Teruzor
Kültürel önemi

Teruzorlar, kuzenleri dinozorlar kadar uzun süredir popüler kültürün temel öğelerinden biri olmuştur ancak genellikle filmlerde, edebiyatta veya diğer sanat eserlerinde bu kadar belirgin bir şekilde öne çıkmaz. Popüler medyadaki dinozorların tasviri, paleontolojideki gelişmelere yanıt olarak radikal bir şekilde değişirken, teruzorlara ilişkin çoğunlukla modası geçmiş bir tablo, 20. yüzyılın ortalarından bu yana varlığını sürdürüyor.
Bu canlılara genellikle belirsiz bir genel terim olan "pterodaktil" denir. Kurguda ve popüler kültürde tasvir edilen hayvanlar sıklıkla ya Pteranodon'dur ya da (pterodactyloid olmayan) Rhamphorhynchus'dur ya da ikisinin kurgulanmış bir melezidir. Pek çok çocuk oyuncağında ve çizgi filminde, Pteranodon benzeri sorguçları ve uzun, Rhamphorhynchus'unkine benzeyen kuyrukları ve dişleri olan "pterodaktiller" bulunur ancak böylesine yaratıklar hiçbir zaman var olmadı. Bununla birlikte, en az bir teruzorun hem Pteranodon benzeri sorgucu hem de dişleri vardı: Ludodactylus; eski, hatalı çocuk oyuncaklarına benzerliği nedeniyle "oyuncak parmak" anlamına gelir. Teruzorlar bazen kuşların atası zannedilmiştir ancak kuşlar teropod dinozorların soyundan gelir.
Teruzorlar, Sir Arthur Conan Doyle'un 1912 tarihli romanı The Lost World'de ve onun 1925'teki sinema uyarlamasında yer aldı. O zamandan bu yana birçok filmde ve televizyon programında yer aldı. Bunlar arasında 1933 yapımı King Kong ve 1966'daki One Million Years B.C. filmleri vardı. Dahası, animatör Ray Harryhausen, kanat zarlarının parçalanmasını önlemek için stop motion modellerine hatalı bir şekilde yarasa benzeri kanatlar eklemek zorunda kaldı ancak bu özel hata, film yapılmadan önce bile sanatta yaygındı. İlk kez 1956 yapımı Rodan filminde gösterilen kurgusal bir dev canavar (veya kaiju) olan Rodan, mutasyon geçirmiş muazzam bir Pteranodon olarak tasvir ediliyor. Rodan, 1960'larda, 1970'lerde, 1990'larda ve 2000'lerde gösterime giren çok sayıda Japon Godzilla filmlerinde ve ayrıca 2019 Amerika yapımı Godzilla II: Canavarlar Kralı filminde de yer aldı.
1960'lardan sonra teruzorlar, 2001 yılında çıkan Jurassic Park III'e kadar Amerikan sinemasında çoğunlukla görülmediler. Paleontolog Dave Hone'ye göre bu filmdeki teruzorlar bilimsel gelişmeleri yansıtacak kadar yenilenmemişti. The Land Before Time'dan (1988) Petrie, bir animasyon filminden verilebilecek dikkate değer bir örnektir.
Çoğunlukla medyada, teruzorlar balıkçıl olarak tasvir ediliyor ancak bu da beslenme çeşitliliklerini tam olarak yansıtmıyor. Ayrıca sıklıkla yırtıcı kuşlara benzer şekilde avlanıyor gibi gösterilir örneğin insan kurbanlarını pençeleriyle kapar. Ancak teruzorların, insanların ortaya çıkışından on milyonlarca yıl önce soyu tükenmiştir. Bununla birlikte, yalnızca küçük anurognathid Vesperopterylus'un ve küçük wukongopterid Kunpengopterus'un sırasıyla kavrayıcı ayaklara ve ellere sahip olduğu bilinmektedir. Bilinen diğer tüm teruzorların karşıt ayak parmakları olmayan plantigrad ayakları vardır ve ayaklar, en azından Pteranodontia örneğinde olduğu gibi genellikle göreceli olarak küçüktür.
Maastrihtiyen teruzorlarının boyutlarına göre karşılaştırılması
Konik diş, muhtemelen Coloborhynchus'a ait
Yeniden yapılandırılmış sorguçlar: üç tane sorguçlu tapegyarid. Yukarıdan aşağıya: Tapejara wellnhoferi, Tupandactylus navigans, Tupandactylus imperator (ölçeğe göre çizilmiş)
Thalassodromeus'un kafatası
Omuz kemeri yapısını gösteren Kariridraco'nun yaşam rekonstrüksiyonu
Burada Quetzalcoatlus northropi'nin (A) kanatlarıyla, gezgin albatros (Diomedea exulans) (B) ve And kondoru (Vultur gryphus) (C) ile karşılaştırılmış. Bunlar ölçeklendirilmemiş; Q. Northropi'nin kanat açıklığı, gezgin albatroslarınkinden üç kat daha uzundu.
Rhamphorhynchus örneğinde görüldüğü üzere bazılarının zar yapısı korunabilmiş
Burada tasvir edildiği gibi Sordes, teruzorların bir cruropatagium'a (Yarasa uropatagium'undan farklı olarak kuyruğu serbest bırakan, bacakları birbirine bağlayan bir zar) sahip olma olasılığını kanıtlıyor.
Anhanguerid pelvisinin sağdan görünüşü
Dsungaripterus gibi kimi teruzorlar gelişmiş arka bacaklara sahipti ve muhtemelen oldukça yetenekli yürüyüşçüler ve koşuculardı.
Sordes'in korunmuş piknofiberleri
Jeholopterus
Orijinal Pterodactylus antiquus örneğinin gravürü, Egid Verhelst II, 1784
Newman'ın keseli teruzorları
Seeley'in dinamik Dimorphodon rekonstrüksiyonu
John Conway'in Zhejiangopterus çizimi, teruzorların yenilenen imajına bir örnek teşkil eder
Brezilya'daki Santana Oluşumu'ndan çıkarılan Anhanguera santanae'nin üç boyutlu olarak korunmuş kafatası
Lagerpeton'un yaşam restorasyonu. Lagerpetidler teruzorlarla birçok anatomik ve nöroanatomik benzerliğe sahiptir
Teruzorlarla ilişkili olduğu düşünülen bir arkozoromorf olan Scleromochlus'un yaşam restorasyonu
Bazı ihtilaflı çalışmaların teruzorların yakın akrabası olduğunu öne sürdüğü, süzülen bir "protorozor" olan Sharovipteryx'in yaşam restorasyonu
Mesa Arizona'daki Arizona Doğa Tarihi Müzesi'nde yer alan Quetzalcoatlus'un yeniden yapılandırılmış iskeleti
Teruzor uçuş uyarlamaları Solunum hareketini (üstteki iki) ve iç hava kesesi sistemini (altta iki) gösteren diyagramlar
Dört ayak üzerindeyken kalkışa geçmiş Pteranodon longiceps'in iskelet rekonstrüksiyonu
Allkaruen'in beyin endokastı
Fosilleşmiş ayak izleri, Hatzegopteryx gibi teruzorların dört ayaklı olduğunu ve bazılarının oldukça etkili kara yırtıcıları olduğunu gösteriyor.
Muhtemelen bir azhdarchid olan Haenamichnus uhangriensis türüne ait iz fosili.
Üst Jura döneminde, Almanya'da (Solnhofen limestone) yaşamış bir teruzor olan Anurognathus ammoni, Kalligramma haeckeli'yi avlarken resmedilmiş
Rhamphorhynchus muensteri, Plesioteuthis subovata'yı avlarken resmedilmiş
Pterodaustro, kalemle çizilip dijital olarak renklendirilmiş
Solnhofen Kireçtaşı'ndan çıkarılan pterodaktiloid yavrusu fosili
Royal Society'nin 350. yıl dönümü için Mark Witton tarafından tasarlanan South Bank'taki Quetzalcoatlus modelleri
When Dinosaurs Ruled the Earth filminden kocaman bir Rhamphorhynchus'u tasvir eden sahne