stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Rus-Çerkes Savaşı
Savaş dönemi > Üçüncü dönem: 1856-1864 > Çerkes meclisi > Dilekçe

Ana madde: Çerkes Liderlerden Majesteleri Kraliçe Victoria'ya Dilekçe
9 Nisan 1864'te Çerkesler tarafından "Çerkes Liderlerden Majesteleri Kraliçe Victoria'ya Dilekçe" imzalandı:
Rahman ve rahim olan Allah'ın adıyla.
İngiltere Kraliçesi ve İmparatoru Majestelerine en alçakgönüllü dilekçemiz şu şekildedir:
Rus Hükûmeti'nin, dünyanın yaradılışından bu yana bizim evimiz ve ülkemiz olan Çerkesya'yı hukuka aykırı bir şekilde boyunduruk altına almak ve ilhak etmek için uğraşmaya başlamasının üzerinden seksen yıldan fazla bir süre geçti. Eline düşen çocukları, çaresiz kadınları, yaşlıları koyun gibi keser. Kafalarını kavun keser gibi süngü ile uçurur, uygarlığın ve insanlığın sınırlarını aşan, tarif edilemeyen, yapmadığı hiçbir baskı ve zulüm yoktur.
Nesilden nesile canımız ve malımız pahasına, bizim için canımızdan daha değerli olan vatanımızı savunmak için bu hükûmetin zalimane uygulamalarına karşı çıkmaktan kaçınmadık. Ancak son birkaç yılda, Yüce Allah'ın bize uygun gördüğü kuraklık ve yine onların kendi yıkımlarının neden olduğu kıtlıktan yararlanarak denizden ve karadan yapılan şiddetli saldırılarla bize büyük sıkıntı verdiler. Savaşlarda, dağlarda açlıktan, deniz kıyısındaki sefaletten ve denizde beceri eksikliğinden kaybedilen hayatlar çoktur.
Bu nedenle, Rus hükûmetinin ülkemize yönelik acımasız saldırılarını püskürtmek ve ülkemizi ve halkımızı birlikte kurtarmak için, insanlığın koruyucusu ve adaletin merkezi olduğunu duyduğumuz İngiliz hükûmeti ve halkının arabuluculuğunu ve değerli yardımını istiyoruz.
Ancak, ülkemizin ve halkımızın korunması için bu yardımı karşılamak mümkün değilse, o zaman düşmanın saldırıları ve kıtlık sonucu çaresiz ve sefil çocuklarımızın ve kadınlarımızı güvenli bir yere götürmek için bize kolaylıklar sağlanması için sizden ricada bulunuyoruz.
Ve bu iki istekten hiçbiri dikkate alınmazsa, hükûmetlerin merhametine ve lütfuna yaptığımız çağrılara rağmen bu çaresiz durumumuzda tamamen yok edilirsek, o zaman Âlemlerin Rabbi karşısında hakkımızı aramaktan vazgeçmeyeceğiz. Zayıfları korumak maksadıyla saltanatını, kuvvetini ve kudretini Majestelerine emanet etti O.
Ekselanslarından (Sir Henry Bulwer), büyük İngiliz Hükümetine ve şanlı İngiliz ulusuna çaresizlik ve sefalet durumumuzu bildirme aracı olması için yalvarıyoruz ve bu nedenle Ekselanslarına en mütevazı dilekçemizi sunmaya cesaret ettik. Bu dilekçenin bir nüshası da Bâb-ı Ali Hükûmetine ve diğer Devletlerin Elçiliklerine sunulmuştur.
Çerkesya Halkı tarafından imzalanmıştır. 29 Şevval, 1280
Savaş dönemi > Üçüncü dönem: 1856-1864 > Qbaade muharebesi

Ana maddeler: Qbaade Muharebesi ve Çerkes Soykırımı
21 Mayıs 1864'te 20.000 kişilik Çerkes ordusu ile 100.000 kişilik bir Rus ordusu arasında Qbaade Muharebesi gerçekleşti. Rus kuvvetleri dört taraftan ilerledi. Çerkes güçleri hattı kırmaya çalıştı, ancak birçoğu cepheye ulaşmayı başaramadan Rus topçuları ve piyadeleri tarafından vuruldu. Kalan savaşçılar militan olarak savaşmaya devam ettiler ve kısa sürede yenildiler. Rus ordusu zaferi kutlamaya başladı ve bir askeri-dini geçit töreni düzenlendi, 100 Çerkes savaşçı otorite kurmak için halka açık bir infazda kolları ve bacakları kesilerek idam edildi. Muharebenin yaşandığı yerin günümüzdeki ismi "Krasnaya Polyana", yani kızıl çayır, adını tepeden nehre akan Çerkes kanından alır. Qbaade muharebesinin ardından Çerkes sürgünü hız kazanmış oldu.
1864'teki yenilginin ardından, Berzeg savaşı bitirmek ile direnmeye devam etmek arasında kaldı. Konuyu tartışmak için İslam alimlerine danıştı ve hatta Abhazya prensi Mihail Çaçba ile görüştü. O yokken 3 bin kişilik ordusu Rus ordusunun saldırısına uğradı ve tamamen yok edildi. Bundan sonra başta direnmeye devam etme kararı alsa da, yeterince asker toplayamayan Berzeg 24 Mart 1864'te Berzeg, Çerkeslerin askeri faaliyetlerini durduracağını ilan etti ve Osmanlı topraklarına sürgüne gönderildi. Sürgüne gitmeden önce son bir konuşma yaptı:
Hayatım boyunca, yüreğim vatanımın özgürlüğü için amansız bir tutkuyla yandı. Düşmanımız Ruslara karşı savaşmadığım ender anlarda kendimi yaralarımı sarmaya ve gençleri beslemeye adadım. Anavatanımı korumak için ömür boyu süren görevimin bir sonucu olarak, savaş alanında bana katılacak yaşa gelene kadar kendi oğlumla doğru dürüst tanışmadım. Şimdi bile, önünüzde dururken, vahşi işgalcilere karşı 35 yıllık onurlu mücadelede kazanılan on altı savaş yarası taşıyorum. Savaşta yenilgiye uğramış olsak da insanlığımızdan ve onurumuzdan asla vazgeçmeyeceğiz. Aramızdaki hainler yenilgimize sebep oldular ama vatanımız Allah'ın lütfuyla sonsuza kadar kalbimizde, ruhlarımıza silinmez bir şekilde kazınacak. Şimdi bile uğrunda savaştığım insanlar gözlerinde yaşlarla yalvarıyorlar, onları bırakmamamı istiyorlar. Bir gün asil atım üzerinde zaferle vatanıma döneceğime yemin ederim. Buna gücüm yetmezse, bari beni sevgili vatanımın toprağına yatırın.
Berzeg, Osmanlı topraklarına geldikten sonra Osmanlı Padişahı Abdülaziz tarafından bizzat davet edildi ve ödüllendirildi. Kendisine İstanbul'da bir asilzade evi teklif edildi, fakat o bu teklifi reddederek Manyas'ta küçük bir köye taşındı. Dağlarda yaşayan bazı Çerkes aşiretleri, özellikle de Hak'uçlar, direnişlerini 1870'li yıllara kadar sürdürdüler.
Mihail Nikolayeviç ise askerlerini böyle tebrik etmişti:
Bu 1864 yılında, tarihte eşi benzeri olmayan bir iş başarıldı: dağlı sakinlerinin hiçbiri eski ikamet yerlerinde kalmıyor ve bölgeyi yeni Rus nüfusuna hazırlamak için temizlik önlemleri alınıyor.
Bölgede bulunan Britanyalı diplomat Sir Pelgrave durumu "yok olmalarını izlemek üzücü, tek suçları Rus olmamaktı" şeklinde yorumlamıştı.
Şuka sınıfı denizaltı

Shch-311 kod numaralı Şuka sınıfı denizaltı
Şuka sınıfı denizaltı (Rusça: Щука) Sovyetler Birliği donanmasına ait bir denizaltı sınıfıdır. Orta büyüklükteki bu sınıfa ait denizaltılar özellikle İkinci Dünya Savaşı sırasında çok sayıda üretilmiştir. Şuka adı Rusçada turna anlamındadır.
Geliştirilmesi

Sovyetler Birliği'nde 23 Ocak 1930 tarihinde Devrimci Askerî Konsey aldığı kararla genel maksatlı denizaltı üretimi yönünde karar alır. Üç farklı model şeklinde üretilecek denizaltıların en büyük modellerinin en uzun menzilli olması planlanmaktaydı. Ancak II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesi planları değiştirmiştir. Bu kapsamda üretilen ve görev yapmaya başlayan denizaltı sayısı 88'de kalsa da Sovyet donanmasının en çok sayıda üretilen ikinci sınıf denizaltısı olmuştur. Denizaltıların numaralandırılması bağlı bulundukları filoya göre yapılmıştır.
100 serisi Pasifik Filosunu
200 serisi Karadeniz Filosunu
300 serisi Baltık Filosunu
400 serisi Kuzey Filosunu temsil ediyordu.
Hizmet tarihçesi

SSCB tarafından Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında en yoğun olarak kullanılan orta boy denizaltılardandır. Belirleyici özelliklerinin başında üretim kolaylığı ve ucuzluğu gelirken, bu denizaltı sınıfı yüksek manevra kabiliyeti ve saldırılara karşı yüksek korunma sağlamasıyla bilinir. Suya verilen Şuka sınıfı 44 denizaltıdan 31 tanesi savaş sırasında batırılmıştır. buna karşılık denizaltılar 27 düşman gemisini ve tankerini batırmış (80 bin GRT), tarafsız ülkelere ait 20 nakliye gemisi veya uskuna batırılmış (7 bin GRT) ve 4 düşman gemisi ağır hasar aldırılmıştır (18 bin GRT). Şuka sınıfı denizaltılar Sovyet donanmasının batırdığı gemilerin %35'ini batırmıştır. Bu başarılı görev geçmişinin ardından 6 denizaltı muhafız birliklerine terfi etmiş, 11 tanesine de Kızıl Bayrak Nişanı layık görülmüştür.
Şuka sınıfı denizaltılar

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Pasifik Filosu Ş-101  Ş-102  Ş-103  (ölü) (4.11.1935)  Ş-104  Ş-105  Ş-106  Ş-107  Ş-108  Ş-109  Ş-110  Ş-111  Ş-112  Ş-113  Ş-114  Ş-115  Ş-116  Ş-117  (ölü) (15.12.1942)  Ş-118  Ş-119  Ş-120  Ş-121  Ş-122  Ş-123  Ş-124  Ş-125  Ş-126  Ş-127  Ş-128  Ş-129  Ş-130  Ş-131  Ş-132  Ş-133  Ş-134  Ş-135  Ş-136  Ş-137  Ş-138  (ölü) (18.7.1942)  Ş-139  |  Karadeniz filosu Ş-201  Ş-202  Ş-203  (ölü) (26.8.1943)  Ş-204  (ölü) (6.12.1941)  Ş-205  Ş-206  (ölü) (9.7.1941)  Ş-207  (ölü) (26.8.1943)  Ş-208  (ölü) (26.8.1942)  Ş-209  Ş-210  (ölü) (12.3.1942)  Ş-211  (ölü) (16.11.1941)  Ş-212  (ölü) (11.12.1942)  Ş-213  (ölü) (14.10.1942, 13.9.2010'da batık bulundu)  Ş-214  (ölü) (19.6.1942)  Ş-215  Ş-216  (ölü) (17.2.1944, Temmuz 2013'te batık bulundu) |  |  Baltık filosu Ş-301  (ölü) (28.8.1941)  Ş-302  (ölü) (Ekim 1942)  Ş-303  Ş-304  (ölü) (Kasım 1942)  Ş-305  (ölü) (5.11.1942)  Ş-306  (ölü) (12.11.1942)  Ş-307  Ş-308  (ölü) (26.10.1942)  Ş-309  Ş-310  Ş-311  (ölü) (12.10.1942)  Ş-315  Ş-317  (ölü) (15.7.1942)  Ş-318  Ş-319  (ölü) (29.9.1941)  Ş-320  (ölü) (27.10.1942)  Ş-322  (ölü) (11.10.1941)  Ş-323  (ölü) (1.5.1943)  Ş-324  (ölü) (5.11.1941) |  |  Kuzey filosu Ş-401  (ölü) (23.4.1942)  Ş-402  (ölü) (21.9.1944)  Ş-403  (ölü) (2.10.1943)  Ş-404  Ş-405  (ölü) (13.7.1942)  Ş-406  (ölü) (29.5.1943)  Ş-407  Ş-408  (ölü) (25.5.1943)  Ş-411  Ş-413 (Suya konmadan Temmuz 1941'de hurdaya ayrıldı)  Ş-414 (Suya konmadan Temmuz 1941'de hurdaya ayrıldı)  Ş-421  (ölü) (9.4.1942)  Ş-422  (ölü) (5.7.1943)  Ş-424  (ölü) (20.10.1939)  |
Hyrrokkin

Aynı adlı doğal uydu için Hyrrokkin (uydu) sayfasına bakınız.
Hyrrokkin'in elinde iki yılan olan bir kadının sürdüğü bir hayvanı tasvir eden DR 284 ( Hunnestad 3) taşı üzerinde yer aldığına inanılıyor.
Hyrrokkin İskandinav mitolojisinde bir kadın Jötunn.13.yüzyıl şairi Snorri Sturluson'a göre, gemiyi kıpırdatamayınca, Baldr'ın cenazesinde Æsir (tanrılar) 'dan sonra gemilerin en büyüğünü denize indirdi.
Hyrrokkin, İzlanda'daki paganizmin son on yıllarında nispeten önemli bir figürdü.  İsveç, Marsvinsholm yakınlarındaki Hunnestad Anıtı'nda bulunan DR 284 taşlarından birinde tasvir edilmiş görünüyor.
Hyrrokkin'in Eski İskandinav adı 'ateşten solmuş' veya 'ateş buharı' olarak çevrilmiştir.   Dilbilimci Jan de Vries'e göre, hrokkinn'e ('kıvırcık; kırışıklık') bağlı hyr- ('ateş') kökü ile oluşturulan bileşiktir.  Akademisyen John Lindow, belki de karanlık, buruşuk bir görünüme atıfta bulunarak 'ateşten dumanlanmış' çeviriyi önerdi.
Onaylar > Edda

Snorri Sturluson'un Gylfaginning'inde, Baldr'ın cenazesinde karısı Nanna'nın kederden öldüğü ve onun yanına mezarının üzerine yerleştirildiği ve böylece Hel'deki kocasına katıldığı anlatılır. Baldr'ın gemisi Hringhorni, bu tür gemilerin en büyüğüydü ve tanrının cenaze gemisi olarak hizmet verecekti. Ancak hiç kimse tekneyi denize indirmiş gibi görünmüyordu.
Tanrılar daha sonra Jötunheimr'dan gelen Hyrrokkin'in yardımını aldı ve dizgin olarak yılanlarla dev bir kurda ulaştı. Odin hayvana bakmak için dört Berserker çağırdı, ancak önce bilinçsiz hale getirmeden onu kontrol edemediler. Dev, sismik gücüyle kayığı suya yuvarladı. Bu, dünyanın sarsılmasına ve makaraların ateşe vermesine neden olarak Thor'u kızdırdı. Çekiç Mjöllnir ile Hyrrokkin'i öldürmek üzereydi, ancak diğer tanrılar onu bağışmasında ısrar etti.
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| En æsirnir tóku lík Baldrs, sævar'a kadar fluttu. Hringhorni, Baldr'ları atlıyor Hann var allra skipa mestr. Hann vildu goðin fram setja ok gera þar á bálför Baldrs, en geç gekk hvergi fram. Þá var gönderildi í Jötunheima eftir gýgi þeiri, er Hyrrokkin hét. En er hon kom ok reið vargi ok hafðý höggorm at taumum, þá hljóp hon af hestinum, en ðinn kallaði til berserki fjóra at gæta hestsins, ok fengu þeir eigi haldit, nema þeir felldi hann. Þá gekk Hyrrokkin á framstafn nökkvans ok hratt fram í fyrsta viðbragi, svá at eldr hraut ór hlunnunum ok lönd öll skulfu. Þá varð Þórr reiðr ok greip hamarinn ok myndi þá brjóta höfuð hennar, áðr en goðin öll báðu henni friðar. Guðni Jónsson baskısı |  | İsir daha sonra cesedi aldı ve Baldur'un dünyanın en büyüğü için geçen gemisi Hringhorn'un durduğu deniz kıyısına taşıdı. Ancak Baldur'un cenazesini üzerine yığmak için fırlatmak istediklerinde, kıpırdatamadılar. Bu konjonktürde, bir kurdun üstüne binmiş, dizgin için yılanları bükmüş olan Hyrrokin adlı bir dev için Jotunheim'a gönderdiler. Odin iner inmez, dört Berserkir'e atını sımsıkı tutmasını emretti, ancak onlar, amaçlarını gerçekleştirebilmeleri için hayvanı yere atmak zorunda kaldılar. Hyrrokin daha sonra gemiye gitti ve tek bir dokunuşla gemiyi suya indirdi, ancak hareket o kadar şiddetliydi ki, ateş silindirlerden parıldadı ve yeryüzü her yeri salladı. Gördüğünde öfkelenen Thor, çekiçini kavradı ve ama İşir'in müdahalesi yüzünden kadının kafatasını kırmış olacaktı.  Gutenberg Projesi'nde  Blackwell's translation  |  |
Ayrıca anonim bir skald tarafından trol kadınlar listesinde de bahsediliyor:
Onaylar > Viking Çağı

10.yüzyılın sonlarında Thor'a hitaben iki korunmuş parçada Hyrrokkin, Baldur'un cenazesinde gök gürültüsü tanrısı tarafından öldürülen jötnar'dan bahseder:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  Ball í Keilu kolli, Kjallandi brauzt þú alla, áðr draptu Lút ok Leiða, léztu dreyra Búseyru; heftir þú Hengjankjöftu, Hyrrokkin dó fyrri; sáma'da þó var snemr Svívör numin lífi. Skáldskaparmál (4) Guðni Jónsson's baskısı |  Keila'nın kafasına vurdun, Kjallandi'yi tamamen parçala, Lútr ve Leidi'yi kaybettin mi? Búseyra'nın kanını döktü; Hengjankjapta'da durdu, Hyrrokkin daha önce öldü; Yine de moda gibi daha erken Hayattan Svívör alındı. Brodeur'un çevirisi (1923) |  [ Mjöllnir ] Keila'nın kafatasına vurdu, Kjallandi, tamamen hırpalanmışsın; Lút ve Leida zaten öldürdünüz. Búseyra'nın akmasına izin verdiğin kanı; Hengjankjapta bitirdin, Hyrrokkin daha erken bir aşamada öldü, ve benzer şekilde Svívör, daha önce, aynı şekilde hayatından mahrum bırakıldı. Orchard çevirisi (1997)  |
MS 985 yıllarında batı İzlanda'da Úlfr Uggason tarafından bestelenen ve kısmen Düzyazı Edda'da korunan Húsdrápa (House-Lay) şiiri de Baldr'ın cenazesinde Hyrrokkin'e atıfta bulunuyor gibi görünüyor:
Hyrrokkin, Ludwig Pietsch tarafından (1865)
Hyrrokkin gemiyi iter ve Thor'u kızdırır. Çizim Emil Doepler, ca. 1905.
Diplommatinidae

Diplommatinidae, Cyclophoroidea üstfamilyasına bağlı bir hayvan familyasıdır.
Zaman Haydutları

| --- | --- |
Time Bandits
Yönetmen: Terry Gilliam
Yapımcı: Terry Gilliam
Senarist: Terry Gilliam   Michael Palin
Oyuncular:  John Cleese  Sean Connery  Shelley Duvall  Katherine Helmond  Ian Holm  Michael Palin  Ralph Richardson  Peter Vaughan  David Warner  David Rappaport  Kenny Baker  Jack Purvis  Mike Edmonds  Tiny Ross  Craig Warnock 
Müzik: Mike Moran
Görüntü yönetmeni: Peter Biziou
Kurgu: Julian Doyle
Stüdyo: HandMade Films
Dağıtıcı: HandMade Films
Cinsi: Sinema filmi
Çıkış tarih(ler)i: 2 Temmuz 1981
Süre: 113 dakika
Ülke: Birleşik Krallık
Dil: İngilizce
Bütçe: 5 milyon $
Hasılat: 42.4 milyon $
Zaman Haydutları (İngilizce: Time Bandits), Terry Gilliam'ın senaryosunu yazıp yapımcılığını ve yönetmenliğini üstlendiği 1981 yapımı bir İngiliz fantastik macera filmidir. Filmin başrollerinde Sean Connery, John Cleese, Shelley Duvall, Ralph Richardson, Katherine Helmond, Ian Holm, Michael Palin, Peter Vaughan ve David Warner yer almaktadır. Film, tarihin çeşitli dönemlerinden hazineleri yağmalayan bir grup cüce hırsızla zamanda yolculuğa atılan küçük bir çocuğun öyküsünü anlatmaktadır.
Terry Gilliam 1979'da Brazil filmini çekemeyince bir aile filmi üzerinde çalıştı. Zaman Haydutları, Monty Python'dan arkadaşı Michael Palin ile birlikte yazıldı. The Beatles'tan George Harrison'ın HandMade Films şirketi tarafından finanse edilirken İngiltere, Fas ve Galler'de çekildi. Film, 2 Temmuz 1981'de Birleşik Krallık'ta ve 6 Kasım 1981'de Amerika Birleşik Devletleri'nde sinemalarda gösterime girdi. İlk gösterime girdiğinde eleştirmenlerden çoğunlukla olumlu eleştiriler alan film, ABD ve Kanada'da hafta sonu gişelerinde bir numaradan açılış yaptı. Film gösterimden kalktığında 5 milyon dolarlık bütçesine karşılık 36 milyon dolar hasılat elde etti.
Gilliam, Zaman Haydutları’nı "Hayal Gücü Üçlemesi"nin ilki olarak nitelendirmiştir. Bu filmi Brazil (1985) ve Baron Munchausen'in Maceraları (1988) filmleri takip etmiştir.
Oyuncu kadrosu

Kevin rolünde Craig Warnock
Randall rolünde David Rappaport
Fidgit rolünde Kenny Baker
Strutter rolünde Malcolm Dixon
Og rolünde Mike Edmonds
Wally rolünde Jack Purvis
Vermin rolünde Tiny Ross
Agamemnon/İtfaiyeci rolünde Sean Connery
Kötü rolünde David Warner
Pansy rolünde Shelley Duvall
Napolyon Bonapart rolünde Ian Holm
Vincent rolünde Michael Palin
Yüce Varlık rolünde Ralph Richardson
Dev Winston rolünde Peter Vaughan
Bayan Dev rolünde Katherine Helmond
Robin Hood rolünde John Cleese
Robert rolünde Derek Deadman
Benson rolünde Jerold Wells
Kevin'in babası Trevor rolünde David Daker
Kevin'in annesi Diane rolünde Sheila Fearn
Sunucu rolünde Jim Broadbent
Yüce Varlık rolünde Tony Jay (seslendirme)
Lucien rolünde Terence Bayler
Neguy rolünde Preston Lockwood
Tiyatro müdürü rolünde Charles McKeown
Redgrave rolünde Derrick O'Connor
Marion rolünde Neil McCarthy
Dev rolünde Ian Muir
Beryl rolünde Myrtle Devenish
Reginald rolünde John Young
Yapım > Gelişim

Terry Gilliam, Kasım 1979'da Brazil üzerinde çalışmaya başladıktan sonra Zaman Haydutları’nın konseptini geliştirdi. Monty Python yöneticisi ve yapımcısı Denis O'Brien Brazil’in konseptini anlamakta güçlük çekince Gilliam bir aile filmi fikrinde karar kıldı. O'Brien, The Beatles'ın eski üyesi George Harrison için Brian'ın Hayatı’nın yapımcılığını üstlenmek üzere Londra'da HandMade Films'i kurmuştu. Bu şirketin asıl amacı Python yetenekleriyle daha fazla film üretmekti. Gilliam'ın film teklifi kabul edilince senaryoyu Python'dan arkadaşı Michael Palin ile birlikte yazdı.
Yapım > Oyuncu seçimi

Sean Connery, yapımcı O'Brien ile bir golf sahasında tanıştıktan sonra Agamemnon rolüne seçildi. Connery bir Python hayranıydı ve brüt kârdan pay karşılığında cüzi bir ücretle rolü oynamayı kabul etti.
Robin Hood rolü ilk olarak Palin için yazılmıştı ancak John Cleese'in adı gişede daha fazla para kazandıracak bir aktör olarak görüldüğü için rol ona verildi. Palin ise filmde Vincent ve Pansy karakterlerinin küçük rollerinde Shelley Duvall ile birlikte rol almaya karar verdi. Cleese performansını Kent Dükü'nün FA Cup Finali'nde maç öncesi takım dizilişi sırasında futbolcularla yaptığı anlamsız konuşmalara dayandırdı.
Ralph Richardson'ın Yüce Varlık rolüne seçilmesinin nedeni "oyunculuk mesleğinde Tanrı'ya oldukça yakın" görülmesiydi. Richardson rolünü çok ciddiye aldı. Repliklerini kırmızı mürekkeple işaretledi ve ara sıra "Tanrı bunu söylemezdi" diye uyarılarda bulundu.
Bayan Dev rolü için Ruth Gordon ve Gilda Radner düşünüldü. Palin, Gordon'ın en iyi seçim olduğunu düşündü ancak Any Which Way You Can filminin çekimlerinde sakatlanınca projeden çekilmek zorunda kaldı. Stüdyo, Radner'ı gişede başarı getireceği düşüncesiyle istedi ama yönetmen Terry Gilliam, TV komedisi Soap’ın popülerliği nedeniyle Katherine Helmond'da ısrar etti.
Jonathan Pryce'a Kötü rolü teklif edilmesine rağmen o dönemde "beş parasız olduğu için" daha yüksek bir ücret karşılığında Loophole isimli filmi tercih etti.
Yapım > Çekimler

Çekimlerin bir kısmı Castiglione delle Stiviere için Raglan Kalesi'nde, Sherwood Ormanı için Epping Ormanı'nda ve Agamemnon'un Miken'deki sarayı için Aït Benhaddou gibi yerlerde yapıldı. İç mekan sahneleri Lee International Film Stüdyoları'nda çekildi. Gilliam filmi "çocuk bakış açısıyla" çekmek istediğini ve bu nedenle alçak kamera açısıyla çekim yaptığını söyledi. Ayrıca, "bir çocuğun filmi sürdüremeyeceğinden korkarak ... çocuğu benzer boyda insanlarla çevreleyelim" şeklinde açıklama yaptı.
Gilliam, post-prodüksiyon sırasında, George Harrison'ın bazı şarkılarını da dahil etmesi için baskı yapan O'Brien ile hikâyenin hüzünlü sonunu değiştirme konusunda tartıştı. Sonunda Harrison "Dream Away" adlı kapanış jeneriği şarkısını yazdı ve seslendirdi. Şarkının sözleri Harrison'ın Zaman Haydutları ve Gilliam'ın filmin yapımı sırasındaki davranışları hakkındaki yorumlarını içeriyordu.
Karşılama > Gişe

Zaman Haydutları, ABD'de 6 Kasım 1981'de gösterime girdi ve 821 salondan 6.507.356 dolar hasılat elde ederek hafta sonu gişesinde bir numara oldu. Film 4 hafta boyunca bir numara olarak kaldı ve 5 milyon dolarlık (2,2 milyon sterlin) bütçeyle ABD ve Kanada'da 36 milyon dolar hasılat elde ederek Kuzey Amerika'da yılın en çok hasılat elde eden 13. filmi oldu.
Film, 12 Kasım 1982'de ABD'de yeniden gösterime girdi ve 6 milyon dolar daha hasılat elde ederek ABD ve Kanada'da toplam 42,4 milyon dolar hasılat elde etti.
Karşılama > Eleştiriler

Film, eleştiri sitesi Rotten Tomatoes'da 54 eleştiriden %91'lik bir puan aldı ve ortalama puanı 7.9/10 oldu. Film hakkında sitedeki ortak yorum "Zaman Haydutları, canlı ve orijinal bir evren yaratmak için fantastik set tasarımı ve ev yapımı özel efektler kullanan Terry Gilliam'dan olağanüstü bir zaman yolculuğu fantezisi." şeklinde oldu. Metacritic'te, 18 eleştirmene göre 100 üzerinden 79 ağırlıklı ortalama puan ve "genellikle olumlu eleştiriler" aldı.
Film çoğunlukla olumlu eleştiriler aldı. The Washington Post’tan Gary Arnold filmin "muhteşem bir sinema toniği, zaman yolculuğu ve peri masalı macerası geleneğinde görkemli yeni bir klasik" olduğunu söyledi. Newsweek’ten David Ansen filmi "büyülü ama duygusal açıdan soğuk mantığıyla aynı anda hem sofistike hem de çocuksu... sonbahar film sezonunda harika bir joker kart" olarak değerlendirdi. The New York Times’tan Vincent Canby filmin "neşeyle saygısız bir şaka - kısmen peri masalı, kısmen bilimkurgu ve kısmen komedi" olduğunu söyledi.
Diğer eleştirmenler filmden daha az övgüyle bahsetti. Chicago Sun-Times’tan Roger Ebert "Genellikle iyi bir film izleyip izlemediğimden oldukça eminimdir. Ama Zaman Haydutları’na verdiğim tepki belirsizdi. Fiziksel olarak perdeye yansıtılanlara büyük hayranlık duydum ... Ancak dramatik sahnelerin nefes nefese işlenmesi ve komedinin en önemli unsuru olan zamanlamayı baltalayan yüksek tempo beni hayal kırıklığına uğrattı." şeklinde eleştiride bulundu. Chicago Tribune’den Gene Siskel ise filmi "inişli çıkışlı bir özel efekt fantezisi... Ne yazık ki, ünlü kişilere çok fazla ziyaret var" yorumunu yaptı.
Etkileri

Yönetmen Terry Gilliam, Zaman Haydutları’nı "Hayal Gücü Üçlemesi"nin ilki olarak nitelendirmiştir. Bu filmi Brazil (1985) izlemiş ve seri Baron Munchausen'in Maceraları (1988) ile sona ermiştir. Üç film de "garip bir şekilde düzenlenmiş toplumumuzun çılgınlığı ve mümkün olan her yolla bundan kaçma arzusu" hakkındadır. Filmler bu mücadelelere ve hayal gücü yoluyla bunlardan kaçma girişimlerine odaklanır: Bir çocuğun gözünden Zaman Haydutları, otuzlu yaşlarındaki bir adamın gözünden Brazil ve yaşlı bir adamın gözünden Munchausen.
Empire dergisinin "En iyi 50 çocuk filmi" listesinde 22. sırada yer alan film, Time dergisinin "En İyi 10 Zaman Yolculuğu Filmi"nden biri olarak gösterilmiştir.
Oyun tasarımcısı Richard Garriott, 1982 yapımı Ultima II: The Revenge of the Enchantress oyununu yaratırken Zaman Haydutları’ndan esinlendi. Zaman haritasının bir kopyasını oluşturmak için filmi yaklaşık 20 kez izlediğini, çünkü oyununda filmdekine benzer bir "zaman kapıları" mekaniği bulunduğunu ve hatta oyunun kutusunun içinde benzer bir bez harita olduğunu belirtmiştir.