip ilerideki yıllarda da geçimini bu şekilde sağlayan kimseler görülür.
1970'lerde Ankara'da bir ayakkabı boyacısı
Ayakkabı boyacıları yaşadıkları coğrafyaya ve bağlı oldukları kültüre göre boyama işlemi sırasında çeşitli materyaller kullanmaktadır. Türkiye'de ayakkabı boyacıları, "boyacı sandığı" kullanmaktadır. Ayakkabı boya sandıklarının ana gövdesi ağaç malzemeden yapılır, dış yüzeyi pirinç kaplamadır. Geçmişte İstanbul'da sedef veya kemik kakmalı sandık tiplerinin de yaygın olduğu bilinmektedir Pirinç kaplama sandıkların üstü güneş, hilal biçiminde ay, baklava ve küçük çiçekler gibi motiflerle süslenmektedir.
Geçmişte ayakkabı boyacılığı yapmış bazı tanınmış kimseler

Mahmoud Ahmet, Etiyopyalı şarkıcı
Alejandro Toledo, Peru devlet başkanı
Luiz Inácio Lula da Silva, Brezilya devlet başkanı
Xiaogan

| Xiaogan 孝感市 |
| --- | --- |
İl düzeyi şehir
Xiaogan şehri

XiaoganXiaogan'ın Çin'deki konumu
Ülke:  Çin
Eyalet: Hubei
Yüzölçümü
 • İl düzeyi şehir: 8941 km²
Nüfus (2010)
 • İl düzeyi şehir: 4.814.542
 • Kent: 908.266
Zaman dilimi: UTC+08.00 (CST)
Resmî site www.xiaogan.gov.cn
Xiaogan (Çince: 孝感市; pinyin: Xiàogǎn shì), Çin'in Hubei eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, Yangtze Nehri'nin kuzey kıyısında yer almakta olup doğuda eyalet başkenti Wuhan, batıda Jingmen, kuzeybatıda Suizhou ve kuzeydoğuda Huanggang il düzeyi şehirleri, güneybatıda Tianmen ve güneyde Xiantao il altı şehirleri ile kuzeyde Henan eyaleti ile komşudur. Yüzölçümü 8.941 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 4.814.542'dir.
İdari bölümler

Xiaogan şehri bir semt, üç ilçe düzeyi şehir ile üç ilçeye ayrılmaktadır.
Xiaonan semti (孝南区)
Yingcheng şehri (应城市)
Anlu şehri (安陆市)
Hanchuan şehri (汉川市)
Xiaochang ilçesi (孝昌县)
Dawu ilçesi (大悟县)
Yunmeng ilçesi (云梦县)
Kardeş şehirler

Brest, Belarus
Atmaca, Siverek

| Atmaca |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Şanlıurfa ilinin Türkiye'deki konumu
AtmacaAtmaca'nın Şanlıurfa'daki konumu
Koordinatlar: 37°32′38″N 39°26′31″E﻿ / ﻿37.544°K 39.442°D﻿ / 37.544; 39.442
Ülke:  Türkiye
İl: Şanlıurfa
İlçe: Siverek
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2019): 407
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 414
İl plaka kodu: 63
Posta kodu: 63600
Atmaca, Şanlıurfa ilinin Siverek ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Atmaca; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2019 | 407 |  |
| 2018 | 403 |  |
| 2017 | 404 |  |
| 2016 | 397 |  |
| 2015 | 400 |  |
| 2014 | 409 |  |
| 2013 | 407 |  |
| 2012 | 428 |  |
| 2011 | 421 |  |
| 2010 | 382 |  |
| 2009 | 391 |  |
Yargıç Dredd

Yargıç Dredd aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Yargıç Dredd, Sylvester Stallone'nin başrolünü oynadığı 1995 yılı yapımı film.
Yargıç Dredd, Karl Urban'ın başrolünü oynadığı 2012 yılı yapımı film.
Yargıç Dredd, bir çizgi roman karakteri.
Armutlu, Efeler

| Armutlu |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
Koordinatlar: 37°47′53″N 27°58′26″E﻿ / ﻿37.7981°K 27.974°D﻿ / 37.7981; 27.974
Ülke:  Türkiye
İl: Aydın
İlçe: Efeler
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Armutlu, Aydın ilinin Efeler ilçesine bağlı bir mahalledir. Halk tarım ve hayvancılık ile geçimini sağlamaktadır.
Vincenzo Alberto Annese

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi:  22 Eylül 1984 (39 yaşında)
Doğum yeri:  Bisceglie, İtalya
Mevkii:  Orta saha
Teknik direktörlük kariyeri
| Yıllar |  Takım |   |   |
2010-2013:  S.S. Fidelis Andria 1928
2013-2014:  Foggia
2014-2015:  Paide Linnameeskond
2015-2016:  Ermenistan U-19
2016-2016:  JFK Saldus
2017-2017:  Bechem United FC
2017-2018:  Ahli Al-Khaleel
2018:  PSIS Semarang
2018:  KF Liria
2019-2020:  Belize
2020–2022:  Gokulam Kerala
2022–2023:  NorthEast United
2023–:  Nepal
 
Vincenzo Alberto Annese İtalyan teknik direktör ve eski futbolcudur. Belize millî futbol takımını çalıştırmış ve halen Hindistan liginde Gokulam futbol takımının baş antrenörü olarak görev yapmaktadır.
Futbolculuk kariyeri

Orta saha oyuncusu olan Annese, 2000-01 sezonunda Venezia'da oynarken dizinden ağır şekilde sakatlanması sonucu henüz 23 yaşındayken kariyerine son vermek zorunda kalmıştır.
Windham County, Connecticut

| Windham ili |
| --- | --- |
İl
Windham County


Ülke:  ABD
Eyalet: Connecticut
Kuruluş: 12 Mayıs 1726
Yüzölçümü
 • Toplam: 1.350 km²
Nüfus (2020)
 • Toplam: 116.418
 • Yoğunluk: 86.3/km²
Zaman dilimi: UTC-05.00 (EST)
 • Yaz (YSU): UTC-04.00 (EDT)
Windham ili veya Windham County Amerika Birleşik Devletleri'nin Connecticut eyaletinde bulunan bir ildir. İlin nüfusu 2020 sayımına göre 116,418'dir.
| g t Connecticut eyaleti |
| --- | --- |
Konular:  İklim  Delegations  Çevre  Connecticutlular  Coğrafya  Jeoloji  Hükümet  Tarih  Hukuk  State parks  Ulaşım  Visitor attractions 
Sosyal:  Kültür  Suç  Demografi  Ekonomi  Eğtimi  Politika 
Bölgeler:  Connecticut panhandle  Coastal Connecticut  Gold Coast  Greater Bridgeport  Greater Danbury  Greater Hartford  Greater New Haven  Litchfield Hills  Lower Connecticut River Valley  Central Naugatuck Valley  Naugatuck River Valley  Quiet Corner  Southeastern Connecticut 
Şehirler:  Ansonia  Bridgeport  Bristol  Danbury  Derby  Groton  Hartford  Meriden  Middletown  Milford  New Britain  New Haven  New London  Norwalk  Norwich  Shelton  Stamford  Torrington  Waterbury  West Haven 
İlçeler:  Fairfield  Hartford  Litchfield  Middlesex  New Haven  New London  Tolland  Windham 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: n81019659  MusicBrainz: 1a08c8a7-f478-43e1-a6d9-22cbcc4d35da  NLI: 987007550555005171  VIAF: 138380862   WorldCat (LCCN): n81-019659
Volodimir Boriseviç

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Doğum tarihi:  3 Kasım 1969 (54 yaşında)
Boyu:  1.87m
Mevkii:  Forvet
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1992 |  Dnister Zalishchyky |  13 |  (2) |
| 1993 |  Volyn Lutsk |  1 |  (0) |
| 1993 |  Dnister Zalishchyky |  21 |  (4) |
| 1993 |  Pokuttia Kolomyia |  12 |  (7) |
| 1994-1995 |  FC Probiy Horodenka [uk] |  20 |  (0) |
| 1996 |  FC Agro Chișinău |  1 |  (0) |
| 1996-1997 |  FC Probiy Horodenka [uk] |   |   |
| 1998 |  Bukovyna Chernivtsi |  15 |  (0) |
| 2000 |  Dynamo-Orbita Kamianets-Podilskyi |   |   |
| 2000-2002 |  Luzhany |   |   |
| 2002 |  Delta Hvizdets |   |   |
| 2003 |  Luzhany |   |   |
| 2004 |  Karpaty Yaremche |   |   |
| 2005 |  Luzhany |   |   |
| 2011 |  FC Probiy Horodenka [uk] |   |   |
| 2013-2014 |  Kameniar Serafymtsi |   |   |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Volodimir Mikolayoviç Boriseviç, (d. 3 Kasım 1969), hücum mevkisinde görev yapan Ukraynalı emekli futbolcudur.
Biyografi

Borysevych , FC Volyn Lutsk'ta ve Ukrayna birinci ligi Bukovina ve Dniester kulübü için oynadı, ayrıca Agro Club için Yüksek Moldova liginde kısa bir süre forma giydi. Borysevych Volodymyr uzun süre Ivano-Frankivsk bölgesinin amatör takımlarında oynadı ve Ivano-Frankivsk bölgesi Şampiyonası'nda gol rekortmenidir.
Volodymyr Borysevych, orduda görev yaptıktan sonra futbol kariyerine 1991 yılında Kolomyia "Pokuta" Amatör takımında başladı. Mart 1993'te Borysevych, üst seviye ligdeki " Volyn " takımına davet edildi.
Aygır Gölü

Aygır Gölü aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Aygır Gölü (Bitlis), Adilcevaz ilçesinde yer alan göl
Aygır Gölü (Kars), Susuz ilçesinde yer alan göl
Aygır Gölü (Trabzon), Çaykara ilçesinde yer alan göl
August Krönig

| August Krönig |
| --- | --- |
Doğum: 20 Eylül 1822 Almanya, Bielefeld
Ölüm: 5 Haziran 1879 Berlin
Milliyet: Alman
Eğitim: Bonn Üniversitesi,  Berlin Üniversitesi

Kariyeri
Dalı: Kimya ve Fizik
 

August Karl Krönig (20 Eylül 1822 - 5 Haziran 1879), 1856'da gazların kinetik teorisinin bir açıklamasını yayınlayan Alman bir kimyager ve fizikçidir.
Biyografi

Krönig, günümüzde Bielefeld'e bağlı olan Schildesche'de doğdu. Abitur'unu tamamladıktan sonra 1839'dan itibaren üç dönem boyunca Bonn Üniversitesi'ne devam etti ve öncelikle Doğu dilleri okudu. 1840 yılında fizik, kimya ve matematiğe yöneldi ve Berlin Üniversitesi'ne geçti. 1845 yılında kromat tuzları üzerine yazdığı tezle doktorasını tamamladı. Daha sonra Berlin'deki iki okulda, Cölln'deki Realgymnasium ve Berlin'deki Friedrich-Wilhelms-Gymnasium'a bağlı Königliche Realschule'de öğretmenlik yaptı. 1864 yılında kendisine profesörlük verildi, ancak aynı yıl sağlık sorunları nedeniyle emekli olmak zorunda kaldı.
Krönig 1851'de Journal für Physik und physikalische Chemie des Auslandes in vollständigen Übersichten dergisini kendi başına yayımladı, ancak sadece bir yıllık sayıları çıktı. 1856 yılında gazların kinetik teorisi üzerine bir makale yayımladı ve böylece Rudolf Clausius, James Clerk Maxwell ve Ludwig Boltzmann ile birlikte istatistiksel mekanik ve termodinamiğin öncülerinden biri oldu. Makale, John James Waterston'un 1851'de konuyla ilgili olarak yazdığı makaleyi yankılamaktadır ve belki de ona dayanmaktadır; Clausius'un çalışması Krönig'in makalesinden esinlenmiş, ancak Waterston ve Krönig'in sadece belirttiği "eşit hacimler eşit sayılar" imasını vurgulamıştır. Krönig ayrıca bilim, felsefe ve teoloji üzerine çeşitli yazılar yayınlamıştır.
Berlin'de öldü; cenazesi Berlin yakınlarındaki Stahnsdorf'ta bulunan Südwestkirchhof Stahnsdorf'taki aile mezarlığına defnedildi.
Yayınlar

De acidi chromici salibus cristallinis (doctoral thesis), Berlin, 1845
Neue Methode zur Vermeidung und Auffindung von Rechenfehlern vermittelst der Neuner-, Elfer-, Siebenunddreißiger- und Hundertundeinerprobe. Ein Hülfsmittel für Zahlenrechner, Berlin, 1855
"Grundzüge einer Theorie der Gase", Annalen der Physik [2]33 (1856), 315
Die Chemie, bearbeitet als Bildungsmittel für den Verstand zum Gebrauche bei dem chemischen Unterricht an höheren Lehranstalten, Berlin 1864
Wie kritisirt man chemische Lehrbücher? Eine Antikritik, Berlin, 1865
Die Werthlosigkeit einer grossen Anzahl von chemischen Formeln: Dargethan durch die Grösse der Fehler in Liebig's Analysen und neues Verfahren zur Ableitung der Formel einer Verbindung aus den Gewichtsmengen der Bestandtheile, Berlin: Julius Springer, 1866
Das Dasein Gottes und das Glück der Menschen, materialistisch-erfahrungsphilosophische Studien, insbesondere über die Gottesfrage und den Darwinismus, über den Selbstbeglückungstrieb als Fundament der Lebensweisheit und praktischen Moral und über die Hauptlehren Kant's und Schopenhauer's, Berlin, 1874
Sechs neue Rezepte betr. billige Ernährung, Berlin, 1874
Vincenzo Coronelli

| Vincenzo Coronelli |
| --- | --- |

Doğum: 16 Ağustos 1650(1650-08-16) Venedik, Venedik Cumhuriyeti
Ölüm: 09 Aralık 1718 (68 yaşında) Venedik, Venedik Cumhuriyeti
Milliyet: İtalyan
Vincenzo Maria Coronelli
Yerküre 1688 yılında yapılan
Vincenzo Coronelli, (Venedik, 1650 - a.y. 1718) bir İtalyan Fransisken rahip, ilahiyat doktoru, haritacı, coğrafyacı, kozmograf, küre yapımcısı ve ansiklopedistti. Calendaris perpetuo Profano'yu (Sürekli Dindışı Takvimi, 1666) yayınladı. Paris'e gidip (1681), Louis XIV için Globe de Marly (Marly Küreleri) adı verilen iki küreyi yaptı (1683). Venedik'e dönünce (1684), devlet kozmograflığına atandı (1685).
Diğer yapıtları

Atlante Veneto (Venedik Atlası, 1690)
Corso Geografico (Coğrafya Dersi, 1694)
Bibliotheca Universale (Evrensel Kütüphane, 7 cilt 1701-1709)
Cronologia Universale (Evrensel Kronoloji, 1707)
Aya İrini, Kıbrıs

Başlığın diğer anlamları için Aya İrini (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Aya İrini Άγια Ειρήνη |
| --- | --- |
Köy
Aya İriniAya İrini'nin Kıbrıs'taki konumu
Koordinatlar: 34°59′K 32°58′D﻿ / ﻿34.983°K 32.967°D﻿ / 34.983; 32.967
Ülke:  Kıbrıs Cumhuriyeti
Kaza: Lefkoşa
Nüfus (2011)
 • Toplam: 27
Zaman dilimi: UTC+02.00 (DAS)
 • Yaz (YSU): UTC+03.00 (DAYS)
Aya İrini (Yunanca: Άγια Ειρήνη), Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa kazasında bulunan bir köydür. Köyün nüfusu 2011 yılı itibarı ile 27'dir.
Yarhasanlar, Şehzadeler

| Yarhasanlar |
| --- | --- |
Mahalle
Ülke:  Türkiye
İl: Manisa
İlçe: Şehzadeler
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Yarhasanlar, Manisa'nın Şehzadeler ilçesine bağlı bir mahalle. Mahalle adını Yarhasanlar Cami'sinin (Emir Çavuş Mescidi) güneyinde mezarı (mezar günümüzde mevcut değildir) bulunan Yar Hasan Dede'den almaktadır. Ayrıca Yarhasanlar Mahallesi'nde bir dönem yoğun bir şekilde siyahi nüfus yaşadığı bilinmektedir.
Armin Mueller-Stahl

| Armin Mueller-Stahl |
| --- | --- |
Armin Mueller-Stahl, Ekim 2007
Doğum: 17 Aralık 1930 (93 yaşında) Tilsit, Doğu Prusya, Almanya
Meslek: Aktör
Evlilik: Gabriele Scholz (1973)
Ödüller: Genie Ödülleri En iyi erkek yardımcı oyuncu 2007 Şark Vaatleri

Armin Müller-Stahl (d. 17 Aralık 1930), Akademi Ödüllü Alman sinema oyuncusu.
Ödüller > Akademi Ödülleri

| Yıl | Kategori | Film | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 1996 | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü | Shine | Adaylık |
Atmaca, Kızıltepe

| Atmaca |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Mardin
Koordinatlar: 37°02′02″N 40°25′34″E﻿ / ﻿37.034°K 40.426°D﻿ / 37.034; 40.426
Ülke:  Türkiye
İl: Mardin
İlçe: Kızıltepe
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 375
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0482
İl plaka kodu: 47
Posta kodu: 47440
Resmî site 
Atmaca, Mardin ilinin Kızıltepe ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Daha önceleri Büyükdere köyüne bağlı bir mahalle iken, 15 Ekim 1971'de köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.
Coğrafya

Mardin il merkezine 52 km, Kızıltepe ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 24    
1997: 23
Wildemann

| Wildemann |
| --- | --- |


Wildemann
Ülke:  Almanya
Eyalet: Aşağı Saksonya
Nüfus (31 Aralık 2010)
 • Toplam: 1.052
Wildemann, Almanya'nın Aşağı Saksonya eyaletinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 31 Aralık 2010 sayımlarına 
göre 1,052 kişidir.
Aygözlüler

Aygözlüler, (Hiodontidae) familyasını oluşturan boyları 50 cm'ye varan balıklardır. Kuzey Amerika'nın büyük göllerinde ve ırmaklarında yaşarlar. Bu familya sadece tek bir cinsten ve 2 türden oluşmaktadır.
Aslında bu familyanın Osteoglossiformes takımına ait olduğu kabul edilir, ama bazı bilimciler bu grubun bir familya değil bir takım olduğunu savunurlar ve buna Hiodontiformes adını verirler.
Ayaklı, İvrindi

| Ayaklı |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Balıkesir'ın Türkiye'deki konumu
Koordinatlar: 39°30′40″N 27°21′36″E﻿ / ﻿39.511°K 27.36°D﻿ / 39.511; 27.36
Ülke:  Türkiye
İl: Balıkesir
İlçe: İvrindi
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 289 m
Nüfus (2012): 372 (kadın:196 erkek:176)
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0266
Posta kodu: 10770
Resmî site 
Ayaklı, Balıkesir ilinin İvrindi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya

Balıkesir il merkezine 55 km, İvrindi ilçesine 18 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıl | Toplam | Kadın | Erkek |
| --- | --- | --- | --- |
| 2012 | 372 | 196 | 176 |
| 2011 | 399 | 208 | 191 |
| 2000 | 515 | 262 | 253 |
| 1990 | 531 | 261 | 270 |
| 1985 | 476 | 235 | 241 |
Windham County

Windham County şu anlamlara gelebilir:
ABD'deki iller

2 tane:
Windham County, Connecticut
Windham County, Vermont
Vani Sit Alanı

| --- | --- |
ვანის ნაქალაქარი
Vani. Antik yerleşimin kalıntıları

Genel bilgiler
Tür: Arkeolojik
Konum: Vani, Vani Belediyesi İmereti, Gürcistan
Koordinatlar: 42°05′06″K 42°30′14″D﻿ / ﻿42.08500°K 42.50389°D﻿ / 42.08500; 42.50389

Vani Sit Alanı (Gürcüce: ვანის ნაქალაქარი, anlamı, "harabe Vani kenti"), Batı Gürcistan'ın İmereti bölgesindeki Vani kentinde, bir tepenin üzerinde konumlanmış çok katmanlı arkeolojik sittir. Klasik dünyada "Kolhis" olarak bilinen antik bölgenin iç kesimlerinde konumlanmıştır. Antik Kolhis'teki yerler içerisinde en fazla araştırmanın yapıldığı alandır. Ayrıca Ulusal Öneme Sahip Taşınmaz Kültür Anıtları listesine eklenmiştir.
Bölgede bulunan, tahkimat ve tapınağın kalıntıları, yerel olarak üretilen ve ithal edilen Yunan çanak çömlekler ve sofistike yerel altın işlerinin kalıntıları, Vani'nin, MÖ 1. yüzyılın ortalarından 8. yüzyıla kadar canlı kalmış bir kentsel yerleşim olduğunu göstermektedir. Eserler, günümüzde Vani Arkeoloji Müzesi ve Tiflis'teki Simon Canaşia Müzesi'nde sergilenmektedir. Birbiriyle çelişen iki iddia olmakla beraber, Vani'nin antik dönemde kullanılan ismi bilinmemektedir: bölgeyi Büyük Plinius "Surium" olarak tanımlarken, Strabon "Leucothea" olarak tanımlamaktadır.
Konumu

Yaklaşık 8,5 hektarlık alçak teraslı üçgen tepe "Ahvlediani Gora"'da konumlanmış olan Vani bölgesi, modern kentin batı eteklerinde, iki taraftan da dağ geçitler ile çevrilidir. Antik Çağda Yunan kolonilerinin ele geçirmek istediği, merkezi Doğu Karadeniz sahili boyunca uzanan Kolhis'teki, Vani'nin eteklerinde, neredeyse üçgen şekilli bir sulak alan bulunmaktadır. Sit alanı, eski ticaret yollarının kesiştiği bir noktada bulunmakta, bitişiğindeki ovaya hakim bir konumda yer almaktadır.
Arkeolojik çalışmalar

Vani'deki tek tük arkeolojik buluntular, ilk kez Fransız akademisyen Marie-Félicité Brosset tarafından 1851'de bildirilmiştir. Bunu, 1870'lerde Gürcü basınının yayımladığı notlar dizisi takip etmiştir. 1889'da yapılan ön arkeolojik araştırmalara Alexander Stoyanov başkanlık etmiştir. Daha büyük ölçekli araştırmalar, Ekvtime Takaişvili başkanlığında 1896 yılında ve 1901 ile 1903 yılları arasında yapılmıştır. 1936'da daha fazla keşif yapılmış, ardından 1947'den 1962'ye kadar Nino Hoştaria başkanlığında daha sistematik, ancak düzensiz kazılar yapılmıştır. 1966'da, Arkeoloji Merkezi keşifleri kapsamında düzenli olarak tekrar başlayan kazılar, 2002'deki ölümüne kadar Otar Lordkipanidze tarafından yürütülmüş, ardından keşiflerin başına Darecan Kaçarava geçmiştir.
Özellikleri

Vani, Kolhis'in denizden uzak bölgelerinde en çok kazı çalışması yapılan alandır. Sit alanı, Antik Roma ve daha spesifik olarak kıyı şeridindeki Yunan sömürgeleştirmesinin yaşandığı dönemde, bölgede yaşanan gelişmeleri gösteren en iyi kanıtları sunar. Vani bölgesinde, MÖ 8. yüzyıldan MÖ 1. yüzyılın ortalarına kadar dört evre tanımlanmıştır.
Özellikleri > Birinci ve ikinci evreler

Vani'nin tarihi ile ilgili bulunan en eski bulgular, alanın o dönemde küçük bir yerleşim yeri olduğunu göstermektedir. Yapılar, Kolhis'in diğer yerlerinde olduğu gibi kütükten yapılmış kulübelerden oluşmaktaydı. Birinci evreye tarihlenen katmanlarda (M.Ö. 800-600), hasır izleri görülen pişirilmiş harç mahsullerinin parçaları, çömlekten yapılmış teker ve çeşitli hayvanların siyaha boyanmış ve iyi pişirilmiş cilalı terakota heykelcikleri bulunmaktadır. O dönemde, Lordkipanidze, Vani'nin gelişmekte olan bir tarikat merkezi olduğunu ve çevresindeki yerleşimler üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu düşünmekteydi.
İkinci evrede (c. MÖ 600 - MÖ 350) Vani'nin servetinde somut bir artış oldu; yerel olarak üretilen toprak işi depolama kavanozları, zengin gömme ve mezarlar, hem Yunan, hem de Yakın Doğu kültürlerindeki altın işlerine benzeyen yerel üretim altın işleri ve bulunmuş en eski örneği 6. yüzyılın başlarına tarihlenmiş Çiot kadehi olan, ithal edilmiş Yunan çömlekleri ortaya çıkarılmıştır. Vani'de yaşayan topluluğun, ülkedeki tabakalı sosyal hiyerarşiye egemen olan yerel soylular olduğu düşünülmektedir.
Özellikleri > Üçüncü evre

Vani'deki üçüncü evrede (c. MÖ 350 - MÖ 250), kullanılan malzeme kültüründe belirgin değişiklikler görülmüştür. Tepenin üzerindeki başlıca sığınak yakılıp yok edilmiş, ayin hendekleri işlevini yitirmiştir; surlarla çevrelenmiş taş binalar ortaya çıkmıştır. Ayrıca, antik dönemde "İberya" olarak Doğu Gürcistan'da yaygın olan geleneksel Kolhis çanak çömleklerinin (özellikle aydınlık zeminde kırmızı gözüken armut şekilli sürahilerin) şekli değişmiştir. Buna ek olarak altın işlerinde Yunan etkisi daha belirgin hale gelmiştir. Depolama kavanozlarıyla gömme yaygınlaşmıştır. Bölgede bulunan önemli eserlerden biri, MÖ 4. yüzyıldan kalma mühür yüzüğüdür. Yüzükte, Yunan harfleriyle "Dedatos" yazmaktadır. Dedatos, muhtemelen yerel bir yöneticiydi. Lordkipanidze, bu değişikliklerin bir kısmının, İberya’dan kabilelerin bölgeye yayılmasıyla olmuş olabileceğini varsaymaktadır. İberya'da, o dönemde kentleşme, devlet oluşumu ve genişleme yaşanmıştır.
Özellikleri > Dördüncü evre

Vani'deki dördüncü evre MÖ 250 ve MÖ 47 yılları arasında yaşanmıştır. Bu dönem, Kolhis'in merkezindeki göreceli gerileme dönemiydi: zengin mezarlar ve pek çok yerleşim yeri ortadan kaybolmuştur. Vani bölgesi, kuleleri ve taş temelin üzerine kerpiçten inşa edilmiş sağlam şekilde korunan kapısıyla, güçlü bir savunma duvarı işlevi görmekteydi. Yaklaşık MÖ 150 yılında, Vani'de ortaya çıkarılan mühürlü Rodos amforası, şehrin çoğunluğunun yok edildiğini göstermektedir. MÖ 2. yüzyılın sonlarında, binalar yenilenmiştir: kalıntıların bir kısmı sistematik olarak tesviye edilmiş ve yeni binalar inşa edilmiştir. Tepenin kuzey kesimi kapı ve savunma yapılarından, alt teras ise büyük bir tapınak kompleksinden oluşmaktadır. Şehirdeki büyük binalar, Korint düzeni ile dekore edilmiş ve aslan başı oluklarla süslenmiştir. Bronzdan yapılmış Helenistik heykeller, Yunan kültürünün etkilerini göstermektedir. Lordkipanidze'ye göre, Vani, antik Anadolu'daki tapınak topluluklarına benzeyen bir sığınak şehirdir; David Braund, Vani'deki birçok binanın işleviyle ilgili kanıt bulunmadığını ve binaların yanlış şekilde tanımlandıklarını savunmaktadır.
Yıkımı

MÖ 1. yüzyılın ortalarında, Vani'deki antik kent saldırıya uğradı ve yıkıldı. Mozaik zemine sahip sığınak kapısında, kademeli sunakta ve tepenin orta terasındaki yuvarlak tapınakta çatışma ve yangının izleri görülmektedir: duvarlar temelinden yıkılmış, taşlar yanmış, çini ve kerpiçler pişmiş ve kirişler kömürleşmiştir. Şehrin yıkımından kimin sorumlu olduğu bilinmemekle beraber, bu kişilerden biri olması kuvvetle muhtemeldir: MÖ 65'te Kafkasya'nın iç bölgelerine ilk Roma saldırısını yapan Pompey, MÖ 49'da Kolhis ve Pontus'u fethetmeyi deneyen II. Farnakis ve MÖ 47 yılında Jül Sezar tarafından Farnakis'in halefisi olarak atanan Pergamonlu Mithridatis. Lordkipanidze'ye göre, aralarında birkaç yıl olan iki farklı yıkım katmanı görülebilmektedir: Lordkipanidze, bunlardan birini Farnakis'in işgaline, diğerini ise Mithridatis'in işgaline dayandırmaktadır.
Vani hiçbir zaman geçmişteki ihtişamına kavuşamadı. Roma ve Orta Çağ döneminden kalan eserler bölük pörçüktür. Örnek olarak, MS 200 yılından kalma, bronz lahitteki soyulmuş mezar, bir Orta Çağ kilisesinin kalıntıları, tepe fırını ve bir savaşçının mezarı verilebilir.