Fuji Müzik
Tarihi

Wéré müziği, Nijerya'nın güneybatısındaki Yorùbá kasaba ve şehirlerinde, Ramazan ayında oruç tutan Müslümanları uyandırmak için Müslüman şarkıcılar ve müzisyenler tarafından icat edilmiş, İslami etkiler taşıyan bir Yorùbá müzik türüdür. 1950'lerde sömürge dönemi sonlarına doğru, Alhaji Dauda Epo-Akara ve Ganiyu Kuti (Gani Irefin) Ibadan'da wéré müziğini kurup popüler hale getirdiler. 1950'ler ve 60'lar boyunca, Ibadan, Lagos ve Ìlọrin şehirleri ve çevresindeki Müslüman topluluklar içinde birçok wéré performans grubu ortaya çıktı. Bu erken dönem performansçılar, keman benzeri goje ile sıkça birlikte çalınan bir yaylı çalgı olmadan sákárà davulu ile yapılan Yoruba sákárà müziğinden büyük ilham aldılar. Bağımsızlık yıllarının başlarında Lagos merkezli tanınmış wéré performansçıları arasında Sikiru Omo Abiba, Ajadi Ganiyu, Ayinde Muniru Mayegun (General Captain), Ajadi Bashiru, Sikiru Onishemo, Kawu Aminu, Jibowu Barrister, Ayinde Fatayi, Kasali Alani, Saka Olayigbade, Ayinla Yekinni ve Bashiru Abinuwaye bulunur. Çeşitli stiller gelişirken, bazı performansçılar bestelerinde wéré aralıklarında ağız organları (harmonicalar) çaldılar. Sikiru Ayinde Barrister, Alhaji Jibowu Barrister liderliğindeki popüler wéré grubu Jibowu Barrister'ın baş şarkıcısı ve bestecisiydi. 1960'larda, Sikiru Ayinde Barrister, Kollington Ayinla ve diğer genç wéré grupları Lagos ve çevresini salladılar.
Erken albümlerinden birinde, fújì'yi "yerel müzik" olarak nitelendiren eleştirmenleri azarlayıp eğitirken, Sikiru Ayinde Barrister fújì müziğini sákárà, Apala, jùjú, Aró, Afrobeat, gudugudu ve bazı highlife unsurlarından oluşan bir kombinasyon olarak tanımladı. Sikiru Ayinde Barrister, fújì'yi tüm dünyaya taşıyarak popülerleştirme konusunda büyük bir iş çıkardı. 1970'ler boyunca Avrupa kıtasında, özellikle İngiltere'de ve 1980'ler boyunca Amerika Birleşik Devletleri'nde turnelere başladı. Sikiru Ayinde Barrister, herhangi bir sonraki fújì grubu Nijerya dışına turneye çıkmadan önce uluslararası turnelere çıktı.
1970 ve 1980'ler boyunca diğer fújì müzisyenleri arasında Fatai Adio, Saura Alhaji, Student Fuji, Rahimi Ayinde (Bokote), Ramoni Akanni, Love Azeez, Waidi Akangbe, Sikiru Olawoyin, Agbada Owo, Iyanda Sawaba, Ejire Shadua, Wahabi Ilori, Wasiu Ayinde Marshall, Suleiman Adigun, Sakaniyau Ejire ve Wasiu Ayinla bulunur. Her sanatçı üretken hale geldikçe, her biri kendi benzersiz fújì müziği tarzını icat edip tanıttı.
Erkek müzisyenler, fújì'nin wéré müziğindeki kökenlerini yansıtması nedeniyle fújì'ye hakim olmuşken, kadın sanatçılar İslami ve wákà olarak adlandırılan fújì ile ilgili tarzlar geliştirdiler. İslami, bu kadın fújì ile ilgili müzik türü için özellikle Ìlọrin şehri ve çevresinde popüler bir isimdir, wákà ise bu Müslüman kadın türü için daha genel bir pan-Yoruba terimidir. Bu tarzlar 1950'lerin sonlarında ortaya çıkmış ve başlangıçta kadın vokalistler tarafından düğünler ve Mekke'den dönen hacılar için kutlamalar gibi İslami etkinliklerde icra edilmiştir. 1980'lerden bu yana, profesyonel Müslüman kadın vokalistler kendi gruplarının öncülüğünü yapmış ve bu gruplar enstrümantasyon açısından fújì gruplarına benzerdir. İslami'nin temaları ve estetiği fújì'den daha yakından Müslüman ahlakıyla ilgili olsa da, kadınların türleri ile fújì arasında önemli bir örtüşme vardır. İslami ve wákà'nın çoğu lideri ve arka vokalistleri kadınken, gruplarının geri kalanı tipik olarak erkeklerden oluşur. İslami ve wákà performansçısı kadınlar sahnede ve videolarda baskın bir varlık gösterirler.