stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Elektrik üreteci
Terminoloji

Elektromanyetik jeneratörler dinamolar ve alternatörler olarak iki geniş kategoriden birine girer:
Dinamolar, komütatör kullanımı yoluyla darbeli doğru akım üretir.
Alternatör'ler alternatif akım üretir.
Mekanik olarak jeneratör, birlikte manyetik bir devre oluşturan dönen bir parça ve sabit bir parçadan oluşur:
Rotor: Elektrik makinesinin dönen parçasıdır.
Stator: Bir elektrik makinesinin rotoru çevreleyen sabit kısmıdır.
Bu parçalardan biri manyetik alan oluşturur, diğerinin ise değişen alanın elektrik akımını uyardığı tel sargısı vardır:
Alan sargısı veya alan (sabit) mıknatısları: Bir elektrik makinesinin manyetik alan üreten bileşenidir. Dinamo veya alternatörün manyetik alanı, alan bobinleri denilen tel sargılarla veya kalıcı mıknatıslarla sağlanabilir. Elektrikle uyarılan jeneratörler, alan akısını üretmek için bir uyarma sistemi içerir. Sabit mıknatıslar (PM'ler) kullanan bir jeneratöre bazen manyeto veya kalıcı mıknatıslı senkron jeneratör (PMSG) adı verilir.
Armatür: Bir elektrikli makinenin güç üreten bileşeni. Bir jeneratörde, alternatörde veya dinamoda armatür sargıları, harici devreye güç sağlayan elektrik akımını üretir.
Armatür, tasarıma bağlı olarak rotor veya stator üzerinde, alan bobini veya mıknatıs ise diğer tarafta olabilir.
Tarihçe

Manyetizma ile elektrik arasındaki bağlantı keşfedilmeden önce elektrostatik jeneratörler icat edildi. Yükü yüksek potansiyelli bir elektroda taşıyan hareketli elektrik yüklü kayışlar, plakalar ve diskler kullanarak elektrostatik prensiplerle çalışıyorlardı. Yük elektrostatik endüksiyon veya triboelektrik etki olarak iki mekanizmadan biri kullanılarak üretildi. Bu tür jeneratörler çok yüksek voltaj ve düşük akım üretirdi. Verimsizlikleri ve çok yüksek voltaj üreten makinelerin yalıtılmasının zorluğu nedeniyle, elektrostatik jeneratörler düşük güç değerlerine sahipti ve hiçbir zaman ticari olarak önemli miktarlarda elektrik enerjisi üretmek için kullanılmadı. Tek pratik uygulamaları ilk X-ışını tüplerine ve daha sonra bazı atomik parçacık hızlandırıcılarına güç sağlamaktı.
Günümüzde elektrostatik üreteçlerden sadece Wimshurst makinesi ve Van de Graaff üreteci kullanılmaktadır.
Tarihçe > Faraday disk jeneratörü

Elektromanyetik jeneratörlerin çalışma prensibi 1831-1832 yıllarında Michael Faraday tarafından keşfedildi. Daha sonra Faraday yasası olarak adlandırılan prensip, değişken bir manyetik akıyı çevreleyen bir elektrik iletkeninde bir elektromotor kuvvetinin üretilmesidir.
Brage ayrıca, bir at nalı mıknatısının kutupları arasında dönen bakır bir disk kullanarak, bir tür homopolar jeneratör olan Faraday diski denilen ilk elektromanyetik jeneratörü de yaptı. Küçük bir DC voltajı üretti.
Bu tasarım, manyetik alanın etkisi altında olmayan disk bölgelerinde akımın kendi kendini iptal eden karşı akımları nedeniyle verimsizdi. Akım doğrudan mıknatısın altında indüklenirken, akım manyetik alanın etkisi dışında kalan bölgelerde geriye doğru dolaşıyordu. Bu karşı akım, güç çıkışını alıcı tellere sınırladı ve bakır diskin atık ısınmasına neden oldu. Daha sonraki homopolar jeneratörler, bir akım akış yönünde sabit bir alan etkisi sağlamak için disk çevresi etrafına yerleştirilmiş bir mıknatıs dizisi kullanarak bu sorunu çözecekti.
Bir diğer dezavantaj, manyetik akı boyunca tek bir akım yolu olması nedeniyle çıkış voltajının çok az olmasıydı. Deneyciler, bir bobinde birden fazla tel dönüşü kullanmanın daha yüksek, daha kullanışlı voltajlar üretebileceğini buldular. Çıkış voltajı dönüş sayısıyla orantılı olduğundan, jeneratörler dönüş sayısını değiştirerek istenen herhangi bir voltajı üretecek şekilde kolayca tasarlanabiliyordu. Tel sargıları, sonraki tüm jeneratör tasarımlarının temel bir özelliği haline geldi.
Tarihçe > Jedlik ve kendi kendini uyarma olayı

Ányos Jedlik, Faraday'dan bağımsız olarak, 1827'de elektromanyetik kendi kendini uyarma cihazları olarak adlandırdığı elektromanyetik döner cihazlarla deneyler yapmaya başladı. Tek kutuplu elektrikli marşın prototipinde (1852 ile 1854 arasında tamamlandı) hem sabit hem de dönen parçalar elektromanyetikti. Kalıcı mıknatıs tasarımlarının yerini alan dinamo kendi kendini uyarma ilkesinin keşfiydi. Ayrıca, 1861'de (Siemens ve Wheatstone'dan önce) dinamo kavramını formüle etmiş olabilir ancak bunu ilk fark eden kişi olmadığını düşündüğü için patentini almadı.
Tarihçe > Dinamo

Ana madde: Dinamo
Dinamo, elektrik elde etmek amacıyla endüstride kullanılan ilk elektrik üreteciydi. Elektromanyetik ilkelerle çalışan dinamo komütatör aracılığıyla doğru akım oluşturur. Dinamolarda doğru akım (DC) üretmek pahalıdır bu yüzden dinamoda DC üretmek yerine, alternatörlerde AC üretilir ve doğrultucularla DC'ye çevirilir.
Tarihçe > Alternatör

Ana madde: Alternatör
Komütatörsüz dinamo. Alternatif akım üretmek için kullanılır.
Zwevegem, Batı Flandre, Belçika'da erken Ganz Jeneratörü
Faraday diski ilk elektrik jeneratörüydü. At nalı şeklindeki mıknatıs (A) diskin (D) içinden bir manyetik alan yaratıyordu. Disk döndürüldüğünde, bu merkezden kenara doğru radyal olarak dışarıya doğru bir elektrik akımı oluşturuyordu. Akım kayan yaylı temas m'den, dış devreden ve aksın içinden diskin merkezine geri akıyordu.
Dinamolar büyüklüğünden dolayı ve yüksek güçler elde etmek için komütatör gerektiğinden pek tercih edilmemektedir. Resimdeki dinamo dakikada 1400 dönüşle (1400 RPM) 2,170 Watt güç üretebiliyordu
Berlin Duvarı Anıtı

| --- | --- |
Gedenkstätte Berliner Mauer
Berlin Duvarı Anıtı

Koordinatlar: 52°32′06″K 13°23′23″D﻿ / ﻿52.53500°K 13.38972°D﻿ / 52.53500; 13.38972
Konum: Berlin, Almanya
Açılış tarihi: 1998
Website: www.berliner-mauer-gedenkstaette.de
Berlin Duvarı Anıtı (Almanca: Gedenkstätte Berliner Mauer), Almanya'nın başkenti Berlin'de bulunan bir anıttır. Anıt, 1998 yılında Berlin Duvarı'nda ölenlerin anısına inşa olup Bernauer Straße'de Ackerstraße köşesinde yer almaktadır. İçerisinde Uzlaşma Şapeli, Berlin Duvarı Dokümantasyon Merkezi, eski sınırın 60 metrelik bir bölümü, anma penceresi ve ziyaretçi merkezi yer alır.
5. Zırhlı Tugay

| 5>  Zırhlı Tugay |
| --- | --- |
Ülke:  Türkiye
Bağlılık: Türk Silahlı Kuvvetleri
Büyüklük: Tugay
Parçası: Türk Kara Kuvvetleri 2. Ordu (Türkiye) 6. Kolordu (Türkiye)
Karargâh: Gaziantep
Savaşları: Fırat Kalkanı Harekatı Zeytin Dalı Harekâtı
Komutanlar
Komutan: Tuğgeneral Erdin KAYA
| g t Suriye İç Savaşı'nda Türkiye |
| --- | --- |
Fırat Kalkanı öncesi 2011 sınır çatışmaları  2012-14 sınır çatışmaları (2012 F-4 düşürülmesi)  2014 IŞİD'e karşı saldırılar  Şah Fırat  Şehit Yalçın  2015 Su-24 düşürülmesi  Azez  1. Çobanbey  2. Çobanbey  Fırat Kalkanı Harekâtı Cerablus  Kuzey El-Bab  Dabık  Batı El-Bab  El-Bab (2017 kazası)  Arima  Fırat Kalkanı sonrası Nisan 2017 hava saldırıları  İdlib Harekâtı  Zeytin Dalı Harekâtı Kronoloji  Taraflar  Tepkiler  Afrin  Ayaklanma  Tel Rıf'at  2018 sınır çatışmaları  2019 Tel Rıf'at çatışmaları  2019 Tampon Bölgesi  Barış Pınarı Harekâtı Kronoloji  Taraflar  Tepkiler  Türkiye'ye yayılması Reyhanlı  2014 Kobani isyanları  Kilis  Karlov suikastı  Kayıplar TSK'nın Suriye'deki kayıpları
5. Zırhlı Tugay, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yer alan Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na  bağlı bir askeri tugayıdır. Tugay, Türk Silahlı Kuvvetlerinin Suriye'de gerçekleştirmiş olduğu Fırat Kalkanı Harekatı ve Zeytin Dalı Harekatı'ına iştirak etmiş ve bu operasyonlardaki ana zırhlı vurucu güçlerden birisini oluşturmuştur. Tugaya bağlı bazı birlikler günümüzde Suriye içerisinde bulunmakta ve Suriye Millî Ordusu ile beraber bölgede güvenliği sağlamaktadır. Tugay,2023 Kahramanmaraş depremleri esnasında bölgede arama,kurtarma ve yardım faaliyetlerinde bulunmuştur. Tugay, Suriye'ye yapılan askeri harekatlara katılmış ve başta El-Bab Muharebeleri olmak üzere çeşitli çatışmalarda kayıplar vermiştir.
Betsy Arakawa

| Betsy Arakawa |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: Betsy Machiko Arakawa 15 Aralık 1959(1959-12-15) Honolulu, Hawaii, ABD
Ölüm: 11 Şubat 2025 (65 yaşında) Santa Fe, New Mexico, ABD
Tarzlar: Klasik Müzik
Meslekler: Müzisyen iş kadını
Çalgılar: Piyano
İlişkili hareketler: Honolulu Senfoni Orkestrası
Eş: Gene Hackman (e. 1991; ö. 2025)

Betsy Machiko Arakawa (15 Aralık 1959 – 11 Şubat 2025), Amerikalı müzisyen ve iş kadını.
Hayatı

Arakawa, 15 Aralık 1959'da Honolulu, Hawaii'de Japon asıllı bir ailenin kızı olarak doğdu. Kahala İlk Öğrenim Okulu, Güney Kaliforniya Üniversitesi ve Aziz John's Koleji'nde eğitim gördü. Ünlü Amerikalı unutulmaz oyuncu Gene Hackman'ın ikinci ve son eşi olup ölümüne kadar onun yazdığı romanları derlemiştir. Eğitimi döneminde piyano eğitimi almış ve genç yaşlarda ilk kez Honolulu Uluslararası Konser Salonu'nda sahneye çıkmıştır. Ardından Honolulu Senfoni Orkestrası eşliğinde Joseph Haydn'ın Sol Majör Klavye Konçertosu'nun son bölümünü sahneledi. Ayrıca tatil dönemlerinde profesyonel futbol takımı Los Angeles Aztecs'in amigoluğunu yaparken ve Card Sharks adlı televizyon yarışma programının yapım asistanlığını üstlendi.
Arakawa 1989'da gelecekteki eşi Gene Hackman'ın oynadığı The Package filminde Alman huzurevi olarak kullanılan Forest Park, Illinois'deki Altenheim Geriatri Merkezi'nde sahne almıştır. Hackman'la 1980'lerde Los Angeles'ta bir fitness merkezinde yarı zamanlı çalışırken tanıştı. Yedi yıl boyunca flört eden çift 1 Aralık 1991'de evlendi. Evlendikten sonra konser vermeyi bıraktı.
Son olarak 2001 yılında Santa Fe, New Mexico'da Barbara Lenihan ile beraber açtıkları çeyizlik eşya satan mağazayı 2025'teki ölümüne kadar işletmiştir.
Arakawa, 26 Şubat 2025'te Santa Fe, New Mexico'daki aile evlerinde eşi oyuncu Gene Hackman ve köpekleriyle beraber 65 yaşında ölü olarak bulunmuştur.
Jean-Christophe, Prince VIII. Napoléon

| Jean-Christophe, Prince VIII>  Napoléon |
| --- | --- |
Jean-Christophe, Prince VIII. Napoléon
Doğum: 11 Temmuz 1986 (38 yaşında) Saint-Raphaël, Fransa
Vatandaşlık: Fransız
Eğitim: HEC Paris Harvard Üniversitesi
Mezun olduğu okul(lar): HEC Paris Harvard Üniversitesi

Jean-Christophe, Prince VIII. Napoléon (Fransızca: Jean-Christophe; Prens Napoléon, doğan Jean Christophe Louis Ferdinand Albéric Napoléon Bonaparte; Saint-Raphaël, Fransa, 11 Temmuz 1986), monarşinin bazı destekçilerine göre, eski Fransa İmparatorluk Evi'nin başıdır. "Napolyon VII" ve Fransızların mirasının varisi, Fransız imparatoru ve hanedanının kurucusu I. Napolyon.
HEC Paris ve Harvard Üniversitesi mezunu olup özel sermaye sektöründe kariyerine devam etti ve hem New York hem de Londra'da Morgan Stanley ve Blackstone'da deneyim kazandı. Daha sonra özel sermaye yatırım şirketi olan Leon Capital'i kurdu.
Büyükbaba Luis 1997'de öldüğünde, vâris olarak en büyük oğlu Carlos Napoleão yerine torunu João Cristóvão'yu bıraktı. Ona göre büyük oğul cumhuriyetçiliği çok fazla benimsemiş ve onun rızası olmadan yeniden evlenmişti. Ancak Carlos, oğluyla imparatorluk sarayında veraset hakkı konusunda herhangi bir tartışma veya bölünme olmadığını belirtti.
Devrim (otomobil)

| Devrim |
| --- | --- |

Genel Bakış
Üretici: Eskişehir Demiryolu Fabrikası (TÜLOMSAŞ)
Üretim yıl(lar)ı: 1961
Montaj: Devrim
Gövde ve Şasi
Karoser: Binek
Teknik Özellikler
Motor: 10 Adet Motor :  4 adet A4L tipi  3 adet A4T tipi  3 adet B3T tipi  Silindir Sayısı : 4 Dört zamanlı Silindir Çapı : 81 mm Strok : 100 mm Sıkıştırma Oranı : 6,8 : 1 Silindir Hacmi : 2070 cm³ Azami Motor Devri : 3600 devir/dk
Kapasite: 50 HP (A4L), 60HP (A4T), 70HP (B3T)
Şanzıman: A tipi (3 adet) B tipi (4 adet)
Maksimum hız: 135 km/saat
Yakıt sistemi: Karbüratörlü, Yandan (A4L) ve Üstten Sübaplı (A4T ve B3T)
Uzunluk: 4500 mm
Genişlik: 1800 mm
Yükseklik: 1550 mm
Boş ağırlık: 1250 kg
Rekabet Tarihi
Fabrikadaki bilgi plakası
Devrim, Türkiye'de tasarlanan ve üretilen ilk otomobil. 1961 yılında, dönemin Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'in talimatıyla, Eskişehir Demiryolu Fabrikası'nda, 129 günde üretildi.
Otomotiv Endüstrisi Kongresi

15 Mayıs 1961'de Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel tarafından Otomotiv Endüstri Kongresi açıldı. Cemal Gürsel açılış konuşmasında şunları söyledi:
(...) Tarımı da yenileyeceğiz, ama sadece ot satarak bir şey elde etmek mümkün değil! Bir gemi dolusu pamuk karşılığında zar zor 7-8 otobüs alabiliriz. Bir gemi dolusu pamuğu kaldırmak için ne kadar çaba harcamanız gerektiğini bilmektesiniz. Bu nedenle sanayi gereklidir. Dengeli bir tempo ile sanayileşmeliyiz. Bu kesin bir gerekliliktir. "Sektörümüz yok mu?" Evet var, ama öyle dağınıklar ki hepsi bir yönde çalışacak şekilde düzenlenmeli. Otomotiv endüstrisi söz konusu olduğunda, modern bir ülke kendi ulaşım araçlarını üretmelidir.

Günümüz dünyasında ulaşım araçları ekonomide önemli bir yer tutmaktadır. Kendi ulaşım araçlarımızı üretmeliyiz, kendi araçlarımızla taşınmalıyız. İlk olarak, bazı parçaları yapmak zorundayız; sonra, iyileştirme ile bunların% 70-80'ini oluşturmalıyız. Bazı insanlar Türkiye'de otomobil üretmenin imkansız olduğunu söylüyor. Bu düşünce kara zihinlerin ürünüdür. Türkiye'nin de bizi bu şekilde teşvik eden birçok sanayi kolu var. (...)
Kongreden sonra Gürsel, ülkenin gereksinimlerini karşılayan bir prototip motor ve otomobil üretme talimatını verdi. Bu prototipler zamanın en iyi arabalarıyla karşılaştırılacak, eksiklikler tespit edilecek ve Türkiye'de mümkün olan en iyi otomobili üretmek için proje geliştirme çalışmaları yapılacaktır.
Devrim'in tasarımı ve üretimi

1961'de Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, çeşitli şirketlerde çalışan 24 mühendise, tamamen Türkiye'de tasarlanmış ve üretilmiş bir otomobil üretmesini emretti. 29 Ekim 1961'deki Cumhuriyet Bayramı kutlamalarında gösterilecekti. Eskişehir'deki atölyede 130 günlük aceleci işten sonra, daha sonra TÜLOMSAŞ fabrikasını oluşturacak mühendisler, otomobilin dört prototipini yapmayı başardılar. Biri siyah, diğerleri krem rengindeydi. Otomobil Devrim olarak adlandırıldı.
Program son derece sıkıydı; Bununla birlikte, ikisi krem diğer ikisi siyah renkli dört araba tamamlanabildi. Otomobiller Cumhuriyet Bayramı kutlamaları için Ankara'ya gönderildi. Siyah arabanın cilası Ankara trenindeyken yapıldı. Kömürle çalışan lokomotifin bacasından çıkacak kıvılcımların yaratacağı güvenlik tehdidi sebebiyle araçlara sadece manevra yapabilecek kadar benzin konmuştu. Motor performansını artırmak için sıkıştırma oranı artırıldığından, motorları motor vuruntusu olmadan çalıştırmak için yüksek oktanlı benzin gerekiyordu. Yüksek oktanlı benzin o zamanlar sadece Ankara'da mevcuttu. Kutlamalar gününde, Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel tören için yakıt ikmali yapılmadan önce siyah araca bindi. Yaklaşık yüz metre ilerledikten sonra araç durdu. Sonra Başkan siyah arabadan indi ve arkada (daha önce benzini doldurulmuş olan) krem renkli arabaya bindi ve onunla Anıtkabir'e gitti. İki araba daha sonra törensel koşuları sorunsuz tamamladı. Ertesi gün gazete manşetleri "Devrim 100 metre gitti ve durdu." şeklinde yazılmıştı ve araba uzun yıllar alay konusu oldu.
Devrim, muhtemelen otomobillerin prototipleri olduğu ve üretim sürecinin iyi belgelenmediği için seri üretime geçmedi, üretim aşamasından sadece birkaç teknik çizim kaldı. Başka bir olası neden, 1961 yılında Türkiye'de otomobil talebinin sınırlı olması ve bu nedenle yeni bir otomobil markasının seri üretim, dağıtım, bayilik hizmetleri, bakım hizmetleri ve yedek parça üretimini uygulanabilir bir şekilde gerçekleştirmeyi zorlaştırmasıydı.
Bununla birlikte, İstanbul'daki Otosan fabrikası 1959 yılında Ford Motor Company ve Koç Holding'in ortak girişimi olarak kuruldu ve Türkiye'nin ilk seri üretim otomobil markası Anadol, 1966'da Anadol A1'in seri üretimine başladı.
Teknik Ekip > Yönetim Grubu

Y. Müh. Emin Bozoğlu - TCDD Genel Müdür Yardımcısı
Y. Müh. Orhan Alp - TCDD Fabrikalar Dairesi Başkanı
Y. Müh. Hakkı Tomsu - TCDD Cer Dairesi Başkanı
Y. Müh. Nurettin Erguvanlı - TCDD Cer Dairesi Başkan Yardımcısı
Y. Müh. Mustafa Ersoy - Eskişehir Demiryolu Fabrikası Müdürü
Y. Müh. Celal Taner - Adapazarı Demiryolu Fabrikası Müdürü
Y. Müh. Mehmet Nöker - Ankara Demiryolu Fabrikası
Y. Müh. Hüsnü Kayaoğlu - TCDD Genel Müdürlük Müşaviri
Y. Müh. Necati Peköz - TCDD Genel Müdürlük Müşaviri
Teknik Ekip > Tasarım Grubu

Y. Müh. Nurettin Erguvan
Y. Müh. Ercan Türer
Y. Mimar Kemal Elagöz
Teknik Ekip > Motor Şanzıman Grubu

Y. Müh. Mehmet Nöker
Y. Müh. Gültekin Sabuncuoğlu
Y. Müh. Salih Kaya Sağın
Y. Müh. Rıfat Serdaroglu
Y. Müh. Şecaattin Sevgen
Y. Müh. Kemalettin Vardar
Y. Müh. Şahin Karadağ
Teknik Ekip > Karoseri Grubu

Mak. Müh. Celal Taner
Y. Müh. Faruk Akyol
Y. Müh. Samim Özgür
Y. Müh. Salih Kaya Sağın
Y. Müh. Hamdi Tahıllıoğlu
Y. Müh. Ferdi Mertcan Keskin
Teknik Ekip > Süspansiyon ve Fren Grubu

Mak. Müh. Hamit İşeri
Y. Müh. İsmet Özkan
Y. Müh. Mustafa Seyrek
Teknik Ekip > Elektrik Donanımı

Y. Muh. Hasan Dinçer
Latif Dinçer
Teknik Ekip > Döküm İşleri

Metalurjist İsmail Sıdal
Teknik Ekip > Satın alma İşleri ve Maliyet Hesapları

Y. Müh. Yavuz Yücel
Teknik Ekip > Kaynak Grubu

Mak. Müh. Halil Kaya Gedik
Köstengil, Kulu

| Köstengil |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Konya ilinin Türkiye'deki konumu
KöstengilKöstengil'in Konya'daki konumu
Koordinatlar: 39°08′01″N 32°55′17″E﻿ / ﻿39.1335°K 32.9213°D﻿ / 39.1335; 32.9213
Ülke:  Türkiye
İl: Konya
İlçe: Kulu
Coğrafi bölge: İç Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 139
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 332
İl plaka kodu: 42
Posta kodu: 42775
Köstengil, Konya ilinin Kulu ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Köstengil köyü Konya ilinin Kulu ilçesine bağlı bulunmaktadır. Köy 1850 - 60 lı yıllarda Rusyadan göç eden Nogay Türkleri tarafından kurulmuştur. Köye ilk yerleşen ve kuran Temirbek Ata ve obasıdır.
Köy yerleşim yeri olmadan önce bir bataklıktır. Köye yerleşen Nogay halkı bataklık halinde bulunan araziyi çeşme kanalları açmak ve söğüt ağaçları dikmek suretiyle kurutmuşlardır. Daha sonrasında köy yaşanılası bir yeşillik halini almıştır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2023 | 139 |  |
| 2022 | 141 |  |
| 2021 | 139 |  |
| 2020 | 153 |  |
| 2019 | 162 |  |
| 2018 | 168 |  |
| 2017 | 127 |  |
| 2016 | 122 |  |
| 2015 | 133 |  |
| 2014 | 137 |  |
| 2013 | 148 |  |
Doğal seçilim

Mutasyonu ve seçilimi gösteren bir diyagram
Doğal seçilim, canlıların fenotiplerindeki farklılıklardan ötürü hayatta kalma şansının ve üreme başarısının değişkenlik göstermesidir. Evrimin esas mekanizmalarından biri olup, bir popülasyonun nesiller boyunca karakteristik olan kalıtsal özelliklerindeki değişimdir. Charles Darwin, kendi görüşüne göre kasıtlı olarak gerçekleştirilen yapay seçilime karşılık kendiliğinden gerçekleşen "doğal seçilim" terimini popülerleştirmiştir.
Hem genotipik hem de fenotipik özelliklerin çeşitliliği, tüm organizma popülasyonlarında mevcuttur. Ancak bazı özelliklerin, canlının hayatta kalma şansını ve üreme başarısını artırma olasılığı daha yüksektir. Böylece bu özellikler bir sonraki nesle aktarılır ve onları destekleyen ortam değişmediği sürece, bir popülasyonda daha yaygın hale gelebilir. Yeni özellikler, belirli bir nişte yaşanan değişiklikler sebebiyle daha avantajlı hale gelirse mikro evrim gerçekleşir. Ancak yeni özellikler, daha geniş bir çevrede yaşanan değişiklikler sebebiyle daha avantajlı hale gelirse makro evrim gerçekleşir. Bazen yeni türler ortaya çıkar, özellikle de önceki nesillerin sahip olduklarından radikal derecede farklı yeni özellikler söz konusuysa.
Bu özelliklerin 'seçilme' ve bir sonraki nesle aktarılma olasılığı birçok faktör tarafından belirlenir. Bazılarının, bulundukları çevreye adapte olmaları sebebiyle aktarılma olasılığı daha yüksektir. Diğerleri ise çiftler tarafından aktif olarak beğenildikleri için aktarılır ve buna cinsel seçilim denir. Ayrıca dişi vücudu, doğurganlık seçilimi olarak bilinen, üreme sağlığına en düşük maliyeti getiren özellikleri tercih eder.
Doğal seçilim, modern biyolojinin temel taşıdır. Darwin ve Alfred Russel Wallace tarafından 1858'de verilen ortak bir makale sunumunda yayınlanan kavram, Darwin'in 1859 tarihli büyük ses getiren kitabı Doğal Seçilim Yoluyla Türlerin Kökeni ya da Yaşam Mücadelesinde Avantajlı Irkların Korunumu Üzerine'de özenle ele alındı. Doğal seçilimi, yetiştiriciler tarafından arzu edilen özelliklere sahip hayvanların ve bitkilerin üreme için sistematik bir şekilde tercih edildiği bir süreç olan yapay seçilime benzer bir şekilde tanımladı. Esasen doğal seçilim kavramı, uygun bir kalıtım teorisinin yokluğunda geliştirildi. Darwin'in çalışmalarını yürüttüğü dönemde bilim, henüz modern genetik teorileri geliştirmemişti. Klasik Darwinci evrim ile klasik genetikteki müteakip keşifler, 20. yüzyılın ortalarında modern sentezi doğurdu. Moleküler genetiğin de eklenmesiyle evrimi moleküler düzeyde açıklayan evrimsel gelişim biyolojisi doğdu. Genotipler rastgele yaşanan genetik sürüklenmelerle yavaşça değişebilirken doğal seçilim adaptif evrimin temel açıklaması olarak kalmaya devam etmektedir.
Tarihsel gelişim

Ana madde: Evrim düşüncesinin tarihi
Tarihsel gelişim > Modern sentez

Ana madde: Modern evrimsel sentez
Doğal seçilim büyük ölçüde kalıtıma dayalıdır ama genetiğin basit kavramlarının ortaya çıkmasından önce geliştirilmiştir. Modern genetiğin babası olan Moravyalı başrahip Gregor Mendel'in çalışmaları, Darwin'le çağdaş olmalarına rağmen diplerde kaldı ve ancak 1900'de yeniden keşfedildi. 20. yüzyılın başlarında Mendel'in kalıtım yasalarının evrime entegre olmasıyla (sözde modern sentez) bilim adamları doğal seçilimi kabul etmeye başladılar. Sentez farklı alanlardaki ilerlemelerden doğdu. Ronald Fisher gerekli matematik dilini geliştirdi ve The Genetical Theory of Natural Selection (Doğal Seleksiyonun Genetik Teorisi, 1930) kitabını yazdı. J.B.S. Haldane, doğal seçilimin "maliyeti" kavramını ortaya attı. Sewall Wright seçilimin ve adaptasyonun doğasını aydınlattı. Genetics and the Origin of Species (1937) adlı kitabında Theodosius Dobzhansky, bir zamanlar seçilime rakip olarak görülen ancak aslında genetik çeşitlilik sağlayarak doğal seçilim için kaynak yaratan mutasyon fikrini ortaya attı.
Tarihsel gelişim > İkinci bir sentez

Ana madde: Evrimsel gelişim biyolojisi
Ernst Mayr, Systematics and the Origin of Species (Sistematik ve Türlerin Kökeni, 1942) adlı eserinde üreme yalıtımının türleşme için kilit önemini anlattı. W.D. Hamilton, 1964'te akraba seçilimini ortaya attı. Bu sentez doğal seçilimi, günümüzde de olduğu üzere evrim teorisinin temeline oturttu. 20. yüzyılın sonunda moleküler genetikte yaşanan gelişmeler, embriyonun gelişimini moleküler düzeyde kontrol eden gen düzenleyici ağların terimleriyle formun evrimini açıklamaya çalışan ikinci bir sentezi yani evrimsel gelişim biyolojisini ortaya çıkarttı. Burada doğal seçilim, yetişkin vücudunun morfolojisini değiştirmek için embriyonik gelişim üzerinde etkili olmak anlamına gelir.
Terminoloji

Doğal seçilim terimi sıklıkla, kalıtsal özellikler üzerinde çalışacak şekilde tanımlanır çünkü bunlar doğrudan evrime katılır. Ancak fenotipteki değişiklikler kalıtsal olsun olmasın üreme avantajı sağlayabilir ve bu anlamda doğal seçilim "kördür". Darwin'in temel tanımını takip edecek olursak bu terim, hem kör seçilimin evrimsel sonucuna hem de mekanizmalarına atıfta bulunmak için kullanılır. Bazen seçilim mekanizmaları ve etkileri arasında açıkça bir ayrım yapmak yardımcı olabilir. Şayet bu gerektiğinde bilim adamları "(fenotipik) doğal seçilimi", seçilimin temeli kalıtsal olsun olmasın, "üreyen bireylerin seçilimine katkıda bulunan mekanizmalar" olarak tanımlıyorlar. Bir organizmanın üreme başarısını artıran özelliklere seçilmiş (selected) denirken azaltan özelliklere karşı seçilmiş (selected against) denir.