Ömer Seyfettin öyküleri listesi

Türk yazar, asker ve öğretmen Ömer Seyfettin'in yazdığı öykülerin ilk yayımlandıkları tarihlere göre düzenlenmiş listesidir.
| # | Öykü Adı | İlk Yayımlanma Tarihi | Yayımlandığı İlk Yer | Özet | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Tenezzüh | 13 Nisan 1902 | Sabah | Pencereden kar yağışını izleyen ve yazın gelmesini bekleyen Juli Hala, çocukluğunu hatırlar ve doktorun uyarısına rağmen karların arasında gezmeye çıkar. Ziyaret ettiği eski aşığını ölüm döşeğinde, kendisini tanımaz halde görünce üzülerek eve döner ve soğuk yüzünden hasta olur. | - |
| 2 | İlk Namaz | 28 Ocak 1905 | İzmir | Soğuk bir sabahta namaza kalkan yazar, annesinin kendisini namaza kaldırdığı ilk sabahı hatırlar ve yaşamakta olduğu hayatın artık tatsız olduğunu düşünür. | - |
| 3 | Sahir'e Karşı | 25 Şubat 1905 | İzmir | Yazar, sevdiği kız Belkıs'a yazdığı bir şiiri okur, ama Belkıs beğenmez ve Sahir adında bir şairin şiirini örnek gösterir. Yazar, Sahir'e kıskançlıkla karışık bir düşmanlık besler. Bir hafta sonra arkadaşı tramvayda ona Sahir'i gösterince, onun çapkın bir kadın avcısı değil, çelimsiz bir genç olduğunu gören yazar, Sahir'in hakiki bir şair olduğunu kabul eder. | - |
| 4 | Sebat | 11 Mart 1905 | İzmir | Uzun zamandır görmediği bir arkadaşına rastlayan yazar, ressam olduğunu öğrendiği arkadaşının atölyesine gider. Resimlerden birini beğenir ve yarım kalan resimleri tamamlaması için arkadaşına kararlılık (sebat) telkin eder; arkadaşıysa sebatsızlığın sebattan daha iyi olduğunu öne sürerek görüşlerini açıklar. | - |
| 5 | Erkek Mektubu | 24 Ağustos 1907 | İzmir | Mektup biçimindeki öyküde yazar, evlenmesinden bir yıl sonra, bekar arkadaşı Sermet'e yazdığı mektupta evliliği ve eşi hakkında yorumlar yapar ve evlilikten duyduğu hayalkırıklığını dile getirir. | - |
| 6 | Çirkin Bir Hakikat | 19 Kasım 1908 | Serbest İzmir | Sevdiği kadının evli olduğunu öğrenen yazar, bundan duyduğu öfke ve iğrenmeyi anlatmaktadır. | - |
| 7 | Ay Sonunda | 26 Kasım 1908 | Serbest İzmir | Çocukluğunda ailesiyle ne kadar mutlu olduğunu hatırlayan 22 yaşındaki yazar, yaşadığı mutsuzluğu önce sevecek birini bulamamasına, sonra da parasızlığa bağlar. | - |
| 8 | Yaşasın Dolap | 7 Aralık 1908 | Serbest İzmir | II. Abdülhamit döneminde hafiyelik yaparak hızla yükselen 50 yaşındaki Ahmet Samim Bey, bakanlıktaki görevinden bir anda kovulmuştur. Kendisinden intikam alınacağı korkusuyla, 22 yaşındaki eşi Bihter'in de teşvikiyle İstanbul'dan kaçmaya hazırlanmaktadır. Bu esnada Bihter'in sevgilisi Hâmit, Ahmet Samim Bey'i arayan bir komiser kılığında eve gelir, Ahmet Samim Bey ise dolaba saklanır. | "Bir Perdelik Komedi" altbaşlığıyla, oyun biçiminde kaleme alınmıştır. |
| 9 | İki Mebus | 19 Aralık 1908 | Aşiyan | Genç ve parlak bir milletvekili ile yaşlı bir eski milletvekili, edebiyat ve kalkınma üzerine sohbet ederler. | - |
| 10 | Elma | 25 Haziran 1909 | Bahçe | Aşkla evlenen bir çiftin hayatı zamanla sıradanlaşmıştır. Erkek bir gün elma soyarken kadın elmanın ne hatırlattığını sorar. Erkek bilemez ve Isaac Newton'ın yerçekimi yasasını bulmasını anlatır. Kadın ise üzülerek, tanıştıkları gün kendisine elma ikram ettiğini söyler. | - |
| 11 | Busenin Şekl-i İptidaisi | 23 Temmuz 1909 | Teşvik | Yazarın üç yüz frank karşılığı tuttuğu hayat kadını soyunduktan sonra yazarı "sadist" zannedip ağlar, öyle olmadığını anlayınca da öpülmek istemediğini, çünkü busenin ilkel (iptidai) ve saldırgan olduğunu söyler. | Erotik bir öyküdür. |
| 12 | At | 4 Nisan 1910 | Tenkit | Atıyla ormanda gezdiği sırada eski zamanlarda yaşamayı hayal eden yazar, bir kasabaya varıp, nehirde köpeklerin yanında çamaşır yıkayan kızları görünce iğrenir ve dağa çıkmayı düşünür. Sonra da ata binmenin kendisine iyi gelmediğine karar verip motosiklet almayı planlar. | - |
| 13 | Beşeriyet ve Köpek | 3 Ekim 1910 | Piyano | Bir yaz gecesi vapura binme hazırlığı yapan yazar, eskiden seyahatleri sırasında yaşadığı aşkları hatırlar. Bir seyahatinde dikkatini çeken bir kadınla konuşmak ister ama yanındaki köpekten rahatsız olur, bunun üzerine kadına köpeği neden bu kadar sevdiğini sorar. Kadın da köpeğin medeniyeti kuran varlık olduğunu ve ilk çağlarda insanın doğaya uyum sağlamasını kolaylaştırdığını, bu yüzden köpekleri çok sevdiğini söyler. | - |
| 14 | Apandisit | 7 Kasım 1910 | Piyano | Erik hoşafı yerden eriklerden birinin çekirdeğini yuttuğunu fark eden yazar, apandisitinin iltihap kapacağından korkmaya başlar. Konuştuğu bir doktor ona bunun doğru olmadığını söyler. | - |
| 15 | Aşk ve Ayak Parmakları | 21 Kasım 1910 | Piyano | Zengin ve güzel Âsıme Hanım, eski kocası Hasan Bey'e mektup yazar ve neden boşandıklarını sorar. Hasan Bey de, hayatı boyunca tanıştığı insanları birer hayvana benzettiğini ve o insanların da benzetildikleri hayvanın karakterini taşıdıklarının anlaşıldığını, bunun hiç yanlış çıkmadığını söyler; başta Âsıme Hanım'ın hangi hayvana benzediğini bulamadığını, fakat evlendikten sonra ayak parmaklarını el gibi kullandığını görünce onu maymuna benzettiğini ve bu sahneyi aklından çıkaramadığı için boşandığını anlatır. | - |
| 16 | Tavuklar | 12 Aralık 1910 | Piyano | Handa kalan yazar, avludaki tavukların insan gördüklerinde bir alanda toplandıklarını görür ve yem beklediklerini hesap ederek akıllı olduklarını düşünür. Bu düşüncesini paylaştığı hancı, tavuklara yem vermediklerini ve birini gördüklerinde abdesthanenin önüne koştuklarını söyler. | - |
| 17 | Tuğra | 23 Aralık 1910 | Piyano | Meyhanede bira içen yazar hayata dair düşüncelere dalar. Hesabı ödeyecekken paranın üzerinde gördüğü tuğradan etkilenip parayı cebine koyar ve içmeye devam eder. | - |
| 18 | Acıklı Bir Hikâye | 16 Ocak 1911 | Zaman | Yazar, soğuktan donmak üzere olan bir serçenin, yoldan geçen atın bıraktığı gübredeki buğday tanelerini yiyerek hayata döndüğünü görür. Dama çıkıp ötmeye başlayan serçe, onu duyan bir çocuk tarafından tüfekle vurulur. | - |
| 19 | Tarih Ezelî Bir Tekerrürdür | 16 Ocak 1911 | Düşünüyorum | Öykünün başında tarihteki bütün olayların birbirini tekrar ettiğini anlatan yazar, Efser adında, Macar ve Çerkez soyundan gelen bir kadınla evlidir. Karısının güzelliğine hayran olan yazar, bir gün bu konuyu halasının oğlu Ahmet Bidar ile konuşur ve ikisi de Efser'in eşsiz bir güzelliği olduğunda anlaşırlar. Yazar bir gün, aslında utangaç olan Bidar'ı evin bir köşesinde saklanmaya ve Efser'i çıplakken izlemeye ikna eder, ancak Efser soyunduktan sonra Bidar'ı odadan çıkarken görür. Ertesi günden itibaren Bidar sessizleşirken, Efser şen ve geveze olur, yazar olanlara anlam veremez. Bir gece arkadaşlarıyla içip sarhoş olduktan sonra eve dönen yazar, Efser ve Bidar'ı yatak odasında yarı çıplak görünce tabancasına davranır, fakat tabanca ateş almaz. Efser gülerek ve sakince yazarı durdurur ve sabahı beklemesini söyler, Bidar ayrılır. Uyuyakalan yazar uyandığında hizmetçiden karısının bıraktığı mektubu alır. Efser, annesinin evine gittiğini, Bidar'ın o gün İtalya'ya döneceğini, namusunu kurtarmak ve olanları anlamak istiyorsa yazarın kendisini boşaması gerektiğini yazmıştır. Yazar bir süre sonra boşanmayı kabul eder ve Efser olanları bir başka mektupta açıklar: Kocasının kendisini bir başkasına çıplak halde gösterdiğini fark eden Efser, kocasının bencillik ve şehvetten ibaret birisi olduğunu görmüş ve aynı olayın Heredot'un anlatılarından birinde yer aldığı hatırlamıştır. Efser kocasından intikam almak için Bidar'la anlaşmış, kendisini Bidar ile yarı çıplak görmesini sağlayacak bir sahne hazırlamış, öncesinde de kocasının tabancasını boşaltmayı ihmal etmemiştir. Efser mektubunun sonunda ertesi gün Bidar ile evleneceğini söyler. Yazar bütün bu olanları bir arkadaşına mektupla anlatır ve Efser'in hareketi sonucunda ölmekten beter hâle geldiğini ve beş yıldır yalnızca tarih kitapları okuduğunu belirtir. | - |
| 20 | Bahar ve Kelebekler | 11 Nisan 1911 | Genç Kalemler | 97 yaşındaki kadın, 18 yaşındaki büyük torununa okuduğu kitabın konusunu sorar ve kitabın, Fransız bir yazar tarafından yazılmış, mutsuz Türk kadınlarını anlattığını öğrenir. Yaşlı kadın, Türk kadınlarının hiçbir zaman sevinçten mahrum olmadığını, yeni neslin bozulduğunu söyleyerek gençliğindeki eğlenceleri anlatır. Gençken bahar geldiğinde arkadaşlarıyla kelebekleri görme oyunu oynadıklarını, iyi talih anlamına gelen beyaz kelebeği görmek için birbirleriyle yarıştıklarını, siyah kelebeğin ise kötülük anlamına geldiğini anlatır. Bu anıdan etkilenen genç kız dışarı bakar ve siyah bir kelebek görür; hem kendisinin hem Türk kadınlarının geleceğinin kötü olacağını düşünerek üzülür. | - |
| 21 | Pamuk İpliği | 26 Mayıs 1911 | Genç Kalemler | 26 yaşındaki Behzat Bey, 19 yaşındaki Sürpik Bagdeseryan adlı Ermeni kız ile evlilik üzerine konuşmaktadır. Sürpik, erkeklerin 30 yaşından sonra evlenmesi gerektiğini söylerken, Behzat bir an önce evlenmek istediğini, hatta Sürpik'le evlenmek istediğini söyler; fakat Sürpik, Müslümanların evlilik anlayışının çok serbest olduğunu belirterek, evlilikte katı kurallara sahip bir Hristiyan ile evlenmek istediğini ifade eder. Daha sonra Hamparsum Rupenyan adında, 29 yaşındaki bir Ermeni erkekle konuşan Sürpik, bu defa tam tersi yönde, esnek evlilik kuralları lehinde sözler sarf eder. Hamparsum, Müslümanlaştığını söylediği Sürpik'e kızar. | Oyun biçiminde kaleme alınmıştır. |
| 22 | İrtica Haberi | 2 Temmuz 1911 | Genç Kalemler | Balkanlarda görevli olan bir subay olan yazar, arkadaşı Selanikli Akil ile vakit geçirdiği sırada yanlarına yaklaşan bir süvari, başkentte olaylar çıktığını haber verir. 31 Mart Vakası'ndan bahsedildiği anlaşılan öyküde, şeriat isteyenlerin olay çıkardığını duyan yazar, memleketin geleceğine dair umutsuz düşüncelere kapılır. Ertesi gün bağlı bulunduğu askerî birlikte alay ve tabur kumandanları, yaşananların II. Abdülhamit'in darbesi olduğunu anlatır. Hareket Ordusu'nun toplanması hazırlıkları yapıldığı esnada yazar, ülkedeki siyasi durumu düşünür ve tarih boyunca din adamlarının özgürlüğün her türüne karşı çıktıkları sonucuna varır. | Anı üslubunda kaleme alınmıştır. |
| 23 | Bomba | 17 Eylül 1911 | Genç Kalemler | Makedonya'nın bir köyünde yaşlı babası İstoyan'la ve hamile karısı Magda'yla yaşayan Bulgar asıllı Boris, sosyalist fikirleri yüzünden civardaki milliyetçiler tarafından tehdit edilince, babasının bütün mallarını sattırıp ailece Amerika'ya göçmeye karar verir. Yola çıkmadan bir gün önce köye ve İstoyan'la görüşmek isteyen milliyetçilerle konuşmaya Boris gider. Bir süre sonra milliyetçiler eve gelirler, malların satışından elde ettikleri parayı isterler, aksi takdirde Boris'i öldüreceklerini söylerler ve bu esnada Magda'yı taciz ederler. İstoyan, oğlunu kurtarabilmek için bütün parasını verir. Milliyetçiler ayrılmadan önce, evde saklaması için Magda'ya siyah beze sarılmış bir bomba bırakırlar. Boris'i bekleyen Magda, bombaya bakmak istediğinde siyah bezin altında Boris'in kesik kafasını görür. | - |
| 24 | Primo Türk Çocuğu | 18 Aralık 1911 | Genç Kalemler | Paris'te eğitim gördükten sonra İzmir'de yüksek maaşlı bir iş bulan ve burada Grazia adında İtalyan bir kadınla evlenen Kenan Bey, Selanik'te yaşayan, Türk olduğunu reddeden, Türklükten nefret eden ve batılı olmasıyla övünen bir masondur. Eşiyle iki çocuğu olmuş, fakat küçük olan ölünce yalnızca "Primo" diye çağırdıkları ilk çocukları hayatta kalmıştır. İtalya'nın Trablusgarp'ı işgal etmesi üzerine Selanik'teki halk İtalyanlara ait okullara, şirketlere, hastanelere ve diplomatik temsilciliklere saldırır. İtalyanların ve İtalyan dostlarının şehirden kovulacağını düşünen Kenan Bey, korkudan evine gidemez. Bunların yanı sıra Avrupa'nın büyük devletlerinin dünyanın dört bir yanında güçsüz milletlere yaptıkları zulümleri düşünür, insanlık için çalıştığını söyleyen mason locasının bu işgaller karşısındaki sessizliğine şaşırır ve vatansever babasının çocukluğunda anlattığı hikâyeleri hatırlar. Sabah evine gittiğinde Grazia, Türk ülkesinin Avrupalılarca bölünmesi planını heyecanla Kenan'a anlatır ve Selanik'ten ayrılmak ister. Hayata bakışı değişmiş olan Kenan, Selanik'ten ayrılmayacağını ve Grazia'nın kendisiyle Türk gibi yaşaması gerektiğini söyler. Grazia kabul etmez. Bir gün öncesinde okuldaki Türk arkadaşı Orhan'dan Türklerin tarihteki başarılarını dinleyen ve kendisinin de babasından dolayı Türk olduğunu öğrenen Primo, anne ve babasının tartışmasına kulak misafiri olur; hangisiyle yaşamak istediği sorulduğunda da bozuk Türkçesiyle, Türk olduğunu söyler ve İtalyan kralının duvardaki resmini parçalar. Grazia ağlamaya başlar. | Öykünün devamı 21 Mayıs 1914 tarihinde Türk Sözü'nde yayımlanmıştır. |
| 25 | Ant | 24 Nisan 1912 | Genç Kalemler | İlkokul zamanını hatırlayan yazar, arkadaşlarının birbiriyle kan kardeşi olduklarını görerek buna özenir, parmağının kesildiği bir gün komşu çocuğu Mıstık'a kan kardeşi olmayı teklif eder. Mıstık elini keser ve iki arkadaş kanlarını karıştırarak kan kardeşi olurlar. Birkaç ay sonra okuldan eve dönerlerken bir köpek çocuklara saldırır. Mıstık, arkadaşını korumak için köpekle boğuşur. Köpekten kuduz hastalığı kapan Mıstık birkaç gün sonra ölür. Yazar yıllar sonra bile parmağındaki kesiğe baktıkça Mıstık'ı hatırlar. | Yazarın ünlü "Ben Gönen'de doğdum." sözü bu öykünün başlangıcında yer almaktadır. |
| 26 | Aşk Dalgası | 23 Temmuz 1912 | Genç Kalemler | Kadıköy vapurunda manzarayı seyrederek aşk hayalleri kuran yazar, on iki yıldır görmediği okul arkadaşına rastlar. Arkadaşı, yazarın bekar olduğunu görüp ona Türk kadınlarının kocalarına hayatı nasıl dar ettiklerini uzun uzadıya anlatır ve görücü usulü evliliğin yaygın olduğu Türk toplumunda aşık olmanın mümkün olmadığını söyler. Vapur yanaştıktan sonra iki arkadaş, vapurdan toplu halde inen kara çarşaflı kadınları izleyip acırlar. | - |
| 27 | Piç | 21 Ağustos 1913 | Türk Yurdu | Bingazi'ye savaşmaya giden yazar, arkadaşı Kahire'de hastalanınca, Mısır'ı kontrol eden Avrupalıların arasında onu yalnız bırakmamak için, arkadaşı iyileşene kadar Kahire'de kalmaya karar verir. Kahire'de geçirdiği on günlük sürenin başında bir lokantada eski arkadaşı Ahmet Nihat'la karşılaşır. Artık Katolik ve Fransız olduğunu söyleyen ve bu nedenle yazarın tepkisini çeken Ahmet Nihat, başından geçenleri anlatmaya başlar. Öğrencilik yıllarından beri Türklükten ve Müslümanlıktan nefret eden Ahmet Nihat, hukuk eğitimi için gittiği Paris'te kalmaya ve Fransızlaşmaya karar vermiştir. Ancak bir süre sonra annesinin ölüm döşeğinde olduğu haberini alıp İstanbul'a dönmüştür. Annesi ona, gençliğinde yasak aşk yaşadığı Fransız doktor Dubois'nın Ahmet Nihat'ın gerçek babası olduğunu söylemiş, annesinin ölümünden sonra Fransa'ya gidip gerçek babasını bulan Ahmet Nihat da adını "Pierre Dubois" olarak değiştirmiş ve Katolikliğe geçmiştir. Hikâyesini, "Ey azizim, şimdi halis bir Fransız olduğumu anladınız mı?" diye bitiren muhatabına "Anladım, lakin zaten Türk değilmişsiniz ki... Piçmişsiniz!" yanıtını veren yazar, ortamı terk edip oteline döner ve İstanbul'da Türklüğü aşağılayıp Batılılara özenen herkesin aslında piç olabileceğini düşünür. | - |
| 28 | Gurultu | 12 Şubat 1914 | Zeka | Öğrencilerin sınavlarına giren ve onları zorlamayı seven bir öğretmen, ders verirken izlediği bir başka öğretmenle, gurultu anlamına gelen "gargouillement" sözcüğü üzerine konuşmaya başlar. İkinci öğretmen bu sözcüğün kendisine üzüntü ve heyecan verdiğini söyler; yirmi yıl önce mezun olduktan sonra kolay yoldan zengin olmak amacıyla II. Abdülhamit'in adamlarından birinin kızıyla evlendiğini, fakat ilk gecede kızın karnı guruldadığı için yataktan kaçtığını, bu aşağılama üzerine kızın ailesinin kendisini Fizan'a sürme tehdidiyle boşanmalarını sağladığını, dolayısıyla büyük bir serveti anlamsız bir rahatsızlık nedeniyle bir gün içinde kaybettiğini anlatır. | - |
| 29 | Koleksiyon | 19 Şubat 1914 | Zeka | Yazar, Beyoğlu'nun zenginlerinden Mösyö Durant'ı evinde ziyaret eder ve Mösyö Durant'ın yanı sıra eşi ve kızı Juliet ile de sohbet eder. Babanın teklifi üzerine Juliet, "koleksiyonunu göstermek" üzere yazarı odasına götürür, odada geçen bir saatin sonunda yazardan üç yüz frank ister. Yazar daha sonra aynı eve bu sefer Mösyö Durant'ın eşinin "koleksiyonunu görmeye" gelir. Öykünün sonunda yazar kendine, "Bu aile gösterdiği koleksiyonlar sayesinde Paris'te bile zengince yaşayamaz mıydı?" diye sorar. | - |
| 30 | Hürriyet Bayrakları | 8 Ocak 1914 | Türk Yurdu | 1910 yılında Rumeli'de gezen yazar, İkinci Meşrutiyet'in ilanının yıldönümü kutlamalarını görür. Yolda rastladığı bir subayla konuşurken, Osmanlılık diye bir şeyin olmadığını, her milletin ayrı hesapları olduğunu ve her birinin Türklerden intikam almak için beklediğini anlatır. Subay itiraz eder, ancak yolda gördükleri Bulgar köylülerin bayramla ilgilenmediklerini ve kendilerine öfkeyle baktıklarını görünce fikri değişir. | - |
| 31 | Mehdi | 5 Mart 1914 | Türk Yurdu | Osmanlı Selanik'ten çekilmiş, Kafkasya'daki Rumlar vapurlarla Selanik'e taşınmaktadır. Serez'den trene binen yazar, trendeki bir kompartımanda dört Türk yolcuyla birlikte seyahat etmektedir. Yolculardan biri Türklerin Selanik'e dönemeyeceğini, çünkü İslam yüzünden geri kaldıklarını söyler. Diğer bir yolcu Mehdi'nin gelip gelmeyeceğini sorgulayınca, kompartımandaki sarıklı, yaşlı hoca söz alır ve bir kurtarıcının bütün Müslümanları kurtaramayacağını, her toplumun kendi kurtarıcısını çıkaracağını anlatır. Bir sonraki durakta trene binen ve kompartımana katılan Rum yolcu, saygısız hareketlerde bulunur, ama Türk yolcular karşılık vermez. | - |
| 32 | Küçük Hikâye | 5 Mart 1914 | Zeka | Milliyetçilik ve dinciliği reddeden, Osmanlıcı bir cemiyete üye olan, Türk yazar, cemiyetin Şair Sait ve Doktor Eserullah Nâtık gibi üyeleriyle iftihar etmektedir. Cemiyete üye toplamaya çalışan yazar, Beyoğlu'ndaki eski Rum arkadaşı Diyamandis Efendi'yi görmeye gider. Aralarındaki sohbette yazar Osmanlıcı fikirleri savunurken, Diyamandis Efendi de Osmanlı topraklarındaki nüfusun tamamına yakının Türk asıllı olmayan, fakat Türkleşmiş topluluklar olduğunu öne sürerek, Bizans'ı diriltme hedefini över. Yazarın daha sonra görüştüğü Arnavut arkadaşı Fraşarlı Nadir Bey, Arap alfabesini eleştirirken, Ermeni arkadaşı Rupen Dikran Hayikyan ise Kürtleri tenkit eder. Yine de bu kişilerin hepsi cemiyete katılmayı kabul eder. İlk toplantıda Şair Sait, Türkçeden kasıtlı olarak arındırılmış, "Osmanlıca" bir şiir okur, fakat gayrimüslimler anlamaz, bunun üzerine devletin dilinin ne olması gerektiğini tartışırlar. Anlaşamazlar, ama hedeflerinde başarılı olacaklarına olan inançları artmış biçimde, iki hafta sonra toplanmak üzere ayrılırlar. Birkaç gün sonra yazar, cemiyetin Yahudi üyelerinden birinin evine gider ve ailenin Siyonist olduğunu öğrenir, evden ayrıldığında o da Siyonist olmaya karar vermiştir. | Satirik bir öyküdür. |
| 33 | Gayet Büyük Bir Adam | 2 Nisan 1914 | Safahat-ı Şiir ve Fikir | İzmir'de yaşayan bir embriyoloji uzmanı olan yazar, İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra arkadaşlarından İstanbul'a gidip millete hizmet etme tavsiyesi alır. Yazar bu konuyu düşünürken çorbacıda parası yetmediği için yeleğini rehin bırakır, iki aydır borcunu ödemediği hana döndüğünde hancının odasını iki yeni müşteriye kiraladığını ve yazarın eşyalarına el koyduğunu öğrenir. Öfkeden dişlerini sıkarken bir dişi kırılır. Yatmak için kıraathaneye giderken, İstanbul'da zengin olma hayalleri kurar. | Öykünün devamı, dergi kapandığı için yayımlanamamıştır. |
| 34 | Şîmeler | 16 Nisan 1914 | Yirminci Asırda Zeka | Yazar isim vermeden, Türklüğü, Müslümanlığı ve milliyetçi bakışları reddeden kişinin görüşlerini satirik biçimde eleştirmektedir. | Öyküde isim verilmeden eleştirilen kişi Rıza Tevfik Bölükbaşı'dır. |
| 35 | Primo Türk Çocuğu | 21 Mayıs 1914 | Türk Sözü | İtalyan annesi evi terk eden Primo, bir ay içinde Türkçe öğrenir ve babasıyla konuşarak adını Oğuz olarak değiştirir. Evdeki Türk olmayan hizmetçiler işten çıkarılıp yerine Türkler işe alınır, evde Türk yemekleri pişmeye başlar. Babası Oğuz'a Türklerin tarihini ve son olarak içinde bulundukları zor durumu anlatır. Geri çekilen Osmanlı ordusunun Selanik'ten de çekilecek olmasına üzülen Oğuz, babasının İstanbul'a taşınmaya karar vermesi üzerine kendini öldürmeyi düşünür. İlerledikçe katliam yapan düşmanları duydukça ve düşmana direnmeyen Türkleri gördükçe nefreti katlanır. Çok geçmeden babası gözaltına alınan Oğuz, sabah olunca evdeki silahla düşmanları öldürme planı yapar. | 18 Aralık 1911'de yayımlanan öykünün devamıdır. |
| 36 | Boykotaj Düşmanı | 30 Mayıs 1914 | Tanin | Türklerin Yunan mallarını boykot etmesi çağrısı yapan bir kitapçık gören gazeteci Mahmut Yesri, okuduklarına sinirlenip Yunan hayranı görüşlerini tekrar eder. Kendisi gibi düşünen arkadaşı, şair Nihat'a rastladığında birlikte Türklüğü aşağılayıp Yunanlığı överler. | Öyküde, Yahya Kemal Beyatlı ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu tarafından savunulmuş olan "Neobizantin" fikri satirik biçimde eleştirilmektedir. |
| 37 | Beyaz Lale | 24 Temmuz 1914 | Donanma | Osmanlı ordusu Serez kentinden çekilmiş, Hristiyanlar kutlama yapmaktadır. Bulgar Binbaşı Radko Balkaneski, şehirde yapılacak yağma ve katliamı kontrollü bir biçimde gerçekleştirmesi için kente gönderilmiştir. Radko, zenginlerin mallarının alınması, erkeklerin, çocukların ve yaşlıların öldürülerek hendeklere gömülmesi, kızların askerlere dağıtılması, evlerin ve dükkânların yağmaya açılması ve bütün bunların Avrupa'nın haberi olmayacak biçimde sessizce gerçekleştirilmesi için bir plan yapar. Çete reisleriyle yaptığı toplantıda bir milletin rahatça yaşaması için yabancı unsurların katledilmesi, bunun İspanyolların yaptığı gibi sonuna kadar ve Fransızların yaptığı gibi şevkle gerçekleştirilmesi gerektiği konuşulur. Bulgar askerleri katliama başlar. Kentin önde gelenlerinden Hacı Hasan Efendi, karısı ve beş erkek çocuğuyla kandırılarak evlerinden çıkarılır ve öldürülür. Hacı Hasan Efendi'nin konağına giden Radko, eve hayran olur. Hacı Hasan Efendi'nin 19 yaşındaki kızı Lalî'yi (Radko ona Lale demektedir) kandırarak kapıyı açtırır ve kıza saldırır. Radko uzun süren bir boğuşmadan sonra Lalî'nin kıyafetlerini parçalar, fakat kız pencereden atlayıp intihar eder. Radko dışarı çıkar, Lalî'nin öldüğünü anlar, kızın ölüsünü odaya taşır, yatağa yatırır ve tecavüz eder. | - |
| 38 | İhtiyarlıkta mı Gençlikte mi? | (tarihsiz) | Türk Yurdu Kitaphanesi | Geniş arazileri ve çok sayıda hayvanı olan Hasan Bey ve karısı Uluç Bikem'in, Turgut ve Korkut adlarında ikiz çocukları vardır. Hasan Bey bir gün rüyasında bir derviş görür, derviş ona, "Senin başına çok büyük bir felaket gelecek. İhtiyarlıkta mı gelsin? Gençlikte mi?" diye sorar. Felaketin gençlikte gelmesini isteyen Hasan Bey'in arazisi ve malları yağmalanır. Ailesiyle birlikte canını zor kurtaran Hasan Bey, bir Türk kentine göç eder, burada öğretmen olur. Ama bir gün evi yanar. Yazın köyde çiftçilik yaptığı sırada Acemler karısını kaçırır. Hasan Bey ve oğulları Acemlerin peşinden gider, ancak Korkut'u ayı kapar, Turgut da nehre düşüp kaybolur. Hasan Bey tek başına yıllar boyunca Acem diyarında karısını arar. Bir gün yazdığı Turan destanıyla ünlenir, Acem şahı onu baş şair yapar, Hasan Bey yoksulluktan kurtulur. Ayının yemeyip beslediği Korkut ve nehirde bir değirmene takılarak kurtulan Turgut, yıllar sonra buluşup Acem diyarına giderler, saray okuluna alınırlar ve çok iyi eğitim görürler. Acem şahı ikiz kardeşleri Anadolu'ya gönderdiği elçinin yanına verir. İkizler elçinin konağının zindanında annelerini bulurlar. Elçi üçünün idamını ister, şah ise önce yargılama yapmaya karar verir. Yargılama sırasında Hasan Bey ailesini görür ve yıllar sonra kavuşurlar. Elçi idam edilir, Hasan Bey başvezir olur, bir yıl sonra şah ölünce de onun yerine geçer. | - |
| 39 | Sivrisinek | 12 Temmuz 1917 | Yeni Mecmua | İstanbul'dan ayrılan ve kırdaki bir arkadaşının evine yerleşen yazar, nerede olduğunu bir şekilde keşfeden Efruz adlı arkadaşının gönderdiği mektuba yazdığı cevapta, aradıkları ilmi taşrada bulduğunu söyler ve örnek olarak, kendisine anlatılan Rüzgâr ile Sivrisinek öyküsünü anlatır. Rüzgâra meydan okuyan sivrisinek, kaybedeceğini anladığında bile gururunu elden bırakmamaktadır. Yazar bu öykünün, kişilerle uğraşmanın anlamsız olduğunu gösterdiğini söyler. | - |
| 40 | Falaka | 19 Temmuz 1917 | Yeni Mecmua | Yazar, çocukluğunda kırk kişilik bir sınıfta öğrenim gördüğünü ve başlarındaki hocanın yaramazlık yapanları falakaya yatırdığını anlatır. Bir gün teftişe gelen kaymakam, falakayı yasaklar. Fakat çocukların yaramazlıklarının artması üzerine hoca falakayı tekrar kullanmaya başlar. Hocanın uyuyakaldığı bir gün çocuklar hocanın kutusundan enfiye çeker ve hapşırmaya başlarlar, hoca da onları sıra dayağına çeker ve o günden sonra hapşıran herkesi falakaya yatırır. Hoca yine uyuyakaldığında çocuklar bu sefer enfiyeyi hocanın eşeğine koklatırlar ve hayvan hapşırmaya başlayınca, yemin etmiş olan hoca, eşeği falakaya yatırır. Bu esnada kaymakam gelir, yasakladığı falakanın kullanıldığını görüp hocayı götürür. Yazar yıllar sonra bile her hapşırdığında işten atılmasına neden oldukları yaşlı hocasını hatırlar. | - |
| 41 | Hürriyet Gecesi | 12 Temmuz 1917 | Yeni Mecmua | İkinci Meşrutiyet'in ilan edildiği gün çok sevinen yazar, heyecanına hakim olamayıp elindeki bastonla sokaktaki feneri kırar. Bunu gören yaşlı bir adam, yazarla konuşmaya başlar ve ona heyecanını kendisi için değil milleti için kullanmasını tavsiye eder. | - |
| 42 | Eleğimsağma | 9 Ağustos 1917 | Yeni Mecmua | Küçük Ayşe, erkekler gibi ata binmeyi, silah atmayı ve güreş tutmayı sevmektedir. Bir gün köyün imamı Kurt Hoca ona çarşafa girmesi gerektiğini söyler. Ömrünün geri kalanında sevdiği işleri yapamayacağını düşünüp üzülen Ayşe, gökkuşağının altından geçerek erkek olmayı planlar. Bir gün gördüğü gökkuşağına doğru koşar, yaklaşınca yorulur ve uyuyakalır. Uyandığında kendisini erkeğe dönüşmüş olarak bulur. Köyüne döner, arkadaşı Gülsüm'ün düğünü olduğunu görür. Düğüne müdahale eder, damat Hasan'ın Gülsüm'ü boşamasını sağlar ve Kurt Hoca'nın da Gülsüm'ü kendisiyle nikâhlamasını ister. Hoca, Ayşe erkek olmadığı için nikâhın caiz olmadığını söyler, bunun üzerine ahali Ayşe'nin üzerini kıyafetlerle kapatmak için hücum eder. Hoca uçarak uzaklaşır, minarenin şerefesine konar, Ayşe de hocayı minarede yakalar. Derken minare yıkılır ve Ayşe kafasını çarpar. Bu esnada uyanan Ayşe, babasının kafasına yumruk attığını görür. Saatlerdir onu arayan babası, Ayşe'yi eve götürür. | - |
| 43 | Çanakkale'den Sonra | 16 Ağustos 1917 | Yeni Mecmua | Okuldan mezun olduktan sonra hayattan ümidini zamanla kesen ..., kırk beş yaşını geçmiş, hiç evlenmemiş, Acıbadem'de tek başına yaşayan bir adamdır. Düşman işgali tehdidi varken hayatlarına rahatça devam eden insanları görerek sinirlenir. Seferberlik ilan edildiğinde sokakların askerle dolduğunu görüp şaşırır, Çanakkale'den zafer haberi gelince ümidini tekrar kazanır. Evlenir, hariciyede tercümanlık yapmaya başlar. Bir kızı olur, adını Mefkûre koyar. | - |
| 44 | Ferman | 23 Ağustos 1917 | Yeni Mecmua | Kanuni Sultan Süleyman, ordusuyla birlikte sefere çıkar. Orduya yol boyunca saldıran haydutlarla mücadeleye katılan 25 yaşındaki Tosun Bey, pek çok kahramanlık daha göstermiş bir yiğittir. Birçok kişi Tosun Bey'in kısa sürede beylerbeyi, sonra vezir, nihayet veziriazam olacağını düşünmeye başlar. Padişahın çadırının kaybolduğunu duyunca sinirlenen Tosun Bey, Kazasker Perviz Efendi'den hesap sorar, sonra da arkadaşlarıyla birlikte çadırı aramaya gider. Çok geçmeden sipahiler gelir ve sadrazamın kendisini çağırdığını söylerler. Sadrazam, Tosun Bey'e bir ferman verir ve Niş'teki beye götürmesini söyler. Tosun Bey yola çıkar, Niş'e yaklaştığında bir çiftlikte dinlenir. Gördüğü rüya üzerine fermanı açar ve içinde kendisinin idam edilmesi emri bulunduğunu görür. Vezirleri suçlayan Tosun Bey, önce kaçmayı düşünür, fakat çocukluğunda aldığı eğitimi hatırlayarak teslim olmaya karar verir. Fermanı verdiği Niş Beyi, emri uygulamayı vicdanına kabul ettiremez ve yerine kendisinin idam edilmesini önerir. Tosun Bey, "Padişahın emrini yapmayan asileri ben keserim!" diyerek beyin üzerine yürür, bunu gören korumalar Tosun Bey'i tutarlar ve idam ederler. Niş Beyi, Tosun'un arkasından ağlayarak Yasin okur. | - |