stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Engil Çayı
Dönemeç Deltası

Akarsu göle döküldüğü alanda 1650 m rakımında, 86 km2 büyüklüğünde Dönemeç Deltası'nı oluşturur. Delta; kumul, çamur, sazlık ve kamışlıklar ile kaplıdır. Engil Çayı inci kefalinin yaşam alanıdır. Göç zamanında kuşların yararlandığı, türü tehlike altındaki Dikkuyruk ördeğinin ürediği alandır. Hazar sumrusu ve kızböceği alanda yaşar. Yaz ördeği, Pasbaş patka, küçük karabatak ile Van Gölü martısı deltada üreyen diğer türlerdir.
Göle dökülmeye yakın deltasının üzerinde menderesler çizerek ilerleyen akarsunun üzerinden Van-Gevaş kara yolu geçer. Engil Çayı'nda yıllık ortalama 14,00 GWh elektrik üreten, kurulu gücü 4 MW olan Zernek Barajı yer alır.
Mehmet Terzi

Mehmet Terzi (d. 5 Mayıs 1955, Bilecik), Türk spor yöneticisi, eski atlet. Maratonda Türk atletizminin en önemli isimlerinden birisidir.
Kros yarışlarında sivrildi, 1978'den itibaren maraton da koşmaya başladı. 1979'dan 1985'e dek kesintisiz İstanbul ve Türkiye şampiyonu olan ve Büyük Atatürk Yarışlarında birincilikler kazanan Fenerbahçe'de yıldızlaştı ve önemli uluslararası başarılara imza attı.
1980 yılında İzmir'de düzenlenen 1. İslam Oyunları'nda maratonda altın, 10.000 metrede ise gümüş madalya kazandı. 1981 yılında Berlin Yarı Maratonu'nda Mehmet Yurdadön ile birlikte birinci oldu.
1983 yılında 2:12.54'lük derecesi ile Frankfurt Maratonu ikincisi oldu. Aynı yıl kariyerinin ilk Balkan şampiyonluğuna da İzmir'de ulaştı. 1983 yılında Kazablanka'da düzenlenen Akdeniz Oyunları'nda altın madalya kazandı. 1984 yılında ise Atina'da düzenlenen Balkan Şampiyonası'nda son güne kadar hiçbir dalda madalyaya ulaşamayan Türk millî takımına maratonda bir önce olduğu gibi altın madalya kazandırdı. Bu başarıları ile Terzi, TRT tarafından "Yılın Sporcusu" ödülüne layık görülmüştü. Aynı yıl ABD'nin Los Angeles kentinde düzenlenen 1984 Yaz Olimpiyatları'na katıldı ve 16. oldu.
1985 yılında 2:12.50 derecesi ile Avrasya Maratonu'nda ve 1:03.51 derecesi ile Trier Yarı Maratonu'nda şampiyon oldu. Aynı yıl, Mehmet Yurdadön ile birlikte, iddialı bir kadro kuran Şişecam Paşabahçe'ye transfer oldu. Takımın krosta 1986-88 yılları arasında üç yıl üst üste Türkiye şampiyonu olmasında ve 1987 yılında Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'nda üçüncülüğe ulaşmasında büyük pay sahibi oldu.
1987 yılında başarılarını sürdüren Terzi, 2:10.25 derecesi ile Londra Maratonu yedincisi ve 2:13.09 derecesi ile San Francisco Maratonu birincisi oldu. Terzi'nin Londra'daki 10 Mayıs 1987 tarihli derecesi ile kırdığı Türkiye rekoru ancak 31 yıl sonra, 2018'de, geçilebildi. 1988 Yaz Olimpiyatları'nda bir kez daha ülkesini temsil etti. Terzi Seul'deki maraton mücadelesini 32. sırada tamamlamıştı.
1986 ve 1988 yıllarında Ljubljana ve Ankara'da tertiplenen Balkan şampiyonalarında maratonda altın madalyaya ulaşan Terzi, 1990 yılında atletizm kariyerini noktaladı.
Terzi, 28 Aralık 2004'te seçildiği Türkiye Atletizm Federasyonu başkanlığını 2 Ağustos 2013'e kadar sürdürdü.
Svetlana Feofanova

Svetlana Yevgenyevna Feofanova (Rusça: Светлана Евгеньевна Феофанова, d. 16 Temmuz 1980), Rus eski sırıkla atlayıcı. Kariyerinde dünya, dünya salon, Avrupa ve Avrupa salon şampiyonluğu ile Olimpiyat ikinciliği vardır. Rus sporcu Avrupa ve dünya rekorlarının da bir dönem sahibi olmuştur. 2003'te Dostluk Nişanı'na layık görülmüştür.
Kariyeri

Feofanova'nın ilk uluslararası başarısı 2001 Dünya Salon Şampiyonası'nda geldi. 4,51 atlayan sporcu gümüş madalyanın sahibi oldu. Aynı yıl Dünya Şampiyonası'nda 4,75'e çıkan Rus atlet, son şampiyon Stacy Dragila'yla aynı dereceyi sahip olmasına rağmen, 4,65 metrede bir deneme fazla yaptığı için Amerikalının ardından ikincilikte kaldı. 2002'de salon hem de açık havada Avrupa'nın zirvesinde yer almıştı. Bunu 2003'teki dünya salon ve açık şampiyonlukları izledi.
Sonraki dönem Feofanova'nın vatandaşı Yelena İsinbayeva'yla sıkı rekabetine sahne oldu. Öyle ki, 2004'te defalarca kırılan dünya rekoru, ikili arasında ikişer kez el değiştirmişti. Feofanova, tamamını İsinbayeva'nın kazandığı 2004 ile 2006 Dünya Salon ve 2007 Dünya Şampiyonası'nda bronz madalyayla yetindi. Son önemli sonuçlarına 2010'da Dünya Salon gümüşü ve Avrupa şampiyonluğu ile ulaştı.
Feofanova 2000 Sidney, 2004 Atina, 2008 Pekin ve 2012 Londra Olimpiyatları'nda ülkesini temsil etti. 2000 Olimpiyatları kadınlar sırıkla atlama için bir ilkti. Rus sporcu elemelerde 4,15'i üç hakkında da geçemeyerek müsabakadan eli boş ayrıldı. 2004 Atina'da derece 4,75 m'ydi ancak rakip yeni dünya rekoruyla 4,91'e kadar çıkan İsinbayeva olunca madalyanın rengi gümüşte kaldı. Pekin'de de tablo değişmedi; yine 4,75 atlayan Feofanova bu kez bronz madalya kazandı. Son kez 2012 Londra'da Olimpiyat sahnesine çıkan Rus atlet, başarılı atlayış yapamayarak elendi.
Kişisel hayatı

Feofanova, Rusya Federasyonu Hükûmeti Finans Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesini bitirdi. 2016 yılında evlendi.
Sonuçlar

| Yıl>  Rusya'yı temsilen | Organizasyon>  Rusya'yı temsilen | Yer>  Rusya'yı temsilen | Sıra>  Rusya'yı temsilen | Notlar>  Rusya'yı temsilen |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2000 | Olimpiyat Oyunları | Sidney | - | NM |
| 2001 | Dünya Salon Şampiyonası | Lizbon | 2. | 4,51 m |
| 2001 | Dünya Şampiyonası | Edmonton | 2. | 4,75 m |
| 2002 | Avrupa Salon Şampiyonası | Viyana | 1. | 4,75 m |
| 2002 | Avrupa Şampiyonası | Münih | 1. | 4,60 m |
| 2003 | Dünya Salon Şampiyonası | Birmingham | 1. | 4,80 m |
| 2003 | Dünya Şampiyonası | Paris | 1. | 4,75 m |
| 2004 | Dünya Salon Şampiyonası | Budapeşte | 3. | 4,70 m |
| 2004 | Olimpiyat Oyunları | Atina | 2. | 4,75 m |
| 2006 | Dünya Salon Şampiyonası | Moskova | 3. | 4,70 m |
| 2006 | Avrupa Şampiyonası | Göteborg | 4. | 4,50 m |
| 2007 | Avrupa Salon Şampiyonası | Birmingham | 1. | 4,76 m |
| 2007 | Dünya Şampiyonası | Osaka | 3. | 4,75 m |
| 2008 | Dünya Salon Şampiyonası | Valensiya | 5. | 4,60 m |
| 2008 | Olimpiyat Oyunları | Pekin | 3. | 4,75 m |
| 2010 | Dünya Salon Şampiyonası | Doha | 2. | 4,80 m |
| 2010 | Avrupa Şampiyonası | Barselona | 1. | 4,75 m |
| 2012 | Olimpiyat Oyunları | Londra | - | NM |
İzabella Başmakova

| İzabella Başmakova |
| --- | --- |
Изабелла Григорьевна Башмакова
Isabella Grigorievna Bashmakova (1921-2005) - Sovyet bilim tarihçisi, matematikçi, fizik ve matematik bilimleri doktoru, Moskova Devlet Üniversitesi'nde profesör, Uluslararası Bilim Tarihi Akademisi'nin tam üyesi.
Doğum: 3 Ocak 1921(1921-01-03) Rostov-na-Donu
Ölüm: 17 Temmuz 2005 (84 yaşında) Zvenigorod
Milliyet: Rus
Diğer ad(lar)ı: Isabella Bashmakova
Vatandaşlık: Sovyetler Birliği, Rusya
Eğitim: MSU Faculty of Mechanics and Mathematics, Moskova Devlet Üniversitesi
Mezun olduğu okul(lar): Lomonosov Moscow State University
Evlilik: Andrey Ivanovich Lapin
Çocuk(lar): Tatiana (kızı)
Ödüller: 1971, 1976 ve 1980'de Onur Diploması

Kariyeri
Dalları: Matematik, Matematik tarihi
Çalıştığı kurumlar: Moskova Devlet Üniversitesi
Tez: On the History of the Divisibility Theory (PhD) On the History of Greek Mathematics (DSc) (1948 (PhD), 1961 (Dsc))
Doktoradanışmanı: Sofya Yanovskaya (PhD) Adolph Pavlovich Yushkevich, Aleksei Ivanovich Markushevich, Boris Abramovich Rozenfeld, Vasilij Pavlovich Zubov (DSc)
Doktora öğrencileri: Evgeniy Slavutin (1970), Ioannis Vandoulakis (1991)
 

İzabella Grigoryevna Başmakova (Rusça: Изабелла Григорьевна Башмакова, 1921-2005), Rus matematik tarihçisi.
Eğitim ve kariyer

Başmakova, 3 Ocak 1921'de Rostov-on-Don'da Ermeni asıllı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Grigori Georgiyeviç Başmakov avukattı. Ailesi 1932'de Moskova'ya taşındı. 1938'de Moskova Devlet Üniversitesi Mekanik ve Matematik Fakültesi'nde çalışmaya başladı. Ancak Semerkand'da hemşire olarak görev yaptığı II. Dünya Savaşı sırasında Moskova'dan ayrıldı. 1948'de Sofya Yanovskaya gözetiminde doktorasını tamamladı.
Moskova Devlet Üniversitesinde yardımcı doçent olarak çalıştı ve 1949'da doçentliğini aldı. 1950 yılında kocası, matematikçi Andrei I. Lapin, Lysenkoizm muhalifi olduğu için tutuklandı. 1952 yılında Başmakova'nın da çabalarıyla serbest bırakıldı. Bashmakova  1961'de bilimsel doktoralarını tamamladı  ve 1968'de profesör oldu.
1999'da emekli oldu ve 17 Temmuz 2005'te Zvenigorod'da tatil yaparken öldü.
Katkıları

Başmakova'nın tezi, Öklid ve Eudoxus'tan Zolotarev, Dedekind ve Kronecker çalışmaları temelinde tam sayıların ve rasyonel sayıların tanımlanmalarının  tarihçesiyle ilgiliydi.
Daha sonraki araştırma katkıları arasında Diophantus'ca tanımlanan Diophantine denklemini çözmek için kullanılan araçların daha modern yöntemlerle karşılaştırılması da vardır. Jacobi'nin önerdiği bir düşünce çizgisini izleyerek, Diophantus'un yöntemlerinin daha önce düşünüldüğünden daha karmaşık olduğunu ancak karmaşıklıklarının Diophantus'un yazılarındaki belirli vakalara vurgu yapılarak gizlendiğini öne sürdü. François Viète tarafından incelenen geometrik dönüşümleri yeniden yorumlamak için karmaşık sayılar kullandı. Ayrıca cebirsel eğrilerin tarihini inceledi ve Fermat'nın eserlerini Rusçaya çevirdi.
Kitapları

Başmakova'nın bazı kitapları şunlardır:
Диофант и диофантовы уравнения, Nauka, 1972; Diophant und diophantische Gleichungen, Birkhäuser, 1974; Diophantus and Diophantine Equations, Mathematical Association of America, 1997.
Становление алгебры: Из истории математических идей [ Cebirin gelişimi: Matematiksel fikirlerin tarihinden ], Znanie, 1979.
История диофантова анализа: От Диофанта до Ферма [ Diophantine analizinin tarihi: Diophantus'tan Fermat'a, Nauka, 1984.
Cebirin başlangıcı ve evrimi (Galina Smirnova ile, Amerika Matematik Derneği, 2000)
Tanınma

1986'da Uluslararası Matematikçiler Kongresi ilk başta kadınları içermeyen bir konuşmacı listesi yayınladı. Protestoların ardından kongre yürütme kurulu altı kadını kongrede konuşma yapmaya davet etti. Başmakova bu altı kişiden biriydi; Kongreye gidemedi ancak bildirisi kongre kitabında yer aldı.
Bilim Tarihi Uluslararası Akademisine 1966 yılında bağlantılı üye ve 1971'de tam üye olarak kabul edilmiştir. 1971, 1976 ve 1980'de fahri doktora diplomaları almıştır. 2001 yılında Uluslararası Bilim Tarihi Akademisi'nin Alexander Koyré́ Madalyası ile ödüllendirilmiştir. 2011 yılında, Rusya Bilimler Akademisi'nin bir konferansı onuruna ithaf edildi.
İzabella Başmakova 1987
Anja Rücker

| Madalyalar>   Almanya adına.Kadınlar Atletizm.Olimpiyat Oyunları |
| --- | --- | --- |
| Bronz | 1996 Atlanta | 4 x 400 m. bayrak |
Dünya Şampiyonaları
| Altın | 1997 Atina | 4 x 400 m. bayrak |
| Gümüş | 1999 Sevilla | 400 m |
| Bronz | 1999 Sevilla | 4 x 400 m. bayrak |
Anja Rücker (d. 20 Aralık 1972, Bad Lobenstein, Thüringen), 400 metrede yarışlara katılan Alman atlet.
Atlanta, ABD'de düzenlenen 1996 Yaz Olimpiyatları'nda Almanya'yı temsil eden takım arkadaşları Uta Rohländer, Linda Kisabaka ve Grit Breuer ile birlikte 4 x 400 metre bayrak yarışında bronz madalyanın sahibi oldu.
| g t Kadınlar 4x400 m dünya şampiyonları |
| --- | --- |
 1983: Doğu Almanya (Walther, Busch, Koch, Neubauer, Walther, Bremer, Fiedler)  1987: Doğu Almanya (Neubauer|, Emmelmann, Schersing, Busch, Ullrich)  1991: SSCB (Ledovskaya, Cigalova, Nazarova, Brizgina, Çuprina)  1993: ABD (Torrence, Wallace,  Kaiser,  Miles, Dendy, Collins )  1995: ABD (Graham, Stevens, Jones, Miles, Green)  1997: Almanya (Feller, Rohländer, Rücker, Breuer)  1999: Rusya (Çebıkina, Gonçarenko, Kotlyarova, Nazarova, Şarova, Bahvalova)  2001: Jamaika (Richards, Pomales, Parris, Fenton, Burgher, Hemmings)  2003: ABD (Washington, Miles, Barber, Richards, Trotter)  2005: Rusya (Peçonkina, Krasnomovets, Antyuh, Pospelova, Firova, Zıkina)  2007: ABD (Trotter, Felix, Wineberg, Richards, Hennagan, Hastings)  2009: ABD (Dunn, Felix, Demus, Richards, Hastings, Beard)  2011: ABD (Ross, Felix, Beard, McCorory, Hastings, Baker)  2013: ABD (Beard, Hastings, Spencer, McCorory, Atkins)  2015: Jamaika (Day, Jackson, McPherson, Williams-Mills), Le-Roy, Gordon  2017: ABD (Hayes, Felix, Wimbley, Francis), Ellis, Hastings  2019: ABD (Francis, McLaughlin, Muhammad, Jonathas, Beard, Felix, Ellis, Okolo  2022: ABD (Diggs, Steiner, Wilson, McLaughlin-Levrone, Whitney, Felix, Stepter Baynes)  2023: Hollanda (Saalberg, Klaver, Peeters, Bol, de Witte) 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 1296880877  Dünya Atletizm Birliği: 14279469  VIAF: 8248169032389387720000
Sultan Haydar

Sultan Haydar, doğum adıyla Chaltu Girma Meshesha, (d. 23 Mayıs 1985) Etiyopya asıllı Türk uzun mesafe atleti. Enka sporcusudur.
Kariyerine orta mesafelerde başlayan sporcu, 2005 Afrika Gençler Atletizm Şampiyonası'nda 800 metrede bronz madalya kazanmayı başarmıştı. Meshesha 2006 Afrika Atletizm Şampiyonası'nda bu kez yürüyüşte mücadele etti ve 20 km'de altıncı oldu. Bu, atletin Etiyopya adına son yarışıydı.
Etiyopyalı atlet 2008 yılında Sultan Haydar adını alarak Türk vatandaşı oldu. 2009 Avrupa 23 Yaş Altı Atletizm Şampiyonası'nda 1500 metrede altın madalya kazandı. 2011 Resü'l-Hayme Yarı Maratonu'nda ilk kez yarı maraton koşan Haydar, 1:10:02'lik derecesiyle yedinci oldu.
Haydar 2012 Yaz Olimpiyatları'nda Türk kafilesinde yer aldı. Maraton mücadelesini 2:38:26'yla bitiren atlet sıralamada 72. olabildi. 2012'nin sonlarında Avrasya Maratonu'nda üçüncü olmayı başardı. 2013'e ise Roma Maratonu'nda 2:27:10'la üçüncü olarak başladı.
Sultan Haydar halen 2012 Paris Maratonu'ndaki 2:25:09'luk kişisel en iyi performansıyla kadınlar maraton Türkiye rekorunun sahibidir.
Fil Gambiti

Fil Gambiti (Vezir Piyonu Karşı Gambiti, Englund Karşı Saldırısı veya Türk Gambiti olarak da bilinir.), aşağıdaki hamlelerle başlayan nadiren oynanan bir satranç açılışıdır:
Fil Gambiti teorik olarak zayıf kabul edilir ve siyah genellikle feda edilen piyonun telafisini sağlayamaz.
Varyantları

Beyaz, siyahın merkez piyonlarından herhangi birini 3.exd5 veya 3.Axe5 hamleleriyle ele geçirebilir. Merkezdeki piyonun kaldırılmasıyla siyah pasif bir konumdadır ve beyaz daha fazla alan kontrol ettiğinden inisiyatif beyazın elindedir.
Varyantları > 3.exd5

Siyahın 3.exd5'e verdiği yanıtlar şunları içerir: 3...e4 ve 3...Fd6 (uygun Fil Gambiti). 3... Vxd5 piyonu kurtarıyor ama Beyaz'ı 4.Ac3'ten sonra gelişimde çok önde kalıyor.
Varyantları > 3.exd5 > 3...e4

3...e4 4. Ve2 Af6'dan sonra varyantlar şu şekilde devam edebilir:
5.d3 Vxd5 6. Abd2 Fe7 7.dxe4 Ve6 ve beyaz bir piyon önde olmaya devam ediyor, ancak siyahın gelişimi biraz daha düzgün.
5.d3 Fe7 6.dxe4 0-0 7. Ac3 Ke8 8. Fd2 Fb4 9.0-0-0 ve avantaj beyazlarda (Nick de Firmian).
5. Ac3 Fe7 6. Axe4:
6... Axd5 7.d3 0-0 8. Vd1 Fg4 9. Fe2 f5 10. Ag3 Ac6 11.c3, Salomonsson-H. Sorenson, Malmo 1982 (de Firmian) partisinde olduğu gibi beyaz hafif bir avantaja sahip.
6... 0-0 7. Axf6+ Fxf6 8.d4 Ke8 9.Fe3 Beyaz (de Firmian) belirgin bir üstünlüğe sahip
3...e4 4.Ve2'den sonra Tal – Lutikov, Tallinn 1964 partisi devam eder: 4... f5 5.d3 Af6 6.dxe4 fxe4 7. Ac3 Fb4 8. Vb5+ c6 9. Vxb4 exf3 10. Fg5 cxd5 11.0-0-0 Ac6 avantaj beyazlarda.
Varyantları > 3.exd5 > Uygun Fil Gambiti: 3...Fd6

3...Fd6 4.d4 e4 5. Ae5 Af6 6. Ac3 0-0 7. Fc4'ten sonra de Firmian'a göre beyazın belirgin bir üstünlüğü var ama ani bir saldırısı yok.
Varyantları > 3.Axe5

3.Axe5'ten sonra:
Siyah  3...Fd6 oynuyor ve devamında 4.d4 dxe4 5. Fc4 Fxe5 6. Vh5 Vf6 7.dxe5 oynanır, bu konumun beyaz için biraz daha iyi olduğu düşünülüyor.
Lob– Eliskases, Alman CC 1929 partisinde siyah 3...dxe4 oynadı. Oyun şöyle devam etti: 4.Fc4 Vg5 5. Fxf7+ Şe7 6.d4 Vxg2 7. Kf1 Fh3 8. Fc4 Af6 9. Ff4 ve beyazlar kazanmaya gitti.
3...Qe7? Beyaz şu hamlelerle avantajı eline alır: 4.d4 f6 5.Ad3 dxe4 6. Af4 Vf7 7. Nd2 (Bondarevsky – Lilienthal, SSCB 1941).
Ihlamur

Ihlamur çiçeği
11 Ocak 1930 tarihli Cumhuriyet gazetesinde Gavei Zalim (Hüseyin Suat Yalçın) imzasıyla yayınlanan Ihlamurname.
Ihlamur (Tilia), Malvaceae (ebegümecigiller) familyasına bağlı, Kuzey Yarımküre'nin ılıman ve yarı tropik bölgelerinde yetişen ağaç cinsidir.
Morfolojik özellikleri

30'a yakın farklı türü bulunur ve boyları 20–40 m yüksekliğe varır. Yaprakları kalp biçiminde, genel olarak asimetrik ve 6–20 cm'dir.
Çiçekleri hermafroditik yapıya sahip olduğundan hem dişi hem de erkeği böcekler tarafından polenlenebilir.
Odunları hafif, yumuşak, az parçalı, yoğunluğu 560 kg/m3 olduğundan kereste işlemleri için elverişlidir.
Ekolojik özellikleri

Serin, verimli, kireçli toprakları severler. Tabansuyu yüksek, bol humuslu kumlu topraklarda yetiştiği gibi az derin ve kireçli topraklarda da yetişir. Genellikle kayınların toprak isteklerinin andırırlar. Hızlı büyürler. Sürgün verme özellikleri vardır. Gölgeye dayanırlar.
Türkiye'de çoğunlukla Karadeniz, Ege, Marmara Bölgesi ve Antalya çevresinde yetişmekte olup ılıman iklimleri sevmektedir. Bu ağacın üretimi çoğunlukla tohum ile yapılmaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Tarihçe

Orta Avrupa'da eskiden birçok köyde ıhlamur vardı. Merkezde bulunur buluşma noktası olarak kullanılırdı. Ayrıca burada haber alış verişinde bulunulur, gelinler kendilerini gösterirlerdi. Mayıs başında dans festivalleri bu ağacın altında düzenlenirdi. Bunlarla beraber köy mahkemeleri genelde yine burada kurulurdu. Bu yüzden ıhlamur, mahkeme ağacı ya da mahkeme ıhlamuru olarak da bilinir. Germen ve Slav halklarında ıhlamur kutsal bir ağaçtır.
1000 yaşına kadar yaşayabilen ıhlamurlar görülmüştür. Türkiye'de de 500 yaşını geçmiş çok sayıda ıhlamur ağacı vardır.
Kullanımı

Kokulu çiçeklerinden dolayı gölge ağacı olarak yetiştirilir. Çiçekleri kurutularak çay olarak tüketilmektedir. Çiçek verdiği dönemlerde, güneşli bir zamanda çiçeklerinin toplanması, çiçeklenmesini artırır. Doğramacılıkta kıymetli olan beyaz ve hafif bir odun verir. Hava kurusu ağırlığı 0,40 gr/cm³'tür. Ihlamur kabuğundaki lifler ip ve kaba dokumalarda kullanılır. Arıcılıkta da önemli bir nektar kaynağıdır. Çiçekleri çay olarak içilir. Çiçek durumları tıbbi olarak kullanılır. Ihlamur çiçeği yatıştırıcı, idrar verici ve balgam söktürücü olarak çay halinde kullanılır. Ihlamur çiçeği banyosunun da yatıştırıcı bir özelliği vardır. Oymacılık ve mobilyacılıkta, oyuncak sanayinde, müzik aletleri yapımında, kâğıt ve kibrit üretiminde kullanılırlar.Tıbbi olarak T.rubra, T.platyphyllos, T.cordata türleri kullanılır.
Taksonomi

Gümüş ıhlamur(Tilia tomentosa)
Küçük yapraklı ıhlamur (Tilia cordata)
Büyük yapraklı ıhlamur(Tilia platyphyllos)
Tilia dasystyla
Tilia americana
Tilia amurensis, talkımlar 3–5 cm, yaprak ayasının ucu genellikle loplu değildir Kısır veya körleşmiş stamenler bulunur, meyve yumurtamsı.Çin, Kore ve Rusya
Tilia begoniifolia
Tilia callidonta
Tilia chinensis, yaprak kenarı dişli 1,5 mm az, yan damarlar 7-9 çiftli; meyve yumurtamsı-küre; talkımlar 1-3 çiçekli; taç yapraklar 8–9 mm. Çin
Tilia chingiana, yaprak geniş yumurtamsı; yaprak alt yüzündeki damar birleşimleri tüylü. Çin
Tilia endochrysea, meyve dış kabuğu kayış gibi, kuruduğunda açılır.
Tilia henryana, yaprak yarı dairesel; yaprak kenarı dişli 3–5 mm; yapraklar ve dallar sarı yıldız keçemsi tüylü; brakteler 7-10 × 1-1,3 cm. Çin
Tilia insularis
Tilia japonica, yaprak dairemsi; kuruduğunda kahverengi; meyve yumurtamsı; çanak yaprakların alt yüze seyrek yıldız tüylü; çiçek sapı 5–8 mm; brakteler 3,5-6 cmm. Çin ve Japonya
Tilia jiaodongensis, yumurtalık tüysüz; talkımlar (20-)40-100 çiçekli; İkinci derece brakteli. Çin
Tilia kiusiana
Tilia kueichouensis
Tilia likiangensis, yaprak sapı yıldız tüylü; yaprak kenarı küçük testere dişli; dallar tüysüz; brakteler 6–9 cm.Çin
Tilia mandshurica
Tilia maximowicziana
Tilia membranacea, yaprak yarı zarımsı; yaprak alt yüzü tüysüz veya damar birleşim yerleri tüylü. Çin
Tilia miqueliana, talkımlar 3-12 çiçekli; yaprak tabanı simetrik yürek biçiminde. Çin ve Japonya
Tilia mongolica, talkımlar 5-8 cmm; yaprak ucu genellikle üç loplu; taç yaprağımsı kısır ve körleşmiş stamenler bulunur; meyve ters yumurtamsı. Çin
Tilia nasczokinii
Tilia nobilis
Tilia oliveri
Tilia paucicostata, yaprak yumurtamsı veya yumurtamsı-üçgen biçiminde; kuruduğunda yeşilimsi; meyve ters yumurtamsı; çanak yaprakların alt yüzü tüysüz; çiçek sapı 10–15 mm; brakteler 5-8,5 cm. Çin
Tilia sabetii
Tilia stellatopilosa
Tilia taishanensis
Tilia tuan, yaprak kenarı tam veya yaprak ucuna yakın kısmı az dişli; dallar tüylü; brakteler 12–16 cm; talkımlar 3-22 çiçekli; yaprak tabanı genellikle eğik. Çin
Melezler

Tilia × moltkei (Tilia americana × T. petiolaris)
Tilia × europaea (T. cordata × T. platyphyllos)
Tilia × flavescens (T. americana × T. cordata)
Tilia × euchlora (T. cordata × T. dasystyla)
Tilia × petiolaris (T. tomentosa × T. ?)
Galeri

Tilia americana
Tilia cordata
Tilia henryana
Tilia heterophylla (sin. T. monticola)
Tilia insularis
Tilia japonica
Tilia maximowicziana
Tilia miqueliana
Tilia mongolica
Tilia oliveri
Tilia platyphyllos
Tilia tomentosa
28 Kasım

| --- | --- |
: 28 Kasım günü gerçekleşen en önemli olayları Tarihte Bugün sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
28 Kasım, Miladi takvime göre yılın 332. (artık yıllarda 333.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 33 gün vardır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Ekim – Kasım – Aralık
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |  |  |  |  |
Tatiller ve özel günler

| g t Yılın ay ve günleri |
| --- | --- |
Bugün: 7 Aralık 2024 [yenile]
Ocak: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 
Şubat: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 
Mart: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 
Nisan: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Mayıs: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Haziran: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Temmuz: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Ağustos: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Eylül: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Ekim: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Kasım: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Aralık: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Standart olmayan tarihler
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Zübeyde Süpürgeci

Zübeyde Süpürgeci (d. 20 Temmuz 1993), Türk paralimpik sporcu. 2012 ve 2016 Paralimpik Oyunları'na katılmıştır. Bedensel engelli iki kardeşi de spor yapmaktadır.
Frédérique Bangué

Frédérique Bangué (d. 31 Aralık 1976, Lyon), Fransız eski atlet. 60 ve 100 metre koşmuştur. Kişisel en iyi derecesi 11.16 olan sporcu, şampiyonalarda bireysel final koşamamış ancak 60 metre salonda ve bayrak yarışlarında madalyalar kazanmıştır.
Bahar Doğan

| --- | --- |

Kişisel bilgileri
Doğumu: 2 Eylül 1974 (50 yaşında) Kocaeli
Boy: 1,55 m (5 ft 1 in)
Spor
Ülke: Türkiye
Spor: Atletizm
Yarışma(lar): Uzun mesafe koşuları
Başarıları ve şampiyonlukları
En iyi dereceleri: 10.000 m 33:19.71 (2011) Yarı maraton 1:10:20 (2009) Maraton 2:34:53 (2011)
Bahar Doğan (d. 2 Eylül 1974), Türk uzun mesafe koşucusu. Özellikle maraton koşmaktadır.
Doğan 2008 Pekin ve 2012 Londra Oyunları'nda ülkesini temsil etti. Türk sporcu maratonda 2:37:12'lik derecesiyle ilk olimpiyatında 50. oldu. Londra'da 2:36:35 koşan Doğan, bu kez 63. sırada yer aldı.
Mariya Golubniçaya

Mariya Vasilyevna Golubniçaya (Rusça: Мария Васильевна Голубничая; d. 24 Şubat 1924), Sovyet eski atlet. Engelli koşularda yarışmıştır.
Golubniçaya 1952 Helsinki ve 1956 Melbourne Olimpiyatları'nda ülkesini temsil etti. Helsinki'de 80 m engelliyi Avustralyalı Shirley Strickland de la Hunty'nin arkasında ikinci tamamlayarak gümüş madalya kazandı. Melbourne'de ise final mücadelesini 5. sırada bitirdi.
Olga Bondarenko

Olga Petrovna Bondarenko (evlilik öncesi soyadı: Krentser; Rusça: О́льга Петро́вна Бондаре́нко-Кренцер; d. 2 Haziran 1960, Slavgorod), Sovyet atlet. Volgograd'daki Silahlı Kuvvetler spor topluluğunda yetişmiştir. Seul'de düzenlenen 1988 Yaz Olimpiyatları'nda 10.000 metre yarışını 31:05.21'lik dereceyle kazanmıştır.