Hamburger tarihi
Ticarileştirme > McDonald's dönemi

1937'de Patrick McDonald ve iki oğlu Richard ve Maurice, Huntington Drive'da (Route 66) Amerikan Monrovia, Kaliforniya'daki havaalanının yakınındaki basit restoran "Airdrome"un açılışını yaptı. Satışlarının başarısı sonunda 15 Mayıs 1940'ta San Bernardino, Kaliforniya'daki US Route 66 boyunca McDonald's adlı bir restoranın açılmasına yol açtı. Satışlarını analiz ettikten sonra kardeşler, sürpriz bir şekilde gelirlerinin %80'inin hamburger satışından geldiğini keşfettiler. Menü başlangıçta, çoğu mangalda pişirilmiş 25 farklı yemek içeriyordu. McDonald kardeşler, yeni restoranları aracılığıyla 1948 yılına kadar Batı Amerika Birleşik Devletleri'nin bazı bölgelerine fast food kavramını tanıttı. McDonald's en başından beri, sosisli sandviç ve hamburgerleri mümkün olduğunca verimli ve hızlı bir şekilde yapmaya odaklandı. 1940'larda, McDonald's'ta hamburgerlerin sadece bir dakikada hazırlanması, servisi ve müşterilerin kendi arabalarında yemek yeme tarzında yemek yemeleri de dahil olmak üzere basit ve biçimlendirici kavramlar kök saldı. Bu arada restoran, çoğu Amerikalı'nın ekonomik erişimi dahilinde olacak kadar ucuz bir hamburger geliştirmeye çalışıyordu. 1950'lere gelindiğinde, arabalı servis konsepti sağlam bir şekilde yerleşmiş ve birçok Amerikalı'nın zihninde hamburgerler ve arabalar birbirine sıkı sıkıya bağlı hale gelmişti. Artık sadece bir müşterinin arabadan inmeden hamburger satın alması mümkün olmakla kalmadı, aynı zamanda müşterinin servis için beklemesine de gerek kalmadı. McDonald kardeşler, 1953'te Phoenix, Arizona ve Downey, Kaliforniya'dan başlayarak (ikincisi hala faaliyette olan) şu anda ünlü zincir restoranlarını franchising vermeye başladıklarında, orijinal San Bernardino restoranlarının başarıları üzerine inşa ettiler. Daha sonra Ray Kroc, 15 Nisan 1955'te Illinois, Des Plaines'in kuzeybatı Chicago banliyösünde bir tane açtı ve şu an McDonald's Müzesi'ne dönüştürüldü. Orijinal McDonald's maskotunun, 1963'te palyaço Ronald McDonald tarafından değiştirilene kadar şirketin ikonografik kimliği olarak hizmet edecek olan " Speedee" adlı hamburger yüzlü bir aşçı olması dikkat çekicidir.
McDonald kardeşler, restoranlarını geliştirmek için mevcut mutfak protokolünü yoğun bir şekilde incelediler. Hamburger pişirme hızını artırabilecek farklı seçeneklere baktılar, daha yüksek randımanlı özel ızgaralar tasarlayıp patentlerini aldılar, çatal bıçak takımlarını ve diğer mutfak eşyalarını tek kullanımlık hale getirdiler ve su, sabun ve işçilik maliyetlerini azaltan bulaşık makinelerini tanıttılar. Kardeşler ayrıca franchise boyunca her mutfağı benzer ve büyük ölçüde standartlaştırılmış bir şekilde çalıştırmak ve ergenleri mutfaklarda çalışan olarak işe almak için ayrıntılı bir sistem oluşturdu.
52 yaşındaki dondurma makinesi satıcısı Ray Kroc CEO olarak devraldığında şirket çok daha hızlı bir şekilde büyümeye başladı. Kroc, hem McDonald's'ın Amerika Birleşik Devletleri'ndeki genişlemesinin hem de burgerlerinin kesin standardizasyonunun başlatıcısıydı. Ancak, iş arkadaşlarının bazıları da çok üretken ve yenilikçi olduğu için yalnız değildi. McDonald's yöneticisi ve gıda bilimcisi Herb Peterson, 1972'de McMuffin'i icat etti ve aynı zamanda şu anda ünlü olan "Siparişinizi alabilir miyim lütfen?"i buldu. Bir başka önemli gelişmede, Pittsburgh franchise'ından Jim Delligatti, 1967'de Big Mac'i icat etti. McDonald's'ın başarılı genişlemesi, esas olarak, bir dikiş makinesi üreticisi olan Singer Corporation'dan ödünç alınan bir yenilik olan franchise sistemini kullanmasından kaynaklanıyordu. Singer bunu 19. yüzyılın sonlarında geliştirmişti ve o kadar başarılıydı ki kısa sürede rakipleri tarafından benimsendi. Bugünlerde McDonald's'ın personelini eğitmek için kendi üniversitesi bile var: Oak Brook, Illinois'de bulunan Hamburger Üniversitesi. Mezunlar, "Hamburgeroloji alanında yan dal patates kızartması" başlıklı bir derece alırlar. McDonald's diğer ülkelere yayıldıkça, 1996'da Hint liderlerin tepkisi üzerine Yeni Delhi'de bir restoran açtığında olduğu gibi, daha fazla muhalefet ve genel zorluklarla karşılaştı. 1995 yılında, (Amerika Birleşik Devletleri dışında) en fazla McDonald's restoranına sahip ülke Japonya olurken, onu Kanada ve Almanya takip etti ve şirketin kendisi 100'den fazla ülkede restorana sahipti. Şirket, tarihi boyunca küreselleşmenin ve Batı kültürünün simgesi haline gelmiş, zaman zaman dünyanın çeşitli yerlerinde öfke ve protestolara konu olmuştur.
Yıllar içinde hamburgerin birçok farklı çeşidi yaratıldı ve bunlardan bazıları çok popüler hale geldi. Bu çeşitliliğin çoğu, McDonald's ve Beyaz Kale'nin başarısını yeniden üretmeye çalışan diğer restoran zincirlerinin ürünüyken diğerleri McDonald's'ı etkilemeye hizmet etti. McDonald's ve taklitçilerini etkileyen bir restoran örneği, ilk olarak 1936'da Bob Wian tarafından Glendale, Kaliforniya'da açılan ve o bölgede Bob's Big Boy olarak bilinen Big Boy'dur. Büyük bir hamburger çeşidi olan çift katlı çizburger, iki dana köfteli olarak ilk kez bu restoranda yapıldı. Wian'ın kreasyonu, ekmeğin iki kez dilimlendiği, orta dilim iki köfteyi ayıran Big Boy restoranları tarafından belirgin bir şekilde sunuldu. Zincir ayrıca McDonald's tipi fast food işletmecileri tarafından alınan ve basitleştirilen arabalı restoran formatını da popüler hale getirdi. 1960'larda Big Boy, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da genişledi. Wian'a sağladığı faydalara rağmen, zincir, 1967'de Marriott Corporation'a imzalı Big Boy hamburger haklarıyla birlikte satıldı. McDonald's ve Beyaz Kale taklitçilerinin çoğuna bir örnek, 1923'te Michigan, Flint'te Samuel V. Blair tarafından " Kewpee Hotel Hamburgs " olarak kurulan bir fast-food zinciri olan Kewpee Hamburgers'tır.
Hamburgerin icadı gibi, çizburgerin de kökeni tam olarak bilinmiyor. Birkaç şef, bir hamburgere bir dilim peynir ekleyen ilk kişi olduğunu iddia ediyor. Kaliforniya, Pasadena'daki Rite Spot'tan Lionel Sternberger, çizburgeri 1924 ile 1926 yılları arasında icat ettiğini iddia ederek, çizburgerin itibarını alıyor. Los Angeles'taki O'Dell Restaurant'ın 1928 tarihli bir menüsünden bir açıklama, o sırada peynir dilimleri ile hamburger servis ettiğini ortaya koyuyor. Colorado, Denver'daki arabalı Humpty Dumpty restoranının sahibi Luis Ballast, 1935'te "yellow burger" olarak bilinen tescilli bir ticari markaya sahip bir çizburger yaratma girişiminde bulundu. 1932'den 1984'e kadar Güney Kaliforniya'da bir barın işletmecisi olan JC Reynolds, pimento burgerini popüler hale getirdi. Çizburgerlerde en çok kullanılan peynir türü olan işlenmiş peynir, 1911'de İsviçre Thun'dan Walter Gerber tarafından icat edildi, ancak bunun için verilen ilk ABD patenti 1916'da James L. Kraft'a verildi. Kraft Foods, 1950'de piyasaya sürülen dilimlenmiş işlenmiş peynirin ilk ticari versiyonunu yaratmaya devam etti.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, InstaBurger King (daha sonra Burger King) olarak bilinen bir dizi hamburger restoranı ortaya çıkmaya başladı ve bunlardan ilki 4 Aralık 1954'te Miami, Florida'nın bir banliyösünde açıldı. Her ikisi de Cornell Üniversitesi Otelcilik Okulu'nda öğrenci olan James McLamore ve David Edgerton tarafından kurulmuştur. McLamore, San Bernardino,Kaliforniyaa'daki orijinal McDonald's'ı henüz McDonald kardeşlere aitken ziyaret etmişti ve hamburgerlerin seri üretimi için var olan potansiyeli gördü. Bu ziyaretten o kadar ilham aldı ki, kendisi de benzer bir burger zinciri oluşturmaya karar verdi. 1959'da Burger King'in Miami metropolünde zaten beş restoranı vardı ve erken başarısı McLamore ve Edgerton'ı işi nispeten düşük bir maliyetle büyütmelerine izin veren bir franchise sistemi kullanarak Amerika Birleşik Devletleri'nde genişletmeye teşvik etti. Amerika Birleşik Devletleri'nde sattıkları franchise'ların ana şirketi olarak Burger King Corporation'ı kurdular. Burger King Corporation 1967'de Pillsbury Company tarafından satın alındı ve 1970'lerde Amerika Birleşik Devletleri dışında, özellikle Güney Amerika ve Avrupa'da genişlemeye başladı. Burger King'in ana ürünü uzun zamandır 1957'de kurucu James McLamore tarafından yaratılan ve başlangıçta 37 sente satılan Whopper olmuştur.
Wendy's, Dave Thomas ve John T. Schuessler tarafından 15 Kasım 1969'da Columbus, Ohio'da kuruldu. 1970'lerin sonunda, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en büyük üçüncü hamburger şirketi haline gelmişti. Wendy's, burgerlerini donmuş değil, taze sığır eti kullanarak yaptığı iddiasıyla sürekli olarak diğer hamburger restoranlarından ayrılmaya çalıştı. Wendy's bir tartışmaya yol açtı ve 1980'lerde "Sığır eti nerede?" reklam sloganı ve buna eşlik eden dana köftesinin hamburgerin diğer malzemelerine göre önceliğini vurgulayan bir kampanya ile Amerikan pop kültürüne girdi.