stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Eidetik bellek
Eidetik veya fotoğrafik hafıza

Eidetik bellek ve fotoğrafik bellek terimleri genellikle birbirinin yerine kullanılır, fakat aynı zamanda ayırt edici özellikleri de vardır. Annette Kujawski Taylor, "Eidetik hafızada, bir kişinin hafızasında gerçeğine sadık bir olayın anlık bir zihinsel görüntüsü veya fotoğrafı vardır. Bununla birlikte, eidetik bellek, belleğin yalnızca görsel yönleriyle sınırlı değildir. Görsel bir görüntü ile ilişkili çeşitli bir dizi uyaranın, duyusal yönlerinin yan sıra işitsel anıları da içerir. ‘’ Yazar Andrew Hudmon ise şu yorumu yaptı: ‘’ Fotoğrafik benzeri hafızaya sahip olan insan örnekleri nadirdir. Eidetik görüntü, bir görüntü hala algılanıyormuş gibi çok ayrıntılı, net ve doğru hatırlanmasıdır. Bozulmalara ve eklemelere (epizodik bellekte olduğu gibi) maruz kaldığı için mükemmel değildir ve bunun yanında seslendirme de belleğe müdahale eder.’’
Bu yeteneğe sahip olanlar olarak adlandırılan "Eidetikerler", tarif ettiklerine göre görsel alanda gözleriyle görüntüyü tarar gibi canlı bir ardışık görüntü elde ettiklerini bildirdiler.  Sıradan zihinsel imgelemenin aksine, Eidetik imgeler dışarıdan yansıtılır, zihinden ziyade ‘’dışarıda’’ olarak deneyimlenir. Görsel uyaranın kaldırılmasından sonra dakikalar içinde görüntünün canlılığı ve kararlılığı kaybolmaya başlar. Lilienfeld ve ark. ‘’Eidetik hafızaya sahip insanlar, görsel bir görüntüyü zihinlerinde o kadar net bir şekilde tutabilirler ki, doğruluk konusunda onu mükemmel veya neredeyse eksiksiz bir şekilde tanımlayabilirler.’'
Buna karşılık, fotoğrafik bellek ise, metin, sayı veya benzeri sayfaları, görsel bellekle birlikte gelen görselleştirme olmadan çok ayrıntılı olarak hatırlama yeteneği olarak tanımlanabilir. Bir bilgi sayfasına kısaca baktıktan sonra onu mükemmel bir şekilde hafızadan okuma yeteneği olarak da tanımlanabilir. Bu tür bir yeteneğin varlığı hiçbir zaman kanıtlanmamıştır ve popüler bir efsane olarak kabul edilir.
Yaygınlık

Eidetik bellek, yetişkinlerde neredeyse hiç olmadığı için tipik olarak sadece küçük çocuklarda bulunur. Hudmon, ''Çocuklar, yetişkinlerden çok daha fazla eidetik imgeleme kapasitesine sahiptir, bu da gelişimsel bir değişikliğin (dil becerilerini kazanmak gibi) eidetik imgeleme potansiyelini bozabileceğini düşündürmektedir.''  demiştir. 6 ila 12 yaş arasındaki çocukların yüzde 2 ila 10' unda eidetik bellek bulunmuştur. Dil edinimi ve sözel becerilerin, daha büyük çocukların daha soyut düşünmelerine ve dolayısıyla görsel hafıza sistemlerine daha az güvenmelerine izin verdiği varsayılmıştır. Kapsamlı araştırmalar, eidetik görüntülerin varlığı ile herhangi bir bilişsel, entelektüel, nörolojik veya duygusal ölçü arasında tutarlı bir ilişki göstermeyi başaramadı.
Birkaç yetişkinin olağanüstü hatıraları vardır (mutlaka görüntülerle ilgili değildir), ancak yetenekleri zeka seviyeleriyle bağlantılı değildir ve oldukça uzmanlaşmış olma eğilimindedir. Solomon Shereshevsky ve Kim Peek örneklerinde olduğu gibi, bazı aşırı durumlarda, hafıza becerilerinin sosyal becerileri engelleyebileceği bildiriliyor. Shereshevsky eidetik bir ezberleyici değil, eğitimli bir anımsatıcıydı. Kim Peek'in ise gerçek eidetik belleğe sahip olup olmadığını doğrulayan bir çalışma henüz yoktur.
Herman Goldstine'e göre, matematikçi John von Neumann, okuduğu her kitabı hafızasından hatırlayabilme yeteneğine sahipti.
Şüphecilik

Eidetik belleğin varlığına ilişkin şüphecilik, 1970'lerde müstakbel eşi Elizabeth'i inceleyen Charles Stromeyer tarafından ortaya atıldı ve Charles, Elizabeth'in anlamadığı yabancı bir dilde yazılmış şiiri ilk kez gördükten yıllar sonra hatırlayabildiğini iddia etti. Ayrıca görünürde rastgele nokta desenlerini, bellekteki iki deseni stereoskopik bir görüntüde birleştirecek kadar aslına uygun olarak hatırlayabiliyordu. Elizabeth böyle bir testi geçtiği belgelenen tek kişi olmaya devam ediyor. Bununla birlikte, test prosedürlerinde kullanılan yöntemler (özellikle ileri sürülen iddiaların olağanüstü doğası göz önüne alındığında), ve araştırmacının deneğiyle evlenmiş olması durumu sorgulanabilir. Ek olarak, Slate dergisinde 2006'da yayınlanan ve bilinçsiz intihal vakalarına odaklanan bir makalede davayı takip eden gazeteci Joshua Foer için testlerin hiçbir zaman tekrarlanmaması (Elizabeth sürekli olarak onları tekrarlamayı reddetti), daha fazla endişe uyandırıyor. Ayrıca Joshua Foer Moonwalking with Einstein  adlı kitabında, titizlikle bilimsel olarak test edilen insanlar arasında, uzun süreli eidetik belleğe sahip olduğunu iddia eden hiç kimsenin bu yeteneği kanıtlamadığını iddia ediyor.
Amerikalı bilişsel bilim insanı Marvin Minsky ,The Society of Mind (1988) adlı kitabında, fotoğrafik hafıza raporlarını "asılsız bir efsane" olarak değerlendirdi ve eidetik görüntülerin doğası, doğru tanımı ve hatta çocuklarda görülüp görülmediği hakkında bilimsel bir fikir birliği olmadığını söyledi.
Lilienfeld ve arkadaşları şöyle belirttiler: "Bazı psikologlar, eidetik hafızanın, bazı şanslı insanlarda ikonik görüntünün alışılmadık derecede uzun süre kalıcılığını yansıttığına inanıyor". Ve şunları eklediler: "Daha yeni kanıtlar, herhangi bir anının gerçekten fotoğrafik olup olmadığına dair soruları gündeme getiriyor (Rothen, Meier & Ward, 2012). Eidetikçilerin anıları açıkça dikkat çekicidir, ancak nadiren mükemmeldirler. Anıları genellikle küçük hatalar, orijinal görsel uyaranda bulunmayan bilgiler içerir. Bu nedenle, eidetik hafıza bile çoğu zaman yeniden yapılandırıcı görünmektedir".
Bilimsel şüpheci yazar Brian Dunning, 2016 yılında hem eidetik hem de fotoğrafik bellek konusundaki literatürü gözden geçirdi ve "Sağlıklı yetişkinler arasında eidetik belleğin var olduğuna dair ikna edici kanıt eksikliği olmasının yanında fotoğrafik belleğin var olduğuna dair hiçbir kanıt yok" sonucuna vardı. Ancak bu araştırma makalelerinin çoğunda ortak bir tema var ve bu da sıradan bellek ile istisnai bellek arasındaki farkın bir derece farkı gibi görünmesi.''
Eğitilmiş anımsatıcılar

Fotoğrafik veya eidetik hafıza oluşturmak için görsel hatırlama; anımsatıcılar, uzman yetenek veya diğer bilişsel stratejiler kullanılmadan devam etmelidir. Bu tür becerilere dayanan ve yanlışlıkla fotoğrafik belleğe atfedilen çeşitli vakalar bildirilmiştir.
Eidetik belleğe atfedilen olağanüstü bellek yeteneklerinin bir örneği, Adriaan de Groot'un satranç büyükustalarının bir satranç tahtasındaki satranç taşlarının karmaşık pozisyonlarını ezberleme yeteneğine ilişkin klasik deneylerinin popüler yorumlarından gelir. Başlangıçta, bu uzmanların, eidetik beceri izlenimi veren şaşırtıcı miktarda bilgiyi, uzman olmayanlardan çok daha fazla hatırlayabildiği bulundu. Ancak, uzmanlara satranç taşlarının düzenlemeleri bir oyunda asla gerçekleşemeyecek şekilde sunulduğunda, hatırlamaları uzman olmayanlardan daha iyi değildi, bu durum doğuştan gelen eidetik bir yeteneğe sahip olmaktan ziyade belirli türdeki bilgileri organize etme yeteneği geliştirdiklerini düşündürtü.
Hipertimezi olarak bilinen bir duruma sahip olduğu belirlenen kişiler, kendi kişisel yaşamlarının çok karmaşık ayrıntılarını hatırlayabilirler, ancak bu yetenek, otobiyografik olmayan diğer bilgileri kapsamıyormuş gibi görünmüyor. [medical citation needed] Bu kişilerin yıllar önce kiminle birlikte oldukları, ne giydikleri, belirli bir tarihte nasıl hissettikleri gibi canlı hatıraları olabilir. Jill Price gibi incelenen hastalar, obsesif-kompulsif bozukluğu olanlara benzeyen beyin taramaları gösteriyor. Aslında, Price'ın olağandışı otobiyografik hafızası, zorunlu olarak günlük girişleri yapmanın bir yan ürünü olarak atfedilmiştir. Hipertimistik hastalarda ayrıca geçmişteki hoş olmayan anıları ve deneyimleri unutamamaktan kaynaklanan depresyon da olabilir. Hipertimezinin herhangi bir eidetik yeteneği akla getirmesi yanlış bir kanıdır.
Her yıl Dünya Hafıza Şampiyonalarında dünyanın en iyi ezbercileri ödüller için yarışırlar. Dünyanın en rekabetçi ezbercilerinden hiç birinin fotoğrafik hafızası yoktur ve görsel veya fotoğrafik hafızası olduğu iddia edilen hiç kimse şampiyonluğu kazanmamıştır.
Dikkate değer iddialar

Sıradışı hafızası "eidetik" olarak etiketlenmiş birkaç kişi vardır, ancak anımsatıcıları ve diğer eidetic olmayan hafıza geliştirme yöntemlerini kullanıp kullanmadıkları kesin olarak belirlenmemiştir.[kaynak belirtilmeli] Üç yaşında gerçekçi resimler çizmeye başlayan ve otizmi olan ‘Naida’ yakından incelenmiştir. Çocukluğu boyunca, erken gelişmiş hafızasından faydalanarak tekrarlayan çizimler üretti; baktığı bir görüntünün üzerinde farklı perspektifler gösteren- çocukların en erken ergenliğe kadar elde edemedikleri bir kazanım- çizimler yaptı. Örneğin, üç yaşındayken bir hikâye kitabında at resmi gördükten sonra, atlara takıntılı hale geldi ve bir atın herhangi bir duruşta nasıl görünmesi gerektiği üzerine çok sayıda resim üretti. Diğer hayvanları, nesneleri ya da insan vücudunun kısımlarını doğru bir biçimde çizebilirdi fakat insan yüzlerini karmakarışık formlar olarak temsil etti. Stephen Wiltshire bir özneye bir kez bakıp daha sonra, genellikle seyirci önünde, baktığı şeyin doğru ve ayrıntılı çizimini üretebilse ve tek, kısa helikopter gezilerine dayanarak tüm şehri hafızasından çizebilse de-New York şehrinin 305 mil karelik ve altı metrelik çizimi yirmi dakikalık bir helikopter yolculuğuna dayanır- diğerleri tam olarak test edilmemiştir. Daha az araştırılmış başka bir örnek, 1950'lerin Avusturyalı yerli sanatçısı Winnie Bamara'nın sanatıdır. sanatıdır.
Schefflera banahaensis

Schefflera banahaensis, Schefflera cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Schefflera beccariana

Schefflera beccariana, Schefflera cinsine bağlı bir bitki türüdür.
İzak Arad

| İzak Arad |
| --- | --- |

Doğum: Icchak Rudnicki 11 Kasım 1926(1926-11-11) Švenčionys, İkinci Polonya Cumhuriyeti
Ölüm: 6 Mayıs 2021 (94 yaşında) Tel Aviv, İsrail
Milliyet: İsrailli
Meslek: Tarihçi, yazar ve IDF'de görevli tümgeneral

İzak Arad (İbranice: יצחק ארד) (önceki adı: Icchak Rudnicki; d. 11 Kasım 1926 – ö. 6 Mayıs 2021), İsrailli tarihçi, yazar ve IDF'de görevli tümgeneral.
Yaşamı

Arad, 11 Kasım 1926 tarihinde Švenčionys, İkinci Polonya Cumhuriyeti'nde doğdu. 1972-1993 yılları arasında Yad Vashem'in direktörlüğünü yaptı. Yazılı çalışmalarında Holokost tarihine odaklanmıştır.
Ölümü

Arad, 6 Mayıs 2021 tarihinde Tel Aviv, İsrail'de 94 yaşında öldü.
Matthew Broderick

| Matthew Broderick |
| --- | --- |
2022'de Broderick
Doğum: 21 Mart 1962 (62 yaşında) New York, New York, ABD
Evlilik: Sarah Jessica Parker (19 Mayıs 1997 - devam ediyor) 3 çocuk

Matthew Broderick (d. 21 Mart 1962), Amerikalı Tony Ödüllü sinema oyuncusudur. En çok Ferris Bueller's Day Off filmindeki rolü ve The Lion King isimli Disney animasyonunda genç Simba'yı seslendirmesi ile bilinmektedir. The Producers ve Godzilla diğer ünlü filmlerindendir. Tiyatro oyunlarında yer almıştır.
Hayatı > Küçüklüğü

Matthew Broderick; 1962 yılında New York şehrinde bir oyun yazarı, oyuncu ve ressam olan, Nagy galerisinde resimleri yayımlanan Patricia (Biow) ve oyuncu James Wilke Broderick tarafından dünyaya gelmiştir. Kendisinin annesi bir Yahudi'ydi, babası ise bir Katolik. Okulun ardından Manhattan'daki K-8 okuluna gitti ve yüksek okulu artık kapalı olan Walden Okulunda, güçlü drama dersi geçen Manhattan'daki özel okulda okudu.
Hayatı > Kariyeri

Broderick'in ilk çalışması HB Studio'da çekilen Foote'nin arkadaşını oynadığı Horton Foote'nin oyunu On Valentine's Day oldu. Daha sonra yer aldığı tiyatro oyunlarıyla eleştirmenler tarafından beğenildi. Daha sonra Broderick, Eugene Morris Jerome rolünü iki Neil Simon oyununda yani Brighton Beach Memoirs ve Biloxi Blues'da rol aldı. Bu ikisi birlikte Eugone Trilogy diye anılmaktadır. Kendisinin ilk sinema filmi rolü de yine Neil Simon tarafından yazılmıştır. Max Dugan Returns (1983) isimli sinema filmiyle ilk çıkışını yaptı. Kendisinin ilk hit filmi WarGames isimli 1983 yaz hit'iydi. Ladyhawke, isimli bir devam filmi de geldi. Ancak Broderick NBC sitcom'unda rol almak istemesinin yanı sıra 1986 yılında John Hughes'un Ferris Bueller's Day Off isimli filmiyle büyük çıkışını yaptı ve ünlendi. Kendisi 20'li yaşlarında olmasına rağmen filmde bir yüksek okul öğrencisini canlandırıyordu ki kendisinin canlandırdığı Ferris Bueller karakteri daha sonra bir gün okuldan yine kaçacak ancak bu sefer en yakın arkadaşı ve sevgilisi ile birlikte Chicago'yu keşfedecektir. Film hâlâ birçok kişi tarafından 1980'li yılların en iyi komedi filmi olarak anılmaktadır. 1989 yılında She's Got A Baby filminde yine Ferris Bueller'ı kısa olarak oynadı. 1989 yılında Amerikan Savaş Kahramanı Robert Gould Shaw'ı Glory isimli filminde canlandırdı ve eleştirmenler tarafından beğenildi.
1990'lı yıllarda Disney'in animasyon hit'i ve daha sonra iki devam filmi çekilmiş filmi The Lion King'de genç Simba karakterini seslendirmesi kariyerinde önemli bir nokta oldu. Daha sonra Jim Carrey ile The Cable Guy isimli kara komedi ve yine başka bir kara komedi olan The Electrician filminde yer aldı.
1990'lı yıllarda yine tiyatro oyunlarında yer alarak, Tony Ödülü aldı. Ve 2001 yılında The Producers isimli Mel Brooks isimli müzikal oyunda Tony Ödülü adayı oldu. 2005 yılında bu oyunun sinema versiyonu The Producers'ta (aynı isimle) Leopold “Leo” Bloom karakterini canlandırdı. Bu filmde birçok şarkıyı kendi başına ve diğer oyuncularla birlikte seslendirdi.
Hayatı > Özel Hayatı

5 Ağustos 1987'de, Kuzey İrlanda, Tempo dışındaki Tempo Yolu'nda kiralık bir BMW 316 kullanırken, Broderick yanlış şeride geçti ve bir Volvo ile kafa kafaya çarpıştı. 28 yaşındaki sürücü Anna Gallagher ve 63 yaşındaki annesi Margaret Doherty anında öldü. <https://www.nytimes.com/1987/09/08/arts/broderick-to-be-tried-in-car-crash-death.html 4 Ekim 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.> Ferris Bueller's Day Off filminin çekimleri sırasında yarı gizlilik içinde çıkmaya başladığı Jennifer Gray ile tatil yapıyordu; kaza, ilişkilerini kamuya açıkladı. Bacağı ve kaburgaları kırıldı, beyin sarsıntısı geçirdi ve akciğeri çöktü. Grey'in yaralanmaları, daha sonra felci önlemek için ameliyat gerektirecek olan şiddetli travma darbesini içeriyordu. <https://www.brainandlife.org/articles/after-years-of-chronic-pain-actress-jennifer-grey-is-dancing/ 18 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.>
Broderick polise kazayı hatırlamadığını ve neden yanlış şeride geçtiğini bilmediğini söyledi: "İlk hatırladığım şey, bacağımda çok garip bir hisle hastanede uyandığım." Tehlikeli araç kullanarak ölüme neden olmakla suçlandı ve beş yıla kadar hapis cezasına çarptırıldı, ancak daha az dikkatsiz araç kullanma suçundan mahkûm edildi ve 100 sterlin (175 ABD doları) para cezasına çarptırıldı. <https://www.nytimes.com/1987/08/07/arts/matthew-broderick-injured-in-car-crash.html 2 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.>
Kurbanların ailesi, kararı "adalete aykırı" olarak nitelendirdi. Kurbanların erkek kardeşi ve oğlu Martin Doherty daha sonra Broderick'i 2003'te onunla görüşme planları arasında affetti. <https://ew.com/article/2002/09/03/matthew-broderick-will-meet-crash-victims-kin/ 21 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.> Şubat 2012'de Broderick, Super Bowl sırasında yayımlanan multimilyon dolarlık bir Honda reklamında yer aldığında, Doherty toplantının hâlâ gerçekleşmediğini ve Broderick'in "geçmişini bildiği için en iyi sürücü seçimi olmadığını" söyledi.<http://www.impartialreporter.com/news/roundup/articles/2012/02/09/395744-broderick-not-a-great-choice/ 11 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.>
Schefflera barteri

Schefflera barteri, Schefflera cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Schefflera bejucosa

Schefflera bejucosa, Schefflera cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Schefflera benguetensis

Schefflera benguetensis, Schefflera cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Schefflera borneensis

Schefflera borneensis, Schefflera cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Siklosporin
Tıbbi kullanım

Siklosporin, kemik iliği naklinde graft-versus-host hastalığını tedavi etmek ve önlemek ve böbrek, kalp ve karaciğer nakillerinin reddini önlemek için endikedir. Ayrıca ABD'de romatoid artrit ve sedef hastalığı, adenoviral keratokonjonktivit sonrası kalıcı nummular keratit tedavisi ve Sjögren sendromu ve meibomian bezi disfonksiyonunun neden olduğu göz kuruluğunun tedavisi için göz damlası olarak onaylanmıştır.
Bu endikasyonlara ek olarak, siklosporin şiddetli atopik dermatit, Kimura hastalığı, piyoderma gangrenozum, kronik kurdeşen, akut sistemik mastositoz ve enfektif olmayan nedenli arka veya orta üveitte de kullanılır.[kaynak belirtilmeli] Seyrek de olsa şiddetli romatoid artrit ve ilgili hastalıklarda da kullanılır.[kaynak belirtilmeli]
Siklosporin ayrıca steroid tedavisine yanıt vermeyen akut şiddetli ülseratif kolit ve kurdeşeni olan kişilerde de kullanılmıştır.
Yan etkiler

Siklosporinin yan etkileri arasında dişeti büyümesi, kıllanma artışı, kasılmalar, peptik ülser, pankreatit, ateş, kusma, ishal, konfüzyon, kolesterol artışı, nefes almada güçlük, uyuşma ve karıncalanma (özellikle dudaklarda), kaşıntı, yüksek tansiyon, potasyum tutulması (muhtemelen hiperkalemiye yol açar), böbrek ve karaciğer fonksiyon bozukluğu, parmak uçlarında yanma hissi ve fırsatçı mantar ve viral enfeksiyonlara karşı artan hassasiyet sayılabilir. Siklosporin böbreklerde vazokonstriksiyona neden olarak ve sodyum geri emilimini artırarak hipertansiyona neden olur. Kan basıncındaki artış kardiyovasküler olaylara neden olabilir; bu nedenle uzun süreli tedavi gerektiren kişiler için en düşük etkili dozun kullanılması önerilir.
Böbrek naklinden sonra siklosporin kullanımı, kanda ürik asit seviyelerinin artması ve bazı durumlarda gut hastalığı ile ilişkilidir. Bunun nedeni, ürik asit retansiyonuna yol açan glomerüler filtrasyon hızındaki azalmadır.[kaynak belirtilmeli] Alternatif olarak azatioprin kullanımının gut artriti insidansını azalttığı gösterilmiştir.[kaynak belirtilmeli]
Siklosporin, özellikle skuamöz hücreli cilt kanseri ve non-Hodgkin lenfomaya yol açan bir IARC Grup 1 kanserojen (yani insanlarda kanserojen olduğuna dair yeterli kanıt vardır) olarak listelenmiştir.
Farmakoloji > Aksiyon mekanizması

Siklosporinin ana etkisi T hücrelerinin aktivitesini düşürmektir; bunu kalsinörin-fosfataz yolağındaki kalsinörini inhibe ederek ve mitokondriyal geçirgenlik geçiş gözeneğinin açılmasını önleyerek yapar. Siklosporin, lenfositlerin, özellikle de T hücrelerinin sitozolik protein siklofilinine (immünofilin) bağlanır. Bu siklosporin-siklofilin kompleksi, normalde interlökin 2'nin transkripsiyonunu aktive etmekten sorumlu olan kalsinörini inhibe eder. T hücrelerinde, T hücre reseptörünün aktivasyonu normalde kalsinörini aktive etmek için kalmodulin yoluyla hareket eden hücre içi kalsiyumu artırır. Kalsinörin daha sonra transkripsiyon faktörü NF-AT'yi (aktive T-hücrelerinin nükleer faktörü) defosforile eder, bu da T-hücresi çekirdeğine hareket eder ve IL-2 ve ilgili sitokinler için genlerin transkripsiyonunu artırır. Siklosporin, NF-AT'nin defosforilasyonunu önleyerek efektör T-hücre fonksiyonunun azalmasına yol açar; sitostatik aktiviteyi etkilemez.[kaynak belirtilmeli]
Siklosporin ayrıca mitokondriyal geçirgenlik geçiş porunun (MPTP) bir parçasını oluşturan siklofilin D proteinine bağlanarak MPTP'nin açılmasını önler. MPTP kalp kası hücrelerinin mitokondriyal membranında bulunur. MPTP açılması, iç mitokondriyal membran geçirgenliğinde ani bir değişiklik anlamına gelir ve protonların ve ~1,5 kDa'ya kadar büyüklükteki diğer iyonların ve çözünen maddelerin iç membrandan geçmesine izin verir. Bu geçirgenlik değişikliği, hücre ölümüne yol açan hücresel bir felaket olarak kabul edilir. Bununla birlikte, kısa mitokondriyal geçirgenlik geçiş poru açıklıkları, sağlıklı mitokondriyal homeostazın sürdürülmesinde önemli bir fizyolojik rol oynar.
Farmakoloji > Farmakokinetik

Siklosporin 11 amino asitten oluşan siklik bir peptittir; doğada nadiren rastlanan tek bir D-amino asit içerir. Çoğu peptidin aksine, siklosporin ribozomlar tarafından sentezlenmez.
Siklosporin, alımından sonra insanlarda ve hayvanlarda yüksek oranda metabolize olur. Siklosporin B, C, D, E, H ve L'yi içeren metabolitler, siklosporinin immünosupresan aktivitesinin %10'undan daha azına sahiptir ve daha yüksek böbrek toksisitesi ile ilişkilidir. Bireysel siklosporin metabolitleri izole edilmiş ve karakterize edilmiştir ancak kapsamlı olarak çalışılmamıştır.[kaynak belirtilmeli]
Biyosentez

Siklosporin, nonribozomal bir peptit sentetaz olan siklosporin sentetaz tarafından sentezlenir. Enzim bir adenililasyon alanı, bir tiyolasyon alanı, bir yoğunlaşma alanı ve bir N-metiltransferaz alanı içerir. Adenililasyon alanı substrat tanıma ve aktivasyonundan sorumluyken, tiyolasyon alanı adenillenmiş amino asitleri fosfopantetine kovalent olarak bağlar ve kondensasyon alanı peptit zincirini uzatır. Siklosporin sentetaz substratları arasında L-valin, L-lösin, L-alanin, glisin, 2-aminobütirik asit, 4-metiltreonin ve biyosentetik süreçte başlangıç amino asidi olan D-alanin bulunur. Adenilasyon alanı ile siklosporin sentetaz, açil-adenillenmiş amino asitleri üretir, ardından amino asidi bir tiyoester bağı yoluyla fosfopantetine kovalent olarak bağlar. Amino asit substratlarının bazıları S-adenozil metiyonin tarafından N-metillenir. Siklizasyon adımı siklosporini enzimden serbest bırakır. D-Ala ve butenil-metil-L-treonin (Bmt) gibi amino asitler siklosporin sentetazın diğer enzimlerin etkisini gerektirdiğini gösterir. L-Ala'nın alanin rasemaz tarafından D-Ala'ya rasemizasyonu piridoksal fosfata bağlıdır. Bütenil-metil-L-treonin oluşumu, başlangıç malzemesi olarak asetat/malonat kullanan bir Bmt poliketit sentaz tarafından gerçekleştirilir.
Biyosentez > Gen kümesi

Şu anda siklosporinin seri üretimi için kullanılan tür olan Tolypocladium inflatum, 12 gen kümesi halinde düzenlenmiş biyosentetik genlere sahiptir. Bu 12 genden SimA (Q09164) siklosporin sentetaz, SimB (CAA02484.1) alanin rasemaz ve SimG (ATQ39432.1'e benzer) poliketid sentazdır. Bu genler aktif bir retrotranspozon ile ilişkilidir. Bu diziler GenBank ve diğer veri tabanlarında zayıf bir şekilde tanımlanmış olsa da, siklosporin üreten Beauveria felina (veya Amphichorda ~) için %90 benzer diziler bulunabilir. SimB'nin aynı organizmada, düşük özgüllükleri sayesinde farklı ancak örtüşen işlevlere sahip iki paralogu vardır.
Tarihçe

1970 yılında İsviçre'nin Basel kentindeki Sandoz (şimdiki adıyla Novartis) çalışanları tarafından Norveç ve ABD'nin Wisconsin eyaletinden alınan toprak örneklerinden yeni mantar türleri izole edildi. Her iki suş da siklosporin adı verilen bir doğal ürün ailesi üretti. Bu mantarlardan elde edilen özütlerden antifungal aktiviteye sahip iki ilgili bileşen izole edilmiştir. Norveç suşu Tolypocladium inflatum Gams, daha sonra siklosporinin büyük ölçekli fermantasyonu için kullanılmıştır.
Doğal ürün siklosporinin bağışıklık sistemini baskılayıcı etkisi 31 Ocak 1972'de Sandoz'da Hartmann F. Stähelin tarafından tasarlanan ve uygulanan bağışıklık sisteminin baskılanmasına ilişkin bir tarama testinde keşfedilmiştir. Siklosporinin kimyasal yapısı 1976 yılında yine Sandoz'da belirlenmiştir. İlaç adayı siklosporinin organ reddini önlemedeki başarısı Cambridge Üniversitesinde R.Y. Calne ve meslektaşları tarafından böbrek nakillerinde ve Pittsburgh Üniversitesi Hastanesinde Thomas Starzl tarafından gerçekleştirilen karaciğer nakillerinde gösterilmiştir. İlk hasta 9 Mart 1980 tarihinde 28 yaşında bir kadındı. Amerika Birleşik Devletleri'nde Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) 1983 yılında siklosporini klinik kullanım için onayladı.