stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lady Gaga
Konuyla ilgili yayınlar

Johanson, Paula (2012). Lady Gaga: A Biography. Greenwood biyografiler serisi. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. ISBN 1440801096. Erişim tarihi: 5 Şubat 2017.
Gray, Richard J., (Ed.) (2012). The Performance Identities of Lady Gaga: Critical Essays. Jefferson, Kuzey Karolina: McFarland. ISBN 0786468300.
Halberstam, J. Jack (2012). Gaga Feminism: Sex, Gender, and the End of Normal. Boston: Beacon Press. ISBN 9780807010983.
Goodman, Elizabeth (2010). Lady Gaga: Critical Mass Fashion. St. Martin's Press. ISBN 0312668406.
Goodman, Elizabeth (2010). Lady Gaga: Extreme Style. HarperCollins. ISBN 9780007379019.
Herbert, Emily (2010). Lady Gaga: Queen of Pop. John Blake Publishing. ISBN 9781844549634.
Morgan, Johnny (2010). Gaga. Sterling Publishing. ISBN 1402780591.
Parvis, Sarah (2010). Lady Gaga. Andrews McMeel Publishing. ISBN 0740797956.
Phoenix, Helia (2010). Lady Gaga: Just Dance—The Biography. Orion Publishing Group. ISBN 9781409115670.
Thiollet, Jean-Pierre (2017). Improvisation so piano ("Le piano de Lady Gaga sur la touche !"). Neva Editions. ISBN 978-2-35055-228-6.
Lady Gaga (sağda), 2007'de Lollapalooza'da Lady Starlight ile şarkı söylüyor.
Gaga, 2009'da The Fame Ball Tour'da sahnede
Gaga, 2010'da The Monster Ball Tour'da şarkı söylüyor.
Gaga, 2012'de The Born This Way Ball'da şarkı söylüyor.
Gaga, 2017'de Joanne World Tour'da sahnede
Gaga, ilk kez başrolde yer aldığı Bir Yıldız Doğuyor'un gösterimi öncesinde 2018 Toronto Uluslararası Film Festivali'nde.
Gaga, 2022'de tüm konserleri stadyumlarda verilen ilk turnesi olan The Chromatica Ball'da sahnede.
Gaga, nişanlısı Michael Polansky ile 81. Venedik Uluslararası Film Festivali'nde.
Gaga, 2010'da "kana bulanmış" şekilde şarkı söylüyor.
Gaga, Eylül 2012'de üzerinde et görünümlü bir elbise ile performans sergiliyor.
Gaga, 2009'da Ulusal Eşitlik Yürüyüşü'nde bir konuşma yapıyor.
Gaga, 2010'da Portland, Maine'de "Don't ask, don't tell" aleyhinde konuşuyor.
Global Language Monitor, "Lady Gaga"yı Zirvedeki Moda Terimi ilan etti; şarkıcıyla özdeşleşen "pantolonsuz" modası da üçüncü oldu.
Vezir Gambiti (roman)

| --- | --- |
The Queen's Gambit

Yazar: Walter Tevis
Çevirmen: Kerem Sanatel
Ülke: ABD
Dil: İngilizce
Türler: Gerilim, Psikolojik Gerilim
Yayımcı: İthaki
Sayfa: 336
ISBN: 9786257737654
Vezir Gambiti (The Queen's Gambit), Walter Tevis'in 1983 tarihli Amerikan romanı olup, Beth Harmon adında bir satranç dâhisi kadının hayatını anlatır. Bir oluşum romanı veya olgunlaşma hikâyesi; evlat edinme, feminizm, satranç, uyuşturucu bağımlılığı ve alkolizm temalarını kapsar. Kitap, aynı adlı 2020 Netflix mini dizisi için uyarlandı.
Epigrafi

Romanın epigrafı, WB Yeats'in yazdığı "The Long-Legged Fly" şiiridir. Bu şiir, romanın ele aldığı ana konulardan birini vurguluyor: bir kadındaki dehanın içsel işleyişi. Tevis bu konuyu ölümünden bir yıl önce, 1983'teki bir röportajda tartıştı.
Gelişim

Tevis, kitabının yayınlandığı sırada yayınlanan bir New York Times röportajında, hikâyenin "zeki kadınlara bir övgü" olduğunu belirtti. Bruce Pandolfinii, televizyon mini-dizinin yayınlandığı sırada, yönetmeni Scott Frank ile yaptığı bir röportajda Walter Tevis'in hiçbir zaman Amerikalı genç satranç dahisi, (birçok yorumcunun tahmin ettiği üzere, on yıl önce Dünya Satranç Şampiyonasını kazanan ana kahramanı için açık bir ilham kaynağı olan ) Bobby Fischer'i referans gösterme niyetinde olmadığını açıkladı.
Pandolfini yayından önce satranç pozisyonlarına danıştı ve kitabın nihai başlığı bir satranç açılışı olan "Vezir Gambiti"nden esinlenildi. Otuz sekiz yıl sonra kitap Netflix'e uyarlandı ve The Queen's Gambit adlı dizi vizyona girdi.
Konu

Vezir Gambiti, satranç dehası Beth Harmon'un, yetimhanedeki çocukluğundan, sakinleştirici ve alkol bağımlılığı ile mücadele verdiği; Büyük Usta rütbesine yükselişine kadar izini sürüyor.
Sekiz yaşındaki öksüz Beth Harmon, sessiz, somurtkan ve görünüşe bakılırsa önemsizdir -ta ki ilk satranç oyununu oynayana kadar. Duyguları keskinleşir, düşünceleri daha netleşir ve hayatında ilk kez kendini tamamen kontrol altında hisseder. On altı yaşına geldiğinde, ABD Açık şampiyonası için yarışır. Ancak profesyonel çevrede becerilerini geliştirdikçe, riskler yükselir, izolasyonu daha da korkutucu hale gelir ve kaçma düşüncesi daha da çekici hale gelir.
Edebi önemi ve kabulü

Roman, gerilim, spor/oyun romanı ve oluşum romanı arasında bir yer kaplaması sebebiyle sınıflandırmak zordur.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | "Vezir Gambiti" saf bir zevktir. Birkaç yılda bir tekrar okuduğum bir kitaptır- sırf içindeki keyif ve yetenek için. | ” |
— kaynak
Ayrıca satranç tasvirlerinin teknik doğruluğu için de büyük övgüler almıştır:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | New Yorker'ın eleştirmeni, romancının takıntılı satranç dünyasını yeniden yaratmasından özellikle etkilendi ve Tevis'in "Dünya Şampiyonu olacak olan beynin gerilimini aktarmakta başarılı olduğunu" belirtti. "New York Times Kitap İncelemesi yazarlarından Harold C. Schonberg, Tevis için "Amerikan Satrancı dünyası hakkında, Rusların nasıl etki ettiğine bir bakış ekleyerek çok şey ortaya koyuyor ve çizdiği resim son derece doğru." dedi. Schonberg ekledi: "Beth Harmon hazırlıklı olmayabilir, ancak bir İncil azizi adanmışlığına, çılgın bir hafızaya ve küçük dünyasını başka hiç kimsenin erişemeyeceği bir tür şaşırtıcı orijinallikle sentezleme, yaratma ve parçalama yeteneğine sahip. Satrancın en üst düzeyinin anlamı budur. " ("Çevrimiçi Çağdaş Yazarlar" dan, 2007, Gale Referansı) | ” |
Tevis, satranç sahnelerini "C sınıfı" bir oyuncu olarak kendi deneyimlerine ve oyunla ilgili uzun çalışmasına dayandırdı. Bunu, romanı için Yazarın Notunda şöyle açıklamıştır:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Büyük Ustalar Robert Fischer, [Boris Spassky]] ve Anatoly Karpov 'un muhteşem satrancı yıllardır benim gibi oyuncular için bir zevk kaynağı oldu. "Vezir Gambiti  bir kurgu çalışması olduğundan, ancak rekorun çelişkisini önlemek için onları karakter kadrosundan çıkarmak akıllıca görünüyordu. Joe Ancrile, Fairfield Hoban ve Stuart Morden'a teşekkürlerimi sunmak isterim, her biri harika oyuncular, bana kitaplar, dergiler ve turnuva kurallarında yardımcı oldular. Ve Ulusal Usta Bruce Pandolfini'nin metni düzeltmede ve onun kıskanılacak kadar iyi oynadığı oyunla ilgili hatalarımdan kurtulmamda sıcak yürekli ve gayretli yardımına sahip olduğum için şanslıydım. | ” |
Edward Winter'dan bazı eleştiriler:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Yazar ... yapay olarak stilize edilmiş satranç turnuvaları anlatımlarında yetersiz ustalık gösterme eğilimindedir (örn. Beraberlik olmaması ve şüphe sebebiyle Beth'in son turda en güçlü rakipleriyle buluşması). | ” |
Ekran uyarlaması: The Queen's Gambit mini dizisi

Mart 2019'da Netflix, yine Vezir Gambiti adlı romandan uyarlanan yedi bölümlük sınırlı bir dizi sipariş etti. Dizinin başrolünü Anya Taylor-Joy oynamış, Scott Frank ise yazar, yönetmen ve yönetici yapımcı olarak görev yapmıştır. Yaygın ilgi ve eleştirmenlerin beğenisini kazanmak için 23 Ekim 2020'de yayınlandı.
2020'deki Netflix mini dizisinden önce, kitabı uyarlamak için iki başarısız girişimde bulunuldu. 1983'te The New York Times muhabiri Jesse Kornbluth senaryo haklarını almıştı fakat 1984'te Tevis'in ölümüyle proje iptal edildi. 1992'de İskoç senarist Allan Scott, hakları Tevis'in dul eşinden satın aldı ancak planladığı sanat evi filminden hiçbir şey gelmedi. Scott, 2007'de, Ocak 2008'deki ölümünden önce Heath Ledger ile onun ilk yönetmenlik denemesi üzerine çalışıyordu. Scott, 2020 Netflix serisinin ortak yaratıcısı ve ortak yapımcılığını üstlendi.
Eserin Kasım 2023 tarihinde müzikale uyarlanacağı açıklanmıştı. Yapımın söz ve müziği Mitski Miyawaki'ye, senaryosu ise Eboni Booth'a aittir. Broadway müzikalinin yönetmenliği ise Whitney White imzasını taşımaktadır.
Yayın tarihi

1983, ABD, Random House
2003, ABD, Vintage
Belirme

Belirme (zuhur, İng. emergence), karmaşık bir sistemde yeni ve uyumlu yapılar, desenler ve özelliklerin ortaya çıkması sürecidir. Belirmiş fenomen, sistemin elemanları arasında etkileşim dinamikleri sonucunda oluşur. Belirmiş fenomen çoğunlukla görece basit parçaların görece basit etkileşimlerinden çıkan beklenmedik, sıradan olmayan sonuçlardır. Karmaşık bir sistemi daha az karmaşık olandan ayıran şey, karmaşık sistemde bazı davranımların ve desenlerin, elemanların arasındaki ilişkilerin dokusu gereği ortaya çıkmalarıdır.
Belirmiş özellikler

Bir belirmiş davranım, belirmiş nitelik veya zuhur eden özellik, bir ortamda belirli sayıda basit birim (ajan) çalışırken, grup olarak karmaşık hareketler oluşturduğunda gözlemlenebilir. Birden fazla şeyden oluşmuş bir sistem bu şeylerin sahip oldukları özelliklerin toplamından fazlasını içerebilir. Örneğin, bir düzlemde iki nokta düşünün. Bu noktalar arasında bir uzaklık olacaktır. Bu uzaklığın kendisi bir noktanın bir özelliği olmayıp, sadece noktalar arasındaki ilişkide kendini gösterir. Belirmiş özellikler sadece sistemin içindeki elemanlar arasından değil, aynı zamanda diğer belirmiş özellikler arasından da çıkabilir. Bu özelliklerin sayısı ve inceliği, gerek elemanların gerekse de öncül olarak belirmiş özelliklerin sayısından çok daha fazla olabilir.
Belirmiş özellikler bir karmaşık sistem çeşitlilik, organizasyon ve bağımlılığa ulaşınca ortaya çıkar. Özelliğin kendisi genellikle öngörülemez ve benzersizdir. Sistemin evriminin yeni bir boyutunu temsil eder. Karmaşık davranımlar veya özellikler, hiçbir tek birimin özelliği olmadığı gibi daha alt seviyedeki birimlerin hareketlerine indirgerek de öngörülemezler. Bir kuş veya balık sürüsünün davranımı bu kavram için kolayca anlaşılabilecek örneklerdir. Sürünün hareketini anlamak tek tek balık veya kuşların hareketini anlamaktan daha zordur.
Belirme açısından bakıldığında zekâ, nöronlar arasındaki bağlantılardan belirir ve bu perspektiften bakıldığında beyni oluşturan nöronlar zeki olmasa da beynin zeki olmasını açıklamak için bir "ruh" kavramı ortaya atmak gerekli değildir.
Belirmiş davranım oyun ve oyun tasarımı için de önemlidir. Örneğin, poker oyunu, özellikle de belirli bir artırım yapısı olmayan limitsiz formları, genellikle belirmiş davranım tarafından yönetilir. Örneğin, kurallar oyuncuya pas geçmesini zorunlu kılmaz ama çoğu oyuncular bunu yapar. Oyun belirmiş davranım tarafından yönetildiği için kurallar aynı olsa da bir poker masasındaki oyun diğerinden tamamen farklı olabilir. Oyun varyasyonları belirmiş meta-oyunun örnekleridir ve yeni oyunların evrimleşmesine katalizör olurlar.
Belirmiş yapılar

Belirmiş yapılar tek bir olay veya kural tarafından yaratılmamış desenlerdir. Sisteme bir desen oluşturması komutunu veren bir şey yoktur ama her parçanın diğerleri ile olan etkileşimi karmaşık bir süreç sonucu düzene yol açar. Belirmiş yapıların parçalarının toplamlarından fazlası oldukları söylenebilir, çünkü bu belirmiş düzen çeşitli parçaların bir araya gelmesiyle ortaya çıkmaz. Bu parçaların etkileşimi önemlidir.
Biyolojiden bir örnek olarak karınca kolonisini alabiliriz. Kraliçe karıncalara ne yapmaları konusunda direkt emirler vermez. Bunun yerine, her karınca çeşitli uyarılara kimyasal koku şeklinde reaksiyon verir. Bu uyarılar larva, diğer karıncalar, düşmanlar, yemek ve çop biriktirme olabilir. Karınca bu kimyasal kokuyu ardında bir iz olarak bırakır ve bu iz diğer karıncalar için yeni bir uyaran olur. Burada her karınca sahip olduğu genetik kodlar neticesinde sadece kendi etrafındakilere tepki veren otonom bir birimdir. Merkezi bir karar alma olmamasına rağmen, karınca kolonileri karmaşık davranım gösterirler ve hatta geometrik problemleri dahi çözebilirler.
Belirmiş yapılar şehirleri ve galaksilerin şekli gibi birçok doğal fenomeni de içerirler. Komuta olmadan düzen oluşturdukları için entropi prensiplerini yener görünürler.
Belirmiş sistemler

Belirmiş süreçler ve davranımlar, çok hücreli biyolojik yapılardan hücresel otomatlara, organizasyon olgularından bilgisayar simülasyonlarına kadar çok çeşitli yerlerde gözlemlenebilir. Borsa belirmişliğin büyük ölçekteki bir örneğidir: bir bütün olarak şirketlerin dünya çapında görece fiyatlarını düzenlemesine rağmen, lider olarak kabul edilebilecek, pazarın tümünün çalışmasını kontrol eden bir birim yoktur. Her ajan veya yatırımcı, sadece portföyündeki sayılı firmadan haberdardır ve pazarın belirli düzenleyici kurallarını izlemek zorundadır. Bireysel yatırımcıların etkileşimleri sayesinde borsanın karmaşıklığı bir bütün olarak belirir.
Belirmiş yapılar organizasyonun değişik seviyelerinde oraya çıkabilir. Daha önce belirtildiği gibi, galaksilerin uzaydaki yapısı evrendeki enerji ve maddenin dağılımının belirmiş bir özelliğidir. Benzer şekilde hava durumu olgusu, örneğin fırtınalar, hayatın kendisi gibi belirmiş özelliklerdir. Belirmiş kendi kendine organizasyon, bölge planlamasının yapılmadığı şehirlerin ortaya çıkmasında sıklıkla görülür.
Fizikte belirme

Fizikte belirme makroskopik sistem mikroskopik sistemin toplamı olmasına rağmen, mikroskopik değil makroskopik bir seviyede oluşan fenomenler için kullanılır. Bazı örnekler şunlardır:
Sıcaklık. Tek tek parçaçıkların enerjisi, momenti ve hızları olabilir ama sıcaklıkları olamaz. Sıcaklık sadece termodinamiğin kurallarının çalışacağı miktarda parça toplanınca belirir. Aynı şekilde, temel parçacıklar (veya atomlar) ayrı ayrı katı, sıvı veya gaz halleri ile mevcut değillerdir. Bu olgular atomik seviyenin üstünde belirler.
Renk. Protonlar veya elektronlar gibi temel parçacıkların renkleri yoktur. Sadece bunlar atomlar halinde düzenlendiği zaman ışığın bazı dalga boylarını emip bazılarını yansıtırlar ve böylece bir renge sahip oldukları söylenebilir. (kuarkların renk değişimi olarak adlandırılan bir özelliği olsa da bu sadece şekilsel bir isimdir ve rengin günlük kullanımıyla ilgisi yoktur)
Sürtünme. Temel parçacıklar sürtünmesizdirler veya daha kesin bir ifadeyle bu parçacıkların arasındaki kuvvetler korunumludur. Ancak, yüzeyleri birbirine sürtüldüğü zaman enerji emebilen, maddenin daha karmaşık yapıları düşünüldüğü zaman sürtünme belirir. Benzer bakış açısı viskozite, elastisite gibi olgulara da uygulanabilir.
Parçacık fiziğinin bazı teorileri, hatta kütle, uzay ve zaman gibi bazı yapılar bile daha temel olgulardan (Higgs boson veya sicim teorisi gibi) çıkmış belirmiş fenomen olarak görülebilir. Kuantum mekaniğinin bazı yorumlarında, her objenin belirli bir pozisyonu, momenti, vb. vardır diyen deterministik gerçeklik algısı aslında bir belirmiş fenomendir çünkü maddenin gerçek hali tek bir pozisyon veya momentumu olması gerekmeyen bir dalga fonksiyonu olarak tanımlanmıştır.
Bütün bu örneklerde, makroskopik seviyedeki belirmiş fenomen mikroskopik seviyede direkt olarak var olmayabilir ama makroskopik seviyedeki varlığı mikroskopik seviyede fizik kanunlarının uygulanmasıyla açıklanabilir.
Belirmiş fenomen, bütün maddeyi onu oluşturan parçalarla açıklamaya çalışan indirgemeci fizik teorisinin neden yaşayan varlıklar gibi kompleks nesneleri açıklamayı umduğunu gösterir. Bunun yanında, belirmiş fenomen aşırı indirgemeciliğe bir uyarıdır çünkü belirmiş fenomenin mikroskopik açıklaması çok karmaşık veya pratik kullanım için çok alt seviyede kalabilir. Örneğin, eğer kimya, parçacık fiziğindeki etkileşimlerden belirmiş olarak, hücre biyolojisi kimyadaki etkileşimlerin belirmiş olarak, insanlar hücre biyolojisindeki etkileşimlerden belirmiş olarak, medeniyet insanların etkileşimlerdinden belirmiş olarak ve insanlık tarihi medeniyetlerin etkileşimden belirmiş olarak açıklanabilir olsa da, bu tek başına bunun kolay olduğunu veya insanlık tarihinin parçacık fiziği kanunları ile açıklanmasının istenilirliğini göstermez. (Ama yine de bu, bazılarının belirmiş karmaşık fenomenlerin (insanlık tarihi gibi) daha temel teoriler ile ilişkili basit yasalarla açıklanması ile ilgili hipotezler ortaya atmasını engellememiştir. Örneğin Kodratiev dalgası veya bilimkurgu olan psikotarih'e bakınız.
Bibliyografya

John H. Holland, Emergence from chaos to order (1998) Oxford University Press, ISBN 0-7382-0142-1
Steven Johnson, Emergence (2002) Scribner, ISBN 0-684-86876-8
Gregory Bateson, Steps to an Ecology of Mind (1972) Ballantine Books, ISBN 0-226-03905-6
Kevin Kelly, Out of Control (1994) Perseus Books Group, ISBN 0-201-48340-8
Stephen Wolfram, A New Kind of Science (2002), ISBN 1-57955-008-8.
Mario Augusto Bunge, "Emergence and Convergence" (2001)
Jochen Fromm, The emergence of complexity (2004) Kassel University Press, ISBN 3-89958-069-9
Douglas R Hofstadter, "Gödel, Escher, Bach: An eternal Golden Braid" (1979) Harvester Press
Korotayev A., Malkov A., Khaltourina D. Introduction to Social Macrodynamics: Compact Macromodels of the World System Growth. Moscow: URSS, 2006. ISBN 5-484-00414-4  5 Ocak 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
Thomas C. Schelling, "Micromotives and Macrobehavior" (1978) W. W. Norton and Company
Çok fazlı uyku

Çok fazlı uyku, Da Vinci uykusu veya süper insan uykusu günlük uyku süresini 2-5 saate düşürmeyi amaçlayan bir uyku modeli. Uykunun gün içinde 20-25 dakikalık kısa parçalara bölünmesiyle gerçekleştirilmektedir.
ÇFU'ya uyum süreci fiziksel olarak çok zor olan 1-2 haftalık geçiş dönemi gerektirir. Birbirinden bağımsız kişilerin tecrübelerine göre biliş ya da uyanıklık seviyesinde herhangi bir düşüş olmadığı, aksine birkaç saatlik uykunun bir gün için yeterli olduğu iddia edilmektedir. Öte yandan ÇFU birçok insanın hoşuna gitmiyor gibi görünen aşırı bir program gerektirmektedir.
ÇFU üzerine az sayıda düzenli bilimsel araştırma yapılmaktadır. Birçoğu, bağımsız deneyimcilerin iddialarına dayanmaktadır.
Teori

Düzenli “tek fazlı” uyku birçok aşamadan oluşur. Bazıları doğal oluşumunda gerekli olmayan süreler içerir. ÇFU savunucuları, öncelikli uyum sürecinin kontrol altına alınmasıyla beynin hayati uyku sürecine daha hızlı gireceğini iddia etmektedir. Bir kez nasıl uyum sağlanacağı öğrenildiği zaman, sadece kısa süreli uykularla rahat ve yeterli miktarda uyku alınabilecektir.
Denizde uzun süre geçirmek zorunda olan bot yarışçıları uyuma tehlikesinden kurtulmak için benzer bir teknik kullanırlar. Astronotlar da kriz dönemlerinde benzer stratejiler kullanırlar. NASA ve ABD ordusunda –özellikle Deniz Kuvvetlerinde- ÇFU'ya büyük önem verilmektedir.
Deney

Claudio Stampi’den alınan mevcut ÇFU kullanıcıları ve bilimsel kanıtların iddiasına göre yorgunluğun çoğu yaklaşık 10 günlük bir program ile atlatılabilecek ve 14 günlük bir programla tamamen ortadan kalkacaktır. Ancak testlere katılanlar sık sık uyuyakalmakta ve uyum süreci tamamen başarıya ulaşamamaktadır. 14. gün sonunda hala yorgun kalmakta ve bir çoğu deneyi bırakmaktadır. Deneyi bırakmayanlar ise 19. günün sonunda bu deneyin sonucunu almakta ve yaşam tarzı haline getirmektedir. Steve Pavlina da bu deneyi 14. günde bırakmak istemiştir.
Mekanizma

Claudio Stampi’nin kitabına (“Why We Nap: Evolution, Chronobiology and Functions of Polyphasic and Ultrashort Sleep”) göre, uykusuzluk durumunda, ÇFU ölçümleri tek fazlı uyku ile kıyaslandığında hafızayı ve analitik yetenekleri kullanmada artışa sebep olduğunu göstermektedir (ancak serbest uyku düzeninin sadece %12 kadarı karşılaştırabilmiştir). Stampi'ye göre, böyle bir uyum programına alışılmışın dışında bir evrimsel eğilim gelişimi getirir. Stampi ÇFU ile ilgili olarak, ÇFU'ya uyumdan binlerce yıl önceki atalarımızca tercih edilen uyku olduğu şeklinde bir hipotez üzerinde durmaktadır.
ÇFU uyumunun uyku kalıplarını nasıl etkilediği ile ilgili iki ekol vardır. Bir ekol REM uykusunun (rüyaları gördüğünüz ve hatırladığınız zamanki uyku) en önemli aşama olduğunu ve vücudun bir gün içinde birkaç kez bu aşamaya ihtiyaç duyduğunu böylece her bir kısa uyku sürecinde REM'in tamamının ÇFU kullanarak uyuyanlarca alındığını iddia etmektedir. Diğer ekol ise vücudun farklı uyku parçalarında farklı uyku seviyelerine girdiğini (bazen REM, bazen derin uyku) iddia eden bu programın kullanıcı üzerinde daha önemli olan aşamaların tespiti için araştırmalar yapmaktadır.
ÇFU savunucuları arasında popüler olan görüş REM uykusunun önemli olduğu görüşüdür. Belki de bunun sebebi bazı uyku teorilerinin REM'in genel olarak bilincin yenilenmesini etkileyen uyku olduğunu iddia ediyor olmasıdır. Yine de REM uykusunun rolü son yıllarda tartışılmaktadır. Kaynaklara göre REM uykusunun uyku sürecinin en önemli aşaması ya da sağlık için gerekli olduğu görüşü belirsiz olsa da REM'den mahrum bırakılmanın farelerin 3-8 hafta arasında ölümüne sebep olması, aşırı REM alan insanların baskı yaşadığı ve monoamine oxidase engelleyicilerinin REM uykusunda tamamen ortadan kalkması, hala MAOI alan hastaların herhangi kesin bir bilişsel zararı olduğunu göstermemektedir (Siegel 2001).
Devlet (Platon)

| --- | --- |
Πολιτεία

Yazar: Platon
Ülke: Antik Yunanistan
Dil: Grekçe
Konu: Siyaset Felsefesi
Yayım: MÖ 340 civarı
Devlet (Grekçe: Πολιτεία, Politeía), Sokrates'in sağlıklı ve mutlu bir toplum hayatı için düşündüğü devlet modelini anlatan Platon'un bir eseridir. Günümüzdeki devlet felsefesi üzerinde temel kaynaklardan biri olması açısından önemlidir. Aynı zamanda mutluluk felsefesi üzerine yazılmış bir metindir. Eserde Platon'un hocası olan Sokrates'in konuşmaları yer almaktadır.
Platon, "Devlet" adlı eserinde ideal devletin nasıl olacağını belirtmiştir. Bu devlette insanlar üç sınıfa bölünmüştür; Çalışanlar (işçiler, çiftçiler, zanaatkarlar), bekçiler (askerler) ve yöneticiler. İşçi sınıfı çalışıp üretimde bulunarak devletin maddi ihtiyaçlarını karşılar. Bekçiler sınıfı toplum içinde güvenliği ve dışarıya karşı devletin varlığını savunur. Yöneticiler sınıfı ise devleti yönetir.
Bu toplumda her sınıfın bir erdemi vardır. İşçi sınıfının erdemi kanaatkâr olmak, bekçi sınıfının erdemi cesaret, yöneticilerin erdemi ise bilgeliktir. Ayrıca bu toplumda kadın-erkek eşitliği mevcuttur.
Platon'un açtığı bu ütopik devlet anlayışı yolu, gelecekte hem Doğu hem de Batı felsefelerinde temsilciler bulmuştur. Doğu felsefesinde böyle ütopik bir devlet anlayışını Fârâbî'de görmekteyiz.
Kitaplar > 1. Kitap - Adalet üzerine tartışmalar > Giriş

Kitap Sokrates'in anlatıcı olarak sahneye çıktığı bir çerçevede başlar. Glaukon ile birlikte Atina'dan Pire'ye, Bendis şölenine katılmak üzere yola çıkmışlardır. Eve dönüş yolunda henüz Pire'de iken yolları şölene katılan bir grup insan tarafından kesilir. Sokrates, onu kalmaya ikna eden bu grupla birlikte Polemarkhos'un evine doğru yola koyulur. Sokrates, Polemarkhos'un evinde onun yaşlı babası Kephalos ile sohbet eder. İkili arasında yaşlılığın avantajları ve dezavantajları üzerine gerçekleştirilen sohbet, zenginliğin faydaları üzerine yapılan bir başka sohbet ile sürdürülür. Kephalos'a göre zenginlik, zengin kişinin kimseye borçlu olmaması hasebiyle faydalı ve önemlidir. Öte yandan zengin insan, diğer insanları kandırmak ve yalan söylemek zorunda da kalmamaktadır. Ona göre zengin insanın kötülük yapması için hiçbir sebep yoktur. Kephalos, yabancıların emanetine saygı göstermeyi ve doğru olanın daima söylenmesini adalet olarak kabul etmektedir. Bu duruma karşın Sokrates, bir deliye gerçeği söylemenin ya da o deliden, o delirmeden önce ondan alınmış olan silahları geri vermenin adil bir davranış olamayacağını ifade eder. Kephalos Sokrates'in tezini kabul eder.