-izm
İçindekiler > A

Abstraksiyonizm	1- felsefe soyutçuluk 2- resim soyut resim akımı, abstre resim
Aforizm	(özdeyiş, vecize) Düşünce, duygu ya da ilkeleri kısa ve öz bir biçimde anlatan sözlerdir.
Agnostisizm	(bilinemezcilik) Tanrı veya tanrısal varlıkların bilinemez veya varlığı ile birlikte yokluğunun da kanıtlanamaz olduğunu savunan bir felsefi görüştür.
Aktivizm	(eylemcilik) Toplumsal değişme ya da politik değişiklik meydana getirmek için kasıtlı bir biçimde yapılan eylem.
Aktüalizm	1- jeoloji Geçmiş jeolojik olayların bugünkülere bakarak açıklanabileceğini ileri süren öğreti, (edimselcilik) 2- felsefe Kuvveden fiile geçmiş olan hâl (Aristo felsefesi) (etkincilik)
Alkolizm Alkollü içkilere kişinin fiziki ve psikolojik sağlığına zarar verecek şekilde olan aşırı tutkunluk
Alpinizm	Bir dağa tırmanmak, dağın tepesine kadar bütün patikalarda yürüyüş yapmak, tüm bunları kısa veya uzun sürelerde gerçekleştirmek demektir.
Alturizm	(diğerkâmlık) Bireyin herhangi bir çıkar gözetmeden diğer bireylerin veya toplumun iyiliği uğruna fedakârlıkta bulunmasını prensip edinen bir tutumdur.
Amerikanizm	Belli bir konuda ABD halkının veya hükûmetinin tarafını tutmak anlamında kullanılan siyasal bir deyimdir.
Amoralizm	(töredışıcılık) ahlak kavramının ve kurallarının gereksiz olduğunu bu nedenle de ahlak olgusunun gereksiz olduğunu savunur.
Ampirizm	(Deneycilik, görgücülük, empirizm) bilginin duyumlar sayesinde ve deneyimle kazanılabileceğini öne süren görüştür.
Anakronizm	(kronolojik hata) Kişi, nesne veya olayların kendi gerçek zaman ve mekânlarından kopartılıp farklı bir çerçeveye oturtulması olarak değerlendirilmektedir.
Anarşizm	(yöneticisiz) Toplumsal otoritenin, tahakkümün, erkin ve hiyerarşinin tüm biçimlerini bertaraf etmeyi savunan sosyal bir terimdir.
Anglikanizm İngiltere'nin resmî kilisesi olan İngiltere Kilisesi'ne has ilke, doktrin ve kurumlar.
Animizm 	(canlandırmacılık) Doğanın bir bütün olarak ve her varlığın teker teker maddi varlığının ötesinde bir de ruha sahip olduğunu kabul eden görüş.
Antagonizm	Kurguda, ana karakteri (protagonist), engellemekle yükümlü kişidir. Karşı kişi ya da muhalif düşman olarak da bilinir. Asıl karakterin zıttıdır.
Antiemperyalizm Emperyalizm karşıtlığını belirtir. Sadece siyasi ve ekonomik bir karşıtlık olmayıp, emperyalizmin kültürel baskılarına ve ele geçirme süreçlerine de bir karşıtlıktır.
Antikapitalizm	Genellikle sosyalist ya da anarşist politik görüşlü insanların istediği düzen biçiminin bir parçasıdır.
Antikomünizm Komünizm düşüncesine karşı olarak komünist sistem ve görüşlerin yayılımını engelleme çalışmalarıdır.
Antisemitizm Yahudi milletine karşı duyulan düşmanlık, nefret, önyargı veya ayrımcılıktır.
Antropomorfizm	(insanbiçimcilik) İnsanî niteliklerin başka bir varlığa atfedilmesidir.
Antroposantrizm	(insanmerkezcilik) İnsanın her şeyin merkezinde olduğunu öne sürer. Evrendeki her şey insan içindir ya da insana hizmet etmek için vardır.
Apateizm	(tanrıumursamazlık) Herhangi bir ilaha olan inanca veya inançsızlığa karşı ilgisizliktir.
Arkaizm Dilin artık kullanılmaz olmuş eski sözcükleri, deyimleri ya da eski söz dizimine özgü biçimlerini anlatımda kullanma sanatıdır.
Aryanizm	(Ariusçuluk) 4. Yüzyılda İskenderiye'de yaşamış olan Arius'un geliştirdiği kuramsal öğretidir.
Asimilasyonizm	Tüm etnik gruplardan ve köken kültürlerinden insanların asimile edilmesi veya özümsenmesini teşvik etme politikası.
Astigmatizm	Kornea şeklindeki düzensizliklerin neden olduğu bir tür kırılma kusurudur.
Atavizm	(ataya geri dönüş) atalardan kalma bir genetik özelliğin önceki nesillerde evrimsel değişim yoluyla kaybolduktan sonra yeniden ortaya çıkması.
Ateizm	(tanrıtanımaz) tanrının ya da tanrıların varlığına olan inancın yokluğudur.
Atletizm Koşu, atlama, ağırlık kaldırma ve atma gibi tek başına yapılan, bireysel güce dayanan sporların genel adı.