stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Oslo Anlaşmaları
Temel anlaşmalar

Oslo sürecindeki temel anlaşmalar şunlardı:
İsrail-FKÖ tanıma mektupları (1993). İsrail ve FKÖ'nün karşılıklı tanınması.
Oslo I Anlaşması (1993). Müzakerelerin amacını ilan eden ve ara dönemin çerçevesini belirleyen "Geçici Özyönetim Düzenlemelerine İlişkin İlkeler Bildirgesi". Filistin Yasama Konseyinin göreve başlamasıyla birlikte İsrail Sivil İdaresi'nin feshedilmesi (Madde VII).
Gazze-Eriha Anlaşması veya Kahire Anlaşması (1994). Beş yıllık geçiş döneminin başlangıcı olarak İsrail'in Gazze Şeridi ve Eriha bölgesinden üç hafta içinde kısmi olarak çekilmesi (Oslo I Madde V). Eş zamanlı olarak aynı anlaşmayla kurulan Filistin Yönetimi'ne (FY) sınırlı yetki devri. Anlaşmanın bir parçası olan Ekonomik İlişkiler Protokolü (Paris Protokolü) İsrail ve Filistin Yönetimi arasındaki ekonomik ilişkileri düzenlerken, Filistin ekonomisini İsrail ekonomisine entegre etti. Bu anlaşma, Madde XX (Güven Artırıcı Önlemler) dışında Oslo II Anlaşması ile yürürlükten kaldırılmıştır. Madde XX, Filistinli tutuklu ve mahkûmların İsrail tarafından serbest bırakılmasını ya da teslim edilmesini öngörüyordu. Paris Protokolü Oslo II'nin XXIV. maddesine dahil edilmiştir.
Oslo II Anlaşması (1995). Batı Şeria'nın bölgelere ayrılması, aslında çok sayıda yerleşim bölgesine bölünmesi ve Filistinlilerin Batı Şeria'nın yaklaşık %60'ından men edilmesi. İsrail askerlerinin A Bölgesi'nden ve diğer bölgelerden "Daha Fazla Yeniden Konuşlandırma" yoluyla yeniden konuşlandırılması. Filistin Yasama Konseyinin (Filistin parlamentosu, FYK) seçilmesi ve göreve başlamasıyla birlikte Filistin Yönetimi'nin yerini alması. A Bölgesi'nde İsrail askerî güçlerinin yerine Filistin polisinin konuşlandırılması. Batı Şeria ve Gazze arasında güvenli geçiş. En önemlisi, 4 Mayıs 1999'dan önce sonuçlandırılmak üzere, kalan sorunların nihai çözümüne yönelik müzakerelerin başlatılması.
Daha sonra yapılan tüm anlaşmalar, önceki dört temel anlaşmanın uygulanması amacını taşıyordu.
Ek anlaşmalar

Oslo Anlaşmaları'yla ilgili diğer İsrail-Filistin anlaşmaları şunlardır:
İsrail ve FKÖ Arasında Yetki ve Sorumlulukların Hazırlık Devrine İlişkin Anlaşma (Ağustos 1994)
Yetki ve Sorumlulukların Daha Fazla Devrine İlişkin Protokol (Ağustos 1995)
Hebron'da Yeniden Konuşlandırmaya İlişkin Protokol (Ocak 1997)
Wye Nehri Memorandumu (Ekim 1998)
Şarm eş-Şeyh Memorandumu (Eylül 1999)
Dolaşım ve Erişim Anlaşması (Kasım 2005)
Güvenlik koordinasyonu

Oslo Anlaşmaları İsrail ve Filistin Yönetimi arasında güvenlik koordinasyonunu başlattı. Askeri istihbarat koordinasyonu resmi olarak 1996 yılında başlamıştır. Batı Duvarı Tüneli ayaklanmalarından sonra Filistin liderliği İsrail ile güvenlik koordinasyonunu fiilen durdurdu, ancak Wye Nehri Memorandumu'nun imzalanmasından sonra bu koordinasyon yenilendi.
İkinci İntifada sırasında koordinasyon kesintili oldu ve 2000-2006 yılları arasında etkin bir şekilde işlemedi. Sonraki yıllarda güvenlik koordinasyonu önemli başarılar elde etti ve her iki taraf için de güvenliğin sağlanmasında önemli bir faktör haline geldi. Şin Bet tarafından 2016 yılında İsrail hükûmetine sunulan bir güvenlik analizinde güvenlik işbirliğinden övgüyle bahsedilmiştir. IDF'ye göre 2016'nın başlarında Batı Şeria'da terör şüphelilerinin tutuklanmasının yaklaşık %40'ından Filistin güvenlik güçleri sorumluydu.
İsrail'in Mayıs 2020'de topraklarını tek taraflı olarak ilhak edeceğini açıklamasının ardından Filistin Yönetimi İsrail ile güvenlik koordinasyonunu durdurdu. Ağustos 2020'de İsrail-Birleşik Arap Emirlikleri normalleşme anlaşmasının ardından ilhak süreci askıya alındı ve Kasım ayında güvenlik işbirliği yeniden tesis edildi.
İsrail ordusunun 26 Ocak 2023 tarihinde Cenin'e düzenlediği ve 10 Filistinlinin öldüğü baskının hemen ardından Filistin Yönetimi güvenlik koordinasyonunu askıya aldı. ABD'li ve İsrailli yetkililere göre, ABD güvenlik koordinatörü Korgeneral Michael Fenzel baskından önce İsrail hükûmetine ve Filistin Yönetimi'ne bir güvenlik planı sundu.
Baskının ardından ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Ramallah'ta Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'la yaptığı görüşmede, Filistinli silahlı gruplara yönelik bir kıskacı öngören planın kabul edilmesi için baskı yaptı. Filistinliler, İsrail'in Batı Şeria'daki saldırılarını azaltması ve gerilimi düşürmesine vurgu yapılmamasına itiraz ettiler.
Bunun üzerine 5 Şubat 2023 tarihinde Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Siyasi Komite üyesi Usame Kavasmeh, "[Liderlik tarafından] alınan kararlar geri döndürülemez niteliktedir ve ister İsrail ile ilişkiler konusunda olsun ister mevcut statükonun sürdürülemezliği ışığında uluslararası kurumlarda harekete geçme arayışında olsun yürürlüğe girmiştir." dedi.
Eleştiriler > Yerleşim yerlerinin genişlemeye devam etmesi

Peres, ABD Dışişleri Bakanı Madeleine Albright'ın talebi üzerine yerleşim inşaatlarını sınırlandırırken, Netanyahu mevcut İsrail yerleşimlerinde inşaatlara devam etti ve Doğu Kudüs'te Har Homa adında yeni bir mahallenin inşası için planlar ortaya koydu. Ancak, Şamir hükûmetinin 1991-92 seviyesinin çok gerisinde kaldı ve Oslo Anlaşmaları'nda böyle bir yasak olmamasına rağmen yeni yerleşim yerleri inşa etmekten kaçındı. Konut Birimleri İnşaatı:
Oslo'dan önce: 13.960 (1991-1992)
Oslo'dan sonra: 3.840 (1994-95) ve 3.570 (1996-97).
Eleştiriler > Norveç'in rolü

Norveç'in müzakereler konusunda önde gelen otoritesi Hilde Henriksen Waage'nin de aralarında bulunduğu Norveçli akademisyenler Oslo sürecinde Norveç'in kusurlu rolüne odaklanmışlardır. Oslo sürecinin merkezinde yer alan Norveç Dışişleri Bakanlığı, 2001 yılında Waage'yi Norveç'in aracılık ettiği arka kanal müzakerelerinin resmi ve kapsamlı bir tarihçesini hazırlamakla görevlendirdi. Araştırmayı yapabilmesi için kendisine bakanlığın arşivlerindeki ilgili tüm gizli dosyalara ayrıcalıklı erişim izni verildi.
Waage, "1993 yılının Ocak ayından Eylül ayına kadar, yani tam da arka kanal görüşmelerinin yapıldığı döneme ait tek bir kağıt parçası bile bulamayınca" şaşırdı. İlgili kişiler belgeleri gizli tutmuş ve teslim etmeyi reddetmişlerdir. Waage şu sonuca varmıştır: "Kayıp belgelerin ... Oslo sürecinin ne ölçüde İsrail'in tesislerinde yürütüldüğünü ve Norveç'in İsrail'in yardımcısı olarak hareket ettiğini göstereceğine şüphe yoktur." Norveç, eşit olmayan taraflar arasında küçük bir devlet olarak arabuluculuk rolü oynamış ve daha güçlü olan tarafın kurallarına göre hareket etmek zorunda kalmıştır. "Önemli olan İsrail'in kırmızı çizgileriydi ve Filistinliler bir anlaşma istiyorlarsa bunları da kabul etmek zorundaydılar.... Kayıp belgeler Oslo sürecinin neden hiçbir zaman sürdürülebilir bir barışla sonuçlanamayacağını neredeyse kesin olarak gösterecektir. Arka kanalın tam olarak belgelenmesi Oslo'nun ardından gelen felaketi büyük ölçüde açıklayacaktır."
Eleştiriler > İsrail güvenliğini zayıflatmak

İsrailli akademisyen Efraim Karsh, "1948'den bu yana İsrailliler ve Filistinliler arasındaki en kanlı ve yıkıcı çatışmanın" koşullarını yaratan ve Filistin Ulusal Yönetimi ve Hamas'ın yönetimi altında yaşayan "yeni nesil Filistinlileri" "Nazi Almanyası'ndan bu yana kapsam ve yoğunluk bakımından eşi benzeri olmayan Yahudi (ve İsrail) karşıtı aşağılık kışkırtmalarla" radikalleştiren Anlaşmaları "[İsrail'in] tarihindeki en bariz stratejik gaf" olarak nitelendirdi. Karsh şunları belirtiyor: "Sonuç olarak, İB'nin [İlkeler Bildirgesi] imzalanmasından bu yana 1600'den fazla İsrailli öldürüldü ve 9000 kişi de yaralandı - önceki yirmi altı yılın ortalama ölü sayısının neredeyse dört katı."
Eleştiriler > Filistin güvenliğini zayıflatmak

Graham Usher, anlaşmaların "İsrailliler için koşulsuz güvenlik, Filistinliler için ise koşullu güvenlik" sağladığını savundu. Güvenlik düzenlemelerinin "İsrail'in işgal altındaki topraklardaki toprak ve güvenlik hırslarının pratikte uygulanmasından başka bir şey olmadığını" ve "İsrail'in Filistin Yönetimi üzerinde sahip olduğu askeri ve toprak kaynaklarının dengesiz dağılımını" düzeltmekte başarısız olduğunu belirtti.
Anlaşmaların hemen ardından kaleme aldığı yazısında Usher, çeşitli güvenlik güçlerinin çokluğunun siyasi patronaj için muazzam bir alan sağladığını savunmuş ve Filistin güvenlik güçlerini, yargı izni veya yaptırımı olmaksızın toplu tutuklamalar gerçekleştirerek "yasal sürecin bir benzerini bile" işletmemekle eleştirmiştir.
Eleştiriler > Filistinlilerin devlet olma isteklerini zayıflatmak

Seth Anziska, Oslo'nun "Filistinlilerin kendi kendini yönetmesinin tavanını" resmîleştirerek "gerçek içeriği olmayan bir devletin kalıntılarını" sağladığını savundu. Rabin'in İsrail'in (Rabin'in ifadesiyle) "bir devletten daha az" olan bir Filistin "varlığıyla" birlikte var olacağı kalıcı bir çözüme atıfta bulunan açıklamalarına işaret eden Anziska, Anlaşmaların Menahem Begin'in Filistin devletine karşı muhalefetinin bir mirası olduğunu savundu. Edward Said bir röportajında şöyle diyordu: "İsrail ve Batılı hükümetler Arafat'ın toplumunun bazı unsurlarını baskı altında tutmasını istiyor. Onun bir diktatör olmasını istiyorlar. Barış anlaşmasının mekanizması bunu gayet açık bir şekilde ortaya koyuyor. Ben barıştan yanayım. Ve müzakere edilmiş bir barıştan yanayım. Ancak bu anlaşma adil bir barış değildir."
Eleştiriler > Nihai statü müzakerelerinin ertelenmesi

Shamir Hassan, anlaşmaların sınırlar, Filistinli mülteciler ve Kudüs'ün statüsü gibi "İsrail-Filistin çatışmasını toplu olarak tanımlayan temel meseleleri çözmeye yönelik elle tutulur bir çaba" içermediğine dikkat çekti.
Daniel Lieberfeld, İsrail'in kilit yerel kurumların ya da seçmenlerin onayına ihtiyaç duyması nedeniyle kısıtlandığını, bunun da nihai statü konularının müzakerelerin dışında bırakılması anlamına geldiğini öne sürdü. Lieberfeld, nihai statü görüşmelerini mümkün kılmak için bu tür endişelerin birkaç yıl içinde nasıl azalmasının beklendiğinin belirsiz olduğunu savundu.
Oslo Anlaşmaları'na alternatifler

Oslo Anlaşmaları açıkça iki devletli bir çözümü desteklemese de Batı Şeria ve Gazze'de özerk kurumlar oluşturdu ve bu nedenle iki devletli bir geleceği öngördüğü şeklinde yorumlandı.
Ian Lustick, Oslo sürecinin zirvesinde iki devletli çözümün benimsenmesinin o zamandan beri dağıldığını ve alternatif bir önerinin İsrail ve Filistin topraklarını tek bir hükûmetle tek bir devlette birleştirecek tek devletli bir çözüm olduğunu savunuyor.
Brendan O'Leary, tek devletli bir çözümün başarısının, ortadan kalkmalarını hayal etmek yerine mevcut kimlik ve kurumlardan yararlanmasında yatabileceğini öne sürüyor.
Alternatif olarak, Uri Avnery tek devletli bir çözümü "İsrail'i ulusal olmayan bir devlete dönüştürmek" ile eş tutmakta ve "İsrail'in neredeyse tüm pratik alanlardaki -ekonomik, sosyal, askeri- üstünlüğünün Filistinlileri gerçek güçten yoksun, sömürülen bir alt sınıfa dönüştüreceğini" savunmaktadır. Avnery devam ediyor: "Ulusal mücadele hiçbir şekilde sona ermeyecektir. Bu durum Yahudilerin Batı Şeria'da Arap toprağı satın almalarını, göçü kontrol etmelerini ve ulusal üstünlüklerini korumak için diğer önlemleri almalarını çok daha kolay hale getirecektir."
Konuyla ilgili yayınlar

Weiner, Justus R. "An Analysis of the Oslo II Agreement in Light of the Expectations of Shimon Peres and Mahmoud Abbas." Michigan Journal of International Law 17.3 (1996): 667–704.
Oslo Anlaşmaları uyarınca İsrail tarafından kontrol edilen C Bölgesi, mavi ve kırmızı, Aralık 2011
Hipermetropi

| Hipermetropi |
| --- | --- |

Uzmanlık: Optometri, Oftalmoloji 
Hipermetropi, kelime köken anlamı, aşırı görme olan bir göz kusurudur. Hafif hipermetropların uzağı çok iyi görmeleri nedeniyle halk arasında böyle isimlendirildiği düşünülmektedir.
Göz ya normalden daha kısa ya da korneası daha düz (kırıcılığı normalden daha az) olduğu için göze yakın cisimlerden gelen diverjan, birbirinden uzaklaşan ışınlar retinanın arkasında sanal bir noktada odaklanır. Bu durumda retina üzerinde oluşan görüntü bulanıktır.
Hipermetropide odak noktası ve dışbükey mercek ile düzeltilmesi
Bulgular

Düşük derecede hipermetropisi olan kişilerin, yakın iş yaptıklarında gözleri yorulur ve yakını net göremezler, eğer hipermetropi miktarı yüksekse hem yakında hem de uzakta net göremezler. Akomodasyon gücü ve hipermetropi derecesi görme kusuru ile ilişkilidir. Akomodasyon ile telafi edilebilen hipermetropi miktarına bağlı olarak kişilerin görmesi uzakta net olabilir, bunun için normalde yalnızca yakına bakarken kullanılan akomodasyon hipermetrop kişi tarafından uzak bakış için kullanılmaktadır. Ancak hipermetropi miktarı akomodasyon gücünden fazla ise hem yakında hem uzakta görme bulanıktır.
Hipermetropi yaşla birlikte artış gösterir, bunun nedeni yaşla beraber akomodasyon gücünde meydana gelen ilerleyici azalmadır.Hipermetrop görüntünün retina arkasında odaklanması sonucunda bulanık görme yaratır. Bunun sebebi gözün ön-arka boyunun kısa olması, daha ender olarak da korneanın veya göz merceğinin kırma kuvvetinin az olmasıdır. Hipermetropun derecesi ve kişinin yaşına bağlı olarak bazı hipermetroplar uzağı ve bazen de hem uzak hem yakını iyi görebilirler. Bu nun sebebi uyum gücünün genç yaşlardaki kuvvetidir. Fakat bu yorgunluk ve ağrı verebilir ve yaşla kuvvet gittikçe azalır. Toplumun %10 unudan fazlası gözlük veya başka bir şekilde düzeltmeye ihtiyaç duyan hipermetroplardır. (Toplam %30)
Hipermetropların miyopun tam tersi olarak uzağı iyi gören fakat yakını göremeyen olduğu sanılır. Uyum gücünün fazla olduğu genç yaşlarda böyle gibi görünebilir hatta yakında bile şikayet olmayabilir fakat yaş ilerledikçe uyum gücü azalır ve belirtiler önce yakında daha sonra uzakta da ortaya çıkar. Aslında bir hipermetrop ne yakını ne uzağı eforsuz göremeyen kişidir ve bir miyop her yaşta yakını iyi görebilirken uyum gücünü kaybetmiş 50 yaş üstü bir hipermetrop hem uzak hem yakın içi düzeltme ihtiyacı hissedecektir.
Tedavisi

Kırma kusurlarının en yaygın tedavisi gözlük kullanılmasıdır. Hipermetrop kişilerin gözlük camları, ışığın retinada odaklanmasını sağlayan ve gözün kırma gücünü arttıran ince kenarlı –dışbükey- merceklerdir. Aynı optik özelliklere sahip kontakt lensler de kırma kusurunu düzeltmek için kullanılabilir. Kornea üzerine yapılan fotorefraktif keratektomi (photorefractive keratectomy, PRK) ve lazer eşlikli in situ keratomileusis (Laser Assisted In Situ Keratomileusis, LASIK), kondüktif keratoplasti(Conductive keratoplasty) veya gene kornea üzerine uygulanan diğer bazı cerrahi yöntemler de tedavi amaçlı olarak araştırılmaktadır, ancak hipermetropinin refraktif cerrahisi henüz miyopi kadar başarılı değildir.
Melanie Leupolz

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi:  14 Nisan 1994 (30 yaşında)
Doğum yeri:  Wangen im Allgäu, Almanya
Boyu:  1,73 m (5 ft 8 in)
Mevkii:  Orta saha
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Real Madrid
Numarası:  24
Altyapı kariyeri
:  TSV Ratzenried
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2010-2014 |  SC Freiburg |  75 |  (13) |
| 2014-2020 |  Bayern München |  77 |  (6) |
| 2020-2024 |  Chelsea |  44 |  (6) |
| 2024- |  Real Madrid |  7 |  (0) |
Millî takım kariyeri
| 2013-2023 |   Almanya |  79 |  (13) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Melanie Leupolz (d. 14 Nisan 1994, Wangen im Allgäu), Alman futbolcu. Orta saha pozisyonunda görev yapan Leupolz, şu anda Liga F ekiplerinden Real Madrid'de forma giymektedir.
Kariyeri

Futbol kariyerine ilk olarak TSV Ratzenried alt yapısında başlayan Melanie, 2010'da SC Freiburg'a transfer oldu. 4 sezon forma giydikten sonra Bayern Münih'te oynamaya başladı. 2020'de Chelsea'ye transfer oldu. 4 sezon Chelsea forması giydi ve 44 maçta 6 gol attı. 2024'te Real Madrid'e transfer oldu.
Ödülleri > Kulüp

Bayern Münih
Bundesliga (2): 2014-15, 2015-16
Ödülleri > Millî takım

Almanya U-20
FIFA 20 Yaş Altı Kadınlar Dünya Kupası: 2012, ikinci
Almanya
Yaz Olimpiyat Oyunları: 2016
Avrupa Kadınlar Futbol Şampiyonası: 2013
Algarve Cup: 2014
Demans

| Demans |
| --- | --- |

Normal yaşlanmış bir beyin (sol) ile Alzheimer hastalığına sahip bir bireyin beyni (sağ). Farklılıklar gösterilmiştir.
Uzmanlık: Psikiyatri, nöroloji 
Süre: Uzun süreli
Ayırıcı tanı: Deliryum, hipotiroidizm
Tedavi: Destekleyici tedavi
İlaç: Asetilkolinesteraz inhibitörleri
Sıklık: 55 milyon (2021)
Ölüm: 2.4 milyon (2016)
Demans (Latince de- "uzak" + mens (masdar mentis) "mantık"), düşünce bozukluğudur. Bunama da denir.
Demans, beyinde hasardan kaynaklanan ve ilerleyen bir bozukluk olup kişide yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun ileri aşamalarında kişi zaman, yer ve kişi oryantasyonunu kaybeder.
Demansın yaygın olan bir şekli Alzheimer hastalığıdır.
Demans türleri

Alzheimer tip demans
Lewy cisimcikli demans
Frontotemporal Tip Demans
Vasküler tip demans
Creutzfeld tip demans
Parkinson hastalığı demansı
Pro-Avrupacılık

Pro-Avrupacılık veya Avrupa Birliği yanlılığı, Avrupa bütünleşmesini ve Avrupa Birliği'ne (AB) üyeliği destekleyen siyasi bir pozisyondur. Pro-Avrupacılar özellikle Avrupa Birliği'nin ve politikalarının güncel ve gelecek dönemleri bağlamında ileri entegrasyonu savunurlar.
Avrupa bayrağı
Pro-Avrupacı yaklaşım

Birçok pro-Avrupacı bugünün çok kutuplu dünyasında birliğin gücünün özel olarak bir önem ifade ettiğine inanırlar. Bölünmüş bir Avrupa bölgeye ekonomi, kültür, siyaset, sosyal, bilimsel, diplomatik ve askeri alanlarda birçok dezavantaj getireceğinden birleşik ve bağımsız bir Avrupa'nın önemini vurgularlar. Ana görüş, göreceli küçük ve ayrı ayrı Avrupa ülkelerinin dünyadaki mevcut ve yükselen süper güçler karşısındaki aşağıya doğru çekilen konumlarıdır. Bölünmüş Avrupa ülkelerinin tek başlarına sınırlı jeopolitik etkiye sahip olacaklarına ve kendi çıkarlarını etkili biçimde savunamayacaklarını savunmaktadırlar. Diğer yandan birleşik bir Avrupa'nın, görüş ve çıkarlarının dünya sahnesinde dikkate alınacağı, ABD nüfusundan ve ekonomisinden daha büyük ve ABD'ye uygun bir partner ya da rakip olacağını savunurlar.
Pro-Avrupacı argümanlar sıklıkla AB'nin üye devletlerin yararına çalıştığını söyler. Pro-Avrupacılar, Avrupa Ekonomik Alanı içerisinde serbest hareket hakkı, iş hakları, tüketici dostu standartlar gibi birçok hakkın AB'nin AB vatandaşlarına sağladığı haklardan olduğunu savunurlar. Maliyet/ fayda gibi değerlendirmeler onları harekete geçiren tek argümanlar değildir. Onlar insanlar topluluğuna ait olduklarını ve bu topluluğun ortak tahvile sahip olduğunu da savunurlar.
Pro-Avrupacılar AB'nin tüm hareketlerinden tatmin olmamalarına rağmen bu hareketlerinin çözümünün hareketleri yok etmek değil şeffaflık, birlik ve demokrasi altında geliştirmek olduğunu savunurlar.
Pro-Avrupacı siyasi partiler > Pan-Avrupa düzeyinde

EU: Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party, European Free Alliance, European Green Party, European People's Party, Party of European Socialists, Volt Europa
Pro-Avrupacı gazeteler ve dergiler

Note: Media outside of Europe may also be included.
Denmark: Dagbladet Børsen, Politiken
France: Le Figaro, Le Monde, Le Parisien
Germany: Frankfurter Allgemeine Zeitung, Der Spiegel, Süddeutsche Zeitung, Der Tagesspiegel
Hungary: Blikk
Ireland: The Irish Times
Japan: Chunichi Shimbun
South Korea: The Hankyoreh
Spain: El Confidencial
United Kingdom: Financial Times, The Independent, The New European, The Guardian
Düşük

| Düşük |
| --- | --- |

Yaklaşık 8. gebelik haftasındaki embriyo (düşük materyali)
Uzmanlık: Obstetrik 
Düşük veya abortus, dölütün anne bedeninin dışında yaşayacak olgunluğa erişmeden bedenden atılmasıdır. 20. gebelik haftasından önce veya 500 gramdan küçük gebelik kayıpları için düşük terimi kullanılır. Bu değerlerin üstündeki gebelik kayıpları için ise ölü doğum veya prematür doğum terimleri kullanılır.
Nedenleri

Gebeliğin ilk aylarında sık rastlanan apansız düşüklerin nedeni, çoğunlukla dölütteki ciddi sakatlıklar ve kromozom bozukluklarıdır. Yinelenen düşükler, yani bir kadının üst üste düşük yapması, genellikle ya ölüme yol açan kalıtımsal bir uyumsuzluğun ya da annenin üreme organlarındaki bir bozukluğun belirtisidir. Bunların dışında, istenmeyen bir gebelikten kurtulmak için herhangi bir araçla dölütün canlılığına son vermeye ya da dölütün atılmasını sağlayan zehirleyici ilaçlarla gebeliğe son vermeye "zorla düşük" adı verilir; kadının sağlığı açısından ciddi iltihaplara, hatta ölüme yol açabilir. Gene aynı neden ve amaçlarla dölütün hastanede cerrahi girişimle alınmasıysa "kürtaj" diye adlandırılır. Dölüt, gebeliğin ilk aylarında kolayca ve tehlikesizce alınabilir. Ama 13. haftadan sonra, işlem güçleşir ve tehlikesi artar.
Abortus; paraziter, bakteriyel ve viral ateşli veya tüm enfeksiyonlar gibi çeşitli sebeplerle meydana gelebilir. İnsanlarda daha fiziksel zorlamalardan sonra da şekillenir. Listerioz, bruselloz gibi ateşli enfeksiyonlarda abort görülebilmektedir. Bilhassa bu tip bakteriler yavrunun uterusta bağını sağlayan kotiledonlara yerleşip o bölgede kopmalara neden olarak aborta sebep olabilirler.
Hayvanlarda düşük

İneklerde görülen bulaşıcı düşük gibi olaylar, çiftçilerin büyük zarara girmesine yol açabilir. Bazı hayvanlar, örneğin tavşanlar, yaşayabilecek nitelikte olmayan dölütleri düşük yaparak bedenden atacakları yerde, yeniden özümleyebilir, özellikle besin eksikliği vb. durumlarda, bu doğal kontrol yöntemine başvururlar.
Raşitizm

| --- | --- |

Raşitizmi olan 2 yaşında bir çocuğun bacaklarının röntgen filmi
Uzmanlık: Endokrinoloji 
Raşitizm, çoğunlukla D vitamini eksikliğine bağlı olan, genellikle 6-18 aylık çocuklarda görülen kemik hastalığıdır. Kemik oluşumunun tam olmaması nedeniyle tedavisi geciktirilmiş, ihmal edilmiş hastalarda uzun kemiklerde şekil bozukluğu olur.
Günümüzde ender rastlanan bir hastalık olan, oysa 19. yüzyıl başlarında Kuzey Avrupa ülkelerinde doğan çocukların yaklaşık %90'ının 4 yaşına gelmeden ölmelerine yol açan raşitizm, omurga, kol ve bacak kemiklerinde biçim bozukluklarına yol açar. Başlıca nedeni güneş yetersizliğine bağlı D vitamini eksikliğidir. Çok ender rastlanan bir nedeni de, bazı böbrek borucukları hastalıklarıdır. D vitamini eksikliğinden kaynaklanan raşitizm, biçim bozuklukları bırakarak kendiliğinden iyileşme gösterir. D vitamini iyileşmeyi sağlasa da, doğuştan başlanarak 18. aya ya da 2 yaşına kadar D vitamini vermek yoluyla ortaya çıkmasını önlemek daha doğru bir yöntem olur.
Ayrıca kalsiyum kemiklerin yapısına da katılmaktadır.
Nedenleri

En önemli nedeni güneş yetersizliğine bağlı D vitamini eksikliğidir. Ayrıca, daha ender olmakla birlikte, bağırsaklardan yeterince D vitamini emilememesi de raşitizme neden olabilmektedir. D vitamini dışında kalsiyum ve fosfat minerali eksikliği de kemik gelişimini olumsuz yönde etkiler.
Çoğunlukla yeteri kadar güneş görmeyen, sıhhi olmayan, rutubetli, karanlık ve basık tavanlı evlerde yaşayan, yeteri kadar süt içmeyen (özellikle de anne sütü), yetersiz ve dengesiz beslenen çocuklarda görülür. Hastalık genellikle 2 yaşında, belirgin bir şekilde ortaya çıkar.
Tedavi

Deniz, kum veya güneş banyoları, kış aylarında da, haftada 3 kere ılık banyo yaptırmak yararlıdır.
Raşitizmli bir aile. Paris, 1900.