stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Walter Koenig
Kişisel hayatı

Koenig, 1965'te aktris Judy Levitt ile evlendi; 2022'de öldü 1968'de aktör Andrew adında bir oğulları oldu ve öldü. Komedyen Jimmy Pardo ile evli olan komedyen ve yazar Danielle adında bir kızları var.
Eylül 2008'de, Star Trek'teki başrol oyuncusu George Takei ile Brad Altman'ın düğününde sağdıç olarak görev yaptı.
Koenig, 1982'de Inkpot Ödülü'ne layık görüldü.
Koenig, Star Trek'teki Pavel Chekov rolünde
Musala

| --- | --- |
Musala

En yüksek noktası
Yükseklik: 2925 m
Çıkıntı: 2.473 metre (8.114 ft)
Yalıtılma: 810 kilometre (500 mi)
Koordinatlar: 42°10′45″K 23°35′07″D﻿ / ﻿42.17917°K 23.58528°D﻿ / 42.17917; 23.58528
Musala (Bulgarca: Мусала) veya eski adıyla Tanrı Dağı, Bulgaristan'da, Rila Dağı’nın zirvesidir. Rila Millî Parkı sınırları içinde bulunur. Sadece Bulgaristan'ın değil, tüm Balkan Yarımadası’nın en yüksek dağıdır. Yüksekliği 2925 metredir.
“Musala” adının Osmanlı Türkçesinde kullanılan “Mus Allah” şeklinden geliştiği belirtilmiştir. Ayrıca, 15. yüzyılda verilen Maşallah adından kaynaklandığı da belirtilmiştir. Osmanlılar adını değiştirmeden evvel adının Tangra olduğu bilinmektedir Ön Bulgarların vermiş olduğu Tangra adı aynı zamanda Ön Bulgarların eski Türk tanrısı Tengri için kullandıkları isimdir. Eski Türk halklarının Orta Asya'da yaptıkları gibi yüksek dağlara Tengri'nin adını verip onları kutsal sayma geleneğini Ön Bulgarlar Avrupa'da da devam ettirmişlerdir.
Dağın zirvesine ilk ulaşan kişinin Büyük İskenderin babası Makedonya'nın kralı II. Filip olduğu kabul edilir.
Musala dağı bitki ve hayvan çeşitliliğinin zengin olması ile de dikkati çeker. Zirvesine ulaşmak için en el verişli yol Borovez kentinin 10 kilometre (6,2 mi) kuzeyinden başlar. Buradan bir teleferik ile 2369 m yüksekliğe kadar ulaşılabilinir.
Stromboli

Başlığın diğer anlamları için Stromboli (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |


En yüksek noktası
Yükseklik: 924 m
Çıkıntı: 924 m
Koordinatlar: 38°48′14″K 15°13′24″D﻿ / ﻿38.80389°K 15.22333°D﻿ / 38.80389; 15.22333
Jeoloji
Dağ türü: Stratovolkan
Stromboli, Tiren Denizinde, Sicilya'nın kuzey kıyısı açıklarında bulunan, İtalya'nın aktif ve adayla aynı ismi taşıyan yanardağı bulundurdan küçük ada.
Stromboli yanardağı, sık sık püskürmesi sebebiyle ortaya çıkan ışıktan, "Akdeniz'in Deniz Feneri" olarak da bilinir.
Sicilya'nın kuzeyindeki volkanik takımadalar olan Eolie Adalarından biridir. İsmi eski Yunancadaki yuvarlak formu sebebiyle verilmiş olan Στρογγυλή (Stroŋgulḗ) adının bozulmuş halidir. Ada nüfusu 400 ile 750 kişi arasında değişir.
Stromboli Adası yanardağ etkinlikleri sonucunda ortaya çıkmıştır. Adanın yanardağı en son 3 Temmuz 2019 tarihinde patlamıştır. Oldukça etkin görünen Stromboli'den denize sürekli lav akıntısı karışır.
Wikimedia Commons'ta Stromboli ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4341375-4  LCCN: sh85129170  LNB: 000298486  NKC: ge366016  NLI: 987007541334805171  SELIBR: 164417  VIAF: 464145857885923020676
Bulkaz Dağı

| --- | --- |


Yükseklik: 1.990 m (6.530 ft)
Koordinatlar: 38°29′12″K 29°46′20″D﻿ / ﻿38.48667°K 29.77222°D﻿ / 38.48667; 29.77222
Bulkaz Dağı, Uşak ilinin ikinci yüksek dağı. Murat Dağı ve Ahır Dağı ile birlikte Uşak ilinin kuzey, kuzeydoğu ve doğudaki doğal sınırını oluşturarak il topraklarını Afyonkarahisar'dan ayırır.
Sivaslı ilçesinin doğusundaki bu dağın doğu kesimleri Afyonkarahisar ili sınırları içinde, güney kesimleri ise Denizli ilinin Çivril ilçesi Gürpınar Mahallesi sınırlarında kalır. Afyonkarahisar ile Uşak arasında doğal bir sınır oluşturan Bulkaz Dağı'nın yüksekliği 1990 metredir. Zirvesine yakın noktadaki kayalık oluşuma " Gölgeli Kayalığı " denir. Ve zirvesinden batı istikametinde bir doğru çizildiğinde eteklerinde Gürpınar mahallesi ile biraz daha yüksekte ve Gürpınar mahallesine göre doğu-güneydoğu zirveye göre batı-güneybatı istikametinde Cabar (Caber ) köyü bulunur. Orman bakımından zirvesine yakın çam ve ardıç ağaçları, eteklerine doğru ise meşe ağaçları ile kaplıdır. Bulkaz Dağı'nda zengin su kaynakları vardır. Sivaslı ilçesinin Evrendi-Pınarbaşı sularının kaynakları bu dağdadır.
Ahır Dağı (Uşak)

| --- | --- |

En yüksek noktası
Yükseklik: 1915 m
Koordinatlar: 38°40′08″K 30°06′13″D﻿ / ﻿38.66889°K 30.10361°D﻿ / 38.66889; 30.10361
Ahır Dağı, Uşak ilinin üçüncü yüksek dağı. Murat Dağı ve Bulkaz Dağı ile birlikte bu dağ Uşak ilinin Afyonkarahisar iliyle kuzey, kuzeydoğu ve doğudaki doğal sınırını oluşturur.
Uşak ilinin doğusunda yer alan Ahır Dağı'nın yüksekliği 1915 metredir. Bu dağın batı yakasındaki Eyüp, Kartal ve Sümbüllü tepeleri ormanlarla kaplıdır.
Erebus Dağı

Başlığın diğer anlamları için Erebus (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |
Erebus Dağı'nın 1972'de çekilmiş bir görüntüsü

En yüksek noktası
Yükseklik: 3.794 m
Çıkıntı: 3.794 metre (12.448 ft)
Yalıtılma: 121 kilometre (75 mi)
Koordinatlar: 77°32′00″G 167°17′00″D﻿ / ﻿77.53333°G 167.28333°D﻿ / -77.53333; 167.28333
Jeoloji
Kayaç yaşı: 1 milyon yıl
Dağ türü: Stratovolkan
Tırmanma
İlk tırmanan: 1908, Sir Ernest Shackleton ve ekibi
En kolay rota: Temel kar / buz tırmanışı
Erebus Dağı, Antarktika'daki Ross Adası'nın batısında bulunan ve dünyadaki etkin yanardağlar içinde en güneyde yer alan bir stratovolkandır. Ross Adası'nı oluşturan dört yanardağdan Erebus dışındakiler, sönmüş yanardağlardır.
Bu yanardağ, bölgede bulunan ve New Mexico Madencilik ve Teknoloji Enstitüsü (New Mexico Institute of Mining and Technology)'nce işletilen Erebus Dağı Volkan Gözlemevi (Mount Erebus Volcano Observatory) tarafından izlenmektedir.
Jeolojik yapı

1972'den beri sürekli aktif durumda olan Erebus Dağı, günümüzde Antarktika'nın en etkin yanardağıdır. Krateri, dünyada çok az sayıda bulunan daimi lav göllerinden birinin ev sahibidir ve bu lav gölü, günlük olarak Stromboli tipi patlamalara maruz kalmaktadır. 2005'te küçük çaplı kül püskürmeleri izlenmiş ve hatta, lav gölünün yakınındaki yarıklardan da küçük bir lav akıntısı gözlenmiştir.
Deniz seviyesinden yüksekliği 3.794 metre olan Erebus, tıpkı Etna gibi, alt yarısı kalkan yanardağı ve üst yarısı da stratovolkan konisi olan bir dağdır. Jeolojik tarihi boyunca görece farklı nitelikte lav püskürmeleri ve yapı değişimleri göstermiş olması nedeniyle, poligenetik stratovolkan olarak sınıflandırılır:
En eski püskürme ürünlerini, görece başkalaşmamış ve koyu kıvamlı olmayan bazanit yapılı lav akıntıları oluşturur. Dağın kalkan yapılı geniş alt yarısı bu akıntıların ürünüdür.
Daha sonraki bazanit ve fonotefrit lavlar, genç bir Erebus'un aşınmış kalıntısı olan Fang Ridge (Azı Dişi Sırtı) ve dağın yamaçlarındaki birbirinden ayrı diğer bölgelerin üzerinde birikmiştir.
Daha koyu kıvamlı fonotefrit, tefrifonolit ve trakit lav püskürmeleri, bazanit akıntılarından sonra oluşmuştur.
Güncel püskürme etkinliğinin bileşimiyse, dağın açıktaki lav akıntısının çoğunu oluşturan anortoklas-porfirik tefritik fonolit ve fonolittir.
Erebus'un stratovolkan konisi yapılı üst yarısının yamaçları yaklaşık 30° dikliktedir ve büyük ölçekli kenar setlerine sahip tefritik fonolit lav akıntılarının hâkimiyetindedir. Bu eğimde yaklaşık 3.200 metreye ulaşıldığında, 100.000 yıldan daha genç bir kalderayı temsil eden zirve platosuna bağlı bariz bir kırılma gözlenir. Bu kalderanın kendisi, düşük hacimli tefritik fonolit ve fonolit lav akıntıları ile dolmuştur. Kalderanın ortasındaysa, temel yapısında dağılmış lav bombaları ve büyük miktarda anortoklas kristali birikintileri bulunan, dik yamaçlı bir koni oturur. Dağın tepesindeki etkin lav gölü de bu zirve konisinin tepesinde bulunur. Yanardağın sık ürettiği Stromboli tipi patlamalar, en içte bulunan kraterdeki çeşitli yarıklardan ve en sık olarak da 10 metre çapa ulaşabilen gaz balonlarının lav gölünden patlayıcı bir şekilde çıkması tarzında gelişir.
Geçmiş

Erebus Dağı, coğrafya keşifleri nedeniyle sonradan "Sör" unvanıyla onurlandırılan bir İngiliz deniz subayı ve kâşif olan James Clark Ross tarafından keşfedilmiştir. 1839'la 1843 yılları arasında, komutasındaki HMS Erebus ve HMS Terror adlı gemilerle Antarktika'ya keşif gezileri düzenlemiş olan James Clark Ross, kıtanın kıyı şeridinin büyük bölümünün haritasını çıkarmış ve 1841'de de Ross Denizi, Victoria Arazisi ve gemilerinin adlarını verdiği Erebus Dağı ile Terör Dağı'nı keşfetmiştir.
Erebus Dağı'na ilk defa 1908'de, Sör Ernest Shackleton ve ekibinin Nimrod keşif seferi sırasında çıkılmıştır.
Geçmiş > Uçak kazası

Yeni Zelanda Hava Yolları - Uçuş 901, Yeni Zelanda'nın Auckland Uluslararası Havalimanı'yla Antarktika arasındaki tarifesiz ve gidiş-dönüş yolcu taşıma hizmetiydi. Şubat 1977'de başlatılan ve McDonnell Douglas DC-10-30 tipi uçakla yürütülen bu servis, uçağın 1979'daki bir uçuş sırasında Erebus Dağı'na çakılması ve taşıdığı 257 yolcunun tümünün ölmesiyle sona ermiştir.
Fotoğraflar

Wikimedia Commons'ta Mount Erebus ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 4379976-0  LCCN: sh94008167  NARA: 10038385  NLI: 987007558853705171  VIAF: 247811450 
Erebus Dağı'nın uydudan elde edilmiş görüntüsü
Koramaz Dağı

| --- | --- |

Yükseklik: 1.920 m (6.300 ft)
Koordinatlar: 38°48′40″K 35°47′17″D﻿ / ﻿38.81111°K 35.78806°D﻿ / 38.81111; 35.78806
Koramaz Dağı, Kayseri' in Bünyan ilçesinde bulunup ve İç Anadolu Bölgesi'nin Güneybatısından Kuzeydoğuya doğru uzanan bir dağ' dır.
Orta Torosların bir uzantısı gibi görünür. Yüksekliği 1920 m.dir. Bu dağ silsilesi içinde Mercimek, Altınpınarı, Ayvasıl ve Beşpunar tepeleri önemlidir.
Dağın adı Roma döneminden önce Korama, Roma döneminde Koramas, Türk döneminde de Koramaz biçimine dönüşmüştür. Bu dağın çevresinde eski bir Roma dönemi yerleşim yeri olduğu bilinmektedir. Ayvasıl isimli yer adı da dağda eski dönemde Aya Vasil isimli bir kilisenin bulunduğunu göstermektedir.
Han Tengri Dağı

| --- | --- |
Günbatımında Han Tengri dağı

En yüksek noktası
Yükseklik: 7.010 m
Çıkıntı: 1.685 metre (5.528 ft)
Yalıtılma: 19,46 kilometre (12,09 mi)
Koordinatlar: 42°12′39″K 80°10′30″D﻿ / ﻿42.21083°K 80.17500°D﻿ / 42.21083; 80.17500
Tırmanma
İlk tırmanan: 1931 Mihail Timofeyeviç Pogrebetskiy
Han Tanrı Dağı (Kazakça: Хан Тәңірі; Kırgızca: Хан-Теңири; Uygurca: Hantengri Taği; Eski Türkçe: Gök'ün Efendisi Han'ı) Orta Asya'da 7 bin metreden fazla yüksekliğe sahip, Tanrı sıradağlarına bağlı bir dağ. Dağın 7.000 metreden yüksek olduğu ancak son yıllar içerisinde kesin olarak kanıtlanabilmiştir.
Tanrı Dağları sıradağlarının ikinci yüksek zirvesi olan Han Tengri, aynı zamanda dünyanın en kuzeyinde bulunan yedibinliktir. Piramite benzeyen bir şekli vardır.
1856 yılında Rus biyolog ve coğrafyacı Pjotr Semionow tarafından araştırılmış ve Tien Şan sıradağlarının en yüksek zirvesi olarak tanıtılmıştır. Ancak sonradan Cenğiş Çokusu'nu (Pobeda) Tien Şan'ın asıl en yüksek zirvesi olduğu tespit edilmiştir. Zirvesine ilk kez 1902 yılında Gottfried Merzbacher adlı Alman dağcı çıkmaya çalışsa da, bunu ilk başarabilen, 1931 yılında, Sovyet dağcı Mihail Timofeyeviç Pogrebetskiy (1892-1956) olmuştur.
Pogrebetskiy'nin kullandığı Engilçek Buzulu üzerinden batı tarafına doğru olan yol, günümüze kadar hâlâ en uygun yol olarak kabul edilir.
Kültür

Dağın görkemli yüksekliği, İslam öncesi Türklerin bazı mitlerine kaynak olmuş ve onu Tengrici bakış açısından kutsal saymışlardır.
Halef es-Saffâr

| Halef es-Saffâr |
| --- | --- |
Halef'in sikkesi
Saffârî emiri
Hüküm süresi: 963–1002
Önce gelen: Ahmed bin Muhammed
Sonra gelen: Gazneli fethi
Doğum: Kasım 937 Sistan
Ölüm: 1009 Gardez (günümüzde Paktiya, Afganistan)
Hanedan: Saffârîler
Babası: Ahmed bin Muhammed
Annesi: Banu
Dini: Sünni İslam
Ebû Ahmed Veliyyü’d-devle Halef b. Ahmed b. Muhammed b. Leys es-Saffâr es-Siczî (Kasım 937 - Mart 1009), 963'ten 1002'ye kadar Sistan'ın Saffârî emiridir. Doğu İslam dünyasında âlim olarak tanınmış olmasına rağmen, saltanatı şiddet ve istikrarsızlıkla geçmiş ve onun tahttan indirilmesiyle Sistan'daki Saffârî yönetimi sona ermiştir.
Erken dönem

Halef, 937 yılının Kasım ayının ortalarında, ikinci Saffârî emiri Amr ibn el-Leys'in kızı olan Ebu Cafer Ahmed ve Banu'nun oğlu olarak Sistan'da doğmuştur. Hayatının ilk yirmi altı yılı hakkında çok az şey biliniyor; büyük olasılıkla bu sürenin büyük kısmı öğrenmeye ayrılmıştır. En geç 957 veya 958'den itibaren tahtın vârisi olarak tanınmış ve babasının sikkelerinde adı yer almıştır.
Emirliğe yükselmesi

Mart 963'ün sonunda babası Ahmed bin Muhammed Zerenc'de öldürülmüştür. Suikast sırasında Halef başkentin dışındaydı. Babasının ölüm haberini alınca, Bust kasabasına doğru yola çıkmış ve kasabanın valisi de hemen ona destek sözü vermiştir. Kısa bir süre sonra, Ebu Hafs b. Muhammed adlı rakip bir Saffârî'nin kontrolü altındaki Zareng'a karşı bir orduyla sefere çıkmıştır. Halef'in ordusunu gören Ebu Hafs başkentten kaçarak Sâmânîler'in Horasan'ına sığınmış ve Halef'in Zarang'a girmesine izin vermiştir.[kaynak belirtilmeli]
Halef emir ilan edildikten kısa bir süre sonra Abu'l-Husayn Tahir ibn Muhammad'i eş hükümdar ilan etmiştir. Annesi tarafından Saffârî soyundan gelen Ebu'l-Hüseyin Tahir, Farah'ı yönetiyordu ancak Ebu Cafer Ahmed'in öldürülmesinden sonra Zarang'a gelmiştir. Halef onu Yakubî sarayına yerleştirdi ve hutbenin yanına onun adını yazdırmıştır.
Halef'in tahta çıkmasından bir yıl sonra Zarang'da isyan çıkmıştır. Bir ayyār önderliğinde ve şehir gruplarının da katılımıyla başlayan isyan kısa sürede bastırılmıştır. Halef, hacca gitmeye karar vermiş ve Ebu'l-Hüseyin Tahir'i sorumlu bırakarak yola çıkmıştır.
Halef, hac yolculuğuna çıkmadan önce muhtemelen bir yıl geçirmiştir (965). Eve dönüş yolunda Bağdat'a uğramış ve burada Büveyhî emiri Müizzüddevle ve Abbasi halifesi Mutî ile görüşmüştür. Halife, onun Sistan'daki hakimiyetini teyit etmiş ve ona şeref kaftanı ve sancak vermiştir. Ancak Halef, Ebu'l-Hüseyin Tahir'in dönüşünde Sistan'ın kontrolünü gönüllü olarak bırakmayacağını hissetmiş ve yardım için Samanoğulları'na gitmiş ve bir ordu almıştır. Sistan'a dönerek Ebû'l-Hüseyin Tahir'i geri çekilmeye zorlamıştır. Ancak Halef'in ordusu dağıldıktan hemen sonra Ebû'l-Hüseyin Tahir geri dönmüş ve Halef'i yeniden Sâmânîlerden yardım istemek zorunda bırakmıştır. Çatışmalar Ebû'l-Hüseyin Tahir'in 970 yılında aniden ölümüyle sona ermiş; oğlu Hüseyin, Sâmânîler'e biat ederek bir süreliğine Sistan'ı terk etmiştir.[kaynak belirtilmeli]
Hüseyin b. Ebu'l-Hüseyin Tahir ile Çatışma

Ebû'l-Hüseyin Tahir'in ölümünden bir yıl sonra oğlu Hüseyin, emirlik iddiasını ileri sürmüştür. Sistan'a döndükten sonra 970'in sonu/971'in başında Zarang'ın kontrolünü ele geçirmiştir. Halef ve kuvvetleri başkenti geri almak için ilerlediğinde Hüseyin şehri terk etmiş ve ordusunu ona karşı yürütmüştür. Yapılan muharebede Halef galip gelmiş ve Hüseyin'in komutanlarından birçoğu öldürülmüştür. Halef, Nisan 971'de Zareng'ı geri almış ve derhal şehirdeki Hüseyin taraftarlarını temizlemeye başlamış ve bunların çoğunun Horasan'a kaçmasına neden olmuştur.
Halef'in zaferi geçici olmuş ve Hüseyin ertesi yıl geri dönmüştür. Fillerden oluşan bir orduyla Hüseyin, Halef'i muharebede yenmiş ve Zarang'ı yeniden ele geçirmiştir. Halef için bir diğer aksilik ise Samanoğulları'nın da çatışmaya müdahil olmaya karar vermesiyle yaşanmıştır. Halef, Buhara'daki Sâmânî emirine geleneksel haraç göndermeyi ihmal etmişti ve Hüseyin, emirin çatışmaya olan ilgisinden yararlanarak Zarang'ı terk etmiş ve yardım aramak için Buhara'ya gitmiş (Halâf ise, Büveyhilere karşı daha dostça davranmış gibi görünüyor, hatta bir ara hutbede Büveyhi emiri Adudüddevle'nın adını bile kullanmış olabilir, belki de askeri yardım alabilmek için. Ancak, bu dönemde Büveyhilerin Sistan'a müdahale ettiğine dair hiçbir kayıt bulunmamaktadır). Hüseyin'e destek olmak için bir Sâmânî ordusu gönderildi; ancak Halef muharebede Ağustos 979'da yenilmiştir.
Hüseyin ve Sâmânî müttefikleri, Halef'in muharebeden sonra kaçtığı Zarang'ı kuşattılar. Muhtemelen üç yıl sürecek bir kuşatma başladı. Halef'in kuvvetleri çok sayıda saldırı girişiminde bulundular ancak kuşatmayı yaramadılar; Sâmânîler ve Saffârî orduları birkaç kez birbirleriyle savaştılar ancak hiçbiri kesin bir zafer kazanamadılar. Sâmânî emiri sonunda bu çıkmazı sona erdirmek için Simcûrî ailesinden Ebû'l-Hasan Simcûrî'yi göndermiştir. Onun yardımıyla 983 yılında Hüseyin ile Halef arasında ateşkes sağlanmıştır. Hüseyin, Zareng'ı ve Sistan'ın büyük bölümünü ele geçirmiş; başkente girmiş ve oradaki hutbeye Sâmânî emirinin adını eklemiştir. Halef, Zarang'ı terk ederek yakınlardaki Tak Kalesi'ne yerleşmiş ve devlet arazilerinin gelirlerini ve Zarang'dan gelen gelirlerin bir kısmını almaya başlamıştır.
Ancak Ebû'l-Hasan'ın Sistan'dan ayrılmasının ardından Halef ateşkesi bozarak Sistan'ı geri almaya çalışmıştır. Hüseyin kalede kendini barikat altına almış, ancak Halef'in kuvvetlerinin üç yıllık kuşatma sırasında kalenin erzaklarını tükettiğini görmüşlerdir. Uzun süre dayanamayacağını anlayınca Gaznelilerden yardım istemişlerdir. Gazneli Sebük Tegin Sistan'a doğru yola çıkmış, ancak Halef onu rüşvet vererek ikna etmeyi başarmış ve sonunda kendisine yardım etmesini sağlamıştır. Teslim olmaktan başka çaresi kalmayan Hüseyin, barış istemek için elçiler göndermiştir. 25 Aralık 983'te anlaşmaya varılmış ve barışı kutlamak için çok sayıda şenlik düzenlenmiştir. Hüseyin çok geçmeden ölmüştür.
Konuyla ilgili yayınlar

Bosworth, C.E. The History of the Saffarids of Sistan and the Maliks of Nimruz (247/861 to 949/1542-3). Costa Mesa, California: Mazda Publishers, 1994.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  TDVİA: halef-es-saffar
Türkmen Dağı

Bu madde bir dağ hakkındadır.Suriye'deki bölge için Türkmen Dağı (Suriye) sayfasına bakınız.
| --- | --- |

En yüksek noktası
Yükseklik: 1.826 m (5.991 ft)
Listelenme: Ultra zirve
Koordinatlar: 39°25′53″K 30°23′11″D﻿ / ﻿39.43139°K 30.38639°D﻿ / 39.43139; 30.38639
Jeoloji
Dağ türü: Tektonik
Türkiye' deki konumu
Türkmen Dağı, Eskişehir'in güneybatısında bulunur. Zirvesi (1826 m.) Eskişehir sınırları içerisindedir ama dağın batı yamaçları Kütahya il sınırları içerisindedir .
Bayat, Göcenoluk, Güllüdere, Salihler, Sandıközü, Lütfiye, İkizoluk, Çürüttüm, İdrisyayla, Gemiç ve Akin köyleri Türkmen Dağı eteklerinde bulunur. Bu köylerden en gelişmiş ve kalabalık olanı Akin Köyü'dür. Geniş çam ormanlarıyla kaplıdır.
Adatepe, Koşukavak

| --- | --- |
Ада тепе
Adatepe (Koşukavak'tan)

En yüksek noktası
Yükseklik: 475 m
Koordinatlar: 41°26′22″K 25°39′17″D﻿ / ﻿41.43944°K 25.65472°D﻿ / 41.43944; 25.65472
Jeoloji
Dağ türü: ölü yanardağ
Adatepe (Bulgarca: Ада тепе Ada Tepe) Bulgaristan'da Koşukavak kasabasının güneyinde bulunun ölü bir yanardağdır. Burada çok büyük miktarda altın ve gümüş madeni olduğu tahmin edilmektedir.
Kanada-Bulgaristan ortaklığı sonucu maden araştırmalarına başlanmıştır. Bu durum 2005-2006 yıllarında Adatepe yakınlarındaki insanların siyanür kirliliğinden endişelenmesine neden oldu.
Carrauntoohil

| --- | --- |
Corrán Tuathail'
Carrauntoohil, Hag's Glen boyunca kuzeyden görünüm.

En yüksek noktası
Yükseklik: 1038
Çıkıntı: 1.038,6 metre (3.407 ft)
Koordinatlar: 51°59′56″K 9°44′34″B﻿ / ﻿51.99889°K 9.74278°B﻿ / 51.99889; -9.74278
Carrauntoohil, 1.038 m'lik irtifasıyla İrlanda'nın en yüksek zirvesi. Macgillycuddy's Reeks sıradağlarında, Kerry ilinde yer alır.
Ülkede 1.000 metreyi geçen üç zirveden biridir. Zirvede 5 m yüksekliğinde metal bir haç dikilmiştir.
"Carrauntoohil" ismi İrlandaca "Tuathal'in orağı" anlamındaki Corrán Tuathail kelimelerinden gelir.
Zirveye genellikle kuzeydoğu cephesinden Hag's Glen boyunca yükselip Carrauntoohil ile Cnoc na Péiste arasındaki boyundan geçip kuzey batıdaki dik Şeytan Merdiveni'nden (Devil's Ladder) tırmanılır. Hiçbir teknik tırmanış aracı gerekirmese de, son zamanlarda bu yol kalabalık ve gevşeyen kayalar yüzünden tehlikeli hale gelmiştir, dikkatli olmak önerilir. Alternatif olarak yakındaki 1.000 metrelik iki zirveden sırt tırmanışıyla da bu zirveye ulaşılabilir. Zirvede hava koşulları çok değişkendir. Yaz aylarında ince giyimli turistlerin zirve denemelerinde birkaç ölüm gerçekleşmiştir.
Apalaş Dağları

| --- | --- |
Kuzey Karolina'nın batı kısmında Apalaş Dağlarından bir görünüm

En yüksek noktası
Yükseklik: 2,037 m Mount Michel
Koordinatlar: 35°45′53″K 82°15′55″B﻿ / ﻿35.76472°K 82.26528°B﻿ / 35.76472; -82.26528
Jeoloji
Orojenez: Allegheniyen Orojenezi
Kayaç türü: Kumtaşı ve kuvarsit
Apalaş Dağları'nin Kuzey Amerika'da konumu
Apalaş Dağları (İngilizce: Appalachian Mountains, Fransızca: Appalaches), Kuzey Amerika'da bir dağ dizisi.
Etimoloji

Apalaşlar eskiden sırf sıradağlar ismi olarak kullanılırken son yüzyıldan itibaren coğrafyacılar tarafından sıradağlarla birlikte bunların etrafında bulunan tepelere ve plato bölgelerinin de ismi olarak kullanılmaktadır. Ama genel konuşmalarda, Apalaşlar daha dar bir bölge ismi olarak kullanılır ve bu dar bölge Kentucky, Tennessee, Virginia, Batı Virginia ve Kuzey Carolina eyaletlerinin kısımları olarak kullanılmaktadır. Fakat bazen bu anlamda Apalaşlar'a kuzey Georgia ve batı Güney Karolina eyalet kısımları dahil edilir; hatta bazen kuzeyde Pensilvanya'ya ve batıda Ohio eyaleti güneydoğusu da bu Apalaş bölgesi içinde kabul edilir.
Coğrafi özellikleri

Bu dağların en önemli kısmı Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunur ama küçük bir kısmı Kanada'dadır. Kuzeyde Kanada'da Newfoundland adasından başlayarak ABD'de merkezi Alabama eyaletine kadar uzanıp, uzunluğu 2400 km'ye yakın genişliği ve en geniş tarafında 480 km olan bir araziyi kapsarlar. Batıdaki Appalachian ile doğudaki Piedmont yaylaları arasında, kuzeydoğudan güneybatıya yönelen birbirine paralel oluklar bulunur. Bu sıradağlar üzerinde bulunan zirveler irtifaları genellikle 900m civarındadır. Üzerlerindeki tepelerin en yükseği güneyde Kuzey Karolina eyaletinde bulunan 2.037 m rakımlı Mount Michel'dir. Mount Michel zirvesi  ABD'de Mississipi Nehri doğusundaki bölgeler içinde bulunan ve doğu Kuzey Amerika'da da bulunan en yüksek irtifalı noktadır.
Apalaş Dağları
Tafjordfjella Dağları

| --- | --- |
Karitind 1,982 m

En yüksek noktası
Yükseklik: 1999 m (En yüksek nokta, Puttegga)
Koordinatlar: 62°12′42″K 7°44′41″D﻿ / ﻿62.21167°K 7.74472°D﻿ / 62.21167; 7.74472
Tafjordfjella, Møre og Romsdal, Oppland; Norveç'te yer alan sıradağın adıdır. En yüksek noktaları, Puttegga'da 1999 m, Karitinden'de 1,982 m ve Tordsnose'de 1975 metredir.
Tordsvatnet, Veltdalsvatnet, Zakariasdammen ve Grønvatnet gölleri de bu bölgede yer alır.
Nice Dağı

| --- | --- |


En yüksek noktası
Yükseklik: 2,521 m
Çıkıntı: 1.758 metre (5.768 ft)
Koordinatlar: 40°56′32″K 21°48′17″D﻿ / ﻿40.94222°K 21.80472°D﻿ / 40.94222; 21.80472
Nice Dağı (Makedonca: Ниџе). Kuzey Makedonya'nde bulunan bir dağ.
Aynur Doğan

| Aynur Doğan |
| --- | --- |
Doğan, Almanya'da bir konserinde (2014)
Genel bilgiler
Doğum: 1 Mart 1975 (49 yaşında) Çemişgezek, Tunceli, Türkiye
Tarzlar: Halk müziği
Meslekler: Müzisyen, söz yazarı
Etkin yıllar: 2001-günümüz
Müzik şirketi: Kalan Müzik ·  Sony
Resmî site: AynurDoğan.net

Aynur Doğan (d. 1 Mart 1975; Çemişgezek, Tunceli), Kürt kökenli Türk şarkıcı ve söz yazarı. Halk müziği şarkıları seslendirir. 2004 ve 2005 yıllarında Kültür ve Turizm Bakanlığının Avrupa başkentlerinde gerçekleştirdiği kültür etkinliklerinde birçok şehirde sahneye çıktı.
Aynur Doğan, The Times’ın 21 Mart 2005 tarihli "Türkiye’nin kültürü ve zenginlikleri" adlı ekinde "kapak yıldızı" olarak yer aldı. Doğan, Uluslararası Dünya Müzik Fuarı-WOMEX 2021 Sanatçı Ödülü'ne layık görüldü.
Kariyeri

1975 yılında Doğanköy, Çemişgezek, Tunceli'de doğmuş ve gençlik yıllarında Ateş Yanmayınca, Seyir, Keçe Kurdân ve Nûpel adlı dört albüm çıkartmış, Türkiye ve dünyanın çeşitli yerlerinde konserler vermiştir. Aynı zamanda Kürtçe ve Türkçe birçok şarkısı vardır.
Yavuz Turgul'un Gönül Yarası ve Fatih Akın'ın İstanbul Hatırası: Köprüyü Geçmek filmlerinde şarkılarıyla yer almıştır. Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü? filminin müzik albümünde de bir parça seslendirmiştir. Metin Kemal Kahraman, Orient Expressions, Kardeş Türküler, Ahmet Aslan - Mikail Aslan ve daha birçok müzisyenin albümlerinde yer almıştır. Birçok müzisyenle birlikte dünyanın ve Türkiye'nin çeşitli yerlerinde konserler vermiştir.