stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Zeyd bin Hüseyin

Bu madde Irak Kraliyet Hanedanı'nın eski lideri hakkındadır.BM Genel Sekreterliği için eski bir aday olan torunu için Zeyd bin Raad sayfasına bakınız.
| Zeyd bin Hüseyin |
| --- | --- |

Irak ve Suriye Kraliyet Hanedanlarının Başı
Hüküm süresi: 14 Temmuz 1958 - 18 Ekim 1970
Önce gelen: II. Faysal
Sonra gelen: Raad bin Zeyd

Doğum: 28 Şubat 1898 Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 18 Ekim 1970 (72 yaşında) Paris, Fransa
Eş(ler)i: Fahrünnisa Zeyd
Çocuk(lar)ı: Raad bin Zeyd
Hanedan: Haşimoğulları
Babası: Hüseyin bin Ali
Annesi: Adile Hanım
T. E. Lawrence tarafından Kasım 1918'de Savaş Kabinesinin Doğu Komitesine sunulan harita
Zeyd bin Hüseyin, (Arapça: زيد بن الحسين; 28 Şubat 1898 - 18 Ekim 1970), Haşimi Hanedanı'nın bir üyesi ve kardeşi I. Faysal tarafından kurulan kraliyet soyunun sona ermesinin ardından 1958'den ölümüne kadar Irak Kraliyet Hanedanı'nın başı olan Iraklı bir prensti.
Biyografi

Prens Zeyd, Mekke Şerifi ve Emiri olan Hüseyin bin Ali'nin dördüncü oğlu ve Hüseyin ile üçüncü eşi Adile Hanım'ın tek oğluydu. İstanbul'daki Galatasaray Lisesinde, Konstantinopolis Kolejinde ve Oxford Balliol Kolejinde eğitim gördü.
Prens Zeyd 1916'dan 1919'a kadar Kuzey Arap Ordusunun komutanlığını yaptı. 1918'de T. E. Lawrence, kesilmiş bir Kuzeybatı Suriye'nin kralı olmasını önerdi. Fransız yönetiminin gelişi, 1923'te Irak Süvari Birliğine atanmasıyla sonuçlandı ve albaylığa terfi etti.
Zeyd aynı zamanda 1930'larda Berlin ve Ankara'da, 1950'lerde ise Londra'da Irak büyükelçisi olarak görev yaptı.
14 Temmuz 1958'de Prens Zeyd, Irak'ı cumhuriyet olarak ilan eden General Muhammed Necib er-Rubai tarafından büyük yeğeni Kral II. Faysal'ın öldürülmesinin ardından Irak Kraliyet Hanedanı'nın başına geçti. Zeyd ve ailesi, Zeyd'in Irak büyükelçisi olması nedeniyle darbe sırasında ailenin ikamet ettiği Londra'da yaşamaya devam etti.
Prens Zeid 18 Ekim 1970'te Paris'te öldü ve Ürdün'ün başkenti Amman'daki Raghdan Sarayı'nda bulunan Kraliyet Türbesi'ne defnedildi.[kaynak belirtilmeli] Oğlu Prens Raad bin Zeyd onun yerine Irak Kraliyet Hanedanı'nın başına geçti.
Evlilik ve çocuklar

Kasım 1933'te Zeyd, Prenses Fahrünnisa Zeyd ile Atina, Yunanistan'da evlendi. Çiftin üç yıl sonra Raad bin Zeyd adında   bir oğulları oldu:
Prens Raad bin Zeyd 18 Şubat 1936 yılında doğdu, Margaretha Inga Elisabeth Lind ile evlendi.
Zeka Çağatay Kır

Zeka Çağatay Kır (d. 26 Kasım 2002, Burdur) Efeler Ligi profesyonel takımlarından Ziraat Bankası'da libero olarak oynayan Türk profesyonel voleybolcu. Ziraat Bankası altyapısından yetişen oyuncu daha öncesinde; Ziraat Bankası A takımı, Afyon Belediyespor, Hatay Büyükşehir Belediyespor ve Alanya Belediyespor'da oynadı.
Kariyeri

Ziraat Bankası II (2018-2020)
Ziraat Bankası (2020-2021)
Afyon Belediyesi (2021-2022)
Hatay BŞBS (2022-2023)
Alanya Belediyespor (2022-2024) (Mart 2023)
Ziraat Bankası (2024-günümüz)
Başarıları > Millî takım

U18 Balkan Şampiyonası -  Şampiyonluk
Başarıları > Millî takım > Bireysel başarıları

U18 Balkan Şampiyonası - En iyi libero
13 Ocak

| --- | --- |
: 13 Ocak günü gerçekleşen en önemli olayları Tarihte Bugün sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
13 Ocak, Miladi takvime göre yılın 13. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 352 gün vardır (artık yıllarda 353).
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Aralık – Ocak – Şubat
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |
Doğumlar

MÖ 5 - Guangwu, Çin'in Han Hanedanı'nın imparatoru ve Doğu Han Hanedanı'nın kurucusudur (ö. 57)
915 - II. Hakem, 961-976 yılları arasında Kurtuba Halifesi (ö. 976)
1338 - Jeong Mong-ju, Goryeo Hanedanı döneminde yaşamış bir Koreli düşünür ve devlet adamı (ö. 1392)
1737 - Joseph Hilarius Eckhel, Avusturyalı Cizvit rahip ve nümismat (ö. 1798)
1801 - Vincenz Franz Kosteletzky, Bohemyalı bitki bilimci ve hekim (ö. 1887)
1809 - Friedrich Ferdinand von Beust, Alman ve Avusturyalı bir devlet adamı (ö. 1886)
1810 - Ernestine Rose, Amerikalı yazar (ö. 1892)
1834 - John Gilbert Baker, İngiliz botanikçi (ö. 1920)
1855 - Otto Lehmann, Alman fizikçi (ö. 1922)
1857 - Anastasios Papulas, Yunan kuvvetlerinin başkomutanı (ö. 1935)
1864 - Wilhelm Wien, Alman fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1928)
1866 - Georgi Gürciyev, Rus öǧretmen, guru ve yazar (ö. 1949)
1866 - Vasili Kalinnikov, Rus besteci (ö. 1901)
1871 - Mihal Grameno, Arnavut milliyetçi, politikacı, yazar, özgürlük savaşçısı ve gazeteci (ö. 1931)
1880 - Herbert Brenon, İrlandalı film yönetmeni (ö. 1958)
1881 - Wilhelm Worringer, Alman sanat tarihçisi (ö. 1965)
1891 - Julio Baghy, Macar aktör (ö. 1967)
1893 - Chaim Soutine, Rus dışavurumcu ressam (ö. 1943)
1895 - Johannes Martinus Burgers, Hollandalı fizikçi (ö. 1981)
1895 - Jane Marken, Fransız oyuncu (ö. 1976)
1899 - Lev Kuleşov, Sovyet sinema teorisyeni ve yönetmeni (ö. 1970)
1906 - Zhou Youguang, Çinli ekonomist, bankacı ve dilbilimci (ö. 2017)
1911 - Guido del Mestri, İtalyan din adamı ve diplomat (ö. 1993)
1921 - Necati Cumalı, Türk yazar (ö. 2001)
1921 - Şecaettin Tanyerli, Türk tango şarkıcısı (ö. 1994)
1933 - Shahnon Ahmad, Malezyalı yazar, siyasetçi (ö. 2017)
1936 - Philippe Massoni, Fransız polis
1938 - Cabu (Jean Cabut), Fransız çizgi roman sanatçısı ve karikatürist (ö. 2015)
1940 - Edmund White, Amerikalı yazar ve araştırmacı (ABD'deki eşcinsel topluluğun yaşamına yönelen eserleriyle çağdaş toplumbilim ve toplumsal tarihe yaptığı katkılarla tanınan)
1941 - Pasqual Maragall i Mira, İspanyol (Katalan) politikacı
1943 - Hadi Çaman, Türk tiyatro sanatçısı (ö. 2008)
1946 - Ordal Demokan, Türk bilim insanı (ö. 2004)
1961 - Julia Louis-Dreyfus, Amerikalı aktris ve komedyen
1966 - Erhan Güleryüz, Türk müzisyen
1966 - Patrick Dempsey, Amerikalı oyuncu
1968 - Andy Jassy, Amerikalı iş insanı
1972 - Ozan Doğulu, Türk DJ ve aranjör
1975 - Andrew Yang, 2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık adayı
1976 - Angelos Basinas, Yunan millî futbolcu
1976 - Mario Yepes, Kolombiyalı millî futbolcu
1977 - Şeyla Halis, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
1977 - Orlando Bloom, İngiliz sinema oyuncusu
1978 - Seda Akman, Türk sinema ve dizi oyuncusu
1983 - Ender Arslan, Türk basketbolcu
1983 - Lemi Filozof, Türk sinema ve televizyon oyuncusu
1986 - Duygu Çetinkaya, Türk oyuncu
1986 - Joannie Rochette, Kanadalı buz patenci
1988 - Max Payne, bilgisayar oyunu karakteri
1990 - Liam Hemsworth, Avustralyalı aktör
1991 - Alan Patrick, Brezilyalı futbolcu
1996 - Onur Seyit Yaran, Türk dizi oyuncusu ve eski model
1997 - Egan Bernal, Kolombiyalı yol bisikleti yarışçısıdır
1997 - Luis Díaz, Kolombiyalı futbolcudur
Tatiller ve özel günler

Eski Yeni Yıl
| g t Yılın ay ve günleri |
| --- | --- |
Bugün: 5 Mart 2025 [yenile]
Ocak: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 
Şubat: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 
Mart: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 
Nisan: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Mayıs: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Haziran: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Temmuz: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Ağustos: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Eylül: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Ekim: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Kasım: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Aralık: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Standart olmayan tarihler
Wikimedia Commons'ta  ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.
Ziferblat

| Ziferblat |
| --- | --- |
Başladığı yer: Ukrayna
Tarzlar: Indie pop, Alternatif rock
Etkin yıllar: 2015-günümüz

Üyeler: Daniil Leshchynskyi Valentyn Leshchynskyi Fedir Hodakov

Ziferblat (Ukraynaca: Циферблат), 2015 yılında kurulmuş Ukraynalı Alternatif rock müzik grubudur. Grup Vokalist Daniil Leshchynskyi, gitarist Valentyn Leshchynskyi ve davulcu Fedir Hodakov'dan oluşmaktadır. Müzik grubu 2025 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Ukrayna'ı "Bird of Pray" adlı şarkıyla temsil edecek.
Kün fe yekün

Kün fe yekün (Arapça: كُنْ فَيَكُونُ, romanizasyon: kun fe-yekûn(u) veya kun fa-yakūnu) Kur'an'ın çeşitli ayetlerinde geçen ve Arapça "Ol!" (كن, kun)  ile "olur" (فيكون, fe-yekûn(u)) anlamına gelen kelimelerden oluşan bir kalıptır.
Kalıp; "‘Ol’ der, o da hemen oluverir." veya "‘Ol’ der ve olur." gibi farklı şekillerde tercüme edilmektedir. Bu yaygın çeviriler dışında; Arapça "fe" sözcüğünün, "ve" sözcüğü ile aynı anlamın yanı sıra "bağlı" anlamı da içerdiği vurgulanarak; "‘Ol’ der, buna bağlı olur." çevirisi de öne sürülmektedir. Özgün ifadede; yaygın kabul gören "hemen", "ol-(u)verir" benzeri bir anlam yoktur.
İfade, İslam'da inanılan Allah'ın yaratma gücüne atıfta bulunur ve tekvinî emir olarak sınıflandırılır.
Söz öbeği, Bakara Suresi'nin 117. ayetinde, Nahl Suresi'nin 40. ayetinde, Âl-i İmrân Sûresi 6., 47. ve 59. ayetlerde, En‘âm Sûresi 73. ve 19. ayetlerde, Meryem Sûresi 35. ve 36. ayetlerde, Yâsin Sûresi 82. ve 40. ayetlerde Mü‘min Sûresi 68. ayette geçmektedir. Kalıp aynı zamanda Yunus Emre ve diğer Kur'an'dan alıntı yapan şairlerin eserlerinde de yer almaktadır.
Marie-Christine Labourdette

| Marie-Christine Labourdette |
| --- | --- |
Doğum: 2 Temmuz 1961(1961-07-02) Orléans
Mezun olduğu okul(lar): Ulusal İdare Okulu
Meslek: Memmur
İşveren: Paris büyükşehir belediyesi; Mimarlık ve Miras Şehri, Fontainebleau Sarayı; Fransa Kültür bakanlığı; Özel Mimarlık Okulu
Ödüller: Légion d'honneur

Marie-Christine Labourdette (d. 2 Temmuz 1961, Orléans), Fransız üst düzey yönetici.
Kariyeri

Ulusal İdare Okulu'nu 1988'de bitirdikten sonra, Paris belediyesi'ne girmiş ve çeşitli görevlerde bulunmuştur. 1994'te Kültür Bakanlığı'nda yöneticilik yapmış, 1999-2003 yıllarında Roma'da Villa Medici'deki Académie de France'ın genel sekreterliğini yürütmüş, 2003-2007 yıllarında Burgonya bölgesi kültürel işler müdürlüğünü üstlenmiştir. 2007'de Kültür ve İletişim Bakanı Christine Albanel'in kültürel miras, mimari ve müzelerden sorumlu danışmanı olmuş, 2008-2010 yıllarında Fransa Müzeleri Müdürü olmuştur. 2010 yılından itibaren Kültürel Miras ve Mimari Genel Müdürlüğü altında Müzelerden sorumlu müdürlük görevini üstlenmiştir. Bu dönemde müzelerin renovasyonu ve inşaasına dair 80 tane projeyle ilgili Müzeler Planı (Plan Musées) adıyla bilinen ulusal kamu politikasının yazımı ve uygulanışını sağlamıştır. 2018-2021 yıllarında Kültürel Miras ve Mimari Şehri başkanlığı görevini üstlenmiş, 2021 yılı itibarıyla Fontainebleau Şatosu başkanıdır. Aralık 2021 tarihi itibarıyla École spéciale d'architecture adlı mimar yetiştiren okulun başkanıdır.
Kenya millî kriket takımı

Kenya ulusal kriket takımı, ICC Dünya Kriket Liginde
Kenya millî kriket takımı, Kenya'nın uluslararası kriket maçlarını yapan takımdır. Bu takım, Uluslararası Kriket Konseyi'nin ortak üyelerindendir.
Kenya yedi defa Kriket Dünya Kupası Elemeleri'ne katıldı. Beş defa Kriket Dünya Kupası'na katıldı. 1 Eylül 2007 ile 30 Ocak 2014 tarihleri arasında Twenty20 formatındaki maçlara da çıkmıştır.
Bobby Sands

Bobby Sands'e ait duvar resmi.
Robert Gerard Sands (9 Mart 1954; Belfast, İrlanda - 5 Mayıs 1981; Long Kesh Hapishanesi, İrlanda), Kuzey İrlandalı siyasetçi. Genç yaşta tanıştığı Cumhuriyetçi düşünceyi takiben Geçici İrlanda Cumhuriyet Ordusu'na katıldı. 1972 yılında tutuklanarak cezaevine girdi ve kısa ömrünün büyük bir bölümünü cezaevinde geçirdi. 1981 yılında siyasi tutsakların statülerinin iyileştirilmesi için başlattığı açlık grevi sırasında dışarıdaki örgütlü çabayla Parlamento'ya seçildi, fakat öncülük ettiği 1981 İrlanda açlık grevi'nin 66. gününde yaşama veda etti. Dünya mücadele tarihinin en genç ve en sevilen figürlerinden olan Sands'den geriye, şiirleri, şarkı sözleri ve günlükleri kaldı. Günlüğündeki son cümle, 'Tiocfaidh ár lá (Bizim de günümüz gelecek) idi.  Cezaevinde yazdığı şiirleri Hapishane Şiirleri adıyla yayımlandı.
Malatya

Bu madde şehir hakkındadır.İl için Malatya (il) sayfasına bakınız.Başlığın diğer anlamları için Malatya (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Koordinatlar: 38°21′N, 36°17′E
| Malatya |
| --- | --- |
Şehir
Malatya Havadan GörünümüMalatya Yeni CamiKernek MeydanıMalatya ValiliğiTurgut Özal Doğa ParkıMalatya Trambüsü
Takma ad: "Kayısı Diyarı"
Slogan: "Anadolu'yu Anayurt Yapan Destan Şehri Malatya"
 Malatya'nın Türkiye'deki konumu
 Malatya'nın ilçeleri
Ülke: Türkiye
İl: Malatya
İdare
 • Belediye Başkanı: Sami Er (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam: 12.313 km²
Rakım: 954 m
Nüfus
 • Toplam: 750.954
 • Yoğunluk: 61/km²
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TRS)
Posta kodu: 44000
Alan kodu: 422
Plaka kodu: 44
Resmî site Malatya Büyükşehir Belediyesi
Malatya kayısısı
Ulubaba Dağı (Malatya)
Malatya (Osmanlıca: ملاطیه; Ermenice: Մալաթիա Malat'ia; Kürtçe: ""Meletî" Grekçe: Μελιτηνή Melitini), Türkiye'nin Malatya ilinin merkezi olan şehirdir.
Etimoloji

Malatya'nın adı Kültepe tabletlerinde Melita olarak, Hitit tabletlerinde "Maldia" olarak geçmektedir. Malatya'nın isim kökü Hititçede bal anlamına gelen "melid"den türediği ve Hitit kitabelerinde "öküz başı ve ayağı" ile ifade edildiği belirtilmiştir. "Melit+ava" ise "bal ülkesi" anlamına gelmektedir. Sonra bu isim "Meliddu", "Melide", "Melid", "Milid", "Milidia", "Melitea" olarak kitabelerde geçmiştir. Malatya'yı ele geçiren Araplar, şehre "Malatiyye" ismini vermişlerdir. Türklerin Malatya'yı fethetmesiyle isim bugünkü halini almıştır ve 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla ismi Malatya olarak resmîleşti.
Eski çağ coğrafyacılarından Strabon, Malatya'yı, kesin olarak belirtmemekle birlikte, Kommagene sınırında Kapadokya Krallığı'nın (MÖ 280-212) on valiliğinden biri olarak göstermiştir.
Tarihçe

Malatya tarihi ve arkeolojisine ışık tutan Levent Vadisi kanyonu 65 milyon yıl öncesine dayanan kaya oluşumları 28 km uzunluğunda kaya formasyonlarından oluştuğunu görmekteyiz. 2007 yılında bölgedeki tarih öncesi kalıntıları yüzeysel araştırma yapan belgesel yönetmeni Tekin Gün, Malatya Paleolitik Çağ-(Eski taş çağı)'ndan Tunç çağı'na kadar yerleşim izlerinin olduğunu sanılmaktadır.1979 yılında başlayan Karakaya Baraj Gölü Kurtarma Kazıları kapsamındaki İzollu mevkii Cafer Höyük'te yapılan kazılarda, Paleolitik dönemde yaşayan toplumun mağaralardan çıkıp tarım ve hayvancılıkla uğraştıkları köy yerleşik düzene geçtiklerini görmekteyiz.
Tarihçe > Genel tarih

Malatya; Doğu Anadolu Bölgesi'nin ve Fırat Nehri'nin stratejik konumunda yer alan bir yerleşim yeridir. Bu konumu nedeniyle ilk yerleşmeler MÖ 6000'lere gitmektedir. Ayrıca bölge önemli ticaret yolları üzerinden olduğundan dolayı sürekli savaşılmış bir yerdir. Sürekli iki devlet arasında çekişmelere neden olmuştur. Bu durum sonrası şehir her savaş sonrası yağmalanmış, savunma ve istilalardan korunmak için şehir merkezi 2 kez değişim geçirmiştir. Bunun gibi nedenlerden Malatya'nın tarihinin araştırılması çok zordur.
Malatya'nın sınırları içerisinde birçok höyük bulunmaktadır. Bunlardan en eski yerleşmenin görüldüğü yer ve ayrıca Malatya'nın ilk yerleşim alanı olan Arslantepe Höyüğüdür. İlk yerleşim alanı suyun kenarına kurulmuş bir verimli tarım alanıdır. Yaklaşık 6000 yıl kullanıldı. Yaklaşık olarak 35250 m2'lik bir alandır. Bugün ilk yerleşim yeri olan Arslantepe Höyüğü, Orduzu beldesinin Arslantepe mahallesinde bulunmaktadır.
Malatya'nın tarihi ana hatlarıyla dört büyük döneme ayrılabilir:
Erken dönem
İlk Anadolu Uygarlıkları
Osmanlı dönemi
Cumhuriyet dönemi
Tarihçe > Erken dönem

Malatya 5 milyon yıl önce denizdi. Hititler MÖ 2000 yıllarının başında bu bölgede hüküm sürmeye başlamışlardır. MÖ 1750 yıllarında Kuşsara Kralı Anitta, Anadolu'yu tek bir yönetim altında toplayarak siyasi birliği sağlamış ve Malatya'yı da bu birliğe dâhil etmiştir. II. Murşili, Muvattalli ve III. Hattuşili dönemlerinde Malatya, Hitit merkezine bağlı kalmıştır. Asur Kralı Sanherib (MÖ 705-MÖ 681) döneminde Asur egemenliğine giren Malatya, daha sonra Med ve Perslerin hâkimiyetine girmiştir.
MÖ 4. yüzyılda Makedonya Kralı İskender'in Anadolu'yu ele geçirmesinden sonra, Malatya Helenistik kültürün etkisinde kalmıştır. Bu tarihten sonra Malatya sırasıyla, Medlerin, Perslerin, Romalıların, Bizanslıların, Selçuklu Hanedanının egemenliği altına girmiştir.
Tarihçe > İlk Anadolu uygarlıkları

Ana madde: Hititler
Kuruluş ve isim itibarıyla başlangıçtan zamanımıza kadar büyük bir değişikliğe uğramadan gelen Anadolu şehirlerinden birisidir. Kültepe vesikalarında "Melita" şeklinde görülen Malatya'dan Hitit vesikalarında "Maldia" olarak bahsedilmektedir. Asur İmparatorluk devri vesikalarında ise Meliddu, Melide, Melid, Milid, Milidia olarak geçmektedir. Urartu kaynaklarında ise Melitea denilmektedir. Malatya kelimesinin Hititçe "bal" anlamına gelen "Melid"den türediği anlaşılmaktadır. Hitit hiyeroglif kitabelerinde Malatya şehri, bir öküz başı ve ayağı ile ifade edilmektedir.
Tarihçe > Osmanlı dönemi

1515 yılından itibaren Osmanlı yönetimi altına giren Malatya, Harput Vilayeti'ne bağlı iken, Cumhuriyetle birlikte (20 Nisan 1924 Anayasası 89. maddesi ile) il olmuştur. İl olduktan sonraki ilk belediye başkanı, Hasanbey Caddesi'ne de ismi verilen son Osmanlı beyi Hasan Derinkök'tür.
Tarihçe > Cumhuriyet dönemi

Malatya ili 1927-1931 yıllarında; Adıyaman, Kâhta, Arapgir, Akçadağ, Hekimhan, Pütürge ve Kemaliye (Eğin) ilçelerinden oluşuyordu. Toplam nüfusu 258.331 olup merkez nüfusu köylerle birlikte 56.528'di. Vali Mehmet Tevfik Bey, belediye başkanı Mehmet Naim Karaköylü idi. Belediye binası Emir Ahmedoğlu Hanı'ndaydı.
Şehirde Cumhuriyet Halk Partisi, Türk Ocağı, Türk Hava Kurumu, Kızılay kurumlarının birer şubesi bulunmaktaydı.
2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanun ile Malatya'da sınırları il mülki sınırları olan büyükşehir belediyesi kuruldu ve 2014 Türkiye yerel seçimlerinin ardından büyükşehir belediyesi çalışmalarına başladı.
2023 Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen Malatya'da, şehrin merkezi büyük zarar gördü. Şehirde yaklaşık 350 binden fazla konut ağır hasar aldı.[kaynak belirtilmeli] 1237 kişi hayatını kaybetti.
Turizm > Gezilebilecek Yerler

Somuncu Baba Türbesi
Arslantaşlar
Günpınar Şelaleleri
Balaban İçmeleri
Ansur Mağaraları
İspendere İçmeleri
Kernek Şelalesi
Malatya Ulu Camii
Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı
Taşhan
Akminare
Yeni Cami
Yeşilyurt Lezzet Sokağı
Beşkonaklar
Arslantepe Höyüğü
Şire Pazarı
Tohma Kanyonu
Kudret Havuzu
Levent Vadisi
Nemrut Dağı (bir kısmı)
Roma Surları
Bakırcılar Çarşısı
Girmana Kanyonu
Kanlı Kümbet
Mısır Çarşısı
Doğanşehir Kalesi
Turizm > Parklar

Hürriyet Parkı
Sümerpark
Turgut Özal Doğa Parkı
Kernek Parkı
Beydağı Tabiat Parkı
Beylerderesi Şehir Parkı
Tecde Şelale Parkı
Horata Mesire Alanı
Emekliler Parkı
Malatya Battalgazi Millet Bahçesi
Malatya 100. Yıl Parkı
Kırkgöz Sahil Parkı
Turizm > Alışveriş Merkezleri

Malatyapark AVM
Doğa Cadde AVM
Malatya City AVM
Turizm > Müzeler

Malatya Müzesi
Beşkonaklar Etnografya Müzesi
Malatya Kent Müzesi
Malatya Fotoğrafçılık Müzesi
Hulusi Efendi Müzesi
Malatya Atatürk Evi
Malatya Kültür Evi
Malatya Sanat Sokağı
Turgut Özal Anı Evi
İnönü Müzesi
Mutfak

Gırık
Kayısılı Kavurma
Kiraz Yaprağı Sarması
Banık
Kulak Çorbası
Elmalı Köfte
Geleli Kebabı
Acılı Ayran
Çiğleme
Maş Çorbası
Kağıt Kebabı
İçli Köfte
Analı Kızlı Köfte
Analı Kızlı Çorba
Kömbe
Sıkma Köfte
Ekşili Köfte
Lahana Sarması
Yumurtalı Köfte
Pirpirim Çorbası
Nüfus

Bu veriler Malatya ilinin şehir merkezinin nüfus verileridir. İl nüfusu için Malatya (il) sayfasına bakınız.
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 76.339 | 20.737 | 55.602 |
| 1935 | 90.503 | 27.296 | 63.207 |
| 1940 | 104.784 | 36.292 | 68.492 |
| 1945 | 114.519 | 41.530 | 72.989 |
| 1950 | 132.293 | 48.621 | 83.672 |
| 1955 | 130.892 | 64.519 | 66.373 |
| 1960 | 139.309 | 83.692 | 55.617 |
| 1965 | 174.472 | 104.428 | 70.044 |
| 1970 | 211.123 | 128.841 | 82.282 |
| 1975 | 259.504 | 154.505 | 104.999 |
| 1980 | 286.895 | 179.074 | 107.821 |
| 1985 | 334.307 | 243.138 | 91.169 |
| 1990 | 333.001 | 281.776 | 51.225 |
| 2000 | 457.566 | 381.081 | 76.485 |
| 2007 | 454.272 | 383.185 | 71.087 |
| 2008 | 449.333 | 411.181 | 38.152 |
| 2009 | 456.813 | 388.590 | 68.223 |
| 2010 | 469.650 | 401.705 | 67.945 |
| 2011 | 488.247 | 419.959 | 68.288 |
| 2012 | 494.918 | 426.381 | 68.537 |
2013: veri yok
2014: veri yok
2015: veri yok
2016: veri yok
2017: veri yok
2018: veri yok
2020: veri yok
2020: veri yok
2021: veri yok
2022: veri yok
2023: veri yok
2012 yılında Malatya yeni büyükşehir yasası ile büyükşehir statüsü kazanıp ilin tamamı büyükşehir sınırlarına girmiştir. Yani diğer deyişle Bütünşehir Yasası olarak nitelendirilen yasanın kapsamına girmiştir. Merkez ilçesinin mahalleleri Yeşilyurt ve Battalgazi ilçelerine dahil edilmiştir. Bu sebeple merkez ilçesi tüzel kişiliğini kaybetmesi ile 2013 yılı itibarıyla merkez nüfus bilgisi tabloda yer almamaktadır.
Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
İklim

|  Malatya iklimi > Aylar.En yüksek sıcaklık (°C).Ortalama en yüksek sıcaklık (°C).Ortalama sıcaklık (°C).Ortalama en düşük sıcaklık (°C).En düşük sıcaklık (°C).Ortalama yağış (mm) |  Malatya iklimi > Oca.14,2.3,4.−0,1.−3.−19,2.40,9 |  Malatya iklimi > Şub.18,9.5,6.1,5.−2.−21,2.38,0 |  Malatya iklimi > Mar.27,2.11,7.6,8.2,3.−13,9.50,9 |  Malatya iklimi > Nis.33,7.18,5.13,1.7,7.−6,6.56,4 |  Malatya iklimi > May.36,0.23,9.18,1.11,9.0,1.48,6 |  Malatya iklimi > Haz.40,0.29,6.23,2.16,3.4,9.18,2 |  Malatya iklimi > Tem.42,5.34,0.27,4.20,0.10,0.1,9 |  Malatya iklimi > Ağu.41,5.33,8.27,1.20,0.10,9.1,5 |  Malatya iklimi > Eyl.38,8.29,1.22,4.15,6.5,7.6,9 |  Malatya iklimi > Eki.34,4.21,3.15,4.10,0.−1,2.36,7 |  Malatya iklimi > Kas.25,0.12,5.7,7.3,9.−12.42,1 |  Malatya iklimi > Ara.18,0.5,6.2,2.−0,6.−22,2.40,5 |  Malatya iklimi > Yıl.42,5.19,0.13,7.8,5.−22,2.382,6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü
Kardeş şehirler

Buhara, Özbekistan
Batken, Kırgızistan
Kahramanmaraş, Türkiye
Lefke, KKTC
Prešov, Slovakya
Mekke, Suudi Arabistan
Bingöl, Türkiye
Baton Rouge, ABD
Kaynak:
Galeri

Malatya'nın simgelerinden Malatya Yeni Cami (2010)
Malatya Toplu Konutlardan Bir Görüntü (2013)
Malatya'nın ünlü eğlence ve kafeler caddesi Kanal Boyu'nun gece görünüşü (2010)
Hürriyet Parkı (2014)
Malatya'nın en ünlü parklarından Malatya Şelale Park girişi (2009)
Malatya İnönü Stadyum ile çevresinin panoramik görüntüsü (2008)
Yeni Cami'ye kar yağarken (2010)
Malatya Saat Kulesi (2010)
Saray Mahallesi'ndeki tarihi evler (2005)
Gazi İlkokulu (2005)
Modern mimaride bir cami (2018)
Buhara Bulvarı'ndaki otobüs durakları (2018)
Kernek Meydanı'nda bulunan Malatya Müzesi (2014)
Malatya Havalimanı (2014)
Turgut Özal Tabiat Parkı'ndan Orduzu Göleti ve Mesire Alanı'na bir bakış (2020)
Tektut Semti'nde bulunan Malatya Garı (2001)
Arslantepe Höyüğü'de bulunan Hitit kralı, Tarhunva'nın Ankara'daki, Anadolu Medeniyetleri Müzesinde bulunan heykeli
Malatya Ulu Cami'sinin içi