stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Chris Bosh
NBA istatistikleri > Normal sezon

| Yıl | Takım | OM | BM | MBD | A% | 3S% | SA% | MBR | MBA | MBTÇ | MBB | MBS |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2003-04 | Toronto | 75 | 63 | 33.5 | .459 | .357 | .701 | 7.4 | 1.0 | .8 | 1.4 | 11.5 |
| 2004-05 | Toronto | 81 | 81 | 37.2 | .471 | .300 | .760 | 8.9 | 1.9 | .9 | 1.4 | 16.8 |
| 2005-06 | Toronto | 70 | 70 | 39.3 | .505 | .000 | .816 | 9.2 | 2.6 | .7 | 1.1 | 22.5 |
| 2006-07 | Toronto | 69 | 69 | 38.5 | .496 | .343 | .785 | 10.7 | 2.5 | .6 | 1.3 | 22.6 |
| 2007-08 | Toronto | 67 | 67 | 36.2 | .494 | .400 | .844 | 8.7 | 2.6 | .9 | 1.0 | 22.3 |
| 2008-09 | Toronto | 77 | 77 | 38.0 | .487 | .245 | .817 | 10.0 | 2.5 | .9 | 1.0 | 22.7 |
| 2009-10 | Toronto | 70 | 70 | 36.1 | .518 | .364 | .797 | 10.8 | 2.4 | .6 | 1.0 | 24.0 |
| 2010-11 | Miami | 77 | 77 | 36.3 | .496 | .240 | .815 | 8.3 | 1.9 | .8 | .6 | 18.7 |
| 2011-12† | Miami | 57 | 57 | 35.2 | .487 | .286 | .821 | 7.9 | 1.8 | .9 | .8 | 18.0 |
| 2012-13† | Miami | 74 | 74 | 33.2 | .535 | .284 | .798 | 6.8 | 1.7 | .9 | 1.4 | 16.6 |
| 2013-14 | Miami | 79 | 79 | 32.0 | .516 | .339 | .820 | 6.6 | 1.1 | 1.0 | 1.0 | 16.2 |
| 2014-15 | Miami | 44 | 44 | 35.4 | .460 | .375 | .772 | 7.0 | 2.2 | .9 | .6 | 21.1 |
| 2015-16 | Miami | 53 | 53 | 33.5 | .467 | .365 | .795 | 7.4 | 2.4 | .7 | .6 | 19.1 |
| Kariyer | Kariyer | 893 | 881 | 35.8 | .494 | .335 | .799 | 8.5 | 2.0 | .8 | 1.0 | 19.2 |
| All-Star | All-Star | 9 | 3 | 19.4 | .524 | .333 | .533 | 5.1 | 1.1 | 1.0 | .2 | 10.9 |
NBA istatistikleri > Playofflar

| Yıl | Takım | OM | BM | MBD | A% | 3S% | SA% | MBR | MBA | MBTÇ | MBB | MBS |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007 | Toronto | 6 | 6 | 37.0 | .396 | .200 | .842 | 9.0 | 2.5 | .8 | 1.8 | 17.5 |
| 2008 | Toronto | 5 | 5 | 39.8 | .472 | .143 | .833 | 9.0 | 3.6 | 1.6 | .4 | 24.0 |
| 2011 | Miami | 21 | 21 | 39.7 | .474 | .000 | .814 | 8.5 | 1.1 | .7 | .9 | 18.6 |
| 2012† | Miami | 14 | 10 | 31.4 | .493 | .538 | .827 | 7.8 | .6 | .4 | 1.0 | 14.0 |
| 2013† | Miami | 23 | 23 | 32.7 | .458 | .405 | .733 | 7.3 | 1.5 | 1.0 | 1.6 | 12.1 |
| 2014 | Miami | 20 | 20 | 34.3 | .507 | .405 | .750 | 5.6 | 1.1 | .9 | 1.0 | 14.9 |
| Kariyer | Kariyer | 89 | 85 | 35.2 | .473 | .386 | .800 | 7.5 | 1.3 | .8 | 1.1 | 15.6 |
Chris Bosh, NBA kariyerinde 19.2 sayı, 8.5 ribaund ve 2.0 asist ortalamaları ile oynayarak hem Toronto Raptors hem de Miami Heat'te başarılı bir performans sergilemiştir.
Marcos Felipe

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Marcos Felipe de Freitas Monteiro
Doğum tarihi:  13 Nisan 1996 (28 yaşında)
Doğum yeri:  Linhares, Brezilya
Boyu:  1,88 m (6 ft 2 in)
Mevkii:  Kaleci
Kulüp bilgileri
Kulübü:  EC Bahia
Numarası:  22
Altyapı kariyeri
:  Fluminense FC
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2013-2023 |  Fluminense FC |  87 |  (0) |
| 2015 |  → Macaé (kiralık) |  2 |  (0) |
| 2023 |  → EC Bahia |  31 |  (0) |
| 2023- |  EC Bahia |  17 |  (0) |
| Toplam |   |  137 |  (0) |
Millî takım kariyeri
| 2013 |   Brezilya U-17 |  13 |  (0) |
| 2015 |   Brezilya U-20 |  9 |  (0) |
| 2014 |   Brezilya U-21 |  4 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 8 Ocak 2025 (2025-01-08) 
Marcos Felipe (d. 13 Nisan 1996), Brezilyalı profesyonel futbolcu. Kaleci mevkiinde görev almaktadır. Série A (Brezilya) ekibi EC Bahia'da forma giymektedir.
Başarıları > Fluminense

Campeonato Carioca: 2022
Başarıları > Bahia

Campeonato Baiano: 2023
Asena (dansçı)

| Asena |
| --- | --- |
Doğum: Asena Çakmak 1977 (47-48 yaşında) İstanbul, Türkiye
Milliyet: Türk
Eğitim: Marmara Üniversitesi Bilgi Üniversitesi
Meslek: Dansçı
Etkin yıllar: 1994-günümüz
Tanınma nedeni: Dansçı,
Boy: 1,72 m (5 ft 7+1⁄2 in)
Evlilik: Hasan Dere (e. 2017)
Resmî site: asenaofficial.com

Asena Çakmak ya da bilinen adıyla Asena (d. 1977, İstanbul), Türk dansçı.
Hayatı

Aslen Rizeli bir baba ve Rusya'nın Krasnogorsk kentinden bir annenin çocuğu olarak İstanbul'da doğdu. Asena henüz 3 aylıkken babaannesiyle birlikte Almanya'da yaşamaya başlamıştı. Çocukken Almanya'da 3 yıl bale eğitimi aldı. Almanya'nın dağlarında büyüdüğü için iyi derecede kayak yapmayı da öğrenmiştir.
Arada bir geldikleri Türkiye'ye 15 yaşında kesin dönüş yaptı. Aslen Rizeli olan Asena'nın gerçek annesi Rusya'nın Krasnogorsk kentinin yerlisidir. Karadeniz kadını olan babaannesinin ve Almanların kültüründe büyümüştür. İyi derecede Almanca ve İngilizce bilmektedir. Marmara Üniversitesi'nin o yıllarda açtığı Otelcilik & Turizm Bölümünden mezun olmuş, 2001-2002 yılında da ikinci üniversitesi olan Bilgi Üniversitesi'ne devam etmiştir.
1994'ün sonlarında gizli gizli dans hayatına adım attı ama tam profesyonelliğini 1998 yılında elde etti. 1998 yılında dans hayatıyla okul hayatını bir arada sürdüren Asena, davranışları ve atletik yapısıyla hemen fark edilmeye başladı.
1995 yılında Asena'yı Mustafa Topaloğlu ilk kez televizyona çıkarmıştır. Fakat yaşından ve okulundan dolayı show programlarında ancak 2 ay çalışabilmiş, ardından tekrar televizyona 1999 yılında dönmüştür. Uzun yıllar Türkiye'de devam eden talk show ve çeşitli TV programlarında yer aldı.
Bununla birlikte Asena'nın yaptığı başarılı işler onu zirveye taşımış, Türkiye’de ilk kez dansöz izleyenlere çatal bıçak sesini kestirmiştir. Türkiye'nin dalında ilk oryantal dans jüri üyesidir. Son yıllarda Asena için dansın miladı yakıştırması yapılmaktadır.
Türkiye'de protokol işlere giden ilk body dancer'dır. Bill Clinton, Tina Turner, Mick Jagger (The Rolling Stones), Mel Gibson, Elizabeth Taylor vb. ünlü ve devlet adamı önünde dans etmiştir. Kostümlerini kendi çizer, müziklerini özel yaptırır. Tüm dünya onunla dans kostümlerini değiştirmiştir.
Bugün oryantallerin ilham kaynağı hâline gelen darbuka, Türkiye'ye ancak 1998 yılında gelmiştir. Bununla birlikte Asena, ritim konusundaki uzmanlığını daha da geliştirip insanlara sahnede sadece bir enstrümanla nasıl dans edilebileceğini göstermiş olup tüm Türkiye'ye ve yurt dışına yenilikçi fikirler vermiştir. Ayrıca ünlü piyanist Anjelika Akbar'a ilham kaynağı olup müziğini hediye etmiştir.
Asena'nın ve dönemin Dans Federasyonu Başkanı Tolga Han'ın gayretiyle oryantal, devlet tarafından bir dans sporu olarak kabul edilmiştir. Böylece dansözlük toplumun önünde bir kez daha resmî bir meslek ve saygı duyulan bir iş olarak görülmüştür.
6 Ocak 2003 gecesi Ahmet Demir adlı saldırgan tarafından sol bacağından vuruldu. Saldırgan Demir, 8 yıl 2 ay hapis cezası verildi.
Dans kariyeri haricinde şarkıcılık ve oyunculuk alanında da çalışmalar yapan Asena'nın beş tane albümü bulunmaktadır.
Çarkıfelek yarışmasında 1,5 yıl hosteslik yapmıştır.
Survivor Ünlüler - Gönüllüler, Buzda Dans, Benzemez Kimse Sana adlı yarışmalara katılan Asena gündemden düşmeyerek kendisinden sık sık bahsettirmiştir.
Kutalmış

| Kutalmış |
| --- | --- |
Önce gelen: Arslan Yabgu
Sonra gelen: Kutalmışoğlu Süleyman Şah
Çocuk(lar)ı: I. Süleyman Şah
Hanedan: Anadolu Selçuklu Devleti
Babası: Arslan Yabgu
Dini: İslam
Kutalmış (Eski Anadolu Türkçesi: قُتَلمِش, Farsça: قتلمش), (ö. 1063), Türk hükümdar. Babası Arslan Yabgu'dur. Selçuklu sultanı Tuğrul Bey'in amcaoğludur. Kendisi sonradan Tuğrul Bey'e isyan etmiştir. Oğlu Kutalmışoğlu Süleyman Şah Anadolu Selçuklu Devleti'ni kurmuştur.
"Mutluluk almış", bunun yanında "mübarek, uğurlu" manasında bir isim olan Kutalmış, kaynaklardaki yazılışlarına göre "Kutulmuş, Kutlamış" gibi şekillerde de okunabilmektedir.
İsyanına kadarki siyasi yaşamı

Gaznelilerin o dönemki hükümdarı Gazneli Mahmut'un yakalattığı Kutalmış, babası Arslan Yabgu ve beraberindekilerle birlikte Hindistan'daki Kalincar Kalesi'ne hapsedilir. Kutalmış, bir yolunu bulup Kalincar Kalesi'nden kaçarak Buhara'ya döner ve babasını kurtarmak için emrindeki Oğuzlarla harekete geçer. Yedi yıl sürecek olan bu çabaların başarısız olup Arslan Yabgu'nun zindandaki ölümü üzerine Kutalmış, amcazadeleri Tuğrul Bey ve Çağrı Bey'lerle işbirliği yapma yoluna gider.
1040 yılındaki Dandanakan Savaşı'ndan sonra Bizanslıların Arrân'daki Debil şehrine yaptıkları saldırıyı geri püskürten Kutalmış, ertesi yıl Şeddadoğulları'na ait Gence şehrini kuşatmasına rağmen alamaz.
1048 yılında, Tuğrul Bey, Kutalmış'ı ve bir diğer amcası olan Yusuf Yinal'in oğlu olan İbrahim Yınal'ı Bizans'la savaşmaya gönderir. Selçuklu kuvvetleriyle Kailkala'yı (Erzurum)'u alıp yağmaladıktan sonra, Pasinler Ovası'nda Bizans kuvvetleriyle çatışmaya girilip; galip ayrılınır. Bunun yanında Pasinler Savaşı'nda esir alınan Gürcü Kralı Liparit'in serbest bırakılması, Konstantinapol'de yıkık bir caminin onarılması ve burada Tuğrul Bey adına hutbe okutulması şartına bağlanır.
Hicri 447 (1055) yılı geldiğinde Tuğrul Bey'in halife tarafından Bağdat'a davetine icap etmek üzere giderken yanında Kutalmış da bulunur. Bu esnada, Bağdat'ın kontrolüne hakim olan Büveyhilerin Türk asıllı kumandanı ve şehrin askeri valisi Arslan el-Besasiri, emrindeki Türk kuvvetiyle şehri terk ederek Selçuklu hakimiyetindeki Musul kentine doğru harekete geçer. Bunun üzerine Tuğrul Bey, Musul Emiri Kureyş'in kuvvetlerini desteklemek üzere Kutalmış'ı bölgeye gönderir. Kutalmış, Kureyş ile buluşup Arslan el-Besasiri'nin üzerine yürüse de; başarılı olamaz. Bunun üzerine, Tuğrul Bey, Musul'a gelir ve Kutalmış'ı yanına alıp, Bağdat'a geri döner.
İsyanı

1061 yılı geldiğinde ise kaynakların belirtmediği bir sebep yüzünden Kutalmış, Tuğrul Bey'e isyan etmiştir. İsyanın sebebi olarak Tuğrul Bey'in evlenmiş olduğu Çağrı Bey'in dul kalan eşinden olan oğlu Süleyman'ı veliaht ilan etmesi gösterilebilir. Bunun nedeni olarak, Kutalmış, babasının diğer kardeşlerinden yaşça daha büyük olduğunu ve Gaznelilerin eline düşmeden evvel Oğuzların başında babası bulunduğu için tahtın kendi hakkı olduğunu belirtmekteydi. Tuğrul Bey, Kutalmış'ın üzerine asker gönderdiyse de mağlup olur. Daha sonra Vezir Amidülmülk el-Kündüri'yi görevlendirir. Bir süre sonra barış görüşmeleri başlar ve Kutalmış çeşitli şartlar öne sürer:
Sultan kendisine bir kötülük yapmayacağına dair talak üzerine yemin edecek
Ayaklanmasından ötürü kendisinden tazminat istenmeyecek
Süleyman'ın kız kardeşiyle evlenme isteğine karşı çıkılmayacak
Yönetimine çok gelirli bir vilayet verilecekti.
Bu şartlardan üçünün kabul edilmesine rağmen, talak üzerine yeminin Sultan'a kimse tarafından söylenmeye cesaret edilemeyeceği belirtilir. Kutalmış'ın bu madde üzerinde ısrarcı tutumu müzakerelerin kesilmesine neden olur. Akabinde Tuğrul Bey, Amidülmülk kuşatmayı sürdürürken Rey kentinde 1063'te vefat eder.
Tuğrul Bey'in ölümü sonucunda Vezir Amidülmülk el-Kündüri başkente geri döner. Bu esnada Kutalmış kaleden ayrılarak Hemedan-Rey kentleri arasında yaşayan Türkmenlerin yanına giderek onların büyük bir kısmını hizmetine alır. Aynı zamanda Kutalmış'ın kardeşi Resul Tegin de ona katılır ve kendisini Rey üzerine yürümeye teşvik eder. Nihayetinde Kutalmış 50.000 kişilik bir orduyla Rey üzerine harekete başlar. Vezir Amidülmülk, bu zaman sırasında Alp Arslan'ın da saltanı ele geçirmek için Rey'e doğru hareket etmekte olduğunu duyunca; şehirde Süleyman yerine Alp Arslan adına hutbe okutmaya karar verir.
Vezir Amidülmülk'ün Kutalmış üzerine gönderdiği bir ordu, bu esnada başarısızca savaşı kaybeder. 1063 yılının Kasım ayında Rey'i kuşatmaya alan Kutalmış, Alp Arslan'ın öncü kumandanı Hacip Erdem'in Damgan'a ulaştığını öğrenince şehrin önünde ayrılır ve Damgan'a doğru harekete geçmeye başlar. Kutalmış, bu yolculuk sırasında Dihinemek denilen bir mevkide kuvvetlerini dağıtır ve falcıların savaş gününü uğursuz bulmaları nedeniyle birkaç on kilometre uzaklığa kadar gelmiş olan Alparslan'ın yolunu kesmek için akarsuların yönünü Alp Arslan'ın yolu üstündeki çorak bir tuz vadisine çevirir. Amacı burayı bir bataklık haline getirip Alp Arslan'ın kuvvetlerinin üzerine gelmesini engellemek olmuşsa da, Kutalmış umduğunu bulamaz. Bataklığı geçen Alp Arslan'ın ordusu Kutalmış'ın ordusuyla karşılaşır. Kutalmış'ın ordusunun yenilgi almasının yanında, Kutalmış'ın kardeşi Resul Tegin ve oğlu Süleyman Şah, kumandanlarıyla beraber esir alınır. Kurtulan Kutalmış, savaş alanında dağılan ordusundan geriye kalanları mevzilerine çekmeye çalışırken bir rivayete göre kayalık bir bölgede atından düşerek öldü.
Bütün bu olanların ardından Alparslan Kutalmış'ın ölümüne çok üzülerek ağlar ve onun için matem tutar. Kutalmış'ın naaşı Rey kentine getirilerek 1063 yılının Aralık ayında Tuğrul Bey'in türbesine gömülür.
Dünya görüşü

Kutalmış'ın hocası olan kişi Selçuklu ailesinin muallimi olarak nitelendirilen Türkmen Danişmend Ali Taylu'dur. Aslen Buharalı olan bu Türkmen aynı zamanda Kutalmış Bey'in kayınpederidir.
Süryani tarihçi Ebu'l'Ferec, Danişmend Ali Taylu'nun oğlu ve Danişmendliler'nin kurucusu Melik Ahmed Gazi'den Anadolu Selçuklu Devleti kurucusu Süleyman Şah'ın amcası veya dayısı diye söz ederken bu gerçeği dile getirmiş gözükmektedir.
Yukarıdaki isme ek olarak, Kutalmış Bey ile Vezir Kündürî arasındaki ilişkinin beraberce düşünülmesi Kutalmış Bey'in yaşam görüşü ve dini inançları hakkında yorum getirilmesine imkân tanır. Kutalmış Bey, Kündürî gibi Mutezile mezhebindendir.
Popüler Kültürde Yeri

2021'de TRT 1 de yayınlanmaya başlayan Alparslan: Büyük Selçuklu dizisinde Kanbolat Görkem Arslan tarafından canlandırılmıştır.
2022'de çekilen sinema filmi Malazgirt1071 filmin de Ali Yerlikaya tarafından canlandırılmıştır.
İşkence

İşkence, ister fiziksel olsun ister ruhsal, bir göz korkutma, caydırma, intikam alma, cezalandırma veya bilgi toplama amacı olarak bilinçli şekilde insanlara ağır acı çektirmekte kullanılan her türden faaliyetlerdir.
İtiraf almak amacıyla sorgulama taktiği olarak kullanımı günümüze dek en büyük kullanım alanı olmuştur. İşkence ayrıca bir baskı yöntemi olarak veya tehdit olarak algılanan toplulukları kontrol altına alma aracı olarak hükûmetlerce kullanılır. Tarih boyunca, din değiştirme veya politik yeniden-öğretim (re-education) amacıyla özellikle Orta Çağ Avrupası'nda sık sık kullanılmıştır.
İnsan Hakları Bildirgesi'nde belirtildiği üzere, işkence neredeyse evrensel olarak çok ciddi bir insan hakları ihlali olarak görülmektedir. Üçüncü ve Dördüncü Cenevre Sözleşmelerini imzalayan devletler, silahlı çatışma durumlarında korunan insanlara (düşman siviller ve savaş esirleri) işkence yapmayacağını beyan eder ve Birleşmiş Milletler'in İşkenceye Karşı Sözleşme'sini imzalayanlar hiç kimseye cezalandırmak, itiraf ya da bilgi almak, onlara ya da üçüncü şahıslara baskı yapmak amacıyla kasten acı ve ıstırap çektirmeyeceklerini belirtmektedir. Ancak Uluslararası Af Örgütü gibi kuruluşlar her üç ülkeden ikisinin ısrarla bu sözleşme ve bildirgelere riayet etmediğini bildirmektedir.
Günümüzdeki yasal durumu

10 Aralık 1948'de Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'ni kabul etti. Bu bildirgenin beşinci maddesi şöyle der: "Hiç kimse işkenceye maruz bırakılmamalı, kimseye zalimce, insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele edilmemelidir".
O günden beri işkence kullanımının hukukî durumu, en önemli ikisi  İşkenceye Karşı BM Konvansiyonu ve Cenevre Sözleşmeleri olan birkaç uluslararası anlaşma tarafından düzenlenmektedir.
Günümüzdeki yasal durumu > Birleşmiş Milletler: İşkenceye Karşı Komite

Ana Madde: Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Komite
Birleşmiş Milletler'in  İşkenceye Karşı Komite'si (İşkenceye ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi, The United Nations Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment, kısaca UNCAT) Haziran 1987 yılında göreve başladı. Konu ile en alakalıları ilk üç madde ile on altıncı maddenin ilk paragrafıdır:
Burada üzerinde durulması gereken birkaç nokta bulunuyor:
Madde 1: İşkence "ağır acı veya ıstırap veren herhangi bir fiil" olarak tanımlanmıştır, yani acı ve ıstırabın dereceleri vardır ve belli bir seviyenin altında uygulandığında eylem işkence olarak tanımlanmaz. Uluslararası hukukta bu konu ile ilgili tartışmalar özellikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarından etkilenmiştir. AİHM ve konu ile daha ayrıntılı bilgi için Diğer Sözleşmeler bölümüne bakınız.
Madde 2: Eğer bir devlet anlaşmayı hiç kuşku duymadan imzalamışsa, o zaman sözleşmeden doğan sorumluluklarını bozmadan işkenceyi kullanmasını makul kılacak "herhangi bir istisnaî durum" da yok demektir. Bununla birlikte, güçlü bir ülkeye uygulanabilecek en güçlü yaptırım, sözleşmeden doğan sorumluluklarını yerine getirmediğini ilan eden açık bir kayıttır . Bazı belirli istisnaî durumlarda bu ülkelerin yönetimleri, kamuya yansıması durumunda makul bir mazeretle reddedebileceklerini düşündüklerinden, bunu kabullenilebilir bir risk olarak değerlendirebilirler; sonuçta "ağır" kelimesinin tanımı yoruma açıktır.
Madde 16: "zalimce, insanlık dışı veya aşağılayıcı edimler"in önlenmesi zorunluluğunu içerir; ancak yalnızca "yönetimi altında bulunan tüm topraklarda". Yani bir devletin, kendi yönetiminde olmayan bölgelerde işkence harici zorlayıcı yöntemlerin kullanılmasına  göz yumması yasaklanmamıştır.
Şu an bu sözleşme dünyadaki ülkelerin yarısınca imzalanmış durumdadır.
Günümüzdeki yasal durumu > Cenevre Sözleşmeleri > Dördüncü Cenevre Sözleşmesi Muafiyetleri

Dördüncü Cenevre Sözleşmesi (CSIV) çok önemli bir muafiyet getirmektedir:
4. CS ile korunmayan başka iki grup daha vardır:
Sözleşmeye bağlı olmayan bir Devletin vatandaşları Sözleşme tarafından korunmazlar.
Savaşan bir devletin topraklarında bulunan, tarafsız bir devletin vatandaşları ile savaş-ortağı bir devletin vatandaşları, eline düştükleri devlet nezdinde kendi devletlerinin normal bir siyasi temsilciliği bulunduğu müddetçe, himaye görecek şahıslar olarak telakki edilmezler (madde 4). Neredeyse hemen her devletin diğer devletler nezdinde diplomatik bir tanınmışlığı bulunduğundan, çoğu tarafsız devletin vatandaşları, bir savaş bölgesinde iseler 4. Cenevre Sözleşmesi'nden hiçbir koruma bekleme hakkına sahip değillerdir.
ABD'nin Teröre Karşı Savaş 'ı gibi bir çatışmada birçok yasa dışı savaşçı, ya uyruklarından dolayı bu onlara esirgendiğinden (aşağı bölümlere bakınız), ya çok tehlikeli bulunmaları nedeniyle Madde 5 uygulamaya sokulabildiğinden ya da yasal savaşçı teriminin sözlük anlamına uymadıklarından (bir Taraf'ın silahlı kuvvetlerine mensup değillerdir, üniformaları yoktur, "uzak mesafeden ayırt edilebilecek sabit bir işaret" taşımazlar), Cenevre Sözleşmelerince bahşedilen korumadan yoksun bırakılmıştır.
Günümüzdeki yasal durumu > Diğer sözleşmeler

Soğuk Savaş sırasında, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi olarak adlandırılan bir sözleşme imzalandı. Sözleşme'nin temeli İHEB'dir. Sözleşme'yi yorumlamak üzere bir mahkeme de oluşturulmuştur ve "İşkence yasağı" başlıklı 3. maddesi "Hiç kimse işkenceye, insanlıkdışı veya onur kırıcı muamele veya cezaya maruz bırakılamaz" hükmünü içermektedir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 1978 tarihinde "duyusal yoksunluk" içeren beş tekniğin işkence değil ama "insanlıkdışı ya da onur kırıcı muamele" olduğuna hükmetmiştir. Bu dava Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşme'nin yürürlüğe girmesinden 9 yıl önceydi ve o tarihten bu yana Devletleri neyin işkenceyi oluşturduğu hakkında düşünmeye sevk etmiştir.
Uluslararası Medeni ve Siyasal Haklar Sözleşmesi de işkence ve "zalimane, insanlıkdışı ve onur kırıcı muamele ve cezayı" açıkça yasaklamıştır.
Birleşmiş Milletler Mahpusların Islahı İçin Asgari Standart Kurallar "disiplin cezası olarak, bedensel ceza, karanlık bir hücrede bırakarak cezalandırma ve bütün zalimane, insanlıkdışı ya da onur kırıcı cezaların bütünüyle yasaklandığını" belirtmektedir.
Günümüzdeki yasal durumu > İşkence Karşıtı Sözleşmelerin Gözetimi

Bir Cenevre sözleşmesi imzacısı ile başka bir taraf arasındaki silahlı çatışma zamanlarında, Uluslararası Kızıl Haç Komitesi (International Committee of the Red Cross, ICRC) delegeleri imzacı tarafın, işkence kullanımı da dahil olmak üzere, Cenevre Sözleşmelerine uyup uymadığını gözlemler.
Resmî bir BM belgesi olan İstanbul Protokolü, işkencenin ve sonuçlarının belgelenmesine dair uluslararası ilk yönergeleri barındırır. Protokolün resmî bir Birleşmiş Milletler belgesi olarak kabulü 1999'da gerçekleşmiştir.
İşkencenin ve İnsanlık Dışı veya Aşağılayıcı Davranışların veya Cezalandırmaların Önlenmesine yönelik Avrupa Sözleşmesinin 1 nolu Maddesinde şart koşulduğu gibi, İşkencenin ve İnsanlık Dışı veya Aşağılayıcı Davranışların veya Cezalandırmaların Önlenmesi için Avrupa Komitesi (European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment, EPT), "özgürlüğünden mahrum edilmiş kişilere karşı muameleleri inceleyecek ve, gerektirdiği takdirde, bunun gibi kimselerin işkence ya da aşağılayıcı davranış veya cezalandırılmalardan korunması amacını gözeterek, ziyaretlerde bulunacaktır".
Uluslararası Af Örgütü ve İşkencenin Önlenmesi Organizasyonu (the Association for the Prevention of Torture, APT) gibi insan hakları kuruluşları, tüm dünyada işkence kullanımını durdurmak amacıyla yapılan çalışmalarda etkindirler ve işkence olarak kabul ettikleri eylemler üzerine raporlar yayımlamaktadırlar.
Günümüzdeki yasal durumu > Geçmişte işkence

İşkence pek çok ülke ve devlet tarafından uygulanmıştır. Örneğin Roma İmparatorluğu'nda bir kölenin ifadesi yalnızca işkence altında alınırsa kabul edilirdi, kölelerin kendi istekleri ile gerçeği söyleyebileceklerine güvenilemeyeceği varsayımına dayanılıyordu.
İlk ve Orta Çağ filozofları (örneğin Aristoteles ve Francis Bacon) adalet sisteminde dikkatli bir şekilde gözlemlenen işkence uygulamasının güvenilir destekçileri oldular.
Avrupa'nın hemen her yerinde orta ve yeni çağ mahkemeleri davalının suçuna ve toplumsal konumuna göre işkence yaptırmıştır. İşkence adalet sisteminde meşru görülürdü ve itiraf ettirmek, suç ortaklarının isimlerini almak gibi amaçlarla kullanılırdı. Sıklıkla idama mahkûm edilen davalılar suç ortaklarının kimliklerini açıklamaları için infazdan önce son bir kez işkenceye alınırlardı. Engizisyon mahkemelerinde işkence kullanımı 1252 yılından itibaren başlanmış ve 1816'da Katolik kilisesi tarafından yasaklanmıştır. Bu zaman aralığında güçlü kimseler kendi işkence odalarını kurmuşlar, toplumun aşağı kesiminden insanları sokaklardan kaçırarak icat ettikleri prosedürleri üzerlerinde uygulamışlar, hangi tekniklerin daha etkili ve vücudun hangi bölgelerinin daha duyarlı olduğunu dikkatli bir şekilde araştırarak uygulamalarını geliştirmişlerdir. (Anlatılanlar tam olarak kastedilmiştir.)
Orta Çağ'dan 18. yüzyıla değin işkence yasal soruşturmalar ve mahkemelerde itiraf ve ifade almada meşru olarak kullanılıyordu. Bazı seküler mahkemelerin dini olanlardan daha vahşi uygulamalarda bulunduğu görüldüyse de, Will ve Ariel Durant'ın "İnanç Çağı"nda belirttikleri gibi çoğunlukla en acımasız ve canice işkenceler hükümetler tarafından dikbaşlı mahkûmlar üzerinde değil, dindar rahipler tarafından "kafirler" üzerinde uygulanmıştır.
Örneğin İspanya'da Dominikan tarikatına mensup rahipler dehşetli bir şekilde yaratıcı işkenceciler olarak ün salmışlardı. İspanyol engizisyon mahkemesinin kurbanlarından pek çoğu
İşkenceye karşı bakış

İşkence sadece hümanistlerce ve etik açıdan eleştirilmemektedir. İşkence yolu ile edinilen kanıtların son derece güvenilmez olduğu bilinmektedir ve işkence kullanan kurumlar bu eylemleri yüzünden yozlaşma ve bozulma ile karşı karşıya kalmaktadırlar.
İşkencenin amacı bilgi toplamak olduğu kadar düşmanı baskıya almak ve/veya kişiyi psikolojik olarak çökertmektir. Etkileri yapıldıktan çok uzun süre sonra hala devam eder ve çoğu kurban işkencenin "bitmediğini" belirtmektedir. Psikolojik açıdan işkencenin analizi için İşkencenin psikolojik etkileri ana maddesine bakınız.
İşkenceye karşı bakış > Masum insanların suçlanması

İşkencenin açıkça ortaya konulmuş diğer bir özelliği de istisnaları olmakla birlikte genel olarak kurbanların durumdan kurtulmak için her şeyi yapmayı ve söylemeyi göze almalarıdır. Kurban doğru olmayan itiraflarda bulunabilir ya da yeterli bilgisi olmamasına rağmen diğerlerini suça ortak gösterebilir ki bu durumda onlar da işkence göreceklerdir. İşkence altında bilgi vermeyi reddeden insanlar nadir olarak görülürler.