stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gübre
Doğal gübreler > Kompostlar

Çiftlikte meydana gelen bitki ve hayvani menşeli artıkların bir araya toplanıp, gübre yapmak üzere çürümeye terk edilmesiyle elde edilir.
Çiftlikteki bitki ve hayvan artıkları takriben 30 cm yüksekliğinde yayılır. Üzerine su serpilerek iyice ıslatılır ve sıkıştırılır. Bunun üzerine 5–15 cm yüksekliğinde, varsa ahır gübresi, yoksa toprak veya odun külü yayılır. Bunu takiben yine 30 cm'lik bitki artığı konur. Sulandıktan sonra, tekrar 5–15 cm toprak veya odun külü ilave edilerek istenilen yükseklikte bir kompost yığını yapılır. Yığına yukarı doğru daralan bir şekil verilir. Rutubet kaybını önlemek için en üste toprak serilir. Hazırlanan kompost yığını 3-4 hafta kendi haline bırakılır. Bundan sonra birer ay ara ile bir veya iki defa altüst edilerek yığının her tarafının çürümesi sağlanır. 3-4 ay sonra kompost gübre kullanılmaya hazır bir hale gelir.
Sanayii şeklinde kompostlama da mümkündür ve farklı çeşitleri vardır. Kompostlama aslen bir fermentasyon biçimidir. Aerobik ve anaerobik olarak ikiye ayrılmaktadır.
Aynı zamanda Solucan Gübresi'de bir kompost gübredir. Çeşitli oranlarda hayvan gübresi ve evsel organik mutfak atıklarının karıştırılarak solucanlara yedirilmesi sonucu elde edilen bu organik gübre içeriğindeki organik madde muhtevası nedeniyle toprağın su tutma ve havalandırma kapasitesini arttırır. Solucanların gübreye geçirdikleri vücut sıvıları (sölom sıvısı) sayesinde bitkilerde patojenlere karşı direnç oluşturur. Solucanların sindirim sisteminde bulunan, çok sayıdaki mikroorganizma taşıyan, azot fikse eden bakteriler ve antibiyotik etkisi yaratacak doğal büyüme hormonları ve enzimler dışkıya yani gübreye geçer ve bu sayede bitkilerin büyümesinde hız ve direnç sağlar.
Doğal gübreler > Yeşil gübreler

Ekilmiş bir mahsulün hasat edilmeden, toprağı ıslah etmek maksadıyla, toprağa gömülmesine yeşil gübreleme ve bu maksat için kullanılan bitkilere ise yeşil gübre adı verilir.
Yeşil gübre bitkileri, toprakta çürüyerek, toprağı organik maddece zenginleştirir. Bünyelerinde bulunan besin maddeleri de toprağa geçer. Toprağın yapısı düzelir.
Yeşil gübrelemede, daha ziyade fiğ, bakla, soya fasulyesi, taş yoncası gibi havanın azotundan istifade ederek, köklerinde azot biriktiren ve bu sebeple toprağı azotça zenginleştiren bitkinin seçilmesi en uygundur. Yapılan birçok denemeler neticesinde, bunların kendilerinden sonra gelen mahsulün verimini %20-100 arasında arttırdığı görülmüştür.
Kimyasal (yapay) gübreler

Yapay gübreler, sıvı ve katı halde bulunur. Genellikle taşınması ve depolanması kolay olduğundan, katı ve granül haldekiler tercih edilir. Eskiden kimyevi gübreler toz halinde yapılmaktaydı. Toz halindeki gübreler çok nem çekici ve taşınması zor olduğundan terk edilmiştir. Sıvı gübreler ise gün geçtikçe önem kazanmaktadır.
Gübreleme, genellikle ilkbaharda yapılır. Fakat kışın hafif ve yağışlı geçtiği bölgelerde sonbaharda yapılmaktadır. İstenirse ekstra olarak bitkinin büyüme mevsiminde katı gübre, mevsim ortasında ise sıvı gübre kullanılır. Uçucu özellikte olan gübreler, toprak altına konur. Bitki köklerinin, toprağın derinliklerine gitmesi sağlanır.
Toprağın yapısına ve yetiştirilen bitkinin çeşidine göre azot, fosfor ve potas ihtiva eden kimyasal gübrelerin dekara verilecek miktarları hesap edilir ve buna göre verilir.
Kimyasal gübreler şunlardır:
Kimyasal (yapay) gübreler > Azotlu gübreler

Azotlu gübrelerin çeşitli tipleri vardır. En çok amonyum ve nitrat tuzları halinde kullanılır. Bunlar arasında en önemlileri, sırasıyla amonyak ve amonyum hidroksit, amonyum nitrat, amonyum sülfat, amonyum fosfat, sodyum nitrat, kalsiyum nitrat, potasyum nitrattır. Bunlardan amonyak sıvı, diğerleri ise katı olup, amonyaktan elde edilirler. Kalsiyum nitrat ve potasyum nitratın dışındaki bütün azotlu gübreler toprağı asidik yaparlar. Fakat bu asitlik uygun kireçleme ile kolaylıkla düzeltilebilir. Siyanamid, üre ve üre-form adı verilen üre-formaldehid bileşiği de azot gübresi olarak kullanılmaktadır. Ayrıca bu sayılan bileşiklerin değişik oranlardaki karışımları ayrı patentler altında piyasaya sunulmaktadır.
Kimyasal (yapay) gübreler > Azotlu gübreler > Amonyak

%82 azot ihtiva eden amonyak, normal sıcaklıkta bir gazdır ve basınç altında taşınmalıdır. Amonyak gazı direkt gübre olarak kullanılacağı zaman, toprağın 15–20 cm kadar altına gönderilir. Böylece buharlaşıp gitmesine mani olunur. Sıvı amonyak, amonyak gazının suda çözünmesi ile elde edilir. Bu durumda %20-28 azot ihtiva eder. Sıvı amonyağın buhar basıncı az ve taşınması kolaydır. Ayrıca toprağın derinliğine gönderilmesine gerek yoktur.
Kimyasal (yapay) gübreler > Azotlu gübreler > Amonyum nitrat

Amonyağın oksitlenmesiyle elde edilen nitrik asit, amonyakla birleştirilerek amonyum nitrat elde edilir. Amonyum nitrat %32-33,5 azot ihtiva eder. Çok geniş bir kullanma sahası vardır. pek çok ürün için faydalıdır. Yalnız, pirinç yetiştirilmesinde kullanılmaz. Çünkü su baskını olan sahalarda mikrobik denitrifikasyon işlemi ile nitrat, azot gazına dönüşür ve kaybolur. Amonyum nitrat, granül halinde ve kireç ile karıştırılarak satılır.
Amonyum nitrat gübresi, Türkiye'de Haziran 2016'dan beri terör örgütü tarafından bomba düzeneğinde kullanıldığı için satışı yasaklanmıştır.
Kimyasal (yapay) gübreler > Azotlu gübreler > Üre

%45-46 oranında azot ihtiva eden konsantre edilmiş azotlu bir gübredir. Amonyak ile karbondioksidin basınç altında birleştirilmesiyle elde edilir. Toprakta hızla amonyum karbonata hidroliz olur. Bu sebepten kararsız olup, amonyak gazı salıverir. Amonyak kılcal kökleri tahrip ettiği için üre, tohumun veya genç bitkinin yakınına konulmaz.
Kimyasal (yapay) gübreler > Fosfatlı gübreler

Fosfatlı gübreler veya fosfat gübreleri olarak daha çok fosfat asidinin kalsiyum tuzları kullanılır. Fosfatlı gübrelerin imalinde çeşitli kaynaklar vardır. Bunlar doğal trikalsiyum fosfatlar, hayvan kemiklerinden elde edilen fosfatlar ve tomas çelik üretim konverterlerinden çıkan curuflardır. Doğal fosfat yataklarının en önemlileri Amerika'da ve Fas'ta bulunmaktadır. Bu fosfatlar ince bir şekilde öğütülerek başka işlem yapılmadan asidik topraklara kullanılabilir.
Kimyasal (yapay) gübreler > Fosfatlı gübreler > Süperfosfatlar

Süperfosfatlar]], doğal fosfatlar üzerine sülfat asidi etkisiyle meydana getirilir. İlk süperfosfat fabrikası, İngiltere'de 1855 yılında kurulmuştur. Bunu 1868'de Almanya ve Fransa, 1870'te Amerika takip etmiştir. Trikalsiyum fosfat Ca3(PO4)2 suda çözünmez, dolayısıyla bitkiler tarafından emilemez. Trikalsiyum fosfatın sülfat asidi ile muamelesinden suda çözünebilen monokalsiyum fosfat elde edilir, buna süperfosfat denir.
En çok kullanılan fosfatlı gübre %18-20 fosforpentaoksit (P2O5) ihtiva eden normal süperfosfattır. %45-50 fosforpentaoksit ihtiva eden zenginleştirilmiş süperfosfat gün geçtikçe daha fazla önem kazanmaktadır. Fosfor yüzdesi zengin olan fosfat gübreleri yalnız başına kullanıldığı gibi diğer gübrelerle karıştırılarak da kullanılır.
Kimyasal (yapay) gübreler > Fosfatlı gübreler > Amonyum fosfat

Azot ve fosfor gibi iki faydalı elementi ihtiva etmesi bakımından çok önemlidir. Monoamonyum fosfat ve diamonyum fosfat olmak üzere iki çeşittir. Amonyum fosfat üretmek için önce trikalsiyum fosfattan, elektrik fırınında fosfor elde edilir. Fosfor su buharı ile muamele edilerek fosforik asit haline çevrilir. fosforik asit (H3PO4)nin uygun miktardaki amonyak ile muamelesi neticesinde amonyum fosfat elde edilir. Bu işlemler fazla miktarda elektrik enerjisine ihtiyaç gösterir. Amonyum fosfat gübreleri %11-14 azot, %48 civarında fosforpentaoksit (P2O5) ihtiva ederler.
Kimyasal (yapay) gübreler > Kompoze gübreler

En az iki çeşit bitki besin elementi içeren gübrelere kompoze gübre (ing. "compound fertilizer") denir. Bugün doğal ve yapay gübrelerin her ikisi de değişik şekillerde elde edilmektedir. Bitkinin beslenmesi öncelikle yapay (mineral ya da ticari) gübre dediğimiz azot, fosfor ve potasyum tarafından sağlanır. Genellikle yapay gübrelerin ihtiva ettiği besin, azot (N), fosfor pentoksit (P2O5) ve potas (K2O) olarak ifade edilir. Yapay gübrelerin ticari ambalajlarında bir veya daha fazla madde bulunur. Karışık gübrelerin bileşimi çoğunlukla gübre ambalajlarının üzerindeki bir seri numara ile belirtilir. İlk sayı azotun yüzdesini, ikincisi fosfor pentaoksidin yüzdesini ve üçüncüsü de potasın yüzdesini belirtir. Böylece 5-10-10 şeklinde işaretlenmiş bir karışık gübre %5 azot, %10 fosfor pentaoksit ve %10 potas ihtiva eder. Süper kompoze gübreler ise NPK dışında mineral maddeler de ilave edilen daha kompleks yapıdaki kimyasal gübrelerdir. Bu gübreler Zn, Fe, Sülfat gibi ilave besin elementleri ihtiva ederler.
Kimyasal (yapay) gübreler > Yavaş salınımlı gübreler

Özellikle azotlu gübrelerin yıkanarak veya nitrifikasyon ile bitki tarafından kullanılmadan kaybedilmesinin önüne geçilmesi ve toprakta daha uzun süre dengeli bir şekilde kullanılabilirliğini sağlamak üzere geliştirilen gübre formlarıdır. yavaş salınım özelliği farklı teknikler kullanılarak sağlanabilir.
Gübrelenmemiş bitkiler.
Gübrelenmiş bitkiler.
Gübrelemede kullanılan traktör.
Yeşil gübreler.
Yapay gübre örneği.
Fosfatlı gübre örneği.
Potasyumlu gübre örneği.
Sodyum Nitratlı gübre örneği.
Kenger, Kula

| Kenger |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Manisa
Koordinatlar: 38°38′20″N 28°27′47″E﻿ / ﻿38.639°K 28.463°D﻿ / 38.639; 28.463
Ülke:  Türkiye
İl: Manisa
İlçe: Kula
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 328
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0482
İl plaka kodu: 45
Posta kodu: 45170
Kenger, Manisa ilinin Kula ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2010: 265
2000: 303
1990: 374
1985: 458
Eroğlu, Kula

| Eroğlu |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Manisa
Koordinatlar: 38°28′05″N 28°47′53″E﻿ / ﻿38.468°K 28.798°D﻿ / 38.468; 28.798
Ülke:  Türkiye
İl: Manisa
İlçe: Kula
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 515
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0482
İl plaka kodu: 45
Posta kodu: 45170
Resmî site 
Eroğlu, Manisa ilinin Kula ilçesine bağlı bir mahalledir.
Manisa il merkezine 139 km, Kula ilçesine 20 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 450
2000: 515
1997: 523
Gordon Allport

Gordon Willard Allport (1897-1967)
Gordon Willard Allport (11 Kasım 1897, Montezuma, Indiana - 9 Ekim 1967, Cambridge, Massachusetts), Amerikalı psikolog.
Harvard Üniversitesi'nde profesörlük yapan (1924-26; 1930-67) Gordon Allport 1937-1949 arasında Journal of Abnormal and Social Psychology'yi (Anormal ve Sosyal Psikoloji Dergisi) yayınladı. Kişilik sorunlarını inceleyip güdülerin "işlevsel" yönden "özerk" olduklarını ileri sürdü. 2. Dünya savaşında Tutsak olarak kamplarda kalan ünlü Logoterapi kuramcısı Dr.Viktor Franklin'in ünlü "İnsanın Anlam Arayışı" kitabına anlamlı bir ön bilgilendirme yazarak kitabı ve yazarı daha iyi tanımamızı sağlamıştır
Başlıca yapıtları

Personality: A Psychological Interpretation (Kişilik: Psikolojik Bir Yorumlama, 1937)
The Nature of Prejudice (Önyargının Doğası, 1954)
Abadi Mehmet Çelebi

| Abadi Mehmet Çelebi |
| --- | --- |
Doğum: Amasya,  Türkiye
Ölüm: 1554

Abadi Mehmet Çelebi, (?? Amasya - 1554 Amasya) Osmanlı hukuku alimi. Tahsilini İstanbul'da yapıp Kemalpaşazade'den ders almıştır. Fetva eminliğine kadar yükselmiştir.
Eserleri

Mecmua-i Fetava (Fetvalar Derlemesi)
Bu eseri basılmamıştır.
Carne a la tampiqueña

Carne a la tampiqueña
Carne a la tampiqueña, Meksika'daki en popüler et yemeklerinden biridir. 1939'da restoran sahibi José Inés Loredo ve Tampico, Tamaulipas limanına taşınan San Luis Potosi'den kardeşi şef Fidel tarafından yapıldı. Her malzemeye bir anlam verildi. Oval tabak Huasteca'yı; kavrulmuş et şeridi, Rio Panuco'yu; yeşil enchilada, huasteco alanını; queso fresco, Huasteca'da yaşayan insanların saflığını; bölgenin meyvesi guacamoleyi; siyah fasulye, hem toprağın verimliliği hem de bölgedeki yağ patlamasını temsil eder.
Konuyla ilgili yayınlar

Muñoz Zurita, Ricardo. Pequeño Larousee de la Gastronomía Mexicana. (2013). 9786072107373
| g t Meksika mutfağı |
| --- | --- |
Meksika yemekleri listesi
Çorbalar:  Caldo de pollo  Caldo de queso  Caldo de siete mares  Caldo tlalpeño  Caldo Xóchitl  Clemole  Mancha manteles  Menudo  Mole de olla  Sopa de nopal  Pinole  Pozole  Tortilla çorbası 
Pirinç yemekleri:  Arroz a la tumbada  Arroz blanco  Arroz negro  Arroz poblano  Arroz rojo  Morisqueta 
Yumurta yemekleri:  Huevos motuleños  Huevos rancheros  Huevos con machaca  Huevos a la mexicana 
Sebze yemekleri:  Chile relleno  Chiles en nogada  Chipotle  Elote  Esquites  Frijoles charros  Frijoles negros  Frijoles puercos  Frijoles refritos  Guasanas  Nopal asado  Pepita  Rajas con crema  Romeritos 
Et yemekleri:  Alambre  Arroz con pollo  Adobada  Bistec  Cabeza  Calabacitas con puerco  Carne asada  Carne de chango  Carne seca  Carnitas  Carne a la tampiqueña  Criadillas  Chicharrón en salsa  Chileajo de cerdo  Chilorio  Chorizo  Cochinita pibil  Escabeche oriental  Fajita  Machaca  Mole poblano  Pachola  Picadillo  Poc Chuc  Pollo motuleño  Puntas  Salpicón  Taco al pastor  Tinga 
Deniz ürünü yemekleri:  Aguachile  Cahuamanta  Huachinango a la Veracruzana  Mojarra frita  Camarones al ajillo  Mixmole de pescado  Pescado al ajillo  Pulpo a la campechana  Pan de cazón 
Diğer etli yemekler:  Barbacoa  Birria  Cabrito  Chahuis  Chapulín  Chinicuil  Discada  Entomatada  Escamol  Jumiles  Mixiote  Moronga  Pastel azteca 
Peynir yemekleri:  Chicharrón de queso  Queso fundido/flameado 
Antojitos:  Burrito  Cazuelita  Cemita  Chalupa  Chilaquiles  Chochoyote  Corunda  Doblada  Duros  Empalme  Enchilada  Gordita  Gringas  Guajolota  Huarache  Memela  Mısır tortilla  Molote  Mollete  Nachos  Pambazo  Panucho  Papadzules  Paste  Piedra  Quesadilla  Salbute  Sincronizada  Sope  Taco  Tamal  Taquito  Tlacoyo  Tlayuda  Torta  Tortilla  Tostada 
Soslar:  Adobo  Chamoy  Mole blanco  Mole poblano  Mole  Mole verde  Salsa roja  Salsa verde  Recado rojo 
Tatlılar:  Alegría  Arroz con leche  Bionico  Cajeta  Capirotada  Chongos zamoranos  Churro  Cocada  Empanada  Qurabiya  Tres leches 
Salatalar:  Sezar salatası  Curtido  Guacamole  Ensalada de nopalitos  Pico de gallo 
Diğer:  Cueritos  Chiles en escabeche 
Ekmekler:  Bolillo  Buñuelo  Cemita  Cochinito de Piloncillo  Cocol  Concha  Pan de muerto  Pan dulce  Rosca de reyes  Totopo 
İçecekler:  Agave şurubu  Atole  Bira  Café de olla  Chamoyada  Champurrado  Çay kültürü  Horchata  Mangonada  Margarita  Mezcal  Pópo  Pozol  Tekila 
İlgili maddeler:  Aztek mutfağı  Baja Med  Comal  Chiapas mutfağı  Veracruz mutfağı  Escuela de Gastronomía Mexicana  Oaxaca mutfağı  Taco tezgâhı  Tex-Mex
Paul Schrader

| Paul Schrader |
| --- | --- |
Paul Schrader, 2018
Doğum: Paul Joseph Schrader 22 Temmuz 1946 (78 yaşında) Michigan, ABD
Meslek: film yönetmeni, senarist
Etkin yıllar: 1974-günümüz
Evlilik: Jeannine Oppewa (1969-1976) Mary Beth Hurt (1983-günümüz)
Etkilendikleri: Robert Bresson, Ingmar Bergman, Nicholas Roeg, Yasujirō Ozu

Paul Joseph Schrader (d. 22 Temmuz 1946), Amerikalı film yönetmeni, senarist ve yapımcı. Amerikan Film Enstitüsü ve ABD Yazarlar Birliği tarafından yaşam boyu başarı ödüllerine layık görülmüştür. The New Yorker dergisi kendisini "modern sinemanın en önemli yaratıcılarından biri" olarak tanımlar.
Schrader dikkate dönem için rekor olarak kabul gören bir fiyat karşılığında sattığı Yakuza (1974) filmiyle geldi ve ardından birçok başarılı filmin senaryosunu yazdı. Martin Scorsese için yazdığı Taksi Şoförü (1976) senaryosu sayesinde Altın Küre ödülüne aday gösterildi ve sonralar Scorsese'nin Kızgın Boğa (1980) ve Günaha Son Çağrı (1988) gibi çok konuşulan filmlerinin de senaryosunu yazdı. Sivrisinek Sahili (1986) gibi çalışmalarıyla senarist kariyerini devam ettiren Schrader, 70'lerin sonlarına doğru kendi yönetmenlik kariyerini başlattı, Mavi Tasma (1978) ve Ayrılan Yollar (1979) filmleri eleştirmenlerden yüksek oylar aldı. Amerikan Jigolo (1980) gişede başarı yakaladı, ayni zamanda dönemin ABD moda kültüründe büyük bir iz bıraktı. 1985 yapımı Mişima filmiyle Cannes Film Festivalinde “sanata katkısı”ndan dolayı özel ödül aldı. 2007'de ünlü eleştirmen Roger Ebert filmi "Great Movies" (Büyük Filmler) listesine eklemiş ve film için "tasarruflu senaryonun ve filmciliğin bir zaferi" demiştir. Altın Palmiye için yarışan Patty Hearst (1988), Altın Ayı için yarışan Tavşan Uykusu (1992), Oscar ödüllü Izdırap (1997) filmleriyle yönetmenlik kariyerini devam eden Schrader'in 21. yüzyıldaki filmleri bir sıra sıkıntılarla yüzleşti, bunlardan biri olarak Dominion: Prequel to the Exorcist (2005) filmini tamamlayamadan stüdyo tarafından kovulması ve sonra filmi kendi imkanlarıyla tamamlaması örnek gösterile bilir. Sonuncu yönettiği ve senaryosunu yazdığı First Reformed filmiyle En İyi Özgün Senaryo Akademi Ödülü adaylığı kazandı. Bir diğer filmi ise Usta Bahçıvan'dır.
Schrader aynı zamanda sinemayla ilgili yazılmış en ünlü kitaplardan biri olan Kutsalın Görüntüsü (Bresson, Ozu ve Dreyer Sinemasına Bir Bakış)'ın yazarıdır.
Yüklem

Yüklem; cümlede özne tarafından gerçekleştirilen eylemi, oluşu, hareketi veya bir olguyu ya da yargıyı bildiren sözcük veya sözcük grubu. Özne ile birlikte cümlenin ana öğelerinden biridir. Yüklemler fiil veya isim soylu olabilir:
Öğretmen sınav kâğıtlarını dağıttı. (fiil yüklem)
Kapıyı çalan postacıymış. (isim yüklem)
Fiil cümlelerinde yüklem her zaman bir fiildir:
Okullar, kar fırtınası nedeniyle, bir hafta tatil edildi. (fiil)
Alparslan, beyleri teker teker bir daha süzdü. -Mustafa Necati Sepetçioğlu (fiil)
Bir kadının suya değiyor ayakları. - Orhan Veli (fiil)
İsim cümlelerinde yüklem isim soylu bir sözcüktür. İsim soylu sözcükler, ek-fiiller ile yükleme dönüştürülür:
Tahsin gelemeyeceğini söyledi; çok yorgunmuş. ("yorgun" isim soylu)
Dün geceki tiyatro çok güzeldi. ("güzel" isim soylu)
Bugün çok dalgınsın. (-dır ek-fiili gizli durumda)
Yüklem öbeği

Eğer yüklem tamlamalardan vs. oluşmuş bir sözcük grubuysa buna "yüklem öbeği" denir. Aşağıdaki cümlede yüklem öbeği kalın yazılmıştır:
Robert De Niro'nun bu hafta vizyona giren "Anlat Bakalım" filmi, düzenli olarak terapiste giden bir gangsterin öyküsü. (-dir ek-fiili gizli durumda olabilmekte)
Yüklemin cümledeki konumu

Türkçe, yüklemi cümle sonunda olan bir dildir ancak vurgu amacıyla bazen yüklemin yeri değişebilir:
Hastaneyi aramadın mı hâlâ?
Cümlede vurgulanmak istenen öge yüklemin hemen önüne getirilir. Aşağıdaki cümlelerde yüklem kalın, vurgulanan öge eğik harflerle yazılmıştır:
Hasan dün bayram kartlarını postaladı. (Nesne vurgulanmak istenmiş.)
Hasan bayram kartlarını dün postaladı. (Zarf tümleci vurgulanmak istenmiş.)
Dün bayram kartlarını Hasan postaladı. (Özne vurgulanmak istenmiş.)
Yüklemi sonda olan cümleye kurallı (düz) cümle, yüklemi farklı bir konumda olan cümleye devrik cümle denir. Yüklemi gizli durumda olan cümleye ise eksiltili cümle denir.
Grafen

Grafen
Grafen, karbon atomunun bal peteği örgülü yapılarından bir tanesine verilen isimdir.
Karbonun grafit (kurşun kalem, katı yağlayıcılar vb.) ve elmas gibi gündelik hayattan çok iyi bilinen allotroplarının yanında nanotüp ve fulleren gibi yeni sentezlenen formları da mevcuttur. Özellikle karbon nanotüpler ve C60 (fulleren) molekülleri ilk sentezlendikleri yıllardan günümüze kadar katı hal fiziğini son derece aktif araştırma alanları arasına girmiştir. Bal peteği kristal yapısında, sp2 melezleşmesi yapan; grafitin, nanotübün ve C60'ın ana yapıtaşı olan grafen ise ancak 2004 yılında sentezlenebilmiştir. İngilizcede "Graphite" ve "ene" kelimelerinden türetilen "graphene" terimi Türkçede grafen olarak karşılık bulmuştur. 2010 Nobel Fizik Ödülü, "iki-boyutlu grafen malzemesine ilişkin çığır açan deneyleri için" Andre Geim ve Konstantin Novoselov'a verilmiştir.
Tanım

Karbonun bal peteği örgülü yapıları olan grafen, grafit, karbon nanotüp ve fulleren sp2 melezleşmesi nin ürünüyken elmas ise sp3 melezleşmesi ve dört-yüzlü ağ örgüsü ile öncekilerden farklı bir kategoride değerlendirilir. Grafen, iki boyutlu planar yapıların çok ender örneklerinden birisidir. Karbon atomları 1s ve 2p orbitallerinin birleşimi ile 120 derece açılı sp2 melezleşmesi yaparken boşta kalan pz orbitalleri de grafen malzemesine sıra dışı özellikler kazandırmaktadır.
Grafen yapısında karbon-karbon bağ uzaklığı yaklaşık olarak 1.42 Angstrom iken grafen tabakalarının üst üste gelmesi ile meydana gelen grafitte iki grafen tabakası arasındaki mesafe yaklaşık 3,35 Angstrom'dur. Grafendeki güçlü karbon bağları ona yeryüzündeki bilinen en sağlam malzemelerden biri olma özelliğini kazandırmıştır. Bununla birlikte grafitteki grafen katmanlar arasındaki bağlar oldukça zayıftır. Kurşun kalem, kâğıda sürtününce bu zayıf bağlar kırılmakta ve kâğıda yayılan grafen ve grafit tabakalar yazı izlerini oluşturmaktadır.
Karbon nanotüpler, C60 molekülleri ancak yapay yollarla sentezlenebilirken elmas ve grafit doğada serbest olarak bulunabilmektedir. Termodinamiksel hesaplamalara göre karbonun grafit fazı elmastan dahi daha kararlıdır. Fakat bunlara rağmen grafitin tek katmanlı halâli olan grafen malzemesin sentezlenmesi 2004 yılına kadar gerçekleşememiştir. Hatta L. D. Landau ve R. Peierls gibi önemli fizikçiler grafen gibi iki boyutlu malzemelerin teorik olarak kararlı olamayacaklarını; bu kararsızlığın düşük sıcaklıklarda bile malzemenin dağılmasına yol açacağını öngörmüşlerdir. Grafenin kararlı yapısının altında yatan sebebin yüzeye dik termal dalgalanmalar olduğu düşünülmektedir.
Sentezlenmesi

2004 yılında şaşırtıcı bir şekilde bilimadamları iki boyutlu grafen kristallerini ayırmayı başardılar. Andre Geim, Kostya Novoselov ve proje arkadaşları sıradan bir yapışkan selobantı grafit üzerine tekrar tekrar yapıştırıp kaldırarak tekil grafen katmanını ayırmayı başardılar ve izole ettikleri grafen katmanını basit bir optik mikroskop ile gözlemlediler.
Bu olay ilk başlarda pek dikkat çekmedi. Fakat daha sonraları grafende keşfedilen kütlesiz Dirac fermiyonları, anormal kuantum hall etkisi, oda sıcaklığında balistik taşınma, Klein paradoksu gibi yeni olgular grafende deneysel olarak gözlendi. Bunlar sonucunda grafene olan ilgi son derece arttı ve artmaya da devam etmekte.
Grafen yaygın olarak şu yöntemler ile elde edilmekte:
Katman Ayırma Yöntemi (Eksfoliasyon Yontemi)
Epitaksiyel Büyütme
Silisyum-Karbon Yöntemi
Kimyasal Ayrıştırma Yöntemi
Sentezlenmesi > Katman Ayırma Yöntemi (Eksfoliasyon)

Grafit tabakası bir yüzey üzerine kaydırılarak grafen katmanlarının ayrışması sağlanır. Grafitin selobant ile katmanlarını ayrıştırılması da bu metot içerisinde değerlendirlir. Grafenin ilk kez sentezlenmesi Manchester grubu tarafından bu yöntem kullanılarak gerçekleştrilmiştir. 100 mikrometre büyüklükte grafen parçacıkları bu metot ile sentezlenebilmektedir.
Sentezlenmesi > Epitaksiyel Büyütme

Bir alttaş üzerinde grafenin büyütülmesidir. Grafenin büyütüldüğü alttaş grafen ile etkileşebilmektedir.
Sentezlenmesi > Silisyum-Karbon Yöntemi

Silisyum-karbonun yaklaşık 1100 dereceye kadar ısıtılması ve silisyum atomlarının buharlaşması sonucu kalan karbon atomlarının kendi aralarında grafen oluşturması metodudur. Oluşan grafen parçacıkları diğer metotlar ile karşılaştırıldığında küçük kalmaktadır.
Sentezlenmesi > Kimyasal Ayrıştırma Yöntemi

Grafit tabakalarının arasına sitrik asit gibi kimyasallların katılması ile grafen tabakalarının ayrıştırılması sağlanabilmektedir.
Atomik Yapısı

Grafenin kristal yapısı Raman ve Rayleigh gibi yüksek çözünürlüklü mikroskopi yöntemleri ile incelenmiş ve bal peteği şeklindeki ağ örgüsü ıspatlanmıştır. Grafenin kristal yapısı Bravais örgüden değildir. Daha çok birim hücresinde 2 carbon atomu bulunduran üçgensel örgü kullanılarak ifade edilebilir. Ağ örgü vektörleri şöyle seçilebilir.
\newline
burada a  \approx 1.42 \AA \, karbon-karbon mesafesidir. Ters ağ örgü vektörleri ise şöyle gösterilebilir.
Brillouin bölgesindeki iki K ve K' noktaları grafen için çok önemlidir. Bu noktaların koordinatları şöyle ifade edilebilir.