stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Samtshe Prensliği
Birleşik Gürcistan Krallığı egemenliği

Doğu Gürcistan’a hakim krallığın başına 1318’de V. Giorgi (1318-1346) geçti. Kral Giorgi İlhanlılara karşı yumuşak bir siyaset izledi ve ülke içindeki değişiklikleri de onların rızasıyla gerçekleştirmeye başladı. Ebu Said’in (1316-1335) küçük yaşta tahta çıkması üzerine İlhanlı devletini fiilen yöneten Çoban Noyan’la da iyi ilişkiler kurdu. Giorgi’nin İlhanlı devletine daha yüksek vergi ve İlhanlı ordusuna daha fazla asker yollaması taahhüdü üzerine Ebu Said de Gürcü kralının ülkeyi tek çatı altında birleştirmesine izin verdi. V. Giorgi ülkeyi birleştirme işini asker kullanarak değil, iyi ilişkiler kurarak gerçekleştirdi. Önce İmereti Krallığı’nı, ardından da  II . Sargis Cakeli’nin (1308-1334) 1334 yılında vefat etmesinin ardından Samtshe prensliğini kendisine bağladı. II. Sargis’in varisi Kvarkvare Cakeli’yi bizzat kendisi prens ilan edip yönetimde bir tür özerklik tanıdı.
Timurlenk’in 1386-1403 arasında Gürcistan’a sekiz ayrı yıkıcı saldırısından ve 1402 yılında Tao’daki Tortum Kalesi’ni ele geçirmesinden sonra, birleşik Gürcü Krallığı içinde yer alan prenslikler bağımsız hareket etmeye başladı. 1412 yılında Gürcistan kraliyet tahtına çıkan I. Aleksandre (1412-442), Samtshe-Saatabago dahil bütün prensliklere boyun eğdirip krallığın birliğini yeniden sağladı. Bu arada Samtshe Atabeyliği yöneticileri, Mesheti kilisesinin Kartli (Mtsheta) patrikliğinden ayrılması için de harekete geçtiler. Atskuri piskoposu artık ayinlerde Kartli patriğini değil Antakya patriğini anıyordu. Birleşik Gürcü Krallığı’nda siyasal boşlukların baş göstermesi üzerine Samtshe atabeyi II . Kvarkvare Cakeli'nin (1451-1498) prensliği ve kiliseyi bir kez daha ayırma denemesi de başarılı olamadı ve Samtshe-Saatabago'nun birleşik Gürcü Krallığı'na bağlılığı devam etti. Bu arada Osmanlıların 1453’te İstanbul’u almasının ardından Vatikan Osmanlılara karşı Gürcistan’daki güçleri bir araya getirmeyi başardıysa da bu birlik uzun ömürlü olamadı. Üstelik papa öncülüğünde Osmanlılara karşı kurulan ittifakta Akkoyunlu devleti de yer alıyordu.
Samtshe’nin Gürcistan Krallığı'ndan ayrılması

Osmanlıların genişlemesine karşı sağlanan ittifak uzun ömürlü olmadı ve 1462'de II. Kvarkvare Cakeli Gürcü Krallığı’na karşı ayaklandı. Bu ayaklanmayı  VIII. Giorgi Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ın yardımıyla bastırdı, ama kral daha sonra Samtshe prensine tutsak düştü. Bunu fırsat bilen İmereti prensi Bagrat (VI. Bagrat) Tiflis’te kendini kral ilan etti. Bu iç karşılıklar sırasında Uzun Hasan 1473’te Gürcistan’a saldırıp ülkeyi talan etti. Uzun Hasan istediği haracı alamayınca bu kez Samtshe Atabeyliği’ne saldırıp Atskuri Kilisesi’ndeki ikonayı ele geçirdi. Uzun Hasan’a önceki seferde ödeme yapmayan Gürcüler Atskuri Kilisesi’ndeki ikonayı büyük miktarda para ödeyerek geri aldılar. Sonunda Gürcü kralı VI. Bagrat ve II. Kvarkvare Cakeli Uzun Hasan’a nakit para dışında yıllık haraç ödemeyi de kabul etmek zorunda kaldılar. Akkoyunluların Gürcü topraklarına saldırıları Uzun Hasan’ın varisleri döneminde de sürdü.
Dışarıdan gelen arkası kesilmeyen saldırılara karşın Gürcistan topraklarını yöneten hükümdarlar 1490 yılında aralarında anlaşıp ülkeyi krallık ve prensliklere böldüler. Yeni sınırlara göre Samtshe Atabeyliği Borcomi vadisinden Çoruh vadisine kadar uzanıyor ve Kola, Artaani (Eruşeti ile birlikte), Cavaheti, Samtshe, Tori (Kura havzası), Speri, Tao, Klarceti, Şavşeti, Basiani ile Çrdili bölgelerini kapsıyordu.
Samtshe topraklarını ele geçirme savaşları

Samtshe Atabeyliği’ni bağımsız hale getiren II. Kvarkvare’den sonra, önce oğlu I. Kaihosro (1498-1500), ardından da diğer oğlu Mzeçabuki (1500-1515) prensliğin başına geçtiler. Mzeçabuki Osmanlılara bağlılığını bildirdi. Onların desteğini alarak Guria Prensliği’ne saldırdı ve Lazistan ile Acara’yı Samtshe topraklarına kattı. Bu dönemde Gürcistan güneyden Safevilerin saldırılarına maruz kaldı. Şah İsmail önce Samtshe Atabeyliği topraklarını yağmaladı. Daha sonra ise, Akkoyunlulara ödedikleri haraçtan kurtarma sözü verdiği Gürcü hükümdarların desteğini alarak Akkoyunlu Devleti’ne saldırdı (1501-1502). Ne var ki Şah İsmail verdiği sözü tutmadı ve Samtshe prensi dahil Gürcü hükümdarlara baskısını sürdürmeye devam etti. Safevilerin giderek egemenlik alanını genişletmesi onları Osmanlılarla karşı karşıya getirdi. Safevi-Osmanlı rekabeti Samtshe Atabeyliği’ni daha önemli bir hale getirdi. Samtshe atabeyi Mzeçabuki’nin Osmanlılara, Safevilere ve diğer Gürcü krallıklarına karşı izlediği bağımsız politika uzun vadede işe yaramadı ve Samtshe Saatabago 16. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti’nin vasalı haline geldi.
Bununla birlikte Samtshe yönetimi bir süre daha İran yanlısı atabegler ile Osmanlı yanlısı atabegler arasında el değiştirdi. Osmanlıların Erzurum ve Van gibi kentleri ele geçirmesinden sonra İmereti kralı III. Bagrat (1510-1565) ve müttefiki Kartli kralı I. Luarsab (1527-1556) stratejik öneme sahip olan Samtshe’nin Osmanlıların eline geçmemesi için birlikte hareket etmeye karar verdiler. İmereti kralı 1535 yılında Samtshe Atabeyliği’ne girdi ve Ahalkalaki yakınlarındanki Murcaheti Savaşı'nda topraklarının önemli bir kısmını ele geçirdi. Kendisine destek veren Guria prensine Lazistan ile Acara’yı iade etti. Cavaheti de Kartli Krallığı’nın bir parçasına dönüştü. Bu gelişmenin ardından Osmanlılar harekete geçti ve 1536 yılında Tao’nun bir kısmını ele geçirip bu topraklarda dört sancak kurdular. Osmanlılar Erzurum Beylerbeyi Musa Paşa’nın komutasında büyük bir orduyla İmereti Krallığı’nın elindeki Oltu Kalesi’ne dayandılar. III. Bagrat, hileyle Musa Paşa’nın ordusunu ikiye bölüp Osmanlıları ağır bir yenilgiye uğrattı. 1543'teki bu savaşta Musa Paşa savaş meydanında öldü. Osmanlılar ardından intikam almak üzere yeni bir ordu gönderdiler ve Kartli kralı Luarsab’ın yardımına rağmen III. Bagrat’ı 1545’te Basiani’de Sohoista köyünde yendiler.
Osmanlıların Samtshe'yi ele geçirmesi

II. Kaihosro (1545-1573) döneminde, Sohoista’daki savaştan sonra Osmanlılar Samtshe Atabeyliği’nin başlıca kalelerinde kendi garnizonlarını kurdular. Bu fiili durum üzerine II. Kaihosro İran yanlısı bir tutum takındı. Bunun üzerine Kanuni Sultan Süleyman 1549’da ikinci veziri Ahmed Paşa komutasında büyük bir Osmanlı ordusunu Samtshe üzerine gönderdi. 1553 yılında Osmanlı-İran savaşında Samtshe toprakları ikiye bölündü. Büyük bölümüne İran hakim olurken, Osmanlılar Tao, Artaani ve Klarceti’yi ele geçirdiler. Çaneti ve Acara ise Guria prensliğinin hakimiyeti altındaydı. Ancak Osmanlılar kısa süre sonra Çaneti'yi ele geçirdiler, ancak birkaç sefere rağmen Acara'yı kontrol altına alamadılar. 1555 tarihli Amasya Antlaşması’yla da Osmanlı Devleti ile İran Gürcü kralların ve prenslerin yönetimindeki toprakları paylaştılar.
Bu anlaşmanın ardından Samtshe Atabeyliği iç karışıklıklara sürüklendi. İktidar kavgaları başladı ve 1576 yılında, IV. Kvarkvare (1574-1581) döneminde, prensliği yöneten Cakeli sülalesi ile Şalikaşvili sülalesi arasında iç savaş patlak verdi. Bu tarihlerde İran’da da iç karışıklıklar baş gösterdi. Bunu fırsat bilen III. Murad İran’a savaş açtı. Nisan 1578’da Lala Mustafa Paşa komutasında büyük bir orduyu sefere yolladı. İran yanlısı IV. Kvarkvare’ye (1573-1581) karşı, daha sonra yönetici olan kardeşi Manuçar (sonra II. Manuçar; 1581-1607) Osmanlılarla işbirliği yolunu seçti. Osmanlılar, kendilerine karşı savaşan askerler karşısında başarılı oldular ve Samtshe-Saatabago topraklarındaki en önemli savunma üsleri olan Mgeltsihe, Kacistsihe, Velistsihe ve Tetrtsihe kalelerini peş peşe ele geçirdiler. Bu arada İran kuvvetleri de Çıldır Gölü’ne ulaşmıştı. Ne var ki 9 Ağustos 1578 tarihinde buradaki savaşta İranlılar Osmanlılar karşısında yenilgiye uğradı. Samtshe-Saatabago topraklarını tamamen ele geçiren Osmanlı ordusu, Kartli’yi de istila edip 24 Ağustos günü Tiflis’i ele geçirdi. Ardından Şirvan’a giren Lala Mustafa Paşa’ya savaş boyunca Manuçar da eşlik ediyordu. Lala Mustafa Paşa İstanbul’a dönüşünde  IV. Kvarkvare ile Manuçar’ı da yanında götürdü. II. Manuçar Cakeli Hristiyanlığı reddedip Müslümanlığı kabul etti. Mustafa Paşa adıyla yeni kurulmuş olan eyaletin de başına getirildi. Ancak daha sonra Osmanlılara karşı mücadeleye girişmesi, Manuçar’ın bu adımı sadece taktiksel bir hamle olarak da görülebilir.
Çıldır Eyaleti ve Osmanlara karşı mücadele

II. Manuçar İstanbul’da İslam dinine geçip Mustafa Paşa adıyla Çıldır beylerbeyi atanırken, Samtshe-Saatabago’nun resmi hükümdarı olan IV. Kvarkvare İslam dinine geçmeyi reddetti ve bundan dolayı kendisine sadece Oltu sancağı verildi. Samtshe-Saatabago topraklarını ilhak edilmesinden sonra da Kartli kralı I. Simon  (1556-1600)  Osmanlılara karşı savaşmayı sürdürdü. Osmanlı padişahı III. Murad, I. Simon’a karşı başarısızlığı yüzünden önce Lala Mustafa Paşa’yı, ardından da Sinan Paşa’yı görevlerinden aldı ve 1582’de Diyarbakır Beylerbeyi Hadım Mehmed Paşa serdarlığa getirdi. Ancak Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu da Şida Kartli’de Muhrani ovasında I. Simon’un ordusuna yenildi. Osmanlılar bu yenilgiyi II. Manuçar’ın I. Simon’la işbirliği yapmasına bağlayıp onu öldürmeye karar verdiler. İstanbul’daki toplantıda kendisine karşı düzenlenen suikasttan kurtulan Manuçar, geri döndükten sonra yeniden Hristiyanlığa geçti ve Osmanlılara başkaldırdı. Ahaltsihe başta olmak üzere pek çok yeri Osmanlılardan alarak Samtshe  Atabeyliği’ni yeniden kurdu. Bunun üzerine Osmanlı padişahı Çıldır beylerbeyliğine Yusuf Paşa’yı atadı.
II. Manuçar 1583’te I. Simon’un kızıyla evlendi. Müttefikler, kısa süreliğine de olsa Gori, Lore, Dmanisi, Samşvilde ve Tiflis’i Osmanlılardan geri aldılar. 1587’de III. Murad’ın görevlendirdiği Ferhad Paşa Ahaltsihe ve Mesheti bölgesinin diğer önemli şehirlerini yeniden ele geçirdi. II. Manuçar Kartli’ye sığınmak zorunda kaldı. Ardından İran şahı Hüdabende’nin ordusuna katılarak Osmanlılara karşı savaştı. 1607’de İranlılar Gürcülerin yardımıyla Çıldır Eyaleti’nin merkezi olan Ahaltsihe’yi ele geçirdiler ve Osmanlı komutanı Yusuf Paşa’yı esir aldılar. Aynı yıl II. Manuçar ölünce, Şah I. Abbas III. Manuçar’ı (1607–1625) Samtshe-Saatabago’nun başına getirdi. Osmanlılar ile İranlılar arasındaki savaş 1612’de I. Abbas’ın zaferiyle sonuçlansa da iki devlet arasında varılan anlaşmayla yeniden 1555 tarihli Amasya Antlaşması’nın öngördüğü sınırlara dönüldü.
Osmanlılara karşı direnmeyi sürdüren III. Manuçar, 1625’te İstanbul’a gidip IV. Murad’dan kendisini bağışlamasını diledi. Padişah III. Manuçar’ın Hristiyan kalarak Çıldır beylerbeyi olmasını onayladı. Ne var ki geri dönen III. Manuçar amcası III. Beka Cakeli tarafından zehirlenerek öldürüldü. IV. Murad III. Beka Cakeli’yi bu hizmetinden dolayı ödüllendirdi ve onu Çıldır beylerbeyliğine getirdi. Bu olayın ardından Samtshe-Saatabago toprakları 1625’te kesin olarak Osmanlı Devleti’ne katılmış oldu.
Gürcistan vilayeti

Osmanlı Devleti, 16. yüzyılın ikinci yarısında ele geçirdiği Samtshe-Saatabago topraklarını Gürcistan Vilayeti olarak adlandırdı. 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı tahrir defterine göre Osmanlıların Gürcülerden ele geçirdiği bu topraklar liva denilen sekiz idari bölgeye bölünmüştü. Bu livalar Ahasihe / Ahısha (اخسخه ; Gürcüce: Ahaltsihe), Hertvis (خرتوس ; Gürcüce: Hertvisi), Ahalkalak (اخلكلك ; Gürcüce: Ahalkalaki), Çıldır (چلدر ; Gürcüce: Çrdili), Poshov (پوسخو ; Gürcüce: Potshovi), Bedre (بدره ; Gürcüce: Petre), Penek (پنك ; Gürcüce: Panaki) ve Ardahan-i Büzürg (اردهان بزرك ; Gürcüce: Didi Artaani) adını taşıyordu. Samtshe-Saatabago toprakları daha sonra Çıldır Eyaleti'nin içinde yer aldı.
Samtshe-Saatabago yöneticileri

| Hükümdarlık yılları | Adı |  |
| --- | --- | --- |
| 1268-1285 | I. Sargis |  |
| 1285-1306 | I. Beka |  |
| 1306-1334 | II. Sargis |  |
| 1334-1361 | I. Kvarkvare |  |
| 1361-1391 | II. Beka |  |
| 1372 - 1389 | Şalva |  |
| 1389 - 1395 | I. Ağbuğa |  |
| 1391-1444 | II. İvane |  |
| 1444-1451 | II. Ağbuğa |  |
| 1451-1498 | II. Kvarkvare |  |
| 1498-1500 | I. Kaihosro |  |
| 1500-1515 | Mzeçabuk |  |
| 1515-1518 | I. Manuçar |  |
| 1518-1535 | III. Kvarkvare |  |
| 1545-1573 | II. Kaihosro |  |
| 1573-1581 | IV. Kvarkvare |  |
| 1581-1607 | II. Manuçar |  |
| 1607-1625 | III. Manuçar |  |
1625 yılında Osmanlılar Samtshe-Saatabago’yu nihai olarak ele geçirdi ve imparatorluğun eyaletlerinden biri haline getirdi. Çıldır Eyaleti taşıyan bu yönetimi birimini 1795 yılına kadar Müslümanlığı kabul etmiş olan Cakeli sülalesinden paşalar yönetiyordu. 
| 1625-1635 | Sefer Paşa (III. Beka) |  |
| 1635-1647 | I. Yusuf Paşa |  |
| 1647-1659 | Rüstem Paşa |  |
| 1659-1680 | Aslan Paşa |  |
| 1680-1690 | II. Yusuf Paşa |  |
| 1690-1701 | Salim Paşa |  |
| 1701-1741 | İsak Paşa |  |
| 1741-1747 | III. Yusuf Paşa |  |
| 1747-1758 | Ahmed Paşa |  |
| 1758-1759 ve 1761-1767 | Hasan Paşa |  |
| 1759-1761 | İbrahim Paşa |  |
| 1767-1795 | Süleyman Paşa |  |
Samtshe-Saatabago topraklarının bir kısmı 1828 yılında Rusya İmparatorluğu’nun eline geçti.

Atskuri Kilisesi'nin havadan görünümü
Samtshe-Saatabago'nun en önemli kalelerinden biri olan Kacistsihe.
Behram, Ayvacık

| Behramkale |
| --- | --- |
Köy

Assos Limanı
 Çanakkale'nin konumu
BehramkaleBehramkale'nin Çanakkale'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Çanakkale
İlçe: Ayvacık
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Rakım: 185 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 658
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0286
İl plaka kodu: 17
Posta kodu: 17862
Behram ya da Behramkale, Çanakkale ilinin Ayvacık ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1487 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Arkaik dönemin önemli liman kentlerinden biri olan Assos Antik Kenti ve kentin en yüksek noktasında yer alan, tarihi milattan önce 525 yılına uzanan Athena Tapınağı günümüzde Behramkale sınırları içindedir. İlk olarak 1800'lü yıllarda kazı yapılan bölgede, 1981 yılından beri aralıksız olarak kazı çalışması yürütülmektedir. Assos'a Bizans döneminde verilen Makhramion ya da kısaca Makhram adı, günümüzdeki Behram kelimesinin kökenidir.
Athena Tapınağının kuzeyinde yer alan tek kubbeli Hüdavendigar Cami, 14. yüzyılda I. Murat tarafından yaptırılmıştır. Tuzla Çayı ya da antik adıyla Satnioeis üzerine kurulan, yine Osmanlı döneminde yapılmış taş Hüdavendigar Köprüsü günümüze kadar gelmiştir ve kullanıma açıktır. Köydeki antik liman da hala kullanılmaktadır.
Coğrafya

Köy, Çanakkale il merkezine 92 km, Ayvacık ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Eski bir volkan konisi üzerine konumlanmıştır. Köyün kuzeyinde Tuzla Çayı, güneyinde ise Edremit Körfezi ile Ege Denizinin arkasında Yunanistan'a ait olan Midilli adası bulunur.
Köyde, Biga Yarımadasının güney kıyısında yer alan diğer bölgeler gibi, genel olarak Akdeniz iklimi etkileri görülmektedir.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 658
2019: 667
2018: 707
2017: 678
2016: 633
2015: 634
2014: 626
2013: 643
2012: 580
2011: 594
2010: 610
2009: 601
2008: 585
2007: 563
2000: 686
1990: 639
1985: 525
1980: 480
1975: 487
1970: 497
1965: 500
1960: 461
1955: 465
1950: 414
1945: 389
1940: 381
1935: 398

Minaresiz Hüdavendigar Cami
Athena Tapınağı ve denizin karşısında görünen Midilli
Çinili Köşk

| --- | --- |
Çinili Köşk

Koordinatlar: 41°00′43″K 28°58′52″D﻿ / ﻿41.01194°K 28.98111°D﻿ / 41.01194; 28.98111

Çinili Köşk Müzesinin giriş kısmından bir görünüm, karşısında Arkeoloji Müzesi binası görülmektedir.(Mart 2013)
İslami sanat eserlerinin sergilendiği iç bölümü
Çinili Köşk, Topkapı Sarayı'nın dış surlarının içinde yer alan, 1472 yılından kalma bir köşktür. Osmanlı sultanı II. Mehmed tarafından yazlık saray ya da köşk olarak yaptırılmıştır. Mimarı kesin olarak belli olmasa da bazı kaynaklar Mimar Atik Sinan tarafından yapıldığını belirtmektedir. Sırça Köşk ya da Sırça Saray olarak da adlandırılır.
1875 ile 1891 yılları arasında Müze-i Hümayun (İmparatorluk Müzesi) olarak hizmet vermiştir. 1953 yılında Türk ve İslam Sanatları Müzesi olarak kamuya açılmıştır. Daha sonra İstanbul Arkeoloji Müzesi'nin bünyesine katılmıştır. Müzede Selçuklu ve Osmanlı devirlerinden kalma İznik çinisi ve seramik örnekleri sergilenmektedir.
Beycesultan

Höyük alanında bulunan Beycesultan Türbesi.
Beycesultan, Denizli'nin Çivril ilçesine 5 km uzaklıkta yer alan ve Beycehöyük adıyla da anılan höyükte 1954- 1959 yılları arasında İngiliz arkeologları Seton Lloyd ve James Mellaart tarafından ilk kazıları yapılan ve ikinci kazıları günümüzde Dr. Eşref Abay başkanlığındaki bir bilimsel kazı ekibi Ege Üniversitesi tarafından sürdürülen arkeolojik sit. Ayrıca höyüğün yakınında Beycesultan Türbesi yer almaktadır.
Tarih öncesindeki Kalkolitik Çağdan Bronz Çağı'na, Bizans İmparatorluğuna uzanan çok uzun bir sekans içinde yerleşime konu olmuş olması Beycesultan'ın en önemli özelliğidir. Kazılarda keşfedilen ve çok ince bir sanatın ve işciliğin eseri olan buluntulardan bazıları Anadolu Medeniyetleri Müzesi nde ve Pamukkale'de Hierapolis müzesinde sergilenmektedir.
Beycesultan'da keşfedilen ve MÖ 2. binyılın başlarına tarihlenen bir Luvi dilinde bir hiyeroglif mühür, üzerinde tartışmalar sürmekle birlikte, Anadolu tarihinin erken dönemlerine ilişkin yeni soru işaretleri doğurmuştur.
Bet İsrael Sinagogu (İstanbul)

| --- | --- |

Temel bilgiler
Konum: Şişli, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar: 41°03′16″K 28°59′09″D﻿ / ﻿41.05444°K 28.98583°D﻿ / 41.05444; 28.98583
İnanç: Yahudilik
Mezhep: Sefarad Ortodoks
Açılış: 1920'ler
Durum: Açık
Yönetici: Türkiye Hahambaşılığı
Mimari
Tamamlanma: 1920'ler
Bet İsrael Sinagogu, Neve Şalom Sinagogu Vakfı'na bağlı Şişli, İstanbul'da bir sinagog. 1920'lerde kurulan sinagog 1950'lerde bölgede çoğalan Yahudi nüfusu ve Nazilerden kaçan Yahudiler sebebiyle genişletilmiştir. Türkiye'de en sık kullanılan sinagogdur. 15 Kasım 2003'te terör saldırısına hedef olan bu sinagog, Neve Şalom Vakfı'ndan randevu alınarak ziyaret edilebilir.
Nakagin Kapsül Kulesi

| --- | --- |
中銀カプセルタワー
Nakagin Kapsül Kulesi

Genel bilgiler
Tür: Konut
Mimari tarz: Metabolizma
Konum: Tokyo, Japonya
Koordinatlar: 35°39′56″K 139°45′48″D﻿ / ﻿35.66556°K 139.76333°D﻿ / 35.66556; 139.76333
Tamamlanma: 1972
Teknik ayrıntılar
Kat sayısı: 13
Zemin alanı: 3,091.23 m²
Tasarım ve inşaat
Mimar(lar): Kishō Kurokawa

Nakagin Kapsül Kulesi (Japonca: 中銀カプセルタワー Nakagin Kapuseru Tawā), Japonya'nın başkenti Tokyo'da bulunan çok amaçlı bir konut binasıdır. Bina, Minato semtine bağlı Shinbashi semtinde yer almaktadır. 1972 yılında 30 günde inşa edilmiş olup Kishō Kurokawa tarafından tasarlanmıştır.
Bina, kalıcı ve pratik kullanım için dünyanın ilk kapsül mimarisi örneği olup Japonya'nın savaş sonrası kültürel dirilişini simgeleyen mimari bir hareket olan Japon metabolizmasının nadir bir örneğidir. Bina halen ayakta olsa da çoğunlukla terk edilmiş haldedir. Ekim 2012 itibarıyla, 140 kapsülün yaklaşık 30'u apartman olarak kullanılmaya devam ederken diğerleri depo veya ofis olarak kullanılmakta veya terk edilmiş haldedir. Ağustos 2017' tarihi itibarıyla kapsüller hala kiralanabilmekle birlikte bekleme listesi uzun sürmektedir.
Konuyla ilgili yayınlar

Noboru Kawazoe, et al. (1960). Metabolism 1960: The Proposals for a New Urbanism. Bitjsutu Shuppan Sha.
Kisho Kurokawa (1977). Metabolism in Architecture. Studio Vista. 978-0-289-70733-3
Kisho Kurokawa (1992). From Metabolism to Symbiosis. John Wiley & Sons. 978-1-85490-119-4
Thomas Daniell (2008). After the Crash: Architecture in Post-Bubble Japan28 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Princeton Architectural Press. 978-1-56898-776-7
Amerikan futbolu

Hücum oyuncusu (84 numara) savunma oyuncuları tarafından düşürülürken
Snap'ten hemen önce
Amerikan futbolu (ABD ve Kanada'da futbol, diğer bölgelerde korumalı futbol olarak da bilinir); on birer oyuncudan oluşan iki takımın arasında, mekik biçimli bir topla, kendisine özgü bölünmüş oyun alanı bulunan dikdörtgen şeklindeki bir sahada oynanan bir Kuzey Amerika futbolu çeşididir. Oyundaki temel amaç; belirli kurallar ve mekanikler çerçevesinde daha fazla sayı yapan taraf olmaktır. Bu amaca hücum takımının, topu pas ya da koşu ile ilerletmesi yoluyla ulaşılır. Topun ilerletilmesinde hücum takımının on yardlık mesafeyi geçmek için dört hücum hakkı bulunur ve eğer bu dört hücum hakkı içerisinde on yardlık mesafe geçilirse, hücum takımı yeni dört hücum hakkı kazanır. Savunma takımının amacı ise, hücum takımının ilerlemesine engel olmaktır. Skor kazanmanın temel yolları ise; topun saha sonuna ulaştırılması, yani touchdown ya da topun belirli bir noktadan vurularak sayı direkleri (goalpost, bir çeşit kale direği) arasından geçirilmesi yani field goal'dır. Bir touchdownun değeri 6 sayıyken, bir field goalın değeri 3 sayıdır.
Amerikan futbolu, ABD'de ragbi ve Avrupa futbolundan esinlenilerek ortaya çıkarılmış bir spordur. Amerikan futbolu maçı olarak kabul edilebilecek ilk maç 6 Kasım 1869'de, Rutgers ve Princeton isimli iki kolej takımı arasında, ragbi ve Avrupa futbolu kuralları karışımı kurallar altında oynanmıştır. 1880'de ise "Amerikan futbolunun babası" olarak bilinen Walter Camp liderliğinde oyuna; snap, 11 kişilik takımlar ve hak sistemi gibi kurallar eklenmiş ve oyun günümüzdeki haline yaklaştırılmıştır.
Amerikan futbolu, Amerika'daki en popüler spor olup; profesyonel futbol (NFL) ve kolej futbolu, oyunun en çok takip edilen seviyeleridir. Amerikan futbolunun diğer popüler seviyeleri ise lise futbolu ve lise grubuna nazaran daha küçük yaş gruplarını kapsayan genç futboludur. ABD'de oyunu yıllık yaklaşık olarak 1.1 milyon farklı lise sporcusu ve 70 bin farklı kolej sporcusu oynamaktadır.
Etimoloji ve isimler

ABD'de Amerikan futbolu "football (futbol)" şeklinde bilinir. Bu terim (Amerikan futbolu yerine futbol); Avrupa futbolu (18 Aralık 1863, İngiltere) kuralları ağırlıklı kurallardan, ragbi kuralları ağırlıklı kurallara geçişin yapıldığı 1876 kolej futbolu sezonunda yönerge kitaplarında yer etmiştir. Bu aşamada oyun kendisine benzerlikleri nedeniyle ragbi olarak adlandırılabilir bir durumdaydı fakat Harvard, söz konusu dönemde ragbi kuralları ağırlıklı oyunun savunucusu konumundaydı, oyunun isminin ragbi olmasını istememekteydi.
Bunun yanında futbolun popüler olduğu Türkiye, Almanya ve İspanya gibi ülkelerde ise oyuna futbol yerine, "korumalı futbol" ya da "Amerikan futbolu" denmektedir.