Arnavutluk'un İslamlaşması
Tarih > Erken Osmanlı dönemi

Arnavutlar, 14. yüzyılın sonlarında Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçası olduklarında İslam'a geçmeye başlamışlardır. 1500'lü yıllara kadar belirli aristokrasi üyeleri ve Yörüklerin seyrek askeri ileri karakol yerleşimleri ile İslam'ın yayılışı sınırlı kalmasıyla Arnavutluk, Bulgaristan ve Bosna gibi Balkanlar'daki diğer bölgelerden farklı kalmıştır. 1430'ların başlarında, kuzey ve orta Arnavutluk'taki Arnavut feodal beyler Osmanlı yönetimine meydan okumuş ve Osmanlılar buna iki askerî harekâtla karşılık vermiştir. Arnavut yenilgileri, Osmanlıların Anadolu'daki tımarlara büyük miktarda toprak ve seçkinlerden Arnavutlara toprak vermesiyle sonuçlanmıştır. Bazı Arnavut Hristiyan elitlerin İslam'a ilk geçişleri, onların önceki bazı siyasi ve ekonomik ayrıcalıklarını korumalarına ve yeni Osmanlı sisteminde yeni ortaya çıkan tımar veya sipahilerin mülk sahipleri sınıfına katılmalarına olanak sağlamıştır.
Bu aristokrat şahsiyetlerden bazıları arasında, Osmanlıların hizmetindeyken İslam'a geçen ve daha sonra başlattığı 15. yüzyılın sonlarında Kuzey Arnavutluk ayaklanması sırasında Hristiyanlığa dönen George Kastrioti (İskender Bey) vardı. Bunu yaparken, İslam'ı kabul eden veya Müslüman sömürgeci olan diğerlerine de Hristiyanlığa geçmelerini, aksi takdirde ölümle yüzleşmelerini emretti. İskender Bey, 1452'de Arnavutluk'un genel valisi olarak atanan ve yerel halk arasında Katolikliği İslam'ın yayılmasından korumakla görevlendirilen Ramon d'Ortafà'yı gönderen Napoli Krallığı'ndan askeri yardım aldı. İskender Bey ile Osmanlılar arasındaki çatışmalar sırasında, çeşitli savaşlar ve baskınlar Sultan II. Mehmed'i, dağ kalelerinden gelen direnişe karşı ovada Elbasan kalesini (1466) inşa etmeye itti. İskender Bey'in ayaklanması sırasında Avlonya bölgesindeki Müslüman ve Yahudilerin çoğu öldürüldü ve bazıları İtalya veya İstanbul'a kaçtı. İskender Bey'in ölümünden (1468) önce ve sonra, Arnavut aristokrasisinin bir kısmı, torunları hala yerleştikleri birçok köyde ikamet eden Osmanlı fethinden kaçmak için bir miktar Arnavutla birlikte güney İtalya'ya göç etti. Osmanlı yönetimine karşı bir başka Arnavut ayaklanması 1481'de yaşandı.
İskender Bey'in düşüşünden çok sonra bile, Arnavutluk kırsalının geniş bölgeleri sık sık Osmanlı yönetimine karşı isyan etti ve çoğu zaman köylerin tamamının yok edilmesi de dahil olmak üzere büyük insani maliyetlere yol açtı. 1570'lerde, Osmanlı yöneticilerinin Elbasan ve Reka'da mevsimsel isyanların ortaya çıkmasını durdurmak amacıyla yerli halkı İslam'a döndürme yönünde ortak bir çabası başladı ve 1596'da Kuzey'deki Katolikler arasında başarısız bir isyan, bir dizi ağır cezai tedbirin ardından geldi. bu da İslam'a geçişe neden oldu. Arnavutluk'ta İslamlaşmanın zirvesi, diğer İslamlaşmış veya kısmen İslamlaşmış bölgelerden çok daha sonra meydana geldi: 16. yüzyıl Osmanlı nüfus sayımı verileri, Arnavutların yaşadığı sancakların ezici çoğunlukla Hristiyan kaldığını ve Müslümanların çoğu bölgede %5'ten fazla oluşturmadığını, bu dönemde Müslümanların zaten olduğunu gösterdi. Bosna'nın bazı bölgelerinde (Bosna %46, Hersek %43, kentsel Saraybosna %100), Kuzey Yunanistan'da (Trikala %17,5), kentsel Makedonya'da (Üsküp ve Manastır %75) ve Doğu Bulgaristan'da (Silistra %72, Chirmen %88, Nikopol %22. Daha sonra 19. yüzyılda Balkanların çoğunda İslamlaşma süreci durmuşken, Arnavutluk'ta, özellikle Güney'de önemli ilerlemeler kaydetmeye devam etti.
Osmanlı yönetiminin ilk dönemlerinde, günümüz Arnavutluk'unu oluşturan bölgeler, Arvanid Sancağı adında bir idari birim halinde yeniden düzenlendi. Osmanlı yönetiminin başlangıcında yalnızca kentsel bir yerleşimin önemli sembolik anlamı veya kültürel değeri olan önde gelen kiliseler camiye dönüştürüldü. Arnavutluk'ta inşa edilen ilk camilerin çoğu, Osmanlı padişahlarının İşkodra'daki Fatih Sultan Mehmed Camii, Berat'taki Kırmızı Cami ve diğerleri gibi bölgedeki askeri seferleri sırasında Osmanlı garnizonları için kalelerin içinde inşa edilmişti.
Kural olarak, Osmanlı yönetimi Hristiyan tebaaya büyük ölçüde hoşgörü gösterdi ama aynı zamanda onlara karşı ayrımcılık da yaptı; onları daha yüksek vergilerle ikinci sınıf vatandaşlar haline getirdi ve Müslümanları mahkemeye çıkaramamak, atlara sahip olamamak, silahlara sahip olamamak veya Müslümanlarınkine bakan evlere sahip olamamak gibi çeşitli yasal kısıtlamalara maruz kaldı. Müslümanlar. Osmanlı yetkilileri Katoliklikten kronik olarak şüphe duysalar da, piskoposların sınır dışı edilmesi ve mal ve gelirlere el konulmasıyla kilisenin bastırıldığı belirli dönemler dışında, Ortodoks kilisesinin engellenmeden çalışmasına büyük ölçüde izin verdiler. Osmanlı döneminde, Müslümanların yanı sıra Hristiyanların çoğu da bir dereceye kadar senkretizmi benimsemiş ve hâlâ çeşitli pagan ayinlerini uygulamaktaydı; Bu törenlerin birçoğu Bektaşi Tarikatı gibi mistik tarikatlar arasında en iyi şekilde korunmuştur.
Berat kalesinin içindeki yıkık Kırmızı Cami.
Akçahisar kalesinin içindeki yıkık Cami.
Rozafa Kalesi içindeki yıkık Fatih Sultan Mehmed Camii, İşkodra.