stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Akpınar, Borçka
Coğrafya

Akpınar köyü, Artvin il merkezine 40 km, Borçka ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Akpınar Borçka kasabasının güney batısında, Çoruh Nehri'ne dökülen Murgul Çayı kıyısında yer alır. Borçka ilçesinin Murgul ilçesiyle sınır bölgesinde bulunan köy, eskiden Murgul ilçesi sınırları içinde kalıyordu. Mugul kasabasına daha uzak bir noktada yer alan Akpınar, sonradan Borçka ilçesine bağlanmıştır. Köy Borçka ilçesine bağlanmış olmakla birlikte aslında coğrafi olarak Murgul vadisinin köylerinden biridir. Murgul vadisi ise, Murgul Çayı'nın doğduğu Kabaca köyünden başlayıp Çoruh Nehri'ne katıldığı Taraklı köyünde son bulur. Çoruh Nehri üzerinde kurulan Borçka Barajı’nın sularının dolmasıyla birlikte Akpınar, akarsu kıyısındaki bir köyden ziyade göl kıyısındaki köye dönüşmüştür. Ormanlık bir alanda bulunan Akpınar zengin bir bitki örtüsüne sahiptir.
Muvahhid Zeki’nin 1927 tarihli Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye adlı kitabında verdiği bilgiye göre, Murgul kasabasına iki saat, Borçka kasabasına bir saat mesafede olan Arhva'nın arazisi dağlık ve ormanlıktı. Havası nemliydi ve yazın sıtmaya yol açıyordu.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 232
2020: 230
2019: 227
2018: 365
2017: 238
2016: 197
2015: 151
2014: 201
2013: 207
2012: 199
2011: 230
2010: 233
2009: 249
2008: 246
2007: 283
2000: 264
Düzköy, Borçka

| Düzköy |
| --- | --- |
Köy

 Artvin'in Türkiye'deki konumu
DüzköyDüzköy'ün Artvin'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Artvin
İlçe: Borçka
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 508 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 722
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0466
İl plaka kodu: 08
Posta kodu: 08400
Düzköy (Lazca: Çxala), Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür. Eski adını Çhala (ჩხალა; "çh'ala") olarak gösteren kaynaklar vardır.
Coğrafya

Köy; Artvin il merkezine 40 km, Borçka ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Çhala Vadisinde yer alan köylerden biri olan Düzköy, Borçka kasabasının kuzeybatısında, Hopa-Borçka karayolu kıyısındadır. Bu bölgede Osmanlı yönetiminin son döneminde, 1874 yılında bölgeyi gezen Gürcü asker ve coğrafyacı Giorgi Kazbegi, Çoruh Nehrine karışan Çhala Deresinin (Çayırsu) Livana ile Lazistan arasında sınır oluşturduğunu yazar. Kazbegi'nin verdiği bilgiye göre, Düzköy ve diğer köyler dağ yamaçları dibinde, su kenarlarına kurulmuştu. Köylerin etrafındaki dağın etekleri komar çalılıklarıyla doluydu. Ağaç türlerinden ise, kestanenin yanında kızılağaç ve meşe gibi ağaçlar bulunuyordu.
Giorgi Kazbegi'den elli yıl sonra Artvin vilayetini gezmiş olan Muvahhid Zeki'nin verdiği bilgiye göre Çhala vadisinde (İç Kale) bulunan diğer köyler gibi Balıklı Dağı'nın eteğinde yer alan Düzköy'deki evlerin çoğu iki katlı ve ahşaptı. Köyün  iyi ve saf suları vardı. Kazbegi de köydeki kestane ağaçlarının ev yapımında kullanıldığını, yolcuların su içmesi için yol kıyılarındaki her pınara oluk yapılmış ve ahşap maşrapa konulmuş olduğunu yazmıştır. Köyün ekonomisi tarıma dayanıyordu ve mısır, tütün, buğday, arpa, keten yetiştiriliyordu. Elma, armut, erik ve ceviz gibi meylerin yetiştiği köy “demir elma” adlı elmasıyla ünlüydü. Çhala vadisinde Düzköy ile "Kostanet", "Çat", "Mamanat", "Makaret", "Zorköy" ve "Başköy" adlı köyler birbirine yaklaşık yarım saatlik mesafede yer alıyordu.
Demografi

Muvahhid Zeki'nin 1927'de yayımlanan Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye adlı kitabında verdiği bilgiye göre, Çhala vadisindeki diğer köylerinki gibi Düzköy'ün nüfusu Lazlardan oluşuyor ve köyde Lazca konuşuluyordu. Köyde yaşayan Lazlar eğitimsiz ve son derece mutaassıp olmakla birlikte eğitime ve okula büyük ilgi gösteriyordu. Genel olarak Lazlar, Osmanlıların 16. yüzyılda bölgeyi ele geçirmesinden sonra Müslüman olmuşlardır. Bununla birlikte, Klarceti’deki pek çok köyün aksine Düzköy’de kilise kalıntısı tespit edilmemiştir.
19. yüzyılın son çeyreğinde Rusların bölgeyi ele geçirmesinden sonra, 1886 yılında yapılan nüfus sayımında Düzköy’de 260 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı Lazlardan oluşuyordu. Rus idaresi sırasında, 1890’ların başında bölgeyi gezen Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, Düzköy’ün (sehven Lusköy yazmıştır) nüfusunu 60 hane olarak verdikten sonra, Osmanlı-Rus savaşının ardından göç edenlerin olduğunu yazmış, ama göç etmiş hane sayısını vermemiştir. Kültür tarihçisi Nikolay Marr ise, 1910 yılında, Hopa kazasına bağlı Arhavi nahiyesindeki Tskaristi köyünde Çhala'dan göç etmiş olan Lazların yaşadığını yazmıştır.
Düzköy’de 1922 tarihli nüfus cetveline göre 25 hanede 99 Laz yaşıyordu. Rus idaresi sırasında 260 kişilik nüfusa sahip olan köyün nüfusunun yüzde 60’ının daha sonraki yıllarda göç etmiş olduğu anlaşılmaktadır. 1926 tarihli nüfus sayımına göre ise, köyün nüfusu 44 hanede yaşayan 212 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun 109’u erkek, 103’ü kadındı. O tarihte köyde 2’si erkek ve 7’si kadın olmak üzere 9 yabancı vardı. 1926 yılında hane başına ortalama 4,8 kişinin düşmesi, ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir. Bugün  eski Maçati köyünü de kapsayan Düzköy’ün nüfusu, 366’sı erkek ve 347’si kadın olmak üzere 713 kişiden oluşmaktadır.
| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 677
2020: 722
2019: 728
2018: 713
2017: 746
2016: 791
2015: 815
2014: 796
2013: 773
2012: 856
2011: 886
2010: 841
2009: 825
2008: 898
2007: 950
2000: 989
1990: 1.213
1985: 1.166
Scott Wright

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi:  08 Ağustos 1997 (27 yaşında)
Mevkii:  Forvet
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Aberdeen
Numarası:  26
Altyapı kariyeri
–2014:  Aberdeen
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2014– |  Aberdeen |  42 |  (4) |
Millî takım kariyeri
| 2014 |   İskoçya U-17 |  8 |  (2) |
| 2014– |   İskoçya U-19 |  12 |  (1) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 5 Ağustos 2019 
Scott Wright (d. 08 Ağustos 1997), Scottish Premier League'de Aberdeen takımında forvet pozisyonunda görev yapan İskoç futbolcudur.
Aberdeen'deki ilk maçına UEFA Avrupa Ligi'nde Daugava Riga karşısında çıkmıştır. Daha sonrasında Aberdeen'le üç yıllık anlaşma sağlamıştır.
Kariyer İstatistikleri

| Kulüp | Sezon | Lig> Maç | Lig> Gol | İskoçya Kupası> Maç | İskoçya Kupası> Gol | Lig Kupası> Maç | Lig Kupası> Gol | Diğer> Maç | Diğer> Gol | Toplam> Maç | Toplam> Gol |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Aberdeen | 2014–15 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 3 | 0 |
| Aberdeen | 2015–16 | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4 | 0 |
| Aberdeen | 2016–17 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 |
| Kariyer toplamı | Kariyer toplamı | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 | 8 | 0 |
Hinayana

Hinayana, Mahayana gibi Budizm'in iki ana kolundan biri.
Hinayana’nın anlamı ve kökeni

Hinayana ismi ilk defa Mahayana Budizmi'nin oluşmasıyla ortaya çıkmıştır. Mahayana “büyük” anlamına gelir, Hinayana'dan daha geniş kapsamlıdır. Hina ise “küçük” olarak tanımlanmaktadır. Hinayana Budizmi kişinin kendi kurtuluşunu hedeflediği için Mahayana okulları, Hinayana'da topluluk anlayışının olmayışını garip karşılarlar ve Hinayana yandaşlarını da aşağılarlar.
Theravada, Hinayana Budizm'inin yaşayan tek koludur. Sri Lanka, Güney Asya ülkelerinde (Myanmar, Tayland, Laos, Kamboçya, Vietnam) yayılmıştır ve günümüzde buralarda geçerli olan Budizmin bir koludur.
Theravada Budistleri şu görüşü temsil ederler: "Theravada, Hinayana okullarından geriye kalan tek okuldur. Theravada ve Mahayana, günümüzde geçerli olan, Budizm’in önemli iki büyük koludur". Bazı tarihi metinler, başka Hinayana okullarının var olduğunu belirttikleri için bu bilgi yanıltıcı olabilmektedir. Artık faaliyette olmayan Hinayana okulları şunlardır: Mahasanghika, Pudgalavada, Sarvastivada ve Sautrantika.
Mahayana Budizm'inin yayılma alanı olan Doğu Asya’da, günümüzde Hinayana okulları kalmasa da yerini Vinayana okuluna bırakmıştır. Bu okulda önemli olan rahiplik kurallarının öğrenilmesi ve geleneksel kuralların yayılmasıdır. Çin’de „Lü-zong“, Japonya’da „Ritsu“ adı altında yayılmıştır. Farklı dönemlerde rahipler tarafından bu okulun, Hinayana geleneğini sürdürdüğüne inanılmaktadır.
Tibet Budizmi'nde Hinayana tanımı

Tibet geleneğinde Hinayana ve Mahayana, kişinin aydınlanma mücadelesindeki motivasyon olarak tanımlanır. Uygulamadaki bu motivasyon, kişinin aydınlığa ulaşması içindir. Tibet Budizmi'nde Mahayana eylemleri zahmete değer eylemlerdir. Hinayana ise sadece teorik olarak kalmıştır. Bunun nedeni, onların hala eksi biçime sadık kalmalarıdır; fakat aynı zamanda yine de bunun farkında olarak Bodhichitta'nın mükemmelleşmesi uğruna kendileri de gerçek bir mahayana tutumuna ulaşmak yolunda mücadele ederler.
Eski Hindistan'da ise bu okullar arasında farklılıklar bulunmaktadır. Çin ve Tibet kaynaklarında rivayete göre, bu bilgilerin yer aldığı bölümlerin bir kısmı doğru değildir.
Yine Tibet kaynakalarına göre, konsillerdeki Mahasanghika (Budizm'de bir mezhep, Yüce Sangha) ve Sthaviravadin okulu (Eski Yol) birbirinden ayrılır ve farklı Arhat'ların Yüce Sanga'yı mı yoksa ruhani olgunluğu mu kabul edip etmemelerinin, doğru olup olmadığı sorusu ortaya çıkar.
Sonuç olarak, Budistlerin bu farklılıklarının çok da önemli olmadığı söylenebilir. Bugün zaten yaklaşık 18 Budist okulunda da kesin bilgiler bulunmamaktadır. Her ne kadar Batı ve Hindistan'da Budizm yok olsa da sadece alt tabaka insanlar tarafından yaşatılmaktadır. Bu da tıpkı Prasanghika- Madhyamaka gibi Mahasanghika eylemlerinin bütün Kuzey Asya ülkelerinin (Çin, Tibet) geleneklerinde sürdürüldüğünü göstermektedir.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: sh85060865  NLI: 987007560450705171
Şenocak, Şavşat

| Şenocak |
| --- | --- |
Köy

 Artvin'in Türkiye'deki konumu
ŞenocakŞenocak'ın Artvin'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Artvin
İlçe: Şavşat
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1788 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 73
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0466
İl plaka kodu: 08
Posta kodu: 08700
Şenocak, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya

Şenocak köyü, Artvin il merkezine 100 km, Şavşat ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 73
2020: 73
2019: 74
2018: 81
2017: 77
2016: 74
2015: 80
2014: 86
2013: 83
2012: 92
2011: 97
2010: 95
2009: 100
2008: 103
2007: 96
2000: 179
1990: 329
1985: 381
İşhan, Yusufeli

| İşhan |
| --- | --- |
Köy

Köyden bir görünüm (Haziran 1990)
 Artvin'in Türkiye'deki konumu
İşhanİşhan'ın Artvin'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Artvin
İlçe: Yusufeli
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1130 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 305
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0466
İl plaka kodu: 08
Posta kodu: 08820
İşhani Kilisesi’nin dıştan görünüşü.
İşhan, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

İşhan veya İşhani (იშხანი), köyün bilinen en eski adıdır. Bu yer adı, eski Kolhi dilinden gelen Megrelce bir kelime olan "şhani"den (შხანი) değişime uğramış olabilir. Bu kelime "sert toprak" anlamına da gelir. Bu yer adı Osmanlıca kayıtlarda İşhan (اشخان) olarak geçer.
İşhani, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Öte yandan köyde Gürcü Krallığı döneminde, 9. yüzyılda inşa edilen kiliseler İşhani'nin çok eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir.
İşhani, 1555 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Erzurum Eyaleti içinde Tortum sancağına bağlı İşhan nahiyesinin köylerinden biriydi. 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre köyün nüfusu 74'ü Hristiyan, 4'ü Müslüman olmuş 78 haneden oluşuyordu.
Osmanlı Devleti'nin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 tarihli nüfus sayımında İşhan, Çıldır Eyaleti'nin Tavusker sancağına bağlı bir köydü. Bu tarihte köyde 76 hanede 207 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, İşhan köyünün nüfusunun yaklaşık 414 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından 1878’de imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti Tavusker kazasını  Rusya’ya bırakınca İşhan köyü de Tortum kazasına bağlandı.
İşhani köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde İşhan (ایشخان) adıyla Artvin vilayetine bağlı Yusufeli kazasının Erkinis nahiyesindeki köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetine bağlı Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 879 kişiden oluşuyordu. İşhani veya İşhan Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dağyolu olarak değiştirilmiştir. Nitekim köyün adı 1960 genel nüfus sayımında "Dağyolu (İşhan)" biçiminde yazılmıştır. 1965 genel nüfus sayımında Dağyolu köyünün nüfusu 1.290 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 499 kişi okuma yazma biliyordu. Köyün adı daha sonra yeniden İşhan'a dönüşmüştür.
İşhani köyündeki en önemli tarihsel anıtlardan biri İşhani Manastırı’dır. Manastır yapı topluluğu içinde bir ana kilise, 3 veya 4 küçük kilise yer alır. Bunların dışında köyde başka kiliseler de vardır. Eskiden ayrı bir köy olan ve sonra İşhani’nin mahallesine dönüştürülen Avresi’deki köy kilisesi tamamen yıkılmıştır. Bir köy kilisesi olan Avresi Kilisesi ile İşhani köy merkezi arasında İşhani Kalesi yer alır. Ayrıca İşhani Kilisesi’nin 4,5 km kuzeydoğusunda Suhbeçi Kilisesi bulunmaktadır.
Kasım 2022'de su tutmaya başlayan Yusufeli Barajı'nın baraj gölünün altında kalan köy, yeni yerleşim yerine taşındı.
Coğrafya

Artvin il merkezine 126 km, Yusufeli ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 294
2020: 305
2019: 316
2018: 327
2017: 319
2016: 333
2015: 346
2014: 370
2013: 357
2012: 370
2011: 391
2010: 396
2009: 406
2008: 425
2007: 417
2000: 574 
1990: 866 
1985: 1.013
Topakev

Topakev, (Topağev ya da Türkmen Çadırı) göçerler tarafından yaygın olarak kullanılan, üstü keçe kaplı taşınabilir çadır türü barınağıdır.
Özellikleri

İskeleti, kabuğu soyularak kurutulmuş genç çam ağaçlarından yapılır. İskeleti oluşturan ağaçlar, kolon adı verilen örme iplerle birbirine bağlanır. Üzeri koyun yününden yapılan keçe ile örtülür. Keçenin özelliği nedeniyle kışın soğuğa yazın sıcağa dayanıklı olup, çok kısa sürede sökülüp takılabilmektedir. Çatısı kubbe biçiminde olup, destek gerekmemektedir.
Topakev benzeri görev gören ve aynı topluluklarda kullanılan "Karaçadır" ve "Alayçık (Aleyçik/Alaycık)" adı verilen barınaklar da kullanılmaktadır. Bu iki barınağında Topakev ve birbirine göre benzerlikleri ve farklılıkları vardır. Topakev keçeden yapılan daha detaylı bir çadır olup, aleyçik ise kamış ve sazlardan yapılmaktadır. Yayla geleneğini sürdüren konar göçerlerden maddi durumu iyi olanlar topakev kurarken diğerleri aleyçiği tercih etmişlerdir.
Kullanılan bölgeler

Moğolistan, Afganistan ve Orta Asya'daki diğer Türk boylarında rastlanmaktadır. Türkiye'de ise konar-göçer yörük ve türkmen aşiretlerinin olduğu bölgelerde değişik adlarla anılmaktadır.
Veliköy, Şavşat

| Veliköy |
| --- | --- |
Köy

 Artvin'in Türkiye'deki konumu
VeliköyVeliköy'ün Artvin'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Artvin
İlçe: Şavşat
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1562 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 214
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0466
İl plaka kodu: 08
Posta kodu: 08730
Veliköy, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya

Veliköy, Artvin il merkezine 83 km, Şavşat ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Doğusunda Meşeli, batısında Cevizli, kuzeyinde Pınarlı ve Yoncalı, güneyinde Ciritdüzü ve Köprülü köyleri bulunmaktadır. Eski bir bucak merkezidir.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 229
2020: 214
2019: 218
2018: 234
2017: 216
2016: 227
2015: 223
2014: 174
2013: 215
2012: 241
2011: 246
2010: 261
2009: 248
2008: 248
2007: 218
2000: 304
1990: 659
1985: 781
Altes Museum

| Altes Museum |
| --- | --- |
Altes Museum, Berlin

Açılış: 1830 (194 yıl önce) (1830)
Konum: Müzeler Adası, Berlin, Almanya
Koordinatlar: 52°31′10″K 13°23′56″D﻿ / ﻿52.51944°K 13.39889°D﻿ / 52.51944; 13.39889
Tür: Sanat müzesi
Ziyaretçi: 253.000 (2017)
Toplu ulaşım: U: Museumsinsel ()
Resmî site: Altes Museum

 UNESCO Dünya Mirası
Tür: Kültürel
Kriter: ii, iv
Belirleme: 1999 (23. oturum)
Parçası: Museumsinsel (Museum Island), Berlin
Referans no.: 896
Ülke:  Almanya
Alan: 8,6 ha (21 akre)
Tampon bölge: 22,5 ha (56 akre)
 
  bünyesindeki diğer müzeler
Altes Museum veya Eski Müze, Almanya'nın başkenti Berlin'de yer alan bir müzedir.
Genel bilgi

Mimar Karl Friedrich Schinkel tarafından neo klasik mimari tarz ile tasarlanan bina 1823 ile 1830 yılları arasında, Prusya Kraliyet Ailesi sanat koleksiyonunu sergilemek amaçlı, inşa edilmiştir ve de 1845 yılına kadar Kraliyet Müzesi olarak adlandırılmıştır. II. Dünya Savaşı'nda oldukça hasar gören bina, savaştan sonra bir süre kullanılmamıştır. 1966 yılında geçirdiği restorasyon çalışmasından beri antik eserler bu müzede sergilenmektedir.
Altes Museum Berlin şehrinin Lustgarten denen bölgesinde yer alıp Berlin Şehir Sarayı'na (Almanca: Berliner Stadtschloss) ve Berlin Katedrali'ne (Almanca: Berliner Dom) oldukça yakındır.
Resim galerisi

Altes Museum, 1830'lu yıllardaki hali
Altes Museum, Sütunlu giriş kısmından görünüm
Küplüce, Yusufeli

| Küplüce |
| --- | --- |
Köy

 Artvin'in Türkiye'deki konumu
KüplüceKüplüce'nin Artvin'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Artvin
İlçe: Yusufeli
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1020 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 140
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0466
İl plaka kodu: 08
Posta kodu: 08820
Küplüce, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Küplüce köyünün eski adı Vanishevi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Vanishevi (ვანისხევი), Türkçeye Vanishev (وانسخو) olarak girmiştir. Vanishevi, Gürcücede "mesken/ev" anlamındaki "vani" (ვანი) ile "vadi/dere" anlamındaki "hevi" (ხევი) kelimelerinden meydana gelen bir tamlamadır ve "meskun vadi" anlamına gelir. Nitekim Gürcü arkeolog ve tarihçi Ekvtime Takaişvili 1917 yılında Vanishevi'den Gürcücenin konuşulduğu köylerden biri olarak söz etmiştir.
Vanishevi, Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde kalan Tao bölgesinin köylerinden biriydi. Osmanlılar köyü 1549 yılındaki Gürcistan seferinde, Gürcü atabeglerin yönettiği Samtshe Atabeyliği'nden ele geçirmiştir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Osmanlıların Gürcülerden ele geçirdiği Ahısha livası Tümeg nahiyesinde de Vanishev (وانسخو) adını taşıyan bir köy bulunuyordu.
Vanishevi, önce Livane sancağına, sonra Çıldır Eyaleti'ne bağlandı. 1835 yılında, Livane-i Ulya sancağına bağlıyken, vergi ve askere alma amaçlı yapılan nüfus tespitinde köyde 40 hane ve 132 erkek nüfusu kaydedilmiştir. Köyün toplam nüfusunu bulmak için bir o kadar da kadın nüfusu eklemek gerekir. Bunun sonucunda Vanishevi'de 262 kişinin yaşadığı ve hane başına ortalama 6,6 kişinin düştüğü ortaya çıkar.
Vanishevi, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre Lazistan sancağının Livana kazasına bağlıydı. Nüfusu 34 hanede yaşayan 116 kişiden oluşuyordu. Osmanlı idaresinin bu tarihte de sadece erkek nüfusu tespit ettiği bilinmektedir. Erkek nüfusu kadar kadın nüfusu eklenince, Vanishevi'de 232 kişinin yaşadığı ve hane başına ortalama 6,8 kişinin düştüğü ortaya çıkar. Hem 1835 tarihli nüfus tespitinde hem de 1876 yılı verilerinde köydeki ailelerin kalabalık bir yapıya sahip olduğu görülmektedir. 93 Harbi'nin bir sonucu olarak 1878'de Livana kazası Rusya İmparatorluğu'na geçince, Vanishevi köyü de Kiskim kazasına bağlandı.
Vanishevi, 1928 tarihli köy listesinde Artvin vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlı bir köydü. 1935 nüfusu sayımında Erzurum vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve "Vanishav" olarak yazılmış olan köyde 223 kişi yaşıyordu. Vanishevi veya Vanishev adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Küplüce olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Küplüce (Vanishav)" biçimlerinde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.
Coğrafya

Küplüce, Artvin il merkezine 105 km, Yusufeli ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 134
2020: 140
2019: 142
2018: 149
2017: 153
2016: 158
2015: 170
2014: 180
2013: 186
2012: 204
2011: 220
2010: 232
2009: 232
2008: 247
2007: 318
2000: 198
1990: 252
1985: 260
Boris Pugo

| Boris Pugo |
| --- | --- |
Doğum: 19 Şubat 1937
Ölüm: 22 Ağustos 1991 (54 yaşında)
Milliyet: Sovyet
Meslek: Siyasetçi

Boris Karloviç Pugo (Letonca: Boriss Pugo, Rusça: Бори́с Ка́рлович Пу́го) (19 Şubat 1937 – 22 Ağustos 1991, Moskova) Letonya asıllı komünist ve Sovyet siyasetçidir. Alexander Nevsky Nişanı sahibidir.
Gençliği

Pugo, Sovyetler Birliği'ndeki Kalinin şehrinde dünyaya geldi. Ailesi komünist oldukları için 1918 yılında Letonya'nın bağımsızlığını ilan etmesi üzerine Rusya'ya göçer. Aile 1940 yılında Letonya Kızılordu tarafından işgal edilip Letonya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (Letonya SSC) kurulduktan sonra yeniden ülkelerine döner.
Partili hayatı

1960 yılında Riga Politeknik Üniversitesinden mezun olur. Üniversite yıllarından itibaren Sovyetler Birliği Komünist Partisi SBKP üyesidir. Bu dönemde Komsomol örgütünde, partide ve devlet görevlerinde bulunur. 1960 – 1984 yılları arasında Letonya SSC Komsomol Örgütü Merkez Komitesi üyeliği, SSCB Komsomol Örgütü Merkez Komitesi üyeliği, SBKP Riga İl Örgütü Sekreterliği ve Letonya SSC KGB Başkanlığı görevlerinde bulunur. Ayrıca 1984 – 1988 yılları arasında Letonya SSC Komünist Partisi Genel Sekreteridir.
1991 Sovyet darbe girişimi

Ana madde: 1991 Sovyet darbe girişimi
1990 – 1991 yılları arasında SSCB İçişleri Bakanıdır. 1991 yılında SBKP Genel Sekreteri Mihail Gorbaçov'a karşı yapılan 1991 Sovyet darbe girişiminde yer alır. Darbenin başarısız olması üzerine önce eşini vurur sonra da kendisi intihar eder. Başarısız darbeden sonra Mareşal Sergey Ahromeyev ile birlikte intihar eden iki kişiden birisidir.
Pugo intiharı öncesinde şu notu bırakmıştır;
Anavatanım öldüğünde yaşayamam ve hayatımda her zaman anlamlı bulduğum her şey yok edildi. Yaş ve geçmiş yaşamım bana ölme hakkı veriyor. Sonuna kadar savaştım.
Leonid Krasin

Leonid Krasin
Leonid Borisoviç Krasin (Rusçası: Леони́д Бори́сович Кра́син) (15 Temmuz 1870, Kurgan – 24 Kasım 1926, Londra), Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin ilk üyelerinden, 1903 yılında yaşanan ayrımda Bolşeviklerden yana olur ve 1903 - 1907 yılına kadar Bolşevik Parti Merkez Komitesi üyesi. İktidarın alınmasından sonra 1924 - 1926 yılları arasında Tüm Rusya Komünist Partisi (Bolşevik) Merkez Komitesi üyesi, Sovyet devlet adamı ve komünist siyasetçi.
Gençliği

Tobolsk bölgesindeki Kurgan şehrinde dünyaya gelir. Liseyi Tyumen’de bitirir. 1887-1891 yılları arasında Petersburg Teknoloji Enstitüsünde okur. Burada öğrenciyken aralarında marksist çevrelerin de bulunduğu muhalif öğrenci hareketlerine katılır.1890 yılında şehirden uzaklaştırılır. Ertesi yıl yazar Shelgunova’nın cenazesine katıldığı için okulu tamamlayamadan atılır.
Askerde

Eğitimine ara vermek zorunda kalan Krasin gönüllü olarak orduya yazılır. Nizhny Novgorod’dayken Mayıs 1892’de marksist çevrelere katılmaktan dolayı tutuklanır ve Mart 1893’e kadar Moskova’daki Taganka Hapishanesinde hücre cezasına çarptırılır. Cezasını tamamladıktan sonra Tula’ya gönderilir ve askerliğini tamamlar. Buradan Kırım’a geçer, Aralık 1894’e kadar polis denetiminde bu bölgede kalacaktır.
Diplomasız mühendis

1894 yılında Harkiv – Voronezh demiryolu inşaatında önce işçi sonra da formen olarak çalışır. 1895 yılında marksist çevrelerle ilişkisi yüzünden yeniden tutuklanır ve İrkutsk’a sürgüne gönderilir. Burada yaşayan ailesinin yanında 3 yıl kalır. Burada bulunduğu dönemde bölgedeki demiryolu inşaatında diploması olmamasına rağmen mühendis olarak çalışır. 1897 yılında sürgünden döner. Harkov Teknoloji Enstitüsüne girer ve 1900 yılında mezun olur. Gelişmekte olan petrol kenti Bakü’den bir iş teklifi alır. Teklifi kabul ederek Bakü’ye gider ve elektrik santrali inşaatında çalışmaya başlar.