stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Tagatoz
İzomerleri

| D-Tagatozun izomerleri> Doğrusal yapı | D-Tagatozun izomerleri> Haworth gösterimi | D-Tagatozun izomerleri> Haworth gösterimi |
| --- | --- | --- |
|    0,6% |  a-D-Tagatofuranoz   1% |  ß-D-Tagatofuranoz   4% |
|    0,6% |  a-D-Tagatopiranoz   79% |  ß-D-Tagatopiranoz   16% |
Rheinisch-Bergischer Kreis

| Rheinisch-Bergischer Kreis |
| --- | --- |
İlçe
  Mühür 
Rheinisch-Bergischer Kreis
Ülke:  Almanya
Eyalet: Kuzey Ren-Vestfalya
Regierungsbezirk: Köln
İdare
 • Landrat: Hermann-Josef Tebroke (CDU)
Yüzölçümü
 • Toplam: 437.49 km²
Nüfus (31 Aralık 2010)
 • Toplam: 276.927
Resmi kodu: 05378
Plaka kodu: GL
Resmî site http://www.rbk-direkt.de/
Rheinisch-Bergischer Kreis, Almanya'nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletine bağlı ilçe.
Şehirler ve beldeler

| --- | --- |
 Şehirler Bergisch Gladbach  Burscheid  Leichlingen (Rheinland)  Overath  Rösrath  Wermelskirchen:  Beldeler Kürten  Odenthal
Tetragnatha bryantae

Tetragnatha bryantae, Tetragnatha cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
REN TV

| REN TV>  |
| --- | --- |
REN TV logosu
Kuruluş: 1 Ocak 1997
Sahibi: National Media Group
Görüntü formatı: 576i (4:3-16:9 SDTV)
Ülke:  Rusya
Dili: Rusça
Yayın alanı: Rusya Bağımsız Devletler Topluluğu
Genel merkez: Moskova, Rusya
Websitesi: ren.tv
İnternet televizyonu
REN TV: Online
REN TV (Rusça: РЕН ТВ), Rusya merkezli ücretsiz yayın yapan bir televizyon kanalıdır. Kanal, 1 Ocak 1997 tarihinde kurulmuş olup National Media Group'un bir parçasıdır. Merkezi Moskova'da yer almaktadır.
Kanal, çoğunlukla 18 ila 45 yaş arasındaki izleyicilere odaklansa da çok çeşitli demografik bilgiler için de programlar sunmaktadır. REN TV'nin ağı, Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu'ndaki 406 bağımsız yayın şirketinden oluşmaktadır ve resmi olarak 120 milyon izleyiciye sahiptir.
RES

RES, tek çekirdekli fagositik sistem.
RES, rüzgâr enerji santrali.
Tetragnatha ceylonica

Tetragnatha ceylonica, Tetragnatha cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Portekiz Rivierası

Cascais Kalesi'nden rivieranın görünümü.
Portekiz Rivierası (Portekizce: Riviera Portuguesa) ya da halk arasındaki adıyla Costa do Sol (çev. 'Güneş Sahili'), Portekiz'in başkenti Lizbon ve çevre yerleşimlerin batısında kalan zengin kıyı bölgesidir. belediyeleri merkezli zengin kıyı bölgesidir. Bölge tarihte zenginlere, ünlülere, Avrupalı soylulara ve kraliyet ailelere ev sahipliği yapmıştır. Bölgede bulunan Cascais ve Sintra, Portekiz standartlarına göre varlıklı olan nüfuslarıyla dikkat çekmektedir.
Yerleşimler

Aşağıdaki yerleşimler, Portekiz Rivierası'nın en yaygın tanımında kalmaktadır.
Cascais
Estoril
Carcavelos
Parede
Alcabideche
Sintra
Linhó
Queluz
São Pedro de Penaferrim
Colares
Belas
Oeiras
Paço de Arcos
São Julião da Barra
Caxias
Sakinler > Hanedan üyeleri ve soylular

I. Juan Carlos ( İspanya)
II. Umberto ( İtalya)
II. Carol ( Romanya)
Vittorio Emanuele, Napoli prensi  ( İtalya)
Sakinler > Sanatçılar

Annabelle Wallis, İngiliz aktris
Aure Atika, Fransız aktris
Daniela Ruah, Portekizli aktris
Madonna, Amerikalı pop yıldızı
Nadir Afonso, Portekizli mimar
Paula Rego, Portekizli ressam
Philippe Starck, Fransız tasarımcı
Gloria Swanson, Amerikalı sessiz film aktrisi
George Gordon Byron, İngiliz şair
Sakinler > Sporcular

Cristiano Ronaldo, Portekizli futbolcu
Eric Dier, İngiliz futbolcu
Iker Casillas, İspanyol futbolcu
Afonso Taira, Portekizli futbolcu
Kasper Schmeichel, Danimarkalı futbolcu
António Félix da Costa, Portekizli Formula E pilotu
Paulo Ferreira, Portekizli futbolcu
Nuno Gomes, Portekizli futbolcu
Ayrton Senna, Brezilyalı Formula 1 pilotu
Sakinler > Siyasetçiler

Marcelo Rebelo de Sousa, Portekiz cumhurbaşkanı
Francisco Pinto Balsemão, eski Portekiz başbakanı
Fulgencio Batista, eski Küba devlet başkanı
Miklós Horthy, eski Macaristan naibi
Portekiz Rivierası ve Lizbon'un bir görünümü.
Madonna, dünyaca tanınan bir pop yıldızı.
Cristiano Ronaldo, Juventus'ta oynayan Portekizli futbolcu.
Ayrton Senna, üç kez Formula 1 Dünya Şampiyonu.
Tepeköy, Çine

| Tepeköy |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
Koordinatlar: 37°41′20″N 28°01′23″E﻿ / ﻿37.689°K 28.023°D﻿ / 37.689; 28.023
Ülke:  Türkiye
İl: Aydın
İlçe: Çine
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Tepeköy, Aydın ilinin Çine ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Mahallenin adı, 1891 yılı kayıtlarında Çaputlar olarak geçmektedir. Daha önceleri Kızılgüney köyüne bağlı bir mahalle iken, 21 Kasım 1951'de köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.
Takvimler listesi

Bir Tunus takvimi. Takvimde Hicri, Gregoryen ve Berberi takvimlerinde denk düşen tarihler gösterilmektedir.
Bu bir Takvimler listesidir. Liste; kullanımda olan, arkaik, reform takvimleri, dünya dışı takvimler ve kurgusal takvimler şeklinde ayrılmıştır.
Kullanımda

360 günlük takvim
Akan takvimi
Ermeni takvimi
Asur takvimi
Astonya takvimi
Astronomik yıl numaralandırma
Bahá'í takvimi
Bengal takvimi
Berberi takvimi
Budist takvimi
Çin takvimi
Kıpti takvimi
Discordian takvimi
Etiyopya takvimi
Mali yıl farklı ülkelere göre değişir. Sadece mali işlerde kullanılır.
Germanik takvim (Ásatrúlar tarafından kullanılmakta)
Gregoryen takvim (Miladi takvim) bugün dünyada birçok ülke tarafından kullanılmakta olan takvim
Hint takvimi
İbo takvimi, İbolar tarafından kullanılmakta.
Hindistan ulusal takvimi
ISO week date
İran takvimleri
İrlanda takvimi
Hicri takvim
Japon takvimi (Gregoryen ayları)
Cava takvimi
Juche dönemi takvimi, Kuzey Kore tarafından kullanılmakta
Jülyen takvimi
Kürt takvimi
Litvanya takvimi
Malayalam takvimi
Maya takvimi (Maya yerlileri tarafından hala kullanılmakta)
Nanakshahi takvimi
Nepal takvimi
Nepal Sambat
Minguo takvimi, Tayvan tarafından kullanılmakta
Düzenlenmiş Jülyen takvimi
Roman takvimi
Rünik takvim (Ásatrúlar tarafından kullanılmakta)
Tamil takvimi
Tayland ay takvimi
Tayland güneş takvimi
Tibet takvimi
Yahudi takvimi
Zerdüşt takvimi (Parsi dahil)
Arkaik takvimler

12 hayvanlı Türk takvimi
Atika takvimi
Aztek takvimi
Asur Takvimi
Babil takvimi
Bulgar takvimi
Bizans takvimi
Coligny takvimi
Mısır takvimi
Enoch takvimi
Floransa takvimi
Fransız Cumhuriyetçi takvimi
Helenik takvimler
Antik Makedonya takvimi
Mesoamerican takvimleri
Pentecontad takvimi
Pozitivist takvim
Rapa Nui takvimi
Roman takvimi
Rumi takvim
Rünik takvim
Sovyet takvimi (5 ve 6 günlük hafta ile Gregoryen takvimi)
İsveç takvimi (1700-1844 arasında kullanıldı)
Proposed > Reform takvimleri

Aşağıda Gregoryen takvimleri gösterilmiştir
Holocene Takvimi
International Fixed Calendar (also called the International Perpetual calendar)
World Calendar
World Season Calendar
Leap week calendars
Pax Calendar
Common-Civil-Calendar-and-Time
Symmetry454
Proposed > Dünya Dışı Takvimler

Darian takvimi (Mars için)
Hayali takvimler

Discworld calendar
Middle-earth calendar
Stardates (from Star Trek)
Star Wars calendar
| g t Takvim |
| --- | --- |
Takvim sınıfları: Astronomik  ·  Ay  ·  Ay-Güneş  ·  Güneş
Takvimler listesi: 12 hayvanlı  ·  Akan ·  Asur ·  Aztek (Tonalpohualli ·  Xiuhpohualli) ·  Babil ·  Bahâî ·  Bengal ·  Berberi ·  Bikram Samwat ·  Budist ·  Birmanya ·  Bizans  ·  Cava ·  İran (Hicri Şemsi, İran) ·  Ermeni ·  Etiyopya ·  Fransız Cumhuriyetçi ·  Germanik ·  Helenik ·  Hindu ·  İbo ·  İnka ·  Hindistan ·  İrlanda ·  İsveç ·  Japon ·  Juche ·  Jülyen ·  Kelt ·  Kıpti ·  Kore ·  Kürt ·  Litvanya ·  Malayalam ·  Maya (Haab' ·  Tzolk'in) ·  Mısır ·  Minguo ·  Nanakshahi ·  Nepal Sambat ·  Pawukon ·  Pentecontad ·  Rapa Nui ·  Roma ·  Sovyet ·  Tamil ·  Tayland (Tayland ·  Güneş) ·  Tibet ·  Vietnam ·  Xhosa  ·  Yoruba  ·  Rünik ·  Mezoamerikan (Uzun sayım
Hristiyan takvimleri: Azizler takvimi ·  Doğu Ortodoks liturjik takvimi ·  Liturjik yıl  ·  Gregoryen
İslamî takvimler: Hicrî  ·  Celali  ·  Rumi
Yahudi takvimleri: Yahudi
Nadiren kullanılan: Darian  ·  Discordian
Diğer: Ekonomik ·  Sürekli ·  Duvar ·  Halk takvimi  ·  ISO  ·  Unix
Kavramlar: Anno Domini  ·  Artık yıl  ·  Ay  ·  Gün  ·  Milat  ·  MÖ/MS  ·  Yıl  ·  Yılbaşı
Antik Meksika takvimi
Termini Imerese

| Termini Imerese |
| --- | --- |
Komün
Termini Imerese
Ülke: İtalya
Bölge: Sicilya Özerk Bölgesi
İl: Palermo
Nüfus
 • Toplam: 25.861
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
Termini Imerese İtalya'nın Palermo ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 31 Aralık 2018 tarihi itibarıyla 25.861'dir.
TRT Avrasya

| TRT Avrasya>  |
| --- | --- |
Kuruluş: 27 Nisan 1992 (1992-04-27) (TRT Avrasya olarak) 1 Temmuz 1992 (1992-07-01) (TRT İnt-Avrasya olarak) 12 Nisan 1997 (1997-04-12) (TRT Avrasya olarak) 
Kapanış: 31 Ocak 2001 (2001-01-31)
Sahibi: Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
Görüntü formatı: 16:9 (SECAM)
Ülke:  Türkiye
Dili: Türkçe
Yayın alanı: Avrasya
Genel merkez: Ankara
Eski adı: TRT 6. Kanal (TV-6) (1992) TRT int-Avrasya (1992-1997)
Yerini aldığı: TRT Türk (2001-günümüz)
Bölünme: TRT int (1992-1997)
Kardeş kanal(lar): TRT 1 TRT 2 TRT 3 TRT 4 TRT int TRT GAP
Websitesi: trt.net.tr
TRT Avrasya, TRT'nin  Türk dünyasındaki yönelik genel içerikli yayın yapmış olan televizyon kanalıdır. Genelde TRT 1 kanalı ile ortak yayın yapan TRT Avrasya kanalında kendine özgü programlar da yayımlanmıştır. Kanal akşam saat 22:00'de televizyon İstiklâl Marşı ile kapanır ve sabah saat 06:30-07:00 saatleri arasında açılırdı. Ayrıca TRT 1 ile TRT 2 ve TRT int ile birlikte TRT Ana Haber Bülteni kuşağında ortak yayını gerçekleşti. 31 Ocak 2001 tarihinden itibaren yayın hayatı sona erip adı TRT Türk olarak değiştirildi.
Logolar

1 Temmuz 1992 - 12 Nisan 1997 arasında kullandığı logosu
12 Nisan 1997 - 31 Ocak 2001 arasında kullandığı logosu
Raphicerus campestris

Steinbok (Raphicerus campestris), Boynuzlugiller (Bovidae) familyasından, Güney ve Doğu Afrika'da yaşayan bir antilop türü.
Etimoloji

Birçok antilopun Türkçe ismi olmadığından, kendilerine yurtları olan Güney Afrika'da verilen uluslararası isimleri kullanmak uygun görülmüştür.
Açıklama

Genel olarak dağınık çalılarla beneklenmiş açık ovaları tercih ederler.
Oribiye az çok benzeyen steinbokun daha iri kulakları ve daha uzun kuyruğu vardır. Vücudunun rengi kumumsu kırmızıdır, başı daha koyu bir tondadır. Omuz hizasında boyları 55 cm, ağırlıkları da 12–13 kg kadardır.
Ripple, Worcestershire

| Ripple, Worcestershire |
| --- | --- |
Kent
Ripple, WorcestershireRipple, Worcestershire'in Birleşik Krallık'taki konumu
Ülke:  Birleşik Krallık
Ülke:  İngiltere
Kontluk: Worcestershire
Zaman dilimi: UTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU): UTC+01.00 (BAYS)
Ripple, Worcestershire, İngiltere'nin Worcestershire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Tartar sos

Tartar sos ve kızarmış su ürünleri
Tartar sos, mayonez temelli olan kremalı ve beyaz renkte bir sos türü. Özellikle, su ürünlerinden yapılan yemeklerde tat vermesi için kullanılmaktadır.
Tartar sos genellikle fish and chips ile servis edilir.
Tekirdağ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi

| Tekirdağ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi |
| --- | --- |
Tekirdağ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi

Açılış: 1967
Konum: Tekirdağ, Türkiye
Koordinatlar: 40°58′32″K 27°30′45″D﻿ / ﻿40.97556°K 27.51250°D﻿ / 40.97556; 27.51250
Tür: Arkeoloji ve etnografya
Tekirdağ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, Türkiye'nin Tekirdağ kentinde bulunan bir arkeoloji ve etnografya müzesidir. Müze, 1967 yılında kurulmuş olup il ve çevresinde bulunan arkeolojik eserlerin yanı sıra bölgenin kültürel tarihine ilişkin etnografik eserler de sergilenmektedir.
Tarihçe

1967 yılında kurulan müze, Beden Terbiyesi İdaresi'ne ait küçük bir binada bulunuyordu. Valikonağı, 1976 yılında müze olarak kullanılmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığı'na devredilmiştir. Tekirdağ Müzesi bu binada 28 Aralık 1992 tarihinde ziyarete açılmıştır.
Müze binası ve sergi

Müze binası bodrum, çatı katı ve bahçenin yanı sıra iki ana kattan oluşuyor. Sergiler zemin kattaki salonda, çatı katında ve beş katlı teraslı bahçede sergileniyor. Erken Tunç Çağı, Geç Tunç Çağı ve Erken Demir Çağı ile Helenistik, Antik Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait arkeolojik buluntular sergilenmektedir. Etnografik bölümde ise bölge sakinlerinin Osmanlı ve sonrasında kullandıkları eşyalar, tarihi yaşam tarzlarına örnek teşkil edecek şekilde sergilenmektedir.
Taha Yasin Ramazan

| Taha Yasin Ramazan |
| --- | --- |

Irak Cumhuriyeti Başkan Yardımcısı
Görev süresi Mart 1991 - 9 Nisan 2003
Yerine geldiği: Taha Mohieddin Maruf
Yerine gelen: İbrahim Jaafari   Geçici Koalisyon Yönetimi Başkanı
Kişisel bilgiler
Doğum: 22 Şubat 1938 Musul, Irak
Ölüm: 20 Mart 2007 (69 yaşında) Bağdat, Irak
Partisi: Baas Arap Sosyalist Partisi
Dini: Sünni İslam
Taha Yasin Ramazan, (22 Şubat 1938 -  20 Mart 2007) eski Irak Halk Ordusu Lideri (1974–1991) ve Başkan Yardımcısı (1991–2003). Eski Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin'in sağ koluydu.
1956'da banka memuruyken Baas'a katılan Ramazan, 1968'de Baas Partisi'nin darbeyle iktidara gelişi sonrası yükseldi ve çeşitli bakanlık görevlerinde bulundu. 1970 yılında ise Irak Halk Ordusu'nu kurdu ve 1991'de Devlet Başkanı Saddam Hüseyin'in yardımcılığına getirilene kadar bu orduya liderlik etti. 2003 yılında ABD'nin Irak'ı işgali sonrası başkentten kaçtı, ancak Ağustos 2003'te peşmergeler tarafından Musul'da yakalandı ve ABD'lilere teslim edildi.
1982 yılında gerçekleşen ve 148 Iraklı Şii'nin öldürüldüğü Duceyil Katliamı nedeniyle Saddam Hüseyin, Barzan İbrahim ve Avad El Bender ile birlikte yargılanmasına 2005'te başlandı ve 2006 yılında adı geçen 3 kişiyle birlikte idama mahkûm edildi. 20 Mart 2007 tarihinde Bağdat'ta asılarak idam edildi ve Tikrit'te, kendisinden dört ay önce idam edilen Saddam Hüseyin'in mezarının yanına gömüldü.
Thasus (hayvan)

Thasus, Nematopodini oymağına bağlı bir hayvan cinsidir.
Riposto

| Riposto |
| --- | --- |
Komün

Ülke: İtalya
Bölge: Sicilya
Yüzölçümü
 • Toplam: 13.25 km²
Nüfus (1 Ocak 2018)
 • Toplam: 14.620
 • Yoğunluk: 1.100/km²
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAYS)
Riposto İtalya'nın Sicilya bölgesinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 14,620'dir.
| g t Katanya Metropoliten Şehri'nin belediyeleri |
| --- | --- |
 Aci Bonaccorsi  Aci Castello  Aci Catena  Aci Sant'Antonio  Acireale  Adrano  Belpasso  Biancavilla  Bronte  Calatabiano  Caltagirone  Camporotondo Etneo  Castel di Iudica  Castiglione di Sicilia  Catania  Fiumefreddo di Sicilia  Giarre  Grammichele  Gravina di Catania  Licodia Eubea  Linguaglossa  Maletto  Maniace  Mascali  Mascalucia  Mazzarrone  Militello in Val di Catania  Milo  Mineo  Mirabella Imbaccari  Misterbianco  Motta Sant'Anastasia  Nicolosi  Palagonia  Paternò  Pedara  Piedimonte Etneo  Raddusa  Ragalna  Ramacca  Randazzo  Riposto  San Cono  San Giovanni la Punta  San Gregorio di Catania  San Michele di Ganzaria  San Pietro Clarenza  Sant'Agata li Battiati  Sant'Alfio  Santa Maria di Licodia  Santa Venerina  Scordia  Trecastagni  Tremestieri Etneo  Valverde  Viagrande  Vizzini  Zafferana Etnea 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4414599-8  LCCN: no96037329  MusicBrainz: 28b33003-15f7-4b3f-a8af-b0240f6aa817  NLI: 987007533549605171  VIAF: 139856386   WorldCat (LCCN): no96-037329
Reşidpaşa

| --- | --- |

Tarihçe
Birleşik Krallık
Adı:  Port Antonio (1901)
İnşa eden:  Sir Raylton Dixon & Co., Newcastle, İngiltere
Yard numarası:  477
Kızağa konuluşu:  1900
Denize indirilişi:  22 Mart 1901
Akıbet:  1911'de Donanmay-i Muavenete-i Milliye Cemiyeti'ne satıldı
Tarihçe
Osmanlı İmparatorluğu
Adı:  Reşit Paşa
Satın alınışı:  Nisan 1911
Görevlendirme:  Eylül 1911'de hastane gemisi yapıldı
Hizmetten çıkışı:  19 Ocak 1916
Akıbet:  Mayıs 1920'de Osmanlı Seyri Sefain İdaresi'ne verildi
Tarihçe
Türkiye
Adı:  Reşit Paşa
Görevlendirme:  1933'te sabit depo gemisi yapıldı
Hizmetten çıkışı:  1940
Akıbet:  1953'te sökülmek üzere satıldı
Genel karakteristik
Tipi:  Taşıt gemisi
Tonaj:  4.455 gt, 2.482 nt
Uzunluk:  112,8 m
Genişlik:  14,1 m
Derinlik:  6,7 m
Kurulu güç:  3.500 ihp
İtme gücü:  1 x şaft   1 x 3 silindir dikey üçlü genleşme buhar motoru, Dixon  2 Scotch Dixon kazan
Hız:  12 kts (1911)
Silah donanımı:  Silahsız
Reşit Paşa, (Reşidpaşa ve Reşid Paşa olarak da yazılır) Osmanlı İmparatorluğu tarafından I. Dünya Savaşı'nda hastane gemisi olarak kullanılan gemi. 1900'de Newcastle, İngiltere'da inşa edilen gemi 1911'de Donanmay-i Muavenete-i Milliye Cemiyeti tarafından satın alınmış ve hastane gemisine dönüştürülmüştür. Ekim 1923'te Türkiye Cumhuriyeti hizmetine girmiştir. 1933'te sabit depo gemisi yapılmış, 1940'ta donanma hizmetinden çıkmış, 1955'te hurda olarak satılmıştır.
Ponza taşı

Tenerife'den (Kanarya Adaları) ponza taşı örneği. Örneğin yoğunluğu 0,25 g/cm³'tür. Cetvel cm seviyesindedir.

Ponza taşı (ya da pomza taşı), volkanik bir kayaç türüdür.
Türkçede pomza taşı, sünger taşı, köpüktaşı, topuk taşı, hışırtaşı, nasırtaşı, küvek gibi adlarla bilinir. İngilizcede iri taneli olanlara “pumice”, ince taneli olanlara da “pumicite” denir.
Özellikleri

Ponza volkanik kökenli silikat esaslı camsı bir özelliğe ve gözenekli bir yapıya sahip olan hafif yapı elemandır. Genelde açık renkli olup beyazdan, kreme, mavi, griye kadar değişen renklerde olur, ancak yeşil, kahverengi ve siyah da olabilir.
Suyu emen bir özelliği olan ponza taşı, oldukça hafiftir. Yeryüzünde en yaygın olarak bulunan ve kullanılan türü asidik ponzadır. Bu tür beyaz, kirli renkte olanıdır. Oluşum esnasında ani soğuma ve gazların bünyeyi ani olarak terk etmesi sonucu oldukça gözenekli bir yapı kazanmıştır. Gözenekler birbirleri ile bağlantılı değildir.
Ponza; asidik ve bazik karakterli volkanik faaliyetler sonucu oluşur, gözenekli bünyesinde kristal suyu yoktur, genellikle riyolit kompozisyonu içerir. Asidik ponza; beyaz, kirli beyaz renkte olup, daha yaygın olarak bulunur ve yoğunluğu 0,5-1 gr/cm³ arasında değişir. Bazik ponza ise yabancıların “Scoria” dedikleri, Türkçede ise bazaltik ponza olarak bilinen kahverengi, siyahımsı renkte ponza türü olup, özgül ağırlığı 1-2 gr/cm³ dür.
Renklilik: İyi kalite ponza beyaz olmalıdır.
Kırılganlık: İyi bir ponza, sert bir yüzeye vurulduğunda ezilip toz olmalı fakat kırılmamalıdır.
Kimyasal birleşim: Tekstil sanayiinde ponzanın kullanılabilmesi için, kimyevi birleşimindeki demir oksit, sodyum oksit ve potasyum oksit miktarlarının, kumaş boyası ve yıkamada kullanılan diğer kimyevi maddelerle reaksiyona girebileceği ve kumaşta renk değişikliği oluşturabileceği hususu dikkate alınmalıdır.
Sertlik: Kırılmadan ezilme özelliği göstermelidir.
Özgül ağırlığı: Sıfır nemde özgül ağırlığının 0.5-0.55 g/cm³ olması istenir.
Su emme özelliği: Tekstil kalitesi için %50’den fazla olan su emme özelliği ideal kullanımı sağlar.
İşlenme durumu: Tekstil kalitesi ponzanın keskin yüzeylerinin yuvarlatılmış olması istenir ki, temas ettiği kumaş yırtılmasın. Cam eşyaların işlenmesi, özel boyalarda dolgu maddesi olarak, tarım ilaçlarında kimyasal taşıyıcı olarak, sabun ve deterjan üretiminde pozzolana olarak kullanılması diğer kullanım alanlarından bazılarıdır. Son yıllardaki bir kullanım alanı da “barbekü” tabir edilen mangallarda, kömürün yerini almasıdır. Burada mangalın alttan fazla ısıtılması sonucunda akkor hale gelen ponza, kömür ateşi işlevini görür.
Tarihçe

Ponza madeninin ilk olarak Antik Yunan zamanında kullanıldığı tahmin ediliyor. MÖ 1. yüzyılda Vitruvio’ya ait mimari özette ponza taşından bahsedilmektedir. Vitruvio; yığınları sudan hafif, bu nedenle de yüzücü olarak tanımlar. Ayrıca suyu emmediğini ve hijyenik olduğunu da belirtir. Eski Romalılar zamanında ponza taşı çoğunlukla termal banyoların ve tapınakların yapımında kullanılmıştır. Bu eserlerin bazıları halen görülebilir. Bu dönemlere ait en belirgin örnekler Roma Pantheonu ve İstanbul’daki Ayasofya Kilisesi’dir. Almanya’da ise 1800'lü yıllarda Renanya bölgesinde kullanılmaya başlanmıştır. Avrupa genelinde ise ponza taşına ilgi gösterilmemiştir. ABD'de ise ponza taşının yapı malzemesi olarak kullanılması 18. yüzyılın ortalarında Kaliforniya’da başlamıştır. Son 30 yıl içerisinde ise teknolojinin gelişmesi ve çevre bilincinin artması ponza taşının kullanımını yaygınlaştırmıştır. Türkiye’de üretimine ilk olarak 1988 yılında başlandı.
Oluşumu

Dünya kabuğunun derinliklerinde, bazaltın kısmi erimesiyle oluşan magma cepleri bulunmaktadır. Çok yüksek basınçta bu magma normal koşullarda sıvı ya da gaz olabilecek tüm maddeleri emer. (H2O, CO2, F) Zaman içerisinde, bu magma cepleri üzerindeki basınç, yer hareketlerinin etkisiyle azalır. Yer hareketleri meydana geldiğinde, volkanik bir patlama başlar ve bu gazlar magmanın içinden püskürür. Gazların serbest kalmasıyla magmanın yapışkanlığı çok hızlı şekilde artar ve katılaştırma ısısı yükselir. Böylece magma köpürür, parçalara ayrılır ve ponza taşı diye bildigimiz maddeyi oluşturur. Bu madde kraterden havaya çok büyük bir gaz patlamasıyla atılır ve çevreye dağılır. Ponza, çok ani soğumasından dolayı kristalize olmaya zaman bulamaz. Katılaştığında içinde çözünen buhar aniden salınır ve püskürerek gözenekli yapıyı oluşturur. Bu şartlar oluştuğunda her tür lav, ponza haline gelebilir.
Bulunduğu yerler ve üretimi

Ponza belirli koşullar altında volkanların patlamasıyla meydana gelir, bu nedenle volkanik olarak aktif olan her bölgede bulunur. 2011 yılında İtalya ve Türkiye sırasıyla 4 ve 3 milyon ton ponza madeni üretimine öncülük etmiştir. Bir milyonu aşan diğer üreticiler: Yunanistan, İran, Şili ve Suriye. Ponza üretimi 2011 yılında 17 milyon ton olarak tahmin edilmiştir. Ponza madeninin Türkiye’de üretimine ilk olarak 1988 yılında başlamıştır. Ponza taşı, Türkiye’de çoğunlukla Kayseri, Bitlis, Nevşehir, Van, Kars, Ağrı, Ankara ve Sivas dolaylarında bulunuyor.
Bulunduğu yerler ve üretimi > Asya

Afganistan, Endonezya, Japonya, Suriye, İran ve Doğu Rusya dahil olmak üzere Asya ülkelerinde büyük ponza rezervleri bulunur. Rusya'nın doğusunda yer alan Kamçatka yarımadasında önemli miktarda ponza bulunmaktadır. Krakatoa yanardağında 1883’teki patlama sonucu çok fazla ponza taşı meydana gelmiştir.
Bulunduğu yerler ve üretimi > Avrupa

İtalya, Türkiye, Yunanistan, İzlanda ve Almanya Avrupa’nın en büyük ponza üreticisidir. İtalya’nın Aeolian adalarında ponza taşının büyük kısmı bulunur.
Bulunduğu yerler ve üretimi > Kuzey Amerika

Ponza Kuzey Amerika’nın Karayip Adaları'nda, ABD’de Nevada, Oregon, Idaho, Arizona, Kalifornia ve New Mexico bölgelerinde bulunur. 2011 yılında ABD’de ponza üretimi 380 bin ton olarak tahmin edildi.
Bulunduğu yerler ve üretimi > Güney Amerika

Şili, dünyanın önde gelen ponza üreticilerinden biridir. Şili'de yer alan Puyehue-Cordon Caulle yanardağının 2011'de patlaması, yüzeyleri ve gölleri kül ve ponza taşıyla kaplayarak bölgede hasara yol açmıştır.
Bulunduğu yerler ve üretimi > Afrika

Afrika’nın Kenya, Etiyopya ve Tanzanya bölgelerinde ponza yatakları bulunur.
Bulunduğu yerler ve üretimi > Yeni Zelanda

Havre Seamount yanardağının Temmuz 2012’de patlaması sonucu ponza taşları meydana gelmiştir. Bu ponza taşları Yeni Zelanda’nın kuzeybatı kıyısında ve Polinezya adalarında birikmiştir.
Kullanım yerleri

Ponza, başta Almanya, İtalya, İsveç, ABD, Japonya gibi ülkeler olmak üzere dünyanın pek çok ülkesinde, daha çok ses ve ısı izolasyonu sağlamak amacıyla kullanılır. Ponzanın fazla gözenekliliği, ısı ve ses geçirgenliğini düşürür ve bu özelliği inşaat sektöründe kullanımını sağlar. Türkiye’de üretilen ponzanın %90 kadarı inşaat sektöründe tüketilir. Ponzanın ikinci büyük kullanım alanı abrazif (aşındırıcı) sanayiidir. Oldukça hafif aşındırıcı olarak sınıflandırılan ponza gerek doğal, gerek yapay madeni eşyaları ve yumuşak metalleri (gümüş gibi) cilalamakta kullanılır. Tekstil sanayiinde kullanılan ponzanın kimyevi ve fiziki özellikleri büyük önem taşır ve bu özellikler ancak derinlik ponzalarında bulunur.
Kullanım yerleri > Tıp

Ponza 2 bin yılı aşkın süredir tıbbı endüstride kullanılmaktadır. Eski Çin tıbbı, öğütülmüş ponza taşını kullanmıştır. Batı tıbbı, 18. yüzyıldan başlayarak, ponza tozunu diğer maddeler ile karıştırarak deri tedavisinde kullanmışlar. 1680 yılı yakınlarında bir İngiliz doğa bilimcisi ponza tozunu kullandığını belirtmiştir.