stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Deniz Seki
Hayatı ve kariyeri > Yer aldığı diğer projeler

1995 yılında Ege'nin "Delice Bir Sevda" şarkısına arka vokal yapmış ve klibinde rol almıştır. 1996 Aralık ayında Sibel Alaş'ın Fem albümünde "Bıçak Yarası" şarkısında tek başına ve "Firarım Ben", "Bir Varmış Bir Yokmuş" şarkılarında Cihan Okan, Yıldız Tilbe, Ayça Tekindor ve Uğur Şimşekyay ile birlikte geri vokal yapmış, 1997 yılında Pınar Aylin'in "Güneşten" albümünde yer alan "Adam Olaydın" şarkısına Özkan Uğur, Hürriyet Narin, Toygarhan Atuner ve Faruk Kurukaya ile birlikte vokal yapmıştır. 1998 yılında The Best of Ajda albümünü çıkaran Ajda Pekkan, "Haykıracak Nefesim" adlı parçasında Soner Arıca, Suat Suna, Eda Özülkü, Şebnem Ferah ve Deniz Seki ile birlikte seslendirdi.
2000 yılında Reyhan Karaca 'nın Yaman Olacak isimli şarkısına vokal yapmıştır. 2001 yılında çıkan Tarkan'ın Karma adlı albümünde bulunan "Taş" ve "Sen Başkasın" adlı parçalara Cihan Okan, Özkan Uğur, Berna Keser ve Özlem Tekin ile birlikte vokal yapmış, 2003 yılında çıkan Melih Kibar'ın Yadigar tribute albümünde ise "Her Şey Seninle Güzel" adlı şarkıyla yer almıştır. 15 Aralık 2004 tarihinde Emel Müftüoğlu'nun "Çok Ayıp" adlı albümünde bulunan "Zorlama" adlı parçaya Sezen Aksu ile birlikte vokal yapana sanatçı yine 2005 yılında Cem Karaca'nın "Mutlaka Yavrum" adlı albümünde "Sen de Başını Alıp Gitme" adlı parçayı seslendirmiştir.
12 Mayıs 2006 yılında piyasaya çıkan Ali Kocatepe'nin 41 Kere Maşallah adlı albümünde "Herşey Senin İçin" adlı parçayı seslendirmiş ve aynı yıl Ayla Dikmen için hazırlanan ve çeşitli sanatçıların Ayla Dikmen'in şarkılarını okuduğu albümde Seki, albümle aynı ismi taşıyan "Sensiz Yaşayamam" adlı parçayı seslendirmiştir.
2007 yılında Ayhan Günyıl'ın "Gitti Gideli" parçasına da vokal yapmıştır. Ercan Saatçi'nin Mucize Nağmeler adlı alaturka albümünde "At Kadehi Elinden" adlı parçayı seslendirmiştir. Mucize Nağmeler isimli albümün ilk klibi de bu şarkıya çekilmiştir.
2008 yılında yakın arkadaşı Gülben Ergen'in Aşk Hiç Bitmez albümünde bulunan "Ya Ölümsün Ya Düğün" parçasının sözleri ve müziği Deniz Seki'ye aittir. 2009 yılında Cenk Eren'in Dönüm Noktam adlı albümünde bulunan "Hüda Aşkına" adlı şarkının sözlerini yazmış ve şarkıya vokal yapmıştır. Aynı sene Gülben Ergen'in Uzun Yol Şarkıları adlı albümünde bulunan "Üzgünüm" adlı şarkıya vokal yapmıştır. 2010 yılında, Türk pop müziği sanatçısı Kalipso Kralı lakaplı Metin Ersoy'un kendisi gibi sanatçı oğlu Latin piyanisti Emir Ersoy'un Yaşama Bir Şans Ver adlı ikinci Latin albümü yayımlanmış, bu albümde 10 ünlü sanatçı hafızalarda yer etmiş 10 ünlü şarkıyı Emir Ersoy'un Latin müzik tarzındaki yepyeni düzenlemeleri ile seslendirmişlerdir ve Seki, bu albümde daha önce Aşk Denizi albümünde yer alan "Üzgünüm Aşkım" adlı parçayı seslendirdi.
2013 yılında ise Petek Dinçöz ile düeti olan "Artık Üzülmek İstemiyorum" adlı parçayı seslendirmiştir.
Seki, ikisi sinema, biri televizyon dizisi olmak üzere toplam 3 yapımda de rol aldı. Seki, 2012'nin Şubat ayında[kaynak belirtilmeli] gösterime giren "Eşruhumun eşzamanı" filminde oynadı.
Yargılanması

Jandarmanın düzenlediği uyuşturucu operasyonunda gözaltına alınan aralarında Deniz Seki'nin de bulunduğu 19 sanık hakkında uyuşturucu ticareti yapmak suçlamasıyla İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen ilk davada Seki, serbest bırakılmış ve hakkında tutuksuz yargılanma kararı çıkarılmıştır.
Uyuşturucu iğrenç bir şey. Uyuşturucu kullanan insanlar, kullanmaya başladıkları andan itibaren kendilerini yok etmeye de başlıyor. Ama çaresizlik seni o kötü yollara sürüklüyor. Sonra aklın başına geliyor ama iş işten geçmiş oluyor.
Ancak bir süre sonra mahkeme tarafınca Seki hakkındaki karar bozulmuş ve Seki hakkında yakalama kararı çıkarılmıştır. Mahkeme Seki'nin yakalama kararını tutukluluğa çevirmiştir. Beşiktaş'taki İstanbul Adliyesi'ne getirilen Seki aleyhine mahkemece 18 Şubat 2010 tarihinde "uyuşturucu ticaretine yardım etmek" suçlamasıyla 8 yıl hapsi istenmiştir. Ayrıca davayı yöneten savcı, Seki'nin "uyuşturucu madde kullanmak" suçundan tedavi edilmesine ve denetimli serbestlik uygulanmasına karar verilmesini talep etti. 24 Şubat 2010 tarihinde görülen davanın ardından Seki, Bakırköy Kadın ve Çocuk Tutukevine sevk edildi.
Seki, cezaevinde geçirdiği 218 günün ardından 2 Kasım 2010 tarihinde görülen ilk duruşmada tahliye edildi.
İstanbul 12'nci Ağır Ceza Mahkemesi, 6 yıl 3 ay hapis cezası onanan ve dava dosyası infaz savcılığına gönderilen şarkıcı Deniz Seki hakkında yakalama kararı çıkarıldı. Deniz Seki, 15 Kasım 2014'te Esenyurt'ta saklandığı evde gözaltına alındı. Çıkarıldığı mahkeme tarafından 16 Kasım 2014'te cezaevine gönderildi. 5 Haziran 2017'de tahliye edildi.
Diskografi

Ana madde: Deniz Seki diskografisi
Diskografi > Albüm

Hiç Kimse Değilim (1997)
Anlattım (1999)
Şeffaf (2001)
Aşkların En Güzeli (2003)
Aşk Denizi (2005)
Sahici (2008)
Sözyaşlarım (2011)
İz (2014)
Uzun Hikaye (2018)
Best of Akustik, Vol. 1 (2023)
Diskografi > Liste başarıları

| Albüm | Single | En yüksek>  Türkiye | En yüksek>  Avrupa | En yüksek>  | En yüksek>  | En yüksek>  | En yüksek>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Sahici | "Aptal" | 2 | — |  |  |  |  |
| Sahici | "Sahici" | 4 | — |  |  |  |  |
| Sözyaşlarım | "Suya Hapsettim" | 4 | — |  |  |  |  |
Filmografi

Programlar
Pop Show 95 - TV Programı - Kendisi - Yarışmacı (1995) (Birinci Olmuştur)
Popstar Türkiye - TV Programı - Kendisi - Jüri Üyesi (2003-2004)
Popstar 2018 - TV programı - Kendisi - Jüri Üyesi (2018)
Oyuncu Olarak
Avrupa Yakası - TV Dizisi - Kendisi - Konuk Sanatçı (2004)
Savcının Karısı - TV Dizisi - Hostes - Konuk (2005)
Dünyayı Kurtaran Adamın Oğlu - Sinema Filmi - Gonca - Başrol Oyuncusu (2006)
Eşruhumun Eşzamanı - Sinema Filmi (2012)
Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz - TV Dizisi - Kendisi - Konuk Sanatçı (2015)
Kaynak:
Kitapları

Seki, Deniz (2016). Deniz'in Dibi. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Seki, Deniz (2017). Mutluluğa Söz Verdim. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Ödülleri ve adaylıkları

| Yıl | Ödül veren organizasyon | Kategori | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 1998 | 4. Kral TV Video Müzik Ödülleri | En İyi Çıkış Yapan Kadın Sanatçı | Aday gösterildi |
| 2000 | 6. Kral TV Video Müzik Ödülleri | En İyi Pop Kadın Sanatçı | Aday gösterildi |
| 2006 | 4.MÜ-YAP Müzik Ödülleri | Altın Albüm (Aşk Denizi) | Kazandı |
| 2006 | 12. Kral TV Video Müzik Ödülleri | En İyi Pop Kadın Sanatçı | Kazandı |
| 2006 | MGD 15.Altın Objektif Ödülleri | Yılın En İyi Albümü (Aşk Denizi) | Kazandı |
| 2006 | Altın Nota Ödülleri | En İyi Müzik ve Yılın Şarkısı (Masal) | Kazandı |
| 2012 | Karadeniz Vakfı (KarVak) Ödülleri | Yılın En İyi Şarkısı (Suya Hapsettim) | Kazandı |
| 2013 | 2.OMÜ Medya Ödülleri | En İyi Kadın Şarkıcı  | Kazandı |
| 2014 | İstanbul Fm 20.Altın Ödülleri | En İyi Dilek Ödülü | Kazandı |
| 2015 | 3.Türkiye Müzik Ödülleri | En İyi Şarkı (İyisin Tabi) | Aday gösterildi |
| 2015 | 42. Altın Kelebek Ödülleri | Yılın Şarkısı (İyisin Tabi) | Aday gösterildi |
| 2017 | 3.KKTC Cyparazzi Ödülleri | Kıbrıs Radyoları En İyi Şarkı (Bal Saklıyor) | Kazandı |
| 2018 | Kariyer Onursal Ödülleri | En Beğenilen Kadın Sanatçı | Kazandı |
| 2018 | Evos Angels 6.Dijital Dünyanın En'leri Ödülleri | Yılın En İyi Sanatçısı | Kazandı |
| 2019 | BAU 3.Müzikonair Ödülleri | En İyi Albüm (Uzun Hikâye) | Kazandı |
| 2021 | Altın Taç Ödülleri |  | Kazandı |
Gökçetabaklar, Çaycuma

| Gökçetabaklar |
| --- | --- |
Köy

 Zonguldak'ın Türkiye'deki konumu
GökçetabaklarGökçetabaklar'ın Zonguldak'taki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Zonguldak
İlçe: Çaycuma
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 2,96 km²
Rakım: 68 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 488
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0372
İl plaka kodu: 67
Posta kodu: 67970
Gökçetabaklar, Zonguldak ilinin Çaycuma ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Turfa Debbağlar olarak geçmektedir. Daha önceleri Bartın Merkez ilçesine bağlıyken, 5 Eylül 1944'te Çaycuma ilçesine bağlandı.
Coğrafya

Köy, Zonguldak il merkezine 59 km, Çaycuma ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 488
2020: 493
2019: 507
2018: 514
2017: 500
2016: 503
2015: 513
2014: 523
2013: 524
2012: 537
2011: 549
2010: 557
2009: 607
2008: 579
2007: 542
2000: 668
1990: 732
1985: 700
Karanlık madde

Bu NASA şemasının gösterdiği gibi, Evren'in %25'i ya da daha fazlası, laboratuvar ortamında henüz gözlenememiş olsa da, karanlık maddeden oluşmuştur.
Evrendeki madde ve enerjinin tahmini dağılımı. Üstteki grafik günümüzü alttaki grafik ise Büyük Patlamadan 380.000 yıl sonrasını göstermektedir.  Karanlık enerji  Atomlar  Karanlık madde  Fotonlar  Nötrinolar
Karanlık madde, astrofizikte, elektromanyetik dalgalarla (radyo dalgaları, gözle görülebilen ışık, x-ışınları, vb.) etkileşime girmeyen, varlığı yalnız diğer maddeler üzerindeki kütleçekimsel etkisi ile belirlenebilen varsayımsal maddelere denir. Karanlık maddelerin varlığını belirlemek için gök adaların döngüsel hızlarından, gök adaların diğer gök adalar içerisindeki yörüngesel hızlarından, geri planda yer alan maddelere uyguladığı kütleçekimsel mercekleme özelliğinden ve gök adaların içerisindeki sıcak gazların sıcaklık dağılımından yararlanılır. İncelemeler, gök adalarda, gök ada gruplarında ve Evren'de, görülebilen maddelerden çok daha fazla karanlık madde olduğunu göstermektedir. Karanlık maddelerin bileşenleri tamamen bilinmemekle birlikte, WIMP'ler, aksiyonlar, sıradan ve ağır nötrinolar, gezegenler ve sönmüş yıldızlarla birlikte verilen isim MACHO'lar ile ışıma yapmayan gaz bulutlarından oluşur.
Evrendeki kütleçekimsel enerjinin incelenmesi sonucu, varsayılan toplam enerji yoğunluğunun sadece %4'ünün doğrudan gözlemlenebilir maddelerden oluştuğu gözlemlenmiştir. Yine bu toplamın %22'sinin karanlık maddeden oluştuğu hesaplanmaktadır. Kalan %74'ünün ise evrene dengeli bir şekilde yayılmış olan karanlık enerjiden oluştuğu kabul edilir.
Gözlemsel kanıt

Karanlık madde kavramı, ilk olarak 1932'de Jan Hendrik Oort ve 1933 yılında, Kaliforniya Teknoloji Enstitüsünden İsviçreli astrofizikçi Fritz Zwicky tarafından öne sürülmüştür. Fritz Zwicky'nin gözlemi ve iddiası kırk yıl boyunca hiçbir ortamda ciddiye alınmamıştır. Karanlık maddenin var olduğuna dair en güçlü kanıt olan Sarmal Gök ada eğilimleri, 1970 yılında Washington Carnegie Enstitüsü'nde Vera Rubin ve arkadaşları tarafından ileri sürülmüştür. Vera Rubin de Fritz Zwicky ile benzer bir kaderi paylaşarak, uzun yıllar ciddiye alınmamış, hiçbir ciddi yayın organı çalışmalarına yer vermemiştir. Master ve doktora tezleri de daha önce reddedilmiş olan Vera Rubin için bu durum pek şaşırtıcı olmamıştır. Onlarca yıl sonra, bugün hemen hemen tüm astrofizikçiler karanlık maddenin varlığını kabul ederler. Ağustos 2006'da yayınlanan, 150 milyon yıl önce gerçekleşmiş olan iki gök ada kümesinin çarpışmasına dair gözlem, karanlık maddelerin varlığına dair daha somut bir kanıt oluşturmuştur. Çarpışma sırasında sıcak gazlar arasında bir etkileşim olmuş ve daha sonra merkeze yaklaşmışlardır. Gök adalar ve karanlık madde etkileşime girmemiş ve merkezden uzak kalmışlardır.
İki şekilde karanlık maddenin ortaya çıktığı sanılmaktadır: Baryonik karanlık madde ve Baryonik olmayan karanlık madde. Evrenin kütlesinin yüzde 90'ını oluşturduğu varsayılmakla birlikte, karanlık maddenin henüz astronomlar için sırrı çözülmüş değildir. 1970'ler Evren'deki maddenin yüzde doksanının görünmez olduğunun keşfedilmesiyle karanlık madde iddialarının güçlendiği yıllar olmuştur. Karanlık maddenin var olduğu varsayılmakta, ancak ne olduğu konusunda çok az açık bilgi vardır.
Gök ada dönüş eğrisi

Ana madde: Gökada dönüş eğrisi
Karanlık maddenin varlığına ilişkin en önemli kanıt, 1970'li yıllarda Washington Carnegie Enstitüsü'nden Vera Rubin ve arkadaşları tarafından ortaya konulmuştur. Bu grup gök ada dönme eğrileri adı verdikleri, gök adadaki yıldız ve gazların gök ada merkezi etrafındaki yörünge hızları ile bunların merkeze olan uzaklıklarını bir grafik üzerinde gösterdi. Eğer bir sarmal gök adada, Samanyolu gök adasında olduğu gibi, kütle; galaktik maddenin görünen durumuna göre dağılmışsa, Güneş sistemindekine benzer, hızlı bir hız azalmasının görülmesi gerekir. Çünkü kütlenin büyük bir yüzdesi merkezdeki şişkin bölgede toplandığından, haloda çekim çok zayıf olacaktır. Bunun sonucu olarak merkezden uzaklaştıkça, yıldız hızları azalacak ve gök ada dönme eğrisi hızlı bir düşme gösterecektir.
Fakat Samanyolu, Andromeda ve diğer sarmal gök adalarda durumun böyle olmadığı görülmektedir. Bu gök adaların gök ada dönme eğrilerinde, hız düşmesi yerine, düz bir gidiş kendini göstermektedir. Başka bir ifade ile, yıldızların hızları halo boyunca sabit kalmaktadır. Böyle bir durumun anlamı şudur: Bu gök adaların her birinde kütlenin büyük bir yüzdesi merkezdeki şişkin bölgede toplanmış olmayıp, gök ada içinde baştan sona düzgün bir şekilde yayılmıştır. Bu ise ancak gök ada halesinde önemli miktarda karanlık maddenin var olması ile mümkündür.
Gök ada dönüş eğrisi > Gök adaların hız dağılımı

En büyük ölçeklerde artık kütleçekimine bağımlı cisimler yoktur. Ama galaksilerin dağılımı da tam anlamıyla düzgün değildir. Evrenin ilk dönemlerinden beri küçük de olsa birtakım yoğunluk dalgalanmaları varlıklarını sürdürmüştür. Kritik yoğunluğa neden olan karanlık madde, galaksi kümeleri ve süperkümelerinin üzerindeki ölçeklerde pekâlâ düzgün dağılmış olabilir. Bununla birlikte, en azından karanlık maddenin bazı türlerinin, daha büyük ölçeklerdeki yoğunluk dalgalanmalarında bir rolü olmalıdır. Yalnızca galaksileri sayarak ışıma gücü yoğunluğunu ölçmek karanlık maddenin katkısını göz ardı etmek demektir. Oysa 10 ya da 100 megaparsekten daha büyük ölçeklerde Evren'deki karanlık maddeyi ölçmenin yöntemleri vardır.
Minik dalgalanmalar nedeniyle yoğunluğun fazlalık gösterdiği yerlerde çevredeki madde üzerinde hafıf bir çekme etkisi, yoğunluğun az olduğu bölgelerde ise çevredeki madde üzerinde hafif bir itme etkisi olur. Bu etki, kendisini çevremizdeki galaksiler üzerinde düzgün Hubble genişlemesinden küçük sapmalar şeklinde gösterir. Eğer galaksilerin normal Hubble akışından farklı olan bu "özel" hızları ölçülebilir ise, karanlık maddenin dalgalanan bileşeninin izi bulunmuş demektir. Bu anlamda TullyFisher bağıntısının özel bir önemi vardır. L α vrot4 olarak ifade edilen, galaksinin ışıma gücü ve dönme hızı arasındaki bu bağıntı, galaksinin uzaklığının bir ölçüsünü verir. Hubble yasasına göre kırmızıya kaymadan da bir uzaklık bulunur. Bununla birlikte, kırmızıya kayma yoluyla hesaplanan uzaklık, galaksinin özel hızının Hubble hızına eklendiğine mi yoksa çıkarıldığına mı dayanarak gerçek uzaklıktan büyük ya da küçük olabilir. Binlerce galaksi için bu iki uzaklık karşılaştırılarak, 100 megaparsek uzaklığa kadar özel hız dağılımının bir haritası çıkarılabilir.
Bu hareketlere var olan tüm madde neden olduğundan, ışıyan ya da karanlık tüm maddeyi ortaya çıkarmak mümkün oluyor. İlk sonuçlar, gözlenen hızda kütle hareketleri için yaklaşık olarak kritik yoğunluğa eşit miktarda bir karanlık madde olması gerektiğini gösteriyor. Bu hareketlerden sorumlu dev madde yoğunlaşmaları olduğu için, bu kütle akışlarının kaynakları, oldukça duyarlı bir biçimde bulunabilir. Bizden yaklaşık 40 megaparsek uzaklıkta bulunan en yakın yoğunlaşmaya 'Büyük Çekici' adıverilmiştir. Eğer gerçekse, Büyük Çekici'nin bir düzine zengin galaksi kümesinin içerdiğinden daha fazla sayıda galaksi içermesi gerekir. Galaksi düzlemimiz Büyük Çekici'nin büyük bir bölümünü görmemizi engellediğinden galaksileri doğrudan doğruya sayamıyoruz. Kütle akışlarına yol açan başka galaksi komplekslerinin bulunma olasılığı da oldukça yüksektir.
Gök ada dönüş eğrisi > Yapısal oluşum

Karanlık maddenin yapısı hakkında dikkate değer bir ipucu olarak, büyük patlama sırasında yaratılan, hidrojenin iki katı kütleye sahip olan ve döteryum adı verilen hidrojen izotopunun bolluğuna bakarız. Helyumun tersine, döteryum çok kırılgan bir elementtir. Güneş'in içindeki sıcaklığın çok altında olan bir milyon derece kelvinde yanar. Şimdiye kadar, galaksinin oluşumundan arta kalan ilkel döteryumun önemli bir kısmı yıldızların içinde başka elementlere dönüşmüştür. Bu, gözlemle de doğrulanmaktadır: yıldızlar arası bulutlar ve nükleer yanmayı başlatacak kadar sıcak bir çekirdekleri olmayıp güçlerini kütleçekiminden alan yıldızlarda döteryum vardır, ama evrimlerinin ileri evrelerindeki yıldızlarda hiç döteryum bulunmaz.
Büyük patlamada ne kadar döteryum yaratıldığını hesaplayabilmek için, o zamandan günümüze kadar ne kadar döteryumun yok olduğunu tahmin etmek gerekir. Büyük patlamadan beri izotopun yüzde kaçının yok olduğunu hesaplayabilmek için Jüpiter'in atmosferinde bulunan döterlenmiş
moleküllerin bolluğuyla yıldızlar arası bulutlarda bulunan döteryum bolluğunu karşılaştırarak izotopun yok olma hızı bulunur. Döterlenmiş molekül, bir hidrojen atomunun döteryum atomuyla yer değiştirdiği moleküle verilen addır. Örneğin, döterlenmiş ya da ağır su HDO biçiminde yazılabilir. Jüpiter'de saptanan döteryum, 4.6 milyar yıl önce, Güneş sisteminin oluşumu sırasındaki yıldızlararası gazın yapısını örneklemektedir. Jüpiter'de %0.002 olarak saptanan döteryum bolluğu, galaksinin geçmişteki yaşamı boyunca doğan ve ölen yıldızların için-de işlenen gazlardan oluşan yıldızlararası bulutlardaki bolluğunun yaklaşık iki katıdır. Hubble Uzay Teleskobu ile yapılan gözlemler ve geçmişteki uydu deneyleri, yıldızlararası bulutlarda bulunan atom halindeki döteryum bolluğunun Jüpiter'de saptanandan, bir başka deyişle 6.6 milyar yıl önce galaksimizde bulunandan daha düşük olduğunu gösteriyor.
Döteryumun net eğilimi konusunda yanılmamız olanaksız: döteryum zamanla azalıyor. Yıldızlar yeni enerji kaynağı üretmeyip döteryum yaktıklarından, bu beklenen bir şey. Ama yıldızlar arası gazların tümü yıldızların sıcak çekirdeklerinden geçmedikleri için büyük patlamada yaratılan döteryumun bir bölümü hâlâ varlığını sürdürüyor. Döteryumun yıldızlar tarafından yok edildiği göz önüne alındığında, galaksi öncesi döteryumun hidrojene göre bolluğu %0.01 olarak bulunuyor.
Karanlık maddenin tespiti

Güneş civarındaki madde yoğunluğu, diskin oldukça dışına taşan, ışıma gücü yüksek yıldızların düzgün bir biçimde örneklenmesi yoluyla ölçülür. Bu yıldızların ortalama hızları ve bunların diskten dik olarak kat ettikleri uzaklıklar, bu yıldızları diskin içinde tutan kütleçekimi kuvvetinin bir ölçüsüdür. Bu kuvvetin büyüklüğünden bu kadar kütleçekimi uygulayan maddenin yoğunluğu hesaplanabilir. Bu yoğunluk gözlenen yıldız sayısıyla karşılaştırıldığında, yıldızların sayısının, hemen hemen olması gerekenin yarısı olduğu bulunur. İşte bu, Güneş çevresindeki karanlık maddenin varlığı konusundaki ilk ipucudur.
Önümüzdeki yıllarda, sıcak gazların yaydığı X-ışınları kullanılarak, karanlık maddenin bir dağılım haritası çıkarılacaktır. Büyük gök ada kümelerinin içinde ve bazı gök ada kümelerinin merkezinden 5-10 milyon ışık yılı uzaklıklara kadar yayılan çok sıcak gaz bulutları saptanmıştır. Aşırı sıcaktan dolayı dağılıp gitmesi gereken gazın, görünmeyen maddenin çekim kuvveti tarafından bir arada tutulduğu açıktır. Gök bilimciler gazın dağılımından geriye doğru giderek bu gazı bir arada tutan kütleçekim kuvvetini ve bu çekim kuvvetini yaratan karanlık maddenin dağılımını ortaya çıkarabiliyorlar. Önümüzdeki yıllarda Alman X-ışın uydusu ROSAT, Japon X-ışın uydusu Astro-D ve Amerikan uydusu AXAF, gök ada kümelerindeki sıcak gaz dağılımının gittikçe daha iyi haritalarını yapacaklardır. Son iki uydu, gazın aynı zamanda sıcaklığını da ölçebilecektir.
Karanlık maddeyi ölçümlemenin yeni yöntemlerinden biri de çekimsel mercek olgusunu kullanır. Kütleçekimi maddeyi olduğu gibi ışık ışınlarını da çeker. Bu nedenle kuasar gibi uzak bir kaynaktan yayılan ışık, Dünya'ya doğru yolculuğu sırasında yolu üzerindeki madde tarafından bükülür. Aradaki bu madde, kuasarın görüntüsünü dağıtabilir veya yeniden biçimlendirebilir. Kuasar görüntülerindeki bozulmaları incelemek yoluyla gök bilimciler, bu bozulmaya neden olan maddenin dağılımını, karanlık madde gibi görünmez olsa bile anlayabiliyorlar. kütle çekimsel merceklerin ilk kez keşfedildiği 1979 yılından bu yana on kadar çekimsel mercek bulundu. Önümüzdeki yıllarda ise çekimsel mercek olgusu, karanlık maddenin doğasını anlamak ve haritasını çıkarmaya yönelik güçlü bir araç olarak kullanılacak. Şimdiden böyle bir program AT&T Bell Laboratuvarları'ndan Anthony Tyson ve başkaları tarafından başlatılmış durumdadır.
Alternatif araştırmalar

Bazı gök bilimciler karanlık maddenin büyük gezegenlerden oluştuğunu ileri sürüyorlar. Büyük gezegenler, tam anlamıyla görünmez değildir; düşük şiddette kızılötesi ışınım yayarlar. SIRTF, karanlık maddenin gizlenmiş olabileceği, gök adamızın uzak noktalarındaki kızılötesi yayan gezegenleri bulabilecek ölçüde duyarlı olacaktır.
Karanlık madde, parçacıklardan oluşmuş topaklar olan gezegenler yerine bu parçacıkların kendilerinden oluşmakta olabilir. Bu olasılıklar, parçacık fizikçilerinin hayal güçlerini harekete geçirmiştir. Düzinelerce parçacık, hatta laboratuvarda hiç gözlenmemiş parçacıklar öne sürülmüştür. Aksiyon veya fotino gibi adlar alan bu hayal ürünü parçacıklar atom-altı fiziğin yeni teorilerine dayanılarak öngörülmektedir. Bununla birlikte, bu yeni parçacıkların özellikleri belirsizdir. Tüm bilinen, hiçbir zaman görülemediğinden, bu parçacıkların diğer maddeler üzerindeki etkilerinin çok zayıf olduğudur. Eğer karanlık madde gerçekten bu egzotik parçacıklardan oluşuyorsa, o zaman bu parçacıklar uzaydan daha çok laboratuvarlarda tanımlanabilir. Son birkaç yıl içinde bu varsayılan parçacıkların bazılarını aramak üzere ilk detektörler yapıldı. Parçacıkların utangaç olmasından dolayı deneyler son derece zorludur. Eğer bu parçacıklar gerçekten varsa, onları bulabilmek için gelecekte yapılacak detektörlerin duyarlılığının günümüzdekilerden yaklaşık yüz kat daha fazla olması gerektiği hesaplanmaktadır.
Popüler kültürdeki yeri

Karanlık madde düzenli olarak hem gerçek bilimsel konuları hem de bilimkurguyu kapsayan karma süreli yayınlarda bir konu olarak yer almaktadır, ve karanlık maddenin kendisi "bilimkurgu malzemesi" olarak anılmaktadır. Kurgu eserlerde karanlık maddeden bahsedilmektedir. Bu gibi durumlarda, karanlık maddeye genellikle olağanüstü fiziksel veya büyülü özellikler atfedilmekte, böylece karanlık maddenin fizik ve kozmolojide varsayılan özellikleriyle tutarsız hale gelmektedir. Örneğin, Gizli Dosyalar'ın "Soft Light" bölümünde karanlık madde, bir eleştirmenin izleyicinin cehaletine dayandığını düşündüğü bir şekilde bir olay örgüsü aracı olarak hizmet eder. "Toz" olarak bilinen karanlık maddeden ilham alan bir madde Philip Pullman'ın Altın Pusula üçlemesinde belirgin bir şekilde yer alır ve karanlık maddeden yapılmış varlıklar Stephen Baxter'ın Xeelee Dizisinde düşmanlardır.
Tipik bir sarmal gök adanın dönme eğrisi: beklenen(A) ve gözlenen(B). Karanlık madde, hız eğrisinin geniş bir radyus ile düz bir görünüm kazanmasına açıklık getirir.
Hubble Uzay Teleskobu ile Abell 1689 içerisinde gözlenen güçlü kütleçekimsel mercekleme, karanlık maddenin varlığını gösterir - Mercekleme eğrilerini görmek için resmi büyütünüz
Evrende, karanlık madde ve karanlık enerjinin tahmini dağılımı.
Geriş, Çaycuma

| Geriş |
| --- | --- |
Köy

 Zonguldak'ın Türkiye'deki konumu
GerişGeriş'in Zonguldak'taki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Zonguldak
İlçe: Çaycuma
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 5,09 km²
Rakım: 252 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 646
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0372
İl plaka kodu: 67
Posta kodu: 67902
Geriş, Zonguldak ilinin Çaycuma ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Zonguldak il merkezine 54 km, Çaycuma ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 646
2020: 675
2019: 665
2018: 668
2017: 684
2016: 695
2015: 722
2014: 719
2013: 745
2012: 720
2011: 730
2010: 739
2009: 731
2008: 737
2007: 736
2000: 725
1990: 780
1985: 779