stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Diyap Yıldırım

| Diyap Yıldırım |
| --- | --- |

Türkiye Büyük Millet Meclisi 1. Dönem Milletvekili
Görev süresi 23 Nisan 1920 - 16 Nisan 1923
Seçim bölgesi: 1920 – Dersim
Kişisel bilgiler
Doğum: 1852 Çemişgezek, Tunceli, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 1935 (82-83 yaşlarında) Divriği, Sivas, Türkiye
Vatandaşlığı:  Osmanlı İmparatorluğu (1852-1922)  Türkiye (1923-1935)
Yaşadığı yer: Tunceli Diyarbakır Divriği Elazığ  (Sivas)
Dini: İslam, Alevilik
Diyap Ağa, Mustafa Kemal Paşa ile birlikte
Diyap Yıldırım, bilinen adıyla Diyap Ağa kimlikteki tam adı Dersimli Diyap Ağa  (d. 1852, Çemişgezek, Tunceli - ö. 1935, Divriği, Sivas), Türkmen asıllı Türk siyasetçi ve aşiret reisi, I. TBMM Tunceli milletvekili.
Tunceli yılları

Diyap Yıldırım, 1852 yılında Tunceli'nin Çemişgezek ilçesinde Hozatlı Seyithan Ağa ve Elif Hanım'ın oğlu olarak dünyaya geldi. Ovacık-Hozat aşiretlerinden Ferhatuşağı aşiretine mensuptur. 2 kez evlilik yaptı.
Birinci Dünya Savaşı

Diyap Ağa, I. Dünya Savaşı'nda Hamidiye milislerinde milis komutanı oldu. Bitlis ve Siirt'in Rus işgalinden kurtulması için aşireti ile savaşa katıldı ve bu savaşlarda milislere komutanlık yaptı. Bu sıralarda ordu komutanı Mustafa Kemal Atatürk ile sıkı bir dostluk kurdu.
Sivas yılları

1854 yılında Koçgiri bölgesi kaza haline getirilirken Kaza ve nahiye müdürlükleri Koçgirililerden alınıp, Zara Kaza müdürlüğüne Çemişgezek'ten Ferhatuşağı aşireti reisi Diyap Ağa getirildi. Zara kazasındaki Abaş ve Çat bucaklarının başına Ovacık'tan Şamuşaklı Ali Ağa getirildi. 1920 yılındaki Koçgiri İsyanı'na şiddetle karşı çıktı. Mustafa Kemal Atatürk, Diyap Ağa ve Dersimli Binbaşı Hasan Hayri'nin 1. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı'ndaki mücadelesini takdir edip Diyap Ağa ve Dersim'in ileri gelenlerine milletvekilliği önermiştir. Hozatlı Mustafa Öztürk, Diyap Ağa, Dersimli Binbaşı Hasan Hayri Bey, Ahmet Ramiz Tan bu teklifi kabul etmiştir. Diyap Ağa, Dersimli Binbaşı Hasan Hayri Bey tarafından meclise getirildi.
Kurtuluş Savaşı

Erzurum Kongresi'ne Dersimli Binbaşı Hasan Hayri Bey ile katılarak Tunceli'yi Erzurum Kongresi'nde temsil etti. O dönemdeki Koçgiri İsyanı ve Şeyh Said İsyanı'na karşı çıktı. Şeyh Said'i bela olarak niteledi. Yunan işgali sırasında meclis'in Kayseri'ye taşınması fikrine karşı çıktı ve meclis kürsüsünde "Biz buraya kaçmaya mı geldik, yoksa kavga edip ölmeye mi? Eğer meclisi taşımak istiyorsanız buyurun gidin. Ama ben gidemem. Tek başıma bile olsam, bayrağım, dinim ve vatanım için son kurşunuma kadar savaşırım. Son kurşunu da kafama sıkarım. Bu böyle biline..." 1922 yılında Dersim'in vilayet olması için dilekçe verdi. Bu teklif Mustafa Kemal Atatürk desteği ile kabul edildi. Dersim ismini benimsediği için isminin değiştirilmemesini Mustafa Kemal Atatürk'ten rica etti ve isim değiştirilmedi.
Tunceli'ye dönüş

Diyap Ağa, Dersim mebusluğu bittikten sonra memleketi Tunceli'ye geri döndü. Mustafa Kemal Atatürk tarafından Diyap Ağa'ya maaş bağlatıldı. 1935'te Divriği'de öldü. Diyap Ağa'nın mezarı bugünkü Hozat sınırındaki Gözlüçayır köyünde yer almaktadır.
Hakkında

Dersim yöresindeki Ferhatuşağı aşiretinin reisi olarak özel öğrenim gördü. Hamidiye Alayları'nda milis komutan oldu. I. Dünya Savaşı'nda Siirt ve Bitlis'in Rus işgalinden kurtarılması savaşlarına katıldı. Ordu komutanı Mustafa Kemal Paşa ile dost oldu. Türk Kurtuluş Savaşı başladığında Erzurum ve Sivas kongrelerini destekledi (1919). Ankara'da toplanan ilk TBMM'ye Dersim milletvekili olarak katıldı (1920-23).
Sakarya Meydan Muharebesi sırasında Yunan ordusunun Ankara yakınlarına kadar gelmesi üzerine meclisin Kayseri'ye taşınması söz konusu olmuş, tartışmalar sırasında söz alan Diyap Ağa, "Buraya savaşmaya mı yoksa kaçmaya mı geldik!" diyerek Millî Mücadele'ye verdiği destek ve cesareti ile takdir toplamıştır. Doğu ve güneydoğu bölgelerinde halk yerel milis güçleri şeklinde Fransız ve İngiliz ordularına karşı koymuşlardır. Daha sonra Seyit Rıza'yla ilişki kurduğu gerekçesiyle (kızını Seyit Rıza ile evlendirmiştir) Diyarbakır'a sürülmüştür. Aşiretteki diğer kişiler de Divriği'ye zorunlu göç yapmışlardır.
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
Nevzat Yanmaz

| Nevzat Yanmaz> Türkiye Büyük Millet Meclisi 20. Dönem Milletvekili |
| --- | --- |
Görev süresi 8 Ocak 1996 - 25 Mart 1999
Seçim bölgesi: 1995 - Sivas
Kişisel bilgiler
Doğum: 1960 Sivas, Türkiye
Milliyeti: Türk
Partisi: Anavatan Partisi, Büyük Birlik Partisi
Çocuk(lar): 3 çocuk
Bitirdiği okul: Konya Selçuk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi
Mesleği: Mimar, Müteahhit
Dini: İslam
Nevzat Yanmaz (d. 1960, Sivas), Türk siyasetçi ve Mimar. TBMM 20. dönem Anavatan Partisi Sivas milletvekilliği yapmıştır. Milletvekili olduğu sırada daha sonradan Büyük Birlik Partisi'ne geçiş yapmıştır.
Ezgim Kılınç

| Ezgim Kılınç |
| --- | --- |
Doğum: 12 Aralık 1968 (56 yaşında) Türkiye
Meslek: Oyuncu
Ödüller: 1999 - Bedia Muvahhid Ödülü  Misyon   2000 - Afife Jale Tiyatro Ödülleri (En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu) Sersem Kocanın Kurnaz Karısı   2008 - Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri (En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu) Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz  

Ezgim Kılınç, Türk oyuncu, balerin.
İBB Şehir Tiyatroları oyuncusudur. Birçok tiyatro ödülüne değer görülen sanatçı, reklam filmi oyunculuğu da yapmıştır.
Yaşamı

Bursa'da doğdu. Tiyatrocu bir aileye mensuptur. Tiyatro ve bale eğitimi aldı. 1990'lardan itibaren reklam filmlerinde rol aldı. İlk reklam filmi Naşit Özcan'la rol aldığı Pamukank reklamı idi.
1998'de İBB Şehir Tiyatroları'nda oyunculuğa başladı; ilk olarak Lüküs Hayat'ta rol aldı. Alman oyun yazarı Heiner Müller’in Misyon  adlı oyunundaki rolü ile 1999'da Bedia Muvahhid Ödülü'ne;  Sersem Kocanın Kurnaz Karısı oyununda rolü ile 2000 yılında 4. Afife Tiyatro Ödülleri'nde En Başarılı Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü'ne değer görüldü.
Kristal Elma Ödülü kazanan Turkcell telesekreter reklamında canlandırdığı patronuna hayran olan çılgın sekreter rolü ile tanındı.
İBB Şehir Tiyatroları'nda sahnelenen "Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz" oyunundaki performansıyla  2008'de 13. Sadri Alışık Sinema ve Tiyatro Oyuncu Ödülleri'nde  "Yardımcı rolde yılın en başarılı kadın oyuncusu" seçildi.
Rol aldığı tiyatro oyunları

Şehir Tiyatrosunda oynadığı oyunlar;
Sersem Kocanın Kurnaz Karısı,
Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz,
Misyon (Bir Devrimi Anmak),
Dünyanın Ortasında Bir Yer,
Shakespeare,
Felatun Bey İle Rakım Efendi,
Cadı Kazanı,
Pollyanna (çocuk oyunu),
Haydi Mars'a Gidelim (çocuk oyunu),
Güneşin Oğlu (çocuk oyunu)
Ben Sinema Artisti Olmak İstiyorum
Gılgameş
Rol aldığı dizi ve filmler

Hiç Yoktan Aşk (2000) (Film) - Pervin
Vay Anam Vay (2001-2002) (Dizi)
Kibar Ana (2002) (Dizi)
Dayı (2004) (Dizi)
Korkuyorum Anne (2004) (Film) - Provada Ağlayan Kadın
Sahte Prenses (2006) (Dizi)
Tutkunum Sana (2006) (Dizi)
Milyonda Bir (2008) (Dizi)
Teyzeanne (2009) (Dizi)
Hacim Sultan

Kolu Açık Hacim Sultan olarak da bilinir. Hacı Bektaş-ı Veli’nin akrabası olan ve Hacı Bektaş-ı Veli ile birlikte Horasan’dan gelen Hacim Sultan’ın asıl adı Recep’tir. Uşak’ın Susuz Köyü'nde Germiyanoğulları'ndan Yakup Bey tarafından yaptırılmış türbesi vardır.
Hasluck’a göre Vidin’de makamı vardır. Hakkında “Vilayetname” düzenlenmiştir. Vilayetname 1914 yılında Almanca'ya çevrilmiştir. Cemlerde talibe öğretilen makamlar arasında “Meydan taşı”; Hacim Sultan'a aittir. İnanışa göre bir tahta kılıç olan “Batın kılıcı” Hacı Bektaş-ı Veli tarafından kendisine verilmiş ve eğitici (terbiye edici) olarak görevlendirilmiştir. Bu nedenle Bektaşiler Hacim Sultan'dan çekinirler. Bektaşiler; "Hak yoluna gitmeyenleri" eğiten biri olarak tanırlar. “Erenlerin Batın celladı” da denilir. Tekke, XX. y. yılın başlarında kullanılmaz durumdadır ve bir mütevelli tarafından yönetilmektedir.
Hasan Büyükaşık

| Hasan Büyükaşık |
| --- | --- |
Doğum: 1934 Gümüşgöze, Defne, Hatay
Meslek: İpekböceği üreticisi ve dokumacı
Ödüller: 2017 Yaşayan İnsan Hazinesi Ödülü

Hasan Büyükaşık (d. 1934, Gümüşgöze, Defne, Hatay), Türk dokumacı ve ipekböceği üreticisi
Köyünde ipekçilik mesleğini icra eden son kişi olarak kalmış; mesleği yaşatmak için büyük gayret göstermiştir. Hatay sarısı denilen yerli ipek böceği ırkını çoğaltmaya çalışmıştır. İpekböcekçiliği ve dokumacılığı alanında 2017'de Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazinesi ünvanına layık görülmüştür.
Yaşamı

1934'te Hatay'ın Defne ilçesine bağlı Gümüşgöze köyünde doğdu. Beş kuşaktır ipekböcekçiliği ile uğraşan bir aileye mensuptur. İpekçiliği  7 yaşından itibaren babasından öğrendi. Evinin bir odasındaki "ipekçi çıtrığı" adlı mancınık sistemi ve el tezgahıyla geleneksel ipek böcekçiliğini yaşattı.
Gümüşgöze mahallesindeki ipekçilik mesleğinin tek icracısı olarak kalan Büyükaşık, eşi ve çocuklarıyla kurduğu atölyede ipek giyim eşyaları imal edip kendi markasıyla önce ABD'ye, sonra İtalya, Fransa, Danimarka gibi ülkelere ihraç etti. Hatay'a özgü ve yok olma tehlikesi altındaki ipek böceği türü olan 'Hatay Sarısı"nı yeniden çoğaltmak için çalıştı. Çalışmaları çeşitli ödüllere layık görüldü  Çekimleri bir yıl süren ve 2011'de tamamlanan İstanbul Kültür Üniversitesi, Mustafa Kemal Üniversitesi ve 'nin ortak projesi ile Nagehan Çakar yönetmenliğinde çekilen Büyükaşıklar adlı belgeselde ipekçiliği yaşatmak için verdiği mücadeleyi anlattı. Belgesel, birçok festivalde ödül kazandı.
2017 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında UNESCO Bilim Kurulu tarafından verilen Yaşayan İnsan Hazinesi unvanına layık görüldü. 11 Şubat 2020'da Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleşen törenle ödülünü aldı.
Ödüller

2017 Yaşayan İnsan Hazinesi Ödülü
Şahika Ercümen

| --- | --- |

Kişisel bilgileri
Doğumu: 16 Ocak 1985 (40 yaşında) Çanakkale, Türkiye
Eğitimi: Başkent Üniversitesi
Website: sahikaercumen.com
Spor
Ülke: Türkiye
Spor: Serbest dalış
Şahika Ercümen (d. 16 Ocak 1985, Çanakkale), Türk serbest dalışçı ve sualtı hokeyi oyuncusu, millî sporcu.
Serbest dalışta Türkiye rekorunu elinde bulundurmaktadır. Başkent Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü mezunudur ve aynı zamanda Başkent Üniversitesinde yüksek lisans eğitimine devam etmektedir.
Kariyeri > 2006

2006'da, İspanya'nın Tenerife kentinde düzenlenen Serbest Dalış Dünya Şampiyonası'nda elde ettiği dereceyle Türkiye rekoru kırdı. 26-27 Mayıs 2007 tarihlerinde, Ankara ODTÜ kapalı yüzme havuzunda düzenlenen dinamik apnea (serbest dalışın havuzda yapılan branşlarından biri) Türkiye Şampiyonası'nda tek nefesle havuzda 145,35 metre giderek Türkiye rekoru kırdı.
Kariyeri > 2008-2010

2008 yılında, Türkiye Sualtı Hokeyi Millî Takımı ile Avrupa üçüncüsü, Serbest Dalış Avrupa Şampiyonası'nda geçirdiği sakatlığa rağmen Avrupa dördüncüsü oldu. 2009 yılında serbest dalış alanında Türkiye şampiyonluğu elde etti. 2010 yılında Türkiye rekoru ve dünya rekoruna en yakın derecenin (-65 metre) sahibi oldu.
Kariyeri > 2011

11 Şubat 2011 tarihinde Avusturya'nın Weissensee bölgesinde buz altında tek nefeste 110 metrelik bir mesafeyi katetmiş hem erkekler hem de kadınlarda Buzaltı Yatay Dalış dünya rekorunu kırmıştır. Daha önceki rekor kadınlarda 70 erkeklerde ise 108 metre idi. 10 Kasım 2011 tarihinde Mısır'ın Dahab kentinde sabit ağırlıkla dikey dalış kategorisinde 70 metreye ulaşarak bu daldaki CMAS dünya rekorunun sahibi olmuştur. Aynı gün paletsiz olarak da 60 metreye dalarak  bir CMAS dünya rekoru daha kırmıştır.
Kariyeri > 2014

22 Temmuz 2014 tarihinde Antalya ilinin Kaş ilçesinde paletsiz değişken ağırlıkla yaptığı dalışta 91 metreye ulaşarak CMAS dünya rekorunun sahibi olmuştur. Paletsiz değişken ağırlıkla kırdığı dünya rekorundan bir gün sonra paletsiz ip destekli serbest dalış kategorisinde 72 metrelik derecesiyle yeni bir CMAS dünya rekorunun sahibi olmuştur.
Kariyeri > 2015

19 Ocak 2015 tarihinde Milliyet Gazetesi tarafından düzenlenen "61. Milliyet Yılın Sporcusu Ödülleri"nde Ercümen 2014 yılının sporcusu ödülünün sahibi olmuştur.
Çanakkale Zaferi’nin 100’üncü yılında şehitleri anmak amacıyla 24 metre derinlikteki İngiliz savaş gemisi Majestic’e dalarak şehitlerin anısına çelenk bıraktı. Yine Çanakkale Boğazı'nda Anzak gününde Avustralyalı ve Yeni Zelandalı sporcularla dalış yaparak su altından barış mesajı verdi. Ercümen 2015 yılının Haziran ayında 125 yıl önce Japonya'nın Kushimoto kenti yakınlarında batan Osmanlı gemisi Ertuğrul'a saygı dalışı gerçekleştirdi.
Ercümen, Antalya'nın Kaş ilçesinde düzenlenen Serbest Dalış Türkiye Şampiyonası'nda paletli sabit ağırlık ip destekli dalış kategorisinde 72 metreye ulaşarak kendine ait 70 metrelik Türkiye rekorunu kırdı ve birinciliği elde etti.
Kariyeri > 2016

22 Ekim 2016 tarihinde Antalya'nın Kaş ilçesi açıklarında Değişken Ağırlıklı Paletli alanında 110 metreye dalarak CMAS onaylı yeni bir dünya rekoru kırmıştır. Bu rekorunu "Şehitler İçin Tek Nefes Tek Yürek" pankartı açarak şehitlerimize adamış, şehit çocuklarına destek projesi "Turkuazın Çocukları Projesi"ne desteğini açıklamıştır. Bu rekorla su altında en derine inen insan ünvanını almıştır. Ardından; 24 Ekim 2016'da, Kaş-Hidayet Koyu'nda Türkiye Cumhuriyeti'nin 93. yılına ithafen Değişken Ağırlıklı Paletsiz alanında 93 metre dalarak iki gün arayla ikinci bir rekora imza atmıştır.
Kariyeri > 2017

21 Ocak 2017 tarihinde TV8'de yayımlanmaya başlayan Survivor 2017 kadrosuna alınmış ve Ünlüler takımında yarışmıştır. 26 Nisan 2017 tarihinde ise Survivor'dan elendi.
Kariyeri > 2019

Ercümen Antarktika'da kurulan Türk Bilimsel Araştırma Kampının açılışı Horseshoe adasında özel dalış yaptı. Bu dalış kapsamında gittiği ‘beyaz kıta’da dalış yapan ilk Türk kadın sporcu ünvanını aldı. 28 Ekim 2019 tarihinde Mersin'e bağlı Aydıncık ilçesinde bulunan Gilindire Mağarası'nda yaptığı dalışta, paletsiz dinamik apnea kategorisinde 100 metre ile 90 metre sınırındaki dünya rekorunun yeni sahibi olmuştur.
Kariyeri > 2021

22 Mart 2021 yılında - Dünya Su Günü'nde Moldova'da, Gagavuzya Özerk Bölgesi'ndeki Komrat Gölü'ne daldı.
26 Ekim 2021'de, Şahika Ercümen, Antalya'nın Kaş ilçesinde paletsiz değişken ağırlık kategorisinde 100 metreye dalarak CMAS dünya rekoru kırdı.
Kariyeri > 2023

Bahamalar'da yer alan Mavi Çukur'da düzenlenen organizasyonun 9. ve son gününde Şahika Ercümen, 100 metreye 3 dakika 14 saniye içinde dalarak Türkiye rekoru kırdı.
Dinozor

Başlığın diğer anlamları için Dinozor (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Dinozor (Dinosauria), ilk olarak Mezozoyik zamanda ortaya çıkan ve yaşayan tek üyeleri kuşlar olan arkozor sürüngen grubu. Dinozor adı, Richard Owen tarafından Grekçe "korkunç" anlamına gelen deinos ve "kertenkele" anlamına gelen sauros sözcüklerinin birleştirilmesinden oluşur. Dinozorlar, 243 ile 233 milyon yıl önce Geç Triyas döneminde ortaya çıkmış ve 66 milyon yıl önce kuşlar dışındaki tüm türlerinin soyu tükenmiştir. Dinozorlar, sıcakkanlı ve soğukkanlı arası özellikler gösteren mezoterm canlılardı. Mezozoyik'te oldukça başarılı biçimde tüm kıtalara yayılan dinozorlar çok farklı nişleri doldurdu. Yapılan araştırmalarda şimdiye kadar yaklaşık olarak 1.000 kadar kuş olmayan dinozor türünün yaşadığı belgelendi. Bugün dinozorların evrimsel olarak devamı olan kuşların 11.000 kadar türü vardır ki bu, yaşayan memelilerin tür sayısının (~6000) yaklaşık iki katıdır. Dinozorların nasıl yaşadığı, ne kadar çeşitlendiği ve ekosistemdeki yerleri kadar, kuş olmayan dinozorların nasıl yok olduğu da bilim camiasını uzun zamandır meşgul etmektedir. Kuş olmayan dinozorları yeryüzünden silen yok oluşun aşamalı mı, yoksa yerbilimsel olarak katastrofik (ani) mi olduğu tartışmalıdır.
Dinozorlarla ilgili bir diğer konu da onların büyük çeşitlilik gösteren boyutlarıdır. Bu canlılar, yerküreyi titreten 65-75 tonluk Argentinosaurus gibi dev titanozor sauropodlardan en küçük yaşayan dinozor olan Arı sinek kuşuna değin boyut konusunda çok geniş bir yelpaze sunar. Farklı dinozor grupları farklı metabolizma hızları ve büyüme stratejileri geliştirdi, sauropodlar devleşip ısı kaybını aza indirirken, daha küçük bedene sahip gruplar da ısı kaybını önlemek için tüy barındırmış olabilir. Dinozorların ayırt edici fiziksel özelliklerinden birisi beden duruşlarıdır, yapılan çalışmalar dinozorların atalarının bipedal (iki ayak üstünde) olduğunu ileri sürdü. Yaşayan kertenkele türlerindeki bipedal duruşun evrimsel olarak koşucu özellikleri artırıcı bir adaptasyon olduğu biliniyor, bundan yola çıkarak kimi dinozorlarda da gerek avlanma gerekse avcılardan kaçmak için bipedal hareket biçiminin evrimleştiği düşünüldü.
Dinozorların evrimsel tarihi temelinde yerküre tarihidir, özellikle Dünya'nın geçirdiği büyük değişiklikler farklı dinozor ailelerinin veya aynı aileler içinde farklı cinslerin evrimleşmesine yol açtı. Bunun en önemli örneklerinden biri Kretase dönemi Kuzey Amerika'sında karaları ayıran Batı İç Denizyolu'dur ve yaşanan coğrafi izolasyon yoluyla Laramidya ve Appalachia karalarında ayrı cinsler oluştu.
Paleobiyoloji > Boyut

Dinozorlar pek çok özellikleri noktasında yüksek çeşitlilik yakaladılar. Boyut bu özelliklerin başında gelmektedir. Memeliler ile karşılaştırmak gerekirse ortalama memeli boyutu köpek ölçülerindeyken; ortalama dinozor boyutu ayı ölçülerine karşılık gelir. Tüm dinozorlar, boyut konusunda dikkate değer bir evrimsel öykü sunar, Mezozoyik dönemde dinozor beden kütlesinin modu 1-10 ton arasındaydı. Günümüzde tamamıyla karada yaşayan en büyük sürüngenler dev kaplumbağalar ve monitör kertenkelelerdir ve 1 tona yaklaşamazlar, ancak büyük etçil dinozorlar 6-10 tona kadar ulaşabilen örneklere sahiplerdi. Geç Jura'nın Avrupa'sından bilinen Compsognathus 1-1,25 m uzunluğundayken, Tyrannosaurus rex 12 metre uzunluğunda ve 8 ton kadar gelmekteydi. Sauropodlar için boyut konuşulacaksa devleşme söz konusu olmalıdır, örnek olarak 75 tona kadar ulaşabilen Argentinosaurus ve 35 tonluk Supersaurus verilebilir. Bilinen en büyük ornithischian ve sauropod olmayan en büyük dinozor olan Shantungosaurus için de Gregory S. Paul, 15 m uzunluk ve 13 ton ağırlık tahmin etti.
Ayrıca 2024 yılında yapılan bir çalışmada Tyrannosaurus cinsine yeni bir tür eklenmiştir. T. mcraeensis, T. rex'ten 6-7 milyon yıl önce Laramidya'nın daha güneyinde yaşadı ve kendisinden daha genç akrabasıyla yarışır boyutlara sahipti. T. mcraeensis'in 12 metre uzunluğa sahip olduğu düşünülüyor. Bu yeni türün keşfiyle Tyrannosauridlerin büyük boyutlara nasıl ulaştıkları ve kökenlerine ilişkin evrimsel tarihleri daha iyi anlaşılabilir.
Dinozorlar aynı zamanda farklı beden yapılarının boyutu konusunda da uç örnekler sergilediler. İlginç örneklerden biri Mamenchisaurus'tur. Andrew Moore ve ekibi tarafından 2023'te yapılan çalışmaya göre 15 m uzunluğundaki boynuyla Mamenchisaurus'un şimdiye kadar bilinen en uzun boyna sahip canlı olduğu bulundu.
Bergmann kuralı zoolojide hayvanların boyutlarıyla yaşadıkları enlem arasındaki ilişkiyi konu eden bir ekolojik kuraldır. Wilson ve ark.'nın (2024) yaptıkları çalışmada bu kural Mezozoyik'te yaşamış dinozorlar ve memeliler ile onların torunları olan günümüz kuşları ve memelilerine uygulandı. Özellikle son yıllarda keşfedilen Kuzey Kutup Dairesi çevresinde yaşamış Nanuqsaurus gibi dinozorların da ele alındığı çalışmada beden büyüklüğünün yaşanılan yerin enlemiyle bir ilgisinin olmadığı bulundu. Kuzey Amerika'nın daha alt enlemlerinde yaşamış dinozorlarla onların Arktik çevrelere yakın yaşamış akrabalarının beden büyüklüklerinin benzer olduğu görüldü.
Paleobiyoloji > Paleopatoloji

Fosil materyallerin araştırılmasıyla günümüz hayvanlarını etkileyen hastalıkların soyu tükenmiş canlılarda da olduğu ortaya kondu. Alberta, Kanada'da 77 milyon yıllık bir fosil yatağında bir Centrosaurus sürüsüne ait fosil kalıntılar bulunmuştur. Bu dinozorların toplu halde fosilleşmesi ani gelişen fırtınanın yarattığı selin hepsini boğmasıdır, ama bu fosil yatağındaki bir Centrosaurus'un kemikleri çok önemli bir bulguya işaret ediyordu. Ekhtiari ve ark. yaptığı çalışmada bir Centrosaurus bireyinin kaval kemiğinde osteosarkoma adlı kötü huylu bir kemik tümörünün bulunduğu ortaya konmuştur. Bu hasta dinozor erkek ve 19 yaşında bir bireydi.
Başka bir çalışmada Montana Dinozor Müzesinden Cary Woodruff, 145 milyon yıllık Diplodocid benzeri bir sauropodun boyun kemiklerinde garip, brokoli benzeri büyümeler gözlemledi. Yapılan BT taramaları ve X-ray incelemeleri ile bu oluşumların solunum yolları enfeksiyonu sonucu geliştiği ortaya konmuştur. Uzmanlar ilgili dinozorun, olasılıkla ateş, akıntı ve öksürükten muzdarip olduğunu düşünüyorlar. Bu keşif, kuşlara özgü solunum yolu enfeksiyonlarının kuş olmayan dinozorlarda görüldüğü ilk vaka olma özelliğini taşıyor. "Dolly" adı verilen dinozorun günümüzde de var olan hastalıklardan birisini göstermesi bu tip hastalıkların evrimsel tarihine ışık tutacaktır.
Baiano ve ark.'nın (2024) yaptığı bir çalışmaya göre Tetanurae olmayan teropodlarda ilk kez patolojik bir durum keşfedildi. Abelisaurid olan Aucasaurus'un kuyruk omurları ile hemal yayının sıkı şekilde birbirine bitişik olduğu bulundu. Bilgisayarlı tomografi ve morfolojik incelemeler kuyruk omurlarının büyümelerini tamamlamadığı ve birbirlerinden ayrılmadığını ve böylece bunun doğuştan bir şekil bozukluğuna işaret ettiğini gösterdi. Yine aynı çalışmada bir başka abelisaurid Elemgasem'in kuyruk omurlarında patolojik koşullara rastlandı. Omur gövdesinin eklem yüzeyinin sağ kenarında kemik büyümesi saptandı ve omur gövdesi arasındaki belirgin intercentrum boşlukları bu hayvanın artritten muzdarip olduğunu ortaya koydu.
Paleoekoloji > Dinozorlar ve bitkiler

Dinozor araştırmalarında bitki-dinozor etkileşimini gösteren doğrudan fosil kanıtlar (korunmuş dinozor dişlerindeki bitki izleri gibi) olmamasına karşın bitkisel dünyaya ilişkin incelemeler ve hipotezler yapmak zorunludur, çünkü bitkiler Mezozoik Çağ'da çoktan kara yaşamına egemen olmuş ve büyük bir çeşitlilik arz etmeye başlamışlardı. Bitkilerin iki anlamda dinozorlar üzerinde büyük etkisi olmuştur. Bunlardan ilki besin olarak onların ekosisteminde temel üretici rolü üstlenmişler, ikinci olarak da evrimsel olarak onların karşılıklı ilişkide olduğu grubu oluşturmuşlardır. 
Dinozorlar Çağı'nda üç büyük damarlı bitki grubu mevcuttu. Bunlar: tohumsuz bitkiler, açık tohumlular ve Kretase içinde evrimleşen kapalı tohumlu bitkiler. Eğrelti otu, kurt ayağı gibi bitkiler tohumsuz ürerler; hızlı büyüme ve hızlı üreme özellikleriyle nemli bölgelerde otçul dinozorların otlama potansiyellerini dengelemiştir. Daha sonra ilk tohumlu bitkilerin üyeleri olan açık tohumlu bitkiler evrimleşmiş ve birtakım modifikasyonları kazanır hâle gelmişlerdir, zira otsu ve tohumsuz bitkilere nazaran yavaş büyüyen ve üreyen açık tohumlularsa otçul baskısına daha açıktılar. Bu duruma karşı güçlü evrimsel cevaplar verildi, örnek olarak güçlü hücre duvarları, reçine üretimi, dikensi doku ve kalın ağaç gövdesi yapısı otçulların onları daha az tercih etmesini sağladı. Tohum avantajı uzak yerlere taşınma metoduyla dağılımı sağlayıp bitkilerin çevreye olan hâkimiyetinin önünü açtı. Kretase içinde kapalı tohumlu bitkiler de ortaya çıktı, bir koruyucu doku yani meyve içinde kalan tohum daha iyi korunuyordu ve bu bitkiler açık tohumlu bitkilerden daha hızlı büyüyor ve ürüyorlardı. Bu nedenledir ki, günümüzde de bitkisel yaşamın en büyük üyeleri kapalı tohumlu bitkilerdir.