stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Çam keseböceği
Zararları

Çam ağaçları üzerindeki beyaz pamuksu tırtıl keseleriyle kendini belli eden çam keseböcekleri, aslında bir kelebek türüdür ve bu kelebeklerin tırtılları ülkemizdeki orman zararlısı böcekler açısından önemli bir yer işgal etmektedirler. Üst üste birkaç yıl bu zararlının tahribatına uğrayan ağaçlarda boy büyümesi gerilemekte ve hacim kaybı olmaktadır... Çam kese böceğinin tahribatı kış aylarında, yani ağacın gelişme dönemi dışında olduğu için herhangi bir ölüm söz konusu değildir. Ancak yoğun ve arka arkaya birkaç sene devam eden tahribat ağacı zayıf düşürerek kabuk böcekleri ve diğer sekonder zararlıların gelmesine zemin hazırlamış olur.
Bu böcekler başta Kızılçam (Pinus brutia) olmak üzere Karaçam (Pinus nigra), Sarıçam (Pinus silvestris), ''Pinus maritima'', ''Pinus halepensis'', Fıstık Çamı (Pinus pinea), Lübnan Sediri (Cedrus libani) bazen de ''Juniperus excelsa'''larda tahribat yapmaktadır. Böcek yoğunluğu az olduğu zaman genellikle orman açıklıklarının kenar şeridinde veya münferit ağaçlarda görülür. Fakat yoğunluk arttıkça arız olduğu ağaç adedi çoğaldığı gibi her ağaçta görülen kese adedi de çoğalır. Çam kese böceği kitle üremesi yaptığında ibrelerin tamamını yok ederek ağacı çıplak hale getirir. Tırtıllar keselerini genellikle tepe sürgünlerine yakın dallara veya tepe sürgününün bulunduğu dal çatallarına yapar. İlk 3 gömlek değişimine kadar devamlı sürgün değiştiren zararlı kışlık kesesini ördükten sonra bir daha kese değiştirmez ve onu barınak olarak sonuna kadar kullanır. Zararını bu keseden çıkıp dolaşarak yapar ve aynı keseye döner.
Parazit ve yırtıcıları

1- Yumurta parazitleri: Bu parazitler yumurtalar içerisinde gelişip onunla beslenen bö­ceklerdir. Bunlar: Anastatus bifasciatus, Ocencyrtrus pityocampa, Tetrastichus servadeii
2- Tırtıl parazitleri: Bu parazitler çamkese böceğinin tırtılının üzerine yumurta­larını koyup tırtılın iç organlarım yemek suretiyle gelişip, onların ölümünü sağlayan parazitlerdir. Önemlileri; Mteorus versicolor, Phyrix caudata ‘dır
3- Krizalit parazitleri: Bu parazitler ise gelişimlerini krizalitler üzerinde yapan ve onun içerisini yiyerek beslenen faydalı böceklerdir. Önemli olanlar : Villa brunea, Ichneumon rudis, Conomorium eremita 'dır.
4- Yırtıcıları: Çamkese böceğinin 8 adet yırtıcısı vardır. Bunlardan; Vespa germanica ve Calosoma sycophanta en önemlisidir. Calosoma sycophanta ‘nın kurtları Çam keseböceğinin krizalitlerini ve tırtıllarını parçalamak suretiyle yerler.
Mücadelesi

Çamkese böceği ile mücadele yöntemleri kısaca mekaniksel, kimyasal ve bu ikisinin birlikte ele alındığı entegre mücadele ve ayrıca biyolojik mücadele olmak üzere gruplandırılablir.
1- Mekaniksel savaş: Keseleri ağaç üzerinden kesip toplayarak yakma, yumurta koçanlarını toplamak suretiyle yok etmek, krizalitlerini topraktan çıkarıp toplayarak yok etmek ve nihayet keseler içerisine petrol dökmek suretiyle öldürmek şeklinde uygulanır.
2- Kimyasal savaş: Çam keseböceği ile mücadelede en uygun zaman tırtılların l. ve 2. evrelerde, çok küçük ve korumasız olduğu, parazit ve yırtıcıların ise henüz doğada bulunmadığı evrede yapılan ilâçlama kesin netice vermektedir. İlaçlama, yağışsız, açık mümkünse çok hafif meltemli bir havada yapılmalıdır. Bunun için yerel meteorolojik durum iyi takip edilmelidir. Fakat kimyasal mücadelenin en büyük sakıncası çoğu zaman faydalı böceklerin de yok olmasıdır.
3- Biyolojik savaş: Bu yöntem, gerek yapay olarak üretilen gerekse doğada mevcut organizmaların korunması şekliyle çoğaltılan canlılardan yararlanarak, zararlı böceklerin populasyonunu azalt­mak ve onları zararsız halde baskı altında tutabilmek yöntemidir. Biyolojik mücadelede, virüslerden başlamak suretiyle bakteriler, mantarlar, protozoalar, nematodlar, akar ve örümcekler, binlerce yırtıcı ve parazit böcekler, böcekçil kuşlar da çok özel ve önemli bir yer işgal eder.
Selim Sabit Efendi

Selim Sabit Efendi (d. 1829, Vize - ö. 1910, İstanbul), Osmanlı eğitim bilimci.
İlk çağdaş Türk eğitim bilimcidir. Osmanlı modern eğitiminin doğuşunda önemli rol oynamıştır. Türk eğitim tarihinin en önemli eserlerinden birisi olan Rehnümâ-yi Muallimin (1870) adlı kitabın yazarıdır.
Yaşamı

1829 yılında Kırklareli'nin Vize ilçesinde doğdu. Babası, Kırım Tatar çiftçi Mehmet Ağa idi. İlköğrenimini memleketinde tamamladıktan sonra eğitim hayatına devam etmek için İstanbul'a gitti Hem medrese, hem Darülmuallim eğitimi gördü. Osmanlı Devleti'nin ilke Erkek Öğretmen Okulu olan Darülmuallimin'deki eğitimini 1855'te tamamladı; okulun ilk mezunları arasında idi. Mezuniyetinin ardından bursla Paris'e gönderildi. 6 yıl kaldığı Paris'te Mekteb-i Osmani adlı okulda ve Muradyan Mektebi'nde Türkçe öğretmenliği yaptı. Bu yıllarda Fransız eğitim sisteminden etkilendi, okullarda uygulanan bilimsel metotları benimsedi. 1861 yılında İstanbul'a döndü.
Yurda döndükten sonra eğitim ile ilgili birçok kurumda çalıştı. İlk görevi Süleymaniye semtindeki bir okulda idi. İlk defa bu okulda kendi oluşturduğu yeni tarzda öğretimi uyguladı. Ne var ki sıra, masa, hesap tahtası gibi araç gereçleri sınıfına koydurması tepki uyandırmış, Kur’an'a ve İslam'a karşı saygısızlık olarak yorumlanıp şikayetlere yol açmıştı. Devrin şeyhülislamı tarafından cezalandırılması için bir fetva yayımlanmasından sonra devreye padişah Abdülmecid, birdenbire değil yavaş yavaş ilerlemesi ve halkın düşüncesini unutmaması konusunda kendisini uyardı. Görevden alınmaktan kurtulamayan Selim Sabit, bir süre belediyede ve Nâfia Nezareti'nde (Bayındırlık Bakanlığı) memur olarak çalıştı.
1868'de Mekteb-i Sultani’nin müdür yardımcısı olarak atandı. Ancak Fransız asıllı ikinci müdürle geçinemediği için bu görevi uzun sürmedi. 1869’da Meclis-i Kebîr-i Maari (Talim ve Terbiye Kurulu) üyeliğine atandı. Aynı yıl, Darülfünun’da edebiyat dersleri vermeye başladı.
1887’de Encümen-i Teftiş ve Muayene Başkanlığı (Basın Kontrol Komisyonu Başkanlığı) yaptığı sırada bir nevi kitap sansürcülüğü olan bu iş onun gibi hür fikirli bir insana uygun olmadığından görevlerini II. Abdülhamit’in istediği gibi yerine getirilmedi ve azledildi. İki yıl büyük yokluk ve sıkıntı çektikten sonra 1899 yılında emekliye sevkedildi. 1889'da açılan Yıldız Sağırlar Okulunda Türkçe öğretmenliği yaptı. Emekli olduktan sonra yedi yıl süreyle Darülmuallimin’de öğretmenlik yaptı. Bu süre içinde İstanbul’da bir sürgün hayatı yaşadı.
Meslek hayatı boyunca özellikle ilköğretimde geleneksel eğitim yöntemlerinin yerine yeni ve etkili eğitim yöntemlerinin uygulanması için çaba gösterdi. İlk alfabeyi hazırladı. Dilbilgisi kuralları, mantık, söz söyleme sanatı, matematik, coğrafya konularındaki ders kitapları uzun yıllar okullarda okutuldu. 1910 yılında İstanbul’da öldü. Eyüpsultan'daki aile mezarlığına gömüldü.
Eserler

Selim Sabit, okuma yazma alanında kullanılan metotlarda ilk defa büyük değişiklikler yapan eğitimcidir. Okuma yazma öğretim ile ilgili fikirlerinin uygulanmasını ilk kitabı olan Elifbâ-yı Osmanî adlı eserinde yapmıştır. Bu kitap, Sıbyan mekteplerinde ders kitabı olarak kullanılmıştır.
1879-1884 arasında “İstanbul'da bulunan kütüphanelerin gözden geçirilmesi ve bu kütüphanelerdeki eserleri içeren numune defterlerin düzenlenmesi” ile görevlendirilmesi sonucu II. Abdülhamit'in kütüphanesindeki kitapların kataloğunu hazırlamış ve bu, bir kitap haline getirilmiştir.
Ortaokullarda okutulan Mi'yâru'l-Kelâm (Sözün Ölçüsü) adlı bir dilbilgisi kitabı, Muhtasar Coğrafya Risâlesi (Kısa Coğrafya Kitapçığı) adlı coğrafya kitabı, Muhtasar Hesâb Risâlesi (Kısa Hesap Kitapçığı) adlı matematik kitabı, Nahv-i Osmânî (Osmanlıca Cümle Bilgisi) adlı dilbilgisi kitabı, sıbyan mekteplerinde okutulan Muhtasar Sarf-ı Osmânî (Kısa Osmanlıca Dilbilgisi) ve Muhtasar Târîh-i Osmânî (Kısa Osmanlı Tarihi - Sıbyan mekteplerinde okutulan ilk tarih kitabıdır-) onun eseridir.
Ona asıl ününü getiren eseri, Rehnümâ-yı Muallimîn (Öğretmenler için Kılavuz) adını taşır. Bu kitap, 1869'da sıbyan mekteplerinin düzenlenmesi ile ilgili olarak Eğitim Bakanlığı'na gönderdiği 48 sayfalık rapordur.
Arşın, endaze, mu¬rabba, aşar vb. ağırlık ve uzunluk ölçü birimlerini modern ölçü birimlerine çevirmeye yarayan tablo ve çizelgelerden oluşan 47 sayfalık Tahvîl-i Mikyâs Levhâları (Ölçü Karşılaştırma Tablosu) adlı bir eseri daha vardır.
Risâle-i Elifbâiyye (Abece Kitapçığı) adlı kitabı Tatar Türkçesine çevrilmek suretiyle Kazan'da Yengi Elifbâ-yı Türkî adıyla basılmıştır.
Usul-i Cedid

Selim Sabit Efendi, ezberlemek yerine harfleri birbirine bağlayarak heceleri ve kelimeleri okutma esasına dayalı yöntemi eğitim hayatına getirmiştir. Uyarladığı bu yeni öğretim sistemine Usul-u Cedid denildi. 1900'lerin başında İstanbul'daki 265 iptidai ve taş mektepten bir kısmı numune mektebi haline getirildi ve bu yöntem uygulandı.
Okuma yazmayı kolaylaştıran bu sisteme yönelen okullara usul-u cedid okulları adı verildi. Öğrenci sırası, öğretmen masası, harita, yerküre gibi ders araçları bu okullara girmiştir.
Kömürcü, Çankaya

| Kömürcü |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Ankara
Koordinatlar: 39°48′N 33°00′E﻿ / ﻿39.8°K 33°D﻿ / 39.8; 33
Ülke:  Türkiye
İl: Ankara
İlçe: Çankaya
Coğrafi bölge: İç Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 113
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0312
İl plaka kodu: 06
Posta kodu: 06720
İstatistiki bölge: Ankara alt bölgesi 
Seçim çevresi: Ankara (1. Seçim Bölgesi) 
Kömürcü, Ankara ilinin Çankaya ilçesine bağlı uzak bir mahalledir.
Tarihçe

Balâ ilçesine bağlı köy olarak kurulmuştur. 23.07.2004 tarih 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 2'nci maddesi gereği Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırlarını belirleyen 50 km yarıçap içinde kaldığından köy tüzel kişiliği sona ererek Karaali beldesine bağlı mahalleye dönüşmüştür. 2009 yerel seçimleri ile birlikte Çankaya ilçesine bağlanmıştır.
Coğrafya

Ankara iline 30 km, Çankaya ilçesine 16 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıl | Değişim | Nüfus | Tespit Yöntemi |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 |  | 153 | ADNKS |
| 2008 |  3% | 148 | ADNKS |
| 2009 |  3% | 143 | ADNKS |
| 2010 |  10% | 129 | ADNKS |
| 2011 |  12% | 114 | ADNKS |
| 2012 |  4% | 110 | ADNKS |
| 2013 |  1% | 109 | ADNKS |
| 2014 |  6% | 116 | ADNKS |
| 2015 |  7% | 108 | ADNKS |
| 2016 |  3% | 111 | ADNKS |
| 2017 |  1% | 112 | ADNKS |
| 2018 |  1% | 111 | ADNKS |
| 2019 |  1% | 112 | ADNKS |
| 2020 |  1% | 113 | ADNKS |
| 2021 |  4% | 108 | ADNKS |
| 2022 |  6% | 101 | ADNKS |
| 2023 |  12% | 113 | ADNKS |
Maastricht Antlaşması

| --- | --- |

İmzalanma: 7 Şubat 1992
Yer: Maastrich
Yürürlük: 1 Kasım 1993
Maastricht Antlaşması veya Avrupa Birliği Antlaşması, Avrupa Birliği'nin (AB) kuruluş antlaşmasıdır. Avrupa Toplulukları'nın o zamanki on iki üye devleti arasında 1992 yılında imzalanan bu antlaşma, başta ortak bir Avrupa vatandaşlığı, nihai olarak tek bir para biriminin uygulamaya konulması ve ortak dış ve güvenlik politikaları ile Avrupa kurumlarında ve karar alma usullerinde, özellikle de Avrupa Parlamentosu'nun yetkilerinin güçlendirilmesi ve Bakanlar Konseyi'nde daha fazla çoğunluk oylaması gibi bir dizi değişiklik hükümleri olmak üzere “Avrupa bütünleşmesi sürecinde yeni bir aşamayı” ilan etti. Bunlar birçok kişi tarafından “federal bir Avrupa”nın habercisi olarak görülse de, kilit alanlar ulusal hükûmetlerin kolektif olarak kilit kararları almasıyla hükûmetler arası olmaya devam etti. Bu anayasal tartışma, 2007 Lizbon Antlaşması ile sonuçlanan müteakip antlaşmaların müzakeresi boyunca devam etti.
Antlaşmanın imzalanması

10 Aralık 1991 tarihinde Maastricht’te düzenlenen Zirve’de Topluluk, daha önce toplanmış olan Hükûmetlerarası iki Konferans çerçevesinde varılan sonuçları temel alarak yeni bir Avrupa Toplulukları Antlaşması yapılmasına karar vermiştir. 7 Şubat 1992 tarihinde imzalanan ve Kasım 1993’te yürürlüğe giren Maastricht Antlaşması ile Avrupa Ekonomik Topluluğu, Avrupa Birliği adını almıştır. AB’yi kuran Maastricht Antlaşması’yla Avrupa Topluluklarına yeni boyutlar kazandırılmış ve AB’nin “üç temel direği” oluşturularak, yeni bir hukuksal yapı düzenlenmiştir. Üç temel yapı aşağıda sıralanmıştır
Antlaşmanın Temel Unsurları

Avrupa Birliği'nin Kurulması: Maastricht Antlaşması ile Avrupa Birliği adı resmiyet kazanmış, ekonomik entegrasyonun ötesinde, siyasi ve sosyal alanlarda da işbirliği hedeflenmiştir.
Avrupa Parasal Birliği (EMU): Antlaşma, ekonomik ve parasal birliğin (EMU) temelini atmış ve tek para birimi olan Euro'nun kullanımını başlatmıştır. Bununla birlikte, üye ülkeler arasında mali politikaların koordinasyonu da öngörülmüştür.
Ortak Dış ve Güvenlik Politikası (ODGP): AB'nin dış politikada daha güçlü ve birleşik bir aktör olmasını sağlamak için Ortak Dış ve Güvenlik Politikası oluşturulmuştur.
Avrupa Vatandaşlığı: Maastricht Antlaşması, AB vatandaşlığı kavramını getirmiştir. Buna göre, AB üyesi bir ülkenin vatandaşı olan herkes aynı zamanda Avrupa Birliği vatandaşı sayılmış, bu vatandaşlara AB sınırları içinde serbest dolaşım, yerleşme ve çalışma hakkı tanınmıştır.
Demokratikleşme ve Temsil: Antlaşma, Avrupa Parlamentosu'nun yetkilerini genişleterek AB içindeki demokratik temsili güçlendirmiştir. Parlamento, yasama süreçlerinde daha fazla söz sahibi olmuş ve bütçe yetkileri artmıştır.
Maastricht Kriterleri

Avrupa Birliği'ne yeni üye olmak isteyen ülkeler için Maastricht Antlaşması ile belirlenen kriterler şunlardır:
Düşük Enflasyon: Enflasyon oranının AB ortalamasına yakın olması.
Bütçe Açığı: Devlet bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) %3'ünü aşmaması.
Kamu Borcu: Kamu borcunun GSYİH'nın %60'ını geçmemesi.
Döviz Kuru İstikrarı: Ülkenin para biriminin, Avrupa Döviz Kuru Mekanizması (ERM) içinde istikrarlı olması.
Uzun Vadeli Faiz Oranları: Faiz oranlarının AB ortalamasına yakın olması.
Tarihsel Arka Plan

Maastricht Antlaşması'nın doğuşu, Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı sonrasında artan işbirliği ve barış çabalarına dayanmaktadır. 1951'de kurulan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ile başlayan bu süreç, 1957'de imzalanan Roma Antlaşması ile Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun (AET) kurulmasıyla devam etmiştir. AET, üye ülkeler arasında ortak bir pazar oluşturmayı ve ekonomik entegrasyonu derinleştirmeyi hedeflemiştir.
Ancak, 1980'lere gelindiğinde, Avrupa'daki liderler daha derin bir entegrasyonun kaçınılmaz olduğuna inanıyordu. Özellikle ekonomik işbirliği başarılı olmuş, ancak üye devletler arasında daha geniş bir siyasi ve parasal birlik ihtiyacı doğmuştu. 1986'da Tek Avrupa Senedi ile birlikte, iç pazarın daha da genişletilmesi ve 1992 yılına kadar gümrük kontrollerinin kaldırılması hedeflenmişti.
Maastricht'e Giden Yol
1989'da Berlin Duvarı'nın yıkılması ve Soğuk Savaş'ın sona ermesi, Avrupa'nın siyasi manzarasını tamamen değiştirdi. Avrupa kıtasındaki bu gelişmeler, entegrasyon sürecinin hızlanmasına neden oldu. 1990'da Avrupa Topluluğu'na üye ülkeler, tam anlamıyla bir parasal birlik oluşturma niyetlerini ortaya koyarak, Maastricht Antlaşması'na giden yolu açtılar.
Haziran 1991'de Avrupa Birliği'ni kurmak üzere Maastricht şehrinde başlayan müzakereler, 1991 yılı sonunda sonuçlandırıldı ve 7 Şubat 1992'de resmi olarak imzalandı.
Maastricht Antlaşması'nın Yürürlüğe Girişi
Antlaşma, imzalanmasının ardından Avrupa Birliği'ni kuran resmi belgeler arasında yer aldı. Ancak, antlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için üye devletlerin kendi ulusal parlamentolarında onaylanması gerekiyordu. Bu süreç bazı ülkelerde çeşitli tartışmalara neden oldu. Özellikle Danimarka'da, ilk referandumda antlaşma reddedildi. Ancak daha sonra bazı tavizler verilerek ikinci bir referandum düzenlendi ve bu sefer onaylandı.
Sonunda, 1 Kasım 1993 tarihinde Maastricht Antlaşması yürürlüğe girdi ve Avrupa Birliği  resmen kuruldu.
Maastricht Antlaşması'nın Etkileri
Antlaşmanın imzalanmasıyla Avrupa Ekonomik Topluluğu, Avrupa Birliği adını aldı ve daha kapsamlı bir yapıya dönüştü. Avrupa Birliği sadece ekonomik bir birlik olmaktan çıkıp, ortak bir dış politika, güvenlik politikası ve vatandaşlık gibi siyasi boyutları da içeren bir yapıya kavuştu.
Maastricht Antlaşması, aynı zamanda Avrupa'da parasal birliğin temelini atarak, Euro'nun kullanımına zemin hazırladı. 1999 yılında Euro, sanal para birimi olarak hayat buldu ve 2002 yılında fiziksel olarak dolaşıma girdi.
Sonuç olarak Maastricht Antlaşması, Avrupa'nın entegrasyon sürecinde dönüm noktalarından biri olmuş ve Avrupa kıtasındaki siyasi ve ekonomik birliğin güçlenmesine önemli katkılar sağlamıştır.
Anlaşmadaki imzalar

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

|  Belçika |  Danimarka |  Fransa |  Yunanistan |  İrlanda |  İtalya |  Lüksemburg |  Hollanda |

|  Portekiz |  İspanya |  Birleşik Krallık |  Almanya |  |  |  |  |
Ekonomik ve Parasal Birlik (EPB)

Maastricht Antlaşması'yla EPB'nin ikinci aşamasına geçiş tarihi olarak 1 Ocak 1994 tarihi saptanmıştır. Bu çerçevede Avrupa Komisyonu ve Avrupa Para Enstitüsü tarafından hazırlanan raporlar, Konsey tarafından incelenerek 1996 yılı sonunda en az yedi üye ülkenin aşağıdaki kriterleri yerine getirip getirmediğinin incelenmesi kararlaştırılmıştır: düşük enflasyon oranı, kamu maliyesinde düşük açık, para politikalarında istikrar ve uzun vadeli faizler (Bkz. Makro-ekonomik yaklaşım kriterleri).
Bu hususları inceleyen Konsey, EPB'nin üçüncü aşamasının 1 Ocak 1999 tarihinde başlamasını kararlaştırmıştır. Bu aşamada bağımsız bir Avrupa Merkez Bankası tarafından yönetilecek olan tek paranın yürürlüğe girmesi öngörülmüştür. Bu da günümüz şeklini almıştır.
Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası (ODGP)

İkinci temel direği oluşturan ODGP çerçevesinde Bakanlar Konseyi uzlaşma yöntemiyle, bu alanlarda ortak eyleme konu olacak sorunları ve nitelikli çoğunluk ile hangi alanlarda kararlar alınacağını saptamıştır.
Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası (ODGP) > Savunma

ODGP, Topluluğu “Ortak Savunma”'ya götürecek bir ortak savunma politikasının ileride saptanmasını da içermektedir. Batı Avrupa Birliği (BAB), Topluluğun ortak hareket alanlarını yürürlüğe koymakla görevlendirilmektedir. BAB'ın mekanizmalarının güçlendirilmesinin ve bu kuruluşun Maastricht Antlaşması içerisine alınmasının, BAB Antlaşması'nın sona erdiği 1998 sonundan itibaren görüşülmesi kararlaştırılmıştır.
Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası (ODGP) > Avrupa Vatandaşlığı

Diğer bir üye devlette ikamet eden AB vatandaşlarının, Avrupa Parlamentosu seçimleriyle belediye seçimlerinde seçme ve seçilme, AB toprakları üzerinde ikamet ve hareket etme hakları ve tüm AB vatandaşlarının üçüncü ülkelerde diplomatik korumadan faydalanması kararlaştırılmıştır.
Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası (ODGP) > Konsey’de Çoğunluk Oylamasının Genişletilmesi

Tüketicinin korunması, gelişme halindeki ülkelere yardım, eğitimle ilgili bazı konular, sağlık, ulaştırma, çevre, Trans-Avrupa ağlarının altyapıları konularında Konsey'de nitelikli çoğunlukla karar alınabilecektir. Bu çerçevede 1989 Avrupa Şartı'nı temel alarak yürürlüğe koyulması kararlaştırılan Sosyal Politika'ya ait bazı uygulamalarda da çoğunluk usulü ile oylama yapılabilecektir.
Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası (ODGP) > Avrupa Parlamentosu

Avrupa Parlamentosu'nun yetkileri genişletilmekte, bazı hallerde Konsey ile ortak karar almasını sağlayacak yeni bir yöntem oluşturulmaktadır. Ayrıca Avrupa Parlamentosu bazı hallerde uygun görüş belirtmek hakkını kazanmaktadır.
Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası (ODGP) > Ekonomik ve Sosyal Uyum

Ekonomik ve sosyal uyumun, 31 Aralık 1993 tarihinde kurulacak bir uyum fonuyla güçlendirilmesi öngörülmüştür. Bu çerçevede üye devletlerin öz kaynaklar sistemine katkılarının, olanakları ile doğru orantılı olması kararlaştırılmıştır.
Tacikistan
Etimoloji

Tacikistan "Taciklerin Ülkesi" demektir. "-Stan" soneki, "yer" veya "ülke" anlamında Farsçadır ve Tacik, kelimesi büyük olasılıkla, İslam öncesi (MS yedinci yüzyıldan önce) bir kabilenin adıdır.
En önde gelen Farsça sözlüklerden biri olan Amid Sözlüğü, birçok kaynağa göre terimin aşağıdaki açıklamalarını verir:
Farsça konuşan ne Arap ne de Türk, Farsça konuşan biri.
İran'da yetiştirilen ve dolayısıyla Farsça konuşan bir Arap çocuğu.
Daha eski bir sözlük olan Qias Al-luqat da Tacikçe'yi "ne Moğol ne de Türk olan kişi" olarak tanımlar.
Tarihçe > Erken tarih

Tacikistan'ın da içinde olduğu bölgedeki yerleşim MÖ 4000 yılına kadar uzanmaktadır. Ülkenin batısı Tunç Çağı'na tarihlenen Baktria-Margiyana Arkeoloji Bölgesi içerisinde yer almaktadır. Kuzeybatı Tacikistan'da bulunan ve MÖ 4000 yıllarına kadar yerleşim görülen Sarazm antik kenti UNESCO Dünya Mirası listesinde yer almaktadır. Bu dönemde Aryan halklarının göçüne sahne olan bölgede MÖ 13. yüzyıldan itibaren Soğd yerleşimi görülmeye başlamıştır. MÖ 6. yüzyılın ortalarında büyük bölümü Ahameniş İmparatorluğu egemenliğine geçen Tacikistan'da, I. Darius döneminde ekonomik ve ticari hayat büyük oranda gelişti. Büyük İskender tarafından MÖ 330'da Ahameniş İmparatorluğu'nun yıkılmasıyla bölge Makedon krallığının egemenliğine girdi. İskender'in ölümünden sonra Seleukos İmparatorluğu hakimiyeti altına giren Tacikistan toprakları, MÖ 250 yılında satrap Diodotus tarafından kurulan Grek-Baktriya Krallığı denetimine girdi. MÖ 150'den itibaren Tacikistan'ın kuzeyindeki Soğdya bölgesine Saka ve Yüeçiler'in göçleri başladı. Bu göçler neticesinde MÖ 125 yılında Grek-Baktriya Krallığı yıkılmış ve bölgede şehir devletlerinin egemenliği görülmeye başlamıştır.
MS 1. yüzyılda bölgeye Yüeçiler tarafından kurulan Kuşan İmparatorluğu hakim oldu. Kuşan İmparatorluğu'nun yıkılışından sonra Tacikistan'da 5. yüzyılda Ak Hun İmparatorluğu dönemi başladı. 7. yüzyıldaki kısa bir dönem Tibet İmparatorluğu hakimiyetinden sonra 8. yüzyılda Emevîler bölgeyi kesin olarak kontrol altına aldı. Emevîler döneminde bölgede başlayan İslamlaşma, Abbâsîler döneminde daha da hızlandı. Abbasiler döneminde Maveraünnehir bölgesinin valileri genelde İranlılar'dan seçildiği için İran nüfusu etkili olmaya başladı. Samanîler (819-999) döneminde bölgedeki İslamlaşma ve İran kültürünün etkileri daha da etkili şekilde görüldü. Bu dönem Tacik ulusunun başlangıcı kabul edilmektedir. Kaşgarlı Mahmud tarafından, bölgenin Acem ülkesi haline geldiği ve kuzeye çekilmeyen Türkler'in de Acemleştiği ve Farsça konuşmaya başladığı söylenmiştir. 999 yılında Karahanlılar tarafından Samanîler devletinin ortadan kaldırılmasıyla Maveraünnehir bölgesinde yeniden Türk topluluklarının hakimiyeti başladı. 13. yüzyılın başlarında Cengiz Han'ın Harezmiye'yi işgali sırasında Moğol İmparatorluğu neredeyse tüm Orta Asya'yı kontrol altına aldı. Bir asırdan kısa bir süre içinde Moğol İmparatorluğu dağıldı ve modern Tacikistan Çağatay Hanlığı'nın yönetimi altına girdi. Tamerlane, Timurid hanedanını kurdu ve 14. yüzyılda bölgenin kontrolünü ele geçirdi.
Daha sonra bölgede Timur İmparatorluğu'nun denetimi 16. yüzyıla kadar sürdü. Modern Tacikistan, 16. yüzyılda Buhara Hanlığı'nın egemenliğine girmişti ve 18. yüzyılda imparatorluğun yıkılmasıyla hem Buhara Emirliği hem de Kokand Hanlığı'nın egemenliğine girmiştir. Buhara Emirliği 20. yüzyıla kadar bozulmadan kaldı, ancak 19. yüzyılda dünya tarihinde ikinci kez bir Avrupa gücü (Rus İmparatorluğu) bölgenin bazı kısımlarını fethetmeye başladı.