Baddeley'in çalışma belleği modeli
Bileşenler > Merkezi yönetici

Merkezi yönetici, bilişsel süreçlerin kontrolünden ve düzenlenmesinden sorumlu esnek bir sistemdir. Odağı yönlendirir ve bilgileri hedefleyerek çalışma belleğinin ve uzun süreli belleğin birlikte çalışmasını sağlar. Merkez yürütme, bilişsel süreçleri kontrol eden, kısa süreli depolamanın aktif bir şekilde çalıştığından emin olan ve hata yaptıklarında yanlışlıklara müdahale eden bir denetim sistemi olarak düşünülebilir.
Aşağıdaki işlevlere sahiptir:
Gelen bilgileri güncelleme, kodlama ve eski bilgilerin değiştirilmesi
Çeşitli kaynaklardan gelen bilgileri tutarlı bölümlerin içine bağlama
Köle sistemlerinin koordinasyonu
Görevler veya alma stratejileri içinde değişkenlik
Engelleme, baskın ya da otomatik tepkileri bastırma
Seçici dikkat
Merkezi yöneticinin iki ana sistemi vardır: görsel bilgi için görsel uzamsal çizim tahtası ve sözlü bilgi için fonolojik döngü.
İkili görev paradigmasını kullanan Baddeley ve Erses, Alzheimer demansı olan hastalar örneğin, bireysel görevlerin zorluğu bu hastaların yeteneklerine uyarlanmış olsa bile, aynı anda birden fazla görevi yerine getirirken demansın engellendiğini bulmuşlardır. İki görev, bir bellek görevi ve bir izleme görevini içerir. Bireysel eylemler düzgünce tamamlanır, ancak Alzheimer rahatsızlığı bir hastada daha belirgin hale geldiğinde, iki veya daha fazla eylem yapmak gittikçe zorlaşır. Bu araştırma, Alzheimer'lı bireylerde merkezi yürütmenin kötüleştiğini göstermiştir.
Yürütücü işlevlerle ilgili son araştırmalar, 'merkezi' yöneticinin Baddeley & Hitch modelinde tasarlandığı kadar merkezi olmadığını göstermektedir. Bunun yerine, bireyler arasında büyük ölçüde bağımsız olarak değişebilen ve beyin hasarından seçici olarak bozulabilecek veya korunabilecek ayrı yürütücü işlevler var olduğu düşünülmektedir.
Fonolojik döngü (ya da “söyleyişsel döngü”) bütün olarak ses ya da fonolojik bilgiyle ilgilenir. İki bölümden oluşur: hızlı bozulmaya maruz kalan işitsel bellek izlerine sahip kısa süreli fonolojik bir depo ve bellek izlerini canlandırabilecek bir söyleyişsel prova bileşeni (bazen söyleyişsel döngü olarak adlandırılır).
İşitsel sözlü bilgilerin otomatik olarak fonolojik depoya girdiği varsayılır. Görsel olarak sunulan dil, sessiz eklemleme ile fonolojik koda dönüştürülebilir ve böylece fonolojik depoya kodlanabilir. Bu dönüşüm, söyleyişsel kontrol işlemi ile kolaylaştırılmaktadır. Fonolojik depo bir "iç kulak" gibi davranır, konuşma seslerini geçici sıralarında hatırlar, söyleyişsel süreç bir "iç ses" gibi davranır ve çürümelerini önlemek için bir dizi kelimeyi (veya diğer konuşma öğelerini) bir döngü üzerinde tekrarlar. Fonolojik döngü, özellikle erken çocukluk yıllarında, kelime edinmede önemli bir rol oynayabilir. İkinci bir dil öğrenmek için de hayati önem taşıyabilir.
Beş ana bulgu fonolojik döngü için kanıt sağlar:
Fonolojik benzerliğin etkisi: Benzer görünen sözcüklerin listelerini hatırlamak farklı görünen sözcüklerden daha zordur. Anlamsal benzerliğin, sözlü bilginin büyük ölçüde fonolojik olarak çalışma belleğinde kodlandığı varsayımını destekleyen etkisi nispeten azdır.
Söyleyişsel bastırmanın etkisi: İnsanlardan yüksek sesle alakasız bir şey söylemeleri istendiğinde sözlü materyal hafızası bozulur. Bunun söyleyişsel prova sürecini bloke ettiği ve fonolojik döngüdeki hafıza izlerinin bozulmasına yol açtığı varsayılmaktadır.
Kodlar arasında bilgi aktarımı: Görsel olarak sunulan öğelerle, yetişkinler genellikle bu öğelerin adını söyler ve ses altı konuşma şeklinde tekrarlar, böylece bilgi bir görsel kodlamadan işitsel kodlamaya aktarılır. Söyleyişsel baskılama bu transferi önler ve bu durumda fonolojik benzerliğin yukarıda belirtilen etkisi görsel olarak sunulan öğeler için silinir.
Nöropsikolojik kanıtlar: Arızalı bir fonolojik depo, fonolojik kısa süreli hafızada belirli bir eksikliği olan hastaların davranışını açıklar. Gelişimsel sözel dispraksisi olan afazik hastalar, söyleyişsel prova sürecinin eksikliğinden kaynaklanan söyleyiş için gerekli konuşma motor kodlarını oluşturamazlar.
Öte yandan, konuşma sorunları ikincil olan dizartri hastaları normal prova kapasitesi gösterirler. Bu ses altı provanın çok önemli olduğunu göstermektedir.