stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Osmanlı İmparatorluğu'nda kölelik
Osmanlı İmparatorluğu'nda devşirme sistemi

Osmanlı'nın kurucusu Osman Bey dönemine bakıldığında, gerek saray hizmetlerinde gerekse orduda köle kullanımının pek de yaygın olmadığı görülmektedir. Kölelerin saraya hizmetli olarak istihdam edilmeleri ve özellikle cariyelerin sarayın devamlı üyeleri haline gelmelerinin başlangıç noktası olarak Orhan Bey dönemi kabul edilebilir.
Osmanlı İmparatorluğu kölelik sistemini Orta Doğu İslam devletlerinden alarak, zaman içerisinde kendi toplum ve devlet hayatına adapte ve entegre etmiştir. Köleler başta saray olmak üzere, devlet ve ordu hizmetinde yoğun olarak kullanılmıştır. Osmanlı sarayında haremin ayrı bir kurum olarak ortaya çıkması II. Mehmed (Fatih) dönemine rastlar. Harem, cariyelik sisteminin kurulup gelişmesinde ve rağbet görmesinde en büyük etken olmuştur. Cariyelik kurumuyla birlikte Osmanlı padişahları Türk kızlarıyla evlenme geleneğini terk ederek daha ziyade cariyelerle evlenme yoluna gitmişlerdir. Kanuni Sultan Süleyman'ın Hürrem Sultan ile evlenmesiyle başlayan cariyelerle evlenme geleneği, II. Osman (Genç) tarafından kaldırılmaya çalışılmışsa da, trajik sonu Genç Osman'ın bu geleneği kaldırmasını engellemiş ve halefleri cariyelerle evlenmeye devam etmişlerdir.
İlk adımlarını saray içerisinde atmış olan kölelik sistemi, orduda da işletiliyordu. Selçuklu Devleti döneminde görülen gulam sistemi, 1362'de kabul edilen Pençik Kanunu neticesinde Osmanlı İmparatorluğu'nda Acemi Oğlanlar adı altında vücut bulmuştur. pençik sistemini I. Murat başlatmıştır. Fetihlerde ele geçirilen esirlerin bir bölümü acemi teşkilatına alınıp ordu için yetiştirilirken diğer bir bölüm de devlet hizmetinde görev almaları amacıyla eğitilmek üzere saraya gönderiliyorlardı. Saraya ayrılanlar; Edirne Sarayı, Galata Sarayı ve At Meydanı'ndaki İbrahim Paşa Sarayı'nda eğitiliyorlardı. Bosnalı Müslümanlar ise doğrudan saray hizmetine alınıyorlardı.
Devlet hizmetinde kullanılan kölelerin yanı sıra; konak, köşk ve çevrelerinde de kölelik görülmekteydi. Köşk ve konak çevrelerinde, kadın köle olan cariyeler odalık olarak alınırken, erkek köleler daha ziyade fizikî güç gerektiren ayak işlerinde çalıştırılırlardı.
Köle kaynağı > Savaş esirleri

Osmanlı İmparatorluğu'nda kölenin kaynağı, ticaret yoluyla elde edilen köleler ile büyük ölçüde savaş esirleriydi. Savaş esirlerini köle haline getirme ilk olarak Orhan Bey döneminde başlamıştı. Özellikle Orhan Bey döneminin sonlarına doğru bu yöndeki gelişme daha belirgindir. Onun öncesinde Osman Bey döneminde ise savaş esirleri öldürülür, fidye karşılığı serbest bırakılır veya hür insanlara verilen ücretin yarısına tarlalarda çalıştırılırlardı. Esirler; kadın-erkek, güzel-çirkin, yaşlı-genç vb. kriterlere göre sınıflandırılıp değer biçildikten sonra diğer ganimetlerle birlikte beş hisseye ayrılır ve devlet payı olarak beşte biri alındıktan sonra geriye kalan beşte dördü savaşa iştirak edenlerin arasında pay edilirdi. Ancak Osmanlı İmparatorluğu'nda, devlete ait kölelerin kaynağı bu beşte birlik kesime dayanmıyordu. Sık sık köle ihtiyacı ortaya çıkıyor ve devlet böyle durumlarda özel şahıslardan ihtiyacı nispetinde köle satın alır ya da kiralardı. Akıncıların savaş esnasında yaptıkları harekâtlar, esir elde etmenin bir başka yoluydu. Güz aylarında devletin gösterdiği hedeflere yapılan akınlar neticesinde elde edilen esirler, satılmak üzere esir pazarlarına gönderilirdi. Bazı yeniçeriler bu işi bir geçim aracı haline getirmişlerdi. Kalelerde görevli olan yeniçeriler, bey ve hanlıklarla anlaşarak esir toplarlardı. Bu durum, 1699 Karlofça ve 1700 İstanbul anlaşmalarıyla yasaklanmıştır.
Köle kaynağı > Köle ticareti

Osmanlı İmparatorluğu'ndaki bir diğer köle kaynağı, köle ticaretiydi. Ticaret yoluyla gerçekleşen kölelik sistemi de kendi içinde üç farklı noktaya dayanmaktadır: Kaçırma, hediye etme ve bizzat ailelerin satışıyla köleleştirme.
Kişilerin kaçırma yoluyla kölelik sistemine sokulması hukuken yasak olmasına rağmen, insanlar çeşitli yollarla kaçırılarak esir pazarlarına satılırlardı. Ölüm cezası dahi bu durumun önüne geçememiş, kaçırma yöntemi uzun dönemler boyunca devam etmiştir. Kölelik sistemini kaçırılma yöntemi dahilinde besleyen başlıca üç bölge bulunuyordu:
Orta ve Doğu Avrupa (Macaristan, Eflak, Boğdan, Rusya, Polonya ve Ukrayna)
Kafkasya
Afrika
Kaçırılma yönteminde deniz korsanların da büyük payı bulunuyordu. Bu konuda çok çeşitli, ilginç örneklerle karşılaşılmaktadır. Doğu Anadolu Bölgesi'nde bazı köylere baskınlar düzenleyen insanlar, aldıkları bu esirleri daha sonra Yezidî diyerek satmaktaydılar.
Öte taraftan, hediye etme yoluyla kölelik pek sık görülmemekteydi. Güçsüz devletlerin himaye edilme amacıyla bağlandıkları Osmanlı İmparatorluğu'na; padişah ve devletin ileri gelenlerine hediye amacıyla gönderdikleri köle ve cariyeler, bu tür kölelik sisteminin kaynağını oluşturmaktadır. Ayrıca komutanlar, savaş esnasında ele geçen esirler arasında bulunan güzel kız ve oğlanları satmaz, fidyeyle serbest bırakmaz; genellikle padişah veya vezirlere hediye olarak sunarlardı. Osmanlı İmparatorluğu'nun da, elçiler aracılığıyla İslam ülkelerine köle ve cariye gönderdiği görülmüştür.[kaynak belirtilmeli]
Osmanlı İmparatorluğu'nda kölenin görüldüğü alanlar

Osmanlı döneminde devlete ve özel şahıslara ayrı olarak iki tür köle olarak ayrılır.
Osmanlı İmparatorluğu'nda kölenin görüldüğü alanlar > Ortakçı kullar

Ortakçı kullar, devlete ait hassa çiftliklerinde çalışırlardı. Bunlar genellikle sultanların ve yönetici sınıf üyelerinin mülk ve vakıflarında çalıştırdıkları savaş esirleri ya da satın aldıkları kölelerdi. Ortakçı kullar ilk kez Orhan Bey döneminde görülmüşlerdir. Bu dönemden itibaren, tarım toprakları ve köylere yerleştirilen ortakçılar servaj usulüyle çalışmışlardır. II. Mehmet (Fatih) döneminde sarayın meyve, sebze ve tahıl ihtiyacını karşılamak üzere Sırbistan ve Mora seferinden getirilen otuzbeş bin köle, İstanbul civarında bulunan otuzbeş farklı köye yerleştirilmiştir. Ortakçı; beylikten, vakıf idaresi veya toprak sahibi özel şahıstan aldığı tohumu eker, biçer ve üründen öşür ve tohum bedeli çıkarıldıktan sonra arta kalan miktarı vakıf idaresi veya toprak sahibi ile paylaşırdı. Ortakçılara kalacak yer verilir, tarlada kullanacağı araç gereç temin edilirdi. Çiftliklerde yaşayan ortakçılar kendi aralarında evlenebilir, çocuk sahibi olabilirlerdi.
Ortakçı kullarla hukuki yönden farkı olmayan ve ortakçı kesim olarak adlandırılan ayrı bir grup daha vardı. Ortakçı kullar mahsulden öşür ve tohum bedeli çıktıktan sonraki bölümü hizmet ettiği vakıf veya kişiyle paylaşırken, kul kesimciler ne ekerlerse eksinler belli bir miktar ürün vermek zorundaydılar. Ayrıca, özel şahsa ait kesimciler de bulunmaktaydı.
Osmanlı İmparatorluğu'nda, devlete ait küçük ve büyük baş hayvanların korunması, bakımı ve otlatılmasıyla ilgilenen köleler de bulunuyordu. Bunlara genel olarak sığırcı kullar veya koyun kâfirleri denmekteydi.
Osmanlı İmparatorluğu'nda kölenin görüldüğü alanlar > Kapıkulları

Osmanlı İmparatorluğu, kurulduğu ilk yıllardan itibaren artan fütuhat hareketleri sebebiyle zaman içerisinde daha fazla sayıda askere sahip ve düzenli bir ordu yapısına ihtiyaç duymaya başlamıştır. Osman ve Orhan Bey dönemlerinin ardından, mevcut ordu yapısının gittikçe artan ihtiyaçları karşılayamadığı, I. Murad döneminde kendisini iyice hissettirmeye başlamıştır. Bu ihtiyaçtan dolayı, savaş esirlerinin arasından askerlik yapmaya elverişli olan Hristiyan çocuklar belirlenip bunların beşte biri devşirilerek yeni bir askerî sınıf meydana getirilmiştir. Bu teşkilatlanma "Kapıkulu Ocakları"nın temelini oluşturmuştur. Kapıkulu Ocakları ve bunun içerisinde başat bir kuvvet durumunda olan Yeniçeri Teşkilatı, Osmanlı ordusunun en önemli vurucu güçlerinden biri haline gelmiştir.
Osmanlı sisteminde Kapıkulu; padişaha bağlı olan, daimi ve maaşlı, yaya ve atlı ordudur. Kapıkulu askerlerinin temelini Yeniçeriler oluşturur. Avrupa'nın ilk daimi ordusu olarak kabul edilebilen Yeniçeriler, Osmanlı İmparatorluğu'na savaş alanında büyük bir üstünlük sağlıyordu. Yeniçeriler'in Osmanlı İmparatorluğu'nun genişlemesinde büyük katkıları olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu'na 464 yıl gibi uzun bir süre hizmet eden Yeniçeri Ocağı zaman içerisinde ilk dönemlerindeki etki ve verimini kaybetmiş ve II. Mahmud döneminde, 1826 yılında Vaka-i Hayriye olarak adlandırılan operasyonla kapatılmıştır.
Yeniçeri Teşkilatı'na asker temin edilmesinde başlıca iki kaynak bulunmaktadır:
Osmanlı İmparatorluğu'nda kölenin görüldüğü alanlar > Pençik sistemi ve Acemi Ocakları

Karamanlı Rüstem'in teklifiyle I. Murad döneminde çıkarılmış olan pençik kanununa göre, savaş esirlerinin beşte biri asker ihtiyacını karşılamak üzere devlet hesabına alınıyorlardı. Yeniçeri ocağının temel asker ihtiyacı, Ankara Savaşı’na (1402) kadar pençik oğlanları vasıtasıyla karşılanmıştır. Tatarlar bu sisteme son vermiştir
Osmanlı İmparatorluğu'nda kölenin görüldüğü alanlar > Devşirme usulü ve Acemi Oğlanlar

II. Murad zamanında kanunlaştırılan bu sistem, Osmanlı tebaası durumundaki bazı Hristiyan çocuklarının toplanması esasına dayanmaktaydı. Devşirme kanununa göre, devşirilen çocuklar önce Müslüman olur ve adları Türkçe olarak değiştirilirdi. Kabiliyetli ve belli bir seviyenin üzerinde olanlar saray için seçilirken, diğerleri genel Türk örf ve adetlerini öğrenmeleri amacıyla Türk köylerine dağıtılırlardı. Bu çocuklar; Türk ailelerin yanında hizmet ederler, İslâmiyeti ve Türkçeyi öğrenirler, daha sonra da acemi oğlanı yazılırlardı. Devşirme sistemi, kanuna uygun yapıldığı müddetçe son derece başarılı sonuçlar vermiştir. Daha sonraları bu sisteme bir takım usulsüzlükler karışmış ve devşirme sistemi bozulmuştur. Bu durum, Yeniçeri Ocağı’nın da bozulmasını beraberinde getirmiştir.
Harem

Ana madde: Harem
Sarayda padişahın ailesinin ve evinin bulunduğu yer ve girilmesi yasak anlamına gelen “harem” olarak adlandırılmaktadır. Haremde; padişahın annesi valide sultan, padişahın eşleri, hasekiler, şehzadeler, padişah kızları, ustalar, kalfalar ve cariyeler bulunurdu. Haremin efendisi padişah iken; valide sultan ise haremin reisi olarak kabul görmüştür.
Osmanlı sarayında cariyeler, Orhan Bey döneminden itibaren görülmeye başlanmıştır. II. Mehmed döneminden itibaren ise saraydaki cariyelerin sayısı hızla artmıştır. Haremde iki tür cariye bulunmaktaydı. Hizmetçi konumundaki cariyeler ve padişahın eşi durumundaki cariyeler.
Harem > Hizmetçi cariyeler

Hizmetçi konumundaki cariyeler sarayda para karşılığı çalışırlardı. Bunlar başkasıyla evli olabilirlerdi. Evli olmayan cariyelerin ise başkasıyla evlenmesi mümkün olmadığından bunlar padişahın veya şehzadelerin haremine girebilirdi. Başkasıyla evli olan cariyelerin ise saraydan herhangi bir kişiyle cinsî münasebeti olamazdı. Acemiler, cariyeler, kalfalar ve ustalar olarak adlandırılan dört cariye grubu incelendiğinde, Harem'deki cariyelerin yaklaşık %90'ının bugünkü kadın hizmetçi konumunda oldukları ve aldıkları belli bir ücret karşılığında haremde hizmet etmekte oldukları görülmektedir.
Harem > Eş konumundaki cariyeler

Eş konumundaki cariyeler ise; padişahın nikâh yaparak ya da nikâh yapmadan karı-koca hayatı yaşadığı cariyelerdir. Nikâh yapılmayan bu tür cariyelerin sayısı çok azdır. Osmanlı tarihinde padişah tarafından nikâhlanan ilk cariye Hürrem Sultan'dır. Eş konumundaki cariyeler de bu şekilde kendi içinde ikiye ayrılırlar.
Harem > Nikâhlı cariyeler

Âzad edilerek nikâhlanmış cariyelerdir. Bunlara haseki sultan veya kadın efendi denirdi. Haseki sultan unvanı ancak padişahtan çocuk doğuran cariyelere verilirdi. Sayıları toplamda yediye kadar çıkardı. Harem içindeki konumlarına göre baş kadın, ikinci kadın şeklinde sıralanırlardı..
Harem > Nikâhsız cariyeler

Padişahın nikâh kıymaksızın birlikte yaşadığı cariyelerdir. Bunlar; gözde, ikbal ve peyk olarak adlandırılırlardı. Kadın efendi olabilecek ilk dört cariyeye gözde, ikbal adayı olabileceklere de peyk denirdi. Padişahların en fazla dörder adet ikbal, gözde ve peykleri bulunabilirdi. Bunun dışında sahip olabileceği cariye sayısı sınırsızdı.
II. Mehmed'den itibaren Osmanlı padişahları genelde âzadlı cariyelerle evlenmeyi tercih etmişlerdir. Buna sebep olarak Saray ile akrabalık bağları bulunan ailelerin ortaya çıkmasını engelleme isteği gösterilmektedir. Bunun yanı sıra, o dönemde dünya sahnesinde küresel bir aktör olarak yer alan Osmanlı İmparatorluğu'nun idarecilerinin çok çeşitli milletlerden eşlerinin olması son derece tabii karşılanmalıdır.
Şahıslara ait köleler

Şahıslara ait köleler ikiye ayrılmaktadır. Bunlardan birincisi, gerçek şahıslara ait kölelerdir. Bunlar genellikle özel şahısların çobanlığını yapar; ev, tarla, bahçe işleriyle uğraşırlardı. Kadın köle durumundaki cariyeler ise; köşklerde, konaklarda ve zengin ailelerin evlerinde hizmetçi olarak görev yapıyorlar, temizlik ve yemek gibi ev işlerini yürütüyorlardı. Alt kesime inildikçe, kölelik sisteminin pek olmadığı görülmektedir. Zaten konak vb. yerlerde köle kullanılması genelde bir gösteriş vesilesi durumundaydı. Zaman zaman zengin kesimin nüfuz göstergesi, yanında bulundurduğu köle sayısı olmaktaydı.
Şahsî kölelerin ikinci grubu ise; vakıf ve yarı resmî kurumlarda, yine buraların hizmetini gören ve bu kurumlara ait olan kölelerden oluşmaktaydı.
Osmanlı İmparatorluğu'nda köle ticareti

Esirciler olarak adlandırılan ve Osmanlı topraklarında köle ve cariye ticareti yapan kişiler özellikle I. Murad döneminden itibaren görülmeye başlanmıştır. Savaşların akabinde devletin beşte birlik payının dağıtılmasının ardından kalan esirler, savaş meydanlarında tacirlere satılıyorlardı. Burada satılamayanlar ise merkez şehirlerde esircilere ya da satın alma gücüne sahip olan kişilere satılıyorlardı. Kaçırma yoluyla köle yapılanlar da yine merkez şehirlerdeki esir tacirlerinde toplanırlardı. Esir alıp satmak serbest olduğundan, esircilik bir meslek haline gelmiş ve bu meslek grubunun başına “Esirciler Kethüdası” getirilmişti. Esircilik kârlı bir işti ve bu işi yapanlar zengin tüccar grubundan sayılıyorlardı. Her isteyen esirci olamıyordu. Esirci esnafının iyi tanınması gerekiyordu. Kanuna aykırı hareket eden veya kölelere kötü muamelede bulunanlar bu meslekten atılıyordu. Meslekten atılmanın hafif bir ceza kabul edildiği durumlarda, suçluların esir pazarının kapısına asıldıkları da görülüyordu. Özellikle kadın esircilerin hareketleri çok sıkı kontrol ediliyor, kanuna aykırılıklar önlenmeye çalışılıyordu. Alınan tüm tedbirlere rağmen köle ticaretindeki suiistimaller engellenememiştir.
Diğer esnaf grupları gibi esirciler de bir loncada toplanmıştı; kethüdaları, yiğitbaşıları vardı. Ünlü bestekâr ve musikî ustası Mustafa Itrî Efendi de, Esircilik Kethüdalığı yapmıştır.
Osmanlı İmparatorluğu'nda; kölelerin alınıp satıldığı yerlere esir pazarları deniyordu. İlk dönemlerde yerleşik olmayan esir pazarları bulunuyordu. Panayırların bir bölümünde esir ticareti yapılmaktaydı. İlk esir pazarı Bursa'da kurulmuştur. II. Mehmed dönemine kadar dağınık ve düzensiz bir şekilde sürdürülen esir ticareti, İstanbul'un fethinden sonra düzene girmiştir. Sınırlar genişledikçe; Edirne, Macar-Osmanlı sınırına yakın şehirler, Midilli, Batı Afrika'da Dorfur şehri ve Mısır esir ticaretinin merkezleri olarak ön plana çıkmıştır. İstanbul'da ise; ilk esir pazarının bugünkü Haseki semtinde kurulduğu ve esir ticaretinin III. Murad döneminde eski ve yeni bedestenler içerisinde merkezileştiği tahmin edilmektedir.
Bir ilke olarak, Osmanlı İmparatorluğu'nda gayrimüslimlere Müslüman köle satmak yasaktı. Ancak buna rağmen gayrimüslimlerin Müslüman köle aldıkları görülmekteydi. Gayrimüslimlerin, Müslüman olmayan köleleri alıp satmaları ise serbestti.
Köleliğin gerilemesi ve kaldırılması

Jön Türkler, 20. yüzyılın başlarında kölelik karşıtı bir duruş sergiledi. II. Abdülhamid'in şahsi köleleri 1909'da serbest bırakıldı ancak hanedan üyelerinin kölelerine bir müdahalede bulunulmadı. Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nde köleliği yasal olarak sona erdirdi. Türkiye, köleliğin sona ermesine ilişkin 1926 tarihli Milletler Cemiyeti'nin bir sözleşmesini onaylamak için 1933'e kadar bekledi. 1930'lu yılların başında kızların yasa dışı yolla satıldığı ihbar edildi. Köleliği açıkça yasaklayan mevzuat, 1964'te kabul edildi.
Bibliyografya

Dursteler, Eric (2006). Venetians in Constantinople: Nation, Identity, and Coexistence in the Early Modern Mediterranean. JHU Press. ISBN 978-0-8018-8324-8. 9 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2022.
Zilfi, Madeline C. (2010). Women and slavery in the late Ottoman Empire. Cambridge University Press. ISBN 9780521515832.
Keddie, Nikki R. (2012). "From the Pious Caliphs Through the Dynastic Caliphates". Women in the Middle East: past and present. Princeton University Press. ss. 26-48.
Osmanlı Devleti’nde Köleleştirme ve Azat Etme Yöntemleri 19 Nisan 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Devşirilerek yeniçeri yapılmak üzere köleleştirilen Hristiyan çocuklar (Süleymanname, 1558)
Salomon Schweigger'in 1578 seyahatini anlatan 1608 tarihli bir gravürde tasvir edilen Hristiyan köleler
Giulio Rosati, Yeni Gelenlerin İncelenmesi, Çerkes güzelleri
Harem ağası kadınlara hizmet ediyor (19. yüzyıldan bir tablo)
1815'te Cezayir'de köle olarak çalıştırılan Hristiyanlar
FIFA 19

| FIFA 19 |
| --- | --- |

Geliştiriciler: EA Vancouver EA Romania
Yayımcı: EA Sports
Besteci: Hans Zimmer 
Seri: FIFA
Motor: Frostbite 3 (PS4, X1, PC) Ignite (PS3, Xbox 360) Özel motoru (NS)
Platformlar: Microsoft Windows PlayStation 3  PlayStation 4  Xbox 360  Xbox One Nintendo Switch
Çıkış: DÇ: 28 Eylül 2018
Tür: Spor
Mod: Tek oyunculu oyun Çok oyunculu oyun 
FIFA 19, EA Vancouver tarafından geliştirilen ve Electronic Arts şirketinin yayımcılığını yaptığı spor simülasyon video oyunu olarak sunulan FIFA serisi. 6 Haziran 2018 tarihinde yapılan E3 2018 basın konferansında, oyunun 28 Eylül 2018 tarihinde PlayStation 3, PlayStation 4, Xbox 360, Xbox One, Nintendo Switch ve Microsoft Windows platformlarında çıkmış olacağı açıklanmıştır. FIFA serisinin 26. oyunudur. FIFA 18 oyununda da olduğu gibi oyunun standart sürümünün kapağında Cristiano Ronaldo yer almıştır. Ancak, İspanyol kulübü Real Madrid'den İtalyan ekibi Juventus'a beklenmedik transferi sonrası kapak resmi yenilenmiştir. Ayrıca Şampiyonlar sürümünün kapağında Neymar yer almıştır. Şubat 2019'da düzenlenen standart sürümün kapağında Neymar, Kevin De Bruyne ve Paulo Dybala'ya yer verilmiştir.
Oyunda ilk kez UEFA Süper Kupası da dahil olmak üzere UEFA Şampiyonlar Ligi ve UEFA Avrupa Ligi müsabakalarını içermektedir. Martin Tyler ve Alan Smith düzenli spiker ve yorumcu olarak dönerken; Derek Rae ve Lee Dixon'dan oluşan yeni yorumcu takımı UEFA turnuvaları modunda yer almıştır. Besteci Hans Zimmer ve rapçi Vince Staples, oyuna özel olarak UEFA Şampiyonlar Ligi marşının yeni remiksini kaydetmiştir. İlk kez FIFA 17'de görünen Alex Hunter karakteri "Yolculuk" modunun üçüncü ve son sürümü olan "Yolculuk: Şampiyonlar" hikâyesiyle geri dönmüştür. Haziran 2019'da ücretsiz bir güncellemeyle ayrı olarak FIFA Kadınlar Dünya Kupası eklenmiştir.
Bu oyun, FIFA serisindeki yedinci nesil konsolda bulunabilecek en son oyun ve dünya çapında PlayStation 3 ve Xbox 360 için de bilinen en son oyundur.
Helsingør

Helsingör, Danimarka
Helsingör (Danca: Helsingør, İsveççe: Helsingör, İngilizce: Elsinore), Danimarka'nın kuzeydoğusunda yer alan bir şehirdir. Şehir, Baltık Denizi'nde yer alan Öresund Boğazı'nın batı kıyısında yer alır. Boğazın doğu kıyısında ise İsveç'e bağlı kardeş şehir Helsingborg bulunur. Şehir 1420'lerde kurulmuştur ve bugünkü nüfusu 60 bin civarındadır.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 4001393  BNF: cb13536151p (data)  GND: 4263403-9  LCCN: n79123564  MusicBrainz: 86008fa7-bd2e-4d7e-9d78-b617182293f8  NARA: 10044951  NKC: ge307684  NLI: 987007552609705171  SUDOC: 050661639  VIAF: 143057802   WorldCat (LCCN): n79-123564
FIFA 22

| FIFA 22 |
| --- | --- |
Dosya:FIFA 22 kapak.jpg
Geliştirici: EA Vancouver EA Romania
Yayımcı: EA Sports
Seri: FIFA
Motor: Frostbite 3 
Platform: Microsoft Windows PlayStation 4 Xbox One Nintendo Switch Stadia PlayStation 5 Xbox Series X/S
Çıkış: 1 Ekim 2021
Tür: Spor
Modlar: Tek oyunculu, çok oyunculu
FIFA 22, Electronic Arts tarafından FIFA serisinin bir parçası olarak yayınlanan bir futbol simülasyonu video oyunudur. FIFA serisinin 29. oyunudur ve 1 Ekim 2021'de yayınlanmıştır.
Yenilikler > Kariyer modu

Kariyer Modunun Yeni Değişikliği, Yönetici Kariyerinde Kulüp Oluşturma özelliğidir. Geçmişte oyuncular mevcut bir takımın kontrolünü ele geçirmek zorunda kalırken, bu yıl sıfırdan kurduğunuz bir kulüple sahaya çıkma seçeneğiniz olacak. Oyuncular takımınızın iç saha ve deplasman formalarını, kulübün armasını ve kendi stadınızı özelleştirebilir. Formalar, armalar ve temel stadyumunuz her yeni sezonun başında değiştirilebilir.
Abhazya cumhurbaşkanı

| Abhazya Cumhurbaşkanı  |
| --- | --- |
Abhazya cumhurbaşkanı bayrağı
Görevdeki Badr Gunba (Vekaleten) 19 Kasım 2024 tarihinden beri
Resmî ikamet: Sohum
Görev süresi: 5 yıl, en fazla iki dönem
Oluşum: 26 Kasım 1994
Açılışı yapan: Vladislav Ardzinba
Yardımcı: Abhazya cumhurbaşkanı yardımcısı
Websitesi: presidentofabkhazia.org
Abhazya cumhurbaşkanı, Gürcistan'ın de jure bir parçası olan ve kısmen tanınan Abhazya Cumhuriyeti'nin de facto devlet başkanıdır. Bu pozisyon 1994 yılında oluşturulmuştur. Cumhurbaşkanlığı makamı oluşturulmadan önce, 1992 ile 1994 anayasasının oluşturulması arasında devlet başkanlığı makamı "Parlamento başkanı" olarak biliniyordu. Parlamento başkanı pozisyonundan önce, Abhazya'daki en yüksek makam Yüksek Sovyet başkanıydı. Bu makam, 25 Ağustos 1990'da Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nden egemenlik ilanından 23 Temmuz 1992'de bağımsızlık ilanına kadar sürecekti.
Görev yemini

Aleksandr Ankvab'ın cumhurbaşkanlığı sırasında Parlamento, Cumhurbaşkanlığı yemininden bu ifadeyi çıkarma kararı aldı:
Abhazca: Жәлар рылахь соуааит иҧшьоу абри ахақәкы сацәхьаҵны саныҟала
 — Eğer bu yoldan saparsam halkım tarafından cezalandırılmama izin ver.
Abhaz Devrimi'nin ardından 16 Temmuz 2014 tarihinde yapılan bir toplantıda Parlamento bu ifadeyi geri getirmeye karar verdi. Meclis Başkan Yardımcısı Emma Gamisonia'ya göre, bu ifadenin kaldırılması kararı, Abhazya'nın ilk iki cumhurbaşkanı Vladislav Ardzınba ve Sergey Bagapş'ın erken ölümlerinin ardından bir lanet olarak algılandığı için alınmıştı. Milletvekili Daur Arşba, kararın gerekli çoğunluk sağlanmadan yasa dışı bir şekilde alındığını iddia etti.
18 Ağustos'ta Abhazya Halk Meclisi, Said Harazia tarafından kaleme alınan ve ilk olarak 16 Temmuz'daki toplantıda kendisi tarafından önerilen bir yasa tasarısını da kabul etti:
Abhazca: Иа Анцәа Ду, суҳәоит Сыԥсадгьыли сыуаажәлари рымаҵ аураҿы амчи алшареи суҭарц!
 — Yüce Tanrım, ülkeme ve insanlara hizmet etmem için bana güç ver!
Liste > Cumhurbaşkanı olmayan devlet başkanları

| № | Resim | İsim (Doğum-Ölüm) | Makam | Görev Başlangıcı | Görev Sonu | Görev Süresi | Siyasi Parti |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | Valerian Kobakhiya (1929-1992) | Yüksek Sovyet Başkanı | 25 Ağustos 1990 | 24 Aralık 1990 | 121 gün | Abhazya Komünist Partisi |
| 2 |  | Vladislav Ardzinba (1945-2010) | Yüksek Sovyet Başkanı | 24 Aralık 1990 | 23 Temmuz 1992 | 1 yıl, 212 gün | Abhazya Komünist Partisi |
| (2) |  | Vladislav Ardzinba (1945-2010) | Parlamento Başkanı | 23 Temmuz 1992 | 26 Kasım 1994 | 2 yıl, 126 gün | Bağımsız |