stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Seher Şeniz
Ölümü

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

Seher Şeniz Başdaş'ın Feriköy Kabristanı'nda yer alan mezarı, İstanbul
Yaşadığı bunalım sonucunda 29 Haziran 1984'te Mogadon adlı ilaçtan dört tüp içerek intihar girişiminde bulundu ve ancak uzun süren çabalardan sonra kurtarılabildi. 1992'de ikinci defa intihar girişiminde bulundu. Teşvikiye'deki evinde yüzlerce morfin hapı ve iki şişe viski içti ve bu defa başarılı oldu. 14 Mayıs 1992 günü, komşuların polise haber vermesi üzerine, evinin kapısı açılmış ve ağabeyi Turhan Başdaş tarafından cesedi bulunmuştur. Ölmeden önce bir mektup bırakmıştır. Mektupta, yaşadığı olumsuz yıllardan duyduğu acıları "...daha 15 yaşındayken anlamıştım bu dünyadaki insanların ne mal olduğunu" cümlesiyle başlayarak anlatır ve şöyle devam eder: "Nihayet bu iğrenç dünyadan gitmeyi başardım. Ölmenin, ölmeye çalışmanın bu kadar zor olduğunu söyleselerdi alay ederdim. 15 yaşında anladım insanların ne mal olduğunu. Ben fahişe olmak için yaratılmamışım, hassas ve duygusalım. Öldüğümü kimse bilmesin. Peruklarımı yakıp, küllerini savurun. Müslüman geleneklerine göre gömülmek istemiyorum. Beni beyaz bir bornoza sarıp her yerimi kapatin o kadar". Ancak, yaşadıklarının izlerini ve ölümü seçmesinin nedenlerini açıklayan bu vasiyeti yerine getirilmemiştir. Ölüm haberi duyulduktan sonraki günlerde, Mehmet Altan, Hasan Pulur, İlhan Selçuk gibi yazarlar yazılarını ona ithaf ettiler. Seher Şeniz, Mine Mutlu ve Feri Cansel, Türk erotik sinemasının "kadersiz triosu" olarak adlandırılır.
Filmografisi

Uyanıklar Dünyası - 1985
Su Perisi Elması - 1976
Kadınlara Dayanamam - 1976
Halkalı Şeker - 1975
Kader Yolcuları - 1975
Muz Sever Misin - 1975
Katerina 72 - 1972
Tarkan: Viking Kanı - 1971
İki Yosmaya Bir Kurşun - 1971
Katiller - 1971
Kaplan Tuzağı - 1971
Del-haye Bi-aram (1971, İran film)
Gölgedeki Adam - 1970
Kendim Ettim Kendim Buldum - 1970
Aşk Arzu Silah - 1970
Fırtına Adam - 1970
Koreli Kemal - 1970
Kurt Kanı -1970
Ümit Kurbanları - 1966
İstanbul Dehşet İçinde - 1966
Tehlikeli Adam - 1965
Aşkım ve Günahım - 1963
Kelle Koltukta - 1962
UNESCO

| --- | --- |

Kuruluşun Paris'teki genel merkezi
Kısaltması: UNESCO
Kuruluşu: 16 Kasım 1945
Türü: Örgüt
Merkezi: Paris, Fransa
Başkanı:  Audrey Azoulay
Ana kuruluşu: Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi
Websitesi: unesco.org
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (İngilizce: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, kısaca UNESCO); eğitim, sanat, bilim ve kültür alanlarında uluslararası iş birliği yoluyla dünya barışını ve güvenliğini koruma amacını güden bir Birleşmiş Milletler kurumudur.
Bu kurumun yasası 1945 yılı Kasım ayında Londra'da 44 ülkenin temsilcilerinin katıldıkları bir toplantıda kabul edilmiştir. Merkezi Paris'te bulunan ve Genel Konferans, Yürütme Konseyi, Sekreterlik olmak üzere üç organı olan UNESCO eğitim, bilim ve kültür alanlarındaki amaçlarını kendisine üye olan her devlette kurulan Millî Komisyonlar aracılığıyla gerçekleştirmeye çalışmaktadır.
UNESCO'nun Filistin'i üye olarak kabul etmesinden sonra Amerika Birleşik Devletleri kuruma yaptığı maddi desteği çekti. Bunun üzerine 2011 Kasım ayında UNESCO, Bali'de Dünya Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi ile ilgili düzenlenecek toplantı dışındaki tüm programlarını yıl sonuna kadar iptal etti.
Yönetim > Genel Konferans

Üye devletlerin temsilcilerinden oluşan Genel Konferans 1946-1953 yılları arasında her yıl toplanmışken 1954'ten bu yana iki yılda bir toplanmaktadır. Bugüne kadar ise 37 Genel Konferans toplanmıştır.
UNESCO'nun çalışma programlarını kabul eder ve bütçeyi belirler.
Yönetim > Yürütme Konseyi

Genel Konferans'a katılan ve hükûmetlerince aday gösterilen temsilciler arasından dört yıl için seçilen UNESCO Yürütme Konseyi 58 üyeden oluşur.
Yönetim > Sekreterlik

Genel Konferans tarafından altı yıl için seçilen bir Genel Direktör'ün yönetimi altında çalışan UNESCO Sekreterliği, eğitim, bilim, kültür ve iletişim bölümlerine ayrılmıştır.
Sekreterliğin başlıca görevi, iki yıllık UNESCO programlarının uygulanması için gerekli bütün teknik çalışmaları yapmak, tedbirleri almaktır.
Julian Huxley (1946-1948)
Jaime Torres Bodet (1948-1952)
John Wilkinson Taylor (1952-1953)
Luther Evans (1953-1958, ABD)
Vittorino Veronese (1958-1961)
René Maheu (1962-1974; vekâleten 1961)
Amadou Mahtar M'Bow (1974-1987)
Federico Mayor (1987-1999)
Koichiro Matsuura (1999-2009)
Irina Bokova (2009-2017)
Audrey Azoulay (2017-)
UNESCO Bayrağı
Mbaye Diagne

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Doğum tarihi:  28 Ekim 1991 (33 yaşında)
Doğum yeri:  Pikine, Dakar, Senegal
Boyu:  1,93 m (6 ft 4 in)
Mevkii:  Santrfor
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Neom
Numarası:  9
Altyapı kariyeri
:  Brandizzo
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2010-2012 |  Brandizzo |  30 |  (27) |
| 2012-2013 |  Bra |  29 |  (23) |
| 2013-2015 |  Juventus |  0 |  (0) |
| 2013 |  → Ajaccio (kiralık) |  0 |  (0) |
| 2014 |  → Lierse (kiralık) |  11 |  (7) |
| 2014 |  → Eş-Şebab (kiralık) |  3 |  (0) |
| 2015 |  → Westerlo (kiralık) |  11 |  (3) |
| 2015-2016 |  Újpest |  15 |  (11) |
| 2016-2017 |  Tianjin Teda |  44 |  (16) |
| 2018-2019 |  Kasımpaşa |  34 |  (32) |
| 2019-2022 |  Galatasaray |  44 |  (21) |
| 2019-2020 |  → Club Brugge (kiralık) |  6 |  (4) |
| 2021 |  → West Bromwich (kiralık) |  16 |  (3) |
| 2022-2023 |  Fatih Karagümrük |  33 |  (23) |
| 2023-2024 |  Al-Qadsiah |  32 |  (26) |
| 2024- |  Neom |  16 |  (7) |
| Toplam |   |  324 |  (203) |
Millî takım kariyeri
| 2018-2021 |   Senegal |  11 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 29 Ocak 2025 (2025-01-29) 
Mbaye Diagne (d. 28 Ekim 1991, Pikine, Dakar), santrfor mevkiinde oynayan Senegalli millî futbolcudur. Devrî'd-Derece'l-Ula's-Suudî (2. liɡ) takımlarından Neom'da forma giymektedir.
Kulüp kariyeri > İlk yılları

Dakar'da doğan Mbaye Diagne, kariyerine İtalya'da başladı. 2010 yılında katıldığı Brandizzo'da 30 maçta 27 gol kaydetti. 2012'de Serie D takımlarından AC Bra'ya geçen Diagne, buradaki 29 maçta 23 gol atma başarısı gösterdi.
Kulüp kariyeri > Juventus

Bra'daki performansıyla Juventus'un teknik direktörü Antonio Conte'nin dikkatini çeken Diagne, 2013-2014 sezonun Ağustos ayında İtalya şampiyonuna transfer oldu. Ancak kariyeri boyunca Juventus ile hiç resmi maça çıkmayan Senegalli futbolcu, 2013-2014 sezonunun ilk yarısında Fransa ekiplerinden Ajaccio'ya, ikinci yarısında ise Belçika ekiplerinden Lierse'ye kiralandı. Fransız ekibinde de forma giyme şansı bulamayan Diagne, Lierse ile çıktığı 11 maçta 7 gol attı.
Sonraki sezonun ilk yarısında Suudi Arabistan takımı Eş-Şebab'da kiralık olarak yer alan Mbaye Diagne sadece 3 maça çıktı ve gol atamadı. Devre arasında takımdan ayrılan futbolcu, sezonunun geri kalanını ise Westerlo formasıyla Belçika'da geçirdi. Diagne, yarım sezonda çıktığı toplam 11 maçta 3 golü rakip filelere gönderdi.
Kulüp kariyeri > Újpest

Westerlo dönüşünde Juventus'la sözleşmesi sona eren Diagne, Macaristan takımı Újpest'e 1.15 milyon Avro bonservis bedeli karşılığında transfer olan Mbaye Diagne, ligde oynadığı 14 maçta 11 gol kaydetti, Magyar Kupa'nda ise tek maça çıktı.
Kulüp kariyeri > Tianjin Teda

Macaristan'da yarım sezon kalan Diagne, 2016 başında bu kez Çin Süper Ligi takımlarından Tianjin Teda forması giydi. Takımıyla birlikte 44 maça çıkan Senegalli forvet 16 gol kaydetti ve bir yıl kaldığı Çin takımından devre arasında ayrılarak Türkiye'ye geldi.
Kulüp kariyeri > Kasımpaşa

2017-18 devre arasında Kasımpaşa'ya transfer olan Mbaye Diagne, ilk maçına transferinden 2 gün sonra çıktı ve 85. dakikada oyuna girdiği Alanyaspor maçında 3-2'lik galibiyeti getiren golü kaydetti. 12 Mayıs 2018'de Gençlerbirliği karşısında attığı golle 3 gol birden kaydetti. Diagne, Kasımpaşa'da yarım sezonda tüm maçlarda forma giydi ve 12 gol kaydederek sezonu tamamladı.
Ertesi sezona da çok hızlı başlayan Diagne, 2018-19 Süper Lig sezonunun ilk yarısında takımının attığı 37 golden 20'sine imza attı. Senegalli golcü hem kırılması çok güç bir rekoru eline geçirdi hem de bu performansıyla Kasımpaşa'yı ligin üst sıralarında tutmayı başardı. Diagne'nin bu performansı Galatasaray ve Leeds United gibi kulüplerin ilgisini çekti.
Kulüp kariyeri > Galatasaray > 2019

2018-19 sezonu öncesinde öncesi golcüsü Bafétimbi Gomis'le yollarını ayıran ve sezon ortasına kadar gol yollarında sorun yaşayan Galatasaray, 31 Ocak 2019'da Diagne'yi 10 milyon avro bonservis bedeliyle transfer ettiğini duyurdu.
Diagne, 2018-19 sezonunu 30 golle tamamladı. Böylece, önceki sezon Gomis'in kırdığı rekoru geçip Süper Lig'de bir sezonda en çok gol atan yabancı futbolcu oldu.
Sezonu şampiyon tamamlayan Galatasaray, Diagne için Kasımpaşa'ya 3 milyon avro da şampiyonluk bonusu ödemesi yaptı.
Kulüp kariyeri > Galatasaray > Club Brugge (kiralık)

2019-20 sezonunda Pro League takımlarından Club Brugge'e kiralık olarak transfer oldu. Şampiyonlar Ligi grup aşamasında 4. haftada PSG maçında penaltı kaçırması sonucu kadro dışı kaldı.
Diagne, Club Brugge formasıyla toplamda 9 maça çıkıp 4 gol attı.
Kulüp kariyeri > Galatasaray > 2020-21

2020-21 sezonunda Galatasaray'a geri döndü ve takımla yeni sezon hazırlıkları kapsamında çalışmaya başladı.
Sezon öncesi oynanan hazırlık maçlarında 2 maça çıkıp 3 gol attı.
Süper Lig'in 10. haftasında oynanan Rizespor maçında, deplasmanda hat trick yaptı.
Dİagne, 17 Ocak 2021'de Beşiktaş ile deplasmanda oynanan maçın 58. dakikasında kırmızı kart gördü ve takımını 10 kişi bıraktı. Bu, Diagne'nin kariyerinde gördüğü ikinci kırmızı kart oldu.
Kulüp kariyeri > Galatasaray > West Bromwich Albion (kiralık)

Galatasaray, 29 Ocak 2021 tarihinde İngiltere Premier League ekiplerinden West Bromwich Albion takımı için vize işlemlerini TFF'ye bildirdi. İlerleyen saatlerde WBA, transferi açıkladı. KAP açıklamasına göre WBA, 1.4 milyon paunt kiralama bedeli ödeyecek.
Kulüp kariyeri > Galatasaray > 2021-2022

Galatasaray, yabancı kontenjanında yer açmak için sezon sona erdikten sonra 1 yıllık sözleşme imzalamak şartıyla 7 Şubat 2022'de Diagne'nin sözleşmesini feshetti.
Galatasaray ile 2022-23 sezonu için 1 yıllık sözleşme imzaladı. Galatasaray, 18 Temmuz 2022'de sözleşmenin feshedildiğini açıkladı.
Kulüp kariyeri > Fatih Karagümrük

Fatih Karagümrük ile 1 yıllık sözleşme imzaladı.
İstatistikleri > Millî takım istatistikleri

| № | Tarih | Millî takım | M | G | A |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 2018 |  Senegal | 3 |  |  |
| 1. | 2019 |  Senegal | 7 |  |  |
| 1. | 2020 |  Senegal |  |  |  |
| 1. | 2021 |  Senegal | 1 |  |  |
| 1. | A Millî Toplam | A Millî Toplam | 11 |  |  |
| Alt Toplam | Alt Toplam | Alt Toplam | 11 |  |  |
Efes

Başlığın diğer anlamları için Efes (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |

Efes'teki Celsus Kütüphanesi
EphesusTurkey haritasındaki konumu.
Konum: Selçuk, İzmir, Türkiye
Koordinatlar: 37°56′21.0″K 27°20′27.8″D﻿ / ﻿37.939167°K 27.341056°D﻿ / 37.939167; 27.341056
Tür: Antik kent
Tarihçe
Kurucu: Attikalı ve İyonyalı Yunanlar
Kuruluş: MÖ 10. yüzyıl
Terk ediliş: 15. yüzyıl
Devir(ler): Yunan Karanlık Çağı ile Geç Orta Çağ arası
Sit ayrıntıları
Kazı tarihleri: 1863-1869, 1895
Arkeologlar: John Turtle Wood, Otto Benndorf
 
 UNESCO Dünya Mirası
Tür: Kültürel
Kriter: iii, iv, vi
Belirleme: 2015 (39. oturum)
Parçası: Efes
Referans no.: 1018
Ülke:  Türkiye
Bölge: Avrupa - Anadolu
 
 
Efes (Hititçe: 𒀀𒉺𒊭 Apaša, Eski Yunanca: Ἔφεσος Ephesos), Anadolu'nun batı kıyısında, bugünkü İzmir ilinin Selçuk ilçesinin üç kilometre güneybatısında yer alan antik bir Luvi şehriydi. Şehir Anadolu'da Yunan sömürgeciliğinin başlamasıyla birlikte İyonya ve daha sonra Roma dönemlerinde de önemini korumuştur. 
Kuruluşu Cilalı Taş Devri'ne yani MÖ 6000 yıllarına dayanır. 
MÖ 10. yüzyılda eski Arzava başkentinin yerine Attik ve İyonyalı Yunan kolonistleri tarafından inşa edilmiştir.
Klasik Yunan döneminde İyonya'nın on iki şehrinden biriydi. Şehir, MÖ 129'da Roma Cumhuriyeti'nin kontrolüne geçtikten sonra gelişti.
1994'te UNESCO tarafından Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edilen Efes 2015'te ise Dünya Mirası olarak tescil edildi.
Şehir antik Dünyanın Yedi Harikası'ndan biri olan yakındaki Artemis Tapınağı (M.Ö. 550; civarında tamamlandı) ile ünlüdür. Diğer birçok anıtsal yapı arasında Celsus Kütüphanesi ve 25.000 seyirci alabilen II. Claudius zamanında başlanıp, Trajan (M.S. 98-117) döneminde tamamlanan antik tiyatro da vardır.
Efes, Vahiy Kitabı'nda adı geçen Asya'nın yedi kilisesinden biriydi. Yuhanna İncili burada yazılmış olabilir.
Şehir 5. yüzyıl birkaç Hristiyan konsilinin yeriydi (bkz. Birinci Efes Konsili). Şehir 263 yılında Gotlar tarafından yıkıldı ve yeniden inşa edilmesine rağmen limanın Küçük Menderes nehri tarafından yavaş yavaş silinmesi nedeniyle şehrin ticaret merkezi olarak önemi azaldı. MS 614'teki bir depremde kısmen tahrip oldu. Efes harabeleri kısmen Adnan Menderes Havalimanı'ndan veya Kuşadası Limanı'ndan yaklaşık 30 km güneyindedir.
2015 yılında UNESCO Dünya Mirası olarak eklendi. 2022 yılındaki kazı çalışmalarında 7. yüzyıla denk gelen Erken Bizans Dönemi'nden kalma dükkânlara ve bir mahalleye ulaşıldı. Efes Örenyeri 2 milyon 634 bin 355 kişi ile 2024 yılında Türkiye'den en çok ziyaret edilen müze olmuştur.
Tarihçe > Neolitik dönem

Efes'i çevreleyen alan yakındaki Arvalya ve Çukuriçi olarak bilinen yapay höyükler tarafından ortaya çıkarıldığı üzere Neolitik Çağ (yaklaşık MÖ 6000) sırasında zaten iskan edilmişti.
1996 yılı içinde Selçuk, Aydın ve Efes yol üçgeninin yaklaşık 100 m kadar güney batısında, mandalina bahçeleri arasında Derbent Çayı'nın kıyısında Çukuriçi Höyük saptanmıştır. Arkeolog Adil Evren başkanlığında yapılan araştırma ve kazılar sonucu, bu höyükte taş ve bronz baltalar, iğneler, açkılı seramik parçaları, ağırşaklar, obsidien (volkanik cam) ve sileks (çakmak taşı), deniz kabukluları, öğütme ve perdah aletleri bulunmuştur. Yapılan değerlendirmelerle Çukuriçi Höyük'te Neolitik dönemden Erken Bronz Çağına kadar bir yerleşimin ve yaşamın olduğu saptanmıştır. Aynı tür malzemeler yine Selçuk, Kuşadası yolunun yaklaşık 8. km'de Arvalya Deresi'nin bitişiğinde Gül Hanım tarlasında Arvalya Höyük saptanmıştır. Çukuriçi ve Arvalya (Gül Hanım) höyüklerinde saptanan eserler ile Efes'in yakın çevresinin tarihi böylece Neolitik Dönem'e kadar ulaşmaktadır.
Tarihçe > Helenistik dönem

MÖ 1050 yıllarında Yunanistan'dan gelen göçmenlerin de yaşamaya başladığı liman kenti Efes, MÖ 560 yılında Artemis Tapınağı çevresine taşınmıştır. Bugün gezilen Efes ise Büyük İskender'in generallerinden Lisimahos tarafından MÖ 300 yıllarında kurulmuştur. Şehir Roma'dan özerk bir şekilde Apameia Kibotos şehri ile ortak para bastırmıştır. Bu şehirler klasik dönemdeki Küçük Asya'da çok parlak yarı özerk davranmaya başlamışlardı. Lisimahos, kenti Miletli Hippodamos'un bulduğu "Izgara Plan"a göre yeniden kurar. Bu plana göre, kentteki bütün cadde ve sokaklar birbirini dik olarak keser.
Tarihçe > Roma dönemi

Hellenistik ve Roma çağlarında en görkemli dönemlerini yaşayan Efes, Roma İmparatoru Augustus zamanında, Asya Eyaleti'nin başkenti olmuş ve nüfusu o dönem (MÖ 1.-2. yüzyıl) 200.000 kişiyi aşmıştır. Bu dönemde her yer mermerden yapılmış anıtsal yapılarla donatılır.
4. yüzyılda limanın dolmasıyla Efes'te ticaret geriler. İmparator Hadrianus, limanı birkaç kez temizletir. Liman kuzeyden gelen Marnas Çayı ve Küçük Menderes nehrinin getirdiği alüvyonlarla dolar. Efes denizden uzaklaşır. 7. yüzyılda Araplar bu kıyılara saldırır. Bizans döneminde tekrar yer değiştiren ve ilk kez kurulduğu Selçuk'taki Ayasuluk Tepesi'ne gelen Efes, 1330 yılında Türkler tarafından alınır. Aydınoğullarının merkezi olan Ayasuluk, 16. yüzyıldan itibaren giderek küçülmeye başlamıştır. Günümüzde ise bölgede Selçuk ilçesi bulunmaktadır.
Efes ören yerinde, Hadrianus Tapınağı girişindeki frizde Efes'in 3 bin yıllık kuruluş efsanesi şu cümlelerle yer alır: Atina kralı Kodros'un cesur oğlu Androklos, Ege'nin karşı yakasını keşfetmek ister. Önce, Delfi kentindeki Apollon Tapınağı'nın kahinlerine danışır. Kahinler ona, balık ve domuzun işaret ettiği yerde bir kent kuracağını söyler. Androklos bu sözlerin anlamını düşünürken Ege'nin lacivert sularına yelken açar... Kaystros (Küçük Menderes) Nehri'nin ağzındaki körfeze geldiklerinde karaya çıkmaya karar verirler. Ateş yakarak tuttukları balıkları pişirirlerken çalıların arasından çıkan bir yaban domuzu, balığı kaparak kaçar. İşte kehanet gerçekleşmiştir. Burada bir kent kurmaya karar verirler...
Doğu ile Batı arasında başlıca kapı durumunda olan Efes önemli bir liman kenti idi. Bu konumu Efes'in çağının en önemli politik ve ticaret merkezi olarak gelişmesini ve Roma Devrinde Asia eyaletinin başkenti olmasını sağlamıştır. Efes, antik çağdaki önemini yalnızca buna borçlu değildir. Anadolu'nun eski anatanrıça (Kybele) geleneğine dayalı Artemis kültürünün en büyük tapınağı da Efes'te yer alır.
MÖ 6. yüzyılda bilim, sanat ve kültürde Milet ile birlikte en ön sırada yer alan Efes, bilge Herakleitos, rüya tabircisi Artemidoros, şair Callinos ve Hipponaks, gramer bilgini Zenodotos, hekim Soranos ve Rufus gibi ünlü kişileri yetiştirmiştir.
Mimari eserler

Efes, tarihi boyunca birçok kez yer değiştirdiğinden kalıntıları yaklaşık 8 kilometrelik geniş bir alana yayılır. Ayasuluk Tepesi, Artemision, Efes ve Selçuk olarak dört ana bölgedeki harabeler yılda ortalama 1,5 milyon turist tarafından ziyaret edilmektedir. Tümüyle mermerden yapılmış ilk kent olan Efes'teki başlıca yapılar ve eserler aşağıda açıklanmıştır:
Mimari eserler > Artemis Tapınağı

Ana madde: Artemis Tapınağı
Dünyanın yedi harikasından biri olan Artemis Tapınağı, antik dünyanın mermerden inşa edilmiş ilk tapınağı olup temelleri MÖ 7. yüzyıla kadar gitmektedir. Tanrıça Artemis'e ithafen Lidya kralı Croesus tarafından yaptırılan yapı, Yunan mimar Chersiphron tarafından tasarlanmış ve dönemin en büyük heykeltıraşları Pheidias, Polycleitus, Kresilas ve Phradmon tarafından yapılmış olan bronz heykellerle süslenmişti. Büyüklüğü 130 x 68 metre ve ön cephesi diğer Artemis (Ana Tanrıça) tapınakları gibi batıya dönüktü. Tapınak hem bir pazaryeri, hem de bir dini müessese olarak kullanılıyordu. Artemis Tapınağı MÖ 21 Temmuz 356'da adını ölümsüzleştirmek isteyen Herostratus adlı bir Yunan tarafından yakıldı. Aynı gece Büyük İskender doğmuştur. Büyük İskender Anadolu'yu fethettiğinde Artemis Tapınağı'nın yeniden yapılması için yardım teklif etmiş fakat reddedilmiştir. Tapınaktan günümüze sadece birkaç mermer blok kalmıştır.
Artemis Tapınağı ile ilgili kazı çalışmaları 1863 yılında British Museum'un katkılarıyla arkeolog John Turtle Wood tarafından başlatılmış ve 1869 yılında 6 metre derinlikte, Artemis Tapınağı'nın temellerine ulaşılmıştır.
Mimari eserler > Celsus Kütüphanesi

Ana madde: Celsus Kütüphanesi
Roma dönemi yapılarının en güzellerinden birisi olan yapı hem kütüphane, hem de mezar anıtı görevini üstlenmiştir. 106 yılında Efes valisi olan Celsius ölünce, oğlu kütüphaneyi babasının adına mezar anıtı olarak yaptırmıştır. Celsius'un lahdi kütüphanenin batı duvarı altındadır. Cephesi 1970-1980 yılları arasında restore edilmiştir. Kütüphanede kitap ruloları, duvarlardaki nişlerde saklanıyordu.
Mimari eserler > Meryem Ana Evi

Ana madde: Meryem Ana Evi
Bülbüldağı'nda İsa'nın annesi Meryem'in son yıllarını Yuhanna ile birlikte geçirdiğine inanılan kilisedir.Hristiyanlar için hac yeridir ve bazı papalar tarafından da ziyaret edilmiştir. Meryem'in burada ölü mezarının da Bülbüldağı'nda olduğu düşünülmesine karşın Kitab-ı Mukaddes'te anlatıldığı gibi Meryem'in mezarı dönemin selefkosunda bugünün Silifke'sinde olduğu inanılmaktadır.
Mimari eserler > Yedi Uyurlar (Ashab-ı Kehf)

Ana madde: Ashab-ı Kehf
Bizans döneminde mezar kilisesi haline getirilmiş olan bu yer, Geç Roma imparatorlarından Decius zamanında putperestlerin zulmünden kaçan yedi Hristiyan gencin Panayır Dağı eteklerinde sığındıkları rivayet edilen mağara olduğuna inanılır. Dünya üzerinde ilgili mağaranın kendi sınırları içinde olduğunu iddia eden 33 kent olmasına karşın Hristiyan kaynaklarının çoğuna göre kent Hristiyanlarca kutsal sayılan Efes'tir. Türkiye'de Yedi Uyurlar mağarası olarak en çok bilinen ve ziyaret edilen mağara ise dönemin önemli bir merkezi ve St. Paul'ün doğum yeri olan Tarsus'takidir. Eski ismi Arap kaynaklarında Efsus şeklinde geçen Afşin de bilim adamlarından oluşan bir heyete hazırlattığı rapor ve yerel mahkemede açtıkları keşif davası ile iddiasını arttırmıştır. Türkiye'deki diğer Ashab-ı Kehf ise Lice'dedir.
Efes'teki bu mağaranın üstüne bir kilise yapılmış hali 1927-1928 yılları arasındaki bir kazıda ortaya çıkarılmış, kazı sonucunda 5 ve 6. yüzyıla ait olan mezarlar da bulunmuştur. Yedi Uyurlar'a ithaf edilmiş yazıtlar hem mezarlarda hem de kilise duvarlarında bulunmaktadır.
Mimari eserler > İsa Bey Camii

Ana madde: İsa Bey Camii
1374-75 yılında Aydınoğulları'ndan İsa Bey tarafından Ayasuluk Tepesi'ne Mimar Şamlı Dımışklıoğlu Ali'ye inşa ettirilmiştir. Artemis Tapınağı ile Saint Jean Kilisesi arasında yer almaktadır. Anadolu cami mimarisinin ilk örneklerini sergiliyen camide zengin süslemeler ve çiniler vardır. 19. yüzyılda kervansaray olarak da kullanılmıştır
Gevont Alişan

| Ghevont Alishan |
| --- | --- |

Doğum: 06 Temmuz 1820(1820-07-06) İstanbul, Osmanlı imparatorluğu
Ölüm: 09 Kasım 1901 (81 yaşında) Venedik, İtalya Krallığı
Meslek: Tarihçi, şair, coğrafyacı, çevirmen
İkamet: San Lazzaro degli Armeni
Milliyet: Osmanlı ve İtalyan
Önemli ödülleri: Légion d'honneur

Gevond Alişan ya da Gevond Alişan Baba, (Ermenice: Ղեվոնդ Ալիշան) (d. 6 Temmuz 1820 - ö. 9 Kasım 1901) Ermeni asıllı Katolik papaz, tarihçi ve şairdir.
Hayatı

1885 yılında Paris Ermeni Öğrenciler Vakfı, Gevont Alişan'a Ermenistan'ı temsil eden bir bayrak tasarlanması için başvuruda bulundu. Tasarladığı ilk bayrak biçim olarak bugünkü Ermenistan bayrağı ile benzer olsa da taşıdığı renkler farklıydı. Daha sonra tasarladığı bir başka bayrakta ise Gevont, Fransa bayrağından esinlenerek bir tasarım ortaya koydu. Bu bayraktaki renkler: inanca göre Nuh'un karaya çıktığında sırayla gördüğü üç renk olan kırmızı, yeşil ve maviden oluşuyordu.
Bazmavep dergisinin kurucu editörüdür.
Son günlerinde Gevont Alişan
Yanıkkale Muharebesi

| g t 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı |
| --- | --- |
 Kulpa  Veszprém  Polata (I)  İstolni Belgrad (I)  Estergon (I)  Hatvan  Yanıkkale (I)  Yanıkkale (II)  Estergon (II)  Călugăreni  Köprü  Klis  Brest  Eğri  Haçova  Polata (II)  Vaç  Yanıkkale (III)  Budin (I)  Kanije (I)  Kanije (II)  İstolni Belgrad (II)  İstolni Belgrad (III)  Budin (II)  Budin (III)  Peşte  Haros  Boçkay İsyanı  Estergon (III)  Zitvatorok 
Yanıkkale Muharebesi, 1593-1606 Osmanlı-Kutsal Roma İmparatorluğu Savaşı'nda evre.
Osmanlı ordusunun Yanıkkale Kuşatması (31 Temmuz-27 Eylül 1594) sırasında Sokolluzade Hasan Paşa komutasındaki Türk birlikleri 9-10 Eylül 1594 tarihlerinde meydana gelen muharebede Arşidük Matthias komutasındaki Alman-Macar ordusunu büyük bir yenilgiye uğrattı.
Osmanlı ordusu bu zaferin ardından 17 gün sonra Yanıkkale'yi (Györ) teslim aldı.
Arpacık, Yusufeli

| Arpacık |
| --- | --- |
Köy

 Artvin'in Türkiye'deki konumu
ArpacıkArpacık'ın Artvin'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Artvin
İlçe: Yusufeli
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 1612 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 123
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0466
İl plaka kodu: 08
Posta kodu: 08820
Arpacık, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.