Alerji

| Alerji |
| --- | --- |

Kurdeşen yaygın bir alerjik belirtidir.
Uzmanlık: İMmünoloji
Belirtiler: Kırmızı gözler, kaşıntılı döküntü, kusma, burun akıntısı, nefes darlığı, şişlik, hapşırma ve öksürük
Tipler: Saman nezlesi, besin alerjisi, atopik dermatit, alerjik astım, anafilaksi
Nedenleri: Genetik ve çevresel faktörler
Tanı: Belirtilere dayalı, deri prik testi, kan testi
Ayırıcı tanı: Gıda intoleransı, gıda zehirlenmesi
Korunma: Potansiyel alerjenlere erken maruz kalma
Tedavi: Bilinen alerjenlerden kaçınma, ilaçlar, alerjen immünoterapisi
İlaç: Steroidler, antihistaminikler, epinefrin, mast hücre stabilizatörü, antilökotrienler
Sıklık: Yaygın
Alerjik hastalıklar, bağışıklık sisteminin çevrede genellikle zararsız olan maddelere karşı geliştirdiği aşırı duyarlılık sonucu ortaya çıkan çeşitli patolojik durumlar olarak tanımlanır. Bu hastalıklar arasında alerjik rinit (saman nezlesi), gıda alerjileri, atopik dermatit, alerjik astım ve anafilaksi gibi durumlar yer almaktadır. Klinik belirtiler arasında konjonktivit (kırmızı gözler), kaşıntılı bir döküntü, hapşırma, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı ve anjiyoödem (şişlik) gibi bulgular bulunabilir. Gıda intoleransı ve gıda zehirlenmesi gibi patolojik durumların farklı klinik varlıklar olduğunu unutmamak gerekir.
Yaygın alerjenler arasında polen ve bazı gıdalar yer almaktadır. Metaller ve diğer kimyasal maddeler de benzer alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Şiddetli alerjik reaksiyonların başlıca sebepleri arasında gıdalar, böcek sokması ve ilaçlar bulunmaktadır. Bu durumların oluşumu (patogenezi) hem genetik yatkınlık hem de çevresel etmenlere bağlıdır. Altta yatan bağışıklık mekanizması, immunoglobulin E antikorlarının (IgE) alerjenle bağlanarak mast hücresi veya bazofil üzerindeki FCER1 reseptörü ile etkileşime girmesi ve bunun, vücudun bağışıklık sistemi tarafından salınan ve iltihaplanmaya yol açan maddeleri, örneğin histamin gibi, salınmasını tetiklemesidir. Tanı genellikle hastanın tıbbi geçmişine dayandırılır. Bazı durumlarda, deri prik testi veya kan testleri gibi ek tanı yöntemleri faydalı olabilir. Ancak, pozitif sonuçlar her zaman o maddeye karşı klinik olarak anlamlı bir alerji varlığını göstermeyebilir.
Çocukların potansiyel alerjenlere erken yaşta maruz kalması, alerji gelişimine karşı koruyucu bir etki gösterebilir. Alerjilerin tedavisinde bilinen alerjenlerden kaçınma ve steroidler ile antihistaminikler gibi ilaçların kullanımı yer almaktadır. Ciddi alerjik reaksiyonlarda enjekte edilebilir adrenalin (epinefrin) tedavisi önerilmektedir. Alerjen immünoterapisi, bireyleri giderek artan miktarlarda alerjenlere maruz bırakarak tolerans geliştirmeyi amaçlayan bir tedavi yöntemidir ve özellikle saman nezlesi ve böcek ısırmalarına bağlı alerjilerde etkilidir. Ancak, gıda alerjilerindeki etkinliği hala belirsizdir.
Alerjiler oldukça yaygındır. Gelişmiş ülkelerde, bireylerin yaklaşık %20'si alerjik rinitten etkilenmektedir, insanların yaklaşık %6'sında en az bir gıda alerjisi bulunmakta olup, insanların yaklaşık %20'si ise yaşamlarının bir noktasında atopik dermatit (yoğun kaşıntı, iltihaplanma ve kseroz ile kendini gösteren bir cilt rahatsızlığı) geçirmiştir. Ülkeye göre değişmekle birlikte, bireylerin %1 ila %18'inde astım görülmektedir. Anafilaksi (enjekte edilen bir antijene aşırı duyarlılık sonucu sistemik damar genişlemesinin neden olduğu şok), %0.05 ila %2 oranında görülmektedir. Birçok alerjik hastalığın yaygınlık oranının arttığı gözlemlenmektedir. "Alerji" terimi ilk kez Clemens von Pirquet tarafından 1906 yılında kullanılmıştır.