Avrupa tek pazarı
Dört Serbestlik > Sermaye

Ayrıca bakınız: SEPA ve Avrupa Birliği Ekonomik ve Parasal Birliği
Sermayenin serbest dolaşımı geleneksel olarak mallar, işçiler ve kişiler, hizmetler ve kuruluştan sonra dördüncü özgürlük olarak görülüyordu. Orijinal Roma Antlaşması, serbest sermaye akışları üzerindeki kısıtlamaların yalnızca ortak pazar için gerekli olduğu ölçüde kaldırılmasını gerektiriyordu. Maastricht Antlaşması'nda ki artık TFEU 63. maddesinde, "Üye Devletler arasında ve Üye Devletler ile üçüncü ülkeler arasında sermaye hareketine ilişkin tüm kısıtlamalar yasaklanacaktır" ifadesi vardır. Bu, döviz, şirket hisseleri veya finansal varlık satın alım sınırlamaları veya yabancı yatırım için hükûmet onay gereklilikleri dahil olmak üzere çeşitli türlerde sermaye kontrollerinin yasak olduğu anlamına gelir. Buna karşılık kurumlar vergisi, sermaye kazanç vergisi ve finansal işlem vergisi dahil olmak üzere sermayenin vergilendirilmesi, uyruklarına göre ayrımcılık yapmadıkları sürece etkilenmez. Sermaye Hareket Direktifi 1988, Ek I'e göre serbest hareket etmesi gereken 13 sermaye kategorisi kapsanmaktadır.
Baars v Inspecteur der Belastingen Particulieren davasında Adalet Divanı, yatırımın hissedar oyları veya yatırımcı tarafından diğer haklar yoluyla "kesin bir etki" sağlamaması durumunda, şirketlere yapılan yatırımlar için, kuruluş serbestisi kurallarından ziyade sermaye kurallarının devreye girdiğine karar verdi. Bu dava, 1964 tarihli Hollanda Varlık Vergisi Yasası'nın, Hollanda yatırımlarını haksız yere vergiden muaf tuttuğunu ancak Mr Baars' 'ın bir İrlanda şirketindeki yatırımlarını vergiden muaf tuttuğunu gösteriyordu: servet vergisi veya muafiyetler eşit şekilde uygulanmak zorundaydı. Öte yandan, TFEU'nin  65(1) maddesi, vergi mükelleflerini ikametgâhlarına veya yatırımın konumuna göre ayıran vergileri (vergiler genellikle bir kişinin gerçek kâr kaynağına odaklandığından) veya vergi kaçakçılığını önlemeye yönelik herhangi bir önlemi engellemez. Vergi davaları dışında, büyük ölçüde Başsavcı Maduro'nun görüşlerinin ardından, devletin sahip olduğu altın hisselerin hukuka aykırı olduğuna karar verilen birçok dava vardı.
Komisyon - Almanya (C-112/05) davasında Komisyon, §2(1)'in şirketin %20'sini aşan oy haklarına sahip herhangi bir tarafı kısıtlaması nedeniyle ve §4(3), Aşağı Saksonya hükûmetinin sahip olduğu hisselerin %20'lik bir azınlığının herhangi bir kararı engellemesine izin verdiği için Alman Wolkswagen Yasası 1960'ın 63. maddeyi ihlal ettiğini iddia etti. Bu, herhangi bir hissedarın fiilen hisse satın almasına veya temettü almasına engel olmamasına rağmen, Adalet Divanı Büyük Dairesi, bunun hükûmetin işçileri veya azınlık hissedarları koruma amacı için orantısız olduğunu kabul etti. Benzer şekilde, 'Commission v Portugal' (2010) C-171/08 davasında Adalet Divanı, Portekiz'in, Portekiz Telekom'da orantısız oy hakları sağlayan altın hisseleri elinde tutarak, "portföy yatırımları üzerinde caydırıcı bir etki" yaratarak ve "yatırımın çekiciliğini" azaltarak sermayenin serbest dolaşımını ihlal ettiğine karar verdi. Bu, Mahkeme'nin bir hükûmetin, kamu mülkiyeti veya kontrolü istiyorsa, TFEU 345. maddeye uygun olarak bir şirketin istenen oranını tam olarak kamulaştırması yönündeki tercihini akla getirir.
AB içindeki sermaye bir ülkeden diğerine herhangi bir miktarda aktarılabilir (Yunanistan'ın şu anda çıkışları kısıtlayan sermaye kontrollerine sahip olması ve Kıbrıs'ın 2013 ile Nisan 2015 arasında sermaye kontrolleri uygulaması dışında). Avro cinsinden tüm AB içi transferler, yurtiçi ödemeler olarak kabul edilir ve ilgili yurtiçi transfer masraflarını karşılar. Bu, tüm AB üye devletlerini, hatta işlemlerin euro cinsinden yapılmasını sağlayan avro bölgesi dışındaki ülkeleri bile içerir. Euro bölgesi içinde kredi/banka kartı ödemesi ve ATM'den para çekme işlemleri de yurt içi olarak ücretlendirilir ancak, çek gibi kağıt bazlı ödeme emirleri standartlaştırılmadığından bunlar hala yerel bazlıdır. ECB ayrıca büyük euro işlemleri için bir takas sistemi olan TARGET'i kurmuştur.
Sermayenin tamamen serbest dolaşımının son aşamasının işlem maliyetlerini ve döviz dalgalanmalarını ortadan kaldıran tek para birimi ve para politikası gerektirdiği düşünülüyordu. 1988'de Delors Komisyon raporunun ardından Maastricht Antlaşması, önce iç pazarı tamamlayarak, ikinci olarak ortak para politikasını koordine etmek için Avrupa Merkez Bankaları Sistemini yaratarak ve üçüncüsü döviz kurlarını kilitleyerek ve tek bir para birimi olan avro'yu getirerek ekonomik ve parasal birliği hedef yaptı. Bugün 20 üye ülke avro'yu kabul etmiş, biri benimseme sürecinde (Bulgaristan), biri vazgeçmeye karar vermiş (Danimarka) ve 5 üye ülke, özellikle Euro bölgesi krizi'nden bu yana katılımlarını ertelemiştir. TFEU'nun 119 ve 127. maddelerine göre Avrupa Merkez Bankası ve diğer merkez bankalarının amacı fiyat istikrarı olmalıdır. Bu, Avrupa Birliği Antlaşması'nın 3. maddesinde tam istihdam hedefinden görünüşte üstün olduğu için eleştirilmiştir.
Sermaye piyasalarının daha yakından bütünleşmesi için Avrupa Yatırım Planı yapımı kapsamında, 2015 yılında, Komisyon, aracısız, piyasaya dayalı finansman biçimleri etrafında döndüğünden, geleneksel baskın olan (Avrupa'da) banka temelli finansman kanalına bir alternatif temsil etmesi gereken, Avrupa'da mevcut Bankacılık Birliği'ni derinleştiren gerçek tek sermaye piyasası elde etmek için kilit önlemler listesini belirleyen Sermaye Piyasaları Birliği (CMU) Oluşturmaya İlişkin Eylem Planı'nı kabul etti.
AB'nin siyasi ve ekonomik bağlamı, AB ekonomisini finanse etmek için güçlü ve rekabetçi sermaye piyasaları gerektirmektedir. CMU projesi, yalnızca Avro bölgesi ülkeleri yerine 28 üye devletin tamamının bir projesi olarak tek pazarı güçlendirmeye yönelik siyasi bir sinyaldir ve İngiltere'ye Brexit'ten önce AB'nin aktif bir parçası olarak kalması için güçlü bir sinyal göndermiştir.