Abbas Lisani
Hayatı > 2018-2020 yılları

2 Temmuz 2018'de Abbas Lisani, her yıl düzenlenen Babek Kalesi Kongresi öncesinde kongreye katılımını engellemek amacıyla tutuklandı. Tutuklanmasını protesto etmek için açlık grevine başladı. 14 Temmuz'da Tebriz Merkez Hapishanesi'nden 500 milyon riyal değerinde sivil ruhsatı karşılığında serbest bırakıldı. 16 Eylül 2018'de Tebriz Devrim Mahkemesi'ne çağrıldı. Ancak celp resmi antetli kağıt yerine SMS ile gönderildiğinden bu celbi reddetti ve mahkemeye gitmedi. Ardından 31 Aralık 2018'de Erdebil Devrim Mahkemesi tarafından Abbas Lisani'ye SMS gönderildi. Bu SMSde, 10 ay hapis cezasına çarptırıldığını yazılmıştı.
Ocak 2019'da memleketi Erdebil'de güvenlik güçleri tarafından tutuklanarak Tebriz hapishanesine gönderildi. Abbas Lisani tutuklanma nedenini böyle açıkladı:
İki suçlama var. Millî aktivist büyüğümüz Hasan Ağa Demirci'nin cenazesinde oradaydım. ETTELAAT bana cenazede konuşmama talimatını verdi ama halk benim konuşmamı istedi. Ben de 10-12 dakika konuştum. Konuşmamda düzene ve yapıya aykırı hiçbir şey yoktu. Orada Hasan Ağa Demirci'den, Azerbaycan'dan bahsettim. Burada düzene aykırı ne olabilir? Ama eğer öyle düşünüyorlarsa öyle olsun. Konuşacağım. İkinci suçlama ise geçen yıl Babek Kalesi'ne yapılan yürüyüşle ilgili. Oradaki konuşmamda güçlü olmamız gerektiğini, milletle irtibat halinde olmamız gerektiğini, milletle irtibat kuracağımız yerlerden birinin de Babek Kalesi olduğunu ve burada bir araya gelmemiz gerektiğini söyledim. Söylediklerimi bir meydan okuma olarak değerlendirdiler. O dönemde ben dahil yüze yakın kişi gözaltına alındı. Buna rağmen toplantı Babek Kalesi'nde devam etti. Yani hem Babek Kalesi'nde hem de Demirci'nin cenazesinde yaptığım konuşmalarda devlete karşı çıkmakla suçlanıyorum. Bunlar asılsız suçlamalardır. Kanuna uymuyor. Babek Kalesi'ne her yıl yürüyüş yapılıyor ve yapılacak. Bunu önlemek mümkün olmayacaktır. Ayrıca anayasada her vatandaşın toplanma hakkına sahip olduğu yazılıdır.
5 Ocak'ta Tebriz hapishanesine gönderildikten sonra Abbas Lisani, celp gönderilmeden gıyaben yargılanmanın yasa dışı olduğunu belirterek buna itiraz etti. Tebriz Mahkemesi Abbas Lisani'nin itirazını kabul ederek cezanı geçici olarak erteledi. Yargıç Ahrabi, Lisani'nin 100 milyon tümen tutarında hukuki teminat karşılığında geçici olarak serbest bırakılmasına ve duruşmanın 15 Ocak'ta yeniden görülmesine ilişkin kararı imzaladı. 15 Ocak'ta Tebriz Devrim Mahkemesi'ne gelen Lisani, duruşmanın ardından güvenlik güçleri tarafından tutuklandı. Birkaç gün sonra kendisine yakın 5 aktivist daha Erdebil Devrim Mahkemesi'nde yargılandı. Rahim Gulami, Asker Akbarzadeh, Ali Vasigi, Mehdi Huşmend ve Said Sadigifer "ülkenin güvenliğini bozmak amacıyla yasadışı bir çete örgütlemekle" suçlandı. Daha sonra Erdebil Cezaevi'ne nakledilen Lisani, tutuklanmasını protesto etmek amacıyla açlık grevine başladı.
21 Şubat 2019 Dünya Anadil Günü münasebetiyle Erdebil Cezaevi'nde cezasını çekmekte olan Abbas Lisani, Kerec Cezaevinde cezasını çekmekte olan Latif Hasani, Evin Cezaevi'nde cezasını çekmekte olan Siyamek Mirzayi ve İbrahim Nuri, Tebriz Cezaevi'nde cezasını çekmekte olan Amir Sattari ile birlikte 5 günlük açlık grevine başladı. Onlar İran'da Azerbaycan Türkçesi eğitiminin verilmemesini protesto amacıyla bu açlık grevini gerçekleştirdiler.
10 Mart 2019'da Erdebil'de mahkemeye çıkarıldı. Abbas Lisani, cezaevinden mahkemeye götürülürken cezaevi üniformasını giymeyi reddetti ve bunun insanlık onuruna saygısızlık olduğunu belirtti. Bu yüzden yetkililer onu kelepçeli olarak mahkemeye getirdiler. Abbas Lisani, mahkemeden savunmasının Azerbaycan Türkçesi ile yapılmasını talep ederek kendisini ana dilinde savundu.
13 Nisan 2019'da Doğu Azerbaycan Temyiz Mahkemesi, Abbas Lisani'nin Tebriz Devrim Mahkemesi'nin Şubat ayında verdiği 10 ay hapis cezasına itirazını dinledi. Abbas Lisani'nin duruşmaya katılmasına izin verilmedi. Daha sonra Yargıtay 26. Dairesi, siyasi aktiviste verilen hapis cezasının "şeriata ve hukuk kurallarına uygun olduğuna" karar verdi.
8 Temmuz 2019'da Erdebil Devrim Mahkemesi Abbas Lisani'yi "Batı Azerbaycan halkını silahlanmaya kışkırtmakta" ayrıca "yasadışı grup kurma" ve "sistem aleyhine propaganda" suçlamasıyla 8 yıl hapis cezasına çarptırılmakla yanı sıra onu ailesiyle birlikte 2 yıl boyunca Yezd’e sürgüne mahkûm etti. Abbas Lisani bu kararı kabul etmedi ve temyiz başvurusunda bulundu. 13 Eylül 2019'da Abbas Lisani temyiz mahkemesine çağrıldı. Erdebil Eyaleti Temyiz Makamı, Abbas Lisani'nin şikayetini 16 Eylül'de değerlendirdi. Abbas Lisani duruşmada Azerbaycan Türkçesiyle hazırlanan "savunma beyanını" okudu:
Eğer adaletiniz ve dürüstlüyünüz varsa, yaptığınız suçlamalarda ve tuttuğunuz tavırlarda (pozisyonlarda) kendinizin haklı olduğunu biliyorsanız, kapıları açın! Mahkeme açık olsun ki millet ve bütün dünya karar versin!
İlk kararda 2 suçlamadan beraat etmişti ancak daha sonra bu iki suçlama da dosyasına eklenerek hapis cezası 8 yıldan 15 yıla çıkarıldı. Kimilerine göre Lisani, mahkemede kendisini ana dilinde savunduğu için daha ağır bir cezaya çarptırıldı. Hapis cezasının uzatılmasının ardından Abbas Lisani, mahkemenin kararına ilişkin İran Yüksek Mahkemesi'ne başvurdu. Yüksek Mahkeme, Erdebil mahkemesinin verdiği 15 yıl hapis cezasını değiştirmedi. 20 Ekim'de Abbas Lisani'nin avukatı Mehemmedrza Feqihi tutuklandı. Feqihi, sabah saatlerinde Abbas Lisani ile görüşmesinin ardından Erdebil savcılığında gözaltına alındı. Mart 2020'de Mehemmedrza Feqihi "Gizli mahkeme belgelerini ifşa etmekle" suçlandı ve 6 ay hapis cezasına çarptırıldı. Mart 2020'de Mahammadrza Faqihi beraat etti. Temmuz 2020'de İran Yüksek Mahkemesi, Abbas Lisani'nin temyiz başvurusunu reddetti ve Erdebil mahkemesinin 15 yıl hapis cezasını onayladı. COVID-19 salgını sırasında virüsün yayılma riski nedeniyle çok sayıda mahkûmun geçici olarak serbest bırakılmasına rağmen Abbas Lisani'ye bu izin verilmedi. Kardeşi öldüğünde bile cenazeye ve mateme katılmak için birkaç gün izin almasına izin verilmedi.
27 Eylül 2020'de İkinci Karabağ savaşının başlamasının ardından Abbas Lisani'nin akrabalarıyla görüşmesi ve telefonda görüşmesi yasaklandı. Daha sonra 13 Kasım'da bu yasak yeniden getirildi. Erdebil Cezaevi'nin 7'nci bölümünde tutuklu bulunan Abbas Lisani, 20 Kasım 2020'de kendisine uygulanan yasakları protesto ederek, gardiyanların makamında 5 saatlik oturma eylemi düzenledi. Bu yasakların Erdebil vilayetinin istihbarat dairesi başkanı Nasır Atabati, bölgesel adalet genel müdürü ve Erdebil savcısı Seyyed Abdullah Tabatabayi'nin girişimiyle uygulandığı bildirildi. Eylemin ardından Abbas Lisani'nin yakınları tarafından ziyaret edilmesine izin verildi. Ancak telefonla konuşma yasağını kaldırmadılar.