stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gilmore Girls
Başlıca Oyuncular ve Karakterleri

| Aktör | Karakter | Sezon> 1. | Sezon> 2. | Sezon> 3. | Sezon> 4. | Sezon> 5. | Sezon> 6. | Sezon> 7. | Sezon> A Year in the Life |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Lauren Graham | Lorelai Gilmore | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana |
| Alexis Bledel | Rory Gilmore | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana |
| Melissa McCarthy | Sookie St. James | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Konuk |
| Keiko Agena | Lane Kim | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Yinelenen |
| Yanic Truesdale | Michel Gerard | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Yinelenen |
| Scott Patterson | Luke Danes | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana |
| Kelly Bishop | Emily Gilmore | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana |
| Edward Herrmann | Richard Gilmore | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana |  |
| Liza Weil | Paris Geller | Yinelenen | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Yinelenen |
| Jared Padalecki | Dean Forester | Yinelenen | Ana | Ana | Yinelenen | Yinelenen |  |  | Konuk |
| Milo Ventimiglia | Jess Mariano |  | Ana | Ana | Yinelenen |  | Konuk |  | Yinelenen |
| Sean Gunn | Kirk Gleason | Yinelenen | Yinelenen | Ana | Ana | Ana | Ana | Ana | Yinelenen |
| Chris Eigeman | Jason Stiles |  |  |  | Ana |  |  |  | Konuk |
| Matt Czuchry | Logan Huntzberger |  |  |  |  | Yinelenen | Ana | Ana | Yinelenen |
Başlıca Oyuncular ve Karakterleri > Yardımcı Karakterler

Liz Torres – Miss Patty, dedikoducu dans öğretmeni
Emily Kuroda – Mrs. Kim, Lane'in katı Yedinci Gün Adventist annesi
Sally Struthers – Babette Dell, Lorelai'ın eksantrik dedikoducu komşusu
Jackson Douglas – Jackson Belleville, çiftçi ve Sookie'nin kocası
Michael Winters – Taylor Doose, Stars Hallow'un tutucu belediye başkanı
David Sutcliffe – Christopher Hayden, Rory'nin babası (1–3.; 5–7. sezon)
Shelly Cole – Madeline Lynn, Paris ve Rory'nin Chilton'dan arkadaşı (1–4. sezon)
Teal Redmann – Louise Grant, Paris ve Rory'nin Chilton'dan arkadaşı (1–4. sezon)
Scott Cohen – Max Medina, Lorelai'ın erkek arkadaşı ve Rory'nin Chilton'daki İngilizce öğretmeni (1–3. sezon)
Chad Michael Murray – Tristin DuGray, Rory'ye âşık olan Chilton'da bir öğrenci (1–2. sezon)
Dakin Matthews – Hanlin Charleston, Chilton okul müdürü (1–4. sezon)
Marion Ross – Lorelai "Trix" Gilmore, Richard'ın annesi (1–4. sezon)
Lisa Ann Hadley – Rachel, Luke'un eski kız arkadaşı (1. sezon)
Alex Borstein – Drella, Independence Inn'de harpçı (1. sezon)
Rose Abdoo – Gypsy, Stars Hollow'da tamirci (2–7. sezon)
Carole King – Sophie Bloom, Sophie's Music Shop dükkân sahibi (2. ve 5–6. sezon)
Biff Yeager – Tom, a Stars Hollow'da müteahhit (2–4. ve 6. sezon)
Emily Bergl – Francie Jarvis, Chilton'da bir öğrenci (2–3. sezon)
Todd Lowe – Zach Van Gerbig, Lane'in müzik grubunda üye ve sonra kocası (3–7. sezon)
John Cabrera – Brian Fuller, Lane'in müzik grubunda üye (3–7. sezon)
Tricia O'Kelley – Nicole Leahy, Luke'un kız arkadaşı ve kısa süre için karısı (3–4. sezon)
Arielle Kebbel – Lindsay Lister, Dean'in kız arkadaşı ve karısı (3–5. sezon)
Adam Brody – Dave Rygalski, Lane'in erkek arkadaşı (3. sezon)
Sebastian Bach – Gil, Lane'in müzik grubunda üye (4–7. sezon)
Danny Strong – Doyle McMaster, Paris'in erkek arkadaşı ve Yale Daily News'da editör (4–7. sezon)
Kathleen Wilhoite – Liz Danes, Luke'un kız kardeşi ve Jess'in annesi (4–7. sezon)
Michael DeLuise – TJ, Luke'un sersem eniştesi (4–7. sezon)
Wayne Wilcox – Marty, Rory'nin Yale'den arkadaşı (4–5. ve 7. sezon)
Rini Bell – Lulu Kuschner, Kirk'ün kız arkadaşı (4–7. sezon)
Alan Loayza – Colin McCrae – Logan'ın zengin arkadaşı (5–6. sezon)
Tanc Sade – Finn, Logan'ın zengin arkadaşı (5–6. sezon)
Gregg Henry – Mitchum Huntzberger, Logan'ın babası ve gazete patronu (5–7. sezon)
Vanessa Marano – April Nardini, Luke'un kızı (6–7. sezon)
Sherilyn Fenn – Anna Nardini, April'ın annesi ve Luke'un eski kız arkadaşı (6–7. sezon)
Krysten Ritter – Lucy, Rory'nin arkadaşı (7. sezon)
Michelle Ongkingco – Olivia Marquont, Rory'nin arkadaşı (7. sezon)
Atsushi Matsuo

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Atsushi Matsuo
Doğum tarihi:  5 Mart 1990 (34 yaşında)
Doğum yeri:  Fukuoka, Japonya
Mevkii:  Forvet
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2012-2013 |  V-Varen Nagasaki |   |   |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Atsushi Matsuo (d. 5 Mart 1990), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2012 yılında V-Varen Nagasaki kulübünde başladı.
Boyabat Kalesi

| Boyabat Kalesi |
| --- | --- |
Boyabat, Sinop, Türkiye 
Boyabat Sinop yolu üzerinden Boyabat Kalesi
Koordinatlar: 41°27′59″K 34°45′42″D﻿ / ﻿41.46639°K 34.76167°D﻿ / 41.46639; 34.76167
Tip: Kale
Yükseklik: 135 metre
Yapı bilgisi
Yapı sahibi: Boyabat Belediyesi
Bugünkü durumu: Müze
Yapı tarihçesi
İnşa ettiren: Paflagonyalılar
Boyabat Kalesi, Sinop'un Boyabat ilçesinde yer alır. M.Ö. 7. yüzyılda Paflagonya'lılar tarafından yaptırılan kale; Roma, Bizans ve Osmanlı İmparatorluklarının izlerini taşımaktadır. Günümüze kadar ayakta kalan kale, günümüzde müze olarak kullanılmaktadır.
Kale, Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulu tarafından 23.10.1987/3772 tescil kararı ile tescillidir. 2018 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın açıkladığı Türkiye'nin En Görkemli 13 Kalesi listesinde kendine yer edinmiştir.
Konum

Boyabat ilçesinin bulunduğu Gökırmak Vadisi'nde, karşılıklı sarp iki kayalık tepeden güneydeki tepenin üzerinde kurulmuştur.
Tarih

Kalenin MÖ. 7. Yüzyıl civarlarında Paflagonyalılarca yapıldığı bilinmektedir. Geç Roma ve Erken Bizans kalıntılarının da bulunduğu kale bugünkü halini Osmanlılar Dönemi'nde almıştır. Bir kitabesi olmadığından ötürü yapım yılı bilinememektedir. Kalenin altında bulunan ve Boyabat ilçesinin altından dolaştığı tahmin edilen büyük yeraltı şehrinde Roma ve Bizans izleri görülmektedir.
Atsushi Nagai

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Atsushi Nagai
Doğum tarihi:  23 Aralık 1974 (50 yaşında)
Doğum yeri:  Kagoshima, Japonya
Boyu:  1,76 m (5 ft 9 in)
Mevkii:  Orta saha
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1995-1998 |  Avispa Fukuoka |   |   |
| 1998 |  Sanfrecce Hiroshima |   |   |
| 2000-2006 |  Montedio Yamagata |   |   |
| 2007-2010 |  Vegalta Sendai |   |   |
| 2011 |  FC Ryukyu |   |   |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Atsushi Nagai (d. 23 Aralık 1974), Japon eski futbolcudur. Profesyonel kariyerine 1995 yılında Avispa Fukuoka kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Sanfrecce Hiroshima, Montedio Yamagata, Vegalta Sendai, FC Ryukyu kulüplerinde oynadı.
Osman Ata Ataç

| Dr>  Osman Ata Ataç |
| --- | --- |

Doğum: 24 Ekim 1947 İzmit
Meslek: İşletmeci, yazar
Milliyet:  Türk

Osman Ata Ataç, Birleşmiş Milletler bünyesindeki Uluslararası Ticaret Merkezi'nde İşletme Yönetimi Geliştirme Bölümü ve Dış Ticaret Teşvik Kurumlarını Güçlendirme Bölümü kurucusu, işletmeci, yazar. ODTÜ İşletme, Ohio University, University of Massachusetts, Harvard Extension School ve Arthur D. Little Academy'de akademik çalışmalarda bulundu.
Akademik kariyeri

Dr. Ataç 1969 yılında ODTÜ İşletmecilik Bölümü'nden lisans derecesini aldı. 1971 yılında, ODTÜ Matematik Bölümü'nden yüksek lisans derecesini aldı. Doktora derecesini North Carolina Üniversitesi'nden pazarlama dalında alan Dr. Ataç yurda dönerek 1975-1983 yılları arasında ODTÜ İşletmecilik Bölümü'nde görev yaptı. 1979 - 1981 yılları arasında, eşzamanlı olarak bir holdingde genel koordinatörlük yaptı. Dr. Ataç, akademik çalışmalarına 1983-1989 yılları arasında Ohio University, University of Massachusetts, Harvard University Extension School ve Arthur D. Little Academy'de devam etti.
Birleşmiş Milletler'deki çalışmaları

1989 yılında Birleşmiş Milletler bünyesindeki Uluslararası Ticaret Merkezi'nin, Filipinler'in Manila kentindeki merkezine Asya ve Pasifik sorumlusu olarak atandı. 1989-1995 yılları arasında İran'dan Batı Samoa'ya kadar birçok ülkede işletme eğitimi veren kuruluşların ve kalkınma bankalarının geliştirilmesi konularında çalıştı. 
1992'de Asya ve Pasifik Dış Ticaret Eğitim Kuruluşları Derneği'ni (ATIFTAP) kurdu ve 1995'e kadar genel sekreterliğini yaptı. 1996'da ITC'nin Cenevre'deki merkezine başdanışman olarak atanan Dr. Ataç burada, 2003 yılında İşletme Yönetimi Geliştirme Bölümü Kurucu Başkanlığı'na, 2007 yılında da Dış Ticaret Teşvik Kurumlarını Güçlendirme Bölümü Kurucu Başkanlığı'na getirildi. 
Dr. Ataç, işletmecilik, dış ticaret ve kurumsallaşma konularında sayısız konferans tebliğleri ve eğitim kitapları yazdı ve yirmi iki ülkede bu konularda eğitim verdi. Bu yapıtlar arasında Dr. Ataç'ın yazdığı The Business Management Grid adlı kitabından alınan ve entegre bir işletmecilik modeli olan The Business Management System (BMS) altı dile çevrildi. BMS temelli el kitapları ve yazılımları kısa sürede Güney Amerika'dan Filipinlere kadar işletmecilik ve dış ticaret konularında çalışan eğitici ve danışmanların beğenisini kazandı. BMS, Uluslararası Ticaret Merkezi'nin bu konulardaki eğitim programlarının da temel doktrini oldu.
Dr. Ataç, 2008 yılında kâr amacı gütmeyen kamu hizmeti sunucusu örgütlerin etkinlik ve etkililiklerini ölçmeye olanak sağlayan ve konuda bir ilk olan entegre Trade Support Institutions Operating System (TSIOS) sistemini geliştirdi. Uluslararası Ticaret Merkezi'nden 2009 yılında emekli olan Dr. Ataç, hâlâ bazı ülkelere TSIOS konusunda danışmanlık yapmaktadır.
Yazıları ve yayımlanmış eserleri

Hâlâ Dünya Gazetesi'nde haftalık köşe yazıları yazan Dr. Ataç'ın işletmecilik alanındaki eserleri altı dile çevrilerek yayımlanmıştır. Konudaki başlıca eserleri aşağıdaki gibidir:
The Business Management System: A framework for international competitiveness
BMG: Business management grid
DICONEX: Diagnostic consulting expert system
Yöneterek Yönetilerek Yaşamak, Efil
Dr. Ataç'ın işletmecilik konusundaki kitaplarının yanı sıra 2018 yılından sonra yayınlanan Türkiye Cumhuriyeti'nin kurtuluş ve kuruluşuna dair iki kitabı bulunmaktadır:
Karmaşa ve Bir Düzen:Türkiye Cumhuriyeti İş Bankası Kültür Yayınları
Cesaret:Türkler, Efil Yayınevi
M3 Lee

| M3 Orta Tank |
| --- | --- |
 
Çeşidi: Orta Sınıf Tank
Uyruğu:  ABD
Özellikler
Ağırlık: 27,9 ton
Uzunluk: 6,12-5,64 m
Genişlik: 2,72 m
Yükseklik: 3,12 m
Mürettebat: 7 (Lee modelinde) ya da 6 (Grant modelinde)


Zırhı: 51 mm
Ana silahı: 1 x 75mm tank topu M2/ 75mm tank topu M3  46 mermi
Diğer silahları: 3-4 x 30-06 Browning M1919A4 makineli tüfek   9,200 mermi
Motor: Wright (Continental) R975 EC2 400/340 beygir (298/254 kW)
Süspansiyon donanımı: vertical volute spring
Harekat menzili: 193 km
Azami hızı: 40 km/s (karayolu)   26 km/s (arazi)
M3 Orta Tank Amerikan Ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan bir tanktır. İngilizler bu tanka general Robert E. Lee ye ithafen "General Lee" demiştir. Daha sonra İngilizler tarafından yeni taretli modeline ise general Ulysses S. Grant ye ithafen "General Grant" adı verilmiştir.
Çok kısa süre içerisinde dizayn edilmiş ve üretimine başlanmıştır. Başlangıçta çok iyi zırhlı ve silahlı olarak görülmesine rağmen kullanıma girdikten sonra eksiklikleri ortaya çıktı. Tank çok yüksekti, tareti modern olmaktan çok uzaktı ve arazide normalin çok altında bir hızla ilerliyordu. Bu nedenlerden ötürü cephe görevinden çekilerek yerini M4 Sherman tankına bıraktı.
Geçmişi

1939 yılında Amerikan Ordusu birkaç çeşit tank modeli üzerinde çalışıyordu. Uzun yıllar Amerikan ordusu tank üretimi için çok az bir bütçe ayırıyordu. Ordunun tank yapımı konusunda alt yapısı çok zayıftı ve bunu geliştirmek için ufak tefek çalışmalar yapılmaktaydı.
Bu durum içerisinde M2 Orta Tank serisinin üretimine başlandı. Bu tankın sadece 37 mmlik topu, 30 mmlik zırhı ve yüksek bir yapısı vardı. Fransa Savaşı sırasında Alman Panzer III ve Panzer IV tanklarının başarısını gören Amerikan ordusu yetkilileri yeni bir tank üzerinde çalışmaya başladılar. Öncelikle 75 mmlik topu bulunan orta sınıf bir tank üzerinde çalışmaya başladılar. Sonuçta ortaya  M4 Sherman tankı çıktı. Ama bu tank üretilmeden önce 75 mm lik topa acilen gereksinim vardı.
M3 tankı geçici çözüm oldu. Tankın gövdesinden çıkma yüksek kalibreli ama düşük namlu çıkışı olan 75 mmlik top kullanıldı. Tankın küçük taretinin üzerinde yüksek namlu çıkışlı 37 mmlik top bulunuyordu. Bu iki toplu tank, dış görüntüsü ile  Fransız Char B1, Sovyet  T-35 ve İngiliz Churchill tankına benziyordu. Bu iki top tanka yeterli ateş gücü sağlıyordu. Mühimmat olarak personele karşı  yüksek patlayıcılı ve tanksavar olarak ise  zırh delici mermi atabiliyordu.
İngilizler sipariş ettikleri tankların Amerika'da üretilmesi yerine tankları kendi fabrikalarında yapmak istiyorlardı. İngilizler uzun yapılı gövdeye takılan tareti beğenmiyordu. Sonuçta İngilizler yeni bir tareti olan  "(General) Grant" tankını ürettiler. Serviste olan eski M3 tanklarına ise "General Lee" adını taktılar. Ama bu adlar sadece İngiliz ordusunda ve sömürgelerinde kullanıldı. Amerikalılar M3 Hafif Tank adını kullanmaya devam etti. Grant tankında bir kişilik fazla mürettebat bulunuyordu. Bu kişi radyo operatörlüğü yapıyordu. Yine de İngiliz ordusuna Afrika çöllerinde daha fazla ateş gücü desteği gerekiyordu.
M3'e ait şasesi ve yürüyen aksamı, Kanada üretimi Ram tankı içinde kullanıldı. Bu tankın kulesinde bir otomatik top vardı ve keşif aracı olarak kullanılmaktaydı.
M4 Sherman tanklarının servise girmesi ile M3 tankları cephe görevinden çekildi.
Görev Tarihi

M3 ilk olarak 1942 yılındaki  23 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. nde kullanıldı. 27 Mayıs 1942 tarihinde İngiliz Lee ve Grants tankları Erwin Rommel bağlı güçlere karşı Gazala Savaşı nda çarpıştılar. Bu tanklar Kuzey Afrika cephesi kapanana kadar görevde kaldı. M3 Lee tankı Amerikan  1nci Zırhı Tümeni tarafından da Kuzey Afrika cephesinde kullanıldı. Kuzey Afrika cephesi için bu araçlar mekanik, zırh ve silah baklımından  kullanışlı idi. Özellikle Alman tank ve tanksavar silahlarına karşı iyi sınav verdiler. Perçinli zırh ufak tefek sorunlarda çıkarttı. Perçin yerine isabet eden mermi iki parça arasından geçerek tankın içine girebiliyordu. İleride zırh kaynak yapılarak bu sorun giderildi M4 Sherman tanklarının servise girmesi ile Mayıs 1943'ten itibaren bu model servisten çekildi.
1943 yılında Uzakdoğu Savaş Alanı nda Amerikan Ordusu  Makin Atoll operasyonunda bu tankı kullandı. Avustralya birkaç yüz tane gönderilen tank hiçbir görevde kullanılmadı. İngiliz ordusu bu tankları ayrıca Cin-Burma-Hindistan bölgelerinde kendisinden daha güçsüz Japon tanklarına karşı kullandı.
1,300 adetin üzerinde dizel motorlu  M3A3 ve M3A5 tankı Kızıl Ordu emrine 1942 ve 1943 yılları arasında verildi. Bütün hepsi Lee modelindeydi. Fakat bu tanklar Rus askerleri arasında hiç de sevilmedi. Bu tank için ‘’’7 kardeş için tabut’ yakıştırması yapıldı. Birkaç görevin ardından 1943 yılının ortalarında servisten kaldırıldı.
M3 tankları 1942 yılına kadar savaş alanlarında başarılar elde etti. Zırh ve ateş gücü bakımından karşılaştıkları birçok tankla eşit veya daha iyi yapısı vardı. Çünkü Alman tanklarında uzun menzilli ve ateş gücü yüksek toplar kullanılmıyordu. Ancak II. Dünya Savaşı sırasında tank teknolojisi çok hızlı ilerledi. 1943 yılını ortalarında 75 mm lik Alman  Panther ve Panzer IV tanklarının servise girmesiyle bu üstünlükleri kayboldu. M4 Sherman tanklarının servise girmesi ile M3 tanklarının Avrupa serüveni sona erdi.
Modelleri

M3 (Lee I/Grant I) .
Perçinli kulesi vardı. 4724 adet üretildi.
M3A1 (Lee II) .
Dökme üst yapılı.300 adet üretildi
M3A2 (Lee III) .
Kaynak kuleli Sadece 12 adet üretildi.
M3A3 (Lee IV/Lee V) .
Kaynak kuleli, ikiz GM 6-71 dizel motorlu. 322 zdet üretildi.
M3A4 (Lee VI) .
Gerilmiş perçinli gövde. Chrysler A-57 motor. Yan kapılar çıkartıldı. 109 adet üretildi.
M3A5 (Grant II) .
Perçinli gövde. İkiz GM 6-71 dizel motor. Lee taretli ve İngilizler bu tanka Grant II derdi. 591 adet üretildi.
M31 Tank Kurtarma Aracı (Grant ARV I) .
M3 şaseli taklit taretli ve taklit 75 mm toplu. 30 tonluk vinç takıldı.
M31B1 Tank Kurtarma Aracı .
M3A3 şaseli
M31B2 Tank Kurtarma Aracı .
M3A5 şaseli
M7 Priest (Priest)
105 mm M1/M2 obüs Üstyapısı tamamen açık.
Silahsız GA (gözlem aracı)
M12 Kundağı Motorlu Obüs
T-6 adıyla denendi. 155 mm obüs ve M3 şasesinden üretildi.
Yeramba Kundağı motorlu top .
Avustralya yapımı kundağı motorlu top. 1949 yılında M3A5 şasesi ile toplamda 13 araç üretildi. Kanada yapımı Sexton topuna benzer.
Modelleri > İngiliz Modelleri

Grant Kurtarma Aracı
Grant I ve II tanklarının topları çıkartılarak kurtarıcı ve çekiçiye dönüştürüldü.
Grant Komuta Aracı
Grant aracına sahte taret ve top  takıldı. Telsizli idi.
Grant Scorpion III
Grant Scorpion III mayın temizleme aparatı takıldı.1943 yılında Kuzey Afrika cephesinde kullanıldı.
Grant Scorpion IV
Grant Scorpion III modelinin motoru yenilenmiş modeli.
Grant CDL
"Canal Defence Light" (Türkçesi→Kanal Savunma Işığı); Grants üzerine yeni güçlü arama ışığı ve makineli tüfek takılı modeli. 355 adet Amerikalılar tarafından üretildi. Kısaca Shop Tractor T10 dendi..
Modelleri > Şasesinde kullanılan araçlar

M4 Sherman (Sherman)
Ram
M7 Priest (Priest)
M12 Kundağı motorlu obüs
Kullanan Ülkeler

Avustralya
Brezilya
Kanada
Yeni Zelanda
SSCB
İngiltere
ABD
Amerika Birleşik Devletleri Kara Kuvvetleri'ne ait orta sınıf tankı M3 Lee (Fort-Knox Kentucky, Haziran 1942)
Önden görünüm, M3
Crew of M3 tank at Souk el Arba, Tunus, 23 November 1942.
M31 TRV showing dummy hull gun
A Grant Command variant used by General Montgomery housed at the Imperial War Museum in London
Orhan Oğuz (siyasetçi)

Orhan Oğuz (1923, Eskişehir - 19 Ekim 2021), Türk siyasetçidir.
İlk, orta ve lise eğitimini Eskişehir'de tamamladı. İstanbul Yüksek İktisat ve Ticaret Okulu'nu bitirdi. Paris Üniversitesi'nde (Sorbon) Doktora yaptı. İktisat profesörüdür. Anadolu Üniversitesi'nin temelini oluşturan Eskişehir İTİA'nın (EİTİA) kurucusudur. Burada Yılmaz Büyükerşen'in hocalığını yapmıştır.
1969-1977 yılları arasında 3. (XIV) ve 4. (XV) Dönem Eskişehir Milletvekilliği ile 1969-1971 yıllarında Millî Eğitim Bakanlığı, 1978 yılında İstanbul İTİA Başkanlığı, 1982-1992 yılları arasında Marmara Üniversitesi Rektörlüğü, 28 Şubat süreci sonrasında Mart 1997 tarihinde RTÜK başkanlığı görevine getirilmiştir. Bu görevini Aralık 1997'de istifa edene kadar devam ettirdi. Evli ve iki çocuk babasıdır. Eskişehir'de kendi adında bir Anadolu lisesi bulunmaktadır. 1991 yılında Fransa tarafından Legion D'honneur ödülü verildi.
19 Ekim 2021 tarihinde ölmüştür.
Pers veba salgını

| Pers Veba Salgını |
| --- | --- |
Hastalık: Pers Vebası
Tarihler: 1772 - 1773
İstatistikler
Bölgeler: Bağdat, Basra, Bahreyn ve Pers İmparatorluğu sınırları
Pers veba salgını ya da basitçe Pers vebası, 1772-1773 yılında toplam 2 milyon ölüme sebep olan devasa bir hıyarcıklı veba salgınıdır ve Pers İmparotorluğu'nda ortaya çıkmıştır. İnsanlık tarihindeki en yıkıcı veba salgınlarından biridir. Basra Körfezi bölgesinde ilk defa karantina önlemleri alınmasına sebep olmuştur.
Salgın

Salgının 1772 yılı kışında Bağdat'ta ortaya çıktığı düşünülüyor. Buradan Perslerin kontrolünde olan diğer bölgelere yayılmıştır. 1773 yılına gelindiğinde, salgın Basra'ya ulaşmış ve özellikle burada çok yıkıcı olarak 250.000'den fazla ölüme sebep olmuştur. Salgın hızlıca Basra Körfezi boyunca güneye doğru yayılarak Bahreyn'e kadar ulaşmıştır. Doğuya doğru gidildiğinde Hindistan'a, Bombay'a (günümüzde Mumbai) kadar ulaştığı görülmektedir.
Salgının zirvesinde, bütün Pers İmparatorluğu sınırlarında günde bin ölüm kaydedilmiştir. Salgın, Basra Körfezi nüfusuna uygulanan karantina önlemleri ile kontrol altına alınmış olup, 1773'ün sonlarında önlemlerin olumlu etkileri görülmeye başlanmıştır.
Umut Nayir

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Nayir, 2021'de Türkiye formasıyla.
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Mehmet Umut Nayir
Doğum tarihi:  28 Haziran 1993 (31 yaşında)
Doğum yeri:  Kocasinan, Kayseri, Türkiye
Boyu:  1,91 m (6 ft 3 in)
Mevkii:  Santrfor
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Konyaspor
Numarası:  22
Altyapı kariyeri
2008-2011:  Albayrakspor
2011-2012:  MKE Ankaragücü
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2012-2015 |  MKE Ankaragücü |  69 |  (30) |
| 2015-2018 |  Osmanlıspor |  11 |  (2) |
| 2016 |  → Yeni Malatyaspor (kiralık) |  16 |  (5) |
| 2016-2017 |  → Göztepe (kiralık) |  28 |  (13) |
| 2017-2018 |  → MKE Ankaragücü (kiralık) |  29 |  (14) |
| 2018-2021 |  Beşiktaş |  19 |  (4) |
| 2018-2019 |  → Bursaspor (kiralık) |  25 |  (4) |
| 2020-2021 |  → Hajduk Split (kiralık) |  25 |  (6) |
| 2021-2022 |  Giresunspor |  32 |  (7) |
| 2022-2023 |  Eyüpspor |  0 |  (0) |
| 2022-2023 |  → Ümraniyespor (kiralık) |  31 |  (17) |
| 2023-2024 |  Fenerbahçe |  6 |  (0) |
| 2024 |  → Pendikspor (kiralık) |  17 |  (4) |
| 2024- |  Konyaspor |  24 |  (3) |
| Toplam |   |  332 |  (109) |
Millî takım kariyeri‡
| 2022 |   Türkiye A2 |  4 |  (0) |
| 2023- |   Türkiye |  5 |  (1) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 3 Mart 2025 (2025-03-03) 
Mehmet Umut Nayir (d. 28 Haziran 1993), santrfor mevkiinde oynayan Türk millî futbolcudur. Süper Lig ekiplerinden Konyaspor forması giymektedir.
Nayir, 2012'de Ankaragücü ile profesyonel sözleşme imzaladı ve 2012-13 sezonunun sonunda 2. Lig'e düştü. Ertesi sezon ligde 29 karşılaşmada 19 gol atarak takımını 2. Lig Play-off aşamasına taşıdı, ancak yarı finalde Alanyaspor'a elendiler. Şubat 2015'te Osmanlıspor ile anlaştı ve sırasıyla Yeni Malatyaspor, Göztepe ve Ankaragücü'ne kiralandı. Ankaragücü'ndeki ikinci döneminde Nayir, takımıyla sezonu ikinci sırada bitirdi ve Süper Lig'e yükseldi. Temmuz 2018'de 250 bin Avro bonservis bedeli karşılığında Beşiktaş'a transfer oldu; ancak bir sezonluğuna Bursaspor'a kiralandı.
Kiralık sözleşmesinin bitimiyle Beşiktaş'a dönen Nayir, 2019-20 sezonunda kadroya dâhil edildi. Beşiktaş ile kariyerinde ilk kez UEFA Avrupa Ligi'nde forma giydi ve Braga karşısında Avrupa Kupaları'ndaki ilk golünü attı. 2020'de ilk kez PAOK karşısında UEFA Şampiyonlar Ligi eleme karşılaşmasında forma giydi. Aynı yıl Hırvatistan ekibi Hajduk Split'e kiralandı. 2021'de Giresunspor ile anlaştı. Daha sonra Süper Lig ekiplerinden Ümraniyespor'da forma giydi ve ligde çıktığı 31 maçta 17 gol attı ve gol krallığında beşinci, yerli oyuncular arasında ise birinci oldu. Buradaki performansıyla Fenerbahçe'ye transfer oldu. UEFA Avrupa Konferans Ligi ve Süper Lig'de toplamda 13 karşılaşmada forma giydi ve Ocak 2024'te Pendikspor'a kiralandı. Temmuz 2024'te 400 bin Avro bonservis bedeliyle Konyaspor'a transfer oldu.
Uluslararası düzeyde Türkiye'yi temsil eden Nayir, 2022 yılında düzenlenen İslami Dayanışma Oyunları'nda oynadı. Mart 2023'te Türkiye millî takımına çağrıldı ve Avrupa Şampiyonası Elemelerinde forma giydi.
Kulüp kariyeri > İlk yılları

Umut, futbola 16 yaşındayken, İstanbul'un amatör takımlarından Albayrakspor'da başladı.
Kulüp kariyeri > MKE Ankaragücü

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini kazanan Umut, Ankara'ya gitti ve MKE Ankaragücü ile anlaştı. Ankaragücü A2 takımında 1 sezon forma giymiştir. 13 Ekim 2012 tarihinde MKE Ankaragücü ile profesyonel sözleşme imzaladı. 2011-12 ve 2012-13 sezonunda A2 liginde 36 maçta 27 gol atma başarısı göstermiştir. 2012-13 sezonunda A takımda  forma şansı bulmaya başladı. Fakat Ankaragücü bu sezon 1. Ligden 2. Lige düştü. 2013-14 sezonunda 2. Ligde Ankaragücü formasıyla 33 maçta 21 gol atarak dikkatleri üzerine çekti. Aynı sezon Ankaragücü Play Offlara kalmasına rağmen 1. Lige yükselemedi. 2014-15 sezonunun ilk yarısında 26 maçta forma giydi ve 12 gol attı.
Kulüp kariyeri > Osmanlıspor

2014-15 sezonunun devre arasında 30 Ocak 2015 tarihinde 1. Lig ekibi Osmanlıspor'a transfer oldu. Ligin ikinci yarısında sadece 2 maçta forma şansı bulabildi 2 maç da U21 takımında oynadı. Pek şans bulamasa da takım sezonu 2. bitirerek Süper Lige yükseldi. 2015-16 sezonunun ilk devresinde de Osmanlıspor formasıyla 7 Süper Lig maçına çıkıp 1 gol attı. 2017-18 sezonunun başında 2 maç forma giyip Ankaragücüne kiralandı.
Kulüp kariyeri > Yeni Malatyaspor (kiralık)

2015-2016 sezonunun devre arasında 11 Ocak 2016 tarihinde Türkiye 1. Lig ekiplerinden Yeni Malatyaspor'a kiralık transfer oldu. İkinci devre 16 maçta 5 gol ile takıma katkı verdi.