stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Muş 1. Amatör Ligi
2024-2025 Sezonu

| 2024-2025 Sezonu Muş 1>  Amatör Ligi A Grubu.No | 2024-2025 Sezonu Muş 1>  Amatör Ligi A Grubu.Takım | 2024-2025 Sezonu Muş 1>  Amatör Ligi A Grubu.M | 2024-2025 Sezonu Muş 1>  Amatör Ligi A Grubu.G | 2024-2025 Sezonu Muş 1>  Amatör Ligi A Grubu.B | 2024-2025 Sezonu Muş 1>  Amatör Ligi A Grubu.M | 2024-2025 Sezonu Muş 1>  Amatör Ligi A Grubu.AG | 2024-2025 Sezonu Muş 1>  Amatör Ligi A Grubu.YG | 2024-2025 Sezonu Muş 1>  Amatör Ligi A Grubu.P |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Yaygınspor | 10 | 9 | 1 | 0 | 45 | 6 | 28 |
| 2 | Muş İdman Yurdu | 10 | 5 | 3 | 2 | 37 | 23 | 18 |
| 3 | Çatbaşıspor | 10 | 5 | 3 | 2 | 37 | 21 | 18 |
| 4 | Varto Sazlıcaspor | 9 | 3 | 0 | 6 | 18 | 19 | 9 |
| 5 | Muş Zaferspor | 9 | 1 | 0 | 8 | 13 | 62 | 3 |
| 6 | Muş Gençlerbirliği | 10 | 2 | 1 | 7 | 19 | 38 | 1 |
2024-2025 Sezonu Muş 1. Amatör Ligi B Grubu
| No | Takım | M | G | B | M | AG | YG | P |
| 1 | Muş Spor FC | 10 | 9 | 1 | 0 | 30 | 4 | 28 |
| 2 | Günerspor | 10 | 7 | 2 | 1 | 26 | 10 | 23 |
| 3 | Muş Gençlerbirliği | 10 | 5 | 1 | 4 | 22 | 20 | 16 |
| 4 | Muş Karşıyaka Gençlikspor | 10 | 5 | 0 | 5 | 23 | 19 | 15 |
| 5 | Kızılağaçspor | 10 | 1 | 0 | 9 | 3 | 27 | 3 |
| 6 | Muş Yurdum Gençlikspor | 10 | 0 | 0 | 10 | 0 | 30 | 0 |
2024-2025 Sezonu Muş 1. Amatör Ligi C Grubu
| No | Takım | M | G | B | M | AG | YG | P |
| 1 | Hasköy Gençlerbirliği | 8 | 7 | 1 | 0 | 23 | 3 | 22 |
| 2 | Öz Hasköyspor | 9 | 7 | 0 | 2 | 29 | 6 | 21 |
| 3 | Sungu Belediyespor | 8 | 6 | 2 | 0 | 18 | 4 | 20 |
| 4 | Hasköyspor | 9 | 3 | 1 | 5 | 11 | 20 | 10 |
| 5 | Karaağaçlı Spor | 8 | 3 | 0 | 5 | 13 | 20 | 9 |
| 6 | Hasköy Yıldırımspor | 9 | 1 | 0 | 8 | 3 | 23 | 3 |
| 7 | Korkutspor | 9 | 0 | 0 | 9 | 0 | 27 | 0 |
| No | Takım | M | G | B | M | AG | YG | P |
| 1 | Bulanık Kopspor | 8 | 8 | 0 | 0 | 45 | 2 | 24 |
| 2 | Bulanık Bilicanspor | 8 | 5 | 0 | 3 | 26 | 12 | 15 |
| 3 | Bulanık Gençlerbirliği | 8 | 3 | 0 | 5 | 11 | 43 | 9 |
| 4 | Malazgirt 1071 Spor | 8 | 4 | 0 | 4 | 18 | 19 | 9 |
| 5 | 49 Çataklıspor | 8 | 0 | 0 | 8 | 0 | 24 | 0 |
Korkutspor fikstüre karşın ligden çekilmiştir.
Hasköy Yıldırımspor 2. haftadan itibaren ligden çekilmiştir.
Kızılağaçspor ve Muş Yurdum Gençlikspor fikstüre girmesine karşın çekilmiştir.
Geçmiş Sezonlar

| Sezon | Şampiyon | İkinci | Üçüncü |
| --- | --- | --- | --- |
| 2023-24 | Muş Spor FC | Hasköy Gençlerbirliği | Çatbaşıspor / Öz Hasköyspor |
| 2022-23 | Yaygınspor | Muş Yurdum Gençlikspor | Öz Hasköyspor |
| 2021-22 | Yeşil Vartospor | Yaygınspor | Varto Sazlıcaspor |
2020-21: Covid-19 salgını nedeniyle oynanmadı
| 2019-20 | Muş Belediyespor | Muş Yurdum Gençlikspor | Yeşil Vartospor |
| 2018-19 | Öz Hasköyspor | Muş Spor FC | - |
| 2017-18 | Muş Menderesspor | Muratspor | - |
| 2016-17 | Öz Hasköyspor | Muş Menderesspor | Muş Gençlerbirliği |
| 2015-16 | Muş Spor FC | Öz Hasköyspor | - |
| 2014-15 | Muş Demirspor | Kırköyspor | - |
| 2013-14 | Hasköy Yıldızspor* | Muş Demirspor | - |
| 2012-13 | Muratspor | Korkutspor | - |
| 2011-12 | Muş Ovasıspor** | 49 Muşspor | Muş Doğugücü |
| 2010-11 | Muratspor | Muş Gençlerbirliği | - |
2010-11 sezonunda Şampiyon olan Muratspor, ili BAL'da temsil eden Muş Şekerspor'un sezonu düşme hattında tamamlamasıyla baraj maçı oynamadan direkt BAL'a yükseldi.
2011-12 sezonunda Şampiyon olan Muş Ovası**, BAL'a yükselmek için Muratspor ile baraj maçı oynadı. Maçı penaltılarla kazanarak BAL'a yükseldi.
2012-13 sezonunda Şampiyon olan Muratspor, BAL'a yükselmek için Muş Ovası** ile baraj maçı oynadı. Maçı 1-0 kaybederek BAL'a yükselemedi.
2013-14 sezonunda Şampiyon olan Hasköy Yıldızspor*, BAL'a yükselmek için Muş Ovası** ile baraj maçı oynadı. Maçı 1-0 kazanarak BAL'a yükseldi.
2014-15 sezonunda Şampiyon olan Muş Demirspor, ili Bölgesel Amatör Lig'de temsil eden Hasköy Yıldızspor'un* sezonu düşme hattında tamamlamasıyla baraj maçı oynamadan doğrudan Bölgesel Amatör Lige yükseldi.
2015-16 sezonunda Şampiyon olan Muş Spor FC, BAL'a yükselmek için Muş Demirspor ile baraj maçı oynadı. Maçı penaltılarla kazanarak BAL'a yükseldi.
2016-17 sezonunda Şampiyon olan Öz Hasköyspor, BAL'a yükselmek için Muş Spor FC ile baraj maçı oynadı. Maçı penaltılarla kaybederek BAL'a yükselemedi.
2017-18 sezonunda Şampiyon olan Muş Menderesspor, BAL'a yükselmek için Muş Spor FC ile baraj maçı oynadı. Maçı 3-0 kazanarak BAL'a yükseldi.
2018-19 sezonunda Şampiyon olan Öz Hasköyspor, BAL'a yükselmek için Muş Menderesspor ile baraj maçı oynadı. Maçı 2-1 kaybederek BAL'a yükselemedi.
2019-20 sezonunda Covid-19'dan dolayı puanı yüksek olan 2 takım Muş Belediyespor(20 puan) ve Muş Yurdum Gençlikspor(20 puan) arasında yapılan kura sonucu Muş Belediyespor Bölgesel Amatör Lige yükseldi. 2019-20 sezonu Bölgesel Amatör Liglerinde virüsten dolayı düşme kaldırıldı ve Muş Menderesspor Kulübüyle birlikte Muş Belediyespor da Bölgesel Amatör Ligde Muş temsilcisi oldu.
2020-21 sezonu Covid-19 salgını nedeniyle oynanmadı.
2021-22 sezonunda Şampiyon olan Yeşil Vartospor, BAL'a yükselmek için Muş Belediyespor ile baraj maçı oynadı. Maçı hükmen 3-0 kazanarak BAL'a yükseldi.
2022-23 sezonunda Şampiyon olan Yaygınspor, BAL'a yükselmek için Yeşil Vartospor ile baraj maçı oynadı. Maçı 4-0 kaybederek BAL'a yükselemedi.
2023-24 sezonunda Şampiyon olan Muş Spor FC, BAL'a yükselmek için Yeşil Vartospor ile baraj maçı oynadı. Maçı penaltılarla kaybederek BAL'a yükselemedi.
Başarılı Takımlar

| Sıra | Takım | Şampiyon | İkinci | Üçüncü |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Muş Spor FC | 3 | 1 | - |
| 2 | Öz Hasköyspor | 2 | 1 | 2 |
| 3 | Muratspor | 2 | 1 | - |
| 4 | Muş Belediyespor | 2 | - | - |
| 5 | Muş 1984 Muşspor | 1 | 1 | - |
| 6 | Muş Demirspor | 1 | 1 | - |
| 7 | Yaygınspor | 1 | 1 | - |
| 8 | Yeşil Vartospor | 1 | - | 1 |
| 9 | Muş Yurdum Gençlikspor | - | 2 | - |
| 10 | Muş Gençlerbirliği | - | 1 | 1 |
| 11 | Hasköy Gençlerbirliği | - | 1 | - |
| 12 | Kırköyspor | - | 1 | - |
| 13 | Korkutspor | - | 1 | - |
| 14 | 49 Muşspor | - | 1 | - |
| 15 | Çatbaşıspor | - | - | 1 |
| 16 | Muş Doğugücüspor | - | - | 1 |
| 17 | Varto Sazlıca | - | - | 1 |
Muş'u Bölgesel Amatör Ligde Temsil Eden Takımlar

| Sezon | Takımlar |
| --- | --- |
2024-2025: Yeşil Vartospor
2023-2024: Yeşil Vartospor (11.)
2022-2023: Yeşil Vartospor (3.)
2021-2022: Muş 1984 Muşspor (1.) / Muş Belediyespor (2.)
2020-2021: Muş Belediyespor (1.) / Muş Menderesspor (2.)
2019-2020: Muş Menderesspor (6.)
2018-2019: Muş Menderesspor (11.)
2017-2018: Muş Spor FC (9.)
2016-2017: Muş Spor FC (6.)
2015-2016: Muş Demirspor (8.)
2014-2015: Hasköy Yıldızspor* (11.)
2013-2014: Muş Ovası** (11.)
2012-2013: Muş Ovası** (10.)
2011-2012: Muratspor (5.)
2010-2011: Muş Şekerspor (9.)
Muş'u Liglerde Temsil Eden Takımlar

| Poz> .Poz. | Takım | 1> seviye.Süper Lig | 2> seviye.1. Lig | 3> seviye.2. Lig | 4> seviye.3. Lig | 5> seviye.BAL | 2024-25 Sezonu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Muşspor  | - | 3 | 13 | 4 | - | Kapandı 2006 |
| 2 | Muş Doğugücüspor  | - | - | 2 | - | - | Kapandı ?? |
| 3 | Muş Spor  | - | - | - | 3 | 4 | 3. Lig |
| 4 | Muş Belediyespor  | - | - | - | - | 4 | Kapandı ?? |
| 5 | Muş Spor FC  | - | - | - | - | 3 | Muş 1. Amatör Lig |
| 6 | Yeşil Vartospor | - | - | - | - | 3 | BAL |
| 7 | Muş Demirspor  | - | - | - | - | 1 | Kapandı ?? |
| 8 | Muş Şekerspor  | - | - | - | - | 1 | Kapandı ?? |
| 9 | Muratspor  | - | - | - | - | 1 | Kapandı ?? |
Diamant brut

| --- | --- |
Wild Diamond
Yönetmen: Agathe Riedinger
Yapımcı:  Priscilla Bertin  Judith Nora 
Yazar: Agathe Riedinger
Oyuncular:  Malou Khebizi  Idir Azougli  Andréa Bescond  Ashley Romano 
Müzik: Audrey Ismael
Görüntü yönetmeni: Noé Bach
Kurgu: Lila Desiles
Dağıtıcı: Pyramide
Çıkış tarih(ler)i: 15 Mayıs 2024 (2024-05-15) (Cannes)
Süre: 103 dakika
Ülke: Fransa
Wild Diamond  (özgün adı:Diamant brut), Agathe Riedinger'in ilk uzun metrajlı yönetmenlik denemesinde yazıp yönettiği yaklaşan  2024 yapımı drama filmi.
Film, Mayıs 2024'te prömiyerini yapacağı 77. Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye için yarışmak üzere seçildi.
Konu

Liane annesi ve küçük kız kardeşiyle birlikte Fréjus'da, Côte d'Azur'da yaşamaktadır. Fiziksel görünüşüne takıntılıdır ve ünlü olma hayalleri kurmaktadır. Sonunda kariyer için olası bir sıçrama tahtası olarak reality TV'yi keşfeder. Liane "Mucize Adası" için yapılan bir oyuncu çağrısına sevinçle yanıt verir.
Manga diskografisi

maNga diskografisi, Türk rock grubu maNga'nın diskografisidir.
Stüdyo albümleri > Albümler

| Albüm | Albüm bilgisi | Sertifikalar | Satış | Albüm detayları |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| maNga |  Yayımlanma: 14 Aralık 2004  Şirket: Sony  Format: Kaset, CD, Dijital indirme | Altın | 100.000+ | Hayalet Şarkı: "Yalan 2"nin ardından "Kapanış". |
| maNga+ |  Yayımlanma: 20 Haziran 2006  Şirket: Sony  Format: CD, Dijital indirme |  |  | Hayalet Şarkı: "Yalan 2"nin ardından "Kapanış". |
| Şehr-i Hüzün |  Yayımlanma: 15 Nisan 2009  Şirket: Sony, GRGDN  Format: CD, Dijital indirme, DVD |  |  | Hayalet Parça: "Gün Batımı"'nın ardından maNga hayranlarından gelen mesajların olduğu ses kaydı. |
| e-akustik |  Yayımlanma: 20 Mart 2012  Şirket: PASAJ, GRGDN  Format: CD, Dijital indirme |  |  | "We Could Be the Same" adlı Eurovision şarkısı ve "Fly To Stay Alive" bu albüme de eklendi. |
| Işıkları Söndürseler Bile |  Yayımlanma: 14 Nisan 2014  Şirket: Poll Production  Format: CD, Dijital indirme |  |  | "Fazla Aşkı Olan Var Mı?" adlı şarkının video klibi albüme eklendi. |
| Antroposen 001 |  Yayımlanma: 14 Aralık 2021  Şirket: maNgamusic |  |  |  |
Stüdyo albümleri > EP

| Albüm | Albüm Bilgisi |
| --- | --- |
We Could Be the Same:  Yayımlanma: 2010  Şirket: Sony  Format: CD, Dijital indirme
Fly To Stay Alive (A Bird's Eye):  Yayımlanma: 2010  Şirket: Sony  Format: CD, Dijital indirme
Kendi Yolundan Şaşma:  Yayımlanma: 23 Ekim 2015  Şirket: Sony  Format: CD, Dijital indirme
Stüdyo albümleri > Konuk olduğu albümler

| Yıl | Albüm |
| --- | --- |
2005: Mutlaka Yavrum Artist: Cem Karaca  Ad: Raptiye Rap Rap
2006: Sınav Soundtrack Ad: Dursun Zaman
2011: İyilik&Güzellik Spor Artist: Feridun Düzağaç  Ad: Beni Unutma
2011: Anadolu Kartalları Soundtrack Ad: Fly To Stay Alive, Tek Yön Seçtiğin Tüm Yollar
2015: Hadi İnşallah Soundtrack Ad: Yine Yeni Yeniden Sev
2019: Fikret Şeneş Şarkıları Artist: Fikret Şeneş  Ad: Haykıracak Nefesim Kalmasa Bile
2020: Baba Parası Soundtrack Ad: Para Parra Parrra
Single'ları

| Yıl | Single | Zirve numarası> TRRock | Zirve numarası> SWE  | Zirve numarası> SWI  | Zirve numarası> UK  | Zirve numarası> RUS  | Albüm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2009 | "Dünyanın Sonuna Doğmuşum" | 1 | — | — | — | 335 | Şehr-i Hüzün |
| 2009 | "Beni Benimle Bırak" | 1 | — | — | — | — | Şehr-i Hüzün |
| 2009 | "Cevapsız Sorular" | 2 | — | — | — | — | Şehr-i Hüzün |
| 2010 | "We Could Be the Same" | 1 | 29 | 56 | 129 | — | E-akustik |
| 2010 | "Fly to Stay Alive" | 2 | — | — | — | — | E-akustik |
| 2014 | "Fazla Aşkı Olan Var Mı?" | — | — | — | — | — | Işıkları Söndürseler Bile |
Bornova 1877 SY

| --- | --- |

Tam ad: Bornova 1877 Sportif Yatırımlar
Renkler:    Yeşil-Siyah
Kuruluş: 2020
Stadyum: Bornova Aziz Kocaoğlu Stadyumu (Kapasite: 9.138)
Başkan:  Hüseyin Ok
Teknik direktör:  Gürkan Ferhatoğlu
Lig: 3. Lig
2023-24: 3. Lig/3. Grup, 4.
 Şu anki sezon
Kulübün Eylül 2023 öncesi kullandığı logo.
Bornova 1877 Sportif Yatırımlar, İzmir'in Bornova ilçesi merkezli bir futbol kulübüdür. 3. Ligde mücadele etmektedir.
Tarihçe

Kulübün adında bulunan 1877 sayısı, Türkiye'de futbolun ilk olarak 1877 yılında Bornova'da oynanmış olmasına atıfta bulunması içindir.
Başarıları

Bölgesel Amatör Lig:
Şampiyonluk (1) : 2022-23
Lig mücadeleleri

3. Lig: 2 sezon
2023-
Bölgesel Amatör Lig: 2 sezon
2021-2023
Amatör Lig:
Lauderhill, Florida

| Lauderhill |
| --- | --- |
Şehir
Lauderhill şehri
  Bayrak Mühür 
LauderhillLauderhill'in Amerika Birleşik Devletleri'ndeki konumu
Ülke:  ABD
Eyalet: Florida
İlçe: Broward
İdare
 • Belediye başkanı: Richard J. Kaplan
Yüzölçümü
 • Toplam: 426,95 km²
Nüfus (26 Kasım 2009)
 • Toplam: 66.887
 • Yoğunluk: 128/km²
Zaman dilimi: UTC-05.00 (EST)
Resmî site www.Lauderhill-FL.gov
Lauderhill, Amerika Birleşik Devletleri'nin Florida eyaletinde Broward County idarî sınırlarında yer alan bir yerleşim yeri ve şehirdir. ABD Nüfus Sayım Bürosu 2020 nüfus sayımında 74.482 kişilik bir nüfus belirlemiştir.
Demografi > 2010 Sayımı

15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 6.230 kişi, 2.398 ev ve 1.395 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımının ise de  %64,0 Beyaz, %33,0 Afrikan Amerikan, %0,1 Yerli Amerikan, %1,2 Asyalı, %0,6'sının ise de diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Kardeş şehirler

Gemlik, Türkiye
Yatıştırma politikası

Yatıştırma politikasının adeta zirve noktası olan 1938 Münih Antlaşması'nı imza eden taraflar, soldan sağa:Chamberlain, Daladier, Hitler, Mussolini ve Ciano. Antlaşma Çekoslovakya topraklarını Nazi Almanyası'na veriyordu.
Yatıştırma politikası uluslararası diplomaside savaşın önlenmesi için saldırgan bir devlete siyasal, maddi veya coğrafi ödünler verilmesini tarif eder. Terim çoğunlukla II. Dünya Savaşı'na giden 1935-1939 döneminde Nazi Almanyası ve Faşist İtalya karşısında bu siyaseti güden Birleşik Krallık hükûmetleri için kullanılır. Başbakanlar Ramsay MacDonald (1929-1935), Stanley Baldwin (1935-1937) ve son olarak Neville Chamberlain (1937-1940) bu siyasetle anılır. İngiltere'nin baskısı altında Fransa da Nazizm ve Faşizmi yatıştırma siyaseti gütmüştür.
Arka plan

1930'lu yılların başında I. Dünya Savaşı'nın yarattığı travma ve genel savaş karşıtı tutum henüz canlıyken saldırgan devletlere karşı yatıştırma siyaseti genel olarak kabul görmekteydi. Özellikle savaşın sonunda imzalanan Versay Antlaşması'nın Almanya'ya yönelik ağır koşulları bu siyasete göz yumulmasını sağlamaktaydı. Ayrıca genel olarak yükselen faşizmin komünizm karşıtı yönü bu uygulamanın önünü açıyordu. Ancak Adolf Hitler Almanyasına ve Benito Mussolini İtalya'sına verilen ödünlerin en sonuncusu olan 1938 Münih Antlaşması bardağı taşıran son damla olmuş, İngiltere İşçi Partisi, Muhafazakâr Partiden geleceğin başbakanı olacak olan Winston Churchill ve Anthony Eden bu siyasete cepheden karşı çıkmıştır.
Yatıştırma siyaseti uyarınca atılan adımlar

Japonya'nın Mançurya'yı istilası
İngiliz-Alman Denizcilik Antlaşması
Somali Krizi
Renanya'nın yeniden silahlandırılması
İspanya İç Savaşı'na müdahale etmeme siyaseti
Avusturya'nın ilhakı
Münih Antlaşması (1938)
Ayrıca Nazi Almanyası'nın 1 Eylül 1939 tarihinde Polonya'ya saldırmasının ardından İngiltere Almanya'ya savaş ilan etse de taraflar birbirlerine karşı yaklaşık sekiz ay fiili askerî harekâta girişmezler. Tuhaf Savaş olarak da adlandırılan bu dönem de yatıştırma siyasetinin bir devamı sayılabilir.
Eleştiriler

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Yatıştırma politikası Neville Chamberlain tarafından icat edilmedi. Bunun kökleri Bolşevizm korkusunda yatıyor. 1926 Genel Grevi ve kapitalizmin küresel krizi, muhafazakâr siyasetçiler için devrim tehlikesinin son derece yakıcı bir şekilde hissedilmesine yol açtı. Dolayısıyla kendi ülkelerinde sosyalistleri ve komünistleri ezmiş olan Almanya ve İtalya'daki rejimlere yönelik tutumlarında bir çekingenlik mevcuttu. | „ |
—Anthony Beevor (Tarihçi)
İyon

Bu madde fizik ve kimyadaki yüklü parçacıklar hakkındadır.Antik uygarlık için İyonya sayfasına bakınız.
Lityum ve Flor arasında elektron transferi. Lityum ve Flor atomları iyonik bağ kurarak Li+ ve F- iyonlarına dönüşürler.
İyon ya da yerdeş (Fransızca kökenli ion), bir veya daha çok elektron kazanmış ya da yitirmiş bir atomdan (veya bir atom grubundan) oluşmuş elektrik yüklü parçacıktır. Atomlar kararsız yapılarından kurtulmak ve kararlı hale gelebilmek için elektron alırlar ya da kaybederler. Bunun için de başka bir atomla ya da kökle bağ kurarlar.
Katyon, protonlardan daha az elektronu olan pozitif (+) yüklü bir iyondur, anyon ise protonlardan daha çok elektronu olan negatif (–) yüklü bir iyondur. Zıt elektrik yükleri elektrostatik kuvvetle birbirine doğru çekilir, böylece katyonlar ve anyonlar birbirini çeker ve kolayca iyonik bileşikler oluşturur.
Anyon ve katyon iyonların bağ yapma şekilleri farklı olabilir. Anyonlar elektron ortaklaşmasıyla ve elektron alış-verişiyle bağ kurarken katyon olan iyonlar yalnızca elektron alış-verişiyle bağ kurar. Bir hidrojen atomu kararlı hale geçmek istediğinde 1 elektron alarak anyon haline gelir. Fakat Lityum atomu ise kararlı hale geçerken 1 elektron vererek katyon haline gelir.
Örnek olarak;
H+ (1 elektron vermiş atom)
OH– (1 elektron almış atom grubu)
(SO4)2– (2 elektron almış atom grubu)
Yalnızca tek bir atomdan oluşan iyonlara atomik veya tek atomlu iyonlar adı verilirken, iki veya daha fazla atom moleküler iyonları veya çok atomlu iyonları oluşturur. Bir akışkanda (gaz veya sıvı) fiziksel iyonlaşmada, kendiliğinden molekül çarpışmaları ile "iyon çiftleri" oluşturulur ve üretilen her çift, bir serbest elektron ve bir pozitif iyondan oluşur. İyonlar aynı zamanda bir tuzun sıvılarda çözünmesi gibi kimyasal etkileşimlerle veya iletken bir çözeltiden doğru akımın geçirilmesi, bir anotun iyonlaşma yoluyla çözülmesi gibi başka yollarla da oluşturulur.
Keşif tarihçe

İyon kelimesi, Yunanca ἰέναι (ienai) kelimesinin "gitmek" anlamına gelen nötr şimdiki zaman katılımcısından türetilmiştir. Katyon aşağı doğru hareket eden (Yunanca: κάτω, romanize: aşağı, kato, "aşağı" anlamına gelir) ve anyon ise yukarı doğru hareket eden şeydir (Yunanca: ἄνω, romanize: yukarı, ano, "yukarı" anlamına gelir). İyonların zıt yüklü elektroda doğru hareket etmesi nedeniyle bu şekilde adlandırılırlar. Bu terim (İngiliz bilge William Whewell'in önerisinden sonra) İngiliz fizikçi ve kimyager Michael Faraday tarafından 1834 yılında sulu bir ortam aracılığıyla bir elektrottan diğerine giden o zamanlar bilinmeyen türler için kullanılmıştır. Faraday bu türlerin doğasını bilmiyordu ama metallerin bir elektrotta eriyip çözeltiye girdiğini ve diğer elektrottaki çözeltiden yeni metalin çıktığını yani bir tür maddenin bir akım içinde çözeltiden geçtiği biliyordu. Bu, maddeyi bir yerden diğerine taşır. Faraday ile yazışmalarında Whewell ayrıca anot ve katot sözcüklerinin yanı sıra ilgili elektrotlara çekilen iyonlar olarak anyon ve katyon kelimelerini de icat etti.
Svante Arrhenius, 1884 tarihli tezinde, katı kristal tuzların çözündüğünde eşleştirilmiş yüklü parçacıklara ayrıştığı gerçeğini açıklamadı ve bu sayede 1903 Nobel Kimya Ödülü'nü kazandı. Arrhenius'un açıklaması, bir çözelti oluştururken tuzun Faraday iyonlarına ayrıştığı yönündeydi; iyonların elektrik akımı olmadığında bile oluştuğunu öne sürdü.
Özellikler

Gaz benzeri hallerindeki iyonlar oldukça reaktiftir ve nötr moleküller veya iyonik tuzlar vermek üzere zıt yüklü iyonlarla hızla etkileşime girerler. İyonlar sıvıyla etkileşime girmek için birbirlerinden uzaklaşırken enerji ve entropi değişiklik birleşimi içeren nedenlerden dolayı, tuzlar çözücülerle (örneğin su) etkileşime girdiğinde daha kararlı çözünmüş iyonlar ürettiğinde iyonlar sıvı veya katı halde de üretilir. Bu kararlı türler, çevrede düşük sıcaklıklarda daha yaygın bulunur. Buna bir örnek, deniz suyunda bulunan ve çözünmüş tuzlardan türetilen iyonlardır.
Yüklü nesneler olarak iyonlar zıt elektrik yüklerine (pozitiften negatife ve tersi) çekilir ve benzer yükler tarafından itilir. Hareket ettiklerinde yörüngeleri manyetik alan tarafından saptırılabilir.
Elektronlar, daha küçük kütleleri ve dolayısıyla madde dalgaları gibi daha büyük boşluk doldurma özellikleri nedeniyle, herhangi bir elektronlu atomların ve moleküllerin boyutunu belirler. Bu nedenle, anyonlar (negatif yüklü iyonlar), fazla elektronu (ları) birbirini ittiğinden ve iyonun fiziksel boyutuna katkıda bulunduğundan ana molekül veya atomdan daha büyüktür, çünkü boyutu elektron bulutu tarafından belirlenir. Katyonlar, elektron bulutunun daha küçük boyutundan dolayı karşılık gelen ana atom veya molekülden daha küçüktür. Belirli bir katyon (hidrojenin katyonu) hiç elektron içermez ve bu nedenle ana hidrojen atomundan – çok daha küçük tek protondan oluşur.
Özellikler > Anyonlar ve katyonlar

Anyon (-) ve katyon (+), bir iyonun üzerindeki net elektrik yükünü gösterir. Elektronları protonlardan daha çok olan ve ona net negatif yük veren iyona anyon denir ve eksi göstergesi "Anyon (-)" negatif yükü belirtir. Katyonda durum tam tersidir: protonlardan daha az elektronludur, bu ise katyona net pozitif yük verir, dolayısıyla "Katyon (+)" göstergelidir.
Protonun elektrik yükünün büyüklüğü elektronun yüküne eşit olduğundan, iyonun net elektrik yükü iyondaki proton sayısından elektron sayısının çıkarılmasına eşittir.
Anyon (-) (/, Yunanca "yukarı" anlamına gelen ἄνω (ánō) kelimesinden gelir), protonlardan daha çok elektronu olan ve anyona net negatif yük veren iyondur (elektronlar negatif yüklü ve protonlar pozitif yüklü olduğundan).
Katyon (+) (/, Yunanca "aşağı" anlamına gelen κάτω (katot) kelimesinden gelir), protonlardan daha az elektronlu ve katyona pozitif yük veren bir iyondur.
Katyonlar ve anyonlar iyon yarıçaplarına göre ölçülür ve göreceli büyüklükleri farklıdır: "Katyonlar küçüktür, çoğunun yarıçapı 10−10 m'den (10−8 cm) küçüktür. Ancak tıpkı en yaygın Dünya anyonu olan oksijen gibi anyonların çoğu büyüktür. Bu gerçekten, bir kristalin boşluğunun çoğunun anyonlar tarafından işgal edildiği ve katyonların bunların arasındaki boşluklara yerleştiği açıktır."
Özellikler > Doğal oluşumlar

İyonlar doğada her yerde bulunur ve Güneş'in ışıltısından Dünya'nın iyonosfer varlığına kadar çeşitli olaylardan sorumludurlar. İyonik durumdaki atomların rengi, nötr atomlarınkinden farklı olabilir ve bu nedenle metal iyonları tarafından ışık emilimi, değerli taşların rengini verir. Hem inorganik hem de organik kimyada (biyokimya dahil), su ve iyonların etkileşimi çok önemlidir; Adenozin trifosfatın (ATP) parçalanmasını sağlayan enerji buna bir örnektir.
İlgili teknoloji

İyonlar, genellikle yüksek voltaj veya sıcaklık içeren çeşitli iyon kaynakları kullanılarak kimyasal olmayan bir şekilde hazırlanabilir. Bunlar kütle spektrometreleri, optik emisyon spektrometreleri, parçacık hızlandırıcıları, iyon implanterleri ve iyon motorları gibi çok sayıda cihazda kullanılır.
Reaktif yüklü parçacıklar olarak mikropları parçalayarak hava temizlemede ve duman dedektörleri gibi bina içi cihazlarda da kullanılırlar.
Organizmalardaki sinyalleşme ve metabolizma, zarlar arasındaki kesin bir iyonik değişim tarafından kontrol edildiğinden, bu değişimin bozulması hücre ölümüne katkıda bulunur. Bu, iyon kanalları gramisidin ve amfoterisin (bir mantar ilacı) dahil olmak üzere doğal ve yapay biyositler tarafından kullanılan yaygın bir mekanizmadır.
İnorganik çözünmüş iyonlar, su kalitesinin yaygın bilinen göstergesi toplam çözünmüş katıların bir bileşenidir.
İlgili teknoloji > İyonlaştırıcı radyasyonun tespiti

Radyasyonun bir gaz üzerindeki iyonlaştırıcı etkisi, alfa, beta, gama ve X ışınları gibi radyasyonun tespitinde yaygın kullanılır. Bu aletlerdeki orijinal iyonizasyon, gaz molekülleri üzerindeki radyasyonun iyon etkisiyle pozitif iyon ve serbest elektron olarak bir "iyon çifti" oluşmasıyla sonuçlanır. İyonizasyon odası bu dedektörlerin en basitidir ve gazın içindeki doğrudan iyonlaşmanın yarattığı tüm yükleri bir elektrik alanının uygulanması yoluyla toplar.
Geiger-Müller tüpü ve orantısal sayacın her ikisi de, Townsend çığı denilen olguyu kullanarak orijinal iyonlaşmanın etkisini, serbest elektronlara iyon çarpmasıyla daha çok elektron salmaları için elektrik alanınca yeterli enerjinin verildiği kademeli bir etki yoluyla çarpmak için kullanır.