stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Yönetim biçimlerine göre ülkeler listesi
İdari bölünüş sistemleri > Üniter devletler > Bölgesel üniter devletler

Ana madde: Bölgesel devlet
Merkezi hükûmetin yetkilerinin bir kısmını bölgesel makamlara devrettiği, ancak anayasal otoritenin nihai olarak tamamen ulusal düzeyde kaldığı devletler.
Azerbaycan (59 rayon ve 1 özerk cumhuriyet)
Bolivya (9 departman)
Şili (16 bölge)
Çin (22 eyalet, 5 özerk bölge, 4 doğrudan yönetilen şehir, 2 özel idari bölgesi ve 1 hak iddia edilen bölge)
Kolombiya (34 departman ve 1 başkent bölgesi)
Fildişi Sahili (14 özerk ilçe)
Danimarka (5 bölge ve 2 özyönetim bölgeleri)
Finlandiya (19 bölge ve  Åland)
Fransa (18 ve, bunların 5'i denizaşırı bölgedir)
Gürcistan (9 bölge ve 2 özerk cumhuriyet)
Yunanistan (7 merkezi olmayan idare ve 1 özerk manastır devleti)
Endonezya (38 il, bunların 9'u özel statüye sahiptir)
İsrail (6 ilçe, Yahudiye ve Samarya)
İtalya (20 bölge, bunların 5'i özerktir)
Japonya (47 prefektörlük)
Kazakistan (17 il, il haklarına sahip 3 şehir)
Kenya (47 ilçe)
Hollanda (4 kurucu ülke)
Moritanya (15 bölge)
Moldova (32 ilçe, 3 belediye ve 2 özerk bölgesel birim)
Yeni Zelanda (16 bölge, 1 özyönetim bölgesi ve 2 devlet serbest ilişki içinde)
Nikaragua (15 il, 2 özerk bölge)
Norveç (10 il, 1 özerk şehir, 2 ayrılmaz denizaşırı bölge, 3 bağımlı bölge)
Papua Yeni Gine (20 il, 1 özerk bölge ve 1 ulusal başkent bölgesi)
Peru (25 bölge ve 1 il)
Filipinler (bir özerk bölge, 5 il ve 113 diğer il ve bağımsız şehir, 17 özerk olmayan diğer bölge)
Polonya (16 voyvodalık)
Portekiz (18 ilçe ve 2 özerk bölge)
São Tomé ve Príncipe (6 ilçe ve  Príncipe Özerk Bölgesi)
Sırbistan (29 ilçe, 2 özerk il (bunlardan biri kısmen tanınmış de facto bağımsız bir devlettir) ve 1 özerk şehir)
Solomon Adaları (9 il ve 1 başkent bölgesi)
Güney Afrika (9 il)
Güney Kore (8 il, 6 özel şehirler ve 1 özerk il)
İspanya (17 özerk topluluk, 15 ortak rejim topluluğu, 1 imtiyazlı rejim topluluğu, 3 imtiyazlı il, 2 özerk şehir)
Sri Lanka (9 il)
Tacikistan (3 il, 1 özerk bölge ve 1 başkent şehri)
Tanzanya (21 bölge ve  Zanzibar)
Trinidad ve Tobago (9 bölge, 1 özerk ada, 3 ilçe ve 2 şehir)
Ukrayna (24 oblast, 2 özel statülü şehir ve  Kırım)
Birleşik Krallık (4 ülke -  İngiltere,  İskoçya, Kuzey İrlanda ve  Galler, bunlardan 3'ü devredilmiş hükûmetlere sahiptir - İskoçya, Kuzey İrlanda ve Galler)
Özbekistan (3 il, 1 özerk cumhuriyet ve 1 bağımsız şehir)
İdari bölünüş sistemleri > Federasyon

Ana madde: Federasyon
Ulusal hükûmetin, yasal veya anayasal eşitliğe sahip olduğu bölgesel hükümetlerle gücü paylaştığı devletler. Merkezi hükûmet (teoride) bölgesel hükümetlerin bir eseri olabilir ya da olmayabilir.
Arjantin (23 eyalet ve bir özerk şehir)
Avustralya (altı eyalet ve on bölge)
Avusturya (9 eyalet)
Belçika (3 bölge ve 3 dilsel topluluk)
Bosna-Hersek (2 idari bölüm ve iki idari bölümün kondominyumu olan 1 ilçe)
Brezilya (26 eyalet ve Federal Bölge)
Kanada (10 eyalet ve 3 bölge)
Komorlar ( Anjouan,  Büyük Komor ve  Mohéli)
Etiyopya (10 bölge ve 2 sözleşmeli şehir)
Almanya (16 eyalet)
Hindistan (28 eyalet ve 8 birlik toprağı)
Irak (18 il ve bir bölge:  Kürdistan Bölgesel Yönetimi)
Malezya (13 eyalet ve 3 federal toprak)
Meksika (32 eyalet)
Mikronezya Federal Devletleri ( Chuuk,  Kosrae,  Pohnpei ve  Yap)
Nepal (7 il)
Nijerya (36 eyalet ve bir federal bölge: Federal Başkent Toprakları)
Pakistan (4 il, 2 özerk bölge ve 1 federal bölge)
Rusya (46 oblast, 21 cumhuriyet, 9 kray, 4 özerk okrug, 2 federal şehir, 1 özerk oblast)
Saint Kitts ve Nevis (Saint Kitts,  Nevis)
Somali (altı federal üye devlet)
Güney Sudan (10 eyalet)
Sudan (17 eyalet)
İsviçre (26 kanton)
Birleşik Arap Emirlikleri (7 emirlik)
ABD (50 eyalet, 1 enkorpore olmayan toprak ve bir federal bölge:  Washington, DC)
Venezuela (23 eyalet, 1 başkent bölgesi ve  Federal Bağımlı Bölgeler)
Avrupa Birliği

Avrupa Birliği'nin tam olarak siyasi karakteri tartışılmaktadır; bazıları sui generis (benzersiz) olduğunu savunurken, diğerleri bir federasyon veya konfederasyonun özelliklerine sahip olduğunu savunmaktadır. AB Konseyinin kolektif "başkan" olarak hareket ettiği devletlerarasıcılık unsurlarına ve aynı zamanda Avrupa Komisyonunun yürütme ve bürokrasi olarak hareket ettiği uluslarüstücülük unsurlarına sahiptir.
Çerkes bayrağı

| --- | --- |


Kullanan(lar): Çerkesya, Adigey Cumhuriyeti
Kabul tarihi: Çerkesya: 1830  Adigey Cumhuriyeti: 24 Mart 1992
İlk kez göndere çekilişi: İlk prototip: 1807 Günümüzdeki hali: 1834
Lakabı: Altın yeşil sancak
Tipi: Ulusal ve resmî bayrak
Oran:  1:2
Tasarım: Yeşil zemin üzerinde dokuzu yay, üçü yatay şekilde on iki altunî yıldız ve üç çapraz ok. Renkler   Yeşil   Altunî
Fikir: Seferbiy Zaneqo
Tasarlayan: Seferbiy Zaneqo, David Urquhart
Çerkes bayrağı (Adigece: Адыгэ быракъ; Kabardeyce: Адыгэ нып), tarihî Çerkesya'nın ve modern Adigey Cumhuriyeti'nin resmî, dünya çapındaki Çerkeslerin ise millî bayrağıdır. Yeşil zemin üzerinde dokuzu yay, üçü yatay şekilde on iki altunî yıldız ve üç çapraz oktan oluşur. Seferbiy Zaneqo ve David Urquhart bayrağın tasarımcısı olarak kabul edilir. Her yıl 25 Nisan günü Çerkesler tarafından Çerkes bayrak günü olarak kutlanır. Çerkes bayrak günü aynı zamanda Abhazya'da kutlanmaktadır.
Bayraktaki yeşil renk doğayı ve İslam dinini temsil eder. Altın renk parlak bir geleceği ve bereketli tarımı temsil eder. Çerkesya'nın 12 bölgesi bayraktaki 12 yıldız ile temsil edilmiştir. Çapraz üç ok ise Çerkes töresi Adige Habze'ye bir göndermedir.
Tarihi > Tasarım süreci

1763'te Rusya Çerkesya'yı işgal etmeye başladı ve Rus-Çerkes Savaşı patlak verdi, o zamandan beri Çerkesler Rusya'ya karşı bir savunma savaşı yürütüyordu. Çerkesler arasında gevşek bir konfederasyon olsa da, tek bir bayrak tasarımı henüz yoktu. 1807 yılında Qalebatıqo Şupago kendisini tüm Çerkeslerin lideri ilan etti ve modern Çerkes bayrağının ilk prototipini Doğu Çerkesleri tarafından Kabarda'da kullanılan bayraktan esinlenerek ortaya attı.
14 Eylül 1829’da Edirne Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmaya göre, Osmanlı İmparatorluğu Çerkesya dahil olmak üzere Kafkasya'yı Rus toprağı olarak tanıyordu. Çerkesler bu antlaşmanın Ruslar tarafından Osmanlı'yı kötülemek için uydurulduğunu düşünüyorlardı ve gerçekliğine inanmadılar. Osmanlı İmparatorluğunun Çerkesleri Rusya'ya terk edeceklerini düşünmüyorlardı. Bizzat padişah ile durumu görüşmek için 200 kişilik bir delegasyon oluşturuldu. Bayrağın tasarımcısı olan Seferbiy Zaneqo bu delegasyonun başıydı.
Delegasyonun görevi, halife ile durumu görüşmek ve desteğini almaktı. Fakat delegeler İstanbul'a vardıklarında Rus sefiri Butenev tutuklanmalarını talep etti ve delegeler Çerkesya'ya dönmek zorunda kaldı, sadece Seferbiy Zaneqo kalabildi, çünkü onun Osmanlı vatandaşlığı vardı. Rus sefiri, Kafkas Kolordusu komutanı Baron Rosen'e yazdığı bir mektupta Zaneqo'nun 200 Çerkes soylusu tarafından imzalanmış yazılı yetkileri olduğunu belirtti. James Bell de Zaneqo'nun İstanbul'da "12 Çerkes bölgesinin temsilcisi" olarak bulunduğunu yazar.
Zaneqo'nun babasının kuzeni Kabardey başprensi Atajuq Hamurzin idi. Bu sebeple Zaneqo'nun Kabardey arması konusunda bilgisi vardı. Zaneqo'nun bayrağı tasarım süreci ile ilgili detaylar yazılı kaynaklarda geçmiyor. Ancak Çerkes halk hikâyelerine göre, İstanbul'da kaldığı sürede Zaneqo hastalandı ve istirahat etmek zorunda kaldı. İstanbul'da yaşayan bir Çerkes olan Muhammed Selhur onu ziyarete geldiğinde Zaneqo ona kağıt üzerinde bir çizim göstererek bunun yeni Çerkes bayrağının bir prototipi olduğunu söyledi. Kabardey armasından önceki ve bayraklardan ilham alan Zaneqo, yıldızların Çerkes vilayetlerini, okların ise Çerkeslerin savaş istemediğini ama kendini savunacağını temsil ettiğini açıkladı. Bayrak Osmanlı sarayındaki bir Çerkes kadın tarafından dikilerek Çerkesya'ya gönderildi.
Tarihi > Dirilişi

Bayrak Türkiye, Ürdün ve diğer ülkelerde yaşayan Çerkesler arasında kullanılmaya devam edilse de, Kafkasya'da Sovyetlerin millî sembolleri silikleştiren sistemiyle unutulmuştu. 1989'da İbrahim Nawurjan tarafından bir tarih kitabında keşfedilip canlandırıldı. Bayrak ilk olarak Nalçik Çerkes derneği tarafından kabul edildi, ardından Çerkes futbol takımı PFK Spartak Nalçik taraftarları tarafından popülerleştirildi. Bayrağı dirilten İbrahim Nawurjan ise gönüllü olarak katıldığı Abhazya Savaşı sırasında 25 Ağustos'ta Mamdzışha tepesinde öldü. Adigey Cumhuriyeti 24 Mart 1992'de Nawurjan'ın versiyonunu millî bayrak olarak kabul etti. 7 Haziran 2007'de bayrağın ölçüleri tarihî orijinal versiyonu ve Türkiye'deki versiyonuyla uyuşacak şekilde düzenlendi.
Tarihi bayraklar > Bayrağın evrimi

| Bayrak | Kabul edilişi | Kullanan | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
|  | 1672 | Kabarda | Kabarda tarafından kullanılan arma. Beyaz hilal İslam'ı temsil eder. Üç yıldız sonsuzluğu, hanedanlığı ve geleceği temsil eder. Oklar, savaş gücünü temsil eder. |
| Dosya:Kabardian Banner.svg | 1732 | Kabarda | Doğu Çerkesya'nın üniter bayrağı olarak kullanılan yeşil bayrağın ilk versiyonu. Tasarım armadan geçirilmiştir. |
|  | 1805 | Kabarda | Sarı ve beyaz kısım bu versiyonda kaldırılmıştır. Bu versiyon aynı zamanda prens Canhot Kuşuk tarafından da kullanıldı. |
|  | 1807 | Çerkesya | Tamamen birleşik bir Çerkesya önerisinin bilinen ilk bayrağı. Konfederasyona katılan 8 Çerkes vilayetini 8 yıldız ile temsil edilmiş. Altın rengi "düşmana ölüm" anlamına gelen siyah ile değiştirilmiş. |
|  | 1830 | Çerkesya | Seferbiy Zaneqo tarafından tasarlanan bu bayrak, 1830'lardan beri Çerkesya'nın bayrağı olarak kullanılıyordu. Bayraktaki yeşil renk doğayı ve İslam dinini temsil eder. Altın renk parlak bir geleceği ve bereketli tarımı temsil eder. Çerkesya'nın 12 vilayeti bayraktaki 12 yıldız ile temsil edilmiştir. Çapraz üç ok ise Çerkes kültürü Adige Habze'ye bir göndermedir, dosta barış, düşmana ise ölümü temsil eder. |
|  | 1837 | Çerkesya | Çerkes bayrağının yaygınlaşması sırasında bayrak, eldeki malzemelere göre çizildiği için farklı renklerde görülebiliyordu. İngiliz seyyah Edmund Spencer tarafından çizildi. |
| Dosya:Flag of Circassia.svg | 13 Haziran 1861 | Çerkesya (Çerkes Meclisi) | Bu versiyon, 1860 yılında Çerkes Meclisi tarafından resmen kabul edildi. Oklar siyah, ancak yıldızlar altın. 1864'te Qbaada Savaşı'nın ardından Çerkesya'nın düşüşünden sonra kaldırıldı. |
|  | 24 Mart 1992 | Adigey Cumhuriyeti | Adigey Cumhuriyeti'nin ilk bayrağı. Tasarım Çerkesya bayrağına dayanıyordu, ancak renkler ve ölçüler önemli ölçüde farklıydı. Siyah tamamen kaldırıldı ve altın rengiyle değiştirildi, yıldızlar ise daha yükseğe kaldırıldı. |
|  | 7 Haziran 2002 | Adigey Cumhuriyeti | Adigey Cumhuriyeti'nin 2007'de kabul edilen mevcut bayrağı. Ölçüler orijinal Çerkes bayrağına daha yakın. |
|  | - | - | Çerkes diasporasında kullanılan versiyon |
Tarihi bayraklar > Diğer bayraklar

| Bayrak | Kullanıldığı yıllar | Kullanan | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
|  | 1382–22 Ocak 1517 | Burcî Memlûkler | Memlük bayrağı. |
|  | ?-16. yüzyıl | Zihya | Orta Çağ'da Çerkesya'da kullanılan bayrak. |
| Dosya:Circassian Islamic Flag.png | 1848–1859 | Çerkesya | Karl Marx'ın bir yayınında açıklanan "Çerkes İslam bayrağı". Bayrağın kendisi yeşildir ve üzerinde hilal ve yıldız bulunan beyaz bir kılıcı vardır. Muhammed Emin dönemindeki bayraklardan biri. |
|  | 1859-1864 | Bjeduğlar | Bjeduğ bölgesinin bayrağı. |
|  | ?-1864 | Şapsığlar | Şapsığ bölgesinin bayrağı. |
| Dosya:Banner of Natukhai.svg | ?-1864 | Natuhaylar | Natuhay bölgesinin bayrağı. Natuhay Çerkeslerinin Napolyon'u takdir etmesi sebebiyle Fransız bayrağına İslam peygamberi Muhammed'in ismi eklenerek oluşturulmuştur. |
|  | 6 Mart 1917 – 30 Kasım 1922 | Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti | Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti bayrağı. |
Renk şeması

| Stil | Yeşil | Altın |
| --- | --- | --- |
| RAL | 6002 | 1026 |
| CMYK | 61-0-82-39 | 0-0-99-1 |
| HEX | #296912 | #FDFC02 |
| RGB | 41-105-18 | 253-252-2 |
Bir arabanın arkasında Çerkes bayrağı
Çerkes çocuklar ve Çerkes bayrağı
Bayrağın kabul edildiği toplantı. Çizer: Edmund Spencer.
Çerkes bayrağı ile süslenmiş bir ev duvarı
Çkalovka

| Çkalovka |
| --- | --- |

Ülke:  Ermenistan
Bölge: Geğarkunik
Çkalovka, Ermenistan'ın Geğarkunik iline bağlı bir belediyedir.
Ddmaşen

| Ddmaşen |
| --- | --- |

Ülke:  Ermenistan
Bölge: Geğarkunik
Ddmaşen, Ermenistan'ın Geğarkunik iline bağlı bir belediyedir.
Vağaşen

| Vağaşen |
| --- | --- |

Ülke:  Ermenistan
Bölge: Geğarkunik
Vağaşen, Ermenistan'ın Geğarkunik iline bağlı bir belediyedir.
Kanjal Muharebesi

Kanjal Savaşı; 1708'de Prens Kurğoko önderliğindeki Kabardey Çerkeslerinin, Kırım Tatarları ve Türklerden oluşan Kırım Hanı Kaplan Giray'in birliklerini mağlup ettiği bir savaş. 2013 yılında, Rusya Bilimler Akademisi Tarih Enstitüsü, Kanjal Savaşı'nın "Çerkes ve Osetlerin ulusal tarihinde büyük önem taşıdığını" belirtti.
Genel bilgi

1708'de Çerkesler Tatar baskınlarından kurtulmak için Osmanlı padişahına büyük bir haraç ödedi, ancak padişah tedbir almadı ve Tatarlar Çerkesya'nın merkezine kadar baskın yaptılar, yağmaladılar. Bu sebeple Kabardey Çerkesleri bir daha Kırım Hanına ve Osmanlı Sultanına haraç ödemeyeceğini açıkladı. Osmanlılar, Çerkesleri zapt etmek için en az 20 bin kişilik ordusunu Kırım hanı Kaplan-Girey liderliğinde Kabardey'e gönderdi ve haraç kesmesini emretti. Osmanlılar, Kabardeylere karşı kolay bir zafer bekliyordu, ancak Çerkesler Kazanıko Jabağı'nın kurduğu strateji sayesinde üstünlükle galip geldi. Başlangıçta Çerkesler düşman kampında yangın çıkardı, ardından Kabardey Prensi liderliğindeki 7 bin kişilik süvari saldırıya geçti.
Yabancı kaynaklar, Kırım-Osmanlı ordusunun sayısı hakkında farklı rakamlar bildirse de, eleştirel yazarlar tarafından en az 20-25 bin kişilik rakamın güvenilir olduğunu düşünmektedir. Bu rakam, özellikle düşmanın sayısını bilmesi gereken Prens Tatarhan Bekmurzovich'in mektubuna atıftır.
Kırım-Osmanlı ordusu bir gecede tamamen imha edildi. Çerkesler, uzun yıllar boyunca topraklarını yağmalayan düşmanı sonunda yok etmenin sevinciyle savaş mahalline kutlama yaptı. Savaştan bitkin düşen Çerkesler birkaç gün boyunca savaş alanında dolaşıp hem kendilerinden hem de düşmanlarından hayatta kalanlar arıyorlardı. Shora Nogmov'a göre, bilinçsiz ve çaresizce savaş alanından kaçan ve bir uçurumdan düşen, ayaklarından bir ağaca sarılmış ve oracıkta ölmüş olan Alegot Paşa'yı buldular. Son zamanlarda yapılan araştırmalar, Alegoth adı altında soylu Nogay Murza Allaguvat'ın saklandığını göstermiştir. İddiaya göre, Çerkes prensi Atajuko Kurğoko Kırım hanı I. Kaplan Giray'ı iç çamaşırına kadar soyduktan sonra elinden ağabeyini, bir oğlunu, tarla aletlerini, çadırlarını ve kişisel eşyalarını almış, ardından "Hanım, buraya sık sık geldiğinize göre Çerkes dağlarını çok seviyor olmalısınız. Yolda güzel ülkemizi dilediğiniz kadar izlersiniz." diyerek onu bir ata ters bağlayarak Kırıma kadar bu vaziyette göndermiştir.
Kanjal savaşı, Çerkesleri Kırım Hanı'nın yağmasından korudu, ancak Çerkesler zafer kazanmış olsa bile Kabardey'i haraç statüsünden kurtaramadı, Kanjal Savaşı'ndan sonraki on yıl içinde, kaynaklar Çerkeslerin yine haraç ödediğini belirtiyordu.
Önceki olaylar

1521 Moskova seferinde Kırım Han ordusu Rus ordusunu bozguna uğrattı, Moskova'yı kuşattı, çok sayıda insanı öldürdü ve 60 binden fazla insanı esir aldı.
1556'da Çerkesler, Çerkes toprağında kurulmuş Tatar askeri üsleri Temryuk ve Taman'ın ele geçirildiği bir dizi askerî operasyon gerçekleştirdi. Çerkeslerin bu hareketi büyük ölçüde aynı yıl Astrahan Hanlığı'nın yenilgiye uğratılmasına katkıda bulunmuştur.
1561'de Korkunç İvan, Kabardey prensi Temruk İdar'un kızı Goshan ile evlendi ve ona Mariya adını verdi.
1571 İkinci Moskova seferinde, Kırım Han ordusu Rus ordusunu mağlup etti, Moskova'yı ikinci kez yaktı, çok sayıda kişiyi öldürdü ve çeşitli tahminlere göre 10 ila 60 bin kişiyi esir aldı.
1570'lerde başarısız Astrahan seferine rağmen Kırımlılar ve Osmanlılar bölgedeki nüfuzlarını yeniden sağlamayı başardılar. Ruslar bir asırdan fazla bir süre Kafkasya'dan sürüldü.
3 Temmuz 1700'de Rusya ile Osmanlı arasında Konstantinopolis Antlaşması imzalandı; buna göre Rusya, komşu topraklarla ve yeni inşa edilen kalelerle (Taganrog, Pavlovsk, Mius) Azak'ı aldı ve Kırım'a yıllık haraç ödemesinden muaf tutuldu. Türk kalelerinin bulunduğu Dinyeper bölgesinin bir kısmı Osmanlı'ya devredildi.
Savaş hakkında yazılar > Abri de la Motre

1711'de Kafkasya'yı ziyaret eden Abri de la Motre (İsveç kralı XII. Karl'ın ajanı), bu savaşın ayrıntılı bir tanımını yapmıştır. Motray 1724 yılında Londra'da seyahatlerinin bir tanımını İngilizce olarak iki cilt halinde yayınladı. 1727'de bunları  Fransızca olarak yeniden yayımladı.
Motray'e göre, olayların kısa bir kronolojisi şöyledir: Çerkesler, Tatar baskınlarından kurtulmak için padişaha yıllık büyük bir haraç ödedi. Ancak padişah bu yükümlülüğü yerine getirmedi ve Tatarlar Çerkesya'nın merkezine kadar baskın yaptılar, alabildikleri her şeyi soyup götürdüler. Çerkesler sadece bu soygunları durdurmayı değil, haraç ödemeyi de reddetmeyi düşündüler. Sultan, Çerkeslere karşı bir Tatar ordusu kurdu (Motre'ye göre sayısı yaklaşık 100 bin). Çerkesler, Han'ın kampına itaatlerini ifade eden ve barış isteyen mektuplar gönderdiler. Daha sonra, 19 gün boyunca Çerkesler, ödenecek haraç miktarını ve kalitesini müzakere ederek düşman birliklerinin uyanıklığını susturdu ve ardından beklenmedik bir şekilde kampa her taraftan saldırdı ve askerlerin çoğunu öldürdü. Kaçakların başında bulunan han, ağabeyini, bir oğlunu, tarla aletlerini, çadırlarını ve eşyalarını bıraktı.
Savaş hakkında yazılar > Xaverio Glavani

Kırım'daki Fransız konsolosu ve hanın Bahçesaray'daki ilk doktoru Xaverio Glavani, 20 Ocak 1724 tarihli "Çerkesya Açıklaması" kitabında yazdı:
Kırım Hanı... Kabardeyleri kendisine anlaşılandan daha fazla köle vermeye mecbur etmek istedi. Halk silaha sarıldı, kanlı bir savaş gerçekleşti, Tatarlar tamamen yenildi, hanın kendisi zar zor kaçmayı başardı ve botlarını kaybetti; Birçok soylu dahil olmak üzere 5.000'den fazla Tatar savaşta öldü.
Savaş hakkında yazılar > Johann Gustav Gerber

1728'de, Çarlık Rusya'sı adına Kafkasya'nın bir haritasını ve orada yaşayan halkların bir tasvirini yapan Johann Gustav Gerber de bu savaşı bildirdi:
Çerkesya ve Kabardey iki bölgesindeki Çerkesler aynı millettir ve eski zamanlardan beri özgür insanlardı. Farklı yüzyıllarda, Kırım Hanı onlardan her yıl ona bir hediye, yani iyi bir at, deniz kabuğu, kılıç, pahalı bir yay veya her yerde bulunmayacak güzel bir kız göndermelerini istedi. Ancak Çerkesler bu görevi bırakmaya karar verdiler ve hediyeyi teslim almak için gönderilen Kırım görevlilerini öldürdüler. Bundan sonra Kırım Hanı 30.000 askerle vezirini Çerkeslere karşı topraklarını yerle bir etmeleri için gönderdi. Ancak Çerkesler, aralarından Tatarlardan kaçıyormuş gibi davranandılar ve onları Kabardey'in ortasına kadar bilinmeyen bir yolda yönlendiler ve kazandığını sanan Kırım ordusunu tamamen yok ettiler. O zamandan beri yine tam bir özgürlük kazandılar.
Savaş hakkında yazılar > Engelbert Kämpfer

Alman gezgin Engelbert Kämpfer de bu olayı yazdı:
1708'in sonunda, Küçük Tatarya'nın hanı komşu Çerkeslerden sebepsizce iki katı vergi talep etti; Çerkesler bunu reddettiklerinde, büyük bir orduyla saldırıya geçti. Çerkes prensi bir numara yaptı ve 30 genç güçlü askerle Han'ın en asil subaylarını öldürmeleri için anlaştı. Aynı zamanda Çerkesler düşmana öyle bir şekilde saldırdılar ki böylesi bir kafa karışıklığı sayesinde tam bir zafer kazanıldı ve Tatar Hanı sadece büyük bir güçlükle kurtarıldı.
Savaş hakkında yazılar > Diğer kaynaklar

Yukarıdakilere ek olarak, 18. yüzyılda Osmanlı yazarı Mehmet Funduklu, eski Moldova hükümdarı ve bilim adamı Dimitri Kantemir ve diğerleri, 1708'de Kabardeylerin Kırım Hanı'na karşı kazandıkları zafer hakkında yazdılar, raporları ana noktada hemfikir olsa da, bazen ayrıntı olarak farklıydı.
Etkileri

Kanjal savaşı, Çerkesleri Kırım Hanı'nın yağmasından korudu, ancak Çerkesler zafer kazanmış olsa bile Kabardey'i haraç statüsünden kurtaramadı, Kanjal Savaşı'ndan sonraki on yıl içinde, kaynaklar Çerkeslerin yine haraç ödediğini belirtiyordu.
Miras

2008'de Çerkesler, Kanjal Savaşı'ndaki zaferin 300. yılını kutladı. Çerkes aktivistler, savaş alanına bir at gezisi düzenlediler ve bu sırada bölgeye bir anma işareti dikildi - "yere saplanmış bir hançer, eski günlerde bu toprakların fethedildiği anlamına gelen bir sembol".
2018 yılında, savaşın 310. yıldönümü için, etkinlikler düzemlendi. Bununla birlikte, Kendelen köyünde Balkar kökenli yerel halk, Çerkes bayraklı bir grubun yolunu kapattı ve sopalar kullanılarak kutlama yapan Çerkeslerle saldırdı, Çerkesler ve Balkarlar arasında çatışmalar yoğunlaşınca Rus güçleri olaya müdahale etti. Benzer çatışmalar 2008 yılında, Karaçay-Balkar halkının "Kanjal'da savaş olmadı" afişleri asmalarıyla meydana geldi.
I. Arslanşah

I. Arslan Şah, 1101–1142 yılları arasında İran'ın Kirman eyaletinin merkezinde bulunan Kirman Selçukluları'nın sultanıydı. Geniş ve düz bir ovada bulunan bu şehir İran'ın başkenti Tahran'ın 1.076 km güneyindedir.
Arslan Şah yeğeni İran Şah'ın (1096-1101) yerine geçti.
Sen Aldırma (şarkı)

"Sen Aldırma", İbrahim Erkal'ın altıncı stüdyo albümü Sırılsıklam'dan bir şarkı. Albümden yayınlanan üçüncü parçadır. Parçanın söz ve müziği İbrahim Erkal tarafından yazılmıştır. Şarkının düzenlemesi Osman İşmen tarafından yapılmıştır. İbrahim Erkal'ın kariyerinde yayınladığı on birinci video kliptir. Parçanın video klibi Nevşehir, Kapadokya'da çekilmiştir. İbrahim Erkal'ın ve fanztezi müziğin en önemli eserlerinden birisi olan şarkı, daha sonra Reynmen, Serdar Ortaç, Bilal Sonses, Melek Mosso ve Alişan gibi isimler tarafından yeniden yorumlandı.
Şarkı Hakkında

"Sen Aldırma", şarkısının sözleri ve müziği İbrahim Erkal'a aittir. Prodüktörlüğü İskender Ulus'un üstlendiği albümde parçanın düzenlemesini Osman İşmen yapmıştır. Şarkı 4 dakika 47 saniye sürmektedir. Albüm sıralamasında beşinci sırada yer alır. Nakarat kısmı "Çare gelmez, ağlamaktan, ayrılır mı et tırnaktan?, çare gelmez, ağlamaktan, ayrılır mı et tırnaktan?" sözlerinden oluşur. Gitarda Erdinç Şenyaylar, udda İlyas Tetik, kemanda Adnan Karaduman, Ayhan Şenyaylar, Mustafa Pelin, Mustafa Sayan, Namık Taşpınarlı, Reşat Şenyaylar, Rıfat Şanlıel, Sait Büyükçınar, Sendur Güzelel, Timur Şenyaylar, Yaşar Okyay, Özcan Büyük, Özer Arkun, İbrahim Şentürker ve Şükrü Büyükçınar, perküsyonda Mehmet Akatay ve Yaşar Akpençe, saksafonda Hasan İzmirli ve neyde Ercan Irmak yer aldı.
Video klip

Albümün kayıtları Ulus Müzik A Stüdyosu'nda gerçekleşti. Yapımı Ulus Production'a ait olan klip Nevşehir, Kapadokya'da çekilmiştir. Giriş sahnesinde bir kadın modelinde yer aldığı video klip ikili arasındaki bir diyalogla başlar. Arından, İbrahim Erkal kamyonla Nevşehir'in tarihi yerlerini turlar. 1998-2000 yılları arasında Show TV'de yayınlanan ve İbrahim Erkal'ın başrolünde yer aldığı Sırılsıklam adlı dizinin bazı bölümlerinde "Sen Aldırma" yeniden klip olarak yayınlandı.
Şarkı listesi

Albüm versiyon
Ekip > Orijinal versiyon

Ulus Müzik A Stüdyosu
Vokal – İbrahim Erkal
Şarkı sözü yazarı ve besteci – İbrahim Erkal
Aranjör - Osman İşmen
Editör - Muammer Tokmak
Tonmaister - Bahadır Sağbaş, Korkut Sarıgül
Gitar - Erdinç Şenyaylar
Ud - İlyas Tetik
Keman - Adnan Karaduman, Ayhan Şenyaylar, Mustafa Pelin, Mustafa Sayan, Namık Taşpınarlı, Reşat Şenyaylar, Rıfat Şanlıel, Sait Büyükçınar, Sendur Güzelel, Timur Şenyaylar, Yaşar Okyay, Özcan Büyük, Özer Arkun, İbrahim Şentürker ve Şükrü Büyükçınar
Perküsyon - Mehmet Akatay ve Yaşar Akpençe
Saksafon - Hasan İzmirli
Ney - Ercan Irmak
Prodüktör – İskender Ulus
Yapımcı – Ulus Müzik
Ekip > Bilal Sonses & Reynmen

Vokal - Bilal Sonses, Reynmen
Söz - Müzik - İbrahim Erkal
Aranjör - Bilal Sonses
Mix, Mastering - Buğra Kunt
Gitar - Cem Şengül
Ud, Cümbüş - Özdemir Güz
Grup Yaylı - İstanbul Strings
Ritim - Cenk Çelik