Miheil Saakaşvili
Gürcistan'a dönüş

1 Ekim 2021'de Saakashvili, sekiz yıllık bir aradan sonra Gürcistan'a döndüğünü iddia etti ve takipçilerini başkent Tiflis'e yürümeye çağırdı. Ancak Gürcü polisi, Saakaşvili'nin ülke sınırını geçmediğini iddia etti. Daha sonra 1 Ekim 2021'de Gürcistan'da tutuklandı ve hapishaneye gönderildi.
Saakaşvili, devletin kendisini ve Gürcistan'ı yok edeceğini söylediği suçlamalarla kendisine adil bir yargılama yapmayı reddetmesini protesto etmek için açlık grevine başladı. 10 Ekim 2021'de özel doktoru, tutuklanmasından bu yana açlık grevine devam ettiği ve sağlık durumunun kötüleştiği iddia edildiğinden yetkililerden onu hastaneye kaldırmalarını istedi.
8 Kasım 2021'de Saakashvili, Gldani cezaevi hastanesine taşındı. 9 Kasım'da Uluslararası Af Örgütü, Twitter'a Saakashvili hakkında şu açıklamayı yükledi: "#Gürcistan: eski Devlet Başkanı #Saakashvili (açlık grevinin 5. haftası) şiddetli bir şekilde cezaevi hastanesine transfer edildi; iddiaya göre tehdit edildi; haysiyet, mahremiyet ve yeterli sağlık hizmeti verilmedi. Sadece seçici değil adalet ama görünüşte siyasi intikam."
Gürcistan'ın insan hakları ombudsmanı, Saakashvili'ye uygun tıbbi bakım verilmediğini ve diğer mahkûmlar tarafından istismara uğradığını belirtti. 18 Kasım 2021'de ABD Dışişleri Bakanlığı, Gürcistan Hükûmetini Saakashvili'ye adil davranmaya ve onun adil yargılanma hakkını güvence altına almaya çağırdı ve ayrıca hapishane koşullarını eleştiren bağımsız sağlık ekibini övdü. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de, Saakashvili'nin 2015 yılında Gürcistan vatandaşlığından çıkarılan bir Ukrayna vatandaşı olduğu için Saakashvili'nin serbest bırakılmasını sağlamak için çalışacağını belirtti.
Saakaşvili, sivil bir hastaneye götürülmek istemesine rağmen Gori'deki bir askerî hastaneye götürüldü. Saakashvili'nin doktoru Nokoloz Kipshidze ve avukatı Nika Gvaramia'ya göre, 19 Kasım 2021 itibarıyla, yetkililer onu hastaneye götürmeyi kabul ettikten sonra 50 günlük açlık grevini sonlandıracaktı.
12 Aralık 2021'de, Gürcistan'ın insan hakları komiseri ile bir doktor olan Otar Toidze, Saakashvili'nin yurtdışında uzman tedavisine ihtiyacı olduğunu söyledi.
Muhalif liderlere ve medyaya göre 29 Aralık 2021'de hastaneden Rustavi hapishanesine götürüldü, sağlık koşulları hala kötüydü ve avukatı Nika Gvaramia'ya göre hala kilo vermeye devam ediyordu.
28 Haziran 2022'de Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi, Mikheil Saakashvili'nin yurtdışındaki özel bir kurumda derhal muamele edilmesi gerektiğini söyledikleri beyan yayınladı.
1 Aralık 2022'de Saakashvili'nin avukatları, mahkemeye Saakashvili'nin cezasının ertelenmesi veya tıbbi gerekçelerle hapishaneden serbest bırakılması için itirazda bulundu.
24 Ocak 2023'te Saakashvili'nin COVID-19 testi pozitif çıktı.
1 Şubat'ta Saakaşvili mahkemede uzaktan ifade verdi. Çıkıntılı kaburgalarını ɡösterdiği gibi, çok fazla kilo kaybetmiş gibi görünüyordu.
195 cm boyunda, sadece 69,7 kilo olan Saakashvili'nin avukatına göre, 1 Ekim 2021'den bu yana 52 kilo vermiş ve tekerlekli sandalye olmadan hareket edemiyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky, Gürcistan hükûmetini Ukrayna vatandaşı Saakaşvili'ye "alenen işkence yapmakla" ve onu "öldürmeye" çalışmakla suçladı.
Yanıt olarak Gürcistan Adalet Bakanı Rati Bregadze, Saakashvili'nin kendine zarar vererek hapishaneden kaçmaya çalıştığını söyledi. Saakashvili'nin işkence gördüğüne dair ilgili bir kanıt olmadığını belirtti ve "tıbbi reçetelere uymayı reddetmesi de dahil olmak üzere mahkumun kendine zarar vermesinden devletin sorumlu tutulamayacağını" kaydetti.
6 Şubat'ta mahkeme, Mihail Saakaşvili'nin cezasının ertelenmesine veya serbest bırakılmasına ilişkin davada savunmanın yaptığı önergeyi kabul etmedi.
Mart 2023'te Polonya, Saakaşvili'nin sağlığıyla ilgili endişeler üzerine doktorların Gürcistan'a gönderilmesini önerdi.
14 Temmuz 2023'te 44 Avrupa Parlamentosu Üyesi, Cumhurbaşkanı Zurabishvili, Parlamento Başkanı Papuashvili ve Başbakan Garibashvili'ye hitaben bir mektup yazarak eski Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikheil Saakaşvili'nin Avrupa Birliği üye ülkelerinden birine transfer edilmesi çağrısında bulundu. Milletvekilleri, Saakaşvili'nin gerekli ve uygun tıbbi bakımı alması gerektiğini vurguladı.
Saakaşvili hapishanedeyken siyasi olarak aktif kaldı. Newsweek Ağustos 2023'te, Saakashvili'nin Gürcistan'a dönme kararını ve hapishanede karşılaştığı zorlukları yansıttığı kapsamlı bir görüş yazısını yayınladı:
Bir yıl önce, sağlığımın önemli ölçüde bozulduğu ve ölümün yakınlaştığı bir dönemde Gürcistan'a döndüğüme pişman olmuştum. Kendi kendime, eğer bu çileyi atlatırsam, özgürlüğün tadını yeniden tadabilirsem, Gürcü siyasetini tamamen geride bırakacağımı düşündüm. Fedakarlığımın bir yanlış hesaplama, bir budalalık olduğunu hissettim. Ancak Gürcü siyasetine sırtımı dönmeye çalıştığımda bile Gürcü siyaseti bana dönmeye devam etti. Dışarıyla sınırlı teması olan bir mahkum olarak bile Gürcistan'ın geleceğinde oynayacağım çok önemli bir rolün olduğunu fark ettim. Bu, öylece bırakıp gidemeyeceğim bir rol..