stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Marc Márquez
Kariyer istatistikleri > Yıllara göre Yarışları

| Yıl | Sınıf | Motosiklet | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | Sıra | Puan |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2008 | 125cc | KTM | QAT DNS | SPA WD | POR 18 | CHN 12 | FRA YD | ITA 19 | CAT 10 | GBR 3 | NED YD | GER 9 | CZE YD | RSM 4 | IND 6 | JPN YD | AUS 9 | MAL WD | VAL |  |  |  | 13. | 63 |
| 2009 | 125cc | KTM | QAT YD | JPN 5 | SPA 3 | FRA YD | ITA 5 | CAT 5 | NED 10 | GER 16 | GBR 15 | CZE 8 | IND 6 | RSM 4 | POR YD | AUS 9 | MAL YD | VAL 17 |  |  |  |  | 8. | 94 |
| 2010 | 125cc | Derbi | QAT 3 | SPA YD | FRA 3 | ITA 1 | GBR 1 | NED 1 | CAT 1 | GER 1 | CZE 7 | IND 10 | RSM 1 | ARA YD | JPN 1 | MAL 1 | AUS 1 | POR 1 | VAL 4 |  |  |  | 1. | 310 |
| 2011 | Moto2 | Suter | QAT YD | SPA YD | POR 21 | FRA 1 | CAT 2 | GBR YD | NED 1 | ITA 1 | GER 1 | CZE 2 | IND 1 | RSM 1 | ARA 1 | JPN 2 | AUS 3 | MAL DNS | VAL WD |  |  |  | 2. | 251 |
| 2012 | Moto2 | Suter | QAT 1 | SPA 2 | POR 1 | FRA YD | CAT 3 | GBR 3 | NED 1 | GER 1 | ITA 5 | IND 1 | CZE 1 | RSM 1 | ARA 2 | JPN 1 | MAL YD | AUS 2 | VAL 1 |  |  |  | 1. | 328 |
| 2013 | MotoGP | Honda | QAT 3 | AME 1 | SPA 2 | FRA 3 | ITA YD | CAT 3 | NED 2 | GER 1 | USA 1 | IND 1 | CZE 1 | GBR 2 | RSM 2 | ARA 1 | MAL 2 | AUS DSQ | JPN 2 | VAL 3 |  |  | 1. | 334 |
| 2014 | MotoGP | Honda | QAT 1 | AME 1 | ARG 1 | SPA 1 | FRA 1 | ITA 1 | CAT 1 | NED 1 | GER 1 | IND 1 | CZE 4 | GBR 1 | RSM 15 | ARA 13 | JPN 2 | AUS YD | MAL 1 | VAL 1 |  |  | 1. | 362 |
| 2015 | MotoGP | Honda | QAT 5 | AME 1 | ARG YD | SPA 2 | FRA 4 | ITA YD | CAT YD | NED 2 | GER 1 | IND 1 | CZE 2 | GBR YD | RSM 1 | ARA YD | JPN 4 | AUS 1 | MAL YD | VAL 2 |  |  | 3. | 242 |
| 2016 | MotoGP | Honda | QAT 3 | ARG 1 | AME 1 | SPA 3 | FRA 13 | ITA 2 | CAT 2 | NED 2 | GER 1 | AUT 5 | CZE 3 | GBR 4 | RSM 4 | ARA 1 | JPN 1 | AUS YD | MAL 11 | VAL 2 |  |  | 1. | 298 |
| 2017 | MotoGP | Honda | QAT 4 | ARG YD | AME 1 | SPA 2 | FRA YD | ITA 6 | CAT 2 | NED 3 | GER 1 | CZE 1 | AUT 2 | GBR YD | RSM 1 | ARA 1 | JPN 2 | AUS 1 | MAL 4 | VAL 3 |  |  | 1. | 298 |
| 2018 | MotoGP | Honda | QAT 2 | ARG 18 | AME 1 | SPA 1 | FRA 1 | ITA 16 | CAT 2 | NED 1 | GER 1 | CZE 3 | AUT 2 | GBR C | RSM 2 | ARA 1 | THA 1 | JPN 1 | AUS YD | MAL 1 | VAL YD |  | 1. | 321 |
| 2019 | MotoGP | Honda | QAT 2 | ARG 1 | AME YD | SPA 1 | FRA 1 | ITA 2 | CAT 1 | NED 2 | GER 1 | CZE 1 | AUT 2 | GBR 2 | RSM 1 | ARA 1 | THA 1 | JPN 1 | AUS 1 | MAL 2 | VAL 1 |  | 1. | 420 |
| 2020 | MotoGP | Honda | QAT C | GER  | NED  | FIN  | CZE  | AUT  | GBR  | RSM  | ARA  | THA  | JPN  | AUS  | MAL  | AME  | ARG  | VAL  | SPA  | FRA  | ITA  | CAT  | NC* | 0* |
* Devam eden sezon.
Özge Nur Çetiner

Özge Nur Çetiner (evlilik öncesi soyadı: Yurtdagülen) (d. 6 Ağustos 1993, İstanbul), Sultanlar Ligi profesyonel takımlarından Bahçelievler Belediyespor'da orta oyuncu olarak oynayan Türk profesyonel voleybolcu. Yeşilyurt altyapısından yetişen voleybolcu daha öncesinde; Galatasaray, Sarıyer Belediyespor, Nilüfer Belediyespor, Türk Hava Yolları, Mert Grup Sigorta ve Aydın Büyükşehir Belediyespor'da oynadı.
Kariyeri

Yeşilyurt (2004-2012)
Galatasaray (2012-2015)
Sarıyer Belediyespor (2015-2016)
VakıfBank (2016-2017)
Nilüfer Belediyespor (2017-2019)
Türk Hava Yolları (2019-2021)
Mert Grup Sigorta (2021-2022)
Aydın Büyükşehir Belediyespor (2022-2024)
Bahçelievler Belediyespor (2024-günümüz)
Başarıları > Kulüpleri > Galatasaray

2012 Türkiye Süper Kupası -  İkincilik
Başarıları > Kulüpleri > Vakıfbank

2017 Dünya Kulüpler Şampiyonası -  Şampiyonluk
2016-17 Türkiye Kupası -  İkincilik
2016-17 CEV Şampiyonlar Ligi -  Şampiyonluk
Başarıları > Kulüpleri > Türk Hava Yolları

2019-20 Balkan Kupası -  Şampiyonluk
Başarıları > Millî takım

2014 Avrupa Voleybol Ligi -  Şampiyonluk
2015 FIVB U23 Kadınlar Dünya Şampiyonası -  İkincilik
2016 Montreux Volley Masters -  Üçüncülük
2018 Akdeniz Oyunları -  Üçüncülük
Menosira

Menosira, Tetragnathidae familyasına bağlı bir cinstir.
Yapay zekâ etiği

Yapay zekâ etiği, yapay zeka sistemlerinin tasarım ve kullanım süreçlerinde ortaya çıkan etik sorunları inceleyerek, bu sorunlarla mücadele yöntemleri geliştirmeye odaklanan disiplindir. Yapay zeka etiği  robotlara ve diğer yapay zeka sistemlerine özgü teknoloji etiğinin bir parçasıdır.  Yapay zeka sistemlerini tasarlarken, inşa ederken, kullanırken ve onlara karşı davranırken insanların etik davranışları ile ilgili bir roboetiğe ve yapay ahlaki etkenlerin ahlaki davranışlarıyla ilgilenen makine etiği şeklinde ikiye ayrılabilir. [[Yapay genel zekâ] sistemlerine (YGZ) ilişkin olarak, tam etik aracı olan YGZ'lerin mevcut yasal ve sosyal çerçevelerle bütünleştirilmesine yönelik yaklaşımlar üzerinde ön çalışmalar yapılmıştır. Bu yaklaşımlar yasal konumlarının ve haklarının iki yönlü olarak ele alınmasına odaklanmıştır. YGZ sistemlerinin adil ve tarafsız olması, etik açıdan büyük önem taşır. YGZ algoritmalarının karar alma süreçlerinde hiçbir grubu haksız bir şekilde avantajlı veya dezavantajlı hale düşürmeden tasarlanmış olması gerekir. Ancak, YGZ sistemleri, geliştirildikleri veri setlerinden etkilenir ve bu veri setleri, mevcut toplumsal önyargıları yansıtabilir. Bu nedenle, YGZ'nin adalet ve tarafsızlık prensiplerine uygun olarak geliştirilmesi kritik öneme sahiptir.
Avrupa Birliği'nin Yapay Zekâ Yasası

Avrupa Birliği'nin Yapay Zekâ Yasası 13 Haziran 2024 tarihinde Avrupa Parlamentosu ve Konseyi tarafından kabul edilen Yapay Zekâ Yasası (AI Act), 2 Ağustos 2026 tarihinde tam anlamıyla yürürlüğe girecektir. Bu yasa, yapay zekânın etik ve güvenilir bir şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla risk temelli bir yaklaşım benimsemektedir. Yasaklı sistemler arasında insan davranışını manipüle eden teknikler, kırılgan grupların sömürüsünü içeren sistemler, sosyal puanlama sistemleri ve kamu alanlarında gerçek zamanlı biyometrik tanımlama yapan sistemler bulunmaktadır.
Tavil Ahmed

Tavil Ahmed  ya da Tavil Halil, I. Ahmed dönemindeki Celali isyanları'na önderlik etmiş kişilerdedir.
Tavil Ahmed, sekbanlıktan yetişmiştir. Deli Hasan'ın yanında, serdar Sokolluzade Hasan Paşa tarafından savunulan Tokat'ın kuşatılmasında bulunmuştur. Deli Hasan'a Bosna beylerbeyliği verilerek isyanın bastırılmasından sonra onun yerine Anadolu' da Celalilerin liderlerinden biri olmuştur.
Anadoludaki isyanı bastırmak ve Celali kitlelerini imha etmek üzere o sırada vezir olan Nasuh Paşa' ya "Anadolu Muhafızlığı" verildi ve kendisine yardım için Anadolu beylerbeyi Gezdehan (Kecdehan) Ali Paşa görevlendirildi. 1605 yılında Bolvadin köprüsünde meydana gelen savaşta Tavil Ahmed bu iki paşayı yenilgiye uğrattı ve Nasuh Paşa canını zor kurtararak Kütahya' ya çekilmek zorunda kaldı.  Bu galibiyetten sonra Tavil Ahmed adamlarıyla Kütahya sancağına bağlı kazaları yağmaladı.
Bu güç durum karşısında padişah I. Ahmed kendisine Şehrizor Eyaleti beylerbeyliği vererek isyanı bastırmaya çalıştı. Ancak Tavil Ahmed bir süre sonra tekrar isyana başladı. Harput kalesini kuşattı ancak alamadı.
Tavil Ahmed'in, Mehmet ve Mustafa isimlerinde oğulları ile Meymun adında kardeşi vardı. Taviloğlu Mehmet sahte bir fermanla Bağdat'ı ele geçirdi. Mehmet'in ölümünden sonra yerine kardeşi Mustafa geçti. Sadrazam Kuyucu Murat Paşa, Canboladoğlu isyanını bastırdıktan sonra Cağalazade Mahmut Paşa kumandasıyla görevlendirdiği kuvvetler 1607 yılında Bağdat'ı Taviloğlu Mustafa'dan geri almıştır. Tavil Ahmed' in kardeşi Meymun Kırşehir ve çevresini tahrip etmiştir. Meymun, Kalenderoğlu'nun kuvvetlerine katılmak üzere Tokat ve Şebinkarahisar'ı geçtikten sonra Karahasan Gediği denilen yerde konaklamış, burada Kuyucu Murat Paşa'nın kuvvetleri tarafından baskına uğrayarak kuvvetlerinin bir kısmı öldürülmüş, kaçabilenler İran topraklarına sığınmıştır.
Çardak, Denizli

| Çardak |
| --- | --- |
İlçe

 Türkiye'de bulunduğu yer
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Denizli
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Levent Küçük
 • Belediye başkanı: Ali Altıner (CHP)
Rakım: 880 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 8.452
 • Kır: -
 • Şehir: 8.574
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 20450
İl alan kodu: 0258
İl plaka kodu: 20
Çardak, Denizli ilinin bir ilçesidir.
Tarihçe

İlçe merkezi 1105 yılında Maymun dağı eteğinde Körin adıyla anılan Türkmen aşireti olarak kurulmuş, daha sonra şimdiki yerleşim yerine taşınmıştır.
Çardak, Orta Çağ'da halkın geçimini hayvancılıkla sağladığı küçük bir köy idi. Maymun dağı eteğindeki köy halkı, hayvanlarını güneş sıcağından korumak amacıyla; evlerin ön taraflarına veya yan taraflarına Çardak denilen gölgelikler yaparak önlem almaktaydı. Bu küçük Türkmen köyünün hemen güneyindeki kervan yolundan geçen diğer köylüler de, buraya "Çardaklı Köy" adını vermişlerdir. Bu isim yerli Türkmen halkı tarafından da benimsenmiş ve böylece köyün adı Çardak olarak kalmıştır.
Nüfus ve idari yapı

Çardak'a bağlı toplam 3 belde ve 5 köy vardır. Beldeler: Beylerli, Gemiş. Köyler: Ayvaz, Çaltı, Gölcük, Hayriye, Söğüt.
Beldeler ve köyler, Denizli belediyesinin  2014 yılında Büyükşehir Belediyesi olmasıyla mahalle statüsüne geçmiştir.
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1960 | 15.158 | 1.900 | 13.258 |
| 1965 | 16.508 | 2.347 | 14.161 |
| 1970 | 18.880 | 4.088 | 14.792 |
| 1975 | 19.650 | 4.232 | 15.418 |
| 1980 | 22.277 | 4.872 | 17.405 |
| 1985 | 23.740 | 5.785 | 17.955 |
| 1990 | 11.818 | 3.733 | 8.085 |
| 2000 | 11.236 | 5.649 | 5.587 |
| 2007 | 9.372 | 4.450 | 4.922 |
| 2008 | 9.637 | 4.719 | 4.918 |
| 2009 | 9.520 | 4.634 | 4.886 |
| 2010 | 9.454 | 4.586 | 4.868 |
| 2011 | 9.472 | 4.663 | 4.809 |
| 2012 | 9.386 | 4.725 | 4.661 |
| 2013 | 9.386 | 9.386 | veri yok |
| 2014 | 9.076 | 9.076 | veri yok |
| 2015 | 8.906 | 8.906 | veri yok |
| 2016 | 8.798 | 8.798 | veri yok |
| 2017 | 8.673 | 8.673 | veri yok |
| 2018 | 9.144 | 9.144 | veri yok |
| 2019 | 8.736 | 8.736 | veri yok |
| 2020 | 8.574 | 8.574 | veri yok |
| 2021 | 8.578 | 8.578 | veri yok |
| 2022 | 8.452 | 8.452 | veri yok |
| 2023 | 8.781 | 8.781 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Tarihi ve coğrafik yapısı

İlçe tarihinin Frigyalılardan başladığı tarihçilerin eserlerinden anlaşılmaktadır.
"Seven Church" Yedi Kilise adlı eserde İran Hükümdarı (Serhas) Keleneyi terk ettiği vakit, Frigya şerhinden (Avana) adındaki bir kasaba yakınından ve tuz çıkarılan bir gölün yanından geçtiğini bahsetmektedir. Ünlü tarihçi Heredot'un da kitabında bahsettiği bu gölün "Acı göl" olduğu ve sözü edilen yerleşim biriminin de Çardak olduğu sanılmaktadır. İlçeye Frigyalılardan sonra Selçuklular egemen olmuştur. İlçede bunlar ve daha sonraki uygarlılara ait kalıntılar mevcuttur. Daha çok ticari ve askeri politika güden Selçuklular, büyük kervan yolu üzerinde Ahkan ve İlçedeki Han Abat gibi tarihi tarihi yapılar inşa etmişlerdir. Çardak, Han Abat kervansarayı, ilçe merkezinin içerisinde kalmış durumdadır. Bu kervansaray da diğerleri gibi kervan yolu üzerinde kervanların konaklama yeri olarak yapılmıştır. Han-ı Abad kervansarayının, tarih araştırmacılarına göre, Selçuklu Sultanı 1. Alaettin Keykubat
zamanında 1299 yılında Esüddin tarafından yapıldığı yazılmakta ise de kervansaray kitabesinde "Bi Ribat (Han) Alaettin Keykubat günlerinde Başkomutan Ayaz tarafından 627 yılı Ramazanında yapıldığı" yazılmaktadır. Çardak, Selçuklu Hanedanı zamanında bir uç kalesi olarak, Selçukluların savunma merkezi olmuştur. Anadolu Beylikleri zamanında ise yöre, önce İnançoğulları'nın sonra da Germiyanoğulları'nın eline geçmiştir. Germiyanoğulları Beyliği, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına Sultan Beyazıt Han tarafından katılmıştır. Timur, Ankara Savaşı'ndan sonra yöreyi ele geçirmiş, askerlerinin bir kısmı ilçede bulunan kervansarayda birkaç yıl kalmışlardır. Timur'un tekrar doğuya çekilmesi ile yörede beylikler dönemi yeniden başlamış, fakat kısa sürmüştür. 1429 yılında tüm yöre Osmanlı İmparatorluğu'na katılarak Aydın Sancağı'na bağlanmıştır. İdari bölümün yeniden düzenlendiği Cumhuriyet döneminde küçük bir köy olan Çardak sırasıyla önce Dinar ve sonra Honaz Bucağı'na bağlı kalmıştır. 1 Nisan 1958 yılında köy iken aynı tarihte ilçe olarak Denizli iline bağlanmıştır. İlçe topraklarının yüzölçümü 235,867 km²'dir. İlçe arazisi 4. zamana ait lığ tabakalarından meydana gelmiştir. Acı gölün kuzeybatı tarafları bu yapıdadır. Acı gölün kuzeyindeki Maymun dağı kısımları kalkerlerden meydana gelmiştir. Çardak ilçe merkezinin denizden yüksekliği 850 metredir. İlçe merkezinin kuzeyinde bulunan Maymun dağı ise 1733 m yüksekliktedir. Acı gölün batısında yer alan Hanı Abat ovası, kuzeyinde Maymun dağı, güneyinde Söğüt dağları ile çevrilidir. Akarsu bulunmamaktadır. Çardak, Ege ile Akdeniz bölgeleri arasında kalmakta olup, iklimi karasal iklimdir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlı geçmektedir. İlçe toprakları içerisinde Acıgöl, Beylerli Gölü ve Gölcük Gölü adıyla bilinen üç adet göl vardır, ancak; bunlardan Beylerli Gölü ile Gölcük Gölü'nde bugün itibarıyla su bulunmamaktadır.
Bu yazı Denizli Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü Tanıtım ve Faaliyet Dergisi sayı 13'ten alıntı yapılmıştır (Kadir Pala).
Havalimanı

Denizli şehir merkezine 65 km uzaklıkta olup DHMİ Genel Müdürlüğü ile Hava Kuvvetleri arasında yapılan "Askeri Meydanların Sivil Havacılık Hizmetleri İçin Kullanılması İle İlgili Protokol" gereğince 1991 yılında ilk olarak 250 m² civarındaki prefabrik bir binada yolcu hizmetleri verilmeye başlanmıştır. Mevcut Terminal alanın çok küçük olması ve yetersiz kalması nedeniyle 26 Ekim 1998 tarihinde başka bir Havalimanından transfer edilen 2000 m²lik prefabrik terminal binasında hizmete devam edilmiştir. Bu arada Havalimanının dış hat trafiğine açılması nedeniyle Gümrük ve Pasaport mekânları düzenlenmiştir. Artan yolcu trafiği ve Havalimanının Gümrük Kapısı ilan edilmesi nedeniyle mevcut terminal binasının da yetersiz kalacağı düşünüldüğünden 1998 yılında pistin güney doğusunda 2.200.000 yolcu/yıl kapasiteli, 280.000 m² alana oturan yeni bir terminal binası yapılması fizibilite çalışmaları yapılmış ve 2001 yılında temeli atılarak inşaatına başlanan yeni terminal binası 23 Nisan 2008 tarihinde hava trafiğine açılarak hizmet vermeye başlamış olup, anılan tarihten bu yana 18.739 m² lik yeni terminal binasında, kaliteli ve temiz bir çalışma ortamı ve elit hizmet anlayışı ile havacılık faaliyeti kapsamında hizmet vermeye devam etmektedir.
Omurgalılar

Omurgalılar (Latince: Vertebrata), hayvanlar aleminin kordalılar (Latince: Chordata) şubesine ait bir alt şubedir.
Ortak özellikleri

Omurgalıların en karakteristik özelliği, birbirini takip eden omurlardan yapılmış bir omurgaya sahip olmalarıdır. Omurga sütunu çok kuvvetli bir destektir, fakat aynı zamanda eğilebilir bir yapıdadır. Aşağı omurgalılarda, omurga kıkırdak halinde olmasına rağmen, yüksek yapılı omurgalılara doğru kemikleşmeye başlar.
Birçok omurgalıda omurgaya iki çift ön ve arka üyelerde tutunur. Vücut bilateral (iki yanlı bakışımlı) simetriktir. Baş, gövde ve kuyruk olmak üzere üç kısma ayrılmıştır. Sölom yani vücut boşluğu yalnız gövde bölgesinde bulunur. Sindirim kanalı bel kemiğinin karın (ventral) tarafındadır. Dolaşım sistemi kapalıdır. Yürek en az iki, en çok dört boşluk ihtiva eder. Kanın alyuvarlarında hemoglobin denilen solunum pigmenti vardır. Hemoglobin, kana kırmızı rengi verir. Boşaltım organları çifttir. Boşaltım ve üreme organı açıklıkları, tek veya ayrı ayrı olarak bulunur.
İki çift ekstremiteleri vardır. Bunlar balıklarda bulunan göğüs ve karın yüzgeçleri, karada yaşayanlarda ise ön ve arka bacaklardır. Deri, solungaç ve akciğer ile soluyabilirler. Kafatası içinde muhafaza edilen karmaşık yapılı bir beyinleri vardır.
Evrimsel tarih

Ana madde: Omurgalıların evrimi
Omurgalılar, yaklaşık 525 milyon yıl önce, organizma çeşitliliğinde artış görülen Kambriyen patlaması sırasında ortaya çıktı. Bilinen en eski omurgalının Myllokunmingia olduğuna inanılıyor. Erken omurgalıdan biri de Haikouichthys ercaicunensis'tir. Kambriyen'e egemen olan diğer faunanın aksine, bu gruplar temel omurgalı vücut planına sahipti: bir sırt ipliği, ilkel omurlar ve iyi tanımlanmış bir baş ve kuyruk. Bu erken omurgalıların tümü, çenelerden yoksundu ve –batraklardaki gibi– deniz tabanına yakın yerlerde filtre beslemesine güveniyordu.
Evrimsel tarih > Balıklardan Amfibilere

İlk çeneli omurgalılar (Gnathostomata) geç Ordovisiyen'de (~450 mya) ortaya çıkmış ve Devoniyen'de yaygın hale gelmiştir, bu dönem genellikle "Balık Çağı" olarak bilinir. Devoniyen'de iki grup kemikli balık, Actinopterygii ve Sarcopterygii, evrimleşti ve çeşitlendi. Devoniyen, aynı zamanda, geç Silüriyen'den bu yana o dönemin tamamına egemen olan bir zırhlı balık grubu olan Placodermi'nin yanı sıra, Taşemengiller ve Myxini dışında neredeyse tüm çenesiz balıkların ölümünü gördü. Devoniyen, balıklar ve amfibiler arasında geçiş formları olan ilk Labyrinthodontianların yükselişini de gördü.
Evrimsel tarih > Mezozoyik omurgalıları

Amniyotlar, sonraki Karbonifer döneminde labyrintodontlardan evrimleşmiştir. Parareptilia ve sinapsid amniyotlar Paleozoik'in sonlarında yaygınken, Mezozoyik'te diapsidler baskın hale geldi. Denizde kemikli balıklar üstün olmaya başladı. Dinozorlardan evrimleşen kuşlar, geç Jura'da gelişti.
Evrimsel tarih > Senozoyik omurgalıları

Senozoyik'te dünya, kemikli balıklar, amfibiler, sürüngenler, kuşlar ve memelilerde büyük çeşitlilik gördü. Yaşayan tüm omurgalı türlerinin yarısından fazlası (yaklaşık 32.000 tür) balıktır. Balıklar; (tetrapod olmayan kraniatlar), 4.600 metrenin üzerindeki rakımlarda Himalaya göllerindeki sazansılardan (Cypriniformes), yaklaşık 11.000 metre ile en derin okyanus açması olan Challenger Çukuru'ndaki yassı balıklara (Pleuronectiformes) kadar dünyanın tüm su ekosistemlerinde yasarlar. Sayısız çeşitte balıklar, hem tatlı su hem de deniz olmak üzere dünyanın su kütlelerinin çoğunda ana yırtıcı hayvanlardır. Omurgalı türlerinin geri kalanı, dört üyelilerdir. Dört üyeliler, kabaca 7.000 tür içeren amfibilerin yanı sıra; memeliler (yaklaşık 5.500 tür ile), sürüngenler ve kuşları içerir (iki sınıf arasında eşit olarak bölünmüş yaklaşık 20.000 tür ile). Dört üyeliler, çoğu karasal ortamın baskın megafaunasını oluşturur ve ayrıca kısmen veya tamamen suda yaşayan birçok grubu (örn. deniz yılanları, penguenler, deniz memelileri) içerir.
Geleneksel sınıflandırma

Acrania — Kafatassızlar
Hemichordata — Yarı sırtipliler
Urochordata  veya Tunicata — Tulumlular
Cephalochordata — Başı kordalılar
Craniata — Gerçek kafataslılar
Agnatha — Çenesizler
Gnathostomata — Gerçekçeneliler
Pisces — Balıklar
Placodermi — Fosil balıklar
Chondrichthyes — Kıkırdaklı balıklar
Osteichthyes — Kemikli balıklar
Tetrapoda — Dört üyeliler
Amphibia — İki yaşamlılar
Reptilia — Sürüngenler
Aves — Kuşlar
Mammalia — Memeliler
Haikouichthys
Acanthostega
Bazı Kretase dönemi omurgalıları (Teruzorlar, kertenkele kalçalı ve kuş kalçalı dinozorlar).
Mimoperadectes, bir Eosen keseli memelisi
Cara Buono

| Cara Buono |
| --- | --- |
Buono, 2017
Doğum: 1 Mart 1971 (54 yaşında) New York, Amerika Birleşik Devletleri
Eğitim: Columbia Üniversitesi
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1989-günümüz
Evlilik: Peter Thum
Çocuk(lar): 1

Cara Buono (d. 1 Mart 1971), Amerikalı aktris. Mad Men dizisinde canlandırdığı Dr. Faye Miller karakteriyle Emmy Ödülü’ne aday gösterilmiştir.
2016 yılından itibaren korku ve bilim kurgu türündeki Stranger Things dizisinde Karen Wheeler karakterini canlandırmaktadır. Ayrıca, The Sopranos dizisinin altıncı sezonunda Kelli Moltisanti karakterini oynamıştır.
Jaroslav Drobný (futbolcu)

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Jaroslav Drobný
Doğum tarihi:  18 Ekim 1979 (45 yaşında)
Doğum yeri:  Počátky, Çekoslovakya
Boyu:  1,92 m (6 ft 3+1⁄2 in)
Mevkii:  Kaleci
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Hamburg
Numarası:  1
Altyapı kariyeri
:  SK Chrudim
0000-1999:  Vítkovice
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1999-2001 |  České Budějovice |  46 |  (0) |
| 2001-2005 |  Panionios |  101 |  (0) |
| 2005-2006 |  Fulham |  0 |  (0) |
| 2005-2006 |  → ADO Den Haag (kiralık) |  12 |  (0) |
| 2006-2007 |  Ipswich Town |  0 |  (0) |
| 2007 |  → VfL Bochum (kiralık) |  17 |  (0) |
| 2007-2010 |  Hertha Berlin |  97 |  (0) |
| 2010- |  Hamburg |  32 |  (0) |
| Toplam |   |  305 |  (0) |
Millî takım kariyeri‡
| 1997-1998 |   Çek Cumhuriyeti U-18 |  6 |  (0) |
| 1997 |   Çek Cumhuriyeti U-20 |  1 |  (0) |
| 1999-2002 |   Çekya U-21 |  16 |  (0) |
| 2009- |   Çekya |  6 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 5 Mayıs 2012 
Jaroslav Drobný (d. 18 Ekim 1979 Počátky), Çek millî kaleci. Bundesliga ekibi Hamburg takımınının kalesini korumaktadır.
Mollemeta

Mollemeta, Tetragnathidae familyasına bağlı bir cinstir.
Rüştü Nuran

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- |
| Doğum tarihi | 30 Mart 1976 (48 yaşında) |  |
| Doğum yeri | Tuzla, İstanbul |  |
Mesleği: Doktor
Hakemlik görevi
| Yıl | Turnuva | Görevi |
| 1999-2001   2001- | B Klasmanı A Klasmanı | Hakem Hakem |
Rüştü Nuran (d. 30 Mart 1976, İstanbul), Türk basketbol hakemi ve doktor.
Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezundur. Ortepedi Uzmanlığında doktorluk yapmaktadır. 1996 yılında hakemlik kariyerine başladı. 1999 yılında B Klasmanı hakemliğine 2001 yılında da A Klasmanı hakemliğine yükseldi ve 2001 yılında Türkiye Basketbol Ligi maçlarını yönetmeye başladı. 2005 yılında FIBA kokartı taktı.
2005-2015 yılları arasında uluslararası maçlar yönetmiştir.
Daha önce 2011-12 ULEB Eurocup finali, 2013 Avrupa Basketbol Şampiyonası ve 2013-14 Euroleague dörtlü finallerinde görev aldı.
2014 FIBA Basketbol Dünya Kupası'nda görev almak üzere davet edildi.
Nanningia

Nanningia, Tetragnathidae familyasına bağlı bir cinstir.
Malèna

| --- | --- |
Der Zauber Von Malèna
Filmin afişi
Yönetmen: Giuseppe Tornatore
Yapımcı: Carlo Bernasconi Guy Weinstein Harvey Weinstein
Senarist: Massimo Quaglia
Oyuncular: Monica Bellucci Giuseppe Sulfaro Luciano Federico Matilde Piana
Müzik: Ennio Morricone
Görüntü yönetmeni: Lajos Koltai
Sanat yönetmeni: Harvey Weinstein
Kurgu: Luciano Vincenzoni
Stüdyo: Medusa Films Miramax Pacific Pictures Filmverlag Tele+
Dağıtıcı: Miramax Films
Türü: Dramatik
Renk: Renkli
Yapım yılı: 2000
Çıkış tarih(ler)i: 27 Ekim 2000 ( İtalya) 1 Mart 2001 ( Almanya) 4 Mayıs 2001 ( Türkiye)
Süre: 105 Dakika
Ülke:  İtalya  Almanya
Dil: İtalyanca
Diğer adları: Malèna
Malèna, 2000 yılı İtalyan-Alman ortak yapımı bir sinema filmidir. 1999 yılında Sicilya adasındaki Castelcuto sahilinde çekilmiş olup film sahnelerine II. Dünya Savaşı havası verilmiştir. 2000 yılında Oskar adayı seçilmiştir. Monica Bellucci, Giuseppe Sulfaro ve Matilde Piana rol almıştır.
Malena, faşist İtalya'da oturduğu kasabayı güzelliğiyle derinden etkilemektedir. Bütün kasabayı birbirine düşürecek olan genç, seksi ve dul kadın, bu kasabanın hem başlangıcı hem de sonu olmak üzeredir.
Oyuncular

Monica Bellucci - Maddalena "Malèna" Bonsignore Scordìa
Giuseppe Sulfaro - Renato Amoroso
Luciano Federico - Renato'nun babası
Matilde Piana - Renato'nun annesi
Pietro Notarianni - Bonsignore, öğretmen
Gaetano Aronika - Antonino "Nino" Scordìa
Gilberto Idonea - Centorbi, avukat
Angelo Pellegrino - Faşist parti patronu