Ebu Musab ez-Zerkavi
Cihatçı faaliyetleri > 1999-2001: Serbest bırakılması, Ürdün'den ayrılışı ve kendi ağını kurması

Kral Hüseyin'in ölmesinin ardından Şubat 1999'da tahta geçen Kral II. Abdullah'a, gerek Ürdün Meclisi gerek Müslüman Kardeşler gerekse çeşitli İslamcı kuruluşlardan, Ürdün'deki cezaevlerinde bulunan siyasi mahkûmların salınmasına yönelik talepler gelmeye ve bu yönde gösteriler düzenlenmeye başladı. 18 Mart 1999'da; casusluk, uyuşturucu ticareti, kölelik, tecavüz, cinayet veya terörizm dışındaki suçlardan hüküm giyenlerin salınmasına dair af tasarısı Ürdün Meclisinde oylanarak kabul edildi. Sonuç olarak, aralarında ez-Zerkavi'nin de bulunduğu 3.000 kadar mahkûm serbest bırakıldı. Ez-Zerkavi'nin cezaevinden çıkışına dair karar 29 Mart 1999'da verilse de, gönüllü olarak hücre arkadaşlarıyla bir gece daha geçirdikten sonra cezaevinden çıkışını gerçekleştirdi. Serbest bırakılmasının ardından, bir ay kadar ailesiyle birlikte yaşadı. Bu esnada camilerde, kendisini izleyecek birilerini bulma çalışmalarında bulunsa da bu dönemlerde, Ocak 2000'de gerçekleştirilmesi planlanan bir dizi saldırı üzerinde çalışıyordu.
Kendisinin ve kendisiyle birlikte hareket edenlerin eninde sonunda istihbarat birimlerince yakalanacağı düşüncesine sahip olan ez-Zerkavi, altı aylık vizeyle Pakistan'a gitmeye karar verdi. Ailesini Zerka'da bırakarak 1999 yazında ikinci defa Hayatabad'a gitti ve burada, daha önce tanıdığı isimlerle tekrar bağlantı kurmaya başladı. Bir süre sonra ise eşi Ümmü Muhammed ile çocukları da buraya geldi. Ez-Zerkavi'nin esas hedefi, Pakistan üzerinden Çeçenistan'a giderek buradaki Arap Mücahitlere katılmak olsa da bu amacı gerçekleşmeyecekti. Pakistan'da göstermelik olarak bal satışıyla uğraşan ez-Zerkavi, kendisini izleyen güvenlik birimlerince Ekim 1999'da tutuklanarak Peşaver'deki bir hapishanede yaklaşık bir hafta geçirdikten sonra, ülkeyi terk etmesi şartıyla serbest bırakıldı. Kayınbiraderi Salih İlhami'nin ifadesine göre süresi dolan vizesinin yenilenme girişimi, Pakistan hükûmeti tarafından reddedilmişti. Önce Lahor'daki Vezir Han Meydanı yakınlarındaki bir eve yerleşti, 1999 sonbaharında ise el-Kaide ile temasa geçme amacıyla Kâbil'e ulaştı.
1999 yılı sonlarında, el-Kaide mensubu Ebu Zübeyde ile Kâbil'de bir görüşme gerçekleştirdi. Bir müddet sonra ez-Zerkavi, bölgedeki Ürdünlülerin lideri pozisyonuna gelerek kırk kadar Ürdünlüyle birlikte, Kâbil'in birkaç km batısındaki Logo köyündeki bir "ziyaretçi evi"ne yerleşti. 1999'da el-Kaide'nin ikinci halkasına, örgütün lideri Usame bin Ladin'in komutanlarının olduğu halkaya dahil oldu. Bin Ladin'in korumalarından Şadi Abdullah'ın daha sonraki ifadelerine göre ez-Zerkavi'nin el-Kaide hiyerarşisindeki yükselişi, Ebu Zübeyde'nin desteği sayesinde gerçekleşmişti. Ez-Zerkavi, el-Kaide'nin finansal ve malzeme desteğiyle, 1999 yılı sonlarında ya da 2000 yılı başlarında Herat'a hareket ederek burada, el-Kaide'ye biat etmeden kendi askerî eğitim kampını kurdu. Ürdünlü gazeteci Fuad Hüseyin'e yazdığı ve Hüseyin tarafından 2005 yılında yayımlanan mektupta Seyfü'l Adl, ez-Zerkavi ile kendisine katılanların "el-Kaide'ye biat etmeleri yerine, ortak amaçları doğrultusunda birlikte ve iş birliği içerisinde hareket etmelerinin daha iyi olacağı"nı ifade ederken bin Ladin ile örgütün iki numaralı ismi Eymen ez-Zevahiri'nin, Levant'ta cihatçı bir ağ kurmasını istediklerinden dolayı, "kendisinin ikna çabaları" sonrasında "ez-Zerkavi'nin aşırılığını görmezden geldiklerini" öne sürmekteydi. Bin Ladin'in Atiye Abdurrahman'a gönderdiği Eylül 2010 tarihli mektupta, Seyfü'l Adl'in bu mektubunun "sahte olabileceği dahi" belirtilirken o dönemde el-Kaide ile Mısır İslam Cihadı arasında birlik olmadığını, dolayısıyla ez-Zevahiri'nin kendisiyle tanıştığı sırada ez-Zevahiri'nin de orada olma ihtimalinin olmadığını yazmaktaydı. El-Makdisi ise, kendisinin kitaplarının el-Kaide eğitim kamplarında yer almasının bin Ladin tarafından kabul edilmediğini ve bu nedenle ez-Zerkavi'nin bin Ladin'e biat etmediğini belirtse de bu iddia ez-Zerkavi tarafından yalanlanmıştı. Bu kampın girişindeki "Tevhid vel Cihad" ("Tevhit ve Cihat") yazılı sancak, ileride ez-Zerkavi'nin Irak'ta kuracağı örgütün de adı olarak belirlenecekti. Öte yandan, Mayıs 2005'te el-Hayat'a verdiği demeçte Irak Başbakanı İyad Allavi; devrik hükûmet döneminde oluşturulan istihbarat belgelerine göre, Eymen ez-Zevahiri'nin sahte bir kimlikle Eylül 1999'da Irak'a giriş ve çıkış yaptığını, kesin olarak hangi tarihte olduğu belirsiz olsa da yakın tarihlerde ez-Zerkavi'nin de gizlice ülkeye girdiğini, hücre yapılanmasına başladığını ve Ensaru'l İslam ile temaslara geçtiğini ifade etmişti.
Ez-Zerkavi, el-Kaide çatısı altında olmadan kendi ağını kurmaya başladı. Bu ağın başlıca komutanları arasında Abdülhadi Dağlas, Ebu el-Kassam, Ebu Haris, Ebu Hamza ve Ebu Ata yer almaktaydı. Kamptaki faaliyetlerinden ötürü 2000'de, bin Ladin tarafından çağrılması üzerine Kandehar'a gitti. Burada, ileride düzenlemeyi istediği faaliyetler, özellikle de İsrail topraklarında gerçekleştirmeyi planladığı saldırılar için maddi destek talebinde bulundu. $35.000 ödeme alarak buradan ayrılan ez-Zerkavi, planlanan intihar saldırısını gerçekleştirmesi için iki adamını İsrail'e gönderdi. 15 Şubat 2002'de, Gürpınar, Türkiye'de, ez-Zerkavi tarafından İsrail'e gönderilmiş olan üç kişinin, Türk güvenlik güçleri tarafından yakalanmasıyla bu plan gerçekleşmedi.
Ez-Zerkavi, el-Kaide'nin merkez yönetiminden bağımsız bir şekilde hareket etmekteydi. Ürdünlülerin yanı sıra Filistin ve Iraklıların yer aldığı, aralarında Usbetü'l Ensar mensuplarının da olduğu ez-Zerkavi grubuna bağlı kişiler, İran üzerinden Irak Kürdistanı'nda faaliyet gösterebiliyordu. Bu sıralarda ez-Zerkavi, Avrupa'da yer alan, Almanya ve İtalya'da gittikçe popülerleşen iki hücrenin yanı sıra Suriye ve Ürdün'den de maddi destek almaktaydı. 2000 yılında, sürekli olarak Kâbil ve Herat arasında hareket ederken bir yandan da Irak Kürdistanı'ndaki İslamcı hareketlerde etkin olmaya başladı ve bölgedeki Sargat eğitim kampının yönetimini üstlendi. Afganistan'daki ağını kurmaya başlamasından yaklaşık bir yıl sonra ez-Zerkavi, ağını İran ve Irak Kürdistanı'nda da genişletmişti. Eylül 2001'de, birkaç grubun birleşmesiyle Irak Kürdistanı'nda kurulan Ensaru'l İslam'ın liderleri ile ez-Zerkavi'nin ağı arasında 2002 yılında gerçekleşen buluşmada, el-Kaide'ye biat eden Cündü'l İslam, kaynaklarını da el-Kaide ve dolayısıyla ez-Zerkavi ile paylaşmayı kabul etti ve iki örgüt arasında bir ittifak kuruldu. Bu dönemde İran'da yaşayan Ebu el-Kassam ile Abdülhadi Dağlas, ez-Zerkavi'nin talimatları doğrultusunda Ensaru'l İslam çatısı altında birtakım faaliyetler gerçekleştirmeye başladı. Ez-Zerkavi'ye bağlı savaşçılar, Halepçe ilindeki Hurmal'da kurulan kampta eğitim görmekteydi. 2001 sonundan itibaren ez-Zerkavi, finansal ve askerî kontrolünü elinde bulundurduğu, yeni gelen savaşçı alımını yaptığı Ensaru'l İslam'ın de facto lideri pozisyonundaydı ve örgüt, Amerikan güçlerinin Irak'a müdahalesinden önce 600 kadar silahlı üyeye sahipti.