stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Askerî deniz memelisi
Birleşik Devletler Donanması yunusları > Eğitim

Yunuslar ve deniz aslanları, Donanmanın Deniz Memelileri filo üyelerinden beş ekip tarafından eğitiliyor. Bir ekip yüzücü tespitinde, üç ekip mayın konumunda ve başka bir ekip nesne kurtarmada uzmanlaşmıştır. Bu filonun hızlı müdahale hedefi, bir ekibi harekete geçirmek ve 72 saat içinde sahada olmaktır. Yunuslar, polis köpekleri ve av köpekleri kadar eğitimlidir. Bir görevi doğru bir şekilde tamamladıklarında balık gibi ödüller verilir. Yunuslar, su altı mayınlarını ve düşman yüzücüleri tespit etmek ve ardından onları idare edenlere rapor vermek üzere eğitilirler. Söylentiler yunusların Birleşik Devletler donanması tarafından kabul edilmeyen dalgıçların öldürülmesini anlatır fakat Birleşik Devletler Donanması bu söylentileri yalanlamış ve yunusların insanlarla dövüşmek veya öldürmek amaçlı eğitilmesinin imkansız olduğunu belirtmiştir
Emekli ABD'li Amiral Tim Keating, İran'ın Ocak 2012'de su yolunu kapatmakla tehdit etmesinin ardından askeri yunusların Hürmüz Boğazı'ndaki mayınları tespit etmek için kullanılabileceğini iddia etti.
İsrail

10 Ocak 2022 Pazartesi günü Hamas, "Kudüs" tarafından yayınlanan bir raporla, İsrail'in Hamas dalış savaşçılarını hedef almak amacıyla yunusları kullandığından şüpheleniyor. Benzer suçlamalar, 2015 yılının Ağustos ayında, Al-Quds'ın, uzaktan kumanda, kamera ve zıpkın tipi mermiler ateşleyebilen bir silahla donatılmış bir deniz memelisi ile ilgili başka bir olayla ilgili kaynaklara sahip olduğunu iddia etmesi üzerine İsrail'e karşı yapılmıştı.
Foklar ve deniz aslanları

Foklar ve deniz aslanları, ABD Donanması ve Rus Donanması tarafından eğitilir ve kullanılır. Rusya'da yunuslar ve foklar dalgıçlar için alet taşımak ve torpidoları, mayınları ve diğer mühimmatı 120 metre olan çalışma derinliklerine kadar tespit etmek üzere eğitilmiştir. Foklar, "yüksek profesyonellikleri" ve sözlü komutları öğrenme, saklama ve anlama yetenekleri nedeniyle kutup koşullarında askeri kullanım için beyaz balinalardan daha uygun kabul edilir.
Beyaz balinalar

2019 yılında, Norveç kıyılarında büyük olasılıkla Rus Donanması tarafından eğitilmiş olduğuna inanılan bir beyaz balina bulundu. Hvaldimir adı verilen beyaz balina, "St. Petersburg Ekipmanı" etiketli bir koşum takıyordu, insanların yanında rahat görünüyordu ve bir Norveç balıkçı gemisinin kenarlarından halatlar çekmeye çalıştı. Beyaz balina araştırması, Rus Donanması adına kuzey Rusya'daki Murmansk Deniz Biyolojisi Araştırma Enstitüsü tarafından yürütüldü. Belugaların kutup bölgelerindeki “deniz üslerinin girişlerini korumak” ve “derin su dalgıçlarına yardım etmek ve gerekirse topraklarına giren yabancıları öldürmek” için kullanılıp kullanılamayacağını belirlemek için deneyler yapıldı. Araştırma, yunusların ve fokların, kutup koşullarında askeri kullanıma beyaz balinalardan daha uygun olduğu sonucuna vardı.
Ayrıca Bakınız

deniz memelileri zekası
Yunusların Günü , bir suikast gerçekleştirmek için yunusları eğitmek hakkında bir roman ve daha sonra film
ABD Deniz Kuvvetleri Deniz Memelileri Programı
Ek Kaynaklar

Anonim. (2 Mayıs 2003). "Denizi Aramak" . Scholastic News, 59(24), 2. Erişim tarihi: 28 Ocak 2008.
İyi günler, Chris. Navy Gazete Bayisi - Gözünüz Filoda 24 Kasım 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. . Erişim tarihi: 28 Ocak 2008.
"ABD Donanması Deniz Memelileri Programının Deniz Memelileri Sağlığı Bakımı" . ABD Deniz Kuvvetleri Deniz Memeli Hayvan Sağlığı . Erişim tarihi: 28 Ocak 2008.
Donanma Ofisi. (3 Ekim 2007) "Sonar - Çevresel Yönetim ve Milli Savunmanın Dengelenmesi" 29 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. . Karınca Hatları. Erişim tarihi: 28 Ocak 2008.
Renwick, DM, Simmons, R. & Truver, SC (Ağustos 1997). "Deniz Memelileri Bir Kuvvet Çarpanıdır" 18 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. . Amerika Birleşik Devletleri Deniz Kuvvetleri Enstitüsü Bildiriler Kitabı, 123(8), 52.
Walsh, D. (Mayıs 2007). "Şık Denizciler - Donanmanın Deniz Memelileri Programı" . Amerika Birleşik Devletleri Deniz Kuvvetleri Enstitüsü Bildiriler Kitabı, 133(5), 176. Erişim tarihi: 28 Ocak 2008.
Eğitmeninin el hareketlerine tepki veren şişe burunlu bir şişe burunlu yunus .
Australopithecus africanus

Australopithecus africanus ("Afrika'nın güney maymunu" anlamına gelir), yaklaşık 3.7 ila 2.1 milyon yıl önce Orta Pliyosen'den Erken Pleyistosen'e kadar Güney Afrika'da yaşamış, soyu tükenmiş bir australopitesin türüdür. A. africanus'un Homo ve Paranthropus'un, sadece Paranthropus'un veya sadece P. robustus'un atası olarak çeşitli şekillerde yerleştirildiği için diğer homininlerle nasıl bir ilişkisi olduğu açık değildir. "Küçük Ayak" örneği, iskeletinin %90'ı bozulmamış ve en eski Güney Afrika australopitesini olarak, en eksiksiz korunmuş erken hominindir. Bununla birlikte, bunun ve benzeri örneklerin "A. prometheus" olarak ayrılması tartışmalıdır.
Açıklama

Australopithecus africanus, anatomik olarak A. afarensis'e benziyordu. İnsan ve insansı maymun benzeri özelliklerin bir kombinasyonuna sahiplerdi. A. afarensis ile karşılaştırıldığında, A. africanus'un daha büyük bir beyni ve daha küçük dişleri barındıran daha yuvarlak bir kafatası vardı, ancak aynı zamanda nispeten uzun kolları ve belirgin bir çene ile beyin kabuğunun altından dışarı çıkan güçlü eğimli bir yüz gibi bazı insansı maymun benzeri özelliklere de sahipti. A. afarensis gibi olan leğen kemiği, femur (üst bacak) ve A. africanus'un ayak izleri; iki ayak üzerinde yürüdüğünü gösterir, ancak omuz ve el kemikleri de tırmanmaya adapte olduklarını göstergesidir. A. africanus'un dişleri ve çeneleri modern insan dişlerinden çok daha büyüktu. Üst ve alt çeneleri ise modern insanınki gibi önden tamamen yuvarlaktı ve köpek dişleri A. afarensis'inkinden ortalama olarak daha küçüktü. Türün bireyleri muhtemelen meyveler, tohumlar ve bitki kökleri için yiyecek arayacakları açık ormanlık alanlarda yaşıyorlardı. Yaklaşık 2.07 milyon yıl önce, P. robustus ve H. erectus'un gelişinden hemen önce, A. africanus, İnsanlığın beşiği'nde yok oldu.
Keşif Tarihi > Taung Çocuğu

1924'te, Güney Afrika,Taung'daki bir kireç ocağında işçiler tarafından toplanan, Taung çocuğu adlı fosil, keşfedilen ilk Australopithecus fosiliydi. Bilim topluluğu başlangıçta bu kısmi kafatasının tanımlanmasını reddetti ve erken bir hominid (günümüzde hominina) formundan ziyade bir tür soyu tükenmiş inasnı maymun türü olduğunu söyledi. 1925'te Dart tarafından, yeni bir tür olarak tanıtılan bu fosil 2.8 ila 3.3 milyon yıl öncesine tarihlendi. Bir insan olmayan insansı maymun ile karşılaştırıldığında, yaklaşık 4 yaşında ve bir insanla karşılaştırıldığında 5-7 yaşlarında olacaktı. Taung çocuğu, 105 santimetre boyundaydı ve 9 ila 11 kilogram  arasındaydı. 400-500 cc'lik bir kafatası hacmine sahipti.
Daha önce Plesianthropus transvaalensis (holotip) olarak adlandırılan örneğin iki farklı açıdan görünümü
Taung çocuğu'nun rekonstrüksiyonu
Kuşların uçuşu

Her biri uçuşun farklı evresinde bulunan evcil güvercin sürüsü.
Kuşların uçuşu, kuşların havalanarak uçtuğu çoğu kuş türü tarafından kullanılan ana hareket şeklidir. Uçuş, kuşların beslenmesine, üremesine, avcılardan kaçınmasına ve göç etmesine yardımcı olur.
Kuş uçuşu, hayvanlar alemindeki en karmaşık hareket biçimlerinden biridir. Süzülme, kalkma ve iniş dahil olmak üzere bu hareketin her yönü birçok karmaşık aşama içerir. Farklı kuş türlerinin kanatları milyonlarca yıl boyunca evrim yoluyla belirli ortamlar, avlar, avcılar ve diğer ihtiyaçlar için adapte olarak farklı uzmanlıklar geliştirdiler ve farklı uçuş biçimleri edindiler.
Kuşların nasıl uçmaya evrimleştiğine dair çeşitli teoriler mevcuttur. Düşme ve süzülme hipotezi, koşma ve sıçrama hipotezi, kanat destekli koşma hipotezi gibi çeşitli fikirler öne sürülmüştür.
Kuş uçuşunun temel mekaniği > Kaldırma kuvveti

Kuş uçuşunun temelleri, uçuşu sürdüren aerodinamik kuvvetlerin kaldırma ve sürükleme mekaniği hava araçlarına benzer. Kaldırma kuvveti, kanat profili üzerindeki hava akımının etkisi ile üretilir. Kanat profili, havanın hareketini aşağı doğru yönlendirilirken kanat üzerinde yukarı doğru bir kuvvet sağlayacak şekilde gelişmiştir. Bazı türlerde, özellikle kanatlar katlanmış veya yarı katlanmış durumdadır. Bu kuşlarda aralıklı uçuş sırasında kuşun gövdesi etrafındaki hava akımından ek kaldırma kuvveti gelebilir.
Kuş uçuşunun temel mekaniği > Sürtünme ve Sürüklenme

Aerodinamik sürükleme, hareket yönünün tersinde oluşan kuvvettir ve dolayısıyla uçuştaki enerji kaybının kaynağıdır. Kanatta üretilen kaldırma işleminin sonucu olarak kaldırma kuvveti kaynaklı bir sürüklenme etkisi oluşur. Sürtünme sebebiyle oluşan bu enerji kaybı kanat ucundaki girdaba kadar devam eder. Havanın kanat derisi ile sürtünmesiyle oluşan parazit sürükleme ve vücut yüzeyleriyle kuşun ön bölgesinde oluşan sürüklenme kuvveti kuşun enerji kaybetmesine neden olur. Kuşun gövdesinin ve kanatlarının düzene sokulması bu kuvvetleri azaltır.
Uçan bir kea.
Muhalif

Muhalif, kurulu bir siyasi veya dini sistem, doktrin, inanç veya kuruma karşı aktif olarak meydan okuyan bir kişidir. Muhalif, müesses nizama, inançlara, politikalara veya kurumlara karşı farklı bir görüş veya tutum sergileyebilir ve değişiklik talep edebilir. Dinî bir bağlamda, sözcük 18. yüzyıldan bu yana kullanılmaktadır ve siyasi anlamıyla 20. yüzyılda yaygınlaşmıştır. Bu dönem, faşist İtalya, Nazi Almanyası, Japonya İmparatorluğu, Franco dönemi İspanya, Sovyetler Birliği (ve sonradan Rusya), Suudi Arabistan, Kuzey Kore, Türkiye, İran, Çin Halk Cumhuriyeti ve Türkmenistan gibi otoriter hükûmetlerin yükselişiyle eşgüdümlüdür. Batı dünyasında, Hollandalı filozof Baruch Spinoza gibi insanların, kendilerini ve başkaları tarafından muhalif olarak kabul edildiği tarihsel örnekler bulunmaktadır. Totaliter ülkelerde muhalifler genellikle açık siyasi suçlamalar olmaksızın hapsedilir veya idam edilir ya da karşı çıktıkları aynı yasalara uymamaktan veya ifade özgürlüğü gibi sivil özgürlükleri desteklemekten dolayı cezalandırılırlar.
Doğu bloku

Ayrıca bakınız: Sol komünizm ve Antikomünizm
"Muhalif" terimi Doğu Bloğu'nda, özellikle Sovyetler Birliği'nde, Joseph Stalin'in ölümünden komünizmin çöküşüne kadar olan dönemde kullanılmıştır. Bu terim, komünist parti uygulamalarını veya otoritesini eleştiren vatandaşlara takılmıştır. Sansürsüz, uyumsuz samizdat edebiyatı yazarları resmi gazetelerde eleştirilmiştir. Doğu Bloğu rejimlerinden memnun olmayan birçok kişi kendilerini muhalif olarak tanımlamaya başlamıştır. Bu, terimin anlamını radikal bir şekilde değiştirdi: topluma karşı çıkan bir bireyin tanımı yerine, toplumun iyiliği için algılanan uyumsuzluğa sahip bir bireyi ifade etmeye başladı. Macaristan'da, muhalifler kelimesi çağdaş dilde, izinsiz olarak Batı'ya giden (yani firar eden) bir kişi için kullanılıyordu. Bu kişiler, sınırı kaçak yollarla geçerek veya pasaportla yurtdışına seyahat ederek, ancak dönmemek ve bazen de yurtdışında sığınma talebinde bulunmak suretiyle ülkeyi terk ederlerdi. Bu kişilerin vatandaşlığı genellikle iptal edilir ve geride bıraktıkları mülkleri (varsa) devlet tarafından el konulurdu.
Doğu bloku > Sovyet

Sovyet muhalifleri, Sovyet ideolojisinin belirli unsurlarına katılmayan ve bunlara karşı sesini yükselten kişilerdi. Muhalif terimi, Joseph Stalin'in ölümünden sonra Sovyetler Birliği'nde komünizmin çöküşüne kadar olan dönemde kullanılmıştır. Bu terim, Sovyet rejimine yönelik mütevazi meydan okumalarıyla karşılaşan ve koruma ve teşvik edilmeleriyle karşılaşan marjinalleşmiş entelektüellerin küçük gruplarına atıfta bulunmak için kullanıldı. Terimin tanımlamasını takip ederek, bir muhalifin rejimden "ayrı durduğu" kabul edilir. Muhalifler kendilerini muhalif olarak tanımlamaya başladıkça, terim toplumun iyiliği için algılanan bir uyumsuzluğa sahip olan bireyi ifade etmek için kullanılmaya başlamıştır.
Sovyetler Birliği'nde siyasi muhalefet neredeyse hiç görünür değildi ve nadir istisnalar dışında önemsizdi. Bunun yerine, Sovyetler Birliği'nde muhalif faaliyetin önemli bir unsuru, hem Sovyetler Birliği içinde hem de yabancı ülkelerde topluma yasa ihlalleri ve insan hakları konusunda bilgi vermekti. Zamanla, muhalif hareket Sovyet Komünist istismarları konusunda canlı bir farkındalık yaratmıştır.
Sovyet muhalifler, devleti eleştirenler, Sovyet Ceza Kanunu'na göre olası yasal yaptırımlarla karşı karşıya kalır ve sürgün, akıl hastanesi veya hapis cezası gibi seçeneklerle karşı karşıya kalırdı. Sovyet karşıtı siyasi davranışlar, özellikle otoritelere karşı açık sözlü olmak, reform için gösteri yapmak veya hatta kitap yazmak; aynı anda suç teşkil eden bir eylem olarak tanımlanmıştır (örneğin, 70. veya 190-1. maddelerin ihlali), bir belirti olarak (örneğin, "reformizm hezeyanı") ve bir teşhis olarak (örneğin, "uğursuz şizofreni").
Myanmar

Aung San Suu Kyi, Myanmarlı bir muhalif ve aynı zamanda Nobel Barış Ödülü'nü kazanan ünlü bir kişidir.
İrlanda

Muhalif terimi, 1998 Good Friday Anlaşması'na politik olarak karşı çıkmaya devam eden ve referandum sonuçlarını reddeden İrlanda Cumhuriyetçilerini tanımlamak için temel bir terim haline gelmiştir. Bu siyasi partilerin ayrıca birleşik bir İrlanda'ya ulaşmak için şiddetli yöntemleri benimseyen paramiliter kanatları bulunmaktadır.
İrlanda Cumhuriyetçi muhalif gruplar arasında İrlanda Cumhuriyetçi Sosyalist Partisi (1974 yılında kurulan ve şu anda aktif olmayan paramiliter kanadı İrlanda Ulusal Kurtuluş Ordusu'dur), Cumhuriyetçi Sinn Féin (1986 yılında kurulan ve paramiliter kanadı Süreklilik IRA'dır) ve 32 İlçe Egemenlik Hareketi (1997 yılında kurulan ve paramiliter kanadı Gerçek IRA'dır) bulunmaktadır. 2006 yılında Continuity IRA'nın bir kolu olarak Óglaigh na hÉireann ortaya çıkmıştır.
Teknoloji

Muhalifler ve aktivistler, Tor ve dark web gibi şifreli iletişim teknolojilerini en erken benimseyenler arasında yer aldı. Bu teknolojilere totaliter rejimlere karşı direnmek, sansür ve kontrolü önlemek ve gizliliği korumak amacıyla yöneldiler.
Tor, Mısır'da 2011 yılında Mubarek rejimine karşı protestolar düzenleyen göstericiler tarafından geniş çapta kullanıldı. Tor, Mısırlı muhaliflerin anonim ve güvenli bir şekilde iletişim kurmasına ve hassas bilgileri paylaşmasına olanak sağladı. Ayrıca, Suriye gerillaları, ülkelerinde tanık oldukları tüm dehşetleri dünyayla paylaşmak için Tor'u yaygın şekilde kullandı. Ayrıca, Arap Baharı'ndan etkilenen Lübnan, Moritanya ve diğer ülkelerdeki muhalifler, fikirlerini ve ajandalarını güvende tutmak için Tor'u yaygın şekilde kullandı.
Orta Doğu > İran

İranlı muhalifler, mevcut hükûmeti ve geniş anlamıyla önceki rejimi reddeden, demokratik kurumların kurulmasını amaçlayan dağınık gruplardan oluşmaktadır.
Orta Doğu > BAE

Birçok Orta Doğu ülkesi gibi, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) muhalifleri hapsetmekle suçlanmaktadır. Hükûmetin eleştirilmesine izin verilmemektedir. Birçok Emirlik muhalifi yıllardır hapishanelerde tutulmaktadır.
Orta Doğu > Mısır

HRW'nin Mart 2023 raporu, Mısır yetkililerinin son birkaç yıl içinde yabancı muhaliflere, gazetecilere ve insan hakları aktivistlerine kimlik kartı vermeyi veya yenilemeyi sistematik olarak reddettiğini belirtti. Bu reddin, onları Mısır'da neredeyse kesin bir şekilde zulme geri dönmeye zorlamak amacıyla yapıldığı düşünülmektedir. Mısır yetkililerinin vatandaşlara geçerli pasaportlar ve diğer yurtdışı kimlik belgelerini keyfi olarak reddederek, hem anayasayı hem de uluslararası insan hakları hukukunu ihlal ettikleri belirtilmektedir.
Václav Havel, oyun yazarı, eski muhalif, 20. yüzyıl tarihinin en önemli isimlerinden biri. Kadife Devrimin Lideri. Çekoslovakya'nın son cumhurbaşkanı ve Çek Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı.
Moskova Helsinki Grubu üyeleri Yuliya Vishnevskaya, Lyudmila Alexeyeva, Dina Kaminskaya, Kronid Lyubarsky, Münih, 1978
Sülükayaklılar

Sülükayaklılar, kabuklular (Crustacea) alt şubesindeki  Cirripedia alt sınıfını oluşturan bir eklem bacaklı grubudur. Sülükayaklılar, diğer kabuklulardan olan yengeçler ve ıstakozlarla yakından ilişkilidirler.
Sülükayaklılar yalnızca suculdur, sığ ve gelgit sularında, tipik olarak aşındırıcı ortamlarda yaşama eğilimindedirler. Şu anda yaklaşık 1000 sülükayaklı türü biliniyor.
Arşimet (anlam ayrımı)

Vikisözlük'te  ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
Archimedes veya Arşimet, antik Yunanistan'ın ünlü bir matematikçisi ve mühendisiydi.
Arşimet ayrıca şu anlamlara gelebilir:
Kişiler

Trallesli Archimedes, antik Tralles'den Yunan yazar
Arquimedes Caminero (d. 1987), Dominikli beyzbol oyuncusu
Archimedes Patti (1913–1998), Amerikan istihbarat subayı
Archimedes Russell (1840–1915), Amerikalı mimar
Archimedes Trajano (1956–1977), Filipinli işkence kurbanı
Arquimedez Pozo (d. 1973), Dominikli beyzbol oyuncusu
Alfred Thomas Archimedes Torbert (1833–1880), Amerikan İç Savaşı sırasında birlik genel subayı
Pseudo-Archimedes, İslam'ın Altın Çağı'nın sözde-anonim yazarları
Yerler

Archimedes (krater), Ay'da bir çarpma krateri
Archimedes Ridge, Alaska, Amerika Birleşik Devletleri'nde bir sırt
Montes Archimedes, Ay'da bir dağ sırası
3600 Archimedes, bir asteroid
Kuruluşlar

Archimedes, Inc., bir Amerikan sağlık modelleme şirketi
Archimedes Foundation, Estonya Eğitim ve Araştırma Bakanlığı tarafından kurulan bağımsız bir kuruluş
Archimedes Group, bir İsrail istihbarat teşkilatı
Eğlence ve medya

Archimedes, T. H. White'in 1958 tarihli romanı The Once and Future King'de ve Disney'in 1963 tarihli The Sword in the Stone filminde Merlin'in baykuşu
Archimedes, The Little Mermaid TV dizisinde bir karakter
Archimedes, Team Fortress 2'den Medic'in güvercini
Bilim ve teknoloji

Archimedes (CAD), açık kaynaklı bilgisayar destekli bir tasarım projesi
Archimedes Geo3D, üç boyutlu dinamik geometri için bir yazılım paketi
Acorn Archimedes, bir ev bilgisayarı
Arşimet pençesi, Arşimet tarafından tasarlanan antik bir silah
GNU Archimedes, Monte Carlo yarı iletken cihaz simülasyonları için GNU paketi
Ulaşım

Archimedes (1797), İngiltere'de inşa edilmiş bir gemi
SS Archimedes, 1839'da İngiltere'de inşa edilen bir buharlı gemi
Archimedes (gemi)
Archimedes (roket motoru)
Diğer kullanımlar

Archimedes (bryozoan), soyu tükenmiş bir fenestrat bryozoan cinsi
Archimedes pyrg, Hydrobiidae ailesinden bir yumuşakça türü
Crambus archimedes, Crambidae ailesinden bir güve
Garden of Archimedes, Floransa, İtalya'da bir matematik müzesi
Varanus obor

Sago Monitör veya meşale monitör, Varanus obor, Endonezya'nın adası Sanana'da endemik olarak bulunan bir çeşit dev kertenkeledir.
Açıklama

Varanus obor, Pasifik monitör'leri arasındaki tek  melanistic (V. indicus) grup ve Euprepiosaurus alt cins'ine ait olan tek tür. Vücudunda belirgin olarak kırmızı-turuncu işaretler vardır. Vücud oranları ve boyutlarına en yakın öteki bir tür Mangole ve Taliabu adalarında yaşayan V. melinus'a benzerler. V. obor genellikle sago palm kıyılarındaki bataklıklarda görülebilir. Bu habitat V. indicus'un öteki türleri tarafından pek tercih edilmezler. Diğer türler genellikle nehir kıyılarında ve yağmur ormanları'nda görülebilir. Uzunlukları 0,8-1,5 m'ye kadar ulaşırken ağırlıkları ise 0.5 ve 1.5 kg arasında olmaktadır. Benzersiz renkerinden dolayı bu kertenkele obor (Endonezya dilinde "meşale" ) olarak adlandırılmıştır.
Sago monitörü ilk olarak Mart ve Nisan 2009'da Sanana'yı ziyaret eden Valter Weijola tarafından görüldü. Korunmuş bir örnek (holotip), 
1860 ve 1866 alınmış olup Leiden, Hollanda'da bulunmaktadır (Nationaal Natuurhistorisch Museum).
Yersinia pestis

Yersinia pestis, Enterobacteriaceae ailesine mensup bir Gram negatif bakteri türüdür. Veba hastılığının üç türüne de (bubonik, pnömonik, septisemik) yol açar. Y. pestis tarih boyunca birçok pandemilere (1347-1353 arasındaki Kara Ölüm gibi) sebep olmuştur. Yersinia cinsine mensup bakteriler, Gram negatif çubuk şekilli kokobasillerden oluşmuştur ve diğer Enterobacteriaceae cinslerinde olduğu gibi, seçmeli anaerobik bir metabolizmaya sahiptir. Pireler tarafından taşınır. Organizma izole halde hareketliyken (motil), memeli konağa geçtiğinde hareketsiz (non-motil) hale geçmektedir.
Tarihçe

Y. pestis, 1894 yılında Pasteur Enstitüsü'nden bakteriyolog Alexandre Yersin tarafından, Hong Kong'daki bir veba epidemisi sırasında keşfedilmiştir. Yersin, Pasteur düşünce okulunun bir üyesiydi. Aynı dönemlerde Koch metodolojisini kullanan Japon bakteriyolog Şibasaburo Kitasato da epidemiye neden olan ajanı aramaktaydı. Fakat veba ile Yersinia pestis arasındaki ilişkiyi kuran ve bulan Yersin'dir. Bakteri orijinal olarak Pasteurella pestis olarak adlandırılmış, ismi 1967'de Yersinia pestis olarak değiştirilmiştir.
Bulaşması

Y. pestis insanlara pireler aracılığıyla bulaşır. Vektörün ısırığıyla, hastalık yapmaya yetecek miktarda bakteri geçişi olabilir. İnsanlarda ve özellikle fare ve sincap olmak üzere kemirgenlerde hastalık yapar.
Patojenliği ve insanda bağışıklık

Y. pestis'in patojenitesi fagosite edilmesini engelleyen iki farklı antijene bağlıdır: Hastalığın oluşması için mutlaka bulunması gereken faktörler olan F1 ve V (ya da LcrV) antijenleri bakteri tarafından 37 °C sıcaklıkta üretilirler. Y.pestis kanda bulunan monositlerin içinde yaşayabilir ve antijenlerini üretebilir. Ancak nötrofillerin içinde yaşayamaz. Doğal ya da edinilmiş bağışıklık antijenlerine karşı üretilen opsonize edici antikorlar yoluyladır.
Hastalık bulaşma riski yüksek yerlerdeki yetişkinler için formaldehitle öldürülmüş bakterileri içeren bir aşı mevcuttur. Ancak sınırlı etkisi ve ileri derecedeki yangısal yanıtlar sebebiyle tercih edilmez. Antijenlere bağlı olarak genetik teknoloji yöntemleriyle üretilecek bir aşı için çalışmalar sürmekte ve umut vadetmektedir.
Genomu

Amerika Birleşik Devletleri'nde bir klinikte elde edilmiş örnekte bulunan CO92 suşunun genomu yakın zamanda çözülmüştür. Kromozomu 4.653.728 baz çifti uzunluktadır. Kuzenleri Y. pseudotuberculosis ve Y. enterocolitica gibi Y.pestis de pCD1 plazmidine sahiptir. Y. pestis'de buna ilave olarak pPCP1 ve pMT1 plazmidleri de vardır. Bu plazmidler bir araya geldiklerinde HPI denen bir patojenlik adası oluştururlar. Bu özel gen durumu Y. pestis'in meşhur bulaşıcılığını sağlayan proteinleri kodlamaktadır. Bu faktörler, pek çok fonksiyonun yanında bakterinin konağa bağlanmasını, içsel proteinlerini konağa aktarmasını, bakterinin konağı istila etmesini ve eritrositlerden almasını sağlarlar. Y. pestis'in Y. pseudotuberculosis'den geliştiği düşünülmektedir. İki türün arasında sadece bazı plazmid farkları vardır.
Duyarlıkları

Y. pestis birkaç antibiyotiğe, özellikle de streptomisin ve kloramfenikol'e ileri derecede duyarlıdır. Tetrasiklinler de bazen sinerjistik çalıştıkları streptomisinle beraber verilebilir. Ancak bu antibiyotiklerden birine, hatta ikisine birden dirençli suşlar da izole edilmiştir.
Yersinia pestis ile enfekte olmuş bir pire (Xenopsylla cheopis). Bakteriler siyah bir tabaka oluşturmuş olarak görülüyorlar.