Kingston upon Hull
Tarihçe

Kingston upon Hull şehrinin konumlandığı Humber Nehri'nin kuzey yakası ve Humber nehri vadisinde "Cilalı Taş Devrinden" beri yerleşim merkezleri bulunduğu arkeolojiciler tarafından ortaya çıkartılmıştır. Ama günümüzdeki Kingston upon Hull şehri mevkiinde bu devirde önemli bir bu yerleşim merkezi bulunduğu hakkında elimizde kesin delil bulunmamaktadır. Genel olarak günümüzde şehrin bulunduğu mevkinin uzaklığı ve tatlı su kaynağı bulunmaması dolayısıyla o zamanlar için pek çekici bir yerleşim mevki olmayacağı aşikardır.
Fakat şehrin deniz ulaşımına uygunluğu ve Humber vadisi hinterland içine nehir üzerinden ucuz ulaşım sağladığı için bu nehir ağzındaki sahiller insan yerleşimi için çekici idi. İlk belgelenen yerleşke şimdi şehrin uzak bir varoşu olan Myton köyü olmuştur ve ilk ismi İskandinav dillerinde bulunan "dere" anlamına gelen "Wyke" köyü idi. Orta Çağlarda bu mevkide ve yakınında, yeni kurulan bir manastırdan yapılan yün ihracatı için kurulan liman dolayısıyla günümüzdeki şehir mevkiinde bir kasabanın geliştiği bilinmektedir.
Günümüzdeki şehre ait ilk yazılı belge 1293'te İngiliz Kralı I. Edward'ın yerleşkeyi manastırdan satın almasına aittir. 1299'da I. Edward bu şehre özel "kraliyet beratı" vermiştir ve bundan dolayı yerleşke kralın ismini alıp "King's town upon Hull (Hull üzerinde kralın kasabası)" kısaltılması olan Kingston upon Hull olarak anılmaktadır. Bu berat şehirde bulunan "Guildhall (Yerel İdare Konağı)"'nda saklı bulunmaktadır. Bu olayın hikâyesi J.C.Graggs tarafından yazılmıştır. Buna göre Kral Edward ve efradı bir avda iken bir yabanı tavşan peşinde iken bu tavşan onları Humber Nehri sahillerde Wyke köyüne getirmiştir. Kral bu koyun etrafındaki kırlardan ve nehir üzerinde köyün konumdan çok hoşlanmıştır. Ülkesinin bilinmeyen bu köşesinin bir ticaret limanı ve Avrupa kıtasındaki düşmanları için bir karaya çıkma mevkii olması olasılığı nedeniyle stratejik önemini hemen anlamıştır. Bu düşüncelerine dayanarak köyü ve etrafındaki araziyi Meux Manastırı Başkesişi'nden hemen satın almıştır. Bu araziye kendisi için bir konak yaptırıp; bir bildirge yayınlayarak bu yerleşkenin gelişmesine destek sağlayacağını ilan etmiş ve şehre "King's Town (Kralın Kasabası)" adını taşıması imtiyazı vermiştir.
Bu yeni kasabanın limanı I. Edward'a İskoçya'yı işgal etmesi için bir üs oldu. Daha sonra liman İngiltere ülkesinin doğusunda bulunan en önemli ihraç ve ithal limanı haline geçti. Orta Çağlarda Doğu Anglia'da bulunan önemli limanların alüvüyonla doldurulup battal olmaları dolayısıyla önemli İngiliz mali ham yün ve yünlü kumaş ihracatı ve tüm İngiltere'ye şarap ithalatı için Hull baş liman oldu. Özellikle Baltık Denizi üzerinde ticaret imtiyazı olan Hansa Birliği'nin limanları ile çok karlı ve büyük mikyaslı ticarete katıldı.
1440'ta kasabayı bir belediye yapan ve bir belediye reisi, bir şerif ve 12 kişiden oluşan bir "ihtiyarlar heyeti (eldermen)" şekilli bir yerel belediye idaresi kuran yeni bir kral beratı verildi. İlk belediye reisi şehirde servetli bir tüccar olan Sır William de la Pole oldu.
Orta Çağlardan beri Kingston upon Hull'ın tüccarlarının ana bağlantıları İskoçya, İskandinavya, Baltık Deniz sahilleri ve Hollanda ve Belçika bölgeleri idi. Bunların yanında Fransa, İspanya ve Portekiz ile de deniz ticareti yapılmaktaydı. Amerika'nın bulunmasından sonra şehir ve limanı İngiltere'nin doğusunda olup Atlantik'ten uzakta olmakla beraber bu kıta ile ticarete de büyük katkılar yaptı. Ne yazık ki Amerika'dan gelen çok tehlikeli frengi bakterisinin da Avrupa'ya ilk defa Kingston upon Hull limanından girdiği belgelenmiştir.
16. ve 17. yy. şehir zenginliğini korudu. Bu dönemlerden şehirde kalmış büyük binalar (örneğin şimdi bir müze olan "Wilberforce House") bu zenginliğe nişanelerdir. İngiliz İç Savaşı (1642 - 1651) sırasında Hull şehri Parlamentocular tarafını tutan milletvekilleri seçti ve yerel Hull Belediye Meclisi açıkça Parlamento taraftarı olduğunu ilan etti. 1642'de Kral I. Charles buna bir karşıt olarak Hull şehrini kuşattı ve bu "Hull Kuşatması" bu iç savaşta iki tarafın ilk defa açıkça çatışmaya girişmesi oldu.
19. yüzyılda ticaretin ahşap yelkenli yük gemilerinden daha büyük ebatta demir tekneli istimli yük gemilerine kayması, Hull limanının ticaretine aksi etkiler yapmadı. Şehir limanında büyük yatırımlarla gelgite karşı limanın işlemesini devam ettirmek için büyük doklar yaptırıldı. Avustralya, Yeni Zelanda ve Güney Amerika'dan yapılan dondurulmuş et ithalatı için Hull dokları ana ithal merkezi oldu.
Hull limanı ve şehri deniz üstü ticaret için bir merkez olmakla beraber hem Humber Nehri ve digğer nehirler sistemi ve İngiltere'de 18. yüzyılda geliştirilen kanal sistemi dolayısıyla denizden uzak ülke içinde ve hem de Kuzey Denizi kıyıları bulunan İngiltere ve İskoçya limanları ile bağlantıları ile Birleşik Krallık için ulaştırma ve ticaret merkezi de oldu.
19.yy ikinci yarısında Kuzey Avrupa'dan, özellikle Ruslar tarafından Yahudilere yapılan büyük pogrom mezalimleri dolayısıyla Doğu Avrupa'dan, Kuzey Amerika'ya gitmek isteyen çok büyük sayıda göçmen Avrupa kıtasında önce Hull limanına gelmişlerdir. Sonra da açılan yeni demiryolları ile Hull'dan Liverpool'a geçerek oradan Atlantik'i geçmek için göçmen gemilerine binmişlerdir.
19.yy. Hull'ın bir diğer önemi de Birleşik Krallık balina avcılığı filosunun ana üssü olması idi. Balina türlerinin çok avlanıp bitmesinde sonra Hull şehri İngiltere'nin önemli bir derin deniz balıkçılık troller filosunun merkezi oldu ve şehir balıkçılık dokları filonun ikmali, avlanıp getirilen balıkların bir kısmının imalat işlemine tutulması ve diğer kısmının hızlı trenlerle İngiltere ülkesinin içlerine yayılması için önemli bir merkez oldu.
Hull şehri gemi sahipliliği (armatörlük) üzerinde de önemli rol oynamıştır. 1825'te Thomas Wilson tarafından şehirde kurulan "Wilson Line of Hull" adlı yolcu ve yük gemicilik şirketi 20. yy başlarında dünyanın en büyük özel denizcilik şirketi haline gelmiştir. Sonra bu denizcilik şirketi yine Hull'da kurulan "Ellerman Line" denizcilik şirketine satılmıştır.
Hull 1897'de Kraliçe beratı ile İngiltere "Şehir Statüsü" kazanmıştır. Genellikle şehir statüsünü Orta Çağlardan beri koruyan ve yeniden krallık beratı ile şehir statüsü alan yerleşimler şehirlerinde bir Anglikan Katedral kurmuşlar veya eski büyük bir kiliseyi katedral olarak ilan etmişlerdir. Kingston upon Hull "şehri" buna tek bir istisnadır ve bu şehir statülü yerleşimde bir katedral bulunmamaktadır.
Kingston upon Hull için en şaşaalı dönem 20. yy. başları olmuştur. Fakat bu yy. ilerledikçe şehir bir ekonomik felaket alanı halini almıştır.
II. Dünya Savaşı sırasında yine liman olarak önemini koruyan Hull Alman hava güçleri tarafından büyük havadan bombardımanlara maruz kalmıştır. Savaştan önce yaklaşık 320.000 kişiden oluşan şehir nüfusundan yaklaşık 192.000 kişinin evleri bombardımanlar neticesi oturulmaz hale gelmiş; 1.200'den fazla kişi ölmüş ve 3.000 kişi hayat değiştirici önemde yaralar almışlardır.
Hull'da balina avcılığı sona erdikten sonra derin deniz balıkçılık filosu da küçülmeye başlamış ve yapılan büyük uğraş ve yatırımlara rağmen 1975-76 yıllarında İzlanda ile morina balığı avcılığı üzerine yapılan çatışmadan "(Cod War)" sonra tümüyle ortadan kaybolmuştur. Eskiden Hull limanında yüzlerce örneği varken, günümüzde trol tipi balıkçılığa özel olan balıkçı gemisinin tek örneği şehirdeki müzede görülebilir.
Ülkenin Avrupa ile ticareti Londra batısındaki Thames ağzına çekilmiş ve diğer kıtalarla ticaret ise adanın batısındaki limanlara yönelmiştir. Hull'un büyük yolcu limanının trafiği sadece Hollanda ve Belçika'ya feri sistemine dönüşmüştür. Hull limanı böylece büyük bir çöküntüye uğramış ve büyük doklar kapanmıştır. Birleşik Krallık iç ticaretinde nakliyatın karayolu vasıtalarına çekilmesi ve Hull'in bu yollara sapa kalması şehrin ülke içi ticarete katkısını da azaltmıştır. Humber Nehrinin kuzeyinde sapa kalan Hull şehrini güneye bağlamak için yaptırılan ve 1981'de açılan Birleşik Krallık'in en uzun asma köprüsü olan "Humber Asma Köprüsü" bu negatif eğilimin önüne geçememiştir.