stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kars
Kültür > Sanat > Heykeller

Kars, Türkiye'de en çok heykele sahip şehirdir. Kentte özellikle 90'lı yılların sonlarından bu yana heykel yapımına büyük önem verilmektedir. Şehirdeki işlek caddelerde ve yol kenarlarında, tüm meydan ve parklarda heykeller bulunmaktadır. Ne yazık ki bu heykellerin bir kısmı vandalizme uğramaktadır.
Kars'ta bulunan heykellerden bazıları
Leyla ile Mecnun heykeli
Dört mevsim kadın heykeli
Meyve toplayan kadın heykeli
Kültür > Sanat > Heykeller > İnsanlık Anıtı

Ana madde: İnsanlık Anıtı
Türkiye'nin en büyük heykelinin inşası yine bu şehirdeydi. Yapımına 2006 yılında başlanan İnsanlık Anıtı, Kars Kalesi'nin simetriğine, heykeltıraş Mehmet Aksoy tarafından yapıldı. Bu heykelin amacı tüm Dünya'da barış ve hümanizme katkıda bulunmaktı. Heykel, 2000 m²lik bir alanda 35 metre genişliğe ve 30 metre yüksekliğe sahip olup Ermenistan'dan da görülecek biçimde tasarlandı. 
. Mehmet Aksoy, heykeli 1 Eylül 2008 gününde kutlanan Dünya Barış Günü'ne yetiştirmeye çalışmışsa bile, heykelin açılışı 4-6 Ekim 2008'de yapılan Kafkas Kültürleri Festivali'ne ertelendi. 
Fakat İnsanlık Anıtı yapılmasına rağmen, heykeli Ermenistan'a jest olarak gören bazı muhafazakâr kesimlerin şikâyetleri üzerine MHP'li belediye üyeleri tarafından veto yedi. Heykelin açılışı buna rağmen yapıldı.
2011 yılı başlarında Kars'ı ziyaret eden dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan bu heykeli ucube diye nitelendirdi ve şunları söyledi.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Hasan Harakani'nin türbesinin yanına bir ucube koymuşlar, garip bir şey dikmişler. Oradaki tüm vakıf eserlerinin, o sanatkârane eserlerin olduğu yerde böyle bir şey olması düşünülemez. Konuyla ilgili olarak belediye başkanımız görevini süratle yerine getirecektir. Bunu süratle bekliyoruz. İnşallah ilk gelişimizde bunu da göreceğiz. O bölgeyi de gayet güzel bir park hâline belediye getirecektir. | „ |

Bunun üzerine Kars Belediyesi ve Erzurum ve Diyarbakır Rolöve ve Anıtlar Kurulları'ndan yıkım kararı çıktı.
Kültür > Mimarî

Kafkaslardan Anadolu'ya girişte ilk yerleşim merkezi olma özelliğini taşıyan Kars şehri birçok uygarlığın geçişine tanıklık etmesi sebebiyle binlerce yıldan bu yana iskan edilmiş antik bir yerleşim merkezi özelliğine sahiptir. İpek Yolu üzerinde yer alan Kars'ta bulunan ve görünen birçok eserin mimari yapısı dikkat çekicidir.
Özellikle, Rusların şehre girmesiyle şehir mimarisi büyük değişim geçirdi. Ruslar, Kars Çayı'nın doğusunda kalan kesimde yeni yapılar inşa ettiler. Birbirlerini dik kesen yollar yapıldı. Rus mimarisi bununla da yetinmedi bugün ilde koruma altına alınan eski Rus evleri büyük taşlarla yapılmış müthiş binalardır.
Kars, ayrıca Tarihi Şehirler Birliği'nin üyelerinden birisidir.
Kültür > Mimarî > Tarihî Rus evleri

Kars, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 40 sene boyunca Rus egemenliği altında kalmıştır. Ruslar bu yıllar içerisinde şehir merkezinde yeni imar çalışmaları başlatmışlardır. Kars'ta bulunan Kars Çayı'nın batısındaki yerleşim yerlerini terkederek bugünkü Yusufpaşa, Ortakapı ve Cumhuriyet Mahalleleri'ne yerleşmeye başlamışlardır. 1890 yılında Hollandalı mühendisleri getirten Ruslar yeni şehir planında birbirini dik kesen ızgara planlı geniş caddeler yapmışlardır. Ancak yıllar içerisinde gelişme gösteren kentin büyümesiyle yapılan yeni caddelerde bu hususa dikkat edilmemiştir. Bu geniş caddelerin üzerine kırk yıl içerisinde Baltık mimari tarzında düzgün kesme bazalt taşından tek-iki ve üç katlı binalar yapılmıştır.
Bu tarihi binaların giriş cephelerinde sütunlar, bordür kabartma taşlarla süslenmiştir. Bu binaların içinde uzun koridorlar etrafında iç içe açılan oda ve salonlar bulunmaktadır. Yine iç mekanda şömine biçiminde peç adı verilen ısıtma sistemleri vardır. Bu binaların duvarlarının içine monte edilen borularla binaların tamamı ısıtılmaktadır. Bugün bu binaların 101 adeti tescil edilerek koruma altına alınmış ve büyük bir kısmı kişisel mülkiyete konut olarak bırakılmıştır.
Kültür > Turizm

Kars'taki coğrafi yapı ve iklimin şekillendirmesi ile oluşan doğal değerler ve insan eliyle yapılan tarihi yapıların sayesinde burada zengin bir turizm potansiyeli mevcuttur. Yörede bulunan göl ve nehir yakınlarında kuş gözlemlemek ve çiçek seyiri sayesinde ekolojik turizm büyük öneme sahiptir. Şehire 53 km uzaklıkta bulunan Sarıkamış'a kayak turizmi ve 40 km uzaklıktaki Ani Harabeleri'ni ziyaret edip gören turistler il merkezinde bulunan Kars Kalesi, Kars Müzesi, Kümbet Cami (12 Havariler Kilisesi) ve Kars Tabyaları'na da ilgi göstermektedirler. 2005 yılında Türkiye'ye gelen 21 milyon yabancı turistten 59 bini Doğu Anadolu Bölgesi'ne gelmiştir. On dört ile sahip olan bu bölgede en çok turistleri çeken yerlerden biri de 7.760 turistle Kars şehridir. Kars'ta son yıllarda çoğalan kültürel ve sanatsal etkinliklerle hedeflenen burayı Kafkaslar'ın Davos'u hâline getirmektir.
Kültür > Turizm > Kars Müzesi

Ana madde: Kars Müzesi
Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının korunması ihtiyacını karşılamak üzere ilk olarak 1959 yılında Vilayet Konağı'nda Müze Memurluğu kurulmuş, daha sonra bölgeden toplanan eserlerin çoğalması sebebiyle 1964 yılından 1978 yılına kadar Kümbet Cami (Havariler Kilisesi) müzeye dönüştürülerek sergileme yapılmış, nihayet 1978 yılında İstasyon Mahallesi'nde yapılan yeni ve modern bir müze binası 1981 yılında hizmete açılmıştır. Modern Kars Müzesi günümüzde arkeolojik, etnografik ve taş eserlerin sergilendiği önemli müzeler arasında yer almaktadır.
Kültür > Diğerleri > Yöresel yemekler

Kars mutfağı ağırlıklı olarak hamur işi yemekleriyle bilinen bir özelliğe sahiptir. Bunun dışında hayvancılığın bir numaralı geçim kaynağı olması beraberinde etli yemeklerin de tüketilmesini getirmiştir. Zengin mutfağında özellikle kete (hamurlu), bozbaş yani piti (nohutlu-etli), hangel (kıymasız mantı), kelle paça, haşil, kaz yemekleri (tandırda kaz çekmesi ve pilavlı kaz eti gibi), hörre (un çorbası), ayran çorbası ve nezik (hamurlu) türlerini saymak mümkündür. Yemek kültürü üzerine kitaplar yazan Tijen İnaltong, iki yıllık hazırlık döneminden sonra Kars'ın Yemek Kültürü ile ilgili kitabını piyasaya sürmek için çalışmaktadır
Kültür > Diğerleri > Eğlence hayatı

Kars özellikle yaz aylarında disko ve barların müşterilerine sunduğu canlı müzik hizmetiyle yörenin en önemli eğlence merkezlerinden birisidir. Şehrin en önemli disko ve barları arasında Bolero Pena ve Yağmurcu gelmektedir. Bunun dışında eğitim - öğretim dönemlerinde şehir dışından gelen öğrencilerin katkılarıyla düzenlenen çeşitli eğlence programlarını görmek mümkündür. En önemli eğlence merkezi Kars Ortakapı'dır. Geçtiğimiz yıllara kadar Yusufpaşa'da yer alan taverna ve barlar, Kars-Ardahan Karayolu'nun (E691) geçtiği ilçe merkezinin kuzeyine nakledildiler.
Medya kuruluşları

Kars'ın en önemli medya kurumu olan Serhat TV, 1993 yılında Kars'ın eski Belediye Başkanı Naif Alibeyoğlu tarafından kurulan ilk ve hâlihazırdaki tek yerel televizyon kanalıdır. Bu kanaldan sonra, birçok yeni televizyon kanalı yayına başladı ama uzun ömürlü olmadı. Serhat TV'nin kardeş yayın kuruluşu olan Radyo Serhat ta yine 1993'te kurulmuş olup dinleyicilerine pop-protest ağırlıklı müzik türlerini sunmaktadır. Şehirdeki diğer radyo istasyonu olan Kralım FM ise daha çok pop-arabesk ağırlıklı müzik türlerinde yayın yapmaktadır.
Kars'ta şu an yerel olarak faaliyet gösteren sadece Kars Hakimiyet Gazetesi vardır. Eskiden günlük çıkan Çağdaş Kars gazetesi, ülke genelinde yankılar uyandıran tam sayfalık kayıp milletvekili aranıyor ilanıyla dikkat çekmişti. Gazete, ilanı Kars halkının verdiğini açıklayarak birinci sayfasından şunlara yer vermekteydi:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Yukarıda resmi görülen AKP Kars Milletvekili Zeki Karabayır'dan 22 Temmuz gününden sonra haber alınamamıştır. Tüm aramalara karşın bulunamayan Zeki Karabayır'ı görenlerin veya yerini bilenlerin, insaniyet namına Kars halkına haber vermeleri önemle rica olunur. | „ |

Kars'ta internet üzeri yayın yapan birçok haber sitesinin yanı sıra yerel ve ulusal yayın yapan birçok ajansın merkezi ve temsilcilikleri bulunmaktadır.
Spor

Kars'ta spor en sevilen sosyal aktivitelerden biridir. Yüzlerce profesyonel sporcunun yanı sıra amatör spor yapan çok sayıda kişi de mevcuttur. Kars'ta branşlarına göre lisanlı sporcu ve hakem sayısı spor branşlarına göre değişmektedir. Şehrin en büyük spor kulübü Karsspor'dur. Kulüp iki değişik spor dalıyla öne çıkar. Bunlar futbol ve boks şubeleridir. Futbol takımı maçlarını 1960 yılında açılan 4500 seyirci kapasiteli Kars Şehir Stadyumu'nda oynamaktadır. Stadın 500 kişilik kapalı tribünü mevcuttur.
Altyapı > Sağlık

Kars hâlen sağlık hizmetleri konusunda bazı problemler yaşamaktadır. Yetersiz doktor sayısı ve tıbbi donanımların azlığı yüzünden halk zaman zaman iki yüz kilometre uzaklıktaki Erzurum hastanelerine gitme mecburiyetinde kalmaktadır. Hatta Kafkas Üniversitesi'ne bağlı Tıp Fakültesi ilk açıldığı yıllarda Erzurum'daki Atatürk Üniversitesi'nde eğitim vermekteydi. Ancak fakültenin Kars'a gelmesi ve yeni ve daha modern bir devlet hastanesinin açılmasıyla olumlu yönde bir ilerlemeden bahsetmek mümkündür. Kentte sağlık kurumlarını yöneten Sağlık İl Müdürlüğü'nde 1190 personel görev yapar. Kars 2008 yılında aile hekimliği uygulamasına geçilen 35 şehir arasında yer almaktadır.
Altyapı > Sağlık > Sağlık tesisleri

Kars Devlet Hastanesi 2006 yılında Ortakapı Mahallesi'ndeki eski binasından, yeni yapılan Halitpaşa Mahallesi'ndeki yerine taşınmıştır. Hastane 250 yataklı olup 31 polikliniğe sahiptir. Hastanede; dört iç hastalıkları, beş genel cerrahi, bir üroloji, bir deri ve zührevi hastalıklar, bir KBB, bir nöroloji, bir kardiyoloji, bir göğüs, iki göz, iki radyoloji, bir mikrobiyoloji uzmanı ve yedi pratisyen hekimi görev yapmaktadır. Diğer sağlık personeli olarak da bir diyetisyen, bir psikolog, bir eczacı, seksen hemşire, yedi ebe ve on dört sağlık memuru hizmet
vermektedir.
1998 yılından beri yeni binasında hizmet vermekte olan Doğum ve Çocuk Bakımevi ise 100 yataklıdır.
Merkez ilçede ayrıca bir Verem Savaş Dispanseri, bir Ana-Çocuk Sağlığı Merkezi ve Aile Planlaması Merkezi vardır. İl genelindeki 40 sağlık ocağından yedisi merkez hudutları içindedir. Bu kurumlarda 2001 yılında toplam 269.243 poliklinik işlemi yapılmıştır. Ayrıca kentte bir de Halk Sağlığı Laboratuvarı vardır. Laboratuvarda hava kirliliği, gürültü ölçümü ve egzoz emisyon ölçümü; iki biyolog ve bir kimya mühendisi tarafından yapılmaktadır.
Altyapı > Ulaşım

Kars İl Merkezi'nin Ulaşım Ağı için Valilik Sayfasındaki "Plan ve Haritalar" bölümünü tıklayınız6 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Şehir içi ulaşım belediye otobüsleri ve dolmuşlarla yapılır, ilçe ve köylere ulaşımda ise minibüsler kullanılır. Ayrıca şehir genelinde yüzlerce ticari taksi de hizmet vermektedir.
Altyapı > Ulaşım > Demiryolu

Kars'a her gün İstanbul'dan; Ankara, Kayseri, Sivas ve Erzurum üzeri TCDD'nin Doğu Ekspresi karşılıklı seferler yapmaktadır. Ayrıca uzun yıllardan bu yana planı yapılan Bakü – Tiflis – Kars demiryolu projesi hayata geçirilerek Türkiye ekonomisine katkı sağlanması düşünülmektedir. Yapılacak inşa işinde mevcut raylara 180 km uzunluğunda yeni raylar döşenecek. Toplam maliyeti 450 milyon dolar olan bu projenin 2012 yılında bitirilmesi hedeflenmektedir. Dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül temel atma töreninde yaptığı açıklama da bu hattın sadece üç ülkeyi değil, aslında Çin'i Birleşik Krallık ile bağlayan bir yol olduğunu belirtti.
Altyapı > Ulaşım > Karayolu

Türkiye'nin yedi bölgesindeki şehirlerin çoğuna Kars otobüsleri, yolcu taşır. Kars Otogarı'ndan Türkiye'ye açılan otobüslerin bağlı oldukları üç firma olan Kars Kalesi (eski adı: Doğu Kars), Kafkas Kars ve Turgutreis'in birçok şehirde büroları vardır.
Altyapı > Ulaşım > Havayolu

Ana madde: Kars Havalimanı
Kars'ın ayrıca uluslararası statüye sahip bir de havalimanı vardır (IATA: KSY). Uzun bir tadilattan sonra 22 Ekim 2007 günü tekrar uçuşlara açılan havalimanına Türk Hava Yolları'nın İstanbul Havalimanı'ndan, Sunexpress'in İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı'ndan her gün birer seferi vardır. Anadolu Jeti Ankara Esenboğa Havalimanı'ndan Kars'a haftada 10 uçuş gerçekleştirmektedir. Ayrıca Aralık 2007'den itibaren haftanın iki günü SunExpress'in karşılıklı Kars-İzmir seferleri de başlamıştır. Temmuz 2008'de Kars'tan Azerbaycan'ın başkenti Bakü'ye karşılıklı seferler düzenlenmeye başlandı. 10 Haziran 2009 tarihinden itibaren çarşamba günleri haftada bir olmak üzere karşılıklı Köln-Kars uçuşları Öger Tours-Hamburg International ortaklığı ile başlatıldı. Uçuşlar sadece yaz mevsiminde gerçekleşmektedir.
Kars'ta siyaset

İl merkezine bağlı 23 mahalle ve 70 köy mevcut olup buralar yerel seçimlerle işbaşına gelen muhtarlar tarafından yönetilmektedir.
Kars'ta siyaset > Yerel seçimler

| Kars Belediyesi seçim sonuçları> Seçim | Kars Belediyesi seçim sonuçları> Belediye Başkanı | Kars Belediyesi seçim sonuçları> Parti | Kars Belediyesi seçim sonuçları> Oy Oranı |
| --- | --- | --- | --- |
| 1984 | Selahattin Filtekin | SODEP | %33,88 |
| 1989 | Selahattin Filtekin | SHP | %44,89 |
| 1994 | Tuncay Mutluer | MHP | %31,77 |
| 1999 | Naif Alibeyoğlu | ANAP | %26,34 |
| 2004 | Naif Alibeyoğlu | AK Parti | %49,10 |
| 2009 | Nevzat Bozkuş | AK Parti | %32,84 |
| 2014 | Murtaza Karaçanta | MHP | %28,30 |
| 2019 | Ayhan Bilgen | HDP | %29,50 |
| 2024 | Ötüken Senger | MHP | %36,20 |
Kars'ta siyaset > Genel seçimler

| Yıl | Parti | Oy Oranı |
| --- | --- | --- |
| 1983 | HP | %34,44 |
| 1987 | ANAP | %36,90 |
| 1991 | SHP | %31,18 |
| 1995 | RP | %20,45 |
| 1999 | HADEP | %17,50 |
| 2002 | DEHAP | ℅19,58 |
| 2007 | AK Parti | %41,20 |
| 2011 | AK Parti | %42,56 |
| Haziran 2015 | HDP | %43,50 |
| Kasım 2015 | AK Parti | %36,10 |
| 2018 | AK Parti | %37,90 |
| 2023 | YSP | %27,90 |
Kars'ta siyaset > Belediye başkanları

| № | Belediye Başkanı | Görev Başlangıcı | Görev Bitişi | Parti | Parti |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Akif Çiçek | 1920 | 1921 |  | Cumhuriyet Halk Partisi |
| 2 | Cihangirzade İbrahim | 1921 | 1926 |  | Cumhuriyet Halk Partisi |
| 3 | Hüseyin Han Talımlı | 1926 | 1930 |  | Cumhuriyet Halk Partisi |
| 4 | Hafız Kurban Yurtsever | 1930 | 1932 |  | Cumhuriyet Halk Partisi |
| 5 | Hayrullah Dağlı | 1932 | 1938 |  | Cumhuriyet Halk Partisi |
| 6 | Mehmet Bahadır | 1938 | 1946 |  | Cumhuriyet Halk Partisi |
| 7 | Tahir Barlas | 1946 | 1950 |  | Cumhuriyet Halk Partisi |
| 8 | Nevruz Gündoğdu | 1950 | 1953 |  | Demokrat Parti |
| 9 | Baki Gündoğdu | 1953 | 1953 |  | Demokrat Parti |
| 10 | Tanrıverdi Gökçay | 1953 | 1955 |  | Demokrat Parti |
| 11 | İsmail Hakkı Alaca | 1955 | 1957 |  | Demokrat Parti |
| 12 | Yusuf Erengüç | 1957 | 1960 |  | Demokrat Parti |
| 13 | Arif Taşçı | 1963 | 1971 |  | Cumhuriyet Halk Partisi |
| 14 | Turan Çelebi | 1971 | 1977 |  | Adalet Partisi |
| 15 | Muzaffer Selçuk | 1977 | 1980 |  | Cumhuriyet Halk Partisi |
| 16 | Arif Taşcı | 1980 | 1980 |  | Askerî |
| 17 | Sabri Koç | 1981 | 1983 |  | Askerî |
| 18 | Nurettin Kurtoğlu | 1983 | 1984 |  | Askerî |
| 19 | Selahattin Filtekin | 1984 | 1985 |  | Sosyal Demokrasi Partisi |
| 19 | Selahattin Filtekin | 1985 | 1994 |  | Sosyaldemokrat Halkçı Parti |
| 20 | Tuncay Mutluer | 1994 | 1999 |  | Milliyetçi Hareket Partisi |
| 21 | Naif Alibeyoğlu | 1999 | 2002 |  | Anavatan Partisi |
| 21 | Naif Alibeyoğlu | 2002 | 2008 |  | Adalet ve Kalkınma Partisi |
| 21 | Naif Alibeyoğlu | 2008 | 2009 |  | Cumhuriyet Halk Partisi |
| 22 | Nevzat Bozkuş | 29 Mart 2009 | 3 Nisan 2014 |  | Adalet ve Kalkınma Partisi |
| 23 | Murtaza Karaçanta | 3 Nisan 2014 | 5 Şubat 2018 |  | Milliyetçi Hareket Partisi |
| 23 | Murtaza Karaçanta | 5 Şubat 2018 | 8 Nisan 2019 |  | Bağımsız |
| 24 | Ayhan Bilgen | 8 Nisan 2019 | 2 Ekim 2020 |  | Halkların Demokratik Partisi |
| 25 | Türker Öksüz (Vali) | 2 Ekim 2020 | 18 Ağustos 2023 |  | Kayyum |
| 26 | Ziya Polat (Vali) | 18 Ağustos 2023 | 15 Nisan 2024 |  | Kayyum |
| 27 | Prof. Dr. Ötüken Senger | 15 Nisan 2024 | Görevde |  | Milliyetçi Hareket Partisi |
Mahalleler

Kars belediyesine bağlı yirmi üç mahalle bulunmaktadır. İl merkezine bağlı 23 mahalle ve 70 köy mevcut olup buralar yerel seçimlerle işbaşına gelen muhtarlar tarafından yönetilmektedir. Bu mahalleler aşağıda listelenmiştir.
| --- | --- |
 Alpaslan Mah.  Atatürk Mah.  Aydınlıkevler Mah.  Bahçelievler Mah.  Bayrampaşa Mah.  Bülbül Mah.  Cumhuriyet Mah.  Din Görevlileri Mah.  Fevzi Çakmak Mah.  Hafızpaşa Mah.  Halitpaşa Mah.  İstasyon Mah.:  Kaleiçi Mah.  Merkez Mah.  Ortakapı Mah.  Örnek Mah.  Paşaçayır Mah.  Sukapı Mah.  Şehitler Mah.  Yeni Mah.  Yenişehir Mah.  Yusufpaşa Mah.  30 Ekim Mah.
Mahalleler > Kardeş şehirler

Kars'ın yedi kardeş şehri vardır; bunların ikisi Türkiye'de, diğerleri ise yurtdışındadır.
| --- | --- |
  Bursa, Türkiye   Edirne, Türkiye   Gence, Azerbaycan   Mineralnıye Vodı, Rusya :   Kirkenes, Norveç   Kutaisi, Gürcistan   Wesel, Almanya
Onurlandırma

1857 yılında, Kanada Ottawa'da Rideau Nehri'nin kıyısında bulunan Wellington adlı yerleşimin adı Rus Kuşatmasına karşı gösterilen direnişi onurlandırmak amacıyla Kars olarak değiştirilmiştir.
Konuyla ilgili yayınlar

Ekinci, Oktay (Temmuz 2006). Kars Kitabı. Anahtar Kitaplar Yayınevi, İstanbul. ISBN 978-975-8612-36-9.
Doster, Neşe (Mayıs 2005). Kars Memleketim Benim. Babil Yayınları, Anı Dizisi, Erzurum. ISBN 978-975-6207-60-4.
Türkdoğan, Orhan (Eylül 2005). Kars'ta Bir Etnik Grup Malakanlar'ın Toplumsal Yapısı. IQ Kültür-Sanat Yayıncılık, İstanbul. ISBN 978-975-9159-03-0.
Karagöz, Erkan (Ekim 2005). Kars ve Çevresinde Aydınlanma Hareketleri ve Sol Geleneğin Tarihsel Kökenleri 1878-1921. Asya Şafak Yayınları, İstanbul. ISBN 978-975-9159-03-0.
Kars Belediyesi. Doğu'nun Uygar Kenti Kars. Kars Belediyesi, Kars.
Özdem, Filiz (2006). Kars-Beyaz Uykusuz Uzakta. İstanbul: YKY Yayınları. ISBN 975-08-1154-2.
Rohat Alakom, Kars Kürtleri, Avesta Yayınları, 2009. ISBN 978-9944-382-65-6.
Kars Çayı üzerinde yapılmış Taşköprü, arka planda Kümbet Camii (Havariler Kilisesi)'nin kubbesi ve Evliya Camii'nin minaresi görülmektedir
Urartu çivi yazısı
Tahta geçtikten 14 yıl sonra Kars'ı Osmanlı topraklarına katan genç Süleyman
Özellikle 19. yüzyılda Osmanlılar ile Ruslar arasında paylaşılamayan Kars'ın savaş sonrası Ruslar tarafından alınışının tasviri (1828). Arka planda Kars Kalesi
Şehrin en işlek caddelerinden olan Ortakapı Mahallesi'ndeki Faikbey Caddesi ve Kazım Karabekir Caddesi'nin kesiştiği nokta
Tarihi Kimliğiyle Kars Kenti Projesi logosu
İnsanlık Anıtı
Yıkılmış hali
Kars şehrinin Kars Kalesi'nden panoramik görünümü. Fotoğrafın ortasında Kümbet Camii adıyla camiye çevirilen Ermeni Apostolik Kilisesi'nin Havariler Kilisesi ve Evliya Camii, sağında Kars Çayı görülmektedir (9 Ağustos 2009).
Kars Kalesi'nin gün batımındaki ışıklandırılmış görüntüsü
Rus mimarisinden bir örnek. Eski belediye sarayı
Kümbet Cami (Havariler Kilisesi)
Bakü-Tiflis-Kars demiryolu
Ortakapı Mahallesi'nin güneyinde bulunan Mesut Yılmaz Parkı
Andriake

Andriake Plan
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
Andriake (Grekçe: Ἀνδριάκη), Antalya ilinin Demre ilçesine 5 km mesafede yer alan antik Likya kenti. Likya'nın en önemli limanlarından biri olan Andriake günümüzde Çayağzı mevkii olarak bilinen yerdedir. Andariake antik kentinin kalıntıları büyük ölçüde limanın güneyindeki tepenin eteğine yayılmıştır.
Yerleşim

Antik kent yerleşimi ile ilgili tarihteki kayıtlarda İmparator Hadrianus Dönemi liman yerleşimi Andriake için imar faaliyetlerinin en yoğun yaşandığı bir dönem olmuştur. Bu dönemde Andriake'nin en önemli yapıları olan Granarium ve hemen doğu bitişiğindeki ticari agora/plakoma inşa edilmiştir. Akdeniz sahillerinde sadece iki benzeri bulunan M.S. 129­ -130 yılında inşa edilen Granarium (Horrea Hadriani-İmparatorluk Silosu) 2307m² 'yi bulan ölçüleriyle ve çatısına kadar ayakta kalmış korunmuş haliyle çok özel bir yapıdır.
Tarihçe

Andriake MÖ 197 yılında Seleukos Hanedanı Kralı III. Antiokhos'un kenti Ptolemaioslar'dan ele geçirmesiyle tarih sayfalarına girmiştir. İ.S. 60 yılında Aziz Paulus Roma'ya giderken Myra'ya gelmiş ve Andriake'de gemi değiştirmiştir. Antik dönemde Likya Bölgesi'nin Patara ve Phaselis kentleri gibi önemli bir limanı olmuştur. Antik Dönemin ayrı bir kenti olmaktan çok, Myra'nın bir dış mahallesi ve limanı konumunda olan Andriake kenti, ilk olarak MÖ. 197 yılında, Seleukos Hanedanı Kralı III. Antiohos'un daha önceleri Ptolemaioslar egemenliği altında bulunan kenti ele geçirmesiyle tarih sahnesine çıkmıştır.
MS 18’de Germanicus ve karısı Agrippa’nın Myra ziyareti, Andriake’ye dikilen heykellerle onurlandırılır. MS 60’ta ise Kudüs’te huzursuzluk çıkardığı için Roma’ya hesap vermek üzere yola çıkan Aziz Paulos’un gemi değiştirmek üzere burada mola vermiş olması, Andriake tarihinin renkli sayfaları arasındadır.
Resimler

Andriake Church A 0233
Andriake Church B 0249 panorama
Andriake Eastern Bath 0234
Andriake Harbour agora 0266
Andriake Harbour agora cistern 0274 panorama
Samed Hakan Kılıç

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi:  28 Ocak 1996 (29 yaşında)
Doğum yeri:  Pontault-Combault, Fransa
Boyu:  1,8 m (5 ft 11 in)
Mevkii:  Orta saha
Altyapı kariyeri
2005-2008:  Noisy-le-Grand
2008-2011:  Bussy-Saint-Georges
2011-2014:  Auxerre
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2014-2017 |  Auxerre |  59 |  (2) |
| 2017-2019 |  Samsunspor |  17 |  (1) |
| 2018-2019 |  → Choletais (kiralık) |  24 |  (0) |
Millî takım kariyeri‡
| 2012 |   Fransa 16YA |  9 |  (1) |
| 2012-2013 |   Fransa 17YA |  6 |  (0) |
| 2013-2014 |   Fransa 18YA |  5 |  (1) |
| 2014-2015 |   Fransa 19YA |  13 |  (1) |
| 2015-2016 |   Fransa 20YA |  16 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 15.30, 18 Aralık 2019 (UTC) 
Samed Hakan Kılıç (28 Ocak 1996, Pontault-Combault), Fransız-Türk futbolcu.
Kariyeri

2005 yılında Noisy-le-Grand altyapısında kariyerine başlayan Samed Hakan 2008 yılında Bussy-Saint-Georges'ye geçiş yapmış, 2011 yılında ise Auxerre'e transfer olmuştur. 2014'te burada profesyonelliğe geçiş yapan futbolcu 2017'de iki yıllığına Samsunspor ile anlaşmıştır. Bir sezon oynadıktan sonra sözleşmesini üç yıl uzatarak 2018-19 sezonu başında bir yıllığına Choletais'ye kiralanmıştır. Burada 24 lig maçında forma giyen Samed Hakan, 2019-20 sezonu başında Samsunspora dönse de psikolojik sorunlarını gerekçe göstererek tekrar kiralık gitmek istediğini kulüp yönetimine bildirmiş ve takımın sezon öncesi kampına katılmamıştır. Daha sonra özür dileyerek takımla çalışmalara başlasa da 12 maçta forma bulduğu ilk devrenin ardından karşılıklı fesihle kulüpten ayrılmıştır.