Demir(II)

Ayrıca bakınız: Demir takviyesi
| --- | --- |



Adlandırmalar
IUPAC adıDemir(II) sülfat
Diğer adlarDemir(II) sülfat; Demir sülfat, Ferro sülfat, Yeşil vitriyol, Demir vitriyol, Zaç-ı Kıbrıs, Karaboya, Şıbılık
Tanımlayıcılar
CAS numarası: susuz: 7720-78-7  monohidrat: 17375-41-6  dihidrat: 10028-21-4  heptahidrat: 7782-63-0 
3D model (JSmol): susuz: Etkileşimli görüntü
ChEBI: susuz: CHEBI:75832 
ChEMBL: susuz: ChEMBL1200830 
ChemSpider: susuz: 22804  monohidrat: 56459  heptahidrat: 22804 
ECHA InfoCard: 100.028.867 
EC Numarası: susuz: 231-753-5
PubChem CID: susuz: 24393 monohidrat: 62712 heptahidrat: 62662
RTECS numarası: susuz: NO8500000 (susuz) NO8510000 (heptahidrat)
UNII: susuz: 2IDP3X9OUD  monohidrat: RIB00980VW  dihidrat: G0Z5449449  heptahidrat: 39R4TAN1VT 
UN numarası: 3077
CompTox Bilgi Panosu (EPA): susuz: DTXSID0029688 
 InChI InChI=1S/Fe.H2O4S/c;1-5(2,3)4/h;(H2,1,2,3,4)/q+2;/p-2 Key: BAUYGSIQEAFULO-UHFFFAOYSA-L  susuz: InChI=1/Fe.H2O4S/c;1-5(2,3)4/h;(H2,1,2,3,4)/q+2;/p-2Key: BAUYGSIQEAFULO-NUQVWONBAS 
 SMILES susuz: [O-]S(=O)(=O)[O-].[Fe+2] 
Özellikler
Molekül formülü: FeSO4
Molekül kütlesi: 151.91 g/mol (susuz)  169.93 g/mol (monohidrat)  241.99 g/mol (pentahidrat)  260.00 g/mol (hekzahidrat)  278.02 g/mol (heptahidrat)
Görünüm: Beyaz kristaller (susuz) Beyaz-sarı kristaller (monohidrat) Mavi-yeşil kristaller (heptahidrat)
Koku: Kokusuz
Yoğunluk: 3.65 g/cm3 (susuz) 3 g/cm3 (monohidrat) 2.15 g/cm3 (pentahidrat) 1.934 g/cm3 (hekzahidrat) 1.895 g/cm3 (heptahidrat)
Erime noktası: 680 °C  (susuz) bozunur 300 °C (572 °F; 573 K) (monohidrat) bozunur 60-64 °C (140-147 °F; 333-337 K) (heptahidrat) bozunur
Çözünürlük (su içinde): Monohidrat: 44.69 g/100 mL (77 °C) 35.97 g/100 mL (90.1 °C) Heptahidrat: 15.65 g/100 mL (0 °C) 20.5 g/100 mL (10 °C) 29.51 g/100 mL (25 °C) 39.89 g/100 mL (40.1 °C) 51.35 g/100 mL (54 °C)
Çözünürlük: Alkol'de çok az çözünür
Çözünürlük (etilen glikol içinde): 6.4 g/100 g (20 °C)
Buhar basıncı: 1.95 kPa (heptahidrat)
Manyetik alınganlık (χ): 1,24×10-2 cm3/mol (susuz) 1,05×10-2 cm3/mol (monohidrat) 1,12×10-2 cm3/mol (heptahidrat) +10200×10-6 cm3/mol
Kırınım dizimi  (nD): 1.591 (monohidrat) 1.526–1.528 (21 °C, tetrahidrat) 1.513–1.515 (pentahidrat) 1.468 (hekzahidrat) 1.471 (heptahidrat)
Yapı
Kristal yapı: Ortorombik, oP24 (susuz) Monoklinik, mS36 (monohidrat) Monoklinik, mP72 (tetrahidrat) Triklinik, aP42 (pentahidrat) Monoklinik, mS192 (hekzahidrat) Monoklinik, mP108 (heptahidrat)
Koordinasyon geometrisi: Oktahedral (Fe2+)
Termokimya
Isı sığası (C): 100.6 J/mol•K (susuz) 394.5 J/mol•K (heptahidrat)
Standart molar entropi (S⦵298): 107.5 J/mol•K (susuz) 409.1 J/mol•K (heptahidrat)
 Standart formasyon entalpisi (ΔfH⦵298): −928.4 kJ/mol (susuz) −3016 kJ/mol (heptahidrat)
 Gibbs serbest enerjisi (ΔfG⦵): −820.8 kJ/mol (susuz) −2512 kJ/mol (heptahidrat)
Farmakoloji
ATC kodu: B03AA07 (DSÖ) 
Tehlikeler
GHS etiketleme sistemi:
Piktogramlar: 
İşaret sözcüğü: Uyarı
Tehlike ifadeleri: H302, H315, H319
Önlem ifadeleri: P305+P351+P338
NFPA 704 (yangın karosu):    1 0 0
Öldürücü doz veya konsantrasyon (LD, LC):
LD50 (medyan doz): 237 mg/kg (sıçan, oral)
NIOSH  ABD maruz kalma limitleri:
REL (tavsiye edilen): TWA 1 mg/m3
Benzeyen bileşikler
Diğer katyonlar: Kobalt(II) sülfat Bakır(II) sülfat Mangan(II) sülfat Nikel(II) sülfat
Benzeyen bileşikler: Demir(III) sülfat
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). 
Bilgi kutusu kaynakları
Demir (II) sülfat veya demir sülfat FeSO4•xH2O formülüne sahip bir dizi tuz anlamına gelir. Bu bileşikler en yaygın olarak heptahidrat (x = 7) olarak bulunursa da x için birkaç değer bilinmektedir. Hidratlı form tıp alanında demir eksikliğini tedavi etmek ve ayrıca endüstriyel uygulamalar için kullanılır. Antik çağlardan beri, Zaç-ı Kıbrıs ve yeşil vitriyol (vitriyol, sülfat için eski bir isimdir) olarak bilinen, mavi-yeşil heptahidrat (7 molekül su içeren hidrat) bu maddenin en yaygın şeklidir. Tüm demir (II) sülfatlar suda çözünerek  oktahedral moleküler geometriye sahip ve paramanyetik olan aynı akua kompleksi [Fe(H2O)6]2+ verir.
Dünya Sağlık Örgütü’nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. 2019 yılında, 6 milyondan fazla reçeteyle Amerika Birleşik Devletler'nde en sık reçete edilen 103. ilaç oldu.