stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gerolsteiner (bisiklet takımı)
Ulusal şampiyonlar

2006 Tour de France sırasında CSC sürücüsü Jens Voigt ile Gerolsteiner Takımı sürücüleri
Azak Seferi (1641-1642)

Azak Seferi, Osmanlı İmparatorluğu'nun Kazaklar ve Rusya Çarlığı ile askerî mücadelelerinde evre.
1637 yılında Rusya'nın yardımıyla Kazaklar tarafından ele geçirilen Azak Kalesi Osmanlı donanması tarafından taşınan Osmanlı birliklerinin 1641 ve 1642 yıllarındaki iki seferi sonucunda yeniden Osmanlı egemenliğine alındı.
Kazakların Azak kalesini işgali (1637)

Ukrayna'daki topraklarından nehirler (Özü ve Don) üzerinden şaykalarla Karadeniz'e inen Kazaklar XVI. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı İmparatorluğu'nun muhtelif kent ve kasabalarına yağma akınları düzenlemekle birlikte, (1615 ve 1620 yıllarındaki akınların ardından 20 Temmuz 1624'te İstanbul Boğazı'ndan da içeri girerek Yeniköy'ü yağmalamalarının ardından) Topal Recep Paşa komutasındaki Osmanlı donanması 5 Ekim 1625'te büyük bir Kazak filosunu Karaharman zaferiyle neredeyse imha etmiş ve Kazakların Karadeniz'e yönelik yağma akınlarını durdurmuştu.
Bununla birlikte, Don nehri üzerinden Azak Denizi'ne inmeye devam eden Kazaklar 1634 Temmuz'unda Kerç'i yağmaladılar ve Ağustos'ta ise Azak Kalesi'ni kuşattılarsa da, Kırım Hanlığı'na bağlı Küçük Nogay Tatarları tarafından püskürtüldüler.
Osmanlı İmparatorluğu'nun doğuda Safevîlerle savaş halinde olduğu ve Kırım Hanlığı'nın Bucak Nogaylarıyla mücadele ettiği bir dönemde Don ve Sarıkamış Kazaklarının yaklaşık 8.000 kişilik birleşik ordusu Rus asıllı hetman Mikhail İvanov önderliğinde 21 Nisan 1637'de Azak Kalesi'ni kuşattı. 22 Mayıs'ta Voronej'den 49 gemilik bir filoyla (Moskova'dan gönderilen) barut, top gülleleri ve arkebüzlerin gönderilmesiyle şiddetlenen kuşatma, 18 Haziran'da kale surlarının lağımla patlatılmasının ardından Kazakların surlara tırmanarak kaleyi işgal etmeleriyle sonuçlandı.
Osmanlı donanmasının keşif seferi (1638)

Ana madde: Çoçka Burnu Muharebesi
Ana madde: Temrük Muharebesi
Müteakip yıl (1638) Osmanlı Padişahı IV. Murad 1623'ten beri Safevî işgali altındaki Bağdat'ı kurtarmak için sefere çıkarken, Piyale Kethüda komutasındaki 32 parçalık donanmanın Karadeniz'e çıkmasını emretti ve Kırım Hanı I. Bahadır Giray'dan ise Nogaylarla birlikte karadan Azak'a yürümesini istedi. Bahadır Giray'ın Nisan ayında Kazak şeflerine gönderdiği elçinin kaleyi teslim etme teklifinin reddedilmesi üzerine, keşif harekâtı fiilen başladı. Osmanlı donanması yaz başlarında Taman Yarımadası açıklarına ulaştı ve öncelikle donanmayı atlatarak Sinop'u basmayı planlayan Kazakları Kefe Beylerbeyi Yusuf Paşa'nın da desteğiyle 26-28 Temmuz'da Çoçka Burnu Muharebesi'nde büyük bir yenilgiye uğrattı. Azak Denizi'ne kaçan Kazakları tâkip eden Osmanlı donanması 19 Ağustos'ta Temrük'teki muharebede Kazak birliğini tamamen imha etti. Bununla birlikte, kuşatma araçları ve ateşli silahlardan yoksun Kırım atlılarının Azak üzerine Ağustos sonu-Eylül başındaki keşif harekâtlarının kalenin geri alınması için mümkün olamayacağı görüldü.
Diplomatik müzakereler ve kalenin Osmanlılara terki (1642)

Kazaklar 1641 yılındaki yıpratıcı Osmanlı kuşatması sonrasında 1641-1642 kışını güçlükle atlattıkları gibi, kalede yaşanan kıtlığın yanı sıra Kırım Hanlığı'ndan duydukları korku nedeniyle harap haldeki kaleyi tamir etme olanağı bulamadılar. Bu bağlamda, 28 Ekim 1641'de Moskova'ya giden Hetman Naum Vasiliyev liderliğindeki Kazak heyeti Rus Çarı I. Mihail'den Azak'ı himayesine alıp kaleye bir garnizon yerleştirmesini talep etti. Kazaklar, sözkonusu taleplerini 7 Şubat 1642'de de tekrarladılar. Bununla birlikte, Kazakların bu talepleri Osmanlı İmparatorluğu'yla savaşa girmeyi istemeyen Rusya tarafından reddedildi.
Osmanlı İmparatorluğu ise 1642 yılında Azak Kalesi'nin kesin olarak alma hedefiyle Silistre Beylerbeyi Sultanzade Mehmed Paşa'yı Serasker atadı ve Piyale Kethüda komutasındaki Osmanlı donanması'na da hazırlık emri verdi. Kırım Hanı IV. Mehmet Giray Osmanlı askerleriyle birlikte Azak Kalesi'ne doğru ilerledi.
Osmanlılar eşzamanlı olarak da, diplomatik çabalara da başvurarak Rus Çarı I. Mihail'e 22 Mart 1642'de gönderilen mektupla Kazaklara yapılan yardımın derhal kesilmesi ve Azak Kalesi'nin tahliyesini talep ettiler. Bu talepler 11 Mayıs 1642 tarihli ikinci bir mektupla yinelendi.
Bununla birlikte, ikinci mektubun gönderilmesinden önce Rus Çarı I. Mihail 27 Nisan 1642'de alınan kararı (Kalenin neredeyse tamamen tahrip edilmiş olması, savunulması için Rus garnizonu gönderilmesi halinde askerlerin barınacak bir yerlerinin dahi bulunmaması, Osmanlı İmparatorluğu ve Kırım Hanlığı'nın yeni sefer hazırlıkları ve Rusya'yı hedef alma ihtimali nedenleriyle Azak Kalesi'nin boşaltılması) bir ferman şeklinde 30 Nisan 1642'de Kazaklara gönderildi. 28 Mayıs'ta ise Kazak askerî meclisinde alınan kara uyarınca, Azak Kalesi boşaltıldı ve Kazak askerleri Don nehri üzerindeki Çerkezkirman, Horozkirman ve Tuzlakirman gibi Kazak kalelerine çekildiler. Kaleye ulaşan Osmanlı-Kırım ordusu tahliye edilmiş kaleye savaşsız girdiler.
Sefer sonrası

Azak Kalesi ele geçirildikten sonra Kefe Beylerbeyi İslam Paşa kaleyi onarttı ve büyük bir garnizon yerleştirdi. Serdar Sultanzade Mehmed Paşa İstanbul'a döndü.
17. yüzyılın sonlarında Azak Kalesi
1649 yılında Ukrayna ve Kazak Hetmanlığı toprakları
Rick Zabel

| --- | --- |
Zabel, 2018'de
Kişisel bilgileri
Tam adı: Rick Zabel
Doğum: 7 Aralık 1993 (31 yaşında) Unna,  Almanya
Boy: 1,84 m (6 ft 1⁄2 in)
Kilo: 72 kg (159 lb; 11 st 5 lb)
Takım bilgisi
Mevcut takımı: Israel-Premier Tech
Disiplin: Yol
Rol: Bisikletçi
Amatör takım(lar)ı
2012–2013 : Rabobank Continental Team 
Profesyonel takım(lar)ı
2014–2016 2017–2019 2020– : BMC Racing Team Team Katusha-Alpecin Israel Start-Up Nation 
Son güncelleme 17 Ekim 2020
Rick Zabel (d.7 Aralık 1993), şu anda UCI WorldTeam Israel-Premier Tech için yarışan Alman yol bisikleti yarışçısı. Erik Zabel'in oğlu ve Detlef Zabel'in torunudur.
Kariyeri

2014 sezonu için Zabel, BMC Racing Team ile profesyonelleşti.
6 Mayıs 2015'te Zabel, BMC'nin 2015 Giro d'Italia takımına seçildi ve ona ilk Grand Tour startını verdi. 7 Temmuz 2015'te, babasının 45. doğum günü olan Zabel, profesyonel olarak ilk zaferini kutladı ve 2015 Avusturya Bisiklet Turu'nun 3. etabını kazandı.
Haziran 2017'de, 2017 Tour de France'ın başlangıç listesinde seçildi.
2020 İtalya Bisiklet Turu listesinde yer aldı. İlk etap sonunda maglia azurra'yı taşıdı.
Kariyer başarıları > Başlıca sonuçlar

2. Ronde van Limburg
Kariyer başarıları > Grand Tour genel klasman sonuçları zaman çizelgesi

| Büyük Tur | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Giro d'Italia | 142 | 140 | - | - | - | IP |
| Tour de France | - | - | 145 | DNF | DNF | - |
Vuelta a España: -
| --- | --- |
-: Rekabet etmedi
DNF: Bitmedi
Hanya Kuşatması (1692)

Hanya Kuşatması, 1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.
Domenico Mocenigo komutasındaki Venedik donanması 1692 yılında Girit'in ikinci büyük kenti Hanya'ya çıkarma yapıp Hanya Kalesini kuşattıysa da, kalenin yardımına gelen Kandiye Muhafızı Fındık Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı birlikleri tarafından büyük bir yenilgiye uğratılarak geri çekilmek zorunda kaldı.
Kuşatma öncesi

1684-1687 arasında Mora'yı ele geçirmeye başaran Venedik, 1688'den itibaren eski kolonilerine yöneldi. Bununla birlikte, 1688 yılında Eğriboz, 1689 yılında Gabella ve 1691 yılında Avlonya önünde Osmanlılar karşısında büyük yenilgiler alan Venedik 1692 sefer mevsiminde (yeniden) Eğriboz, Sakız, Midilli (ada) ve Hanya seçeneklerini değerlendirdi. Sakız ve Midilli'nin uzak, Eğriboz'un da çok güç hedefler olduğu sonucundan hareketle, Hanya'ya saldırılması kararlaştırıldı ve Venedik donanması Girit'e yöneldi.
Kuşatma

Bir yıl önce ölen Giovanni Cornaro'nun yerine Donanma Komutanlığına getirilen Domenico Mocenigo'nun hedefi Girit'in ikinci büyük kalesi Hanya oldu. Malta, Floransa ve Papaplık gemilerinin de dahil olduğu 61 parçalık müttefik donanması 17 Temmuz 1692 tarihinde karaya 16.000 asker çıkardı. Buna karşılık, Hanya kalesindeki Türk garnizonu Ispanakçı İsmail Paşa komutasındaki 1.500 askerden ibaretti.
Kendisinden sayıca 11 kat fazla düşmana karşı meydan muharebesi vermesi mümkün olmadığından İsmail Paşa kaleye kapandı ve Kandiye Muhafızı Fındık Mehmed Paşa'dan yardım istedi. Mehmed Paşa da bir taraftan Kandiye ve Resmo garnizonlarından 1.500 askeri Hanya'ya takviye gönderirken diğer taraftan ise İstanbul'u Hanya'nın büyük bir Venedik gücü tarafından kuşatıldığını haber verdi.
Kandiye ve Resmo'dan gelen takviye birliği Venedik ordusuna büyük kayıplar verdirerek yardı ve Hanya kalesine girdi. Bu ilk başarının verdiği moral sayesinde Hanya garnizonu Venediklilerin teslim olma çağrısını içeren teklifini reddetti.
Öte yandan, Hanya'nın kuşatıldığını öğrenen Osmanlı Padişahı II. Ahmed, Fındık Mehmed Paşa'yı Girit Serdarı olarak atadı, Kaptan-ı derya Palabıyık Yusuf Paşa komutasındaki Osmanlı Donanmasını yardıma gönderdi ve Mora Serdarı Koca Halil Paşa'ya Korint'e saldırmasını emretti.
Halil Paşa Korint'teki Venedik muhafızlarını mağlup ederek Mora'ya girdi ve Anabolu ve İnebahtı'ya kadar akınlar yaptı. Venedik Başamirali Mocenigo, Mora'dan gelen haberlere çok büyük önem atfederek ve Venedik'daki Savaş Konseyi'nin tavsiyesi hilafına, Hanya kuşatmasını hafifletti ve Mora'ya takviye birlik gönderdi. Ancak, Venedik birlikleri Mora'ya ulaştıklarında ise Türk birliği çoktan Mora'dan ayrılmış, şaşırtma harekâtı başarılı olmuş, Venedikliler Hanya önünde zaman ve güç kaybetmişlerdi.
Hanya kalesindeki Türk garnizonu huruç harekâtlarıyla kuşatanlara kayıplar verdirirken bir seferinde Malta Amirali Porzi ve 200 şövalyeyi öldürmüşlerdi. Osmanlı Donanması'nın adaya gelişiyle takviye alan Fındık Mehmed Paşa 8.000 askerle Hanya'yı kuşatan Venedik ordusunun üzerine yürüdü. İki ateş arasında kalmak istemeyen ve kuşatma boyunca 4.000 asker zayiat veren Venedik ordusu 28 Ağustos 1692'de kuşatmayı kaldırdı ve ağırlıklarını da bırakarak yeniden gemilere binerek Benefşe'nin yolunu tuttu.
Kuşatma sonrası

Hanya ve Mora'daki yenilgiler Venedik Savaş Konseyinin 20 Kasım 1692'de 74 yaşındaki Venedik doçesi Francesco Morosini 'yi Başkomutanlığa getirdi. Bununla birlikte, 1693 yılında kaydadeğer askerî harekâtlara girişemeyen Morosini 6 Ocak 1694'te Anabolu'da öldü.
Gregorio Lazzarini'nin çizimiyle Francesco Morosini
Belgrad Kuşatması (1693)

Belgrad Kuşatması, Osmanlı-Kutsal İttifak savaşlarında evre.
Duc de Croy (Charles Eugène de Croÿ) komutasındaki Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ordusunun Belgrad'ı 5 Ağustos-10 Eylül 1693 arasındaki kuşatması kale garnizonu ve Sadrazam Bozoklu Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu tarafından yenilgiye uğratıldı.
Kuşatma öncesi

II. Viyana Kuşatması (1683) sonrasında Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu seri zaferlerle Macaristan'ın önemli bölümünü ele geçirip 1688'de Belgrad'ı da işgal ettikten sonra, 1690 yılında Sadrazam Sadrazam Köprülü Fazıl Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun başarılı karşı taarruzuyla geri alınmıştı.
Kalenin stratejik öneminin farkında olan Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu 1692 yılında Osmanlı İmparatorluğu'yla yürütülen barış müzakerelerinden sonuç alınamaması üzerine, 1693 yılında Belgrad'ın yeniden ele geçirilmesini hedefledi. Duc de Croy komutasında verilen Alman ordusu Yanova ve Vilagoş'u ele geçirdikten sonra Ağustos başında Belgrad'a yöneldi.
Buna mukabil, 26 Temmuz'da Tuna Nehri'ni Turtukaya üzerinden aşarak Eflak'a giren Sadrazam Bozoklu Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Erdel'i istila etme niyetindeyken, Alman ordusunun Belgrad'ı hedeflemesi üzerine buraya yöneldi.
Kuşatma

Alman ordusu 1 Ağustos 1693'te kalenin önüne gelerek kuşatma hazırlıklarına başladı ve 5 Ağustos'ta top ateşini başlattı. Kaledeki Türk garnizonu ise 13, 14 ve 17 Ağustos'ta huruç harekâtlarına girişirken, Alman ordusu da 26 Ağustos'tan itibaren (44 kuşatma ve 15 havan topuyla) kaleye yönelik top ateşini şiddetlendirdi. Salvo ateşinden sonuç alamayan Alman ordusu 1-6 Eylül arasını dinlenerek geçirdikten sonra 7 Eylül'de genel taarruza geçtiyse de, aralarında Bavyera Ordusu Generali Sybeldorf'un da bulunduğu üst düzeyli subaylar dahil 1.000'i aşkın askerin (Osmanlı kaynaklarına göre 8.000) ölmesinin ardından hücum sonlandırıldı.
Sadrazam Bozoklu Mustafa Paşa, Kırım Hanı Selim Giray'ın komutasındaki Kırım atlılarının da bulunduğu Osmanlı ordusuyla Vidin'den hareket ederek 10 Eylül'de Morava kıyısında ordugâh kurdu. Kaptan Ali Paşa komutasındaki Tuna donanması da bölgeye geldi. 12 Eylül'de ise 4.000 Kırım atlısı ve Rumeli sipahisi Alman ordusunun istihkâmlarını basarak mühimmat araçlarını imha etti ve çok sayıda esir ile hayvan ele geçirdi. Morava köprüsü yakılmış olduğundan, Osmanlı ordusu nehri sığlık geçit yerlerinden aşarak karşı kıyıya geçti.
Bu olumsuz gelişmeler üzerine, Duc de Croy savaş meclisini toplayarak iki ateş arasında kalma endişesiyle 37 gün süren kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldı.
Alman ordusu erzak gemilerini ve ağırlıklarının bir bölümünü Osmanlı Tuna donanmasının eline geçmemesi için yaktı ve Sava nehri üzerindeki köprüleri de tahrip ederek Mohaç-Segedin civarına çekildi.
Kuşatma sonrası

17 Eylül'de Sadrazam Bozoklu Mustafa Paşa Belgrad'a girdi ve bir taraftan kuşatmadan zarar gören kalenin onarılması sürecini başlatırken diğer taraftan Kırım atlılarını düzenli bir şekilde çekilen Alman ordusunu takibe gönderdi. Petrovaradin'de Alman ordusunu yakalayan Kırım atlıları yüksek sayıda esir ve büyük ganimet almayı başardı.
Belgrad kalesini onararak Almanların kale etrafında kazdığı hendekleri doldurtup tabyaları yıktırdıktan sonra 6 Aralık'ta Edirne'ye dönen Sadrazam Bozoklu Mustafa Paşa av merakı nedeniyle II. Ahmet tarafından 14 Mart 1694'te azledildi ve yerine Sürmeli Ali Paşa getirildi.
Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti'nde İslam

Arnavutluk'ta İslam (1945-1991), Arnavutluk Emek Partisi'nin Enver Hoca liderliğinde iktidara geldiği ve Arnavut halkı üzerinde neredeyse tam kontrol sahibi olduğu bir dönemi kapsamaktadır. Komünist hükûmet, üniter Arnavut kimliğini elde etme arayışında Arnavut milliyetçiliği aracılığıyla komünist partiye sosyal, kültürel ve dini bağlılıkları yeniden düzenleyerek Arnavut toplumunu kökten revize etmeye çalıştı.
Arnavut millî uyanışı ve savaşlar arası dönemden ödünç alınan laik ilkeler devam etti ve 1967'de Arnavutluk'un kendini ateist bir devlet ilan etmesi sağlanarak dini kamusal alanda kuşatmak için daha radikal yaklaşımlar benimsendi. Arnavutluk'ta Müslümanların uyguladığı İslam, komünizm altında derin değişiklikler ve baskı yaşadı. Müslüman din adamları hapse atıldı, çoğu minare, cami, tekke ve tasavvuf mabedi yok edildi, Müslüman dini uygulamalar yasaklandı ve uymayanların ağır cezalandırılması sağlandı. Toplumun zorla İslamiyet'ten çıkarılması yoluyla baskının etkileri ve mirası, Arnavut komünist rejimi altında doğan savaş sonrası kuşakların neredeyse hiç İslam bilgisine sahip olmamalarına yol açtı.
Borş'ta minaresi yıkılan Hacı Bendo Camii.
Ayrımcılık ve baskının görünür hale gelmesi (1945–1966)

2002'de İmrahor İlyas Bey Camii, komünist dönemde minaresi yıkıldı (solda) ve 2013'te yeniden inşa edilmiş minaresiyle (sağda).
II. Dünya Savaşı sonrasında komünist rejim iktidara geldi ve güney Arnavutluk'tan gelen Müslümanlar Enver Hoca, yardımcısı Mehmet Şehu ve diğer komünist liderlik grubu içinde temsil edildi. Arnavut toplumu geleneksel olarak dört dini topluluk arasında bölünmüştü. 1945'teki Arnavut nüfus sayımında Müslümanlar nüfusun %72'sini, Ortodokslar %17.2'sini ve Katolikler %10'unu oluşturuyordu. Komünist rejim, ulusal birlik kavramı yoluyla, üniter bir Arnavut kimliği oluşturmak amacıyla bu dini ve diğer farklılıkları aşan ve aşındıran bir ulusal kimlik oluşturmaya çalıştı. Arnavut komünistler dini, ulusun bağlılığını zayıflatan toplumsal bir tehdit olarak gördüler.
Bu bağlamda, İslam gibi dinler Arnavut kimliğine yabancı görülerek kınanmış ve Müslüman müftüler gibi din adamları, diğer devletlerin aracısı olma ve Arnavut çıkarlarını baltalama eğilimi ile sosyal olarak geriye dönük olmakla eleştirilmişlerdir. Mayıs 1945'teki bir kongrede Bektaşi Tarikatı, tüzüğünde Arnavutluk'taki Sünni cemaatten bağımsızlığını tekrar teyit etti. 1949'da, dini kurumların taraftarlarının Arnavut komünist partisine sadakat duyguları aşılamalarını gerektiğine ve tüm dinlerin merkezlerinin Arnavutluk'ta olması gerektiğine dair bir yasa çıkarıldı.
Dini liderler komünist parti için vekil olarak seçilmiş ve vekalet etmişlerdir ve bu süreç Sünni Müslüman liderlerin hapsedilmesi ve öldürülmesi ile şiddetlenirken benzer durum Bektaşi liderler için de söz konusu olmuştur. 1947'de komünist rejim 44 Müslüman din adamını hapsetti. Arnavut hapishanelerindeki Hristiyanların durumundan farklı olarak, komünist rejim tarafından hapsedilen Müslüman din adamları, diaspora Arnavut örgütleri dışındaki durumları konusunda uluslararası düzeyde çok az ilgi gördüler. 1949 yılına kadar Sünni Arnavut toplumu büyük müftüsü Hafız Musa Ali'nin Enver Hoca'dan Enver Hoca'dan bazı önlemler ve koşullar almasını sağlamaya çalıştı. Bunlardan bazıları mali yardım, Kur'an'ın Arnavutçaya çevirisi konusunda destek ve gelecekte Müslüman din adamı olacak olanların orduda görev yapma muafiyetini içeriyordu.
Artemis Programı

Başlığın diğer anlamları için Artemis (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |

Ülke: Amerika Birleşik Devletleri
Organizasyon: NASA ve ortakları: ESA, JAXA ve CSA
Amaç: Sürdürülebilir mürettebatlı ay keşfi
Durum: Devam ediyor
Program geçmişi
Maliyet: 93+ milyar ABD doları (2012–2025),  35 milyar dolar (2021-2025)
Süre: 2017; 8 yıl önce–günümüz
İlk uçuş: Artemis I (16 Kasım 2022, 06:47:44 UTC)
İlk mürettebatlı uçuş: Artemis II (en erken Kasım 2024)
Fırlatma yeri: Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü Kennedy Uzay Merkezi Starbase
Araç bilgisi
Mürettebatlı uzay aracı: Orion Starship HLS Ay Geçidi
Fırlatma aracı: Space Launch System Starship Falcon Heavy Ticari fırlatma araçları
Artemis Programı ya da Artemis görevi, Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) liderliğinde, Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) ve Kanada Uzay Ajansı (CSA) gibi uluslararası ortaklar tarafından yönetilen bir robotik ve insanlı Ay keşif programıdır. Projenin amacı "ilk kadın ve sıradaki erkeği" Ay'ın güney kutbuna indirmek olarak ifade ediliyor. Projenin ismini aldığı Artemis, Yunan mitolojisinde tanrı Apollon'un ikiz kız kardeşi ve ay tanrıçasıdır.
NASA, Artemis'i uzun vadede Ay'da kalıcı yapılar için temel atmak, yerleşmek ve en sonunda Mars'a insan göndermek için bir adım olarak görüyor. Hedef olarak güney kutbunun seçilmesinin sebebi ise yakın zamanda Ay'ın güney kutbunda donmuş halde su keşfedilmiş olması. Keşiften sonra ABD dışında diğer ülkelerin uzay kuruluşları da dikkatini bu yöne çevirdi.
Astronotların Ay'da çalışmalarını gösteren bir konsept çalışması
Artemis programı kapsamında şu ana kadar kesinleşmiş üç uçuş bulunuyor. 2022, 2024 ve 2025  yıllarında gerçekleştirilmesi planlanan bu görevlerde her şey planlandığı gibi giderse 2033'e kadar uçuşlar devam edecek. Artemis programı tamamlandığında Ay'ın yerleşme ve kolonizasyon için hazır hale geleceği düşünülüyor.
Fırlatma Araçları > Uzay Fırlatma Sistemi (SLS)

Uzay Fırlatma Sistemi (ing. Space Launch System - SLS), insanları Ay'a göndermek için uzay boşluğuna fırlatacak roketin adıdır. Araç NASA'nın Saturn V'den bu yana inşa edeceği ilk derin uzay roketi olma özelliği taşıyor. Aynı zamanda tamamlandığında şu ana kadar yapılmış en güçlü roket olma unvanını da ele geçirecek.
Tamamlandığında 98 metre uzunluğa ve 2600 ton ağırlığa sahip olması beklenen SLS Blok-1, 26 ton yükü uzaya fırlatabilecek. Bu ve bundan sonraki her SLS konfigürasyonu, RS-25 motorlu bir çekirdek kademe kullanacak. Uzaya fılatıldıktan sonra alt kademeler ayrılacak ve ICPS (ing. Interim Cryogenic Propulsion Stage), Orion'ı Ay'a götürecek.
SLS'in planlanmış bir sonraki geliştirilmesi olan SLS Blok-1B mürettebat aracı yeni ve daha güçlü bir EUS (ing. Exploratiom Upper Stage) kullanarak daha zorlu görevlere olanak sağlayacak. Blok-1B mürettebat aracı derin uzaya; Orion ve mürettebatı dahil olmak üzere yaklaşık 37 ton yük gönderebilecek.
Bir sonraki SLS konfigürasyonu olan SLS Blok-2 ise 45 tondan fazla yük taşıyabilecek. Ay'a, Mars'a ve diğer derin uzay varış noktalarına kargo görevleri için kullanılacak.
Fırlatma Araçları > Ticari Şirket Roketleri

Orion'un, Delta IV Heavy ve Falcon Heavy gibi roketlerle fırlatılabileceği düşünülse de NASA, yeterli güce sahip tek roket olduğu nedeniyle Orion için sadece SLS roketlerini kullanmaya karar verdi.
SpaceX gibi ticari uzay şirketlerinin roketleri, Gateway uzay istasyonunun bazı bölümleri ve diğer kargo görevleri için kullanılacak.
Gateway, henüz belirlenmemiş ticari şirket roketleri tarafından gerçekleştirilecek 28 kargo misyonu ile desteklenecek.
Mürettebat Araçları > Orion

Ana madde: Orion (uzay aracı)
ABD'nin NASA uzay keşif misyonu için geliştirilen (bkz. Orion, Mürettebat Keşif Aracı) insanlı uzay kapsülü -veya mürettebat modülü- Orion, insanlı derin uzay görevleri için tasarlandı.
Dış yüzeyi, bilgisayarlar ve elektronik aletler dış uzaydan gelen ışımaya (radyasyon) dayanıklı. Isı kalkanı, Dünya atmosferine girerken oluşacak 2800 °C civarındaki sıcaklıklara dayanabilecek şekilde tasarlandı. Ay yörüngesindeki uzay istasyonu olacak Gateway'e 6 ay kadar kenetlenmiş şekilde kalabilecek. Ayrıca mürettebatı kendi başına 3 hafta yaşatabilecek kapasiteye sahip. Taşıyacağı güneş panelleri de Güneş enerjisinden faydalanılabilmesini sağlayacak.
Orion'ın görevi mürettebatı SLS roketinin alt kademeleri ayrıldıktan sonra  Ay'a götürmek ve sonra geri getirmek. Ay yörüngesine girdikten sonra Gateway'e kenetlenecek ve astronotlar Gateway'e geçecek.
| Görüntü | Serisi | Durum | Uçuşlar | Uçuş süresi | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 001 | Hizmet dışı | 1 | 4 saat 24 dakika 46 saniye | EFT-1 görevini gerçekleştirdi. |
|  | 002 | Aktif | 1 |  | Artemis I'de kullanılan araç. |
|  | 003 | Yapım aşamasında | 0 |  | Artemis II görevini gerçekleştirmesi planlanmaktadır. Mürettebat taşıyacak ilk Orion kapsülü. |
|  | 004 | Yapım aşamasında | 0 |  | Artemis III görevini gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. |
Mürettebat Araçları > Gateway

Gateway veya Ay Geçidi, Ay yörüngesinde bulunan bir uzay istasyonu olacak. Depolama, ihtiyaç duyulan araç ve gereçleri alma ve bilimsel araştırmalar yapma gibi işler için kullanılabilecek. Diğer bir deyişle Gateway, yörüngede bulunan bir karakol görevi üstlenecek.
Orion, Ay yörüngesine girdikten sonra Gateway'e yaklaşıp kenetlenecek, astronotlar Gateway'e geçecek ve burada bulacakları bir iniş aracı ile yüzeye inecek.
Gateway'in inşasına 2022'de başlanması, 6 parça halinde ayrı ayrı fırlatılarak 2024'te tamamlanması planlanıyor.
İniş Araçları

NASA, 2024 yılında Ay'a inecek bir ay iniş aracı (ing. lunar lander) için firmalarla çalışmalarını sürdürüyor.
30 Nisan 2020'de NASA yöneticisi Jim Bridenstine, iniş aracı geliştirmesi için adaylar arasından 3 şirketi seçtiklerini duyurdu.  31 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Bunlar SpaceX, Dynetics ve Blue Origin öncülüğundeki Ulusal Takım.
NASA, şirketlerle 10 aylık süreye sahip bir kontrat imzaladı. Kurum sürenin sonunda hangi şirketi seçtiğini açıklayacağını söyledi. 24 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
NASA, şirketlere yaklaşık 1 milyar dolarlık teşvik paketi sundu.
16 Nisan 2021'de NASA, iniş aracı olarak SpaceX'in geliştirmekte olduğu Starship'i seçtiklerini duyurdu.