Richard Zsigmondy

| Richard Adolf Zsigmondy |
| --- | --- |
Richard Adolf Zsigmondy
Doğum: 1 Nisan 1865 Viyana, Avusturya
Ölüm: 23 Eylül 1929 Göttingen, Almanya
Milliyet: Alman
Ödüller:  Nobel Kimya Ödülü (1925)

Kariyeri
Dalı: Kimyager
Çalıştığı kurumlar: Jena Cam Fabrikası, Göttingen Üniversitesi, Graz Üniversitesi
 

Richard Adolf Zsigmondy (d. 1 Nisan 1865 - ö. 23 Eylül 1929), babasının hekim olması nedeniyle tıp konuları, özellikle laboratuvar araç ve gereçleriyle küçük yaşta tanışıyor, görevlerini ve işleyişlerini biliyordu. Ortaöğretiminden sonra organik kimyaya ilgi duyuyor ve 25 yaşında doktorasını tamamlayarak Münih Üniversitesi'nden ayrılıyordu. Fakat daha öğrencilik yıllarında Kundt yönetiminde çalışıyor, porselenler üzerine sürülen altın çözeltilerinin yarattığı parlak renklerle büyüleniyordu.
Böylece Zsigmondy, temellerini bir kuşak önce Graham'ın attığı asıltılar (kolloidler) kimyasına giriyordu. Bir süre Graz Üniversitesi'nde çalışıyorsa da tutkunu olduğu renkler dünyası için düşündüklerini uygulama olanağı bulamayan Zsigmondy, Jena Cam Fabrikalarına geçiyor ve altın asıltısı üzerinde duruyordu. O sıralarda bu olayın kimyası hakkında pek az şey biliniyor, aslında genel olarak asıltıların nasıl inceleneceğini kimse açıkça söyleyemiyordu. Asıltıdaki altın o kadar küçük parçalar halindeydi ki suda veya başka bir çözücüde de asılı kalıyor, koyu kırmızı veya pembemsi renk veriyordu.
Kimyacıların problemi, bilinen mikroskoplarla bu son derece küçük parçaların incelenememesiydi. İnceleme yönteminde yapılan geliştirmeler de sonuç vermiyordu. Çözümü sınırlayan engel ışığın yapısından ileri geliyordu. "O halde" diyordu Zsigmondy "parçacıkların incelenmemesinin nedeni, boyutlarının, görünen ışığın dalga boyundan bile küçük olmasındandır." Yani mikroskop mercekleri ne kadar iyi olursa olsun, asıltıdaki parçalar gözlenemezler. Fakat asıltıdaki parçacıklar "Tydall Etkisi" gösterecek; yani ışığı dağıtacak boyutta olmalıydılar. "İşte bundan yararlanılabilinir." diyordu. Işık asıltının içinden geçirilirse ve mikroskop ışık demetine dik gelecek biçimde ayarlanılırsa, ancak dağıtılan ışık mikroskoba girebilirdi. Asıltının parçacıkları ayrıntılı olarak görülmese de ışıklı noktalar olarak sayılabilir ve hareketleri incelenebilirdi. Bundan, parçacıkların boyutları ve belki de biçimleri saptanabilir.
Zsigmondy dediklerini uyguladı; fakat bulduğu sonuca ve ileri sürdüğü kurama inanacak kimse bulamıyordu. Bunu ispat etmenin tek yolu çok küçük cisimleri gösterecek güçte bir mikroskop yapmaktı. Bu amaçla cam fabrikalarındaki işinden ayrılıp bir fizikçi ile birlikte düşündüğü mikroskobu gerçekleştiriyordu. Hemen asıltılar üzerindeki çalışmalarına başlıyor ve çok kısa bir sürede ileri sürdüğü fikirlerin yanlışlığını görüyor; fakat kendisine karşı olanların kuramlarını doğruladığını söylemekten de çekinmiyordu. Bunun üzerine Göttingen Üniversitesine atanıyor, çok başarılı bir laboratuvar kuruyor ve yaptığı önemli çalışmalar (Diyaliz: gerçek bir çözeltideki asıltıyı içinde bulunduğu maddeden yarı geçirgen bir zar kullanarak ayırmak ki, bugün yapay böbreklerin işleyişidir. Ultra süzgeç: molekül büyüklükleri farklı eriyik ve asıltıların emme ve basınçla ayrılmasını sağlayan gereç) nedeniyle, 1925 yılı Nobel Kimya Ödülü'nü  alıyordu.
Zsigmondy'nin bulduğu ultra mikroskop, bugün de asıltı incelemelerinde önemini korumakla birlikte, daha çok büyültmenin gerektiği alanlarda bir kuşak sonraki Zworykin'in bulduğu elektron mikroskobu kullanılmaktadır.
| g t Nobel Kimya Ödülü sahipleri |
| --- | --- |
1901-1925:  Jacobus van 't Hoff (1901)  Emil Fischer (1902)  Svante Arrhenius (1903)  William Ramsay (1904)  Adolf von Baeyer (1905)  Henri Moissan (1906)  Eduard Buchner (1907)  Ernest Rutherford (1908)  Wilhelm Ostwald (1909)  Otto Wallach (1910)  Marie Curie (1911)  Victor Grignard / Paul Sabatier (1912)  Alfred Werner (1913)  Theodore Richards (1914)  Richard Willstätter (1915)  1916  1917  Fritz Haber (1918)  1919  Walther Nernst (1920)  Frederick Soddy (1921)  Francis Aston (1922)  Fritz Pregl (1923)  1924  Richard Zsigmondy (1925) 
1926-1950:  Theodor Svedberg (1926)  Heinrich Wieland (1927)  Adolf Windaus (1928)  Arthur Harden / Hans von Euler-Chelpin (1929)  Hans Fischer (1930)  Carl Bosch / Friedrich Bergius (1931)  Irving Langmuir (1932)  1933  Harold Urey (1934)  Frédéric Joliot-Curie / Irène Joliot-Curie (1935)  Peter Debye (1936)  Norman Haworth / Paul Karrer (1937)  Richard Kuhn (1938)  Adolf Butenandt / Lavoslav Ružička (1939)  1940  1941  1942  George de Hevesy (1943)  Otto Hahn (1944)  Artturi Virtanen (1945)  James Sumner / John Northrop / Wendell Stanley (1946)  Robert Robinson (1947)  Arne Tiselius (1948)  William Giauque (1949)  Otto Diels / Kurt Alder (1950) 
1951-1975:  Edwin McMillan / Glenn T. Seaborg (1951)  Archer Martin / Richard Synge (1952)  Hermann Staudinger (1953)  Linus Pauling (1954)  Vincent du Vigneaud (1955)  Cyril Hinshelwood / Nikolay Semyonov (1956)  Alexander Todd (1957)  Frederick Sanger (1958)  Jaroslav Heyrovský (1959)  Willard Libby (1960)  Melvin Calvin (1961)  Max Perutz / John Kendrew (1962)  Karl Ziegler / Giulio Natta (1963)  Dorothy Hodgkin (1964)  Robert Woodward (1965)  Robert S. Mulliken (1966)  Manfred Eigen / Ronald Norrish / George Porter (1967)  Lars Onsager (1968)  Derek Barton / Odd Hassel (1969)  Luis Leloir (1970)  Gerhard Herzberg (1971)  Christian Anfinsen / Stanford Moore / William Stein (1972)  Ernst Otto Fischer / Geoffrey Wilkinson (1973)  Paul Flory (1974)  John Cornforth / Vladimir Prelog (1975) 
1976-2000:  William Lipscomb (1976)  Ilya Prigogine (1977)  Peter Mitchell (1978)  Herbert Brown / Georg Wittig (1979)  Paul Berg / Walter Gilbert / Frederick Sanger (1980)  Kenichi Fukui / Roald Hoffmann (1981)  Aaron Klug (1982)  Henry Taube (1983)  Bruce Merrifield (1984)  Herbert A. Hauptman / Jerome Karle (1985)  Dudley Herschbach / Yuan T. Lee / John Polanyi (1986)  Donald Cram / Jean-Marie Lehn / Charles Pedersen (1987)  Johann Deisenhofer / Robert Huber / Hartmut Michel (1988)  Sidney Altman / Thomas Cech (1989)  Elias Corey (1990)  Richard Ernst (1991)  Rudolph Marcus (1992)  Kary Mullis / Michael Smith (1993)  George Olah (1994)  Paul Crutzen / Mario Molina / Sherwood Rowland (1995)  Robert Curl / Harry Kroto / Richard Smalley (1996)  Paul D. Boyer / John E. Walker / Jens Skou (1997)  Walter Kohn / John Pople (1998)  Ahmed Zewail (1999)  Alan Heeger / Alan MacDiarmid / Hideki Shirakawa (2000) 
2001-günümüz:  William Knowles / Ryōji Noyori / Barry Sharpless (2001)  John Fenn / Koichi Tanaka / Kurt Wüthrich (2002)  Peter Agre / Roderick MacKinnon (2003)  Aaron Ciechanover / Avram Hershko / Irwin Rose (2004)  Robert Grubbs / Richard Schrock / Yves Chauvin (2005)  Roger Kornberg (2006)  Gerhard Ertl (2007)  Osamu Shimomura / Martin Chalfie / Roger Tsien (2008)  Venkatraman Ramakrishnan / Thomas A. Steitz / Ada Yonath (2009)  Richard Heck / Akira Suzuki / Ei-ichi Negishi (2010)  Dan Şehtman (2011)  Robert Lefkowitz / Brian Kobilka (2012)  Martin Karplus / Michael Levitt / Arieh Warshel (2013)  Eric Betzig / Stefan Hell / William Moerner (2014)  Tomas Lindahl / Paul Modrich / Aziz Sancar (2015)  Jean-Pierre Sauvage / Fraser Stoddart / Bernard L. Feringa (2016)  Jacques Dubochet / Joachim Frank / Richard Henderson (2017)  Frances Arnold / Gregory Winter / George Smith (2018)  John Goodenough / Stanley Whittingham / Akira Yoshino (2019)  Emmanuelle Charpentier / Jennifer Doudna (2020)  David MacMillan / Benjamin List (2021)  Carolyn R. Bertozzi / Morten Meldal / Barry Sharpless (2022)  Moungi Bawendi / Louis Brus / Aleksey Yekimov (2023)  David Baker / Demis Hassabis /  John M. Jumper (2024) 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb10492284m (data)  CANTIC: a11009883  GND: 118773216  ISNI: 0000 0000 8195 0219  LCCN: n84193151  NKC: mzk2015860222  NLI: 987007271195005171  NTA: 08948584X  SNAC: w6k36xxp  SUDOC: 085492450  VIAF: 5726961   WorldCat (LCCN): n84-193151