stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Karamağara, Elbistan
Coğrafya > İklim

Köy karasal iklimin etki alanı içerisindedir. Kışları 30–60 cm arası yüksekliğinde kar yağdığı bilinmektedir. Ayrıca ilkbahar ve sonbahar aylarında ortalama sıcaklık 15-20 Derece arasındadır. Ortalaması Kahramanmaraş'a göre daha düşüktür. Çünkü Kahramanmaraş, Akdeniz iklimi, köy ise, karasal iklimin etkisindedir. Kahramanmaraş ile ilgili sıcaklık verileri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
|  Karamağara, Elbistan iklimi > Aylar.En yüksek sıcaklık (°C).Ortalama en yüksek sıcaklık (°C).Ortalama sıcaklık (°C).Ortalama en düşük sıcaklık (°C).En düşük sıcaklık (°C).Ortalama yağış (mm) |  Karamağara, Elbistan iklimi > Oca.17,4.9,1.5,0.1,4.−7,8.121,3 |  Karamağara, Elbistan iklimi > Şub.21,8.10,8.6,2.2.−9,6.110,4 |  Karamağara, Elbistan iklimi > Mar.29,2.15,6.10,4.5,4.−7,6.94,2 |  Karamağara, Elbistan iklimi > Nis.32,6.21,0.15,3.9,8.−0,6.75,8 |  Karamağara, Elbistan iklimi > May.38,0.26,5.20,2.14,1.5,0.39,5 |  Karamağara, Elbistan iklimi > Haz.42,0.31,6.24,9.18,6.11,0.6,0 |  Karamağara, Elbistan iklimi > Tem.45,2.35,4.28,2.22.15,6.0,9 |  Karamağara, Elbistan iklimi > Ağu.44,3.35,5.28,2.22.16,0.0,5 |  Karamağara, Elbistan iklimi > Eyl.41,3.32,3.25,0.18,3.8,6.7,1 |  Karamağara, Elbistan iklimi > Eki.37,2.25,7.18,9.12,8.2,2.50,1 |  Karamağara, Elbistan iklimi > Kas.27,2.17,1.11,4.6,8.−4,4.90,6 |  Karamağara, Elbistan iklimi > Ara.20,9.10,7.6,6.3,1.−7,6.127,2 |  Karamağara, Elbistan iklimi > Yıl.45,2.22,6.14,3.11,3.−9,6.60,3 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kaynak: meteor.gov.tr
Nüfus

Bölgenin nüfusuna ilişkin ilk belgeler I. Süleyman (Kanuni) dönemine aittir. Altta da görebileceğiniz gibi, Sarsab denilen nahiyede  (Mahallenin de içinde bulunduğu 25 köy, 45 mezraa) toplam 640 hane vardır. Bu dönemde nahiyede nüfus tahminen 1400-1700 arası olabilir. Ortalama 25 köy olduğu düşünülerek, hesaplandığında mahallenin nüfusu 50 ile 80 arasındaydı.
| Sarsab'daki haneler (1540) |
| --- | --- |
Hane: 501
Mücerret: 122
Muaf: 17
Toplam: 640
Bu tabloda ilgili ayırma sebepleri ise, Osmanlı bürokrasisi gereği idi. Bu şekilde
vergi, askerlik, nüfus veya sefer hazırlığı ona göre yapılabilecekti.
Daha sonraları çeşitli şekilde Elbistan'ın nüfus sayımı yapılmıştır. Ancak köy ve civarında nüfus sayımı yapılmamıştır. Yine 1902 yılında, Halep Vilayeti Salnamesi 'nde köy ve civarı hâlen Sarsab nahiyesine bağlıydı. Bu köy dahil, Sarsab'ın 19 mahallesi vardı. Altta da görebileceğiniz gibi, mahallenin nüfusu genellikle düşmüştür. Bunun sebebi de özellikle İstanbul şehrine yapılan göçtür. Günümüzde ise mahallede yaklaşık 80 hane bulunmaktadır. Mahalledeki nüfusun bölünüşü altta verilmiştir. Ayrıca bir hanede ortalama 8 birey bulunmaktadır.
| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2013: 346
2012: 375
2011: 437
2010: 522
2009: 549
2008: 563
2007: 554
2000: 692
1997: 630
1990: 878 
Mahallenin 2007-2013 yıllarına ait nüfus verileri altta verilmiştir.
| 2007-2012 yıllarına ait nüfus verileri |
| --- | --- | --- | --- |
| Yıl | Toplam | Erkek | Kadın |
| 2012 | 375 | 190 | 185 |
| 2011 | 437 | 217 | 220 |
| 2010 | 522 | 247 | 275 |
| 2009 | 549 | 262 | 287 |
| 2008 | 563 | 266 | 297 |
| 2007 | 554 | 269 | 285 |
Genel Seçimler > Mahalli idareler seçimleri > 2014 Türkiye yerel seçimleri

30 Mart seçimlerinde seçmen kütüğünde 214 kişi kayıtlıydı. 172 kişi ise oy kullandı. Oy kullanma oranı %80.37'dir. Mahallenin %61'i seçmen olup %39'u seçmen olma vasıfları taşımamaktadır. 30 Mart seçimlerinde partilerin köy seçmenlerinden aldıkları oyların dağılımı şu şekildedir:
| Parti | Aldığı oy sayısı |
| --- | --- |
Adalet ve Kalkınma Partisi: 108
Milliyetçi Hareket Partisi: 54
Halkların Demokratik Partisi: 0
Bağımsız Türkiye Partisi: 0
Cumhuriyet Halk Partisi: 3
Büyük Birlik Partisi: 2
Türkiye Komünist Partisi: 0
Demokrat Parti: 0
Saadet Partisi: 2
: Geçersiz oy sayısı
: 3
Toplam: 172
YSK'nın belirlediği sıralamadır.
Genel Seçimler > Mahalli idareler seçimleri > 2009 Türkiye yerel seçimleri

29 Mart seçimlerinde seçmen kütüğünde 246 kişi kayıtlıydı. 233 kişi ise oy kullandı. Oy kullanma oranı %87'dir. Mahallenin %58'i seçmen olup %42'si seçmen olma vasıfları taşımamaktadır. 29 Mart seçimlerinde partilerin köy seçmenlerinden aldıkları oyların dağılımı şu şekildedir:
| Parti | Aldığı oy sayısı |
| --- | --- |
Anavatan Partisi: 0
Milliyetçi Hareket Partisi: 6
Demokratik Sol Parti: 4
Demokratik Toplum Partisi: 1
İşçi Partisi: 10
Cumhuriyet Halk Partisi: 10
Büyük Birlik Partisi: 9
Türkiye Komünist Partisi: 2
Demokrat Parti: 13
Saadet Partisi: 13
Adalet ve Kalkınma Partisi: 219
Bağımsız Türkiye Partisi: 3
Emek Partisi: 0
: Geçersiz oy sayısı
: 0
Toplam: 280
YSK'nın belirlediği sıralamadır.
Genel Seçimler > Milletvekilliği seçimleri > 2011 Türkiye genel seçimleri

12 Haziran seçimlerinde seçmen kütüğünde 293 kişi kayıtlıydı. 242 kişi ise oy kullandı. Oy kullanma oranı %82.59'dur. Mahallenin %67'si seçmen olup %33'ü seçmen olma vasıfları taşımamaktadır. 12 Haziran seçimlerinde partilerin köy seçmenlerinden aldıkları oyların dağılımı şu şekildedir:
| Parti | Aldığı oy sayısı |
| --- | --- |
Adalet ve Kalkınma Partisi: 214
Demokrat Parti: 0
İşçi Partisi: 0
Cumhuriyet Halk Partisi: 11
Saadet Partisi: 2
Halkın Sesi Partisi: 2
Hak ve Eşitlik Partisi: 1
Milliyetçi Hareket Partisi: 7
Türkiye Komünist Partisi: 0
Millet Partisi: 0
Büyük Birlik Partisi: 3
Emek Partisi: 0
Bağımsız Adaylar: 0
: Geçersiz oy sayısı
: 2
Toplam: 242
YSK'nın belirlediği sıralamadır.
Genel Seçimler > Milletvekilliği seçimleri > 2007 Türkiye genel seçimleri

22 Temmuz seçimlerinde seçmen kütüğünde 336 kişi kayıtlıydı. 263 kişi ise oy kullandı. Oy kullanma oranı %78'dir. Mahallenin %61'i seçmen olup %39'u seçmen olma vasıfları taşımamaktadır. 22 Temmuz seçimlerinde partilerin köy seçmenlerinden aldıkları oyların dağılımı şu şekildedir:
| Parti | Aldığı oy sayısı |
| --- | --- |
Bağımsız Türkiye Partisi: 1
Saadet Partisi: 3
İşçi Partisi: 0
Cumhuriyet Halk Partisi: 4
Halkın Yükselişi Partisi: 1
Özgürlük ve Dayanışma Partisi: 0
Demokrat Parti: 4
Milliyetçi Hareket Partisi: 23
Türkiye Komünist Partisi: 0
Adalet ve Kalkınma Partisi: 226
Bağımsız Türkiye Partisi: 3
Emek Partisi: 0
Bağımsız Adaylar: 0
: Geçersiz oy sayısı
: 1
Toplam: 263
YSK'nın belirlediği sıralamadır.
Genel Seçimler > Referandum seçimleri

12 Eylül referandum seçimlerinde seçmen kütüğünde 303 kişi kayıtlıydı. 289 kişi ise oy kullandı. Oy kullanma oranı %95.38'dir. Mahallenin %55'i seçmen olup %45'i seçmen olma vasıfları taşımamaktadır. 12 Eylül seçimlerinde seçmenlerin terciği şu şekildedir:
| Tercih | Aldığı oy sayısı |
| --- | --- |
Evet: 284
Hayır: 2

: Geçersiz oy sayısı
: 3
Toplam: 289
Genel Seçimler > Osmanlı dönemi

Elbistan'da ilk belediye teşkilatı 1871-1872 yıllarında kurulmuştu. Bu sıralarda Sarsab ve civarı da nahiyeydi. 1902 yılında 19 mahallede Sarsab'a bağlı idi. O dönemde genellikle nahiyelerin başına muhtar atanırdı. V. Mehmet döneminden itibaren, 1927 yılına kadar bu nahiyelerin başına da atanan kişiler (belediye başkanı dahil) belli değildir.
Genel Seçimler > Cumhuriyet dönemi

Köy tüzel kişiliği de 1928 yılından itibaren değişmiştir. Ancak kesin değişim, 1950 yılında Demokrat Parti'nin iktidara gelmesinden itibaren valilik ve belediyelerin ayrılmasıyla başlar. Bundan sonra muhtarlar da kesin olarak seçilmeye başlandı.
Ekonomi

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Mahallede tarım ürünleri Elbistan'a nazaran kullanılmaya pek elverişli değildir. Buğday, arpa, nohut ekilir ve kayısı yetiştirilir. Bütün bölgede genellikle çerezlik ayçiçeği ekilmektedir. Elbistan'ın merkezindeki hayvan borsası, bütün ilçe gibi, mahallesi de etkilemektedir. Hayvancılıkta sığırcılık, mandacılık, at, eşek ve katır yetiştiriciliği bütün bölgede yapılmaktadır. Ancak, yetiştirme şekilleri çok ilkel durumdadır. Ayrıca, Sarsab göleti bölgeye önemli yararlar sağlamaktadır.
Eğitim

Mahallede bir ilkokul, bir de ortaokul olmak üzere iki tane okul vardır. İlkokul, 1986 yılında açılmıştır. Okulun 1 okul binası, 3 lojman, 2 tuvalet, 2 kömürlük, 6 derslik, 1 müdür odası, 1 öğretmenler odası, 1 takım harita, 1 adet dolap, 2 adet masa, 3 adet kütüphane bulunmaktadır. Mahallenin ilkokulu 8 yıllık zorunlu eğitim gerekçesiyle 1998 yılından itibaren ilköğretim okuluna dönüştürüldü.
4+4+4 Eğitim Sistemi ile beraber ilköğretim okulu yeniden ilkokula dönüştürüldü. Ortaokul binası ise 2013 yılında açılmıştır. Ortaokul, 4 şube ve 110 öğrenci ile eğitim hayatına başlamıştır.
Eğitim > Okuma yazma durumu

Mahallede okuma-yazma oranı gittikçe yükselmektedir. 2008 yılında mahallenin %78'i okuma bilmekteyken 2012 yılında mahallenin %87'si okuma yazma bilmektedir. Elbistan ilçesindeki okuma yazma oranından (%92) biraz düşüktür. Kahramanmaraş il ortalamasında da (%91) aynı durum geçerlidir.
| 2012 yılına göre mahallede okuma yazma bilenler ve bilmeyenlerin sayıları |
| --- | --- | --- | --- |
| Okuma yazma durumu | Toplam | Erkek | Kadın |
| Okuma yazma bilmeyen | 30 | 10 | 20 |
| Okuma yazma bilen | 289 | 150 | 139 |
| Bilinmeyen | 13 | 9 | 4 |
| 2011 yılına göre mahallede okuma yazma bilenler ve bilmeyenlerin sayıları |
| --- | --- | --- | --- |
| Okuma yazma durumu | Toplam | Erkek | Kadın |
| Okuma yazma bilmeyen | 41 | 12 | 29 |
| Okuma yazma bilen | 324 | 168 | 156 |
| Bilinmeyen | 16 | 11 | 5 |
| 2010 yılına göre mahallede okuma yazma bilenler ve bilmeyenlerin sayıları |
| --- | --- | --- | --- |
| Okuma yazma durumu | Toplam | Erkek | Kadın |
| Okuma yazma bilmeyen | 45 | 13 | 32 |
| Okuma yazma bilen | 382 | 189 | 193 |
| Bilinmeyen | 23 | 14 | 9 |
| 2009 yılına göre mahallede okuma yazma bilenler ve bilmeyenlerin sayıları |
| --- | --- | --- | --- |
| Okuma yazma durumu | Toplam | Erkek | Kadın |
| Okuma yazma bilmeyen | 74 | 14 | 60 |
| Okuma yazma bilen | 376 | 205 | 171 |
| Bilinmeyen | 53 | 31 | 22 |
| 2008 yılına göre mahallede okuma yazma bilenler ve bilmeyenlerin sayıları |
| --- | --- | --- | --- |
| Okuma yazma durumu | Toplam | Erkek | Kadın |
| Okuma yazma bilmeyen | 80 | 17 | 63 |
| Okuma yazma bilen | 377 | 201 | 176 |
| Bilinmeyen | 25 | 13 | 12 |
Eğitim > Eğitim düzeyi

2008 yılı kayıtlarına göre 15 yaş ve üzeri okuma yazma bilen kişilerin çeşitli eğitim düzeylerine göre sayıları aşağıdaki tabloda verilmiştir.
| 2008 yılına göre okur yazar köy halkının eğitimlilik düzeyi |
| --- | --- | --- | --- |
| Bitirilen eğitim düzeyi | Toplam | Erkek | Kadın |
| Bir okul bitirmediği halde okuma yazma bilen | 144 | 74 | 70 |
| İlkokul mezunu | 154 | 93 | 61 |
| İlköğretim mezunu | 63 | 22 | 41 |
| Ortaokul veya dengi okul  mezunu | 6 | 6 | 0 |
| Lise veya dengi okul  mezunu | 6 | 3 | 3 |
| Yüksekokul ve üzeri | 4 | 3 | 1 |
| Bilinmeyen | 25 | 13 | 12 |
Altyapı

| Mahallenin Altyapı Bilgileri (2014) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| Sağlık Evi | Sağlık Ocağı | İlk Okul | Orta Okul | PTT Şubesi | PTT Acentesi | Su Şebekesi | Kanalizasyon |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Yok | Var | Var | Var | Yok | Yok | Var | Yok |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Altyapı > Sağlık Ocağı

Mahallede sağlık ocağı bulunmaktadır. 1 doktor, 1 ebe ve 1 sağlık memuru Sağlık Ocağı'nda bulunmaktadır. Mahallede, ortalama yaşam süresi 65 yaş civarıdır.
I. Süleyman (Kanuni) dönemi (1563) Elbistan Sancağı
I. Süleyman
Karamağara Nüfus Grafiği (1990-2013)
Cinsiyete göre Karamağara Nüfusu (2007-2012)
Mahallede, 2014 Yerel Seçimleri sonuçlarını gösteren bir grafik
Mahallede, 2009 Yerel Seçimleri sonuçlarını gösteren bir grafik
Karamağara Köyü 2011 seçim sonuçlarını gösteren grafik
Mahallede 2007 Genel Seçimleri'nin sonuçlarını gösteren bir grafik
Mahalledeki okuma yazma durumunu gösteren bir grafik
Mahalledeki eğitim düzeyini gösteren bir grafik
Kürican Muharebesi

| g t 1730-1732 Osmanlı-Safevî Savaşı |
| --- | --- |
 Melayer  Patrona Halil  Revan  Arpaçay  Kürican  Urmiye  Tebriz  Ahmed Paşa ayrıca bkz.: Osmanlı-İran Savaşları 
Kürican Muharebesi, 1730-1732 Osmanlı-Safevî Savaşı'nın en önemli ve en büyük muharebesidir.
Öncesi

İran Şahı II. Tahmasb, kırk bin kişilik asker, yirmi balyemez, beş şahî ve iki yüz zemberek topu ile, 15 Eylül 1731 tarihinde Hemedan yakınlarındaki Osmanlı kuvvetlerine karşı cephe aldı.
Savaş

Kürican sahrasında meydana gelen muharebede İran kuvvetleri bozguna uğratıldı. Şâh Tahmasb Safevi, maiyeti ile kaçmak suretiyle canını kurtarabildi.
İran Ordusundaki yirmi bin yayanın hepsi, yirmi bin süvarinin de üçte ikisi ile ordu kumandanlarından Kaznin, Şiraz hânları ve vekilleri öldürüldü. Bol miktarda harp malzemesi ve ganimet ele geçirildi.
16 Eylül 1731 Kürican Zaferi'nden sonra Osmanlı ordusu, Hemedan'ı zapt etti.
Barış

İran şahının barış istemesi üzerine Ocak 16 Ocak 1732'de Ahmet Paşa Antlaşması imzalandı. Buna göre Aras nehri iki devlet arasında hudut kabul edilerek Revan, Gence, Nahcivan, Bitlis, Şirvan ve Dağıstan Osmanlılara; Tebriz, Kirmanşah, Hemedan, Luristan ve Erdelan eyaletleri ise İran'a bırakıldı.
Sonrası

Söz konusu antlaşma Osmanlı Devleti'ni memnun etmedi ve sadrazam azledildi. Dolayısıyla, kırılgan bir barış ortamı oluştu. İran da kaybettiği Kafkasya topraklarını geri almak için fırsat kollamaya başladı. 1733'te İran'da iktidarı tamamen ele geçiren Nadir Şah, Osmanlıların yönetimine geçen bölgeleri geri almak amacıyla yeni bir savaş başlattı.
Yusuf Ziya Özcan

| Yusuf Ziya Özcan> Türkiye'nin Polonya Büyükelçisi |
| --- | --- |
Görev süresi 20 Temmuz 2012 - 1 Mart 2016
Yerine geldiği: Reşit Uman
Yükseköğretim Kurulu Başkanı
Görev süresi 11 Aralık 2007 - 11 Aralık 2011
Yerine geldiği: Erdoğan Teziç
Yerine gelen: Gökhan Çetinsaya
Kişisel bilgiler
Doğum: 5 Mart 1951 (73 yaşında) Polatlı, Ankara, Türkiye
Evlilik(ler): Nesligül Özcan (1985-1996) Kıvılcım Metin Özcan (1998-
Çocuk(lar): Kaan Baran Sinan
Bitirdiği okul: Ankara Üniversitesi
Mesleği: Sosyolog, akademisyen, bürokrat, diplomat
Yusuf Ziya Özcan, (d. 5 Mart 1951, Polatlı, Ankara) Türk akademisyen ve büyükelçi.
Eski Yükseköğretim Kurulu Başkanı, TÜBİTAK Başkan Yardımcısı ve akademik kariyeri boyunca ODTÜ sosyoloji bölümünde görev yapmış bilim insanı. Aynı zamanda Ankara merkezli düşünce araştırma kuruluşu olan U.S.A.K.'ın (Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu) Bilim ve Danışma Kurulu Başkanı ve UHP'nin (Uluslararası Hukuk ve Politika dergisi) Yazı Kurulu üyesi. Pollmark Piyasa ve Kamuoyu Araştırmaları Şirketi'nin kurucusu. Pollmark, Abdullah Gül'ün seçildiği cumhurbaşkanlığı seçimlerinden önce, AK Parti'nin kendi örgütünce yapılan anketin yürütücülüğünü üstlenmiştir.
Malezya İslam Üniversitesi'nde 1992-1994 yılları arasında misafir öğretim üyesi olarak çalıştı. Malezya İslam Üniversitesi'nde, 'Geleneksel Müslüman Toplumlarda Hayat Kalitesi' ve 'İslam, Ekonomik Gelişmede Bir Engel midir? Karşıt Görüşlerin Kanıtları, Bazı Metodolojik Düşünceler' konulu iki araştırmaya da imza attı. 30 Mayıs 2012 tarihli Resmi gazetede yayımlanan büyükelçiler kararnamesi ile Polonya Büyükelçiliğine atandı ve Temmuz 2012 itibarıyla göreve başladı. 23 Şubat 2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan Büyükelçiler kararnamesi ile Polonya Büyükelçiliği'nden, yaş haddinden emekli olacağı için, merkeze alındı.
Özcan, Fetullahçı yapılanmaya mensup olmakla suçlanan firari savcı Zekeriya Öz ve firari savcı Şadan Sakınan'ın, ÖSYM'nin önceden kullandığı ve kullanmak için beklettiği bütün soruları aldığını iddia etmiştir.
2019 yılında Gelecek Partisinin kuruluşunda Kurucular Kurulu Üyesi olarak yer alan Özcan, Gelecek Partisi Eğitim Politikaları İzleme Kurulu Başkanlığı görevini sürdürmektedir.
Eğitim

Lisans (Ankara Üniversitesi), 1973
Yüksek Lisans / M.A. (Chicago Üniversitesi, ABD), 1978
Doktora / Ph.D. (Chicago Üniversitesi, ABD), 1981
Profesörlük / ODTÜ, 2003
Yazılım geliştirici

Bilgisayar programcılığı ile karıştırılmamalıdır.
Margaret Hamilton, kendisinin ve MIT ekibinin Apollo Projesi için ürettiği yazılım listelerinin yanında duruyor.
Yazılım geliştirici, yazılım geliştiren kişilere denir. Bu terim genelde yazılımın kaynak kodlarını yazan kişiler için kullanılsa da, yazılımın nasıl oluşturulacağını planlayan proje liderleri de bu grubun içinde yer alabilir.
Gözetim kapitalizmi

Gözetim kapitalizmi temelinde kar elde etmeyi amaçlayan, kişisel verilerin metalaştırılması üzerine yoğunlaşmış bir ekonomik sistemdir. Kişisel veriler işlenerek alınıp satılacak bir meta haline geldiğinden beri dünyadaki en değerli kaynaklardan biri olmuştur. Gözetim kapitalizminin konsepti, Shoshana Zuboff’un tanımlamasına göre, GoogleAdWords’un liderliğinde yükselen reklam şirketlerinin müşterileri daha net olarak hedef alabilmek için kişisel verilerin kullanımının yaratacağı imkanları görmesi ile ortaya çıkmıştır.
Veri toplamadaki artış uygulamaların kişisel seçimlere göre ayarlanabilmesi gibi şekillerde bireylere, akıllı şehirler gibi şekillerde de topluma çeşitli katkılar sağlayabilir.  Ama yine de kapitalizmin ana amacı olan kar elde etmek amacı ile veri toplamak bireylerin hürriyetini, özerkliğini ve refahını tehlikeye atabilir. Kapitalizm odağını veri toplama ve işlemeye açık olan sosyal hayata doğru genişletmiştir. Bu da beraberinde kırılganlık, özel hayatın olduğu kadar toplumun da kontrolü gibi belirgin içerikler getirebilir.
Kapitalizmin ekonomik baskıları, ticari aktörler tarafından sosyal hayatın çevrimiçi alanlarının gözetlenmesi ile kar elde etme ve aksiyonların yönetilmesine yönelik alanları iç içe geçerek kuvvetli bir bağ kurmaya itmiştir. Bu yüzden kişileri özel olarak hedef alan reklamcılığın imkanları ortaya çıktığından beri kişisel verilerin değeri artmıştır. Sonuç olarak verilerin artan fiyatları toplumun en zengin insanlarının verilerini erişimi kısıtlı bir hale getirmiştir.
Teori > Shoshana Zuboff

Zuboff’un teorisi gözetim kapitalizminin yeni bir Pazar çeşidi ve kapitalist istifçiliğin belirgin bir yöntemi olduğunu söyler. 2014 yılında yazdığı A Digital Decleration: Big Data as Surveillance Capitalism makalesinde gözetim kapitalizmini “bilgi kapitalizminin radikal bir şekilde içi boşaltılmış bir versiyonu” olarak karakterize eder. Gerçekliğin metalaştırılmasına ve davranışsal verilerin analiz edilmek ve satılmak üzere kullanılmasına dayanır.
Bunu takip eden 2015'teki makalesinde Zuboff kapitalizmin bu evriminin toplumsal çıkarsamalarını analiz eder. Zuboff “gözetim mallarını” “gözetim sermayesini” ve “gözetim kapitalizmini” ve onların küresel bir yapılanma olarak bilgisayarların arabuluculuğuna olan bağımlılığını birbirinden ayırt eder. Yaygın, çoğunlukla kabul gören ve çıkarsamanın, metalaştırmanın ve kontrolün gizli mekanizmalarından oluşan gücün bu yeni ifade şekli özgürlük, demokrasi ve mahremiyeti temelinden tehlikeye atmaktadır.
Zuboff’a göre bir yüzyıl öncesinde Ford ve General Motors’un seri üretime önderlik etmesi gibi Google ve Facebook da gözetim kapitalizmine önderlik etmektedir ve onu artık bilgi kapitalizminin baskın şekli haline getirmektedir.
2016 yılında yayınlanan Oxford Üniversitesi derslerinde Zuboff gözetim kapitalizminin mekanizmalarını ve pratiklerini tanımlamıştır. “Gözetim tarafın mülksüzleştirilme” konseptini ortaya atmış ve bunun gözetim rejimindeki haklara odaklandığı için öz belirlenimciliğin psikolojik ve politik yanları ile çeliştiğini söylemiştir. Bu tepeden inme bir darbe olarak tabir edilmiştir.
Teori > Shoshana Zuboff > Ana Özellikleri

Shoshana Zuboff’un kitabı The Age of Surveillance Capitalism (Gözetim Kapitalizmi Çağı) 2019’da yayınlandı. Bu kitapta gözetim kapitalizminin eşi görülmemiş gücünü ve şirketlerin bizim davranışlarımızı tahmin ve kontrol etme isteklerini detaylı bir şekilde incelemiştir. Zuboff gözetim kapitalizminin mantığının dört ana özelliğini Google baş ekonomisti Hal Varian’ın tanımladığı dört ana özellik üzerinden belirtmiştir.
Daha da fazla veri toplama ve analizine doğru yol almak
Bilgisayar yönetimi ve otomasyonun kullanımı konusundaki sözleşmeli gelişmeler
Dijital platformlarda kullanıcılara sunulan servisleri kişiselleştirme ve özelleştirme isteği
Kullanıcılar ve müşterilerin devamlı deneyimler edinmeleri için teknolojik alt yapıyı kullanma
Analiz

Zuboff gözetim kapitalizminden mahremiyet talep etmeyi ya da internetteki ticari gözetimi sona erdirmek için lobiler kurmayı Henry Ford’dan her Model T’yi eliyle yapmasını istemeye benzetmiş ve böyle taleplerin bireylerin hayatta kalma mekanizmalarını ihlal etmekle tehdit ettiğini söylemiştir.
Zuboff öz belirlenimciliğin cehalet, öğrenilmiş çaresizlik, ilgisizlik, uygunsuzluk, alışkanlık ya da kendini koyuvermek gibi nedenlerden dolayı bir cezaya da dönüşebileceği konusunda uyarmıştır.
Ayrıca şu soruyu sormuş “Bilginin efendileri mi yoksa köleleri mi olacağız?” ve ardından demiştir ki “Eğer dijital gelecek bizim evimiz olacaksa, onu o hale getirecek olan bizleriz.”
Zuboff kitabında endüstriyel kapitalizm ve gözetim kapitalizmini karşılaştırır ve endüstriyel kapitalizmin doğayı gözetim kapitalizminin de insan doğasını sömürdüğünü söyler.
John Bellamy Foster Ve Robert W. McChesney
Gözetim kavramı başka bir anlamda olsa da siyasal ekonomistler John Bellamy Foster ve Robert w. McChesney tarafından da kullanılmıştır. 2014’te Monthly Review’de yayınlanan bir makalelerinde onlar bu terimi finansallaşmanın bir belirtisi olarak “veriye duyulan tatmin edilemeyen ihtiyaç” anlamında kullanmışlardır.
Gözetim kapitalizmi her ne kadar ticari süreçlere işaret etse de, Zuboff'un "öngörü piyasası" aynı zamanda siyasal amaçlar için de kullanılabilmektedir. FBI'ın 2023 yılında, ABD'de vatandaşların lokasyon verilerini satınaldığını itiraf etmesi veya Çin'in gözetim araçları arasında söz konusu verilerin bulunması bu duruma örnek teşkil etmektedir.