stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Fikir Kulüpleri Federasyonu (1965)
Tarihçe > FKF’nin Kuruluşu

Dönüşüm Dergisi ile oluşturulan iletişim 12 Kasım 1965'te, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi kantininde, Ankara'daki 11 yükseköğrenim kurumundan 126 delegenin katılımıyla FKF'ye dönüştü. Kurucu kulüplerin belli olmasıyla beraber başlatılan tüzük çalışmaları 17 Aralık 1965'te tamamlandı ve FKF bu tarihte bir tüzel kimliğe kavuştu. Ülke, Dünya ve Üniversite gündemlerine bir bütünlük içerisinden bakma iddiasını taşıyan ve “gençliğin mutluluğunu, insanların kendini yetiştirebileceği olanakların var olduğu bir düzende” (FKF Tüzüğü) gören federasyonu kuran öğrenciler şunlardır:
SBF Fikir Kulübü: Hüseyin Ergün, İsmet Özel, Kudret Ulutürk, Erdal Türkkan, Ümit Hassan
DTCF Fikir Kulübü: Ataol Behramoğlu
Fen Fakültesi Fikir Kulübü: Asaf Köksal
Hukuk Fakültesi Fikir Kulübü: Zülküf Şahin, Taylan Türker, Şirin Yazıcıoğlu
Yüksek Öğretmen Okulu Fikir Kulübü: Mevlüt Korkmaz, Talip Özay, Rıfat Murat, Dudu Körükceli
21 Aralık 1965 günü kurucular kurulu tarafından genel yönetim kurulu seçilmiş ve GYK'da aynı gün FKF'nin ilk merkez yönetme kurulunu belirlemiştir. Hüseyin Ergün başkanlığında örgütsel hayatına başlayan FKF kuruluşta yer almayan fikir kulüplerini bünyesine katmak ve fikir kulübüne sahip olmayan fakültelerde fikir kulübü açmak perspektifiyle yola çıkmıştır. Bu dönemde FKF'nin, Türkiye İşçi Partisi (TİP) ile yakın ilişkilere sahip olduğu gözlenir.
22 Ocak 1967'de ilk genel kurulunu toplayan FKF, bu kurul toplantısında genel çalışma ilkelerini netleştirmek için bir strateji metni hazırlamıştır. Kongrede İzzet Ararat FKF genel başkanı olarak seçilmiştir.
Tarihçe > II. Genel Kurul'a Doğru

1. Genel kurulunun 11 kulüp ile toplayan FKF, kongre sonrasında yoğun bir örgütlenme faaliyetine girmiştir. Bu dönemde İstanbul'da kurulmuş olan fikir kulüpleriyle görüşmeler yapılmış ve bu kulüplerin federasyona katılımı sağlanmıştır. İstanbul'daki örgütlenme atağıyla üniversiteli gençliğin örgütü olarak yerini sağlamlaştıran FKF, İstanbul'da bir sekreterlik açmıştır.
Aynı zamanda I. Genel Kurul toplantısından önce tefrika halinde çıkarılan Kavga dergisi 3. Sayısından sonra matbaaya geçmiş, örgütün merkezi kanalları kuvvetlenmiştir.
Bu dönemde de FKF'nin TİP ile ilişkisi devamlılık arz etmiştir. FKF, TİP'in Doğu Mitinglerine destek verir. Bununla beraber FKF Ege Üniversitesi Fikir Kulübü'ne dava açılmasına neden olan bildiriyi mecliste okuyup tutanaklara geçirttiği için milletvekili dokunulmazlığı kaldırılmaya çalışılan TİP milletvekili Çetin Altan'ı savunmak üzere “Bu Oyun Sökmeyecek-Hükümet Kapitalist Bir Hükümettir” başlığıyla bir bildiri dağıtmıştır.
FKF'nin II. Kurultay'dan önceki döneminde antiemperyalist kimliğini oturttuğu, ülke ve dünya gündemine devrimci bir perspektiften müdahale edebilme yetisini gelişkinleştirdiği de gözden kaçırılmamalıdır. Bahsedilen zaman zarfında Amerikalı askerlerce kurşuna dizilen Vietnamlı devrimci Nguyen Van Troi'ye açık bir mektup kaleme alınmış, Hiroşima'ya atılan nükleer bomba bu saldırının 22. Yıldönümünde kınanmış ve FKF tarafından özel okulların devletleştirilmesi talebiyle bir miting düzenlenmiştir.
Tarihçe > II. Genel Kurul

23-24 Mart 1968 tarihlerinde gerçekleştirilen FKF II. Genel Kurul'u, FKF Genel Başkanı İzzet Ararat'ın Proleter dergisinde Nazım Hikmet'in “Kerem Gibi” şiirini yayınlamaktan ötürü tutuklu olması sebebiyetiyle Salih Er'in sunduğu ikinci dönem raporuyla açılmıştır. Kongreden tutuklu olan Genel Başkan İzzet Ararat ve Vietnam halkının antiemperyalist mücadelesinin öncüsü Ho Chi Minh'e FKF adına birer telgraf çekilmesi kararı çıkmıştır. Kongreye TİP milletvekilleri Sadun Aren ve Mehmet Ali Aybar da katılmış, hatta Aybar kongrede bir konuşma yapmıştır.
FKF'nin II. Genel Kurulunu ve ondan sonraki süreçte FKF'nin gelişimini anlamak için dönemde devrimci harekete damgasını vuran MDD- SD tartışmasına değinmek zaruridir. Bahsedilen zamanda iki odak devrimci hareketin öncülüğü için çekişmektedir: doğrudan sosyalist devrim yanlısı TİP ve Yön Dergisi çevresinde öbeklenen, sosyalist mücadeleden önce bir demokratikleşme adımının gerekli olduğunu savunan millî demokratik devrimciler. Üniversite devrimci gençliğinin örgütü olan FKF'ye de bu ideolojik tartışma etkimiş, TİP siyasetine yakın duran FKF içerisinde bir MDD'ci muhalefet ortaya çıkmıştır.
II. Genel Kurul sonucunda TİP'li öğrencilerin adayı olan ve o dönemde TİP üyesi olan Doğu Perinçek FKF Genel Başkanı seçilmiştir. Seçimden kısa bir süre sonra MDD'ci saflara geçen Perinçek yönetiminde FKF, 27 Mayıs Millî Demokratik Devrim Derneği tarafından çağırısı yapılan Devrimci Güçbirliği Platformuna (DEV-GÜÇ) katılmıştır. DEV-GÜÇ'e katılımasın ardından FKF'nin TİP ile arası ilk kez gerilmiş, TİP'li öğrencilerin yoğunluğunun daha fazla olduğu İstanbul Sekreterliği ile Genel Merkez'in arasında uyuşmazlık başgöstermiştir. Fakat yine de merkezi bir karar ile DEV-GÜÇ'ün 1968'de düzenlediği 29 Nisan Mitingine FKF de katılmıştır.
Bu dönemde düzenlenen NATO'ya hayır haftası da önemli ve FKF'nin yurtsever kimliğini doğrular nitelikte bir eylemdir.
Tarihçe > Çözülüşe Doğru

10 Haziran 1968'de DTCF'de başlayan ve kısa sürede ülkedeki üniversitelerin çoğuna yayılan boykot hareketi; ortaya çıkışında siyasal bir iddiaya sahip olmamasına rağmen, kısa süre içerisinde FKF'nin belirlenimi altına girmiş ve FKF'li öğrencilerin eğitimde reform istemini yükseltmelerine olanak tanımıştır. Her işgal edilmiş üniversitede var olan “işgal konseylerini” birleştiren FKF, bir üst işgal konseyi kurarak eğitim reformu mücadelesini merkezileştirmiştir. Bu hareketlilik ülke gündemine damgasını vurmuş, aslen FKF'li öğrencileri karşılarına alan burjuva demokratik partileri bile lafızda “gençlerin yanında durmuştur”. Bu partilerden farklı olarak TİP, işgallerin eğitim sorununa dikkat çekmesinden faydalanarak meclis gündemine kalkınma ve eğitim başlıklarında köklü reform istemini taşımıştır.
8 Temmuz 1968 tarihinde, planlanandan 6 gün önce gerçekleştirilen Genel Yönetim Kurulu toplantısı ile MDD çizgisine yakın duran Perinçek FKF başkanlığından düşürülmüş, yerine Zülküf Şahin Genel Başkan seçilmiştir. Bu gelişmenin ardından FKF, DEV-GÜÇ'ten ayrılmıştır.
Haziranda işgallerle yükselen eylemlilik hali, İstanbul'a Amerikan 6. Filo'nun gelmesiyle pik noktasına ulaşmıştır. 15 Temmuz 1968 tarihinde 6. Filo'yu karşılamak için eylem planlaması içerisinde olan gençler; polis saldırısıyla karşılaşmış, paravan suçlamalarla 11'i gözaltına alınmıştır. 17 Temmuz günü polis Amerikan askerlerine karşı duran gençleri yakalamak için İTÜ Gümüşsuyu Yurdu'na girmiş, İTÜ yönetimi de yurt binasının üniversite özerkliğinden faydalanamayacağını beyan etmiştir. Yaşanan gerginlikte 47 kişi yaralanmış, 30 kişi de gözaltına alınmıştır. Bu baskın sırasında Hukuk Fakültesi öğrencisi Vedat Demircioğlu polis tarafından yurdun camından aşağıya atılmış ve ağır derecede yaralanmıştır.
18 Temmuz günü ise İTÜ Gümüşsuyu Yurdu'ndan başlayan eylem; Taksim'e uzanmış, orada sonlandırıldıktan sonra kitle Dolmabahçe'ye inerek Amerikan askerlerini denize dökmüştür.
24 Temmuz 1968 tarihinde Vedat Demircioğlu'nun ölüm haberinin gelmesi üzerine, FKF'li öğrenciler İstanbul Vilayet binasına bir yürüyüş düzenlemişlerdir. Bu sırada 6. Filo eylemlerinde FKF İstanbul Sekreterliği ile siyaseten ayrışan MDD'ci bir grup Devrimci Öğrenci Birliği (DÖB)'ni kurmuştur. DÖB kendisini tasfiye etmese bile, FKF'nin merkezinin MDD'cilerin eline geçmesiyle FKF ile beraber hareket etmeye başlamıştır.
Tarihçe > III. Kurultay

FKF III. Kurultay'ı 5-6 Ocak 1969 tarihleri arasında 160 delegenin katılımıyla İstanbul'da gerçekleştirilmiş, bu toplantıda FKF merkezi MDD'cilerin kontrolüne girmiştir. Bu kurultayda FKF Genel Yönetim Kurulu (GYK) üyeleri seçilmiştir. Kurultay'da çoğunluk sosyalist devrim fikrini savunanlardadır. Ancak 12 Ocak 1969'da Ankara'da yapılan GYK toplantısında FKF eski başkanı Hüseyin Ergün, Mümtaz Kotan ve Yusuf Küpeli aday olmuş ve Genel Başkanlığa Yusuf Küpeli seçilmiştir. Bu toplantıda MYK'ya Sosyalist Devrimcilerden Çağatay Anadol ve Süleyman Coşkun; MDD'cilerden Münir Ramazan Aktolga, Ruhi Koç, Tuncer Eşsizhan, Mustafa Ulusoy, Mehmet Demir ve Tunççetin Özkarar seçilmiştir.
6. Filo'nun İstanbul'a tekrar gelmesi üzerine 16 Şubat 1969'da gerçekleştirilen 30.000 kişilik eylemin de örgütleyiciliğini FKF üstlenmiştir. Beyazıt Meydanı'ndan yola çıkan kortej Taksim Meydanı'na girerken yürüyüş kolu bölünmüş; meydanda kalan devrimcilere bombalar ve taşlarla saldırılırken, polis kortejin geri kalanını alana sokmamıştır. Tarihe Kanlı Pazar olarak geçen bu olayda Duran Erdoğan ve Turgut Aytaç hayatlarını yitirmişlerdir.
Tarihçe > Olağanüstü Kurultay

FKF'nin son kurultayını belirleyen şey örgütün iç dinamiğinden çok, Türkiye'de devrimci hareketin yaşadığı gerilimlerdir. Türkiye'de sosyalist düşüncenin kitleselleşmesi yönünde ilk müdahaleyi yapan TİP, ülkede Marksist birikimin eksikliğiyle, ülkeyi değiştirmeye yönelik heyecanları çok yüksek olan öğrencileri çevresinde tutamamıştır. Sonuçta bu öğrenciler güncelliğe daha yoğun müdahale edebilmek amacıyla FKF'nin yönetimini kazanmışlardır. 	
9-10 Ekim 1969 tarihleri arasında SBF'de düzenlenen Olağanüstü Kurultay ile FKF, Türkiye Devrimci Gençlik Federasyonu (TDGF veya yaygın kullanılan ve bilinen ismiyle DEV-GENÇ) olmuştur. Dev-Genç başkanlığına Atilla Sarp, genel sekreterliğe ise İrfan Uçar seçilmiştir.
Bu süreç içerisinde TİP ile herhangi bir yakınlığı olan veyahut aşamacı devrim düşüncesine sıcak yaklaşmayan bütün öğrenciler örgütten ihraç edilmiştir.
II. Düzmece Dmitri

| II>  Düzmece Dmitri |
| --- | --- |

Doğum: 19 Ekim 1582
Ölüm: 21 Aralık 1610 (28 yaşında)
Tanınma nedeni: Rusya Çarlığı tahtında hak iddia etmesi
Evlilik: Marina Mnişek
Çocuk(lar): İvan Dmitriyeviç
Ebeveyn(ler): IV. İvan (iddia)   Maria Nagaya (iddia)

II. Düzmece Dmitri (Rusça; Лжедмитрий II, ölüm 11 Aralık 1610) I. Dmitri'nin öldürülmesinin ardından, Kendini gerçek IV. İvan'ın Ugliç'te öldürülen oğlu Dmitri İvanoviç olduğunu söyleyerek, II. Dmitri adıyla Tuşino'da bir ayaklandırma başlatmıştır.
II. Düzmece Dmitri, ilk kez Stradub'da 20 Temmuz 1607 civarına ortaya çıkmıştır. Bir rahibin oğlu veya bir Yahudi olduğuna inanılan ve nispeten iyi eğitim aldığı söylenir.[kaynak belirtilmeli] Hem Rusça ve Lehçe dilleri bilen ve ayinlerde konuşan bir uzman olarak görülüyordu.[kaynak belirtilmeli]
I. Dmitri gibi o da Polonyalılardan destek gördü ve ordu kurmasında yardımcı olundu. Karaçev, Bryansk'ı 1608 baharında ele geçirmiştir. Bunun üzerine Çar IV. Vasili ordusunu II. Düzmece Dmitri'nin üzerine yönlendirmiştir. I. Dmitri'nin öldürülmesinin ardından eşi Marina Mnişek, Rus Çarlığı tahtına çıkacağına inandığı II. Düzmece Dmitri ile evlenmiştir. II. Dmitri, askeri yenilgiler alıp kayıplar verdirmesine rağmen isyanında başarılı olamamıştır. 11 Aralık 1610'da Moskova'da yakalanarak kırbaçlatılmış ve bir Tatar prens tarafından öldürülmüştür. Böyle II. Düzmece isyanı bastırılmış ve Çar IV. Vasili tahttan indirilip bir manastıra kapatılmıştır. Rusya hükümdarsız kaldığı sırada Polonya kralı IV. Władysław Waza, Moskova Çarlığı tahtında hak talep ederek 3 yıl kadar çar unvanına sahip olmuştur. Ancak Rus tahtına hiç çıkamamıştır. Ülke meclisi tarafından I. Mihail çar ilan edilmiştir ve IV. Władysław Waza'dan Rus Çarlığı tahtından geri çekilmesi için 200 bin ruble ve ülkeye bırakılmış toprakları verdi böylelikle Rusya'da Karışıklık Dönemi sona ermiş oldu.
Va Mişkunan

Va Mişkunan (Lazca: Bilmiyoruz), Zuğaşi Berepe'nin 2 Ağustos 1995 tarihinde yayınlanan ilk albümüdür. Anadolu Müzik etiketiyle yayınlanan albüm, tarihte yayınlanan ilk Lazca rock albümüdür.
1993 yılında Mehmedali Barış Beşli ve Kazım Koyuncu tarafından ilk kez ŞKU adıyla kurulan grup, Karadeniz müziği ve rock müziğini sentezleyerek kendi tarzlarını yarattı. 1994 yılında İlhan Karahan ve Metin Kalaç'nda dahil olduğu grup Denizin Çocukları anlamına gelen Zuğaşi Berepe adını aldı. Lazca dilde rock müzik yapan ilk grup olma özelliğini taşıyan Zuğaşi Berepe, 1993-1994 yılları arasında Türkiye'de farklı şehirlerde konserler verdi. Kasım 1994 tarihinde ilk albümlerinin kayıtlarına başladılar. Beş ay kadar süren kayıtlar Nisan 1995 tarihinde tamamlandı. Grup üyelerinin haricinde kayıtlarda davulda Cengiz Eyvazov, tulumda ise Mahmut Turan yer aldı. Stüdyo Metronom'da kaydedilen albümde sekiz parça yer aldı. Lazcanın yanı sıra Türkçe, Hemşince ve Gürcüce gibi dildeki eserlerde albümde yer aldı.
30 Haziran 1995 tarihinde albüme adını veren sözlerini Mehmedali Barış Beşli'nin yazdığı "Va Mişkunan" adlı parçanın video klibi yayınlandı. Klibin çekimleri esnasında çekilen Kazım Koyuncu'nun babaannesinin fotoğrafı albümün kapak fotoğrafı oldu ve albüm  2 Ağustos 1995 tarihinde Va Mişkunan adıyla yayınlandı. Yöresel Karadeniz müziğinin kalıpları dışına çıkan grup özellikle o dönemde gençlerin ilgisini çekmeyi başardı. 1995 yılında Show TV'de yayınlanan Nurseli İdiz'in sunduğu Prizma adlı programa konuk oldular. Konserler ve festivallerle birlikte geniş kitlelere Lazca sözlü rock müziği tanıtan grup albümde yer alan anonim parçaları yeniden gün yüzüne çıkardı. Va Mişkunan albümü 2000'li yıllarda popülerliğe ulaşacak olan modern Karadeniz müziğinin başlangıç albümü olarak kabul edilmektedir.
Arka plan ve yayınlanma

Kazım Koyuncu, 1989 yılında Artvin'den İstanbul'a gelerek İstanbul Üniversitesi'nde Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne girer. Çocukluk döneminde müziğe ilgisi başlayan Kazım Koyuncu, 1980'li yıllarda rock müzik ile ilgilenmeye başlar. 1992 yılında Ali Elver ile Dinmeyen adlı özgün müzik grubunu kurarak profesyonel müzik hayatı başlamıştır. 1993 yılında aldığı bir kararla okulu bırakıp sadece müzik yapmaya karar verdiği bu dönemde Mehmedali Barış Beşli ile tanıştı. İkili, Mart 1993 tarihinde ŞKU adıyla Lazca sözlü rock müzik yapan müzik grubunu kurdu. 1994 yılında İlhan Karahan ve Metin Kalaç'nda dahil olduğu grup Denizin Çocukları anlamına gelen Zuğaşi Berepe adını aldı. Ardından başta Karadeniz olmak üzere Türkiye'nin farklı şehirlerinde konserler vermeye başladılar. Kasım 1994 tarihinde Anadolu Müzik ile anlaşarak ilk albümlerinin kayıtlarına başladılar. Stüdyo Metronom da kaydedilen albümün kayıtları Nisan 1995 tarihine kadar sürdü. Yaklaşık beş ay kadar süren kayıtlar süresince sekiz parça kaydedildi.
Haziran 1995 tarihinde albümde yer alan ve albüme adını veren "Va Mişkunan" adlı parçanın video klibinin çekimleri gerçekleşti. 30 Haziran 1995 tarihinde yayınlanan parçanın video klibi ilk Lazca rock bir parçanın video klibi olarak tarihe geçti. 2 Ağustos 1995 tarihinde yayınlanan albümün kapağındaki kişi Kazım Koyuncu'nun babaannesidir. 2 Ağustos 1995 tarihinde yayınlanan albümle birlikte grup, çeşitli şehirlerde konser verdi. 1995 yılında Show TV'de yayınlanan Nurseli İdiz'in sunduğu Prizma adlı programa konuk oldular. Programda Lazca dili ve Karadeniz müziği hakkında konuşan grup üyeleri ayrıca albümde yer alan parçaları da seslendirdi. Albümde Lazca'nın yanı sıra Hemşince ve Gürcüce gibi dillerdeki eserlerde yer aldı. Albümde sekizinci sırada yer alan "Ben" adlı Türkçe sözlü bir parçada yer aldı. Kazım Koyuncu bu parçayı 2001 yılında yayınlanan Viya! adlı solo albümünde yeniden seslendirdi. Grup üyelerinin haricinde albümde Cengiz Eyvazov davulda yer alırken, Mahmut Turan tulumda yer aldı. Albümde dört parçada Serhat Ersöz, dört parçada ise Vaxtang "Vaxo" Makalatia klavyede yer aldı. Oya Ergün, "Bererttaşa" adlı parçada geri vokalde yer aldı. Kalabalık bir ekibin kayıtlarında yer aldığı albüm, dünyada yayınlanan ilk Lazca sözlü rock müzik albümü olarak tarihe geçti. Modern Karadeniz müziğinin başlangıcı olarak kabul edilen albüm ile birlikte dönemin genç kitlesinin Karadeniz müziğine bakış açısını değiştirdi.
Sözler ve müzik

2 Ağustos 1995 tarihinde Va Mişkunan adıyla yayınlanan albümde sekiz parça yer aldı. "Avlaskani Cuneli" ve "Golas Empula Yulun/Yeşili Kamiyoni" adlı iki eski Lazca şarkının sözleri ve müziği anonimdir. Bu parçalar rock altyapısıyla sentezlenerek albümde yer aldı. "Va Mişkunan", "Bozo", "Ernesto" ve "Oxoşkva do Oropa Şeni" adlı parçaların sözlerini Mehmedali Barış Beşli yazdı. Müziğini ise Kazım Koyuncu besteledi. "Bererttaşa" adlı parçanın söz ve müziği Mehmedali Barış Beşli'ye aitken, albümde Türkçe sözlü tek şarkı olan "Ben" adlı parçanın söz ve müziği İlhan Yabantaş ve İrfan Ünsal'a aittir.
Şarkı listesi

| No>  | Başlık | Şarkı yazar(lar)ı | Müzik | Süre |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Avlaskani Cuneli"   | Anonim | Anonim | 6:13 |
| 2. | "Golas Empula Yulun / Yeşili Kamiyoni"   | Anonim | Anonim | 5:13 |
| 3. | "Bozo"   | Mehmedali Barış Beşli | Kazım Koyuncu | 5:54 |
| 4. | "Bererttaşa"   | Mehmedali Barış Beşli | Mehmedali Barış Beşli | 5:07 |
| 5. | "Va Mişkunan"   | Mehmedali Barış Beşli | Kazım Koyuncu | 6:41 |
| 6. | "Ernesto"   | Mehmedali Barış Beşli | Kazım Koyuncu | 3:53 |
| 7. | "Ben"   | İlhan Yabantaş, İrfan Ünsal | İlhan Yabantaş, İrfan Ünsal | 4:23 |
| 8. | "Oxoşkva do Oropa Şeni"   | Mehmedali Barış Beşli | Kazım Koyuncu | 6:04 |
Yapım görevlileri

Yapım görevlileri, Va Mişkunan albüm kitapçığından alınmıştır.
Mehmedali Barış Beşli - Vokal (1, 2, 4, 5), söz yazarı (3, 4, 5, 6, 7)
Kazım Koyuncu - Vokal (3, 4, 6, 7, 8), akustik gitar, besteci (3, 5, 6, 8)
İlhan Karahan - Elektro gitar, elektro gitar partisyonları
Metin Kalaç - Bas Gitar, mix
Cengiz Eyvazov - Davul
Mahmut Turan - Tulum
İlhan Yabantaş - Söz yazarı (7), besteci (7)
İrfan Ünsal - Söz yazarı (7), besteci (7)
Serhat Ersöz - Klavye (2, 3, 4, 7)
Vaxtang "Vaxo" Makalatia - Klavye (1, 5, 6, 8)
Oya Ergün - Geri vokal (4)
Zafer Yakar - Tonmaister
Gündoğar - Mix
Cem Yılmaz - Yapımcı
Stüdyo Metronom - Kayıt stüdyosu
FRS Matbaa - Baskı
Anadolu Müzik - Yapım
Yayımlanma tarihleri

| Ülke | Tarih | Format(lar) | Şirket | Kay>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Türkiye | 2 Ağustos 1995 | MC, CD | Anadolu Müzik |  |
| Türkiye | 6 Mayıs 1996 | CD (yeniden basım) | Anadolu Müzik |  |
| Dünya geneli | 10 Aralık 2015 | Dijital indirme | Anadolu Müzik |  |
Ninova Muharebesi (MÖ 612)

| g t Yeni Asur İmparatorluğu'nunaskerî seferleri |
| --- | --- |
 Yeni Asurların yükselişi  II. Aşurnasirpal'in askerî harekatları  III. Şalmanezer'in askerî harekatları  Karkar  III. Tiglat-Pileser'in askerî harekatları  II. Sargon'un askerî harekatları  Sanherib'in askerî harekatları  Lachish  Kudüs  Diyala Nehri  1. Babil  Esarhaddon'un askerî harekatları  Aşurbanipal'ın askerî harekatları  Aşdod  Susa  Elam  2. Babil  Arrapha  Assur  Ninova  Harran 
Ninova Muharebesi MÖ 613 ile 611 yılları arasında olasılıkla MÖ 612 yılında gerçekleşen muharebedir. Asurlulara karşı isyan halinde olan Medler ve Babillilerden oluşan bir koalisyon Ninova'yı kuşatmış ve şehrin 750 hektarlık alanını tahrip etmiştir. Bu, Yeni Asur İmparatorluğu'nun çöküşüne ve Babil İmparatorluğu'nun Mezopotamya'da hâkim devlet olarak yükselişine yol açtığı için Antik Yakın Doğu'da önemli bir olaydı. Asur İmparatorluğu'nun başkenti savaştan sonra büyük ölçüde insansızlaştırılmış ve şehirsizleştirilmiştir. Sardanapalus efsanesi Ninova'nın düşüşünün çarpıtılmış bir anlatımına dayanıyor olabilir.
Arka plan

Yeni Asur İmparatorluğu, MÖ 8. ve 7. yüzyıllarda antik dünyada baskın bir güçtü. Kuzeyde Kafkas Dağları'ndan güneyde Mısır ve Nubya'ya, batıda ise orta İran'dan Anadolu ve Levant'ın Akdeniz kıyılarına kadar uzanan geniş bir alanı kontrol ediyordu. Ancak, lideri Aşurbanipal'in MÖ 627'de ölümünden sonra imparatorluk iç çatışma ve huzursuzluk yaşamaya başladı. Bu durum Medler, Babilliler ve Kaldealılar gibi komşu devletlerin ve grupların Asur İmparatorluğu'na karşı daha düşmanca davranmasına yol açtı. Asurlu yöneticiler gaddarlıklarıyla ün kazanmışlardı ve bu da birçok düşman edinmelerine neden oldu. Buna ek olarak, imparatorluk Mısır'daki gücünü koruma, Elamlıları yenme ve Güney Mezopotamya topraklarındaki isyanları bastırma çabaları nedeniyle zayıflamıştı. Bu iç çekişmeler bir dizi kanlı veraset savaşına ve imparatorluğun Orta Doğu, Küçük Asya, Kafkasya ve Doğu Akdeniz'deki hâkimiyetinin nihai olarak gerilemesine yol açtı. Aralarında Kaldealıların da bulunduğu dış devletlerden oluşan bir ittifak, Asur'daki kargaşadan yararlanarak Babil'in büyük bölümünü kontrol altına aldı ve Yeni Asur İmparatorluğu'nu yıkmayı, başkenti Ninova'yı ele geçirmeyi ve Babil'i Mezopotamya'da güç merkezi haline getirmeyi amaçlayan Yeni Babil İmparatorluğu'nu kurdu. Başlangıçta Asurlular tarafından yenilgiye uğratılan Kral Siyaksares liderliğindeki Medler, sonunda Ninova'ya saldırmak için diğer savaşan gruplarla güçlerini birleştirir.
Savaşın anlatımı

MÖ 612'de Ninova'nın düşüşü, Ktesias, Diodorus Siculus ve Fotios gibi tarihçiler tarafından kaydedilen çeşitli anlatımlarla antik tarihte önemli bir olaydı. 19. yüzyılda keşfedilen bir Babil kil tableti olan Ninova'nın Düşüşü Kroniği, Babil ve Asur arasındaki 12 yıllık mücadelenin yanı sıra Asur içindeki iç çatışmaları da anlatmaktadır. Nabopolassar'ın hükümdarlığının onuncu yılında (MÖ 616) Babilliler Asur ordusunu yenmiş ve birkaç şehri fethetmiş, ancak ertesi yıl geri püskürtülmüşlerdir. Babilliler daha sonra Medler, Persler, Kimmerler ve İskitlerle ittifaklar kurdular ve Med ordusunun yardımıyla MÖ 614'te Assur'u ele geçirip şehri yağmaladılar. MÖ 612'de Babilliler ve Med kralı Siyaksares Ninova'yı üç ay boyunca kuşatmış ve sonunda şehrin savunmasını kırarak şehri yağmalamış ve yakmışlardır. Asur Kralı Sîn-şar-işkun kuşatmada öldürüldü ve kardeşi II. Ashur-uballit Asur'un yeni kralı oldu, ancak sonunda Harran'a kaçtı. Bazı anlatılar kuşatma sırasında Dicle Nehri'nin şehri sular altında bıraktığını, tapınakların yağmalandığını ve sarayın yakıldığını da belirtmektedir.
Sonrası

Yeni Babil İmparatorluğu ve müttefikleri Asur'a karşı birkaç sefer daha düzenleyecek, bunlardan biri de müttefik Mısır-Asur ordusuna karşı olacaktı. Böylece Ninova Muharebesi, savaşta bir dönüm noktası olurken, II. Aşur-uballit birkaç yıl daha savaşmaya devam edecektir. Nihai kaderi bilinmiyor ya da kaydedilmiyor - MÖ 609'da Harran'ın düşüşünde (Asur İmparatorluğu'nun sonu) ya da MÖ 605'te Karkamış'ta (Mısır ve eski Asur İmparatorluğu ordusunun kalıntılarının yenilgiye uğratıldığı yer) öldürülmüş olabilir; ya da sadece bilinmezlik içinde kaybolmuş olabilir.
" Akkadlı Sargon'un Maskesi" (MÖ 2250 dolaylarına tarihlenir) 1931'de Ninova'da bulundu: Muhtemelen Ninova'nın MÖ 612'de Medler ve Babilliler tarafından yıkılması sırasında parçalanmıştı.
Frank Bainimarama

| Frank Bainimarama |
| --- | --- |

8. Fiji Başbakanı
Görev süresi 5 Ocak 2007 - 24 Aralık 2022
Cumhurbaşkanı: Josefa Iloilo, Epeli Nailatikau, George Konrote, Wiliame Katonivere
Yerine geldiği: Jona Senilagakali
Yerine gelen: Sitiveni Rabuka
Kişisel bilgiler
Doğum: 27 Nisan 1954 (66 yaşında) Kiuva, Fiji Kolonisi
Partisi: FijiFirst
Evlilik(ler): Maria Makitalena
Çocuk(lar): 5
Bitirdiği okul: Dalhousie Üniversitesi
Josaia Voreqe "Frank" Bainimarama (d. 27 Nisan 1954), Fijili siyasetçi ve deniz subayı. Bainimarama, Okyanusya ülkesi Fiji'de 5 Ocak 2007 ile 24 Aralık 2022 tarihleri arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. 16 Nisan 2020 - 24 Aralık 2022 tarihleri arasında Dışişleri Bakanlığı görevinde de bulunmuştur.
Bainimarama, başbakanlık görevini 22 Eylül 2014 tarihine kadar vekaleten sürdürmüştür. 29 Mayıs 2000 - 13 Temmuz 2000 tarihleri ve 5 Aralık 2006 - 4 Ocak 2007 tarihleri arasında vekaleten cumhurbaşkanlığı yapmıştır. Bainimarama, 31 Ağustos 2016 - 9 Eylül 2016 tarihleri arasında yine vekaleten Göç, Sosyal Güvenlik ve Savunma Bakanı olarak görev yaptı.
24 Aralık 2022 tarihinde seçimleri rakibi Sitiveni Rabuka'ya kaybetti. Bununla birlikte Fiji'de ki 16 yıllık Bainimarama iktidarı sona ermiş oldu.
Bainimarama, Mart 2023'te parlamentodan ve muhalefet liderliğinden istifa etti. Ertesi gün kendisi ve polis komiseri Sitiveni Qiliho'nun Güney Pasifik Üniversitesi'ndeki mali kötü yönetim soruşturmasına müdahale ettikleri iddiaları nedeniyle görevi kötüye kullanmakla suçlandı. 14 Mart 2024'te Fiji Yüksek Mahkemesi onu adaletin gidişatını bozmaya teşebbüs etmekten suçlu buldu. 9 Mayıs 2024'te bir yıl hapis cezasına çarptırıldı.