stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Afrika Birleşik Devletleri

Afrika'daki 55 egemen devletin haritası
Afrika Birleşik Devletleri, Afrika kıtasındaki 56 ülkenin tamamını veya bir kısmını içermesi düşünülen bir federasyon önerisinin adıdır.
2009 yılında Afrika Birliği başkanlığı yapan Libya eski lideri Muammer Kaddafi, Afrika Birleşik Devletleri önerisini Haziran 2007'de Gine'nin başkenti Konakri'de, Şubat 2009'daysa Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa olmak üzere iki farklı zirvede dile getirdi. Kaddafi daha önce, 2000 yılında Togo'nun başkenti Lomé'de Afrika Birliği'nin yaratılması için baskıda bulunmuştu. Afrika Birliği'ni defalarca bir başarısızlık olarak niteleyen Kaddafi, sadece gerçek bir pan-Afrika devletinin kıtaya istikrar ve zenginlik getirebileceğini iddia etmiştir.
Bazı diğer Afrikalı liderler de yeni bir Afrika'ya barış getirebileceğini belirterek öneriyi desteklemiştir. Eski Mali başkanı Alpha Oumar Konaré, 2006 yılında Afrika Günü konuşmasında öneriyi desteklediğini belirtmiştir.
Bu öneriye dek Afrika ülkeleri Doğu Afrika Federasyonu gibi daha küçük çaplı birleşme önerileri sunmuştu. Öneriyi destekleyen Senegal başkanı Abdoulaye Wade, federasyonun 2017 yılına kadar kurulabileceğini belirtmiştir. Afrika Birliği 2025 yılına kadar "bütünleşmiş" bir Afrika yaratmayı hedeflemektedir. Kaddafi federasyonun büyük miktarda Afrikalıya ev sahipliği yapan Haiti, Jamaika ve Dominik Cumhuriyeti'ni de kapsayabileceğini belirtmiştir.
1986'da, 2000'de ve 2011 Libya İç Savaşı'ndan aylar önce Muammer Kaddafi Amerikan doları ve euronun hakimiyetini zorlamak için ortak bir Afrika para birimi olan altın dinar fikrini ortaya attı. Bu para birimi altın miktarıyla ölçülecekti ve böylece ülkelerin ekonomisi sahip oldukları para miktarındansa altın miktarına bağlı olacaktı. Bu bazı Afrikalıların altın dinarın dolar hakimiyeti altındaki dünya ekonomisinin düzenini bozacak olması nedeniyle NATO'nun Libya'ya askeri müdahalesinin nedenlerinden biri olduğunu düşünmesine sebep oldu.
Kıtanın pek çok yerinde fakirlik ve silahlı çatışmalar gibi sorunlar devam ederken birleşik bir Afrika fikrinin asla başarılamayacağını savunanlar bulunmaktadır. Kaddafi hareketteki rolü ve önerinin diğer Afrika liderlerinden geniş çaplı destek almaması nedeniyle eleştirilere maruz kalmıştır. 2011'de Kaddafi'nin öldürülmesinden bir hafta kadar önce Güney Afrika Cumhurbaşkanı Jacob Zuma Kaddafi'nin tüm kıtada güç kazanmak amacıyla diğer Afrika liderlerinin gözlerini korkuttuğunu ve Afrika Birliği'nin Kaddafi'nin tekrarlanan birleşik bir Afrika devletine dair önerileri olmadan daha iyi işleyeceğini iddia etti.
Afrodisias (anlam ayrımı)

Afrodisias şu anlamlara gelebilir:
Afrodisias - Aydın ilinin Karacasu ilçesi yakınlarında Antik Yunan kentid.
Afrodisias (Tisan) - Taşlık Kilikya’da (Taşeli) kurulmuş bir liman kenti
Afrodisyaslı İskender - (Antik Yunanca: Ἀλέξανδρος ὁ Ἀφροδισιεύς), Peripatetik filozof
Aphrodisias (Lakonya) - Antik Lakonya'nın güneyinde bulunan ve Aeneas tarafından kurulduğu söylenen bir şehir
Afrodiaphanes

Afrodiaphanes, Lampyrini oymağına bağlı bir hayvan cinsidir.
Actebia balanitis

Actebia balanitis, Actebia cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Actebia confusa

Actebia confusa, Actebia cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
889

| --- | --- |
Binyıllar:: 1. binyıl
Yüzyıllar::  8. yüzyıl  9. yüzyıl  10. yüzyıl
Onyıllar::  860'lar  870'ler  880'ler  890'lar  900'ler
Yıllar::  886  887  888  889  890  891  892
| --- | --- |
Miladi: 889   DCCCLXXXIX
Ab urbe condita: 1642
Asur: 5639
Bahâî: MÖ 955 – MÖ 954
Bengal: 296
Berberi: 1839
Birmanya: 251
Bizans: 6397 – 6398
Budist: 1433
Discordian: 2055
Ermeni: 338   ԹՎ ՅԼԸ
Etiyopya: 881 – 882
Fransız cumhuriyetçi: MÖ 903 – MÖ 902
Hicrî: 275 – 276
Hint: 
 - Kali Yuga: 3990 – 3991
 - Shaka Samvat: 811 – 812
 - Vikram Samvat: 945 – 946
Holosen takvimi: 10889
İbrani: 4649 – 4650
İran: 267 – 1 BP – MÖ 268 BP
Juche: MÖ 1022
Kıpti: 605 – 606
Kore: 3222
Tayland güneş: 1432
g t
Ölümler

Ebu Davud - Sünen-i Ebu Davud olarak anılan eserin müellifi, muhaddis (d. 817)
Actebia amphibola

Actebia amphibola, Actebia cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Actebia damnata

Actebia damnata, Actebia cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Adobe Acrobat

| --- | --- |

Geliştirici(ler): Adobe Systems
Güncel sürüm: 2022.003.20263 / Windows: 26 Ekim 2022 (23 ay önce) (2022-10-26) MacOS: 26 Ekim 2022 (23 ay önce) (2022-10-26)
İşletim sistemi: Windows, Mac OS X, GNU/Linux, Unix, Android, Windows Phone, iOS
Tür: PDF görüntüleyici
Lisans: Özel mülk yazılım (Adobe EULA)
Resmî sitesi: www.adobe.com/reader
Adobe Acrobat Reader (eski adı Adobe Reader) Adobe yazılım şirketi tarafından geliştirilen bir ücretsiz PDF okuma yazılımıdır. 1993 yılından beri geliştirilmektedir.
Çok sayıda farklı yazılım ile PDF dosyalarını okumak ve denetlemek mümkündür.
Sürüm güncelleştirmeleri

Adobe Acrobat Reader DC - 2022.003.20263
Adobe Reader XI - 11.0.02
Adobe Reader X - 10.1.4
Adobe Reader 9 - 9.3.4
Adobe Reader 8 - 8.2.2
Adobe Reader 7 - 7.1.0
Adobe Reader 6 - 6.0.6
Daha önceki sürümlere verilen teknik destek şu an verilmemektedir: 5, 4, 3, 2, 1.
| g t Masaüstü yayıncılık yazılımı |
| --- | --- |
Açık kaynak:  LibreOffice  LyX  Scribus 
Özel mülk:  Acrobat  FrameMaker  InDesign  PageMaker  Corel Ventura  Microsoft Publisher  PagePlus  Pages  PageStream  QuarkXPress  RagTime  PagePlus SE  PDF-XChange  Fatpaint (Cloud-based) 
Ayrıca bakınız:  Web grafik tasarımı  Mobil içerik  Elektronik yayıncılık  Matbaacılık  PDF yazılım listesi  E-kitap okuyucu karşılaştırması 
 Kategori  Karşılaştırma  Liste
Agraylea

Agraylea Hydroptilini oymağına bağlı bir cinstir.
2022-23 Serie A

| Serie A |
| --- | --- |
Sezon: 2022-23
Takım sayısı: 20
Şampiyon: Napoli (3. şampiyonluğu)
Ligden düşenler: Cremonese Sampdoria Spezia
Şampiyonlar Ligi: Napoli Lazio Inter Milan
Avrupa Ligi: Atalanta Roma
Avrupa Konferans Ligi: Fiorentina
Gol kralı:  Victor Osimhen  (26 gol)
En farklı maç: Hellas Verona 0-6 Inter (3 Mayıs 2023) Atalanta 8-2 Salernitana (15 Ocak 2023)
En gollü maç: Hellas Verona 2-5 Napoli (15 Ağustos 2022) Fiorentina 3-4 Inter (22 Ekim 2022) Atalanta 8-2 Salernitana (15 Ocak 2023)
Oynanan maç sayısı: 380
Atılan gol sayısı: 974 (maç başına 2,56)
En uzun   galibiyet serisi: Napoli (11 Maç)
En uzun   yenilmezlik serisi: Napoli (15 Maç)
En uzun   mağlubiyet serisi: Hellas Verona (10 Maç)
En uzun   kazanamama serisi: US Cremonese (23 Maç)
← 2021-22  2023-24 →
2022-23 Seria A ya da sponsorlu adıyla 2022-23 Serie A TIM, Serie A'nın 121. sezonudur. Napoli, 3. şampiyonluğunu elde etmiştir.
Takım bilgileri

Atalanta
Bologna
Cremonese
Empoli
Fiorentina
Verona
Internazionale
Juventus
Lazio
Lecce
Milan
Monza
Napoli
Roma
Salernitana
Sampdoria
Sassuolo
Spezia
Torino
Udinese
2022-23 Serie A takımlarının konumları
| Takım | Teknik direktör | Kaptan | Stadyum | Kapasite |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Atalanta |  Gian Piero Gasperini |  Alejandro Gómez | Gewiss Stadium | &0000000000021300.00000021.300 |
| Bologna |  Siniša Mihajlović |  Andrea Poli | Renato Dall'Ara Stadyumu | &0000000000038279.00000038.279 |
| Cremonese | Cremona |  | Stadio Giovanni Zini | &0000000000016003.00000016.003 |
| Empoli |  |  | Stadio Carlo Castellani | &0000000000016284.00000016.284 |
| Fiorentina |  Giuseppe Iachini |  Germán Pezzella | Artemio Franchi Stadyumu | &0000000000043147.00000043.147 |
| Hellas Verona |  Ivan Jurić |  Giampaolo Pazzini | Marc'Antonio Bentegodi Stadyumu | &0000000000039211.00000039.211 |
| Internazionale |  Antonio Conte |  Samir Handanović | Giuseppe Meazza Stadyumu | &0000000000075923.00000075.923 |
| Juventus |  Maurizio Sarri |  Giorgio Chiellini | Allianz Stadium | &0000000000041507.00000041.507 |
| Lazio |  Simone Inzaghi |  Senad Lulić | Olimpiyat Stadyumu | &0000000000070634.00000070.634 |
| Lecce |  |  | Stadio Via del mare | &0000000000031533.00000031.533 |
| Milan |  Stefano Pioli |  Alessio Romagnoli | Giuseppe Meazza Stadyumu | &0000000000075923.00000075.923 |
| Monza |  |  | U-Power Stadium | &0000000000009999.0000009.999 |
| Napoli |  Gennaro Gattuso |  Lorenzo Insigne | Diego Armando Maradona Stadyumu | &0000000000054726.00000054.726 |
| Roma |  Paulo Fonseca |  Edin Džeko | Olimpiyat Stadyumu | &0000000000070634.00000070.634 |
| Salernitana |  Fabrizio Castori |  Francesco Di Tacchio | Zeus |  |
| Sampdoria |  Claudio Ranieri |  Fabio Quagliarella | Luigi Ferraris Stadyumu | &0000000000036685.00000036.685 |
| Sassuolo |  Roberto De Zerbi |  Francesco Magnanelli | Mapei Stadium - Città del Tricolore (Reggio Emilia) | &0000000000021584.00000021.584 |
| Spezia | La Spezia | Ligurya | Stadio Alberto Picco | &0000000000010336.00000010.336 |
| Torino |  Moreno Longo |  Andrea Belotti | Torino Olimpiyat Stadyumu | &0000000000027958.00000027.958 |
| Udinese |  Luca Gotti |  Kevin Lasagna | Friuli Stadyumu | &0000000000025144.00000025.144 |
Takım bilgileri > Teknik direktör değişiklikleri

| Takım | Ayrılan teknik direktör | Ayrılma nedeni | Ayrılma tarihi | Lig sıralaması | Yerine gelen | Başlama tarihi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Puan durumu

| Sıra | Takımg t  | O | G | B | M | AG | YG | GF | P | Eleme veya küme düşme |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Napoli | 38 | 28 | 6 | 4 | 77 | 28 | +49 | 90 | Şampiyonlar Ligi grup aşaması |
| 2 | Lazio | 38 | 22 | 8 | 8 | 60 | 30 | +30 | 74 | Şampiyonlar Ligi grup aşaması |
| 3 | Internazionale | 38 | 23 | 3 | 12 | 71 | 42 | +29 | 72 | Şampiyonlar Ligi grup aşaması |
| 4 | Milan | 38 | 20 | 10 | 8 | 64 | 43 | +21 | 70 | Şampiyonlar Ligi grup aşaması |
| 5 | Atalanta | 38 | 19 | 7 | 12 | 66 | 48 | +18 | 64 | Avrupa Ligi grup aşaması |
| 6 | Roma | 38 | 18 | 9 | 11 | 50 | 38 | +12 | 63 | Avrupa Ligi grup aşaması |
| 7 | Juventus | 38 | 22 | 6 | 10 | 56 | 33 | +23 | 62 |  |
| 8 | Fiorentina | 38 | 15 | 11 | 12 | 53 | 43 | +10 | 56 | Avrupa Konferans Ligi play-off turu |
| 9 | Bologna | 38 | 14 | 12 | 12 | 53 | 49 | +4 | 54 |  |
| 10 | Torino | 38 | 14 | 11 | 13 | 42 | 41 | +1 | 53 |  |
| 11 | Monza | 38 | 14 | 10 | 14 | 48 | 52 | -4 | 52 |  |
| 12 | Udinese | 38 | 11 | 13 | 14 | 47 | 48 | -1 | 46 |  |
| 13 | Sassuolo | 38 | 12 | 9 | 17 | 47 | 61 | -14 | 45 |  |
| 14 | Empoli | 38 | 10 | 13 | 15 | 37 | 49 | -12 | 43 |  |
| 15 | Salernitana | 38 | 9 | 15 | 14 | 48 | 62 | -14 | 42 |  |
| 16 | Lecce | 38 | 8 | 12 | 18 | 33 | 46 | -13 | 36 |  |
| 17 | Hellas Verona | 38 | 7 | 10 | 21 | 31 | 59 | -28 | 31 | Düşme play-off'u ile ligde kaldı |
| 18 | Spezia | 38 | 6 | 13 | 19 | 31 | 62 | -31 | 31 | Düşme play-off'u ile düştü |
| 19 | Cremonese | 38 | 5 | 12 | 21 | 36 | 69 | -33 | 27 | Serie B |
| 20 | Sampdoria | 38 | 3 | 10 | 25 | 24 | 71 | -47 | 19 | Serie B |
Kaynak: Serie A
Sıralama kuralları: Puan Puan eşitliği şampiyonluk ve küme düşmede ise play-off maçı Kendi aralarındaki maçlar (sezon sonunda) Gol farkı Atılan gol sayısı
Notlar:
↑  10 puanı silindi ve Avrupa Kupalarından men edildi.
Sonuçlar

| İç saha ╲ Dış saha | ATA | BOL | CRE | EMP | FIO | HEL | INT | JUV | LAZ | LEC | MIL | MON | NAP | ROM | SAL | SAM | SAS | SPE | TOR | UDI |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Atalanta |  | 0-2 | 1-1 | 2-1 | 1-0 | 3-1 | 2-3 | 0-2 | 0-2 | 1-2 | 1-1 | 5-2 | 1-2 | 3-1 | 8-2 | 2-0 | 2-1 | 3-2 | 3-1 | 0-0 |
| Bologna | 1-2 |  | 1-1 | 0-1 | 2-1 | 1-1 | 1-0 | 1-1 | 0-0 | 2-0 | 1-1 | 0-1 | 2-2 | 0-0 | 1-1 | 1-1 | 3-0 | 2-0 | 2-1 | 3-0 |
| Cremonese | 1-3 | 1-5 |  | 1-0 | 0-2 | 1-1 | 1-2 | 0-1 | 0-4 | 0-2 | 0-0 | 2-3 | 1-4 | 2-1 | 2-0 | 0-1 | 0-0 | 2-0 | 1-2 | 0-0 |
| Empoli | 0-2 | 3-1 | 2-0 |  | 0-0 | 1-1 | 0-3 | 4-1 | 0-2 | 1-0 | 1-3 | 1-0 | 0-2 | 1-2 | 2-1 | 1-0 | 1-0 | 2-2 | 2-2 | 0-1 |
| Fiorentina | 1-1 | 1-2 | 3-2 | 1-1 |  | 2-0 | 3-4 | 1-1 | 0-4 | 1-0 | 2-1 | 1-1 | 0-0 | 2-1 | 2-1 | 5-0 | 2-1 | 1-1 | 0-1 | 2-0 |
| Hellas Verona | 0-1 | 2-1 | 2-0 | 1-1 | 0-3 |  | 0-6 | 0-1 | 1-1 | 2-0 | 1-2 | 1-1 | 2-5 | 1-3 | 1-0 | 2-1 | 2-1 | 1-2 | 0-1 | 1-2 |
| Internazionale | 3-2 | 6-1 | 3-1 | 0-1 | 0-1 | 1-0 |  | 0-1 | 3-1 | 2-0 | 1-0 | 0-1 | 1-0 | 1-2 | 2-0 | 3-0 | 4-2 | 3-0 | 1-0 | 3-1 |
| Juventus | 3-3 | 3-0 | 2-0 | 4-0 | 1-0 | 1-0 | 2-0 |  | 3-0 | 2-1 | 0-1 | 0-2 | 0-1 | 1-1 | 2-2 | 4-2 | 3-0 | 2-0 | 4-2 | 1-0 |
| Lazio | 0-2 | 2-1 | 3-2 | 2-2 | 1-1 | 2-0 | 3-1 | 2-1 |  | 2-2 | 4-0 | 1-0 | 1-2 | 1-0 | 1-3 | 1-0 | 2-0 | 4-0 | 0-1 | 0-0 |
| Lecce | 2-1 | 2-3 | 1-1 | 1-1 | 1-1 | 0-1 | 1-2 | 0-1 | 2-1 |  | 2-2 | 1-1 | 1-2 | 1-1 | 1-2 | 1-1 | 0-1 | 0-0 | 0-2 | 1-0 |
| Milan | 2-0 | 2-0 | 1-1 | 0-0 | 2-1 | 3-1 | 3-2 | 2-0 | 2-0 | 2-0 |  | 4-1 | 1-2 | 2-2 | 1-1 | 5-1 | 2-5 | 2-1 | 1-0 | 4-2 |
| Monza | 0-2 | 1-2 | 1-1 | 2-1 | 3-2 | 2-0 | 2-2 | 1-0 | 0-2 | 0-1 | 0-1 |  | 2-0 | 1-1 | 3-0 | 2-2 | 1-1 | 2-0 | 1-2 | 1-2 |
| Napoli | 2-0 | 3-2 | 3-0 | 2-0 | 1-0 | 0-0 | 3-1 | 5-1 | 0-1 | 1-1 | 0-4 | 4-0 |  | 2-1 | 1-1 | 2-0 | 4-0 | 1-0 | 3-1 | 3-2 |
| Roma | 0-1 | 1-0 | 1-0 | 2-0 | 2-0 | 1-0 | 0-2 | 1-0 | 0-1 | 2-1 | 1-1 | 3-0 | 0-1 |  | 2-2 | 3-0 | 3-4 | 2-1 | 1-1 | 3-0 |
| Salernitana | 1-0 | 2-2 | 2-2 | 2-2 | 3-3 | 2-1 | 1-1 | 0-3 | 0-2 | 1-2 | 1-2 | 3-0 | 0-2 | 0-1 |  | 4-0 | 3-0 | 1-0 | 1-1 | 3-2 |
| Sampdoria | 0-2 | 1-2 | 2-3 | 1-1 | 0-2 | 3-1 | 0-0 | 0-0 | 1-1 | 0-2 | 1-2 | 0-3 | 0-2 | 0-1 | 0-0 |  | 2-2 | 1-1 | 0-2 | 0-1 |
| Sassuolo | 1-0 | 1-0 | 3-2 | 2-1 | 1-3 | 2-1 | 1-2 | 1-0 | 0-2 | 1-0 | 0-0 | 1-2 | 0-2 | 1-1 | 5-0 | 1-2 |  | 1-0 | 1-1 | 1-3 |
| Spezia | 2-2 | 2-2 | 2-2 | 1-0 | 1-2 | 0-0 | 2-1 | 0-2 | 0-3 | 0-0 | 2-0 | 0-2 | 0-3 | 0-2 | 1-1 | 2-1 | 2-2 |  | 0-4 | 1-1 |
| Torino | 1-2 | 1-0 | 2-2 | 1-1 | 1-1 | 1-1 | 0-1 | 0-1 | 0-0 | 1-0 | 2-1 | 1-1 | 0-4 | 0-1 | 1-1 | 2-0 | 0-1 | 0-1 |  | 1-0 |
| Udinese | 2-2 | 1-2 | 3-0 | 1-1 | 1-0 | 1-1 | 3-1 | 0-1 | 0-1 | 1-1 | 3-1 | 2-2 | 1-1 | 4-0 | 0-0 | 2-0 | 2-2 | 2-2 | 1-2 |  |
Kaynak: Serie A
Açıklama: Mavi = İç saha takımı galibiyeti; Sarı = Beraberlik; Kırmızı = Deplasman takımı galibiyeti
Düşme play-off

Spezia v Hellas Verona
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Spezia | 1-3 | Hellas Verona |
Esenyer, 19 Mayıs

| Esenyer |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Samsun'un Türkiye'deki konumu
EsenyerEsenyer'in Samsun'daki konumu
Koordinatlar: 41°28′36″N 36°03′56″E﻿ / ﻿41.4767535°K 36.06562436°D﻿ / 41.4767535; 36.06562436
Ülke:  Türkiye
İl: Samsun
İlçe: 19 Mayıs
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 271 m
Nüfus (2022): 235
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0362
İl plaka kodu: 55
Posta kodu: 55420
Esenyer, Samsun ilinin 19 Mayıs ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Daha önceleri Dağköy köyüne bağlı bir mahalle iken, 14 Aralık 1998 tarihinde 19 Mayıs sınırlarına dahil edildi.
Coğrafya

Mahalle, Samsun il merkezine 33 km, 19 Mayıs ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 235
2021: 254
2020: 250
2019: 257
2018: 269
2017: 250
2016: 242
2015: 238
2014: 241
2013: 235
2012: 238
2011: 242
2010: 249
2009: 306
2008: 303
2007: 298
Agrela (Fafe)

| Agrela |
| --- | --- |
Freguesia

Ülke:  Portekiz
Bölge: Norte
Belediyeler arası topluluk: Ave
İlçe: Braga
belediye: Fafe
Agrela, Portekiz'in Braga ilçesindeki Fafe belediyesinde bir bucaktı. 2013 yılında Agrela ve Serafão bucağı kuruldu.
Agras

Agras, Cezayir mutfağından buzlu bir içecek veya granita. Badem, esmer şeker ve ekşi koruk suyu ile yapılır. Ağarmış tatlı bademleri ıslatılıp havanda ezildikten sonra su ve koruk suyu katarak bezden geçirilir. Esmer şeker ile tatlandırılır ve bir daha süzülür. Granita kıvamına gelene kadar dondurulur ve şerbet bardağında bir kaşık vişne likörü ile servis edilir.
Enver Altaylı

Enver Altaylı (d. 1 Kasım 1944, Ceyhan, Adana), Sovyetolog ve eski istihbaratçı, MHP yöneticisi. 90'lı yılların başında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte yeni Orta Asya cumhuriyetlerinin yapılandırmasında etkin bir rol oynadı.[daha iyi kaynak gerekli]
Hayatı

1962'de Talat Aydemir'in darbe girişimine katıldığı için tutuklandı. Darbe girişimine katılan diğer öğrencilerle birlikte Harp Okulu'ndan atıldı. CIA çalışanı Ruzi Nazar'ın MİT müsteşarı Fuat Doğu'ya tavsiyesi ve Alparslan Türkeş'in referansı ile 1968'de MİT'te çalışmaya başladı. Eğitim için Almanya'ya gönderildi.
1974'te MİT'ten istifa ettikten sonra MHP’de Almanya organizasyonunu yönetti. MHP’nin yayın organı Hergün gazetesini çıkarttı. 12 Eylül Darbesi'nden sonra hakkında tutuklama kararı çıkartılınca Almanya'ya kaçtı. Alman pasaportu ile Özbekistan'a gitti. Ayrıca Turgut Özal ve Süleyman Demirel'e Orta Asya hakkında danışmanlık yaptı. Doğu Alman İstihbarat Bakanlığı Stasi’nin arşivine göre NATO ülkelerinin istihbarat kuruluşları için çalıştı.
2017 yılında Fethullahçı Terör Örgütü soruşturması kapsamında gözaltına alındı ve mahkemece tutuklandı. İddianamede örgüt üyeliği, siyasi ve askeri casusluk, devlete ait bilgileri CIA bağlantılı kişilere servis etmek, çok sayıda CIA mensubu ile ilişki kurmak gibi çeşitli suçlamalar yöneltildi.
Dava sürecinde Ümit Özdağ, katıldığı televizyon programında Altaylı'nın "Partiyi kurmayın çünkü partinizi kapatacaklar, sokağa dökülün" sözlerini açıklamasının ardından tanık sıfatıyla ifade verdi.
Enver Altaylı'nın yargılandığı dava 8 Kasım 2021'de sonuçlandı. Altaylı’ya "askeri ve siyasi casusluk" suçundan 13 yıl 4 ay, "FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği" suçundan 10 yıl olmak üzere toplam 23 yıl 4 ay hapis cezası verildi.
Necip Hablemitoğlu suikasti iddianamesinde savcılık tarafından "tasarlayarak öldürmeye azmettirmekle" suçlandı. İddianamede suikastte yer alan kişilere dağıtılacak paranın Enver Altaylı tarafından temin edildiği öne sürülüyor. İddianameye göre Enver Altaylı Genelkurmay Başkanlığı'nın altyapı kablolarıyla ilgili bir ihaleyi alması için Siemens lehine aracılık yaptıktan sonra aldığı 900 bin dolarlık komisyon parasından suikasti gerçekleştiren örgüte ödeme yaptığı belirtildi.
Eğitim

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Linz Üniversite'sinin Doğu Avrupa Bilimlerine bağlı dil kursları
Doğu Avrupa Hukuk Enstitüsü 14 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Hukuk Fakültesi, Köln Üniversitesi, Almanya (Institut für Ostrecht 14 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Universität zu Köln), Boris Meissner 21 Temmuz 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ile.
Özgeçmiş

Doğum günü 1 Kasım 1944, babası Özbekistanlı Şakir Altaylı, annesi Müftü Abdurahman Kavuncu'nun kızı Melek Altaylı
1958 - 1961: Bursa Işıklar Askeri Lisesi
1963 - 1967: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
1968 - 1973: Millî İstihbarat Teşkilatı için Sovyetolog olarak çalıştı
1977 - 1980: Hergün gazetesinin başyazarı olarak çalıştı
Yayınlar

Esir Türk İllerinde 90 Gün
Komünist Teoriler ve Sovyet Yayılma Siyaseti
İrfan Ülkü tarafından yazılmış 'Büyük Oyundaki Türk: Enver Altaylı'
Enver Altaylı. Kızıl Ordu'dan Alman Ordusuna... Afgan Direnişinden Tahran Operasyonuna... RUZİ NAZAR: CIA'NIN TÜRK CASUSU. İstanbul, Şubat 2013: Doğan Kitap. ISBN 978-605-09-1118-3
Dipnotlar

^  İrfan Ülkü. Büyük Oyundaki Türk: Enver Altaylı. İstanbul: İlgi Yayınları (2008)
Afrika-Avrasya

Afrika-Avrasya ve buna bağlı adalar.
Avrafrasya, Avrasika, Afrika-Avrasya ya da Afro-Avrasya Afrika ve Avrasya'yı tek bir kıta olarak tanımlayan terimlerdir. Bütünü oluşturan kıtalar Dünya nüfusunun yaklaşık %85'ini (yaklaşık 5,7 milyar insan) kapsar. Ayrıca bu kıta Eski Dünya olarak bilinir. Bazı akademisyenler Avrafrasya olarak bahsederler, buna rağmen bu terimler genel kullanıma geçmedi. Jeopolitikada, Afrika-Avrasya'nın anakarası (Britanya Adaları, Japonya ve Madagaskar gibi adalar hariç) Dünya Adası olarak bahsedilir. Bu gezegenin en büyük kıtasıdır.
Coğrafî olarak, Afrika ve Avrasya Süveyş Kanalı ile bölünmüştür. Avrasya, buna ilaveten, Avrupa ve Asya olmak üzere bölünmüştür (jeolojik olarak bölünmesinden çok kültürel olarak bölünmüştür). Ancak gelecekte jeolojik olarak Afrika-Avrasya, Afrikanın Avrupa'ya çarpmasıyla bir süperkıta olacaktır. Bu olay tahminen günümüzden 600.000 yıl sonra, İspanya'nın güney tepelerinin Afrika'ya eriştiğinde meydana gelecektir. Bu gerçekleştiğinde, Akdeniz, Atlas Okyanusu'ndan ayrılacaktır. Afrika'nın Avrupa'ya günümüzden 50 milyon yıl içinde tamamen çarpması, Akdeniz'in kapanması ve yeni sıradağların (Alpler'e eklenerek) meydana gelmesi beklenmektedir.
Alt bölümler

Eski Dünya Afrika-Avrasya ve çevresindeki adaları kapsar.
Avrasya
Asya
Kuzey Asya
Batı Asya
Orta Asya
Doğu Asya
Güney Asya
Güneydoğu Asya
Avrupa
Kuzey Avrupa
Batı Avrupa
Orta Avrupa
Doğu Avrupa
Güney Avrupa
Afrika
Kuzey Afrika
Batı Afrika
Orta Afrika
Doğu Afrika
Güney Afrika
Dünya dışı yaşamın ana hatları

Aşağıdaki ana hatlar, dünya dışı yaşam hakkında genel bir bakış ve konu rehberi olarak sunulmuştur:
Dünya dışı yaşam – prokaryotlardan akıllı varlıklara kadar, Dünya'ya özgü olmayan veya Dünya'dan nakledilmemiş herhangi bir yaşam formudur. Şu ana kadar hiçbir dünya dışı yaşam bulunamamıştır.
Araştırma

Astrobiyoloji
Mars
Viking iniş aracı biyolojik deneyleri
Meteoritler
Allan Hills 77005
Allan Hills 84001
Murchison meteoriti
Nakhla meteoriti
Shergotty meteoriti
Yamato 000593
Biyolojik işaretler en:Biosignature
Sıcak kenar
Dünya Dışı Akıllı Yaşam Araştırması
Aktif SETI
Allen Telescope Array
Pioneer plakası
Phoenix projesi (SETI)
SERENDIP
Teknolojik işaret
Zenoarkeoloji
Dünya dışı zeka ile iletişim en:Communication with extraterrestrial intelligence
Arecibo mesajı
Yıldızlararası dilbilim
Wow! sinyali
Muhtemel gereksinimler

Yaşanabilir bölge
Dünya dışı sıvı su
Gezegensel yaşanabilirlik
Potansiyel yerler

Europa'nın kolonizasyonu
K-tipi ana kol yıldız sistemlerinin yaşanabilirliği
Doğal uyduların yaşanabilirliği
Kırmızı cüce sistemlerinin yaşanabilirliği
Yaşanabilir ötegezegen
Dünya benzeri
Süper yaşanabilir gezegen
Mars'ta yaşam
Titan'da yaşam
Venüs'te yaşam
Kataloglar
Yaşanabilir Yakın Sistemler Kataloğu
Muhtemel özellikler

Dünya dışı zeka en:Extraterrestrial intelligence
Uzaylı dili
Varsayımsal biyokimya türleri en:Hypothetical types of biochemistry
Karbon temelli yaşam
CHNOPS
Ekstremofil
Fikirler

Antroposantrizm
Karbon merkezcilik
Kopernik ilkesi
Kozmik çoğulculuk
Drake denklemi
Fermi paradoksu
Yaz uykusu hipotezi
Büyük Filtre
Nadir Dünya hipotezi
Hayvanat bahçesi hipotezi
İnce ayarlı evren
Kardaşev ölçeği
Dyson küresi
Sıradanlık ilkesi
Dünya dışı temasın potansiyel kültürel etkisi en:Potential cultural impact of extraterrestrial contact
Ekzoteoloji
Tespit sonrası politika
Uçlar ve komplo teorileri

Ufoloji
Uzaylılar tarafından kaçırılma
Yakın temas
Temas kişisi
Dünya dışı UFO hipotezi
UFO dinleri
Antik astronotlar
Dünya dışı yaşam hakkında medya

Not: Bu bölümde sadece kurgu olmayan eserler yer almaktadır
Kitaplar
Alien Oceans
Cosmos (Carl Sagan kitabı)
Evolving the Alien
Extraterrestrial: The First Sign of Intelligent Life Beyond Earth
Rare Earth: Why Complex Life Is Uncommon in the Universe
Belgeseller
Cosmos: Possible Worlds
Dünya dışı yaşam konusunda etkili kişiler

Giordano Bruno
Frank Drake
Enrico Fermi
Michael H. Hart
Stephen Hawking
Avi Loeb
Carl Sagan
Peter Ward
Kurguda dünya dışı yaşam

Kurguda Dünya dışı varlıklar
Bilimkurguda uzaylı dili
Popüler kültürde antik astronotlar
Kurgusal dünya dışı varlıkların listeleri en:List of fictional extraterrestrials
DC Comics'teki uzaylı ırkların listesi
Marvel Comics'teki uzaylı ırkların listesi
Uzay Yolu uzaylılarının listesi
Yıldız Savaşları yaratıklarının listesi
İlk örnekler
Böcek gözlü canavar
Kadim ırk
Enerji varlığı
Gri uzaylı
Böceksiler
Küçük yeşil adamlar
Konular
Uzaylı istilası
Big Dumb Object
İlk temas
Yıldızlararası savaş
Bilimkurguda uzay savaşı
Bilimkurguda uzay yolculuğu