stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi
Akademik birimler > Yüksekokullar

BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU
Antrenörlük Eğitimi [ÖY]*
Beden Eitimi ve Spor Öğretmenliği [ÖY]*
Rekreasyon Yönetimi [ÖY]*
Spor Yöneticiliği [ÖY]*
SAĞLIK BİLİMLERİ YÜKSEKOKULU
Beslenme ve Diyetetik*
Çocuk Gelişimi*
Fizyoterapi ve Rehabilitasyon*
Hemşirelik*
Hemşirelik
İş Sağlığı ve Güvenliği*
Sağlık Yönetimi*
TURİZM VE OTEL İŞLETMECİLİĞİ YÜKSEKOKULU
Gastronomi ve Mutfak Sanatları*
Gastronomi ve Mutfak Sanatları
Turizm ve Otel İşletmeciliği
UYGULAMALI BİLİMLER YÜKSEKOKULU
Bilişim Teknolojileri
Bilgisayar Destekli Muhasebe*
Bilgisayar Teknolojileri ve Programcılığı
Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik*
Yönetim Bilişim Sistemleri
Akademik birimler > Ön Lisans Programları

ADALET MESLEK YÜKSEKOKULU
Adalet*
MESLEK YÜKSEKOKULU
Bilişim Teknolojisi*
Bilgisayar Programcılığı
Elektrik Elektronik*
Halkla İlişkiler ve Tanıtım
İç Mekan Tasarımı*
İnşaat Teknolojisi*
Muhasebe ve Vergi Uygulamaları*
Mimari Restorasyon
Radyo ve Televizyon Programcılığı
Saç Bakımı ve Güzellik Hizmetleri*
SAĞLIK BİLİMLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU
Ağız ve Diş Sağlığı*
Ameliyathane Hizmetleri*
Anestezi*
Çocuk Gelişimi*
Diyaliz
Eczane Hizmetleri*
Fizyoterapi*
İl ve Acil Yardım*
İş Sağlığı ve Güvenliği*
Odyometri*
Optisyenlik*
Tıbbi Dokümantasyon ve Sekreterlik*
Tıbbi Görüntüleme Teknikleri*
Tıbbi Laboratuvar Teknikleri*
TURİZM VE OTEL İŞLETMECİLİĞİ YÜKSEKOKULU
Aşçılık*
(* ile işaretli bölümler Türkçe eğitim vermektedir. (ÖY) Özel yetenek bölümleridir)
Akademik birimler > Yüksek Lisans Programları

1.Beslenme ve Diyetetik
2. Bilgisayar Mühendisliği
3. Bilişim Sistemleri Mühendisliği
4. Bilişim Teknolojileri
5. Biyomühendislik
6. Çevre Bilimleri
7. Çevre Mühendisliği
8. Eğitim Programları ve Öğretimi
9. Eğitim Yönetimi ve Planlaması
10. Ekonomi
11. Elektrik Elektronik Mühendisliği
12. Enerji Sistemleri Mühendisliği
13. Fizyoterapi ve Rehabilitasyon
14. Grafik Tasarım
15. Hukuk
16. İç Mimarlık
17. İletişim ve Medya Çalışmaları
18. İngiliz Dili ve Edebiyatı
19. İngilizce Öğretmenliği
20. İnşaat Mühendisliği
21. İşletme
22. Kamu Hukuku
23. Kimya
24. Klinik Psikolojisi
25. Mimarlık
26. Muhasebe ve Finansman
27. Mühendislik Yönetimi
28. Okul Öncesi Eğitimi
29. Pazarlama Yönetimi
30. Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık
31. Sağlık Kurumları Yöneticiliği
32. Turizm ve Otel İşletmeciliği
33. Türk Dili ve Edebiyatı
34. Türkçe Eğitimi
35. Uluslararası Bankacılık ve Finans
36. Uluslararası Hukuk
37. Uluslararası İlişkiler
38. Yönetim Bilişim Sistemleri
39. Zihin Engelliler Öğretmenliği
Akademik birimler > Doktora Programları

1. Bilgisayar Mühendisliği
2.Biyomühendislik
3.Çevre Bilimleri
4.Çevre Mühendisliği
5.Elektrik Elektronik Mühendisliği
6.Enerji Sistemleri Mühendisliği
7. Hukuk
8.İletişim ve Medya Çalışmaları
9.İngilizce Öğretmenliği
10.İnşaat Mühendisliği
11.İşletme
12.Mimarlık
13.Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık
14. Türk Dili ve Edebiyatı
15.Uluslararası İlişkiler
16.Yönetim Bilişim Sistemleri
Profesyonel Doktora Programları
1. İşletme Yönetimi
2.Sağlık Kurumları Yönetimi
3. Hukuk
www.ciu.edu.tr
Akreditasyonlar ve uluslararası üyelikler

Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulu (YÖK)
KKTC Yükseköğretim Planlama, Denetleme, Akreditasyon ve Koordinasyon Kurulu (YÖDAK)
Mühendislik Eğitim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği (MÜDEK)
Mimarlık Akreditasyon Kurulu (MiAK)
Fen, Edebiyat, Fen-Edebiyat, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakülteleri Öğretim Programlarını Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği (FEDEK)
Uluslararası İşletme Yönetimi Akreditasyon Kurumu (FIBAA)
Pearson Assured
International Network for Quality Assurance Agencies in Higher Education (INQAAHE)
Uluslararası Üniversiteler Konseyi (IAU)
National Recognition Information Centre for the United Kingdom  (UK NARIC)
Federation of Universities of Islamic World (FUIW)
Information system for the recognition of foreign educational qualifications in Germany (ANABIN)
International Universities Council (IUC)
European Council for Business Education
Council on Hotel, Restaurant and Institution (CHIRE)
Uluslarararı Eğitimciler Kurumu - (NAFSA)
Uluslararası Tasarım Konseyi (Ico-D)
Association of International Educators
International Society for Engineering Education
Avrupa Siyaset Bilimi Konsorsiyumu (ECPR)
Avrupa İşletme Eğitimi Birliği - (ECBE)
Uluslararası Üniversiteler Arama Kurtarma Konseyi (IUSRC)
Yurtlar

Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi  toplam 17 yurt binasına sahiptir. Yüksek kalitede ve her türlü konfora sahip özel olarak tasarlanmış UKÜ yurtları, öğrencilerine huzurlu, etkin ders çalışmaya uygun ve güvenilir bir ortam sunar. Tüm odalarda ücretsiz ve limitsiz internet erişimi, LCD TV, çalışma masası ve sandalyesi, kütüphane, elbise dolabı, yatak, mini buzdolabı, odalar arası görüşmeye ve dıştan aranmalara açık telefon bağlantısı sizinledir. UKÜ yurtları, Stüdyo ve Apart tipi şeklinde ikiye ayrılır. Bir, iki ve dört kişilik odalardan oluşan stüdyo tipi  yurt binaları bir yıllık yemekhane üyeliği, yurt konaklaması ve eğitim ücretlerinin dahil olduğu ekonomik  paketler ile birlikte sunulur.
CIU Arena

20 Temmuz 2010  yılında açılışı gerçekleştirilmiş olan CIU ARENA,  tüm spor alanlarını bünyesinde bulundurma özelliği ile KKTC'nin ilk entegre spor kompleksi olup 7500 m2 kapalı alan ve 15.000 m2 açık alandan oluşmaktadır. Kompleksin açık alanında iki halı saha, iki basketbol sahası, iki voleybol sahası, iki tenis kortu, beach handball, beach volley, beach football kortlarından oluşmaktadır. CIU ARENA kapalı alanı ise fitness salonu, kapalı spor salonu, kapalı yüzme havuzu, masa tenisi, aerobik salonu, tırmanma duvarı, atış poligonu, squash salonlarından oluşmaktadır. Bünyesinde bulunan modern spor tesislerinde, alanında bilgili eğitimcilerle, öğrencilerimizin çağdaş spor eğitimi alabilmelerini ve topluma kaliteli insan yetiştirmeyi amaçlamaktayız.
Yayınlar

UKÜ FM adında 107.2 frekansından yayın yapan bir eğitim ve uygulama radyosu bulunur.
Ozan Doğulu

| Ozan Doğulu |
| --- | --- |
Doğum: 13 Ocak 1972 (53 yaşında) İstanbul, Türkiye
Başladığı yer: Türk
Tarzlar: Pop
Meslekler: Aranjör, Besteci, Müzik yapımcısı
Çalgılar: Gitar, Piyano
Etkin yıllar: 1992-günümüz
Müzik şirketi: Doğulu Productions, DGL Prodüksiyon, DMC
İlişkili hareketler: Kenan Doğulu, Sezen Aksu, Atiye
Eş: Ece Yosmaoğlu (e. 2007; b. 2018)
Çocukları: 3

Ozan Doğulu (d. 13 Ocak 1972, İstanbul), Türk DJ ve aranjördür.
Yaşamı

Şarkıcı Kenan Doğulu'nun ağabeyi ve besteci merhum Yurdaer Doğulu'nun oğludur. Annesi ise Serpil Doğulu'dur. Canan Doğulu adında moda ve tasarım ile ilgilenen bir kız kardeşi vardır. Aslen Gazianteplidir.
Uzun bir süre Sezen Aksu'nun orkestra şefliğini yapmıştır, şimdilik ise yoğun tempo dolayısıyla kendisini daha çok kardeşinin albüm ve konser çalışmalarına vermiştir. 
Ayrıca kendi müzik projesi olan "Ozan Doğulu Live Project"i DJ performanslarıyla çeşitli mekânlarda ve etkinliklerde yürütmektedir.
Ozan Doğulu piyanoyla çocukken tanıştı ve Zeki Müren dâhil olmak üzere birçok sanatçının arkasında çaldı. Gününün çoğu vaktini piyano çalmaya adadı ve konservatuvarı birincilikle bitirdi.
2003 yılında Bursa'da Sezen Aksu konserinde tanıştığı Ece Yosmaoğlu ile 18 Aralık 2007 tarihinde Maslak Refresh The Venue'de evlenmiştir. İlk kızları Arya, 24 Mayıs 2008 tarihinde dünyaya gelmiştir. Çiftin daha sonra Lila ve Elya adında iki kızı daha dünyaya gelmiş ve çift 2018 yılında boşanmıştır.
15 Haziran 2010 tarihinde DMC'den 130 Bpm isimli ilk albümünü çıkarmış ve bu albümde sanatçıya Sezen Aksu, Tarkan, Kenan Doğulu, Sıla, Ferhat Göçer, Ajda Pekkan, Mustafa Ceceli, Ziynet Sali ve Agusev Brass Band eşlik etmiştir. Albümün ilk klibi, sözlerinin Sıla'ya ve müziğinin Ozan Doğulu'ya ait olduğu "Alain Delon" isimli şarkıya çekilmiş ve Haziran ayında gösterime girmiştir. İkinci klip ise Ziynet Sali'nin seslendirdiği "Sen Mutlu Ol" şarkısına çekilmiştir.
Diskografi > Albümleri

130 Bpm (2010)
130 Bpm Allegro (2011)
130 Bpm Moderato (2014)
130 Bpm Forte (2017)
130 Bpm Kreşendo (2019)
Diskografi > Toplama/Remix albümleri

130 Bpm (DJ Eyüp Remixes) (2014)
130 Bpm Quartet (2015)
Diskografi > Teklileri

Dağılmak İstiyorum (ft. Model) (2012)
Uzun Lafın Kısası (ft. Gülden & Bahadır Tatlıöz) (2016)
Kime Ne (ft. Gökçe) (2016)
Wet (ft. Baby Brown & Ece Seçkin) (2016)
Yağmur (ft. Ziynet Sali) (2016)
Öle Öle (feat. Hera) (2018)
Ola Ola (feat. Ozeus) (2021)
Uzun Lafın Kısası 2 (Live Performance) (Bahadır Tatlıöz ve Gülden ile birlikte) (2022)
Bir Kereden Hiçbir Şey Olmaz (Gülşen ile birlikte) (2022)
Ben de İsterem (İbrahim Erkal Hürmet) (Cem Belevi ile birlikte) (2023)
100 (2023)
Video Klipleri

130 Bpm (2010)
Alain Delon
Hata
Sen Mutlu Ol
Bunlar da Geçer
Kaybolan Yıllar
130 Bpm Allegro (2011)
Daha
Aşkistan
130 Bpm Moderato (2014)
Harika
Naparsan Yap
Böyle Akşamlar
Hoşuna mı Gidiyor
130 Bpm Forte (2017)
Kulüp
Sayın Seyirciler
Derdim Çok
Hey
130 Bpm Kreşendo (2019)
Gerçek Şu ki
Ne Zamandır
Deli Fişek
Yok De
Elizabeth
Yanar
Safran

Başlığın diğer anlamları için Safran (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Safran (Crocus sativus), süsengiller (Iridaceae) familyasından, sonbaharda çiçek açan, 20–30 cm boyunda, çiğdem (Crocus) cinsinden soğanlı bir kültür bitkisi ve bu bitkiden elde edilen baharat. Bitkinin yaprakları şeritimsi, mor çiçekleri üç tepeciklidir. Çiçeği ve tepecikleri bitkiye bağlayan yaprak sapı da dâhil olmak üzere erkek organları kurutularak özellikle gıda boyası ve tat verici olarak kullanılan safran bitkisi daha çok İspanya, Fransa, İtalya ve İran'da yetiştirilir. Türkiye’de ise safran Safranbolu’da üretilmektedir. Ağırlığına göre dünyanın en pahalı baharatı, (bir gramı 5 ile 6 € arası), olan safranın anavatanı Güneybatı Asya’dır. Yetiştiriciliğine ilk olarak Yunanistan civarında başlanmıştır. Yarım kilogram safran 80.000 çiçekten çıkarılabilir. Kendi ağırlığının 100.000 katı suyu sarı renge boyar.
Safran baharatının keskin bir tadı ve iyodoform ya da saman benzeri bir kokusu vardır. Bunların sebebi, bileşiminde bulunan pikrokrosin ve safranal kimyasallarıdır. Aynı zamanda içine konduğu yemeklere altın gibi sarı bir renk katan, krosin adı verilen karotenoit bir boya maddesi de içerir. Bu özellikler safranı dünya çapında çok aranan bir baharat yapar. Ayrıca tıpta da kullanılır.
Safran kelimesi Arapça sarı renk anlamına gelen asfar (أَصْفَر) kelimesinden türetilen ve Arapçada safran baharatı anlamına gelen za’feran (زَعْفَرَان) kelimesinden kaynaklanarak Latinceye safranum, İtalyancaya zafferano ve İspanyolcaya azafrán olarak geçmiştir. Daha sonra Fransızcaya safran ve oradan da İngilizceye saffron olarak aktarılmıştır.
Biyoloji

| --- | --- |
Saffron crocus morfolojisi
Crocus sativus (saffron crocus) botanik deseni, Kohler's Medicinal Plants kitabından (1887).
: → Tepecik (Stigma) (pistil’in, çiçeğin dişi organının ucu)
: → Stamen (çiçeğin erkek organları)
: → Corolla (Taç yaprakların oluşturduğu sarmal)
: → Soğan (üreme organı)
Kültür bitkisi olan safran C. sativus, sonbaharda çiçek açan ve doğal yaşamda kendi başına bulunmayan çok yıllık bir bitkidir. Sonbaharda çiçek açan Doğu Akdeniz'in Crocus cartwrightianus bitkisinin kısır bir triploid mutantıdır. Botanik araştırmalarına göre C. cartwrightianus bir zamanlar düşünüldüğü gibi Orta Asya'da değil Girit'te ortaya çıkmıştır. Safran bitkisinin ortaya çıkışı ise C. cartwrightianus yetiştiricilerinin daha uzun tepeciklere sahip bitkiler üretebilmek için yaptıkları aşırı yapay seleksiyonun sonucudur. Kısır olmaları nedeniyle safran bitkisinin mor çiçekleri üretken tohum üretemez ve çiçeğin üremesi insana bağlı kalır. Toprak altında kalan ve üreme organı görevini yapan soğanlar toprak kazılarak çıkarılmalı, bölünerek ayrılmalı ve tekrar dikilmelidir. Bir soğan yalnızca bir mevsim yaşar, bölünerek yaklaşık on tane soğancık üretir ve bu soğancıklardan yeni bitkiler ürer. Soğanlar yaklaşık 4,5 cm çapında küçük kahverengi yuvarlardır ve sık bir hasır şeklinde paralel lifçiklerden oluşmuştur.
Bir yaz uykusu geçirdikten sonra topraktan, 40 cm'ye kadar büyüyen, beş ila on bir adet dar ve dik yeşil yaprak çıkar. Sonbaharda mor tomurcuklar kendini gösterir. Ekim ayında, diğer tüm çiçekli bitkiler tohumlarını bıraktıktan sonra açık pastel leylak renginden daha koyu bir mor renkte parlak renkli çiçekleri açar. Çiçek verdiği sırada bitki 30 cm'den daha yüksek değildir. Her çiçeğin ucunda üçlü bir erkeklik organı bulunur ve bunların ucunda 25–30 mm'lik koyu kırmızı tepecikler yer alır.
Tarihçe

Safran yetiştiriciliğinin tarihi 3.000 yıl öncesine kadar uzanır. Kültür bitkisi olan safranın doğada bulunan öncülü Crocus cartwrightianustur. İnsan yetiştiriciler, aşırı uzun tepeciğe sahip olan örnekleri seçerek yetiştirdi. Bunun sonucunda C. cartwrightianusun kısır bir mutant formu olarak C. sativus Bronz Çağı'nda Girit'te ortaya çıktı. Uzmanlara göre safrandan bahseden ilk doküman MÖ 7. yüzyıldan kalma Asurlular döneminde Asurbanipal tarafından toplatılan bir botanik kaynakçasıdır. Bundan sonra 4.000 yıl boyunca safranın 90 kadar hastalığın tedavisinde kullanıldığına dair dokümantasyon ortaya çıkarılmıştır. O tarihlerden beri Akdeniz bölgesinde hem baharat hem de ilaç olarak kullanılan safran yavaş yavaş Avrasya'nın diğer bölgeleriyle Kuzey Afrika ve Kuzey Amerika'ya kadar yayılmıştır. Son yıllarda safran üreticiliği Okyanusya kıtasına da uzanmıştır.
Tarihçe > Akdeniz

Minos uygarlığı zamanında MÖ 1500–1600 yılları arasında safranın tedavi amaçlı ilaç olarak kullanıldığını gösteren saray freskleri bulunmuştur. Sonraları Yunan efsanelerinde Kilikya'ya yapılan deniz yolculuklarından bahsedilir. Maceraperestlerin oraya dünyanın en değerli safranı olduğuna inandıkları safranı bulma ümidiyle gittiği aktarılır. Başka bir efsanede Crocus ve Smilax'tan bahseder. Büyülenen Crocus ilk safran bitkisine dönüşür. Antik Akdeniz ulusları; Mısırlı parfümcüler, Gazalı doktorlar, Rodoslu kasabalılar ve Yunan hetaerae adı verilen saray kadınları parfümlerde, merhemlerde  potpurilerde, maskaralarda, kutsal sunaklarda ve tıbbi tedavilerde safran kullanmıştır.
Helenistik Mısır döneminin sonlarında Kleopatra'nın, sevişmelerinin daha zevkli geçmesi için banyosunda safran kullandığı bilinir. Mısırlı sağlıkçılar her türlü gastroentestinal tedavi için safranı kullanırdı. Sidon ve Tyre gibi şehirlerde de safran dokumaların boyanmasında kullanılmıştır. Romalılar safranı o kadar çok seviyordu ki Romalılar Güney Galya kolonilerinde yanlarında getirdikleri safranı Roma yıkılıncaya kadar oldukça yaygın bir biçimde yetiştirmişlerdir. Farklı teoriler safranın Fransa'ya tekrar dönmesini 8. yüzyılda Endülüslülere ya da 14. yüzyılda Avignon papalığına bağlar.
Tarihçe > Asya

Irak'ta 50.000 yıllık tarih öncesi hayvan tasvirlerinde safran bazlı pigmentlere rastlanmıştır. Sonraları Sümerler doğada büyüyen safranı tedavi ve sihirli iksir yapmak için kullandı. Safran, MÖ 2. binyılda Minos saray kültüründen çok daha önce bir ticaret malı olarak kullanılıyordu. Yahudi dilinde Süleyman’ın Şarkısı’nda da safrandan saygıyla söz edilir. Antik Persler MÖ 10. yüzyılda Derbena, İsfahan ve Horasan şehirlerinde Fars safranı (Crocus sativus 'Hausknechtii') yetiştirdi. Bu yerlerde safran lifleri tanrılara sunulan dokumalarda, boya, parfüm ve ilaçlarda kullanılmıştır. Safran lifleri yataklara serpilmiş ve melankoli krizlerini iyileştirmek için sıcak çaylarla karıştırılmıştır. Perslerin safranı uyuşturucu maddelerle birlikte ve afrodizyak olarak kullandığı da sanılmaktadır. Asya seferleri sırasında Büyük İskender safranı, içecek ve yiyeceklerinde kullandığı gibi savaş yaralarını tedavi amacıyla banyosunda da kullanmıştır. İskender'i taklit eden askerleri safran ile banyo alma alışkanlığını Yunanistan’a getirmişlerdir.
Safranın Güney Asya’ya gelişiyle ilgili birbiriyle çelişen teoriler bulunur. Geleneksel Keşmir ve Çin söylencelerine göre safran 900 ila 2500 yıl önce bir zamanda buralara ulaşmıştır. Antik Pers kayıtlarını inceleyen tarihçiler bu tarihin MÖ 500 yılından önce olduğunu bulmuşlardır. Bu ya Perslerin park ve bahçelerde safran soğanlarını dikmeleriyle ya da Perslerin Keşmir’i işgal edip orada koloni kurmasıyla olmuştur. Fenikeliler Keşmir safranını boya olarak ve melankoli tedavisi için pazarlamışlardı. Daha sonra tüm Güney Asya’da yemeklerde ve boya olarak safran kullanımı yaygınlaşmıştır. Örneğin Hindistan’da Budist keşişler Buddha Siddhartha Gautama'nın ölümünden sonra safran renkli giysiler giymeye başlamışlardır.
7. yüzyıldan Ermeni yazar Şiraklı Ananya Çin’i şöyle tanımlamıştır:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Orada o kadar çok safran vardır ki eğer birisi bembeyaz giyinmiş şekilde, beyaz bir atın üstünde ve beyaz bir şahin ile ava çıksa geriye döndüğünde hepsi sapsarı olurdu. | „ |

Gerçekten de eski Çin tıp kitaplarında safrandan söz edilir. MÖ 200 ile 300 yıllarından kalma ve efsanevi Yan ("Ateş") İmparatoru (炎帝) Şennong’un hazırladığı düşünülen kırk ciltlik Shennong Bencaojing (神農本草經 – "Şennong's Büyük Şifalı Bitkiler Kitabı " ya da Pen Ts'ao veya Pun Tsao diye de bilinir.) adlı ilaçlarla ilgili eserde farklı rahatsızlıklar için bitkilerden yapılan 252 tedavi şeklinden söz edilir. Ancak 3. yüzyılda Çinliler safranın Keşmir'den geldiğinden söz ediyordu. Çinli bir tıp uzmanı Wan Zhen, "Safran, Buda’ya sunulmak üzere Keşmir’de yetiştirilir." diye yazmıştı. Wan kendi döneminde safranın nasıl kullanıldığını da şöyle anlatmıştır: "Safran çiçeği birkaç gün sonra solar sonra da safran elde edilir. Sarı rengi nedeniyle değerlidir. Şaraba koku vermek için kullanılır."
Tarihçe > Avrupa

Avrupa’da Roma İmparatorluğu’nun çöküşünden sonra safran yetiştiriciliği oldukça azaldı. Safran Avrupa’ya Endülüslülerin İspanya, Fransa ve İtalya’ya girmesiyle birlikte geri döndü. 14. yüzyıldaki Kara Veba salgını sırasında safran bazlı ilaçlara olan talep çok yüksek miktarlara ulaşınca Venedik ve Ceneviz gemileri Rodos gibi Güney Akdeniz’de bulunan yerlerden safran getirdiler. Soylular tarafından böyle bir gemi yükünün çalınması nedeniyle on dört hafta süren "Safran Savaşı" çıktı. Safran nedeniyle ortaya çıkan çatışmalar ve safran korsanlığının saldığı korku nedeniyle Basel'de başarılı bir şekilde safran kültürüne başlandı. Safran yetiştiriciliği ve ticareti daha sonra da Nürnberg'e sıçramıştır. Çok kısa bir süre sonra da safran yetiştiriciliği özellikle Norfolk ve Suffolk olmak üzere İngiltere’nin tamamına yayılmıştır. Essex’in Saffron Walden kasabasının adı yetiştirilen yeni üründen gelmektedir. Bu kasaba İngiltere’de safran yetiştiriciliğinin ve ticaretinin merkezi olmuştur. Ancak çikolata, kahve, çay ve vanilya gibi daha egzotik ürünlerin denizaşırı topraklardan getirilmesiyle birlikte Avrupa’da safran üretimi azalmıştır. Yalnızca Güney Fransa, İtalya ve İspanya’da önemli miktarlarda safran üretimi süregelmiştir.
Schwenkfelder Kilisesi üyeleri yanlarında taşıdıkları bir sandık safran soğanıyla göç ettikleri Amerika kıtasına safranı getirmiştir. 1730 yılında tüm doğu Pensilvanya’da safran yetiştiriliyordu. Karayipler'deki İspanyol kolonilerinin büyük miktarda bu yeni Amerikan safranından satın alması ve yüksek talep nedeniyle Philadelphia emtia borsasında safranın liste fiyatı, altına denkti. 1812 Savaşı’nda safran taşıyan birçok gemi batırıldıktan sonra Karayipler'le olan safran ticareti ortadan kalkmıştır. Yine de yöresel olarak keklerde, makarnalarda, tavuk ve alabalık çorbalarında kullanılmak üzere az miktarda da olsa Pensilvanya’da safran üretimi devam eder. Günümüzde Kuzey Amerika’da Lancaster County, Pensilvanya’da safran üretimi devam etmektedir.
Ticaret ve kullanım alanları

Uzmanlar safranın kokusunu otsu ya da samansı bir etkiyle karışık metalik bal rengini andırır diye tarif eder. Tadı da biraz keskin ve samansıdır. Safran yiyeceklere parlak sarı bir renk katar. Sıra dışı tadı ve yemeklere kattığı sarı renk nedeniyle safran; Arap, Orta Asya, Avrupa, Hint, İran, Fas ve Cornwall mutfaklarında oldukça yaygın olarak kullanılır. Şekerlemeler ve likörlerde de sıklıkla safran bulunur. Safranın yerine genellikle aspir (Carthamus tinctorius, "Portekiz safranı" ya da "yalancı safran") veya zerdeçal (Curcuma longa) kullanılır. Geleneksel tedavi yöntemi olarak çok eski bir tarihe sahip olan safranın antikarsinojenik (kanser bastırıcı), antimutajenik (mutasyon önleyici), immünomodüle edici ve antioksidan benzeri özellikleri olduğu modern tıp tarafından bulunmuştur. Safran özellikle Çin ve Hindistan’da kumaş boyası olarak ve parfümeride kullanılır.
| --- | --- |
Dünya'da safran yetiştiriciliği
Önde gelen safran üretici ülkeleri gösteren bir harita.  Önde gelen safran üretici ülkeleri gösteren bir harita
: – Önemli ölçüde safran yetişen bölgeler
: – Önemli ölçüde safran üreten ülkeler
: – Az miktarda safran yetişen bölgeler
: – Az miktarda safran üreten ülkeler
: – Başlıca güncel ticaret merkezleri
: – Başlıca tarihi ticaret merkezleri
Safran üretiminin çoğu batıda Akdeniz’den doğuda Keşmir’e kadar uzanan bir kuşakta yapılır. Dünya çapındaki safran üretimi yıllık 300 ton civarındadır. Sırasıyla İran, İspanya, Hindistan, Yunanistan, Azerbaycan, Fas ve İtalya önemli ölçüde safran ürete ülkelerdir. Yarım kg kuru safran elde etmek için 55.000–80.000 çiçek gerekir ki bu bir futbol sahası büyüklüğündeki bir alandan toplanır. 150.000 çiçeği toplayabilmek için kırk gün boyunca gece gündüz çalışmak gerekir. Çiçeklerden çıkarılan tepecikler hemen kurur ve hava sızdırmaz kaplarda saklanır. Safranın toptan ve perakende satış fiyatı kilogram başına US$1100–US$11.000 arasındadır. Canlı kızıl renk, hafif bir nemlilik, esneklik, yeni hasat tarihi ve kırılmış liflerin olmaması taze safranın özelliklerindendir.
Kültivarlar

Dünya çapında çeşitli safran kültivarları üretilmektedir. "Spanish Superior" ve "Creme" ticari adlarını taşıyan İspanyol varyeteleri genel olarak daha yumuşak bir renk, tat ve kokuya sahiptir ve hükûmetin belirlediği standartlara göre sınıflandırılır. İtalyan varyeteleri daha güçlü olsa da en yoğun varyeteler Yunanistan’ın Makedonya bölgesinde, İran’da ve Keşmir’de yetişir. İran ve Hindistan safranının Batı ülkelerine ulaşması çok zordur. Amerika Birleşik Devletleri İran safranının ithalatını yasakladığı gibi, Hindistan da üst sınıf safranın ihracatını yasaklamıştır. Bunların dışında Yeni Zelanda, Fransa, İsviçre, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerden de az miktarda safran alınabilir.
Tüketiciler bazı kültivarları en üst kalite sınıfından olarak görür. İtalya’nın Abruzzo bölgesinde, L’Aquila yakınlarında Navelli Vadisi’nde sekiz hektarlık bir alanda yetiştirilen "Aquila" safranı (zafferano dell'Aquila), oldukça yüksek oranda safranal ve krosin içerir, kendine has şekli, sıra dışı keskin kokusu ve yoğun rengiyle en üst kalite safrandan sayılır. İtalya'ya İspanyol Engizisyonu’ndan kaçan Dominiken bir keşiş tarafından getirilmiştir. İtalya’da hem miktar hem de kalite açısından en önemli safran üretimi Sardinya adasında San Gavino Monreale’de 40 hektarlık bir alanda yapılır. İtalya genelindeki safran üretiminin %60’ı bu bölgeden sağlanır. Diğer bir varyete, tüketicilerin kolaylıkla ulaşamadığı Keşmir "Mongra" ya da "Lacha" safranıdır (Crocus sativus 'Cashmirianus'). Keşmir'de süregelen kuraklıklar, hastalıklar ve mahsul alamama nedeniyle ve Hindistan'ın ihracat yasağı nedeniyle bu safranın fiyatı oldukça yüksektir. Keşmir safranı, dünyanın en koyu renkli safranları arasındadır ve koyu kestane - mor rengiyle tanınır. Koyu renk safranın güçlü aromasını, tadını ve renklendirme etkisini gösterir.