stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Adriano Maleiane

| Adriano Maleiane |
| --- | --- |

2022'de Maleiane
7. Mozambik Başbakanı
Görev süresi 3 Mart 2022 - 15 Ocak 2025
Başkan: Filipe Nyusi
Yerine geldiği: Carlos Agostinho do Rosário
Kişisel bilgiler
Doğum: Adriano Afonso Maleiane 6 Kasım 1949 (75 yaşında) Matola, Portekiz Mozabiği
Partisi: FRELIMO
Bitirdiği okul: Londra Üniversitesi
Mesleği: Ekonomist, Siyasetçi
Adriano Afonso Maleiane (6 Kasım 1949), Mozambikli siyasetçi. Maleiane, Afrika ülkesi Mozambik'te 3 Mart 2022 ile 15 Ocak 2025 tarihleri arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.
19 Ocak 2015 tarihinden bu yana Filipe Nyusi hükûmetinde Ekonomi ve Maliye Bakanı olarak görev yapan Maleiane, 2 Mart tarihinde Nyusi tarafından görevinden alındı. Maleiane, bir gün sonra 3 Mart 2022 tarihinde görevinden alınan önceli Carlos Agostinho do Rosário yerine yeni başbakan olarak atanmıştır.
Mário da Graça Machungo

| Mário da Graça Machungo> Mozambik Başbakanı |
| --- | --- |
Görev süresi 17 Temmuz 1986 - 16 Aralık 1994
Yerine geldiği: Joaquim Chissano (1975)
Yerine gelen: Pascoal Mocumbi
Kişisel bilgiler
Doğum: 1 Aralık 1940
Ölüm: 17 Şubat 2020 (79 yaşında)
Mário Fernandes da Graça Machungo (1 Aralık 1940 - 17 Şubat 2020), Mozambikli ekonomist ve siyasetçi. Machungo, Afrika ülkesi Mozambik'te 1986 ile 1994 yılları arasında başbakan olarak görev yapmıştır.
Machungo Lizbon'da ekonomi üzerine eğitimini tamamlaması sonrasında burada bir bankada çalışmıştır. Portekiz'in ülkesinden çekilmesi ve Mozambik'in bağımsızlığını elde etmesi sonrasında birçok kabinede görev üstlenen Machungo, 1975-1976 yılları arasında Endüstri ve Ticaret Bakanı, 1976-1978 yılları arasında Endüstri ve Enerji Bakanı, 1978-1980 yılları arasında Tarım Bakanı ve 1980-1986 yılları arasında da Planlama ve Geliştirme Bakanı olarak görev almıştır. Bu süreçte 1983 yılından itibaren Zambezia Bölgesi valiliği görevini de üstlenen Machungo, 17 Temmuz 1986 tarihinde devlet başkanı tarafından başbakan olarak atanmıştır. Ülkenin bağımsızlığını kazandığı 1975 tarihinden önce Portekiz Doğu Afrikası adı ile koloni bölgesiyken Joaquim Chissano tarafından bir yıl süreyle yürütülen başbakanlık, 1975 yılında bağımsızlık sonrası kaldırılmıştı. Machungo'nun 1986 yılında başbakan olarak atanması sonrasında yeniden oluşturulan bu makamın ikinci sahibi olan Machungo, Mozambik Halk Cumhuriyeti'nin de ilk ve tek başbakanı olarak bu faaliyeti yürütmüştür. Mozambik'te yaşanan rejim değişikliği sonrasında Mozambik Cumhuriyeti'nin aynı zamanda ilk başbakanı olarak da görevine fiilen devam eden Machungo, 16 Aralık 1994 tarihinde görevi ardılı Pascoal Mocumbi'ye devrederek başbakanlıktan ayrılmıştır.
Ölüm

Bazen Ölüm olarak anılan figür için Ölüm (kişileştirme) sayfasına bakınız.
İnsan kafatası evrensel olarak ölümün sembolü olarak kullanılır.
Ölüm, bir organizmayı ayakta tutan tüm biyolojik işlevlerin geri döndürülemez bir şekilde sona ermesidir. Beyni olan organizmalar için ölüm, beyinsapı da dahil olmak üzere tüm beynin işlevinin geri döndürülemez bir şekilde sona ermesi olarak da tanımlanabilir ve beyin ölümü bazen ölümün yasal tanımı olarak kullanılır. Eski bir organizmanın kalıntıları normalde ölümden kısa bir süre sonra çürümeye başlar. Ölüm, eninde sonunda tüm organizmalarda meydana gelen kaçınılmaz bir süreçtir. Turritopsis dohrnii gibi bazı organizmalar biyolojik olarak ölümsüzdür. Ancak yine de yaşlanma dışında başka nedenlerle de ölebilirler.
Birinin ne zaman öldüğünü anlamak bir sorun olmuştur. Başlangıçta, nefes alma ve kalp atışı durduğunda ölüm tanımı vardı. Ancak, kalp masajının yaygınlaşması artık bunun geri döndürülebilir olduğu anlamına geliyordu. Beyin ölümü, farklı tanımlar arasında bölünen bir sonraki seçenekti. Bazı insanlar tüm beyin fonksiyonlarının durması gerektiğine inanıyor. Bazıları ise beyin sapı hala canlı olsa bile, kişilik ve kimliklerinin öldüğüne, dolayısıyla tamamen ölü olmaları gerektiğine inanıyor.
Ölüm genellikle tüm organizmalara uygulanır; hücreler veya dokular gibi bir organizmanın bireysel bileşenlerinde görülen benzer süreç nekrozdur. Virüs gibi bir organizma olarak kabul edilmeyen bir şey fiziksel olarak yok edilebilir, ancak bir virüs ilk etapta canlı olarak kabul edilmediğinden öldüğü söylenmez. 21. yüzyılın başları itibarıyla yılda 56 milyon insan ölmektedir. Bunun en yaygın nedeni kalbi etkileyen bir hastalık olan kardiyovasküler hastalıklardır.
Birçok kültür ve dinde ölümden sonra yaşam fikri vardır ve ayrıca kişinin yaşamındaki iyi ve kötü eylemlerin yargılanması fikri de olabilir. Cenaze töreni, kremasyon veya gökyüzüne gömme gibi bedeni onurlandırmak için farklı gelenekler de olabilir.
Ölüm, biyogerontologlar olarak bilinen bir grup bilim insanı tarafından, biyolojik olarak ölümsüz organizmaların yaptığının aynısını yapmaya çalışarak ve benzer bir yöntemi insanlara uygulayarak aktif bir şekilde tedavi edilmeye çalışılmaktadır. Ancak, insanlar bunu kendilerine uygulayacak araçlara sahip olmadıkları için, bir insan için maksimum yaşam süresine ulaşmak için kalori azaltma, diyet ve egzersiz gibi başka yollar kullanmak zorundadırlar.
2022 itibarıyla, toplam 109 milyar insan ölmüştür; bu da şimdiye kadar yaşamış tüm insanların yaklaşık %93,8'ine tekabül etmektedir.
Teşhis > Tanım sorunları

Ölüm kavramı, insanoğlunun bu olguyu anlamasının anahtarıdır. Bu kavrama ilişkin birçok bilimsel yaklaşım ve çeşitli yorumlar bulunmaktadır. Buna ek olarak, yaşamı idame ettiren tedavinin ortaya çıkışı ve ölümün hem tıbbi hem de yasal açıdan tanımlanmasına yönelik çok sayıda kriter, tek bir birleştirici tanımın oluşturulmasını zorlaştırmıştır.
Teşhis > Tanım sorunları > Ölümü tanımlamak için yaşamı tanımlamak

Ölümü tanımlarken karşılaşılan zorluklardan biri de onu yaşamdan ayırmaktır. Zaman içinde bir nokta olarak ölüm, yaşamın sona erdiği anı ifade ediyor gibi görünmektedir. Yaşam fonksiyonlarının sona ermesi genellikle organ sistemleri arasında eşzamanlı olmadığından, ölümün ne zaman gerçekleştiğini belirlemek zordur. Dolayısıyla böyle bir belirleme, yaşam ve ölüm arasında kesin kavramsal sınırların çizilmesini gerektirir. Bu da yaşamın nasıl tanımlanacağı konusunda çok az fikir birliği olması nedeniyle zordur.
Yaşamı bilinç açısından tanımlamak mümkündür. Bilinç sona erdiğinde, bir organizmanın öldüğü söylenebilir. Bu yaklaşımdaki kusurlardan biri, canlı olan ancak muhtemelen bilinçli olmayan birçok organizmanın bulunmasıdır. Bir başka sorun da modern bilim insanları, psikologlar ve filozoflar tarafından bilincin pek çok farklı tanımının yapılmasıdır. Buna ek olarak, İbrahimi ve Dharmik gelenekler de dahil olmak üzere birçok dini gelenek, ölümün bilincin sona ermesini gerektirmediğini (veya gerektirmeyebileceğini) savunmaktadır. Bazı kültürlerde ölüm tek bir olaydan ziyade bir süreçtir. Bir ruhsal durumdan diğerine yavaş bir geçiş anlamına gelir.
Ölümle ilgili diğer tanımlar, organizmik işlevin sona ermesi ve kişiliğin geri döndürülemez kaybını ifade eden insan ölümü karakterine odaklanmaktadır. Daha spesifik olarak ölüm, yaşayan bir varlığın tüm işlevlerinin geri döndürülemez bir şekilde sona ermesi durumunda gerçekleşir. İnsan yaşamıyla ilgili olarak ölüm, bir kişinin bir kişi olarak varlığını kaybettiği geri döndürülemez bir süreçtir.
Teşhis > Tanım sorunları > Kalp atışı ve nefes ile ölümün tanımı

Tarihsel olarak, bir insanın ölüm anını tam olarak tanımlama girişimleri öznel veya kesin olmamıştır. Ölüm, kalp atışının (kalp durması) ve solunumun durması olarak tanımlanmıştır, ancak kalp masajı ve hızlı defibrilasyonun geliştirilmesi bu tanımı yetersiz kılmıştır çünkü solunum ve kalp atışı bazen yeniden başlatılabilir. Dolaşım ve solunumun durduğu bu ölüm türü, ölümün dolaşım tanımı (ÖDT) olarak bilinmektedir. ÖDT'nin savunucuları bu tanımın makul olduğuna inanmaktadırlar çünkü dolaşım ve solunum fonksiyonlarını kalıcı olarak kaybetmiş bir kişi ölü olarak kabul edilmelidir. Bu tanımı eleştirenler ise bu fonksiyonların durması kalıcı olabilse da durumun geri döndürülemez olduğu anlamına gelmediğini, çünkü kalp masajının yeterince hızlı uygulanması halinde kişinin yeniden hayata döndürülebileceğini belirtmektedirler. Dolayısıyla, ÖDT'nin lehinde ve aleyhindeki argümanlar "kalıcı" ve "geri döndürülemez" kelimelerinin tanımlanmasına indirgenmekte, bu da ölümün tanımlanmasındaki güçlüğü daha da karmaşık hale getirmektedir. Ayrıca, geçmişte ölümle nedensel olarak ilişkilendirilen olaylar artık her koşulda öldürmüyor; çalışan bir kalp veya akciğer olmadan, yaşam destek cihazları, organ nakilleri ve yapay kalp pillerinin bir kombinasyonu ile bazen yaşam sürdürülebiliyor.
Teşhis > Tanım sorunları > Beyin ölümü

Günümüzde, ölüm anının tanımlanmasının gerekli olduğu durumlarda, doktorlar ve adli tabipler bir kişinin öldüğünü tanımlamak için genellikle "beyin ölümü" veya "biyolojik ölüm" kavramlarına başvurmaktadırlar; insanlar beyinlerindeki elektriksel aktivite sona erdiğinde ölü olarak kabul edilmektedirler. Elektriksel aktivitenin sona ermesinin bilincin sona erdiğini gösterdiği varsayılır. Bilincin askıya alınması, belirli uyku aşamalarında ve özellikle komada olduğu gibi geçici değil kalıcı olmalıdır. Uyku durumunda, aradaki farkı anlamak için EEG kullanılır.
"Beyin ölümü" kategorisi bazı akademisyenler tarafından sorunlu olarak görülmektedir. Örneğin, Ulusal Sağlık Enstitüleri Biyoetik Bölümünde kıdemli bir öğretim üyesi olan Dr. Franklin Miller şunları belirtmektedir: "1990'ların sonlarına doğru... beyin ölümü ile insanın ölümü arasındaki denkleme, bu duruma sahip olduğu doğru bir şekilde teşhis edilen ve önemli süreler boyunca mekanik ventilasyonda tutulan hastaların sergilediği biyolojik işlevler dizisine ilişkin kanıtlara dayanarak akademisyenler tarafından giderek daha fazla meydan okundu. Bu hastalar dolaşım ve solunumu sürdürme, ısıyı kontrol etme, atıkları dışarı atma, yaraları iyileştirme, enfeksiyonlarla mücadele etme ve en dramatik olanı da (hamile "beyin ölümü gerçekleşmiş" kadınlar söz konusu olduğunda) fetüslere gebe kalma becerilerini korumuşlardır."
"Beyin ölümü" bazı akademisyenler tarafından sorunlu olarak görülse de bu, ölüm tanımının yaşamı ölümden ayırmak için en makul tanım olduğuna inanan savunucuları da vardır. Bu tanımın desteklenmesinin ardındaki mantık, beyin ölümünün güvenilir ve tekrarlanabilir bir dizi kritere sahip olmasıdır. Ayrıca beyin, kimliğimizi ya da insan olarak kim olduğumuzu belirlemede çok önemlidir. "Beyin ölümü"nün bitkisel hayattaki ya da komadaki bir kişiyle bir tutulamayacağı, zira ilk durumun iyileşmenin mümkün olmadığı bir durumu tanımladığı belirtilmelidir.
EEG'ler sahte elektriksel uyarıları tespit edebilirken, bazı ilaçlar, hipoglisemi, hipoksi veya hipotermi beyin aktivitesini geçici olarak baskılayabilir veya hatta durdurabilir; bu nedenle hastanelerin, tanımlanmış koşullar altında geniş aralıklarla EEG'leri içeren beyin ölümünü belirleme protokolleri vardır.
Teşhis > Tanım sorunları > Neokortikal beyin ölümü

Bilinç için sadece beynin neokorteksinin gerekli olduğunu savunan kişiler bazen ölümü tanımlarken sadece elektriksel aktivitenin dikkate alınması gerektiğini savunmaktadırlar. Nihayetinde, ölüm kriteri, serebral korteksin ölümüyle kanıtlandığı üzere, bilişsel işlevin kalıcı ve geri döndürülemez kaybı olabilir. Mevcut ve öngörülebilir tıbbi teknoloji göz önüne alındığında, insan düşüncesi ve kişiliğinin geri kazanılmasına dair tüm umutlar ortadan kalkmış olacaktır. Tüm beyin kriterlerine göre bile beyin ölümünün tespiti karmaşık olabilir.
Teşhis > Tanım sorunları > Toplam beyin ölümü

Günümüzde çoğu yerde, ölümün daha muhafazakar bir tanımı - sadece neokorteksin aksine tüm beyindeki elektriksel aktivitenin geri döndürülemez şekilde durması - benimsenmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Tek Tip Ölüm Belirleme Yasası buna bir örnektir. Geçmişte, bu tüm beyin tanımının benimsenmesi, 1980 yılında Başkan'ın Tıp ve Biyomedikal ve Davranışsal Araştırmalarda Etik Sorunları İnceleme Komisyonunun bir sonucuydu. Komisyon, ölümün tanımlanmasına yönelik bu yaklaşımın ülke çapında tek tip bir tanıma ulaşmak için yeterli olduğu sonucuna varmıştır. Bu tanımı desteklemek için, ölümün tespiti için yasal standartların yeknesaklığı, yapay yaşam desteği için ailenin mali kaynaklarının tüketilmesi ve organ bağışına devam etmek için beyin ölümünün ölümle eşdeğer tutulmasının yasal olarak tesis edilmesi gibi çok sayıda neden sunulmuştur.
Beyin ölümünü destekleme ya da karşı çıkma meselesinin yanı sıra, bu kategorik tanımın doğasında var olan bir başka sorun daha vardır: tıbbi uygulamadaki değişkenlik. 1995 yılında Amerikan Nöroloji Akademisi (AAN) nörolojik ölüm teşhisi için tıbbi standart haline gelen kriterleri oluşturmuştur. O dönemde, total beynin "geri dönüşü olmayan durmasını" belirlemek için üç klinik özelliğin karşılanması gerekiyordu: açık etiyolojili koma, solunumun durması ve beyin sapı reflekslerinin olmaması. Bu kriterler en son 2010 yılında tekrar güncellenmiştir, ancak hastaneler ve tıbbi uzmanlıklar arasında önemli farklılıklar devam etmektedir.
Teşhis > Tanım sorunları > Bağışlar

Ölümün tanımlanması sorunu, özellikle ölü donör kuralıyla ilgili olduğu için zorunludur ve bu kuralın şu yorumlarından biri olarak anlaşılabilir: organ tedarikine başlamadan önce bir kişinin öldüğüne dair resmi bir beyan olmalıdır veya organ tedariki donörün ölümüyle sonuçlanamaz. Ölümün tanımı ve ölü donör kuralı konusunda büyük tartışmalar yaşanmıştır. Kuralı savunanlar, kuralın organ bağışçılarını korumanın yanı sıra organ tedarikine yönelik ahlaki ya da yasal itirazlara karşı meşru olduğuna inanmaktadırlar. Eleştirmenler ise kuralın bağışçıların menfaatlerini gözetmediğine ve organ bağışını etkili bir şekilde teşvik etmediğine inanmaktadırlar.
Teşhis > İşaretler

Ana madde: Ölüm aşamaları
Ölüm belirtileri veya sıcakkanlı bir hayvanın artık hayatta olmadığına dair güçlü belirtiler şunlardır:
Solunum durması (nefes almama)
Kardiyak arrest (nabız yok)
Beyin ölümü (nöronal aktivite yok)
Ölümden sonraki aşamalar şunlardır:
Pallor mortis, ölümden 15-120 dakika sonra ortaya çıkan solukluk
Algor mortis, ölümün ardından vücut sıcaklığındaki azalma. Bu genellikle ortam sıcaklığıyla eşleşene kadar sabit bir düşüştür
Rigor mortis, cesedin uzuvları sertleşir (Latince rigor) ve hareket ettirilmesi zorlaşır
Livor mortis, kanın vücudun alt (bağımlı) kısmına yerleşmesi
Kokuşma, ayrışmanın başlangıç belirtileri
Ayrışma, güçlü ve hoş olmayan bir kokunun eşlik etmesi ile maddenin daha basit formlara indirgenmesi.
İskeletleşme, tüm yumuşak dokuların ayrıştığı ve geriye sadece iskeletin kaldığı ayrışmanın sonu.
Fosilleşme, çok uzun bir süre boyunca oluşan iskelet kalıntılarının doğal olarak korunması
Teşhis > Yasal

Ayrıca bakınız: Yasal ölüm
Bir kişinin ölümü, yetki alanlarına göre değişebilen yasal sonuçlara sahiptir. Çoğu ülke, beynin tüm fonksiyonlarının tamamen durmuş olması gereken tüm beyin ölümü kriterlerini takip eder. Bununla birlikte, diğer yargı alanlarında, bazıları beyin ölümünün beyin sapı versiyonunu takip eder. Daha sonra, çoğu ülkede bir doktorun ölüm beyanının sunulması üzerine ya bir doktor ya da idari bir ofis tarafından bir ölüm belgesi düzenlenir.
Teşhis > Yanlış teşhis

Ayrıca bakınız: Erken defin
İnsanların doktorlar tarafından ölü ilan edildikten sonra, bazen günler sonra tabutlarında ya da mumyalama işlemleri başlamak üzereyken "hayata döndüklerine" dair pek çok anekdot vardır. 18. yüzyılın ortalarından itibaren, halkın yanlışlıkla diri diri gömülme korkusunda bir artış olmuş ve ölüm belirtilerinin belirsizliği konusunda çok fazla tartışma yaşanmıştır. Gömülmeden önce yaşam belirtilerini test etmek için cesedin ağzına sirke ve biber dökmekten, ayaklarına ya da rektumuna kızgın demir çubuklar sokmaya kadar çeşitli öneriler getirilmiştir. 1895 yılında yazan doktor J.C. Ouseley, İngiltere ve Galler'de her yıl 2.700 kadar kişinin erken gömüldüğünü iddia etse de bazı tahminler bu sayının 800'e yakın olduğunu göstermektedir.
Elektrik şoku vakalarında, bir saat veya daha uzun süre kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR), sersemlemiş sinirlerin iyileşmesini sağlayabilir ve görünüşte ölü olan bir kişinin hayatta kalmasına izin verebilir. Buzlu su altında bilinçsiz halde bulunan kişiler, acil servise ulaşana kadar yüzleri sürekli soğuk tutulursa hayatta kalabilirler. Metabolik aktivitenin ve oksijen ihtiyacının minimum düzeyde olduğu bu "dalış tepkisi", memeli dalış refleksi olarak adlandırılan ve insanların deniz memelileriyle paylaştığı bir tepkidir.
Tıbbi teknolojiler ilerledikçe, ölümün ne zaman gerçekleştiğine dair fikirlerin, görünürde ölümün gerçekleştiği daha uzun sürelerin ardından bir kişiyi yeniden hayata döndürme becerisi ışığında yeniden değerlendirilmesi gerekebilir (kalp masajı ve defibrilasyonun kalp atışının durmasının kesin bir ölüm göstergesi olarak yetersiz olduğunu göstermesinde olduğu gibi). Elektriksel beyin aktivitesinin olmaması, bir kişinin bilimsel olarak ölü kabul edilmesi için yeterli olmayabilir. Bu nedenle, bilgi teorik ölüm kavramı, gerçek ölümün ne zaman gerçekleştiğini tanımlamak için daha iyi bir araç olarak önerilmiştir, ancak bu kavramın kriyonik alanı dışında çok az pratik uygulaması vardır.
Sebepler > Otopsi

Postmortem muayene veya obdüksiyon olarak da bilinen otopsi, bir kişinin ölüm nedenini ve şeklini belirlemek ve mevcut olabilecek herhangi bir hastalığı veya yaralanmayı değerlendirmek için bir insan cesedinin kapsamlı bir incelemesinden oluşan tıbbi bir prosedürdür. Genellikle patolog adı verilen uzman bir tıp doktoru tarafından gerçekleştirilir.
Otopsiler ya hukuki ya da tıbbi amaçlarla yapılır. Adli otopsi, ölüm nedeninin cezai bir konu olabileceği durumlarda yapılırken, klinik veya akademik otopsi ölümün tıbbi nedenini bulmak için yapılır ve bilinmeyen veya belirsiz ölüm vakalarında veya araştırma amacıyla kullanılır. Otopsiler, dış muayenenin yeterli olduğu ve cesedin parçalara ayrılarak iç muayenenin yapıldığı durumlar olarak da sınıflandırılabilir. Bazı durumlarda iç otopsi için en yakın akrabadan izin alınması gerekebilir. İç otopsi tamamlandıktan sonra ceset genellikle dikilerek yeniden bir araya getirilir.
Her zaman tıbbi bir prosedür olmayan nekropsi, daha önce düzenlenmemiş bir ölüm sonrası muayeneyi tanımlamak için kullanılan bir terimdi. Modern zamanlarda bu terim daha çok hayvan cesetleri ile ilişkilendirilmektedir.
Doğumdan önce ölüm

Doğumdan önce ölüm birkaç şekilde gerçekleşebilir: ölü doğum, fetüsün doğumdan önce veya doğum sırasında ölmesi; düşük, embriyonun bağımsız olarak hayatta kalamadan ölmesi; ve kürtaj, gebeliğin yapay olarak sonlandırılması. Ölü doğum ve düşük çeşitli nedenlerle gerçekleşebilirken, kürtaj kasıtlı olarak gerçekleştirilir.
Doğumdan önce ölüm > Ölü doğum

Ölü doğum, fetüsün doğumundan hemen önce veya sonra gerçekleşebilir. Fetüsteki kusurlardan veya annede bulunan risk faktörlerinden kaynaklanabilir. Bu faktörlerin azaltılması, riskler mevcut olduğunda sezaryenle doğum ve doğum kusurlarının erken teşhisi ölü doğum oranını düşürmüştür. Bununla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki doğumların %1'i ölü doğumla sonuçlanmaktadır.
Doğumdan önce ölüm > Düşük

Ana madde: Düşük
Düşük, Dünya Sağlık Örgütü tarafından "500 g veya daha az ağırlığa sahip bir embriyo veya fetüsün annesinden atılması veya çıkarılması" olarak tanımlanmaktadır. Düşük, gebelikte en sık görülen sorunlardan biridir ve tüm klinik gebeliklerin yaklaşık %12-15'inde bildirilmektedir; ancak adet dönemindeki gebelik kayıpları da dahil edildiğinde bu oran tüm gebeliklerin %17-22'sine kadar çıkabilmektedir. Düşükle ilgili birçok risk faktörü vardır; kafein, tütün, alkol, ilaç tüketimi, daha önce düşük yapmış olmak ve kürtaj kullanımı düşük yapma olasılığını artırabilir.
Doğumdan önce ölüm > Kürtaj

Ana madde: Kürtaj
Kürtaj, tecavüz sonucu hamilelik, çocuk sahibi olmanın getirdiği mali kısıtlamalar, ergen hamileliği ve önemli bir kişinin desteğinin olmaması gibi birçok nedenden dolayı yapılabilir. Kürtajın iki şekli vardır: tıbbi kürtaj ve klinik içi kürtaj veya bazen cerrahi kürtaj olarak adlandırılır. Tıbbi kürtaj, son âdet tarihinden en fazla 11 hafta sonra gebeliği sonlandıracak bir hap almayı içerir ve klinik içi kürtaj, rahmi boşaltmak için emme kullanılarak tıbbi bir prosedürü içerir; bu 12 haftadan sonra mümkündür, ancak prosedürü uygulayacak bir ameliyat doktoru bulmak daha zor olabilir.
Biyolojik yaşlanma

Ana madde: Biyolojik yaşlanma
Biyolojik yaşlanma, bir canlının tüm felaketlere rağmen hayatta kalabildiği ancak sonunda yaşlılıkla ilgili nedenlerden dolayı öldüğü bir senaryoyu ifade eder. Tersine, erken ölüm, yaşlılık gelmeden önce meydana gelen bir ölümü, örneğin bir insanın 75 yaşına ulaşmadan önce ölmesini ifade edebilir. Hayvan ve bitki hücreleri normalde doğal varoluşun tüm süresi boyunca çoğalır ve işlev görür, ancak yaşlanma süreci hücresel aktivitenin bozulması ve düzenli işleyişin bozulmasından kaynaklanır. Hücrelerin kademeli bozulma ve ölüm eğilimi, metabolik reaksiyonların ve canlılığın devam etmesine rağmen hücrelerin doğal olarak istikrarlı ve uzun süreli yaşam kapasitesi kaybına mahkûm olduğu anlamına gelir. Örneğin Birleşik Krallık'ta her gün meydana gelen ölümlerin onda dokuzu yaşlanmayla ilgilidir; dünya genelinde ise her gün meydana gelen 150.000 ölümün üçte ikisinin nedeni yaşlanmadır.
Biyolojik işlevlerine yönelik dış tehlikelerden kurtulan neredeyse tüm hayvanlar, sonunda yaşam bilimlerinde "senesans" olarak bilinen biyolojik yaşlanma nedeniyle ölür. Bazı organizmalar ihmal edilebilir bir yaşlanma yaşar, hatta biyolojik ölümsüzlük sergiler. Bunlar arasında denizanası Turritopsis dohrnii, hidra ve planarya sayılabilir. Doğal olmayan ölüm nedenleri arasında intihar ve yırtıcılık yer alır. Tüm nedenler arasında, dünya çapında her gün yaklaşık 150.000 kişi ölmektedir. Bunların üçte ikisi doğrudan veya dolaylı olarak yaşlanmaya bağlı olarak ölmektedir, ancak Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Almanya gibi sanayileşmiş ülkelerde bu oran %90'a yaklaşmaktadır (yani, tüm ölümlerin yaklaşık onda dokuzu yaşlanmayla ilgilidir).
Fizyolojik ölüm artık bir olaydan ziyade bir süreç olarak görülüyor: bir zamanlar ölümün göstergesi olarak kabul edilen koşullar artık tersine çevrilebilir. Sürecin neresinde yaşam ve ölüm arasında bir ayrım çizgisi çizileceği, hayati belirtilerin varlığı ya da yokluğunun ötesindeki faktörlere bağlıdır. Genel olarak klinik ölüm, yasal ölümün tespiti için ne gerekli ne de yeterlidir. Kalbi ve akciğerleri çalışan ve beyin ölümü gerçekleştiği tespit edilen bir hasta, klinik ölüm gerçekleşmeden yasal olarak ölü ilan edilebilir.