stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Leopar (senaryo)
Konusu

Filmin (senaryo kitabının/romanın) konusu 1860'lı yıllarda, il Risorgimento adı verilen İtalyan birliğinin kurulması sürecinin sonlarında geçmektedir. O tarihe kadar İtalya yarımadasında var olan irili ufaklı birçok krallık ve cumhuriyet Giuseppe Garibaldi'nin önderliğindeki güçler tarafından uzun ve sancılı bir süreç sonunda birleştirilmiştir. 40 yıl süren kargaşa ve iç savaş sona ermiştir ve tek krallık, tek bayrak altında birleşen ülkede artık reformlar başlamıştır. Bu süreçten en çok etkilenen bölge de feodal düzenin en köklü olarak yaşandığı Sicilya olmuştur. Artık gücünü ve etkinliğini yavaş yavaş yitiren aristokrat sınıfı yerini yeni palazlanan burjuva sınıfına bırakmaktadır. Bu süreçten en fazla etkilenen Sicilyalı Prens Don Fabrizio Salina (filmde Burt Lancaster tarafından canlandırılıyor) duruma uyum sağlamak, servetini ve topraklarını koruyabilmek için yeğeni Tancredi'nin (filmde Alain Delon oynuyor) yeni zengin, sonradan görme bir burjuva ailesinin kızıyla (filmde Claudia Cardinale canlandırıyor) yapacağı evliliğe izin verir. Film (kitap/roman) toplumdaki bu çalkantılı geçiş sürecinde Sicilyalı aristokrat Salina ailesinin acılarını, diğer aristokratlar gibi güçlerini kaybederek yerlerini burjuva sınıfına bırakmalarını, yani İtalyan toplumundaki köklü değişimi anlatırken Prensin çektiği acılar üzerine odaklanır.
Kitabın arka kapağı

Kitabın arka kapağında şunlar yazmaktadır:
Gerçekçi bir yönetmen kendi ulusunun tarihine yöneldiği vakit ne yapar? Yeni gerçekçiliğin büyük ustası Visconti "Leopar"da bu sorunun cevabını veriyor. "Tarihin yürütücü gücü Kleopatra'nın burnu değildir" diyor Visconti ve tarihe yön verenin, toplum katları arasındaki çatışma olduğunu, bir İtalyan aristokratının, Prens Tomasa di Lampedusa'nın otobiyografik romanına harfi harfine bağlı kalarak ortaya koyuyor. "Leopar", İtalyan birliğini sağlayan plebisitten sonra, eski düzenin yeni kılıkta sürdürülebilmesi için, çağını doldurmuş aristokrasi ile hızla yükselmekte olan açgözlü burjuvazinin, toplumun devrimci güçlerine karşı işbirliğini açığa vurur. Aristokrasi ile burjuvazinin, devrimi toplumsal özünden ayırmak için yaptıkları pazarlığın, ihanete uğrayan devrimin öyküsüdür "Leopar", ayrıca, giysileri, dekorları, müziği, renkleri kullanışıyla da gerçekçilik ile estetik titizliğin büyük bir başarıyla uzlaştırıldığı bir yapıttır. "Senso" dan sonra "Leopar" yeni gerçekçiliğin tarihsel film alanında uygulanmasının en başarılı örneğini vermektedir.
Liasis

Liasis, Pythonidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Taksonomi

Liasis cinsine bağlı türler (2023):
Liasis fuscus - W. C. H. Peters, 1873
Liasis mackloti - A. M. C. Duméril and Bibron, 1844
Liasis olivaceus - Gray, 1842
Leave in Silence

"Leave in Silence", Depeche Mode'in ikinci stüdyo albümü A Broken Frame'den bir şarkı.
Şarkı listesi

1. Leave in Silence (single version) - 4:00

2. Excerpt from: My Secret Garden - 3:16

3. Leave in Silence (Longer) - 6:32

4. Further Excerpts from: My Secret Garden - 4:24

5. Leave in Silence (Quieter) - 3:42
Musicains

1. Andy Fletcher - keyboard, backing vocals

2. Martin Gore - keyboard, backing vocals

3. David Gahan - lead vocals

4. Daniel Miller - keyboard, drum machine, producer
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  MusicBrainz release group: af51de2d-f1fc-35dd-991c-cc93e121b147  MusicBrainz work: 61aa27b3-6531-3eab-a45e-abeb28835327
Lemolemus

Lemolemus, Lemolemini oymağına bağlı bir hayvan cinsidir.
Liapari Adası

| Liapari Adası |
| --- | --- |

Coğrafya
Bölge: Büyük Okyanus
Koordinatlar: 7°57′10″G 156°42′39″D﻿ / ﻿7.95278°G 156.71083°D﻿ / -7.95278; 156.71083
Takımadası: Vella Lavella Adaları
Siyasi
Adadaki ülke(ler): Solomon Adaları
Liapari Adası, Okyanusya ülkesi Solomon Adaları'nda bulunan bir adadır.
Ada, ülkenin Batı Bölgesi'nde yer almakta olup, Vella Lavella Adaları'na dâhil edilmektedir.
Coğrafya

Liapari Adası, Vella Lavella Adası'nın güneydoğusunda yer almaktadır. Adada, ABD Donanması tarafından inşa edilen bir yolun kalıntıları bulunmaktadır.
Lemon Cove, Kaliforniya

| Lemon Cove, Kaliforniya |
| --- | --- |
sayım yerleşimi
Lemon CoveYerleşimin Kaliforniya'daki konumu
Koordinatlar: 36°22′53″K 119°1′33″B﻿ / ﻿36.38139°K 119.02583°B﻿ / 36.38139; -119.02583
Ülke:  ABD
Eyalet:  Kaliforniya
İlçe: Tulare County
Zaman dilimi: UTC-08.00 (PZD)
 • Yaz (YSU): UTC-07.00 (PZD)
Lemon Cove, Kaliforniya'ya bağlı olan Tulare County'de bulunan köy ve sayım yerleşimi. Nüfus 2020 sayımına göre 308 idi.
Sowerby gagalı balinası

Sowerby gagalı balinası (Mesoplodon bidens), gagalı balinagiller (Ziphiidae) familyasından iki dişli balina (Mesoplodon) cinsine ait bir balina türü. İki dişli balina cinsinin 1804 yılında ilk keşfedilen türüdür. Keşfeden zoolog James Sowerby bu balinaya adını vermiştir.
Yayılım

Sowerby gagalı balinası Atlantik okyanusunun kuzeyinde yaşar. Ağırlıklı olarak okyanusun kuzey doğusunda raslanırlar. Bugüne kadar Avrupa'nın batı kıyılarında karaya vuran 150 civarında birey bilinmekte. Bundan dolayı bu tür hakkında diğer gagalı balinagillerden daha fazla bilgi toplanabilmiştir, ancak yaşayanlara diğerlerinde de olduğu gibi çok nadir raslanır. Akdenizde de varlığı mümkündür.
Özellikleri

Sowerby gagalı balinasının boyu 5,5 metre ve ağırlığı 1,5 tona kadar varır. Renkleri lacivert veya koyu gri olur. Erkeklerin iki azman dişi ağızdan çıkık durur. Yüzgeçleri küçük ve kuyruk yüzgeci büyüktür.
Yaşam şekli

Sowerby gagalı balinası açık denizlerin 500 - 2000 derinliği olan kısımlarını tercih eder. Çift olarak veya 3 - 10 bireyden oluşan gruplar içinde yaşar. Mürekkep balığı ve denizin tabanında yaşayan balıklar ile beslenir.
Linstowiinae

Linstowiinae, Anoplocephalidae familyasına bağlı bir hayvan altfamilyasıdır.
Taksonomi

Linstowiinae altfamilyasına bağlı cinsler (2023):
Atriotaenia - Sandground, 1926
Cycloskrjabinia - Spasskii, 1951
Echidnotaenia - Beveridge, 1980
Gekkotaenia - Bursey, Goldberg & Kraus, 2005
Linstowia - Zschokke, 1899
Mathevotaenia - Akhumyan, 1946
Oochoristica - Lühe, 1898
Panceriella - Stunkard, 1969
Paralinstowia - Baer, 1927
Pritchardia - Gardner, Agustín Jimenez & Campbell, 2013
Sinaiotaenia - Wertheim & Greenberg, 1971
Tupaiataenia - Schmidt & File, 1977
Witenbergitaenia - Wertheim, Schmidt & Greenberg, 1986
Lady Alpine Blue

|  "Lady Alpine Blue"> 2001 Eurovision Şarkı Yarışması şarkısı |
| --- | --- |
Ülke: Rusya
Şarkıcı(lar): Mumiy Troll
Dil: İngilizce
Besteci(ler): Ilia Lagutenko
Söz yazar(lar)ı: Ilia Lagutenko
Finallerdeki sonuçları
Final derecesi: 12.
Final puanı: 37
Sahneye çıkış kronolojisi
◄ "Solo" (2000)   
"Northern Girl" (2002) ►
"Lady Alpine Blue" (Türkçe: Leydi Alpine Blue), Mumiy Troll tarafından seslendirilen 2001 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Rusya'yı temsil eden şarkı. Şarkı İngilizce dilinde seslendirilmiştir. Şarkı Ilia Lagutenko tarafından yazılmıştır.
Şarkı yarışmada Hırvatistan'ın temsilcisi Tal Sondak'ın şarkısı "En Davar"'dan sonra ve İsveç'in temsilcisi Friends'in şarkısı "Listen To Your Heartbeat"'dan önce 6. sırada çıkmıştır. 23 şarkı arasından 12. olmuştur.
Bir sonraki gelen 2002 yarışması'nda Rus katılımcı, "Northern Girl" adlı şarkısıyla Premyer-Ministr olmuştur.
Lasioglossum capitalis

Lasioglossum capitalis, Lasioglossum cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Leptusa artviniensis

Leptusa artviniensis, Gürcistan'ın güneybatısı ve Türkiye'deki Artvin iline özgü bir Staphylinidae türüdür.
Kırım Tatar Millî Kurultayı

Kırım Tatar Millî Kurultayı, Kırım Tatar halkının Kurultayı, ulusal bir kongresi ve Kırım Tatar halkını en yüksek derecede temsil eden tam yetkili organıdır. Kırım Tatar halkı tarafından seçilen delegeler tarafından, Ukrayna topraklarında daimi olarak ikâmet eden vatandaşlıklarından bağımsız olarak temsil görevi yerine getirilir.
1917 yılındaki ilk kurultayın katılımcıları.
Kırım Tatarlarının temsil organı kurultayının toplantı binası.
Kurultay çalışmaları

Kırım Tatar Millî Kurultayı'nın seçilmesi beş yılda bir yapılmaktadır. İki aşamalı bir seçimle göreve gelen delegelerin sayısı 250'dir.
Kurultayın genel kurul toplantıları günümüzdeki adı Simferopol olan Akmescit şehrinde gerçekleştirilmektedir.
Kurultayın resmî dili Kırım Tatarcasıdır.
26 Haziran 1991 tarihinde Simferopol'de II.si düzenlenen Kırım Tatar Millî Kurultayı'nın ilk oturumunda alınan kararla Kırım Tatar Millî Meclisi kurulmuştur. Bu toplantıda Kırım Tatar Millî Meclisi Başkanlığına seçilen Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, 28 Kasım 2013 tarihine kadar bu görevi sürdürmüştür.
Kırım Tatar Milli Kurultayı tarafından seçilen 33 üyeden teşekkül eden Kırım Tatar Millî Meclisi, Kırım Tatarları'nın haklarını, Ukrayna Merkezi Hükûmeti, Otonom Kırım Yönetimi ve tüm Uluslararası Toplum Örgütleri nezdinde temsil etmektedir.
Kurultay çalışmaları > Tarihi

İlk Kurultay 25 Mart 1917 Simferopol'de düzenlendi. Daha sonra modern dönemde 26 Haziran 1991 tarihinde tekrar kurultay toplanmaya başladı.
Lasioglossum camphorellum

Lasioglossum camphorellum, Lasioglossum cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Sebastián Eguren

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Sebastián Eguren Ledesma
Doğum tarihi:  8 Ocak 1981 (43 yaşında)
Doğum yeri:  Montevideo, Uruguay
Boyu:  1,86 m (6 ft 1 in)
Mevkii:  Defansif Ortasaha
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1999-2002 |  Montevideo Wanderers |  36 |  (6) |
| 2003-2004 |  Nacional |  39 |  (5) |
| 2005 |  Montevideo Wanderers |  27 |  (6) |
| 2005-2006 |  Rosenborg |  12 |  (0) |
| 2006-2008 |  Hammarby |  36 |  (13) |
| 2008 |  Villarreal (Kiralık) |  16 |  (0) |
| 2008-heden |  Villarreal |  46 |  (1) |
| 2010- |  AIK (Kiralık) |  7 |  (0) |
| 2010-2012 |  Real Sporting de Gijón |  49 |  (3) |
| Toplam |   |  268 |  (34) |
Millî takım kariyeri
| 2001-2013 |   Uruguay |  54 |  (7) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Sebastián Eguren Ledesma (d. 8 Ocak 1981 tarihinde Montevideo, Uruguay) Defansif Ortasaha mevkiinde görev yapmış Uruguaylı eski futbolcu ve teknik direktör.
Lasioglossum cameronellum

Lasioglossum cameronellum, Lasioglossum cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Lidce

| Lidce |
| --- | --- |


Bölge: Anadolu
Etnisite: Lidyalılar
Ölü dil: MÖ 700-200
Dil ailesi: Hint-Avrupa  Anadolu dilleriLidce
Dil kodları
ISO 639-3: xld
Lidce, Batı Anadolu'da, başlangıçta günümüzde Gediz Nehri havzasına denk gelen Lidya ülkesinin halkı olan Lidyalılar tarafından kullanılmış ve MÖ 7. yüzyıldan itibaren kayda geçmiş Anadolu dili.
MÖ 20. yüzyıldan itibaren kayda geçmiş selefleri Hitit dili ve Luvi dili gibi Hint Avrupa dillerinin Anadolu alt grubuna dahildir ve bu diğer Anadolu dilleri ve özellikle de Luvi dili ile bazı benzerlikleri bulunmakla birlikte, kendine özgü çeşitli özellikleri nedeniyle Anadolu dil ailesi içinde ayrı bir yeri bulunduğu ileri sürülmektedir.
Yazılı Lidya dilinin ilk örnekleri MÖ 7. yüzyıldan kalma elektrum Lidya sikkeleri üzerindeki yazılardır. Bu paralarda Walwel ve Kalil adlı iki kişinin ismi anılmaktadır. MÖ 5. ve 4. yüzyıllardan kalma ve çoğu Sard kazılarında keşfedilmiş mezar kitabeleri olmak üzere 100 kadar yazıt Lidya dilinde halihazırda mevcut literatürü tamamlamaktadır. Mezar taşlarında yazıtlar çoğu kez eś wãnaś ("bu mezar") ifadesi ile başlamaktadır.
Lidya dilinin çıkış bölgesi Lidya'da MÖ 1. yüzyıl itibarıyla konuşulmaz hale geldiği, ancak Kibyra antik kentinde (günümüzde Gölhisar, Burdur) kentin kurucuları olan Lidyalılar kolonisi tarafından kullanılmaya devam ettiği Strabo tarafından belirtilmektedir.
Dipnotlar

↑  "Lydia and the earliest coins" (İngilizce). British Museum. 2 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
↑  S.R.F. Price (1985). Rituals and power: the Roman imperial cult in Asia Minor, s. 92 (İngilizce). Cambridge University Press.
Lemon Grove, Kaliforniya

| Lemon Grove |
| --- | --- |
Şehir


Ülke:  ABD
Eyalet:  Kaliforniya
İlçe: San Diego
Yüzölçümü
 • Toplam: 10,05 km²
Rakım: 136 m
Nüfus (2010)
 • Toplam: 25.320
 • Yoğunluk: oto/km²
Zaman dilimi: UTC-08.00 (Pasifik)
 • Yaz (YSU): UTC-07.00 (Pasifik)
Lemon Grove ABD'nin Kaliforniya eyaletine bağlı San Diego ilçesinde bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2010 sayımına göre 25.320'dir.
Kırım Tatar folkloru

Nasreddin Hoca ve Ahmet Akay. Kırım Tatar halk şakaları derlemesi ( 1937 )
Kırım Tatar folkloru (Kırım Türkçesi; Qırımtatar folklorı )  Kırım Tatarlarının, milli kültürün ayrılmaz bir parçası olan söz sanatlarını, halk geleneklerini ve Kırım Tatar dilini içeren bir kavramdır.
Kırım Tatarlarının folklorunda, Orta Çağın karakteristik özelliklerini taşıyan Türk destanlarının ortak karakterleri, olay örgüsü ve kahramanları vardır. Ayrıca, Kırım Tatar folklor geleneğinin bölgesel özellikleri de vardır. Bunlar özellikle Tatar-bozkır sakinlerinin (Nogaylar), Kırım yaylalarının ve sahil kesimindeki Kırım topluluklarının farklılıklarını yansıtmaktadır.
Türler

Kırım Tatar folkloru, düzyazı ve şiir türleri tarafından temsil edilmektedir. Bazen bu folklor içerikleri, özellikle destanlar başta olmak üzere müzik eşliğinde de icra edilmektedir.
Kırım Tatarlarının folklorunun, pagan (İslam öncesi) dönemleri ile ilişkilendirilen en eski kavramları iyi niyet (algiş) ve lanetlerdir (kargaş) ki bunlar aslında halk dilinin ilk örnekleridir. Antik mitolojik anlatılar, gelenekler ve ritüeller aslında bu ilk dönem kavramlarıyla ilişkilendirilmektedir (folklorun pratik yönü).
Tarihsel olarak, Kırım Tatarlarının Orta Çağ'a ilişkilendirilen folklorunun ana türü destanlar (destan) ve kahramanlık efsaneleridir. Çorabatır, Ker oğlu, Tair ve Zore bu duruma örnek verilebilecek yapıtlardır. Özellikle Kırım Tatar destanı Ker oğlu ile diğer Türk halklarının güncel sözlü çalışmaları arasında benzerlikler bulunmaktadır.
Kırım Tatarlarının sözlü nesir türleri ise masallar (masallar), efsaneler (efsane) ve halk deyişleridir (latifeler) .
Dünyanın diğer halklarına ait folklor yapılarında olduğu gibi, Kırım Tatar halk masalları da kısmen  şu şekilde ayrılabilir:
hayvan destanı (aivanlar akkında)
peri masalları (tılsımlı masallar)
sosyal ve günlük hikâyeler (ictimai-turmuş)
karışık masallar (kümülatif masallar).
Kırımda  popüler olan efsaneler genellikle Kırım'ın zengin ve pitoresk doğasını (dağlar, kayalar, uçurum, boğazlar, nehirler) arka planda göstermektedir. Geçmişteki olaylardan veya kişilerden bahseden, halkın hafızasına kazınan tarihi efsaneler yaygın olarak bilinmektedir (bu efsaneler arasında yer alan Alim Aydamak efsaneleri Kırım halklarının intikamcısı ve sıradan insanların koruyucusu temalarını içermektedir).
Kırım Tatar şakaları hem Türkçedir hem de halkın günlük yaşamına ve tarihi gerçeklerine dayanmaktadır. Genellikle anekdotların çoğu, tipik folklor karakterleri etrafında dönmektedir. Dünyanın en popülerlerine örnek ise  Nasreddin Hoca ve Kırımlı Akhmet Akay'dır.
Kırım Tatar folklorünün diğer türleri arasında atasözleri (atalar sozleri ve aytımlar, kelimenin tam anlamıyla "ebeveynlerin sözleri"), bilmeceler (tapmacalar) ve tekerlemeler (aytuvlar tezleri) vardır. Çoğu zaman bu türler, halk söyleyişleri, komik şarkılar ve sözler ile birlikte Kırımlıların mizah anlayışını (halk mizahı) yansıtmaktadır.
Kırım Tatarlarının özellikleri:
Bozkır Kırımları arasında - müzik eşliğinde gençler tarafından gerçekleştirilen "çin";
Kırım dağ yerleşimleri arasında; yelesi. Bu gösteriler tek başına veya bir grup halinde, genellikle refakatçi eşliğinde icra edilirdi.
Nogai beits (nogay beyitleri); şiirsel form, beyitler; çoğu zaman lirik, yaşamın çeşitli yönlerini ve insanların günlük yaşamını yansıtan; en çok göçebe Kırım bozkır sakinleri (Nogais) arasında yaygın olan bir türdü.
Kırım Tatar şarkıları (halk yırları) gruplara ayrılabilir:
Ev yaşamı - en fazla içerik bu türdedir. İçerisinde günlük işlere ait konular da bulunur (özellikle ayrı çoban, balık tutma vb.).
Bayramlar - Yıldönemi melodileri, düğün şarkıları, şanlı şarkılar, özellikle çocuk şarkıları (balalar yırarı) ve ninniler (ainens, beşik yırları) .
tarihi olaylara ve askeri zaferlere adanmış tarihi ve askeri şarkılar.
Edebiyat

V. V. Radlov V.V. Radlov tarafından 1886 Kırım seferinde toplanan masallar, efsaneler ve anekdotlar. A. Zherdeva tarafından çevrildi. Simferopol: N. Oranda, 2021. Mayıs ISBN 9785604550786 .
Kyrymtatar khalk agyz yaratydzhylygyy (Kırım Tatar halkının sözlü yaratıcılığı): Okuyucu. Taşkent, 1991
Kurtiev R.I. Kırım Tatarlarının takvim ritüelleri. Sf., 1996
Krishtof E.G. Kırım Efsaneleri. Sf., 2001
Atalar sozleri ve aytymlar (Kırım Tatarlarının atasözleri ve atasözleri). Sf., 2002
Kyrymtatarlarnyn atalar sozleri (Kırım Tatar atasözleri ve atasözleri). Sf., 2007
Krimskotatarskі folk kazki ve efsaneler. K., 2007.
Lasioglossum rotaense

Lasioglossum rotaense, Lasioglossum cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Sohbet botu

Chatbot, kullanıcı ile genellikle metin, bazı durumlarda ise konuşma yoluyla diyalog kurarak bilgi veren veya bir işlemi gerçekleştiren bir yazılımdır.
90'lı yıllarda kullanıcıların günlük hayatına giren web siteleri ve 2000 sonrasında kullanmaya başlanan mobil uygulamalar gibi chatbotlar da günümüzün ve yakın geleceğin, teknoloji ile insan arasındaki etkileşimi sağlayan arayüzleri olarak adlandırılmaktadır. Web siteleri ve mobil uygulamalar grafiksel arayüzler (GUI), chatbotlar ise diyalog bazlı arayüzlerdir (CUI). Bu sebeple, chatbotların teknoloji ile insan arasındaki etkileşimi mevcut durumdan farklı bir boyuta getirdiği ve arayüz anlamında devrimsel bir özellik taşıdığı görüşü yaygınlık kazanmıştır. Chatbotlar, ilgili kurumun web sitesinde, mobil uygulamasında yer alabilecekleri gibi yaygın mesajlaşma platformlarında (WhatsApp, WeChat, Facebook Messenger) veya sesli asistanlarda (Google Assistant, Siri, Amazon Alexa) yer alabilirler. En yaygın kullanım alanları finans, e-ticaret, havayolu, sağlık gibi kullanıcı ile sık etkileşim gerektiren sektörlerdedir.
İlk Chatbot Örneğinden Günümüze

Chatbotlar yaklaşık 2016’dan bu yana yoğun şekilde konuşulmaktadır. Ancak yapay zeka konusundaki bilimsel araştırmalar 1950’lere kadar gitmektedir. 1950 yılında Alan Turing tarafından Mind dergisinde bir seminer raporu yayınlanmış, yazıda bugün yapay zekanın ilk örneği olarak kabul edilen Turing testinden söz edilmiştir. Turing testi bir bilgisayar programının, insan ve yazılım ile iletişim kurmasına ve hangisinin insan, hangisinin yazılım olduğunu ayırt etmesine dayanan bir testtir. Eğer denekler, insan ve yazılımı ayırt edemezse yazılım testi geçmiş sayılmaktadır.
İlk chatbot olarak ise 1966 yılında bir MIT profesörü olan Joseph Weizenbaum tarafından geliştirilen “ELIZA” kabul edilmektedir. ELIZA bir psikolog olarak tasarlanmış ve insani diyaloglar oluşturması amaçlanmıştır. Ancak, doğal dil işleme ve makine öğrenmesi teknolojileri henüz yeterince gelişmediği için, o dönemde sadece kelime eşleştirme yöntemiyle yanıt oluşturabilmiştir. Chatbot terimi ilk olarak “chatter bot” olarak Michael L. Mauldin tarafından 1994 yılında kullanılmıştır
Günümüzde mevcut yazılım ve donanımların veri toplama ve veriyi işleme konusunda yetkin hale gelmesi, doğal dil işleme ve makine öğrenmesi alanlarının gerçek kullanım alanları bulmasını sağlamıştır. Mesajlaşmanın insanların günlük iletişim alışkanlığı haline gelmesi de chatbotlara ilginin artmasında önemli bir etken olmuştur. 2016 yılında Facebook tarafından Facebook Messenger’ın chatbotlara açıldığını duyurması ile dünyanın her yerinden geliştiriciler bu alana odaklanmış, chatbotlar hem arz hem talep açısından popüler hale gelmiştir.
OpenAI, 2022'nin sonbaharında, şirketin GPT-3 modeline dayanan ChatGPT sohbet botunu başlattı. ChatGPT, şu anda mevcut olan en gelişmiş sohbet botlarından biri olarak kabul edilir ve konuşma tabanlı yapay zeka geliştirme sürecinde önemli bir kilometre taşı olarak görülür. Model, büyük miktarda insan konuşmasıyla eğitildiği için kullanıcılarla doğal ve insan gibi iletişim kurabilir. ChatGPT genellikle müşteri hizmetleri amaçları için kullanılır ve geniş bir konu yelpazesi hakkında soruları cevaplayabilir. Yüksek trafik nedeniyle resmi ChatGPT sık sık kullanılamadı, bu yüzden OpenAI'nin resmi API'sini kullanan sohbet uygulamaları popüler hale geldi.
Chatbot Türleri

Chatbotlar birçok farklı açıdan değerlendirilerek sınıflandırılabilirler.
Chatbot Türleri > Yerine getirdikleri fonksiyona göre chatbotlar

Bu açıdan bakıldığında SSS (Sıkça Sorular Sorular) chatbotlar, işlem yapan chatbotlar ve kullanıcıya herhangi bir konuda önderi sunan chatbotlar söz konusudur. SSS chatbotlar sadece bilgi vererek kullanıcıya yardımcı olurlar, hem kamu kurumları hem de özel şirketler tarafından kullanıcıya hızlı ve anlık şekilde doğru bilgiye erişmesini sağlamak için kullanılabilirler. Günümüzde en fazla bu tür chatbot geliştirilmektedir, bu tür chatbotların temel fonksiyonu kullanıcıya bir konuda bilgi vermek ve sorularını yanıtlamaktır. İşlem yapan chatbotlar bir işlemi kullanıcı için başka bir arayüze yönlendirme yapmadan gerçekleştirebilirler. SSS chatbotların kurumun iç sistemleri ile entegre olması gerekmezken, işlem yapan chatbotların bu sistemlerle entegre şekilde çalışması, kurum ile bilgi alışverişi yapması gerekir. Öneri veren chatbotlar, kullanıcının ihtiyaçlarını, kullanım alışkanlıklarını, önceliklerini ve içinde bulundukları durumu anlayıp buna uygun ürün ve hizmet önerileri sunabilirler. Bu tür de kurumun sistemleri ile entegre çalışmak zorundadır. Böyle bir chatbot kullanımı sunabilmek için ilgili kurumun yüksek veri analitiği yetkinliklerine sahip olması gerekir. Bu tür chatbotlar bir sanal kişisel asistan gibi de konumlandırılabilirler. En önemli örnekleri finansal hizmetler alanında kişisel bütçe yönetimi (PFM - Personal Finance Management) konusunda geliştirilmektedir.
Chatbot Türleri > Kullanılan teknolojiye göre chatbotlar

Chatbotların geliştirilmesinde karar ağacı sistemleri kullanılabildiği gibi makine öğrenmesi (ML - Machine Learning), derin öğrenme (DL - Deep Learning) ve doğal dil işleme (NLP - Natural Language Processing) gibi diyalog bazlı yapay zeka (Conversational AI) teknolojileri de kullanılabilir. Karar ağacı sistemleri ile kurgulanan chatbotlara kural (kelime veya menü) bazlı chatbotlar denir. Bu tür chatbotlar kullanıcıya seçenekler sunarak, butonlar yoluyla ilgili adımın seçilmesi ile ilerlerler. Kullanıcının doğal dil ile yazdığı metinleri anlayamazlar, yazılanların içinde belirli kelimeler arar ve bu kelimelere göre belirlenmiş olan karar ağacındaki adımları izlerler. Yapay zeka bazlı chatbotlar ise kullanıcıya daha serbest ve geniş bir deneyim sunarlar. Bu tür chatbotlarda kullanıcı doğal dille metinler yazdığında chatbot tarafından anlaşılabilir, yazılan metin bir cümle olarak anlaşılıp uygun yanıt sunulur veya işlem yapılır. Bu tür bir chatbotun, alışveriş, bankacılık, havayolu gibi herhangi bir alanda hizmet verebilmesi için önceden eğitilmesi (AI Training) gerekir. Bu tür gelişmiş chatbotlarıdan bazıları, diyalogdaki konu değişikliklerini takip edilip, konular arasındaki atlamalar yapılabilir, kullanıcının memnuniyet düzeyini yürütülen diyalogdan anlayabilir veya yazım hatalarını düzeltebilir.