stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sinestezi
Türler > Kromestezi

Sinestezinin bir diğer yaygın biçimi ise seslerin renklerle ilişkilendirilmesidir. Bazı insanlar için günlük sesler renkleri görmeyi tetikleyebilir. Diğerleri içinse renkler, müzik notaları veya tuşları çalındığında tetiklenir. Müzikle ilgili sinesteziye sahip kişiler aynı zamanda mükemmel ses perdesine sahip olabilirler çünkü renkleri görme ve duyma yetenekleri notaları veya tonları tanımlamalarına yardımcı olur.
Belirli seslerin ve diğer sinestetik görsel deneyimlerin tetiklediği renklere fotizm denir.
Richard Cytowic'e göre  kromestezi "havai fişeklere benzer bir şeydir": ses, müzik ve tabakların şangırtısı veya köpek havlamaları gibi çeşitli çevresel sesler, ortaya çıkan, hareket eden ve ses sona erdiğinde kaybolan renk ve havai fişek şekillerini tetikler. Ses, algılanan renk tonunu, parlaklığı, ışıltıyı ve yön hareketini sıklıkla değiştirir. Bazı kişiler müziği yüzlerinin önündeki bir "ekranda" görürler. Deni Simon'a göre müzik, " osiloskop yapılandırmaları gibi" dalgalanan çizgiler üretiyor – renk olarak hareket eden çizgiler, genellikle yükseklik, genişlik ve en önemlisi derinlik açısından metaliktir. En sevdiğim müzikte 'ekran' alanının ötesine yatay olarak uzanan çizgiler vardır."
Bireyler belirli bir sesin rengi konusunda nadiren hemfikir olurlar. Besteciler Franz Liszt ve Nikolay Rimski-Korsakov'un müzik notalarının renkleri konusunda anlaşamadıkları biliniyor.
Türler > Grafem-renk sinestezisi

Sinestezinin en yaygın biçimlerinden birinde, alfabedeki harfler ve rakamlar (toplu olarak "grafemler" olarak adlandırılır) "gölgelendirilir" veya bir renkle "renklendirilir". Farklı bireyler genellikle tüm harfler ve sayılar için aynı renkleri bildirmezken, çok sayıda sinestezik bireyle yapılan çalışmalar harfler arasında bazı ortak noktalar bulmuştur (örneğin, A'nın kırmızı olma olasılığı yüksektir).
Bazı yazarlar, sinestezi teriminin, grafem-renk sinestezisi ve indükleyicinin duyusal (örneğin ses veya renk) olmaktan ziyade kavramsal (örneğin bir harf veya rakam) olduğu benzer fenomenlere uygulandığında doğru olmayabileceğini ileri sürmüşlerdir. İdeestezi teriminin daha doğru bir tanımlama olduğunu ileri sürmüşlerdir.
Türler > Kinestetik sinestezi

Kinestetik sinestezi, belgelenen en nadir sinestezi türlerinden biridir.  Bu sinestezi türü, farklı sinestezi türlerinin bir kombinasyonudur. Özellikler işitsel-dokunsal sinesteziye benzer görünmektedir ancak duyumlar tek tek sayılara veya harflere izole edilmemiştir, karmaşık ilişki sistemleridir.
Türler > Sözcüksel-tat duyusu sinestezisi

Bu, kelimeleri duyduğunuzda belirli tatların deneyimlendiği başka bir sinestezi türüdür. Örneğin basketbol kelimesi waffle tadında olabilir. 'Derek Kulak Kirinin Tadı' belgeseli adını, bu fenomenden alıyor ve bu fenomen, bu ismi her duyduğunda bu özel hissi yaşayan bar sahibi James Wannerton'a atıfta bulunuyor.   Sinestezi popülasyonunun %0,2'sinin bu sinestezi türüne sahip olduğu tahmin ediliyor ve bu da onu en nadir görülen türlerden biri haline getiriyor.
Türler > Ayna dokunuşu sinestezisi

Bu, bireylerin başka bir kişiyle aynı/benzer hissi (örneğin dokunma) hissetmesi anlamına gelen bir sinestezi türüdür. Örneğin, böyle bir sinestezik kişi, birinin omzuna dokunulduğunu gördüğünde, istemsiz olarak kendi omzunda da bir dokunulma hisseder. Bu tür sinesteziye sahip kişilerin, genel nüfusa kıyasla daha yüksek empati seviyelerine sahip olduğu gösterilmiştir. Bu, beynin motor bölgelerinde bulunan ve empatiyle de bağlantısı bulunan ayna nöronları ile ilgili olabilir.
Türler > Misofoni

Misophonia, belirli seslerin olumsuz deneyimleri (öfke, korku, nefret, tiksinti) tetiklediği nörolojik bir hastalıktır. Cytowic, misophonia'nın sinestezi ile ilişkili olduğunu veya belki de bir tür sinestezi olduğunu ileri sürmektedir.  Edelstein ve meslektaşları, misophonia'yı farklı beyin bölgeleri arasındaki bağlantı ve belirli semptomlar açısından sinesteziye benzetmiştir.  "İşitsel korteks ile limbik yapılar arasındaki bağlantıların patolojik bir şekilde bozulmasının bir tür ses-duygu sinestezisine neden olabileceği" hipotezini öne sürüyorlar.  Çalışmalar, misophonia'lı bireylerin normal bir işitme hassasiyeti seviyesine sahip olduğunu, ancak limbik sistemleri ve otonom sinir sistemlerinin sürekli olarak anormal ses tepkilerinin daha yaygın olacağı "yüksek uyarılma durumunda" olduğunu öne sürüyor.
Daha yeni çalışmalar, şiddetine bağlı olarak misophonia'nın, bireyler belirli çağrışımlara ve tetikleyicilere maruz kaldığında daha düşük bilişsel kontrolle ilişkilendirilebileceğini öne sürüyor.
Misophonia'ya neyin sebep olduğu tam olarak bilinmemektedir. Bazı bilim insanları bu durumun genetik olabileceğine inanırken, diğerleri bunun ek durumlarla birlikte ortaya çıkabileceğine inanıyor.  Bu durum için şu anda bir tedavi yöntemi bulunmuyor ancak semptomların yönetimi çok sayıda başa çıkma stratejisini içeriyor.  Bu stratejiler arasında, tepkiyi tetikleyebilecek durumlardan kaçınmak, sesleri taklit etmek ve kulak tıkacı veya müzik kullanarak sesleri iptal etmek yer alır. Çoğu misofoni hastası, bunları başkalarının ürettiği sesleri "üzerine yazmak" için kullanır.
Türler > Sayı biçimi

Sayı formu, sayı-formları sinestezisi yaşayan bir kişinin sayıları düşündüğünde otomatik olarak ve istemsizce ortaya çıkan sayıların zihinsel haritasıdır. Bu sayılar farklı yerlerde ortaya çıkabilir ve haritalama kişiden kişiye değişip farklılık gösterebilir. Sayı biçimleri ilk olarak 1881 yılında Francis Galton tarafından "Aklı Başında Kişilerin Vizyonları" adlı eserde belgelendi ve adlandırıldı.
Türler > Sıralı dilsel kişileştirme

Sıralı-dilsel kişileştirme (OLP veya kişileştirme), sıralı sayılar, haftanın günü adları, aylar ve alfabetik harfler gibi sıralı dizilerin kişilikler veya cinsiyetlerle ilişkilendirildiği bir sinestezi biçimidir ( Simner & Hubbard 2006 ). Bu sinestezi biçimi 1890'lı yılların başlarında belgelenmiş olsa da   araştırmacılar yakın zamana kadar buna pek dikkat etmemişlerdir (bkz. Sinestezi araştırmalarının tarihi ). Bu sinestezi biçimi, çağdaş literatürde Julia Simner ve meslektaşları tarafından "OLP" olarak adlandırılmıştır  ancak artık yaygın olarak "dizi-kişilik" sinestezisi terimiyle de tanınmaktadır. Sıralı dilsel kişileştirme, genellikle grafem-renk sinestezisi gibi diğer sinestezi biçimleriyle birlikte ortaya çıkar.
Türler > Mekansal dizi sinestezisi

Uzamsal dizi sinestezisine (SSS) sahip olanlar, sıralı dizileri uzaydaki noktalar olarak görme eğilimindedir. SSS'li kişilerin hafızaları daha üstün olabilir; yapılan bir araştırmada, bu kişilerin geçmiş olayları ve anıları, bu rahatsızlığa sahip olmayan kişilere göre çok daha iyi ve çok daha ayrıntılı bir şekilde hatırlayabildikleri görülmüştür. Ayrıca etraflarındaki uzayda ayları veya tarihleri de görebilirler, ancak çoğu sinestezik kişi bu dizileri zihin gözünde "görür". Bazı insanlar zamanı üstlerinde ve etraflarında bir saat gibi görürler.
Türler > Teksir-şerit sinestezisi

Kâğıt-şerit sinestezisine sahip olanlar, duyduklarında zihinsel olarak yazılı kelimeleri, bazen hayali kağıt şeritleri üzerinde görürler.  "Altyazılı sinestezi" adının bu olguyu daha iyi tanımlayacağı öne sürülmüştür.
Türler > Diğer formlar

Sinestezinin başka biçimleri de bildirilmiştir ancak bunları bilimsel olarak analiz etmek için çok az şey yapılmıştır. En az 80 çeşit sinestezi vardır.
Ağustos 2017'de Social Neuroscience dergisinde yayınlanan bir araştırma makalesinde , otonom duyusal meridyen tepkisi deneyimleyen kişilerin bir tür sinestezi yaşayıp yaşamadıklarını belirlemek için fMRI ile yapılan çalışmalar incelendi. Henüz bir karar verilmemiş olsa da, sinir yollarındaki işlevsel bağlantı açısından kontrol grubundan anlamlı ve tutarlı farklılıklar göz önüne alındığında, bunun böyle olabileceğine dair anekdotsal kanıtlar bulunmaktadır. Bunun ASMR'nin mevcut sinestezi formlarından biri olarak dahil edilmesine yol açıp açmayacağı veya yeni bir türün dikkate alınıp alınmayacağı belirsizdir.
Türler > Belirtiler ve semptomlar

Bazı sinestezikler, başkalarının böyle deneyimler yaşamadığını fark edene kadar deneyimlerinin alışılmadık olduğunun farkında olmadıklarını bildirirken, diğerleri ise sanki tüm hayatları boyunca bir sırrı saklıyormuş gibi hissettiklerini bildiriyor.  Sinestetik deneyimin otomatik ve tarif edilemez doğası, bu eşleşmenin olağan dışı görünmeyebileceği anlamına gelir. Bu istemsiz ve sürekli yapı, sinestezinin gerçek bir deneyim olarak tanımlanmasına yardımcı olur. Sinesteziklerin çoğu deneyimlerinin hoş veya nötr olduğunu bildiriyor, ancak nadir durumlarda sinestezikler deneyimlerinin bir dereceye kadar duyusal aşırı yüklenmeye yol açabileceğini bildiriyorlar.
Popüler medyada sıklıkla tıbbi bir durum veya nörolojik bir bozukluk olarak klişeleştirilse de,  birçok sinestezik, sinestetik deneyimlerini bir engel olarak algılamıyor. Tam tersine, bazıları bunu bir hediye olarak bildiriyor – ek bir "gizli" anlam – kaçırmak istemeyecekleri bir şey. Çoğu sinestezik, çocukluklarında kendilerine özgü algılama biçimlerinin farkına varır. Kimileri yeteneklerini günlük yaşamda ve işte nasıl uygulayacaklarını öğrendiler. Sinestezikler, isimleri ve telefon numaralarını ezberleme, zihinsel aritmetik ve görsel sanat, müzik ve tiyatro üretmek gibi daha karmaşık yaratıcı faaliyetlerde yeteneklerini kullanmışlardır.
Sinestezi olgusunun geniş bir şekilde tanımlanmasına izin veren ortak noktalara rağmen, bireysel deneyimler birçok yönden farklılık gösterir. Bu değişkenlik ilk olarak sinestezi araştırmalarının erken dönemlerinde fark edildi.  Bazı sinestezikler sesli harflerin daha belirgin renklere sahip olduğunu bildirirken, diğerleri ünsüz harflerin daha belirgin renklere sahip olduğunu bildiriyor.  Sinesteziklerin kendi kendine raporları, röportajları ve otobiyografik notları, sinestezi türlerinde, sinestetik algıların yoğunluğunda, sinestezikler ile sinestezik olmayanlar arasındaki algısal farklılıkların farkında olunmasında ve sinestezinin işte, yaratıcı süreçlerde ve günlük yaşamda kullanılma şekillerinde büyük bir çeşitlilik göstermektedir.
Sinesteziklerin yaratıcı faaliyetlere katılma olasılığı çok yüksektir.  Sinestetik fenomenlerin farkındalığında ve pratik kullanımında çeşitliliğin, kişinin kültürel ortamına ek olarak, bireysel algısal ve bilişsel becerilerin gelişmesiyle ortaya çıktığı öne sürülmüştür.   Sinestezi hafıza açısından da avantaj sağlayabilir. Edinburgh Üniversitesi'nden Julia Simner tarafından yürütülen bir araştırmada, mekansal dizi sinestezisi olan kişilerin yerleşik ve otomatik bir hafıza referansına sahip oldukları bulundu. Sinestezik olmayan birinin bir diziyi (bir günlükteki tarihler gibi) hatırlamak için bir hafıza tekniği yaratması gerekirken, sinestezik biri basitçe mekansal görselleştirmelerine başvurabilir.
Türler > Mekanizma

2015 yılı itibarıyla sinestezinin nörolojik korelasyonları henüz belirlenmemişti.
Beynin belirli bölgeleri belirli işlevler için uzmanlaşmıştır. Farklı işlevler için uzmanlaşmış bölgeler arasındaki çapraz iletişimin artması, sinestezinin birçok türünün ortaya çıkmasını açıklayabilir. Örneğin, grafemlere bakarken renk görmenin eklemeli deneyimi, grafem tanıma alanı ile V4 adı verilen renk alanının çapraz aktivasyonundan kaynaklanıyor olabilir (bkz. şekil).  Bu, grafem-renk sinestezisi olanların, grafem şeklini bilinçli olarak belirleyemeseler bile, çevresel görüşlerinde grafem rengini belirleyebilmeleri gerçeğiyle desteklenmektedir.
Alternatif bir olasılık, normalde var olan geribildirim yolları boyunca engellenmemiş geri bildirim veya engelleme miktarının azaltılmasıdır.  Normalde uyarılma ve inhibisyon dengelidir. Ancak, normal geribildirim her zamanki gibi engellenmezse, çok duyulu işlemenin geç evrelerinden gelen geri bildirim sinyalleri, tonların görmeyi aktive edebileceği şekilde erken evreleri etkileyebilir. Cytowic ve Eagleman, sinestezi olmayan kişilerde belirli koşullar altında ortaya çıkan sinestezinin edinilmiş formları  olarak adlandırılan durumlarda, disinhibisyon fikrini destekler niteliktedir: temporal lob epilepsisi , baş travması, felç ve beyin tümörleri. Ayrıca bunun meditasyon aşamalarında, derin konsantrasyonda, duyusal yoksunlukta veya LSD veya meskalin gibi psikedeliklerin kullanımında ve hatta bazı durumlarda esrar kullanımında da meydana gelebileceğini belirtiyorlar.  Ancak sinestezikler, kafein ve sigara gibi yaygın uyarıcıların sinestezi güçlerini etkilemediğini, alkolün de etkilemediğini bildiriyorlar.
Sinesteziye yönelik çok farklı bir teorik yaklaşım ise ideateziye dayalıdır. Bu anlatıma göre sinestezi, uyaranın anlamının çıkarılmasıyla ortaya çıkan bir olgudur. Dolayısıyla sinestezinin temelde semantik bir olgu olduğu söylenebilir. Bu nedenle sinestezinin sinirsel mekanizmalarını anlayabilmek için semantik mekanizmaların ve anlam çıkarma mekanizmalarının daha iyi anlaşılması gerekmektedir. Bu önemsiz bir konu değildir çünkü bu sadece anlamın "işlendiği" beyindeki bir yerin sorusu değil, aynı zamanda anlama sorusuyla da ilgilidir. – Örneğin Çin odası probleminde buna örnek olarak verilebilir. Bu nedenle, sinestezinin nöral temeline ilişkin soru, genel zihin-beden sorunu ve açıklayıcı boşluk sorununa derinlemesine yerleşmiştir.
Türler > Yaygınlık

Sinestezinin yaygınlığına ilişkin tahminler 4'te 1 ile 25.000-100.000'de 1 arasında değişmektedir. Ancak, çoğu çalışma, sinesteziklerin kendilerini bildirmelerine dayanıyor ve bu da kendi kendine yönlendirme yanlılığını ortaya çıkarıyor.  Şimdiye kadar yapılmış en doğru yaygınlık çalışması olarak gösterilen çalışmada,  Edinburgh ve Glasgow Üniversiteleri topluluklarından alınan 500 kişi üzerinde yapılan çalışmayla kendi kendine yönlendirme yanlılığı önlendi; 9 farklı sinestezi varyasyonuyla %4,4'lük bir yaygınlık gösterildi.  Bu çalışma ayrıca sinestezinin yaygın bir biçiminin – grafem-renk sinestezisi (renkli harfler ve sayılar) – nüfusun yüzde birinden fazlasında görülür ve bu sonuncusu olan grafem-renk sinestezisi yaygınlığı o zamandan beri Edinburgh Üniversitesi'nde yaklaşık 3.000 kişilik bir örneklemde bağımsız olarak doğrulandı.
Sinestezinin en yaygın biçimleri renkleri tetikleyenlerdir ve bunların en yaygın olanı gündüz rengidir.  Ayrıca nispeten yaygın olan bir diğer durum ise grafem-renk sinestezisidir. "Yaygınlık" kavramını hem sinestezinin (veya sinestezinin farklı biçimlerinin) toplumda ne kadar yaygın olduğu, hem de sinesteziye maruz kalanlar arasında farklı sinestezi biçimlerinin ne kadar yaygın olduğu açısından düşünebiliriz. Bu nedenle sinestezikler arasında, renk tetikleyen sinestezi biçimleri, sinestezikler arasında %86'lık bir yaygınlık oranıyla en yaygın sinestezi biçimleri gibi görünmektedir.  Başka bir çalışmada da müzik-renk ilişkisi %18-41 oranında yaygındır. [ kaynak belirtilmeli ] En nadir olanlardan bazılarının işitsel-dokunsal, ayna dokunuşlu ve sözcüksel-tatsal olduğu bildirilmektedir.
Otizm spektrum bozukluğu olan kişilerde sinesteziye yakalanma olasılığının daha yüksek olduğunu öne süren araştırmalar mevcuttur.
Toplum ve kültür > Önemli vakalar

Gazete muhabirliğinden hafıza uzmanılığa geçen Solomon Shereshevsky'nin, Rus nöropsikolog Alexander Luria tarafından nadir görülen beş katlı bir sinestezi türüne sahip olduğu keşfedildi  bu türün bilinen tek örneğidir. Kelimeler ve metinler yalnızca son derece canlı görsel-uzamsal imgelerle değil aynı zamanda ses, tat, renk ve duyumla da ilişkilendirilmiştir.  Şereşevski, isim listelerinden onlarca yıl öncesine ait konuşmalara kadar pek çok şeyin sonsuz ayrıntısını biçimsiz bir şekilde anlatabiliyordu; ancak soyut kavramları kavramakta büyük zorluk çekiyordu. Sinestezi nedeniyle her ayrıntının otomatik ve neredeyse kalıcı olarak tutulması, Shereshevsky'nin okuduğunu veya duyduğunu anlama yeteneğini büyük ölçüde engelledi.
Sinirbilimci ve yazar VS Ramachandran, aynı zamanda renk körü olan bir grafem-renk sinestezisi vakasını inceledi. Bazı renkleri gözleriyle göremese de, bazı harflere baktığında o renkleri "görebiliyordu". Bu renkler için bir adı olmadığından, onlara "Mars renkleri" adını verdi.
Toplum ve kültür > Sanat

Diğer önemli sinestezikler özellikle sanatsal mesleklerden ve geçmişlerden gelmektedir. Sinestetik sanat, tarihsel olarak görsel müzik, müzik görselleştirme, görsel-işitsel sanat, soyut film ve ara medya türlerindeki çok duyulu deneylere atıfta bulunur.       Sinirbilimden farklı olarak, sanattaki sinestezi kavramı, tek bir gestalt deneyiminde birden fazla uyaranın aynı anda algılanması olarak kabul edilir.  Nörolojik sinestezi sanatçılar, besteciler, şairler, romancılar ve dijital sanatçılar için bir ilham kaynağı olmuştur.
Toplum ve kültür > Yazarlar

Vladimir Nabokov, birçok romanında sinesteziden açıkça bahsetmiştir. Nabokov, otobiyografisi Konuş, Hafıza'da grafem-renk sinestezisini ayrıntılı olarak anlatmıştır:
Renkli duymanın güzel bir örneğini sunuyorum. Belki de "duymak" tam olarak doğru değil, çünkü renk duyumları, bir harfin taslağını hayal ederken onu sözlü olarak oluşturma eylemim tarafından üretiliyor gibi görünüyor. İngiliz alfabesinin uzun a harfi (aksi belirtilmediği sürece bundan sonra aklımda bu alfabe olacak) bana yıpranmış bir ahşap tonu veriyor, ama Fransız a harfi cilalı abanoz çağrıştırıyor. Bu siyah grup aynı zamanda sert g (vulkanize kauçuk) ve r'yi (yırtılan isli bez) de içerir. Yulaf ezmesi n, erişte-limp l ve fildişi sırtlı el aynası o beyazlarla ilgilenir. Küçük bir bardaktaki alkolün taşan gerginlik yüzeyini gördüğüm Fransızcam beni şaşkına çeviriyor. Mavi gruba geçersek, çelik x, gök gürültülü bulut z ve yaban mersini k vardır. Ses ve şekil arasında ince bir etkileşim olduğundan, q'yu k'dan daha kahverengi görüyorum, s ise c'nin açık mavisi değil, masmavi ve sedefin ilginç bir karışımı.
Daniel Tammet, sinestezi ile ilgili deneyimlerini anlatan Born on a Blue Day  adlı bir kitap yazdı. Chocolat kitabının yazarı Joanne Harris, renkleri koku olarak deneyimlediğini söyleyen bir sinesteziktir.  Mavi Gözlü Çocuk adlı romanında sinestezinin çeşitli yönleri ele alınıyor.
Toplum ve kültür > Ressamlar ve fotoğrafçılar

Wassily Kandinsky (bir sinestezik) ve Piet Mondrian (bir sinestezik değil) her ikisi de resimlerinde görüntü-müzik uyumu üzerinde deneyler yaptılar. Carol Steen  ve Marcia Smilack  (gördüklerinden sinestetik bir tepki alana kadar bekleyen ve ardından fotoğrafı çeken bir fotoğrafçı) gibi sinesteziye sahip çağdaş sanatçılar, sanat eserlerini yaratmak için sinestezilerini kullanıyorlar. NPR'ye göre "yaşayan hafıza ressamlarının en önde gelenlerinden biri" olarak kabul edilen Linda Anderson, şiddetli migren atakları sırasında yaşadığı işitsel-görsel sinestezinin ince taneli zımpara kağıdı üzerine yağlı boya kalemleriyle tasvirlerini yaratıyor.   Kanadalı görsel sanatçı Brandy Gale, duyularından herhangi birinin istemsizce birleştiğini veya kesiştiğini deneyimliyor – işitme, görme, tat alma, dokunma, koku alma ve hareket. Gale, fotoğraflardan ziyade gerçek hayattan resimler çiziyor ve her bir yerin duyusal panoramasını keşfederek bu kişisel deneyimleri yakalamaya, seçmeye ve aktarmaya çalışıyor.    David Hockney müziği renk, şekil ve yapılandırma olarak algılar ve bu algıları opera sahne dekorlarını boyarken kullanır (diğer sanat eserlerini yaratırken kullanmaz). Kandinsky dört duyuyu birleştirdi: renk, işitme, dokunma ve koku.   Amerikalı ressam ve görsel sanatçı Perry Hall, hem kromesteziyi hem de görsel duyumların sesler yaratma deneyimini kapsayan sinesteziyi, Sound Drawing serisi de dahil olmak üzere yaratıcı çalışmaları için bir ilham ve rehber olarak nitelendiriyor.
Toplum ve kültür > Besteciler

Birçok besteci sinestezi deneyimlemişti.
Litvanyalı ressam, besteci ve yazar Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, renkleri ve müziği aynı anda algılıyordu. Resimlerinin birçoğunda bunlara uygun müzik parçalarının adları yer alır: sonatlar, fügler, prelüdler.
Alexander Scriabin, kasıtlı olarak tasarlanmış ve beşli çemberine dayalı renkli müzik besteledi; buna karşın Olivier Messiaen, özellikle iki yönlü ses-renk sinestezisini oluşturmak için yeni bir kompozisyon yöntemi ( sınırlı transpozisyon modları ) icat etti.   Örneğin, Bryce Kanyonu'nun kırmızı kayaları onun Des canyons aux étoiles senfonisinde tasvir edilmiştir... ("Kanyonlardan Yıldızlara"). Edebi sembolizm, figüratif olmayan sanat ve görsel müzik gibi yeni sanat akımları, sinestetik algı deneylerinden yararlanmış ve sinestetik ve çok duyulu algılama yollarına ilişkin toplumsal farkındalığın artmasına katkıda bulunmuştur.  Sinesteziyi bildiren diğer besteciler arasında Duke Ellington,  Nikolay Rimsky-Korsakov,  ve Jean Sibelius  yer almaktadır.
Sinesteziye sahip birkaç çağdaş besteci arasında Michael Torke  ve Game of Thrones, Westworld ve Iron Man filmi gibi TV dizilerinin tema şarkılarını ve müziklerini besteleme çalışmalarıyla tanınan Ramin Djawadi yer almaktadır. "Renkleri müzikle, müziği de renklerle ilişkilendirme eğilimindeyim." diyor.
İngiliz besteci Daniel Liam Glyn, Grapheme Colour Synaesthesia'yı kullanarak Changing Stations adlı klasik-çağdaş müzik projesini yarattı. Londra Metrosu'nun 11 ana hattı temel alınarak hazırlanan albümde yer alan on bir parça, on bir ana metro hattının rengini temsil ediyor.  Her parça, her bir satırın farklı hızlarına, seslerine ve ruh hallerine yoğun bir şekilde odaklanıyor ve Glyn'in haritadaki metro hattının rengine referansla sinestezik olarak atadığı anahtar imzasında besteleniyor.
Toplum ve kültür > Müzisyenler

Yapımcı, rapçi ve moda tasarımcısı Kanye West, disiplinlerarası öne çıkan bir örnektir. Ellen röportajında yaptığı doğaçlama bir konuşmada durumunu anlatarak sesler gördüğünü ve ses yoluyla yaptığı her şeyin bir resim olduğunu söyledi.  Diğer önemli sinestezikler arasında müzisyen Billy Joel  yer almaktadır Andy Partridge,  Itzhak Perlman,  Lorde,  Billie Eilish,  Brendon Urie,   Ida Maria,  Brian Chase,   ve klasik piyanist Hélène Grimaud . Müzisyen Kristin Hersh müziği renklerde görüyor.  The Grateful Dead grubunun davulcusu Mickey Hart, Drumming at the Edge of Magic adlı otobiyografisinde sinestezi ile ilgili deneyimlerini anlattı.  Red Hot Chili Peppers gitaristi John Frusciante, Rick Rubin ile yaptığı bir podcast'te sinestezi deneyimlerini anlatıyor.  The Neptunes ve NERD gruplarından Pharrell Williams da sinestezi deneyimliyor   ve bunu Seeing Sounds albümünün temeli olarak kullandı. Şarkıcı/şarkı yazarı Marina ve Diamonds müzik → renk sinestezisi deneyimliyor ve haftanın renkli günlerini bildiriyor.  Waterparks'tan Awsten Knight'ın kromestezisi var ve bu durum grubun sanatsal tercihlerinin çoğunu etkiliyor.
Toplum ve kültür > Sinestezisi olmayan sanatçılar

Sinestezik olarak sıkça anılan sanatçıların bir kısmının aslında nörolojik bir rahatsızlığı bulunmuyor. Örneğin Scriabin'in 1911 tarihli Prometheus'u, renk seçimleri beşli çemberine dayanan ve Madame Blavatsky'den alınmış gibi görünen kasıtlı bir düzenlemedir.   Müzik notalarının, "notaları" renkli bir orgla çalınan luce adlı ayrı bir kadrosu vardır. Teknik incelemeler Scientific American'ın dönem ciltlerinde yer almaktadır.  Öte yandan, kendisinden yaşça büyük meslektaşı Rimsky-Korsakov (ki kendisi oldukça muhafazakar bir besteci olarak algılanıyordu) aslında bir sinestezikti.
Fransız şairler Arthur Rimbaud ve Charles Baudelaire sinestetik deneyimler hakkında yazmışlardır, ancak kendilerinin sinestezik olduklarına dair bir kanıt yoktur. Baudelaire'in 1857 Fransızca: Correspondances duyuların birbirine karışabileceği ve karışması gerektiği kavramını ortaya attı. Baudelaire, psikiyatrist Jacques-Joseph Moreau'nun gerçekleştirdiği bir esrar deneyine katıldı ve duyuların birbirini nasıl etkileyebileceğiyle ilgilenmeye başladı.  Rimbaud daha sonra belki de Fransızca: Correspondances daha önemli olan Voyelles'i (1871) yazdı. Sinestezinin popülerleşmesinde. Daha sonra "J'inventais la couleur des voyelles!" (Ünlü harflerin renklerini ben icat ettim!) diye övündü.