stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tayland mutfağı
Böcekler

Taylanda'da, özellikle Isan'da ve kuzeyde belli böcekler de yenilir. Pek çok markette, yağda kızartılmış çekirgeler, cırcır böcekleri (chingrit, Tayca: จิ้งหรีด), arı larvaları, ipekböceği (non mai, Tayca: หนอนไหม), karınca yumurtaları (khai mot, Tayca: ไข่มด) ve termitler bulunabilir. Mutfaktaki yaratıcılık yemek adlarına da yansımıştır: "bambu kurdu" olarak da bilinen lezzetli larva çeşidine (non mai phai, Tayca: หนอนไม้ไผ่, en:Omphisa fuscidentalis) görünümünden ötürü "express tren" (rot duan; Tayca: รถด่วน) denmesi gibi...
Kızgın yağda kızartıldığında çoğu böceğin patlamış mısır ya da karides gibi yavan bir tadı olur. Ancak kaffir limonu yaprakları, acı biber ve sarımsakla birlikte kızartıldığında böcekler çeşitli içeceklerin yanında mükemmel gidecek bir lezzete kavuşurlar. Bu böceklerin yavan tadına karşıt olarak maeng da ya da maelong da na (Tayca: แมลงดานา, en:Lethocerus indicus) olgun gorgonzola peyniri gibi kuvvetli bir lezzete sahiptir. Bu dev su böceği nam phrik maengda denilen acı biber sosunun olmazsa olmaz malzemesidir. Karınca yumurtası ve ipekböceği gibi bazı böcekler Isan'da çorbalarda ve Kuzey Tayland'da omletlerde de kullanılmaktadır.
Tayland vejetaryen mutfağı

Tayland'da yılda bir kez halkın bir kısmı tarafından vejetaryen festivali kutlanmasına ve pek çok restoran festival boyunca vejetaryen yemekleri servis yapmasına rağmen normalde vejetaryen yemekleri Tayland'da kolaylıkla bulunmaz. Örneğin tüm geleneksel Tayland körilerinde ve hemen her yemekte karides ezmesi ve balık sosu yemeklere tuz katmada kullanılır. Theravada budizminde vejetaryen beslenme tarzı zorunlu olmadığından etli yemekler aynı zamanda Taylandlı Budist rahiplerince de yenilir. Sadece rahiplerin sırf beslenme amaçlı olarak bir hayvanı öldürmesi yasaklanmıştır.
Hiçbir et ya da deniz mahsulü içermeyen, ayrıca keskin lezzetli sebze ve baharatlardan da arındırılmış geleneksel Tayland vejetaryen yemekleri sadece üzerinde kırmızı che (Tayca: เจ karakterleri bulunan sarı levhalar asılı özel vejetaryen restoranlarında bulunabilir. Bu restoranlarda vegan tabir edilebilecek yiyecekler satılır. Hindu inanışında vejetaryenlik kabul gören bir beslenme tarzı olduğundan kalabalık bir grup sayılabilecek Taylandlı Hintler tarafından işletilen Hint restoranlarının pek çoğunda vejetaryen yemekler bulunur. Hint vejetaryen mutfağında süt ürünleri ve bal da kullanılır. Yabancı turistler tarafından çok talep edilmesi yüzünden pek çok otel, konukevi ve restoran menülerine Tayland yemeklerinin vejetaryen versiyonarını da eklemiştir. Pesketaryenler (et olarak sadece deniz mahsulü tüketenler), sadece deniz mahsulü içeren Tayland yemekleri bolca bulunduğundan pek sorun yaşamayacaklardır.
Lezzet turları ve yemek kursları

Tayland'da lezzet turları son zamanlarda popülerlik kazanmıştır. Diğer turizm türleri arasında kendine bir yer edinmiştir. Pek çok firma lezzet turları düzenlemekte ve Tayland'ı ziyaret eden pek çok turist oteller, konukevleri ve yemek okulları tarafından düzenlenen mutfak kurslarına katılmaktadır.
Ek kaynaklar

Joe Cummings, Lonely Planet World Food Thailand, 288 sayfa, Lonely Planet Publications, 2000, ISBN 978-1-86450-026-4
David Thompson, Classic Thai Cuisine, 145 sayfa, Ten Speed Press, 1993, ISBN 0-89815-563-0
Nathalia & Paul McLean-Thorne, Isaan Cuisine, 2010, ISBN 978-1-4452-7194-1
Ang, Eng Tie. Delightful Thai Cooking, 132 sayfa, Seattle: Ambrosia, 1990
Bhumichitr, Vatcharin. The Essential Thai Cookbook, 192 sayfa, New York: Clarkson N. Potter Inc., 1994
California Culinary Academy. Cuisines of Southeast Asia, 128 sayfa, Sant Rosa, CA: California Culinary Academy, 1994.
Kahrs, Kurt. Thai Cooking, 96 sayfa, Dallas: Hackberry Press, 2003.
Osborne, Christine. Southeast Asian Food and Drink, 48 sayfa, New York: Bookwright Press, 1989.
ML Sirichalerm Svasti (Şef McDang), The Principles of Thai Cookery, 304 sayfa, McDang dot Com Company, Limited, 2010, 978-6-16906-010-9
Tom yam kung nam khon (Hindistan cevizi sütlü karidesli tom yam)
Köy tapınağında topluca yenen bir Tayland yemeği
Phrik nam pla hemen her tür yemeğin yanında servis edilir
Pla thu (bodur uskumru) çoğunlukla nam phrik kapi ile yenilir
limon otu ve misket limonu yapraklarıyla doldurulmuş buğulanmaya hazır Yılanbaşı balığı
Yeşil köri malzemeleri
Khanom chin, Taze Tayland pirinç eriştesi
Tayland yemeklerine acılı lezzetini veren Phrik khi nu (saksı biberi)dir
Kırmızı köri macununda kullanılan bazı taze malzemeler
Resimdegörülen durian Tayland'da bulunan en pahalı durian türlerinden bir olan Uzun Laplae türüdür.
Isan yöresinden (Kuzeydoğu Tayland) tipik bir aile kahvaltısı
Phat si-io
Khao man kai
Phat thai kung
Kızarmış fesleğenle servis edilen Thot man pla krai
Ho mok pla, balık körisi patesi
Phat khana mu krop
Pla sam rot
Som tam (papaya salatası), kai yang (tavuk ızgara) ve khao (yapışkan pirinç). Geleneksel bir Lao ve Isan kombinasyonu
Lap mu (Lao ve Isan domuz etli salatası)
Nam chim chaeo ile birlikte Mu yang : biberli batırmalık bir sosla sunulan ızgara domuz boynu
Başlangıç olarak servis edilen Kuzey Tayland yemekleri
Massaman körisi
Chiang Mai Pazar akşamı yürüyüş caddesi pazarında satılan Chaokuai
Khao niao mamuang, yapışkan pirinçli mango
Khao tom mat, yapışkan pirinç ve muz
Kızarmış böcekler satılan bir sokak tezgâhı
Taylanddaki vejetaryen restoranlarında üzerinde kırmızı Tayca karakterlerle che yazılı bu sarı tabelalar asılıdır.
Motosikletinin yanına monteli tezgâhında farklı türlerde salapao satan bir sokak satıcısı
Billboard'un En İyi Latin Şarkıları Yıl Sonu Listesi

Meksikalı şarkıcı ve söz yazarı Juan Gabriel 1997, 1998 ve 2001'de en iyi Latin tekli performansına sahiptir.
Billboard dergisinin her sene son sayısında yayımladığı En İyi Latin Şarkıları için Yıl Sonu listesi. Liste radio airplay bilgilerini toplayan Nielsen Broadcast Data Systems tarafından sağlanan bilgiye dayanmaktadır. Yıl sonu listeleri, her bir sanatçı, şarkı ve plak şirketi için derlenen haftalık listelerden toplanan numaraları gösterir.
Meksikalı şarkıcı ve söz yazarı Ana ve Juan Gabriel üç kez yılın en çok satan teklisine sahiptir. The Latin Academy of Recording Arts & Sciences awarded Juan Gabriel the Person of Year Award for his professional accomplishments and commitment to philanthropic efforts. Venezuelalı şarkıcı Franco De Vita'nin "Te Amo" şarkısı 1989'de sekizinci sıraya yerleştİ, Latin Amerika ve İspanya'da Al Norte del Sur albümü için altın belge aldı. Ayrıca De Vita, Ricky Martin'in söylediği 2003'ün 1 numaralı teklisi olan "Tal Vez"i yazdı. Billboard dergisi ölümünden sonra En İyi Latin şarkılar listesinde ilk onda yer alan 14 teklisinden (yedisi 1 numara oldu) dolayı Selena'yı 1990'ların En İyi Sanatçısı seçti. 1994 ve 1995'in en başarılı teklileri Selena'nın "Amor Prohibido" ve "No Me Queda Más"ı oldu.
Kübalı şarkıcı ve söz yazarı Jon Secada Otro Día Más Sin Verte adındaki, 1992'nin en çok satan Latin albümünü yayınladı. Albüm En İyi Latin Pop Albümü Grammy Ödülü'nü kazandı ve içindeki üç tekli "Angel", "Sentir" ve başlık şarkısı 1992 ve 1993'ün en iyi Latin teklileri arasında yer aldı. Alejandro Fernández 1997'de Me Estoy Enamorando albümünü yayınladı; ilk teklisi "Si Tú Supieras" Yılın Pop Şarkısı dalında Lo Nuestro ödülü kazandı ve 1998'i en başarılı ikinci tekli olarak sonlandırdı. 1990'larda, Meksikalı şarkıcı Luis Miguel Romance ve Segundo Romance albümleriyle ABD'de iki platin belge alan ilk Latin şarkıcı oldu; ayrıca sekiz şarkısı yılın en iyi teklileri arasında yer aldı.
Son by Four'in söylediği "A Puro Dolor", ABD'de 2000'lerin en iyi performans gösteren Latin teklisi oldu. Shakira ve Alejandro Sanz tarafından yazılıp kaydedilen "La Tortura", holds the record for the longest run at number one in the Top Latin Songs chart. Bu durumunu birbirini izlemeyen 25 hafta boyunca korudu ve 2005'in En İyi Latin Teklisi olarak sonlandırdı. Ayrıca parça 8. Latin Grammy Ödülleri'nde Yılın Kaydı ve Yılın Şarkısı oldu. Ricky Martin'den "Livin' la Vida Loca", Enrique Iglesias'dan "Bailamos" ve Shakira ile Wyclef Jean'den "Hips Don't Lie"'ın İspanyolca sürümleri 1999 ve 2006'nın en başarılı Latin teklileri arasındaydı. Bu şarkıların İngilizce sürümleri ise Billboard Hot 100'de 1 numaraya yerleşti. Porto Rikolu şarkıcı Luis Fonsi, "No Me Doy Por Vencido" şarkısıyla birbirini izleyen iki yıl boyunca ilk onda yer alan ilk sanatçı oldu, aynı parça en iyi performans gösteren Latin teklisi oldu.
Yakar Geçerim

| "Yakar Geçerim"> Farkın Bu albümünden.Ajda Pekkan single'ı |
| --- | --- |
Yayımlanma: 2 Haziran 2011
Format: CD
Tarz: Pop
Süre: 4:26
Şirket: Doğan Music Company
Yazar: Tarkan
Yapımcı: Samsun Demir
"Yakar Geçerim", Ajda Pekkan'ın 2 Haziran 2011 tarihinde yayınladığı single çalışmasıdır. Şarkının video klibi ilk kez 18 Temmuz 2011 tarihinde Kral Pop resmi sitesinde gösterime girmiştir.
Yapım aşaması

2010 Kasım'ında Ajda Pekkan'ın Tarkan'la düet yapacağı hatta şarkının adının Yakar Geçerim olacağı bile belliydi. Ancak yaz sezonuna saklanan şarkı 2011 baharında kaydedildi ve 2 Haziran 2011'de sunuldu. Bu single'ın habercisi olduğu albü Farkın Bu ise 7 Temmuz 2011'de çıktı. Şarkının söz ve müziğinin sahibi olan Tarkan ayrıca Ajda Pekkan'a geri vokalde de eşlik etti.
Liste başarıları

| Liste (2011) | En yüksek |
| --- | --- |
Avrupa Top 100 Listesi: 93
Süper FM Top 20 Listesi: 1
Best FM Top 20 Listesi: 1
TTNet Müzik Top 100 Listesi: 1
Pal FM Pal 40 Listesi: 1
Radyo Turkuvaz Top 20 Listesi: 1
İstanbul FM Top 40 Listesi: 1
Radyo Tatlıses Top 20 Listesi: 1
Radyo Viva Top 40 Listesi: 1
Radyo 35 Top 35 Listesi: 1
Avea Müzik Top 40 Listesi: 1
Kral Pop 20 Listesi: 1
Show Radyo İlk 40 Listesi: 1
Radyo Mega Top 20 Listesi: 1
Kral FM Top 20 Listesi: 1
Mydonose Türk Hit 30 Listesi: 1
Kral TV Top 20: 1
Radyo D Top 40 Listesi: 1
Radyo Moda Top 40 Listesi: 1
Türkçe Top 20 Listesi (Resmi Liste): 2
Alem FM İlk 30 Listesi: 3
Karmatürk Top 20 Listesi: 7
Powertürk TV 40xPop Listesi: 14
Alice Liddell

| Alice Pleasance Liddell (Hargreaves) |
| --- | --- |
7 yaşındaki Alice, fotoğraflayan Charles Dodgson (Lewis Carroll), 1860.
Doğum: 4 Mayıs 1852(1852-05-04) Westminster, Londra
Ölüm: 16 Kasım 1934 (82 yaşında) Westerham, Kent, İngiltere
İmza

Alice Pleasance Liddell (4 Mayıs 1852 – 16 Kasım 1934) ya da evlendikten sonra aldığı soyadı ile, Alice Hargreaves, Lewis Carroll'un çocuk klasikleri arasında sayılan kitabı Alice Harikalar Diyarında'nın ilham kaynağıdır ve kitaptaki kurgusal Alice'in adını aldığı kişi olduğu düşünülür.
Bülent Karaman

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Bülent Karaman
Doğum tarihi:  15 Eylül 1979 (45 yaşında)
Doğum yeri:  Lahey, Hollanda
Boyu:  1,87 m (6 ft 1+1⁄2 in)
Mevkii:  Santrafor
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1999-2000 |  Çorumspor |  23 |  (9) |
| 2000-2002 |  Gümüşhanespor |  58 |  (24) |
| 2002-2005 |  Gençlerbirliği |  13 |  (3) |
| 2004 |  → Samsunspor (kiralık) |  12 |  (1) |
| 2004-2005 |  → Ankaraspor (kiralık) |  4 |  (0) |
| 2005 |  İstanbulspor |  11 |  (4) |
| 2005-2006 |  Kayserispor |  7 |  (3) |
| 2006 |  Kocaelispor |  4 |  (0) |
| 2006-2007 |  Gaziantep BB |  1 |  (0) |
| 2007 |  Gençlerbirliği OFTAŞ |  3 |  (0) |
| 2007-2008 |  Elazığspor |  25 |  (8) |
| 2008-2009 |  Tokatspor |  36 |  (29) |
| 2009-2010 |  Sarıyer |  3 |  (0) |
| Toplam |   |  200 |  (81) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Bülent Karaman (15 Eylül 1979, Lahey), Türk futbolcudur. Son olarak Mart 2010'a kadar 2. Lig ekiplerinden Sarıyer'de oynadı.
Futbolculuk kariyeri > Kulüp takımları kariyeri

Trabzon'dan Hollanda'nın Lahey kentine göç etmiş bir Türk işçi ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Bülent Karaman, burada gurbetçi Türkler tarafından kurulan yöresel amatör takımlarının altyapılarında futbola başladı. 18 yaşına vardığında Avrupa'da yetişmiş birçok futbolcu gibi şansını Türkiye'de denemeye karar verdi. Bunun üzerine Türkiye'ye gelip deneme amaçlı olarak birçok profesyonel alt kademe takımın antrenmanına çıktı. Çorumspor'da yapılan böyle bir denemede beğenildi ve bunun üzerine 2 Eylül 1999 tarihinde profesyonelliğe geçiş mukavelesi imzalayarak as takım kadrosuna dahil edildi.
Çorumspor için ilk resmî karşılaşmasına 26 Eylül 1999 tarihinde Zonguldakspor'a karşı oynanan 3. Lig karşılaşmasında çıktı.
İstatistikleri > Kulüp takım istatistikleri

| Profesyonel kariyeri> Sezon | Profesyonel kariyeri> Kulüp | Ulusal ligler> Lig kademesi | Ulusal ligler> Maçlar | Ulusal ligler> Goller | Türkiye Kupası> Maçlar | Türkiye Kupası> Goller | Türkiye Kupası> Lig kademesi | Uluslararası ligler> Maçlar | Uluslararası ligler> Goller | Uluslararası ligler> Maçlar | Toplam> Goller | Toplam>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1999-00 | Çorumspor |  3. Lig | 23 | 9 | - | - |  Avrupa | - | - | 23 | 9 |  |
| Toplam | Toplam | - | 23 | 9 | - | - | - | - | - | 23 | 9 |  |
| 2000-01 | Gümüşhanespor |  1. Lig | 26 | 4 | 2 | 0 |  Avrupa | - | - | 28 | 4 |  |
| 2001-02 | Gümüşhanespor |  1. Lig | 32 | 20 | 4 | - |  Avrupa | - | - | 34 | 24 |  |
| Toplam | Toplam | - | 58 | 24 | 4 | - | - | - | - | 62 | 28 |  |
| 2002-03 | Gençlerbirliği |  Süper Lig | 10 | 4 | 3 | 1 |  Avrupa | - | - | 13 | 5 |  |
| 2003-04 | Gençlerbirliği |  Süper Lig | 5 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 5 | 0 |  |
| Toplam | Toplam | - | 15 | 4 | 3 | 1 | - | - | - | 18 | 5 |  |
| 2003-04 | → Samsunspor (kiralık) |  Süper Lig | 12 | 1 | - | - |  Avrupa | - | - | 12 | 1 |  |
| Toplam | Toplam | - | 12 | 1 | - | - | - | - | - | 12 | 1 |  |
| 2004-05 | → Ankaraspor (kiralık) |  Süper Lig | 4 | 0 | 1 | 0 |  Avrupa | - | - | 5 | 0 |  |
| Toplam | Toplam | - | 4 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | 5 | 0 |  |
| 2004-05 | İstanbulspor |  Süper Lig | 11 | 4 | - | - |  Avrupa | - | - | 11 | 4 |  |
| Toplam | Toplam | - | 11 | 4 | - | - | - | - | - | 11 | 4 |  |
| 2005-06 | Kayserispor |  Süper Lig | 6 | 3 | 1 | 0 |  Avrupa | - | - | 7 | 3 |  |
| Toplam | Toplam | - | 6 | 3 | 1 | 0 | - | - | - | 7 | 3 |  |
| 2005-06 | Kocaelispor |  1. Lig | 4 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 4 | 0 |  |
| Toplam | Toplam | - | 4 | 0 | - | - | - | - | - | 4 | 0 |  |
| 2006-07 | Gaziantep BB |  1. Lig | 1 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 1 | 0 |  |
| Toplam | Toplam | - | 1 | 0 | - | - | - | - | - | 1 | 0 |  |
| 2006-07 | Hacettepe |  1. Lig | 4 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 4 | 0 |  |
| Toplam | Toplam | - | 4 | 0 | - | - | - | - | - | 4 | 0 |  |
| 2007-08 | Elazığspor |  1. Lig | 25 | 8 | - | - |  Avrupa | - | - | 25 | 8 |  |
| Toplam | Toplam | - | 25 | 8 | - | - | - | - | - | 25 | 8 |  |
| 2008-09 | Tokatspor |  2. Lig | 36 | 29 | 6 | 1 |  Avrupa | - | - | 42 | 30 |  |
| Toplam | Toplam | - | 36 | 29 | 6 | 1 | - | - | - | 42 | 30 |  |
| 2009-10 | Sarıyer |  2. Lig | 3 | 0 | - | - |  Avrupa | - | - | 3 | 0 |  |
| Toplam | Toplam | - | 3 | 0 | - | - | - | - | - | 3 | 0 |  |
| Güncelleme 22 Haziran 2011 | Güncelleme 22 Haziran 2011 | Güncelleme 22 Haziran 2011 | Güncelleme 22 Haziran 2011 | Güncelleme 22 Haziran 2011 | Güncelleme 22 Haziran 2011 | Güncelleme 22 Haziran 2011 | Güncelleme 22 Haziran 2011 | Güncelleme 22 Haziran 2011 | Güncelleme 22 Haziran 2011 | Güncelleme 22 Haziran 2011 | Güncelleme 22 Haziran 2011 |  |
Futbolcu Başarıları > Bireysel

TFF 2. Lig Gol Kralı: 1
100 milyondan fazla etkin kullanıcısı olan sanal topluluklar listesi

100 milyondan fazla etkin kullanıcısı olan sanal topluluklar listesi, söz konusu on altı internet sitesi ve uygulamasının derlendiği dizin.
Liste

| # | İsim | Şirket | Ülke | Kuruluş | Aylık aktif kullanıcı |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | Facebook | Meta, Inc. |  ABD | 2004 | 2.91 milyar |
| 2. | YouTube | Alphabet |  ABD | 2005 | 2.291 milyar |
| 3. | WhatsApp | Meta, Inc. |  ABD | 2009 | 2 milyar |
| 4. | Messenger | Meta, Inc. |  ABD | 2011 | 1.3 milyar |
| 5. | Instagram | Meta, Inc. |  ABD | 2010 | 1.2 milyar |
| 6. | WeChat | Tencent |  Çin | 2011 | 1.225 milyar |
| 7. | TikTok | Bytedance |  Çin | 2016 | 732 milyon |
| 8. | Douyin | Bytedance |  Çin | 2016 | 600 milyon |
| 9. | Telegram | Telegram |  Birleşik Arap Emirlikleri | 2013 | 600 milyon |
| 10. | QQ | Tencent |  Çin | 1999 | 595 milyon |
| 11. | Snapchat | Snap Inc. |  ABD | 2011 | 528 milyon |
| 12. | Weibo | Sina |  Çin | 2009 | 521 milyon |
| 13. | Qzone | Tencent |  Çin | 2005 | 517 milyon |
| 14. | Kuaishou | Kuaishou |  Çin | 2011 | 481 milyon |
| 15. | Pinterest | Pinterest |  ABD | 2009 | 459 milyon |
| 16. | Reddit | Reddit |  ABD | 2005 | 430 milyon |
| 17. | Twitter | Twitter |  ABD | 2006 | 396 milyon |
| 18. | Quora | Quora |  ABD | 2009 | 300 milyon |
| 19. | Skype | Microsoft |  ABD | 2003 | 300 milyon |
| 20. | Tieba | Baidu |  Çin | 2003 | 300 milyon |
| 21. | Viber | Rakuten |  Lüksemburg | 2010 | 260 milyon |
| 22. | LinkedIn | Microsoft |  ABD | 2003 | 310 milyon |
| 23. | Teams | Microsoft |  ABD | 2016 | 250 milyon |
| 24. | imo | PageBites |  ABD | 2007 | 200 milyon |
| 25. | Line | Naver |  Japonya | 2011 | 169 milyon |
| 26. | Picsart | Picsart |  ABD | 2011 | 150 milyon |
| 27. | Likee | Bigo Live |  Singapur | 2017 | 150 milyon |
| 28. | Discord | Discord |  ABD | 2015 | 140 milyon |
| 29. | Twitch | Amazon |  ABD | 2011 | 140 milyon |
| 30. | Stack Exchange | Prosus |  ABD | 2008 | 100 milyon |
Liste > Yerleşik uygulamalar

| # | İsim | Şirket | Ülke | Kuruluş | Aylık aktif kullanıcı | Diğer ölçütler |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

|  | Zoom | Zoom |  ABD | 2012 |  | Günlük 300 milyon kullanıcı |
|  | Meet | Alphabet |  ABD | 2017 |  | Günlük 100 milyon kullanıcı |
|  | iMessage | Apple |  ABD | 2011 |  | Apple cihazlarında 1.4 milyar aktif kullanıcı |
|  | FaceTime | Apple |  ABD | 2011 |  | Apple cihazlarında 1.4 milyar aktif kullanıcı |
Gündoğdu, Rize

| Gündoğdu |
| --- | --- |
Belde

Ülke: Türkiye
İl: Rize
İlçe: Merkez
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
Yüzölçümü
 • Toplam: 7 km²
Rakım: 4 m
Nüfus
 • Toplam: 6.200
 • Yoğunluk: 886/km²
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0464
Posta kodu: 53800
Resmî site Gündoğdu Belediyesi
Gündoğdu, Rize'nin merkez ilçesinde bulunan bir beldeydi. 7 kilometre kare alanda, 6.200 nüfusa sahip olmakla birlikte beş mahalle ve on beş köyü içinde barındırmaktadır. Mevcut coğrafi ve idari yapısıyla 7 ilçeden daha büyük olan Gündoğdu 1965 yılında belde konumuna ulaşarak 2014 yerel seçimleri sonrası belde kapanmıştır. Mevcut mahalle köyle aynı isimlerle Rize Belediyesi'ne devredilmiştir.
Tarihçe

Gündoğdu'nun tarihi Merkez İlçenin tarihi ile birlikte düşünülür. Tarihe ilişkin bilgiler; MÖ 7. yüzyılda Milets'lu denizcilerin yöreye yapmış oldukları seferlerle başlamaktadır. Bunların kurduğu “emperion” (pazaryeri) adlı ticaret kolonilerinin halkı, sonraları Doğu Anadolu'ya göç eden Kimmerler'in (Gimirrai) önünden kaçan İç Anadolu oymakları ile birleşerek, bölgenin ilk yerleşme merkezlerini oluşturdu. MS 370'e kadar önemli bir askeri ve siyasi gelişmeye sahne olmayan bölge, bu tarihten başlayarak, Karadeniz-İran ticaret yolu üzerinde olması dolayısıyla Sasanlı Devleti ile Roma İmparatorluğu arasında sürekli el değiştirdi.
1071'deki Malazgirt Savaşı'ndan sonra hızla Anadolu'ya yayılan Türkler, Rize ve yöresini de ele geçirdiler. Ancak Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurulmasından sonra savaş alanının Batı Anadolu'ya kayması, 1075'te bölgenin yeniden Bizans egemenliğine girmesi sonucunu doğurdu. Bu tarihten sonra Bizans, Danişmend, Anadolu Selcuklu Devletleri arasında el değiştiren Rize, 1184'e kadar Bizans etkisinde kaldı.
IV. Haçlı seferi sırasında Kostantinopolis işgale uğrayınca, Bizanslılar Karadeniz’e çekilerek, Rize'yi içine alan Trabzon Rum Pontos İmparatorluğunu kurdular. Bu İmparatorluk, yüzyıllarca Rize yöresinde hüküm sürdükten sonra, 1461'de Fatih Sultan Mehmet tarafından ortadan kaldırıldı. Yavuz Sultan Selim 1509'da Rize yöresini tümüyle Osmanlı Devleti'ne kattı.
Tarihçe > Sosyal yapısı

Dış çevreyle yoğun ilişkilerine karşın, kapalı bir toplumsal yapısı olan Gündoğdu’nun, çaycıIıkla birlikte yaşantı biçimi de değişmiştir. Kırsal kesim insanı kente akın ederken kendi değerlerini de taşıyarak Gündoğdu’da yaşamı etkilemiştir. Yaşam şartlarının değişmesine, geçim düzeyinin yükselmesine karşın inançlar, töresel değerler, doğum-evlenme ve beslenme biçimlerinde geleneksel uygulamalar korunmaktadır.
Beş mahalleden oluşan Gündoğdu’da, mahalleler arasında sosyal farklılıklar gözlenmemektedir. 6 bin 200 nüfuslu beldede sakinleri belde belediyelerinin 2014 seçimleri öncesinde kapatılmasına tepki göstererek 3 bin 560 imza toplamışlardı.
Tarihçe > İdari Durum

2000 yılı merkez nüfusu; 5200 olan Gündoğdu, Rize Merkez İlçede yer alır. Kentin batısında Rize Merkez yerleşimi, Kuzeyinde Karadeniz, doğusunda Çayeli ilçesi, Güneyinde ise Güneysu İlçesi yer almaktadır. Gündoğdu’ya bağlı 15 köy vardır. Köylerle birlikte 2000 yılı nüfusu; 12614'dür. Ancak Resmi Gazete’de yer alan 2012/433 sayılı duyuruda “Rize İli Merkez İlçeye bağlı Çiftekavak ve Alipaşa Köyleri ile Gündoğdu Belediyesinin, tüzel kişiliklerinin kaldırılarak, Rize Belediyesi sınırları içine katılması 5393 sayılı Belediye Kanununun 11 inci maddesi uyarınca uygun görülmüştür. Bu Kararı İçişleri Bakanı yürütür“ denildi. Böylece Gündoğdu beldesi Rize merkezine bağlanmış oldu.
Tarihçe > Coğrafi konumu

Gündoğdu Doğu Karadeniz Bölgesinde, Rize İli Merkez İlçeye bağlı bir belde merkezidir. Rize İli 40°21 ve 41°25' doğu boylamları ile, 40°35 ve 41°20' kuzey enlemleri arasında yer alır.
Gündoğdu'nun topoğrafyası; dar bir kıyı şeridiyle bunun hemen ardından denize paralel bir şekilde yükselen dağlardan oluşur. Kaçkar Dağları güneydoğuda 3900 metre üzerine çıkarken, güneydeki Dilek dağının yüksekliği 3711 metre, Kırklar dağının yüksekliği ise 3352 metredir. Bunlar bölgenin en yüksek dağlarıdır. Topraklar sık sık bir akarsu ağıyla parçalanmıştır. Meyilin fazla oluşu nedeniyle hızla akan dereler ekonomik değer ifade etmemektedir. Vadi yamaçlarını kaplayan ormanlar denize paralel bir kuşak oluşturmaktadır. Rize Merkez İlçeye doğudan sınır olan Gündoğdu, dar bir şerit halindeki düzlükte ve dağınık düzendeki tepelerde kurulmuştur. Gündoğdu 4. derece deprem kuşağında yer almaktadır.
Tarihçe > Fiziki konum

Gündoğdu, genelde dar ve uzun kıyı şeridi boyunca düz ve bunlardan hemen sonra çok eğimli alanlardan oluşan bir yapıya sahiptir. Belediye sınırları ve imar planı alanlarındaki dereler sınırlı da olsa içlere doğru düz ve düze yakın alanlar oluşturmaktadır. Kentte nüfusun büyük bölümü bu sınırlı düz alanlarda yer alır.
Tarihçe > Bitki örtüsü

Gündoğdu'da hakim bitki örtüsü çay bahçeleridir. Dar kıyı şeridinden hemen sonra başlayan yükseltilerde, çay bahçeleri ile birlikte fundalıklar, kısa boylu orman ağaçları, gürgen, kızılağaç ve karaağaçlar yer almaktadır.Son zamanlarda kivi üretimininde yaygınlığı artmaktadır.
Tarihçe > Jeolojik yapısı

Gündoğdu'da sahil şeridinden güneye doğru uzanan eğilimli alanlarda, aglomera, bazalt ve tüfler'den oluşan volkanik seriler gözlenmektedir. Aglomera, tüf üst kretase yaşlı bu volkanik seriler denizaltı volkanizmasının tipik ürünleridir.
Tarihçe > Ulaşım

Rize İlinin en önemli karayolu bağlantısı, Karadeniz kıyı yoludur. Samsun-Trabzon üstünden gelen yol, İyidere ilçesinin 4 km batısında il sınırına girer, kıyıyı izleyerek kuzeydoğuya uzanır ve Fındıklı ilçesinin 12 km doğusunda il sınırları dışına çıkar. Rize, Gündoğdu, Çayeli, Pazar, Ardeşen ve Fındıklı bu devlet yolu üzerindedir. Bölgede ikinci devlet yolu ise Rize-İspir yoludur. Rize merkezden Gündoğdu'ya özel vasıtayla 5 dakika, toplu taşıma araçlarıyla ise 10 dakika civarında zaman almaktadır.
Gündoğdu'nun önemli merkezlere uzaklığı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
| GÜNDOĞDU > | Gidelecek yer | Mesafe |
| --- | --- | --- |
| GÜNDOĞDU | Rize | 8 km |
| GÜNDOĞDU | Trabzon | 83 km |
| GÜNDOĞDU | ANKARA | 841 km |
| GÜNDOĞDU | İSTANBUL | 1205 km |
| GÜNDOĞDU | Erzurum | 260 km |
| GÜNDOĞDU | ARTVİN | 156 km |
| GÜNDOĞDU | İzmir | 1427 km |
| GÜNDOĞDU | Samsun | 424 km |
| GÜNDOĞDU | Adana | 1115 km |