Doğal kaynak yönetimi
Paydaş analizi

Paydaş analizi iş yönetimi uygulamalarından kaynaklanmıştır ve giderek artan popülaritesi ile doğal kaynak yönetimine dahil edilmiştir. Doğal kaynak yönetimi bağlamında paydaş analizi, doğal kaynakların kullanımından ve korunmasından etkilenen farklı çıkar gruplarını belirler.
Aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi bir paydaşın kesin bir tanımı yoktur. Bunun nedeni, özellikle doğal kaynak yönetiminde, kimin menfaat sahibi olduğunu belirlemenin zor olmasıdır ve bu her potansiyel paydaşa göre farklılık gösterecektir.
Paydaşın kim olduğuna ilişkin farklı yaklaşımlar:
| Kaynak | Paydaş kimdir | Araştırmanın çeşidi |
| --- | --- | --- |
| Freeman. | "kuruluşun hedeflerine ulaşılmasını etkileyebilir veya bundan etkilenebilir" | Şirket yönetimi |
| Bowie | "Örgüt bunun desteği olmadan varlığını yitirir" | Şirket yönetimi |
| Clarkson | "... geçmişte, şu anda veya gelecekte, bir şirketin faaliyetlerinde sahiplik, hak veya menfaat sahibi olan veya talep eden kişi veya gruplar." | Şirket yönetimi |
| Grimble and Wellard | "... belirli bir konu veya sistemde ortak bir çıkarı veya menfaati paylaşan, örgütlü veya örgütsüz herhangi bir grup insan ..." | Doğal kaynak Yönetimi |
| Gass et al. | "... any individual, group and institution who would potentially be affected, whether positively or negatively, by a specified event, process or change." | Doğal kaynak Yönetimi |
| Buanes et al | "... doğrudan veya dolaylı olarak etkileyebilecek - ya da etkilenebilecek - ... en azından potansiyel paydaş olmayı planlayan herhangi bir grup veya birey." | Doğal kaynak Yönetimi |
| Brugha and Varvasovszky | "...bir organizasyonun, projenin veya politika yönlendirmenin eylem ve amaçlarını etkileme potansiyeline sahip ve bir menfaati olan paydaşlar (bireyler, gruplar ve organizasyonlar)." | Sağlık Politikaları |
| ODA | "... bir proje veya programla ilgisi olan kişi, grup veya kurumlar." | Geliştirme |
Bu nedenle, hangi tanımın ve sonraki teorinin kullanılacağı, doğal kaynakla ilgili paydaşların koşullarına bağlıdır.
Billgrena ve Holme, doğal kaynak yönetiminde paydaş analizinin amaçlarını belirledi:
Etkisi olabilecek paydaşları tanımlamak ve sınıflandırmak
Değişikliklerin neden meydana geldiğine dair bir anlayış geliştirmek
Kimlerin değişiklik yapabileceğini belirlemek
Doğal kaynaklar en iyi nasıl yönetilir
Bu, paydaşların çıkar çatışmalarını fark etmelerine ve çözümleri kolaylaştırmalarına olanak tanıyan politika oluşturmaya şeffaflık ve netlik kazandırır. 
Mitchell et al. gibi çok sayıda paydaş teorisi vardır. Ancak Grimble, doğal kaynak yönetiminde Paydaş Analizi için bir aşamalar çerçevesi yarattı. Grimble, analizin doğal kaynak yönetiminin temel yönlerine özgü olmasını sağlamak için bu çerçeveyi imzaladı.
Paydaş analizinin aşamaları:
Analizin hedeflerini netleştirin
Sorunları bir sistem bağlamına yerleştirin
Karar vericileri ve paydaşları belirleyin
Paydaş çıkarlarını ve gündemlerini araştırın
Etkileşim ve bağımlılık kalıplarını araştırın (örneğin, çatışmalar ve uyumluluklar, değiş tokuşlar ve sinerjiler)
Uygulama:
Grimble ve Wellard, doğal kaynak yönetiminde Paydaş analizinin, aşağıdaki gibi karakterize edilebileceği durumlarda en alakalı olduğunu tespit etti;
Kesişen sistemler ve paydaş çıkarları
Kaynağın birden çok kullanımı ve kullanıcıları.
Piyasa başarısızlığı
Çıkarılabilirlik ve geçici ödünleşmeler
Belirsiz veya açık erişim mülkiyet hakları
Ticareti olmayan ürün ve hizmetler
Yoksulluk ve yetersiz temsil
Örnekler:
Bwindi Geçilmez Milli Parkı durumunda, kapsamlı bir paydaş analizi uygun olurdu ve Batwa halkı potansiyel olarak insanların geçim kaynaklarının kaybını ve can kayıplarını önleyen paydaşlar olarak kabul edilirdi.
Galler'de, Doğal Kaynaklar Galler adlı Gal Hükümeti sponsorluğundaki bir kuruluş, "doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimini takip eder" ve Çevre (Galler) Yasası 2016
'da belirtildiği gibi "doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi ilkelerini uygular".
NRW, çok çeşitli faaliyetlerde 40'tan fazla farklı düzenleyici rejimden sorumludur.
Nepal, Endonezya ve Kore'nin toplum ormancılığı, paydaş analizinin doğal kaynakların yönetimine nasıl dahil edilebileceğinin başarılı örnekleridir. Bu, paydaşların ihtiyaçlarını ve ormanlara katılım düzeylerini belirlemelerine olanak sağlamıştır.
Eleştiriler:
Doğal kaynak yönetimi paydaş analizi, Clarkson'un önerdiği gibi, kendi içinde sorun yaratabilecek çok sayıda paydaşı içerme eğilimindedir. "Paydaş teorisi, dünyanın sefaletini kaldıracak kadar büyük bir sepet örmek için kullanılmamalıdır."
Starik, doğanın paydaş olarak temsil edilmesi gerektiğini öne sürdü. Ancak bu, uygun temsili bulmak zor olacağından birçok bilim insanı tarafından reddedilmiştir ve bu temsil, başka sorunlara neden olan diğer paydaşlar tarafından da tartışılabilir.
Paydaş analizi, diğer paydaşları marjinalleştirmek için istismar amaçlı kullanılabilir.
Belirli paydaş grupları önceki kararlardan dışlanmış olabileceğinden, katılımcı süreçler için ilgili paydaşların belirlenmesi karmaşıktır.
Paydaşlar arasında süregelen çatışmalar ve güven eksikliği uzlaşmayı ve çözümleri engelleyebilir.
Alternatifler/ Tamamlayıcı analiz biçimleri:
Sosyal ağ analizi
Ortak havuz kaynağı