stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kamboçya Soykırımı
Tarihsel arka plan > Kızıl Kmerlerin yükselişi > Amerika Birleşik Devletleri bombalama kampanyası

1970'ten 1973'e kadar, Kızıl Kmerlere karşı yürütülen büyük bir Birleşik Devletler bombardıman kampanyası Kamboçya kırsalını harap etti. ABD'nin Kamboçya'ya yönelik daha önceki bir bombalama kampanyası 18 Mart 1969'da Menü Operasyonu ile başlamıştı, ancak ABD'nin Kamboçya'yı bombalaması bundan yıllar önce başlamıştı.
ABD bombardımanının neden olduğu Kamboçyalı sivil ve Kızıl Kmer ölümlerinin sayısı tartışmalıdır ve daha geniş kapsamlı Kamboçya İç Savaşı'ndan ayrıştırılması zordur. Tahminler 30.000 ila 500.000 arasında değişmektedir. Sliwinski, toplam iç savaş ölümlerinin yaklaşık %17'sinin ABD bombardımanına atfedilebileceğini tahmin etmekte ve ABD bombardımanının nüfusun az olduğu sınır bölgelerinde yoğunlaşması nedeniyle bunun önde gelen ölüm nedenlerinin çok gerisinde kaldığını belirtmektedir. Ben Kiernan 50.000 ila 150.000 kişinin ölümünü ABD bombardımanına bağlamaktadır.
Amerika Birleşik Devletleri'nin Kamboçya'yı yoğun bir şekilde bombalaması ile Kızıl Kmerler'in eleman kazanması ve halk desteğinin artması arasındaki ilişki tarihçilerin ilgisini çeken bir konu olmuştur. Aralarında Michael Ignatieff, Adam Jones ve Greg Grandin'in de bulunduğu bazı akademisyenler, 1965'ten 1973'e kadar süren ABD müdahalesi ve bombalama kampanyasını, Kamboçya köylüleri arasında Kızıl Kmerler'e verilen desteğin artmasına yol açan önemli bir faktör olarak göstermiştir. Ben Kiernan'a göre Kızıl Kmerler, "ABD'nin Kamboçya'yı ekonomik ve askeri olarak istikrarsızlaştırması olmasaydı iktidarı kazanamazdı. ... Bombardımanın yol açtığı yıkımı ve sivil katliamını askere alım propagandası ve acımasız, radikal politikaları ile ılımlı komünistleri ve Sihanukçuları tasfiye etmek için bir bahane olarak kullandılar."
Pol Pot biyografisi yazarı David P. Chandler bombardımanın "Amerikalıların istediği etkiyi yarattığını - Punom Pen'in Komünist kuşatmasını kırdığını" ancak aynı zamanda kırsal toplumun çöküşünü hızlandırdığını ve toplumsal kutuplaşmayı arttırdığını yazmaktadır. Craig Etcheson, ABD müdahalesinin Kızıl Kmerler'e katılımı arttırdığını kabul etmekle birlikte, bunun Kızıl Kmerler'in zaferinin birincil nedeni olduğuna itiraz etmektedir. William Shawcross'a göre, ABD'nin bombardımanı ve kara harekâtı Kamboçya'yı Sihanuk'un yıllarca kaçınmaya çalıştığı kaosa sürükledi.
Tarihsel arka plan > Kızıl Kmerler'in uluslararası destekçileri > Çin > Geçiş dönemi

Mao'nun Eylül 1976'da ölümünden sonra Çin, Aralık 1978'de Deng Şiaoping'in yeni ulu lider olarak atanmasıyla sona eren iki yıllık bir geçiş döneminden geçti. Geçiş dönemi sırasında Pol Pot Temmuz 1977'de Çin'e resmi bir ziyarette bulundu ve başkan Hua Guofeng ve diğer üst düzey ÇKP yetkilileri tarafından karşılandı, Halkın Günlüğü onu "Kamboçyalı Yoldaş" (柬埔寨战友) olarak adlandırdı. Pot ayrıca Mao döneminin bir ürünü olan Dazhai'nin tarımsal üretim modelini de gezdi. Çin Başbakan Yardımcısı ve Dazhai'nin lideri Çen Yonggui, Aralık 1977'de Kamboçya'yı ziyaret ederek komünizme doğru hareketin başarısını övdü.
1978 yılında Kızıl Kmer lideri ve Demokratik Kampuçya Millî Savunma Bakanı Son Sen Çin'i ziyaret etti ve askeri yardım için onay aldı. Aynı yıl Wang Dongxing ve Deng Yingchao gibi üst düzey ÇKP yetkilileri destek sunmak üzere Kamboçya'yı ziyaret ettiler.
Tarihsel arka plan > Kızıl Kmerler'in uluslararası destekçileri > Çin > Deng dönemi

Ayrıca bakınız: Çin-Vietnam Savaşı
Deng'in Çin'in Ulu Lideri olmasından kısa bir süre sonra Vietnam Kamboçya'yı istila etti ve Ocak 1979'da Kızıl Kmerleri yenerek soykırımı sona erdirdi. Ardından Kampuçya Halk Cumhuriyeti kuruldu. Sovyetler Birliği ve Vietnam'ın Güneydoğu Asya'daki gücüne karşı koymak amacıyla Çin, Vietnam istilasını resmen kınadı ve Kızıl Kmerlere maddi desteğini sürdürdü. 1979 yılının başlarında Çin, Vietnam'ın Kamboçya'yı istilasına misilleme olarak Vietnam'a bir saldırı başlattı.
Deng, Singapur Başbakanı Lee Kuan Yew ile yaptığı bir görüşme sonucunda savaşın boyutunu ve süresini sınırlandırmaya ikna oldu. Bir ay süren savaşın ardından Singapur, Kamboçya meselesinde Vietnam ve Çin arasında arabuluculuk yapmaya çalıştı.
Tarihsel arka plan > Kızıl Kmerler'in uluslararası destekçileri > Diğer destekçiler

Çin ve Batı'nın 1978 ve 1979'daki Vietnam istilasına karşı çıkmasının bir sonucu olarak Kızıl Kmerler 1982'ye kadar Kamboçya'nın Birleşmiş Milletler (BM) koltuğunu elinde tutmaya devam etti ve bu tarihten sonra koltuk Demokratik Kampuçya Koalisyon Hükûmeti (CGDK) olarak bilinen Kızıl Kmerlerin hakimiyetindeki bir koalisyon tarafından dolduruldu. Çin, Tayland, diğer Güney Doğu Asya ülkeleri, ABD ve bazı Batılı ülkelerin desteği sayesinde CGDK, Soğuk Savaş sona erdikten çok sonra 1993 yılına kadar Kamboçya'nın BM koltuğunu elinde tuttu.
Çin, Kızıl Kmer askerlerini 1979'dan en az 1986'ya kadar kendi topraklarında eğitmiş, "1990'ın sonlarına kadar Kızıl Kmer birliklerine askeri danışmanlar yerleştirmiş" ve 1980'ler boyunca "en az 1 milyar dolarlık askeri yardım sağlamıştır". Vietnam'ın Güneydoğu Asya'daki etkisini zayıflatmak isteyen Amerika Birleşik Devletleri'nin Kızıl Kmerleri desteklediğine dair iddialar vardır. İngiltere de SAS'ın 1985'ten 1989'a kadar Tayland'da CGDK koalisyonunun Kızıl Kmer olmayan askerlerini eğitmesi nedeniyle gruba yardım etmekle suçlanmaktadır. 1991 Paris Barış Anlaşması'ndan sonra Tayland, Kızıl Kmerlerin "faaliyetlerini sürdürebilmeleri için Tayland sınırı üzerinden ticaret yapmalarına ve hareket etmelerine izin vermeye devam etti... ancak özellikle ABD ve Avustralya'dan gelen uluslararası eleştiriler ... doğrudan askeri destek vermekten vazgeçmesine neden oldu."
Katliamlar > Sınıfkırım

Kızıl Kmer rejimi, eski Kamboçya hükûmetiyle bağlantısı olduğundan şüphelendiği kişilerin yanı sıra yabancı hükûmetlerle bağlantısı olduğundan şüphelendiği kişileri, profesyonelleri, entelektüelleri, Budist rahipleri ve etnik azınlıkları da sık sık tutuklayıp idam etmiştir. Gözlük takmak ya da birden fazla dil konuşmak gibi klişeleşmiş entelektüel özelliklere sahip olduğu düşünülen insanlar bile Kızıl Kmerlere karşı isyan edecekleri korkusuyla idam edildi. Sonuç olarak Pol Pot, William Branigin gibi gazeteciler ve tarihçiler tarafından "soykırımcı bir tiran" olarak tanımlanmıştır. İngiliz sosyolog Martin Shaw Kamboçya Soykırımı'nı "Soğuk Savaş döneminin en saf soykırımı" olarak tanımlamıştır. Kamboçya toplumunu ırksal, sosyal ve siyasi çizgilerden arındırma girişimi, Kamboçya'nın önceki askeri ve siyasi liderliğinin yanı sıra iş dünyası liderleri, gazeteciler, öğrenciler, doktorlar ve avukatların da tasfiye edilmesine yol açtı. Toplu katliamın faillerinin ve kurbanlarının büyük ölçüde aynı etnik grubun üyeleri olması nedeniyle, soykırımın benzersiz karakterini tanımlamak için otosoykırım terimi ortaya atıldı. Samuel Totten'e göre, Kızıl Kmerlerin yönetimi altında kentsel Kmer nüfusunun %25'i ya da 500.000 kişi, kırsal Kmer nüfusunun %16'sı ya da 825.000 kişi ölmüş olup, bu katliam Çingenelere yönelik soykırım (Avrupa'daki Çingene nüfusunun %25'i ya da 130.000 ila 500 bin kişi ölmüştür) ve Holokost sırasında Sırplara yönelik soykırım (300 ila 500 bin Sırp) ile karşılaştırılabilecek bir boyuta ulaşmıştır.
Katliamlar > Etnik kurbanlar > Vietnamlılar

Kızıl Kmerler ülkenin kötü gidişatından resmi olarak azınlık gruplarını, özellikle de Çam ve Vietnamlıları sorumlu tuttular. Rejim başlangıçta etnik Vietnamlıların Kamboçya'dan sürülmesini emretti ancak daha sonra Kamboçya dışına sürülen çok sayıda Vietnamlı sivili büyük çaplı katliamlardan geçirdi. Rejim daha sonra geriye kalan 20.000 etnik Vietnamlının kaçmasını engelledi ve bu grubun çoğu da idam edildi. Kızıl Kmerler soykırım hedeflerini desteklemek için medyayı da kullandı. Punom Pen Radyosu Kamboçyalıları "50 milyon Vietnamlıyı yok etmeye" çağırdı.
Ayrıca Kızıl Kmerler Vietnam'a çok sayıda sınır ötesi baskın düzenleyerek tahminen 30.000 Vietnamlı sivili katletmiştir. En önemlisi, Nisan 1978'deki Ba Chúc Katliamı sırasında Kızıl Kmer ordusu sınırı geçerek Ba Chúc köyüne girdi ve 3157 Vietnamlı sivili katletti. Bu durum Vietnam hükûmetinin acil tepkisine yol açarak Kızıl Kmerlerin nihai olarak yenilgiye uğratıldığı Kamboçya-Vietnam Savaşı'nın başlamasına neden oldu.
Katliamlar > Etnik kurbanlar > Çinliler

Kızıl Kmer rejiminin yönetimi sırasında Çinli Kamboçyalıların durumunun "Güneydoğu Asya'daki herhangi bir etnik Çinli topluluğun başına gelen en kötü felaket" olduğu iddia edildi. Çin kökenli Kamboçyalılar, Kızıl Kmerler tarafından "Kamboçya halkını sömürdükleri" gerekçesiyle katledildiler. Çinliler, kapitalizmle ilişkili tüccarlar ve tefeciler olarak klişeleştirilirken, tarihsel olarak grup daha açık ten rengi ve kültürel farklılıkları nedeniyle nefret çekmiştir. Yüzlerce Çam, Çinli ve Kmer aile 1978 yılında toplandı ve yeniden yerleştirilecekleri söylendi, ancak aslında idam edildiler.
1975'te Kızıl Kmer rejiminin iktidarının başlangıcında Kamboçya'da 425.000 etnik Çinli vardı. Bu sayı 1979'un sonunda 200.000'e düşmüştü ve bunların çoğu Tayland'daki mülteci kamplarında, geri kalanı ise Kamboçya'da sıkışıp kalmıştı. 170.000 Çinli, Kamboçya'dan kaçarak Vietnam'a yerleşti ve diğerleri de ülkelerine geri gönderildi. Çinliler ağırlıklı olarak şehirlerde yaşıyordu ve bu da onları Kızıl Kmerlerin devrimci kırsalcılığına ve şehir sakinlerini çiftliklere sürmesine karşı savunmasız hale getiriyordu. Çin Halk Cumhuriyeti hükûmeti, yaşanan zulmün farkında olmasına ve Vietnam hükûmetinin Vietnam'da yaşayan etnik Çinlilere yönelik kötü muamelesini eş zamanlı olarak kınamasına rağmen Kamboçya'daki etnik Çinlilerin öldürülmesini protesto etmedi.
Katliamlar > Dini gruplar

Ateşli bir Marksist ateist olan Pol Pot liderliğindeki Kızıl Kmerler, devlet ateizmi politikası uygulamışlardır. Catherine Wessinger'e göre, "Demokratik Kampuçya resmi olarak ateist bir devletti ve Kızıl Kmerler tarafından dine yapılan zulüm, ancak komünist Arnavutluk (bkz. Komünist Arnavutluk'ta din) ve Kuzey Kore (bkz. Kuzey Kore'de din özgürlüğü) devletlerinde dine yapılan zulümle eşdeğerdi." Tüm dinler yasaklanmıştı ve İslam, Hristiyanlık ve Budizm taraftarlarına yönelik baskılar çok geniş çaplıydı. Kızıl Kmerler tarafından 50.000 kadar Budist rahibin katledildiği tahmin edilmektedir.
Katliamlar > Dahili tasfiyeler

1978 yılında Pol Pot, Doğu Askerî Bölgesi'ni Vietnamlılar tarafından kirletildiğini düşündüğü kişilerden temizlemek için Güneybatı Bölgesi'nden askerî birliklere doğu Kampuçya'ya geçmeleri ve "gizli hainleri" ortadan kaldırmaları emrini verdi. Kampuçya Hükûmetinin saldırısına dayanamayan So Phim intihar etti, yardımcısı Heng Samrin ise Vietnam'a iltica etti. Doğu Bölgesi'ndeki katliamlar dizisi, Pol Pot rejiminin soykırımı sırasında gerçekleşen katliamlar arasında en ciddi olanıydı. "Parti, ordu ve halkın kitlesel ve ayrım gözetmeksizin tasfiyesi" olarak tanımlanmıştır.[kaynak belirtilmeli]
Çocukların kullanımı

Daha fazla bilgi: Çocukların ordulardaki tarihi
Kızıl Kmerler, soykırım sırasında ve sonrasında toplu katliam ve diğer zulümleri işlemek için binlerce duyarsızlaştırılmış, onlu yaşlarının başında askere alınmış çocuğu kullandılar. Endoktrine edilen çocuklara her türlü emri tereddüt etmeden yerine getirmeleri öğretildi.
Örgüt en azından 1998 yılına kadar çocukları yoğun bir şekilde kullanmaya devam etmiş ve çoğu zaman onları zorla silah altına almıştır. Bu dönemde çocuklar çoğunlukla mühimmat taşıyıcıları gibi ücretsiz destek rollerinde ve ayrıca savaşçı olarak görevlendirildiler. Pek çok çocuk Kızıl Kmerlerden karınlarını doyuracak bir şey bulamadan kaçmış ve hükûmet güçlerine katılmanın hayatta kalmalarını sağlayacağına inanmıştılar, ancak yerel komutanlar sık sık onlara herhangi bir ödeme yapmayı reddediyorlardı.
Ölü sayısı

Ben Kiernan, Kızıl Kmerlerin politikaları sonucunda 1,671 milyon ila 1,871 milyon Kamboçyalının ya da Kamboçya'nın 1975 nüfusunun %21'i ila %24'ünün öldüğünü tahmin etmektedir. Fransız nüfus bilimci Marek Sliwinski tarafından yapılan bir çalışmada, 1975 yılında 7,8 milyon olan Kamboçya nüfusunun 2 milyondan biraz daha azının Kızıl Kmerler döneminde doğal olmayan yollardan öldüğü hesaplanmıştır. Kamboçyalı erkeklerin %33,5'i Kızıl Kmerler döneminde ölürken, bu oran Kamboçyalı kadınlar için %15,7'dir. 2001 tarihli bir akademik kaynağa göre, Kızıl Kmerler dönemindeki aşırı ölümlere ilişkin en yaygın kabul gören tahminler 1,5 milyon ila 2 milyon arasında değişmektedir, ancak 1 milyon kadar düşük ve 3 milyon kadar yüksek rakamlar da belirtilmiştir. Kızıl Kmerlerin infazlarından kaynaklanan ölümlere ilişkin geleneksel olarak kabul edilen tahminler 500.000 ila 1 milyon arasında değişmektedir, bu da "dönemdeki aşırı ölümlerin üçte biri ila yarısı" anlamına gelmektedir. Ancak 2013 tarihli bir akademik kaynak (2009 tarihli bir araştırmaya atıfta bulunarak) infazların toplam ölümlerin %60'ını oluşturmuş olabileceğini ve 23.745 toplu mezarın yaklaşık 1,3 milyon şüpheli infaz kurbanı içerdiğini belirtmektedir. Kamboçya Dokümantasyon Merkezinden (DC-Cam) Craig Etcheson, Kızıl Kmerlerin infazlarına ilişkin daha önceki ve daha yaygın kabul gören tahminlerden oldukça yüksek olsa da bir milyondan fazla infaz tahminini "toplu mezarın doğası ve DC-Cam'in aşırı bir tahminden ziyade eksik ceset sayımı üretme olasılığı daha yüksek olan yöntemleri göz önüne alındığında makul olduğunu" savunmuştur. Nüfusbilimci Patrick Heuveline 1970 ile 1979 yılları arasında 1,17 milyon ile 3,42 milyon arasında Kamboçyalının doğal olmayan yollardan öldüğünü ve bu ölümlerin 150.000 ile 300.000'inin iç savaş sırasında meydana geldiğini tahmin etmektedir. Heuveline'in merkezi tahmini 2,52 milyon fazla ölümdür ve bunun 1,4 milyonu doğrudan şiddetin sonucudur. Kamboçyalılarla ev ev yapılan bir ankete dayanmasına rağmen, Kızıl Kmerlerin halef rejimi Kampuçya Halk Cumhuriyeti (KHC) tarafından ilan edilen 3,3 milyon ölüm tahmini genellikle abartılı olarak kabul edilir; diğer metodolojik hataların yanı sıra, KHC yetkilileri kısmen gömülmüş toplu mezarlarda bulunan tahmini kurban sayısını ham anket sonuçlarına eklemiştir, bu da bazı kurbanların iki kez sayıldığı anlamına gelir.
Demokratik Kampuçya sonrası > Anma

Eski rejimin kamu görevlilerinin infazları Punom Pen düştükten sonra gerçekleşmiş olsa da 20 Mayıs 1975 Kamboçya'da Kızıl Kmerlerin özel vatandaşlara yönelik kampanyasının başladığı tarih olarak anılmaktadır ve 20 Mayıs "Ulusal Anma Günü"dür ve ulusal bir bayramdır.
Demokratik Kampuçya sonrası > Soykırımın inkârı

1979 yılında Komünist İşçi Partisi (Kanada) Kamboçya'ya yaptıkları ziyaretin ardından yayınladıkları broşürde, toplu katliam ve diğer vahşet haberlerinin ABD tarafından uydurulduğunu ve daha sonra Sovyetler Birliği ve Vietnam tarafından kullanıldığını belirttiler. Onlara göre, ölü sayısının bir kısmı Tayland'daki ABD elçiliği tarafından uydurulmuş ve François Ponchaud tarafından popüler hale getirilmiştir. Ayrıca raporların ya da görüntülerin Tayland istihbaratı ve Lon Nol destekçileri tarafından uydurulduğunu iddia etmektedirler.
Pol Pot, 15 Nisan 1998'deki ölümünden birkaç ay önce Nate Thayer ile bir röportaj yapmıştır. Röportaj sırasında vicdanının rahat olduğunu belirtmiş ve soykırımdan sorumlu olduğunu inkâr etmiştir. Pol Pot "insanları öldürmek için değil, mücadeleyi yürütmek için geldiğini" iddia etmiştir. Alex Alvarez'e göre Pol Pot "kendisini yanlış anlaşılmış ve haksız yere kötülenmiş bir figür olarak tasvir etti". 2013 yılında Kamboçya Başbakanı Hun Sen, Kamboçya Soykırımı'nın ve Kızıl Kmerler tarafından işlenen diğer savaş suçlarının inkârını yasaklayan ve Holokost'un sona ermesinin ardından Avrupa ülkelerinde kabul edilen yasaları yansıtan bir yasayı oybirliğiyle kabul etti.
Yasa, Kamboçya Ulusal Kurtarma Partisinin başkan yardımcısı olan muhalefet lideri Kem Sokha'nın açıklamalarına rağmen kabul edildi. Sokha, Tuol Sleng Soykırım Müzesi'ndeki sergilerin uydurma olduğunu ve eserlerin 1979'daki istilanın ardından Vietnamlılar tarafından sahte olarak üretildiini ifade etmişti. Sokha'nın partisi yorumlarının bağlamından koparıldığını iddia etti.
Demokratik Kampuçya sonrası > Çin'in Kızıl Kmerlere desteğini inkâr etmesi

1988 yılında, bir zamanlar Kızıl Kmerlerin bir üyesi olan Kamboçya Başbakanı Hun Sen, Çin'i Kamboçya'da "kötülük olan her şeyin kaynağı" olarak tanımladı. Ancak Temmuz 1997'de kanlı bir hizip darbesiyle yerel rakiplerini devirip Batı'da öfkeye yol açtıktan sonra Çin derhal statükoyu tanıdı ve askeri yardım teklif etti. Kısa süre sonra yeni çıkarlar aynı hizaya geldi. Ardından 2000 yılında ÇKP Genel Sekreteri ve Çin Devlet Başkanı Jiang Zemin resmi bir ziyaret için Kamboçya'ya geldi. 1963'ten bu yana ilk kez bir Çinli lider Kamboçya'yı ziyaret etmiş oldu.
Aralık 2000'de Jiang, Kamboçya'yı ziyaret ederken Çin Dışişleri Bakanlığı bir açıklama yayınlayarak Pekin'in Kamboçya'yı yönetirken Kızıl Kmerlerin yanlış politikalarını asla desteklemediğini iddia etti ve özür dilemeyi reddetti. O dönemde Çin Dışişleri Bakanlığı Asya Departmanı Müdür Yardımcısı olan Yang Yanyi şu iddiada bulunmuştur:
"Bu, Kamboçyalıların kendileri tarafından ele alınması gereken bir iç meseledir. Çin hiçbir zaman başka bir ülkenin iç işlerine karışmamıştır. O tarihi dönemdeki yardım ve desteğimiz Kamboçya'nın egemenliğini ve ulusal bağımsızlığını koruma çabalarını desteklemek içindi. Biz asla başka ülkelerin yanlış politikalarını desteklemeyiz."
Ziyaret sırasında Jiang, Norodom Sihanuk ve Kamboçya Başbakanı Hun Sen ile bir araya gelerek Kamboçya'ya 12 milyon ABD doları yardım yapılmasını öngören bir anlaşma imzaladı. Kamboçya hükûmeti Jiang'ın ziyareti sırasında Kızıl Kmerler konusuna hiç değinmemiş olsa da protestocular Çin'den özür dilemesini ve hatta tazminat talep ettiler ve bu talep hâlâ devam ediyor. 2015 yılında Kamboçya Dokümantasyon Merkezi İcra Direktörü Youk Chhang: "Çinli danışmanlar hapishane gardiyanlarıyla birlikte en üst düzey lidere kadar oradaydılar. Çin bunu hiçbir zaman kabul etmedi ya da özür dilemedi." dedi. 2009 yılında, bazı eski Kızıl Kmer liderlerinin mahkemeleri sırasında, Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Jiang Yu şunları iddia etti:
"Çin uzun bir süredir Demokratik Kampuçya hükûmeti de dahil olmak üzere önceki Kamboçya hükümetleriyle normal ve dostane ilişkiler içinde olmuştur. Herkesin bildiği gibi Demokratik Kampuçya hükûmeti Birleşmiş Milletlerde yasal bir koltuğa sahipti ve 70'ten fazla ülkeyle geniş dış ilişkiler kurmuştu."
Demokratik Kampuçya sonrası > Kurtarıcıların tanınması

2011'den 2015'e kadar devam eden Kurtarıcılar sergisi, başkalarını kurtarmak için hayatlarını riske atan kişileri ödüllendirdi. Kamboçyalı kurtarıcılar, diğer dünya soykırımlarından benzer cesaret profilleriyle birlikte eşleştirilmiştir.
Kamboçya Soykırımı'ndaki kurtarıcılara yönelik benzer bir takdir, konuyla ilgili bir eğitim kaynağı yayınlayan Avustralyalı sosyal uyum grubu Courage to Care tarafından da gösterilmiştir.
Edebiyatta ve medyada

François Ponchaud'nun Cambodge année zéro ("Kamboçya Sıfır Yılı") adlı kitabı 1977 yılında yayınlandı ve 1978 yılında İngilizceye çevrildi. Ponchaud, Kamboçya Soykırımı'nı dünyanın dikkatine sunan ilk yazarlardan biriydi. Ponchaud soykırımın "her şeyden önce bir adamın özel vizyonunun eyleme dönüşmesi olduğunu söylemiştir: Yozlaşmış bir rejim tarafından şımartılmış bir kişi ıslah edilemez, safların kardeşliğinden fiziksel olarak ortadan kaldırılmalıdır." John Barron ve Anthony Paul tarafından yazılan Nazik Bir Ülkenin Katli: Kamboçya'daki Komünist Soykırımın Anlatılmamış Hikayesi 1977 yılında yayınlandı. Kitap mültecilerin anlattıklarına dayanıyordu ve Reader's Digest dergisinde yayınlanan kısaltılmış versiyonu çokça okundu.
Soykırımdan kurtulan film yapımcısı Rithy Panh, "birçok kişi tarafından Kamboçya'nın sinematik sesi olarak kabul edilmektedir." Panh, aralarında S-21: Kızıl Kmerlerin Ölüm Makinesi'nin de bulunduğu soykırımla ilgili çok sayıda belgesel yönetmiştir. Bu belgeseller, eleştirmenler tarafından "hafıza ve zamanın nasıl çökerek geçmişi şimdiki zaman haline getirdiğini ve böylece kötülüğün sıradan yüzünü ortaya çıkardığını gözlemlememize olanak tanıdığı" için takdir edilmiştir.
Soykırım, 1984 yapımı Akademi Ödüllü Ölüm Tarlaları filminde ve Patricia McCormick'in 2012 tarihli romanı Never Fall Down'da anlatılmaktadır.
Soykırım ayrıca Loung Ung tarafından Önce Babamı Öldürdüler (2000) adlı anı kitabında da anlatılmıştır. Kitap, Angelina Jolie tarafından yönetilen 2017 yapımı biyografik bir filme uyarlanmıştır. 1975 yılında geçen film, beş yaşındaki Ung'un, kardeşleri Kızıl Kmer rejimi tarafından çalışma kamplarına gönderilirken çocuk asker olarak eğitilmeye zorlanmasını anlatıyor.
Sıfır Yılı: Kamboçya'nın Sessiz Ölümü filmi, Avustralyalı gazeteci John Pilger tarafından yazılan ve sunulan 1979 yapımı bir İngiliz televizyon belgeselidir. İlk olarak 30 Ekim 1979'da İngiliz televizyonunda yayınlanan film, 1970'lerde Vietnam Savaşı'nın gizli bir bölümü olarak ABD tarafından Kamboçya'nın yoğun bir şekilde bombalanmasını, Pol Pot ve Kızıl Kmer milislerinin yönetimi ele geçirmesiyle yaşanan vahşet ve soykırımı, halkın yoksulluğunu ve çektiği acıları ve o zamandan beri Batı tarafından yapılan sınırlı yardımı anlatmaktadır. Pilger'in Kamboçya hakkındaki ilk raporu Daily Mirror'ın özel bir sayısında yayımlandı.
2017 Güreş Dünya Kupası - Erkekler grekoromen

2017 Güreş Dünya Kupası 16-17 Mayıs 2017 tarihinlrtinde İran'ın Abadan kentinde Kowsar Spor Kompleksi'nde düzenlenmiştir.
Eleme turları

| --- | --- |
    : Altın madalya maçı
    : Bronz madalya maçı
    : 5-6 maçı
    : 7-8 maçı
Eleme turları > A Grubu

| Ülke | O | G | M |
| --- | --- | --- | --- |
|  Rusya | 3 | 3 | 0 |
|  İran | 3 | 2 | 1 |
|  Almanya | 3 | 1 | 2 |
|  Kazakistan | 3 | 0 | 3 |
Eleme turları > B Grubu

| Ülke | O | G | M |
| --- | --- | --- | --- |
|  Azerbaycan | 3 | 3 | 0 |
|  Türkiye | 3 | 2 | 1 |
|  Ukrayna | 3 | 1 | 2 |
|  Belarus | 3 | 0 | 3 |
Sıralama

| Ülke | O | G | M |
| --- | --- | --- | --- |
|  Rusya | 4 | 4 | 0 |
|  Azerbaycan | 4 | 3 | 1 |
|  İran | 4 | 3 | 1 |
|  Türkiye | 4 | 2 | 2 |
|  Almanya | 4 | 2 | 2 |
|  Ukrayna | 4 | 1 | 3 |
|  Kazakistan | 4 | 1 | 3 |
|  Belarus | 4 | 0 | 4 |
Eperetmus

Eperetmus, Olindiidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Etli kozalak

Etli kozalak (megastrobilus) veya galbulus, kalınlaşmış veya etli pullardan oluşan küresel kozalak. Genellikle ardıç ve servi ağaçlarının kozalaklarına verilen bu isim, görünüş bakımından orman meyveleriyle karıştırılmaktadır.
2025 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Danimarka

|  2025 Eurovision Şarkı Yarışması  |
| --- | --- |
Ülke:  Danimarka
Seçim süreci
Seçim adı: Dansk Melodi Grand Prix 2025
Seçim tarih(ler)i: 1 Mart 2025
Eurovision Şarkı Yarışması'nda Danimarka
◄2024  2026►
Danimarka, İsviçre'nin Basel kentinde yapılacak 2025 Eurovision Şarkı Yarışması 'na katılacaktır. Danimarkalı yayıncı Danmarks Radio (DR) tarafından yapılacak Dansk Melodi Grand Prix 2025 yarışması'nın kazananı olacaktır.