Polonya tarihi (1945–89)
Komünistlerin yönetimindeki Polonya'nın kuruluşu (1944–1948) > Sınır ve nüfus kaymaları

İkinci Dünya Savaşı'ndan önce, Polonya nüfusunun üçte biri etnik azınlıklardan oluşuyordu. Polonya'nın 1939'da yaklaşık 35 milyon nüfusu vardı, ancak 1946'da ilgili sınırlar içinde 24 milyondan azdı. Geriye kalan üç milyonun üzerindeki nüfus, çoğu yakında Polonya'yı terk edecek olan Almanlar, Ukraynalılar ve Yahudiler gibi etnik azınlıklardı. Polonya, II. Dünya Savaşı sırasında nüfusunun yüzde 16-17'sini oluşturan en ağır orantılı insan kaybına uğradı. 1939 ve 1945 yılları arasında 6 milyona yakın Polonya vatandaşının savaşla ilgili sebeplerden öldüğü tahmin edilmektedir. Yaklaşık rakam, yukarıdaki toplamın bir parçası olarak 3 milyon Yahudi-Polonya kurbanını içermektedir. Etnik olarak Polonyalı kurbanların sayısı belki de 2 milyondu.
Polonya'daki tarihi azınlıklar en çok etkilenenlerden olurken, Polonya'nın önceki ulusal nüfus sayımlarına yansıyan çok ırklı çeşitliliği savaştan sonraki birkaç yıl içinde tamamen ortadan kalktı. Polonyalı eğitimli sınıf çok acı çekti. Ülkenin savaş öncesi sosyal ve politik seçkinlerinin büyük bir kısmı ya telef oldu ya da dağıldı.
Ülkenin yeniden inşası gibi muazzam bir görevin yerine getirilmesine, yeni hükûmetin merkezi otorite elde etme mücadelesi eşlik etti, toplumun önemli bir bölümünün yeni rejime duyduğu güvensizlik ve Polonya'nın 1945 ortalarına kadar kesin olarak kurulmayan savaş sonrası sınırları üzerindeki anlaşmazlıklar tarafından daha da karmaşıklaştı. . O sırada mevcut olan Sovyet kuvvetleri, Polonya'ya devredilen Almanya'nın eski doğu topraklarının yağmalanması, değerli endüstriyel teçhizat, altyapı ve fabrikalardan arındırılması ve Sovyetler Birliği'ne gönderilmesiyle meşguldü.
Curzon Hattının doğusundaki Kresy topraklarının Sovyetler tarafından ilhak edilmesinden sonra, yaklaşık 2 milyon Polonyalı bu bölgelerden Oder-Neisse hattının doğusundaki yeni batı ve kuzey bölgelerine taşındı, transfer edildi veya sınır dışı edildi   . Potsdam Anlaşması uyarınca Almanya'dan Polonya'ya devredildi. Diğerleri Sovyetler Birliği'ne dönüşen ülkede kaldı ve daha fazlası 1956'dan sonra Polonya'ya gitti. Polonya'nın orta kesimlerinden insanlarla yapılan ek yerleşim, hükûmetin Kurtarılmış Bölgeler olarak adlandırdığı yerlerde Polonyalıların sayısını 1950'ye kadar 5 milyona çıkardı. 10 milyonluk eski Alman nüfusunun çoğu 1950 yılına kadar savaş sonrası Almanya'ya kaçmış veya sınır dışı edilmişti: yaklaşık 4,4 milyonu savaşın son aşamalarında kaçtı ve 3,5 milyonu 1945-1949 yılları arasında Polonya makamları tarafından sürüldü. Almanların kovulması, Potsdam'da kesinleşen Müttefik kararlarının sonucuydu.
Ukraynalıların ve Belarusluların Polonya'dan Sovyetler Birliği'ne sürülmesi ve 1947 Vistula Operasyonu'nun Polonya'da kalan Ukraynalıları dağıtmasıyla  ve Polonyalı Yahudilerin çoğunun Holokost sırasında Nazi Almanyası tarafından yok edilmesiyle ve hayatta kalanların birçoğunun Batı'ya ve yeni kurulan İsrail'e göç etmesiyle Polonya ilk kez etnik olarak homojen bir ulus devlet oldu . Hükûmetin dayattığı ve kendiliğinden oluşan insan hareketleri, Avrupa tarihindeki en büyük demografik ayaklanmalardan birine ulaştı.
Diğer Avrupa ülkelerinden farklı olarak Polonya, hem Nazi faillerinin hem de işbirlikçilerinin kapsamlı kovuşturmasını 1950'lere kadar sürdürdü. Alexander Prusin'e göre Polonya, savaş sonrası komünist ülkeler arasında savaş suçlarını soruşturma ve kovuşturma konusunda en tutarlı olan ülkeydi; 1944 ve 1985 yılları arasında Polonya mahkemeleri 5.450 Alman uyruklu olmak üzere 20.000'den fazla sanığı yargıladı.