Türk dilleri
Türk diller arasındaki benzerlikler > Türk dilleri ve anlaşılabirlik

Türk dillerini konuşanların dörtte üçü en büyük üç Türk dilinden birini kullanır:
Türkçe; yaklaşık 77 milyon ana dili olarak konuşanı vardır. Türkiye, Balkanlar, Batı ve Orta Avrupa'daki ikinci dil olarak konuşanlar ile 83 milyonu bulur.
Özbekçe; 28-30 milyon konuşucu: Özbekistan, Kuzey Afganistan, Tacikistan ve Batı Çin.
Azerice; 40-45 milyon konuşucu: Azerbaycan ve Güney Azerbaycan, Gürcistan, Rusya, Türkiye. Doğu Slav ülkeleri, Irak ve Suriye
Bir milyondan fazla konuşucusu olan diğer Türk dilleri:
Kazakça   16 milyon konuşucu: Kazakistan, Özbekistan, Çin Halk Cumhuriyeti, Rusya
Uygurca   20-25 milyon konuşucu: Çin-Sincan
Türkmence   8.5 milyon konuşucu: Türkmenistan, Kuzey İran
Kırgızca   5,2 milyon konuşucu: Kırgizistan, Kazakistan, Doğu Türkistan
Çuvaşça   2 milyon konuşucu: Rusyanın Avrupa kısmında
Başkurtça   2,5 milyon konuşucu: Başkurtistan
Tatarca   8,8 milyon konuşucu: Merkez Rusya dan Batı Rusyaya kadar
Kaşkayca   1,5 milyon konuşucu: İran'ın Fars ve İsfahan ve Huzistan illerinde
Gagavuzca   350.000 konuşucu:Moldova Gagavuzya özerk yönetimi, Ukrayna, Romanya, Rusya
Tuvaca   400.000 konuşucu: Tuva özerk Cumhuriyeti, Moğolistan Sengel,Doğu Türkistan Altay,Rusya
Sayılar 8/2007 tarihli kaynaklardan alınmıştır. %5 - %10 daha yüksek sayılar gösteren kaynaklar bulmak da mümkündür.
Türk dillerini konuşanların sayısı birbirini anlayabilen dillerden oluşan gruplara ayrıldığında böyle bir paylaşım ortaya çıkmaktadır.
Uygur (%18.89)
Kıpçak (%14.46)
Ogur (%1.06)
Sibirya (%0.41)
Argu (%0.03)
Oğuz (%65.15)
Neredeyse tüm Türk dillerinin sesbilim, sözdizim ve şekil bilgisi aynıdır. Yalnızca Çuvaşça, Halaçça ve Yakutça ile Dolganca gibi Sibirya Türk dilleri bu noktalarda farklıdır. Bunun yanında komşu ülkelerin sınırlarında kaynaşmadan ileri gelen ve bazen dil gruplarının sınırlarını da aşan lehçeler bulunur.
Türk dillerini birbirlerini anlayabilen dillerden oluşan gruplara ayrılır. En büyük grup Türkçe, Azerice ve Türkmence'yi içine alan Oğuz grubudur. Diğer gruplar, Uygur, Kıpçak, Ogur, Sibirya ve Argu gruplarıdır. Aynı grubun içinde yer alan dillerin arasındaki fark bir lehçe farkı kadardır; ancak iki farklı gruba ait dilin arasında anlaşabilirliği zorlaştıran ya da imkânsız kılan gramer farkları vardır. Buna rağmen tüm dillerde neredeyse hep aynı kalan birçok sözcük vardır:
| Eski Türkçe | Türkçe | Azerice | Türkmence | Tatarca | Kazakça | Özbekçe | Uygurca | Tuvaca | Başkurtça |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ana | ana | ana | ene | ana | ana | ona | ana | ava | äsä |
| burun | burun | burun | burun | borın | murιn | burun | burun | dumçuk | tanau (w=u) |
| qol | kol | qol | gol | qul | qol | qo‘l | qol | hol | qul |
| yol | yol | yol | ýol | yul | jol | yo‘l | yol | oruk | yul |
| semiz | semiz | semiz | semiz | simez | semiz | semiz | semiz | semis | himeź |
| topraq | toprak | torpaq | topraq | tufraq | topıraq | tuproq | tupraq | dovurak | tupraq |
| qan | kan | qan | gan | qan | qan | qon | qan | han | qan |
| kül | kül | kül | kül | köl | kül | kul | kül | hül | köl |
| sub | su | su | suw | su | suw | suv | su | sug | hıu (w=u) |
| aq | ak | ağ | ak | aq | aq | oq | aq | ak | aq |
| qara | kara | qara | gara | qara | qara | qora | qara | kara | qara |
| qızıl | kızıl | qızıl | qyzyl | qızıl | qızıl | qizil | qizil | kızıl | qıźıl |
| kök | gök | göy | gök | kük | kök | ko‘k | kök | kök | kük |
(Daha fazla örnek için buraya bakınız: söz varlığı karşılaştırması)