stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Dilber Koçarslanlı

| Dilber Koçarslanlı |
| --- | --- |

İlk görünüm: 6. sezon
Canlandıran: Binnur Kaya
Bilgileri
Takma ad(lar)ı: Dilber Hala
Cinsiyet: Kadın
Aile: Bahattin Koçarslanlı (kardeşi) Selahattin Koçarslanlı (kardeşi)
Önemli ilişkileri: Tahsin Sütçüoğlu (platonik aşkı) Azim (gençlik aşkı)
Akrabaları: Osman Koçarslanlı (yeğeni) Şahika Koçarslanlı (yeğeni)
Dilber Koçarslanlı ya da bilinen ismiyle Dilber Hala, Avrupa Yakası dizisinde Binnur Kaya'nın canlandırdığı kurgusal karakterdir. Gülse Birsel tarafından yaratılan karakter, dizinin altıncı sezonunun ikinci, toplamda yüz altmış dördüncü bölümünde diziye dâhil oldu ve dizinin toplam yirmi altı bölümünde yer aldı. Dilber Koçarslanlı, Adana'dan İstanbul'a abileri Selahattin ve Bahattin Koçarslanlı'nın yanına gelir ve bir müddet sonra Sütçüoğlu Apartmanı'nda yaşamaya başlar.
Bodrum'da bir sohbet esnasında, dizinin senaristi Gülse Birsel'in aklına gelen "Dilber Hala" karakteri diziye de Birsel tarafından uyarlandı. Binnur Kaya, "Şahika Koçarslanlı" ve "Hala" karakterleriyle dizide iki karakter canlandıran oyuncular arasında yer almış oldu. Karakter, eleştirmenler tarafından genellikle olumlu eleştiriler aldı ve Forbes dergisi tarafından "Zengin 10 Sanal Karakter Listesi" içinde 5. sırada yer aldı.
Fikir

Dilber Koçarslanlı karakteri, dizinin senaristi Gülse Birsel tarafından yaratıldı. 2008 yazında dizinin oyuncularından olan Sarp Apak'ın kız arkadaşını Şenay Gürler, Hasibe Eren, Binnur Kaya, Hale Caneroğlu ve senarist Gülse Birsel'in yanına götürmesi, bu grubun Apak'ın kız arkadaşını "daraltmaya başlamaları" ve Binnur Kaya ile Hasibe Eren'in gelin adayını çekiştiren hala rollerine bürünmeleriyle karakter fikri Birsel'de oluştu. Birsel, Binnur Kaya'nın canlandırdığı alaturka ve kötü niyetli hala tipiyle ilk zamanlar bir sit-com yazmayı düşündü fakat daha sonra karakteri, senaristliğini yaptığı Avrupa Yakası'na ekledi. Binnur Kaya, verdiği röportajda "Dilber Hala" karakterinin daha çizilmeden önce Olgun Şimşek'in hayali halası olduğunu belirtti ve "Gülse gibi biri olmasa, kendi aramızda eğlendiğimiz bir taklit olarak kalırdı bu." diye ekledi.
Karakter bilgileri

Ben lafımı ortaya korum, beğenen alır gider, beğenmeyen bırakır kaçar.
Dilber Hala, Adana'dan İstanbul'a kardeşinin yanına gelmiştir. İstanbul'da birkaç gün kaldıktan sonra tekrar Adana'ya dönecekken Tahsin Sütçüoğlu'yla (Gazanfer Özcan) karşılaşır ve ona âşık olur. Bunun üzerine Adana'ya dönmekten vazgeçerek Nişantaşı'nda bir ev bulmaya niyetlenmektedir. Sütçüoğlu Apartmanı'nda Sütçüoğlu ailesinin üst katına yerleşen Koçarslanlı, tadilat fikirleri alma bahanesiyle Sütçüoğlu rezidansından çıkmamaktadır. Bu durumdan rahatsız olan Volkan (Ata Demirer) ve Aslı (Gülse Birsel), bir plan yaparlar. Dilber Hala'ya annelerinin Bursa'dan döndüğü söylenir ve Volkan, İffet Sütçüoğlu'nun kılığına girer. Dilber Hala, plan ortaya çıktığında Volkan ile Aslı, kendisinden özür diler. Diğer yandan, Hala, Aslı ile yeğeni Osman'ın (Hakan Yılmaz) birlikte olmasından memnun kalmaz ve aralarını bozmaya çalışır. Aslı ile evlilik sözleşmesi imzalaması için Osman'a ısrar eder. Osman, halası ve Aslı arasında kalınca, Aslı'dan Dilber Hala ile iletişim kurmasını ister. Dilber Hala, İsviçre'deki gizli hesabının numarasının kazılı olduğu aile yüzüğünün, Osman'ın eski nişanlısı Meryem'de olduğunu bahane ederek, Meryem'i İstanbul'a çağırır. Meryem, İstanbul'a gelince Dilber Hala, Osman ve Meryem'in arasını yapma çalışmalarına başlar.
Gençlik sevgilisi Azim (Ata Demirer), "Yemeğe Misafir" programına katılan Dilber Hala'yı televizyonda görünce, Adana'dan kalkıp İstanbul'a Dilber Hala'nın yanına gelir. Dilber Hala, bunun sonucunda eski sevgilisini, herkesten gizlerken Azim'in varlığını fark eden insanlarla arasını iyi tutmaya çalışır fakat Makbule (Hasibe Eren), iki sevgiliyi uygunsuz hâlde basar. Makbule'ye Azim'in doktor olduğu söylenir. Azim, daha sonra Dilber Hala'yı bırakarak, Adana'ya geri döner.
Popülarite

Karakteri canlandıran Binnur Kaya, daha önce dizinin beşinci sezonunda dizinin oyuncu kadrosuna dâhil oldu ve bu sezon boyunca Şahika Koçarslanlı karakterini canlandırdı. Kaya, Şahika karakterini birkaç bölüm sonra ancak içine sindirmesine rağmen "Dilber Hala" karakterini ilk andan itibaren benimsedi. Kaya, canlandırdığı karakterin popüler olmasını "iyi senaryo, iyi bir ekip ve iyi yönetmen" unsurlarına bağladı.
:
Hoşşik: Yalaka, karaktersiz, ukala
Dinelmek: Ayakta kalmak
Banadura: Domates
Gındırık: Aralık
Diğer kelime ve deyimler
Gıllik: Küçük
Gıllicik: Küçücük
Sası: Tatsız, yavan
Zebil gibi: Çok, gereğinden fazla
Hatın kız: Hanım kız
Booy boy: Eyvaah eyvah
Bahele: Bak hele
Çekticeği damar kurusun: Çektiği damar, soy, kurusun
Soykası batasıca: Soyu sopu batasıca
Zaar: Zahir, herhâlde, öyle görünüyor ki
Kele: Ayol
Cıvır: Diri, genç
Avel: Aptal
Cibilliyet: Geçmiş
Bici bici: Adana'ya özgü, nişasta, gül suyu ve buzla yapılan bir tatlı
Gadasını almak: Derdini, belasını almak
Zumzuk: Yumruk
Gülse Birsel, Sabah
Dizinin senaristi Birsel, Sabah gazetesindeki köşesinde karakterin dizide kullandığı Adana yöresine ait çeşitli kelime ve deyimleri açıklayan bir yazı yazdı. Yazma nedenini ise "bu arada artık herkesin Dilber Hala gibi konuşuyor olduğu gerçeği ve halanın popülaritesi gözden kaçacak gibi değil (...) bu vesileyle bir sözlük vermek bir nevi görevim diye düşünüyorum" diye belirtti.
Karakterin popüler olmasıyla birlikte karakterin etkisi güncel hayata yansıdı. Adana'da iki dönem bağımsız Büyükşehir Belediye Başkan adayı olan ve bir önceki seçimlerde "Biz fırıldak değiliz - Bu tekere çomak sokmayın" sloganı ile ünlenen Abdurrahman Boztaş, 2009 seçimlerinde kendisini tanıtmak için Dilber Hala karakterinden esinlenerek "Kuzuuum, yavruuum, oyunuzu Boztaş'a atın." ifadesini seçim kampanyasında kullandı. 5 Ocak Stadyumu'nda 2. Lig 2. Grup'ta oynanan Adana Demirspor-Turgutluspor maçında Adana Demirsporlu taraftarlar maçta Dilber Hala'nın fotoğrafının bulunduğu ve üzerinde "Tak atkımızı gurbette üşüme Dilber Hala" yazılı bir pankart açtılar.
Yayın bilgileri

Dilber Koçarslanlı karakteri, programın toplam yirmi altı bölümünde yer aldı. İlk kez dizinin altıncı sezonunun ikinci bölümünde gözüktü. En son yer aldığı bölüm ise dizinin final bölümü olan yüz doksanıncı bölüm oldu. Dizinin yayınlandığı özel bölümlerden olan "Dilber Hala - Özel" bölümü ise 22 Mart 2009 Pazar akşamı atv ekranlarına geldi ve tüm izleyicide (2.7 - 6.5) 27'nci, A/B grubunda ise (3.1 - 7.8) 18'inci sırayı aldı. Karakterler için yayınlanan özel bölümlerden diğer iki bölüm olan "Burhan Altıntop - Özel" ve "Volkan - Özel" bölümleri arasında en çok izlenme oranı kıyaslamasında "Dilber Hala - Özel" bölümü, "Volkan - Özel" bölümünden sonra ikinci sırada yer aldı.
Dilber Koçarslanlı, iki haftada bir yayınlanan iş dergisi olan Forbes dergisinin Mart 2009 sayısında yayınlanan "Forbes En Zengin 10 Sanal Karakter Listesi" içinde 5. sırada yer aldı. İlk sırada Noel Baba'nın yer aldığı listede, Koçarslanlı "gayrimenkul ve medya yatırımlarıyla tanınan Türkiye'nin 14'üncü zengini Bahattin Koçarslanlı'nın kardeşi" olarak tanıtıldı ve servetinin 370 milyon dolar olduğu belirtildi.
Dilber Hala karakteri, diziye dâhil olduktan sonra elde ettiği popülariteyle karakteri canlandıran Binnur Kaya, D-Smart reklamlarında yer aldı. Reklamlar, Dilber Hala'nın içinde olduğu çeşitli parodilerden oluştu. Umur Turagay'ın çektiği reklam filminde 70 kişi çalıştı, dekorların tamamı 8 günde inşa edildi ve tüm çekimler bir kerede yapıldı.
Dilber Hala karakterinin göğüsleri, Dükkân-ül Hayal ekibi tarafından hazırlandı. Ekip, Dilber Hala'nın göğüslerini tasarlamak için yaşlı ve kilolu bir kadının göğüslerinin nasıl olacağını hesapladı ve göğüsleri buna göre üretti. Dizinin teknik ekibi tarafından çok abartılı bir göğüs istendi. Karakteri canlandıran Binnur Kaya ise kendi bedenine uygun göğüslerle oynamak istedi ve kalıp alma aşamasından göğüslerin yapımına kadar her aşamada ekiple birlikte oldu.
Yayın bilgileri > Eleştiriler

"Dilber Hala" karakterine genellikle olumlu eleştiriler geldi. Sabah gazetesinde televizyon eleştirmenliği yapan Yüksel Aytuğ, karakterin, dizinin izleyicileri için sürpriz olduğunu belirtti. Senarist Birsel'i ve karakteri canlandıran Kaya'yı tebrik eden Aytuğ, Kaya'nın performansı sonucu "Bu deli kadın, oyuncu değil, sanki kek hamuru... Hangi kalıba dökerseniz, hemen onun şeklini alıyor. Yörenin şivesini, tavırlarını mükemmel canlandırdı." diyerek övdü. Zaman gazetesinin Televizyon Servisi, dizide Engin Günaydın (Burhan Altıntop) ve Ata Demirer'in (Volkan Sütçüoğlu) öne çıkacağı konuşulmasına rağmen Osman'ın Adana'dan gelen halası Dilber'in herkesten rol çalacağının hesaplanmadığını belirtildi ve "Yaka'da, oyuncular senaryoya değil, senaryo oyunculara göre yazılıyor çoğu zaman" dendi. Milliyet gazetesinden Sina Koloğlu, karakterin bir "fenomen" olduğunu ifade etti. Radikal'de yayımlanan bir yazıda karakterin "aksi, nemrut, eski Adana lügati geniş bir hanımağa" olduğu ve "JR'lı devirlerin küpünü Adana toprağından dolduran ağaları gibi bir rüküşlük" içinde yer aldığı belirtildi.
Karakterin Adana ağzıyla konuşmasına yönelik yapılan olumsuz eleştirilerden biri Dil Derneği Başkanı Sevgi Özel'den geldi. Karakterin yeterince incelenmeden oluşturulduğunu ve karakterin Adana ağzından daha çok Orta Anadolu, Kayseri, Malatya, Maraş ağızlarını çağrıştıran bir konuşması olduğunu belirtti.
Karakterin, Adana'dan gelen eski sevgilisi Azim (Ata Demirer) ile olan diyaloglarına hem olumlu hem olumsuz tepkiler geldi. Milliyet'ten Sina Koloğlu, diyalogların "tam internetlik" olduğunu belirtirken, Yüksel Aytuğ, okurundan aldığı bir elektronik postayı açıkladı ve diyalogların kimilerine şirin geldiğini kimilerin ise diyaloglardan rahatsız olduğunu belirtti. Aytuğ'un okurundan gelen mektupta "... Dilber Hala'nın kokular sürmesini, Azim'in cinsel açlık çekiyor gibi hareket etmesini komik değil (...) Bu, gerçek hayatta olabilir ama her yaştan izleyiciye sahip bir komedi dizisinde güldürü unsuru olarak kullanılmamalı." ifadesi yer aldı.
Binnur kaya
Binnur Kaya, "Dilber Koçarslanlı" karakteriyle D-Smart reklamlarında yer aldı.
Multipl konjenital anomaliler-Hipotoni-Epilepsi Sendromu

MCAHS sendromu (Multiple Congenital Anomalies-Hypotonia-Seizures syndrome), üç fenotipten oluşan kalıtsal bir sendromdur; fenotip 1 (MCAHS1) ve fenotip 3 (MCAHS3) otosomal resesif yolla, fenotip 2 (MCAHS2) X-kromozomu aracılığıyla resesif (XLR) olarak aktarılır. Birbirlerinden çok farklı bulgular içeren MCAHS sendromlarında, çok sayıda malformasyonun yanı sıra özellikle sinir sistemini ilgilendiren bulgular öne çıkar.
MCAHS1 sendromu

Fetüsün intrauterin ölüm riski yüksektir; doğan bebekler iridir (makrosomi). Hipertelorizm, kulak malformasyonları ve yayvan bir burun içeren kaba yüz yapısı dikkati çeker. Nistagmus belirlenir. Uzun bir filtrumun altında ince dudaklar saptanır. Altçene küçüktür (mikrognati). Damak çukur ve yarıktır. Kalpte atrial septal defekt, anüs anomalileri, hidronefroz vardır. Parmakların uç kısımları kısadır (distal segment hipoplazisi). Beyin ve serebellum hipoplazisine bağlı psikomotor gelişme geriliği ve hipotoni saptanır. Refleksler patolojiktir. Epileptik ataklar vardır.
MCAHS2 sendromu

Bebekler iridir (makrosomi). Bebeklik çağı ölümleri oldukça sıktır. Kranyumda artkafa çıkıntısı (oksipital çıkıntı) belirgin, boyun kısadır. Hipertelorizm, kulak malformasyonları ve basık bir burun içeren kaba yüz yapısı dikkati çeker. Görme ve işitme sorunları yaşarlar. Altçene küçüktür (mikrognati). Ağız açıklığı küçüktür ve üçgen biçimindedir (balık ağzı). Ağız içi incelemede çukur damak, dişetlerinde kabalaşma (gingival hiperplazi) saptanır. Dişler küçüktür (mikrodonti), minelerinde defekt benekleri vardır; dişler arasında geniş boşluklar oluşur (diastema). Erkek çocuklarının daha çok etkilendiği MCAHS2 fenotipinde, penis küçüktür (mikropenis). Geceleri kanlı idrar atakları görülür (hemoglobinüri). Eklemlerde kontraktürler vardır. Tırnaklar hipoplaziktir. Beyin ve serebellum hipoplazisine bağlı psikomotor gelişme geriliği ve spastik görünüm saptanır. Refleksler abartılıdır. Epileptik ataklar vardır.
MCAHS3 sendromu

Asimetrik ve brakisefal bir kafatası vardır (plagiosefali). Alın geniş ve yüksektir. Gözlerde strabismus ve nistagmus saptanır. Burun basık, filtrum uzun ve derindir. Ağız içi incelemede çukur damak ve kesici dişlerin eksik (hipodonti) olduğu görülür. Kalp kası patolojileri varıdr (kardiyomyopati). Kandaki alkalin fosfataze düzeyi düşük, kalsiyum düzeyi yüksektir. Kandaki kalsiyum düzeyi yüksekliği nedeniyle böbreklere kireç çöker (nefrokalsinoz; patolojik kalsifikasyon). İdrarla bol kalsiyum atılır (hiperkalsüri). Ayrıca, böbreklerde kistler ve idrar yollarında malformasyonlşar saptanır. Kemiklerdeki kalsiyumun kana boşalması ve idrarla atılması nedeniyle osteoporoz tablosu gelişir.  Çok sayıda santral sinir sistemi malformasyonları vardır; epileptik ataklar oldukça sık gelir. Fryns sendromu ile ortak yönleri belkirlenmiştir.
7'n Bitirdin

7'n Bitirdin, Nazan Öncel'in 30 Haziran 2006 yılında yayınlanan stüdyo albümü.
Albüm hakkında

Albümdeki şarkıların söz ve müzikleri Nazan Öncel'e aittir. İlk olarak yönetmenliğini Akşit Togay'ın yaptığı çıkış şarkısı "Aşkım Baksana Bana" ve yönetmenliğini Deniz Akel'in yaptığı "Omzumda Ağla" adlı şarkılara klipler çekmiştir. Diğer klipler Akşit Togay yönetmenliğinde klibi çekilen "Ekilmekteyim" ve "7'n Bitirdin" adlı şarkılara gelmiştir. Albümde son şarkı "Kış Baba"’nın düzenlemeleri Hakan Kurşun'a, "7'n Bitirdin" ve "Zehirli Sarmaşık"'ın düzenlemeleri Hamit Ündaş'a ve albümün çıkış şarkısı "Aşkım Baksana Bana"'nın düzenlemeleri İskender Paydaş'a aittir.
Şarkı listesi

"Aşkım Baksana Bana"
"Omzumda Ağla"
"7'n Bitirdin"
"Ekilmekteyim"
"Zehirli Sarmaşık"
"Bırak Konuşsunlar"
"Utan"
"El Kızı"
"Bittimse Bittim"
"Anlat Arkadaşım"
"Direkten Döndüm"
"Kış Baba "
Steyr SSG 69

| Steyr SSG 69 |
| --- | --- |
 
Çeşidi: Keskin nişancı tüfeği
Uyruğu:  Avusturya
Hizmet geçmişi
Kullanıcılar
Kullanıldığı savaşlar: Suriye İç Savaşı
Üretim tarihi
Üretici: Steyr Mannlicher
Üretildiği tarih: 1969-2015
Çeşitleri: SSG 69 PI, SSG 69 PII, SSG 69 PIV
Özellikler
Ağırlık: 4 kg (SSG 69 PI) 4.2 kg (SSG 69 PII) 3.8 kg (SSG 69 PIV)
Uzunluk: 1,140 mm (SSG 69 PI)  1,190 mm (SSG 69 PII)  1003 mm (SSG 69 PIV)
Namlu uzunluğu: 650 mm (SSG 69 PI, SSG 69 PII)  409 mm (SSG 69 PIV)

Mühimmat: 7.62x51mm NATO, .243 Winchester, .22-250 Remington (SSG 69 PII)
Etkili menzil: 800 m
Azami menzil: 3700 m
Steyr SSG 69 (Scharfschützengewehr 69), Steyr Mannlicher tarafından üretilen Avusturya yapımı bir keskin nişancı tüfeğidir. Silah, Avusturya Silahlı Kuvvetleri'nin ana keskin nişancı tüfeğidir.
Kullanıcılar

ABD
Arjantin
Avusturya
Endonezya
Güney Kore
Hindistan
Hollanda
İrlanda
İzlanda
Lübnan
Özgür Suriye Ordusu
Pakistan
Peru
Polonya
Rusya
Singapur
Slovenya
Suriye
Şili
Tunus
Türkiye
Togo
Ürdün
Yunanistan
Macit Sonkan

| Macit Sonkan |
| --- | --- |
Doğum: 1953 Yazıbaşı, Torbalı, İzmir, Türkiye
Meslek: Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
Etkin yıllar: 1982-

Macit Sonkan (d. 1953, İzmir), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur.
İzmir Torbalı Yazıbaşı doğumludur.
Güzel Sanatlar Tiyatro Oyunculuk mezunu olan sanatçının, 1978'de Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü'nde başladığı sanat hayatı, tiyatronun yanı sıra, sinema ve dizi filmlerle de devam etmektedir.
Çocuk tiyatrosu üzerine yoğunlaşan Sonkan, yurt dışında sergilenen oyunlarda da rol aldı. Tiyatro alanında birçok oyunda ödül kazanmıştır.
Tiyatro oyunları > Rol aldığı oyunlar

Aşkımız Aksaray'ın En Büyük Yangını : Güngör Dilmen - İstanbul Devlet Tiyatrosu - 2012
Töre (oyun) : Turgut Özakman - İstanbul Devlet Tiyatrosu - 2009
Ayaktakımı Arasında (oyun) : Maksim Gorki - İstanbul Devlet Tiyatrosu - 2003
Caligula : Albert Camus - İstanbul Devlet Tiyatrosu - 2001
Kamyon : Memet Baydur - İstanbul Devlet Tiyatrosu - 1999
Kısasa Kısas (oyun) : William Shakespeare - İstanbul Devlet Tiyatrosu - 1998
Resimli Osmanlı Tarihi : Turgut Özakman - İzmir Devlet Tiyatrosu - 1994
Köprüden Görünüş : Arthur Miller - İzmir Devlet Tiyatrosu - 1989
Kısmet (0yun) : Erhan Gökgücü - Bursa Devlet Tiyatrosu - 1986
Töre
Tiyatro oyunları > Yönettiği oyunlar

Ketçaplı Spagetti Rainer Hachfeld - İstanbul Devlet Tiyatrosu - 2000
Filmografisi > Sinema filmleri

Melekler ve Kumarbazlar - 2009
Güneşi Gördüm - 2009
Avanak Kuzenler - 2008
Dilberin Sekiz Günü - 2008
Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - 2001
Abuzer Kadayıf - 2000
İnsan Kurdu - 1997
Acı Ve Tatlı Günler - 1996
Camdan Kalp - 1990
Filmografisi > TV filmleri

Bir Aşk Hikayesi - 2004
Çalınan Ceset - 2004
Kırık Zar - 2000
Filmografisi > TV dizileri

Çukur - 2021
Hercai - 2019-2021
Nefes Nefese - 2018
Deli Gönül - 2017
Aşktan Kaçılmaz - 2014
Alev Alev - 2012
Aşk Bir Hayal - 2009
Sessiz Fırtına - 2007-2008
Dede Korkut Hikayeleri - 2007
Hasret - 2006
Ezo Gelin - 2006 - Dinar Ağa
Alanya Almanya - 2005
Aşkımızda Ölüm Var - 2004
Hayalet - 2004
Artık Çok Geç - 2000
Deli Yürek - 1999
Yasemince - 1997
Tersine Akan Nehir - 1996
Köşe Kapmaca - 1996
Gurbetçiler - 1996
Çiçek Taksi - 1995
Süper Baba - 1993
Ateşten Günler - 1987 - Binbaşı Cemal
Dost Eller - 1982
Divonne-les-Bains

| Divonne-les-Bains |
| --- | --- |
Komün

Ülke: Fransa
Bölge: Auvergne-Rhône-Alpes
İl: Ain
Yüzölçümü
 • Toplam: 33.88 km²
Nüfus (2014)
 • Toplam: 9.100
 • Yoğunluk: 270/km²
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAYS)
Divonne-les-Bains Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2014 yılı itibarıyla 9,100'dür.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb120062620 (data)  GND: 7704405-8  HDS: 007144  LCCN: n80158856  NLI: 987007564299305171  SUDOC: 02817450X  VIAF: 134507635   WorldCat (LCCN): n80-158856
Savaş Kralı

Savaş Kralı (šar tamḫāri), Akad kralı Sargon ve Anadolu yaylalarındaki Purušḫanda şehri ile onun kralı Nur-Daggal veya Nur-Dagan'a karşı düzenlediği seferi konu alan eski bir Mezopotamya destanıdır. Bu sefer, tüccarlarına yardım amacıyla gerçekleştirilmiştir. Eser, beş el yazmasında günümüze ulaşmıştır: İki tanesi Mısır’daki Amarna'dan, biri Hitit başkenti Ḫattuša'dan Orta Babil dönemine ait altı parça, biri Aššur’dan ve biri de muhtemelen Yeni Asur dönemine ait olan Ninova’dan. Akad krallarına dair yazılmış yirmi üç hikâye arasında, bu eser yalnızca üç taneden biridir. Diğer ikisi Sargon’un Doğum Efsanesi ve Naram-Sin’in Kuthe Efsanesi olup, bu hikâyeler, anlatılan olaylardan yaklaşık 1.500 yıl sonra, Yeni Asur ve Yeni Babil dönemlerinde de dolaşımda kalmıştır. Eserin, uzun bir sözlü geleneği takiben ikinci binyılın ilk yarısında yazıya geçirildiği düşünülmektedir, ancak yazım koşulları konusunda yoğun tartışmalar sürmektedir.
Özet

Tüccarlarının şikayetlerine yanıt olarak, Sargon, gönülsüz savaşçılarına Anadolu’ya bir sefer düzenleyerek, gurbetçi Akad tüccarlarını baskı altında tutan zalim hükümdarın yönettiği başlıca şehir olan Purušḫanda’yı fethetme niyetini açıklar. Askerlerin çekincesi, büyük mesafeden kaynaklanan zorlukların ve girişimin belirsizliğinin doğuracağı sıkıntıları öngörmelerinden kaynaklanıyordu. Sargon, onları, tanrıça İštar’ın tapınağında gerçekleştirdiği bir danışma sırasında aldığı kehanetle zafere ulaşacaklarına dair vaatlerle cesaretlendirir. Bu sırada derin bir uykuya dalar ve tanrıçanın kehanetini alır. Ordu, hem yol boyunca hem de Dicle’yi geçerken birçok zorlukla karşılaşır. Geçit vermez çalılıklarla ve lapis lazuli taşlarından oluşan devasa kayalarla dolu dağ geçitlerinde mücadele ederler.
Tanrı Enlil, yaklaşan Sargon ordusuyla ilgili olarak Nur-Dagan’ı uyarır ancak ona güvende olacağını temin eder. Nur-Dagan, savaşçılarına hitap eder ve Puruşhanda’nın uzak konumunun geçmişte diğer tüm düşmanlara karşı koruma sağladığını, bu sefer de benzer bir sonucun ortaya çıkacağını öngörür. Ancak bu öngörü, Sargon’un şehri ani ve tam bir şekilde boyun eğdirmesiyle boşa çıkar. Sargon, şehir kapısında Puruşhanda kralı olarak taç giyerken, Nur-Dagan aşağılayıcı bir şekilde yenilgiyi kabul eder ve Sargon’un eşsiz olduğunu ilan eder.
Uzun bir süre sonra, bazı varyantlara göre 3 yıl, Sargon Puruşhanda’dan ayrılarak Akad’a dönmeye hazırlanır. Ancak askerleri, eli boş dönmemeleri gerektiğini öne sürerek, kapı binasının önünde duran üç ağacı keserler. Destanın çeşitli el yazmaları, anlatı detaylarında farklılıklar gösterir, ancak bu farkların el yazmalarının parçalı durumu nedeniyle abartılmış olabileceği düşünülmektedir.
Özet > Başlıca yayınlar

Ernst F Weidner (1922). Der Zug Sargons von Akkad nach Kleinasien (Boghazköi Studien 6). J. C. Hinrichs'sche.
W. G. Lambert (1963). "A New Fragment of the King of Battle". Archiv für Orientforschung. 20: 161-162.
Anson F. Rainey (1978). El-Amarna Tablets 359-379, 2nd edition, revised (AOAT 8). Butzon und Bercker. ss. 10-15, 52-53.
S. Franke (1989). Das Bild der König von Akkad in ihren Selbstzeugnissen und der Überlieferung (Ph.D. Diss.). University of Hamburg.
Shlomo Izre’el (1997). The Amarna Scholarly Tablets. Styx. ss. 66-75, 87-88.
Joan Goodnick Westenholz (1997). Legends of the Kings of Akkade. Eisenbrauns. ss. 102-139.
Yazıtlar

↑  EA 359 Cairo 48396, SR 12223 in the Mısır Müzesi, Kahire.
↑  EA 375 BM 134866 in the British Museum, Londra
↑  Tablet fragments KBo 3.9 (Bo 2400); KBo 3.10 (Bo 7333); KBo 12:1 (110/t); KBo 13.46 (624/u); KBo 22.6 (Bo 68/28) published in CTH 10; and KUB 48.98 (Bo 3715).
↑  VAT 10290 KAV 138 in the Vorderasiatisches Museum Berlin.
↑  K.13228 British Museum Kouyunjik koleksiyonunda.
Suphi Tufeyli

| Suphi Tufeyli |
| --- | --- |

Suphi Tufeyli
Hizbullah'ın 1. Genel Sekreteri
Görev süresi 1989 - Mayıs 1991
Yerine geldiği: Makam oluşturuldu
Yerine gelen: Abbas Musavi
Kişisel bilgiler
Doğum: 1947 Brital, Lübnan
Subhi el-Tufayli (Arapça: صبحي الطفيلي; d. 1947), Lübnanlı üst düzey bir Şii din adamı ve siyasetçidir. 1982'de Hizbullah'ın kuruluşunda yer almış ve 1989'dan 1991'e kadar örgütün ilk genel sekreteri olarak görev yapmıştır.
Tufeyli, Bekaa Vadisi'ndeki en bilgili Şii alimi olarak görüldüğü Lübnan Şii topluluğu arasında popülerlik kazanmıştır.
El-Tufeyli, Şii İslamcı bir figür olmasına rağmen, İran ve mevcut Hizbullah liderliğini eleştirmektedir. El-Tufeyli'nin Hizbullah ile yollarını ayırması, 1990'larda kurucu ortaklardan Abbas el-Musevi'nin ölümünden sonra, İran tarafından desteklenen Hasan Nasrallah hizbinin baskın hale gelmeye başlamasıyla ortaya çıktı.    anlaşmazlığın nedeni, Nasrallah hizbinin küçümsediği, El-Tufeyli'nin Lübnan siyasetinden uzak durma ve bunun yerine İsrail'e karşı silahlı ayaklanmaya odaklanma ısrarıydı.  El-Tufeyli'nin takipçileri ile Hizbullah üyeleri arasında yaşanan şiddetli çatışmaların ardından, 1998 yılında Hizbullah'tan ihraç edildi.
Din adamı, o zamandan beri Hizbullah ve İran'a karşı sert bir muhalif olarak faaliyet göstermekte ve takipçilerini bölgedeki İran hegemonyasına karşı durmaya çağırmaktadır.
Erken yaşamı ve eğitimi

Tufeyli, Irak'ın Necef şehrinde Saddam Hüseyin döneminde dokuz yıl boyunca teoloji eğitimi aldı. Bu süre zarfında diğer İslamcı din adamlarıyla tanıştı ve Lübnanlı din adamı Musa el-Sadr'dan etkilendi.  Lübnan'a dönen Tufeyli, 1982'de Bekaa Vadisi'nde Şii İslami grup Hizbullah'ı kurmak için Abbas el-Musavi ile bir araya geldi. Bekaa, Hizbullah'ın Lübnan'daki üç ana destek bölgesinden biridir.
Tufeyli, Bekaa Vadisi'ndeki en bilgili Şii din adamı olarak ün kazandı.   Hizbullah, kendi saflarında en üst düzey Şii dini lideri olarak gördüğü El-Tufayli'yi Baalbek'in "İslam Cumhuriyeti Başkanı" seçti. Hizbullah militan birlikleri Bekaa vadisinde devriye gezerek sakinleri arasında katı dini normları ve kıyafet kurallarını uyguladı ve Batı kültürel eğilimlerini yasakladı.