stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Suriye İç Savaşı Şam Cephesi
Kalamun taarruzu (Mayıs-Haziran 2015)

Hizbullah tarafından Mayıs 2015'te başlatılmıştır. Suriye rejimi de destek vermiştir. Lübnan ve Suriye sınırındaki Kalamun Dağları'nın muhaliflerden temizlenmesi hedeflenmiştir. Haziran ayında dağların çoğunun muhaliflerden temizlendiği açıklanmıştır. Muhalifler, Lübnan'ın Arsal kasabasına çekilmiştir.
Zabadani Muharebesi (Temmuz-Eylül 2015)

Suriye rejiminin Temmuz 2015'te gerçekleştirdiği saldırı ile başlamıştır. Şam'ın batısında Lübnan sınırında olan Zabadani kasabası, Eylül ayı sonunda büyük oranda rejim ve müttefiklerinin eline geçmiştir. Zabadani'nin şehir merkezinin birkaç mahallesinde muhalif hakimiyeti kaldığı belirtilmiştir. Türkiye ve İran'ın devreye girmesi ile Eylül ayında ateşkes imzalanmıştır. İdlip'teki muhalif kuşatması altındaki Şii Fua ve Kefraya köylerine karşılık Zabadani'ye rejim saldırısı durmuştur. Aralık 2015'te ise Zabadani'deki yaralı ve hasta muhaliflere karşılık Fua ve Kefraya'daki rejim güçleri ve sivillere karşılık takas gerçekleştirilmiştir.
Ayrıca bakınız: Zabadani Muharebesi
Doğu Guta saldırısı (Eylül 2015)

Muhalifler tarafından Eylül ayında Şam'ın doğusunda gerçekleştirilmiştir. İslami Cephe ve Özgür Suriye Ordusu liderliğindeki muhalifler, Tel Kürdi, Adra ve Harasta'da rejim güçlerine saldırmışlardır. 11 Eylül'de Tel Kürdi ve Adra Hapishanesi'nin bazı bölümleri ele geçirilmiştir. 13 Eylül'de Tel Kürdi Sanayi Bölgesi, Harasta askeri güvenlik bölümü ve elektrik istasyonu ele geçirilmiştir. 21 Eylül'de Suriye rejiminin kaybettiği bölgelerin çoğunu geri aldığı belirtilmiştir. 22 Eylül'de Ceyşul İslam'ın Adra Hapishanesi'ne saldırısı Ulusal Savunma Güçleri tarafından geri püskürtülmüştür. 27 Eylül'de Harasta Sanayi Bölgesinin çoğunun rejim güçleri tarafından geri alındığı belirtilmiştir.
Eylül 2015 - günümüz

Rus hava saldırıları Ekim ayından itibaren Şam kırsalını da vurmaya başlamıştır. Rus hava saldırıları sonucu pek çok sivil ölmüştür.
25 Aralık'ta muhaliflerin bölgedeki kilit isimlerinden İslam Ordusu lideri Zehran Alluş, Rus hava saldırısında öldürülmüştür. Bu olayın barış müzakerelerini tıkayabileceği belirtilmiştir. Ayrıca, bu olay üzerine Yermük Kampında muhalifleri tahliye görüşmeleri de tıkanmıştır.
Ocak 2016'da Şam'ın batısındaki Madaya kasabasında açlıktan ölümlerin olduğu bildirilmiştir. Baskılar sonucu Fua ve Kefraya'ya yardım gitmesi karşılığında, rejim Madaya'ya yardım gitmesini kabul etmiştir.
| Zaman Aralığı | Hükûmet!Muhalefet |  |
| --- | --- | --- |
| Kasım 2011–Mart 2012 | 800 ölü | 1,000 ölü |
| Ağustus-Ekim 2012 | Bilinmiyor | 1,500 ölü |
| Kasım 2012–Şubat 2013 | 690 ölü | 1,040 ölü |
| Mart-Ağustos 2013 | 1,150 ölü | 2,125 ölü |
| Eylül-Kasım 2013 | 115 ölü | 1,000 ölü |
| Ağustos 2014–Kasım 2014 | 175 ölü | 678 ölü |
| 11-27 Eylül 2015 | 41 ölü | 170 ölü |
| Kasım 2011 – Günümüz | En az 2,930 ölü | 7,343 ölü |
Beş katlı Pagoda

"Beş Katlı Pagoda" buraya yönlendirir. Genel olarak beş katlı pagoda'larla veya  romanıyla karıştırılmamalıdır.
Çince adBasitleştirilmiş Çince镇海楼Geleneksel Çince鎭海樓Sözlük anlamıDeniz Muhafız Binası
| Transkripsiyon |
| --- | --- |
Pinyin: Zhènhǎi Lóu
Jyutping: zan3 hoi2 lau4
Çince adBasitleştirilmiş Çince五层楼Geleneksel Çince五層樓Sözlük anlamıBeş Katlı Bina
| Transkripsiyon |
| --- | --- |
Pinyin: Wǔcéng Lóu
Jyutping: ng5 cang4 lau4
1890'larda Beş Katlı Pagoda
Beş Katlı Pagoda olarak da bilinen Zhenhai Kulesi, Guangzhou, Guangdong'da bir kuledir. Guangzhou'nun merkezinde Yuexiu Parkı'nda yer almaktadır. Artık Guangzhou Müzesi ‘ nin yuvasıdır.
Tarih

İlk olarak 1380'de, Ming hanedanlığı'nın başında Yongjia Marquis Zhu Liangzu (Geleneksel Çince: 朱亮祖) tarafından inşa edilmiştir. Kule 92 fit (25 metre) yüksekliğinde, 102 fit (31 metre) genişliğinde ve 52 fit (16 metre) derinliğindedir.
Popüler kültür

Yapıldığı zaman Guangzhou'nun en yüksek binasıydı. Wuyang Heykeli inşa edilmeden önce uzun bir süre Guangzhou'nun sembolüydü.
Galeri

Fotoğrafçısı bilinmiyor, "Zhenhai Tower, Guangzhou," n.d., Resim Koleksiyonları Departmanı, Ulusal Sanat Galerisi Kütüphanesi, Washington, DC
Fotoğrafçısı bilinmiyor, "Zhenhai Tower, Guangzhou," n.d., Resim Koleksiyonları Departmanı, Ulusal Sanat Galerisi Kütüphanesi, Washington, DC
Cissy Houston

| Cissy Houston |
| --- | --- |
Houston 1975'te
Doğum: Emily Drinkard 30 Eylül 1933(1933-09-30) Newark, New Jersey, ABD
Ölüm: 7 Ekim 2024 (91 yaşında) Newark, New Jersey, ABD
Eğitim: Güney Yakası Yüksek Okulu
Meslek: Şarkıcı
Etkin yıllar: 1938–2018
Evlilik:  Freddie Garland (e. 1955; b. 1964)  John Houston Jr. (e. 1964; b. 1991) 
Çocuk(lar): 3
Akraba:  Bobbi Kristina Brown (torunu)  Dionne Warwick (yeğeni)  Dee Dee Warwick (yeğeni)  Leontyne Price (kuzeni)  Damon Elliott (büyük yeğeni) 

Müzikal kariyeri
Tarzlar:  Soul  gospel  disko  R&B  pop 
Çalgılar: Vokal
Müzik şirketi:  RCA  Commonwealth United  Private Stock  Motown  Janus  Major Minor  Columbia  A&M  Delta Müzik  Harlem 
İlişkili hareketler: Whitney Houston Roy Hamilton Dee Dee Warwick Leontyne Price Dionne Warwick Elvis Presley Aretha Franklin Chaka Khan

 

Emily "Cissy" Houston (kızlık soyadı: Drinkard; 30 Eylül 1933, Newark, New Jersey – 7 Ekim 2024, Newark, New Jersey), Amerikalı soul ve gospel şarkıcısı.
Hayatı

Houston, 30 Eylül 1933'te Newark, New Jersey'de doğdu. Güney Yakası Yüksek Okulu'nda eğitim gördü. 1938'de başladığı müzik kariyerini 2018 yılına kadar sürdürdü. 2012'de kaldığı bir otel odasında ölü bulunan Amerikalı ünlü şarkıcı ve aktris  Whitney Houston'un annesi ve 2015 yılında genç yaşta ölen şarkıcı Bobbi Kristina Brown'un anneannesiydi. Aynı zamanda aralarında kızı Whitney Houston'da dahil olmak üzere Roy Hamilton, Dee Dee Warwick, Leontyne Price, Dionne Warwick, Elvis Presley, Aretha Franklin ve Chaka Khan'ın olduğu müzisyenlerle ortak müzik çalışmaları yaptı. Bireysel müzik kariyerindeki başarılarla iki kez Grammy Ödülü'nü kazandı.
Houston, 7 Ekim 2024'te memleketi Newark, New Jersey'de kaldığı huzur evinde Alzheimer hastalığı kaynaklı sağlık sorunları nedeniyle 91 yaşında ölmüştür.
Sevda Yolu

Sevda Yolu, Müslüm Gürses'in 24 Şubat 1986'da Elenor Müzik firması etiketiyle piyasaya sunulan stüdyo albümüdür. Albümde yer alan Gidecek Bir Gün şarkısı dönemin hit şarkılarından olmuş ve sonrasında birçok sanatçı tarafından da seslendirilmiştir. Albümdeki Ayırdılar Sevenleri şarkısı dışında diğer şarkıların tamamında Yunus Bülbül'ün imzası bulunmaktadır.
Şarkı listesi

| # | Şarkı | Söz | Müzik | Süre | Yönetmen |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Sevda Yolu | Yunus Bülbül | Yunus Bülbül | 3:09 | Ali İhsan Kısaç |
| 2 | Ayırdılar Sevenleri | Özer Şenay | Özer Şenay | 4:43 | Yavuz Taner |
| 3 | Denedim | Yunus Bülbül | Yunus Bülbül | 4:40 | Yavuz Taner |
| 4 | Bir Ben Miyim? | Yunus Bülbül | Yunus Bülbül | 3:06 | Yavuz Taner |
| 5 | Ah Bu Gönlüm | Yunus Bülbül | Yunus Bülbül | 6:10 | Yavuz Taner |
| 6 | Tövbeler Tövbesi | Yunus Bülbül | Yunus Bülbül | 3:57 | Ali İhsan Kısaç |
| 7 | Kul Kuldan Beter | Yunus Bülbül | Yunus Bülbül | 4:19 | Ali İhsan Kısaç |
| 8 | Üzgün Bakışlar | Yunus Bülbül | Yunus Bülbül | 5:05 | Selami Şahin |
| 9 | Gidecek Bir Gün (Aldanma Çocuksu Mahzun Yüzüne) | Ali Tekintüre | Yunus Bülbül | 4:00 | Yavuz Taner |
| 10 | Benim Kalbim Taş Değil | Yunus Bülbül | Yunus Bülbül | 4:11 | Ali İhsan Kısaç |
Albüme konmayan yedek şarkılar

| # | Şarkı | Söz | Müzik | Süre | Yönetmen | Bilgiler |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Yaşayamadım | Hülya Kaya | Ali İhsan Kısaç | 5:08 | Yavuz Taner | Resmî olarak hiçbir albümde yayımlanmamıştır. Bu şarkı arabesk müziği tarihinin en ağır şarkılarından olarak bilinmektedir. Türküola Müzik tarafından yayımlanan Gidecek Bir Gün albümünde yer almaktadır. |
| 2 | Kara Bulutlar | Yunus Bülbül | Yunus Bülbül | 5:00 | Ali İhsan Kısaç | Resmî olarak hiçbir albümde yayımlanmamıştır. Türküola Müzik tarafından yayımlanan Gidecek Bir Gün albümünde yer almaktadır. Şarkı, albümde Üzgün Bakışlar olarak geçmektedir. |
Gidecek Bir Gün şarkısı

Yunus Bülbül, Müslüm Gürses ve Muhterem Nur ile Erol Evgin'e konuk olmuş Gürses, albüm için tüm şarkıları seslendirmiş olup son olarak Gidecek Bir Gün (Aldanma Çocuksu Mahzun Yüzüne) şarkısı kalmış ve Gürses bu şarkıyı "Hep Yunus Bülbül mü okuyacağım?" diyerek şarkıyı okumayı reddetmiştir. Sonrasında araya Muhterem Nur'un girmesiyle birlikte Gürses eseri seslendirmiş ve şarkı albümün hit şarkısı olmuştur.
Bülbül, şarkı hakkında şunları söylemiştir: Muhterem abla sağ olsun, onun sayesinde okudu. Top bende ya, "Baba, bunun başında bir tar çalacağız" dedim. Rahmetli hocamız Yavuz Taner çaldı. Baba okudu. Dedim ki sonuna bir şiir. "Tamam evlat, baş üstüne." dedi ve sonuna bir de şiir okudu, şarkı dünyaya mâl oldu.
Albümün hit şarkısı olan Gidecek Bir Gün (Aldanma Çocuksu Mahzun Yüzüne) şarkısının yazarı Ali Tekintüre şarkı sözlerinin öyküsünü şöyle anlatmıştır: Görüntüler bazen insanı yanıltıyor. Kimi zaman saf görünümlerin ardında ince planlar ya da hesaplı bir yürek yatabilir. Görüntünün yarattığı yanılgı insanın sonuçta kötü bir biçimde zedelenmesine neden olabiliyor. Bir arkadaşım vardı. Bir kızı sevip bağlandı. Ancak sonuçta büyük bir yanılgıya düştü. Saf, masum olarak nitelediği insan ona en büyük darbeyi vurarak terk edip gitti. Hem de arkadaşımın hiç düşünmediği bir biçimde. Bu hikayeyi dinlediğim zaman ben de onun kadar üzüldüm ve en azından insanın karşısındaki insana zaman zaman sorularla yaklaşması gerektiğine inandım. Bu şarkı sözünde de bu mesajı vermeye çalıştım.
Albüme ait diğer bilgiler

Yunus Bülbül, Gürses'in bu albüm için 12 şarkı okuduğunu ve albümün milyonluk satışa ulaştığını belirtmiştir.
Albümün CD baskısında albümün yönetmen Özer Şenay'ın ismi yazılmıştır. Fakat bu albümde yer alan eserlerin tamamı önceki yıllarda Yunus Bülbül tarafından seslendirilmiş ve albümlerinde aynı müziklerle yayımlanmıştır. Bülbül'ün yayımlanan albümlerindeki şarkıların "Yavuz Taner, Ali İhsan Kısaç ve Selami Şahin" tarafından yönetildiği bilinmektedir. Gürses de aynı müzikler üzerine seslendirmiştir.
Albümün plak, kaset ve CD basımlarında Gidecek Bir Gün şarkısının söz yazarı Yunus Bülbül olarak belirtilmiş olsa da bu şarkının sözleri Ali Tekintüre'ye aittir.
Bu albüm yurt dışında Türküola Müzik tarafından Gidecek Bir Gün ismiyle yayımlanmıştır. Türkiye'de Sevda Yolu olarak yayımlanan albümde yer alan Üzgün Bakışlar olarak geçen şarkı  Gidecek Bir Gün ismiyle yayımlanan albümde Bilmiyor Musun? ve Sevda Yolu albümünün yedek şarkısı olarak bilinen Kara Bulutlar şarkısı ise Üzgün Bakışlar olarak geçmektedir.
Künye

Prodüksiyon: Atilla Alpsakarya
Müzik Yönetim: Yavuz Taner, Ali İhsan Kısaç, Selami Şahin
Tonmaister: Cüneyt Sarvazlar
Stüdyo: Arı Yapım
Tar: Yavuz Taner (Gidecek Bir Gün)
Fotoğraflar: Stüdyo Erol
Kapak düzeni: Bülent Engez
Baskı: Sayılı Matbaa
Efe Ambrose

Efetobore Ambrose Emuobo (d. 18 Ekim 1988), Nijeryalı millî futbolcudur. Scottish Premiership ekiplerinden Celtic'te oynamaktadır.
Ambrose, millî takımda ön libero, ulusal ligde ise stoper veya sağ bek olarak değişik defansif pozisyonlarda forma giymiştir. Farklı mevkiilerde oynamak kişisel gelişimine olumlu yansımıştır. Genelde libero olarak oynasa bile diğer bölgelerde de defansif olarak oynayabilmektedir.
Kulüp kariyeri

Futbola doğduğu şehrin takımı Kaduna United'da başlamış 2008/09 sezonu başında ise Bayelsa United'a transfer olmuştur. İki sezon bu takımda forma giydikten sonra Haziran 2010'da Aşdod'a imza atmıştır.
Millî takım kariyeri

Ambrose, Nijerya U-20 millî takımı ile Kanada'da dzenlenen 2007 FIFA U-20 Dünya Kupası'na katılmıştır. Nijerya 23 yaş altı millî futbol takımı ile katıldığı 2008 Yaz Olimpiyatları'nda ikinci olmuşlardır.
Eyalet

Eyalet, çoğunlukla valilerce yönetilen ve yönetim bakımından bazı özerklikleri olan büyük yönetim birimi.
Eyalet kelimesinin kökeni Arapça "wly" kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *iyālat إيالة "yönetim, idare" sözcüğünden türemiştir. Eyalet; Osmanlı Devleti'nin taşra örgütlenmesinde, beylerbeyi tarafından yönetilen ve en büyük olan yönetsel birimdi.
ABD, Avusturya ve Avustralya gibi federal ülkeleri oluşturan ana yönetim birimlerine Türkçede eyalet denilmektedir.
Kimi federatif devlet yapılarında eyaletlerin kendi özerk yönetimleri vardır. Bu yönetimlerin başında, devletlerin anayasal yapılanmalarına bağlı olarak halk tarafından seçilen başbakanlar/valiler ya da merkezî yönetim tarafından atanan valiler olabilir.
Örneğin, ABD eyaletlerinin valileri halk tarafından seçilir. Avustralya eyaletlerinin valileri merkezi yönetim tarafından atanırlar. Almanya Federal Cumhuriyeti'nin eyaletlerinin başbakanları ise halk tarafından seçimle yönetime getirilir.
Eyalet sistemi, özünde Osmanlı İmparatorluğu'nun temel devlet yapısı olarak yüzyıllar boyu kullanılmıştır. Son yüzyılında ise vilayet sistemi uygulanmıştır.
Avrupa tarihinde province (vilayet) sistemleri kullanılagelmiştir. Derebey dönemlerinden kalma province ismi, günümüzde de kullanılmaktadır. Ancak idari birimlerin isimleri birçok ülkede "province" (vilayet) olarak geçerken, hepsinde aynı idari sistemden bahsedilemez.
Rükneddin Mevdud

Rükneddin dönemine ait, Eyyubi derebeyleri el-Kamil ve el-Eşref Musa ile birlikte ve Abbasi Halifesi el-Nasır'a atıfta bulunan sikkeler. Hicri 621 (Miladi 1224).
Rükneddin Mevdud, Artukluların Hasankeyf koluna mensup bir beyiydi. Nasruddin Mahmud'un oğludur. Saltanatı sırasında Eyyûbîlere olan bağlılığı dikkat çekmiştir.
Eyyûbîler 1231-1232 yıllarında Rükneddin Mevdûd'un Hasankeyf ve Diyarbakır topraklarına saldırdılar. Artukluların Hasankeyf kolunun toprakları Eyyubiler tarafından ele geçirildi. El-Kamil tarafından Şam'da hapsedildi, ancak El-Kamil'in 1238'de ölümü üzerine Hama'ya kaçmayı başardı. Görünüşe göre Moğol istilası sırasında Hama'da ölmüştür.
el-Cevberi'yi Şarlatanlar Kitabı'nı yazmakla görevlendirmiştir.
Eli Ginsberg

| Eli Ginsberg |
| --- | --- |

Doğum: אלי גינסברג 1981 İsrail
Ölüm: 7 Ekim 2023 (42 yaşında) Dovrat, İsrail
Bağlılığı: İsrail
Branşı: İsrail Savunma Kuvvetleri
Rütbesi: Yarbay
Komutası: LOTAR
Çatışma/savaşları: Ekim 2023 Gazze-İsrail Çatışması

Eli Ginsberg (İbranice:אלי גינסברג; d. 1981 - 7 Ekim 2023), İsrailli yarbay.
Hayatı

Ginsberg, 1981'de İsrail'de doğdu. 2020-2023 yılları arasında LOTAR'a komuta etti. Son olarak katıldığı 2023 Filistin-İsrail Savaşı sırasında girdiği silahlı çatışmada vurularak ölmüştür.
Öncesinde Shayetet 13 özel operasyon biriminde subay olarak görev yapmış ve Mavi Marmara Saldırısı'na katılmıştır.
Evli dört çocuk babası olan Ginsberg, 7 Ekim 2023'te yaşamını sürdürdüğü Dovrat, İsrail'de 2023 Filistin-İsrail Savaşı esnasında girdiği çatışmada uğradığı silahlı saldırıda 42 yaşlarındayken ölmüştür.
Şam Devleti

Şam Devleti veya Şam Bölgesi, (Fransızca:État de Damas, Arapça: دولة دمشق, Dawlat-î Dimashq), San Remo Konferansı'ndan sonra, 3 Eylül 1920'de, Fransız general Henri Gouraud tarafından, Kral Faysal'ın kısa süreli monarşisi olan Suriye Arap Krallığı'na son veren, Fransız Suriye ve Lübnan Mandası'nda, mandaya bağlı şekilde kurulan 6 otonom devletten (bölgeden) birisidir.
Fransız Şam Devleti dışında, mandaya bağlı diğer otonom devletler ise, Halep Devleti (1920), Alevi Devleti (1920), Cebel-i Dürzi Devleti (1921), daha sonra Hatay Devleti (1938) olacak olan İskenderun Sancağı (1921) ve sonrasında günümüz Lübnan'nın bağımsızlığını (1946) kazanacağı Büyük Lübnan Devleti (1920) olmuştur.
Kuruluş

Şam Devleti, Fransız General Henri Gouraud tarafından 3 Eylül 1920'de başkenti Şam olacak şekilde ilan edildi. Yeni devletin ilk devlet başkanı Hakkı el-Azm'dı. Şam Devleti; Humus, Hama ve Asi Nehri Vadisi'nin yanı sıra Şam ve çevresini de kapsıyordu.
Yeni Şam devleti, Osmanlı döneminde Şam Vilayeti'nin bir parçası olan dört kazayı (bucak) yeni Büyük Lübnan Devleti'ni yaratmak için esas olarak Hristiyan olan Lübnan Dağı'na kaybetti. Şam'dan ayrılan bölge bugün Bekaa Vadisi'ne ve Güney Lübnan'a tekabül ediyor. Şam ve daha sonra Suriye, bu toprakların ayrılmasını sürekli olarak protesto etti ve manda dönemi boyunca geri almayı talep etti. Çoğunluğu Müslüman olan bu bölgelerin nüfusu da Şam'dan ayrılmayı protesto etti.
Suriye Federasyonu ve Suriye Devleti

22 Haziran 1922'de, General Henri Gouraud; Alevi Devleti, Şam Devleti ve Halep Devleti'nin birleştirilerek, Fransız Suriye Mandası'na bağlı, Suriye Federasyonu'nun (Fransızca: 'La Fédération Syrienne) kurulduğunu açıkladı.
1924'te Alevi Devleti'nin Suriye Federasyonu'ndan ayrılarak tekrar kendi başına otonom olmasıyla, 2 yıl boyunca devam eden Suriye Federasyonu'nun bozulmasının ilk adımı atıldı.
Kısa süre sonra 1 Aralık 1924'te General Gouraud ve diğer yetkililerin yaptığı düzenlemeler sonrası 1 Ocak 1925'te, Suriye Federasyonu tamamen dağıtıldı ve yerine - Halep Devleti ve Şam Devleti zaman kaybetmeden birleştirilerek - yine Fransız Suriye Mandası'na idari olarak bağlı olan otonom Suriye Devleti kuruldu.
Nüfus

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
1921-22 Fransız nüfus sayımına göre Şam Devleti Nüfusunun Genel Dağılımı
| Din | Nüfuz | Oran |  |  |  |  |  |
| Sünni | 447.000 | %75,1 |  |  |  |  |  |
| Hristiyan | 67.000 | %11,3 |  |  |  |  |  |
| Yabancı | 49.000 | %8,2 |  |  |  |  |  |
| Onikici | 9000 | %1,5 |  |  |  |  |  |
| İsmaili | 8000 | %1,3 |  |  |  |  |  |
| Yahudi | 6000 | %1,1 |  |  |  |  |  |
| Alevi | 5000 | %0,8 |  |  |  |  |  |
| Dürzi | 4000 | %0,7 |  |  |  |  |  |
| Toplam | 595.000 | %100 |  |  |  |  |  |
Elektron nötrinosu

| --- | --- |

Bileşim: Temel parçacık
İstatistik: Fermiyon
Nesil: 1.
Etkileşim(ler): Zayıf, kütleçekim
Sembol:  ν e
Antiparçacık: Elektron antinötrinosu ( ν e)
Teorileştirme: Wolfgang Pauli (1930)
Keşif: Clyde Cowan, Frederick Reines (1956)
Kütle: Sıfıra yakın (nötrino kütlesi bölümüne bakınız)
Elektrik yükü: 0 e
Renk yükü: Yok
Spin: 1/2
Zayıf izospin: 1/2
Zayıf hiperyük: -1
Kiralite: solak
Elektron nötrinosu, leptonların bir üyesi olan bir tür temel parçacıktır. Elektrik yükü 0 olan elektron nötrinoları, elektronlarla birlikte leptonların 1. neslini oluşturur. Wolfgang Pauli tarafından 1930'da teorileştirilmiş olup 1956'da, Clyde Cowan ve Frederick Reines'in liderliğindeki ekip tarafından gerçekleştirilen deneyle keşfedilmiştir.
Konuyla ilgili yayınlar

Reines, F.; Cowan, Jr., C. L. (1956). "The Neutrino". Nature (İngilizce). 178 (4531). s. 446. Bibcode:1956Natur.178..446R. doi:10.1038/178446a0.
Cowan, Jr., C. L.; Reines, F.; Harrison, F. B.; Kruse, H. W.; McGuire, A. D. (1956). "Detection of the Free Neutrino: A Confirmation". Science (İngilizce). 124 (3212). ss. 103-104. Bibcode:1956Sci...124..103C. doi:10.1126/science.124.3212.103. PMID 17796274.
Metilmalonik asit

Metilmalonik asit, dikarboksilik asitler grubundan kimyasal bir bileşiktir. Malonik asidin temel yapısından oluşur ve ayrıca bir metil grubu taşır. Metilmalonik asidin tuzlarına metilmalonatlar denir.
Metabolizma

Metilmalonik asit, propiyonat metabolizması yolunun bir yan ürünüdür. Bunun için başlangıç kaynakları, parantez içinde tüm vücut propiyonat metabolizmasına ilgili yaklaşık katkılarla birlikte aşağıda verilmiştir:
esansiyel amino asitler: metiyonin, valin, treonin ve izolösin (~%50)
tek zincirli yağ asitleri (~%30)
bakteriyel fermantasyondan elde edilen propiyonik asit (~%20)
kolesterol yan zinciri
timin
Propiyonat türevi olan propiyonil-CoA, propiyonil-CoA karboksilaz tarafından D-metilmalonil-CoA'ya dönüştürülür ve daha sonra metilmalonil-CoA epimeraz tarafından L-metilmalonil-CoA'ya dönüştürülür. Krebs döngüsüne giriş, L-metilmalonil-CoA'nın L-metilmalonil-CoA mutaz tarafından süksinil-CoA'ya dönüştürülmesi yoluyla gerçekleşir ve bu sırada koenzim olarak adenosilkobalamin formundaki B12 vitamini gereklidir. Propiyonil-CoA'dan süksinil-CoA'ya bu bozunma yolu, Krebs döngüsünün en önemli anaplerotik yollarından birini temsil eder. Metilmalonik asit, D-metilmalonil-CoA'nın D-metilmalonil-CoA hidrolaz tarafından metilmalonik asit ve CoA'ya ayrılmasıyla bu metabolik yolun bir yan ürünü olarak oluşur. Asil-CoA sentetaz aile üyesi 3 (acyl-CoA synthetase family member 3, ACSF3) enzimi de metilmalonik asit ve CoA'nın metilmalonil-CoA'ya dönüşümünden sorumludur.
Hücre içi esterazlar, metil grubunu (-CH3) metilmalonik asitten çıkarabilir ve böylece malonik asit üretebilir.
Klinik alaka > B12 vitamini eksikliği

Ana madde: B12 vitamini eksikliği
Artan metilmalonik asit seviyeleri B12 vitamini eksikliğine işaret edebilir. Test oldukça hassastır (B12 vitamini eksikliği olanlarda neredeyse her zaman yüksek seviyeler görülür) ancak çok spesifik değildir (B12 vitamini eksikliği olmayanlarda da yüksek seviyeler görülebilir). Metilmalonik asit, B12 vitamini eksikliği olan hastaların %90-98'inde yükselir. Özgüllüğü daha düşüktür çünkü 70 yaşın üzerindeki hastaların %20-25'inde metilmalonik asit seviyeleri yüksektir, ancak bunların %25-33'ünde B12 eksikliği yoktur. Bu nedenle metilmalonik asit seviyelerinin test edilmesi yaşlılarda rutin olarak önerilmemektedir.
Klinik alaka > Metabolik hastalıklar

Fazlalık metilmalonik asidemiler ile ilişkilidir.
Yüksek metilmalonik asit seviyelerine yüksek malonik asit seviyeleri eşlik ediyorsa, bu durum kombine malonik ve metilmalonik asidüri (CMAMMA) metabolik hastalığına işaret edebilir. Kan plazmasındaki malonik asit/metilmalonik asit oranı hesaplanarak CMAMMA klasik metilmalonik asidemiden ayırt edilebilir.
Klinik alaka > Kanser

Ayrıca, yaşla birlikte kanda metilmalonik asit birikimi 2020'de tümör ilerlemesi ile ilişkilendirilmiştir.
Klinik alaka > İnce bağırsakta bakteriyel aşırı çoğalma

İnce bağırsakta bakterilerin aşırı çoğalması, B12 vitamininin emilim sürecinde bakterilerin rekabeti nedeniyle yüksek metilmalonik asit seviyelerine de yol açabilir. Bu, gıdalardan alınan B12 vitamini ve oral takviye için geçerlidir ve B12 vitamini enjeksiyonları ile önlenebilir. Ayrıca, kısa bağırsak sendromlu hastalarda yapılan vaka çalışmalarından, bağırsak bakterilerinin aşırı çoğalmasının metilmalonik asidin öncüsü olan propiyonik asit üretiminin artmasına yol açtığı varsayılmaktadır. Bu vakalarda metilmalonik asit seviyelerinin metronidazol uygulaması ile normale döndüğü gösterilmiştir.
Ölçüm

Kandaki metilmalonik asit konsantrasyonları gaz kromatografik kütle spektrometresi veya sıvı kromatografi-kütle spektrometresi (LC-MS) ile ölçülür ve sağlıklı kişilerde beklenen metilmalonik asit değerleri 73 ila 271 nmol/L arasındadır.
Yan ürün olarak metilmalonik asit içeren propiyonat metabolizması yolu
Cadı (roman)

| --- | --- |
Cadı - Cadı Çarpıyor

Yazar: Hüseyin Rahmi Gürpınar
Ülke: Osmanlı İmparatorluğu
Dil: Türkçe
Tür: Roman
Yayım: 1912
Sayfa: 260
ISBN: 9789754470598
Cadı, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın 1912 tarihli romanı. Cadılara, hortlaklara, ruh çağırmaya ve büyücülere inanan halkın boş inançlarını eleştiren "Garaip Faturası" adlı dizi içinde yayınlandı. Gürpınar'ın bu türe benzer öteki yapıtları olan Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç ve Gulyabani'de cadılar ve büyücüler ortaya çıkar; tüm bunlar çevresinde güldürücü olaylar ve durumların hepsi bir arada verilir. Sonunda olayların iç yüzü verilerek: cadılara, hortlaklara, ruh çağırmaya ve büyücülere inanan kişilerin gereksiz uğraşlar peşinde oldukları sonucuna varılır. Roman karakterlerinden dul Naşit Nefi Efendi yeniden evlenmiştir ve evinin yalısında cadılar dolaşmaya başlamıştır. Naşit Nefi Efendi'nin ilk eşi Binnaz Hanım'ın cadı olarak geri döndüğü, Naşit Nefi Efendi ve eşlerine musallat olarak onlara rahat vermediği gibi olaylar zincirinde çıkmaza giren romanda daha sonra yalıda dolaşan cadının komşuları Aramıdil Hanım olduğu anlaşılır. Aramıdil Hanım, Naşit Nefi Efendi'nin eski eşi Binnaz Hanım'a verdiği sözü tutmak için bu yola başvurmuştur. Romanın dili oldukça sadedir. Romanında iç monologlara yer vermiştir ve romanda mektup tekniğini kilit bir nokta olarak sırların açığa çıkarılmasında kullanılmıştır. Ayrıca Gürpınar'ın bu romanını yalın ve basit bulan Şehabettin Süleyman, Rubab dergisinde bu romanı sert bir şekilde eleştirmiştir.
Kitap, 2024 yılında aynı adla sinemaya uyarlandı.