Thomas Paine
Hayatı ve etkisi

Thomas Paine, İngiltere'nin Norfolk bölgesindeki Thetford'da doğdu. 13 yaşında okuldan ayrılarak bir korse yapımcısı olan babasının yanında çalışmaya başladı. Birçok iş değiştirdikten sonra vergi memuru oldu. Londra'da tanıştığı Benjamin Franklin'in önerisi üzerine 37 yaşında Amerika'ya göç etti. Bu dönemde Amerikan kolonileri ile İngiltere arasındaki ilişki bozulmaya, kolonilerde bağımsızlık düşüncesi yeşermeye başlamıştı. Amerika'da siyasetle yakından ilgilenen Paine, köleliğin kaldırılmasını ve Amerikan kolonilerinin İngiltere'den ayrılmalarını savunan yazılar yazdı. 1776'da yayımlanan Common Sense ("Sağduyu") adlı yapıtı Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi'nin hazırlanmasında etkili oldu. George Washington'a göre Common Sense "insanların düşüncelerinde önemli bir değişime yol açmıştır".
1772 itibaren 1773 için, Paine tüketim memurları 1772 yazında, daha iyi ücret meclsi soran ve çalışma koşulları, yayın katıldı, 12 sayfalık makalesinde ve ilk siyasi çalışmaları, Londra kış dağıtma harcama 4.000 kopya Parlamento ve diğerlerine basıldı. 1774 baharında, izni olmadan görevinden alınmadığı için tekrar tüketim hizmetinden çıkarıldı; tütün dükkânı da başarısız oldu. 14 Nisan'da borçluların hapishanesinden kaçınmak için borçlarını ödemek üzere ev eşyalarını sattı. 4 Haziran 1774'te karısı Elizabeth'ten resmen ayrıldı ve eylül ayında matematikçi, Kraliyet Cemiyeti üyesi ve Excise Komiseri George Lewis Scott'un onu tanıttığı Londra'ya taşındı. İngiliz sömürge Amerika'ya göç öneren Benjamin Franklin, ona bir tavsiye mektubu verdi. Ekim ayında Paine, 30 Kasım 1774'te Philadelphia'ya gelen Amerikan kolonilerine göç etti.
Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında çeşitli kamu görevlerinde bulunan Paine, 1787'de Avrupa'ya geri döndü. İngiltere ve Fransa'da krallıkların devrilerek yerine cumhuriyetlerin kurulması için mücadele etti. 1789 Fransız Devrimi'yle beklentilerinin bir bölümü gerçekleşmiş oldu.
1791-1792'de İnsan Haklan (The Rights of Man) adlı kitabını iki bölüm olarak yayımladı. Bu kitapta cumhuriyet yönetimini savunarak İngilizler'i monarşiyi yıkmaya çağırdı. Halkın eğitilmesini, yoksullara yardım edilmesini, işsizlere devletin iş alanları açmasını, emekli aylığı verilmesini ve gelire göre artan oranda vergi alınmasını istedi. Bu kitabı yüzünden İngiltere'de vatana ihanetle suçlanan Paine, bu arada Fransa'da Ulusal Meclis'e seçilmişti. Fransa'ya giderek meclis çalışmalarına katıldı ve monarşinin kaldırılması yönünde oy kullandı. Ne var ki, Kral XVI. Louis'nin idamına karşı çıktığı için Maximilien Robespierre yönetimi sırasında gözden düştü ve bir yıla yakın süre hapsedildi.
Paine'in hapisteyken yazdığı Age of Reason (1794, "Akıl Çağı") adlı kitabının ikinci bölümü 1796'da yayımlandı. Bu kitapta Tanrı'ya inandığını, ama yürürlükteki dinsel uygulamalara karşı olduğunu belirttiği için dinsizlikle suçlandı. 1796'da yazdığı son büyük kitabı olan Tarımsal Adalet'te (Agrarian Justice) toprak mülkiyetindeki eşitsizlikleri eleştirdi. 1802'de ABD'ye dönen Paine yaşamının son yedi yılını bu ülkede geçirdi ve New York kentinde öldü.
Thomas Paine, 1794 yılında yayımladığı, The Age of Reason (Akıl Çağı) adlı kitabında, Tevrat ile İncil’in eleştirisine girişirken, “Tek bir Tanrı’ya inanıyorum... Yeryüzü yaşamı ötesindeki mutluluğa inanıyorum; insanlar arası eşitliğe ve sevgiye inanıyorum ve şuna da inanıyorum ki, dinsel görevler adil olmayı, hemcinslerimizi mutlu kılma çabalarını kapsar...” diyerek sözlerine başlar. Hemen arkasından “kutsal” diye bilinegelen kitapların Tanrı yapısı değil, insan yapısı şeyler olduğunu söyledikten sonra yaylım ateşine geçer. Örneğin, bu kitaplar hakkındaki görüşlerini sergilerken, her şeyden önce belirttiği şudur: "Eski Ahit'in müstehcen hikayelerle, şeheviliklerle, gaddarlıklarla, intikamcılıklarla dolu sayfalarını okuduğumuzda, bu kitabın Tanrı sözleri olmaktan çok, şeytan sözleri olduğunu söylemenin daha uygun olduğunu anlarız.” Fakat bunu da yeterli bulmaz ve ekler: “...Bu kitapları Tanrı kitapları olarak benimsemeyi Yaradan’a karşı saygısızlık sayarım.”
Bugün hala uygar ülkelerin kitaplıklarında baş köşeyi işgal eden bu kitabın yazarı için Napolyon Bonapart vaktiyle şöyle demiş: “Yeryüzünün her bir kentine Thomas Paine'in saf altından yapılmış heykelinin dikilmesi gerekir.”
Vikisöz'de  ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.
| g t Sosyal ve politik felsefe |
| --- | --- |
Eski:  Aristoteles  Augustine  Çanakya  Cicero  Konfüçyüs  Han Fei  Lactantius  Laozi  Mensiyüs  Mozi  Origenes  Filon  Platon  Plütark  Polibios  Shang  Sun Tzu  Tertullianus  Thukididis  Valluvar  Ksenofon  Xun Kuang 
Orta Çağ:  Alpharabius  Aquinas  Avempace  Avicenna  Baldus  Bartolus  Bruni  Dante  Gelasius  Gazzâlî  Giles  Gratian  Gregory  İbn Haldun  Salisburyli John  Latini  Musa bin Meymun  Marsilius  Muhammed  Nizâmülmülk  Ockham  Photios  Gemistos Plethon  İbn-i Tufeyl  Wang 
Erken modern:  Beza  Boétie  Bodin  Bossuet  Buchanan  Calvin  Campanella  Desiderius Erasmus  Filmer  Grotius  Guicciardini  Harrington  Hayashi  Hobbes  James  Leibniz  Locke  Luther  Machiavelli  Malebranche  Milton  Montaigne  More  Müntzer  Naudé  Pufendorf  Sidney  Spinoza  Suárez 
18-19. yüzyıl:  Bakunin  Bastiat  Beccaria  Bentham  Blanqui  Bolingbroke  Bonald  Burke  Carlyle  Comte  Condorcet  Constant  Cortés  Emerson  Engels  Fichte  Fourier  Franklin  Godwin  Haller  Hamann  Hegel  Helvétius  Herder  Hume  Jefferson  Kant  siyaset felsefesi  Kierkegaard  Le Bon  Le Play  Madison  Maistre  Marx  Mazzini  Mill  Montesquieu  Nietzsche  Novalis  Owen  Paine  Renan  Rousseau  Royce  Sade  Saint-Simon  Schiller  Smith  Spencer  Spooner  de Staël  Stirner  Taine  Thoreau  Tocqueville  Tucker  Vico  Vivekananda  Voltaire  Warren 
20-21. yüzyıl:  Adorno  Agamben  Ambedkar  Arendt  Aron  Badiou  Baudrillard  Bauman  Benoist  Berlin  Bernstein  Burnham  Butler  Camus  Chomsky  de Beauvoir  Debord  Deleuze  Dewey  Dmowski  Du Bois  Dugin  Durkheim  Dworkin  Evola  Foucault  Fromm  Fukuyama  Gandhi  Gehlen  Gentile  Gramsci  Guénon  Habermas  Hayek  Heidegger  Hoppe  Huntington  Irigaray  Kautsky  Kirk  Kołakowski  Kropotkin  Laclau  Land  Lenin  Luxemburg  MacIntyre  Mansfield  Mao  Marcuse  Maritain  Maurras  Michels  Mises  Mosca  Mouffe  Negri  Niebuhr  Nozick  Nursî  Oakeshott  Ortega  Pareto  Polanyi  Popper  Qutb  Radhakrishnan  Rand  Rawls  Röpke  Rothbard  Russell  Santayana  Sartre  Schmitt  Scruton  Searle  Shariati  Simmel  Skinner  Sombart  Sorel  Spann  Spengler  Strauss  Sun  Taylor  Voegelin  Walzer  Weber  Weil  Žižek 
Sosyal teoriler:  Anarşizm  Otoriterlik  Kolektivizm  Hıristiyan teorileri  Komünizm  Cemaatçilik  Çatışma teorileri  Konfüçyüsçülük  Uzlaşı teorisi  Muhafazakârlık  Sözleşmecilik  Kozmopolitizm  Elit teorisi  Faşizm  Feminist teoriler  Gandizm  Hindu milliyetçiliği (Hindutva)  Bireycilik  İslami teoriler İslamcılık  Yasalcılık  Liberalizm  Özgürlükçülük  Mohizm  Monarşizm  Milliyetçilik  Popülizm  Cumhuriyetçilik  Sosyal inşacılık  Sosyal yapılandırmacılık  Sosyal Darwinizm  Sosyalizm  Pragmatizm 
İlgili makaleler:  Ekonomi politiğin eleştirisi  İçtihat bilimi  Felsefe ve ekonomi  Eğitim felsefesi  Tarih felsefesi  Hukuk felsefesi  Sosyal bilim felsefesi  Siyasi etik  Adalet  Dizin 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BIBSYS: 90353247  BNC: 000145177  BNE: XX1057953  BNF: cb11918444q (data)  BPN: 80660848  CANTIC: a11764302  CiNii: DA00453184  GND: 118591215  ISNI: 0000 0001 0864 3658  LCCN: n79021666  LNB: 000009949  MusicBrainz: 7ba63333-fd3c-48e1-8e35-d126f135e879  NARA: 10582088  NDL: 00452022  NKC: jn19990006333  NLA: 35406134  NLG: 164240  NLI: 987007266093305171  NLK: KAC199620942  NSK: 000086219  NTA: 069043957  RERO: 02-A003665579  SELIBR: 243115  SNAC: w6cv4j00  SUDOC: 027056104  Trove: 941414  VIAF: 4934659   WorldCat (LCCN): n79-021666 
Thomas Paine anısına 1969 tarihli pul