stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Yıldız Geçidi (film)

| --- | --- |
Stargate

Yönetmen: Roland Emmerich
Yapımcı: Dean Devlin
Senarist: Roland Emmerich  Dean Devlin
Oyuncular: Kurt Russell   James Spader   Jaye Davidson
Müzik: David Arnold
Görüntü yönetmeni: Karl Walter Lindenlaub
Dağıtıcı: Metro-Goldwyn-Mayer/Carolco
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Bilimkurgu/Fantastik/Aksiyon
Renk: Renkli
Yapım yılı: 1994
Çıkış tarih(ler)i: 28 Ekim 1994 (ABD) 3 Mart 1995 (Türkiye)
Süre: 121 dakika
Ülke: ABD Fransa
Dil: İngilizce
Bütçe: 55 Milyon $
Hasılat: $196,567,262
Devam filmi: Yıldız Geçidi SG-1
Yıldız Geçidi (özgün adı: Stargate), Roland Emmerich'in yönettiği ve Dean Devlin ile beraber yazdığı, başrollerini Kurt Russell, James Spader ve Jaye Davidson'ın paylaştığı, 1994 yapımı kült bilimkurgu filmi. Film özellikle, uzaylı Ra ve solucan deliği kavramlarıyla tüm bilimkurguseverlerin büyük ilgisini çekti. Ayrıca film; uzaylılarla savaşan, ama bunu lazer tabancaları ya da uzay gemileriyle değil, geleneksel ateşli silahlarla yapan dünyalı konsepti ile bilimkurgu tarihinde farklı bir yerde durmaktadır.
Gişede yakaladığı hasılat başarısıyla da, kendisinden sonra gelen ve devamı niteliğinde olan Stargate SG-1, Stargate Atlantis ve Stargate Universe gibi dizilerin çekilmesine yol açtı. Konu zenginliği, özgün konsepti ve geçmişle geleceği aynı düzlemde başarıyla birleştiren senaryosuyla, kimi sinema yazarları tarafından, Star Wars filmini tahtından edebileceği yönünde değerlendirildi.
Konusu > Yönetmenin özel versiyonu

Film bu versiyonunda; 1928'de Mısır'da başlayan bilindik halinden farklı olarak, M.Ö 8000 yılında Kuzey Afrika Çölü'nde başlamaktadır. Ra'nın gemisi, ilkel bir insan grubunun yaşadığı Kuzey Afrika Çölü'ne iniş yapar ve genç erkeklerden birini kaçırarak onun bedenine girer. Ayrıca söz konusu versiyonda, Dr. Daniel Jackson ve Ra arasında geçen fazladan pek çok sahne ve diyalog bulunmaktadır. Bu versiyon Yalnızca DVD sunumlarında yer alır.
Oyuncu ve karakterleri > Kurt Russell - Albay Jack O'Neill

Biricik oğlunu kendi silahından çıkan bir kaza kurşunuyla yitirmiş olmanın acısını kendi içerisinde oldukça sert biçimde hisseden; ama buna karşın güçlü ve otoriter görünmeye çalışan, "artık kaybedecek bir şeyim yok" düşüncesiyle ölüme bile gözü kara gidebilen itaatkâr bir asker portresini yansıtır. Geçidin işler hale getirilmesiyle birlikte, geçitten geçip diğer tarafı keşfetmekle görevli ekibin liderliğini yapmaktadır. Yıldız geçidinin nasıl çalıştığına yönelik araştırmaların devam ettiği bir noktada, varlığından rahatsız olup, neden burada olduğunu soran araştırma ekibinin lideri Catherine'e söylediği söz unutulmaz replikler arasındadır:
Belki başarırsınız diye buradayım.
Oyuncu ve karakterleri > James Spader - Dr. Daniel Jackson

Daniel Jackson, uygarlıkların birbirleriyle ilişkilerini inceleyen bir dilbilimci ve arkeologtur. Mısır piramitlerinin dış güçler tarafından yapıldığını savunduğu konferansta Catherina ile tanışır. Catherine onu, hayatının en büyük buluşunu yapmaya davet ederek, yıldız geçidinin bulunduğu gizli üsse götürür. Daniel, geçidi çalıştırmayı başarınca bir askeri ekiple birlikte Abydos gezegenine gider. Boynunda taşıdığı kolye nedeniyle, yerli halk tarafından tanrılarca gönderilmiş olduğuna inanılarak, kendisine Sha’re adında genç ve güzel bir kadın armağan edilir. Keşif ekibinin tekrar dünyaya geri dönebilmesini sağlamak için buradaki kültür ve tarihin araştırılması gerektiğini anlar.
Oyuncu ve karakterleri > Jaye Davidson - Ra

Nesli tükenmekte olan dünyadışı bir ırkın son temsilcilerinden olarak, sonsuz yaşam adına uzayda uzun zamanlar boyunca seyahat eder ve nihayetinde Dünya gezegenine ulaşır. Dünyaya geldiği çağda insanlık henüz erken çağlarını yaşamaktadır ve ilkeldir. Kolay onarılabiliyor oluşunu fark edince, insan bedenine girerek hakimiyetini ilan eder. Yıldız geçidi sayesinde, teknolojisini geliştirmek için işçi olarak çalıştırdığı insanların, gezegenler arasında seyahat edebilmelerini sağlar. İnsanlığın, bu olaydan binlerce yıl sonra bulup çözmeyi başardığı yıldız geçidinin, dünyadan başka bir gezegene gitmek için tekrar çalıştırıldığını çok geçmeden anlayacaktır.
Ra'nın sömürgeci bir sahte tanrı olduğunu halka anlatmaya çalışan ekip, ister istemez O'nunla savaşa girişmek zorunda kalır. Ra karakteri filmde tüm gizemini koruyarak canlandırılmış, kadın ve erkek özellikleri aynı anda sunulmuştur.
Oyuncu ve karakterleri > Diğer oyuncu ve karakterler

Djimon Honsou - Horus, Ra'nın kişisel başmuhafızı.
Erick Avari - Kasuf, Keşif ekibinin gittiği gezegendeki halkın sosyal önderi.
Alexis Cruz - Skaara, Kasuf'un oğlu. Ekibe, Ra ile yaptıkları savaşta destek verir.
Mili Avital - Sha'uri, Yerli halkın Dr. Daniel Jackson'a armağan ettiği genç kadın.
John Diehl - Charles Kawalsky, Stargate keşif ekibindeki askerî personelden biri.
French Stewart - Louis Feretti, Askerî personelden biri.
Viveca Lindfors - Catherine Langford, 1928'de Yıldız Geçidini bulan Arkeologun kızı.
Leon Rippy - General West, Yıldız Geçidinin tutulduğu askeri üssün en kıdemli komutanı.
Yapım > Maliyet

Film, toplam 55 milyon $ maliyetle çekildi.
Yapım > Hasılat

1994 yılında, 50'den fazla ülkede gösterime girmiş olup, toplam 196,565,669 $ hasılat elde etti. Özellikle DVD satışları günümüzde de yoğun bir seyir izlemektedir.
Yapım > Uluslararası gösterim

Film, Türkiye'de Özen Film tarafından 3 Mart 1995 tarihi itibarıyla pek çok sinema da gösterildi.
Yapım > Çekim mekanları

Ballroom, Park Plaza Hotel - 607 S. Park View Street, Los Angeles, California, USA
Buttercup Dunes, Imperial County, California, USA
Long Beach, California, USA
Park Plaza Hotel - 607 S. Park View Street, Los Angeles, California, USA
Queen Mary Dome - 1126 Queens Highway, Long Beach, California, USA
Yuma, Arizona, USA
Müzik ve soundtrack

Filmin soundtrack'ı David Arnold tarafından hazırlandı. Toplam 20 parçadan oluşan albümün tracklisti aşağıdaki gibidir:
1. Stargate Overture
2. Wild Abduction
3. Giza, 1928
4. Unstable
5. The Coverstones
6. Translation and Orion
7. The Stargate Opens
8. You're On The Team
9. Entering The Stargate
10. The Other Side
11. Bomb Assembly
12. Mastadge Drag
13. The Mining Pit
14. King Of The Slaves
15. Caravan To Nagada
16. The Eye Of Ra
17. Daniel And Shauri
18. Symbol Discovery
19. Sarcophagus Opens
20. Daniel's Mastadge
Ödüller

| Yıl | Ödül veren kurum | Kategori/Kişi | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films | Best Science Fiction Film | Evet |
| Yıl | Ödül veren kurum | Kategori/Kişi | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films | Best Costume  | Hayır |
| Yıl | Ödül veren kurum | Kategori/Kişi | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films | Best Special Effects | Hayır |
| Yıl | Ödül veren kurum | Kategori/Kişi | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995 | BMI Film & TV Awards | David Arnold | Evet |
| Yıl | Ödül veren kurum | Kategori/Kişi | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Fantasporto | Best Film | Hayır |
| Yıl | ÖÖdül veren kurum | Kategori/Kişi | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Golden Screen, Germany | Best Film | Evet |
| Yıl | Ödül veren kurum | Kategori/Kişi | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Hugo Awards | Best Dramatic Presentation | Hayır |
| Yıl | Ödül veren kurum | Kategori/Kişi | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Sci-Fi Universe Magazine | Best Science Fiction Film | Evet |
| Yıl | Ödül veren kurum | Kategori/Kişi | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Sci-Fi Universe Magazine | Best Special Effects in a Genre Motion Picture | Evet |
| Yıl | Ödül veren kurum | Kategori/Kişi | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| 1995 | Sci-Fi Universe Magazine | Best Supporting Actress in a Genre Motion Picture | Evet |
Yıldız Geçidi cihazında yer alan ve "Dünya" anlamına gelen sembol.
Gezegenler arası ulaşım aracı olan Yıldız Geçidi aygıtı.
Filmin yönetmeni Roland Emmerich.
Zariyat Suresi

| --- | --- |
Zariyat Suresi okunuşu
Sınıfı: Mekki
İsmin anlamı: rüzgarlar
Sayısal bilgiler
Sure numarası: 51
Ayet sayısı: 60
Kelime sayısı: 360
Harf sayısı: 1510
g t 
Zariyat Suresi (Arapça: سورة الذاريات) Kur'an'ın 51. suresidir. Sure 60 ayetten oluşur.
Mekke devrinde indirildiğine inanılan sure ismini ilk ayette geçen ve esip savuran rüzgârlar anlamına gelen “ez-zâriyât” kelimesinden alır.
Zariyat Suresi'nde Allah'a inananların durumundan, İbrahim ve Musa Peygamberler'den, Ad ve Semud kavimlerinden, Nuh Peygamber'in kavminden ve zalimlerden bahsedilir.
Surede bazı ayetler mütercimler tarafından güncellenme olarak değerlendirilebilecek şekilde, bazı anlam kaymalarıyla tercüme edilebilmektedirler. Bu kapsamda 7. ayette geçen ve örgü, örme anlamındaki Hubuki kelimesi yörüngeler, yollar şeklinde, 47. ayetteki olağan kullanımda genişlik veren, genişleten anlamındaki musiun, genişletmekteyiz şeklinde verilebilmektedir.
Takıntı

Takıntı (Obsesyon), ruhçulukta (spiritüalizm) ve ruhbilimde (psikoloji) farklı olarak tanımlanır ve farklı kavramları ifade etmek üzere kullanılır. Psikiyatri sözlüklerinde kısaca “yanlış olduğunu bildiğimiz halde kafamızdan atamadığımız, mantık ve muhakeme ile uzaklaştırılamayan, arzu edilmeyen saplantı halindeki fikirler” olarak tanımlanır. Ruhçulukta ise, “bir bedensiz ruhun bir bedenliyi (insanı) hükmedecek derecede etkisi altına alması” olarak tanımlanır. Tanımlardan da anlaşılabileceği gibi, birinde obsede edici etken bir fikir olarak kabul edilir, diğerinde ise bu etken bir fikir değil, bu tür fikirleri obsedeye (obsesyon olayına maruz kalana) aşılayan canlı bir varlıktır. Obsesyon (obsession) sözcüğü Latincede “rahatsız etme” anlamında kullanılan “ obsideratum” ya da “obsidere” sözcüğünden türetilmiştir.
Ruhçulukta obsesyonun oluşmasını hazırlayan ve ilerleten başlıca koşullar

A- Psişik hallerle ilgili olanlar:
1- Hipnoz
2- İbadet veya meditasyon, konsantrasyon, izolman gibi birtakım mistik deneyimler sırasında kişinin kendisini çevreden yalıtması.
3- Üzüntü, sevinç gibi heyecan hallerinde aşırılık ve bu heyecanlara kapılarak kendini kaybetmek
4- Dalgınlık ve aşırı yorgunluk.
5- Hastalık komaları
B- Karakter özellikleriyle ilgili olanlar:
1- Bilgisizlik
a- Obsesyon hakkında bilimsel yazıları okumamaktan kaynaklanan bilgisizlik.
b- Ruhsal irtibat seansında bedensiz varlıkça verilen bilgilerin kontrolüne ve eleştirilmesine olanak veren bilgilerden yoksun olma.
c- Obsedör tarafından kullanılabilecek manevi (din, tasavvuf vs.) konulardaki bilgisizlik
2- Kişinin akıl ve muhakeme yeteneklerini gerektiği gibi kullanamaması
3- Temiz, saf kimselerin obsedör tarafından kullanılabilecek din, kutsallık duyguları, mistik eğilimleri ve karşısındakini yüceltme eğilimi.
4- İnangaçlık. Muhakeme etmeden akla her gelene veya her söylenilene inanmak.
5- Bağnaz (dogmatik) ve sabit fikirli olmak.
6- Cesaretsizlik. Obsedöre karşı gelecek cesareti gösterememe, her şeyine boyun eğme.
C- Ruhsal irtibat seansıyla ilgili olanlar:
1- Medyumun bilgi, görgü ve deneyim eksikliği.
2- Operatörün bilgi, görgü ve deneyim eksikliği.
Kimilerine göre, obsesyon olayının oluşması için bir bedensiz varlığın olması şart değildir. Yani insanlar arasında da oluşabilir. Obsedör varlıklar bedenlendiklerinde de saf, temiz insanları kandırarak çevrelerine bir sürü mürit toplarlar. Bu duruma örnek gösterilebilecek sayısız tarikat ve benzeri oluşumlar mevcuttur.
Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu

Ana madde: Obsesif kompulsif kişilik bozukluğu
Obsesyon tanımında olduğu gibi beyni bazı düşünce ve davranışlar açısından yönetememe durumu. Tıbbi olarak 8/10 kişide rastlanılan yaygın bir hastalıktır. Fakat psikolojide;durum, obsede kişisinin sosyal yaşantı ve çevresine zarar veriyorsa hastalık kapsamına alınır. Bu ayrıntı çoğu insanda görülüyor olmasından kaynaklıdır.
- Kişinin, obsesyonu bir tepki olarak ya da katı bir biçimde uygulanması gereken kurallarına göre yapmaktan kendini alıkoyamadığı yineleyici davranışlar (örn. el yıkama, düzene koyma, kontrol etme) ya da zihinsel eylemler (örn. dua etme, sayı sayma, birtakım sözcükleri sessiz bir biçimde söyleyip durma)
- Davranışlar ya da zihinsel eylemler, sıkıntıdan kurtulmaya ya da var olan sıkıntıyı azaltmaya ya da korku yaratan olay ya da durumdan korunmaya yöneliktir; ancak bu davranışlar ya da zihinsel eylemler ya etkisizleştirilmesi ya da korunulması tasarlanan şeylerle gerçekçi bir biçimde ilişkili değildir ya da açıkça çok aşırı bir düzeydedir.
Obsesyon ve Kompulsif Arasındaki Fark Örnekleri

Tekrar hatırlatmakta yarar olduğu gibi obsesyon; düşünce takıntısı, Kompulsif ise obsesyonun davranışa yansımış halidir.
Duştan yeni çıkılmış olmasına rağmen; "Tam olarak temizlenmedim mi acaba?" kurgusu obsesyon, sonrasında tekrar tekrar duşa girmek ise kompulsif durumdur.
Evden yeni çıkılmış ve sokakta yürürken "Kapıyı kitlemiş miydim?" düşüncesi obsedenin saplantısıdır, akabinde gidip kapıyı kontrol etmesi ise kişinin zorlantısıdır.
Kendi ile "Ben gidip şu duvarın köşesine dokunamam!" şeklinde iddiaya giren obsedenin bu davranışı onun saplantısı, kurguladığı iddia uğruna gidip duvara dokunması ise zorlantısıdır.
Bir tartışma anında karşı taraftan herhangi bir tepki gelmemesine rağmen obsedeyi zorlayan "Belki de anlaşılmadı" kurgusu onun saplantısı, bunun üzerine defalarca aynı konu üzerinde karşıya ispatlarda bulunması ise kişinin zorlantısıdır.
Kahkahalar içinde gülerken "Başıma bir şey mi gelecek yoksa?!" kurgusunu kurmak kişinin saplantısı, bu kurgu doğrultusunda kahkahayı kesmek ise kişinin zorlantısıdır.
Obsesyon Olasılığının Yükselmesi Durumu

İnsanın kendi beynine hükmedememe durumu bellidir ki ruhsal yahut psikolojik olarak zayıflama anlarıyla bağlantılıdır. Bu durum çeşidine göre uzun yahut kısa vadeli olabilir. Genel olarak düşünsel Obsesif sorunlara neden olan ve tedavisini zorlaştıran maddeler aşağıdaki gibidir...
Hipnoz (Konsantrasyon eksikliği)
İbadet veya meditasyon, konsantrasyon, izolman gibi birtakım mistik deneyimler sırasında kişinin kendisini çevreden yalıtması.
Üzüntü, sevinç gibi heyecan hallerinde aşırılık ve bu heyecanlara kapılarak kendini kaybetmek
Dalgınlık ve aşırı yorgunluk.
Hastalık komaları
Basit Obsesyon Örnekleri
Hastalık bulaşacağı düşüncesi
Cinsel içerikli düşünceler,
Yasak veya şiddet içeren düşünceler
Anlatma, sorma onaylatma ihtiyacı
Basit Kompulsif Örnekleri
Elini tekrar tekrar yıkama
Tablo, resim v.b cisimlerin simetrik olmadığını fark edip düzeltmek
Elektrik, ütü unutulup unutulmadığını defalarca kontrol etme
Karşısındaki insanın giysilerinin renklerini saymak
Karşıdan gelen arabaları saymak
Gölge ve çizgilere basamama.
Uyurken yorganı yataktan taşırmamak.
Zihindeki sözcükleri sessiz bir biçimde söyleme
Psikoloji'de Takıntı

Takıntı (obsesyon) ya da saplantı psikiyatri sözlüklerinde “yanlış olduğunu bildiğimiz halde kafamızdan atamadığımız, mantık ve muhakeme ile uzaklaştırılamayan, arzu edilmeyen saplantı halindeki fikirler” ya da “bilince takılarak korku ve bunalım yaratan, kişinin istemli çabalarına karşın kurtulamadığı ısrarla tekrar eden düşünce, hayal ya da tepiler olarak” tanımlanır. 
Mikrop kapma düşüncesi, aykırı cinsel düşünceler ve küfürlü dinsel düşünceler takıntılara örnek olarak gösterilebilir.
Bu düşünceleri etkisizleştirmek için yapılan hareketlere ise kompülsiyon adı verilir. Mikrop kapma takıntısını gidermek üzere aşırı temizlik, küfürlü dinsel düşüncelere karşı dualar etme, birtakım kelimeleri sessizce tekrar edip durma veya içinden sayı sayma kompülsiyonlara örnek olarak gösterilebilir. Takıntılar kişinin anksiyetesini (kaygı) arttırırlar; kişi de anksiyetesinden kurtulmak için kompülsiyonlara yönelir.
Dış Bağlantılar

Ruhlar Arasında, Bedri Ruhselman
Metapsişik Terimler Sözlüğü, Ergün Arıkdal
Dharma Ansiklopedi, Alparslan Salt, Dharma Yayınları
Meta Ansiklopedi, Alparslan Salt, Ruh ve Madde Yayınları
Kâbus
 Resim: Henry Fuseli 1781.
İsmail Gaspıralı

| İsmail Gaspıralı |
| --- | --- |
İsmail Gaspıralı
Doğum: 20 Mart 1851(1851-03-20) Avcıköy, Bahçesaray Rayonu
Ölüm: 24 Eylül 1914 (63 yaşında) Bahçesaray Rayonu
Diğer ad(lar)ı: Gaspıralı İsmail, İsmail Gasprinsky
Meslek: Fikir adamı, eğitimci, yazar
Evlilik: Zühre Akçura
Çocuk(lar): Şefika Gaspıralı, Nigar, Rıfat, Javad-Mansur, Haydar-Ali
İmza

İsmail Gaspıralı (Gasprinskiy) (20 Mart 1851 - 24 Eylül 1914), Kırım Tatarı fikir adamı, eğitimci ve yazar-yayıncı. Gaspıralı, Rus İmparatorluğu'nda Türk ve İslam toplumlarının eğitim, kültür reformu ve modernleşmeye ihtiyacını betimleyen Türkçü aydındır. Soyadı, Kırım'daki Gaspra şehrinden gelmektedir.
Hayatı

Kırım'ın Bahçesaray şehri yakınlarındaki Avcıköy'de doğdu. Gaspıra, İsmail Bey'in babasının doğduğu yerin adıdır. İsmail Bey'in babası, Çarlık ordusundan emekli bir teğmen olan Mustafa Alioğlu, annesi Kırım asilzadelerinden İlyas Mirza Kaytazov'un kızı Fatma Hanım'dır. İsmail Bey, ilk öğrenimini Bahçesaray'da bir Müslüman mektebinde aldıktan sonra, on yaşlarındayken Akmescid Erkek Ortaokuluna başladı. Burada iki yıl okuduktan sonra, önce Voronej'de bir askeri okula, ardından da Moskova'daki Harp Okuluna girdi. 1867'de altıncı sınıftayken, arkadaşı Mustafa Mirza Davidoviç ile Girit isyanında Rum asilerine karşı mücadele eden Osmanlı güçlerine katılmak üzere İstanbul’a gitmek için Kırım’a geldi. Buradan gizlice Odessa’ya geçtiklerinde İstanbul’a gidemeden yakalandılar. Bu olay, Gaspıralı’nın askerî öğrenciliğinin sona ermesine sebep oldu. Moskova’ya tekrar dönemedi.
1868’de, daha 17 yaşındayken Bahçesaray’daki Zincirli Medresede Rusça öğretmenliğine başladı. Öğretmenliği esnasında Rus edebi ve felsefi eserlerini okudu. 1872’de Kırım’dan ayrılarak İstanbul, Viyana, Münih ve Stuttgart üzerinden Paris’e gitti. Paris’te bulunduğu iki yıl süresince, meşhur Rus edebiyatçısı İvan Turgenyev’in yanında yardımcılık ve bunun yanı sıra tercümanlık yaptı.
Daha sonra, uzun zamandır hayalini kurduğu Osmanlı zabiti olma amacıyla 1874’te İstanbul’a gitti. İstanbul’da kaldığı yaklaşık bir yıllık zaman zarfında, çok istediği zabit olma fikrini gerçekleştiremedi ve Kırım’a geri döndü.
1878 yılında Bahçesaray belediyesine başkan yardımcısı seçilen İsmail Bey, bir yıl sonra da başkanlığa getirildi ve 1884 yılına kadar, beş yıl boyunca bu görevde bulundu. 1881 yılında Akmescid’de çıkarılmakta olan Tavrida gazetesinde Genç Molla takma adıyla, daha sonraları kitap haline de getirilen Rusya Müslümanlığı adını taşıyan yazılarını yazı dizisi halinde yayımladı. Türkçe bir yayın organı çıkarmak için yaptığı resmi girişimleri reddedilmiş ancak gazetenin bütün içeriğinin Rusçasıyla birlikte yayınlanması şartıyla Türkçe bir gazete çıkarma izni aldı. İlk sayısı 22 Nisan 1883’te Bahçesaray’da çıkan ve haftada bir gün yayınlanan bu gazetenin adı, Şinasi Efendi’nin Tercüman-ı Ahvâl’inden esinlenilerek konulan Tercümân-ı Ahvâl-i Zaman’dı. Daha sonra, 1903 yılında haftada iki gün çıkmaya başlayan gazete, 1912’den itibaren günlük olarak yayınlanmaya başlandı. Gaspıralı, bir yandan gazete çıkarmaya gayret ediyor, bir yandan da "usûl-i cedîd" okulları üzerinde çalışıyordu. Bu amaçla, yurt içi ve yurt dışı pek çok ziyaretlerde bulundu. 24 Eylül 1914'te Bahçesaray'da öldü.
Görüşleri ve çalışmaları

Türkçü-Turancı görüşün ideologlarındandır. Gaspıralı düşüncelerini 1883'te kurduğu ve 1918'e kadar varlığını sürdüren Tercüman adlı gazetesiyle yaymıştır. Yayınlarında Türk halklarını birlik ve dayanışmaya çağırdı. “Dilde, fikirde, işte birlik!” sözüyle Türk halklarındaki birlikteliğin temel ilkelerini oluşturmuş ve günümüzde de bu söz bu birlik mücadelesinin hedefini göstermektedir.
Gaspıralı, Tercüman gazetesinde, bütün dünya Türklüğünün anlayabileceği ortak bir edebi dil geliştirmeye çalışmış, bu edebi dilin de Osmanlı Türkçesi olmasını istemişti. Ancak, Osmanlı Türkçesinin Arapça, Farsça terkip ve ibarelerle dolu olması, diğer boyların bu Türkçeyi anlamalarını zorlaştırıyordu. Gaspıralı bu terkip ve ibareleri attı, yerlerine Kırım ve diğer coğrafyalardaki lehçelerden alıntılar yaptı.
Gaspıralı Müslüman Türk kızlarının eğitiminde de öncülük yaptı. İlk usûl-i cedîd kız mektebini ablası Pembe Hanım Bolatukova'ya 1893'te Bahçesaray'da açtırdı. 1905 yılı sonlarında Bahçesaray'da yayın hayatına giren Âlem-i Nisvân (Kadınların Dünyası), sadece Kırım Tatarları'nın değil bütün Rusya Türkleri'nin tarihlerindeki ilk kadın dergisi oldu ve Gaspıralı'nın sahipliğinde kızı Şefika Gaspıralı'nın idaresinde bir yıl kadar yayımlanabildi. Rusya'daki Türkler'in ilk çocuk dergisi olan Âlem-i Sıbyân da ilk defa Mart 1906'da Tercüman'ın ilavesi olarak okuyucuya sunulmaya başlandı. Derginin yayımı düzensiz aralıklarla 1915'e kadar sürdü. Birinci sayısı Nisan 1906'da yayımlanan mizah dergisi Ha Ha Ha ise ilginç içeriğine rağmen uzun ömürlü olamadı ve muhtemelen beş sayı çıkabildi.
Gaspıralı, 1881 tarihli bir yazısında:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Geri kalmışlığımızın tek nedeni cehaletimizdir. Avrupa'da neyin icat edildiğine veya neler olduğuna dair hiçbir fikrimiz yok. Bu izolasyondan kurtulmak için bunları okuyabiliyor olmamız gerekirdi; Avrupa fikirlerini yine Avrupalı kaynaklardan öğrenmeliyiz. İlk ve orta okullarımızın müfredatlarına bu dersleri koymalıyız ki, göz bebeklerimiz yani öğrencilerimiz bu fikirlere ulaşabilsin. | „ |

diyerek düşüncelerini ortaya koymuştur.
Gaspıralı, İttifaq-i Müslimîn'in (İslam Birliği) kurucularından biridir; 1907'de kurulan birlik Rus İmparatorluğu'ndaki Müslüman Türk entelektüelleri birleştirmiştir. Ayrıca ilk Rus Müslüman kongresinin organizatörlerinden biriydi ve Rusya'daki Müslüman insanlar için sosyal ve dinî reformlar oluşturmayı amaçlıyordu.
İsmail Gaspıralı'nın oğlu Mansur Cevdet Gaspıralı′nın Feriköy Mezarlığındaki mezarı (2022′ye kadar)
İsmail Gaspıralı'nın oğlu Mansur Cevdet Gaspıralı ve onun kızı Meral Gaspıralı′nın kızı Feriköy Mezarlığındaki mezarı (2022′den sonra)
Eserleri > Gazeteler

Tercüman (Bahçesaray, 1883-1918)
Alem-i Nisvan (Bahçesaray, 1906-1910)
Alem-i Sıbyan (Bahçesaray, 1906-1912?)
Al-Nahdah/The Renaissance (Kahire, 1908)
Ha! Ha! Ha! (Bahçesaray, 1906)
Eserleri > Kitaplar

Russkoye Musulmanstvo (Rus İslam) (Simfereopol, 1881)
Salname-i Türki (Bahçesaray, 1882)
Mirat-ı Cedid (Bahçesaray, 1882)
Hace-i Sıbyan (Bahçesaray, 1884; 3.bas. 1892; 7. bas. 1898)
Avrupa Medeniyetine Bir Nazar-ı Muvazene (Bahçesaray, 1885)
İslamlara dair Nizamlar ve İmtiyazlar (Bahçesaray, 1885)
Rusya Coğrafyası (Bahçesaray, 1885)
İki Bahadır (Bahçesaray, 1886)
Kıraat-i Türki (Bahçesaray, 1886; 2. bas. 1894)
Maişet Muharebesi (Bahçesaray, 1886)
Kolera Vebası ve Onun Deva ve Darusu (Bahçesaray, 1887)
Bahtiyar Nazım (Bahçesaray, 1889)
Atlaslı Cihanname (Bahçesaray, 1889)
Medeniyet-i İslamiye (Bahçesaray, 1889)
Garaib-i Adat-i Akvam (Bahçesaray, 1890)
Arslan Kız (Bahçesaray, 1894)
Mektep ve Usul-i Cedid Nedir? (Bahçesaray, 1894)
Risale-i Terkib (Bahçesaray, 1894)
Russko-vostochnoe Soglashenie (Bahçesaray, 1896)
Hesab. Muhtasar Ilm-i Hesab ve Mesa'il-i Hesabiye (Bahçesaray, 1897)
Her Gün Gerek Zakonlar (Bahçesaray, 1897)
Rehber-i İslamiye (Bahçesaray, 1898)
Şara'it al-Islam (Bahçesaray, 1897)
Rehber-i Mu'allimin (Mu'allimlere Yoldaş) (Bahçesaray, 1898)
Türkistan Uleması (Bahçesaray, 1901)
Mevlud-i Cenâb-ı Hazret-i Ali (Bahçesaray, 1900)
Beden-i İnsan (Bahçesaray, 1901)
Iran. Resimli Mecmua (Bahçesaray, 1901)
Mebadi-yi Temeddün-i İslamiyan-i Rus (Bahçesaray, 1901)
Meşhur Payitahtlar (Bahçesaray, 1901)
Usul-i Edeb (Şark ve Garb Kaideleri) (Bahçesaray, 1901)
Zoraki Tabib (Bahçesaray, 1901)
Malumat-i Nafia (Bahçesaray, 1901)
Tashih-i Akaidden (Bahçesaray, 1901)
Temsilat-i Krilof (Bahçesaray, 1901)
Asya'da Komşularımız (Bahçesaray, 1903)
Dârü-r Rahat Müslümanları (Bahçesaray, 1906)
Müslüman Kongresi (Bahçesaray, 1909)
Eserleri > Makaleler

"Türk yurducularına" (Türk Yurdu 1: 190-95, 1328 1912)
"Hind yolundan" (Türk Yurdu 1: 307-10, 1328, 1912)
"Hind'den dönerken" (Türk Yurdu 1: 369-71, 1328, 1912)
"Muhaceret muntazama" (Türk Yurdu 1: 706-13, 1328, 1913)
İsmail Gaspıralı
İsmail Gaspıralı, Hasan Bey Zerdabi ve Alimerdan Topçubaşov. (Bakü, 1894)
Gaspıralı abidesi, Bahçesaray