Kuvaterner
Araştırma tarihi

Kuaterner ("dördüncü") periyot, ilk defa Giovanni Arduino tarafından 1759'da Kuzey İtalya'daki Po Nehri'ndeki alüvyal tortulanmaları açıklamak için teklif edilmiştir. 1829'da Jules Desnoyers, Fransa'daki Sen Havzası'nda bulunan ve Tersiyer Periyodu kayaçlarından bariz şekilde daha genç görünen tortulanmalar için bu kavramı kullandı.
Kuaterner Çağı, Neojen Çağ'ın izler ve bugüne kadar devam eder. Bu zaman içinde Pleistosen buzullaşmaları ve günümüzdeki Holosen adı verilen interglasiyel periyot da bulunmaktadır.
Böylece Kuaterner, Kuzey Yarıküre'de buzullanmanın başladığı zaman olup takrîben 2,6 milyon sene evvel başlar. 2009'dan önce Pleistosen, 1,805 milyon sene öncesinden günümüze kadarki zaman olarak tanımlanırdı. Yani bugünün Pleistosen tanımı, 2009 öncesi Pliyosen'in bir kısmını da içine alır.
| Kuvaterner sisteminin bölümleri> Sistem/ Dönem | Kuvaterner sisteminin bölümleri> Seri/ Devre | Kuvaterner sisteminin bölümleri> Aşama / Çağ | Kuvaterner sisteminin bölümleri> Yaş (Ma) | Kuvaterner sisteminin bölümleri> Yaş (Ma) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Kuvaterner | Holosen | Meghaliyen | 0 | 0.0042 |
| Kuvaterner | Holosen | Nortgripiyen | 0.0042 | 0.0082 |
| Kuvaterner | Holosen | Grönlandiyen | 0.0082 | 0.0117 |
| Kuvaterner | Pleyistosen | Tarantiyen | 0.0117 | 0.129 |
| Kuvaterner | Pleyistosen | Çibanyen | 0.129 | 0.774 |
| Kuvaterner | Pleyistosen | Kalabriyen | 0.774 | 1.80 |
| Kuvaterner | Pleyistosen | Gelasiyen | 1.80 | 2.58 |
| Neojen | Pliyosen | Piasenziyen | 2.58 | 3.60 |
Notlar ve kaynaklar ICS'nin Ocak 2020 verilerine göre Kuvaterner döneminin alt bölümleri. Holosen için tarihler 2000 yılına göredir (örneğin Grönlandiyen 2000'den 11.700 yıl önce başlamıştır). Nortgripiyen'in başlangıcı için 2000'den 8.236 yıl olarak belirlendi. Megaliyen, 2000'den 4.250 yıl önce başlayacak şekilde ayarlandı. "Tarantiyen"  eşit derecede resmi olamayan "Üst Pleyistosen" alt aşamaları/çağları için bir aşama/çağ olarak önerilmiş, resmi olmayan bir addır.  Avrupa ve Kuzey Amerika'da Holosen, Blytt–Sernander zaman cetveline göre Boreal öncesi, Boreal, Atlantik, Alt Boreal ve Alt Atlantik dönemlerine ayrılır. Üst veya Geç Pleistosen için birçok bölgesel alt bölümlemeler mevcuttur; genellikle bu bölümler yöresel soğuk (buzul) ve sıcak [buzullararası (interglasiyel)] dönemlerdir. Son Buzul Dönemi, soğuk Genç Dryas alt bölümüyle biter.
Böylece öne sürülen Pleistosen'in 1,805 milyon sene öncesindeki başlangıcı, önemli buzullaşmaların oluşmasından çok sonraya kalıyordu. ICS, bu problem üzerine Kuaterner teriminin kullanımını tamamen kaldırmayı önerdiyse de Uluslararası Kuaterner Araştırmaları Birliği (İng. İngilizce: International Union for Quaternary Research (INQUA)), bunun kabul edilemez olduğunu ileri sürdü.
2009'da Kuaterner'i Senozoik Zaman'ın en genç periyodu yapmaya karar verildi ve tabanı 2,588 milyon sene öncesine kaydırılarak daha önce Neojen ve Pliyosen Çağ'a ait olarak görülen Gelasiyan bölümü de dahil Kuaterner'e dahil edildi.
Antroposen, insanın Endüstri Devrimi'yle başlayan küresel çevreye etkilerini içeren ve takriben 200 sene önce başlayan üçüncü bir devir olarak teklif edildi. Antroposen, ICS tarafından resmen tespit edilmemiş olmasına rağmen bir çalışma grubu, 2016'da yeni bir epok ya da alt periyot oluşturmayı hedeflemektedir.