Suriye'nin modern tarihi
Baasçı Suriye Arap Cumhuriyeti (1963-2024) > Beşşar Esad dönemi (2000-2024) > Suriye İç Savaşı

Ana madde: Suriye İç Savaşı
Devam etmekte olan Suriye İç Savaşı'nın kökleri, Arap Baharı devrimlerinden etkilenen Suriye Devrimi'ne dayanmaktadır. 2011 yılında barışçıl protestolar zinciri olarak başladı ve Suriye güvenlik aygıtı tarafından ölümcül bir baskıyla bastırıldı. Temmuz 2011'de ordudan ayrılanlar Özgür Suriye Ordusunun kurulduğunu ilan etti ve savaşan birlikler oluşturmaya başladı. Muhalefet Sünni Müslümanların hakimiyetindeyken, hükûmetin önde gelen isimleri genellikle Alevilerle ilişkilendiriliyor. Savaş aynı zamanda isyancı grupları (IŞİD ve El-Nusra) ve çeşitli yabancı ülkeleri de içermekte ve Suriye'de bir vekalet savaşı olduğu iddialarına yol açmaktadır.
Birleşmiş Milletler de dahil olmak üzere çeşitli kaynaklara göre Haziran 2013 itibarıyla 11.000'i çocuk olmak üzere 100.000 kadar insan öldürülmüştür. Şiddetten kaçmak için 4,9 milyon Suriyeli mülteci komşu ülkeler Ürdün, Irak, Lübnan ve Türkiye'ye kaçtı. Melkani Rum Katolik Kilisesinin o dönemki başkanı Gregory Laham, 2013 yılı itibarıyla yaklaşık 450.000 Suriyeli Hristiyanın evlerini terk ettiğini belirtmiştir. BM'ye göre Ekim 2017 itibarıyla savaşta 400.000 kişinin öldüğü tahmin edilmektedir. Eylül 2022'de yeni bir BM raporu, Suriye İç Savaşı'nın yeniden alevlenme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirtti. BM ayrıca 2022'nin ilk yarısında hiçbir malzeme ulaştıramadığını da belirtti. 2022 yılı itibarıyla başlıca dış askeri tehdit ve çatışmalar, birincisi IŞİD ile devam eden çatışma; ikincisi ise genel olarak Kürt grupları, özel olarak da Rojava'yı vurmak amacıyla Türk güçlerinin Suriye'nin kuzeydoğu bölgelerini istila edebileceğine dair süregelen endişelerdir. Rojava hükûmeti tarafından hazırlanan resmi bir raporda, Türkiye destekli milislerin Rojava bölgesi ve hükûmeti için ana tehdit olduğu belirtilmiştir. 2021 yılı itibarıyla Suriye İç Savaşı'nda 600.000'den fazla insan öldürülmüş olup, Esad yanlısı güçler toplam sivil kayıpların %90'ından fazlasını gerçekleştirmiştir.
2023 yılı itibarıyla Türkiye, Suriye içinde çoğunluğunu YPG/YPJ'nin oluşturduğu Kürt gruplara karşı periyodik olarak bazı operasyonlar düzenleyen çeşitli milislere desteğini sürdürüyordu. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamasına göre bu operasyonların hedeflerinden biri Türkiye'nin Suriye sınırı boyunca 30 kilometre genişliğinde "güvenli bölgeler" oluşturmaktı. Operasyonlar genel olarak Fırat'ın batısındaki Tel Rıf'at ve Menbic bölgeleri ile daha doğudaki diğer bölgelere yönelikti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2022 ortalarında Moskova ile yaptığı görüşmelerde operasyonlara desteğini açıkça ifade etmiştir. 2022 yılında Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Lideri Mazlum Abdi, Kürt güçlerinin Türkiye'ye karşı Suriye hükûmet güçleriyle birlikte çalışmaya hazır olduğunu belirterek "Şam, Türk uçaklarına karşı hava savunma sistemlerini kullanmalı" dedi. Abdi, Kürt grupların Suriye hükûmetiyle işbirliği yapabileceklerini ve yine de özerkliklerini koruyabileceklerini söyledi. Temmuz 2022'de SDG ve resmi Suriye ordusu, Türkiye'nin işgaline karşı savunma planları oluşturmak üzere birlikte aktif koordinasyon planları oluşturdu. SDG, Kürt gruplara yönelik ana tehdidin Türkiye'nin istilası olduğunu düşündüklerini söyledi.
2023 yılına gelindiğinde, Suriye hükûmeti ile isyancı gruplar arasındaki aktif çatışmalar büyük ölçüde azalmıştı, ancak Kuzeybatı Suriye'de zaman zaman alevlenmeler oluyordu. 2023 yılının başlarında, raporlar IŞİD'in Suriye'deki güçlerinin büyük ölçüde yenilgiye uğratıldığını ve çeşitli uzak yerlerde sadece birkaç hücrenin kaldığını gösteriyordu. 10 Haziran 2020'de yüzlerce protestocu üst üste dördüncü gün Süveyda sokaklarına geri döndü ve Suriye lirasının bir önceki hafta dolar karşısında 3.000'e düşmesiyle ülke ekonomisinin çöküşünü protesto etti. Başbakan İmad Hamis, kötüleşen ekonomik koşullar nedeniyle hükûmet karşıtı protestoların ortasında Devlet Başkanı Beşşar Esad tarafından görevden alındı. Suriye para biriminin yeni dip seviyeleri ve yaptırımlardaki dramatik artış, Esad hükûmetinin hayatta kalması konusunda yeni endişeler doğurmaya başladı. Analistler, Lübnan'daki bankacılık krizinin çözülmesinin Suriye'de istikrarın yeniden sağlanması için çok önemli olabileceğini belirttiler. Bazı analistler Esad'ın iktidarı kaybetmenin eşiğinde olabileceği; ancak rejimde yaşanacak böyle bir çöküşün siyasi ya da ekonomik koşullarda bir iyileşmeden ziyade kitlesel kaosla sonuçlanabileceği için koşulların daha da kötüleşmesine neden olabileceği endişelerini dile getirmeye başladılar. Rusya, Suriye'de ana askeri çatışmanın yaşandığı bölgelerdeki etkisini ve askeri rolünü genişletmeye devam etti.
Analistler, ABD Sezar Yasası kapsamında uygulanacak yeni ağır yaptırımların Suriye ekonomisini harap edebileceğini, toparlanma şansını yok edebileceğini, bölgesel istikrarı bozabileceğini ve tüm bölgeyi istikrarsızlaştırmaktan başka bir işe yaramayacağını belirtiyor. İlk yeni yaptırımlar 17 Haziran'da yürürlüğe girdi. Ağustos ayında üç farklı grup halinde ek yaptırımlar uygulanacak. Yiyecek bulmanın zorlaştığı, ülke ekonomisinin ciddi baskı altında olduğu ve yaptırımlar nedeniyle tüm rejimin çökebileceği yönündeki haberler giderek artıyor. 2022 yılı başlarında Suriye, yaptırımlar ve diğer ekonomik baskılar nedeniyle hala büyük bir ekonomik krizle karşı karşıyaydı. Suriye hükûmetinin halka yönelik sübvansiyonlar ile temel hizmetler ve programlar için ödeme yapabileceğine dair bazı şüpheler vardı. BM, Suriye'nin yakın gelecekte nüfusunu besleyebilmesi için büyük sorunların baş gösterdiğini bildirdi. Suriye halkının refahı için olumlu olabilecek bir işaret olarak, birkaç Arap ülkesi Suriye ile ilişkileri normalleştirmek ve Suriye'ye enerji tedariki sağlamak için bir anlaşma yapmak üzere çaba göstermeye başladı. Bu çabaya Ürdün öncülük etti ve diğer bazı Arap ülkelerini de dahil etti.
8 Aralık 2024 tarihinde Şam'ın düşüşü ile Esad rejimi çöktü.
Beşşar Esad
Halep, 2021