Sovyetler Birliği'nin dış ilişkileri
Sovyet dış politikasının ideolojisi ve hedefleri

Sovyet Marksist-Leninist teorisyenlerine göre, Sovyet dış politikasının temeli, Kasım 1917'de İkinci Sovyetler Kongresi tarafından kabul edilen Vladimir Lenin'in Barış Kararnamesi'nde ortaya konmuştu. Hem proleter enternasyonalizmini hem de barış içinde bir arada yaşamayı kapsayan Sovyet dış politikasının ikili doğasını ortaya koydu. Bir yandan proleter enternasyonalizmi, tüm ülkelerdeki işçi sınıfının burjuvaziyi devirme ve komünist bir devrim başlatma mücadelesindeki ortak davasını ifade ederken barış içinde bir arada yaşama ise kapitalist devletlerle hükûmetler arası ilişkilerin nispeten barışçıl olmasını sağlamaya yönelik tedbirleri ifade ediyordu. Her iki politika da aynı anda izlenebilir. "Barış içinde bir arada yaşama, emperyalist saldırganlığa karşı kararlı bir muhalefeti ve devrimci kazanımlarını savunan veya yabancı baskıya karşı mücadele eden halklara destek"
Sovyetlerin pratikte proleter enternasyonalizmine olan bağlılığı, Sovyet devletinin kuruluşundan bu yana azaldı. Ancak ideolojinin bu bileşeni, Sovyet dış politikasının daha sonraki formülasyonu ve uygulanması üzerinde hala bir miktar etkiye sahipti. Her ne kadar pragmatik varlık nedenleri kuşkusuz yakın zamandaki Sovyet dış politikasının çoğunu açıklasa da, sınıf mücadelesi ideolojisi 1980'lerde hâlâ bir dünya görüşü ve eyleme yönelik bazı gevşek yönergeler sağlamada rol oynuyordu. Marksist-Leninist ideoloji, siyasi kültürün diğer devletlerle rekabet ve çatışma tutumu yaratan diğer özelliklerini güçlendirdi
Sovyetler Birliği'nin genel dış politika hedefleri, Şubat-Mart 1986'da Yirmi Yedinci Parti Kongresi delegeleri tarafından onaylanan bir parti programıyla resmîleştirildi. Programa göre, "SBKP'nin uluslararası politikasının ana hedefleri ve yönergeleri" arasında Sovyetler Birliği'nde komünizmin inşasına yardımcı olacak uygun dış koşulların sağlanması, dünya savaşı tehdidinin ortadan kaldırılması, silahsızlanma, dünya sosyalist sisteminin güçlendirilmesi, üçüncü dünya ülkeleriyle eşit ve dostane ilişkiler geliştirmek, kapitalist ülkelerle barış içinde bir arada yaşama, komünist ve devrimci-demokrat partilerle, uluslararası işçi hareketiyle ve ulusal kurtuluş mücadeleleriyle dayanışma.
Her ne kadar bu genel dış politika hedefleri görünüşte öncelikler çerçevesinde tasarlanmış olsa da, önceliklerin vurgusu ve sıralaması zaman içinde iç ve dış uyaranlara tepki olarak değişmiştir. Örneğin, Mihail Gorbaçov 1985'te Komünist Partinin Genel Sekreteri olduktan sonra, bazı Batılı analistler önceliklerin sıralamasında Sovyetlerin ulusal kurtuluş hareketlerine verdiği desteğin vurgusunun azaldığını fark ettiler. Önceliklerin vurgusu ve sıralaması değişse de, Sovyet dış politikasının iki temel hedefi sabit kaldı, ulusal güvenlik ve 1940'ların sonlarından bu yana Doğu Avrupa üzerindeki nüfuz.
Birçok Batılı analist, çeşitli bölge ve ülkelerdeki Sovyet davranışlarının Sovyet dış politikasının genel hedeflerini nasıl desteklediğini inceledi. Bu analistler, 1970'ler ve 1980'lerdeki Sovyet davranışını, Sovyetler Birliği'nin ulusal güvenliğine yönelik en büyük tehdit olarak kabul edilen ABD ile ilişkilere öncelikli vurgu olarak değerlendirdiler. İkinci öncelik Doğu Avrupa ve Batı Avrupa ile ilişkilere verildi. Üçüncü öncelik, Sovyetler Birliği'nin güney sınırı boyunca kıyıdaş veya komşu devletlere verildi. Türkiye, İran, Afganistan, Çin, Moğolistan, Kuzey Kore ve Japonya. Sovyetler Birliği'ne yakın ancak sınırdaş olmayan bölgelere dördüncü öncelik verildi. Bunlar arasında Orta Doğu'nun büyük kısmı, Güney Asya ve Güneydoğu Asya yer alıyordu. Son öncelik Sahra altı Afrika, Okyanusya ve Latin Amerika'ya verildi. Genel olarak, Sovyet dış politikası en çok ABD ile olan ilişkileriyle ilgiliydi, ancak 1980'lerde Sovyet liderleri, dış politikanın bir parçası olarak dünyanın tüm bölgeleriyle ilişkileri iyileştirmeye çalıştı.