stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Lütesiyen
Stratigrafik tanım

Lütesiyen, adını Paris şehrinin Latince adı olan Lütesya'dan almıştır. Lütesiyen aşaması, bilimsel literatüre 1883'te Fransız jeolog Albert de Lapparent tarafından tanıtıldı ve 1981'de A. Blondeau tarafından revize edildi.
2011 yılında oluşturulan resmî bir referans profiline (KSKN) göre, Lütesiyen katının başlangıcı, nannofosil Blackites inflatus'un ilk ortaya çıkışıyla gerçekleşir. İspanya'da bulunan iki aday arasından Gorrondatxe kesiti seçildi.
Lütesiyen'in bitişi ise (Bartoniyen'in tabanı), kireçli nanoplankton türü Reticulofenestra reticulata'nın ilk ortaya çıkışıyladır.
Lütesiyen, Eosen ve aşağı Robiasiyen Avrupa Kara Memeli Mega Zonları (Lütesiyen Katı 11 ila 15 arasındaki Memeli Paleojen zonlarını kapsar), üst Bridgeriyen ve Uintan Kuzey Amerika Kara Memeli Çağları, yukarı Arshantan ve İrdinmanhan Asya Kara Memeli Çağları ve son olarak Mustersan ve alt Divisaderan Güney Amerika Kara Memeli Çağları ile örtüşür. Aynı zamanda Avustralya'nın orta Johannian bölgesel katı, Kaliforniya'nın üst Ulatisiyen ve alt Nanziyen bölgesel katlarıyla aynı yaştadır.
Macleaya

Macleaya Papaveraceae familyasına bağlı bir cinstir.
Lisa Zane

| Lisa Zane |
| --- | --- |
Doğum: Elizabeth Frances Zane 5 Nisan 1961 (63 yaşında) Chicago, ABD
Meslek: Oyuncu, şarkıcı, söz yazarı
Etkin yıllar: 1984–günümüz
Stil: Vokal
Resmî site: lisazane.com

Lisa Zane (doğum adı : Elizabeth Frances Zane ; d. 5 Nisan 1961 ; Chicago), Elm Sokağında Kâbus filmiyle ünlenen Amerikalı oyuncu ve şarkıcı.
Filmografi > Filmler

| Yılı | Başlık | Rolü | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1989 | Heart of Dixie | M.A. |  |
| 1989 | Gross Anatomy | Luann |  |
| 1989 | Pucker Up and Bark Like a Dog | Taylor |  |
| 1990 | Bad Influence | Claire |  |
| 1990 | Age of Insects, TheThe Age of Insects | Sara |  |
| 1991 | Femme Fatale | Cynthia |  |
| 1991 | The Passion of Martin | Rebecca |  |
| 1991 | Freddy's Dead: The Final Nightmare | Margaret 'Maggie' Burroughs |  |
| 1994 | Floundering | Jessica |  |
| 1994 | Unveiled | Stephanie Montgomery |  |
| 1995 | Terrified | Pearl |  |
| 1996 | Baby Face Nelson | Helen Womack |  |
| 1996 | First Man, TheThe First Man |  |  |
| 1996 | Nervous Breakdown of Philip K. Dick, TheThe Nervous Breakdown of Philip K. Dick | Tessa | Short |
| 1997 | Nurse, TheThe Nurse | Laura Harriman |  |
| 1999 | Table for One, AA Table for One | Ariana Harpwood |  |
| 1999 | Lovely Leave, TheThe Lovely Leave | The Wife | Short |
| 2001 | Monkeybone | Medusa |  |
| 2001 | Secret Pact, TheThe Secret Pact | Denise Wokowski |  |
| 2001 | Kidnapping of Chris Burden, TheThe Kidnapping of Chris Burden |  |  |
| 2005 | Cruel but Necessary | Gynecologist |  |
| 2013 | Gun, the Cake and the Butterfly, TheThe Gun, the Cake and the Butterfly | Opera Singer |  |
| 2013 | Girl from Nagasaki, TheThe Girl from Nagasaki | Jazz Singer |  |
| 2016 | Daisy |  | Short |
| 2017 | Game Day | Ricki's Mom |  |
Filmografi > Televizyon

| Yılı | Başlık | Rolü | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1989 | Gideon Oliver |  | "Tongs" |
| 1991 | My Life and Times | Lilly | "Millennium" |
| 1991 | Babe Ruth | Claire Hodgson Ruth | televizyon film |
| 1992 | Human Target | Robin | "Chances Are" |
| 1992 | Middle Ages | Nora Conover | "The Pig in the Python" |
| 1992–93 | L.A. Law | Melina Paros | ana rol (season 7) |
| 1994 | Natural Selection | Elizabeth Braden | televizyon film |
| 1994 | Diagnosis: Murder | Meg Westlin | "The Restless Remains" |
| 1994 | Lifestories: Families in Crisis | Lori | "Confronting Brandon: The Intervention of an Addict" |
| 1994 | XXX's & OOO's | Louisia | televizyon film |
| 1995 | ER | Diane Leeds | Supporting role (season 1) |
| 1995 | Great Defender, TheThe Great Defender | Rhoda | "Naked Truth" |
| 1995 | Her Deadly Rival | Lynne | televizyon film |
| 1995 | Iron Man | Madame Masque (Seslendirme) | "Beauty Knows No Pain" |
| 1996 | Incredible Hulk, TheThe Incredible Hulk | She-Hulk (Seslendirme) | "Doomed", "Fantastic Fortitude" |
| 1996–97 | Profit | Joanne Meltzer | ana rol |
| 1997 | Roar | Queen Diana | ana rol |
| 1998 | Outer Limits, TheThe Outer Limits | Natalie Grainger | "Sarcophagus" |
| 2000 | Stolen from the Heart | Karen Ravetch | televizyon film |
| 2000 | Missing Pieces | Renata | televizyon film |
| 2002–03 | Dinotopia | Le Sage | televizyon series |
| 2003 | Judging Amy | Mrs. Novins | "Ye Olde Freedom Inn" |
| 2003 | Dragnet | Deborah Larson | "The Brass Ring" |
| 2004 | Division, TheThe Division | Lisa | "It's the Real Thing" |
| 2006 | Law & Order | Sophia Keener | "Cost of Capital" |
| 2006 | Murder in My House | Roxanne | televizyon film |
| 2006 | Point Pleasant | Anne Gibson | "Let the War Commence", "Mother's Day" |
| 2006–07 | Biker Mice from Mars | Charley / Various (Seslendirme) | Tekrarlayan rol (season 1) |
| 2009 | Southland | Lana Schmidt | "Westside" |
| 2017 | Chicago Justice | Judge Fotis | "Uncertainty Principle" |
Macledium

Macledium Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
Ludwig Passini

| Ludwig Passini |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: 1832
Ölüm: 1903
Uyruk: Avusturyalı
Alanı: Ressam


Venedik kanalındaki figürler
Caffè Greco in Rome
Ludwig Passini – An earnest conversation
Ludwig Passini – Roman street scene
Ludwig Johann Passini (1832–1903), Avusturyalı bir tür ressamı ve matbaacıydı.
Kişisel hayatı

Ludwig Passini, 9 Temmuz 1832'de Viyana'da oymacı Johann Nepomuk Passini'nin oğlu olarak doğdu. Passini ailesi 1850'de Trieste'ye taşındı.
Ludwig Passini, 6 Kasım 1903'te Venedik'te öldü.
Seçilmiş eserleri

Monks Buying Fish at the Portal of the Madonna della Misericordia (1855)
Salone of the Palazzo Barbaro (1855)
Cafè Greco in Rome (1856), Kunsthalle Hamburg
Roman Fish Market at Sant'Angelo in Pescheria (1863)
The confessional (1863)
The interior of the Basilica of Santa Maria Maggiore (1867)
The Latin Class (1869)
A Shared Confidence (1870)
Praying in a Venetian church (1873)
Bridge at the Riva degli Schiavoni – A Procession in Venice (1873–74)
People on a Venetian canal (1893)
A Clerical Intervention (1897)
Konuyla ilgili yayınlar

Ludwig Passini in General Encyclopedia of Artists of the antiquity to the present, volume XXVI, p. 286, Seemann, Leipzig (1932)
Kalpakcian, Vardui; Ludwig Passini (1832, Vienna – 1903, Venezia): un pittore austriaco, ritrattista della vista Venezia, ed. Richard Boesel, Fillitz Hermann; Roman Historical Releases 46th Austrian Academy of Sciences, Vienna (2004). 3700133065ISBN 3700133065
Bénézit, E.; Dictionnaire des Peintres, Sculpteurs, Dessinateurs et Graveurs, 8 vols, Paris (1956–61); reprint Librairie Grund; 4th illustrated edition (1999) 2700030109
Maclean's

| --- | --- |
Editör: Kenneth Whyte
Kategoriler: Haber dergisi
Sıklık: Haftalık
İlk sayı: 1905 The Business Magazine yılında adıyla 1911 yılında  Maclean's adıyla
Ülke:  Kanada
Dil: İngilizce
Website: http://www.macleans.ca
ISSN: 0024-9262
Maclean's, Kanada'daki olaylaı, politikayı, popüler kültürü ve güncel havadisleri yazan haftalık haber dergisidir. Torontolu gazeteci/girişimci John Bayne Maclean tarafından 1905 yılında The Business Magazine adıyla kuruldu ve 6.000 kopya sattı. Derginin adı Aralık 1905'te The Busy Man's Magazine olarak değiştirildi ve göç, ulusal savunma, ev yaşamı, kadınların oy hakkı gibi konuları ele almaya başladı. Maclean, 1911 yılında dergiye kendi adını vererek derginin adını değiştirdi.
Lisi Gölü

| Lisi Gölü  ლისის ტბა (Gürcüce) |
| --- | --- |


Havza
Konum: Tiflis, Gürcistan
Koordinatlar: 41°44′39″K 44°44′5″D﻿ / ﻿41.74417°K 44.73472°D﻿ / 41.74417; 44.73472
Genel bilgiler
Akarsu (gelen): Kura nehri
Yüzölçümü: 0,47 km2 (0,18 sq mi)
En derin noktası: 4 m (13 ft)
Wikimedia Commons
Lisi Gölü (Gürcistan)Gürcistan haritasında gösterLisi Gölü (Kafkaslar)Kafkaslar haritasında göster
Lisi Gölü (Gürcüce: ლისის ტბა) Tiflis, Gürcistan'da, Kura Nehri vadisi içinde aynı adda küçük bir yerleşimin yanında yer alan küçük bir göldür. Gölün çevresi kayalık ve kıraçtır ve göl çevresinde çalılıklar ve bozkır örtüsü görülür. Göl ve çevresi, farklı egzotik kuş türleri için bir yaşam alanı sağlar. Gölün etrafındaki alan, çeşitli kuş türlerine ek olarak, kaplumbağalar, tilkiler ve yabani hayvanlar gibi çeşitli hayvanlara barınak sağlar. Bölge, göl çevresindeki yamaçlarda yaşayan büyük yılan nüfusu ile bilinir.
İklim

Lisi Gölü'nde ılık, oldukça kuru bir Akdeniz iklimi görülür. Yıllık yağış yaklaşık 400 mm'dir (Ocak ayında <20 mm, Nisan ayında <40 mm, Temmuz ayında <40 mm, Ekim ayında <30 mm) ve yılda 20 ila 30 gün şiddetli yağışlar görülür. Ayrıca kar örtüsü 10 ila 20 gün arasında toprakta kalır. Ortalama sıcaklıklar: Ocak ayında 0, Nisan ayında 12, Temmuz ayında 23, Ekim ayında 13 ve ortalama maksimum sıcaklık (Temmuz ayında) 37 santigrat derecedir.
Yeniden yapılandırma ile ilgili tartışmalar

Göl kıyısındaki karma kullanımlı bir yerleşim olan Yeşil Lisi Kasabası için planlar yapılmıştır. TBC Bank Başkanı Mamuka Khazaradze'nin Gürcistan Yeniden Geliştirme Şirketi projenin sahibi olarak, mimarlık firması Andropogon'a master plan ve saha tasarımı yaptırdı. Yeşil Lisi Kasabası'nın Birinci Aşaması 2011'de açıldı.[daha iyi kaynak gerekli]
Bölgenin yeniden yapılandırılması ile ilgili planlar, Mamuka Khazaradze liderliğindeki bir grubun, 354 hektarlık arazi için 182 milyon USD teklif ederek bir grup İsrailli yatırımcıyı geride bıraktığı 2007 yılına kadar uzanmaktadır. Hükûmetle yapılan anlaşmanın koşulları Khazaradze'nin grubunun bölgedeki kamu hizmetleri yükseltmelerine ve göle ihtiyaç duyulan tatlı suyu sağlayacak bir sisteme 30 milyon USD harcamasını gerektiriyordu. Khazaradze'nin grubu anlaşmanın koşullarını yerine getirmekte gecikti ve belirsiz koşullar altında araziyi şehirden 55 milyon USD'ye satın aldı - böylece, İsrail grubunun önüne geçmesini sağlayan orijinal tekliften 127 milyon USD daha az bir fiyat vermiş oldu. Yerel alanın ekolojisini iyileştirmek için tüm şartlar kaldırıldı ve bu alandaki kalkınma ile ilgili olarak daha fazla kâr amaçlı konut yapılmaya başlandı.
Lisi Gölü'nün yanındaki dinlenme alanı çalışmaları.
Mahmud Abdurrahman

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Mahmud Abdurrahman Muhammed Nur Abdurrahman
Doğum tarihi:  22 Kasım 1984 (39 yaşında)
Doğum yeri:  El-Muharrek, Bahreyn
Boyu:  1,74 m (5 ft 8+1⁄2 in)
Mevkii:  Orta saha
Kulüp bilgileri
Kulübü:  El-Manema
Numarası:  13
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2004–2009 |  El-Muharrek |  30 |  (12) |
| 2009 |  → Al Qadisiya (kiralık) |   |   |
| 2009–2010 |  Al-Shamal Sports Club |  8 |  (4) |
| 2010–2015 |  El-Muharrek |   |   |
| 2015–2016 |  Al-Markhiya |  6 |  (2) |
| 2015– |  El-Manema |   |   |
Millî takım kariyeri
| 2006–2014 |   Bahreyn |  85 |  (12) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Mahmud Abdurrahman (d. 22 Kasım 1984), orta saha pozisyonunda görev yapmış Bahreynli millî futbolcudur.
Futbol kariyeri > Kulüp takımları kariyeri

Profesyonel kariyerine 2004 yılında El-Muharrek kulübünde başladı.
Futbol kariyeri > Millî takım kariyeri

Bahreyn millî futbol takımı formasını 85 kez giyip 12 gol kaydetti.
Lucilia pachystoma

Lucilia pachystoma, Lucilia cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Lucilia pallipes

Lucilia pallipes, Lucilia cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Lucilia obscuripalpis

Lucilia obscuripalpis, Lucilia cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Lilia Dizon

| Lilia Dizon |
| --- | --- |

Doğum: Claire Strauss y Dizon 4 Nisan 1928 Pampanga, Filipinler
Ölüm: 15 Haziran 2020 (92 yaşında) Barselona, İspanya
Ölüm sebebi: Asfiksi
Milliyet: Filipinli
Etkin yıllar: 1946-2007
Evlilik: Gil de León ve Antonio V. Abad
Çocuk(lar): 5

Lilia Dizon (doğum adı: Claire Strauss y Dizon; 4 Nisan 1928, Pampanga, Filipinler - 15 Haziran 2020, Barselona, İspanya), Filipinli aktris. 1970'li ve 1980'li yıllarda popülerdi.
Yaşamı

Dizon 1928'de Pampanga, Filipinler'de Filipinli Regina Dizon ve Alman Yahudisi asıllı Amerikalı Abe Strauss'un tek kızı olarak doğdu.
Özel yaşamı

LVN Prodüksiyon yapımı filmlerinde sıklıkla yer alan oyuncu Gil de León ile ilk evliliğinden; Pinky de Leon, Christopher de Leon ve Melissa de Leon adında üç çocuğu oldu. Son eşi Antonio V. Abad ile beraberliğinden ise 1980'li yıllarda televizyonlarda boy gösteren iki kızı Toni Abad ve Cori Abad vardır.
Ölümü

Dizon 15 Haziran 2020'de yaşamını sürdürdüğü Barselona, İspanya'da 92 yaşında asfiksi komplikasyonları nedeniyle öldü.
Filmografi (seçme)

1946 - Probinsiyana
1947 - Bakya mo Neneng
1947 - Kamagong
1947 - Binatang Maynila
1947 - Pangarap ko'y Ikaw Rin
1947 - Violeta
1947 - Ina
1948 - Engkantada
1948 - Kaaway ng Babae
1948 - Kambal na Ligaya
1948 - Krus na Bituin
1948 - Perfidia
1948 - Maestro Pajarillo
1949 - Makabagong Pilipina
1950 - Magkumpareng Putik
1950 - Tininti del Barrio
1950 - Sohrab at Rustum
1951 - Pulo ng Engkantada
1951 - Venus
1951 - Dugo sa Dugo
1951 - Haring Cobra
1952 - Bathaluman
1953 - Itinakwil
1953 - Kuwintas ng Pasakit
1953 - Sa Paanan ng Bundok
1953 - Makabuhay
1954 - Tucydides
1954 - Doce Pares
1954 - Ikaw ang Buhay Ko
1954 - Kandilerong Pilak
1955 - Sanda Wong
1956 - Simaron
1956 - Umaalong Ginto
1957 - Kandilang Bakal
1958 - Glory at Dawn
1958 - Sisang Tabak
1961 - The Moises Padilla Story
Lucilia ovatrix

Lucilia ovatrix, Lucilia cinsine bağlı bir böcek türüdür.
M110

Eski nesil kundağı motorlu obüs sistemi.
Teknik Veriler

Üretici: ABD
Namlu Çapı: 203 mm
Uzunluğu: 10.8 m
Muharebe Ağrlığı: 28,3 ton
Yüksekliği: 3,1 m
Genişliği: 3,1 m
Yükselme: 0º +65º
Yana Dönüş Açısı: Sağa ve Sola 30º
Mermi Ağırlığı: 200-pound
Azami Menzil: 150* Atış Hızı: 2 mermi/dk
Hız:55 km/sa.
Motor:  General Motors 8V71T, 8 silindir, supercharged dizel 405 bg (kW)
Zırh: 13 mm
Personel: 13
Kullanan Ülkeler

Amerika Birleşik Devletleri
Birleşik Krallık
Güney Kore
İspanya
Türkiye
Yunanistan
Malya Burnu

Malea Burnu
Malya Burnu veya Benefşe Burnu (Yunanca: Ακρωτήριον Μαλέας Akrotiron Maleas), Yunanistan'ın Mora Yarımadası'nın güneydoğusunda bulunan bir burundur. Burun, Yunanistan anakarasının ikinci en güney noktası olup Lakonya Körfezi'ni Ege Denizi'nden ayırmaktadır.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 7757518-0  VIAF: 235294829
Lucilia pallescens

Lucilia pallescens, Lucilia cinsine bağlı bir böcek türüdür.
Maldivler devlet başkanları listesi

| Maldivler Cumhuriyeti Devlet Başkanı ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ  (Maldivce) |
| --- | --- |
Maldivler Devlet Başkanı Bayrağı
Görevdeki Muhammed Muizzu 17 Kasım 2023 tarihinden beri
Resmî ikamet: Mulee'aage
Görev süresi: 5 yıl
Oluşum: 1 Ocak 1953 (71 yıl önce) (1953-01-01)
Açılışı yapan: Hussain Mohamed Latheef
Vekil: Maldivler Başkan Yardımcısı
Maaş: MVR 100,000 aylık
Bağlılık: Maldivler Anayasası
Websitesi: presidencymaldives.gov.mv
Maldivler devlet başkanı, Asya ada ülkesi Maldivler'de 1953 yılından bu yana ülkenin en üst makamında bulunan kişiye verilen unvandır.
Mahmud Abdülaziz

| Mahmud Abdülaziz |
| --- | --- |

Doğum: 04 Haziran 1946(1946-06-04) İskenderiye, Mısır
Ölüm: 12 Kasım 2016 (70 yaşında) Kahire, Mısır
Meslek: Oyuncu
Resmî site: 

Mahmud Abdülaziz, (Arapça:  محمود عبد العزيز‎; d. 4 Haziran 1946, İskenderiye, Mısır - ö. 12 Kasım 2016, Kahire, Mısır), Mısırlı sinema ve dizi oyuncusudur. Genelde Mısır ve Arap ülkelerinde çekilen yapımlarda rol almıştır. TV şov programı Raafat El-Hagan ile tanındı. 12 Kasım 2016'da ölümüne kadar oyunculuğu sürdürdü.
Poussy Chalabi ile evli olup film yönetmeni ve yapımcısı Mohamed Mahmoud Abdel Aziz ve Karim Mahmoud Abdel Aziz adlı ikide çocuğu olan oyuncu 44 yılık oyunculuk hayatının ardından 12 Kasım 2016'da Kahire'de 70 yaşında ölmüştür.
Filmografi > Televizyon

| Yılı | Filmler | Rolü |
| --- | --- | --- |
| 1976 | Shagaret El Ablab | The Ivy Tree |
|  ? | Al Dawama | The Swirl |
|  ? | Al Bashayer | The Good News |
1987: Raafat El-Hagan
2004: Mahmoud El Masri
|  ? | Ana El Hokooma | I Am The Law |
2012: Bab El Khalk
| 2014 | Abo Heba Feh Gabal El Halal | Abo Heba in The Halal Mountain |
| 2016 | Ras El-Ghoul | The Ghoul's head |
Uluslararası sistem teorisi

Uluslararası sistem teorisi, siyaset bilimi ve uluslararası ilişkilerde yaygın olarak kullanılan yaklaşım. Sistem analizi, siyasette yaklaşımı siyasal olaylar arasındaki ilişkileri anlamak ve çözümlemek için bir uygulamadır. Uluslararası sistem siyasal, toplumsal ve ekonomik bir sistemdir. Uluslararası sistem teorisi, devletler arasındaki güç dağılımını, devletlerin birbiriyle ve çevreleri ile olan ilişkilerini, ulus devletlerin oluşturduğu yapıyı inceler.
Teoriler

Sistem kavramı, farklı yazarlar tarafından farklı şekillerle değerlendirilmiştir. Morton A. Kaplan'a göre sistem, "birbiriyle çok sıkı ilişki halinde olan ve kendilerine özgü davranışsal özelliklerle dış çevreden ayrılan değişkenler dizisi" olarak tanımlanmaktadır. McClelland'a göre sistem, "kendilerini dış çevreden ayıran ve belirlenebilen sınırlar içinde etkileşmekte olan bir bütündür." K. J. Holsti'ye göre uluslararası sistem, "kabileler, şehir devletleri, imparatorluklar ya da ulusal devletler gibi bağımsız siyasal varlıkların herhangi bir şekilde toplamı" olarak tanımlanmaktadır. Richard N. Rosecrance'ye göre uluslararası sistem, "bozucu girdilerden, düzenleyici, mekanizmalardan çevresel kısıtlayıcılardan meydana gelen bir yapıdır." Sistemler arasında bağlılık vardır. Sistemin herhangi bir öğesinde oluşan değişiklik sistemin tamamını olumlu ya da olumsuz yönde etkiler. Aynı olay uluslararası sistem içinde geçerlidir. Örneğin; Yugoslavya ve Sovyetler Birliği'nin 1989-1990'da meydana gelen gelişmelerle dağılmaları, 2011'de Arap dünyasında meydana gelen gelişmelerle Tunus, Mısır ve Libya gibi devletlerin varlıklarını sürdürürken otoriter bir yapıdan daha demokratik bir yapıya dönüşmeleri söz konusu olmuştu. Diğer bir örnek ise Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin hegemonyasına dayalı ve Doğu-Batı bloku ekseninde sürdürülen iki kutuplu sistemin yerini Amerika Birleşik Devletleri'nin egemen olduğu çok kutuplu sistemin alması ve bununla beraber Doğu blokunun tamamen sona ermesidir.
Uluslararası siyasal sistem

Uluslararası siyasal sistemleri, Richard Rosecrance, dokuz tarihsel döneme ayırarak yapmıştır. Bu dokuz uluslararası sistemi de ikiye indirgemiştir. K. J. Holsti ise hiyerarşik sistem, güç dengesi sistemi, gevşek iki kutuplu sistem, sıkı iki kutuplu sistem ve çok kutuplu sistem olmak üzere uluslararası sistem modelini beşe ayırmıştır. Morton A. Kaplan ise uluslararası siyasal sistemi altı başlık altında toplamıştır bunlar;
güç dengesi sistemi,
gevşek iki kutuplu sistem,
sıkı iki kutuplu sistem,
evrensel sistem,
hiyerarşik sistem
ve son olarak birim veto sistemidir. Morton A. Kaplan'a göre tarihte gerçekleşen tüm sistemler güç dengesi ve gevşek iki kutuplu sistemi yansıtmaktadır. Kaplana göre her sistemi incelemeye yarayan beş değişken dizisi vardır:
Temel kurallar
Girdilerle ilgili değişim kuralları
Aktör sınıflandırıcı değişkenler
Güç öğelerine ilişkin kapasite değişkenleri
İletişim düzeyiyle ilgili enformasyon değişkenler
Morton A. Kaplan bu değişkenlerden en çok temel kurallar üzerinde durmaktadır. Sistemdeki dengenin korunması için gerekli ve karakteristik davranışları ifade eden ve istikrarın korunmasına yönelik bu temeller, her sisteme göre farklılık göstermektedir. Uluslararası sistem devletlerin dış politikasını belirler. Morton A. Kaplan'a göre uluslararası sistem teorisinde farklı karakterlere sahip devletler, benzer koşullarda aynı politikayı izler. Devletlerin içsel yapılarını dikkate almamı, devletlerin dış politikaya olan etkilerini göz önünde bulundurmuştur. Bununla birlikte, geliştirdiği sınanabilir nitelikteki varsayımlarla devletlerin belirli durumlarda nasıl davrandıklarını veya gelecekte nasıl davranacaklarını öngördüğü bir analiz çerçevesi oluşturmuştur. Morton A. Kaplan'ın uluslararası sistem teorisi modellerinden ilki güç dengesi sistemi (balance of power), esas olarak XVIII. ve XIX. yüzyılda Avrupa'da yaşana klasik güç dengesi sisteminden yola çıkarak gerçekleştirilmiştir. Güç dengesinin en az beş devletten oluşması ve bu devletlerin güçleri arasında büyük bir fark olmaması gerekmektedir. Devletler arasındaki güç yaklaşık olarak eşit olduğundan dolayı hiçbir devlet diğer devletler üzerinde sürekli bir üstünlük kuramaz. Güç dengesi sisteminin temelinin oluşturan çıkarlar her an değişebileceğinden devletler istikrarsızdır.[kaynak belirtilmeli]
Güç dengesi sistemi

Bir güç dengesi sisteminin devamı açısından gerekli olan ve Morton A. Kaplan'ın temel aktörler adını verdiği bu devletlerin sayıları hakkında bazı yazarlar farklı şeyler söylemektedir. Waltz ve Morgenthau gibi özellikle realist okula mensup yazarlar, bir güç dengesi sisteminin devam edebilmesi için, birbirine yakın güçte üç devletin yeterli olabileceğini belirmektedir (Waltz, 1969:304-305;Morgenthau, 1970:224-57). Diğer taraftan K. J. Holsti, bir sayı vermekten ziyade, bunun yerine çok sayıda devlet ifadesini kullanırken Deutsch ve Singer, sistemde devlet sayısının arttığı ölçüde istikrarın artacağını belirtmektedir (Deutsch ve Singer, 1969:317-19). Güç dengesi sisteminde, sistemin bozulmaması içi zayıf devletin yanında yer alarak, sistemin yıkılmasını önleyen dengeleyici bir devlet bulunabilir. Dengeleyici devletin amacı güç dengesinin bozulmamasıdır. Örneğin; XVIII. ve XIX. yüzyıllarda İngiltere, Avrupa güç sisteminin dengesi konumunda olmuştur. Bu dengeleyici konumunu XX. yüzyılın başına kadar başarılı bir şekilde sürdüren İngiltere'nin hem eski gücünü kaybetmesi hem Avrupa'nın İngiltere'yi içine alacak şekilde genişlemesi hem de Sovyetler Birliği'nin gücünün artması, İngiltere'yi, Avrupa güç dengesi sisteminin taraflarından biri konumuna getirmiştir.[kaynak belirtilmeli]
Güç dengesi sisteminin temel davranış kuralları:
Savaş yerine diplomatik görüşmeleri tercih etmek,
Temel aktörlerden birinin ortadan kaldırılması söz konusu ise savaşı durdurmak,
Sistem içinde başat veya koalisyonlara izin vermemek,
Uluslar üstü ilkelere bağlanma doğrultusunda hareket eden devletleri sınırlamak
Yenilmiş veya yıkılmış bir temel aktörün sisteme dönmesine veya aktör sayısının çoğalmasına çalışmak,
Bütün ortaklara karşı kabul edilebilir ortak olarak davranmak.
Kaplan'a göre bir güç dengesi sisteminde, ittifakların dışında kalan devletlerin çok olması istikrar unsurudur. Aynı şey ittifakların gevşek yapılı ve esnek olduğu durumlarla sistemdeki devlet sayısının çok olduğu durumlar için de geçerlidir. Fakat tersinin söz konusu olduğu durumlarda, sistemdeki devlet sayısı az ise, sistemdeki dengeleyicinin rolü sürekli bir dengesizliğe yol açabilmekte, hatta böyle durumlarda sistem çökebilmektedir.[kaynak belirtilmeli]