stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chill guy

| Chill guy |
| --- | --- |
İlk görünüm: 4 Ekim 2023
Yaratan: Phillip Banks "philb"
Bilgileri
Takma ad(lar)ı: "My new caracter"
Tür: Köpek
Cinsiyet: Erkek
Chill guy veya My new character olarak da bilinen, sanatçı Phillip Banks tarafından ilk olarak 4 Ekim 2023'te Twitter'da paylaşılan bir dijital sanat eseri ve internet meme'idir . Eserde, gri kazak, mavi kot pantolon ve kırmızı spor ayakkabı giyen, elleri ceplerinde sırıtarak "rahat" bir ifade veren antropomorfik bir köpek yer alıyor. Sanat eseri yayınlandıktan sonra bir miktar başarı elde etse de, ancak yaklaşık bir yıl sonra, 30 Ağustos 2024'te TikTok'ta bir kullanıcısının o dönem popüler olan diğer paylaşımlarla birleştirerek sanat eseriyle bir slayt gösterisi hazırlamasıyla viral oldu. İlerleyen günlerde benzer paylaşımlar on milyonlarca kez izlendi ve Halo gibi video oyunu serisi ve Sprite'ın Avrupa dağıtımcısı gibi daha büyük şirketlerin dikkatini çekti. Şirketler tanıtımlarında bu görseli kullandılar.
Eser, 20 Kasım 2024'te, özellikle TikTok'ta ikinci kez viral hale geldi ve $CHILLGUY adlı meme coin’e ilham verdi. Bu coin, El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele'nin Twitter'da destekleyici bir paylaşım yapmasının da etkisiyle hızla 488 milyon dolarlık piyasa değerine ulaştı. Eserin popülaritesinin artması ve izinsiz ticari kullanımının yaygınlaşması üzerine Banks, eserin telif hakkını aldı ve "yetkisiz ürünler ve shitcoinler" için kaldırma talepleri gönderdi. Ancak, fan art ve trendleri takip eden markalar bu kapsamın dışında bırakıldı. Duyurunun ardından, coin'in değeri yaklaşık yarıya düştü ve Banks, kimlik bilgilerinin ifşa edilmesi (doxx) nedeniyle daha fazla tacizi önlemek amacıyla Twitter hesabını gizliye aldı.
Bazı medya kuruluşlarına göre, bu meme muhtemelen insanları kendi kendilerine yardım aramaya, stressiz kalmaya ve hayata "rahat bir tavırla" yaklaşmaya teşvik eden eğlenceli ama ilişkilendirilebilir bir parça olarak görüldüğü için çevrimiçi ortamda yankı buldu. Sanat eseri, Amerikan gazetesi USA Today ve Hint dijital medya şirketi ScoopWhoop tarafından 2024'ün en iyi meme'lerinden biri olarak değerlendirildi.
Tanımı

Sanat eseri, gri yakalı kazak, mavi kot pantolon ve kirli kırmızı Converse ayakkabılar giyen, insan biçimli kahverengi bir köpekten oluşuyor. Banks'in "Chill guy" (rahat bir adam) olduğunu yazdığı gibi, elleri cebinde sırıtıyor. Tasarımının 1990'ların Amerikan çizgi filmi Arthur ile Amerikan yetişkin animasyon televizyon dizisi Smiling Friends'teki "Charlie" karakterinin bir karışımına dayandığı bildirildi  ancak Banks'e göre, belirli bir şeye dayanmıyordu. Banks 2 Eylül 2024'te, eserin ismi için orijinal niyeti olan "Chill Guy" yerine "my new character" isminin kullanılmasından hoşlanmadığını tweetledi.
Yıldızlararası ortam

İyonlaşmış hidrojenin dağılımı
Astronomide Yıldızlar arası ortam (ISM), bir galaksideki yıldız sistemleri arasında var olan maddedir. Bu madde iyonik, atomik ve moleküler formda gaz, toz ve kozmik ışınlar içerir. Yıldızlararası uzayı doldurur ve galaksiler arası uzaya iyi bir şekilde uyum sağlar. Aynı hacmi kaplayan elektromanyetik radyasyon şeklindeki enerji de yıldızlararası radyasyon alanıdır.
Yıldızlar arası ortam birden çok fazdan oluşur. Çoğunlukla hidrojenden oluşur ve onu helyum, karbon, oksijen ve nitrojen takip eder. Bu fazların termal basıncı birbiri ile denge halindedir. Manyetik alanlar ve çalkantılı hareket ISM içinde basınç sağlar ve tipik olarak termal basınçtan daha önemlidir.
Bütün fazlar ISM dünya standartlarına göre fazlasıyla seyrektir. ISM'in soğuk ve yoğun bölgelerinde madde genelde molekül formundadır ve cm³ içinde 1 milyon moleküle kadar ulaşır. Sıcak ve seyrek bölgelerinde ISM genel olarak iyonik durumdadır. Kütlesel olarak %99 ISM gaz formundadır ve numarasal olarak %91 olarak hidrojen atomu ve %9 olarak da helyum atomu bulunur. Kütlesel olarak bu %70 hidrojen, %28 helyum ve %1,5 daha ağır elementler olur.
ISM astrofizikte yıldızsal ve galaktik durumlar arasındaki ortanca rolü nedeniyle çok önemli role sahiptir. Yıldızlar ISM'in en yoğun bölgelerinde oluşur ve ISM'i madde ve enerji ile değiştirir. Yıldızlar ve ISM arasındaki bu rol galaksilerin gaz içeriklerini ne oranda tükettiğini ve ömürlerini belilemekte yardımcı olur.
NASA, Voyager 1'in Yıldızlararası ortama 25 Ağustos 2012'de ulaştığını 12 Eylül 2013'te resmi olarak duyurdu. Yıldızlararası plazma ve toz 2025'e kadar incelenecek.
Voyager 1, yıldızlararası ortama ulaşan ilk yapay nesnedir.
Yıldızlararası madde

Tablo 1 Samanyolu galaksisinin yıldızlararası çevredeki bileşenlerinin özelliklerini göstermektedir.
| Bileşen | Kesitsel Hacim  | Yükseklik Skalası | Sıcaklık  (K) | Yoğunluk  (atom/cm³) | Hidrojen fazı n | Pry observational techniques |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Moleküler bulut | < %1 | 80 | 10-20 | 102—106 | Moleküler | Radio and infrared molecular emission and absorption lines |
| Soğuk Nötr Ortam (CNM) | %1—%5 | 100-300 | 50-100 | 20-50 | Nötr atomik | H I 21 cm line absorption |
| Sıcak Nötr Ortam (WNM) | %10—%20 | 300-400 | 6000-10000 | 0.2-0.5 | Nötr atomik | H I 21 cm line emission |
| Sıcak iyonlaşmış ortam (WIM) | %20—%50 | 1000 | 8000 | 0.2-0.5 | İyonize | Hα emission and pulsar dispersion |
| H II Alanları | < %1 | 70 | 8000 | 102—104 | İyonize | Hα emission and pulsar dispersion |
| Koronal Gaz  Sıcak iyonlaşmış ortam (HIM) | %30—%70 | 1000-3000 | 106—107 | 10−4—10−2 | İyonize  (metaller de yüksek oranda iyonize)  | X-ray emission; absorption lines of highly ionized metals, primarily in the ultraviolet |
Yıldızlararası madde > Üç faz modeli

Field, Goldsmith ve Habing(1969) ISM'in gözlemlenen özelliklerini açıklamak için statik iki fazlı denge modelini önesürdüler. Model ISM soğuk ve yoğun bir fazla, nötr hidrojen molekülleri ve sıcak bir bulutlararası fazdan oluşuyordu, nötr ve iyonlaştırılmış gazlar. Çok sıcak bir gazı temsil eden ve süpernova tarafından şok şeklinde ısıtılan dinamik üçüncü bir faz eklediler. Bu fazlar ısıtma ve soğutmanın dengelenebileceği sıcaklıktaydılar. Makaleleri 30 yıl boyunca başka çalışmalar için temel oluşturmuştur.
Yıldızlararası madde > Yapılar

SM çalkantılıdır ve dolayısıyla tüm uzaysal boyutlardan yapılarla doludur. Yıldızlar büyük moleküler bulut komplekslerini içinde doğarlar ve genel olarak boyutları yalnızca birkaç parsektir. Yaşamları ve ölümleri boyunca yıldızlar ISM ile fiziksel olarak etkileşir.
Süpernova tarafından yaratılan şok dalgaları ve genç yıldızlardan gelen yıldızsal rüzgarlar çevrelerine çok büyük ölçülerde enerji verirler ve hipersonuk çalkantı yaratırlar.
Yıldızlararası madde > Gezegenlerarası çevre ile etkileşim

ISM güneş sisteminin gezegenlerarası çevresinin bittiği yerde başlar. Solar rüzgar, yokedilme şokuyla ses hızından daha düşük hızlara yavaşlar.
Yıldızlararası madde > Yıldızlararası Yok olma

ISM ayrıca yok olma ve kızıllaşmadan, ışık yoğunluğunun düşmesi ve gözlemlenebilir dominant dalgaboyunun düşmesi, da sorumludur. Bu etkiler fotonların dağılması ve emilmesiyle oluşur ve ISM'in çıplak gözle gözlemlenebilmesine olanak tanır.
Uzak ultraviyole ışık ISM'in nötr birleşenleri tarafından etkili bir şekilde emilebilir. Örneğin; atomik hidrojenin tipik emilme dalga boyu yaklaşık 121.5 nano metredir. Bu nedenle bu dalga boyunda bir ışığın Dünya'dan birkaç yüz ışık yılı uzakta olmayan bir yıldız tarafından yayıldığını görmek neredeyse imkânsızdır.
Isıtma ve soğutma

ISM genellikle termodinamik dengeden uzaktır. Ancak, yıldızlararası radyasyon alanları tipik olarak termodinamik dengelerden çok daha zayıftır. Yani, Boltzmann formülüne göre bir atom ya da molekülün bağlanma seviyesi nadiren doludur.
Yoğunluk, ıscaklık ve ISM'in iyonizsyon durumuna bağlı olarak farklı ısıtma ve soğutma mekanizmaları gazın sıcaklığını etkiler.
Isıtma ve soğutma > Isıtma mekanizmaları

Yoğunluğun ve sıcaklığın çok yüksek olduğu süpernova kalıntılarında, taneciklerin termal değişim yoluyla ısıtılması çok önemlidir.
Gaz ısınması, dev moleküler bulutların derinlerinde (özellikle yüksek yoğunluklarda) baskındır. Düşük optik derinliği nedeniyle uzak kızılötesi radyasyon derinlere nüfuz eder. Toz taneleri bu radyasyon aracılığıyla ısınır ve gazla çarpışmalar sırasında termal enerji transfer edebilir. Isınmadaki verimliliğin ölçümü, yerleştirme katsayısı ile elde edilir:
 \alpha ={\frac {T_{2}-T}{T_{d}-T}}
Burada T gazın sıcaklığını, Td tozun sıcaklığını ve T2 ise gaz atomunun veya molekülünün çarpışma sonrası sıcaklığıdır. Bu katsayı, Burke & Hollenbach 1983 tarafından α = 0,35 olarak ölçülmüştür.
Bir bulutun kütleçekimsel çöküşü
Süpernova patlamaları
Yıldız rüzgarları
H II bölgelerinin genişlemesi
Süpernova kalıntıları tarafından oluşturulan manyetik hidrodinamik dalgalar
Radyo dalga yayılması

10 kHz ve 300 GHz arası radyo dalgaları yıldızlar arası uzayda dünya yüzeyinde olduğundan daha farklı yayılır. Dünyada olmayan birçok etki ve sinyal bozum kaynağı vardır.
Scrapie

Scrapie (/ ˈskreɪpi /) koyun ve keçilerin sinir sistemlerini etkileyen ölümcül, dejeneratif bir hastalıktır. Birkaç bulaşıcı spongiform ensefalopatiden (TSE) biridir ve bu nedenle priondan kaynaklandığı düşünülmektedir. Scrapie en az 1732'den beri biliniyor ve insanlara bulaşabilir görünmüyor.
Scrapie adı, durumun klinik belirtilerinden birinden türemiştir; burada etkilenen hayvanlar, yünlerini kayalara, ağaçlara veya çitlere zorla kazıyacaktır. Hastalık görünüşe göre hayvanlarda kaşıntı hissine neden oluyor. Diğer klinik belirtiler arasında aşırı dudak şapırtı, değişen yürüyüşler ve konvülsif kollaps yer alır.
Scrapie bulaşıcıdır ve diğer türler arasında bulaşıcıdır, bu yüzden onu kontrol altına almanın en yaygın yollarından biri (tedavi edilemez olduğu için) etkilenenleri karantinaya almak ve öldürmektir. Bununla birlikte, scrapie, sürülerde kalma eğilimindedir ve daha önce hastalık vakası olmayan sürülerde de görünüşte kendiliğinden ortaya çıkabilir. Hayvanlar arasındaki bulaşma mekanizması ve hastalığın biyolojisinin diğer yönleri çok az anlaşılmıştır ve aktif araştırma alanlarıdır. Son çalışmalar, prionların idrar yoluyla yayılabileceğini ve çevrede onlarca yıl sürebileceğini öne sürüyor.
Scrapie genellikle yaklaşık üç ila beş yaşındaki koyunları etkiler. Doğumda ve plasental dokularla temastan bulaşma potansiyeli açıktır.
Yukarıda scrapie hastalığı olan bir keçinin beynindeki bir nöronun mikrograf görüntüsü yer almaktadır
Hastalık Bildirme Düzeni

Hastalık 1993'ten beri AB'de bildirilebilir, ancak BSE'den farklı olarak, 1999 itibarıyla scrapie'nin insan sağlığı için bir risk olduğunu gösteren hiçbir kanıt yoktu. [8] [9] [10] [11] Temmuz 2003'te, bir Kanada Gıda Denetleme Kurumu görevlisi, scrapie'nin her yıl Kanada çiftliklerinde ortaya çıkarken, "Scrapie ile çok fazla deneyimimiz olduğunu ve scrapie ile insan hastalığı arasında hiçbir zaman bir bağlantı olmadığını" söyledi. [12] USDA, 2004 yılında Koyun ve Keçi Ölüm Kaybı genelgesinde hurdadan bahsetmedi. [13]
Tarihsel olarak, scrapie bir hayvan sağlığı sorunu olarak görülüyordu. Bununla birlikte, 1996 ile 1999 yılları arasında Birleşik Krallık Spongiform Ensefalopati Danışma Komitesi, beş konuyla ilgili endişeler nedeniyle, Birleşik Krallık'ta da halk sağlığını göz önünde bulundurarak, hurdalığın kontrolünü ve ortadan kaldırılmasını düşünüyordu: [14]
1990'ların sonlarında sığır salgınında BSE'nin kaynağı olduğundan şüphelenilen et ve kemik unu (MBM), koyun ve keçilere de yedirilmişti.
BSE, deneysel oral maruziyetin ardından koyunlara bulaşmıştır.
TSE enfeksiyonu, nöral dokularla sınırlı sığır enfeksiyonunun aksine koyun karkaslarında yaygındı.
Koyunlarda Scrapie eksik rapor edildi ve koyunlarda mevcut olsaydı BSE'yi maskeliyor olabilirdi.
Tanımlanmış Risk Malzemesi (SRM) önlemleri, insan maruziyetini kontrol etmek için yeterli olmayabilir.
Bu kaynak metin hakkında daha fazla bilgiEk çeviri bilgileri için kaynak metin gerekli
Nedenleri

Diğer bulaşıcı spongiform ensefalopatilerde olduğu gibi scrapie'nin nedeni bilinmemektedir ve bir tartışma konusudur; [15] ajanın ısı, radyasyon ve dezenfektanlarla yok edilmesi çok zordur, saptanabilir herhangi bir bağışıklık yanıtı uyandırmaz ve uzun bir süreye sahiptir. 18 ay ile 5 yıl arası kuluçka dönemi. [16] Ajanın şu anda bilinen en küçük virüsten çok daha küçük olduğu düşünülüyor ve hakim teori, bunun prion adı verilen yanlış katlanmış bir proteinden kaynaklandığı yönündedir. Prionlar, aynı tipteki normal katlanmış proteinlerin anormal şekillerini almalarına neden olarak çoğalırlar ve daha sonra bir tür zincirleme reaksiyonla aynısını yapmaya devam ederler. Bu anormal proteinler, vücutta, özellikle sonradan ölen sinir hücrelerinde kademeli olarak birikir.
Bulaşma ve patojeniz

Birincil bulaşma şekli, anneden kuzuya plasental veya allantoik sıvıların sindirilmesidir.Ajan ayrıca derideki kesiklerden de girebilir. Bir deney, kuzuların enfekte koyunların sütü yoluyla enfekte olma riskini gösterdi, ancak deneydeki kuzular da birbirlerini enfekte ederek enfeksiyon riskinin değerlendirilmesini zorlaştırdı. Deney, kuzuların semptom geliştirip geliştirmediğini gösterecek kadar uzun sürmedi, sadece vücutlarında anormal prion bulunduğunu gösterdi.
Scrapie'nin patogenezi, lenfatik sistemi içerir. Ajan bağırsaklardan emildikten sonra, yanlış katlanmış prionlar ilk olarak lenf düğümlerinde, özellikle ince bağırsakta Peyer yamalarında ortaya çıkar ve birikir. Sonunda enfeksiyon, sırasıyla sempatik ve parasempatik sinir sistemini sürünerek omurilik veya medulla oblongata yoluyla beyni istila eder.
Klinik Belirtiler ve Tanı

Değişiklikler ilk başta hafiftir; hafif davranış değişiklikleri ve çiğneme hareketlerinde artış meydana gelebilir. Ardından ataksi ve nörolojik belirtiler gelişir ve etkilenen koyunlar sürüye ayak uydurmak için mücadele eder. [20]
Bazı koyunlar aşırı kaşınır ve deride yün kaybı ve lezyonlar görülür. Koyunların sağrı bölgesini tırmalamak, durum için karakteristik olan bir ısırma refleksine yol açabilir. [20]
Kilo kaybı, iştahsızlık, uyuşukluk ve ölümle birlikte kronik sistemik bir hastalığın belirtileri daha sonra ortaya çıkar. [20]
Scrapie tanısı için otopsi muayenesi önemlidir. Doku histolojisi, merkezi sinir sisteminde prion birikimini gösterir ve proteini göstermek için immünohistokimyasal boyama ve ELISA da kullanılabilir.
Genetik

Prion proteinini kodlayan prion geni, çoğu memelide yüksek oranda korunur, yani gen benzerdir ve çoğu memeli türünde mevcuttur. Prion protein geni üzerindeki üç konum, oldukça polimorfik olarak tanımlanmıştır ve scrapie üzerinde bir etkiye sahip olabilir: 136, 154 ve 171 kodonları. Codon 154, hurda duyarlılığı üzerinde yüksek bir etkiye sahip olduğuna dair herhangi bir kanıt göstermemiştir, ancak büyük olasılıkla hastalığın inkübasyon süresi üzerinde bir etkiye sahiptir. Kodonlar 136 ve 171'in hastalığın inkübasyon süresinin yanı sıra duyarlılığını da kontrol ettiği düşünülmektedir ve USDA'nın kendi üreme standardında kullandığı kodonlardır. [ Codon 171, scrapie duyarlılığında en önemli genetik faktör olarak belirlenmiştir.
The Phone Call

| --- | --- |
The Phone Call
Film poster
Yönetmen: Mat Kirkby
Yazar:  Mat Kirkby  James Lucas 
Oyuncular: Sally Hawkins
Kurgu: Lizzy Graham
Çıkış tarih(ler)i: 20 Ekim 2013 (2013-10-20)
Süre: 20 dakika
Ülke: Birleşik Krallık
Dil: İngilizce
The Phone Call, yönetmenliği Mat Kirkby tarafından gerçekleştirilen, başrolünde Sally Hawkins'in yer aldığı 2013 çıkışlı Birleşik Krallık yapımı kısa film. Film, 87. Akademi Ödülleri'nde En İyi Kısa Film ödülünü kazandı.
Spiral tarama

Bant üzerinde spiral tarama
Spiral tarama, yüksek frekanslı işaretlerin manyetik bantlara kaydında kullanılan bir yöntemdir. Video kaset kaydedici, Digital Audio Tape ve bazı manyetik bilgisayar sürücüleri gibi ortamlarda kullanılmıştır.
Tipleri

Alfa sarımında, bant tamamen 360 derece olarak okuma kafasına sarılır.
Omega sarımı, 1 inçlik, B ve C formalı kayıt sisteminde kullanılır. B format, Alman Bosch (BNC) tarafından geliştirilmiştir. C format özellikle kurgu aşamasında kaliteli durağan görüntü özelliğinden dolayı önemlidir.
C sarımı (en ünlü örneği Betacam formatı, bant okuma kafasına ters C şeklinde sarılır)
M sarımında bantın okuma kafasına M şeklinde sarılır ve en yaygın VHS için kullanılır.
Yarım sarım, bantın okuma kafasının yarısını (180 derece) sardığı bir tiptir. Tam bir ekran görüntüsü oluşturmak için iki video kafası gerektirir.
Betamax ve VHS gibi formatlarda, video kafasının belli bir açıda bulunmasına azimut kayıt denir. Bant üzerine açıyla kayıt yapılması, daha fazla veri saklanmasına olanak sağlar.
Bir VCR cihazındaki video okuma kafası
Senusilik

Senusilik (Osmanlıca: سنوسية ‎ Senusiye) veya Senusiyye, Sidi Muhammed bin Ali es-Senusi'nin 1837'de Kuzey Afrika'da kurduğu ve dinsel ve siyasal hareket.
Senusiler, I. Dünya Savaşı sırasında, hem İtalya'ya hem de Britanya'ya karşı mücadele etmiştir. II. Dünya Savaşı’nda ise Kuzey Afrika’da Nazi ve Faşist İtalyan güçlerine karşı İngiliz Sekizinci Ordusu’na destek vermişlerdir.
Senusi dönemi

Ebu Talib'in soyundan geldiğini ileri süren bir ailenin çocuğu olan Sidi Muhammed bin Ali es-Senusi, öğrenimine Fas'ta başlayıp Mekke'de devam etti. Burada, Kadiriye-İdrisiye tarikatının kurucusu, Ahmed bin İdris el-Fasi'nin 1837'deki ölümüne dek öğrencisi oldu. Fasi öldükten sonra bölünen tarikatın kollarından birinin başına geçen Muhammed Senusi, Mekke yakınlarındaki Ebu Kuveys Dağı üzerinde, 1837'de tarikatının ilk zaviyesini kurdu. Daha sonra 1843'te Sirenayka'ya yerleşti. Orada birçok zaviye kurdu. 1859'da hayatını kaybederken ardında Muhammed eş-Şerif ve Muhammed el-Mehdi adında kendi yolundan gidecek ve harekete liderlik edecek iki oğul bıraktı.
Senusi sonrası

Sidi Muhammed bin Ali es-Senusi öldüğünde Senusiye bugünkü Libya'nın büyük bölümüne, Mısır'ın batısı ile Sudan'ın kuzeybatısına ve Orta Afrika topraklarına egemen olan geniş bir yönetim birimi durumuna gelmişti. Liderlik, 1844'te Muhammed el-Mehdi es-Senusi'ye geçti. 1902'de ölen Muhammed el-Mehdi'den sonra da yönetimi kardeşi Muhammed eş-Şerif'in oğlu Ahmed eş-Şerif es-Senusi devraldı. Şerif döneminde Afrika kıtası İngilizler, Fransızlar ve İtalyanlarca işgal edilerek paylaşıldı. Bunun üzerine Senusiler, I. Dünya Savaşı'nda Senussi Cephesi'nde Osmanlılar ve Almanların tarafında savaştılar. 1917'de, Ahmed eş-Şerif'in Osmanlı padişahı V. Mehmed'in çağrısı üzerine İstanbul'a gitmesinden sonra hareketin başına Mehdi'nin oğlu Muhammed el-İdris geçti. 1931'de hareketin o zamanki merkezi olan Kufra'nın İtalya tarafından işgali Senusi iktidarına son verdi, tarikat feshedildi ve mallarına el kondu.
24 Aralık 1951'de İdris, bağımsız Birleşik Libya Krallığı'nın kralı ilan edildi. Bundan sonra Senusiye, Senusi'nin belirlediği ilke ve amaçlardan bütünüyle uzaklaştı. Muammer Kaddafi 1 Eylül 1969'daki askerî darbeyle Senusiyenin siyasal varlığına kesin biçimde son verdi.
Avrupa Konseyi

Avrupa Devlet ve Hükûmet Başkanları Konseyi ve Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi ile karıştırılmamalıdır.
| Avrupa Konseyi |
| --- | --- |
Logo


Kısaltma: AK
Kuruluş: Londra Antlaşması
Tür: Bölgesel uluslararası örgüt
Merkez: Strazburg, Fransa
Üyeler: 46 üye ülke 5 Konsey gözlemcisi 3 Meclis gözlemcisi
Resmî diller: İngilizce, Fransızca  Diğer çalışma dilleri: Almanca, İtalyanca ve Rusça
Genel Sekreter: Alain Berset
Parlamenter Asamblesi Başkanı: Theodoros Roussopoulos
Bakanlar Komitesi Başkanı: Dominique Hasler
Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi Başkanı: Leen Verbeek
Resmî site: Avrupa Konseyi
Avrupa Konseyi (İngilizce: Council of Europe, Fransızca: Conseil de l'Europe), Avrupa'da insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü desteklemeyi amaçlayan uluslararası kuruluştur. 1949 yılında kurulan konsey, Avrupa'nın en eski hükûmetlerarası örgütü olup, 2023 itibarıyla yaklaşık 675 milyon nüfusa sahip 46 üye devleti temsil etmektedir ve yıllık yaklaşık 500 milyon Avro bütçeyle faaliyet göstermektedir.
Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği'nden farklı bir kuruluştur, ancak Avrupa Birliği ile aynı bayrağı ve marşı kullanmaları nedeniyle, iki kuruluş birbirine karıştırılmaktadır. Daha önce Avrupa Konseyi'ne üye olmayan hiçbir ülke Avrupa Birliği'ne katılmadı. Avrupa Konseyi, Birleşmiş Milletler'in resmi gözlemcisi konumundadır. Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği'nden farklı olarak bağlayıcı yasalar yapamaz; ancak 1953 tarihli Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi gibi birçok uluslararası antlaşma hazırladı. Bu sözleşmenin hükümleri, birçok üye ülkenin iç hukukuna dâhil edildi. Konseyin en bilinen organı, AİHS ihlalleriyle ilgili davalara bakan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'dir. Konseyin iki ana organı, her üye devletin dışişleri bakanlarından oluşan Bakanlar Komitesi ve ulusal parlamentoların üyelerinden oluşan Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'dir. İnsan Hakları Komiseri, üye devletlerde insan hakları bilincini artırma ve bu haklara saygıyı teşvik etme görevine sahiptir. Örgütün sekreterliğini genel sekreter yönetir. Avrupa İlaç ve Sağlık Kalitesi Müdürlüğü (EDQM) ile Avrupa Görsel-İşitsel Gözlemevi de Avrupa Konseyi'nin önemli organları arasındadır.
Avrupa Konseyi’nin merkezi ve İnsan Hakları Mahkemesi, Fransa’nın Strazburg kentinde yer alır. Konseyin resmî dilleri İngilizce ve Fransızcadır. Bakanlar Komitesi, Parlamenter Meclisi ve Avrupa Konseyi Kongresi bazı çalışmalarında Almanca ve İtalyanca da kullanır. 16 Mart 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgali nedeniyle Rusya, Avrupa Konseyi'nden çıkarılan ilk devlet oldu.
Kuruluşu

5 Mayıs 1949'da 10 ülke - Belçika, Birleşik Krallık, Danimarka, Fransa, Hollanda, İrlanda, İsveç, İtalya, Lüksemburg ve Norveç - merkezi Strazburg olmak üzere Avrupa Konseyi'ni kuran antlaşmayı imzalamıştır. Şu an Avrupa Konseyi'nde 46 üye ülke bulunmaktadır. Türkiye, anlaşmayı 1949 yılında imzalamıştır. Konsey'in çalışma alanları insan hakları, medya, hukukî iş birliği, sosyal dayanışma, sağlık, eğitim, kültür, spor, gençlik, yerel demokrasiler, sınırötesi iş birliği çevre ve bölgesel plânlamadır. Türkiye, Yunanistan ile birlikte Avrupa Konseyi kurulduktan sonra konseye ilk giren üyeler oldukları için "kurucu üye" statüsündedirler.
İlgi alanı

Kurum, Avrupa Birliği ile herhangi bir organik bağı bulunmayan ayrı bir uluslararası teşkilattır. Ancak günümüzde Avrupa Birliği'nin Avrupa Konseyi'ne ait bayrağı kullanıyor olmasının yanı sıra Avrupa Konseyi ile AB'nin yakın iş birliği söz konusudur. Birçok ülkede Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi'nin müşterek projeler gerçekleştirilmektedir. Avrupa Konseyi, AB Bakanlar Konseyi ile de karıştırılmamalıdır. Konsey'in bütçesi üye ülkelerin nüfus ve GSMH'sine göre hesaplanan katkılarından oluşmaktadır. 2002 yılı bütçesi yaklaşık olarak €169 milyondur. Konsey'in resmî dilleri İngilizce ve Fransızcadır. Konsey Genel Sekreterliği'ni 2019 yılında beş yıllığına seçilen Marija Pejčinović Burić yürütmektedir.