Türkiye'de öldürülen gazeteciler listesi
Türkiye-PKK çatışmasında öldürülen gazeteciler

1990'larda Türkiye-PKK çatışması her iki tarafın da çok sayıda kayıp vermesiyle daha da sertleşti. Aynı zamanda giderek daha fazla sayıda sivil; yargısız infazlara, faili meçhul cinayetlere ve kayıp vakalarına kurban gitti. Kürt yanlısı basının "Özgür Gündem" adlı ilk günlük gazeteyi yayınlamaya başlamasından kısa bir süre sonra Kürt gazetecilere yönelik cinayetler başladı. Birçok vakada cinayetlerden devlet sorumlu tutuldu, bazı vakalarda radikal İslamcı örgüt Hizbullah, bazılarında ise PKK suçlandı, ancak çoğu ölümcül saldırının arkasındaki kişiler net bir şekilde belirlenemedi. Bunların neredeyse hiçbiri açıklığa kavuşturulmadı ya da saldırganlar için yaptırımla sonuçlanmadı. 1990'ların ilk yarısında öldürülen 33 gazeteci arasında Kürt çatışmasıyla ilgili olmayan vakalar da bulunmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2008 yılında Türkiye'yi Kürt gazeteci ve yazarları infaz ettiği ve öldürdüğü için kınadı. Tanınmış bir Kürt yazar olan Musa Anter 1992 yılında JİTEM tarafından öldürüldü.
Özgür Gündem ile başlayan "gelenek" genellikle "özgür basın tarihi" olarak anılır. Bu bağlamda 76 kurban (basın şehitleri olarak anılır) rakamından sıklıkla bahsedilir. 2008'de AİHM, Türkiye'yi Özgür Gündem'de çalışan Musa Anter'i öldürmekten kınadı.
Yine de özellikle Türkiye'de Kürt sorunuyla ilgili haberlerin ilk aşamalarında "görev başında" öldürülen "özgür basın" çalışanları ve "Kürt özgür basını" olarak adlandırılan gazete ve haftalık dergileri dağıtan gönüllülerin sayısı yüksektir. Özgür Gündem ve ardıllarının öldürülen dağıtımcılarının isim listesi (failler çoğunlukla meçhul kalırken) 18 isimden oluşuyor. 1990-1995 yılları arasında öldürülen 33 gazetecinin çoğu sözde Kürt Özgür Basını için çalışıyordu.
| Ad | Yayın | Konum | Tarih | Açıklamalar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Gündüz Etil | Yeni Günaydın | İstanbul | 18 Eylül 1991 |  |
| Halit Güngen | 2000'e Doğru | Diyarbakır | 18 Şubat 1992 | Görgü tanıkları ve Hizbullah sempatizanlarının, örgüt üyelerinin Türkiye'nin Diyarbakır'daki Çevik Kuvvet karargâhında eğitim gördüklerini söyledikleri haberinden iki gün sonra kimliği belirsiz kişiler tarafından öldürüldü. |
| Cengiz Altun | Yeni Ülke | Batman | 25 Şubat 1992 | İşe giderken sırtına isabet eden altı kurşunla öldürüldü. |
| İzzet Kezer | Sabah | Cizre, Şırnak | 23 Mart 1992 | Kürtlerin yeni yıl kutlamalarını takip eden şiddet olayları sırasında güvenlik güçleri tarafından vurularak öldürüldü. Devletin uyguladığı sokağa çıkma yasağı sırasında Kezer ve diğer gazeteciler otellerinden beyaz bayraklar sallayarak çıktılar. O sırada herhangi bir çatışma yaşanmıyordu. Grubun başındaki Kezer bir kavşağa ulaştı ve zırhlı bir personel taşıyıcıdan ateş açan güvenlik güçleri tarafından vurularak öldürüldü. Ölümünden sorumlu olan güvenlik güçlerine karşı herhangi bir işlem yapılmadı. |
| Bülent Ülkü | Körfeze Bakış | Bursa | 1 Nisan 1992 | Uludağ yakınlarında 1 Nisan'da yaralı olarak bulundu ve kısa bir süre sonra öldü. Otopside parmaklarında kelepçe ve mürekkep izleri tespit edildi. Yetkililer onun sol örgütler arasındaki bir iç anlaşmazlığın kurbanı olduğunu iddia etti, ancak arkadaşları bunu yalanladılar. |
| Mecit Akgün | 2000'e Doğru | Nusaybin, Mardin | 2 Haziran 1992 | Cesedi Nusaybin'in Çölova köyü yakınlarında bir telefon direğine asılı olarak bulundu. Cesedinin üzerinde "hain olduğu için cezalandırıldığına" dair bir ifade bulunduğu ve bunun PKK tarafından imzalandığı iddia edildi. |
| Hafız Akdemir | Özgür Gündem | Diyarbakır | 8 Haziran 1992 | Diyarbakır'daki evinden elli metre uzakta, başının arkasına isabet eden tek bir kurşunla öldürüldü. Özgür Gündem, muhabirleri birkaç gün boyunca telefonla tehditler aldıklarını ve bu tehditlerin birçoğunun Akdemir'e yönelik olduğunu belirttiler. İslami örgüt Hizbullah ve Türk kontrgerillaları hakkında yazmıştı. |
| Çetin Ababay | Özgür Halk | Batman | 29 Temmuz 1992 | Batman'da evine giderken kimliği belirsiz üç kişi tarafından başından vuruldu. |
| Yahya Orhan | Özgür Gündem | Gercüş, Batman | 31 Temmuz 1992 | Kimliği belirsiz saldırganlar tarafından vurularak öldürüldü. Özgür Gündem, sokakta durdurulduğunu ve tehdit edildiğini bildirdi. |
| Hüseyin Deniz | Özgür Gündem | Ceylanpınar, Şanlıurfa | 9 Ağustos 1992 | Boynuna isabet eden bir kurşunla ağır yaralandı. Kendisi aynı zamanda Cumhuriyet gazetesinin bölge muhabiriydi. |
| Musa Anter | Özgür Gündem | Diyarbakır | 20 Eylül 1992 | Özgür Gündem ve Yeni Ülke'nin yanı sıra Kürtçe Welat gazetesinde yazdı. Aynı zamanda İstanbul'daki Mezopotamya Kültür Merkezinin yönetim kurulu başkanıydı. Sahte bahanelerle otelinden kaçırıldığı ve Diyarbakır'ın dış mahallelerinde vurulduğu bildirildi. Kendisine eşlik eden bir yakını da aynı anda vurularak yaralandı. |
| Mehmet Sait Erten | Azadi-Denk | Diyarbakır | 3 Kasım 1992 |  |
| Yaşar Aktay |  | Hani, Diyarbakır | 9 Kasım 1992 | PKK militanları ile hükûmet güçleri arasındaki çatışmalar sırasında öldürüldü. |
| Hatip Kapçak | Serbest/Hürriyet | Mazıdağı, Mardin | 18 Kasım 1992 | Yerel bir gazete olan Söz ve haftalık Gerçek dergisinin Mardin muhabiri. Mardin'in Mazıdağı ilçesinde 18 Kasım'da uğradığı silahlı saldırı sonucu öldürüldü. Güvenlik güçleriyle bağlantıları olduğu iddia edilen Hizbullah örgütünün faaliyetleri hakkında araştırma yapıyor ve haber yapıyordu. Kendisi 1980 askeri darbesinin ardından siyasi suçlamalarla altı yıl hapis yatmıştı. Serbest bırakıldıktan sonra Güneş gazetesinde ve daha sonra Hürriyet gazetesinde yazmıştı. |
| Namık Tarancı | Gerçek | Diyarbakır | 20 Kasım 1992 | İşe giderken vurularak öldürüldü. İki saldırganın saldırısı sonrasında başına üç kurşun isabet ettiği ve olay yerinde öldüğü bildirildi. |
| Kemal Kılıç | Yeni Ülke | Şanlıurfa | 18 Şubat 1993 | Dört saldırgan tarafından başından iki kurşunla vurularak öldürüldü. Ocak ayında Özgür Gündem'in yayınına son verilmesinden bu yana Yeni Ülke gazetesinde yazıyordu. Aynı zamanda Türkiye İnsan Hakları Derneği Urfa Şubesi yönetim kurulu üyesiydi. Özgür Gündem Diyarbakır temsilcisi Mehmet Şenol, Kılıç'ın silah ruhsatı için başvurduğunu ancak başvurusunun reddedildiğini bildirdi. Şanlıurfa yakınlarındaki Külünçe Köyü'nde kimliği belirsiz saldırganlar tarafından vurularak öldürüldü. Polis kendisini Şanlıurfa'da gazete dağıtımcılarının satışta karşılaştığı zorluklarla ilgili yayınladığı bir haber bülteni hakkında sorgulamıştı. |
| Mehmet İhsan Karakuş | Silvan Gazetesi | Silvan, Diyarbakır | 13 Mart 1993 | Yerel Silvan gazetesinin sahibi. 1993'ün sonuna kadar kimliği belirlenemeyen saldırganlar tarafından öldürüldü. |
| Ercan Gürel | Hürriyet | Bergama, İzmir | 20 Mayıs 1993 | Katil zanlısı olarak gözaltına alınan Veysel Özakıncı, Gürel'ı arazi anlaşmazlığı nedeniyle öldürdüğünü söyledi. |
| Ömer Taşar | Milli Gazete | Saraybosna | 26 Haziran 1993 | Bosna Savaşı'nı takip ederken Sırp mevzilerinden açılan ateş sonucu öldürüldü. |
| İhsan Uygur | Sabah | İstanbul | 6 Temmuz 1993 |  |
| Rıza Güneşer | Halkın Gücü | İstanbul | 14 Temmuz 1993 | Sol görüşlü "Halkın Gücü" dergisinin sahibiydi. Cinayetin Devrimci Sol'dan ayrılan "Bedri Yağan grubu" tarafından işlendiğine inanılıyor. |
| Ferhat Tepe | Özgür Gündem | Bitlis | 28 Temmuz 1993 | Bildirildiğine göre bir arabaya binmeye zorlandığında ortadan kayboldu. O sırada birkaç polis ekibinin sokaklarda devriye gezdiği görülmesine rağmen, polisler olayla ilgili herhangi bir bilgileri olduğunu reddettiler. 8 Ağustos'ta Elazığ yakınlarındaki Hazar Gölü'nde bulunan bir cesedin Tepe'ye ait olduğu tespit edildi. 9 Mayıs 2003 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, dava dosyasındaki materyallerin, başvuranın oğlunun herhangi bir devlet görevlisi veya devlet yetkilileri adına hareket eden bir kişi tarafından kaçırıldığı ve öldürüldüğü sonucuna makul şüphenin ötesinde varılmasını sağlamadığına karar verdi. |
| Muzaffer Akkuş | Milliyet | Bingöl | 20 Eylül 1993 | Bilinmeyen saldırganlar tarafından öldürüldü. |
| Ruhi Can Tul | Hürriyet | Kırıkkale | 14 Ocak 1994 | Ankara'dan Samsun'a giden bir otobüste bomba patlaması sonucu öldü. Üç kişi daha öldürüldü. Saldırıyı PKK'nın üstlendiği iddia edildi. |
| Nazım Babaoğlu | Gündem | Siverek, Şanlıurfa | 12 Mart 1994 | Şanlıurfa yakınlarındaki küçük bir kasaba olan Siverek'te kaybolduktan sonra öldüğü tahmin ediliyor. Daha sonra kendisini aradığını reddeden bir meslektaşının ihbarını değerlendirmek üzere oraya gitmişti. |
| Kamil Koşapınar | Zaman | Erzurum | 19 Mart 1994 | Çalıştığı gazeteye göre, bir fotoğrafçıda serseri bir kurşunla öldürüldü. |
| İsmail Ağay | Özgür Ülke | Batman | 29 Mayıs 1994 | Soyadı Ağaya olabilir. Batman Barosuna göre Aralık 1994'ten beri "kayıp". |
| Erol Akgün | Devrimci Çözüm | Gebze, Kocaeli | 8 Eylül 1994 | Sol görüşlü haftalık Devrimci Çözüm dergisinin genel yayın yönetmeniydi. İstanbul yakınlarındaki Gebze'deki evinden çıkarken kimliği belirsiz saldırganlar tarafından öldürüldü. Gazetedeki meslektaşları, rakip bir sol grubun onu haftalık derginin editörü olduğu için öldürdüğüne inanıyorlar. |
| Bahri Işık | Çağdaş Marmara | İstanbul | 17 Eylül 1994 |  |
| Ersin Yıldız | Özgür Ülke | İstanbul | 3 Aralık 1994 | Gazetesinin İstanbul'daki ofisinin kimliği belirsiz kişiler tarafından yerleştirilen bir bombayla tahrip edilmesi sonucu hayatını kaybetti, 19 çalışan da yaralandı. |
| Bekir Kutmangil | Yeni Günaydın | İstanbul | 23 Mayıs 1995 | Yerel gazetenin sahibiydi, ancak organize suç işlerine karıştığı bildirildi. Cinayetten bir rakibi sorumlu tutuldu. |
| Nail Aydın | Son Haber | Giresun | 28 Temmuz 1995 |  |
| Seyfettin Tepe | Yeni Politika | Bitlis | 28 Ağustos 1995 | Safyettin Tepe olarak da yazılır. 22 Ağustos'ta gözaltına alındı. Dört gün sonra Bitlis Emniyet Müdürlüğüne götürüldü. Gözaltında 29 Ağustos'ta hayatını kaybetti. Ailesine intihar ettiği söylendi ancak ailesi bu resmi açıklamayı reddetti. |
Aynı zamanda olağanüstü hal uygulanan bölgede Kürt yanlısı gazete dağıtan çok sayıda kişi de öldürüldü.