stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Malkara
Tarihçe > Savaş ve işgaller

Malkara, 1828 Osmanlı - Rus savaşı sırasında, Türklerin elinde ilk defa işgale uğramıştır. 1878 Osmanlı - Rus savaşında da (93 harbi) Tekirdağ işgal edilince, Malkara'da önemli göçlere sahne olmuştur. Malkara, tarihinin en kötü günlerini Balkan savaşı sırasında yaşamıştır. 9 Kasım 1912'de Bulgarlar tarafından işgal edilmiştir. Yerli Bulgar ve Rumlarında işbirliği ile 500'den fazla kadın, erkek ve çocuk öldürülmüştür. Öldürülen insanlar, toplu olarak gömülmüşlerdir. Şehitlik denilen bu yerde, öldürülenlerin anısına bir anıt dikilmiştir. İşgal 8,5 ay sürmüş, bu arada şehir yağma edilmiş, yakılmış, yıkılmıştır. 14 Temmuz 1913'te Mustafa ve Enver Paşa'nın birlikleri tarafından şehir harabe hâlinde kurtarılmıştır.
Malkara son kez, I. Dünya Savaşı sonunda 20 Temmuz 1920'de Yunanlar tarafından işgal edilmiştir. İşgal yıllarında çok kötü günler yaşayan Malkara, 11 Ekim 1922'de sağlanan ateşkes uyarınca 14 Kasım 1922 tarihinde Yunanların şehri boşaltmasıyla kurtulmuş ve özgürlüğüne kavuşmuştur.
II. Dünya Savaşı yıllarında da (1940-1941), Trakya'daki diğer kasabalar halkı gibi, buradakiler de işini, gücünü, yerini terk ederek Anadolu'ya göç etmek zorunda kalmış, türlü maddî, manevî sıkıntılara ve acılara uğramışlardır.
Coğrafya

İlçede yüksek dağlar, vadiler yoktur. Genelde toprakları, aşınmış, tepelerden yarı ova özelliği gösteren plato görünümündedir. Tekirdağ ilinin en önemli dağı olan Tekir Dağları Malkara'ya 25 km. mesafededir. Bu dağlar, ilçenin güney bölümünde, Tekirdağ-Gelibolu istikametinde uzanırlar. İlçenin sınırları Çimendere köyü yakınında son bulur. Ganos dağı, Tekir sıra dağlarının en önemli yükseltisidir.
Malkara'nın yüzey şekilleri nedeni ile büyük akarsuları yoktur. Barajları ve göletleri besleyen dereler vardır.
İlçede belli başlı ovalar ise; Evrenbey, Kırıkali, Hacısungur, Gözsüz, Karacahalil, Kalaycı, Sağlamtaş, İbribey ovalarıdır. Bunlar fazla geniş olmamakla birlikte bu ovalar ilçenin önemli düzlükleridir.
İlçede, Karaiğdemir ve Kadıköy barajları en önemli yapay göllerdir. Bunun yanında sulama amaçlı: Yaylagöne, Vakıfidemir, Yenidibek (Pişman), Doluköy, Küçükhıdır, Karacagür ve Sırtbey göletleri yapılmıştır. Yapılan bu baraj ve göletlerle ilçenin sulanabilir arazi miktarı 28.360 dekara yükselmiştir.
İlçenin sahip olduğu toprakların büyük bir kısmı tarıma elverişli alanlardır. İlçenin orman örtüsü daha çok güney ve güney batısında yer alan Sağlamtaş Kasabası ile Gelibolu, Keşan sınırları arasında yer almaktadır. Bu alan 232.380 dekar civarındadır.
İlçe; kara iklimine sahip olup, kış ayları soğuk ve yağışlı geçmektedir. Yazlar da, genellikle sıcak ve kuraktır. Yıllık yağış ortalaması 500 milimetredir.
Nüfus

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
Malkara Kazası'nın Nüfus Cetveli 1892
|  | Kadın | Erkek | Toplam |
| İslam | 5.528 | 5.987 | 11.515 |
| Rum | 4.741 | 5.589 | 10.330 |
| Ermeni | 1.022 | 1.024 | 2.046 |
| Bulgar | 1.261 | 1.470 | 2.731 |
| Katolik | 260 | 265 | 525 |
| Toplam | 12.812 | 14.335 | 27.147 |
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 26.095 | 3.891 | 22.204 |
| 1935 | 36.030 | 5.226 | 30.804 |
| 1940 | 38.113 | 4.576 | 33.537 |
| 1945 | 39.293 | 5.416 | 33.877 |
| 1950 | 44.363 | 5.971 | 38.392 |
| 1955 | 48.794 | 6.678 | 42.116 |
| 1960 | 53.868 | 9.364 | 44.504 |
| 1965 | 55.992 | 10.763 | 45.229 |
| 1970 | 57.720 | 13.108 | 44.612 |
| 1975 | 58.019 | 14.399 | 43.620 |
| 1980 | 58.829 | 15.425 | 43.404 |
| 1985 | 62.791 | 18.795 | 43.996 |
| 1990 | 62.524 | 20.180 | 42.344 |
| 2000 | 59.125 | 24.898 | 34.227 |
| 2007 | 56.484 | 27.416 | 29.068 |
| 2008 | 56.308 | 27.997 | 28.311 |
| 2009 | 54.658 | 27.371 | 27.287 |
| 2010 | 54.315 | 27.787 | 26.528 |
| 2011 | 54.771 | 28.788 | 25.983 |
| 2012 | 54.121 | 28.880 | 25.241 |
| 2013 | 53.293 | 53.293 | veri yok |
| 2014 | 53.014 | 53.014 | veri yok |
| 2015 | 52.663 | 52.663 | veri yok |
| 2016 | 52.331 | 52.331 | veri yok |
| 2017 | 52.456 | 52.456 | veri yok |
| 2018 | 52.758 | 52.758 | veri yok |
| 2019 | 52.453 | 52.453 | veri yok |
| 2020 | 52.101 | 52.101 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Eğitim

İlçenin geçmiş yıllarına gidilirse en eski kayıtlı belge olan 1888 Devlet Salnamesi'nde ilçede bir rüştiye (ortaokul) ile 1898 yılında Turhan Bey medresesinin varlığı bilinmektedir. 1901 Edirne Vilayet Salnamesine göre: Malkara'da 1 rüştiye, müslüman çocuklar için birer kız ve erkek okulu, Rum Ortodoks ve Ermeni Gregoryenler'in ikişer okulu bulunduğu yazılıdır.
Günümüzde ise ilçe merkezinde 10 ilköğretim okulu, 1 Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi, Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü, Halk Eğitim merkezi Müdürlüğü, Çok Programlı Lise  1 Lise, 1 İmam Hatip Lisesi, 2 Anadolu Lisesi, 1 Meslek Yüksek Okulu bulunmaktadır. 70 köy ve 3 kasabada 26 ilköğretim okulu mevcuttur. Eğitim ve öğretimin kalitesini artırmak için 62 köy ilköğretim öğrencileri merkez olarak seçilen 18 ilköğretim okuluna taşınmaktadır. Malkara ilçesi taşımalı eğitim bakımından Türkiye birincisidir. İlçe merkezindeki ilköğretim okullarında 1.811 kız, 2.090 erkek olmak üzere toplam 3.901 öğrenci bulunmaktadır. Bu okullarda 169 öğretmen görev yapmaktadır. Malkara ilçe merkezindeki okuma-yazma oranı % 91,07'dir. (2000) İlçe merkezindeki orta dereceli okullarda 788 kız, 969 erkek olmak üzere 1.757 öğrenci bulunmaktadır. Bu okullarda 112 öğretmen görev yapmaktadır.
Köy ve kasabalardaki ilköğretim okullarında 1.525 kız, 1.533 erkek olmak üzere toplam 3.058 öğrenci ve 157 öğretmen bulunmaktadır. (2000)
İlçede toplam 8.716 öğrenci ve 438 öğretmen görev yapmaktadır. Malkara ortaokulu 1950-1951, lisesi ise 1967-1968 Eğitim yılında açılmıştır. Malkara ilçesinde öğrencilerin barınacağı toplam 2 özel öğrenci yurdu bulunmaktadır. Bunların yanında 3 özel dershane de hizmet vermektedir. Son derece zengin bir kültür yapısına sahip olan Malkara'da eğitim ve kültür faaliyetleri için idari bölümler, müze, gençlik merkezi, kütüphane, kondisyon merkezi, sportif amaçlı salonlar, çok amaçlı eğitim salonu, sergi salonları, kafeterya, 400 koltuklu sinema ve tiyatro salonundan müteşekkil bir Kültür Sarayı bulunmaktadır.
Kardeş şehirler

Malkara Belediyesi ile kardeş şehir protokolü imzalayan şehirler aşağıda verilmiştir.
Nilüfer (Bursa), Türkiye
Sevlievo-Garbrova ve Cebel (Djebel), Bulgaristan
Mamuşa (Mamusha), Kosova,
Sapçı (Sapes) ve Yassıköy (Lasmos), Yunanistan
Türkiye'deki ormanlar

Giresun ilindeki orman
Türkiye'deki ormanlar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki orman varlığıdır.
Tarih

1923'te Cumhuriyet'in kurulmasından önceki orman örtüsü çok iyi bilinmemektedir. İlk büyük ağaçlandırma projesi 1939'da yapıldı.
Yasal durumu

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 169. maddesi uyarınca  mülkiyeti devlete aittir ve devlet tarafından yönetilir ve işletilir. Zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz. 6831 Sayılı Orman Kanunu ile kamu yararına kullanımı, süresi vb. durumlar tanımlanır.
Genel bilgiler

Türkiye'de orman dağılışında en önemli faktör yağış ve nemdir. Yağış miktarı ile orman dağılımı arasında çok sıkı bir ilişki vardır. Karadeniz Bölgesinde yağışın fazla olması sayesinde ormanlar çok iken Güneydoğu ve İç Anadolu bölgelerinde kuraklıktan dolayı ormanlar çok az yer kaplar.
23 milyon hektarlık orman arazisinin; %95'ı koruluk, %5'i baltalık durumundadır.
Orman alanı

Türkiye'deki ormanlık alanın toplamı 22.933.000 ha'dır ve bu da ülke genelinin %29,4'üne denk gelmektedir. Bu alanın %32'sini yapraklı ormanlar, %48'ini iğne yapraklı -ibreli- ormanlar ve %20'sini ise ibreli ve yapraklı karışık ormanlar kaplamaktadır. 2020 itibarıyla bu dağılışta yer alan ilk beş ağaç şu şekildedir: 2024 yılında toplamda çıkan 3 bin 800 orman yangınında 27 bin hektar alan zarar gördü.
| Ağaç türü | toplam (ha) | % |
| --- | --- | --- |
| Meşe | 6.747.440 | 29,42 |
| Kızılçam | 5.215.292 | 22,74 |
| Karaçam | 4.199.623 | 18,31 |
| Kayın | 1.878.049 | 8,19 |
| Ardıç | 1.472.988 | 6,42 |
| Genel Toplam | 19.513.392 | 85,08 |
Orman alanı > Coğrafi bölgelere göre ormanlık alan dağılımları

2020 yılı itibarıyla ormanların coğrafi bölgelere dağılışı şu şekildedir:
| Bölge | Orman Varlığı (ha) | % |
| --- | --- | --- |
| Karadeniz | 5.593.342 | 24,4 |
| Akdeniz | 4.371.880 | 19,6 |
| Ege | 3.635.661 | 15,9 |
| İç Anadolu | 3.164.941 | 13,8 |
| Marmara | 2.934.321 | 12,8 |
| Doğu Anadolu | 1.893.722 | 8,3 |
| Güneydoğu Anadolu | 1.339.133 | 5,8 |
| Genel Toplam | 22.933.000 | 100 |
Ormanlardan yararlanma

Türkiye'de ormanlardan orman ve ağaç sanayi ile ekonomik olarak yararlanılır. 2010 yılı orman ürünleri ihracatı 3.15 milyar $'dır. 2000 yılında 11 milyon $, 2010 yılında 14,9 milyon $ ihracat yapan kereste sektörü, 2010'da 132,3 milyon $ ithalat yapmıştır.
Türkiye'deki istihdam oranlarına göre mobilya bölgeleri: İstanbul, Ankara, Bursa, Kayseri, İzmir ve Adana önemli üretim alanlarıdır. Ayrıca Bolu, Eskişehir, Sakarya, Zonguldak, Trabzon, Balıkesir, Antalya, Isparta, Burdur mobilya üretilen diğer alanlardır.[kaynak belirtilmeli]
Yapılan hesaplamaya göre Türkiye ormanları 2019 yılı için 84 milyon ton karbondioksit tutmuştur.
Avrupa'da meşe dağılımını gösteren harita.

  Yerel dağılım.

✖Seyrek nüfuslu

▲İnsan eliyle mevcut (sinantropik).
Bufotenin

Atomik boyutta bufotenin
Bufotenin, N,N-dimetilserotonin yada kısaca 5-HO-DMT bir triptamin türevidir, daha spesifik olarak serotonin ile ilgili psikoaktif ve psikoaktif etkilerinin psikedelik olduğu ve kimyasal formülünün C12H16N2O olduğu dimetiltriptamin (DMT) türevidir. Bazı kurbağa türlerinde (özellikle derisinde), mantarlarda ve bitkilerde bulunan bir alkaloiddir. Bufotenin ayrıca merkezî sinir sistemi (MSS) çalışmalarındada kullanılmıştır.
Bufotenin adı, parotoid bezlerinden bufotoksin salgılayan, başta Incilius alvarius olmak üzere çeşitli psikoaktif kurbağa türlerini içeren Bufo cinsi kurbağadan gelmektedir. Bufotenin, kimyasal yapı olarak psychedelics psilocin (4-HO-DMT), 5-MeO-DMT ve DMT'ye benzer; bu kimyasallar da bufotenin ile aynı mantar, bitki ve hayvan türlerinin bazılarında bulunur.
İsimlendirme

Bufotenin (bufotenin) ayrıca 5-hidroksi-N,N-dimetiltriptamin (5-HO-DMT), N,N-dimetil-5-hidroksitriptamin, dimetil serotonin ve mappine kimyasal isimleriyle de bilinir.
Osmanlı-Karadağ Savaşı (1861–1862)

Osmanlı-Karadağ Savaşı (1861–1862), Karadağ Prensliği ile Osmanlı İmparatorluğu arasında 1861-1862 yılları arasında gerçekleşen bir savaştı. Savaşın sonucunda Karadağ Osmanlı hakimiyetini tanımak zorunda kaldı.
1861'de Karadağ, komşuları tarafından Hersek'te bir isyana teşvik edildi. Ömer Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri önce yenildiler ama sonunda galip geldiler. Karadağlılar, Büyük Güçler tarafından baskı altına alındı ve bu güçlerini Hersek'te savaşmaktan alıkoydu. Osmanlı ordusu daha sonra Karadağ'ı ele geçirdi. Ostrog Manastırı'nın Mirko Petrović tarafından başarısız savunmasından sonra Karadağlılar yenildi.
Savaş, 31 Ağustos 1862 İşkodra Barışı ile sona erdi Karadağ, Osmanlı hükümdarlığını kabul etmek zorunda kaldı, ancak şartlar cömertti çünkü Osmanlılar Karadağ'ın iyi niyetini kazanmak istiyordu. 1859 sınırlarına geri dönüldü, Karadağlıların Osmanlı topraklarından silah dışında her türlü mal ithal etmelerine ve tarım arazileri kiralamalarına izin verildi.
Yapılan muharebeler

Ostrog
Konuyla ilgili yayınlar

Knežević, Sasa (2000). " The Times'ın 1862'deki Karadağ-Türk Savaşı'na ilişkin kapsamı". South Slav Journal, 21 (3-4) (81-82): s. 60-69.
Bulbophyllum minutissimum

Bulbophyllum minutissimum, Bulbophyllum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Yapraklar dar üçgenimsi veya mızraksı şekildedir, kağıt gibi ince ve içe doğru çöküktür. Çiçeklenme başı (ekseni ve pedisel dahil) yaklaşık 0.3 cm uzunluğunda olup, tek çiçeklidir. Labellum kırmızı renklidir. Çiçeklenme zamanı Ekim ve Kasım aylarıdır. Tropikal yağmur ormanlarından kuru sklerofilik ormanlara kadar, ağaçlar ve kayalar üzerinde yetişir.
Ladik

Başlığın diğer anlamları için Ladik (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Ladik |
| --- | --- |
İlçe

 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Samsun
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Merve Kartal
 • Belediye başkanı: Adnan Topal (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam: 575 km²
Rakım: 950 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 16.734
 • Kır: -
 • Şehir: -
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 55760
İl alan kodu: 0362
İl plaka kodu: 55
Resmî site Ladik Kaymakamlığı Ladik Belediyesi
Ladik, Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Samsun iline bağlı bir ilçedir. İl merkezine yaklaşık 80 km uzaklıktadır. 2023 yılı verilerine göre nüfusu yaklaşık 15.000 kişidir. Yüzölçümü 576 km² olup, kırsal yerleşimin yaygın olduğu bir ilçedir. Ladik, doğal güzellikleri ve tarihi geçmişi ile dikkat çeker.
Tarih

Ladik, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bölgedeki en eski yerleşimler, MÖ 2000'li yıllara kadar uzanmaktadır. Hititler döneminde önemli bir yerleşim yeri olan Ladik, Hititlerin başkenti Hattuşaş'a olan yakınlığı nedeniyle ticaret yolları üzerinde yer almıştır. Hititlerden sonra bölgeye Frigler ve ardından Lidyalılar hâkim olmuştur.
MÖ 6. yüzyılda Persler tarafından ele geçirilen Ladik, Büyük İskender'in Anadolu seferi sırasında Makedonya Krallığı'nın kontrolüne geçmiştir. İskender'in ölümünden sonra bölge, Seleukos Krallığı ve ardından Pontus Krallığı'nın hâkimiyeti altına girmiştir. MÖ 1. yüzyılda Roma İmparatorluğu tarafından ele geçirilen Ladik, Roma ve Bizans dönemlerinde önemli bir merkez olarak varlığını sürdürmüştür.
1071 Malazgirt Zaferi'nden sonra Anadolu'ya Türklerin girişiyle birlikte bölge Selçuklu Devleti'nin kontrolüne geçmiş ve hızla Türkleşmiştir. Selçuklular döneminde önemli bir yerleşim merkezi olan Ladik, Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflamasıyla birlikte 14. yüzyılda Eretna Beyliği'nin yönetimine girmiştir. Daha sonra Osmanlı Devleti tarafından fethedilen Ladik, Osmanlı döneminde Amasya Sancağı'na bağlanarak idari bir merkez olmuştur.
Osmanlı döneminde özellikle 16. ve 17. yüzyıllarda ticaretin geliştiği, tütün ve hayvancılıkla öne çıktığı bilinmektedir. Cumhuriyet döneminde ise Samsun iline bağlı bir ilçe olarak varlığını sürdüren Ladik, özellikle eğitim, sanayi ve turizm alanlarında gelişmeye devam etmektedir.
Coğrafya ve İklim

Ladik, engebeli ve dağlık bir yapıya sahiptir. İlçenin en yüksek noktalarından biri Akdağ'dır. Ladik Gölü, ilçenin en önemli doğal güzelliklerinden biridir.
İklimi Karadeniz ve Karasal iklim özellikleri arasında geçiş özelliği gösterir. Kış ayları soğuk ve kar yağışlı geçerken, yaz ayları ılıman ve serindir. Bu iklim yapısı, bölgedeki tarımsal faaliyetleri ve doğal yaşamı doğrudan etkilemektedir.
Ekonomi

Ladik ekonomisi ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Tütün, buğday ve mısır en çok yetiştirilen ürünler arasındadır. Ayrıca büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık yaygındır. Son yıllarda Akdağ Kayak Merkezi sayesinde turizm de gelişmeye başlamıştır.
Sanayi açısından gelişmekte olan ilçede, seramik fabrikaları ve un fabrikaları gibi sanayi kuruluşları bulunmaktadır. Ayrıca ilçede el sanatları ve halı dokumacılığı gibi geleneksel üretim faaliyetleri devam etmektedir.
Kültür ve Turizm

Ladik, doğal ve tarihi güzellikleri ile turizm açısından önemli bir potansiyele sahiptir. En bilinen turistik noktaları şunlardır:
Ladik Gölü: Ladik Gölü, kuş gözlemciliği ve doğa yürüyüşleri için önemli bir merkezdir. Göl, hem yerli hem de göçmen kuşların uğrak noktasıdır. Bu nedenle, kuş gözlemciliği yapanlar için oldukça cazip bir alandır. Ayrıca çevresindeki doğal güzellikler, yürüyüş ve fotoğrafçılık gibi doğa ile iç içe aktiviteler yapmak isteyenlere hitap eder. Göl, ekosistemi ile biyolojik çeşitliliği barındırır ve bu alan özellikle doğa severler için huzurlu bir kaçış noktasına dönüşmüştür. Son yıllarda göl, kuruma tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır.
Akdağ Kayak Merkezi: Akdağ Kayak Merkezi, Ladik'in kış turizminin önde gelen yerlerinden biridir. Akdağ'ın eteklerinde bulunan bu kayak merkezi, her yıl hem yerli hem de yabancı turistleri ağırlamaktadır. Kayak ve dağcılık gibi kış sporlarının yapılabildiği bu merkez, bölgedeki en popüler turistik yerlerden biridir. Akdağ Kayak Merkezi, kar kalitesi ve pist çeşitliliği ile kayak severlerin ilgisini çeker. Ayrıca, dağcılıkla ilgilenenler için çeşitli rotalar ve kamp alanları da bulunmaktadır.
Tarihi Ladik Hamamı: Osmanlı dönemine ait olan Tarihi Ladik Hamamı, ilçenin tarihi dokusunu yansıtan önemli bir yapıdır. Yüzyıllardır varlığını sürdüren hamam, geleneksel Türk hamam kültürünü yaşatan nadir yapılar arasında yer alır. Hamam, mimarisi ve işçiliği ile dikkat çeker. Ladik Hamamı, hem yerli halk hem de turistler tarafından kullanılmaktadır ve bölgenin kültürel mirasını gözler önüne serer. Bu tarihi yapının çevresinde, Osmanlı dönemi izlerini taşıyan başka yapılar da bulunmaktadır.
Kapaklı Kaplıcası: Kapaklı Kaplıcası, Ladik ilçesinde bulunan şifalı sularıyla ünlü bir kaplıcadır. Sağlık turizmi açısından önemli bir merkez olup, özellikle romatizmal hastalıklar ve cilt rahatsızlıkları gibi tedaviler için tercih edilmektedir. Kapalı ve açık alanlarda yer alan kaplıca, doğayla iç içe bir sağlık deneyimi sunar. Ayrıca, Kapaklı Kaplıcası'nın çevresinde konaklama imkanları ve dinlenme alanları bulunmaktadır, bu da ziyaretçilerin rahatça konaklamasını sağlar. Şifalı suyu ile bölgeye gelen turistler, hem fiziksel hem de ruhsal anlamda dinlenme fırsatı bulurlar.
Ulaşım

Ladik, Samsun'a karayolu ile bağlı olup, ilçe merkezine ulaşım özel araçlar ve toplu taşıma araçlarıyla sağlanmaktadır. Ayrıca Samsun-Amasya demiryolu hattı üzerinde yer almaktadır. En yakın havaalanı ise Samsun Çarşamba Havalimanı olup, ilçeye yaklaşık 90 km mesafededir.
Ladik, doğal güzellikleri, tarihi mirası ve gelişmekte olan turizm sektörü ile Samsun'un önemli ilçelerinden biri olmaya devam etmektedir.
Nüfus

| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1935 | 19.617 | 3.854 | 15.763 |
| 1940 | 19.268 | 4.123 | 15.145 |
| 1945 | 20.941 | 4.844 | 16.097 |
| 1950 | 23.288 | 5.099 | 18.189 |
| 1955 | 23.852 | 4.931 | 18.921 |
| 1960 | 25.785 | 5.520 | 20.265 |
| 1965 | 27.954 | 6.658 | 21.296 |
| 1970 | 29.104 | 7.042 | 22.062 |
| 1975 | 28.989 | 6.785 | 22.204 |
| 1980 | 29.605 | 7.143 | 22.462 |
| 1985 | 29.333 | 7.901 | 21.432 |
| 1990 | 26.697 | 8.061 | 18.636 |
| 2000 | 22.041 | 9.098 | 12.943 |
| 2007 | 18.394 | 8.640 | 9.754 |
| 2008 | 18.438 | 8.633 | 9.805 |
| 2009 | 18.022 | 8.316 | 9.706 |
| 2010 | 17.849 | 8.520 | 9.329 |
| 2011 | 17.551 | 8.507 | 9.044 |
| 2012 | 17.274 | 8.503 | 8.771 |
| 2013 | 17.230 | 17.230 | veri yok |
| 2014 | 16.979 | 16.979 | veri yok |
| 2015 | 16.474 | 16.474 | veri yok |
| 2016 | 16.390 | 16.390 | veri yok |
| 2017 | 16.126 | 16.126 | veri yok |
| 2018 | 16.734 | 16.734 | veri yok |
| 2019 | 16.368 | 16.368 | veri yok |
| 2020 | 16.391 | 16.391 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Ladik Gölü
Ladik Kuş Gözlem Evi
Akdağ Kayak Merkezi
Birecik

| Birecik |
| --- | --- |
İlçe

 Şanlıurfa İdari Haritası
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Şanlıurfa
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Mustafa Gürbüz
 • Belediye başkanı: Mehmet Begit (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam: 852 km²
Rakım: 450 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 95.149
 • Kır: -
 • Şehir: 95.683
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 63400
İl alan kodu: 414
İl plaka kodu: 63
Resmî site www.birecik.gov.tr
Birecik, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Orta Fırat bölümünde Şanlıurfa iline bağlı bir ilçedir. Fırat Irmağının eskiden sadece doğu kıyısındayken son yıllarda her iki kıyısı üzerinde, deniz seviyesinden 450 metre yükseklikte kurulmuştur.
Birecik Şanlıurfa'ya 83 km, Gaziantep'e 63 km uzaklıktadır. Evler, ırmak boyundaki dar bir düzlükte ve bunun gerisinde yükselen dik bir yamaç -halk arasındaki adıyla "Yeşildağ"- üzerine yayılır. Bu yamaç üzerinde bir de kalesi vardır. Fırat, Birecik'in bulunduğu noktadan itibaren aşağıya doğru ufak çapta nehir nakliyatına elverişlidir. Bu sebeple, Birecik eskiden beri kara ve nehir ulaşımı arasında bir aktarma yeri olarak önem kazanmıştır.[kaynak belirtilmeli] Daha sonraki devirlerde İstanbul-Bağdat demiryolunu Birecik'ten değil de biraz güneyden geçmesi ve kervan ticaretinin eski önemini kaybetmesiyle kasaba gerilemeye başladı.[kaynak belirtilmeli] İnşası 1951'de başlayıp 1956'da sona eren Birecik Köprüsünün yapılması kasabanın önemini yeniden artırdı.[kaynak belirtilmeli]
Birecik Ağzı

Birecik, ilçede konuşulan Türkçe ile de önemli konumdadır. Tarihçi İlber Ortaylı Birecik'te konuşulan Türkçenin saf Oğuz Türkçesi olduğunu belirtmiştir.
Birecik ağzının öne çıkan özellikleri şunlardır:
Şimdiki zaman eki olarak "-yor" eki yerine "-y" eki kullanılır.
Örnek:
geliyor--> geliy,
gidiyor--> gidiy,
okuyor --> okuy,
yapıyor--> yapıy,
vuruyor--> vuruy,
1. Çoğul Şahıs eki olarak "-ik,-ık" kullanılır.
Örnek:
geliyoruz--> geliyik,
gidiyoruz--> gidiyik,
okuyoruz --> okuyık,
yapıyoruz--> yapıyık,
vuruyoruz--> vuruyık
Bazı kullanımlarda ünlü daralması görülmez.
Örnek:
yapmıyorlar mı? --> yapmaylar mı?,
gitmiyorlar mı? --> gitmeyler mi?,
gelmiyorlar mı? --> gelmeyler mi?
Bazı sözcüklerin farklı kullanımları vardır.
Sıfat Örnek:
yeni --> yengi,
Zamir Örnek:
kendileri --> genler,
bana      --> bene,
sana      --> sene
gıcık ve kasıt anlamında kullanılan "karez"
Örnek:
"bene karezin mi var?",
"karezine yapıysın."
Coğrafya

Birecik, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Orta Fırat Bölümünde, Şanlıurfa iline bağlı Fırat Nehri kıyısında bir ilçedir. Birecik ilçesi doğudan Arat ve Babadağları, güneydoğudan Suruç sınırında Beko Dağı ve kuzeybatıdan da Kalazan Dağı ile çevrilidir. Fırat Nehri üzerindeki konumu, yerleşmenin tarih boyunca önemli bir merkez olmasına neden olmuş, özellikle Anadolu ve Mezopotamya arasındaki ticarette bir bağlantı noktası olma özelliğini, 19. yüzyılda yakın çevreden demiryolunun geçmesi ve Ortadoğu'nun siyasal yapısındaki değişimlere değin korumuştur.[kaynak belirtilmeli] Yörede hem kara hem de nehir ticareti önem kazanmıştır. Fırat Nehri hem nehir taşımacılığına, hem de açtığı dar vadi ile kara ulaşımına olanak sağlamıştır. Fırat Nehri'nin özellikle Birecik ile Basra Köprüsü'nün arasındaki bölümünde nehir taşımacılığı yapılmıştır. 1956 yılında Fırat üzerinde Birecik Köprüsü'nün yapılmasıyla yeniden ticaret ve tarımsal etkinlik gelişme göstermiştir.[kaynak belirtilmeli]İlçe halkı tahıl ve baklagiller tarımıyla meşgul olur. Fıstık yetiştirme de ilçenin ekonomik hayatında çok önemli bir yer tutar.
Nüfus yapısı

| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 31.472 | 9.100 | 22.372 |
| 1935 | 35.476 | 9.659 | 25.817 |
| 1940 | 38.810 | 10.445 | 28.365 |
| 1945 | 39.221 | 10.790 | 28.431 |
| 1950 | 43.343 | 11.064 | 32.279 |
| 1955 | 28.554 | 12.242 | 16.312 |
| 1960 | 30.465 | 13.110 | 17.355 |
| 1965 | 34.418 | 15.317 | 19.101 |
| 1970 | 40.406 | 18.392 | 22.014 |
| 1975 | 40.676 | 20.104 | 20.572 |
| 1980 | 41.048 | 20.081 | 20.967 |
| 1985 | 53.564 | 25.998 | 27.566 |
| 1990 | 58.907 | 28.440 | 30.467 |
| 2000 | 74.671 | 40.054 | 34.617 |
| 2007 | 83.319 | 46.304 | 37.015 |
| 2008 | 85.921 | 46.020 | 39.901 |
| 2009 | 88.102 | 47.034 | 41.068 |
| 2010 | 89.435 | 47.792 | 41.643 |
| 2011 | 90.547 | 48.117 | 42.430 |
| 2012 | 91.605 | 48.706 | 42.899 |
| 2013 | 92.125 | 92.125 | veri yok |
| 2014 | 92.355 | 92.355 | veri yok |
| 2015 | 92.852 | 92.852 | veri yok |
| 2016 | 93.668 | 93.668 | veri yok |
| 2017 | 94.277 | 94.277 | veri yok |
| 2018 | 95.149 | 95.149 | veri yok |
| 2019 | 95.128 | 95.128 | veri yok |
| 2020 | 95.683 | 95.683 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.