stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Maurice Dobb
Biyografi

Dobb, 24 Temmuz 1900'de Londra'da Walter Herbert Dobb ile Elsie Annie Moir'in oğlu olarak dünyaya geldi. Aile, Londra'nın Willesden banliyösünde yaşıyordu. İngiliz tarzında seçkin bir devlet okulu olan Surrey'deki Charterhouse School'da eğitim gördü.
Dobb, annesinin genç yaşlarındaki ölümünden sonra yazmaya başladı. İçe dönüklüğü, bir arkadaş çevresi oluşturmasını engelledi. İlk romanları kurgusal fantezilerdi. Dobb, tıpkı babası gibi, annesinin ölümünden sonra Hristiyan Bilimi alanıyla ilgilenmeye başladı; aile daha önce Presbiteryen Kilisesi'ne mensuptu.
11 Kasım 1918 Ateşkesi ile zorunlu askerlikten kurtulan Dobb, 1919'da Cambridge'deki Pembroke Koleji'ne ekonomi okumak üzere burslu olarak kabul edildi. 1921 ve 1922'de iktisat dallarında her iki alanda da birincilik elde etti ve lisansüstü eğitim için London School of Economics'e kabul edildi. 1924'te doktora derecesi aldıktan sonra Dobb, üniversite hocası olarak Cambridge'e döndü.
1920'de, Dobb'un Pembroke Koleji'ndeki ilk yılından sonra, John Maynard Keynes onu Politik Ekonomi Kulübü'ne katılmaya davet etti ve mezun olduktan sonra Keynes, Cambridge'deki konumunu güvence altına almasına yardım etti. Dobb, komünist inançları konusunda öğrencilere açıktı. Onlardan biri olan, İngiliz tarihçisi Victor Kiernan, daha sonraları, "O zamanlar, Marksist teoriyi kabaca özümsemek için zamanımız yoktu; Cambridge'de Maurice Dobb'da bu düşüncenin dikkate değer bir yorumcusu olmasına rağmen, İngiltere'de kök salmaya yeni başlıyordu." demiştir. Dobb'un Chesterton Lane'deki evi "St Andrews", yerel olarak "Kırmızı Ev" olarak bilinen Cambridge komünistleri için sık sık buluşma yeriydi.
Dobb, 1920'de Büyük Britanya Komünist Partisi'ne katıldı ve 1930'larda üniversitede gelişen Komünist hareketin merkezinde yer aldı. Yeni üyelerden biri, daha sonra İngiliz istihbaratında üst sıralarda yer alan bir köstebek olan Kim Philby idi. Dobb'un Komintern için bir "yetenek avcısı" olduğu öne sürüldü. Dobb, o zamanlar Britanya'da yüksek mevkilere sahip bir komünist devrimciydi. Politik olarak çok aktifti. Mitingler organize etmek ve tutarlı bir şekilde konferanslar vermek için çok zaman harcadı. Bir iktisatçı olarak, genellikle ekonomik krize karşı savunmasızlığa odaklandı ve Amerika Birleşik Devletleri'ni, bayındırlık işleri yerine askeri gündemlere yardımcı olan kapitalist paranın bir örneği olarak gösterdi.
Biyografi > Kariyer

Dobb'un Trinity College'daki pozisyonu, onu 50 yıldan fazla bir süre oraya bağladı. 1948'de akademik üye seçildi ve bu sırada İtalyan ekonomist Piero Sraffa ile David Ricardo'nun seçilmiş eserlerini ve mektuplarını bir araya getirmek için ortak çalışmaya başladı. Sonuçlar sonunda on bir cilt halinde yayımlandı. Ancak, 1959'a kadar üniversite okutmanlığı alamadı.
Kariyeri boyunca, on iki akademik kitap, 24'ten fazla kitapçık ve çok sayıda makale yayımladı. Sık sık politik ekonomi üzerine yazdı, sosyal bağlam ve toplumdaki sorunlar ile bunun piyasa alışverişini nasıl etkilediği arasında bir bağlantı kurdu. Marksist iktisat dersinde "İnsanların ekonomik ilişkileri, insanların sosyal birlikteliklerini belirler" dedi. Dobb, kapitalist sistemin sınıfları yarattığına ve bu sınıfla birlikte sınıf savaşının geldiğine inanıyordu. Keynes ile 1925'te Rusya'ya yaptığı bir geziden sonra Dobb, siyasi çatışmadaki çıkarlarından kendini biraz geri plana çekti; genelde sadece birkaç öğrencinin ilgi gösterebildiği uzun ve sıkıcı dersleriyle ün saldı.
1928'lerde, Dobb yaz okulunda öğretmenlik yapmak, Büyük Britanya Komünist Partisi İktisat Fakültesi Başkanı olarak hareket etmek ve partinin kendi film şirketini kurmasına yardım etmek gibi faaliyetlerle de ilgilendi. Parti içinde farklı görüşlerle karşılaştı ve zeka ile siyasi faaliyetin birbirini dışlamadığını öne sürdü.
1931'de Dobb, hayatının geri kalanında ikinci eş olarak Barbara Marian Nixon ile evlendi. Barbara hiçbir zaman komünist olduğunu iddia etmedi, ancak İşçi Partisi'nde aktifti ve oyunculuk kariyerine devam ederken Londra İl Meclisi'nde bir koltuk sahibiydi. Dobb'un kişisel hayatı, meslektaşları için özellikle ilgi çekiciydi ve ihtilaflar nedeniyle Pembroke Koleji, Dobb'u Çalışma Direktörü olarak bıraktı ve yemek haklarını elinden aldı. Aynı yıl, Rusya'ya yaptığı son gezi hakkında bir konferans verdi ve bu, bazılarının onu "Rus hükümetinin ücretli bir memuru" olarak adlandırmasına neden oldu ve yine Cambridge'de küçük bir skandala neden oldu. Dobb, bu iddialara The Times'da yayınlanan ve Sovyetler Birliği ile hiçbir bağlantısı olmadığını iddia eden bir makale ile yanıt verdi.
Biyografi > The Hogarth Press

Virginia ve Leonard Woolf tarafından kurulan The Hogarth Press, özgür fikir alışverişini teşvik eden öğeler yayınlamayı amaçlayan bir yayıneviydi. Leonard Woolf'un kendisi bir anti-emperyalistti. Ayrıca entelektüel değiş tokuşun maddi formdaki ekonomik değişimle aynı olduğuna inanıyordu; Dobb'un yayınları, hem Marksizm'in tanıtılması ve savunulması hem de satılabilecek iş parçaları yoluyla entelektüel alışverişti. Yayınlar muhtemelen Leonard ve Virginia Woolf'un görüşlerini yansıtıyordu. Leonard Woolf daha sonra The Political and Social Doctrine of Communism (Komünizmin Siyasi ve Sosyal Doktrini)'ni hazırlamakla görevlendirildi ki, bu teklif daha önce Maurice Dobb'a ve bir başka yazara daha sorulmuş ve reddedilmişti. "1924 ile 1930'ların sonları arasında, The Hogarth Press, Rusya, komünizm ve Marksizm üzerine sekiz kitapçık yayımladı ... Leonard Woolf tarafından desteklenen motifler politik ve eğiticiydi."
Dobb, The Hogarth Press ile iki kitapçık yayımladı. İlki olan, Russia To-day and Tomorrow (Rusya'nın Bugünü ve Yarını) (1930), Keynes'le birlikte Rusya'dan dönüşünden sonra yazıldı. Kitapçıkta, 1930'larda güçlü bir satıcı haline gelen Sovyet ekonomisi, siyaseti, endüstrisi ve kültürü hakkında yorumlar yer alıyordu. İkinci kitapçık, On Marxism To-Day (Günümüzün Marksizmi Üzerine) (1932), genel halka yönelik komünizme ilkel bir giriş olarak tasarlanmıştı.
Biyografi > Ölümü ve mirası

Cambridge, Trinity College'da 28 yıl boyunca akademi üyesi ve eğitimci olarak görev yapan Maurice Herbert Dobb, 17 Ağustos 1976'da 76 yaşında öldü. O zamana kadar, Rusya ekonomisine olan eski bağlılığını sorgulamaya başlamıştı.
Ancak sosyalist idealleri onunla birlikte ölmedi. Amartya Sen ve Eric Hobsbawm adında iki önemli öğrencisi vardı. Amartya Sen, refah ekonomisi alanındaki çalışmalarıyla 1998'de İktisadi Bilimler alanında Nobel Anma Ödülü'nü ve 1999'da Hindistan Cumhuriyeti'nin en yüksek sivil ödülü olan Bharat Ratna'yı aldı. Ayrıca refah ekonomisi alanındaki çalışmalarıyla ilk Charleston-EFG John Maynard Keynes Ödülü'nü de kazandı. Amartya Sen, Dobb'un kendi koleji olan Trinity College'da (1998-2004) Master olarak görev yaptı. Eric Hobsbawm ise, Cambridge Üniversitesi'ne gitti ve Marksizm üzerine çok sayıda eser üreten ve Komünist Parti Tarihçiler Grubu ve Büyük Britanya Komünist Partisi'nde aktif olan bir Marksist tarihçi haline geldi.
Ekonomik düşüncesi

Maurice Dobb, öncelikle neoklasik ekonomi teorisini Marksist bir bakış açısıyla yorumlamakla ilgilenen bir ekonomistti. Orijinal ekonomik hesaplama sorunu tartışmasına katılımı, neoklasik statik denge çerçevesine dayanan kapitalist, merkezi olarak planlanmış sosyalist veya piyasa sosyalisti modellerinin eleştirilerinden oluşuyordu.
Neoklasik iktisat içindeki marjinalist düşünceyi de eleştiriyordu. Marx'ın ölümünden bu yana, bu, Dobb'un Marx adına tartışmasıyla sahada popüler hale geldi. Marjinalizmin ana temeli olan marjinal fayda, bir kişi bir malın her ek birimini tüketirken memnuniyet düzeylerini ölçmenin bir yolunu önerir. Memnuniyet düzeyi de kişinin davranışına bağlıdır. Bu fikirler, mallar için belirlenen fiyatların, tamamen olmasa da, bireysel harcama istekliliğinden daha fazla etkilendiğini gösterdi. Bir bireyin bir mala verdiği algılanan değer, Marx'ın bir malın fiyatının üretiminde yer alan toplumsal emek miktarı tarafından belirlendiğini belirten Değer, Fiyat, Kâr'da açıklanan emek değer teorisinin tersidir.
Maurice Dobb'un Theories of Value and Distribution Since Adam Smith: Ideology and Economic Theory (Değer ve Dağıtım Teorileri Adam Smith'ten Beri: İdeoloji ve Ekonomik Teori)'de, marjinalizmin önerdiği gibi, marjinal fayda ve bireysel tatminin, fiyatları belirleyemeyeceğini savundu. Bir kişinin tercihlerini ve memnuniyet düzeyini, büyük ölçüde bireysel servete bağlı olarak gördü, böylece marjinal fayda, harcama gücü tarafından belirlenir. Dobb'a göre bu, fiyatlar birinin ne kadar harcayacağına bağlı olduğundan, fiyatları tek başına değiştirebilecek olan servet dağılımıydı. Dolayısıyla, emek ve harcama gücü gibi onları etkileyen birçok başka faktör olduğundan, bireysel davranışın fiyatları etkileyemeyeceğini savundu. Dobb, Oskar Lange'nin piyasa-sosyalist modelini ve "neo-klasik" sosyalistlerin katkılarını, "çalışmanın odağını mübadele ilişkileri sorunlarına daraltmak" olarak gördü ve gayri meşru bularak reddetti.
Dobb'un eserlerinin çoğu farklı dillerde de yayımlanmıştır. Introduction to Economics adlı kısa kitabı, Meksikalı entelektüel Antonio Castro Leal tarafından Meksika'nın önde gelen yayıncısı Fondo de Cultura Economica için İspanyolcaya çevrildi ve 1938'den beri ondan fazla baskı yaptı.
Maurice Dobb'a göre, sosyalizm için temel ekonomik zorluklar, dinamik yönleriyle üretim ve yatırımla ilgilidir. Planlı ekonomilerin üç ana avantajını belirledi: öncül koordinasyon, dış etkiler ve planlamadaki değişkenler.
Ekonomik düşüncesi > Öncül koordinasyon

Planlı ekonomiler, ekonominin öncül koordinasyonunu kullanırken, bir piyasa ekonomisi, tanımı gereği aktörlerini parçalara ayırır ve kararlarının temelini oluşturan beklentiler her zaman belirsizliğe dayanır. Sıklıkla dengesizliğe yol açan ve yalnızca bir piyasada sonradan (olaydan sonra) düzeltilebilen ve böylece kaynakların boşa harcanmasına neden olan bir bilgi yoksulluğu vardır.
Öncül planlamanın bir avantajı, kaynakların taahhüdünden önce koordineli ve birleşik bilgi toplama ve karar verme bağlamında belirgin derecede belirsizliğin ortadan kaldırılmasıdır.
Ekonomik düşüncesi > Dış etkiler

Dobb, dış etkilerin piyasa mübadeleleriyle ilişkisini fark eden ilk teorisyenlerden biriydi. Bir piyasa ekonomisinde, bir mübadeledeki her ekonomik aktör, üretim ve tüketimin daha geniş sosyal etkilerini göz ardı ederek, dar bir bilgi yelpazesine dayalı kararlar alır.
Dış etkiler önemli olduğunda, bu, piyasa fiyatlarının bilgi iletme niteliklerini geçersiz kılar, böylece fiyatlar gerçek sosyal fırsat maliyetlerini yansıtmaz. Dobb, ana akım iktisatçıların uygun varsayımlarının aksine, önemli dış etkilerin aslında modern piyasa ekonomilerinde yaygın olduğunu iddia etti. Uygulamadan önce birbiriyle ilişkili kararları koordine eden planlama, daha geniş bir sosyal etki yelpazesini hesaba katabilir. Bunun, sektörler arasındaki eşitsiz gelişmenin dış etkileri ve bayındırlık işlerinin dış etkileri açısından ve bebek sanayilerin gelişimi dahil olmak üzere verimli endüstriyel planlama için önemli uygulamaları vardır; bu, çevre üzerinde geniş çapta duyurulan olumsuz dış etkilere ek olarak yapılır.
Ekonomik düşüncesi > Planlamadaki değişkenler

Faktörlerin karmaşıklığını göz önünde bulundurarak, yalnızca koordineli öncül planlama, statik çerçevelerde "veri" olarak görünen şeylerin bir planlama sürecinde değişkenler olarak kullanılabileceği akışkan tahsisine izin verir. Örnek olarak, eşgüdümlü öncül plan altında koşullara göre planda ayarlanabilecek değişkenler şeklini alacak olan aşağıdaki "veri" kategorileri listelenebilir: yatırım oranı, yatırımın sermaye ve tüketim arasındaki dağılımı, üretim teknikleri seçimleri, yatırımın coğrafi dağılımı ve sanayiye göre ulaşım, yakıt ve güç ile tarımın göreli büyüme oranları, yeni ürünlerin piyasaya sürülme oranı ve bunların özellikleri ve üretimde standartlaşma veya çeşitlilik derecesi ekonomi, gelişme aşamasında, karşılayabileceğini hissediyor.
Çalışmaları

Capitalist Enterprise and Social Progress, 1925
Russian Economic Development since the Revolution. H. C. Stevens yardımıyla. Londra: G. Routledge & Sons, 1928.
Wages, 1928
"A skeptical view of the theory of wages", 1929, Economic Journal
Russia To-Day and Tomorrow, 1930, The Hogarth Press
On Marxism To-Day, 1932, The Hogarth Press
"Economic Theory and the Problems of a Socialist Economy". The Economic Journal. 43 (172). Dec 1933. ss. 588–598. doi:10.2307/2224505. JSTOR 2224505. 25 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Aralık 2022.
Political Economy and Capitalism: Some essays in economic tradition, 1937
Soviet Planning and Labour in Peace and War: Four Studies. Londra: George Routledge & Sons, 1942
"How Soviet Trade Unions Work." San Francisco: International Bookshop, n.d. [1942]. broşür
Marx as an Economist: An Essay. Londra: Lawrence & Wishart Ltd., 1943
Soviet Economy and the War. New York: International Publishers, 1943
Studies in the Development of Capitalism, 1946 - Türkçe baskı: Kapitalizmin Gelişimi Üzerine İncelemeler, çev. F.Akar, Belge Yayınları, 1992, 2007
Soviet Economic Development Since 1917, 1948 - Türkçe baskı: 1917'den Bu Yana Sovyet Ekonomisinin Gelişimi, çev. Metin Aktan, Özdemir Basımevi, 1968
Reply (Paul Sweezy'nin feodalizmden kapitalizme geçiş hakkındaki makalesine), 1950, Science and Society - Türkçe baskı: Feodalizmden Kapitalizme Geçiş, çev: Semih Sökmen; Müge Gürer, Metis Yayıncılık, 1984
Some Aspects of Economic Development, 1951
Economic Theory and Socialism: Collected Papers, 1955
Capitalism Yesterday and Today, Londra: Lawrence & Wishart Ltd., 1958 - Türkçe baskı: Kapitalizmin Dünü ve Bugünü, çev. Feyza Kantur, İletişim Yayınları, 2001
An Essay on Economic Growth and Planning, 1960
Economic Growth and Underdeveloped Countries. New York: International Publishers, 1963
Papers on Capitalism, Development and Planning, 1967
Welfare Economics and the Economics of Socialism, 1969
""The Sraffa System and Critique of the Neoclassical Theory of Distribution", 1970, De Economist
Socialist Planning: Some Problems. 1970
Theories of Value and Distribution Since Adam Smith: Ideology and Economic Theory. Londra: Cambridge University Press, 1973
"Some Historical Reflections on Planning and the Market," in Chimen Abramsky (ed.), Essays in Honour of E. H. Carr, Londra, Macmillan Press, 1974
An Essay on Economic Growth and Planning. Londra: Routledge & Kegan Paul, 1976
The Development of Socialist Economic Thought: Selected Essays. Londra: Lawrence & Wishart Ltd., 2008
A Contribution to the Critique of Political Economy, Maurice Dobb tarafından İngilizce dilinde düzenlendi.
Daha fazla okuma

Dubino, J. (2010). Virginia Woolf ve Edebiyat Pazarı . New York, New York: Palgrave Macmillan
Eatwell, J., Murray Milgate ve Peter Newman, (editörler) (1990) The New Palgrave. Marksist Ekonomi. New York, NY: WW Norton ve Şirketi
Feinstein, C. (ed.) (1967). Sosyalizm, Kapitalizm ve Ekonomik Büyüme: Maurice Dobb'a Sunulan Denemeler . Cambridge: Cambridge University Press
Hobsbawm, EJ (1967). Maurice Dobb. Feinstein'da (1967)
Hollander, Samuel. (2008). Karl Marx'ın Ekonomisi: Analiz ve Uygulama. Cambridge: Cambridge University Press
Howard, MC ve Kral, JE (1992). Marksist Ekonomi Tarihi, Cilt II: 1929-1990 Princeton, NJ: Princeton University Press
Maurice Dobb Memorial Sayı. (1978). Cambridge Ekonomi Dergisi, 2(2), Haziran
Meeks, Ronald. (1978). Maurice Herbert Dobb'un ölüm ilanı. İngiliz Akademisi Tutanakları 1977, 53, 333-44
Pollitt, BH (1985). "Metalar Aracılığıyla Meta Üretimi"nin Önünü Açmak: Piero Sraffa'nın "The Works and Correspondence of David Ricardo" baskısındaki Maurice Dobb'un İşbirliği Üzerine Notlar . teksir edilmiş
Şen, Amartya. (1990). "Maurice Herbert Dobb." Eatwell, Milgate ve Newman'da (1990)
Şenk, Timothy. (2013). Maurice Dobb: Politik Ekonomist. Londra: Palgrave Macmillan
Şenk, Timothy. (2013). "Keynes Mahkemesinde Bir Marksist". Jakoben Dergisi. 9 Ekim sayısı
Sraffa, P. (1960). Meta Aracılığıyla Meta Üretimi: İktisat Teorisinin Eleştirisine Giriş. Cambridge: Cambridge University Press
Sraffa, P., MH Dobb'un işbirliğiyle. (1951–73). David Ricardo'nun Eserleri ve Yazışmaları. 11 cilt, Cambridge: Cambridge University Press
Luis Augusto Castro Quiroga

| Ekselansları Luis Augusto Castro Quiroga |
| --- | --- |
Tunja Fahri Başpiskoposu

Atanma: 2 Şubat 1998
Dönem bitişi: 11 Şubat 2020
Önce gelen: Augusto Trujillo Arango
Sonra gelen: Gabriel Ángel Villa Vahos
Papazlığa atanma: 24 Aralık 1967
Takdis: 29 Kasım 1986 Angelo Acerbi tarafından
Doğum: 08 Nisan 1942(1942-04-08) Bogota, Kolombiya
Ölüm: 02 Ağustos 2022 (80 yaşında) Bogota, Kolombiya
Önceki görev: San Vicente-Puerto Leguizamo Baş Papazı ve Aquae Flaviae Yardımcı Piskoposu (1986–1998)
Luis Augusto Castro Quiroga (d. 8 Nisan 1942 - ö. 2 Ağustos 2022), Kolombiyalı Roma Katolik başpiskopos.
Yaşamı ve kariyeri

Castro Quiroga, 8 Nisan 1942'de Bogota, Kolombiya'da doğdu. 1967'de rahip olarak atanarak dini görevine başladı.
Ardından 1986'dan 1998 yılına kadar San Vicente-Puerto Leguizamo Baş Papazı olarak görev yaptı. Son olarak 1998-2020 yılları arasında Tunja Fahri Başpiskoposu olarak hazır bulundu. Ayrıca 2005-2008 ve 2015-2017 yılları arasında iki dönem Kolombiya Piskoposluk Konferansı Başkanı olarak vazife yaptı.
Ölümü

Castro Quiroga, 2 Ağustos 2022'de doğum yeri Bogota, Kolombiya'da COVID-19 ile enfekte olarak 80 yaşında öldü.
Sarı sayfalar

Sarı sayfalar
2004 yılına ait Auckland sarı sayfalar kitapları
Sarı sayfalar işletmelerin telefonlarının kayıtlı bulunduğu telefon ya da son dönemlerdeki adı ile firma rehberidir. Rehberin sarı sayfalara basılması nedeniyle bu isimle anılmakla birlikte; işletmeler genelde alfabetik sıralamadan ziyade işletme kategorisine göre sıralanmaktadır. Bunun yanında sarı sayfalara reklam da verilebilmektedir.
Sarı sayfaları ismi ve yaklaşımının ilk kullanımı 1883'lü yıllara dayanmakla beraber; o yıllarda ABD'nin Cheyenne şehrinde, telefon rehberi düzenleyen bir firmanın beyaz renkli sayfa kullanmaktan ziyade sarı renkli sayfa kullanması sonucu ortaya çıkmıştır. 1886 yılında ilk resmi sarı sayfa rehberi Reuben H. Donnelley tarafından yayımlandı. Günümüzde sarı sayfalar ismi dünya genelinde kullanılmaktadır. Ayrıca çevrimiçi sarı sayfalar hizmeti veren yellowpages.xx adres formatlı servisler 75 ülkede mevcuttur.
Jan Niemiec

| Jan Niemiec |
| --- | --- |
Niemiec 2017'de
Doğum: 14 Nisan 1958(1958-04-14) Kozłówek, Polonya
Ölüm: 27 Ekim 2020 (62 yaşında) Łańcut, Polonya
Ölüm sebebi: COVID-19
Meslek: Papaz
Etkin yıllar: 2006-2020

Piskopos Jan Niemiec (Ukraynaca: Ян Нммммы; Lehçe: "Jan Niemiec"; d. 14 Mart 1958 - ö.27 Ekim 2020), Polonya doğumlu Ukraynalı Roma Katolik papaz.
Yaşamı

Niemiec 14 Mart 1958'de Kozłówek, Polonya'da doğdu. 21 Ekim 2006 tarihinden 27 Ekim 2020'deki ölümüne kadar Kamyanets-Podilskyi Roma Katolik Piskoposluğu ve Decoriana'nın Titular Piskoposluğu'nun yardımcı piskoposu olarak görev yaptı.
Ölümü

Niemiec 27 Ekim 2020'de COVID-19 nedeniyle Łańcut, Polonya'da tedavi gördüğü bir hastanede 62 yaşında öldü.
Mikroskop

Mikroskop
Mikroskop (Yunanca: μικρός mikrós, "küçük"; σκοπεῖν skopeîn, "görüntü"), çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük cisimlerin birkaç çeşit mercek yardımıyla büyütülerek görüntüsünün incelenmesini sağlayan bir alettir. Öncelikle adından da anlaşılacağı üzere, mikro, yani çok küçük hücrelerin incelenmesinin yanı sıra, sanayi, menakür, genetik, jeoloji, arkeoloji ve kriminalistik alanında da büyük hizmetler görmektedir.
Mikroskobu, ilk önce Hollandalı Zacharias Janssen'in, 1590 dolaylarında bir teleskobu tadil etmek suretiyle meydana getirdiği kabul edilmektedir. Ancak bu sıralarda başka Hollandalı, Alman, İngiliz ve İtalyan bilginleri de, mercek sistemi tersine çevrilmiş bir teleskobun, cisimleri büyütmek için kullanılabileceğinin farkına varmışlardır.
Nitekim dünyanın güneş etrafında döndüğünü açıkladığı için, engizisyon işkencesine tâbi tutulan ve dünyayı güneş etrafında döndüğünü iddia etmekten vazgeçmesi şartıyla Papa tarafından serbest bırakılan meşhur İtalyan bilgini Galilei Galileo (1564-1642) iki mercek kullanarak bazı tecrübelerde bulunmuştu. Bugünkü mikroskobun ana prensiplerini ise 17. asırda Hollandalı Anton van Leeuwenhoek ve İngiliz Robert Hooke bulmuşlardır.
İnsan gözü doğal bir mikroskoptur. Uzaktaki cisimler ufak gözükürler. Cisimler yaklaştıkça teferruatı daha iyi seçilmeye başlanır. Göz, sonsuz bir uyum özelliğine sahip olsaydı mikroskoba ihtiyaç olmazdı.
Genel olarak mikroskop iki büyük kısma ayrılarak incelenir: mekanik kısım ve optik kısım.
Stereoskopik mikroskoplar

Cisimlerin üç boyutlu görüntülerini temin etmek maksadıyla stereoskopik mikroskoplar yapılmıştır. İki mikroskop optik sisteminin bir dürbün şeklinde bir sehpa üstüne montesinden ibarettir. Bu mikroskoplar biyoloji laboratuvarları için elverişlidir. Objeyi inceleyebilme ve diseksiyon yapma imkânı verebilen, iki gözle bakılarak üç boyutlu görüntü sağlanan mikroskoplardır. Bir Carl-Zeiss stereomikroskopta bulunan x6,3 büyütmeli objektif ve x10 büyütmeli oküler ile örneği 63 kez büyüterek dıştan, total olarak incelemek mümkündür.
Stereoskopik mikroskoplar > Polarizasyon mikroskobu

Döner bir tabla ile iki nicol prizma veya iki polarıcı çuhayla donatılmış bir optik mikroskoptur. Tablanın altına yerleştirilen polarıcı nicol, cismin üzerine polarılmış ışık gönderir; analizleyici nicol ise, objektifin biraz üzerine yerleştirilmiştir. Bu iki prizma karşılaştığı zaman, belli bir devranı gücü olan maddelerin veya çift kırılımlı maddelerin bulunduğu bölgeler hariç, mikroskobun alanı karanlık olarak gözükür. Canlı incelemeye uygun olan bu mikroskop hücre ve dokuların bazı kısımlarını polarize ışığa gösterdikleri özel tepkilerden hareketle geliştirilmiştir. Önemli olan polarize bir ışığın bulunması olayıdır. Kaynakla kondansör arasına konulan polarlayıcı levha ışık demetinin ikiye ayrılmasını sağlar. Işık demetlerinden biri objeden diğeri ise kırılarak obje dışından geçer ve tekrar birleşirler. Siller, keratin, kristal, sinir ve kas fibrilleri, nişasta gibi hücre yapıları ve bölünmedeki mitotik yapı gibi birçok moleküler düzleştiricilerin gösterilmesinde görevli mikroskoplardır.
Stereoskopik mikroskoplar > Faz kontrast mikroskobu

Ana madde: Faz kontrast mikroskobu
Genellikle boyanmamış ve canlı hücrelerde çalışılma zorluğundan tercih sebebi olmaktadırlar. Görünen ışığın şeffaf objeden geçişinde, hücre içindeki yapıların ışığı kırma indisleri farkından yararlan ve farklı yapıları ayırt etme prensibinde çalışır. Işık dalgaları canlı hücreyi katederken bir organelle karşılaşır ve yansır. Bunun sonucunda ışık dalgaları hücrelerden ayrı fazlarda veya ayrı zamanlarda çıkarlar. Hava ile temas eden bir ışık dalgası göze gelen görüntüdeki hücre kısımları farklı olarak ayırt edilebilir. Objektif ve kondansör mercekleri amplitüd farklarını ortaya koyan optik yüzeyler bulundurduklarından parlaklıkları indirgenir, ışık dalgası örneği katederken bütün noktalarda olan farklılıkları çıkartır ve obje ışık mikroskobunda görülemezken, burada sağlanmış olan kontrastlık sayesinde detaylı incelenebilir. Canlı materyal, hücre sitoplazması bu mikroskop ile iyi gösterilmektedir.
İnterferens mikroskobu

Faz kontras mikroskobunun iyi bir versiyonudur. Aralarında bulunan tek fark ışık demetinin kullanımdan kaynaklanır. Bir ışık demeti örnekten geçerken diğeri ise ışıktan geçemeyen ışık demetidir, değişik bölgelerin farklı yoğunlukları sayesinde kırılma indisleri ile farklılıkları ortaya koyar ve renkli bir görüntü oluşumunu sağlar. Diferansiyel İnterferens mikroskop: Hücre yüzeyinin daha iyi gösterilmesini sağlar ve benzer bir mikroskoptur.
İnterferens mikroskobu > Metalurji mikroskobu

Maden parçaları ışığı geçirmediği için mikroskoba kuvvetli bir ışık kaynağı ilave edilmiştir. Kaynaktan gelen ışık incelenecek cisme çarptırılarak objektife yansıyan ışıklardan inceleme yapılır.