stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ak Hun İmparatorluğu
Siyasi ilişkiler > Hindistan'ın zaptı

Altıncı yüzyılın ilk yarısında ise Toramana'nın oğlu Mihiragula imparatorluk güney kanadının en azametli hükümdarıdır. Ordusunda, daima yedi yüz savaş filinin bulunduğu rivayet edilir. Fakat Budist rahipler (Song Yün ve ondan bir asır sonra buraya gelen Hiuen-tsang), bu "Sveta-Hūna"dan hoşlanmamışlardır. Çünkü Mihiragula, Budizm'i ülkesi ve halkı için tehlikeli sayıyor, Budistleri kontrol altında tutuyordu. Buna karşılık, İskenderiye'den Hindistan'a giden tüccar Kosmas tarafından ve 530 tarihli Gwalior Kitabesi ile Sanskritçe yazılı Keşmir Vekayinamesi'nde Mihiragula, Hindistan'ın en büyük hükümdarı olarak tasvir edilmektedir.
Siyasi ilişkiler > Göktürkler ile ilişkiler

Göktürkler'in güçlenmesi ve İstemi Yabgu'nun batıya yönelmesiyle Ak Hunlar ile Göktürkler karşı karşıya geldi. Güçlenen Sasaniler de eski müttefikleri Ak Hunlar'ın zayıflığından istifade etmek için Göktürkler ile antlaşma yaptılar ve Ak Hun İmparatorluğu yıkıldı. Ak Hunlar ile Göktürkler arasındaki siyasi ilişkilerin neden kötüleştiğine dair fazla bilgi olmamasına karşın bazı kaynaklarda zikredilene göre Ak Hunlar'ın yabgusunun kızı Göktürk Kağanı Kolo'nun oğlu ile evlendirilmek üzere çeyizi ile birlikte yola çıkarılmış fakat yolda kervana bir rivayete göre Sasaniler tarafından bir rivayete göre de Çinliler tarafından saldırı düzenlenmiş ve gelin adayı öldürülüp çeyizi yağmalanmıştır. Bu olaydan her iki taraf birbirini sorumlu tutmuş ve düşmanlık başlamıştır.
Egemenlik alanı

Kuzey Hindistan'ın yarısı, Afganistan ve Türkistan'ın bir bölümü Ak Hun İmparatorluğunun hüküm sürdüğü toprakları kapsar.
Sosyal yaşam

Ak Hunlar, genel olarak göçebe bir yaşam sürüyorlardı. Buna karşın Gor, Huo ve Sakkala'yı başkent olarak da kullandılar. Ak Hunlar, Asya'nın ipek ticaretini ellerinde tuttukları sürece güçlerini korudular. Göktürkler'in İpek Yolu'nun denetimini ellerine geçirmesiyle bu üstünlüklerini yitirdiler.
Bir Hono yani Hun para birimi. (I. Hingila)
Akşunvar (Pınarbaşı Türklük Anıtı)
Çanakkale Savaşı'ndaki denizaltı faaliyetleri

Çanakkale Boğazı'nın uydudan görünümü
| g t Çanakkale Savaşı |
| --- | --- |
 Deniz harekâtları / Denizaltı faaliyetleri Kara harekâtları Kumkale Seddülbahir Cephesi 1. Krite  2. Kirte  3. Kirte  1. Kerevizdere  Zığındere  2. Kerevizdere  Kirte Bağları Arıburnu Cephesi Kanlısırt  Sarı Bayır  Kılıçbayır  Kocaçimen Tepe  Conk Bayırı Anafartalar Cephesi 1. Anafartalar  Tekketepe  2. Anafartalar 
Çanakkale Savaşı'ndaki denizaltı faaliyetleri, I. Dünya Savaşı'nın bir parçası olan Çanakkale Savaşı çerçevesinde, çeşitli devletlerin denizaltıları tarafından Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizi'nde sürdürülen faaliyetlerdir. Esas savaştan önce, Aralık 1914'te başlamış ve Aralık 1915'te sonlanmıştı. İtilaf Devletleri'ne bağlı denizaltıların Çanakkale Boğazı'nı geçerek Marmara Denizi'nde denizaltı operasyonları yapmalarının amacı, Gelibolu'yu savunan Osmanlı kuvvetlerinin (5. Ordu) lojistik durumunu sarsmak olarak görülür. Bununla birlikte İttifak Devletleri'nin bir üyesi olan Alman İmparatorluğu da Osmanlı'yı desteklemek amacıyla savaş sırasında birtakım denizaltı faaliyetleri yürütmüştü.
Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizi'nde harekât düzenleyen İtilaf Devletleri'ne ait toplam on dört denizaltı vardı. Bunların dokuzu Kraliyet Donanması'na (E sınıfından yedi, B ve H sınıflarından birer), dördü Fransız Deniz Kuvvetleri'ne (Émeraude sınıfından iki, Brumaire ve Mariotte sınıflarından birer) ve biri Avustralya Kraliyet Donanması'na (E sınıfı) bağlıydı. Bu denizaltılardan üç Britanya, iki Fransız ve bir Avustralya denizaltısı batarken bir Fransız denizaltısı Osmanlı kuvvetleri tarafından ele geçirildi. Osmanlı İmparatorluğu'nun gemi kayıpları ise içlerinde Mesudiye ile Barbaros Hayreddin zırhlıları da olmak üzere 8 askerî gemi, 31 ticari gemi ve 200'den fazla tekneydi. Sadece Mesudiye ve Barbaros Hayreddin zırhlılarının batışında 31 subay, 262 er öldü. Öte yandan savaş sırasında bölgede İmparatorluk Donanması'na bağlı olarak faaliyet gösteren iki denizaltı (U-19 ve UB I sınıflarından birer) ise Majestic ve Triumph zırhlılarının da aralarında olduğu birçok gemiyi batırdı.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı harekâtları sonucunda 5. Ordu'nun ikmalinde yaşanan kayıpların yanı sıra; Osmanlı kuvvetlerine yapılan asker nakliyatının görece daha zor, masraflı ve uzun zaman alan kara ulaşımına kaydırılmasına yol açtı. Zamanla tüm ikmal kara ulaşımına kayarken özellikle mühimmat ikmalinde bu nedenden ötürü gecikmeler ortaya çıktı.
Arka plan

Kraliyet Donanması denizaltıları 1914 yılından itibaren, esas savaş henüz başlatılmadan söz konusu sularda denizaltı taarruzlarına geçmişti. Amiral Roger Keyes komutasındaki filo, 20 Eylül 1914'ten beri Yunanistan sınırları içindeki Dedeağaç'tan İzmir Körfezi'ne kadar tüm Kuzey Ege kıyılarında bir abluka uyguluyordu. Komutası altındaki üç Britanya (B9, B10 ve B11) ve üç Fransız (Joule, Saphir ve Mariotte) denizaltısı bu görev için kullanılıyordu. Bu denizaltılar ablukayı uygulamak, ama daha çok Yavuz muharebe kruvazörü ile Midilli kruvazörünün Çanakkale Boğazı'nı geçip Akdeniz'e çıkmasını engellemek içindi. Carden emrindeki filoyla abluka uygularken, bir yandan da Çanakkale Boğazı'nı denizaltılarla geçilip geçilemeyeceğini tespit etmeyi amaçlamıştı. Bu iş için B11 kullanılmasına karar verildi. Gelibolu Yarımadası'nın işgali için çıkarmalar yapılan 25 Nisan 1915'ten sonra da, yarımadadaki Osmanlı kuvvetlerinin deniz üzerinden asker, mühimmat ve erzak ikmali yapmasını engellenmek için denizaltı harekâtları, bölgeye gönderilen yeni denizaltıların da katılımıyla yapıldı.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları öncesi > B11 ve sonrasında alınan karşı önlemler

Teğmen Norman Douglas Holbrook komutasında 13 Aralık'ta denize açılan Kraliyet Donanması'na ait B sınıfı denizaltı B11, aynı gün Çanakkale Boğazı'na girdi ve Kepez Koyu Sarı Sığlar mevkiinde demirlemiş Osmanlı zırhlısı Mesudiye'ye saat 11.30'da saldırdı. Mesudiye, Amiral Wilhelm Souchon'un emriyle, boğazdaki mayın hatlarını korumak için sabit batarya olarak görev yapıyordu. Tek torpidoyla vurulan gemi alabora olurken, B11 dönüş seyrine başladı. İçinde 30'a yakın mürettebatın mahsur kaldığı Mesudiye, geminin ters dönmüş gövdesini kesecek ekipmanın İstanbul'dan zamanında yetiştirilmesi mümkün olmadığı için mahsur kalan 10 subay ve 25 erle birlikte battı.
B11'in bu faaliyeti, daha gelişkin denizaltıların Marmara Denizi'nde daha yoğun olarak kullanılması kararına yol açtı. Bu amaçla Müttefik Denizaltı Filosu üssü Bozcaada'dan Limni'deki Mondros Limanı'na nakledildi. Amiral Roger Keyes komutasındaki denizaltı filosu Nisan 1915 başları itibarıyla 7 Britanya, 4 Fransız ve 1 Avustralya denizaltısından oluşuyordu. Osmanlı tarafında ise olay üzerine denizaltı önleme tedbirleri geliştirildi. Bu amaçla Zuhaf ile Nur-ül Bahir gambotları, Nisan 1915 başlarında bunlara ek olarak Peleng-i Derya ve İsa Reis gambotları devriye görevi almış; Şubat başında Barbaros Hayreddin ve Turgut Reis zırhlıları Çanakkale'ye alınmış, çeşitli noktalarda denizaltı gözetleme postaları oluşturulmuştu. Diğer bir önlem de Çanakkale Boğazı'nda bir denizaltı ağı oluşturmaktı. 13 Haziran'da, boğazın en dar kısmı Nara Geçidi'nde başlayan denizaltı ağı çalışmaları Temmuz sonlarında tamamlandı.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları öncesi > Saphir

Yüzbaşı Henri Fournier komutasındaki Émeraude sınıfına ait Fransız denizaltısı Saphir, 28 Ocak'ta Çanakkale Boğazı'na girdi. Bir süre sonra geminin seyir pusulasının bozuk olduğu görüldü. Daha sonra kumsala saplanan denizaltı, buradan kurtulduktan sonra Nara Burnu yakınlarındaki Mecidiye Kalesi'nin 200 metre kadar açığında yüzeye çıktı. Yakınlardaki İsa Reis gambotu ve Nusret mayın gemisi, denizaltıya ateş açtı. Denize atlayan 13 denizci söz konusu gemiler tarafında sudan alındı, denizaltıda kalan 14 kişi ise öldü.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları öncesi > E15

E sınıfına ait Britanya denizaltısı E15, Kıdemli Yüzbaşı Theodore Brodie komutasında 17 Nisan'da sefere çıktı. Soğanlıdere açıklarında dalışa geçtikten sonra akıntı dolayısıyla dengesini kaybetti. Birkaç kez dibe vurduktan sonra kulesi su yüzüne çıkınca, sahil bataryalarının hedefi oldu. Kulesi ve bataryaları parçalanan denizaltının kulesinde bulunan gemi komutanı şarapnelden, mürettebattan altı kişi ise parçalanan bataryaların deniz suyuna maruz kalmalarıyla ortaya çıkan klordan zehirlenerek öldü. Akıntıyla sürüklenen denizaltı, sahilde karaya oturdu ve akabinde mürettebat tarafından terk edildi. Öğleden sonra Çanakkale'den hareket eden iki römorkör denizaltıyı çekmek üzere bölgeye sevk edildi. Ancak Britanya keşif uçaklarının durumu rapor etmesi üzerine Müttefik Komuta Karargâhından, belgelerin Osmanlı makamlarının eline geçmemesi için denizaltının imha edilmesi emri verildi. 18 Nisan gecesi Britanya denizaltısı B6 imha için bölgeye geldiyse de iki torpido atışı hedefine ulaşamadı. Aynı amaçla bölgeye gelen muhripler de gece vakti hedefi tespit edemedi. Bu arada Majestic sancak gemisinin top ateşi de sonuç vermemişti. Denizaltını yüzdürme çalışmaları sürerken 23 Nisan'da, iki istimbot denizaltıya torpido saldırısında bulundu. Yeniden hasar gören denizaltı, bunun üzerine bulunduğu yerde bırakıldı. Mürettebattan sağ kalanlar ise teslim oldu.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları sırasında

İtilaf Devletleri'ne ait denizaltıların Çanakkale Boğazı'nı geçerek Marmara Denizi'nde harekât girişimleri esas olarak, 25 Nisan 1915'te Gelibolu Yarımadası'na asker çıkararak kara harekâtının başlamasından sonra başlatıldı. Daha önceki denizaltı faaliyetleri, daha çok deneme niteliğinde ve psikolojik etkiye yönelen girişimlerdi. Bu tarihten sonraki faaliyetler ise Gelibolu'da çarpışan Osmanlı kuvvetlerinin deniz ikmal hattını kesmek ve Gelibolu'daki müttefik kuvvetlerin durumunu güçlendirmek amacındaydı.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları sırasında > AE2

Britanya E sınıfı bir denizaltı olan Avustralya Kraliyet Donanması'na bağlı AE2, Çanakkale Boğazı'nı geçen ilk denizaltıydı. Şubat 1915 başlarında harekât bölgesine ulaşmış ancak dibe oturup ağır hasar gördüğünden 22 Nisan'da aktif göreve dönebilmişti. Binbaşı Henry Hugh Gordon Stoker komutasındaki denizaltının ilk görevi 25 Nisan'da, kara çıkarmaları başladığında Marmara Denizi'ne inmek, Osmanlı savaş ve nakliye gemilerine saldırmaktı. Şafakta, Osmanlı topçusu tarafından saptanıp ateş altına alındıysa da suya dalarak ilerlemeye devam etti. Gemi, tespit edilmekten kaçındığı için dibe "otura kalka", birkaç kez mayın zincirlerine sürtünerek seyrini sürdürerek boğazı geçti. Boğazdaki Kilya Koyu açıklarında, saat 07.30'da periskop derinliğine çıktığında demir üstündeki Turgut Reis zırhlısını gördü. Tüm torpidolarını fırlatsa da isabet kaydedemedi. Bu arada Aydın Reis gambotu tarafından tespit edilince dalışa geçti ve Marmara yönünde seyretti. Daha sonra dibe dayanarak günün geçmesini bekledi.
Gece yüzeye çıkan denizaltı, bataryalarını şarj ettikten sonra dalarak seyre geçti. 26 Nisan günü saat 04.00 dolaylarında aynı bölgede yeniden Turgut Reis'e karşı saldırı manevralarına girişti. Ancak bu kez zırhlının ateşiyle karşılaşınca daldı ve saat 09.00 gibi Marmara sularına girdi. 27 Nisan gün doğumunda Doğanhasan Sığlığı'nda, Yapıldak Feneri yakınlarında Kütahya torpido botu eşliğinde Barbaros Hayreddin zırhlısını tespit etmesinin ardından torpido saldırısına geçse de isabet kaydedemedi. Sonrasında dalışa geçerek yine kaçmayı başardı. Aynı gün Yarhisar muhribine gerçekleştirdiği saldırı da başarısız oldu.
28 Nisan'daki seyirler sırasında bir hedef saptayamadığından Gelibolu Limanı'na yöneldi. Bu seyir sırasında rastladığı Muâvenet-i Milliye'nin refakat ettiği dört gemilik bir gruba karşı giriştiği torpido saldırısından başarısızlıkla ayrıldı. Ertesi gün bir torpido bot ve üç nakliye gemisi ile karşılaşmasında da benzer durum gerçekleşti. Bu arada uyarılmış olan Osmanlı makamları, Sultanhisar torpido botunu devriye görevinden alarak denizaltıyı bulmak ve imha etmekle görevlendirdi. Karaburun önlerinde saptanan denizaltı üzerine 30 Nisan günü saat 08.20'de ilerleyen torpido botu, denizaltına karşı torpido ateşi açtı. AE2, iki torpido saldırısından manevra yaparak kurtulmayı başardı. Kaçma ve taarruz manevraları sırasında kontrolden çıkan denizaltı, mahmuzlayarak batırılmaya çalışılsa da aldığı isabetlerden dolayı su altında tutunamayıp teslim olmak zorunda kaldı. Otuz iki kişilik mürettebatı Sultanhisar'a alınan denizaltı batırıldı.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları sırasında > E14

E sınıfına ait Britanya denizaltısı E14, Marmara'ya giren ve geri dönmeyi başaran ilk denizaltıydı. Yüzbaşı Edward Courtney Boyle komutasındaki denizaltı, ilk harekâtına 27 Nisan'da başladı. Sabaha karşı Maydos yakınlarında Barbaros Hayrettin'e yaptığı torpido taarruzu başarısız oldu. Tüm öğleden önceyi su altında geçirdi. Her periskop derinliğine çıkışında devriye gemileri ve sahil bataryaları tarafından ateş altına alındı. Öğleden sonra, su üstü gemileri ile sahil topçusunun ateşinden sıyrılabilse de bir periskobu imha edilmişti. Sonrasında, Şarköy açıklarında Aydın Reis ve Yunus torpido botlarına yakalandı. Dalışa geçerek su altından Marmara açıklarına doğru seyeden E14, pervane seslerinin kesilmesinden sonra yüzeye çıkıp bataryalarını şarj edebildi. 29 Nisan'da Muâvenet-i Milliye'ye yaptığı torpido taarruzu da başarısız oldu. 30 Nisan'da Nur-ül Bahir gambotuna başarılı atış yapıldı. Gambot mürettebatından dört subay ve 32 tayfa öldü. 8 Mayıs'ta iki gemiyi (Tecilli ve Hayrullah) Marmara adaları açıklarında durdurdu, aradı ve seyre devam etmelerine izin verdi. 10 Mayıs'ta İmralı açıklarında nakliye gemileri Patmos, Gülcemal ve Gayret-i Vataniye'yi hedef aldı. Üzerinde mürettebat ve yolcu olarak 1.600'den fazla kişi olan Gülcemal, Patmos'a gönderilen torpidolardan biri ile pruvadan isabet aldı. Tüm torpidolarını kullanmasına rağmen 19 Mayıs'a kadar Marmara'da kaldı ve aynı gün geri döndü.
Denizaltı, 10 Haziran'da ikinci seferine çıktı. Ertesi gün kereste yüklü bir gemiyi durdurdu ve patlayıcı yerleştirilerek batırdı. 12 ve 18 Haziran'da bazı gemilere torpido atışı yaptıysa da isabet kaydedemedi. 20 Haziran'da üç gemiyi patlayıcılarla batırdı. 29 Haziran'da Erdek açıklarında Kütahya gemisine, 1 Temmuz'da Marmara Adası batısında Yâdigâr-ı Millet'e torpido saldırısına girişti ancak isabet kaydedemedi. İki hastane gemisi Gülcemal ve Rember'e saldırmadı. Esasen boğaz vapuru olan, fakat taşıdığı işaretlerin hastane gemisi olduğundan kuşku duyulan İntizam'ı da serbest bıraktı. 3 Temmuz'da seferini tamamlayarak döndü.
Denizaltı üçüncü ve son seferine 21 Temmuz akşamı çıktı. 22-26 Temmuz günleri arasında İzmit Körfezi'nde birkaç tekneyi batırdı. Nakliye gemisi Tenedos ile Bandırma ve Samsun muhriplerine Tekirdağ yakınlarında yapılan torpido saldırısı başarısız oldu. 6 Ağustos'ta E11 ile birlikte Peyk-i Şevket'e taarruz etti. 8 Ağustos'te torpido saldırısı düzenlediği Barbaros Hayreddin'e örtü görevi gören Mahmud Şevket Paşa vapuru, aldığı hasarlarla karaya oturdu.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları sırasında > Mariotte

Fransız Mariotte denizaltısı, Çanakkale Boğazı'nı geçme girişiminde 26 Temmuz'da ağ engeline takıldı. Kurtulmak için yüzeye çıkmak zorunda kalan denizaltı, sahil bataryaları tarafından açılan ateş sonucu batırıldı. Bunun üzerine 32 kişilik mürettebat teslim oldu.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları sırasında > Joule

Brumaire sınıfına mensup Fransız denizaltısı Joule, 1 Mayıs'ta Çanakkale Boğazı'nı geçmeye çalışırken, saat 07.00'da sahil bataryaları tarafından ateş altına alındı. Saat 09:00 sularında ise dış mayın hattında bir mayına çarparak battı.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları sırasında > E12

E sınıfına mensup, Ön Yüzbaşı K. M. Bruce komutasındaki Britanya denizaltısı E12, 19 Haziran'da Çanakkale Boğazı'na ilk seferine çıktı. 22 Haziran'da, Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanlığının acil mühimmat talebini Çanakkale'ye götüren Peyk-i Şevket kruvazörünü Tekirdağ açıklarında saptadı; ancak elektrik motorları sorun çıkardığından dolayı su altında manevra yapamadığından kruvazörü izlemekten vazgeçti. 24 Haziran'da sülfür yüklü bir nakliye gemisini batırdı. 25 Haziran'da Haliç 1 römorkörünü durdurdu, ancak mürettebatın ateş açması üzerine denizaltı geri çekildi ve gemiyi top ateşiyle batırdı. Bu geminin mürettebatından iki kişi sağ kurtulabilmişti. Daha sonra Haliç 3'e ateş açtı. Üç isabet alan gemi karaya oturdu. Bu arada yakın sahil topçusunun ateşe başlamasıyla çekilen E12, 28 Haziran'da üsse döndü.
Denizaltı, ikinci seferine 16 Eylül gecesi başladı. Sabahın ileri saatlerinde Saltık Limanı'nda demir üstündeki Avusturya gemisi Bitinia'ya torpido saldırısı yaptı. Batan tekne, daha sonra kurtarılarak İstanbul'a çekildi. 21 Eylül'de erzak ve canlı hayvan yüklü Kesendire nakliye gemisini Kurşunlu açıklarında top ateşi açarak durdurdu. Mürettebatının terk etmesinin ardından gemiyi top ateşiyle batırdı. Aynı gün, Bandırma açıklarında altı çektiriyi batırmayı başardı. 28 Eylül'de İzmit Körfezi'nde 3 tekne, bir gün sonra Tekirdağ-Şarköy arasında 5 tekne batırdı. 18 Ekim'de H1 ile İzmit Körfezi'nde buluştu. İki denizaltı burada Taşköprü gambotuna torpido ve topçu ateşiyle saldırdı. E12 gambota isabet kaydetti ise de gambot çekilmeyi başardı. 18 Ekim'de Mudanya İskelesi'ndeki teknelere torpido atışı yapılsa da isabet kaydedilemedi. 22 Ekim'de yeniden H1 ve Turquoise, bir gün sonra ise E2 ile buluştu. Denizaltı, 24 Ekim'de üsse döndü.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları sırasında > E7

Yüzbaşı Archibald Cochrane komutasında 30 Haziran'da sefere çıkan E sınıfına mensup Britanya denizaltısı E7, aynı gün personelinde dizanteri belirtileri görülmeye başlansa da görevine devam etti. 2 Temmuz'da Bülbül römorkörü ile birkaç tekneyi, top atışı ve patlayıcılarla batırdı. Sonraki iki gün elektrik motorlarının arızalarını onarmak için hareketsiz kaldı. 6 Temmuz'da Mudanya açıklarında, tahrip kalıpları kullanılarak bir guleti batırdı. 10 Temmuz'da Biga açıklarında, torpido saldırısı gerçekleştirdiği bir torpido teknesini batırdı. 15 Temmuz'da İstanbul açıklarına geldi. Galata Rıhtımı'nda Çanakkale'ye götürmek için kömür yükleyen gemilere, cephane yüklendiği düşünülerek bir torpido saldırısı yaptı; ancak isabet sağlayamadı. Sahil topçusunun ateşe başlaması üzerine bölgeden ayrıldı. 24 Temmuz'da ise üsse dönmek üzere harekete geçti.
4 Eylül'de ikinci seferine çıkan E7, Çanakkale önlerinde çelik ağa takıldı. Ağ şamandıralarının aşağı çekildiği devriye gemileri tarafından saptanmıştı. Kurtulmaya çalışırken iki mayın patlasa da denizaltında ciddi bir hasara yol açmadı. Gerçekleşen patlamalar, su üstü gemilerine denizaltını tam konumunu vermişti. Bu arada denizaltının bataryaları da zayıflıyordu. O sırada civarda bulunan Alman denizaltısı UB-14'ün komutanı Heino von Heimburg ile mürettebatından iki kişi, bir işkampavya ile saptanan noktaya gelip denize patlayıcılar bıraktılar. Saat 19.30'da, 34 metrede patlayan patlayıcılar ardından denizaltı su yüzüne çıkarak teslim oldu. E7, 31 kişilik mürettebatı alındıktan sonra batırıldı.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları sırasında > E2

Binbaşı David de Beauvoir Stocks komutasında 13 Ağustos gecesi sefere çıkan E sınıfı Britanya denizaltısı E2, 14 Ağustos'ta mayın dökücü Samsun gemisini torpido saldırısıyla batırdı. Gemideki iki subay ile sekiz tayfa öldü. 16 Ağustos'ta İzmit Körfezi'nde iki çektiri, patlayıcılar kullanılarak batırıldı. 19 Ağustos'ta, devriye gemisi Sakız ile Erdek'te karşılaşan E2, gerçekleştirdiği torpido saldırısıyla geminin batmasına yol açtı. 24 Ağustos'ta Tekirdağ açıklarında kavun yüklü bir çektiriyi de patlayıcılarla batırdı. 8 Eylül gecesi Büyükçekmece'deki Kanunî Sultan Süleyman Köprüsü'nü imha etmek için karaya adam çıkarsa da bu girişim başarılı olmadı ve geminin 2. komutanı olan müfreze komutanı, Osmanlı devriyeleri tarafından yakalanarak esir alındı. Denizaltı, 14 Eylül'de üsse geri döndü.
İkinci seferine 9 Aralık'ta başlayan E2, 10 Aralık'ta Şarköy açıklarında tuz ve zeytinyağı yüklü bir çektiriyi batırdı. 18 Aralık'ta da, yakın bölgede bir çektiriyi daha patlayıcılarla batırdı. 22-28 Aralık günleri arasında Mudanya bombalansa da ne limana ne de yerleşime ciddi bir hasar verildi. Sahil bataryaları ise cephaneleri bitmek üzere olduğundan karşılık verememişti. Daha sonra İstanbul'a gıda maddesi taşıyan üç yelkenliyi, Yeşilköy açıklarında batırdı. Bu arada Moda açıklarında birkaç başarısız saldırı gerçekleştirildi. Denizaltı, 2 Ocak'ta üsse döndü.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları sırasında > H1

İlk seferine 2 Ekim'de çıkYüzbaşı W. B. Pirie komutasındaki H sınıfı Britanya denizaltısı H1, sahil bataryaları tarafından tespit edilmesine karşın Marmara'ya hasarsız ulaştı. 5 Ekim'de Karaburun-Surluköy arasında üç tekneyi, Mudanya açıklarında ise Edremit gemisini torpido ile batırdı. Güverte hizasına kadar sulara gömülen Edremit, daha sonra bakıma alınarak yüzdürülmüştü. Zaman zaman E12 ile buluşan denizaltı, Taşköprü gambotuna saldırdı. İki saatten uzun süren topçu düellosunda gambotun kullandığı 200 top mermisinden yarısı patlamamıştı. 20 Ekim'de Şarköy açıklarında 5. Ordu erzak ikmalini boşaltan Plevne, Gelibolu ve Hanefi ile demir üstündeki mayın döşeyici İntibah'a saldırıldı. Plevne ve Hanefi torpido atışlarıyla batırılırken Gelibolu'ya atılan torpidoda isabet kaydedilemedi. 27 Ekim'de Marmara Adası açıklarında Berk Efşan ve Hüdavendigâr torpido botlarına yapılan saldırılar sonuçsuz kaldı. Ertesi gün E20 ile birlikte tekrar Hüdavendigâr'la yeniden karşılaşıldı. Bu kez torpido botu, pruvadan hafif hasar gördü. Denizaltı, 31 Ekim'de üsse döndü.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları sırasında > Turquoise

Émeraude sınıfına ait Fransız Turquoise denizaltısı 30 Ekim'de karaya oturunca sahil topçusunun ateşi üzerine teslim oldu. Denizaltı, Müstecip Onbaşı adıyla Osmanlı donanmasına dahil edildi.
İtilaf Devletleri'nin denizaltı faaliyetleri > Kara harekâtları sırasında > E20

E sınıfına mensup Britanya denizaltısı E20, Ön Yüzbaşı Clyfford Warren komutası altında 21 Ekim'de, Marmara'da devriye göreviyle üsten ayrıldı. Ancak Osmanlı donanması tarafından teslim alınan Fransız denizaltısı Turquoise'ın ele geçen belgelerinden, bu denizaltın E20 ile Marmara Denizi'nde buluşma tarih ve koordinatları öğrenilmişti. Alman denizaltısı UB-14'e, Britanya denizaltısını batırma görevi verildi. Bir gambot eşliğinde hareket eden UB-14, Taşoz muhribi ile Durak Reis gambotundan 27 Ekim'de suda torpido izleri saptandığı raporlarını aldı. Bu torpidoların E20'ye ait olduğu düşünüldü. Buluşma bölgesinde dalıp bekleyen denizaltı, 6 Kasım günü saat 16.00'da E20'yi 5 mil kuzeyinde tespit etti. Saat 16.20'de taarruz manevralarına başlayıp, 1.200 metre kadar yaklaştı. Burada periskobunu sürdü ve yaklaşarak 500 metreden bir torpido gönderdi. E20, saat 17.16'da vurulmasının ardından battı. 21 kişi ölürken kaptanın da aralarında olduğu 3 subay ve 6 er UB-14 tarafından kurtarıldı.