Kum saati

Kum saati
Kum saatleri içinde kum olan, altı üstü geniş, beli ince, bir sıvının ya da çok ince taneli bir katının bir delikten geçerken daima aynı zamana ihtiyaç göstereceği ilkesine dayanarak çalışan zaman ölçme aracıdır.
Akış hızının sabit olmayıp, işlemin toplam süresinin sabit oluşu bu saatlerin dezavantajıdır. Saatlerde kumun yanında, zaman zaman pudra haline getirilmiş yumurta kabuğu, cıva ya da ince toz siyah mermer de kullanılmıştır. Kum saati, Avrupa'da ilk kez 8. yüzyılda bir papazın buluşuyla kullanılmaya başlanmıştır. Camcılık becerisi geliştikçe, kumun doldurulduğu ağız da eritilerek kapatılmış ve nemlenerek akışın zorlaşmaması sağlanmıştır.
16. yüzyıldan günümüze bu saatler sürekli zamanı ölçmek için değil, belirli bir sürenin başlangıcını ve bitişini göstermek için kullanılmıştır; kiliselerde dua süresi, gemilerde tayfaların nöbet süresi ya da gemilerin hızlarının belirlenmesi amacıyla da kullanılmıştır. Günümüzde oyun vs. benzeri yerlerde de kullanılmaktadır.
Soğuk iklimlerde su saatine göre daha yaygın kullanımı olduğu halde, kum saati gün boyunca zaman ölçümü için çok uygun bir gereç değildi. Bunun için, ya çok büyük yapılması ya da başında her an birinin beklemesi gerekiyordu. Bazı kum saatlerinde bulunan kadrandaki gösterge, saatin her baş aşağı edilişinde bir saat ileri alınıyordu. Yine de kum saati uzun bir dönem boyunca küçük zaman aralıklarının ölçülmesinde başarıyla kullanılmıştır.
| g t Zaman ölçümü ve standartları |
| --- | --- |
 Zaman  Kronometri  Büyüklük sıralaması  Metroloji 
Uluslararası standartlar:  UTC  UTC farkı  Evrensel Zaman  ΔT  DUT1  IERS  ISO 31-1  ISO 8601  Uluslararası Atomik Zaman  12 saatlik zaman  24 saatlik zaman  Barisentrik koordinat zamanı  Sivil zamanı  Yaz saati uygulaması  Yermerkezli Koordinat Zamanı  Tarih değiştirme çizgisi  Artık saniye  Güneş zamanı  Karasal Zaman  Zaman dilimi 
Eski standartlar:  Barisentrik Dinamik Zaman  Efemeris zamanı  Greenwich Ortalama Zamanı  Baş meridyen 
Fizikte zaman:  Mutlak zaman ve mekan  Uzayzaman  Kuantum zamanı  Zaman koordinatı  Kozmolojik onyıl  Ayrık zaman  Planck devri  Planck zamanı  Doğru zamanı  Görelilik kuramı  Zaman genişlemesi  Yerçekimsel zaman genişlemesi  Zaman etki alanı  T-simetri 
Zaman ölçme bilimi: Saat Astraryum  Atom saati  Komplikasyon  Zaman denklemi  Zaman kaydetme cihazların tarihçesi  Kum saati  Deniz kronometresi  Deniz kum saati  Elektronik saat  Güneş saati  Kol saati  Su saati
Takvim:  Astronomik  Pazar harfleri  Epakt  Ekinoks  Miladi  İbrani  Arakatkı  Hicri  Jülyen  Artık yıl  Ay  Ay-güneş  Yedi günlük hafta  Güneş  Gündönümü  Tropikal yıl  Haftanın günü  Haftanın günleri 
Arkeoloji ve jeoloji:  Kronolojik tarihleme  Jeolojik zaman cetveli  Uluslararası Stratigrafi Komisyonu 
Astronomik kronoloji:  Galaktik yıl  Nükleer zaman ölçeği  Devinim  Yıldız günü 
Zaman birimleri:  An  Ay  Lustrum  Dakika  Gelgit  Gün  Hafta  İki hafta  Milenyum  Onyıl  Saat  Saeculum  Saniye  Sarsma  Sinodik ay  Sotik döngü  Yıl  Yüzyıl 
İlgili konular:  Kronoloji  Süre  Ruhsal kronometri  Metrik zaman  Sistem saati  Paranın zaman değeri  Kronometre 
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb11971610h (data)  GND: 4491371-0  LCCN: sh85062528  NLI: 987007529383305171