Ahtnalar
Din > Animizm ve şamanizm

Animizm ve şamanizm diğer Alaska Atabaskları gibi Ahtnaların da geleneksel inancını oluştururdu. Ahtna dünyası büyü ve ruhların çok önemli olduğu dünyadır ve birçok ritüel ruhun ya da başkasının güvenliği için yapılırdı. Şamanlar siyasi güç de elde ettikleri gibi potlaç törenlerini de denetlerdi. İnsan ruhları (c'eyiige') ve kötü ruhlar (c'uniis) gibi farklı ruhlar ayırt edilir. Reenkarnasyon çok yaygın bir inançtır. Avlanırken avın ruhu tarafından sonradan intikam alınmaması için temkinli davranılır ve adı anılmadığı gibi ruhu güçlü hayvanların avında da temkinli yaklaşılır.
Şamanların ya da dream doctor «rüya doktoru» sleep doctor «uyku doktoru» (dyenen, Aşağı genen) kendi güçleri yoktur, doğadaki ruhların güçlerini (usene') kullanırlar. Şamanların kendilerine özgü şapkaları (sen tsic'uus) olur. Koku alma dahil durugörü gücü (Merkezî ve Aşağı bin'dih, Yukarı unicdii, Batı uni'di) de olurdu. Adı kaydedilen Ahtna şamanları arasında yaklaşık 1844 yılında doğan Chitina yöresinden Billum bulunur.
Tabular (engii) animistik sakıntılardır. Çocuklar için çok tehlikeli olduğuna inanıldığı için kürk avcılarının yüzdükleri postlar tamamen kuruyana kadar ev içine sokulmaz. Bir kişi ilk avını, ne kadar büyük olursa olsun, kesinlikle tek başına yiyemez ve diğerleriyle paylaşılması gerekir. Açlıktan ölünse bile köpek (łi'kaey, łic'ae), kurt ve Amerika vizonu (tehts'uuts'i) kesinlikle yenmez. Kurtları (Merkezî ve Aşağı tikaani Yukarı tikaandi; takma adı: nunyae) avlayanın açlıktan öleceğine inanılır ve bundan sakınılır; yalnızca yaşlı erkeklerin derisinin büyülü gücü olur ve avlayabilir. Ölen kişinin gerçek adı kesinlikle söylenmez. Ahtnalar avlanırken hayvanlar için genel dilden farklı bir ad kullanır; avlanıldığı zaman hayvanın gerçek adı söylenirse kötü şans getirdiğine inanılır, belki bu kullanım saygıdan (respect) ileri geliyor olabilir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Hayvan | Genel dilde serbest, avlanırken tabu | Avda kullanılan adı |
| Kunduz (Castor canadensis) | tsa' | tehnuune' (Merkezî) («su altında yüzen oklu kirpi») |
| Kanada vaşağı (Lynx canadensis) | niduuyi | uk'e nesii |
| Amerika sansarı (Martes americana) | tsuugi (Merkezî, Aşağı) tsuuc (Yukarı) | łootkasi (Merkezî, Aşağı) netetkosi (Yukarı) |
| Oklu kirpi (Erethizon dorsatum) | nuuni | neghadiye |
| Kutup porsuğu (Gulo gulo) | nałtsiis (Merkezî, Aşağı) nałtsiisi (Yukarı) | tl'akoltseni |
Yamyamlık az da olsa farklı bir şekilde görülür. Cinayet işleyen biri öldürdüğü kişinin kalbine yakın yerinden biraz yağlı parça yemesi önerilir; belki bir av sırasında öldürülmüş hissini verip ölen kişinin ruhunu bastırmak için yapılıyor olabilir.
Muska (unaghaltl'u): Ahtnalar sihirli güç veren amulet tipindeki muskaları kolye ya da bilezik olarak takarlar: iyi çalışabilmek için kunduz pençesi muskası (tsa' laggane' unaghaltl'u), iyi odun kesebilmek için kunduz dişi muskası (tsa' ghu' unaghaltl'u), hızlı yürüyebilmek için kar kekliği ayağı muskası (lacbeh ke' unaghaltl'u), iyi konuşabilmek için kuğu nefes borusu muskası (kaggos zuuł unaghaltl'u), iyi görebilmek için sığın gözü muskası (deniigi nehtl'ets' unaghaltl'u), iyi avlanabilmek için atmaca ya da şahin gibi yırtıcı kuşların kanat tüyü muskası (c'entadziidzi ts'enlabiile' unaghaltl'u), zengin olabilmek için bakır peni muskası (tsedi dicaaxi unaghaltl'u), derilerle bir hüner yapabilmek için deri tıraşlama muskası (c'ezaex lataane' unaghaltl'u).
Beyazlar tarafından getirilen ve Ahtnaların kırılmasına yolaçan salgın hastalıkların tuzlusudan (denizden) gelen Pasifik som balıklarının sebep olduğuna inanılır ve bunun için ritüeller düzenlenirdi.
Ahtnalar Copper Nehrine gelen iki kızkardeşten türediklerine inanırlardı.
Âdet döneminde ve ölü taşımadan sonra ritüeller yaparlardı.