stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Martin Bormann
Hayatı

Babası Prusya bölgesindeki posta ofisinde yardımcılık yapıyordu. Babasının ölümünden sonra miras olarak kalan çiftliği işletmek için okulu bıraktı. Tarımsal ticaret lisesini bıraktı. I. Dünya Savaşı'nın son günlerinde, Haziran 1918'de bir topçu olarak 55. Topçu Alayına katıldı. I. Dünya Savaşı'nda sahra topçusu olarak görev aldı. Savaş bittikten sonra çiftliğin bulunduğu Mecklenburg şehrine geri döndü. Burada Rossbach Freikorps'larına katıldı. Kısa zamanda örgüt adına çeşitli olaylara karıştı. Bu olayların hiçbirinden ceza almadan kurtulmayı başardı. Fakat 1924 yılının Mart ayında kendisinin de ilkokul öğretmeni olan Walther Kadow örgütün bütün gizli sırlarını açıklamıştı ve öldürülmesi gerekiyordu. Bormann ve adamları gereken infazı gerçekleştirdi. Olayın farkına varan polis tarafından tutuklandı ve arkadaşı Rudolf Höss'ün (daha sonra Auschwitz toplama kampının komutanı) suç ortağı olarak bir yıl hapis cezası aldı.
Hapishaneden çıktıktan sonra 1927'de NSDAP'ye katıldı ve üç yıl içerisinde önce Türingiya bölgesi basın müdürü, daha sonra da idari menajer oldu. 1928 ve 1930 yılları arasında SA yüksek komuta merkezinde görev aldı. İdari alanda yükselişini devam ettirdi ve 1933 Ekiminde NSDAP'nin parti sözcüsü, 12 Ağustos 1935'te Adolf Hitler'in özel sekreteri oldu. Bir ay sonra Nazi Partisi'nin milletvekili olarak meclisteki yerini aldı. Bu zaman zarfı içerisinde Rudolf Hess'in de özel sekreterliğini yapıyordu. 1937'de Schutzstaffel'e (SS) katıldı.
Yaptığı özel sekreterlik bir türlü yardımcılık gibiydi ve bu yardımcılığı sırasında gerek Hitler'in gerekse Hess'in güvenini fazlasıyla kazanmıştı. Partinin bütün mali işleriyle ilgileniyordu. Hitler'in evi olarak bilinen "Kartal Yuvası" Berghof fikrini Bormann verdi. Berchtesgaden'in böyle bir ev için çok uygun olduğunu düşünüyordu ve aynı zamanda Obersalzberg'deki büyük Nazi kompleksini de işletiyordu.
Bormann, Hitler'in yakın çevresine girdi ve ona her yerde eşlik ederek olaylar ve talepleri hakkında brifingler verdi. Hess'in İngiliz hükûmeti ile barış müzakereleri yapmak için 10 Mayıs 1941'de İngiltere'ye tek başına uçuşunun ardından Bormann, Parteikanzlei (Parti Şansölyeliği) Başkanı unvanıyla Hess'in eski görevlerini üstlendi. Kamu hizmeti atamaları üzerinde nihai onayları verdi, mevzuatı tekrar gözden geçirdi ve 1943'te tüm iç meseleler üzerinde fiilen kontrol sahibi oldu. Bormann, Hristiyan kiliselerine yönelik devam eden zulmün önde gelen savunucularından biriydi ve II. Dünya Savaşı sırasında Almanya tarafından fethedilen bölgelerde Yahudilere ve Slavlara yönelik sert muameleyi destekledi.
Gulag

GULAG ticari marka logosu, 1939 yılında tescil edilmiştir.
Gulag'da sürgünde olan işçiler, 1936-1937
Gulag, GULAG veya GULag (Rusça: Главное управление исправительно-трудовых лагерей и колоний/Glavnoye upravleniye ispravitel'no-trudovıh lagerey i koloniy Türkçe: Çalışma Kampları Yönetimi Baş İdâresi), Vladimir Lenin'in emriyle kurulan ve 1930'lardan 1950'lerin başına kadar Josef Stalin'in yönetimi sırasında zirveye ulaşan Sovyet zorunlu çalışma kampları ağından sorumlu devlet kurumuydu. Sovyet rejimi karşıtı unsurların (siyasi suçlu) hızla kovuşturulması ve toplumdan soyutlanması için 25 Nisan 1930 tarihinde kurulan bir tür yargı ve infaz sistemidir. Zaman içinde Sovyetler Birliği'nin birçok yerinde çok sayıda çalışma kampını da bünyesinde barındırır olmuştur. Bu kamplarda, 1930'dan 1953'e kadar yaklaşık 1,7 milyon mahkûm öldü. Batı dünyası Gulag kavramını ilk kez Aleksandr Soljenitsin'in Gulag Takımadaları kitabıyla tanıdı.
Mecaz kullanımı

Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletindeki yerli Yuki Kızılderililerine yapılan Yuki Soykırımında Yukilerin Tasmanya yerlileri gibi neredeyse avlanılıp hapis benzeri ölümcül kamplara kapatılmaları soykırım araştırmacısı Benjamin Madley tarafından etnik gulag (ethnic gulag) olarak nitelendirilmiştir.
İlgili okumalar

Aleksander Soljenitsin (2023). Gulag Takımadaları, Felix Kitap: Ankara. ISBN 978-605-80606-7-8.
Sonsuz Panayır

Halide Edib Adıvar’ın yazdığı bir romandır. Roman, yirminci yüzyılın  Osmanlı İmparatorluğunda geçer. Eser, İstanbul’da yaşayan güçlü ve genç bir kadın olan Feride Hanımefendinin yaşamına odaklanır. Feride, Hayattaki bir anlam arayışı ve toplumsal sorunlarla başa çıkmak için çabalamaktadır. Bu sırada eserde, aşk, aile ve özgürlük gibi temaları ele alır. Feride Hanımefendi’nin içsel yolculuğu, okuyucuyu Türk toplumunun derinliklerine götürürken, aynı zamanda dönemin zihniyetini de yansıtır. Eserde Halide Edip Adıvar’ın cumhuriyet dönemindeki daha bireysel olan üslubu ve milli edebiyat dönemindeki daha agresif olan üslubu beraber görülür
SHA-1

Kriptografide, SHA-1 (Secure Hash Algorithm 1) NSA (National Security Agency) tarafından dizayn edilmiş ve NIST (National Institute of Standarts and Technology) tarafından yayınlanmış bir Amerika Birleşik Devletleri Federal Bilgi İşleme Standartı (Federal Information Processing Standard)'nda bir kriptografik özet fonksiyonudur. SHA-1, mesaj özeti olarak da bilinen 160-bit özet değeri üretir. Bir SHA-1 özet değeri genellikle 40 basamaklı bir onaltılık sayı olarak üretilir.
SHA-1 artık güvenli bir algoritma olarak düşünülmemektedir. Kriptanalistlerin 2005'te yaptığı bir saldırıyla SHA-1'in devam eden kullanım için yeterince güvenli olmadığını ispatladılar. Bu yüzden 2010'dan beri SHA-1 yerine daha güvenli olan SHA-2 veya SHA-3 öneriliyor. 2017 itibarıyla ise Microsoft, Google, Apple ve Mozilla SSL sertifikalarından SHA-1 desteğini çekeceklerini açıkladılar.
23 Şubat 2017'de CWI Amsterdam ve Google SHA-1'e çakışma saldırısı yaptıklarını duyurdular ve iki farklı PDF dosyasının aynı SHA-1 özetini ürettiklerini kanıtladılar.
Gelişimi

SHA-1 ile üretilen mesaj özeti, MIT'den Ronald L. Rivest tarafından tasarlanmış MD4 ve MD5 algoritmaları ile üretilen mesaj özetlerine benzer fakat daha sade bir yapıdadır.
SHA-1 Amerika Birleşik Devletlerinin Capstone Projesi  kapmasında üretilmiştir. Algoritmanın orijinal özellikleri NIST (National Institute of Standards and Technology) tarafından 1993 yılında Güvenli Özet Standartı, FIPS PUB 180, başlığı altında yayınlandı.(18-19). Bu versiyon şu anda SHA-0 olarak bilinmektedir. Bu versiyon NSA tarafından yayınlanmasından kısa bir süre sonra geri çekilerek tekrar gözden geçirilmiş ve 1995 yılında  FIPS PUB 180-1'de SHA-1 olarak yayınlanmıştır. SHA-1'in SHA-0'dan tek farkı, SHA-1'in sıkıştırma fonksiyonundaki mesaj planındaki bir bit işlemi rotasyonudur. NSA'ya göre bu işlem orijinal algoritmadaki şifreleme güvenliğini azaltan bir hatayı çözmek için yapılmıştır, fakat NSA bunun hakkında daha fazla bilgi paylaşmamıştır. Gerçekten de SHA-0 bilinen tekniklerle SHA-1'den daha önce kırılmıştır.
Uygulamaları > Kriptografi

SHA-1 TLS, SSL, PGP, SSH, S/MIME ve IPsec gibi birçok güvenlik uygulaması ve protokolünün bir parçası olarak kullanılmaktadır. Bu uygulamalarda SHA-1 yerine MD5 da kullanılabilmektedir. Hem SHA-1 hem de MD5, MD4'ten yola çıkılarak tasarlanmışlardır. Ayrıca SHA-1 Git, Mercurial ve Monotone gibi dağıtık revizyon kontrol sistemlerinde revizyonların belirlenmesinde ve veri bozulmalarının ve/veya müdahalelerinin algılanmasında kullanılmaktadır. Algoritma Nintedo Wii oyun konsollarında booting sırasında imza doğrulaması sağlamak için kullanılmıştır, fakat algoritmanın ilk uygulanmasında saldırganların sistemin güvenlik planını rahatlıkla geçebildiği önemli bir açık oluşmuştur.
Başka kriptografik algoritma ve protokolleri kullanan ABD Hükümeti uygulamalarında hassas ve gizli bilgilerin güvenliği için SHA-1 ve SHA-2 kriptografik özet algoritmalarının kullanılması yasalar tarafından zorunlu tutulmuştur. Ayrıca FIPS PUB 180-1, özel kurumların da SHA-1 algoritmasını kullanmasını desteklemiştir. SHA-1 artık hükûmet işlerinin çoğunda kullanılmıyor. NIST (National Institute of Standards and Technology)'in bir açıklamasında, "Federal ajanslar çakışma direnci gerektiren uygulamalarda en kısa zamanda SHA-1 algoritmasını kullanmayı bırakmalı ve bu uygulamalar için 2010'dan sonra SHA-2 kriptografik özet algoritma ailesini kullanmaya başlamak zorundadırlar."(orijinal vurgu). Bu zorunluluk daha sonra gevşetildi.
Güvenli özet fonksiyonlarının yayınlanmasındaki en önemli motivasyon Dijital İmza Algoritması'dır.
SHA özet fonksiyonları SHACAL blok şifreleme'nin temelinde kullanılmıştır.
Uygulamaları > Veri Bütünlüğü

Git ve Mercurial gibi revizyon kontrol sistemleri SHA-1'i sadece güvenlik için kullanmaz ayrıca verinin herhangi bir bozulmaya uğrayarak değişmediğine emin olmak için kullanır. Linus Torvalds Git ile ilgili şunları söylemiştir;
Eğer disk bozulması varsa, DRAM bozulması varsa, veya herhangi bir sorun varsa Git hepsini algılayacaktır. Ya algılamazsa sorusu yok, bu bir kesinliktir. Zarar vermeye çalışan insanlar olabilir. Kesinlikle başaramayacaklar. [...] Kimse SHA-1'i kıramadı, fakat Git'i ilgilendiren SHA-1'in güvenlik özellikleri değil. Tamamıyla tutarlılık kontolü özelliği. Güvenlik kısmı bir yana, birçok insan şunu düşünüyor: Git SHA-1'i kullanıyor ve SHA-1 de kriptografik güvenlikte kullanılıyor. Demek ki Git'in güvenliği bununla sağlanıyor, diye düşünecekler. Git'te bunun güvenlikle hiçbir ilgisi yok. Bu sadece bulabileceğin en iyi özet fonksiyonu. [...]
Size şunun garantisini verebilirim: eğer verinizi Git'e koyarsanız, sizin sabit disk'inizden DVD'ye - veya 5 yıl sonra hangi teknoloji kullanılırsa ona - kopyalanınca bundan 5 yıl sonra bile verdiğiniz veriyi tamamı ile aynı şekilde geri alabilirsiniz. [...]
İlgilendiğim bir konu da çekirdek. İnsanların çekirdek kaynak kodlarını bozmaya çalıştıkları BitKeeper sitelerinden birinde açık yakalandığını gördük. Fakat Git çakışma durumda nesnenin en eski sürümünü tutmayı tercih edeceğinden bir saldırganın gizlice dosyaların üzerine yazmasını engellemiş olur. Böylece SHA-1'in ikinci-öngörüntü direnci güvenlik özelliğine ihtiyaç duymaz.
Kriptanaliz ve Doğrulama

L bit özet uzunluğuna sahip bir kriptografik özet fonksiyonunda, özete karşılık gelen bir mesaj her zaman brute-force saldırısı ile yaklaşık 2L denemede bulunabilir. Bu saldırıya öngörüntü saldırısı denir ve L'nin uzunluğuna ve bilgisayar sistemine göre pratik olabilir veya olamayabilir. İkinci ölçüt "çakışma" aynı mesaj özetini üreten iki farklı mesaj bulmak, doğum günü saldırısı kullanılarak ortalama 1.2 × 2L/2 denemede  bulunabilir. Bu ikinci  kriterden dolayı bir kriptografik özet fonksiyonunun direnci özet değeri uzunluğunun yarısının kadardır. Böylece SHA-1'in direnci 80-bit karmaşıklığında düşünülebilir.
Kriptologlar SHA-0 için çakışma çiftleri üretmeyi başarmışlar ve SHA-1'i de normal direnci olan 280 denemeden daha kısa sürede çakışma bulabilen bir algoritma bulmuşlardır.
Pratik güvenlikte, bu yeni saldırılarla ilgili en büyük endişe, daha etkili saldırılara yol açmalarıdır. Her ne kadar durumun böyle olup olmadığı daha bilinmese de, daha güçlü özet fonksiyonlarına geçilmesinin gerekliliğine inanılıyor. Parolaların saklanması gibi basit kriptografik özet fonksiyonu uygulamaları çakışma saldırılarından minimum şekilde etkilenirler. Belirli bir hesap için çalışan bir parola oluşturmak için öngörüntü saldırısı ve orijinal parolanın özetine erişim gerektirir. Parola şifrelemesini tersine çevirmek (Kullanıcının parolasını başka yerlerde denemek gibi) bu ataklarla mümkün değildir. (Bununla birlikte, çok güvenli bir özet fonksiyonu bile zayıf parolaları brute-force saldırısına karşı koruyamaz.)
Belge imzalatmada ise, saldırgan var olan bir belge için kolaylıkla sahte bir imza üretemez. Şöyle yapabilir: saldırgan normal ve hileli iki belge üretir ve özel anahtar sahibine normal belgeyi imzalatır. Bu saldırının mümkün olduğu bazı pratik koşullar vardır. Örneğin, 2008'in sonuna kadar bir MD5 çakışma kullanılarak sahte SSL sertifikaları üretmek mümkündü.
Algoritmalar blok, yineleme yapısı ve ek son adımların olmamasından dolayı tüm SHA fonksiyonları (SHA-3 dışında) uzunluk uzantısı ve kısmı mesaj çakışması saldırılarına karşı savunmasızdır. Anahtarlı özet fonksiyonlarında — SHA(mesaj || anahtar) veya SHA(anahtar || mesaj) — saldırgan, anahtarı bilmeden sadece mesajı uzatıp özet değerini yeniden hesaplayarak anahtarla imzalanmış mesajı bulabilir. Bu saldırıyı önlemek için yapılmış basit bir iyileştirme mesajın özetinin iki kere almaktır. SHAd(mesaj) = SHA(SHA(0b || mesaj)) (0. blok olan 0bnin uzunluğu özet fonksiyonunun blok boyutuna eşittir.)
Kriptanaliz ve Doğrulama > Saldırılar > The SHAppening

8 Ekim 2015'te  Marc Stevens, Pierre Karpman ve Thomas Peyrin SHA-1 özet fonksiyonunda yalnızca 257 işlem gerektiren bir çakışma saldırısı yayınladılar. Bu tam olarak bir tam SHA-1 özet fonksiyonu çakışma saldırısı (saldırgan iç aşamasını özgürce seçemediği) değildir, fakat yine de SHA-1'in güvenlik iddiasını zayıflatır. Özellikle, ilk defa tam SHA-1'e bir çakışma saldırısı yapılabildiği gösterildi. Önceki saldırıların hepsi pratik olarak gerçekleştirilmeleri çok pahalı saldırılardı. SHA-1'in kriptanalizindeki bu önemli atılım The SHAppening olarak isimlendirildi.
Bu metot Joux ve Peyrin'in yardımcı yolları(veya bumerangları) hızlandırma tekniği ile daha önceki çalışmalarına ve NVIDIA'nın yüksek performans/maliyet 'e sahip GPU 'larının kullanımına dayanıyor. Çakışma, toplamda 64 grafik kartına sahip 16 düğümlü bir küme ile bulundu. Yazarlar benzer bir çakışmanın EC2'de $2,000 'lık GPU zamanıyla bulunabileceği tahmininde bulundular.
Yazarlar aynı zamanda, tam SHA-1 çakışması yapmak için 75 bin ile 125 bin ABD doları maliyetindeki EC2 CPU/GPU gücünün yeterli olacağını söylemişler ve bunun bir suç örgütünün veya herhangi bir ulusal istihbarat örgütünün bütçesiyle rahatlıkla yapılabileceğini belirtmişlerdir. Ayrıca yazarlar SHA-1'in kullanımının olabildiğince çabuk durdurulmasını önerdiler.
Kriptanaliz ve Doğrulama > Saldırılar > SHAttered

23 Şubat 2017'de Google SHAttered saldırısı ismini verdikleri saldırı ile yaklaşık 263.1 işlemde aynı SHA-1 özeti veren 2 farklı PDF dosyası ürettiklerini duyurdular. Bu saldırı 280 işlemde bulunabilen brute-force ile SHA-1 özeti çakışması bulmaktan (doğum günü saldırısı) yaklaşık 100,000 kat daha hızlıdır. Bu saldırı yaklaşık tek CPU işlem gücüyle yaklaşık 6,500 yıl veya tek GPU işlem gücü ile yaklaşık 110 yıl sürerdi.
Kriptanaliz ve Doğrulama > SHA-0

CRYPTO 98 'de  Florent Chabaud ve Antoine Joux isimli iki Fransız araştırmacı, 261 karmaşıklıkta yapılabilen bir çakışma buldular ki bu saldırı aynı uzunluktaki ideal özet fonksiyonu karmaşıklığı olan 280 işlemden çok daha azdır.
2004 'te Biham ve Chen SHA-0 için çakışmaya yakın saldırılar keşfettiler. (Neredeyse aynı özet değeri olan —160 bitten 142'si aynı — iki farklı mesaj buldular.) Aynı zamanda SHA-0 'ın tam çakışmalarını 80-turdan 62-tura düşürülebildiğini buldular.
Daha sonra, 12 Ağustos 2004'te Joux, Carribault, Lemuet ve Jalby tarafından tam SHA-0 algoritması için çakışma bulunduğu açıklandı. Bu saldırı Chabaud ve Joux 'un saldırılarının genelleştirilmesiyle yapıldı. Çapışıma 251 karmaşıklıkta bulundu ve 256 Itanium 2 işlemcisine sahip bir süper bilgisayarda yaklaşık 80,000 işlemci zamanı sürdü. (Bir bilgisayarın 13 gün sürekli kullanılmasına eşdeğer süre)
17 Ağustos 2004'teki CRYPTO 2004 oturumunda Wang, Feng, Lai, and Yu tarafından MD5, SHA-0 ve başka özet fonksiyonlarıyla ilgili saldırıların ön sonuçları açıklandı. Bu sonuçlarda, SHA-0 saldırısının karmaşıklığı 240 olarak açıklandı. Bu da Joux 'a ait saldırıdan çok daha verimli.
Şubat 2005 'te Xiaoyun Wang, Yiqun Lisa Yin ve Hongbo Yu SHA-0 çakışmasını 239 işlemde bulduklarını duyurdular.
2008 'de yapılan bumerang saldırısı ile çakışma bulmak  233.6 işleme indirildi ki bu ortalama bir bilgisayarda 1 saatte yapılabilmektedir.
SHA-0 'daki sonuçların ardından bazı uzmanlar, SHA-1 'in yeni kriptosistemlerdeki kullanımına ilişkin planların tekrar gözden geçirilmesi gerektiğini önerdi. CRYPTO 2004'ten sonra, NIST 2010 yılına kadar SHA-1 'in kullanımının aşamalı olarak durdurulacağını ve yerine SHA-2 'nin kullanılacağını açıkladı.
Kriptanaliz ve Doğrulama > Resmi doğrulaması

FIPS tarafından kabul gören tüm güvenlik fonksiyonları NIST (National Institute of Standards and Technology) ve CSE (Communications Security Establishment) tarafından yürütülen  CMVP (Cryptographic Module Validation Program) programı tarafından doğrulanır. Gayri resmi doğrulama için, çok sayıda test vektörü içeren paket NIST 'in sitesinden indirilebilir, fakat bu testlerden çıkacak sonuç bazı uygulamalar için kanunen zorunlu olan resmi CMVP doğrulaması yerine geçmez.
Aralık 2013 itibarıyla, SHA-1 'in 2000'den fazla farklı ve geçerli uygulaması vardır, fakat bunlardan sadece 14 tanesi mesaj boyutu 8 ve katı bit uzunluğundaki mesajlar dışındakilerde çalışabilir.
Örnekler ve Sözde Kodu > Örnek Özetler

Bunlar onaltılık tabanda ve ASCII Base64 formatındaki SHA-1 mesaj özetleri
SHA1("The quick brown fox jumps over the lazy  dog")
onaltılık tabandaki özeti: 2fd4e1c67a2d28fced849ee1bb76e7391b93eb12
ASCII Base64 özeti: L9ThxnotKPzthJ7hu3bnORuT6xI=
Even a small change in the message will, with overwhelming probability, result in many bits changing due to the avalanche effect. For example, changing dog to cog produces a hash with different values for 81 of the 160 bits:
SHA1("The quick brown fox jumps over the lazy cog")
onaltılık tabandaki özeti: de9f2c7fd25e1b3afad3e85a0bd17d9b100db4b3
ASCII Base64 özeti: 3p8sf9JeGzr60+haC9F9mxANtLM=
The hash of the zero-length string is:
SHA1("")
onaltılık tabandaki özeti: da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709
ASCII Base64 özeti: 2jmj7l5rSw0yVb/vlWAYkK/YBwk=
SHA Fonksiyonlarının Karşılaştırılması

Aşağıdaki tabloda, iç durum ; her bir veri bloğunun sıkıştırma işlemi sonundaki "iç özet değeri toplamı" dır.
Daha fazla bilgi için: Merkle–Damgård construction
Özet fonksiyonunun performansı sadece algoritmaya bağlı olarak değişmez. Aynı zamanda o algoritmanın nasıl uygulandığına ve kullanılan donanıma da bağlıdır. OpenSSL aracında, kullanıcıların sistemlerinde çalışan algoritmaların hızını ölçen bir "hız" komutu vardır.
| Algoritma ve çeşitleri | Algoritma ve çeşitleri | Çıktı boyutu (bitler) | İç durum boyutu (bitler) | Blok boyutu (bitler) | Maksimum mesaj boyutu (bitler) | Turlar | İşlemler | Güvenlik bitleri (Bilgi) | Örnek performans (MiB/s) | İlk kez yayınlanışı |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| MD5 (referans olarak) | MD5 (referans olarak) | 128 | 128 (4 × 32) | 512 | Limitsiz | 64 | And, Xor, Rot, Add (mod 232), Or | <64   (çakışma  bulundu) | 335 | 1992 |
| SHA-0 | SHA-0 | 160 | 160 (5 × 32) | 512 | 264 − 1 | 80 | And, Xor, Rot, Add (mod 232), Or | <80   (çakışma  bulundu) | - | 1993 |
| SHA-1 | SHA-1 | 160 | 160 (5 × 32) | 512 | 264 − 1 | 80 | And, Xor, Rot, Add (mod 232), Or | <63 (çakışma  bulundu) | 192 | 1995 |
| SHA-2 | SHA-224 SHA-256 | 224 256 | 256 (8 × 32) | 512 | 264 − 1 | 64 | And, Xor, Rot, Add (mod 232), Or, Shr | 112   | 139 | 2001 |
| SHA-2 | SHA-384 SHA-512 SHA-512/224 SHA-512/256 | 384 512 224  256 | 512 (8 × 64) | 1024 | 2128 − 1 | 80 | And, Xor, Rot, Add (mod 264), Or, Shr | 192 256 112 128 | 154 | 2001 |
| SHA-3 | SHA3-224 SHA3-256 SHA3-384 SHA3-512 | 224 256 384 512 | 1600 (5 × 5 × 64) | 1152 1088 832 576 | Limitsiz | 24 | And, Xor, Rot, Not | 112 128 192 256 | - | 2015 |
| SHA-3 | SHAKE128 SHAKE256 | d (isteğe bağlı) d (isteğe bağlı) | 1600 (5 × 5 × 64) | 1344 1088 | Limitsiz | 24 | And, Xor, Rot, Not | min(d/2, 128) min(d/2, 256) | - | 2015 |
Tuhafiye dükkânı

Tuhafiye dükkânı, küçük mağaza türüdür. Giyim, tuhafiye, otomotiv parçaları, kuru ürünler, hırdavat, ev eşyaları ve çeşitli bakkaliye ürünleri gibi genel malları satmaktadır. Genellikle indirimli fiyatlarla, ABD'de bazen 1 dolara, birkaç sabit fiyat noktasında satar. Bakkal, büyük mağazalar ve depo kulüpleri tuhafiye dükkânları olarak kabul edilmez.
Zincirler

Karstadt
Ben Franklin Stores
Butler Brothers
Duckwall-ALCO
G. C. Murphy
Miniso
H. L. Green
J. G. McCrory's
J. J. Newberry's
John's Bargain Store
McLellan Stores
Morgan and Lindsey
Neisner's
S. H. Kress & Co.
S. S. Kresge Co.
Sprouse-Reitz
TG&Y
Walton's Five and Dime
W. T. Grant
Woolworth's
100-yen shop
Daiso
Living Plaza by Aeon
Watashi to Seikatsu
Action
B & M
Bargain Buys
Boyes
Dealz
El Corte Inglés
EuroGiant
Flying Tiger Copenhagen
føtex
HEMA
Home Bargains
Monoprix
OneBelow
The Original Factory Shop
PoundGiant
Poundland
Poundstretcher
QD stores
Quality Save
UPIM
Karstadt
Yorkshire Trading Company
Zeeman
99 Cents Only Stores
ABC Stores
Big Lots
A Buck or Two
Casa Ley
Daiso
Dollar General
Dollar Tree
Dollar Tree Canada
Dollarama
Family Dollar
Five Below
Great Canadian Dollar Store
Hart Stores
Ollie's Bargain Outlet
Ocean State Job Lot
Rossy
Waldo's Dollar Mart
Your Dollar Store with More
Daiso
The Reject Shop
Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümü ve devlet cenaze töreni

| Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümü |
| --- | --- |
10 Kasım 1938 tarihli Kurun gazetesinin ilk sayfası
Tarih: 10 Kasım 1938 (1938-11-10)
Saat: 09.05
Konum: Dolmabahçe Sarayı Beşiktaş, İstanbul
Toprağa verme: 21 Kasım 1938 Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrine konulması 10 Kasım 1953 Anıtkabir'e nakli
Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümü, kendisinin sağlığının 1937 yılından itibaren bozulmaya başlamasına müteakiben 10 Kasım 1938'de gerçekleşti. Ölümünün ardından, 21 Kasım 1938'de geçici olarak Ankara Etnografya Müzesi'ne konulan naaşı, 10 Kasım 1953'te kendisi için inşa edilmiş anıt mezar olan Anıtkabir'e nakledildi.
Hastalığı > Siroz teşhisi konulması

Mustafa Kemal Atatürk, 1938 başlarında iştahsızlık ve halsizlik hissetmeye başladı. Vücudunun çeşitli yerlerinde kaşıntılar meydana geliyor ve burun kanamaları güçlükle önleniyordu. Bu kaşıntıların Çankaya Köşkü'ndeki karıncalardan meydana geldiği öne sürüldü ve köşk ilaçlamaya alındı. Atatürk de özel bir kür tedavisi için Yalova Termal'e gönderildi. Termal Otel'de, 22 Ocak 1938 günü Atatürk'ü muayene eden Dr. Nihat Reşat Belger, karaciğer rahatsızlığından kuşkulandı ve Atatürk'e siroz teşhisi koydu. Doktor Belger'in mutlak surette perhiz yapmasını tavsiye ettiği Atatürk, Termal Otel'deki tedavisine bir süre daha devam etti, ancak doktorların bütün itirazlarına rağmen 1 Şubat 1938'de tedaviyi yarıda bırakarak Bursa'ya hareket etti.
Hastalığı > Fransa'dan doktor getirtilmesi

Atatürk'ün sağlık durumunun ciddiyet göstermesi hükûmeti de telaşlandırdı ve Başbakan Celâl Bayar, Avrupa'dan iki hekim getirilmesini önerdi. Atatürk o günlerdeki Hatay Sorunu yüzünden hastalığının dışarıda duyulmasının iyi olmayacağını düşündüğünü belirterek bunu reddetti ancak Türk doktorların kapsamlı bir muayene yapmasını kabul etti. 6 Mart 1938 günü beş doktor Çankaya Köşkü'nde Atatürk'e bir konsültasyon yaptılar ve siroz hastalığı teşhisini yinelediler. Atatürk'ün kesinlikle alkol almaması gerektiğini söyleyerek yoğun çalışma temposunu da biraz düşürmesini istediler. Atatürk bu önerilere olumlu yanıt verdi. Bu muayeneden bir süre sonra Başbakan Celâl Bayar'ın tavsiyesi üzerine Académie Nationale de Médecine'den Prof. Dr. Noel Fiessinger Ankara'ya davet edildi. Noel Fiessinger, Atatürk'ü muayene etti ve diğer doktorların teşhis ve tavsiyeleriyle örtüşen bir tanı-tedavi ortaya koydu. İlk teşhisten sonra Fissinger, Atatürk'e "Efendim, büyük savaşlar kazanmış olabilirsiniz ancak bu olayda vaka sizsiniz ve ben de sizin komutanınızım, lütfen bu hususu unutmayınız" telkininde bulunmuştu. Fransız doktorun sözleri, tavsiyeleri ve tavırlarından memnun kalan Atatürk doktorun tavsiyelerini ciddi şekilde uygulamıştır.[kaynak belirtilmeli]
Hastalığı > Son kez Ankaralıların karşısına çıkışı

Atatürk'ün rahatsızlığı ve özellikle Avrupa'dan doktor getirtilmesi, dünyada geniş yankı buldu. Ölmek üzere olduğu ve siyasi mirasını kime bırakacağı yönündeki haberler üzerine Atatürk tüm dünyaya sağlıklı olduğunu göstermek isteyerek 19 Mayıs 1938 günü (Samsun'a çıkışının 19. yıldönümünde) Ankara Stadyumu'nda halkın karşısına çıktı. Bu, Ankaralıların karşısına son kez çıkışı oldu. Kutlamalar çok parlak geçti, o günün anısına Ankara Stadyumu'nun adı 19 Mayıs Stadyumu olarak değiştirildi.