Çelişik duygulu cinsiyetçilik
Teorik çerçeve

Glick ve Fiske, düşmanca ve iyiliksever cinsiyetçiliğin, geleneksel cinsiyet rollerini güçlendirmede ve kadınların erkeklere tabi olan ataerkil sosyal yapılarını korumada birbirini tamamladığını iddia ediyor. Cinsiyetçiliğin her iki biçimi de, kadınların aşağı konumda olduğu ve kadınları daha düşük bir sosyal statüyle sınırladığı varsayımını paylaşır. Düşmanca cinsiyetçilik, kadın düşmanlığını (yani erkeklerin kadınlara yönelik nefretini) yansıtır ve kadınlara yönelik apaçık olumsuz değerlendirmelerle ifade edilir. Düşmanca cinsiyetçiliğin örnekleri, kadınların beceriksiz, zeki olmayan, aşırı duygusal ve cinsel olarak manipülatif olduğuna dair inançları içerir. Korumacı cinsiyetçilik, kadınların görünüşte olumlu olan değerlendirmelerini yansıtır. Yardımsever cinsiyetçi tutumlara örnek olarak, kadınlara eş, anne ve çocuk bakıcısı rollerinde saygı gösterilmesi, kadınların heteroseksüel sevgi nesneleri olarak romantikleştirilmesi ve erkeklerin kadınları koruma görevi olduğu inancı yer alır. Yardımsever cinsiyetçilik, yüzeyde kadınlar için zararlı görünmese de, bu inançlar toplumsal cinsiyet eşitliği açısından son derece yakıcıdır ve kadınların kişisel, profesyonel, politik ve sosyal fırsatlarını kısıtlar. Bunun nedeni, görünüşte olumlu olan bu değerlendirmelerin (a) kadınların zayıf olduğunu ve korunmaya ihtiyaç duyduğunu, (b) kadınların anne ve bakıcı olarak geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinden sapmaması gerektiğini ve (c) kadınların cinsellikleri nedeniyle erkekler tarafından idolleştirilmesi gerektiğini ima etmesidir.
Korumacı cinsiyetçi tutumlar olumlu göründüğü için, insanlar genellikle bu inançları cinsiyete dayalı bir önyargı biçimi olarak tanımlamazlar. Ayrıca, hayırsever cinsiyetçilik hem erkekler hem de kadınlar tarafından statükonun pekiştirilmesi olarak görülebilir ve bazı kişiler bunu rahatlatıcı bulabilir. Sosyal ve kültürel normlar, kadınlar ve erkekler arasında iyiliksever cinsiyetçi inançları teşvik edebilir. Bunun klasik bir örneği, kadınlar ve erkekler arasındaki etkileşimlerde modern zaman şövalyeliğinin onaylanmasıdır. Bir erkeğin bir kadın için bir kapıyı açık tutması veya ağır bir nesne taşıması konusunda ısrar etmesi gelenek ve kibarlık olarak kabul edilebilir. Ancak bu gelenek, kadınların erkeklerden daha zayıf olduğu tarihsel temsillerinde kuruludur. Bu tür durumlarda insanlar nezaket, gelenek ve iyiliksever cinsiyetçilik arasında ayrım yapmakta zorlanabilirler. Erkekler ve kadınlar genellikle belirli bir olayın cinsiyetçi olarak kabul edilip edilmemesi konusunda anlaşamazlar. Genel olarak, kadınlar ve erkekler, cinsiyetçiliğin aşırı ve açık ifadelerini sınıflandırmada daha fazla fikir birliği gösterme eğilimindedir. Düşmanca cinsiyetçilik, insanların önyargının bir ifadesi olarak tanımlanması için tipik olarak daha kolaydır.
Genel olarak, kadınlar nadiren tamamen düşmanca veya yardımsever bir şekilde başkaları tarafından algılanır. Aslında, insanlar sıklıkla yüksek düzeyde hem korumacı hem de düşmanca cinsiyetçilik bildirirler. İnsanların korumacı ve düşmanca cinsiyetçilik düzeylerinde bireysel farklılıklar vardır, öyle ki bir kişi, Kararsız Cinsiyetçilik Envanteri'nin her iki boyutunda, bir boyutunda veya hiçbir boyutunda yüksek puan alabilir. Buna ek olarak, kadınlar, kadınlarla ilgili cinsiyetçi inançları desteklemekten muaf değiller. Kapsamlı araştırmalar, kadınlar ve erkekler arasında kadınlarla ilgili kararsız cinsiyetçi tutumları desteklemenin yaygın olduğu fikrini desteklemektedir. Buna rağmen, insanlar başkalarının hem korumacı hem de düşmanca cinsiyetçiliği destekleyebileceğine inanmakta zorlanıyor. Araştırmalar, bireylere iyiliksever bir cinsiyetçi erkek ve düşmanca cinsiyetçiliği destekleyen bir adamın profilleri gösterildiğinde, bir kişinin her iki önyargı biçimini de içermesinin pek olası olmadığını düşündüklerini gösteriyor.
Sosyal psikologlar, toplumsal yapılarda kadınlar ve erkekler arasında karşılıklı bağımlılık olduğu için, cinsiyetçiliğin doğası gereği diğer kararsız önyargı biçimlerinden farklı olabileceğini öne sürdüler. Kararsız cinsiyetçilik teorisinin temel argümanı, erkekler ve kadınlar arasında karmaşık bir güç dengesi olduğu fikridir; öyle ki, erkekler yapısal güce ve kadınlar ikili güce sahiptir (iki insan arasındaki bağımlılıktan kaynaklanır). İkili güç, heteroseksüel yakınlık ve çocuk doğurma gibi belirli hedefleri gerçekleştirmek için erkeklerin kadınlara bağlı olduğu fikrini yansıtır. Glick ve Fiske, erkeklerin kadınlara bağımlılığının, korumacı cinsiyetçi tutumları besleyen, putlaştırmaya ve kadınların bir kaide üzerine yerleştirilmesine yol açan şey olduğunu iddia ediyor. Başka bir deyişle, erkekler ve kadınlar arasındaki güç ilişkileri, kadınlara karşı ikircikli bir önyargı biçimini besler.
Teorik olarak, her bir cinsiyetçilik biçimi üç alt bileşenden oluşur: paternalizm, cinsiyet farklılaşması ve heteroseksüellik. Paternalizm, kadınların gelişmemiş yetişkinler olarak görüşlerini yansıtır ve erkeklerin otoriter olması ve kadınları izlemesi, koruması ve onlar adına kararlar alması için gerekçe sağlar. Cinsiyet farklılaşması, erkekler ve kadınlar arasındaki biyolojik farklılıkların, sosyal olarak belirlenmiş cinsiyet rollerine sıkı sıkıya bağlı kalmayı haklı çıkardığı varsayımını destekler. Erkeklerin kadınlara karşı kararsızlığının en belirgin nedeni olarak tanımlanan heteroseksüellik, gerçek yakınlık ve mahremiyet arzuları ile kadınların cinsel çekicilik yoluyla erkekler üzerinde güç elde etme korkusu arasındaki gerilimi yansıtır.
Düşman cinsiyetçilik ve korumacı cinsiyetçilik içinde, üç alt bileşen farklı işlevlere hizmet eder. Baskın paternalizm, erkeklerin kadınları kontrol etmesi gerektiğini öne sürerken, korumacı paternalizm, erkeklerin kadınları koruması ve onlara bakması gerektiğini ima eder. Rekabetçi cinsiyet ayrımı erkeklerin özgüvenini artırır (örneğin, erkekler kadınlardan üstündür). Tamamlayıcı cinsiyet farklılaştırması, kadınlar için geleneksel cinsiyet rollerine (örneğin, anne ve eş) önem verir ve erkeklerin bu rolleri yerine getirmek için kadınlara bağlı olduğunu varsayar. Son olarak, heteroseksüel düşmanlık, kadınları erkeklerin zevki için cinsel nesneler olarak görür ve kadınların cinsel faaliyetlerde bulunarak veya cinsel faaliyetlerde bulunmayarak erkekleri manipüle etme kapasitesinden korkmayı teşvik eder. Mahrem heteroseksüellik, kadınları cinsel saflığa sahip olarak romantikleştirir ve romantik yakınlığı bir erkeği tamamlamak için gerekli olarak görür.