Kendiliğinden oluşum
Deneysel yaklaşım > Erken dönem testler

Brükselli hekim Jan Baptist van Helmont fareler (bir parça kirli bez ve 21 gün boyunca buğday) ve akrepler (iki tuğla arasına yerleştirilmiş ve güneş ışığında bırakılmış fesleğen) için bir reçete tarif etmiştir. Notları, bunları yapmaya çalışmış olabileceğini düşündürmektedir.
Aristoteles embriyonun rahimde pıhtılaşarak oluştuğunu savunurken, İngiliz doktor William Harvey geyiklerin diseksiyonu yoluyla ilk ay boyunca görünür bir embriyo olmadığını göstermiştir. Çalışmaları mikroskoptan önceye dayansa da bu onun yaşamın görünmez yumurtalardan geldiğini öne sürmesine yol açtı. Exercitationes de Generatione Animalium (Hayvanların Üretimi Üzerine Denemeler) adlı 1651 tarihli kitabının önsözünde, omnia ex ovo ("her şey yumurtadan gelir") sloganıyla kendiliğinden oluşumu reddetmiştir.
Eski inanışlar teste tabi tutuldu. 1668 yılında İtalyan doktor ve parazitolog Francesco Redi, kurtçukların çürüyen etten kendiliğinden oluştuğu fikrine meydan okudu. Kendiliğinden oluşuma meydan okuyan ilk büyük deneyde, eti çeşitli kapalı, açık ve kısmen kapalı kaplara yerleştirdi. Kapalı kapların havasız kaldığını fark ederek, "ince Napoli örtüsü" kullandı ve etin üzerinde hiç solucan gözlemlemedi, ancak solucanlar bezin üzerinde ortaya çıktı. Redi deneylerini, o dönemde Katolik Kilisesi tarafından öne sürülen ve canlıların ebeveynlerden kaynaklandığını savunan önceden varoluş teorisini desteklemek için kullandı. İngiliz doğal teoloğu John Ray'in 1671 yılında Londra Kraliyet Cemiyeti üyelerine yazdığı ve böceklerin kendiliğinden oluşmasını "olası değil" olarak nitelendirdiği mektupta da görüldüğü üzere, Redi'nin çalışmaları bilim çevrelerinde kısa sürede büyük bir etki yarattı.
Pier Antonio Micheli, 1729 yılı civarında, mantar sporları kavun dilimlerinin üzerine yerleştirildiğinde, sporların geldiği mantar türünün aynısının üretildiğini gözlemlemiş ve bu gözlemden yola çıkarak mantarların kendiliğinden oluşmadığını belirtmiştir.
1745 yılında John Needham kaynatılmış et suyu üzerinde bir dizi deney yaptı. Kaynatmanın tüm canlıları öldüreceğine inanan Needham, kaynatmadan hemen sonra kapatıldığında et suyunun bulanıklaştığını göstererek kendiliğinden oluşuma olan inancın devam etmesini sağladı. Çalışmaları meslektaşları tarafından titizlikle incelendi ve birçoğu aynı fikirdeydi.
Lazzaro Spallanzani, 1768 yılında Needham deneyini değiştirerek kaynatma ve mühürleme arasında kirletici bir faktörün ortaya çıkma olasılığını ortadan kaldırmaya çalışmıştır. Onun tekniği, patlamaları önlemek için havası kısmen boşaltılmış kapalı bir kapta et suyunun kaynatılmasını içeriyordu. Büyüme görmemesine rağmen, havanın dışarıda bırakılması, havanın kendiliğinden oluşumda önemli bir faktör olup olmadığı sorusunu ortaya çıkardı. Ancak tutumlar değişiyordu; 19. yüzyılın başlarında Joseph Priestley gibi bir bilim adamı şöyle yazabiliyordu: "Modern felsefede bana, uzun zamandır patlamış bir doktrin olarak kabul edilen belirsizliğin ya da Dr. Darwin'in deyimiyle kendiliğinden oluşumun yeniden canlanması kadar olağanüstü görünen bir şey yoktur."
1837 yılında, fizikçi Charles Cagniard de la Tour ve hücre teorisinin kurucularından Theodor Schwann, alkolik fermantasyonda maya ile ilgili bağımsız keşiflerini yayınladılar. Mikroskobu bira mayalama işleminden arta kalan köpüğü incelemek için kullandılar. Hollandalı mikroskobist Antonie van Leeuwenhoek'un "küçük sferoid kürecikleri" tanımladığı yerde, maya hücrelerinin hücre bölünmesi geçirdiğini gözlemlediler. Eğer maya mevcut olmasaydı steril hava ya da saf oksijen verildiğinde fermantasyon gerçekleşmezdi. Bu da kendiliğinden oluşumun değil, havadaki mikroorganizmaların sorumlu olduğunu gösteriyordu.
Bununla birlikte, kendiliğinden oluşum fikri neredeyse bir yüzyıldır düşüşte olmasına rağmen, destekçileri onu bir anda terk etmedi. James Rennie'nin 1838'de yazdığı gibi, Redi'nin deneylerine rağmen, "Blumenbach, Cuvier, Bory de St. Vincent, R. Brown, vb. gibi seçkin doğa bilimciler" teoriyi desteklemeye devam ettiler.