stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Galatasaray (basketbol takımı)
Başarıları

Basketbol Süper Ligi
Şampiyon (5): 1968-1969, 1984-1985, 1985-1986, 1989-1990, 2012-2013
İkinci(5): 1966-67, 1974-75, 1986-87, 2010-11, 2013-14
İstanbul Erkekler Basketbol Ligi
Şampiyon (15): 1933-34, 1941-42, 1942-43, 1944-45, 1945-46, 1946-47, 1947-48, 1948-49, 1949-50, 1950-51, 1951-52, 1952-53, 1953-54, 1957-58, 1960-61
İkinci (9): 1932-33, 1939-40, 1954-55, 1955-56, 1956-57, 1958-59, 1961-62, 1963-64, 1965-66
Üçüncü (1): 1964-65
Türkiye Erkekler Basketbol Şampiyonası
Şampiyon (11): 1947, 1948, 1949, 1950, 1953, 1955, 1956, 1960, 1963, 1964, 1966
İkinci (4): 1946, 1951, 1952, 1961
Türkiye Kupası
Şampiyon (3): 1969-70, 1971-72, 1994-95
İkinci (2): 1968-69, 2012-13
Cumhurbaşkanlığı Kupası
Şampiyon (2): 1984-85, 2010-11
İkinci (4): 1985-86, 1989-90, 1994-95, 2012-13
Eurocup
Şampiyon (1): 2015-16
Dördüncü (1): 2007-08
Kadro > İdari ve teknik kadro

| Ülke | İsim | Görevi |
| --- | --- | --- |
|  | Kerem Tunçeri | Genel Direktör |
|  | Turgay Zeytingöz | Genel Menajer |
|  | Yakup Sekizkök | Başantrenör |
|  | İbrahim Tilki | İdari Menajer |
|  | Kostas Papadopoulos | Yardımcı Antrenör |
|  | Gökhan Turan | Yardımcı Antrenör |
|  | Cenk Akyol | Yardımcı Antrenör |
|  | Alican Kaş | Fizyoterapist |
|  | Bora Bölükbaşı | Kondisyon Antrenörü |
|  | Semih Eroğlu | Kondisyoner |
|  | Burak Kozan | Masör |
|  | Adnan Güney | Malzeme Sorumlusu |
|  | Vahit Yılmaz | Ulaştırma |
Başantrenörler

Not:1966'dan bu yana çalışan başantrenörler eklenmiştir. Daha öncesi araştırma gerektirmektedir.
Altyapı > Galatasaray Genç Basketbol Takımı

Galatasaray (genç basketbol takımı), erkek basketbol şubesinin birinci öncelikli altyapısıdır. Mücadelesini 2017 yılından bu yana Basketbol Gençler Ligi'nde sürdürmektedir.
Altyapı > Pilot Takım (Nef Vakfı SK)

Nef Vakfı Spor Kulübü, ilk olarak 2021-2022 sezonunda kurulmuş ve profesyonel liglerin en alt kademesi olan Türkiye Basketbol 2. Ligi'nden faaliyetlerine başlamıştır. Nef Vakfı Spor Kulübü, 2021-2022 sezonundan itibaren Galatasaray Nef Erkek Basketbol Takımı'na altyapı nezdinde pilot takımlık yapmaktadır. Takım, mücadele ettiği 2021-2022 sezonu Türkiye Basketbol 2. Ligi B Grubu normal grup etabı sonunda 10 takımın yer aldığı grubunu 8. sırada tamamlamış ve sezonu noktalamıştır. Takım, mücadele ettiği 2022-2023 sezonu Türkiye Basketbol 2. Ligi B Grubu normal grup etabı sonunda 10 takımın yer aldığı grubunu 7. sırada tamamlamış ve sezonu noktalamıştır. Takım, 2023-2024 sezonunda da Türkiye Basketbol 2. Ligi'nde mücadelesine devam edecektir.
15 Kasım 2013 tarihinde Abdi İpekçi Arena'da oynanan Galatasaray-Bayern Münih maçından bir görünüm.
2021-22 sezonunda Sinan Erdem Spor Salonu'nda Fenerbahçe ile oynanan lig maçından bir görünüm.
Kasiyun dağı

| --- | --- |


En yüksek noktası
Yükseklik: 1.151 m
Koordinatlar: 33°32′45″K 36°17′11″D﻿ / ﻿33.54583°K 36.28639°D﻿ / 33.54583; 36.28639
Kasiyun Dağı (Arapça: جبل قاسيون), Şam, Suriye'de bulunmaktadır. Yeryüzünde ilk kanın aktığı yer olduğu iddia edilir. İddiaya göre Adem'in oğlu Kabil'in kardeşi Habil'i öldürdüğü dağdır. Habil'in türbesi, ünlü sufiler Mevlana Halid-i Bağdadi ve Ibni Arabi'nin türbeleri bu dağda bulunmaktadır. Beşşar Esad'a bağlı güçlerce 21 Ağustos 2013 tarihinde Gota'ya Sarin Gazı füzelerinin atıldığı yerdir.[kaynak belirtilmeli]
Yamanlar Dağı

Bu sayfa Yamanlar Dağı'nı anlatmaktadır. Başlığın diğer anlamları için Yamanlar (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |
Yamanlar Dağı kayalık dorukları

En yüksek noktası
Yükseklik: 1.076 m (3.530 ft)
Koordinatlar: 38°32′05″K 27°11′13″D﻿ / ﻿38.53472°K 27.18694°D﻿ / 38.53472; 27.18694
Jeoloji
Dağ türü: Tektonik
Türkiye' deki konumu
Yamanlar Dağı İzmir metropol alanının ve İzmir Körfezi'nin kuzeydoğu kesimine hakim, büyük kısmı Karşıyaka ilçesi sınırları içinde yer alan 1,076 metre yüksekliğinde dağ kütlesi.
Yamanlar Dağı büyük ölçüde volkanik kayalardan oluşur. Bu dağ, doğusunda yer alan Spil Dağı'ndan yüksekliği 700 m olan Sabuncubeli geçidi ile ayrılır. Batısında İzmir Körfezi'ne hakimdir. Yamanlar Dağı'nın zirvesine yakın bir düzlük alanda Karagöl krater gölü yer almaktadır. Karagöl mitolojide Tantalos ve efsanesi ile ilişkilendirilir ve bazı arkeolojik bulgular bu ilişkiyi doğrular ve tarihsel bir içerik kazandırır şekildedir.
Dağ, eteklerinde yer alan Yamanlar köyü ile aynı adı taşımaktadır. Dağ zirvesine yakın bir mevkide ziyaretçiler için bir takım tesisler ve bir de anıt bulunur.
Etimoloji

Yamanlar "Yaman" sözcüğü Türkçedir caman/yaman kelimesi komşu kavimlerdeki şaman/saman sözcüğünden etkilenmiş olabilir Türk söylence sözlüğü
Deniz Karakurt Elma kitabı ve http://upload.wikimedia.org/wikipedia/tr/0/00/TurkSoylenceSozlugu.pdf 21 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
13. yüzyılda Nymphaion'da (Nif, günümüzde Kemalpaşa) bir sarayı da bulunan Bizans İmparatoru III. İoannis tarafından inşa ettirilmiş ve toprakları bölgede geniş bir alana yayılmış Lembos Manastırı'na (Lembos ismi yakındaki Nif Dağı'nın antik çağlarda başka pek çok dağ ile paylaştığı "Olimpos" kökünden gelmektedir.) bağlı "Amanariotissa", başka bir deyişle Amanara'lı Meryem Ana Manastırı kayıtlara geçmiştir.
Aynı 13. yüzyıla bir başka Bizans belgesi dağ yamaçlarında kurulmuş "Genikon" veya "Jenikou" köyünün hukuki statüsünü konu etmekte ve köy sakinlerinin kendilerine ait bölgede bulunan Amanariotissa Manastırı'nı Lembos büyük manastırına bağışladıklarını yazmaktadır. Nitekim İzmir Körfezi'nin kuzeydoğu ucunda hala "Manastır" ve "Manastırköy" adlarını taşıyan iki yer bulunmaktadır.
Öte yandan, Amanariotissa sözcüğünün kökünü oluşturan Amanara Yunanca olmadığı cihetle, yapısının senkop olayı ile aradaki sesli harfin zaman içinde düşmesi sonucu, Luvi dili'nde "büyük" anlamına gelen "ura"  sıfatının Amana özel isminin bileşmesi ile oluşturulduğu şeklinde izah edilmiştir.
Resimler

Yamanlar Dağı'ndan İzmir Körfezi
Yamanlar Dağı zirvesinde krater gölü, Karagöl
Dipnotlar

Yamanlar Dağı'nda yaban atları
Babadağ (dağ)

| --- | --- |
Antik Cragus Dağı
Babadağ'dan Ölüdeniz, Fethiye'ye yamaç paraşütü uçuşları

En yüksek noktası
Yükseklik: 1.969 m (6.460 ft) 
Çıkıntı: 1.763 m (5.784 ft) 
Listelenme: Ultra zirve
Koordinatlar: 36°31′49″K 29°10′51″D﻿ / ﻿36.53028°K 29.18083°D﻿ / 36.53028; 29.18083
Jeoloji
Dağ türü: Tektonik
Tırmanma
En kolay rota: Motorlu vasıta yolu
Türkiye' deki konumu
Babadağ güney-batı Türkiye'de, Batı Akdeniz Bölgesi'ndeki  Muğla ilinin Fethiye ilçesinde bulunan bir dağ'dır.
Bu dağın üç zirvesi bulunmaktadır. En yüksek rakımlı zirvenin irtifası 1,969 metredir. "Karatepe" adı verilien ikinci zirvenin rakımı  1,400 metredir. Ayrıca 1200 metre pisti kış aylarında kullanılmaktadır. Bu üç zirve karşı karşıya bulunmakta ve aralarından derince bir sel vadisi geçmektedir. Her  üç zirve de kireçtaşı/kalkerden oluşmuştur. Üç zirvenin birbirinde ayrık olması dolayısıyla bazı coğrafyacılar Babadağı'nı bir  "sıradağ" olarak nitelendirmektedirler.
Babadağ'da günbatımı
Babadağ çok zengin olan bitki türleri ile dikkati çekmektedir. Bu bitkiler arasında 1,400 m ile 1,800 m rakımlı arazide gayet yaygın (Acer undulatum) Latince sınıflanma isimli bu bölgeye has akçaağaç türünden ağaçlar ve (Cedrus libani) Latince sınıflanma isimli Türkiye'ye has sedir türü ağaç ormanları çok önemlidir.
Babadağı zirvesi ve "Karatepe" adı verilen alt-zirve denize çok yakındır; denizden uzaklık 5 km yi geçmez. Bu nedenle Fethiye ve civarına gelen turistler için bu zirvelerden denize doğru rotalı "yamaç paraşütü" sporu geliştirilmiştir.
Half Dome

| --- | --- |
Günbatımında Half Dome

En yüksek noktası
Yükseklik: 2.694 m
Çıkıntı: 415 m  Clouds Rest
Koordinatlar: 37°44′46″K 119°31′59″B﻿ / ﻿37.74611°K 119.53306°B﻿ / 37.74611; -119.53306
Jeoloji
Kayaç yaşı: 93 milyon yıl
Tırmanma
İlk tırmanan: 1875 George Anderson Doğu yüzü çelik çiviler çakarak
En kolay rota: Kablolu tırmanış yolu ile
Half Dome (Yarım Kubbe) Kaliforniya Yosemite Ulusal Parkı'nda bulunan bir granit zirvedir. Yosemite Vadisi'nin doğusunda bulunur ve vadide en çok görülen kaya formasyonu olan granitten meydana gelir.
Kayanın orijinal adı "Tis-sa-ack"dır. Kelime yerel kızıldıreli dilinde "Yarık Kaya" anlamına gelir. Tis-sa-ack ismini formasyonda Royal Robbins ve Don Peterson'ın Ekim 1969'da 8 günde tırmandıkları 4. güzergahtan alır. Ayrıca yerel isimin kökeni efsanelere dayanır. Tis-sa-ack Mono Lake Paiute adındaki Yosemite yerel halkından kızılderili kızdır.
Resimler

Glacier Point'ten manzara
Snow Creek Patikasi'ndan
Tioga Yolu üstünden
"Clouds Rest" çıkıntısı
Kablolu Tırmanış yolunda zirveye tirmanan turistler kuyruğu Temmuz 2008
Kablolu Tırmanış yolları
Kablolu tırmanış rotası
Rainier Dağı

| --- | --- |
Rainier Dağı

En yüksek noktası
Yükseklik: 4.394 m Columbia Crest
Çıkıntı: 4.030 metre (13.220 ft)
Yalıtılma: 1.177 kilometre (731 mi)
Koordinatlar: 46°51′06″K 121°45′37″B﻿ / ﻿46.85167°K 121.76028°B﻿ / 46.85167; -121.76028
Jeoloji
Kayaç yaşı: 2,9 milyon - 840.000 yıl
Dağ türü: Aktif stratovolkan
Tırmanma
İlk tırmanan: 1870 Hazard Stevens ve P. B. Van Trump
En kolay rota: Muir kampından sonra güneydoğu yönü - Disappointment Cleaver
Rainier Dağı (İngilizce: Mount Rainier) kuzey-batı ABD'nin Washington eyaletinde, Seattle metropoliten şehrinin 87 km güneydoğusunda masif bir aktif stratovolkan dağıdır. Alaska haricinde olan ABD topraklarında ve Cascade Sıradağları zirveleri arasında en yüksek rakımlı dağ olup rakımı 4.392 m'dir.
Rainier Dağı, "Cascasde Yanardağlar Sırasında" bulunup  aktif bir yanardağdır. En son patlaması 1894'te olmuştur. Günümüzde ulusal volkanoloji bilimcileri tarafından dikkatli gözümlenmekte ve incelenmekte olan en tehlikeli 16 yanardağ arasında olup, bunlardan en tehlikeli olan yanardağ olduğu kabul edilmektedir. Buna başlıca neden Rainier Dağı'nı kaplayan çok miktarda buzul buzunun bir püskürme sonucu ısınıp lahar adı verilen sıvı çamur, kül ve kaya parçaları dolu olarak akıcı bir sıvı olarak gayet hızla ve gayet masif bir şekilde dağdan akması ve Washington eyaletinde önemli olan Puyallup Nehri vadisini kapayıp Orting, Sumner, Puyallup, Fıfe adlı küçük şehirleri ve Tacoma Limanını tehdit etmesidir.
Rainier Dağı'ndaki çığ videosu (ABD)
Müzikal

Rainier Dağı Seattle kökenli grunge grubu Alice in Chains'in 2017 çıkışlı Rainier Fog adlı albümde görsel olarak kullanılmıştır.
Karaca Dağ

Başlığın diğer anlamları için Karacadağ sayfasına bakınız.
| --- | --- |
Karaca Dağ'daki kayalıklardan bir görünüm

En yüksek noktası
Yükseklik: 1.952 m (6.404 ft)
Listelenme: Ultra zirve
Koordinatlar: 37°42′41″K 39°49′45″D﻿ / ﻿37.71139°K 39.82917°D﻿ / 37.71139; 39.82917
Jeoloji
Dağ türü: Kalkan yanardağlar
Son patlama: Bilinmiyor 
Türkiye' deki konumu
Karaca Dağ, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin yaklaşık olarak ortasında, Diyarbakır havzası ile Şanlıurfa Platosunu kuzey-güney doğrultusunda ayıran sönmüş yanardağ. En yüksek yeri 1952 m'dir. Karacadağ volkanı akışkan lavların oluşturduğu kalkan yanardağ yapısındadır.120 km çapa, 8000 km²'lik alana sahiptir. %2 gibi oldukça düşük yamaç eğimine sahiptir. Bazaltik lavlardan oluşur. Püskürmeler üç farklı dönemde olmuştur. Karacadağ; Diyarbakır, Şanlıurfa ve Mardin illerinin topraklarına yayılır.
Volkan üst miyosende faaliyete başlamış, zamanımızdan 100.000 yıl öncesine kadar lav püskürtmüştür. Karacadağ'ın oluşmasında Arap levhasının Anadolu Levhasına yaptığı baskı temel nedendir. Dağın Diyarbakır'a bakan kısmı incede olsa toprak bulunduğundan tarıma uygun, diğer alanları irice taşlı olduğunda tarıma uygun değildir. Dağ yoğun olarak hayvan otlatmada kullanılmaktadır.
Karacadağ çevresindeki step iklimi hakimdir. Yazlar sıcak ve kuraktır. Kışlar soğuk ve yağışlıdır, en faza yağış kışın düşer. En çok yağışın kışın, en az yağışın yazın olduğu Akdeniz yağış rejimi etkilidir. Yakın yıllara kadar üzerinde ormanlar daha fazla iken günümüzde ancak kuytu alanlarda kalmıştır. Meşe, Çitlembik, Alıç, Menengiç, Ahlat, Dişbudak arazide görülen ağaç türleridir.1400 m yüksekliğinden sonra ağaç türleri görülemez, geven ve pişik geveni ortamı kaplar.  Karacadağ'ın üzerinde ışınsal doğrultuda yazları kuruyan dereler yer alır.
İda Dağı (Girit)

| --- | --- |
Zirvenin Doğu Tarafından Görünüşü

En yüksek noktası
Yükseklik: 2,456 m
Çıkıntı: 2.456 metre (8.058 ft)
Yalıtılma: 439,94 kilometre (273,37 mi)
Koordinatlar: 35°13′35″K 24°46′15″D﻿ / ﻿35.22639°K 24.77083°D﻿ / 35.22639; 24.77083
Zeus'un doğduğu söylenen Mağara
Uzaktan İda Dağı
İda Dağı (Yunanca: Ἴδα) ya da daha modern adıyla Psiloritis (Yunanca: Ψηλορείτης), Girit'nin en yüksek noktasına sahip (Timios Stavros zirvesi, 2456 m) bir sıradağdır. Girit'in merkezinde Başkent Kandiye'nin güneybatısında yer almaktadır.
Coğrafya ve konum

Yunanistan'ın en yüksek topoğrafik çıkıntısı olan İda Dağı'nın dağlık arazisi mekansal olarak Arkadi Manastırı'ndan Krousanas'a kadar 30 kilometreye tekabül eden bir genişliğe sahiptir. Dağın genel olarak kireçtaşı serileri ile doludur. Karstlaşma sonucu Nida platosu ve çeşitli büyük mağaraların oluşmuştur.
Psiloritis, Girit'in Libya Denizi'ne akan güney kısmı ile Ege Denizi'ne bakan kuzey havzası arasındaki su ayrımı üzerinde yer almaktadır. Zirvenin 2.321 m doğusundaki bir sırt, onu Agathias Dağı'na bağlarken batıya doğru bakan başka bir sırt Stolistra Dağı'na (2.336 m) doğru devam etmektedir.
Dağın doğusunda Nida platosu bulunmaktadır. Yaylada sadece taşlardan yapılmış ve hem barınak hem de peynir yapımında kullanılan bazı çoban kulübeleri (mitata) vardır. Dağın kuzeydoğusunda, birçok endemik ve nesli tükenmekte olan türün bulunduğu bir akçaağaç korusu olan Vromonero Platosu bulunur. Bu bölge Natura 2000 koruma listesine alınmıştır.
Bitki Örtüsü

Binlerce yıllık aşırı otlatma, odun kesimi ve ormansızlaşma sonucu günümüzde antik çağlarda orman dağları olarak da anılan İda Dağı ağaçlarından yalnızca Rouvas Ormanı olarak bilinen kesim kalmıştır. Don ve kuraklıktan zarar görmeyen bitki örtüsü zirvelere kadar büyümekte ve sürekli olarak en yüksek bölgelerde otlayan keçi ve koyunlar tarafından yenilmektedir. Burada çalı formundaki baskın bitki geven bitkisidir. (astragalus angustifolius)
Girit'te Minos dönemi villası Zominthos'ta bitki tabanlarına bakan bir arkeobotanik çalışma, bölgede bir zamanlar karbonhidrat, protein ve vitamin kaynakları gibi temel besinleri içeren bulunan zengin bir bitki örtüsüne işaret etmektedir. Zominthos keza bir plato olmakla beraber, üzerinde çalışılan Minos dönemi köyü burada bulunan en yüksek rakımlı köydür.
Ulaşım

Masifin güney ve kuzeyinde, doğu-batı yönünde uzanan yollar, dağ yamaçlarındaki birçok küçük köyü birbirine bağlamaktadır. Bunun dışında dağ masifinin sadece batı ve doğusunda sürekli olarak asfaltlanmış kuzey-güney ulaşım bağlantıları vardır. Ayrıca Anogia'dan ulaşımı kolay olan Nida platosu buradan asfaltsız bir yol ile dağın güneyindeki Gergeri köyü ile bağlanmıştır.
Arkeoloji ve Mitoloji > Mitoloji

Yunan mitolojisinde baş tanrı Zeus bu dağın yamaçlarındaki bir mağarada (Ideon Andron) doğmuştur. Ayrıca dağ, Rhea'ya adanmıştır.
İda Dağı ayrıca efsanevi metal işçileri olan iblisvari Daktillerin gönderildiği bir yerdir. Daktiller, efsaneye göre ilk kez metalleri ateşle kullanılabilir şekiller haline getirme sanatını icat etmişlerdir.
Arkeoloji ve Mitoloji > Arkeoloji

Kamares Mağarası, İda Dağı'nda bulunan bir Antik Yunan tapınağıdır. Mağaranın kazısı sırasında mağarada vazo gibi çok sayıda çanak çömlek parçası bulunmuştur. Vazoların durumu ve desenine göre çanak çömlek parçalarının o dönemde köylüler tarafından yapıldığı düşünülmektedir. Tipik olarak, Girit çanak çömleklerinin çok renkli bir süslemeye ve siyah bir tabana sahip olduğu bilinmektedir. Buluntular, İda Dağı ile ilgili olarak Antik Yunan yaşamı hakkında fikir vermektedir.
Turizm

İda dağı, turistler için birçok farklı noktadan dağ yürüyüşü yapmak için elverişlidir. İşaretli patikalar ve yollar, diğerlerinin yanı sıra Fourfouras, Lochria, Kamares, Zaros, Gergeri, Asites, Krousonas ve Anogia'dan (Nida platosu üzerinden) zirve bölgesine çıkar. İda Dağları'ndaki yürüyüş yerleri arasında Anogia'nın güneyindeki Nida platosunun yanı sıra, ovanın batı yamacında Zeus'un efsanevi doğum yeri olan İda Mağarası (Ideon Andron), yaylanın batısındaki Kamares Mağarası, Zominthos arkeolojik alanı ve Rouvas kanyonu sayılabilir.
Zirve bölgesi çok az suya sahiptir. Zirvedeki Timios Stavros şapelinin yanında suyu ancak kaynatılıp içilebilen bir sarnıç vardır. Burada gecelemek için kilisenin yanına çoban kulübeleri tarzında taş barınaklar eklenmiştir.
Karadağ (Karaman)

| --- | --- |
Karadağ; Konya, Çumra, Üçhüyük köyü'nden görünüm

En yüksek noktası
Yükseklik: 2.288 m (7.507 ft)
Koordinatlar: 37°23′58″K 33°08′50″D﻿ / ﻿37.39944°K 33.14722°D﻿ / 37.39944; 33.14722
Jeoloji
Dağ türü: Kalkan volkan
Türkiye' deki konumu
Karadağ'ın uzaydan görünümü
Zirvede TRT televizyon verici istasyonu
Karadağ, Karaman ilinde bulunan sönmüş volkanik bir dağ. Konya ilinin güneyinde Karaman ilinin kuzeyinde Konya ile Karaman arasına yer alır. Dağ Hotamış bataklığı ile Karaman ve Çumra ovaları arasındadır. Karaman'a uzaklığı yaklaşık 30 km kadardır. Karadağ 3 yüksek tepenin birleşmesinden oluşmaktadır. Bunlar; Baştepe, Kızıltepe ve en yüksek noktası olan Mahalaç Tepe'dir (yüksekliği 2271 m). Baştepe'de 150 metre çaplı bir krater bulunmaktadır. Dağ kütlesinin içinde çokça ikincil tepenin yer alması, dağın farklı zamanlarda pek çok kez püskürdüğünü düşündürmektedir. Önemli zirveler şunlardır: Mahalaç, Kızıldağ, Yellibel, Başdağ, Göz (Maden) dağı.
Başdağ Kalesi; dağın Kılbasan ilçesi tarafında bulunan Başdağ yükseltisi üzerinde bulunur. sekizgen planlı kalenin burçları yuvarlaktır. İki tepe arasında yer alan kale bir krater çukurunu da kapsamaktadır. Roma ve Bizans devirlerinde kullanılan kale büyük kesme taşlardan inşa edilmiştir.
Binbir Kilise; Dağın eteklerinde halkın Binbir Kilise adını verdiği tarihi kalıntılar bulunmaktadır. Vadiler ve çeşitli yükseltilerde bulunan, manastır, kilise, konut, şapel, bazilika, sarnıç, mezar yapıları ve askeri yapılar bulunur. Hangi antik kente ait olduğu belirlenemeyen yerleşmeye araştırmacılar değişik isimler vermektedir: Debe, Lystra, Barata, Hyde ve Siderepolos gibi. İstanbul'daki Bizans sanat anlayışından farklı olarak, yapılar yerli anlayışa göre inşa edilmiştir. Dini yapılar, kireç harcı ve kesme taşlar kullanılarak, serbest haç, latin haçı, bazilikal, yuvarlak ve yonca planlarda yapılmıştır.
Mahalaç Tepe

Hristiyanlıktaki baş melek Mikhael adının bozularak önce Mihaliç, sonra da Mahalaç'a döndüğü tahmin edilmektedir. Tepe üzerinde Hititler ve Bizans zamanından kalma tarihi kalıntılar yer alır. Hititler devrine ait hiyeroglif yazıtlar ve sunak yer alır. Hitit hiyografisi ile yazılan kitabede, Hitit kralı Hartapus'un ismi geçmektedir. Alanda yükseklik, ulaşım zorluğu ve su kıtlığından dolayı yerleşim yerinin bulunmadığı düşünülmektedir. Bu alanın kutsal bir kült merkezi olduğu tahmin edilmektedir.
Tepede Bizans devrinden kalma haç şekilli bir kilise, haç şekilli mezar şapeli ve kare plana sahip sarnıç bulunur. Hititler devrindeki kutsallığın, Bizanslılar döneminde de devam ettiği görülmektedir.
Karadağ'ın üzerindeki diğer tepelerde de (Göz Dağı, Çet Dağı, Kızıldağ) Mahalaç Tepe'deki  kalıntılara benzer kilise ve manastırlar yer alır.
Galeri

Binbir kilise harabeleri:
Elbruz Dağı

Elburz Dağları ile karıştırılmamalıdır.
| --- | --- |
Elbruz Dağı

En yüksek noktası
Yükseklik: 5.642 Metre
Çıkıntı: 4.741 metre (15.554 ft)
Yalıtılma: 2.473 kilometre (1.537 mi)
Koordinatlar: 43°21′09″K 42°26′16″D﻿ / ﻿43.35250°K 42.43778°D﻿ / 43.35250; 42.43778
Jeoloji
Dağ türü: Stratovolkan (Sönmüş)
Tırmanma
İlk tırmanan: Doğu zirvesi: 1829 Killar Haçirow; Batı zirvesi: 1874 Ahiya Sottayev, Frederick Gardiner, Florence Crauford Grove, Horace Walker, Peter Knubel
Elbruz Dağı (Karaçay-Balkarca: Минги тау, Mingi tau — Bengü dağ; Gürcüce: იალბუზი (ialbuzi) — Konik şekilde dağ; Çerkesçe: Oşhamaho/Oşhamaf — Kutlu [Uğurlu] Dağ; Rusça: Эльбрус), 5.642 m yükseklikle (batı zirvesi; doğu zirvesi: 5.621 m) Kafkasların, Rusya'nın  ve Avrupa'nın en yüksek dağı. Elbruz; şu sıralar faal olmayan, yoğun olarak buzullarla kaplı, çift zirveli bir stratovolkandır. İki zirve arasındaki mesafe 1.500 metre olup zirve noktası güney krater kenarında bulunur. 70'ten fazla buzul, Elbruz'dan aşağıya, vadiye akar. Toplam 145 km² buzla örtülüdür.
Araplar Orta Çağ'da, Cebelü'l-Elsina جبل ال السنة "Dillerin Dağı" diye adlandırırlardı. Elbruz, "Ruhların Kralı", "Tanrıların Tahtı", "Mutluların Yeri " ve "Kutsal Yükseklik" diye de adlandırılır.
Eğer Kafkaslar Avrupa'nın sınırı olarak kabul edilirse Elbruz Avrupa'nın en yüksek dağıdır.
Coğrafya

Elbruz, Rusya Federasyonu Güney Federal Okrugu içindeki Kuzey Kafkasya ekonomik bölgesinde, Kabardey-Balkarya'da, Gürcistan sınırının 11 km kuzeyinde, Tiflis'in yaklaşık 270 km kuzey batısında yer alır.
Avrupa'ya mı yoksa Asya'ya mı dahil edilmesi gerektiği tartışmalıdır. Kimileri Kafkaslar'ın ve dolayısıyla Elbrus'un dahili Avrasya sınırını oluşturduğu teorisini öne sürerken, Kafkasların kuzeyi Kuma-Manych Depresyonu'nu(en) sınır olarak tanımlayan bir görüş de vardır.
Kıtalar sadece tek bir karasal alan oluşturduğundan, fiziksel ve coğrafi olarak bakıldığında sadece tek bir Avrasya mevcut olabilir. Bu yüzden, sınırın nerede olduğu meselesi tam olarak açıklığa kavuşamaz. Tarihi bağlamda sınır sıkça yer değiştirmiştir ve bir sınırın tarihi dayanakları olan yönlendiricisi de mevcut değildir.
Elbruz'un Avrupa veya Asya içinde konuşlandırılması, Avrupa'nın en yüksek dağı meselesiyle de bağlantılıdır. Buna göre bu unvana sahip dağ artık Mont Blanc olmayacaktır. Günümüzde, Strahlenberg'in (1676 - 1747) tespit ettiği Asya sınırı yaygın kabul görmektedir. Strahlenberg, aldığı jeodezi göreviyle, daha önce kabul edilen Avrupa sınırını Don Nehri'nden Ural Dağları'na çekmiştir. En güney doğudaki sınır olarak Kafkasların kuzeyindeki Kuma-Manych Depresyonu'nu(en) seçer. Bu anlayışa göre Elbruz Asyalıdır.
Karlarla örtülü Elbruz Dağı, 2008
Jeoloji

Elbruz Holosen devrinde 14x17 km boyutlarında bir kaldera içinde oluşmuş, andesit-dazit stratovolkandır. Son patlaması, yaklaşık 2000 yıl önce (MS 50 ± 50 yıl) olmuş, bir çeşit volkanik kayaç türü olan ignimbritler, patlamaların kül yığınları ve lav akıntıları 250 km² lik bir alana yayılmıştır. Doğu zirvesinde 250 m çapında yanardağ krateri kalmıştır. Bugün Elbruz, zirve yakınındaki solfatar (gaz faaliyeti) ve sıcak su kaynağı ile volkanik faaliyetlerin çok zayıf işaretlerini gösterir. Masif buz takkesinin hızla erimesi ve yeniden bir faaliyet artışında oluşan lahardan (yanardağ yamacından akan çamurlu akıntı), Elbruz ve çevresi için potansiyel tehlike oluşturmaktadır.
Tarihçe > İlk tırmanış

Doğu zirvesine ilk çıkış, 22 Temmuz 1829'da Kabardey Çerkes'i Killar Xhaçirov tarafından, Elbruz'un eteğindeki Rus general Emanuel'in kampından zirveye tırmanışla başarılmıştır. Kamp, Elbruz çevresini araştırmak için yapılan bilimsel keşif gezisinin (ekspedisyon) konaklama noktasıydı. Bu keşif gezisine akademisyenler Kupfer, Meyer ve Fransız Ménétries dahildi. Carl Anton Meyer, Elbruz ve çevresinin ilk yükseklik verilerini elde eder.
5.642 m yükseklikteki batı zirvesine ilk tırmanış ise, 28 Temmuz 1874'te İngiliz Frederick Gardiner, Florence Crauford Grove, Horace Walker ve ekspedisyonun İsviçreli lideri Peter Knubel tarafından başarılır.
Diğer başarılı tırmanışlar:
1868, Douglas William Freshfield
1868, Adolphus Warburton Moore ve C. C. Tucker
1884, M. v. Dèchy
1888, Albert Mummery
1891, Gottfried Merzbacher
1890/96, A.W. Pastuchow (askeri topoğraf), batı- ve doğu zirvesi. Elbruz Masifi'nin ilk fiziksel haritasını hazırlar. 4.690 metredeki bir kayalık grup bu dağcının adını almıştır.
1929 ilk kayak tırmanışı, Leopoldo Gasparotto ve Hugo Tomaschek