Jalisco Yeni Nesil Karteli

| Jalisco Yeni Nesil Karteli |
| --- | --- |
İspanyolca: Cártel de Jalisco Nueva Generación
Kartelin logosu
Kuruluş: 31 Ağustos 2009
Tarih(ler): 2009–günümüz
Kurucu(lar): Nemesio Oseguera Cervantes Martín Arzola Ortega Érick Valencia Salazar Emilio Alejandro Pulido Salazar
Ayrıldığı grup: Milenio Karteli
Lider(ler): Nemesio Oseguera Cervantes Juan Carlos Valencia González Ricardo Ruiz Velasco
Merkez(ler): Guadalajara, Jalisco, Meksika
Etkin bölgeler: Meksika: Jalisco, Michoacán, Zacatecas, Guanajuato, Nayarit, Nuevo León, Aguascalientes, Colima, Baja California, Baja California Sur, Chihuahua, Coahuila, Islas Marías, Veracruz, Oaxaca, Quintana Roo, Chiapas, Tabasco, Querétaro, Tamaulipas, Hidalgo, San Luis Potosí, Meksika (eyalet), Morelos, Puebla Orta Amerika: Guatemala, Belize, El Salvador, Honduras, Nikaragua, Kosta Rika, Panama Amerika Birleşik Devletleri: Kaliforniya, New York, Oregon, Illinois, Teksas, Georgia, Florida, Washington (eyalet) Avustralya: Victoria, Yeni Güney Galler Güney Amerika: Kolombiya, Ekvador, Peru, Brezilya, Venezuela, Şili, Bolivya, Paraguay, Guyana, Arjantin, Uruguay Avrupa: Fransa, Birleşik Krallık, Balkanlar, İtalya, İspanya
Durum: Aktif
Büyüklük: 6.000–20.000 (şüpheli)
Gelir kaynağı: Uyuşturucu kaçakçılığı, Silah kaçakçılığı, İnsan kaçakçılığı, Cinayet,  Adam kaçırma, İşkence, Haraç kesme, Gasp, Petrol hırsızlığı, Saldırı, Fuhuş, Para aklama
Müttefikler: Los Cuinis Grupo Guerrero (Silahlı kanat) Grupo X (Silahlı kanat) Grupo Delta (Silahlı kanat) Grupo Elite (Paramiliter kanat) Caza Templa-Viagras (Michoacán'daki silahlı kanat) Los Cabos (Baja California'daki silahlı kanat) Vellazeria (2023'te CJNG ile kamuya açıklanmayan birleşme ile birlikte Avrupa'da kartel adına faaliyet göstermektedir) Sangre Nueva Zeta Los Balcanes Zicuirán Yeni Nesil Karteli San Luis Potosí Yeni Nesil Karteli Tláhuac Karteli Juárez Karteli La Línea (çete) Caborca Karteli  Körfez Karteli Clan del Golfo Halk Kurtuluş Ordusu (Kolombiya) 'Ndrangheta Guerreros Unidos Camorra Nuestra Familia Los Piña La Fuerza Anti-Unión Güneşlerin Karteli Norteños Sacra Corona Unita Yakuza
Rakip(ler):  Meksika Los Zetas  Sinaloa Karteli Tijuana Karteli Zetas Vieja Escuela Barrio Azteca (Şu anki durumu bilinmiyor) Los Correa La Familia Michoacana Santa Rosa de Lima Karteli Cárteles Unidos Kuzeydoğu Karteli  Tapınak Şövalyeleri Karteli La Unión Tepito Gente Nueva Grupo Sombra Nueva Plaza Karteli La Nueva Familia Michoacana Los Viagras Grupos de autodefensa comunitaria Cartel del Abuelo
Jalisco Yeni Nesil Karteli (İspanyolca: Cártel de Jalisco Nueva Generación) ya da İspanyolca kısaltımı ile CJNG veya eski adıyla Los Mata Zetas (Los Zetas Katilleri) dünyanın en çok aranan Uyuşturucu baronu Nemesio Oseguera Cervantes ("El-Mencho") tarafından yönetilen Jalisco merkezli Meksikalı bir organize suç örgütü ve uyuşturucu kartelidir. Kartel, aşırı şiddete başvurması ve halkla ilişkiler kampanyalarıyla karakterize ediliyor. Her ne kadar CJNG pek çok farklı haraç faaliyetleriyle bilinse de, uyuşturucu kaçakçılığı (öncelikle kokain ve metamfetamin) en kârlı faaliyeti olmaya devam etmektedir. Örgüt, ayrıca, bazen yeni sicario'larının (kiralık katil) veya kartel üyelerinin eğitimi sırasında kurbanlarından bazılarını yamyamlaştırmasıyla ve düşmanlarına saldırmak için dronlar ve roket güdümlü el bombaları kullanmasıyla da tanınıyor.
2020 itibarıyla CJNG, Meksika hükûmeti tarafından genel olarak Meksika'daki en tehlikeli suç örgütü ve Sinaloa Kartelinden sonra ülkedeki en güçlü ikinci uyuşturucu karteli olarak kabul ediliyor. CJNG ağır bir şekilde militarize edilmiş olup, diğer suç örgütlerine göre daha serttir. Özel bir harekat grubu ve belirli savaş türleri için farklı bölümleri vardır. Tetikçi eğitim programı katı ve profesyoneldir. CJNG, Jalisco eyaletindeki en baskın suç grubudur ancak kartel aynı zamanda Nayarit ve Colima eyaletlerindeki suç ve uyuşturucu operasyonlarına da hakimdir; Colima, Asya'dan Güney Amerika kokain ve kimyasal öncüllerinin sevkiyatı için önemli bir bölgedir. Kartel en çok Los Zetas ve Tapınak Şövalyeleri Karteline karşı verdiği mücadelelerle tanınırken, aynı zamanda Aguililla, Michoacán ve çevresindeki bölgelerin kontrolü için Cárteles Unidos (La Resistencia) ile de savaşmıştır. Son zamanlarda CJNG'nin ezeli rakibi olan Chiapas ve Zacatecas eyaletlerindeki Sinaloa Karteli ile de gerginlikler artmaya başlamıştır.
Jalisco Yeni Nesil Karteli, Milenio Kartelinin bölünmelerinden biri olarak başlamıştır, diğeri ise Cárteles Unidos (La Resistencia) idi. Cárteles Unidos, CJNG'yi Oscar Valencia'yı ("El Lobo") yetkililere teslim etmekle suçlamış ve onlara Los Torcidos ("Çarpıklar") adını vermiştir. CJNG, daha sonra Cárteles Unidos'u yenmiştir ve Millenio Kartelinin kaçakçılık ağlarının kontrolünü ele geçirmiştir.
CJNG, operasyon ağını yalnızca altı ayda kıyıdan kıyıya genişleterek, 2012 yılı itibarıyla Meksika'nın en büyük faaliyet kapasitesine sahip suç gruplarından biri hâline gelmiştir. Bu sırada Sinaloa Karteli, Los Zetas'a karşı savaşmak için CJNG ile ittifak kurmuştu. CJNG kartelinin ortaya çıkmasını takip eden dönemde Jalisco'da cinayetler, adam kaçırma olayları ve toplu mezar keşifleri artmıştır.
2017 yılında CJNG, Sinaloa Kartelinden Ismael Zambada García ile ittifakını bozduğu bildirildi. 2018 yılına gelindiğinde CJNG, Meksika'nın en güçlü ikinci karteli hâline gelmiştir ve ülke genelinde 100'den fazla metamfetamin laboratuvarına sahip olduğuna inanılıyordu. Ortalama piyasa değerine göre, ticareti her yıl kokain için 8,1 milyar dolara ve kristal meth için 4,6 milyar dolara kadar netleşebilir. 2018 yılında, CJNG kurucu ortağı Érick Valencia Salazar ve eski yüksek rütbeli CJNG lideri Carlos Enrique Sánchez de kartelden ayrılmıştır ve Nueva Plaza Karteli adında rakip bir kartelin kurucu ortağı olmuştur. CJNG şu anda Jalisco'daki Guadalajara şehrinin kontrolü için Nueva Plaza Karteli ile savaşmaktadır; Meksiko adına La Unión Tepito; Michoacán ve Guerrero eyaletleri için Los Viagras ve La Familia Michoacana; Veracruz ve Puebla eyaletlerinde Los Zetas; Zacatecas'taki Kuzeydoğu Karteli; Baja California, Sonora, Ciudad Juarez, Zacatecas ve Chiapas'taki Sinaloa Karteli; Guanajuato'daki Santa Rosa de Lima Karteli gibi. Şu anda Zacatecas'taki Körfez Karteli, Juárez'deki La Línea ve Meksiko'daki La Unión Tepito'ya karşı savaşmasına yardımcı olan birkaç küçük kartel ile ittifakları da vardır.
Polis yolsuzluğu nedeniyle CJNG ile mücadele etmek zorlaşmaktadır. Yeni polis memurlarının tutulması ve işe alınması zayıftır ve Meksika'nın birçok küçük topluluğu kendi topluluklarının polisliğini kendileri yapmayı tercih etmektedir. İhtiyatlılık, bu toplulukların kartellerin ve hükûmetin kontrolüne direnmelerinin bir yoludur. Her ne kadar hükûmet bu gruplardan silahlarını bırakmalarını istese de kanunsuzlar bir miktar başarı elde etmeye devam etmektedir.
Mart 2019'da Teksaslı Cumhuriyetçi kongre üyesi Chip Roy, Jalisco Yeni Nesil Karteli, Körfez Karteli ve Los Zetas'ın Kuzeydoğu Karteli fraksiyonunu yabancı terör örgütleri olarak listeleyen bir yasa tasarısı sunmuştur. Eski Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump da kartellerin terör örgütü olarak tanımlanmasıyla ilgilendiğini ifade etmişti. Ancak Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador'un isteği üzerine bunu yapma planlarını durdurmuştur. 2018'den 2020'ye kadar CJNG, bildirilen 298 çete bağlantılı şiddet eylemine katılmıştır; bu dönemdeki diğer kartellerden daha fazladır. 2020 yılına gelindiğinde, ABD uyuşturucuyla mücadele yetkilileri CJNG'yi "en büyük suç teşkil eden uyuşturucu tehdidi" olarak değerlendirmiştir ve Meksika'nın eski güvenlik komiseri grubu ise "Meksika'nın ulusal güvenliğine yönelik en acil tehdit", "teknolojik açıdan en gelişmiş, en gelişmiş, en ağır silahlı, en tehlikeli, en tehlikeli grup", "dünyadaki korkulan suç örgütü" ve "Meksika'nın en tehlikeli suç örgütü" olarak nitelendirmiştir.