stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Driv3r
Satış karnesi

Driv3r çok sayıda olumsuz tepki almasına rağmen ilk sıralarda iyi satmıştır. Ancak Driv3rgate skandalı ortaya çıktıktan sonra oyun hiç satılmamaya başlamıştır. Oyuna yapılan masrafların karşılanabilmesi için 4 milyondan fazla kopya satması gerekirken sadece 760.000 tane kopya satılabilmiştir.
Tanner: Michael Madsen
Jones: Ving Rhames
Calita: Michelle Rodrugiez
Jericho: Mickey Rourke
İlk yardım

İlk yardımın en önemli aşamalarından birisi solunumu kontrol etmektir.
İlk yardım herhangi bir kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda sağlık görevlilerinin yardımını sağlanıncaya kadar hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla olay yerinde, tıbbi araç – gereç aranmaksızın mevcut araç - gereçlerle yapılan ilaçsız bir uygulamadır.
İlk yardım için gelişmiş  araç – gereçler olması  gerekmez. İlk yardım çantası içindeki malzemeler yeterlidir. Fakat ilk yardım kitabını okumadan müdahale yapmamalıyız.
Amaçlar
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak.
Hasta ya da yaralının durumunun kötüleşmesini engellemek.
İyileştirmeyi kolaylaştırmak.
İlk yardım temel uygulamaları

İlk yardımda temel uygulamalar: koruma, bildirme ve kurtarma (KBK) olarak üçe ayrılmaktadır.
İlk yardım temel uygulamaları > Koruma

Olay yerinde olası tehlikeleri belirleyerek güvenli bir çevre oluşturur.
İlk yardım temel uygulamaları > Koruma > Olay trafik kazası ise

Kazaya uğrayan araç mümkünse güvenli bir alana alınmalıdır.
Olay yeri görünebilir biçimde işaretlenmelidir.
Meraklı kişiler uzaklaştırılmalıdır.
Kazaya uğrayan aracın motoru kontak anahtarından durdurulup el freni çekilmelidir.
Araç yakınında sigara içilmemelidir.
İlk yardım temel uygulamaları > Koruma > Olay yerinde gaz ya da gaz kokusu varsa patlamaların önlenmesi için

Gaz tüpünün vanası kapatılmalı, ortam havalandırılmalıdır.
Kıvılcım oluşturacak ışıklandırma ya da çağrı araçlarının kullanımına izin verilmemelidir.
İlk yardım temel uygulamaları > Koruma > Bunlar dışındaki olaylarda

Öncelikle olay yeri güvenliği sağlanmalıdır.
Olay yeri güvenliği sağlanabiliyorsa hasta ya da yaralılar kesinlikle yerlerinden kımıldatılmamalıdır.
Hasta ya da yaralılar yaşam bulguları yönünden değerlendirilmelidir.
Bilinç kaybı olanlar ile solunum, dolaşım, kanama problemi olan hasta ya da yaralılar belirlenerek öncelikle müdahale edilmelidir.
Kanamalı durumlarda Hepatit B, C ve HIV/AIDS gibi hastalıklara karşı korunmak için müdahaleden önce mutlaka eldiven giyilmelidir.
Gerekliyse suni teneffüs ve kalp masajı yapılmalıdır.
İlk yardım temel uygulamaları > Bildirme

Kaza ya da acil hastalık durumunda, tıbbi yardım için 112, kurtarma ve yangın için itfaiye (110), zehirlenmelerde zehir danışma merkezi (114), güvenlik için polis (155), hangi numaradan aradığı, nasıl bir yardım alındığı ya da olay yerindeki olanaklar açıklanmalıdır. 112 tek hat olarak polis, itfaiye, jandarma gibi acil durumlarda kullanılacak numara olarak kullanılabilir. Artık 112 Acil servis olarak kullanılmaktadır.
Aslında yanında her zaman bir adet düdük bulundurulmalıdır.
İlk yardım temel uygulamaları > Kurtarma

Olay yerinde hasta yaralılara müdahale, hızlı ancak sakin ve bilinçli bir şekilde yapılmalıdır. Hasta ya da yaralının durumunun değerlendirilmesine bağlı olarak ilk yardım yapılmalıdır. Eğer ilk yardım bilinmiyorsa asla hasta ya da yaralıya dokunulmamalı ve yaralı kımıldatılmamalıdır.
İlk yardımda yapılması gerekenler

Hasta ya da yaralının aciliyet durumunu değerlendirmek (bilinç ve solunum),
Hasta ya da yaralının korku ve endişelerini gidermek,
Hasta ya da yaralıya müdahalede yardımcı olacak kişileri organize etmek,
Hasta ya da yaralının durumunun ağırlaşmasını engellemek için gerekli müdahalede bulunmak,
Hasta ya da yaralıların en uygun yöntemlerle en yakın sağlık kuruluşuna sevkini sağlamak (112),
Olay yeri güvenliği açısından herhangi bir tehlike yoksa hasta ya da yaralıyı kesinlikle yerinden kımıldatmamak, kırık, çıkık, burkulma gibi durumlarda yerinde müdahalede bulunarak kazazedeyi güvenli şekilde sağlık kurumuna nakletmek.
İlk yardımda yapılması gerekenler > Solunum yolu tıkanıklıkları

Ana madde: Kalp masajı
Solunum yolunun, solunumu gerçekleştirmesi için gerekli havanın geçmesine engel olacak şekilde tıkanmasıdır. İki türlü tıkanma vardır:
Kısmi tıkanma: Az da olsa bir miktar hava geçişinin olduğu duruma kısmi tıkanma denir.
Kısmi tıkanma durumunda, kişi öksürür, nefes alabilir, konuşabilir. İlk yardım olarak, kişiye dokunulmaz ve öksürmeye teşvik edilir.
Tam tıkanma: Hava girişinin tamamen engellendiği duruma tam tıkanma denir.
Tam tıkanma durumunda, kişi nefes alamaz, acı çeker gibi ellerini boynuna götürür, konuşamaz, rengi morarmıştır. İlk olarak hastanın bilinci kontrol edilir, Heimlich Manevrası yapılır. Yetişkin ve Çocuklarda Heimlich Manevrası:
Hastaya ayaktayken ya da oturur durumda arkadan sarılarak gövdesi kavranır.
Bir el yumruk yapılarak, başparmak çıkıntısı midenin üst kısmına, göğüs kemiği altına gelecek şekilde yerleştirilir. Diğer el ile yumruk yapılan el kavranır.
Kuvvetle arkaya ve yukarı doğru bastırılır.
Bu hareket 5-7 kez yabancı cisim çıkıncaya kadar tekrarlanır.
Kişi eğer bayılıp bilincini kaybederse boynu hemen hiperekstansiyon pozisyonuna getirilir ve 112 Acil servis aranır.
Bak-Dinle-Hisset yöntemiyle kişinin solunum ve dolaşım sistemi kontrol edilir. Kişinin bayılma nedeni tıkanıklık nedeniyle kesilen solunum ise erken müdahale ile kalp çalışmaya başlar.
Kurtarıcı, kazazedeye ilk olarak nefes vermeden önce eliyle kazazedenin boğazını kontrol eder. Yabancı maddeye ulaşılmaya çalışılır, eğer ulaşılamıyorsa iki adet kurtarıcı nefes verilir ve hemen kazazedenin karın kısmına inilerek göbek deliğinin iki parmak üzerine eller üst üste yumruk yapılarak konulur. Diyafram yukarı doğru ittirilir.
Her beş basınç sonrası ağız kontrol edilir ve cisme ulaşılmaya çalışılır, eğer ulaşılamadıysa iki adet nefes verilir ve ardından tekrar karına basınç yapılır.
Aynı prosedür çocuklarda da uygulanır.
Bebeklerde ise durum farklıdır. Bebek kol üzerinde sırt üstü çevrilir, iki kürek kemiğinin arasına üç defa vurulur, sonra ağız kontrolü yapılır ve ağız boşluğundaki hava bebeğin ağzına doğru verilir. Burada eğer bebeğin kalbi duracak olursa işaret, orta ve yüzük parmakları birleştirilip bebeğin göğüs kafesine baskı yapılarak kalp masajı uygulanır.
Bu söylenen işlemler kişi kendine gelene kadar, kişinin boğazındaki yabancı madde çıkana kadar ya da sağlık ekipleri gelene kadar devam eder.
İlk yardımda yapılması gerekenler > Bilinç kaybında ilk yardım

Bilinç kaybı, çok sık karşılaşılan bir durumdur. Nedenleri: açlık, tansiyon, aşırı stres, herhangi bir ilacın yan etkisi, beyinsel bozukluklar vb.
Bilinç kaybı olan bir kişiye önce "Nasılsın?" vb. sorularla sözel ve omuzlarından nazikçe sarsarak fiziksel olarak bilinç kontrolü yapılır. Yanıt vermiyorsa önce 112 aranarak Acil servis ekiplerine haber verilir. Sonra hava yolu (airway) açılması için pozisyon verilir ve solunumu (breath) Bak-Dinle-Hisset yöntemiyle kontrol edilir. Gözlerle göğüsün hareketi izlenir. Kulak ile nefes alışveriş sesi duyulmaya çalışılır. Sonra yanak hastanın burnuna yakın mesafeye getirilerek solunumda dışarı verilen havanın sıcaklığı hissedilmeye çalışılır. Solunumu olmayan hastaya Temel Yaşam Desteği başlatılır. Yardımcı biliyorsa nabız kontrolü yapar. Nabız kontrolü kolun başparmak veya serçe parmak hizasındaki damarlara hafif palpasyon yaparak bakılır.
Kişinin solunum ve dolaşımı yerinde fakat bilinci kapalıysa solunum ve dolaşımın rahat sürdürülebileceği yan yatırma pozisyonuna alınır profesyonel ekiplerin gelmesi beklenir.
Yarı baygın bir kişiyse yine 112 Acil servis aranır ve kişi pozisyon verilip profesyonel ekiplerin gelmesi beklenir.
Kişi kendine gelene kadar veya 112 Acil servis ekipleri gelene kadar başından ayrılınmamalıdır. Kişiyle konuşurken ulaşılabilecek bir yakınının ev ya da cep telefonunun numarası alınmaya çalışılır.
Bilinç kaybı geçiren kişiye bilinci tamamen yerine gelinceye kadar herhangi bir sıvı ya da katı gıda ağız yoluyla verilmez.
İlk yardımda yapılması gerekenler > Bilinç kaybında ilk yardım > Bayılmalarda ilk yardım

Etraftaki meraklılar uzaklaştırılır.
Hasta ya da yaralı sırt üstü yatırılır ve ayakları 30 cm yukarı kaldırılır (şok pozisyonu).
Solunum yolu açıklığı kontrol edilir ve korunur.
Sıkan giysiler gevşetilir.
Kusma varsa yan pozisyonda tutulur.
İlk yardımda yapılması gerekenler > Bilinç kaybında ilk yardım > Bilincin kapalı olması durumunda ilk yardım

Personel önce kendini güvene almalıdır.
Olay yeri güvenliği sağlanır.
Solunum yolu açıklığı sağlanır.
Hasta ya da yaralının solunumu değerlendirilir.
Koma pozisyonu verilir.
Tıbbi yardım istenir (112).
Sağlık ekipleri gelene kadar hasta ya da yaralının her 2-3 dakikada bir solunumu kontrol edilir.
İlk yardımda yapılması gerekenler > Bilinç kaybında ilk yardım > Şok durumunda ilk yardım

Hasta ya da yaralının endişe ve korkuları giderilir.
Mümkün olduğunca temiz hava soluması sağlanır.
Hava yolunun açıklığı sağlanır.
Kanama varsa hemen durdurulur.
Şok pozisyonu verilir.
Hasta ya da yaralı sıcak tutulur.
Gereksiz yere hasta ya da yaralı hareket ettirilmez.
Tıbbi yardım istenir (112).
İlk yardımda yapılması gerekenler > Kanamalar

Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücut içine ya da dışına) akmasına kanama denir.
Dış kanamalarda ilk yardım
Amaç: kanamayı kısa zamanda kontrol altına almak ve yarayı temiz tutmaktır.
Yara üzerine temiz bir bez parçası ya da gazlı bezle direkt baskı uygulanır.
Kanama durmazsa birinci bezi kaldırmadan ikinci bir bez konarak basınç arttırılır.
Gerekirse bandaj ile sarılarak kanlanmış bezler kaldırılmadan basınç artırılarak sürdürülür.
Kanayan bölgeye en yakın basınç noktasına baskı uygulanır.
Kanama kol ya da bacaklardaysa ve kırık şüphesi yoksa kanama bölgesini kalp hizasından yukarıda tutulur.
Şok pozisyonu verilir.
Sık sık yaşam bulguları kontrol edilir (2-3 dk. arayla).
İç kanamalarda ilk yardım
Hasta ya da yaralının bilinci ve solunumu değerlendirilir.
Hasta ya da yaralı sırt üstü yatırılarak üzeri örtülür ve ayakları 30 cm kaldırılır (şok pozisyonu).
Asla ağızdan yiyecek içecek VERİLMEZ.
Kapalı kırık varsa kan damarlarının yaralanmasını önlemek ve bir iç kanamaya sebep olmamak için hasta ya da yaralının hareketsiz kalması sağlanır.
Hasta ya da yaralının yaşamsal değişimleri izlenir.
Tıbbi yardım istenir (112).
Burun kanamasında ilk yardım
Öncelikle sakin olunmalıdır.
Hemen hasta ya da yaralının başı öne doğru eğilir.
Hasta ya da yaralının mümkünse oturması sağlanır.
Hasta ya da yaralının burun kanatları iki parmakla sıkıştırılır.
Bu işleme yaklaşık 5 dk. kadar devam edilir.
Kanamanın durmaması halinde hasta ya da yaralının en yakın sağlık kuruluşuna götürülmesi sağlanır.
Kulak kanamasında ilk yardım
Kanama hafifse:
Temiz bir bezle temizlenir.
Kanama ciddi ise:
Kulak tıkanmadan gazlı bezle kapatılır.
Hasta ya da yaralının hareketsiz olarak, kanayan kulak üzerine yan yatması sağlanır.
Tıbbi yardım istenir (112).
Unutulmamalıdır ki kulak kanaması olası bir beyin kanamasının habercisi olabilir.
İlk yardımda yapılması gerekenler > Yanıklar

Ateş, radyasyon, kızgın cisim vb. çeşitli fiziksel ve yakıcı kimyasal etkenlere maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasına yanık denir.
1. derece yanıklar
Derinin yüzeyinde kızarıklık (pembe, kırmızı arası renk) şeklinde görülen doku hasarı vardır.
Ağrı vericidir.
Yanan bölgede hafif şişlik vardır.
Genelde 48 saat içinde kendiliğinden iyileşir.
2. derece yanıklar
Derinin 1. ve 2. tabakası etkilenmiştir.
En belirgin özelliği deride içi su dolu kabarcıklar (bül) oluşmasıdır.
Çok ağrılıdır.
3. derece yanıklar
Derinin tüm tabakaları etkilenir.
Kaslar, sinirler, damarlar etkilenebilir.
Yanık bölgede beyaz kuru yaradan, siyah renge kadar aşamaları vardır.
Ağrısızdır, çünkü bütün sinirler zarar görmüştür.
Yanığın vücutta oluşturduğu olumsuz etkileri
Derinliğine, yaygınlığına ve oluştuğu bölgeye bağlı olarak, organ ve sistemlerde işleyiş bozukluğuna yol açar.
Ağrı ve sıvı kaybına bağlı olarak şok meydana gelir.
Hasta ya da yaralının kendi vücudunda bulunan mikrop ve toksinlerle enfeksiyon riski oluşur.
Isı ile oluşan yanıklarda ilk yardım
Kişi hala yanıyorsa paniğe engel olunur, koşması engellenir.
Hasta ya da yaralı ıslak battaniye vb. ile sarılır ya da yuvarlanması sağlanarak yanma durdurulmaya çalışılır.
Hasta ya da yaralının hava yolu açıklığı ve solunumu (AB) değerlendirilir.
Yanık çok yaygın değilse yanan bölge en az 20 dk. tazyiksiz ve bol soğuk su altında tutulur.
Şişlik oluşabileceğinden saat, yüzük, bilezik vb. takılar çıkarılır.
Yanan bölgedeki giysiler çıkarılır (giysi yanan bölgeye yapışmışsa etrafından kesilerek çıkarılması gerekir).
Yanan bölge sabunlu su ile dikkatlice temizlenir.
Su toplayan yerler patlatılmaz.
Yanan bölgelere (el, ayak gibi) birlikte bandaj yapılmaz.
Yanık üzeri temiz ve nemli bezle örtülür, yanık üzerine hiçbir madde sürülmez.
Hasta ya da yaralı battaniye vb. ile örtülür.
Yanan vücut bölgesi geniş ve sağlık kurumu uzaksa, kusma yoksa, bilinci açıksa; sıvı kaybını gidermek amacıyla hasta ya da yaralıya hazırlanan sıvı (1 lt. su + 1 çay kaşığı karbonat + 1 çay kaşığı tuz), maden suyu vb. içirilir.
Tıbbi yardım istenir (112).
Kimyasal yanıklarda ilk yardım
Yanan bölgedeki giysiler çıkarılarak kimyasal maddenin deriyle teması kesilir.
Yanan bölge bol, tazyiksiz akan suyla, en az 20-25 dk yıkanır.
Hasta ya da yaralı battaniye vb. ile örtülür.
Tıbbi yardım istenir (112).
Elektrik yanıklarında ilk yardım
Olabildiğince soğukkanlı ve sakin olunur.
Hasta ya da yaralıya dokunmadan önce elektrik akımı kesilir.
Akımı kesme imkânı yoksa yalıtkan bir maddeyle (tahta, plastik) kişinin elektrikle teması engellenir.
Hasta ya da yaralının solunum yolu açıklığı ve solunumu değerlendirilmelidir.
Hasta ya da yaralı kımıldatılmamalıdır.
Hasar gören vücut bölgesi örtülür.
Hasta ya da yaralının bilinci açık ve kendini iyi hissediyorsa dahi tıbbi yardım istenir.
Sıcak çarpmasında ilk yardım
Hasta serin ve havadar bir yere alınır.
Hastanın giysileri çıkarılır.
Hasta sırt üstü yatırılarak, kol ve bacaklar yükseltilir.
Bulantı yoksa ve bilinci açıksa su ve tuz kaybını gidermek için hastaya su, tuz, karbonatla hazırlanan sıvı ya da maden suyu içirilir.
İlk yardımda yapılması gerekenler > Donmalar

Aşırı soğuk nedeniyle soğuğa maruz kalan bölgeye yeterince kan gitmemesi ve kanın pıhtılaşmasıyla dokularda hasar oluşmasına donma denir.
Birinci derece donmalar:
En hafif şeklidir.
Deride solukluk, soğukluk hissi
Uyuşukluk, halsizlik
Daha sonra kızarıklık ve karıncalanma hissi görülür.
İkinci derece donmalar:
Zarar gören bölgede gerginlik hissi
Şişlik, ağrı, içi su dolu kabarcıklar
Su toplanması, iyileşirken siyah kabuklara dönüşür.
Üçüncü derece donmalar:
Dokuların geriye dönülmez biçimde hasara uğramasıdır. Canlı ve sağlıklı deriden kesin hatları ile ayrılan siyah bir bölge oluşur.
Donmalarda ilk yardım
Hasta ya da yaralı ılık bir ortama alınarak soğukla teması kesilir.
Donmaya maruz kalan kişi sakinleştirilir.
Donan kişi hareket ettirilmez, kesin istirahat etmesi sağlanır.
Kuru giysiler giydirilir.
Bilinci açıksa sıcak, şekerli içecekler verilir.
Su toplamış bölgeler asla patlatılmaz, üstü örtülür.
Donuk bölge asla ovulmaz, kendiliğinden ısınması ya da çözünmesi sağlanır.
El ve ayaklar doğal pozisyonda tutulur.
Hala halsizlik varsa bezle bandaj yapılır.
Tıbbi yardım istenir (112).
İlk yardımda yapılması gerekenler > Kırıklar

Kırık, kemik bütünlüğünün bozulmasıdır. Kırıklar, darbe sonucu ya da ileri derece kemik hastalıklarında kendiliğinden oluşabilir.
Kırık çeşitleri
Kapalı kırık: Kemik bütünlüğü bozulmuştur ancak deri sağlamdır.
Açık kırık: Deri bütünlüğü bozulmuştur. Kemik uçları dışarı çıkmıştır, beraberinde kanama ve enfeksiyon riski taşırlar.
Parçalı kırık: Kemik birden fazla yerden kırılmıştır.
Kırık belirtileri
Bölgenin hareket ettirilmesi ile artan yoğun ağrı,
Şekil bozukluğu (diğer sağlam organ ile karşılaştırılır),
Bölgede şişlik ve kanama sonucu morarma,
İşlev kaybı,
Hareketlerde kısıtlanma.
Kırığın yol açabileceği olumsuz durumlar
Kırık yakınındaki damar, sinir, kaslarda yaralanma ve sıkışma (Kırık bölgede nabız alınamaması, soğukluk, solukluk, aşırı hassasiyet).
Kanamaya bağlı şok.
Açık kırıklarda enfeksiyon riski görülebilir.
Kırıklarda ilk yardım
Yaşamı tehdit eden başka yaralanma varsa ona öncelik verilir.
Hasta ya da yaralı hareket ettirilmez.
Ani hareketlerden kaçınılır, kırık kemik düzeltilmeye çalışılmaz.
Kırık kolda ise şişlik oluşacağından yüzük, saat vb. takılar ya da eşyalar çıkartılır.
Kırık bölge hareket ettirilmez.
Açık kırık varsa tespitten önce yara üzeri temiz bir bezle kapatılır.
Kırık olan bölge, bir üst ve bir alt eklemi de içine alacak şekilde karton, tahta vb. sert cisimle tespit edilir (sağlık ekiplerinin ulaşamayacakları ve taşıma yapılması gereken durumlarda).
Tespit edilen bölge yukarıda tutularak dinlenmeye alınır.
Kırık bölgede 3-5 dk. aralıklarla nabız ve deri rengi kontrol edilir.
Hasta sıcak tutulur.
Tıbbi yardım istenir (112).
İlk yardımda yapılması gerekenler > Burkulmalar

Burkulma, eklem yüzeylerinin anlık olarak ayrılmasıdır.
Burkulmalarda ilk yardım
Sıkıştırıcı bir bandajla burkulan eklem, dolaşımı engellemeyecek şekilde tespit edilir.
Şişliği azaltmak için bölge yukarı kaldırılır.
Soğuk uygulama yapılır.
Hareket ettirilmez.
Uzun süre geçmiyorsa tıbbi yardım sağlanır.
İlk yardımda yapılması gerekenler > Çıkıklar

Çıkık, eklem yüzeylerinin kalıcı olarak ayrılmasıdır.
Çıkıklarda ilk yardım
Eklem bulunduğu şekilde tespit edilir (sağlık ekiplerinin ulaşamayacakları ve taşıma yapılması gereken durumlarda).
Çıkık yerine asla oturtulmaya çalışılmaz.
Hasta ya da yaralıya ağızdan hiçbir şey verilmez.
Çıkık bölgesinde nabız, deri rengi, ısı kontrol edilir.
Tıbbi yardım istenir (112).
İlk yardımda yapılması gerekenler > Hayvan Isırıkları ve Böcek Sokmaları

Hayvan ısırmalarının önemi
Kedi, köpek vb. hayvanların dişleri sivri ve keskindir. Ağızlarında ise daima mikrop vardır. Isırmaları halinde derindeki dokulara kadar mikropların ulaşmasına neden olurlar. Ayrıca birden fazla ısırmalarında ciddi yaralanmalara yol açabilirler.
Kedi-köpek ısırmalarında ilk yardım hafif yaralanmalarda:
Yara 5 dk. süreyle sabun ve soğuk suyla yıkanır.
Yaranın üzeri temiz bir bezle kapatılır.
Ciddi yaralanma ve kanama varsa:
Yaraya temiz bir bezle basınç uygulanarak kanama durdurulur.
Derhal tıbbi yardım sağlanır (112).
Hasta kuduz aşısı için uyarılır.
Arı sokmasında ilk yardım
Arının soktuğu bölge yıkanır.
Derinin üzerinden arının iğnesi görünüyorsa çıkarılır.
Soğuk uygulama yapılır (soğuk su). Amonyak vb. kullanılmaz.
Eğer ağızdan sokmuşsa solunumu güçleştiriyorsa kişinin buz emmesi sağlanır.
Ağız içi sokmalarında ve alerjisi olanlar için tıbbi yardım istenir.
Akrep sokmasında ilk yardım
Hasta sakinleştirilir.
Sokmanın olduğu bölge hareket ettirilmez.
Hasta ya da yaralı yatar pozisyonda tutulur.
Sokulan bölgeye soğuk uygulama yapılır.
Sokulan yerin dört parmak üst bölümüne dolaşımı engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır.
Turnike uygulanmaz.
Yara üzerine hiçbir girişimde bulunulmaz (kesilmez, emilmez vb.).
Tıbbi yardım istenir (112).
Yılan sokma/ısırmalarında ilk yardım
Hasta sakinleştirilip, dinlenmesi sağlanır.
Yara soğuk su ile yıkanır.
Yaraya yakın bölgedeki baskı yapabilecek takı ya da eşyalar çıkarılır (yüzük, bilezik, saat vb.).
Yaraya soğuk uygulama yapılır.
Yaralanan bölgenin dört parmak üst bölümüne dolaşımı engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır.
Turnike uygulanmaz.
Yaralı mümkün olduğunca hareket ettirilmez.
Yara üzerine hiçbir girişimde bulunulmaz (kesilmez, emilmez vb.).
Yaralının yaşam bulguları izlenir.
Tıbbi yardım istenir (112).
Deniz canlıları sokmasında ilk yardım
Kişi hareket ettirilmez.
Temas eden ya da etkilenen vücut bölgesi ovulmaz.
Batan diken varsa ve görünüyorsa çıkarılır.
Bu hayvanların enzimleri sıcağa karşı dayanıksız olduğundan, temas edilen ya da etkilenen bölgeye sıcak uygulama yapılır.
Kişi sağlık kuruluşuna sevk edilir.
İlk yardımda yapılması gerekenler > Yaralanmalar

Şehirlerde veya çevresinde saldırı durumunda yüksek sesle polis diye bağırmalı ve hızlı hareketlerle saldırgan agresifleştirilmeden uzak tutulmalıdır.
Yara, kesici-delici aletlerle veya vurma, çarpma gibi künt travmalar sonucu deri ya da deri altı dokusunun bütünlüğünün bozulmasıdır.
Enfekte yara: Derin ve kirli yaralar, ısırma, sokma sonucu olan yaralardır.
Yaralanma belirtileri: ağrı, morarma, kanama, yara kenarlarının ayrılması vb. durumlardır.
Yaralanmalarda ilk yardım
Kanama varsa durdurulur. Boğucu sargı (turnike) kullanımı Sağlık Bakanlığı'nın "İlk Yardım Yönetmeliği" uyarınca yasaklanmıştır. Bunun sebebi pek çok olayda boğucu sargının unutulması sonucu insanların uzuvlarını tamamen kaybetmiş olmasıdır.
Kanamayı durdurmak için yara üzerine gazlı bez (eğer bulunmuyorsa herhangi bir bez -yaralının kan kaybından ölmemesi mikrop kapmasından daha önemlidir-) konarak parmak ya da avuç içi ile hafif baskı uygulanır.
Kanama durmuyorsa yara üzerine konan sargı bezi kaldırılmadan üzerine bir yenisi eklenerek hafif baskı uygulamaya devam edilir.
Batan cisim varsa çıkarılmaz.
Yaralının sağlık kuruluşuna gitmesi sağlanır.
Yaralı tetanostan korunmak için uyarılır.
Delici göğüs yaralanmalarında, öncelikle göğüsteki açık yara birkaç kat temiz bez ya da plastik malzeme ile kapatılır. Yaralının bilinci yerindeyse yarı oturur şekilde oturması sağlanarak sırtı desteklenir ve ayakları 30 cm. yükseltilerek şok pozisyonu verilir.
Delici karın yaralanmalarında hasta sırt üstü yatırılır. Dışarı çıkmış organlar deri altına itilmez, yara üzerinde toplanarak üzeri temiz ve nemli bezle örtülür.
Tıbbi yardım istenir (112).