stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mert Ramazan Demir
Ödülleri ve adaylıkları

| Yıl | Ödül töreni | Kategori | Proje | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2023 | Latin Amerika Produ Awards Ödülleri | En İyi Erkek Oyuncu (Golden Boy) | Yalı Çapkını | Kazandı |
| 2023 | 49. Altın Kelebek Ödülleri | En İyi Dizi Çifti (Afra Saraçoğlu ile birlikte) | Yalı Çapkını | Aday gösterildi |
Nemesis (mitoloji)

Nemesis, Alfred Rethel
Antik Yunan inancında Nemesis (Yunanca: Νέμεσις), Adalet, intikam ve denge tanrıçasıdır. Nemesis'in tapınağı Marathon'un kuzeyinde bulunan Rhamnous şehrinde olduğu için Rhamnousia/Rhamnusia ("Rhamnous’un tanrıçası") olarak da anılır. Bir diğer adı “kaçınılmaz” anlamına gelen Adrasteia'dır.
Roma mitolojisinde Invidia olarak bilinir.
Etimoloji

Nemesis adı Yunanca bir sözcük olan νέμειν (némein) “hak ettiğini vermek” anlamındaki fiilden gelir. Bu fiil, Proto-Hint-Avrupa dilindeki *nem- "dağıtmak” fiiline dayanır.
Arka plan

Kutsal cezalandırma eski Yunan bakış açısında büyük bir tema olup Sophokles trajedilerinde ve birçok kişinin diğer yazınsal eserlerinde birleştirici tema görevi görür. Hesiodos şöyle demiştir. “ölümcül Nyks aynı zamanda ölümlülere bir bela olarak Nemesis’i doğurmuştur” (Theogonia, 223 muhtemelen araya eklenmiş bir pasaj). Nemesis epik eser Cypria’da daha somut bir şekilde yer alır. Açık bir şekilde Zeus’dan çok önce var olmasına rağmen Nemesis affedilmez adalet olarak Zeus’un Olimpiya düzeninde yer alır ve resimlerinde Kibele, Rhea, Demeter ve Artemis gibi diğer tanrıçalara benzer. ("Rhamnous’un tanrıçası") olarak Attica'nın kuzeydoğusunda bulunan Rhamnous bölgesindeki antik tapınağında onurlandırıp yatıştırılırdı. Burada antik okyanus-nehir tanrısı Okeanos'un kızı olarak görülürdü. Pausanias burada Nemesis'in ikonik bir heykelinin olduğunu yazmıştır. Bu heykel heykeltıraş Pheidias tarafından Marathon savaşı'ndan (M.Ö. 490) sonra onları bekleyen zaferin anısına yapılması amaçlanan dikilitaş için kendilerinden fazlasıyla emin Pers'liler tarafından getirilen Paros adasına ait bir mermer kütlesinden yapılmıştır. Tanrıça bir geyikli taç ve küçük zafer tanrıçaları ile birlikte tasvir edilmiştir. 
Nemesis elinde bir kırbaç ve hançer taşıyan kanatlı bir tanrıça olarak resmedilir.
Kökenler

Nemesis; Okeanos veya Zeus'un kızı, Hesiodos'a göre Erebos ve Nyks'in kızıdır. Nemesis aynı zamanda Nyks'in tek başına doğurduğu bir kızı olarak gösterilir. Nemesis inancı Smyrna’dan kaynaklanmış olabilir.
Kimi metafiziksel mitolojilere göre Nemesis’in yumurtladığı bir yumurtadan iki çift ikiz doğmuştur. Bunlar Troya’lı Helene ve Klytemnestra, Dioskurlar olarak da bilinen Kastor ve Polluks. Diğer mitler ise Helene’yi, Zeus ve Leda’nın kızı olarak gösterir. Mitlerin bir derlemesini içeren Bibliotheke’nin yazarı Helene’nin annesinin Nemesis olabilme ihtimalinden bahseder. Nemesis Zeus’tan kaçmak için kaza dönüşür. Zeus da kuğuya dönüşerek onunla birleşir. Nemesis’in kuş formundan çıkan bir yumurta çobanlar tarafından çalılarda bulunup Leda’ya götürülür. Leda yumurta çatlayana kadar onu bir sandıkta tutar ve bu şekilde Helene’nin annesi olur.
İş ve eylemleri

Saygın bir tanrıça olmasına rağmen Nemesis Ekho ve Narkissos gibi ölümlülere çok fazla acılar yaşatmıştır. Thespiae ve Boeotia bölgesinden çok yakışıklı ve kibirli bir avcı olan Narkissos ona aşık olanları hor görür. Nemesis bir göle gidip kendi görüntüsünü görmesi için onu ayartır. Narkissos suda gördüğü görüntünün kendi görüntüsü olduğunu bilmeden ona aşık olur. Yansımanın görüntüsünden ayrılamayan Narkissos orada ölür. Nemesis’e göre hiç kimse çok fazla iyi olmamalıdır ve sayısız yetenekler bahşedilmiş kişiler her zaman lanetlenmelidir.
Talih ve intikam

Nemesis sözcüğünün orijinal anlamı hak edilen şeye göre, sadece gereken her oranda ne iyi ne de kötü olarak, talihin dağıtılmasıdır. Nemesis sonradan bu doğru orantının adalet algısında cezalandırılmadan geçip gitmesine izin verilemeyecek herhangi bir bozukluğun sebep olduğu kızgınlık olarak düşünülmüştür. O. Gruppe (1906) ve diğerleri adı “kızgınlık hissetme”yle bağlamışlardır. 4. yy.’dan itibaren Nemesis sadece, Tyche’le ilişkilendirilecek olan Talih şansının dengeleyicisidir. Yunan trajedilerinde Nemesis çoğunlukla Ate ve Erinyeler’e benzer olarak suçun intikamcısı ve kibrin cezalandırıcısı olarak görünür. Nemesis bazen “kaçınılmaz” anlamına gelen Adrasteia lakabıyla adlandırılır. Bu lakap Erinyeler'e (amansız), özellikle de Demeter ve Frigya ana tanrıçası Kibele'ye verilir.
Yerel tapınma

Atina'da Nemeseia (bazen Genesia olarak adlandırılır) adında bir festival düzenlenirdi. Burada amaç eğer onların kültü herhangi bir şekilde ihmal edilmişse yaşayanları cezalandırma gücüne sahip olduğu farz edilen ölümün Nemesis'ini uzak tutmaktır. (Sophocles, Electra, 792; E. Rohde, Psyche, 1907, i. 236, note I) Smyrna'da Nemesis'in Artemis'ten çok Afrodite'e benzeyen iki dışavurumu vardı. Bu çifte durumun açıklaması zordur. Bu durum tanrıçanın iki yönünün olduğunu akla getirmiştir. Nazik ve acımasız ya da eski şehrin veya Alexander tarafından kurulan yeni şehrin tanrıçası olarak. MS 250–51 yıllarında gerçekleşen "Decian zulmü" esnasında yazılan Acts of Pionius adlı şehitler menkıbesinde vadesi dolan Smyrnalı bir Hristiyanın Nemesis'in tapınağının sunağında kurban sunumlarına katıldığından bahsedilmektedir.
Roma

Roma'da imparatorluk döneminde Nemesis'e askeri eğitim alanının koruyucu ruhlarından (Nemesis campestris) biri olarak, gladyatörlerin ve arenada vahşi hayvanlarla boğuşan avcıların koruyucu azizesi olarak ve zafer kazanan generaller tarafından da zaman zaman Pax-Nemesis şeklinde tapınılmıştır. Bazen fakat çok nadir olarak da çoğunlukla Claudius ve Hadrianus hükmü altındaki imparatorluğun madeni paralarında da Nemesis görülmüştür. M.S. 3. yy.'da çok güçlü Nemesis-Fortuna olarak bir inanç olduğuna dair kanıt vardır. Nemesis Hadrianus'un kölelikten azat edilmiş adamları adlı bir topluluk tarafından tapılmıştır. Mesomedes M.S. 2. yy.’da ona bir ilahi yazmış ve ona "Nemesis hayatın kanatlı dengeleyicisi, kara yüzlü tanrıça, adaletin kızı" olarak hitap etmiş ve ondan “sarsılmaz dizginler ölümlülerin uçarı saygısızlıklarını” engeller şeklinde bahsetmiştir.
Nemesis'in erken dönem betimlemeleri kendisi de bazen nemesis lakabını taşıyan Afrodit'e benzer. Daha sonra suçun intikamcısı ve uyumun bakire tanrıçası olarak görülmüştür. Nemesis cetvel, dizgin, terazi, bir kılıç, kırbaç gibi cisimlerle ve griffonlar tarafından çekilen bir arabayla sembolize edilmiştir. Nemesis, Adrastia olarak da bilinir. Ammianus Marcellinus Gallus Caesar'ın ölümünü tanımlamasının ardından onu bir adaletten sapma içine dahil eder.
Homeros'ta Nemesis sadece soyut bir tecessüm/şahıslandırma olarak geçer.
Nemesis, 2. yy'a ait Mısır'dan Roma mermeri,(Louvre)
Hadrianus'un piriçten yapılmış antik Roma parasının üzerindeki Nemesis. M.S. 136'da Roma'da basılmış.
Selam Tevhid örgütü

Tevhid Selam ya da Tevhid Selam Kudüs Ordusu, Hizbullah'ın kurucularından İranlı düşünür ve siyasetçi Musa el-Sadr'ın fikirleri temelinde İslam devleti kurmayı amaçlayan örgüt. Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 2007 yılında açıkladığı terör örgütleri listesinde ismi bulunmaktadır.
İran destekli olduğu iddia edilen örgüt Uğur Mumcu, Bahriye Üçok, Ahmet Taner Kışlalı suikastlerinden sorumlu tutulmaktadır. 2000 yılında DGM tarafından açılan ve Yargıtay'ın 2014 yılında karara bağladığı bir davada, 8 sanığın Tevhid Selam üyesi oldukları gerekçesiyle mahkûmiyetlerine hükmedildi. Ayrıca kararda sanıkların Türkiye'deki Anayasal düzeni hedef aldıkları ve İran gizli servisince yönlendirildikleri şeklinde tespitlere yer verildi.
Günümüzde

2011 yılında Emniyet'e yapılan ve birçok bürokrat, asker, istihbaratçı ve siyasetçilerinde aralarında bulunduğu kişilerin örgütlü bir şekilde İran adına casusluk faaliyetlerinde bulunulduğu yeni bir Selam tevhid terör örgütü soruşturması başlatılmışsa da tartışmalı bir sürecin ardından 22 Temmuz 2014'te takipsizlik kararı verildi ve soruşturma sona erdi.
Avrupa Güreş Şampiyonası

2022'de Bükreş'te düzenlenen U17 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda bronz madalya finali
Avrupa Güreş Şampiyonası, Dünya Güreş Birliği tarafından düzenlenen ve yalnızca kurumun Avrupa'daki üyelerinden katılan sporcuların mücadele edebildiği uluslararası güreş şampiyonası. İlk kez 1911'de gerçekleştirilmiş, bu ilk turnuvadan sonra ikinci kez düzenlenmesi 1921'de olmuş, aradaki dönemde resmî olmayan şampiyonalar organize edilmiştir. İlk olarak yalnızca erkekler grekoromen stilinde mücadeleler olmuş, 1929'daki şampiyonayla birlikte erkekler serbest kategorisi eklenmiş, 1988'de ise kadınlar serbest kategorisi dahil edilmiştir. Zaman zaman bu üç kategorideki etkinlikler farklı tarih ve şehirlerde düzenlense de 2005'ten beri tek bir şehirde ve aynı tarihlerde gerçekleştirilmektedir.
Turnuvalar

2005 yılına kadar her güreş stili için ayrı şampiyonalar düzenlenmiştir. İlk kadınlar şampiyonası 1988 yılında düzenlenmiştir.
Turnuvalar > Resmi olmayan turnuvalar

| No | Yıl | Şehir | Ülke | Tarih | Yer | Stil | Etkinlikler | Kazanan |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1898 | Viyana |  Avusturya-Macaristan |  |  | GR | 1 (Açık) |  Rus İmparatorluğu |
| 2 | 1902 | Lahey |  Hollanda |  |  | GR | 1 (Açık) |  Danimarka |
| 3 | 1903 | Rotterdam |  Hollanda | 8 Şubat |  | GR | 1 (Açık) |  Danimarka |
| 4 | 1904 | Amsterdam |  Hollanda | 24 Ocak |  | GR | 1 (Açık) |  Bohemya |
| 5 | 1905 | Amsterdam |  Hollanda | 28-29 Ocak |  | GR | 1 (Açık) |  Hollanda |
| 6 | 1906 | Lahey |  Hollanda | 28 Ocak |  | GR | 3 |  Alman İmparatorluğu |
| 7 | 1907 | Kopenhag |  Danimarka |  |  | GR | 3 |  Danimarka |
| 7 | 1907 | Viyana |  Avusturya-Macaristan |  |  | GR | 1 (Açık) |  Avusturya |
| 8 | 1909 | Malmö |  İsveç | Şubat |  | GR | 4 |  İsveç |
| 8 | 1909 | Dresden |  Alman İmparatorluğu | Eylül |  | GR | 4 |  Alman İmparatorluğu |
| 9 | 1910 | Budapeşte |  Avusturya-Macaristan |  |  | GR | 3 |  Danimarka |
Tüm zamanların madalya tablosu

| Sıra | Ülke | Altın | Gümüş | Bronz | Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Rusya | 242 | 98 | 95 | 435 |
| 2 |  Sovyetler Birliği | 230 | 107 | 73 | 410 |
| 3 |  Bulgaristan | 143 | 150 | 171 | 464 |
| 4 |  Türkiye | 119 | 98 | 154 | 371 |
| 5 |  İsveç | 85 | 75 | 83 | 243 |
| 6 |  Almanya | 75 | 112 | 128 | 315 |
| 7 |  Azerbaycan | 68 | 50 | 64 | 182 |
| 8 |  Macaristan | 67 | 94 | 99 | 260 |
| 9 |  Ukrayna | 64 | 90 | 114 | 268 |
| 10 |  Polonya | 38 | 66 | 92 | 196 |
| 11 |  Finlandiya | 35 | 35 | 46 | 116 |
| 12 |  Ermenistan | 35 | 27 | 39 | 101 |
| 13 |  Gürcistan | 33 | 50 | 85 | 168 |
| 14 |  Romanya | 32 | 80 | 90 | 202 |
| 15 |  Fransa | 27 | 29 | 71 | 127 |
| 16 |  Belarus | 21 | 60 | 72 | 153 |
| 17 |  Doğu Almanya | 16 | 38 | 40 | 94 |
| 18 |  İtalya | 14 | 16 | 40 | 70 |
| 19 |  Norveç | 12 | 18 | 21 | 51 |
| 20 |  Yugoslavya | 12 | 13 | 15 | 40 |
| 21 |  Moldova | 9 | 16 | 28 | 53 |
| 22 |   İsviçre | 8 | 14 | 10 | 32 |
| 23 |  BDT | 8 | 3 | 2 | 13 |
| 24 |  Yunanistan | 7 | 20 | 27 | 54 |
| 25 |  Slovakya | 7 | 5 | 9 | 21 |
| 26 |  Estonya | 6 | 14 | 13 | 33 |
| 27 |  Avusturya | 5 | 7 | 9 | 21 |
| 28 |  Letonya | 5 | 5 | 8 | 18 |
| – | Bireysel Tarafsız Sporcular  | 5 | 4 | 11 | 20 |
| 29 |  Çekoslovakya | 4 | 11 | 32 | 47 |
| 30 |  Belçika | 4 | 11 | 5 | 20 |
| 31 |  Danimarka | 4 | 7 | 4 | 15 |
| 32 |  Sırbistan | 4 | 5 | 13 | 22 |
| 33 |  Kuzey Makedonya | 2 | 0 | 5 | 7 |
| 34 |  Çekya | 1 | 3 | 7 | 11 |
| 35 |  Arnavutluk | 1 | 3 | 2 | 6 |
| 36 |  San Marino | 1 | 3 | 1 | 5 |
| 37 |  Mısır | 1 | 1 | 2 | 4 |
| 38 |  İsrail | 0 | 7 | 5 | 12 |
| 39 |  Büyük Britanya | 0 | 4 | 4 | 8 |
| 40 |  İran | 0 | 4 | 1 | 5 |
| 41 |  Litvanya | 0 | 2 | 7 | 9 |
| 42 |  İspanya | 0 | 1 | 7 | 8 |
| 43 |  Hollanda | 0 | 1 | 4 | 5 |
| 44 |  Monako | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 45 |  Hırvatistan | 0 | 0 | 8 | 8 |
| 46 |  Slovenya | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Toplam (46 Ülke) | Toplam (46 Ülke) | 1450 | 1458 | 1817 | 4725 |
Avrupa U23 Güreş Şampiyonası

Ana madde: Avrupa U23 Güreş Şampiyonası
Avrupa U23 Güreş Şampiyonası ümitler kategorisinde 23 yaş altı güreş turnuvasıdır.
| Sıra | Yıl | Şehir | Ev sahibi Ülke | Etkinlikler |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2015 | Wałbrzych |  Polonya | 24 |
| 2 | 2016 | Rusçuk |  Bulgaristan | 24 |
| 3 | 2017 | Szombathely |  Macaristan | 24 |
| 4 | 2018 | İstanbul |  Türkiye | 30 |
| 5 | 2019 | Novi Sad |  Sırbistan | 30 |
| 6 | 2021 | Üsküp |  Kuzey Makedonya | 30 |
| 7 | 2022 | Filibe |  Bulgaristan | 30 |
| 8 | 2023 | Bükreş |  Romanya | 30 |
| 9 | 2024 | Bakü |  Azerbaycan | 30 |
U23 Madalya Özeti

| Sıra | Ülke | Altın | Gümüş | Bronz | Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Rusya | 53 | 30 | 37 | 120 |
| 2 |  Gürcistan | 27 | 20 | 40 | 87 |
| 3 |  Azerbaycan | 26 | 17 | 38 | 81 |
| 4 |  Türkiye | 22 | 28 | 69 | 119 |
| 5 |  Ukrayna | 22 | 24 | 36 | 82 |
| 6 |  Macaristan | 12 | 7 | 28 | 47 |
| 7 |  Moldova | 9 | 8 | 20 | 37 |
| 8 |  Polonya | 9 | 5 | 15 | 29 |
| 9 |  Belarus | 6 | 9 | 23 | 38 |
| 10 |  Fransa | 6 | 5 | 7 | 18 |
| 11 |  Almanya | 5 | 7 | 23 | 35 |
| 12 |  Finlandiya | 5 | 2 | 3 | 10 |
| 13 |  Ermenistan | 4 | 12 | 23 | 39 |
| 14 |  Romanya | 4 | 9 | 14 | 27 |
| 15 |  İsveç | 4 | 5 | 6 | 15 |
| 16 |  Bulgaristan | 2 | 7 | 15 | 24 |
| 17 |  Yunanistan | 2 | 1 | 3 | 6 |
| 18 |  Sırbistan | 1 | 3 | 3 | 7 |
| 19 |  Danimarka | 1 | 2 | 0 | 3 |
| 20 |  İtalya | 1 | 1 | 6 | 8 |
| 21 |  Hollanda | 1 | 0 | 1 | 2 |
| 22 |  Hırvatistan | 0 | 4 | 1 | 5 |
| 23 |  Litvanya | 0 | 3 | 4 | 7 |
| 24 |  Avusturya | 0 | 3 | 2 | 5 |
| 25 |  Slovakya | 0 | 3 | 1 | 4 |
| 26 |  Çekya | 0 | 3 | 0 | 3 |
| 27 |  Norveç | 0 | 2 | 8 | 10 |
| 28 |  İsrail | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 28 |  Estonya | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 30 |  Letonya | 0 | 0 | 2 | 2 |
| 31 |  Belçika | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 31 |  Kuzey Makedonya | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 31 |  Büyük Britanya | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 31 |  Arnavutluk | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Toplam (34 Ülke) | Toplam (34 Ülke) | 222 | 222 | 436 | 880 |
Avrupa Gençler Güreş Şampiyonası (U20)

Avrupa Gençler Güreş Şampiyonası Avrupa'daki başlıca güreş şampiyonalarından biridir.
LL: Serbest / GR: Grekoromen / LF: Kadınlar Serbest
Avrupa Yıldızlar Güreş Şampiyonası (U17)

Avrupa Yıldızlar Güreş Şampiyonası Avrupa'daki başlıca güreş şampiyonalarından biridir.
Kulacahisar'ın Fethi

Kulaca Hisar'ın Fethi veya Kulaca Hisar Baskını; Osman Bey komutasındaki Türk kuvvetleri ile Bizans İmparatorluğu'na karşı 1285 yılında yapılan savaştır.
Kuşatma

Osman Bey; Ermeni Beli Muharebesi'nde yeğeni Savcı Bey'in oğlu Bayhoca'nın şehit düşmesi üzerine İnegöl'e birkaç fersah mesafede olan ve Emirdağ'ın eteğinde bulunan bu hisarı fethetmiştir. 300 kişilik kuvvetle bir gece baskını sonucu kale Türkler'in eline geçmiştir. Bu Osmanlı İmparatorluğu tarihindeki ilk kale fethidir. Hristiyan ahali Osman Bey'in hükümdarlığını kabul ettiği için oradaki insanlara zarar verilmedi. Osman Bey kaleyi tahrip etmekle beraber halkın canını bağışladı ve onları esir aldı.
Leyla Hanım (belgesel)

| --- | --- |
Yönetmen: İlke İşisağ
Senarist: İlke İşisağ
Oyuncular: Özge Borak, Bekir Aksoy, Devrim Nas
Yapım yılı: 2022
Ülke:  Türkiye
Leyla Hanım, Leyla Atakan'ın  hayatını konu alan belgesel film.
1968 yılında Kocaeli Belediye Başkanı seçilen ve 1971'de geçirdiği trafik kazasında meclis üyesi üç yol arkadaşı ile birlikte hayatını kaybeden Leyla Atakan'ın hayatını belgesel-drama tarzında işler. Filmin senaryo yazarı ve yönetmeni İlke İşisağ'dır. Ulusal ve uluslararası birçok festivalde ödüllere değer görülmüştür.
Filmi çekimleri 2020 yılında dönemin İzmit Belediye Başkanı Fatma Kaplan Hürriyet öncülüğünde başladı. Filmin yapımcılığın İzmit Belediyesi üstlendi. Senaryo danışmanlığını Gani Müjde'nin üstlendiği filmde Leyla Atakan'ı Özge Borak canlandırdı. Oyuncu kadrosunda Beyti Engin, Serhan Arslan, Bekir Aksoy, Devrim Nas, Anıl Taşezen, Barış Kıralioğlu, Belma Canciğer, Aylin Aras ve Ferman Akgül yer aldı.
COVID-19 pandemisinin başlaması nedeniyle uzun süre çekimlere ara verildi. Pandemiden sonra tamamlanan filmin çekimleri on gün sürdü. 2022 yapımı film, yurtiçinde ve yurtdışında birçok film festivalinde gösterildi ve katıldığı festivallerden ödüllerle döndü.
Ödüller

23. Uluslararası Altın Safran Belgesel Film Festivali, ‘Organizasyon Komitesi Özel Ödülü’, Safranbolu
IFA İstanbul Film Ödülleri, 2022 Haziran ayı resmî seçkisi ‘En İyi Türk Belgesel Sinema Filmi’
2022 Indie Film Awards, Uzun metraj belgesel dalında ‘En İyi Yönetmen Ödülü, Berlin
2022Uluslararası ARFF Amsterdam  Ödülleri, Resmi Seçki, Amsterdam
2022 Smyrna Uluslararası Film Festivali, resmî seçki, İzmir
2022 Uluslararası Anadolu Film Ödülleri) En İyi Belgesel Ödülü
Çalış, Avanos

| Çalış |
| --- | --- |
Belde

 Nevşehir'in konumu
ÇalışÇalış'ın Nevşehir'deki konumu
Ülke: Türkiye
İl: Nevşehir
İlçe: Avanos
Coğrafi bölge: İç Anadolu Bölgesi
İdare
 • Belediye başkanı: Mustafa Demir (MHP)
Rakım: 1286 m
Nüfus
 • Toplam: 2.013
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0384
İl plaka kodu: 50
Posta kodu: 50860
Çalış, Nevşehir  ilinin Avanos ilçesine bağlı bir beldedir. Çalış Kasabası, 19. yüzyılın başlarında Yozgat ilinin Boğazlıyan İlçesi eski Taf Köyü'nde Çapanoğulları aşireti ile aralarında çıkan husumet nedeniyle bölgeden uzaklaşan insanlar tarafından kurulmuştur. 1972 yılında belediye olmuştur. Nüfusu 2000 yılı baz alındığında 3081 kişidir. Kasaba halkının geçimi tarım ve hayvancılıkla sağlanır. Çalış kasabasında bir ilkokul bir de orta okul olmak üzere iki eğitim kurumu vardır. Ayrıca bir de lisesi vardır. Son yıllarda kasaba Kayseri'ye yoğun bir göç vermektedir.
Tarihçe

Çalış beldesi, 19. yüzyılın başlarında kurulmuştur. 1972 yılında belediye olmuştur. Çalış Kasabası, 19. yüzyılın başlarında Yozgat ilinin Boğazlıyan İlçesi eski Taf Köyü'nde Çapanoğulları aşireti ile aralarında çıkan husumet nedeniyle bölgeden uzaklaşan insanlar tarafından kurulmuştur. 1972 yılında belediye olmuştur. Nüfusu 2000 yılı baz alındığında 3081 kişidir. Kasaba halkının geçimi tarım ve hayvancılıkla sağlanır. Çalış kasabasında bir ilkokul bir de orta okul olmak üzere iki eğitim kurumu vardır. Ayrıca bir de lisesi vardır. Son yıllarda kasaba Kayseri'ye yoğun bir göç vermektedir.
Coğrafya

Belde, Nevşehir il merkezine 55 km, Avanos ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre belde nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 2.013
2019: 2.043
2018: 1.923
2017: 1.920
2016: 1.939
2015: 1.993
2014: 2.052
2013: 2.064
2012: 2.089
2011: 2.139
2010: 2.182
2009: 2.285
2008: 2.381
2007: 2.369
2000: 3.081
1990: 2.811
Ertuğrul Bilda

| Ertuğrul Bilda |
| --- | --- |
Bilda, Hababam Sınıfı film serisinde "Külyutmaz Necmi" rolünde; 1974–1977.
Doğum: 22 Ocak 1915(1915-01-22) Çanakkale, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 10 Aralık 1993 (78 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Nakkaş Baba Mezarlığı, İstanbul
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1948-1992

Ertuğrul Bilda (22 Ocak 1915, Çanakkale - 10 Aralık 1993, İstanbul), Türk oyuncu.
Ertuğrul Bilda'nın kabri
Birçok filmde oynamış olmasına karşın esas şöhretini Hababam Sınıfı'nda Kül Yutmaz karakteri ile elde etmiştir. Aynı zamanda Kuruntu Ailesi dizisinde Hatemi Bey karakterini canlandırmıştır.
Filmografisi

Halıcı Kız, 1953 - Tahsin
Düşman Yolları Kesti (film)-Mülazım
Hababam Sınıfı (film) - Külyutmaz hoca
Gazi Kadın (film) - Rus maslahatgüzarı Melidov
Cici Kız (film) - Aşçı Rüstem
Minik cadı (film) - Kamuran
Çöpçüler Kralı (film) - Gazeteye yazı gönderen amca
Çıplak Vatandaş (film) - İş adamları birliği başkanı
Sekreter (film)
Kuruntu Ailesi - Hatemi Bey
Akgünlük sakızı

Akgünlük sakızı
Akgünlük sakızı, günlük ve sığla isimleriyle de bilinen tütsü ve parfümlerde kullanılan aromatik bir reçinedir. Burseraceae familyasına ait Boswellia cinsine mensup ağaçlardan elde edilir. Gerçek Akgünlük sakızı üreten birkaç Boswellia türü bulunmaktadır: Boswellia sacra, B. frereana, B. serrata ve B. papyrifera. Elde edilen reçine, hasat zamanına bağlı olarak farklı kalite derecelerine ayrılır ve elle tasnif edilir.
Özellikleri

Ağaçlar yaklaşık sekiz ila on yaşına geldiklerinde reçine üretmeye başlar. Hasat işlemi yılda iki ila üç kez yapılır ve son hasatlar, daha yüksek aromatik terpen, seskiterpen ve diterpen içeriği nedeniyle en kaliteli reçineyi verir. Genel olarak, daha opak reçineler en yüksek kaliteye sahiptir.
Günümüzde dünya günlük üretiminin %90’ı Afrika Boynuzu'ndan, özellikle Somali-Etiyopya sınırındaki topluluklardan sağlanmaktadır.
Ticaretteki başlıca türler şunlardır:
Boswellia frereana kuzey Somali'de yetişir.
Boswellia occulta: Somali.Somalili toplayıcılar uzun süre Boswellia occulta türünü Boswellia carteri ile aynı tür olarak kabul etti ve şekilleri farklı olmasına rağmen her iki ağacın reçinesini de aynı ürün olarak sattı. Ancak, 2019 yılında yapılan analizler, bu iki türün uçucu yağlarının kimyasal bileşimlerinin tamamen farklı olduğunu ortaya koydu.
Boswellia sacra: Somali, Güney Arabistan
Boswellia serrata: Hindistan.
Boswellia papirifera: Etiyopya, Eritre, Sudan.
Son araştırmalar, akgünlük ağaçlarının nüfusunun azaldığını ve bunun kısmen aşırı kullanımdan kaynaklandığını göstermektedir. Yoğun şekilde hasat edilen ağaçlar, yalnızca %16 oranında filizlenen tohumlar üretirken, hiç hasat edilmemiş ağaçların tohumları %80’den fazla filizlenme oranına sahiptir. Buna ek olarak, yangınlar, otlatma ve Cerambycidae böceklerinin saldırıları ağaç popülasyonunu azaltmıştır. Akgünlük ormanlarının tarım alanına dönüştürülmek için temizlenmesi de büyük bir tehdit oluşturmaktadır.
Kimyasal bileşimi

Akgünlük sakızında bulunan kimyasal bileşiklerden bazıları şunlardır:
asit reçinesi (% 6), alkolde çözünür ve C20H32O4 formüle sahiptir
sakız (Arap zamkına benzer) %30–36
3-asetil-beta-boswellik asit (Boswellia sacra)
alfa-boswellik asit (Boswellia sacra)
İnsensol asetat,C21H34O3
Felandrin
olibanik asit
Boswellia cinsine ait çeşitli bitkiler arasında, yalnızca Boswellia sacra, Boswellia serrata ve Boswellia papyrifera türlerinin kayda değer miktarda boswellik asit içerdiği doğrulanmıştır.
Tarihçe

Akgünlük, Somali ve Arap Yarımadası'nda 5.000 yıldan fazla bir süredir ticareti yapılan bir üründür. Yunan tarihçi Herodot, Tarihler adlı eserinde, akgünlük reçinesinin güney Arabistan'daki ağaçlardan toplandığını yazmıştır. Reçinenin toplanmasının, ağaçları koruyan kanatlı yılanlar nedeniyle tehlikeli olduğunu belirtmiş ve storaksın dumanının yılanları uzaklaştırdığını ifade etmiştir. Gaius Plinius Secundus da Naturalis Historia adlı eserinde akgünlükten bahsetmiştir.
Hristiyanlığın yayılmasından önce Roma İmparatorluğu’nda kullanılan akgünlük, Batı Avrupa’ya muhtemelen Frank Haçlıları ve diğer Batılılar tarafından Doğu Roma İmparatorluğu’na yaptıkları seyahatler sırasında yeniden tanıtıldı. Doğu Roma’da kilise ayinlerinde yaygın olarak kullanılan bu tütsü, Batı Avrupa’da da benimsendi.
Antik çağlarda Güney Arabistan, akgünlük ihracatının önemli merkezlerinden biriydi ve bu değerli reçine, Çin’e kadar uzanan ticaret yollarında alınıp satılıyordu. 13. yüzyılda Çinli yazar ve gümrük müfettişi Zhao Rukuo, akgünlük reçinesinin Ruxiang veya Xunluxiang  olarak bilindiğini ve üç Dashi (Arap) devletinden geldiğini yazmıştır: Maloba (Marbat), Shihe (Şihr) ve Nufa (Zufar).
Bu reçine, uzak dağların derinliklerinde yetişen ağaçlardan elde edilirdi. Ağacın gövdesine balta ile açılan çentiklerden sızan reçine zamanla sertleşir, ardından toplanarak bloklar haline getirilirdi. Akgünlük, önce fillerle Dashi limanlarına taşınır, ardından gemilerle Sanfoqi'ye sevk edilirdi. Bu yüzden Sanfoqi ürünü olarak da anılırdı.
Hristiyan geleneğinde akgünlük, İncil'deki Matta İncili'nde anlatıldığı üzere, Müneccimler tarafından İsa'ya doğumunda sunulan armağanlardan biridir.