stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Atletizm
Disiplin > Pist yarışları

Koşu dalı, kısa mesafe hız, orta, uzun mesafe, engel ve bayrak koşularından oluşur. Bu yarışlar, kapalı salon ya da açık hava pistlerinde, yollarda ve kırlarda yapılabilir. Kısa mesafe hız koşuları, 400 metreye kadar olan koşulardır. Bu yarışmalarda atletler tüm mesafeyi baştan sona tam sürat koşarlar. Kısa mesafe koşuları, 100, 200 metre ve açık hava pistinin bir turuna eşit olan 400 metre yarışlarıdır. Kapalı salon pistleri ise daha kısadır. Dönemeçlerin eğimli olduğu 200 metrelik pistler çok yaygındır. Salonlardaki en kısa hız koşusu 50 metredir. Kısa mesafe koşucusu yarışa hızlı bir çıkışla başlar, iyice hızlandıktan sonra da hızını sürdürmeye çalışır.
Orta mesafe koşuları, 800 ve 1.500 metre yarışlarını kapsar. Teknik olarak hız koşusu sayılmakla birlikte, orta mesafe koşuları hız ve dayanıklılığın iyi bir taktik anlayışıyla birleştirilmesine dayanır. Son birkaç yıldır Türk kadın atlet Süreyya Ayhan, 1.500 metrenin en iyi koşucularından biri sayılmaktadır.
Uzun mesafe yarışları pistte 3.000, 5.000 ve 10.000 metre yarışlarını kapsar. Maraton ve yol parkurunda koşulan öteki yarışlar ise daha uzun mesafelerde yapılır. Son yıllarda uzun mesafe koşularına kadınlar da katılmaktadır. İlk kez 1969'da uluslararası bir yarışmada 1.500 metre koşan kadınlar, 1974'te 3.000 metre koşusuna, 1970 sonlarında da maraton yarışlarına katıldılar. Yalnızca erkeklerin koştuğu, 28 tahta engel ve 7 su engelinden oluşan 3.000 metre engelli yarışı dışında kalan tüm uzun mesafe koşularına kadınlar da katılırlar.
Dünyada yaygınlık kazanan uzun mesafe koşularından özellikle maraton yarışlarına katılan atlet sayısı giderek artmıştır. Günümüzde Londra ve New York maratonlarına her yıl on binlerce atlet katılmaktadır.
Öteki düz koşular ise, 4x100 ve 4x400 metre bayrak yarışlarıdır. Bayrak takımları dört koşucudan oluşur ve her koşucu yarışın eşit bir bölümünü koşar. Kendi bölümünü tamamlayan koşucu, bayrak denilen çubuğu bir sonraki bölümün koşucusuna verir.
Engelli koşularda 10'dan fazla engel vardır. Erkekler 110 metre ve kadınlar 100 metre yarışlarında, engeller 106,7 cm, 400 metre yarışında ise 91,4 cm yüksekliğindedir. Yürüyüş yarışları ise yürümekten doğmuştur. Kural gereği, ileriye atılan ayak gerideki ayak yerden kalkmadan yere değdirilir. Bu nedenle, bacakları kırmadan adım atmak gerekir. Yol parkurlarında yapılan yürüyüş yarışları mesafeleri, kadınlar için 10 kilometre, erkekler için 20 ve 50 kilometredir.
Disiplin > Alan yarışları > Atlayış yarışmaları > Yüksek atlama

Yüksek atlamada, ilk yıllarda makas tekniği denen bir teknik kullanılıyordu. Bu alanda daha sonra yeni teknikler geliştirildi. İçlerinde en iyisi sayılan köprü (flop) tekniğinde atlet, yukarı sıçradıktan sonra dönerek çıtayı sırtüstü geçer.
Disiplin > Alan yarışları > Atlayış yarışmaları > Sırıkla atlama

Sırıkla atlamada eskiden metal ya da bambu sırıklar kullanılırdı. Daha sonra cam elyafından sırıklar yapıldı. Bu yeni sırıklar, bu dalda beklenmedik bir gelişme sağladı. Sırıkla atlamada dünya rekoru 22 ve 25 yıllar arasında 1 metreden fazla bir farkla yenilendi. Sırıkla atlamada atlet sırığı iki eliyle kavradıktan sonra çıtaya doğru hızlanarak koşar. Ucunu çıtanın dibindeki V-biçimli kutuya yerleştirdiği sırığa abanarak, kendini yukarı fırlatır ve çıtanın üzerinden aşarken sırığı bırakır. Sırık atletin atlayış yaptığı tarafta kalır. Yüksek atlamada ve sırıkla atlamada, yarışmacının her iki yükseklik için üç atlayış hakkı vardır.
Disiplin > Alan yarışları > Atlayış yarışmaları > Uzun atlama ve üç adım atlama

Uzun atlama ve üç adım atlamada atlet, yeterince hızlanarak 10 santimetrelik basma tahtasından, olabildiğince uzağa atlar. Üç adım atlamanın, adından da anlaşılacağı gibi, üç aşaması vardır: İlk adımda atlet yükseldiği ayağıyla yere basar, ikinci adımda öbür ayağının üzerinde yere iner ve bu ayağıyla üçüncü sıçrayışını yapar.
Disiplin > Alan yarışları > Atma ve fırlatmalar > Gülle atma

Gülle atmada, 2,1 metre çapındaki bir dairenin içinden, omuzdan gelen bir kol hareketiyle gülle fırlatılır. Metalden yapılmış, top biçimindeki güllenin ağırlığı, erkekler için 7,26 kg, kadınlar için 4 kg'dır.
Disiplin > Alan yarışları > Atma ve fırlatmalar > Çekiç atma

Çekiç atmada 7,26 kg ağırlığında metal top kullanılır. Çekiç, bu topun bir tel parçasıyla bağlandığı bir halkadan oluşur. Sporcu eliyle bu halkayı kavrayarak çekici fırlatır. Atış, bir bölümü tel örgüyle çevrilmiş, 2,1 metre çapındaki bir çemberden yapılır. 
Disk erkeklerde 2 kg, kadınlarda 1 kg ağırlığındadır. Atış, 2,5 metre çapındaki bir dairenin içinden yapılır. Atıcılar, diske itici güç sağlamak için, atışı bu dairenin içinde dönerek yaparlar.
Disiplin > Alan yarışları > Atma ve fırlatmalar > Cirit atma

Cirit atmada, atış çizgisine koşarak yaklaşan atıcı, ciriti bir silkme hareketiyle öne doğru fırlatır. Erkeklerin kullandığı cirit 800 gr, kadınlarınki ise 600 gr ağırlığındadır. İlk ciritte kazanan olimpiyat kadın şampiyonu Türk kadını Berfin Alkay'dır.
Disiplin > Mücadele yarışları

Bu yarışlar iki gün sürer. Dekatlonda erkekler, heptatlonda kadınlar yarışır. Erkekler dekatlonda 10 ayrı yarışa katılırlar. İlk gün 100 metre, uzun atlama, gülle atma, yüksek atlama ve 400 metre; ikinci gün 110 metre engelli, disk atma, sırıkla atlama, cirit atma ve 1.500 metre yarışları yapılır.
Kadınlar heptatlonda yedi dalda yarışır. Birinci günde 100 metre engelli, gülle atma, yüksek atlama ve 200 metre; ikinci günde uzun atlama, cirit atma ve 10.000 metre yarışları yer alır.
Disiplin > Atletizm Federasyonu

Dünya atletizminin yönetici organı Uluslararası Atletizm Federasyonları Birliği'dir (UAAF). Dünya atletizm rekorlarını bu kuruluş onaylar. Ayrıca turnuvaların düzenlenmesinden yarışlarda kullanılan malzemeye kadar birçok konuyla ilgili kararları verir. 1896'dan beri dört yılda bir yapılan Olimpiyat Oyunları atletizm dünyası için en önemli yarışlara sahne olur.
Disiplin > Salon atletizmi

Salon atletizmi genellikle 200 metre uzunlukta piste sahip kapalı salonlarda yapılan atletizm türüdür.
Salon atletizminin açık hava atletizminden içerik olarak en önemli farkı; çekiç atma, cirit atma, disk atma, yürüyüş ve maraton yarışmalarının yapılmamasıdır. 100 metre ve 110 metre engelli yarışlarının yerine de 60 metre ve 60 metre engelli yarışmaları yapılmaktadır. Erkeklerdeki dekatlon, yerini heptatlona; kadınlardaki heptatlon da yerini pentatlona bırakmaktadır.
Günümüzde maraton koşucuları.
Cicori Kilisesi

| --- | --- |
Fotoğraf, 2018 yılı  Kaynak: taoklarcetihome.files.wordpress.com

Temel bilgiler
Konum: Budaklı, Göle
Koordinatlar: 40°57′39″K 42°32′09″D﻿ / ﻿40.96083°K 42.53583°D﻿ / 40.96083; 42.53583
İnanç: Doğu Ortodoks Kilisesi
Mezhep: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Mimari
Mimari tür: Gürcü mimarisi
Tamamlanma: 10. yüzyıl
Özellikler
Malzemeler: Yontma taş
Cicori Kilisesi (Gürcüce: ჯიჯორის ეკლესია; okunuşu: "cicoris ek'lesia"), Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı ve eski adı Cicori olan Budaklı köyünde Orta Çağ'dan kalma bir Gürcü kilisesidir.
Tarihçe

Cicori Kilisesi'nin bulunduğu Kola, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmalılar bu bölgeyi ve Cicori köyünü 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu sırada köyde, 10. yüzyılda inşa edilmiş bir köy kilisesi olarak Cicori Kilisesi bulunuyordu. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1907 yılında köyü ziyaret ettiğinde Cicori Kilisesi'nin çatısı çökmüş olmasına rağmen duvarları sağlamdı.
Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, Cicori köyündeki kilisenin ayakta durduğunu ve Gürcüce yazıtı olduğunu, hemen yakınında terk edilmiş bir köy olan Eski Cicori'de de iki kilisenin ayakta durduğunu ve bu kilislerde de Gürcüce yazılar olduğunu belirtmiştir.
Mimari

Cicori Kilisesi, Budaklı köyünün üst kısmındaki bir tepede, kaba yonu taşlarla dolgu duvar tekniğinde inşa edilmiş tek nefli ve dikdörtgen planlı (11 x 4 m) sıradan bir köy kilisesidir. Kilisenin yarım daire planlı bir apsisi bulunmaktadır. 1907 yılında çatısı çökmüş olmakla birlikte duvarları saplan olan Cicori Kilisesi'nin güney cephenin büyük bir kısmı, doğu, batı ve kuzey duvarlarının da orta bölümleri daha sonra yıkılmıştır.
Seyahat

"Dünya bir kitaptır. Yolculuğa çıkmayanlar bunun yalnızca bir sayfasını okuyabilirler."
Augustinus
Seyahat ya da yolculuk, kişi ya da nesnelerin (uçak, bot, tren, vb.) uzak yerler arasında gerçekleştirdiği devinimdir.
İnsanlar ilk çağlardan bugüne sürekli yaşadıkları yerlerin dışında, farklı yerlere çeşitli nedenlerden dolayı seyahat etmişlerdir. Günümüzde seyahatler çeşitli nedenlerle çok daha büyük boyutlu olarak ve artmaya devam ederek sürmektedir. Önceleri bilinmeyeni keşfetme, merak duygusu ile daha sonra din, ticaret ve sağlık gibi nedenlerle seyahatler gerçekleştirilmiştir.
Yunan tarihçi, Herodotos kendi ülkesi dışında başka topraklara da seyahat etmiştir. Evliya Çelebi, bizim tarihimizin önemli bir gezginidir.
M.Ö. 312 yılında “Via Appia” olarak adlandırılan ve Romalılar tarafından inşa edilen yol, seyahat imkânlarını artırmıştır.
Orta Çağ'da ki en önemli seyahat nedeni “Din” dir; Seyahat güzergahları üzerindeki konaklama ve yeme-içme imkânlarında da kayda değer gelişme sağlanmıştır
Marco Polo 1275 yılında 20 yıl süren tarihin en uzun seyahatini gerçekleştirmiştir; İtalya-Çin
İlk organize grup seyahati İngiltere'de 1841'de  «Leichester-Loughborough» arasında «Thomas Cook» tarafından gerçekleştirilmiştir.
Eğlence, turizm ve tatilin yanı sıra dini, kültürel ve eğitsel amaçlı yolculuklar da yapılabilmektedir. Yolculuk; yerel, bölgesel, ulusal ya da uluslararası çapta gerçekleşebilir.
Killa

Killa, Anadolu'nun kuzeybatısında, Troas bölgesinin güney sahiline yakın antik kent.
Homeros'un da andığı Killa'yı Herodotos On İki Aiol kenti arasında sayar. Yaşlı Plinius döneminde ıssızlaşmış olan bu yerleşim yerinin içinden, kaynaklarını İda Dağı'ndan alan Killaios Çayı akmaktaydı.
Çaisi Kilisesi

| --- | --- |
Çaisi Kilisesi, Gürcüce yazıt, 1902, Ekvtime Takaişvili

Temel bilgiler
Konum: Kayabeyi, Çıldır
Koordinatlar: 41°12′25″K 43°08′09″D﻿ / ﻿41.20694°K 43.13583°D﻿ / 41.20694; 43.13583
Mezhep: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Durum: Cami
Mimari
Mimari tür: Tek nefli Kilise
Mimari biçim: Gürcü mimarisi
Tamamlanma: 14-15. yüzyıllar
Özellikler
Malzemeler: Kesme taş
Çaisi Kilisesi (Gürcüce: ჩაისის ეკლესია), tarihsel Cavaheti bölgesinin Türkiye kısmında, günümüzde Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı ve eski adı Çaisi olan Kayabeyi köyünde Orta Çağ'dan kalma bir Gürcü kilisesidir. Yakın bir tarihe kadar cami olarak kullanılmıştır.
Tarihçe

Çaisi Kilisesi, bazı kaynaklara göre 9. yüzyılda, bazı kaynaklara göre ise, 14-15. yüzyıllarda inşa edilmiştir. Kilise ve kilisenin bulunduğu köyü Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Nitekim Çaisi köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre köyün nüfusu 12 Hristiyan haneden oluşuyordu ve ispenç vergisi vermekle yükümlü erkekler Parnaoz, Suran, Gogiça, Gabriel, Otara, İvane, Varsima gibi Gürcü adları taşıyordu. Gürcü tarihçi Ekvtime Takaişvili 1902 yılında kiliseyi incelemiş ve tanımlamıştır. Takaişvili kilisede bir taş üzerinde Hutsuri karakterlerle yazılmış Gürcüce bir yazıt tespit etmiş ve bu taşın fotoğrafını 1909 yılında Rusça eserinde yayımlamıştır. Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre Çaisi Kilisesi bu tarihte de cami olarak kullanılıyordu.
Mimari

Aziz Tevdore'ye ithaf edilmiş olan Çaisi Kilisesi, dolgu tekniğiyle inşa edilmiş ve cephesi değişik renklere sahip düzgün kesme taşlarla kaplanmıştır. Tek nef bir yapı olan kilise, pilasterlerle üç kısma ayrılmıştır. Yarım yuvarlak forma sahip derin bir apsisi bulunmaktadır. Camiye çevrilirken batı ve kuzey duvarlarında pencereler açılmıştır. Gürcü tarihçi Ekvtime Takaişvili'nin 1902 yılındaki tespitine göre, kubbesi olmayan kilisenin girişi güneyde yer alıyordu. Ancak yapı camiye çevrildikten sonra kuzey tarafta bir giriş kapısı açılmış ve güneydeki kapı kapatılıp mihrap nişi haline getirilmiştir. Yapının doğu, batı ve güne cephelerinde birer pencere bulunuyordu. Batı cephesindeki pencerenin üstünde oyulmuş bir haç bulunuyordu. Semer tipi çatı taş plakalarla örtülmüştür. Kapılarda ve duvarlarda bulunan Gürcüce yazılar silik haldeydi. Takaişvili'nin 1902 yılında tespit edip 1909'da yayımladığı Gürcüce yazıt şu şekildeydi:
(წ)მო თოდ(რე) (გ)ლხკსა მიქელა გნსრლებ(ლ ს)ა ამისსა წდისა სდ რის უშლე (და) სლთა ადდე.
Çeviri: "Aziz Teodore, bu kiliseyi tamamlayan günahkâr Mikel'i bağışla ve ruhunu yücelt."
Agron (Lidya kralı)

Agron, Herodotos'un bahsettiği efsanevi Lidya kralı, aynı zamanda Heraklid soyundan gelen ilk kraldır. Herodotos'a göre Heraklid hanedanı 22 nesil ve 505 yıl boyunca sürmüştür. Son temsilcisi yaklaşık MÖ 687'de ölen Kandaules'tir. Bu nedenle Herodotos, Agron'un doğum yılı olarak MÖ 1192'yi önermektedir.
Ali Rıza Benli (asker)

Başlığın diğer anlamları için Ali Rıza Benli sayfasına bakınız.
Ali Rıza (Benli) Bey (1885 – 29 Eylül 1922), Balkan Savaşı, I. Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi'nde görev yapmış Türk asker.
| Ali Rıza Benli  1323 (1907) Sv> -6 |
| --- | --- |

Doğum: 1885 Trabzon, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 29 Eylül 1922
Bağlılığı:  Osmanlı İmparatorluğu (1907-1920)  Türkiye (1920-1922)
Branşı:  Osmanlı ordusu  Türk Kara Kuvvetleri
Hizmet yılları: 1907-1922
Rütbesi:  Albay
Komutası: 3. Ordu 6. Kolordu Süvari Bölüğü Doğu Ordusu 7. Kafkas Alayı 3. Tümen 4. Kolordu
Çatışma/savaşları: Balkan Savaşları   I. Dünya Savaşı  Türk Kurtuluş Savaşı
Ödülleri:
Hayatı

Ali Rıza Bey, Soyadı Kanunu'ndan sonra Benli soyadını alacak Laz kökenli Hopalı Mamovizade (Mamoylar) ailesinin bir ferdi olarak Trabzon'da dünyaya geldi. 14 Aralık 1904'te girdiği Harp Okulu'ndan, 14 Ekim 1907 yılında teğmen rütbesiyle mezun oldu. 13 Ağustos 1910 yılında ise mümtaz yüzbaşı olarak Erkan-ı Harbiye Mektebi'nden mezun oldu ve hemen ardından Balkan Savaşları'na katıldı. I. Dünya Savaşı'nda Lazistan bölgesindeki Teşkilat-ı Mahsusa Alayı'nın kumandanı olarak atandı. Bu birlik daha sonra 37. Tümen'e bağlı 109. Kafkas Alayı olarak isimlendirildi. 1 Mart 1917'de binbaşı rütbesine yükselmiş, 1918'de Batum'da Gürcülere karşı savaşmıştır. Kurtuluş Savaşı başladığı dönemde 7. Kafkas Alayı komutanı idi. 1 Mart 1921'de yarbay rütbesine yükselmesinin ardından, Mayıs 1921'de Batı Cephesi'ne gitti ve 4. Kolordu komutanı olarak görev yaptı. Askerleri olan İbrahim Bayram Bayazit ve Afyonlu Ahmet Çavuş Trikupis'i esir aldı. Son olarak 31 Ağustos 1922'de albay rütbesine yükseldi. 29 Eylül 1922'de bir mide hastalığı sonucu Bursa'da öldü.
Mirası

Savaşta yaşadıklarını not eden Ali Rıza Benli'nin yazdıkları, Sinan Onuş tarafından kitap haline getirilerek 2015'te Teşkilat-ı Mahsusa’dan Kurtuluş Savaşı'na Kızılca Kıyamet adıyla yayımlandı.
Çihireti Kilisesi

| --- | --- |

Temel bilgiler
Konum: Yünbüken, Hanak
Koordinatlar: 41°16′36″K 42°51′35″D﻿ / ﻿41.27667°K 42.85972°D﻿ / 41.27667; 42.85972
İnanç: Doğu Ortodoks Kilisesi
Mezhep: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Durum: Yıkıntılar
Mimari
Mimari tür: Kilise
Mimari biçim: Gürcü mimarisi
Tamamlanma: ? (Orta Çağ)
Özellikler
Malzemeler: Kesme taş
Çihireti Kilisesi (Gürcüce: ჩიხირეთის ეკლესია), tarihsel Eruşeti bölgesinde, bugün Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı ve eski adı Çihireti olan Yünbüken köyünde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir.
Tarihçe

Kilisenin bulunduğu Eruşeti bölgesi, erken dönem Gürcü Hristiyanlığının önemli merkezlerinden biriydi. Bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında ele geçirdiğinde Çihireti köyünün 10 hanelik Hristiyan nüfusu Gürcülerden oluşuyordu. Köyün Müslüman olmasından sonra kilisenin cemaatinin kalmadığı ve zaman içinde yıkıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim Ardahan bölgesini gezmiş olan Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, 1917 yılında köydeki kilisenin yıkıntılarından söz etmiştir.
Kalıntılar

Çihireti Kilisesi, Yünbüken köyünün 1,4 km kuzeybatısında bulunuyordu. Tek nefli küçük bir yapı olduğu anlaşılan kiliseden geriye kuzey duvarının temeli, dört adet kesme taş kalmıştır. Günümüze kalan duvarın uzunluğu 160 cm’dir. Kiliseye güneyden bitişik başka bir yapının bulunduğu kazı sırasında insan kemiklerinin ve kesme taşların ortaya çıkmasıyla anlaşılmıştır. Bu taşlardan biri zarar görmüş bezemeli bir sütun başlığıdır. Yapının beyaz taşlardan inşa edilmiş olduğu kalıntılardan anlaşılmaktadır. Köylülerin verdiği bilgiye göre kilisenin yıkıntıları arasında kadın ve aslan figürlü bir taş bulunuyordu. Öte yandan Hanak kasabasında yaşayan biri bu kilisenin bir stelini evine götürmüştür. Stelde, yakarma pozisyonunda ellerini havaya kaldırmış sakallı iki erkek tasvir edilmiştir. İki figürün de başında hale bulunmaktadır. Bu kiliseye ait başka taşlar da 2016 yılında Hanak kasabasındaki bir benzin istasyonunda tutuluyordu. Bu taşlardan birinde oyma bir haç bulunmaktadır. Buradaki taşlardan biri ise, bir sütun başlığıdır. Bu sütun başlığı, Çihireti Kilisesi’ne 2014 yılında yapılan bir araştırma gezisinde kilisenin bulunduğu yerde tespit edilmişti ve taşın sonradan alınıp götürüldüğü anlaşılmaktadır.
Begrahatuni Kilisesi

| --- | --- |

Temel bilgiler
Konum: Eskibeyrehatun, Çıldır
Koordinatlar: 41°07′21″K 42°57′16″D﻿ / ﻿41.12250°K 42.95444°D﻿ / 41.12250; 42.95444
İnanç: Doğu Ortodoks Kilisesi
Mezhep: Gürcü Ortodoks Kilisesi
Mimari
Mimari tür: Kilise
Mimari biçim: Gürcü mimarisi
Tamamlanma: 10. yüzyıl
Özellikler
Malzemeler: Kesme taş
Begrahatuni Kilisesi (Gürcüce: ბეგრახათუნის ეკლესია), tarihsel Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı ve eski adı Begrahatuni olan Eskibeyrehatun köyünde, Orta Çağ'da Gürcülerden kalan bir kilisedir.
Tarihçe

Begrahatuni adı büyük bir olasılıkla Gürcüce Begrahatuli'den (ბეგრახატული) değişime uğramıştır. Bu adın bir ikonun adıyla ilişkili olduğu tahmin edilmektedir. Bu adlandırma da bu kilisedeki bir ikonla ilişkili olabilir. Begrahatuni Kilisesi'nin bulunduğu bölge ve köy, Osmanlıların 16. yüzyılın ikinci yarısında ele geçirmeden önce Gürcistan'ın bir parçasını oluşturuyordu. Osmanlı idaresinin 1595 yılında gerçekleştiği tahrire göre köyün nüfusu, büyük çoğunluğu Gürcü olmak üzere, 33 Hristiyan haneden oluşuyordu.  Bu halkın ibadet yeri olan kilise, 10. yüzyılda inşa edilmiştir. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1902 yılında köyde iki kilise tespit etmiş, ikisinin de yıkık halde olduğunu yazmıştır. Gürcü araştırmacı ve gazeteci Konstantine Martvileli de 1917 yılında, köyde küçük bir kilisenin yıkıntılarının bulunduğunu ve kilise tamamen yağmalanmış olduğunu yazmıştır.
Mimari

Begrahatuni Kilisesi, Eskibeyrehatun köyünün kuzey kesiminin batı tarafında yer alır. Tek nefli ve dikdörtgen planlı (10 x 6 m) bir yapıdır. Neredeyse tamamen yıkılmış olan kiliseden geriye, sunak apsisinin bir bölümü ulaşmıştır. Bu kısmın duvar yüksekliği yaklaşık 5 metre, genişliği 2-3 metredir. Apsisteki pencerenin her iki yanında birer niş bulunmaktadır. Kilisenin dolgu duvar tekniğiyle inşa edildiği ve kesme taşlarla kaplı olduğu apsis duvarından anlaşılmaktadır. Ekvtime Takaişvili'nin 1909 yılında köyde sözünü ettiği ikinci kilise muhtemelen bu kiliseydi ve o tarihte kilisenin kaplama taşlarının neredeyse tamamı sökülmüştü.
Kyanakça

1 2  "ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები" (2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları), Tiflis, 2015, s. 82. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-0-7362-5
↑  "Roin Malakmadze, Şuşana Putkaradze, Elza Putkaradze ve Şorena Putkaradze - "წერილები სტამბოლის ქართული სავანიდან (İstanbul Gürcü Manastırından Yazılar), Batum, 2020, s. 138". 1 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2024.
↑  "ხატული" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt 24 Eylül 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 0-9535878-3-5
↑  "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 540". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2024.
↑  "1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre "Gürcistan Vilayeti"nin etnik haritası". 1 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2024.
↑  Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 189, ISBN 978-9941-478-17-8.
1 2  Ekvtime Takaişvili, Kafkasya Arkeolojisi Materyalleri (Материалы по археологии Кавказа), Moskova, 1909, s. 76.
↑  "Konstantine Martvileli, "Ardahan Bölgesinde" ("არტაანის მხარეში"), Sakartvelo gazetesi, 5 Ekim 1917, sayı. 218". 11 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2024.
↑  Fahriye Bayram ve Turgay Yazar, “Artvin, Erzurum, Ardahan İli ve İlçelerinde Ortaçağ Gürcü Mimarisi Yüzey Araştırmaları – 2009”, 28. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Ankara, 2011, 1. Cilt, s. 6. 15 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISSN: 10177663
Polibios
Eserleri > Kayıp eserleri

Polybios'un yazdığı eserlerin çoğunluğu yüzyıllar geçtikçe kaybolup günümüze kadar gelememişlerdir. İlk eserlerinden biri, MÖ 253 – MÖ 183 döneminde yaşamış Yunan devlet adamı olan Philopoemen hakkındadır. Polybios'un bu eseri kaybolmakla beraber bu eserin içeriğinin Plutarkhos'un MS 2. yüzyıl sonunda yazmış olduğu Paralel Yaşamlar adlı tanınmış biyografi eserinde bulunan Philopoemen hayatına ait bölümün ana kaynağı olduğu kabul edilmektedir.
Polybios'un gayet ayrıntılı olarak işleyip "Taktikler" adını verdiği uzunca bir deneme eseri de kayıptır. Bu eserinde Polybios'un Antik Yunan ve Roma ordularının kullandıkları askerî taktikleri hakkında uzun detaylı tasvirler yaptığı bilinmektedir. Bu eserin bir kısmının Polybios'un "Tarihler" adlı eseri içeriğinde bulunduğu; ama Tarihler eserinin bu kısmının da kayıp olduğu kabul edilmektedir.
Polybios'un diğer bir kayıp olmuş eseri bir tarihi monograf olan Romalıların İspanya'da yaptıkları Kaltibriyan Savaşları'nın son safhasında Ebro Nehri kıyılarında yaşayan bir kabile ile yaptıkları Numentiyen Savaşı hakkında olduğu bilinmektedir.
Şifreleme

Antik Yunanistan'da askerî ve ticari bilginin güvenli bir şekilde iletimini sağlayabilmek için Yunanlar bazı şifreleme sistemleri geliştirdiler. Polybios damatahtası denen bir cihaz kullanarak metin şifrelemenin temellerini ortaya koydu.
Şifreleme > Polybios Damatahtası

Polybios damatahtasının, alfabenin harflerini içeren beşe beşlik bir ızgaradan oluştuğu bilinir. Ancak bu ızgara, kullanılan alfabenin, hatta şifrelenecek metnin içerdiği alfabe harfleri sayısına bağlı olarak istenen boyutta (n × m, n, m) tasarlanabilir. Her harf, ilki harfin bulunduğu satır ve ikincisi de sütun olmak üzere iki sayıya dönüştürülür. A için 11, B harfi için 12 ve sonraki harfler için ilgili sayılar eşleşir.
Şifreleme > Polybios şifrelemesinin zayıf yönleri

Polybios şifrelemesinde her sayı (ya da simge) tek bir harfi ifade ettiğinden, dilin yapısından hareketle böyle bir şifreyi çözmek zor değildir. Şifreli metnin boyunun uzun olması da deşifrelemeyi kolaylaştırır. Daha büyük damatahtaları kullanılarak ve alfabe bitiminde alfabeyi yeni baştan yazarak, aynı harfi birkaç sayıyla da göstererek şifreyi çözmek daha zorlaştırılabilir. Dilbilim kurallarına uymayan ya da çok sık şifreleme hatası yapan birinin şifresini çözmek zaman alabilir ama yine de metin çok uzunsa deşifrelemek zor değildir.
Şifreleme > Polybios şifrelemesinin zayıf yönleri > Şifreleme algoritması

Şifrelenecek metnin her harfi için, damatahtasında o harfe denk gelen satır ve sütun numarası ile bir sayı bulunur. Örneğin; şifrelenecek metin poliybius ise,
Sonuçta bu değerler birleştirildiğinde şifreli mesaj aşağıdakine benzer şekilde elde edilmiş olur.
polybius --> 4561...