stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Amcazade Hüseyin Paşa
Eserleri

Amcazade Hüseyin Paşa 1700'de yaptırdığı İstanbul'da Saraçhanebaşı'nda mescit, medrese, mektep, kütüphane ve sebilden oluşan bir külliyesi bulunmaktadır. Mescit sonradan dershaneye dönüştürülmüştür. Boğaziçi'nde Anadolu Hisarı ile Kanlıca arasında bulunan ve 1699'da yaptırılıp günümüze kadar bir kısmı gelmiş olan Amcazade Yalısı bulunur. Haseki Hastanesi arkasında 1698 tarihli kitabesi olan Başcı Mahmud Çeşmesi'ni yaptırmıştır. Hicaz'da Medine'nin hemen dışında günümüzde Vahabi Saudilerin yerle bir ettikleri "Bab-ı Sagir" mezarlığında da bir sebil yaptırmıştır Ayrıca Edirne'de Buçuktepe'de yaptırdığı kasır ve başta çeşmeler olmak üzere çeşitli hayır eserleri ve Bursa'da bir tekkesi bulunmaktadır.
Osmanlı tarihçi Halepli Mustafa Naima Efendi altı ciltlik meşhur Naima tarihini Amcazade Hüseyin Paşa emriyle yazmış ve Hüseyin Paşa'ya ithaf ederek eserine Revza-ül Hüseyn fi Hülasatı Ahbar il Hafikin (Hüseyn'in Bahçesi, Doğu ve Batı Haberlerinden Özetler) adını vermiştir.
Değerlendirme

Uzunçarşılı Köprülü Amcazade Hacı Hüseyin Paşa'yı şöyle değerlendirmektedir:
"Devlet işlerine ve memleket ahvaline vakıf, tedbirli ve uzun görüşlü bir hükûmet reisi idi. Adam yetiştirmeyi sever, meziyetli ve kaabiliyetli insanları ileri çekip himaye ederdi. "
Bir yabancı yazara göre ise Hüseyin Paşa bu tarihte ölmemiş olsa kesinlikle siyasi rakiplerinin kurbanı olacaktı.
Amcazade Hüseyin Paşa Medresesi'nin restorasyonundan bir görünüm
Noyan Öz

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Noyan Öz
Doğum tarihi:  13 Eylül 1991 (33 yaşında)
Doğum yeri:  Frankfurt, Almanya
Boyu:  1,79 m (5 ft 10+1⁄2 in)
Mevkii:  Santrafor
Altyapı kariyeri
:  TSG Niederrad Frankfurt
:  FSV Frankfurt
2010-:  Kickers Offenbach
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2010-2011 |  Kickers Offenbach II |  24 |  (14) |
| 2011 |  Kickers Offenbach |  1 |  (0) |
| 2011-2012 |  FSV Frankfurt II |  32 |  (7) |
| 2012-2013 |  Eintracht Frankfurt II |  22 |  (10) |
| 2013-2015 |  Elazığspor |  38 |  (2) |
| 2015-2016 |  Boluspor |  0 |  (0) |
| 2016-2018 |  Gençlerbirliği |  0 |  (0) |
| 2016-2018 |  → Hacettepe (kiralık) |  57 |  (13) |
| 2018-2019 |  Tokatspor |  20 |  (3) |
| 2020-2022 |  Uşakspor |  56 |  (9) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: Eylül 2022 
Noyan Öz (d. 13 Eylül 1991, Frankfurt), Türk futbolcudur. Santrafor pozisyonunda görev almaktadır.
Kulüp kariyeri

Noyan Öz kariyerine Kickers Offenbach takımında başladı. Sead Mehic ile oynanan maça sonradan giren Noyan Öz, 2010-11 sezonunda bu takımın rezerv takımıyla ilk golünü de attı. Temmuz 2011'de bu takımdan ayrılan oyuncu FSV Frankfurt II takımına geçti ve 1 yıl sonra Eintracht Frankfurt II takımına transfer oldu. 2012-13 sezonunda üçü de hat-trick olmak üzere dokuz gol attı. Haziran 2013'te ise Elazığspor ile 4 yıllığına anlaşan Noyan Öz, ilk lig maçına Kardemir Karabükspor karşısında 25 Ağustos 2013 tarihinde maçın 73.dakikasında Köksal Yedek'in yerine girerek çıktı. İlk gollerini ise 2 gol attığı ve 25 Eylül tarihinde oynanan Ankara Demirspor maçında iki gol atarak kaydetmiştir.
Murat Evgin

| Murat Evgin |
| --- | --- |
Doğum: 5 Kasım 1977 (47 yaşında) İstanbul, Türkiye
Başladığı yer: Türk
Tarzlar: Pop
Etkin yıllar: 1996-günümüz

Murat Evgin (d. 5 Kasım 1977, İstanbul), Türk besteci ve şarkıcı. Kendisi gibi şarkıcı olan Erol Evgin'in oğludur.
Okul yılları

İlkokulu Nurettin Teksan İlkokulu'nda okuduktan sonra İstek Vakfı Özel Belde Lisesi'nde orta ve lise eğitimini tamamladı. Üniversite eğitimini Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo - TV - Sinema ve New York Üniversitesi Intensive Film Workshop bölümlerinde okuduktan sonra; Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Reklamcılık bölümünde yüksek lisans yaptı.
Meslek hayatı

Okul yıllarında çeşitli gruplarla çalışan Murat; 1993 yılında babasının 25. Sanat Yılı Konseri'nde gitarıyla sahneye çıkarak profesyonel müzik hayatına başladı. İngiltere ve Amerika'da müzik eğitimi aldıktan sonra Beni Ellere Verdin adlı ilk albümünü çıkardı. 2002 yılında Erol Evgin ile birlikte Baba - Oğul Konser Show turnesine çıktı. 2003 yılının Şubat ayında 2. albümü İnan Bana'yı çıkardı. 2005 yılının Eylül ayında 3. albümü Dün Bugün Yarın'ı çıkardı. Albümdeki şehit şarkısının klibinde Türk sinema sanatçısı Hülya Koçyiğit oynadı. Şarkının telif haklarından elde edilen tüm gelir Mehmetçik Vakfı'na bağışlanmıştır.
Murat Evgin ayrıca, Arka Sokaklar, Acemi Cadı, Sahra, Ben Evleniyorum, Sevda Masalı Kalplerde İkinci Bahar, Çocuğun Var Derdin Var, Haylaz Babam, Ah Kalbim, Ya Şundadır Ya Bunda, Hayaller Gerçek Oluyor, Şimdi Zayıflamak İstiyorum ve Aura gibi dizi, film ve TV programlarının müziklerini yaptı.
Diskografi

Beni Ellere Verdin (1999)
İnan Bana (2003)
Dün Bugün Yarın (2005)
Bambaşka Bir Şehir (2008)
Umut Yolcuları - Bir Hikayem Var Benim (2010)
Bugün Evlenmişsin (Single) (2011)
Arka Sokaklar Dizi Müzikleri (2012)
Ölümsüz (Single) (2013)
Bambaşka Bir Şehir 10. Yıl Versiyonu (2016)
Sahra Orijinal Dizi Müzikleri (2021)
Canım Annem Dizi Müzikleri (2022)
Filmografi

Arka Sokaklar (2012) - 250. Bölüm
Salacak

| Salacak |
| --- | --- |
Mahalle

Mahallenin haritadaki yeri
Koordinatlar: 41°01′00″N 29°00′38″E﻿ / ﻿41.016724°K 29.010502°D﻿ / 41.016724; 29.010502
Ülke:  Türkiye
İl: İstanbul
İlçe: Üsküdar
Bulunduğu yer: Anadolu Yakası 
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
Kıyısı olduğu: İstanbul Boğazı 
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 0.44 km²
Nüfus (2023): 9.350
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 216 
İl plaka kodu: 34 
Posta kodu: 34668 
İstatistiki bölge: İstanbul alt bölgesi (TR10) 
Seçim çevresi: İstanbul 1. seçim çevresi 
Salacak İskelesi (1880-1893)
7 Mart 2024 tarihinde Salacak'tan İstanbul Avrupa yakasının görünümü.
Salacak, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda Üsküdar ilçesi sınırlarında yer alan bir semttir. Kız Kulesi'nin karşısında bulunan kıyı ve arkasındaki tepeyi kapsayan Salacak'ta ayrıca Marmaray projesi çalışmalarının bir kısmı da gerçekleştirilmiştir. Semt sahilinde 2024 yılında bir meydan düzenlemesi gerçekleştirildi. Akşemsettin adına Fatih Sultan Mehmed'in yaptırdığı bir cami ve çeşme de barındırmaktadır.
Nüfus

| Yıl | Değişim | Nüfus | Tespit Yöntemi |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 |  | 2.622 | ADNKS |
| 2008 |  290% | 10.236 | ADNKS |
| 2009 |  2% | 10.479 | ADNKS |
| 2010 |  1% | 10.348 | ADNKS |
| 2011 |  0% | 10.359 | ADNKS |
| 2012 |  1% | 10.247 | ADNKS |
| 2013 |  3% | 9.940 | ADNKS |
| 2014 |  2% | 9.732 | ADNKS |
| 2015 |  0% | 9.700 | ADNKS |
| 2016 |  1% | 9.579 | ADNKS |
| 2017 |  0% | 9.545 | ADNKS |
| 2018 |  1% | 9.452 | ADNKS |
| 2019 |  1% | 9.554 | ADNKS |
| 2020 |  2% | 9.340 | ADNKS |
| 2021 |  1% | 9.476 | ADNKS |
| 2022 |  0% | 9.522 | ADNKS |
| 2023 |  2% | 9.350 | ADNKS |
Popüler kültürde

Salacak'ta, Kurtlar Vadisi dizisindeki Polat Alemdar'ın genellikle Elif Eylül ile oturduğu ve Kız Kulesi'ne bakan deniz kenarı bir bank bulunuyordu. Dizinin ardından bank Türkiye çapında popüler hâle geldi ve daha sonra kaldırıldı.
Kızkulesi'nden Salacak panoraması
Fındıkpınarı

| Fındıkpınarı |
| --- | --- |
Köy


 Mersin'in Türkiye'deki konumu
FındıkpınarıFındıkpınarı'nın Mersin'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Mersin
İlçe: Mezitli
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1053 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 1.012
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0324
İl plaka kodu: 33
Fındıkpınarı (veya Fındıkpınar)  Mersin ilinde bir belde ve popüler yayladır. Ortalama 1.050 metre yükseklikte yer alır. Mersin merkez ilçelerinden Mezitli kırsal alanında, Toros dağları üzerinde ve 36°55′K 34°22′D﻿ / ﻿36.917°K 34.367°D﻿ / 36.917; 34.367 koordinatlarındadır. Mersin'e uzaklığı 55 kilometredir. 2023 rakamlarına göre nüfusu 1012'dir.
Kasabanın yukarısında ve doğusunda, üç kuleden ve bir çıkıntının zirvesine erişimi engelleyen tek bir duvardan oluşan küçük bir kale vardır. Bu alanın duvar işçiliği ve planı 12. veya 13. yüzyıllara, Kilikya Ermeni Krallığı döneminde tarihlenmektedir. Kalıntılarda 1981 yılında araştırma yapılmıştır. Yüzeylenmenin hemen altında bir Orta Çağ yerleşiminin izleri bulunmaktadır.
Tarihçe

Daha önceleri köy iken, 31 Aralık 1991 tarihindeki kararla belediye statüsü alarak beldeye dönüştü . Ancak daha sonra Büyükşehir yasası geregi belediye hizmetleri Mezitli belediyesine aktarıldı. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2023 | 1.012 |  |
| 2022 | 991 |  |
| 2021 | 1.007 |  |
| 2020 | 1.042 |  |
| 2019 | 1.083 |  |
| 2018 | 1.239 |  |
| 2017 | 977 |  |
| 2016 | 1.063 |  |
| 2015 | 1.139 |  |
| 2014 | 1.246 |  |
| 2013 | 1.685 |  |
Galeri

Fındıkpınarı Yaylası civarında bir köy çeşmesi
Fındıkpınarı'ndan genel görünüm
Fındıkpınarı'ndan Mersin istikametine bakış
Pascale Bussières

| Pascale Bussières |
| --- | --- |

Doğum: Pascale Bussières 27 Haziran 1968 (56 yaşında) Montreal, Québec, Kanada
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1984-günümüz

Pascale Bussières (d. 27 Haziran 1968, Montréal, Québec), Kanadalı oyuncu.
Bussières, Montréal'deki Concordia Üniversitesinde oyunculuk dersi aldı. 1994'te yaşadığı Quebec'te oyunculuğa başladı. 2005 yılında Bussières, Genie Ödülleri'nden En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazandı.
Filmografi

| --- | --- |
 1984: Sonatine  1988: Le Chemin de Damas  1992: Phantom Life  1993: Two Can Play  1995: Eldorado  1995: When Night Is Falling  1996: Marguerite Volant (Mini seri)  1996: La Forêt et le bûcheron  1997: Honeymoon  1997: The Whole of the Moon  1997: The Thousand Wonders of the Universe  1997: Twilight of the Ice Nymphs  1997: Platinum  1998: Windsor Protocol  1998: When I Will Be Gone...  1998: Streetheart  1998: Un 32 août sur terre  1999: Emporte-moi  1999: The Five Senses:  1999: Souvenirs intimes - Memories Unlocked  2000: XChange  2000: La Beauté de Pandore  2000: Les filles ne savent pas nager  2000: The Bottle  2001: Ma folle de soeur  2001: Replay  2001: Between the Moon and Montevideo  2002: La Turbulence des fluides  2003: Petites coupures  2004: The Blue Butterfly  2004: Ma vie en cinémascope  2005: René Lévesque (Mini seri)  2006: Guide de la petite vengeance - The Little Book of Revenge  2007: Belle-Baie (Tv)  2007: La Capture  2005–2007: Le Coeur a ses raisons (Tv)  2007: Race to Mars (Mini seri)  2008: Ein Engel im Winter
Jack Gallagher

| Jack Gallagher |
| --- | --- |
Jack Gallagher (Eylül 2016)
Doğum: 7 Ocak 1990 (35 yaşında) Manchester, İngiltere
Profesyonel güreş kariyeri
Takma ad(lar)ı: Gentleman Jack Gallagher Jack Anthony Jack Gallagher Jack Toxic
Boyu: 1,73 m (5 ft 8 in)
Kilosu: 76 kg (168 lb)
Eğiten: Alex Shane   Billy Robinson
Başlangıç: 4 Kasım 2006
Jack Claffey (d. 7 Ocak 1990), İngiliz profesyonel güreşçi ve eski karma dövüş sanatçısı. Şu anda WWE'nin Raw brand'inde Gentleman Jack Gallagher ring adıyla güreşmektedir. Futureshock Wrestling'de FSW Championship ve Grand Pro Wrestling'de GPW British Championship kemerlerini almıştır. Ayrıca Lethal Dose ring adıyla, Alex Cyanide ile beraber Futureshock Tag Team Championship kemerini almıştır.
Profesyonel güreş kariyeri > İlk yılları

Gallagher, Futureshock personeli ve Alex Shane ile çalıştı. Profesyonel güreşteki debutunu 16 yaşındayken 4 Kasım 2006 tarihinde Futureshock #11'de Jack Toxic ring adıyla gerçekleştirdi. Debutunda Alex Cyanide, Danny Hope ve Kris Travis ile takım olarak El Ligero, Charity, Faith ve Jamal Lewis takımını yendi. Ayrıca Wigan, Greater Manchester'da  Billy Robinson ile beraber Grappling'de catch wrestling tarzını çalıştı.
Profesyonel güreş kariyeri > FutureShock Wrestling (2006-2016)

Güreş kariyerine Jack Toxic ring ismiyle FutureShock Wrestling'de başlamıştır. Alex Cyanide ile Lethal Dose adında takım olup 2008'de FWS Tag Team Championship'e uzanan başarılar elde etmiştir. Hatta bu süre içinde New Generation Wrestling'de takım olarak 2008'de yaptıkları 5 maçın hepsini kazanmışlardır. 2008'de FSW Lotto-Thunder turnuvasına katılıp yarı finale çıkmış fakat Jack Domino tarafından elenmiştir. 2009'da FSW Trophy turnuvasının ilk turunda Sparx tarafından elenmiştir. 2010'da FSW Trophy turnuvasında finale kadar yükselmiş ve Futureshock #48 şovunda Dave Breaks'i yenip turnuvanın kazananı olmuştur. 6 Kasım 2011'de Dave Rayne'i yenip FSW Championship kemerini kazanmıştır. 14 ay boyunca kemeri elinde tutmuş, Ağustos 2012'de Davey Richards'a kaybetmiştir. FSW Championship için #1 contendership maçı kazanmıştır. Ağustos 2014'te 10. yıl özel şovunda şampiyon Zack Gibson'ı yenerek 2. kez FSW Championship'i kazanmıştır fakat maçtan hemen sonra Xander Cooper, Jack Gallagher'ı yenmiş ve kemeri elinden almıştır. 2015 Lotto-Thunder turnuvasında yarı finalde Soner Dursun'a yenilmiştir. Aynı sene FSW Trophy turnuvasında yine yarı finalde ve yine Soner Dursun tarafından elenmiştir. Mayıs 2016'da şampiyon James Drake ile kemer maçın çıkmıştır ama DQ ile maçı kaybetmiştir. 13 Ağustos'ta 4 kişilik maçta kemer için mücadele etmiş ama maçı Xander Cooper kazanıp yeni şampiyon olmuştur.
Profesyonel güreş kariyeri > Grand Pro Wrestling (2007-2016)

Jack 2007'de Grand Pro Wrestling'de de güreşmeye başlamıştır. 2008'de Crazy Cruiser 8 turnuvası için eleme maçını kazanamasa da Last Chance türündeki battle royal maçını kazanıp turnuvaya girmiş fakat çeyrek finalde El Ligero'ya elenmiştir. Daha sonra Jack Gallagher ismini kullanmaua başlamıştır. GPW British Championship maçına çıkıp kaybetmiştir. 2011'de Zack Diamond'ı (şimdiki ismiyle Zack Gibson) yenip GPW British Championship'i kazanmıştır. Mikey Whiplash ve Zack Sabre Jr.’a karşı kemerini korumuş fakat Aralık ayında Ste Mann’e yenilip kemeri kaynetmiştir. Gallagher kemeri kaybettikten sonra yeni Ted DiBiase’n Million Dollar Championship kemerine benzer bir kemer ortaya çıkarmıştır, bu kemeri 2 maçta korumuştur fakat Ste Mann, 2012’nin Aralık ayında Gallagher’ı tekrar yenip o kemeri de elinden almıştır. 2013'te Crazy Cruiser 8 turnuvasının yarı finalinde yine El Ligero tarafından elenmiştir. 2014'te GPW Friday Night Thriller VIII şovunda “Jack Gallagher's Grapple Challenge Match” adı altında 3 farklı maça çıkıp 3'ünü de kazanmıştır. Kemer başarısı elde edemese de hala şirkette güreşmeye devam etmektedir.
Profesyonel güreş kariyeri > Pro Wrestling ZERO1 (2013)

Yaklaşık 6 aylık süre içinde takım maçları ağırlıklı olmak üzere 19 maça çıkmıştır. Akebono'nun hocalık yaptığı “New Age Wrestling Future” adında yol geçen hanı gibi bir stable'a da dahil olmuştur. ZERO1 International Junior Heavyweight ve ZERO1 World Junior Heavyweight kemerlerinin ortada olduğu 2 maça çıkıp bu maçları kaynetmiştir. Tenka-Ichi Junior'lar turnuvasının ilk turundan elenmiştir.
Profesyonel güreş kariyeri > New Generation Wrestling (2008-2015)

7 yıl boyunca güreşmiş olsa da bu şirkette kemer başarısı elde edememiştir. Çoklu kemer ve contendership maçlarına çıkmış olsa da hiç birini kazanamamıştır.
2012-2015 arası Scottish Wrestling Alliance ve Insane Championship Wrestling için de güreşmiş, SWA'de kemer maçı şansı bulsa da iki şirkette de başarı elde edememiştir.
Profesyonel güreş kariyeri > Progress Wrestling (2015-Günümüz)

Jack Gallagher'ın parlamasını sağlayan yer bu şirkettir. Progress'deki ilk maçını Super Strong Style 16 turnuvasına katılarak yapmış fakat ilk turda Mark Haskins tarafından elenmiştir. Turnuvanın ikinci gününde Five Way maçına çıkıp kaybetmiştir. Eylül ayında Chapter 21'de William Eaver'ı yenmiştir. Chapter 22'de Dave Mastiff'e yenilmiştir. Chapter 24'te FSU (Eddie Dennin & Mark Andrews) ile takım olmuş fakat The Origin (Dave Mastiff, El Ligero & Nathan Cruz) takımına yenilmişlerdir. Chapter 26'da Timothy Thatcher'ı, Chapter 27'de Johnny Kidd'i yenmiştir. WWE'nin düzenlediği Cruiserweight Classis turnuvasına katılabilmek için Chapter 29'da Pete Dunne ile maç yapmış ve maçı kazanıp turnuvada mücadele etme şansı yakalamıştır. Chapter 30'daki Super Strong Style 16 turnuvasının ilk turunda TK Cooper'ı yenmiş fakat çeyrek finalde Zack Gibson'a yenilmiştir. Chapter 33'te Zack Gibson ile bir nevi rövanş maçına çıkmış ve bu maçı kazanmıştır.
Profesyonel güreş kariyeri > World Wrestling Entertainment/WWE > Cruiserweight Classic (2016)

WWE'nin 2016'da düzenlediği, 93 kilo altında güreşçilerin katılabildiği hafifsikletlere özel bu turnuvanın ilk tur maçlarında İtalyan Fabian Aichner'ı mağlup etmiş ve ikinci tura yükselmiştir.
Karma dövüş sanatları kariyeri > Amatör karma dövüş sanatları kaydı

| Sonuç | Skor | Rakip | Yöntem | Etkinlik | Tarih | Raunt | Süre | Yer | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Galibiyet | 2-0 | Cesar Valencia | Pes ettirdi (armbar) | ICE FC 13 | 16 Nisan 2016 | 1 | 2:50 | Wrexham, Galler |  |
| Galibiyet | 1-0 | Stefan Cowley | Pes ettirdi (guillotine choke) | Night of the Gladiators 25 | 20 Aralık 2015 | 1 | 1:55 | Stoke-on-Trent, İngiltere |  |
Güreşte

Bitirici hareketleri
Achilles Lock
Corner Dropkick
İmza hareketleri
77 Snap (Snap DDT)
Art-I-Ficial Elbow (Elbow drop)
Clash Landing (Diving knee drop bulldog)
Roadrunner (Running high knee)
Stagedive (Diving headbutt)
Standing dropkick
Lakapları
"The Extraordinary Gentleman"
"The Mat Wizard"
"The Grappler"
"Punk Rocket"
Giriş müzikleri
"Help" - The Beatles (ZERO1)
"Toreador" - Adya (Progress)
"March of The Toreadors" - Carmen (CWC)
Şampiyonlukları ve başarıları

FutureShock Wrestling
FutureShock Wrestling Championship (2 kere)
FSW Trophy Tournament (2010)
FSW Tag Team Championship (1 kez) - Alex Cyanide ile
Grand Pro Wrestling
GPW British Championship (1 kere)
Gallagher's Gold Championship (1 kere)
Jack Gallagher gergiden şemsiyeyle atlıyor, WWE 205 Live, 4 Nisan 2017
Irak Türkmenleri

| --- | --- |
Irak Türkmenleri ve Irak Türkmen Cephesi tarafından kullanılan resmî bayrak
Toplam nüfus
Irak Nüfusunun %2.7'si (2015 tahmini)  3.000.000 (2013 Irak Planlama Bakanlığı açıklaması) Irak nüfusunun %8.94'ü (1957 Irak Nüfus Sayımı) 

Önemli nüfusa sahip bölgeler
Türkmeneli
Diller
Türkçe, Arapça ve Kürtçe
Din
İslam (60% Sünni; 40% Şii) Hristiyanlık (Katoliklik) (küçük bir azınlık)
İlgili etnik gruplar
Türkler  ·  Iraklılar  ·  Lübnan Türkleri  ·  Suriye Türkmenleri
Irak Türkmenleri ya da Irak Türkleri (Arapça: تركمان العراق; Türkçe: Irak Türkleri) Irak'ın üçüncü büyük etnik grubudur. Türk kökenlidirler ve çoğunlukla Türk mirasına ve kimliğine bağlıdırlar. Irak'a Türk göçü 7. yüzyılda, ardından 1055 yılında Büyük Selçuklu'nun bölgedeki fethiyle başlarken, bugün Irak Türkmenlerinin çoğu, 1535-1919 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'nun yönetimi sırasında Anadolu'dan Irak'a getirilen Osmanlı askerlerinin, tüccarlarının ve memurlarının torunlarıdır. Irak Türkmenleri, Bulgaristan, Kıbrıs, Yunanistan ve Suriye de dahil olmak üzere Osmanlı sonrası diğer modern ulus devletlerdeki Türk topluluklarının yanı sıra Türkiye'deki Türk halkıyla yakın kültürel, tarihi, dilsel ve dini bağları paylaşmakta; bu nedenle kendilerini Türkmenistan ve Orta Asya Türkmenleriyle özdeşleştirmemektedirler.
Türkmen adı

20. yüzyılın ortalarından önce Irak'taki Türkmenler sadece "Türkler" olarak biliniyordu. Ancak 14 Temmuz 1958 askerî darbesinden sonra, iktidardaki askerî cunta "Türkmen / Türkmen" adını takdim etti. Iraklı Türkmen akademisyen Profesör Suphi Saatçi'ye göre "Irak hükümetinin siyasi hedefi Irak Türkmeni'ni Anadolu'daki diğer Türklerden ayırmaktı, tıpkı Yunan hükümetinin ülkede yaşayan Türkler için "Müslüman azınlık" adını kullanması gibi. Buna rağmen, Irak'taki Türklere dayatılan şartlar dirençle karşılanmadı, çünkü "Türkmen" kelimesi tarihsel olarak, İslam'ı kabul etmiş ve Orta Asya'dan Orta Doğu'ya doğru batıya göç etmiş Oğuz Türklerini tanımlıyordu.
"Türkmen" terimi Ortadoğu'da yüzyıllardır (özellikle Irak, Suriye ve Türkiye'de) Oğuz Türklerinin bu bölgelerdeki ortak şecere ve dilsel bağlarını tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu nedenle, Irak Türkmenleri kendilerini Türkmenistan Türkmenleri olarak görmez (yanı sıra Suriye Türkmen ve Anadolu Türkmen) daha ziyade, Ortadoğu'da "Türkmen" terimi, özellikle Arap bölgelerinde veya Şiilerin hakim olduğu bölgelerde Türkçeyi konuşan, Türk olan kişileri belirtmek için kullanılır.
Tarih

Irak Türkmenleri, 7. yüzyıldan Osmanlı idaresinin sonuna kadar (1919) Mezopotamya'ya yapılan çeşitli Türk göç dalgalarının torunlarıdır. İlk göç dalgası 7. yüzyıla dayanmakta olup, ardından Selçuklu İmparatorluğu (1037–1194) dönemi, Cengiz Han'ın Harezmşahlar Hanedanı'nı yıkmasının ardından Oğuzların bölgeye göçü ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde (1535–1919) en büyük göç dalgası olmak üzere gerçekleşmiştir. 1534'te Süleyman Kanuni'nin Irak'ı fethetmesi ve ardından IV. Murad'ın 1638'de Bağdat'ı almasıyla, büyük bir Türk göçü —çoğunlukla Anadolu'dan— Irak'a yerleşti. Böylece, günümüz Irak Türkmenlerinin çoğu, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Irak'a getirilen Osmanlı askerleri, tüccarları ve devlet memurlarının torunlarıdır.
Tarih > Arap yönetimi altında göç

Bugün Irak olan topraklarında Türk halklarının varlığı, 7. yüzyılda, yaklaşık 2.000–5.000 Oğuz Türkü'nün Ubayd-Allah ibn Ziyad'ın İslam ordularına alındığı dönemle başladı. Bu Türkler, 674 yılında Emevi fetihleriyle Basra'ya geldiler. 8. yüzyılda, Buhara'dan Basra ve Bağdat'a kadar daha fazla Türk askeri yerleşti. Ardından gelen Abbâsî dönemi sırasında, daha binlerce Türkmen savaşçısı Irak'a getirildi; ancak, Irak'a yerleşen Türkmen sayısı önemli değildi ve bu nedenle ilk Türkmen dalgası, yerel Arap nüfusuna asimile oldu.
Tarih > Selçuklu dönemi göçü

Irak'a inen ikinci Türkmen dalgası, Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun Türkleriydi. Irak'taki Türkmenlerin büyük ölçekli göçü, 1055 yılında Selçuklu hanedanının ikinci hükümdarı Sultan Tuğrul Bey'in, Mekke'ye giden kutsal yolu onarmayı amaçlayan saldırısıyla. Sonraki 150 yıl boyunca, Selçuklu Türkleri, Kuzey Irak'ın en değerli yolları boyunca Türkmenleri (özellikle Telafer, Erbil, Kerkük ve Mandali olmak üzere) yerleştirdi; bu bölgeler modern Irak Türkmen topluluğu tarafından Türkmeneli olarak tanımlanmaktadır. Bu yerleşimlerin birçoğu, Selçuklu İmparatorluğu'nda askeri ve idari görevler üstlendi.
Tarih > Osmanlı dönemi göçü

Irak'a yapılan üçüncü ve en büyük Türkmen göçü, Osmanlı idaresi sırasında (1535–1919) dört yüzyıl boyunca gerçekleşti. Onaltıncı yüzyılın ilk yarısında Osmanlılar, başlıca rakipleri olan Safevilerle savaşarak Irak'a doğru genişlemeye başlamıştı. 1534'te, Kanuni Sultan Süleyman döneminde, Musul Osmanlı İmparatorluğu içinde yeterince güvenli hale geldi ve bölgedeki diğer tüm idari bölgelerden sorumlu başlıca eyalet (vilayet) oldu. Osmanlılar, Anadolu'dan göçü teşvik ederek Türkmenleri Kuzey Irak'a yerleştirdiler, ayrıca dini alimler de getirerek Hanefi (Sünni) İslam'ı yaymaya başladılar. Bölgede sadık Türkmenler yaşarken, Osmanlılar Mezopotamya'nın güney eyaletlerine giden güvenli bir güzergahı koruyabildiler. Fetih sonrası Kerkük tamamen Türk kontrolüne geçti ve "Gökyurt" olarak adlandırıldı. Modern Irak Türkmenleri, Anadolu ve Türk devletiyle olan ilişkilerini esasen bu döneme bağlamaktadırlar.
Kanuni'nin 1534'te Irak'ı fethetmesi ve ardından Sultan IV. Murad'ın 1638'de Bağdat'ı almasıyla, bölgeye büyük bir Türk göçü başladı. 31 Aralık 1534'te Safeviler'i yenen Süleyman, Bağdat'a girdi ve vilayetin altyapısını yeniden inşa etmeye başladı, ayrıca Kerbela'da bir baraj inşaatı ve şehrin çevresindeki büyük su projelerinin yapılmasını emretti. Yeni vali atandıktan sonra, kasaba 1.000 piyade ve 1.000 süvari askerinden oluşacaktı. Ancak, 89 yıl süren barışın ardından savaş patlak verdi ve şehir kuşatıldı, nihayetinde 1624'te Abbas Büyük tarafından fethedildi. Persler, 1638'e kadar şehirde hüküm sürdüler, bu tarihte Sultan IV. Murad'ın komutasındaki büyük Osmanlı kuvveti Bağdat'ı tekrar ele geçirdi. 1639'da imzalanan Zuhab Antlaşması ile Osmanlılar Irak'ta kontrolü ele geçirerek iki imparatorluk arasındaki askeri çatışmayı sona erdirdi. Böylece, 1638'de Bağdat'ın fethedilmesinin ardından Sultan IV. Murad'ın ordusuyla birlikte daha fazla Türk bölgeye yerleşti, bazıları ise daha sonra diğer ünlü Osmanlı figürleriyle birlikte geldi.