stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mustafa Sıtkı Bilgin
Yayınları > Kitapları

Türkiye’nin Jeopolitiği ve Karadenizin Güvenliği Ekseninde Rusya-Ukrayna Savaşı (2024)
Kadim Tarihinden Yakın Tarihe Artvin’de Dini ve Kültürel Hayat (2024)
100. Yılında Türkiye Cumhuriyeti'nde Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Hayat (2023)
Türkiye Cumhuriyeti Tarihi-I: 19. Yüzyılın İkinci Yarısından 20. Yüzyılın Başlarına Kadar Osmanlı Devleti ve Yeni Türkiye'nin Doğuşu (2023)
Türkiye Cumhuriyeti Tarihi-II: Yeni Türkiye: Türkiye Cumhuriyeti (2023)
Türkiye Cumhuriyeti Tarihi-III: 1960 Sonrası Türkiye (2023)
Contemporary Analysis On Syrian Immigration Issue in Europe and Turkey (2022)
Artvin Tarihi: İlk Çağdan 1918’e (2022)
1000. Yılında Türk-Ermeni İlişkileri (2019)
Uluslararası Değişimler ve Türkiye (2018)
Emperyalizm ve Ermeni Meselesi (2015)
Emperyalizm ve İslam Dünyası (2015)
Emperyalizm ve Ermeni Meselesi Uluslararası Sempozyumu (2015)
I. Dünya Savaşı’nın 100. Yıldönümü Uluslararası Sempozyumu: Emperyalizm ve İslam Dünyası (2015)
Britain and Turkey in the Middle East: Politics and Influence in the Early Cold War Era (2007)
Yayınları > Ansiklopedi Maddeleri

Tarihte Müslümanlar Ansiklopedisi Suriye maddesi
Tarihte Müslümanlar Ansiklopedisi Lübnan maddesi
Tarihte Müslümanlar Ansiklopedisi Irak maddesi
Tarihte Müslümanlar Ansiklopedisi Filistin maddesi
Tarihte Müslümanlar Ansiklopedisi Türkiye maddesi
Yayınları > Makaleleri

Turkey’s Foreign Policy towards the Middle East in the 1950’s and Its Impact On Turco-Arab Relations (2017)
The Historical Direction of Turkey’s foreign Policy Towards the Middle East (2011)
Turkey’s Reliance on Britain: British Political and Diplomatic Support for Turkey against Soviet Demands 1943-1947 (2004)
The Impacts of Industrial Revolution on the American Social Life in the 19th Century: The John Brown Case (2004)
The Construction of the Bagdad Railway and Its Impact on Anglo-Turkish Relations 1902-1913 (2004)
Ottoman-Armenian Relations during the Great War 1914-1918 (2004)
Attitudes of the Great Powers towards the Otoman Armenians up to the Outbreak of the First World War (2003)
Soviet-Armenian Collaboration against Turkey in the post-Second World War Period 1945-1947 (2003)
British Attitude towards Turkey’s Policies in the Middle East 1945-1947 (2003)
Haydar Aliyev Döneminde Türkiye-Azerbaycan İlişkileri (2017)
Belgelere Göre Türk-Ermeni ilişkilerinde Kırılma Noktası: Tehcir Hadisesi (2014)
Ermeni Meselesi Üzerinde Osmanlı-İngiliz Diplomatik Mücadelesi 1878-1894 (2009)
Arşiv Belgelerine Göre Fransız işgali Altındaki Maraş’ta Ermeni Faaliyetleri (2008)
Türkiye, İsrail ve Arap Üçgeninde Ermenistan’ın Orta Doğu Politikası (2005)
Türkiye’nin AB’ye Katılma Sürecinde Orta Doğu’da Sahip Olduğu Stratejik Konumun Önemi (2005)
Lozan Konferansında Ermeni Meselesi: İtilaf Devletlerinin Diplomatik Manevraları ve Türkiye’nin Karşı Siyaseti (2005)
Büyük Orta Doğu Projesi Ölü Doğmuş Bir Plandır (2004)
Türk-İngiliz Münasebetleri Çerçevesinde Maraş’ta Ermeni Meselesi (2004)
Atatürk Döneminde Türkiye’nin Balkan Diplomasisi 1923-1930 (2004)
İkinci Dünya Savaşı Sonrası Uzak Şark Türkleri’nin Sovyet Esareti Altına Düşmesi ve Ayaz İshaki’nin Siyasi Mücadelesi (2004)
Hatay meselesinin Ortaya Çıkmasında Suriye Ermenilerinin Oynadığı Rol (2004)
Yakın Dönem Türk-Irak İlişkilerinde Güvenlik Faktörünün Etkisi 1926-2002 (2003)
Atatürk Döneminde Türkiye’nin Orta Doğu Politikası 1923-1938 (2003)
Türk ve İngiliz Belgelerine Göre Osmanlı Devleti’nin I. Dünya savaşı Sırasında Ermenilere Karşı Takip Ettiği Siyaset (2003)
Türk-Irak İlişkilerinin Tarihsel Boyutu (2003)
Mesude Kuyan

Mesude Kuyan Atılgan (d. 2 Mayıs 1976, ), pasör çaprazı olarak oynamış Türk eski voleybolcudur.
Türkiye kadın millî voleybol takımı'nın ilk önemli uluslararası başarısı olan 2003 Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası'nda millî takım kadrosunda yer almış ve gümüş madalya kazanmıştır.
Oynadığı kulüpler

Eczacıbaşı -  (1993-1998)
Güneş Sigorta - (1998-2000)
VakıfBank Güneş Sigorta - (2000-2001)
Eczacıbaşı -  (2001-2005)
Başarıları

1993 Akdeniz Oyunları  Üçüncülük
1993-94 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi -  Şampiyonluk - (Eczacıbaşı)
1994-95 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi -  Şampiyonluk - (Eczacıbaşı)
1997 Akdeniz Oyunları -  İkincilik
2001 Akdeniz Oyunları -  İkincilik
2001-02 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi -  Şampiyonluk - (Eczacıbaşı)
2002-03 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi -  Şampiyonluk - (Eczacıbaşı)
2003 Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası  İkincilik
Çepni, Çatalzeytin

| Çepni |
| --- | --- |
Köy

 Kastamonu'nun Türkiye'deki konumu
ÇepniÇepni'nin Kastamonu'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Kastamonu
İlçe: Çatalzeytin
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 508 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 125
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0366
İl plaka kodu: 37
Posta kodu: 37942
Çepni, Kastamonu ilinin Çatalzeytin ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

1487 yılı tahririnde Sahil Kinyoli nahiyesine bağlı, günümüzdeki Çepni adıyla 16 hane ve 1 mücerred (yetişkin bekar erkek) ile 1 şirkin yaşadığı bir köy olarak kaydedilmiştir. 1530 yılı tahririnde köyde 41 hane ve 3 mücerred nüfus bulunmaktadır. Daha önceleri Sinop'un Ayancık ilçesi Türkeli nahiyesine bağlıyken, 16 Mart 1957'de Kastamonu'nun Çatalzeytin ilçesine bağlandı.
Coğrafya

Köy, Kastamonu il merkezine 113 km, Çatalzeytin ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 125
2021: 118
2020: 120
2019: 120
2018: 127
2017: 120
2016: 118
2015: 125
2014: 132
2013: 143
2012: 149
2011: 160
2010: 158
2009: 164
2008: 173
2007: 158
2000: 182
1990: 289
1985: 336
Aysun Özbek

Aysun Özbek-Kalkan (d. 18 Mart 1977, İstanbul), millî voleybolcu.
Hayatı

Voleybola 13 yaşında Fenerbahçe'de başlayan Aysun Kalkan Ayhan, altı sezon sonra 1996'da Ankara Vakıfbank Takımı'na transfer oldu ve aynı sezon A Bayan Voleybol Milli Takımı'na seçildi. Dört sezon Ankara'da voleybol oynayan Aysun Kalkan Ayhan 2000'de Vakıfbank ile Güneş Sigorta'nın birleşerek Vakıfbank Güneş Sigorta adıyla liglerde yer almasıyla birlikte voleybola İstanbul'da devam etti. Vakıfbank Güneş Sigorta'da sekiz sezon oynadıktan sonra voleybola ara verdi.
Ankara Vakıfbank'la iki Türkiye Şampiyonluğu (1997, 1998), iki Avrupa Şampiyonlar Ligi ikinciliği (1998, 1999) elde etti. Vakıfbank Güneş Sigorta ile 2004 ve 2005'te Türkiye Şampiyonluğu, 2004'te Avrupa Top Teams Kupası Şampiyonluğu ve şampiyonanın da "En İyi Blokör" ödülünü kazandı. 2006'da Avrupa Şampiyonlar Ligi'nde "En İyi Blokör" seçilen Aysun Kalkan Ayhan, 2008 Avrupa Challenge Cup şampiyonluğunu yaşarken, bu şampiyonanın da "En Değerli Oyuncusu" seçildi.
1997'de A Bayan Voleybol Milli Takımı'na seçilen ve 10 yıl boyunca Milli Takım'ın değişmez oyuncuları arasında yer alan Aysun Kalkan Ayhan, Milli Takım'la birlikte 1997 ve 2001'de Akdeniz Oyunları'nda, 2003 Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası'ında ikincilik, 2003 Dünya Kupası'nda yedincilik, 2005 Akdeniz Oyunları'nda şampiyonluk, aynı sene Avrupa Şampiyonası'nda altıncılık, 2006 Dünya Şampiyonası'nda ve 2007 Avrupa Şampiyonası'nda da 10.'luk elde etti.
Oynadığı Kulüpler

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Kulüp | Ülke | Yıllar |
| Fenerbahçe |  Türkiye | 1990-1996 |
| Ankara Vakıfbank |  Türkiye | 1996-2000 |
| VakıfBank |  Türkiye | 2000-2008 |

| Eczacıbaşı |  Türkiye | 2009-2010 |
Özellikleri

Boy: 1.85 cm.
Kilo: 73 kg.
Pozisyon: Orta
Blok yüksekliği: 300 cm.
Smaç yüksekliği: 305 cm.
Tavas

| Tavas |
| --- | --- |
İlçe
İlçe merkezinin genel görünümü
 Türkiye'de bulunduğu yer
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Denizli
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Tarık Yerlikaya
 • Belediye başkanı: Kadir Tatık (CHP)
Yüzölçümü
 • Toplam: 1691 km²
Rakım: 941 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 41.712
 • Kır: -
 • Şehir: 42.922
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 20500
İl alan kodu: 0258
İl plaka kodu: 20
Resmî site Tavas Kaymakamlığı Tavas Belediyesi
Tavas, Denizli ilinin bir ilçesidir. Tavas ilçesi adını 40 km yakınında bulunan Kale ilçesinin eski adı olarak bilinen Davaz adından alımıştır. Kale ilçesinin antik çağda ismi "Tabae"dir.[kaynak belirtilmeli] Aslında Tavas ismi Tabea'dan bir dönüşümdür.[kaynak belirtilmeli] Yıllar sonra değişime uğramış ve Tavas adını almıştır. Tavas ilçesinin eski adı Yarengümedir.
Yöredeki en eski yerleşim yerinin Medet Höyüğü olarak anılan mevki olduğu tespit edilmiştir. Höyük Eski Tunç Çağı, Hititler, Frigya, Pers İmparatorluğu, Antik Yunanlar, Roma İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu ve Türk dönemlerinin izlerini taşımaktadır. Ancak Medet Höyüğü'nde henüz bilimsel kazılar yapılmamıştır.
Tarihçe

Orta Anadolu'da Hatti ve daha sonra da Hitit İmparatorluğu'nun kurulduğu dönemde, Batı Anadolu'da Ahhiyava ve Lukkalıların uygarlıkları vardı. Bu uygarlıklar Herodot Tarihi'nde daha sonraları; Likya, Karya ve İyonya uygarlıklarının kökeni olarak gösterilmektedir. Likyalılar daha ziyade Gediz Nehri vadisinde, Karyalılar ise bugünkü Kale-Tavas, Karacasu ilçeleri ile Muğla ilinin tamamını içine alacak şekilde Büyük Menderes Nehrinin güneyinde yerleşmişlerdir. Menderes'in kuzeyi İyonya, İyonya'nın kuzeydoğusu ise Lidya bölgesidir. Karya'nın kuzeydoğusunda geniş bir sınırı olan Frigya bölgesi yer almış, Frigya'yı Karya'dan Babadağ ve Honaz Dağları ayırmıştır.
Bugünkü Kale ilçesinin güney bitişiğinde bulunan ve günümüzde terkedilmiş durumdaki "Eski Kale" adıyla anılan doğal kayalığın üzerinde kurulmuş olan yerin adına Tabae (Tabai, Taba) olarak rastlanmaktadır. Yazıtlarında Tabenon olarak görülür. Tabae'nin ilk kuruluşu hakkında kesin belgeler bulunmamakla beraber, yüzeydeki kalıntılar ile birlikte yöre ile ilgili çeşitli kaynaklar Hellenistik dönemden önceki Karyalılar zamanından beri var olduğunu göstermektedir. Bu yerleşim kesintisiz olarak Karya, Hellen, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı şeklinde devam etmiştir.
Pek çok gezgin değişik zamanlarda yaptığı seyahatlar sırasında Tabae sözcüğünün antik dönemdeki benzer adlar ile olan bağını incelemişlerdir. "Taba" adının günümüzde "Kaya" anlamına geldiğini savunmaktadırlar. Antik dönemde "Taba" ile kullanılan birçok yer adlarından bahsederler. Tabae'nin "Kaya" yı simgelediğini bunun kentin konumu ve görüntüsüne bağlı bir ad olduğunu iddia ederler.
Antik dönemlerde kurulan kentlerin mitolojik bir efsane veya mitolojik bir kahramanın adının bulunduğunu unutmamak gerekir. Tabenos adlı bir kahramanın Tabae kentini kurduğunu ve onun gibi Kibiras'ın da Kibyra'yı (Bugünkü Gölhisar), diğer kardeşi Kidramos'un ise Kidrama'yı (bugünkü Yorga köyü) kurduğunu gerek tarihçilerden gerek günümüz araştırmacılarından öğreniyoruz. Kibiras ve Kidramos, Tabenos'un kardeşleridir.
Tabae, yüzeydeki kalıntılar ve sikkelerden anlaşıldığı kadarıyla, Büyük İskender'den sonra Anadolu'da kurulan antik kentlerdendir. Tabae kenti'de, Hellenistik dönemde sikke bastırmıştır. Özellikle gümüş, bronz, bakır olarak bastırılan sikkeler kendine özgü tipleri ve stilleri ile diğer sikkelerden hemen ayırdedilebilirler. Sikkelerin ön yüzünde tanrısal başlar, arka yüzünde Tabea kentine ait resim ve yazılar bulunmaktadır. Sikkenin basılışı MÖ 3. yüzyıl ve 2. yüzyıllara tarihlendirilebilmektedir.
12. ve 13. yüzyıllara kadar Bizanslıların elinde bulunan Tabea bölgesi bu yüzyıllardan sonra Türklerin eline geçmiştir. Türkler Kale-Davas adını kullanmışlardır. Bu isim 1950 yılından sonra Tavas olarak devam etmiştir.
Tarihçe > Türklerin yöreye gelişi

Büyük Selçuklu İmparatorluğu komutanlarından Afşin Bey'in Malazgirt Meydan Muharebesi öncesindeki keşif harekâtlarından birinde Honaz yakınlarına kadar geldiği bilinmektedir. 12. yüzyılın başlarında Türkler Anadolu'ya iskan amaçlı akınları esnasında Selçuklu komutanlarından Cafer Paşa komutasındaki Mirza Bey Tabea'yı fethetmiştir. 14. yüzyıl gezgini İbn Batuta ve Evliya Çelebi yöreyi Davaz şeklinde anmaktadır.
13. yüzyıl sonlarına kadar Anadolu Selçuklu Devleti hakimiyetinde kalan Davaz yöresinde, 1243 yılındaki Kösedağ Savaşından sonra Selçukluların zayıflamaya ve dağılmaya yüz tuttuğu dönemde Babadağ'ın güneyindeki, şimdiki Tavas ve Kale ilçelerinin sahalarını kaplayan Tavas ovasında Tavas Beyliği kurulmuştur.
Selçukluların zayıflayıp yıkılması ile 1300'lü yıllarda Tavas Beyliğini İlyas Beyin yönettiği ve çevre ahalisinin Mevlevi tarikatına bağlı oldukları bilinmektedir.
Tavas Beyliği, Germiyan, Aydın, Hamit ve Menteşeoğulları beylikleri arasındaki bir bölgede kurulmuştur. Denizli'nin Germiyan oğullarına geçişi ile Tavas Beyliği l365 tarihinde Menteşeoğulları Beyliğine bağlanmıştır. Beylik önceleri Horasanlı köyünden sonra da Hırka, Tavas köyünden yönetilmiştir.
Bölge 1424 yılında II. Murat tarafından tamamen Osmanlı Devletine bağlandıktan sonra, yaşantısına sakin bir şekilde devam etmiştir. 1702 - 1703 yıllarında vuku bulunan depremlerde, 12.000 kişi ölmüş, o zamanki Kale civarında bulunan şehir oturulamayacak hale gelmiştir. Bundan sonra şehir daha yukarıya, şimdiki merkezine doğru çekilmiştir.
Tavas Zeybeği, Tavas Baklavası, Tavas Pidesi, Tavas Güveci, Tavas Bakraç Koyun Yoğurdu yöreye özgü bilinen kültür ve lezzetleridir.
Nüfus

| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 50.528 | 7.186 | 43.342 |
| 1935 | 47.491 | 6.764 | 40.727 |
| 1940 | 49.328 | 6.932 | 42.396 |
| 1945 | 54.565 | 7.110 | 47.455 |
| 1950 | 55.099 | 7.055 | 48.044 |
| 1955 | 55.776 | 7.506 | 48.270 |
| 1960 | 44.262 | 8.042 | 36.220 |
| 1965 | 47.222 | 8.408 | 38.814 |
| 1970 | 50.564 | 8.744 | 41.820 |
| 1975 | 55.443 | 9.728 | 45.715 |
| 1980 | 56.505 | 10.373 | 46.132 |
| 1985 | 58.152 | 11.181 | 46.971 |
| 1990 | 65.136 | 11.777 | 53.359 |
| 2000 | 60.669 | 11.700 | 48.969 |
| 2007 | 53.475 | 13.000 | 40.475 |
| 2008 | 51.891 | 12.709 | 39.182 |
| 2009 | 51.644 | 12.789 | 38.855 |
| 2010 | 50.703 | 12.720 | 37.983 |
| 2011 | 49.187 | 12.563 | 36.624 |
| 2012 | 47.773 | 12.568 | 35.205 |
| 2013 | 47.044 | 47.044 | veri yok |
| 2014 | 46.463 | 46.463 | veri yok |
| 2015 | 45.214 | 45.214 | veri yok |
| 2016 | 44.517 | 44.517 | veri yok |
| 2017 | 43.873 | 43.873 | veri yok |
| 2018 | 43.845 | 43.845 | veri yok |
| 2019 | 43.320 | 43.320 | veri yok |
| 2020 | 42.922 | 42.922 | veri yok |
| 2021 | 42.506 | 42.506 | veri yok |
| 2022 | 41.712 | 41.712 | veri yok |
| 2023 | 41.447 | 41.447 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
İdari yapı

Tavas ilçesine bağlı 4'ü merkez mahallesi olmak üzere toplamda 50 mahalle bulunmaktadır.
Direy

Tavas kurbağası' (Rana tavasensis) dünyada yalnızca Tavas ilçesinde yaşayan endemik kurbağa türüdür.
Râmhürmîzi

Ebu Muhammed el-Hasan ibn' Abd el-Rahman b. hallād el-Rāmhürmizī (Arapça  الرامهرمزي ) (d.? - ö. 971/ 360 ), yaygın olarak İbn el-Hallād olarak da bilinen hadis alimi, kadı ve şair
Biyografi

Rāmahurmuzī'nin kesin doğum tarihi bilinmemektedir ancak çok uzun yaşadığı bilinmektedir genelde 871 yılında doğduğu kabul edilir. İsmi İran'da Kuhistān'da bir kasaba olan Rām-Hurmuz'a atfedilmiştir . Rām-Hürmüz Ahvaz, Şüşter, Isfahan ve Fars gibi önemli bölgelerin kesişim alanıdır.
Hadis çalışmalarına ilk olarak 903/290 yılında başladı, hadisleri babası Abdurraḥmān ibn Hallād ve Muḥammad ibn ʻAbdillāh el-Saḍarī, Ebū al-Ḥuṣayn al-Wādiʻī, Muḥammad ibn Ḥibbān ve diğerlerinden aldı. Bir dönem Huzistan da kadılık yaptı.
Öğrencileri arasında Ebū el-hüseyin  Muḥammad ibn Aḥmad al-Ṣaydāvi, al-Ḥasan ibn al-Layth al-Şirāzī, Aḥmad ibn Mūsā ibn Mardawayh, Aḥmad ibn Isḥāq al-Nahāwandī ve Fars sakinlerinden çok sayıda kişi bulunmaktadır.
El-Dhahabi, El-Rāmahurmuzī'nun ölüm tarihini bulamadığını söyledi ve bunun MS 961 ile 971 yılları arasında olduğunu tahmin etti. Daha sonra, El-Rmahurmuzī'nun Rām -hurmuz şehrinde yaşarken neredeyse 971/360 yılına kadar yaşadığı el-Vafayît adlı eserinde bahsedildiği üzere Abū al-Qāsim ibn Mandah'tan alıntı yaptı. Encyclopaedia of Islam, ölümünün 971 / 360'ta gerçekleştiğini belirtti.
Çalışmaları

Rāmahurmuzī bir şairdi  ve şiirlerinden birkaç mısra Yatīmah al-Dahr'da al-Thalabī tarafından toplandı . Her ikisi de hadis konusuyla ilgili olan iki nesir eseri günümüze kadar ulaşmıştır.
el-Muaddith el-Fāṣil beyn el-Rāvī va el-Vāʻī  en ünlü eseri, hadis terminolojisi ve biyografik değerlendirme konusunda kapsamlı bir çalışmadır, 1971'de Muḥammad acac el-Haṭīb tarafından düzenlenmiş olarak basılmıştır.
Emsal'ul hadis  - iki baskı halinde basılmış, hadis şeklinde yaklaşık 140 atasözünden oluşan bir koleksiyon. İlki Abdülalî Abdülhamîd el-A‘zamî tarafından 1968'de Haydarabad'da ve ikincisi MM al-ʻAthamī tarafından Bombay, da 1983'te düzenlendi.
Rabīʻ al-Mutayyim fī Akhbār al-ʻAshshāq
el-Nevâdir
Risālah el-Safr
al-Ruqā wa al-Taʻāzī
Edebü'l-Nâiq
İbni

İbni kelimesinin farklı anlamları:
İbni Arabi, Arap mutasavvıf, İslam düşünürü ve şairi
İbni Arapşah, Arap bilgini ve şairi
İbni Asem el-Kûfi, Arap tarihçisi
İbni Bacce, Arap filozofu
İbni Badis, Cezayirli din reformcusu
İbni Battuta, Arap gezgini
İbni Fadlan, Arap din bilgini ve gezgini
İbni Haldun, Arap tarihçisi ve filozofu
İbni Hazm, Arap bilgini ve şairi
İbni Heysem, Arap filozofu ve matematikçisi
İbni Kayyım el-Cevziyye, Arap din bilgini
İbni Kesir, Arap hadis bilgini, tefsir bilgini ve tarihçisi
İbni Kurtubi, hadîs, kırâat ve lügat âlimi, şâir, hatîp
İbni Lebbâd, Şafii mezhebi fıkıh, kelam ve hadis alimi
İbni Meserre, Arap filozofu
İbni Meymun, Musevi düşünür
İbni Miskeveyh, İranlı İslam filozofu
İbni Rüşt, Endülüslü Arap filozofu
İbni Sina, İranlı filozof ve hekim
İbni Teymiyye, Arap fıkıhçısı ve kelamcısı
İbni Tufeyl, Endülüslü Arap filozofu ve hekimi
İbni Vasıl, Arap tarihçisi ve edebiyatçısı
İbni Zühr, Arap filozofu ve hekimi
Demokrasi tarihi

MÖ 63'te Lucius Cassius Longinus tarafından basılan denarius'un arka yüzü, bir Roma vatandaşının oy pusulasını torbaya atmasını tasvir ediyor.
Demokrasi, bir kurum, örgüt veya devlet içinde eşit bir şekilde güce sahip olan tüm üyelerin katılımıyla karar alma sürecini ifade eden bir siyasi sistemdir. Modern demokrasiler, vatandaşların topluma müdahale edebilme ve egemenlik haklarını uluslararası hukuka uygun olarak kullanabilme yetenekleriyle öne çıkar. Demokratik yönetim, genellikle azınlık tarafından yönetilen oligarşik ve tek bir hükümdarın hakim olduğu monarşik sistemlerle karşılaştırılır.
Demokrasi genellikle antik Yunanlıların çabalarıyla ilişkilendirilir; 18. yüzyıl entelektüelleri Batı medeniyetinin kurucuları olarak kabul ettiler. Bu kişiler, bu erken demokratik deneyimleri, monarşi sonrası yeni bir siyasi organizasyon şablonuna dönüştürmeye çalıştılar. Antik Yunanların demokratik ideallerini, 18. yüzyıl demokratik canlanmacılarının, ahlaki gerekçeleri tartışmaya açık olsa da, önümüzdeki 300 yılın baskın siyasi kurumu haline getirme çabaları hemen hemen tartışılmazdır. Bununla birlikte, demokratik ideallerin ve kurumların yeniden canlanmasıyla başlayan kritik tarihi dönemeç, sonraki yüzyılları temelde dönüştürmüş ve İkinci Dünya Savaşı'nın ardından imparatorlukların yıkılmasından bu yana uluslararası manzarayı domine etmiştir.
Modern temsilî demokrasiler, vatandaşların haklarını güvence altına alan, devletin gücünü sınırlayan ve oy kullanma hakkıyla etkinlik sağlayan 'sosyal sözleşmeler' aracılığıyla, Rousseau'nun doğa durumu tasvirini ve Hobbes'ın toplumu kaçınılmaz şekilde otoriter tasvirini birleştirmeye çalışırlar.
Antik Çağ > Tarih öncesi

Antropologlar, tarımsal yerleşimlerden önceki avcı-toplayıcı küçük topluluklarda eski-demokrasi biçimlerine rastlamışlardır. 50-100 kişilik genellikle aile bağlarıyla sıkı bir şekilde bağlı olan gruplarda, kararlar çoğunlukla uzlaşı veya çoğunlukla alınır ve birçok durumda herhangi belirli bir lider atanmaksızın alınır.
Bu tür demokrasi genellikle kabilecilik veya ilkel demokrasi olarak adlandırılır. Bu anlamda, ilkel demokrasi genellikle yüz yüze tartışmaların yapıldığı köylerde veya küçük topluluklarda, köy meclisinde veya köy büyüklerinin desteklediği bir liderle ortaya çıkar. Bu durum, köy ve şehir gibi daha geniş politik topluluklar incelendiğinde daha karmaşık hale gelir. Monarşi, tiranlık, aristokrasi ve oligarşi de dahil olmak üzere diğer yönetim biçimleri genellikle yoğun nüfusa sahip kentsel merkezlerde gelişmiştir.
Demokrasi ve hükûmet şekli olarak anayasa kavramı, yaklaşık MÖ 508 yılında antik Atina'da ortaya çıktı. Antik Yunan'da farklı yönetim biçimlerine sahip birçok şehir-devlet bulunduğu için demokrasi, elitlerin yönetimi (aristokrasi), tek bir kişinin yönetimi (monarşi), tiranların yönetimi (tiranlık) gibi yönetim biçimleriyle karşılaştırılmıştır.
Antik Çağ > Potansiyel eski-demokratik toplumlar

MÖ 5. yüzyılda Atina'nın gelişmiş demokrasi sistemini ilk kez oluşturduğu geniş bir şekilde kabul görmüş olsa da, son yıllarda bilim insanları, demokratik yönetim adına ilerlemelerin bu tarihten önce Yakın Doğu, Hint Yarımadası ve diğer bölgelerde bağımsız olarak gerçekleşmiş olma ihtimalini araştırmaktadır.
Antik Çağ > Potansiyel eski-demokratik toplumlar > Fenike

Antik Fenikelilerin önemli kararları nasıl aldığının en azından bir kısmının "meclis yönetimi" ile ilgili olduğu bilinmektedir. Bir kaynağa göre MÖ 1100 civarında, Mısırlı tüccar Wen-Amon, Fenikelilerin ağaç malzemeleriyle ticaret yapmak üzere kuzeye, Byblos şehrine seyahat etmiştir. Ağaçları yükledikten sonra, bir grup korsan Wen-Amon'u ve kargo gemisini kuşattı. Sorunu çözmek için Baylon'un Fenike prensi çağrıldı ve o da mw-'dwt adı verilen eski bir Sami kelimesi olan bir meclis topladı. Bundan sonraki detaylar ilgisizdir; demokrasi tarihine dair önemli olan şey ise Byblos'un belirli bir kısmının halk meclisi tarafından yönetildiği gerçeğidir (hangi alt nüfustan seçildikleri ve tam olarak hangi yetkilere sahip oldukları tam olarak bilinmemektedir).
Antik Çağ > Potansiyel eski-demokratik toplumlar > Mezopotamya

Babil öncesi Mezopotamya'yı inceleyen Thorkild Jacobsen, Sümer destanları, efsaneleri ve tarihi kayıtları kullanarak "ilkel demokrasi" olarak adlandırdığı bir yapının izlerini sürmüştür. Jacobsen, bu ifadeyle, nihai gücün özgür (köle olmayan) erkek vatandaşların geniş kitlelerinde olduğu bir hükûmeti kastediyor, ancak "hükümetin çeşitli işlevleri henüz çok özelleşmemiş durumda [ve] iktidar yapısı gevşektir." Erken Sümer'de, Gılgamış gibi krallar, sonraki Mezopotamya yöneticilerinin sahip olduğu otoriter güce sahip değillerdi. Aksine, büyük şehir-devletlerinde, ihtiyarlar ve (muhtemelen silah taşıyan özgür erkeklerden oluşan) "genç erkekler" meclisleri vardı ve bu meclisler son siyasi yetkiye sahipti ve savaş gibi tüm büyük konularda danışılması gerekiyordu.
Bu çalışma genel olarak çok az kabul görmüştür. Akademisyenler, aynı kanıtların ilkel monarşi ve soylu sınıflar arasındaki bir iktidar mücadelesini göstermek için kullanılabileceğini ve ortak insanların herhangi bir egemen yetkiye sahip olmaktan ziyade bir tür piyon gibi işlev gördüğünü gösterdiğini bu bağlamda "demokrasi" kelimesinin kullanılmasını eleştirmektedir. Jacobsen, kanıtların belirsizliğinin, Mezopotamya demokrasisini ilkel bir oligarşiden ayırmayı engellediğini kabul etmiştir.