stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ligue 1

Bu madde Fransa futbol ligi hakkındadır.Aynı isimli diğer ligler için Ligue 1 (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |

Ülke:  Fransa  Monako
Konfederasyon: UEFA
Kuruluş: 1932
Takım sayısı: 18
Alt lig: Ligue 2
Yerel kupa(lar): Coupe de France Trophée des champions
Uluslararası kupa(lar): UEFA Şampiyonlar Ligi UEFA Avrupa Ligi UEFA Konferans Ligi
Son şampiyon: Paris Saint-Germain (2023-24)
En çok şampiyon olan: Paris Saint-Germain (12 kez)
En çok oynayan: Mickaël Landreau (618)
En çok gol atan: Delio Onnis (299)
Yayıncı: Canal+ beIN Sports
Resmî site: ligue1.com
 2024-25 Ligue 1
Ligue 1 (Fransızca telaffuz: [liɡ œ̃]) ya da sponsorluk anlaşması gereğince Ligue 1 McDonald's, Fransa'nın en üst düzey futbol ligi. Bir alt düzeydeki Ligue 2 ile birlikte Ligue de Football Professionnel içinde bulunan iki ligden biridir. Ağustos ayında başlayıp mayıs ayında sona eren sezonların her birinde 18 takım mücadele etmektedir. Her takımın diğerleriyle, biri kendi sahasında diğeri ise deplasmanda olmak üzere ikişer maç yaptığı lig 34 hafta sürer ve toplamda 306 maç oynanır. Sezon sonunda son üç sırada yer alan takımlar Ligue 2'ye düşerler. İlk yarı yılbaşına iki hafta kala biterken, ikinci yarı ise Ocak ayının 2. haftasında başlar. UEFA katsayıları sıralamasında Premier League, Serie A, La Liga ve Bundesliga liglerinin ardından beşinci sırada yer almaktadır.
Ligue 1'in ilk sezonu, 11 Eylül 1932 tarihinde (1932-33 sezonunda) "Division 1" adını almadan önce "National" adıyla başlamıştır. 2002 yılında ise ismi "Ligue 1" olarak değiştirilmiştir. Lig tarihi boyunca 19 farklı takım şampiyonluğa ulaşırken, 12 şampiyonluk yaşayan Paris-Saint Germain lig tarihinin en başarılı takımı konumundadır.
Ligin tamamlanan son sezonu olan 2023-24 sezonunda ise Paris-Saint Germain şampiyonluğa ulaşan takım olmuştur.
Takımlar

Kurulduğu 1932-33 sezonundan 2024-25 sezonunun başlangıcına kadar Ligue 1'de toplam 74 kulüp mücadele etmiştir. Şu anda Marsilya, Montpellier, Nice ve Rennes Ligue 1'de oynayan ligin kurucu üyeleridir.
Uluslararası alanda en tanınmış Ligue 1 kulüpleri arasında Marsilya, Lyon, Monaco, Paris Saint-Germain ve Lille yer almaktadır.
Takımlar > 2024–25 sezonu takımları

Aşağıdaki 18 kulüp 2024-25 Ligue 1 sezonunda mücadele edecek.
Angers
Auxerre
Brest
Le Havre
Lens
Lille
Lyon
Marseille
Monaco
Montpellier
Nantes
Nice
PSG
Reims
Rennes
St-Étienne
Strasbourg
Toulouse
| Kulüp | Stadyum | Kapasite |
| --- | --- | --- |
| Angers | Stade Raymond Kopa | 18,752 |
| Auxerre | Stade de l'Abbé-Deschamps | 18,541 |
| Brest | Stade Francis-Le Blé | 15,931 |
| Le Havre | Stade Océane | 25,178 |
| Lens | Stade Bollaert-Delelis | 38,223 |
| Lille | Stade Pierre-Mauroy | 50,186 |
| Lyon | Parc Olympique Lyonnais | 59,186 |
| Marseille | Stade Vélodrome | 67,394 |
| Monaco | Stade Louis II | 16,360 |
| Montpellier | Stade de la Mosson | 32,900 |
| Nantes | Stade de la Beaujoire | 35,322 |
| Nice | Allianz Riviera | 36,178 |
| Paris Saint-Germain | Parc des Princes | 47,929 |
| Reims | Stade Auguste-Delaune | 21,029 |
| Rennes | Roazhon Park | 29,778 |
| Saint-Étienne | Stade Geoffroy-Guichard | 41,965 |
| Strasbourg | Stade de la Meinau | 26,109 |
| Toulouse | Stadium de Toulouse | 33,150 |
Şampiyonlar

| Kulüp | Şampiyonluk | Şampiyonluk yılları |
| --- | --- | --- |
| Paris Saint-Germain  | 12 | 1985-86, 1993-94, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2017-18, 2018-19, 2019-20, 2021-22, 2022-23, 2023-24 |
| Saint-Étienne  | 10 | 1956-57, 1963-64, 1966-67, 1967-68, 1968-69, 1969-70, 1973-74, 1974-75, 1975-76, 1980-81 |
| Marseille | 9 | 1936-37, 1947-48, 1970-71, 1971-72, 1988-89, 1989-90, 1990-91, 1991-92, 2009-10 |
| Nantes | 8 | 1964-65, 1965-66, 1972-73, 1976-77, 1979-80, 1982-83, 1994-95, 2000-01 |
| Monaco | 8 | 1960-61, 1962-63, 1977-78, 1981-82, 1987-88, 1996-97, 1999-00, 2016-17 |
| Lyon | 7 | 2001-02, 2002-03, 2003-04, 2004-05, 2005-06, 2006-07, 2007-08 |
| Reims | 6 | 1948-49, 1952-53, 1954-55, 1957-58, 1959-60, 1961-62 |
| Bordeaux | 6 | 1949-50, 1983-84, 1984-85, 1986-87, 1998-99, 2008-09 |
| Nice | 4 | 1950-51, 1951-52, 1955-56, 1958-59 |
| Lille | 4 | 1945-46, 1953-54, 2010-11, 2020-21 |
| Sète | 2 | 1933-34, 1938-39 |
| Sochaux | 2 | 1934-35, 1937-38 |
| RC Paris | 1 | 1935-36 |
| Lillois | 1 | 1932-33 |
| Tourcoing | 1 | 1946-47 |
| Strasbourg | 1 | 1978-79 |
| Auxerre | 1 | 1995-96 |
| Lens | 1 | 1997-98 |
| Montpellier | 1 | 2011-12 |
Yılın En İyileri > Yılın En İyi Oyuncuları

| Yıl |  | Oyuncu | Takım |
| --- | --- | --- | --- |
| 1994 |  | Ginola, DavidDavid Ginola | Paris SG |
| 1995 |  | Guérin, VincentVincent Guérin | Paris SG |
| 1996 |  | Zidane, ZinedineZinedine Zidane | Bordeaux |
| 1997 |  | Anderson, SonnySonny Anderson | Monaco |
| 1998 |  | Simone, MarcoMarco Simone | Paris SG |
| 1999 |  | Benarbia, AliAli Benarbia | Bordeaux |
| 2000 |  | Gallardo, MarceloMarcelo Gallardo | Monaco |
| 2001 |  | Carrière, ÉricÉric Carrière | Nantes |
| 2002 |  | Pauleta, PedroPedro Pauleta | Bordeaux |
| 2003 |  | Pauleta, PedroPedro Pauleta (2) | Bordeaux |
| 2004 |  | Drogba, DidierDidier Drogba | Marseille |
| 2005 |  | Essien, MichaelMichael Essien | Lyon |
| 2006 |  | Juninho Pernambucano, Juninho Pernambucano | Lyon |
| 2007 |  | Malouda, FlorentFlorent Malouda | Lyon |
| 2008 |  | Benzema, KarimKarim Benzema | Lyon |
| 2009 |  | Gourcuff, YoannYoann Gourcuff | Bordeaux |
| 2010 |  | López, LisandroLisandro López | Lyon |
| 2011 |  | Hazard, EdenEden Hazard | Lille |
| 2012 |  | Hazard, EdenEden Hazard (2) | Lille |
| 2013 |  | Ibrahimović, ZlatanZlatan Ibrahimović | Paris SG |
| 2014 |  | Ibrahimović, ZlatanZlatan Ibrahimović (2) | Paris SG |
| 2015 |  | Lacazette, AlexandreAlexandre Lacazette | Lyon |
| 2016 |  | Ibrahimović, ZlatanZlatan Ibrahimović (3) | Paris SG |
| 2017 |  | Edinson Cavani | Paris SG |
| 2018 |  | Neymar | Paris SG |
| 2019 |  | Kylian Mbappé | Paris SG |
2020: Ödül verilmedi
| 2021 |  | Kylian Mbappé (2) | Paris SG |
| 2022 |  | Kylian Mbappé (3) | Paris SG |
| 2023 |  | Kylian Mbappé (4) | Paris SG |
| 2024 |  | Kylian Mbappé (5) | Paris SG |
Yılın En İyileri > Yılın En İyi Genç Oyuncuları

| Yıl |  | Oyuncu | Kulüp |
| --- | --- | --- | --- |
| 1994 |  | Zidane, ZinedineZinedine Zidane | Bordeaux |
| 1995 |  | Maurice, FlorianFlorian Maurice | Lyon |
| 1996 |  | Pirès, RobertRobert Pirès | Metz |
| 1997 |  | Henry, ThierryThierry Henry | Monaco |
| 1998 |  | Trezeguet, DavidDavid Trezeguet | Monaco |
| 1999 |  | Monterrubio, OlivierOlivier Monterrubio | Nantes |
| 2000 |  | Christanval, PhilippePhilippe Christanval | Monaco |
| 2001 |  | Govou, SidneySidney Govou | Lyon |
| 2002 |  | Cissé, DjibrilDjibril Cissé | Auxerre |
| 2003 |  | Mathis, LionelLionel Mathis | Auxerre |
| 2004 |  | Evra, PatricePatrice Evra | Monaco |
| 2005 |  | Toulalan, JérémyJérémy Toulalan | Nantes |
| 2006 |  | Ribéry, FranckFranck Ribéry | Marseille |
| 2007 |  | Nasri, SamirSamir Nasri | Marseille |
| 2008 |  | Ben Arfa, HatemHatem Ben Arfa | Lyon |
| 2009 |  | Hazard, EdenEden Hazard | Lille |
| 2010 |  | Hazard, EdenEden Hazard | Lille |
| 2011 |  | Sakho, MamadouMamadou Sakho | PSG |
| 2012 |  | Belhanda, YounesYounes Belhanda | Montpellier |
| 2013 |  | Thauvin, FlorianFlorian Thauvin | Bastia |
| 2014 |  | Verratti, MarcoMarco Verratti | PSG |
| 2015 |  | Fekir, NabilNabil Fekir | Lyon |
| 2016 |  | Ousmane Dembélé | Rennes |
| 2017 |  | Kylian Mbappé | PSG |
| 2018 |  | Kylian Mbappé | PSG |
| 2019 |  | Kylian Mbappé | PSG |
2020: Ödül verilmedi
| 2021 |  | Aurélien Tchouaméni | Monaco |
| 2022 |  | William Saliba | Marseille |
| 2023 |  | Nuno Mendes | PSG |
| 2024 |  | Warren Zaïre-Emery | PSG |
Yılın En İyileri > Yılın En İyi Kalecileri

| Yıl |  | Oyuncu | Takım |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 |  | Ramé, UlrichUlrich Ramé | Bordeaux |
| 2003 |  | Coupet, GrégoryGrégory Coupet | Lyon |
| 2004 |  | Coupet, GrégoryGrégory Coupet | Lyon |
| 2005 |  | Coupet, GrégoryGrégory Coupet | Lyon |
| 2006 |  | Coupet, GrégoryGrégory Coupet | Lyon |
| 2007 |  | Richert, TeddyTeddy Richert | Sochaux |
| 2008 |  | Mandanda, SteveSteve Mandanda | Marseille |
| 2009 |  | Lloris, HugoHugo Lloris | Lyon |
| 2010 |  | Lloris, HugoHugo Lloris | Lyon |
| 2011 |  | Mandanda, SteveSteve Mandanda | Marseille |
| 2012 |  | Lloris, HugoHugo Lloris | Lyon |
| 2013 |  | Sirigu, SalvatoreSalvatore Sirigu | Paris SG |
| 2014 |  | Sirigu, SalvatoreSalvatore Sirigu | Paris SG |
| 2015 |  | Mandanda, SteveSteve Mandanda | Marseille |
| 2016 |  | Mandanda, SteveSteve Mandanda | Marseille |
| 2017 |  | Danijel Subašić | Monaco |
| 2018 |  | Mandanda, SteveSteve Mandanda | Marseille |
| 2019 |  | Mike Maignan | Lille |
2020: Ödül verilmedi
| 2021 |  | Keylor Navas | Paris SG |
| 2022 |  | Gianluigi Donnarumma | Paris SG |
| 2023 |  | Brice Samba | Lens |
| 2024 |  | Gianluigi Donnarumma | Paris SG |
Yılın En İyileri > Yılın Teknik Direktörleri

| Yıl |  | Teknik Direktör | Takım |
| --- | --- | --- | --- |
| 1994 |  | Fernandez, LuisLuis Fernandez | Cannes |
| 1995 |  | Smerecki, FrancisFrancis Smerecki | Guingamp |
| 1996 |  | Roux, GuyGuy Roux | Auxerre |
| 1997 |  | Tigana, JeanJean Tigana | Monaco |
| 1998 |  | Leclercq, DanielDaniel Leclercq | Lens |
| 1999 |  | Baup, ÉlieÉlie Baup | Bordeaux |
| 2000 |  | Puel, ClaudeClaude Puel | Monaco |
| 2001 |  | Denoueix, RaynaldRaynald Denoueix | Nantes |
| 2002 |  | Müller, JoëlJoël Müller | Lens |
| 2003 |  | Lacombe, GuyGuy Lacombe | Sochaux |
| 2004 |  | Deschamps, DidierDidier Deschamps | Monaco |
| 2005 |  | Le Guen, PaulPaul Le Guen | Lyon |
| 2006 |  | Puel, ClaudeClaude Puel | Lille |
| 2007 |  | Houllier, GérardGérard Houllier | Lyon |
| 2008 |  | Blanc, LaurentLaurent Blanc | Bordeaux |
| 2009 |  | Gerets, EricEric Gerets | Marseille |
| 2010 |  | Fernandez, JeanJean Fernandez | Auxerre |
| 2011 |  | García, RudiRudi García | Lille |
| 2012 |  | Girard, RenéRené Girard | Montpellier |
| 2013 |   | Ancelotti, CarloCarlo Ancelotti   Galtier, ChristopheChristophe Galtier | Paris SG   St. Etienne |
| 2014 |  | Girard, RenéRené Girard | Lille |
| 2015 |  | Blanc, LaurentLaurent Blanc | Paris SG |
| 2016 |  | Blanc, LaurentLaurent Blanc | Paris SG |
| 2017 |  | Leonardo Jardim | Monaco |
| 2018 |  | Unai Emery | Paris SG |
| 2019 |  | Christophe Galtier | Lille |
2020: Ödül verilmedi
| 2021 |  | Christophe Galtier | Lille |
| 2022 |  | Bruno Génésio | Rennes |
| 2023 |  | Franck Haise | Lens |
| 2024 |  | Eric Roy | Brest |
Yılın En İyileri > Yılın En İyi Golleri

| Yıl |  | Oyuncu | Takım | Tarih |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 |  | Sibierski, AntoineAntoine Sibierski | Lens | 18 Aralık 2001, Nantes (3-0) |
| 2003 |  | Ronaldinho, Ronaldinho | Paris SG | 22 Şubat 2003, Guingamp (3-2) |
| 2004 |  | Drogba, DidierDidier Drogba | Marseille | 4 Şubat 2004, Montpellier (1-0) |
| 2005 |  | Batlles, LaurentLaurent Batlles | Marseille | 25 Ocak 2005, Toulouse (3-1) |
| 2006 |  | Ribéry, FranckFranck Ribéry | Marseille | 19 Kasım 2005, Nantes (2-1) |
| 2007 |  | Ilan, Ilan | Saint-Étienne | 24 Şubat 2007, Paris SG (2-0) |
| 2008 |  | Valbuena, MathieuMathieu Valbuena | Marseille | 26 Ocak 2008, Caen (6-1) |
| 2009 |  | Gourcuff, YoannYoann Gourcuff | Bordeaux | 11 Ocak 2009, Paris SG (4-0) |
| 2010 |  | Niang, MamadouMamadou Niang | Marseille | 19 Eylül 2009, Montpellier (4-2) |
| 2012 |  | Belhanda, YounèsYounès  Belhanda | Montpellier | 11 Nisan 2012, Marseille (1-3) |
| 2013 |  | Khelifa, SaberSaber Khelifa | Evian | 12 Mayıs 2013, Nice (4-0) |
| 2014 |  | Ibrahimović, ZlatanZlatan Ibrahimović | Paris SG | 19 Ekim 2013, Bastia (4-0) |
| 2015 |  | Palmieri, JulianJulian Palmieri | Bastia | 10 Ocak 2015, Paris SG (4-2) |
| 2016 |  | Pierrick Capelle | Angers | 27 Şubat 2016, Guingamp(2-2) |
| 2017 |  | Memphis Depay | Lyon | 12 Mart 2017, Toulouse(4-0) |
| 2018 |  | Malcom | Bordeaux | 1 Aralık 2017, Dijon (2-3) |
| 2019 |  | Loïc Rémy | Lille | 12 Mayıs 2019, Bordeaux (1-0) |
2020: Ödül verilmedi
| 2021 |  | Burak Yılmaz | Lille | 7 Mayıs 2021, Lens (3-0) |
| 2022 |  | Bamba Dieng | Marseille | 12 Aralık 2021, Strasbourg (1-0) |
| 2023 |  | Elye Wahi | Montpellier | 22 Ekim 2022, Lyon (1-1) |
| 2024 |  | Kamory Doumbia | Brest | 20 Aralık 2023, Lorient (4-0) |
David Ginola, Yılın En İyi Oyuncusu seçilen ilk futbolcu olmuştur.
Pauleta, bu ödüle iki kez sahip olmuştur.
Zinedine Zidane, Yılın En İyi Genç Oyuncusu ödülünü kazanan ilk futbolcu olmuştur.
Ulrich Ramé, Yılın Kalecisi ödülüne layık görülen ilk kaleci olmuştur.
Luis Fernandez, Yılın En İyi Teknik Direkörü ödülüne sahip olan ilk teknik direktör olmuştur.
Kemal Sunal filmografisi

Kemal Sunal'a "Şaban" adının verilmesine neden olan Hababam Sınıfı serisinin ilk filmleri Üsküdar'daki tarihî Adile Sultan Kasrı'nda çekilmiştir.
Kemal Sunal filmografisi, Türk tiyatrocu, komedyen ve sinema sanatçısı Kemal Sunal'ın rol aldığı film ve dizilerin listesidir. Sunal, oyunculuk kariyeri boyunca seksen iki filmde rol almıştır. Bunlardan ilki 1972 yapımı Tatlı Dillim, sonuncusu ise 1999 yapımı Propaganda filmidir. 3 Temmuz 2000 tarihinde Necati karakterini oynayacağı Balalayka adlı filmin çekimlerine başlamak için Trabzon'a gitmek üzere bindiği uçakta kalkıştan hemen önce geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetmiştir. Hababam Sınıfı filminde canlandırdığı İnek Şaban karakterinin çok sevilmesi üzerine toplamda yirmi bir filmde Şaban rolünü oynamıştır. Ancak 1985 yapımı Gurbetçi Şaban filmi bu rolü oynadığı son film olmuştur.
Kemal Sunal filmlerinde genellikle saf, şanslı ve iyi yürekli karakterleri canlandırmıştır. Ayrıca Kemal Sunal filmleri genelde güldürü türünde olmasına rağmen bahsettiği toplumsal olaylar ve verdiği toplumsal mesajlarla bilinmektedir. Salak Milyoner, Köyden İndim Şehire ve Boynu Bükük Küheylan filmlerinde köyden şehre göçe ve yaşanan zorluklara, Kibar Feyzo filminde ağalık düzenine ve başlık parasına, Şark Bülbülü filminde bir gecede ünlü olan şöhretlere, Zübük ve Koltuk Belası filmlerinde yozlaşmış siyaset ve siyasetçilere, Davaro filminde kan davasına, Atla Gel Şaban filminde umudunu şans oyunlarına bağlayanlara, Katma Değer Şaban filminde 1985 yılında uygulamaya konan Katma Değer Vergisi'ne, Gurbetçi Şaban ve Polizei filmlerinde yurt dışındaki Türklerin durumuna, Davacı filminde hantal adalet sistemine, Öğretmen ve Düttürü Dünya filmlerinde ise büyükşehirlerdeki yaşamın zorluklarına dikkat çekmektedir.
Başrollerinde yer aldığı Yüz Numaralı Adam, İnek Şaban, Dokunmayın Şabanıma ve Bekçiler Kralı filmlerinin yapımcılığını üstlenmiş; Çarıklı Milyoner ve Sosyete Şaban filmlerinin ise senaryosunu yazmıştır.
Sunal, kariyeri boyunca bir Altın Portakal Ödülü kazanmıştır. Bu da, Kapıcılar Kralı'nda canlandırdığı Kapıcı Seyyit karakteriyle 1977 yılında değer görüldüğü En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'dür. Ayrıca bu ödülü bir komedi filminde oynayarak kazanan ilk oyuncu olmuştur.
Filmlerin yanı sıra dört televizyon dizisinde oynamıştır. 1993 yılında Şaban Askerde ve Saygılar Bizden, 1994 yılında Bay Kamber ve 1997 yılında Şaban ile Şirin dizilerinde rol almıştır. Ancak filmlerde yakaladığı başarıyı dizilerde devam ettirememiş, oynadığı dört dizi de uzun soluklu olmamıştır.
Televizyon dizileri

| Yıl | Dizi | Görevi> Oyuncu | Görevi> Yapımcı | Görevi> Rolü | Notlar | Kaynak |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1992 | Saygılar Bizden | Evet |  | Rıza | 13 bölüm süren dizi Teleon'da yayınlanmıştır. |  |
| 1993-1994 | Şaban Askerde | Evet |  | Şaban | 28 bölüm süren dizi Star TV'de yayınlanmıştır. |  |
| 1994 | Bay Kamber | Evet |  | Kamber | 13 bölüm süren dizi Star TV'de yayınlanmıştır. |  |
| 1997 | Şaban ile Şirin | Evet | Evet | Şaban | 13 bölüm süren dizi atv'de yayınlanmıştır. |  |
| 2020 | Güldür Güldür |  |  | Kendisi | Show TV'de yayımlanmaktadır. Bir bölümde sesi verilmiştir. |  |
Tiyatro oyunları

| Yıl | Oyun | Rol | Kaynak | Tiyatro sahnesi | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1966 | Fadik Kız | İki-üç değişik rolde |  | Kent Oyuncuları | İki-üç değişik rolde |
| 1967 | İspinozlar | Taşkasaplı |  | Ulvi Uraz Tiyatrosu Kent Oyuncuları | (Orhan Kemal uyarlaması) |
| 1967 | Deli İbrahim | Cellât Hamal Ali |  | Kent Oyuncuları | (Yazan: Turan Oflazoğlu, reji: Şükran Güngör) |
| 1968 | Yalova Kaymakamı |  |  | Arena Tiyatrosu, Ulvi Uraz Topluluğu |  |
| 1968 | Gözlerimi Kaparım, Vazifemi Yaparım |  |  | Arena Tiyatrosu, Ulvi Uraz Topluluğu |  |
| 1968 | Fermanlı Deli Hazretleri |  |  | Arena Tiyatrosu, Ulvi Uraz Topluluğu |  |
| 1968 | Hamhumşarolop |  |  | Arena Tiyatrosu, Ulvi Uraz Topluluğu |  |
| 1969 | Murtaza | Bekçi ve Kahveci |  | Ulvi Uraz Tiyatrosu | (Orhan Kemal uyarlaması) |
| 1969 | Yaz Bitiyor |  |  | Arena Tiyatrosu, Ulvi Uraz Topluluğu |  |
| 1972 | Gergedan | Bakkal ve Mösyö Papiyon |  | Devekuşu Kabare Tiyatrosu | (Yazan: Eugène Ionesco) |
| 1972 | Dün Bugün Oyunundan |  |  | (Ses Tiyatrosu) |  |
Konuk olduğu programlar

| Yıl | Yapım | Kanal | Tür | Kaynak |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1993 | Arena | Show TV | Konuk |  |
| 1994 | Ali Kırca İle ATV Haber | atv | Konuk |  |
| 1998 | Ateş Hattı | Show TV | Konuk |  |
| 1998 | Arena | Kanal D | Konuk |  |
| 2000 | Kanal D | Kanal D | Konuk |  |
Fizik

Bu madde bir bilim dalı hakkındadır.Aristonun eseri olan için Fizik (Aristoteles) sayfasına bakınız.
Fizik (Grekçe: φυσική (ἐπιστήμη), romanize: physikḗ (epistḗmē), lit. "doğa bilgisi"), maddeyi, maddenin uzay-zaman içinde hareketini, enerji ve kuvvetleri inceleyen doğa bilimi. Fizik, Temel Bilimler'den biridir. Temel amacı evrenin işleyişini araştırmaktır. Fizik en eski bilim dallarından biridir. 16. yüzyıldan bu yana kendi sınırlarını çizmiş modern bir bilim olmasına karşın, Bilimsel Devrim'den önce 2.000 sene boyunca felsefe, kimya, matematik ve biyolojinin belirli alt dalları ile eş anlamlı olarak kullanılmıştır. Buna karşın, matematiksel fizik ve kuantum kimyası gibi alanlardan dolayı fiziğin sınırlarını net olarak belirlemek güçtür.
Fizik, tüm bilimsel sahalar üzerinde etkilidir. Matematik, felsefe gibi soyut sahalara yeni sistemler sunar. Teknolojilerin kökeni tümüyle fizik bilimine yaslanır. Teknolojiler tarafından öylesine yoğun kullanılır ki fizik biliminin doğa bilimi olmaktan çıktığı iddia edilir hale gelmiştir. Örneğin, elektromanyetik, nükleer fizik ve malzeme bilimi günümüzde tıbbın ve hekimlik anlayışının, savaşların ve ticaretin, yönetim anlayışlarının tümünün uygulamasında kökten değişikliklere yol açmıştır. Ancak, bu etkilerin bilim olarak fiziğin değil insan kaynaklı etkilerin sonucu olarak bu yöne evrildiği hatırlanmalıdır.
Fizikte Temel Kollar

Fizikte gelişim süreci boyunca farklı kollar gelişmiştir. Temeli Newton Kanunları'na dayanan fizik koluna Klasik Fizik veya Klasik Mekanik denir. 20.yy ile birlikte iki ana kol daha eklenmiştir. Görecilik Mekaniği ve Kuantum Mekaniği.
Klasik Mekanik belirli hızların altında ve belirli boyutların üstündeki madde ve hareketini açıklar. Görecelilik Mekaniği, ışık hızında ve çok büyük mesafelerde gerçekleşen hareketleri inceler. Kuantum Mekaniği ise çok çok küçük parçacıkların etkileşimini inceler.
Bu temel üç fizik kolunun birbiriyle örtüşen birçok yanı bulunmasına karşın, birbirleriyle çelişen bulguları da vardır. Bu yüzden, bu üç fizik kolunu kapsayan ve çelişmeyen başka bir kuram arayışı, fizikçiler arasında halen devam etmektedir.
Fizikte Bilimsel Yöntem

Bilimsel yöntem fizikçiler kadar, felsefecilerce de çok tartışılan bir konu olmuştur. Fiziğin kurucu ilkeleri deterministik sistem anlayışı üzerine oturur. Yani incelenen olayın halihazırdaki bilgileriyle, geçmişine ve geleceğine dair de bilgi akışı açıksa (determinizm) o zaman kabul görür. Bu koşul klasik mekanikte tümüyle geçerlidir. Hatta, kuantum fiziğinde sorunlar yaratan durumlar gözlemlenmiş olmasına karşın onun için bile geçerlidir. Geçmiş ve geleceği kesin olarak saptanamayan olayların olduğu bir sistem dışlanır. Bu sorunun kökeninde mantık yasaları vardır. Klasik mantık anlayışında A, aynı anda hem A hem B olamaz. Bu koşul kuantum fiziğinin bulgu ve gözlemleriyle çelişir.
Tüm bunlara rağmen genel kabul görmüş bazı ilkeler bilimsel yöntem adı altında toplanabilir: Gözlem, hipotez, deney, çıkarım,
Tüm bilimsel çalışmalar en az bu dört süreçten geçmek zorundadır. Eğer bu yolların tümünden geçmiş, tutarlılık ve süreklilik sağlanmış bir olay ya da varsayım varsa, artık kurama hatta kanuna dönüşebilmesinin önü açılmıştır. Ta ki yanlışlana dek. Bilim, yanlışlana kadar tutarlı ve sürekliliği olan kuram ve kanunlarla yol alır.
Kuramsal Fizik ve Deneysel Fizik

Ana maddeler: Teorik fizik ve Deneysel fizik
Kuramcılar yapılmış deneylerle uyuşan ve gelecek deneylerle sınanabilecek matematiksel modeller üretmeye çalışırlar. Deneyciler kuramsal öngörüleri test etmek ve yeni fenomenler gözlemlemek için deney yaparlar. Kuram ve deneyler birbirinden ayrı olarak geliştirilse de birbirlerine kuvvetli bir bağlılıkları vardır. Fizikteki gelişmeler sıklıkla ya deneyciler halihazırdaki teorilerin açıklayamadığı bir deney yaptıklarında ya da teorisyenler yeni deneylerin yapılmasına ışık tutan, deneylerle test edilebilir yeni öngörüler öne sürdüklerinde meydana gelir.
Kuram ve deney arasında gidip gelen fizikçiler fenomenolog olarak isimlendirilir. Fenomenologlar deneylerde gözlemlenen karmaşık fenomenlere bakıp onları temel kuramlarla ilişkilendirir.
Kuramsal fizik tarihsel olarak felsefeden ilham almıştır. Elektromanyetizma Kuramı bu yolla bütünleştirilmiştir. Bilinen evrenin ötesinde, fiziğin kuram sahasına dahil olan varsayımlar da vardır; örneğin paralel evrenler, çokluevren, ileri boyutlar. Kuramcılar bu fikirleri halihazırdaki teorilerle bazı belli problemleri çözmek için öne sürerler. Böylece bu fikirlerin sonuçları deneylerle kıyaslanabilecek biçimde ortaya konur ve test edilebilecek öngörüler ortaya atılır.
Deneysel fizikçiler mühendislik ve teknoloji dallarına bilgi verdiği gibi bu dallardan bilgi de alır. Temel araştırma ile ilgilenenler parçacık hızlandırıcıları ve lazer gibi ekipmanlar dizayn edip kullanırken uygulamalı araştırma yapanlar genellikle endüstride çalışır ve manyetik resonans görüntüleme (MRG) ve transistör vb. teknolojilerin gelişiminde rol alırlar. Feynman'a göre, deneycilerin teorisyenler tarafından hiç araştırılmamış yerlere de yönelebilir.
Kuramsal Fizik ve Deneysel Fizik > Matematik ve diğer bilimlerle ilişkisi

Assayer'de (1622), Galileo, matematiğin doğanın kendi yasalarını belirttiği dil olduğunu söyler. Fizikteki çoğu deneysel sonuç numerik ölçümler şeklinde gelir ve teoriler bu matematiksel sonuçları karşılamak için matematiksel formda olurlar.
Fizik yasaların keskin olarak formülize edilebileceği mantıksal çerçeveyi sağlamak ve öngörüleri sayısal olarak ortaya koymak için matematiği kullanır. Analitik çözümlerin bulunamadığı durumlarda sayısal analiz yapılır ve simülasyonlar kullanılabilir.
Fizik ile matematik arasındaki temel fark fiziğin nihai olarak materyal gerçekliğin açıklanmasıyla ilgileniyor olduğudur. Fizik teorilerin öngörülerini deney ve gözlem sonuçlarıyla karşılaştırmak suretiyle ilerler, öte yandan matematik dünyada gözlemlenebilecek şeylerin ötesinde, soyut kalıplarla ilgilenir. Buna rağmen ikisinin arasındaki fark çok kesin sınırlarla çizili değildir. Fizik ile matematik arasında kalan geniş bir araştırma sahası vardır; matematiksel fizik.
Fizik, temel olarak diğer birçok bilim ile iç içedir. Mühendislik ve tıp gibi uygulama sahaları fizik olmadan yol alamaz. Fiziğin ilkeleri diğer tüm doğa bilimleri için de geçerli olmak zorundadır. Enerjinin korunumu yasası gibi.
Fiziğin diğer temel bilimlerle ilişkisi yeni alt sahaların oluşmasını da sağlar: Örneğin kimyasal bileşenlerin yapısı, aktivitesi ve özellikleri onları oluşturan moleküllerin özelliklerinden çıkartılabilir. Bu temel özellikler ise kuantum mekaniği, kuantum kimyası, termodinamik ve elektromanyetizma gibi fiziğin alanlarıyla tanımlanır.