stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Logaritmik dışbükey fonksiyon
Tanım

X gerçel bir vektör uzayınının dışbükey bir altkümesi olsun. f : X → R ise negatif olmayan değerler alan bir fonksiyon olsun. O zaman,
{\log }\circ f dışbükeyse, f logaritmik dışbükeydir.
{\log }\circ f kesin dışbükeyse, f  kesin logaritmik dışbükeydir.
Burada,  \log 0 değeri   -\infty  olarak alınmıştır.
Daha matematiksel bir ifadeyle açıkça yazmak gerekirse, f fonksiyonunun logaritmik dışbükeyliği ancak ve ancak x1, x2 ∈ X 
ve her t ∈ [0, 1] için aşağıdaki eşitsizlikleri sağlaması ile mümkündür:
Benzer bir şekilde, f fonksiyonunun kesin logaritmik dışbükeyliği ancak ve ancak yukarıdaki  eşitsizliklerin bütün t ∈ (0, 1) için eşitlik olmadan sağlanması ile mümkündür.
Yukarıdaki tanıma göre, f sıfır değer alabilir. Ancak, f logaritmik dışbükeyse ve X kümesi içindeki herhangi bir noktada 0 değeri alıyorsa, o zaman Xin içindeki her noktada sıfır değeri almak zorundadır.
Tanım > Denk koşullar

Eğer f bir I ⊆ R aralığında tanımlanmış ve türevlenebilir bir fonksiyonsa
f fonksiyonunun logaritmik dışbükeyliği ancak ve ancak  aşağıdaki eşitsizliğin I'daki her x ve y için sağlanmasıyla mümkündür.
I'daki her x ve y için x > y varsayıldığında yukarıdaki eşitsizlik şuna denktir:
Benzer bir şekilde, f fonksiyonunun kesin logaritmik dışbükeyliği ancak ve ancak yukarıdaki  eşitsizliklerin eşitlik olmadan sağlanması ile mümkündür.
Eğer f bir I ⊆ R aralığında tanımlanmış ve iki kere türevlenebilir bir fonksiyonsa, f fonksiyonunun logaritmik dışbükeyliği ancak ve ancak I'daki her x için
olması ile mümkündür. Eğer eşitsizlik kâti ise, o zaman f fonksiyonu kesin logaritmik dışbükeydir. Ancak, bunun tersi doğru değildir; yani, f kesin logaritmik dışbükey olup bir  x değeri için,  f''(x)f(x)=f'(x)^{2} olabilir. Örneğin,  f(x)=e^{x^{4}} ise, o zaman, f kesin logaritmik dışbükeydir. Ancak,  f''(0)f(0)=0=f'(0)^{2} olur.
Ayrıca,  f\colon I\to (0,\infty ) fonksiyonunun logaritmik dışbükeyliği ancak ve ancak   \alpha \in \mathbb {R}  için  e^{\alpha x}f(x) fonksiyonunun dışbükey olması ile mümkündür.
Yeterli koşullar

f_{1},\ldots ,f_{n} logaritmik dışbükeyse ve  w_{1},\ldots ,w_{n} negatif olmayan gerçel sayılarsa  f_{1}^{w_{1}}\cdots f_{n}^{w_{n}} logaritmik dışbükeydir.
\{f_{i}\}_{i\in I} logaritmik dışbükeylerden oluşan bir aile ise, o zaman,  g=\sup _{i\in I}f_{i} logaritmik dışbükeydir.
f\colon X\to I\subseteq \mathbf {R}  dışbükeyse ve  g\colon I\to \mathbf {R} _{\geq 0} logaritmik dışbükey ve azalmayan bir fonksiyonsa, o zaman   g\circ f logaritmik dışbükeydir.
Özellikler

Logaritmik dışbükey bir fonksiyon  f, artan dışbükey fonksiyon  e^{x} ile tanım gereği dışbükey olan  \log \circ f fonksiyonun bileşkesi olduğundan dışbükey bir fonksiyon olur. Ancak, tersi  durum her zaman geçerli değildir ve logaritmik dışbükeylik olağan dışbükeylikten daha kesin ve güçlü bir özelliktir. Örneğin,  f(x)=x^{2} dışbükeydir ama  \log f(x)=2\log |x| dışbükey değildir.
Örnekler

f(x)=\exp(|x|^{p}) fonksiyonu  p\geq 1 iken logaritmik dışbükeydir ve  p>1 iken kesin logaritmik dışbükeydir.
f(x)={\frac {1}{x^{p}}} fonksiyonu  (0,\infty ) üzerinde bütün  p>0 için  kesin logaritmik dışbükeydir.
Euler gama fonksiyonu pozitif gerçel sayılar üzerine kısıtlandığında kesin logaritmik dışbükeydir. Aslında, bu özellik, Bohr-Mollerup teoremi ile Euler gama fonksiyonunu karakterize etmek için kullanılan şartlardan biridir.
Aşağıdudullu

| Aşağıdudullu |
| --- | --- |
Mahalle
Ülke:  Türkiye
İl: İstanbul
İlçe: Ümraniye
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Aşağıdudullu, İstanbul ilinin Ümraniye ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

Bu şablon yalnızca Vikiveri'de nüfus değeri girilmiş maddelerde kullanılabilir.
Yenisahra

Başlığın diğer anlamları için Yenisahra (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Yenisahra |
| --- | --- |
Mahalle
Ülke:  Türkiye
İl: İstanbul
İlçe: Ataşehir
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Yenisahra, İstanbul ilinin Ataşehir ilçesine bağlı bir mahalledir. 2008 yılına kadar Kadıköy ilçesine bağlı olan mahalle yeni ilçe olan Ataşehir'e bağlanmıştır.
Yenisahra Arena
Sahrayıcedit'in karşısında bulunur. İstanbulun her yerine kolaylıkla gidilebilir, ulaşım konusunda çok rahat bir semttir. D-100 ve TEM otobanına yakındır. Metro ve metrobüse yakın olduğundan dolayı yerleşimin tercih edildiği bir semttir. Optimum AVM bu mahallede bulunur. İmar sorunu bulunan mahalle, kentsel dönüşüm alanıdır. İmar sorununun son zamanlarda çözümlendiği bilinmektedir.
Kurbağalıdere Yaşam Vadisi proje alanı içerisinde kalan mahallede, Yenisahra Stadı'nın yenilenerek amatör sporlar için hizmet vermesi planmaktadır.
Nüfus

Bu şablon yalnızca Vikiveri'de nüfus değeri girilmiş maddelerde kullanılabilir.
TVNET

| TVNET>  |
| --- | --- |
Tam adı: Televizyon Net
Kuruluş: 8 Nisan 2005 (ART yayını) 2006 (test yayını) 1 Ocak 2007 (TVNET yayını)
Sahibi: Albayrak Medya Grubu
Unvan: Net Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş.
Görüntü formatı: 1080i (HDTV)
Slogan: Yeni Medya Ekranı (2015-2022) Anladığın Yerdesin (2022-günümüz)
Ülke:  Türkiye
Dili: Türkçe
Yayın alanı: Türkiye
İştirakler: TVNET Radyo
Genel merkez: Zeytinburnu, İstanbul
Eski adı: ART
Kardeş kanal(lar): Tempo TV
Websitesi: TVNET
İzlenebilirlik
Karasal yayın
Normal anten: C 25
Uydu yayını
Türksat 4A: 12213 V 5833 2/3 (HD)
D-Smart: 41. Kanal (HD)
Digiturk: 39. Kanal (HD)
Kablo yayını
KabloTV: 64. Kanal (HD)
Uydu radyo yayını
Türksat 4A: 12220 V 4800 5/6
İnternet protokolü üzerinden televizyon
Turkcell TV+: 57. Kanal (HD)
tivibu: 41. Kanal (HD)
İnternet televizyonu
tvnet.com.tr: TVNET İzle
TVNET, Albayrak Medya Grubu bünyesinde faaliyet gösteren ulusal bir haber kanalıdır. 8 Nisan 2005'te ART ismiyle haber kanalı olarak kurulmuş, 2006'da test yayınına başlamıştır. 1 Ocak 2007'de ise TVNET adıyla yayın hayatına devam etmiştir.
TVNET, Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri 7 gün 24 saat kesintisiz şekilde izleyicilerine ulaştırmaktadır. Kanalda siyaset, gündem, kültür-sanat, ekonomi, eğitim, sağlık, spor, belgesel temalarında programlar yapılmaktadır.
TVNET, 27 Mart 2022 tarihinde logosunu ve jeneriklerini değiştirmiştir.
Logolar

28 Mart 2022'ye kadar kullanılan logo
28 Mart 2022'den itibaren kullanılan logo
Diklorometan

| --- | --- |


Adlandırmalar
IUPAC adıdichloromethane
Sistematik IUPAC adıdiklorometan
Diğer adlarmetilen klorür, metilen diklorür, Refrigerant-30
Tanımlayıcılar
CAS numarası: 75-09-2
3D model (JSmol): Etkileşimli görüntü
Kısaltmalar: DCM, R-30
ECHA InfoCard: 100.000.763 
PubChem CID: 6344
CompTox Bilgi Panosu (EPA): DTXSID0020868 
 SMILES ClCCl 
Özellikler
Kimyasal formül: CH2Cl2
Molekül kütlesi: 84,93 g mol−1
Görünüm: Renksiz sıvı
Koku: Kloroform benzeri
Yoğunluk: 1,32 g/cm3
Erime noktası: –96,7°C
Kaynama noktası: 39,6°C
Çözünürlük (su içinde): Etil asetat, etanol, hekzan, benzen, tetraklorometan, triklorometan ve dietil eterde karışabilir
Buhar basıncı: 57.3 (25°C'de)
Tehlikeler
NFPA 704 (yangın karosu):    2 1 0
Benzeyen bileşikler
Benzeyen bileşikler: Klorometan, Kloroform, Karbon tetraklorür
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). 
Bilgi kutusu kaynakları
Diklorometan (DCM) ya da metilen klorür CH2Cl2 formülüne sahip bir organik bileşiktir. Renksiz, uçucu bir sıvıdır ve hoş kokuludur. Su ile karışmasa da biraz polardır ve birçok organik çözücüde çözünür. Çözücü olarak kullanılır.
Doğal oluşum

Diklorometan, doğal olarak okyanus kaynakları, makroalge, sulak alanlar ve volkanlarda oluşur.  
Ancak çevredeki diklorometanın en büyük kaynağı sanayidir.
Üretim

DCM, metan ya da klorometanın 400–500 °C derecelerde klor ile tepkimesinden elde edilir. Bu sıcaklıklarda metan ve klorometan seri tepkimeye girerek daha fazla klorlu bileşikler oluşturur. Bu yolla 1993'te ABD, Japonya ve Avrupa'da yaklaşık 400.000 ton DCM üretilmiştir.
Bu tepkimenin ürünleri olarak klorometan, diklorometan, kloroform, karbon tetraklorür ve hidrojen klorür oluşmaktadır; ürünler damıtılarak ayrıştırılır.
DCM ilk olarak 1839 yılında Fransız kimyager Henri Victor Regnault (1810-1878) klorometan ve klor karışımının güneş ışığı altında bırakılması ile üretilmiştir.
Tepkimeleri

Diklorometan, kısmen inert olduğu için çözücü olarak yaygın şekilde kullanılır. Bununla birlikte, bazı güçlü nükleofillerle reaksiyonlara katılır. tert-bütillityum, DCM'i protonsuzlaştırır:
Kullanım alanları

Metilen klorür birçok endüstriyel işlemde çözücü olarak kullanılmaktadır. Yaygın bir boya çıkarıcı ve yağ çözücüdür. Gıda endüstrisinde kahve ve çayı kafeinsizleştirmek için kullanılır. Poliüretan köpükler için şişirici madde olarak da kullanılmaktadır.
Kullanım alanları > Hidrojen bağı

Metilen klorür, elektron donörlerine hidrojen bağı yapabilen bir Lewis asididir. Sert asit olarak sınıflandırılır. Verici-alıcı bağının birçok termodinamik çalışmasında kullanılmış olan bir çözücüdür. Bu termodinamik çalışmalarda metilen klorürün donör hidrojen bağı düzeltmeleri rapor edilmiştir.
Kullanım alanları > Özel kullanımları

Kimyasal bileşiğin düşük kaynama noktası, kimyasalın küçük sıcaklık farklarından mekanik enerji çıkarabilen bir ısı motorunda işlev görmesini sağlar. DCM ısı motorunun bir örneği, su içen kuştur. Oyuncak oda sıcaklığında çalışır.
DCM, belirli plastikleri kimyasal olarak kaynatır. Örneğin, elektrik sayaçlarının kasasını kapatmak için kullanılır. Genellikle plastik kaynak yapıştırıcılarının ana bileşeni olarak satılır, ayrıca model oluşturma meraklıları tarafından plastik bileşenleri birleştirmek için yaygın olarak kullanılır. Genellikle "Di-clo" olarak adlandırılır.
Giysi baskı endüstrisinde ısıyla yapıştırılan giysi transferlerinin çıkarılması için kullanılır.
Boya sökücülerde ana malzeme olarak bulunur.
Toksisite

DCM, basit klorohidrokarbonlar arasında en az zehirli olanlardan olmasına rağmen, ciddi sağlık riskleri taşır. Yüksek uçuculuğu nedeniyle akut solunum tehlikesi bulunur. Deriden emilebilir.
Soluma yoluyla diklorometana akut aşırı maruz kalmanın semptomları arasında konsantrasyon güçlüğü, baş dönmesi, yorgunluk, mide bulantısı, baş ağrıları, uyuşma, hâlsizlik ve üst solunum yollarında ve gözlerde tahriş yer alır. Daha ciddi sonuçlar boğulma, bilinç kaybı, koma ve ölümü içerebilir.
Ihlamurkuyu

| Ihlamurkuyu |
| --- | --- |
Mahalle
Ülke:  Türkiye
İl: İstanbul
İlçe: Ümraniye
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Ihlamurkuyu, İstanbul ilinin Ümraniye ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

Bu şablon yalnızca Vikiveri'de nüfus değeri girilmiş maddelerde kullanılabilir.
Yukarıdudullu

| Yukarıdudullu |
| --- | --- |
Mahalle
Ülke:  Türkiye
İl: İstanbul
İlçe: Ümraniye
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Yukarıdudullu, İstanbul ilinin Ümraniye ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

Bu şablon yalnızca Vikiveri'de nüfus değeri girilmiş maddelerde kullanılabilir.
Nora Roberts bibliyografyası

Bu liste Amerikalı ünlü yazar Nora Roberts'ın yazdığı kitapların orijinal listesidir. Parantez içindeki tarih, kitabın basım yılıdır. Daha sonra pek çok kitapları (iki-üç kitap bir arada şekilde) yeniden basılmıştır ve basılmaya devam etmektedir.
Romanlar

Blithe Images (1982)
Song of the West (1982)
Search for Love (1982)
Island of Flowers (1982)
The Heart's Victory (1982)
From this Day (1983)
Her Mother's Keeper (1983)
Once More with Feeling (1983)
Tonight and Always (1983)
Untamed (1983)
This Magic Moment (1983)
Endings and Beginnings (1984)
Storm Warning (1984)
Promise me Tomorrow (1984)
Sullivan's Woman (1984)
First Impressions (1984)
A Matter of Choice (1984)
Less of a Stranger (1984)
The Law is a Lady (1984)
Rules of the Game (1984)
Opposites Attract (1984)
The Right Path (1985)
Partners (1985)
Night Moves (1985)
Boundary Lines (1985)
Dual Image (1985)
The Art of Deception (1986)
Treasures Lost, Treasures Found (1986)
Risky Business (1986)
A Will and a Way (1986)
Mind over Matter (1987)
Hot Ice (1987)
Temptation (1987)
Local Hero (1988)
The Name of the Game (1988)
Sweet Revenge (1988)
Gabriel's Angel (1989)
The Welcoming (1989)
Public Secrets (1990)
Genuine Lies (1991)
Carnal Innocence (1991)
Unfinished Business (1992)
Honest Illusioans (1992)
Divine Evil (1992)
Private Scandals (1993)
Hidden Riches (1994)
True Betrayals (1995)
Montana Sky (1996)
Sanctuary (1996)
Homeport (1998)
The Reef (1998)
River's End (1999)
Carolina Moon (2000)
The Villa (2001)
Midnight Bayou (2001)
Three Fates (2002)
Birthright (2003)
Northern Lights (2004)
Blue Smoke (2005)
Angel's Fall (2006)
High Noon (2007)
Tribute (2008)
Black Hills (2009)
The Search (2010)
Chasing Fire (2011)
The Witness (2012)
Seri romanlar

Irish Hearts
Irish Thoroughbred (1981)
Irish Rose (1988)
Irish Rebel (2000)
Bannion Ailesi
Reflections (1983)
Dance of Dreams (1983)
MacGregor Ailesi
Playing the Odds (1985)
Tempting Fate (1985)
All the Possibilities (1985)
One Man's Art (1985)
For Now, Forever (1987)
Rebellion (1988)
In From the Cold (1990 - Kısa Hikâye)
The MacGregor Brides (1997)
The Winning Hand (1998)
The MacGregor Grooms (1998)
The Perfect Neighbour (1999)
Great Chefs
Summer Desserts (1985)
Lessons Learned (1986)
Celebrity Magazine
One Summer (1986)
Second Nature (1985)
Cordina's Royal Family
Affaire Royal (1986)
Command Performance (1987)
The Playboy Prince (1987)
Cordina's Crown Jewel (2002)
D.C. Dedectives
Sacred Sins (1987)
Brazen Virtue (1988)
O'Hurley'ler
The Last Honest Woman (1988)
Dance to the Piper (1988)
Skin Deep (1988)
Without A Trace (1990)
Jack's History
Loving Jack (1988)
Best Laid Plans (1989)
Lawless (1989)
Time and Again
Time Was (1989)
Time Change (1989)
Night Tales
Night Shift (1990)
Night Shadow (1991)
Nightshade (1993)
Night Smoke (1994)
Night Shield (2000)
Stanislaski Ailesi
Taming Natasha (1990)
Luring a Lady (1991)
Falling for Rachel (1993)
Convincing Alex (1994)
Waiting for Nick (1997)
Considering Kate (2001)
Calhoun Kardeşler
Courting Catherine (1991)
A Man for Amanda (1991)
For the Love of Lilah (1991)
Suzanna's Surrender (1991)
Megan's Mate (1996)
Donovan Legacy
Captivated (1992)
Entranced (1992)
Charmed (1992)
Enchanted (1999)
Cancannon Sisters Trilogy
Born In Fire (1994)
Born In Ice (1995)
Born In Shame (1995)
MacKade Brothers
The Return of Rafe MacKade (1995)
The Pride of Jared MacKade (1995)
The Hearth of Devin MacKade (1996)
The Fall of Shane MacKade (1996)
Dream Trilogy
Daring to Dream (1996)
Holding the Dream (1996)
Finding the Dream (1997)
Stars of Mithra
Hidden Star (1997)
Captive Star (1997)
Secret Star (1998)
Chesapeake Bay
Sea Swept (1997)
Rising Tides (1998)
Inner Harbor (1998)
Chesapeake Blue (2002)
Gallaghers of Ardmore
Jewels of the Sun (1999)
Tears of the Moon (2000)
Heart of the Sea (2000)
Three Sisters Island
Dance upon the Air (2001)
Heaven and Earth (2001)
Face the Fire (2002)
Key Trilogy
Key of Light (2003)
Key of Knowledge (2003)
Key of Valor (2003)
In the Garden
Blue Dahlia (2004)
Black Rose (2005)
Red Lily (2005)
Circle Trilogy
Morrigan's Cross (2006)
Dance of the Gods (2006)
Valley of Silence (2006)
Sign of Seven Trilogy
Blood Brothers (2007)
The Hollow (2008)
The Pagan Stone (2008)
Bride Quartet
Vision in White (2009)
Bed of Roses (2009)
Savour the Moment (2010)
Happy Ever After (2010)
Inn BoonsBoro Trilogy
The Next Always (2011)
The Last Boyfriend (2012)
JD ROBB adı ile yazdığı romanlar

Naked in Death (1995)
Glory in Death (1995)
Immortal in Death (1996)
Rapture in Death (1996)
Ceremony in Death (1997)
Vengeance in Death (1997)
Holiday in Death (1999)
Conspiracy in Death (1999)
Loyalty in Death (1999)
Witness in Death (2000)
Judgement in Death (2000)
Betrayal in Death (2001)
Seduction in Death (2001)
Reunion in Death (2002)
Purity in Death (2002)
Portrait in Death (2003)
Imitation in Death (2003)
Remember When (2003)(Hem Nora Roberts, hem de JD Robb adıyla)
Divided in Death (2004)
Visions in Death (2004)
Survivor in Death (2005)
Origin in Death (2005)
Memory in Death (2006)
Born in Death (2006)
Innocent in Death (2007)
Creation in Death (2007)
Strangers in Death (2008)
Salvation in Death (2008)
Promises in Death (2009)
Kindred in Death (2009)
Fantasy in Death (2010)
Indulgence in Death (2010)
Treachery in Death (2011)
New York to Dallas (2011)
Celebrity in Death (2012)
JD ROBB adı ile yazdığı kısa hikayeler

Midnight in Death (1998)
Interlude in Death (2001)
Haunted in Death (2006)
Eternity in Death (2007)
Ritual in Death (2008)
Missing in Death (2009)
Possession in Death (2010)
Chaos in Death (2011)
Kaynaklar ve referanslar

Fantastic Fiction Internet Sitesi Nora Roberts Sayfası Ing.http://www.fantasticfiction.co.uk/r/nora-roberts/ 12 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Pierre Loti Tepesi

Başlığın diğer anlamları için Pierre Loti (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Haliç'e nazır Pierre Loti Tepesi'nden İstanbul'un görüntüsü
Pierre Loti Tepesi, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde Haliç'e nazır bir tepedir. Tepe adını, 1876 yılında İstanbul'a gelerek buraya yerleşen ve sık sık bu tepedeki bir kıraathaneye gelmesiyle tanınan Fransız roman yazarı ve doğu bilimci Julien Viaud'dan almıştır. Tepenin adını Eyüpsultan Tepesi olarak değiştirmek amacıyla belediye meclisine sunulan öneri pek çok çevreden büyük itirazlar görmüş ve belediye meclisince reddedilmiştir.  Tepe ve burada bulunan aynı adlı çay bahçesi İstanbul'a gelen turistlerin de sık sık ziyaret ettiği bir yerdir. Tepeye ulaşım TF2 (Eyüp - Piyer Loti) Teleferik Hattı ile de mümkündür.
Alternatif akım

Sinüzoid dalga
AC dalga şekilleri
Alternatif akım (AA veya AC İngilizce: Alternating current), genliği ve yönü periyodik olarak değişen elektriksel akımdır. En çok kullanılan dalga türü sinüs dalgasıdır. Farklı uygulamalarda üçgen ve kare gibi değişik dalga biçimleri de kullanılmaktadır. Bütün dalgalar birbirlerine elektronik devreler aracılığı ile çevrilebilir. Devrede kondansatör, diyotlar, röleler ile bu çevrim yapılabilir.
AA güç genellikle sanayi ve konutlarda kullanılır. Santrallerde üretilen enerjinin sevkinde de AA kullanılmaktadır. Deniz altına yapılan enerji nakil hatlarında üretilen AA elektrik, dalga yapısında bozulmalara sebep verilmemesi için DC'ye dönüştürülerek taşınmaktadır. HVDC ismi verilen uygulama ile okyanus ya da deniz altından nakil hatları işlenebilmektedir.
Tarihçe

İzolasyonlu kablolar arasındaki alternatif akım etkisini pratikte ilk dizayn eden William Stanley'dir. İndüksiyon bobini adını verdiği ve transformatörün atası olan sistemle alternatif akımla ilgili çalışmalarına başlamıştır. Bugün kullanılan haliyle alternatif akım ilk olarak Nikola Tesla tarafından 1886 yılında laboratuvar ortamında üretilmeye başlanmıştır. Tesla daha sonra patentini George Westinghouse'a satmıştır. O yıllarda Lucien Gaulard, John Dixon Gibbs, Carl Wilhelm Siemens ve diğer bazı bilim adamları da bu alanda çalışmalar yapmışlardır.
Endüstriyel amaçlı üç faz (İngilizce: Three-phase) AC elektrik akımı üreten ilk santral ise, 1893 yılında Almirian Decker tarafından Kaliforniya'daki Mill Creek hidroelektrik santralinde kurulmuştur. Decker'ın tasarladığı sistem 10.000 volt ve 3 fazlı bir sistemdir. Bu gerilimi kullanan sistemler günümüzde hâlâ motorlarda ve bazı nakil hatlarında bulunmaktadır.
Alternatif akım 19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başlarında geliştirilerek kullanılmaya başlanılmıştır. Günümüzde sanayi elektriği ve konutlarda kullanılmaktadır.
Üretimi, iletimi ve dağıtımı > Üretimi

Bilindiği gibi içerisinden elektrik akımı geçen bir kablo etrafında manyetik alan meydana getirir. Tersinir olarak, manyetik alana maruz kalan bir kabloda da elektrik akımı oluşur. Bu ilkeden yola çıkılarak sabit stator ve hareketli rotor dan oluşan bir sistem dizayn edilmiştir. Çeşitli güçlerle (hidroelektrik santraldeki yüksekten düşen su, termik santraldeki buhar gücü vb.) döndürülen rotor statorda sarılı haldeki kablolar üzerinde elektrik akımı oluşturur. Daire biçimindeki statorun 120°'lik açı ile 3 tarafından üretilen elektrik enerjisi alınır. Üç faz oluşmuş bulunmaktadır. AC'deki sinüs dalgasının sebebi ise her faza düşen manyetik alanın, döner haldeki rotor sebebiyle sürekli değişmesinden kaynaklanmaktadır.
Üretimi, iletimi ve dağıtımı > İletimi

Alternatif akımın gerilimi bilindiği gibi transformatörlerle arttırılabilir veya azaltılabilir. İletim sırasında nakil hatlarında oluşan gerilim düşümünü indirgemek için yüksek gerilimler kullanılır. Türkiye için iletim hatlarında 154 ve 380 kV(kilovolt) kullanılır. Burada iletim hattından kasdedilen santral ile şehir şebeke girişleri arasıdır.
Bir iletim hattındaki kayıp güç iletkendeki akımın karesi ve direncinin çarpımı ile bulunur.  P=I^{2}\cdot R\,\! olarak formülüze edilir. Bunun anlamı; eğer iletkendeki akım 2 katına çıkarsa güç kaybı 4 kat artacaktır.
Ancak yüksek gerilimlerin de dezavantajları vardır. Bunlar;
Taşıma tehlikeleri
Hatta oluşan yüksek manyetik alandan dolayı etkileşim
Hatta oluşan yüksek manyetik alandan dolayı kablolarda ters gerilimler oluşması ve gerilim saflığının bozulması (günümüzde hat başından hat sonuna 3 kere çaprazlama yapılarak giderilmektedir)
Günümüzde HVDC sistemler, yani yüksek gerilimli doğru akım iletim sistemleri bu etkileri ortadan kaldırmıştır. Ancak uygulanması ve işletme maliyetleri çok yüksektir. Bu sistemde santralde üretilen AC güç, doğrultucu devreler yardımıyla DA güce çevrilir ve DA olarak taşınır. Hat sonunda tekrar AA güce çevrilir.
Hatta 3 faz taşımak esastır. Çünkü dünyadaki elektrik santrallerinin tamamına yakını 3 faz elektrik üretir. Bunun sebebi jeneratörün statorundaki 120°'lik açıyla dizilmiş hat çıkışlarıdır.
Üretimi, iletimi ve dağıtımı > Dağıtımı

Şehirlerarası nakil hatları sonlar ile şehir şebekesi başlangıçları arasında indirici merkezler bulunur. Bu merkezlerin görevi gelen yüksek gerilimi dağıtım planlarına göre orta gerilim veya düşük gerilime çevirmektir. Bu merkezlerdeki transformatörler bu görevi yüklenirler. Temel olarak bir indirici merkezde, transformatör, kesici, ayırıcı, gerilim trafosu, kumanda panoları bulunur.
AC matematiği

Alternatif akım, alternatif gerilimle beraber incelenir. Alternatif akım genellikle sinüzoidaldir. AC gerilim (V) zamanın bir fonksiyonu olarak aşağıdaki formülle tanımlanır:
Burada,
\displaystyle V_{\rm {pik}} pik yani maksimum gerilimi (birim: volt),
\displaystyle \omega açısal frekansını (birim: saniye başına radyan)
Açısal frekans fiziksel frekansa bağlı olmak üzere  \displaystyle f, saniyedeki yenileme sayısı (birim= hertz), eşitlikle  \omega =2\,\pi \,f.
\displaystyle t ise zamanı (birim: saniye) gösterir.
Pik-pik(tepeden tepeye) değeri AC gerilim için pozitif tepe değeri ve negatif tepe değeri arasındaki değerdir.  \displaystyle \sin(x) için en büyük değer olan +1 ile ve en düşük değer -1 arasında AC gerilim pik değerleri  \displaystyle +V_{\rm {pik}} ve  \displaystyle -V_{\rm {pik}} arasında değişir. Pik-Pik değeri genellikle  \displaystyle V_{\rm {pp}} ya da  \displaystyle V_{\rm {P-P}} şekillerinde yazılır. V_{\rm {pik}}-\left(-V_{\rm {pik}}\right)=2\times V_{\rm {pik}} ile formülüze edilir.
AC matematiği > Güç

Gerilim ile güç arasındaki ilişki şöyledir:
ya da
Görüldüğü gibi ideal bir devrede üreteç tarafından sağlanan güç sadece dirençte ısı olarak dağılır. İndüktörde veya kondansatörde güç kaybı meydana gelmez.
AC matematiği > Etkin değerler

Bir AC devresinde akım ve gerilimin büyüklüğü sürekli değiştiğinden güç hesapları yaparken ortalama bir değer yararlı olur. Bu ortalama, gerilimin karesinin ortalamasının karekökü olarak hesaplanır ve rms ya da etkin adını alır.
Sinüs şeklindeki bir dalga için etkin değer
Kare dalga için
Üçgen dalga için
T periyoduna sahip herhangi bir  v(t) dalgası için periyot
ile hesaplanır.