stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Bilişsel bilim
Araştırma Metotları > Davranışsal Deneyler

Zeki bir davranışı neyin oluşturduğunu bilmek için davranışın kendisini incelemek zorundayız. Bu tür bir araştırma sahası bilişsel psikoloji ve psikofizik ile yakından ilişkilidir. Farklı uyaranlara verilen davraışlar tepkileri ölçerek o uyaranların nasıl işlendiğine dair bilgi edinebiliriz. Lewandowski ve Strohmetz (2009), davranışlar izler (behavioral traces), davranışsal gözlemler (behavioral observtions) ve davranışsal seçim (behavioral choice) dahil olmak üzere psikolojideki inovatif davranışsal ölçümlerin bir incelemesini yaptılar. Davranışsal izler, davranışın nasıl oluştuğuna dair bir parça delil olsa da davranışı gerçekleştiren özneye dair herhangi bir şey söylemezler. Davranışsal gözlemler ise öznenin davranışı gerçekleştirmesinin doğrudan gözlemlenmesidir. Bunu yanı sıra, davranışsal seçimler bir kimse iki ya da daha fazla seçenek arasından seçim yaptığı durumları kapsar.
Tepki süresi. Bir uyaranın sunulmasıyla ona karşı verilen bir tepkinin arasındaki süre, iki bilişsel süreç arasındaki farklara ve o süreçlerin doğasına dair bize bilgi sağlayabilir. Örneğin, eğer ki bir “arama görevinde” (search task) tepki süreleri öğelerin sayısına oranlı şekilde artıyorsa, bu bilişsel arama sürecinde dizisel (serial) değil paralel /(parallel) işlemenin söz konusu olduğu aşikardır.
Psikofiziksel tepkiler. Psikofiziksel deneyler, bilişsel psikoloji tarafından kullanılan eski bir psikolojik tekniktir. Genellikle fiziksel bir niteliğe dair, örneğin bir sesin gürültüsü, yargıda bulunmayı kapsar, Bireyler arasında öznel değerlendirmelerdeki (subjective scales) olası bir korelasyon, fiziksel ölçümlere kıyasla bilişsel veya duyusal eğilimleri (bias) gösterebilir. Örneğin bir rengin, tonun veya dokunun aynılığına dair yargılar veya renk, ton ya da dokuda eşik farklılıkları vs.
Göz İzleme. Bu metot pek çok bilişsel süreci incelemek için kullanılmışsa da en çok görsel algı ve dil işleme araştırmalarında ön plandadır. Gözlerin fiksasyon (sabitlenme) noktası dikkatin odağı ile ilişkilidir. Dolayısıyla, göz hareketlerini izleyerek, hangi bilgi (information) kümesinin işlendiğini inceleyebiliriz. Göz izleme oldukça kısa zaman aralıklarındaki bilişsel süreçleri incelememizi mümkün kılar. Göz hareketleri bir görev sırasındaki süreçiçi (online) karar verme adımlarını yansıtır ve bu kararların nasıl işlendiğine dair bize içgörü sağlar.
Araştırma Metotları > Beyin Görüntüleme

Beyin görüntüleme, beyin, çeşitli işlemler (task) gerçekleştiriyorken analiz edilmesidir. Bu bir davranış ile beyin fonksiyonunu birbiriyle ilişkilendirmemizi ve bilginin nasıl işlendiğini anlamamıza yardımcı olur. Farklı tür görüntüleme teknikleri zamansal (time-based) veya uzamsal (location-based) çözünürlükleri açısından çeşitlilik gösterirler. Betin görünüleme bilişsel nörobilimde sıklıkla kullanılır.
Tek foton emisyon bilgisayarlı tomografi ve pozitron emisyon tomografi. TFEBT ve PET'de, katılımcının kanına enjekte edilen ve beyne ulaşan radyoaktif izotoplar kullanılır. Radyoaktif izotopların beyinde hangi bölgelerde konumlandığından, hangi bölgelerin daha aktif olduğu anlaşılabilir.. PET fMRI'a oldukça yakın uzamsal çözünürlülüğe sahip olsa da oldukça kötü bir zamansal çözünürlüğü vardır.
Elektroensefalografi. EEG, katılımcıların kafasına takılan bir kepe, bir grup elektrot yerleştirerek beyindeki nöron gruplarının oluşturduğu elektrik alanlarını ölçmeye yarar. Bu tekniğin çok iyi bir zamansal çözünürlüğü olsa da, uzamsal çözünürlüğü oldukça kısıtlıdır.
Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme. fMRI kandaki oksijen miktarını ölçerek, beynin farlı alanlarındaki oksijen miktarından hangi bölgelere daha fazla kan akışı olduğunu, dolayısıyla hangi bölgelerin daha fazla aktif olduğunu ölçmemizi sağlar. Bu şekilde farklı işlevlerin beyinde hangi alanlarda gerçekleştirildiğini belirleyebilme imkanımız olur. fMRI'ın uzamsal ve zamansal çözünülürlükleri orta düzeydedir.
Optik görüntüleme. Bu teknik kızılötesi transmiterleri ve alıcıları kullanarak beynin farklı bölgelerindeki kan tarafından yansıtılan ışık miktarını ölçer. Oksijenlenmiş ve oksijensiz kan, ışığı farklı miktarlarda yansıttığından, hangi bölgelerin daha aktif olduğunu inceleyebiliriz ki bunlar daha fazla oksijenlenmiş kana sahip olan bölgeler demek oluyor. Optik görüntüleme orta seviyede bir zamansal çözünürlüğe ve zayıf uzamsal çözünürlüğe sahip olup, aynı zamanda oldukça güvenli olduğu için bebekler ile yapılan çalışmalarda da kullanılabilme avantajına sahiptir.
Manyetoensefalografi. MEG kortikal aktivite dolayısıyla açığa çıkan manyetik alanları ölçer. EEG'ye benzer olsa da, EEG'den daha fazla uzamsal çözünürlüğe sahiptir, çünkü yaptığı ölçümler EEG'de olduğu gibi kep tarafından filtrelenmemiş, buğulu hale getirilmemiştir. MEG ufak manyetik alanları tespit edebilmek için SQUID sensörleri kullanır.
Araştırma Metotları > İşlemsel Modelleme

İşlemsel modeller bir problemin matematiksel ve mantıksal olarak formalize edilmiş olmasını gerektirir. Bilgisayar modelleri zekanın farklı, genel ve spesifik niteliklerinin deneysel olarak doğrulanmasında ve simülasyonlarda kullanılır. İşlemsel modelleme spesifik bir bilişsel olgunun işlevsel organizasyonunu anlamamıza yardımcı olabilir. Bilişsel modellemeye yaklaşımlar aşağıdaki gibi kategorize edilebilir: (1) sembolik, zeki bir zihnin soyut zihinsel işlevlerinin semboller aracılığı ile ele alınması; (2) subsembolik, insan beyninin nöral ve ilişkisel nitelikleri açısından; ve (3) sembolik ve subsembolik kesişimindeki yaklaşımlar.
Sembolik modelleme bilgisayar bilimindeki bilgi-tabanlı sistemleri (knowledge-based systems) kullanan paradigmalardan türemiştir, örneğin Eski Moda Yapay Zeka (Good Old-Fashioned Artificial Intelligence). İlk bilişsel bilim araştırmacıları tarafından geliştirilip daha sonraları da bilgi mühendisliği (information engineering) alanında, uzman sistemler (expert systems) için kullanılmışlardır. 90'ların başından beri sistemik alanında insan benzeri zeka modellerinin incelenmesinde kullanılmış ve buna paralel olarak SOAR çevrelerinin geliştirilmesinde kullanılmıştır. Daha güncel olarak, özellikle de bilişsel karar alımı bağlamında, sembolik bilişsel modelleme sosyo-bilişsel yaklaşımlarla genişletilmiştir.
Subsembolik modelleme bağlantıcı (connectionist) / nöral ağ modellerini içerir. Bağlantıcılık zihnin/beynin basit nodlardan oluştuğunu ve onun problem çözme kapasitesinin de bu nodlar arasındaki bağlantılar ve ilişkilerden türediği fikri üzerine kuruludur. Nöral ağlar bu yaklaşımın en bariz uygulamasıdır. Bu yaklaşımı eleştiren bazıları, bu modellerin sistemin nasıl çalıştığının bir representasyonu olması açısından biyolojik tutarlılığa sahip olduklarını ama açıklayıcılıklarının olmadığını dile getirirler. Çünkü onlara göre, basit bağlantı kurallarına sahip bir sistemden bile türeyen yüksek seviye kompleksite o bağlantıları, bağlantı düzleminde yorumlanamaz kılar, aslolan, bu bağlantıların kendilerinden ziyade onların yol açtığı daha yüksek seviye temsillerdir.
Popüleritesi artmakta olan diğer yaklaşımlar ise (1) dinamik sistemler teorisi, (2) sembolik modelleri bağlantıcı modellere eşleme (nöral-sembolik entegrasyon veya hibrid zeki sistemler) ve (3) Bayesyen modellerdir.
Araştırma Metotları > Nörobiyolojik Metotlar

Doğrudan olarak nörobilimden veya nöropsikolojiden alınmış metotlar zekanın kimi yanlarını inceliyorken oldukça faydalı olabilirler. Bu metotlar zeki davranışın fiziksel sistemlerde nasıl “gerçekleştirildiğini” anlamamızı sağlar.
Tek üniteli kayıt
Doğrudan beyin uyarımı
Hayvan modelleri
Postmortem çalışmaları
Tarihi > Güncel Gelişmeler

Zihnin/beynin veya “zihnin entegre edildiği” herhangi bir fiziksel sistemin fiziksel özelliklerinden bağımsız, bir kurallar, temsiller dizisi, bir algoritma, soyut bir bilgi işlem süreci olarak ele alınabileceğini iddia eden bilgisyar metaforu geçtiğimiz yıllarda çok ciddi eleştirilere maruz kaldı. Bu eleştirilerin temelinde iki büyük perspektif yatıyor: Birincisi, bilişsel nörobilmin gelişmesiyle beraber nörobilimsel süreçleri de inceleyebiliyor olmamız ve beynin bu süreçlere dahlini eskisine nazaran çok daha net görebiliyor olmamız, onu görmezden gelerek yalnızca soyut süreçlere odaklanabilmeyi güçleştirmiştir. Bunun yanı sıra yapay nöral ağlar ve nöron gruplarının faaliyetlerini simüle etmek için kullanılan diğer yöntemler “donanım ve yazılım” gibi bir ayrıma gitmenin hakkaniyetine gölge düşürmüştür.
Bunun yanı sıra bilişsel bilimde çeşitli alternatif paradigmalar da doğmaya başlamıştır, örneğin dinamikçilik (dynamical systems) ve bedensel (embodied) ve durumsal (situated) bilişsel bilim. Dinamikçiliğe göre, bilişsel davranış her zaman zamansal bir bağlamda vuku bulduğundan ve zamansal koordinasyon gerektirdiğinden, dinamik sistemler teorisi uygun bir model sağlayabilir. Dinamikçilik bilgisayar metaforunda ihmal edilen zamansal düzenliliklerin esas olduğunu iddia eder. Ayrıca, bu yaklaşım içsel temsillerin ve sembollerin bilişsel bilimin merkezinde bulunmasına şüpheyle yaklaşır, çünkü bu kavramlar dinamik bir açıklamanın parçası değildirler.
Bunun yanı sıra, bedensel (embodied) ve durumsal (situated) bilişsel bilim bilişin spesifik bir bedene (embodied) ve spesifik bir çevreye (situated) referans verilmeksizin anlaşılamayacağını varsayar. Bu bilişin soyut sembolik temsillerin dünyasında gerçekleşen, duyusal, motor ve zamansal etmenlerden azade bir süreç olduğu iddiasından şüphe duyulmasını yol açar. Bu görüşün en ünlü savunucuları Alva Noe, Susan Hurley, Evan Thompson, Francisco Varela ve Kevin O’Regan'dır. Bedensel ve durumsal bilişsel bilim bağlamında, Maurice Merleau-Ponty'nin ve Edmund Husserl'in fenomonolojisi ile klasik analitik zihin felsefesi arasında bir bağlantı sıklıkla aranır.
Sunulan bu farklı akımlar (bağlantıcılık, dinamikçilik, durumsallık ve bedensellik), talepleri ve varsayımları benzer olduğu için sıklıkla Yeni Yapay Zeka tabiri altında anılır ve özetlenirler. Fakat bunların birbirleri ile uyumlu oldukları söylenemez çünkü öncülleri, sonuçları ve uygulamaları gibi pek çok açıdan birbirleri ile çelişirler.
Zihni bilgisayar ile özdeşleştiren metaforlara yöneltilen eleştiriler genel olarak bilişsel bilimin sorgulanmasına yol açmıştır. Fakat bu eleştiriler zaman içinde yumuşamıştır.
Bazı Önemli Araştırmacılar

Konu ile ilgili bazı önemli bilim adamları:
Alan Turing
Antonio Damasio
Daniel Dennett
Daniel Kahneman
David Chalmers
David Rumelhart
Douglas Hofstadter
George A. Miller
George Lakoff
Gerald Edelman
Herbert Simon
James McClelland
Jeffrey Elman
Jerry Fodor
John Searle
Karl Pribram
Leon Festinger
Marvin Minsky
Noam Chomsky
Seymour Papert
Steven Pinker
Hylobates lar and Homo sapiens.jpg
Premier League Ayın Teknik Direktörü

Yirmi yedi kez ile ödülü en çok kazanan teknik direktör konumundaki Alex Ferguson
Premier League Ayın Teknik Direktörü (İngilizce: Premier League Manager of the Month) veya Barclays ile olan sponsorluk anlaşması gereğince Barclays Ayın Teknik Direktörü (İngilizce: Barclays Manager of the Month), Premier League'de her bir sezonun her ayında, en iyi teknik direktör olarak belirlenen kişiye verilen futbol ödülüdür. Ödülü kazanan kişi, "uzman" kişilerin oluşturduğu bir heyet ile sonuca etkisi %10 olan çevrimiçi bir oylama sonucunda belirlenir. 1993-94 sezonunda, ligin ana sponsoru Carling tarafından Carling Premiership Ayın Teknik Direktörü (İngilizce: Carling Premiership Manager of the Month) adıyla verilmeye başlanan ödül, 2001-2004 arasında Barclaycard ile olan sponsorluk anlaşması gereğince Barclaycard Premiership Ayın Teknik Direktörü (İngilizce: Barclaycard Premiership Manager of the Month) adını taşımıştı.
27 kezle Alex Ferguson, ödülü en çok kazanan teknik direktördür. Ferguson dahil toplamda 49 teknik direktör, ödülün birden fazla kez sahibi olmuştur. Ödülü üst üste en çok kazanan teknik direktör, Eylül-Aralık 2017 arasında üst üste dört kez ödülü kazanan Pep Guardiola'dır. Sonuncusu Şubat 2025 sonunda verilen ödülün sahibi, Everton teknik direktörü David Moyes'tur. İngiliz teknik direktörler toplamda 90 defa ödülü kazanarak milletler, Manchester United teknik direktörleri ise toplamda 31 defa ödülü kazanarak kulüpler bazında ödülün en çok kazananlarıdır.
Aya göre kazananlar

| --- | --- |
†: Ödül başka bir teknik direktörle paylaşıldı
Aya göre kazananlar

| Ekim | 2024 | Nuno |  Portekiz | Nottingham Forest |  |
| Kasım | 2024 | Slot, ArneArne Slot |  Hollanda | Liverpool |  |
| Aralık | 2024 | Nuno |  Portekiz | Nottingham Forest |  |
| Ocak | 2025 | Iraola, AndoniAndoni Iraola |  İspanya | Bournemouth |  |
| Şubat | 2025 | Moyes, DavidDavid Moyes |  İskoçya | Everton |  |
Birden fazla kazananlar

| Sıra | Milleti | Teknik direktör | Kazanma sayısı |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. |  İskoçya | Ferguson, AlexAlex Ferguson | 27 |
| 2. |  Fransa | Wenger, ArsèneArsène Wenger | 15 |
| 3. |  İspanya | Guardiola, PepPep Guardiola | 11 |
| 3. |  İskoçya | Moyes, DavidDavid Moyes | 11 |
| 5. |  Almanya | Klopp, JürgenJürgen Klopp | 10 |
| 6. |  İrlanda | O'Neill, MartinMartin O'Neill | 8 |
| 6. |  İngiltere | Redknapp, HarryHarry Redknapp | 8 |
| 8. |  İspanya | Benítez, RafaelRafael Benítez | 7 |
| 8. |  İspanya | Arteta, MikelMikel Arteta | 7 |
| 10. |  İngiltere | Allardyce, SamSam Allardyce | 6 |
| 10. |  İngiltere | Robson, BobbyBobby Robson | 6 |
| 10. |  Portekiz | Nuno | 6 |
| 13. |  İtalya | Ancelotti, CarloCarlo Ancelotti | 5 |
| 13. |  İngiltere | Keegan, KevinKevin Keegan | 5 |
| 13. |  İtalya | Ranieri, ClaudioClaudio Ranieri | 5 |
| 13. |  İngiltere | Howe, EddieEddie Howe | 5 |
| 17. |  İngiltere | Hodgson, RoyRoy Hodgson | 4 |
| 17. |  İrlanda | Kinnear, JoeJoe Kinnear | 4 |
| 17. |  Portekiz | Mourinho, JoséJosé Mourinho | 4 |
| 17. |  Şili | Pellegrini, ManuelManuel Pellegrini | 4 |
| 17. |  Arjantin | Pochettino, MauricioMauricio Pochettino | 4 |
| 17. |  İskoçya | Strachan, GordonGordon Strachan | 4 |
| 22. |  İtalya | Conte, AntonioAntonio Conte | 3 |
| 22. |  İngiltere | Curbishley, AlanAlan Curbishley | 3 |
| 22. |  Fransa | Houllier, GérardGérard Houllier | 3 |
| 22. |  Hollanda | Koeman, RonaldRonald Koeman | 3 |
| 22. |  İrlanda | O'Leary, DavidDavid O'Leary | 3 |
| 22. |  İngiltere | Pardew, AlanAlan Pardew | 3 |
| 22. |  İngiltere | Pearce, StuartStuart Pearce | 3 |
| 22. |  Kuzey İrlanda | Rodgers, BrendanBrendan Rodgers | 3 |
| 22. |  Avustralya | Postecoglou, AngeAnge Postecoglou | 3 |
| 22. |  Hollanda | ten Hag, ErikErik ten Hag | 3 |
| 22. |  İngiltere | Dyche, SeanSean Dyche | 3 |
| 34. |  İngiltere | Clark, FrankFrank Clark | 2 |
| 34. |  İngiltere | Coppell, SteveSteve Coppell | 2 |
| 34. |  İskoçya | Coyle, OwenOwen Coyle | 2 |
| 34. |  İskoçya | Dalglish, KennyKenny Dalglish | 2 |
| 34. |  İngiltere | Evans, RoyRoy Evans | 2 |
| 34. |  İngiltere | Gregory, JohnJohn Gregory | 2 |
| 34. |  İngiltere | Hoddle, GlennGlenn Hoddle | 2 |
| 34. |  İngiltere | Jewell, PaulPaul Jewell | 2 |
| 34. |  İtalya | Mancini, RobertoRoberto Mancini | 2 |
| 34. |  Galler | Pulis, TonyTony Pulis | 2 |
| 34. |  İngiltere | Reid, PeterPeter Reid | 2 |
| 34. |  İskoçya | Souness, GraemeGraeme Souness | 2 |
| 34. |  İngiltere | Thompson, PhilPhil Thompson | 2 |
| 34. |  Almanya | Tuchel, ThomasThomas Tuchel | 2 |
| 34. |  Portekiz | Villas-Boas, AndréAndré Villas-Boas | 2 |
| 34. |  İspanya | Emery, UnaiUnai Emery | 2 |
| 34. |  İspanya | Iraola, AndoniAndoni Iraola | 2 |
Millete göre kazananlar

| Millet | Kazanma sayısı | Teknik direktör |
| --- | --- | --- |
|  İngiltere | &0000000000000090.00000090 | &0000000000000046.00000046 |
|  İskoçya | &0000000000000051.00000051 | &0000000000000010.00000010 |
|  İspanya | &0000000000000032.00000032 | &0000000000000008.0000008 |
|  Fransa | &0000000000000018.00000018 | &0000000000000002.0000002 |
|  İtalya | &0000000000000017.00000017 | &0000000000000006.0000006 |
|  Almanya | &0000000000000014.00000014 | &0000000000000003.0000003 |
|  Portekiz | &0000000000000013.00000013 | &0000000000000004.0000004 |
|  Kuzey İrlanda | &0000000000000012.00000012 | &0000000000000003.0000003 |
|  İrlanda | &0000000000000010.00000010 | &0000000000000004.0000004 |
|  Hollanda | &0000000000000008.0000008 | &0000000000000004.0000004 |
|  Arjantin | &0000000000000004.0000004 | &0000000000000001.0000001 |
|  Şili | &0000000000000004.0000004 | &0000000000000001.0000001 |
|  Galler | &0000000000000004.0000004 | &0000000000000003.0000003 |
|  Avustralya | &0000000000000003.0000003 | &0000000000000001.0000001 |
 İsveç: &0000000000000001.0000001
 İsrail: &0000000000000001.0000001
 ABD: &0000000000000001.0000001
 Jamaika: &0000000000000001.0000001
 Norveç: &0000000000000001.0000001
 Avusturya: &0000000000000001.0000001
Kulübe göre kazananlar

| Kulüp | Kazanma sayısı | Teknik direktör |
| --- | --- | --- |
| Manchester United | 31 | 3 |
| Liverpool | 24 | 6 |
| Arsenal | 22 | 2 |
| Manchester City | 21 | 6 |
| Chelsea | 18 | 9 |
| Newcastle United | 17 | 7 |
| Tottenham Hotspur | 16 | 8 |
| Everton | 15 | 5 |
| Southampton | 11 | 7 |
| Aston Villa | 10 | 5 |
| Leicester City | 8 | 4 |
| Bolton Wanderers | 7 | 4 |
| Blackburn Rovers | 6 | 4 |
| Leeds United | 5 | 3 |
| West Ham United | 5 | 4 |
| Nottingham Forest | 5 | 3 |
| Bournemouth | 5 | 2 |
| Wimbledon | 4 | 1 |
West Bromwich Albion: 4
| Wolverhampton Wanderers | 4 | 2 |
| Coventry City | 3 | 2 |
Sheffield Wednesday: 3
| Charlton Athletic | 3 | 1 |
| Portsmouth | 3 | 1 |
Middlesbrough: 3
| Sunderland | 3 | 2 |
| Wigan Athletic | 3 | 2 |
| Reading | 3 | 2 |
| Burnley | 3 | 2 |
| Fulham | 2 | 1 |
Swansea City: 2
Hull City: 2
Watford: 2
Brighton & Hove Albion: 2
Norwich City: 1
Oldham Athletic: 1
Queens Park Rangers: 1
Derby County: 1
Ipswich Town: 1
Birmingham City: 1
Crystal Palace: 1
Huddersfield Town: 1
ThinkStation

ThinkStation logosu
ThinkStation, Lenovo'nun Kasım 2007'de duyurulan ve ardından Ocak 2008'de piyasaya sürülen profesyonel iş istasyonları markasıdır. Üst düzey bilgi işlem ve bilgisayar destekli tasarım (CAD) görevleri için kullanılmak üzere tasarlanmıştır ve öncelikli olarak Dell'in Precision, HP'nin Z serisi, Acer'ın Veriton K serisi ve Apple'ın Mac Pro serisi gibi diğer kurumsal iş istasyonu serileriyle rekabet eder.
Bant kartuşu

Fidelipac kartuşu
Video Cassette Recording kartuşu
LTO kartuşu
See, video ve veri kaydı için çeşitli kartuşlar
Bant kartuşu, kutu içinde, kasetlerin aksine tek bir makaraya sarılı bir manyetik bant formatı. Ses, veri ve video kaydı için özel bant kartuşları bulunur. Artık ses ve video kaydı için bant kartuşları kullanılmasa da, hâlâ bilgisayar veri kaydı için özel kartuşlar geliştirilmektedir.
Türleri > Ses kartuşları

Fidelipac
4 kanallı kartuş
8 kanallı kartuş
Sanyo Micro Pack 35
Cantata 700
PlayTape
HiPac
Türleri > Video kartuşları

Cartrivision
Video Cassette Recording
EIAJ-2
Türleri > Bilgisayar kartuşları

Digital Linear Tape
Linear Tape-Open
IBM 3592
Aşağı Lotharinya

Aşağı Lotharinya Dükalığı, Kuzey Lotharinya, Aşağı Lorraine veya Kuzey Lorraine olarak da bilinir (ve ayrıca başlıklarda Lothier veya Lottier olarak da anılır), 959'da kurulan ortaçağ Alman Krallığı'nın bir kök dükalığı ve modern Belçika'nın neredeyse tamamını, Lüksemburg'u, Alman Renanya eyaletinin kuzey kısmını ve Fransa'nın Nord-Pas-de-Calais bölgesinin doğu kısımlarını kapsmaktaydı. Ayrıca günümüz Hollanda'sının neredeyse tamamını kapsıyordu (Frizya bölgesi gevşek bir şekilde dükalık ile ilişkilendirilmişti ancak dükün bu bölge üzerinde fiili bir kontrolü yoktu).
855 yılında kurulan Lotharinya'nın eski Orta Frank krallığından Kral II. Lothar tarafından oluşturulmuştur. Lotharinya, dokuzuncu yüzyılın sonlarına doğru büyük ölçüde bölünmüş durumdaydı, 880 yılındaki Ribemont Antlaşması ile Genç Louis döneminde yeniden birleştirildi ve 911 yılında Doğu Frank kralı Çocuk Louis'in ölümünün ardından Kral III. Charles döneminde Batı Frank bölgesine katılmıştır. Daha sonra kendi başına bir dükalık olmuş ve yaklaşık 925 yılında Dük Gilbert, Alman Kralı I. Heinrich'a bağlılığını ilan etmiş; ancak Fransa Kralı Rodolphe  bu hareketi geri almakta çaresiz kalmıştır. O tarihten itibaren Lotharinya (veya Lorraine) bir Alman kök dükalığı olarak kalmış, Fransa ile olan sınır Orta Çağ boyunca değişmemiştir.
959 yılında Kral Heinrich'in oğlu Dük Büyük Bruno, Lotharinya'yı Aşağı ve Yukarı Lorraine (veya Aşağı ve Yukarı Lotharinya) olmak üzere iki dükalığa bölmüş ve Mons (Hainaut) Kontu I. Godfrey'e Aşağı Lorraine dükü unvanını vermiştir. Godfrey'in toprakları kuzeyde (Ren nehri sisteminin aşağısında), Yukarı Lorraine ise güneyde (nehir sisteminin yukarısında) yer alıyordu. Her iki dükalık da Bruno'nun ağabeyi İmparator I. Otto tarafından 962 yılında kurulan Kutsal Roma İmparatorluğu'nun batı kısmını oluşturuyordu.
Her iki Lotharinya dükalığı bundan sonra çok farklı yollar izlemiştir: Godfrey'in oğlu Dük Richar'ın ölümü üzerine, Aşağı Lotharinya doğrudan imparator tarafından yönetildi; ta ki 977'de II. Otto, Fransa Kralı Lothaire'in sürgündeki küçük kardeşi Charles'a yurluk verene kadar. Aşağı ve Yukarı Lorraine, 1033-1044 yılları arasında I. Gothelo döneminde bir kez daha kısa bir süreliğine birleştirildi. Bundan sonra Aşağı Dükalık hızla dışlandı,[kaynak belirtilmeli] Yukarı Lorraine ise zamanla sadece Lorraine Dükalığı olarak bilinmeye başlanmıştır.
Sonraki on yıllarda Aşağı Lotharinya Dükalığı'nın önemi azaldı ve ayrıca İmparatorlar IV. Heinrich ile V. Heinrich arasındaki çatışmadan etkilendi: 1100 yılında IV. Heinrich, Limburg Kontu Heinrich'e tereke olarak verdi; V. Heinrich, babasının tahttan çekilmesini sağladıktan sonra Kont Godfrey of Louvain'i derhal görevden aldı ve yerine Kont I. Godfrey'i getirdi. Dük Godfrey III'ün 1190'da ölmesi üzerine oğlu Brabant Dükü I. Heinrich, Schwäbisch Hall Diyeti'nde İmparator VI. Heinrich'in emriyle dük unvanını miras aldı. Böylece Aşağı Lotharinya Dükalığı nihayet toprak otoritesini kaybetti, Brabant düklerinin elinde kalan İmparatorluk yurtluğu ise daha sonra Lothier Dükalığı (veya Lothryk) olarak adlandırılmıştır.
Halef devletler

Dükalığın toprak hakimiyetinin kırılmasından sonra, birçok derebeylik onun bölgesinde emperyal hakimiyete girmiştir. Bunlardan en önemlileri şunlardır:
Köln Başpiskoposluğu
Liège Prensliği-Piskoposluğu
Utrecht Piskoposluğu
Cambrai Piskoposluğu
Limburg Dükalığı
Guelders Kontluğu (Teisterbant bölgesini de içerir)
Ename Margravate'i, daha sonra İmparatorluk Flandre veya Aalst Kontluğu olarak adlandırıldı
Jülich Kontluğu
Namur Kontluğu
Cleves Kontluğu
Valenciennes Margravate'i ve Bergen Kontluğu da dahil olmak üzere Hainaut Kontluğu
Hollanda Kontluğu
Berg Kontluğu
Loon İlçesi
Horne İlçesi
Aşağıdaki halef devletler Aşağı Lotharinya (Lothier) düklerinin otoritesi altında kalmıştır:
Anvers Margraviate'i
Leuven ve Brüksel Bölgesi
Brabant Dükalığı
Loren Dükalığı

Loren Dükalığı ya da Lorraine Dükalığı (Fransızca: Lorraine; Almanca: Lothringen), aslen Yukarı Loren, günümüzde Fransa'nın kuzeydoğusunda bulunan Loren bölgesinin sınırları içinde kalan bir dükalıktı. Başkenti Nancy'dir.
959 yılında Lotharinya'nın Kutsal Roma İmparatorluğu'nun en batı ucu olan Yukarı ve Aşağı Lorraine olmak üzere iki ayrı dükalığa bölünmesinin ardından kuruldu. Aşağı Loren kısa sürede dağılırken, Yukarı Loren ise sadece Loren Dükalığı olarak bilinmeye başlandı. Lorraine Dükalığı, Burgonya dükleri ve Fransa kralları tarafından kısa bir süre işgal edildi. Ancak 1473'ten sonra Lorraine Hanedanı tarafından yönetildi.
1737'de dükalık, Polonya Veraset Savaşı sonucunda tahtını kaybeden eski Polonya kralı Stanisław Leszczyński'ye verildi. Stanisław'ın 23 Şubat 1766'da ölmesiyle Lorraine Fransa tarafından ilhak edildi ve Lorraine ve Barrois eyaleti olarak yeniden düzenlendi.