Mollakent Medresesi
Konumu ve mimarisi

Muş ilinin Bulanık ilçesine bağlı Mollakent'te, Mollakent Mezarlığı'nın kuzey sınırında yer alır. Günümüzde varlığını sürdürmeyen yapı, doğu-batı doğrultusunda uzanan ve 7,71 × 18,69 m dış ölçülerindeki dikdörtgen planlı bir yapıydı. Günümüze yalnızca taçkapısının olduğu kuzey beden duvarının bir bölümü kalmış, günümüzdeki medrese binası ise bu duvarın batı cephesine bitişik olarak inşa edilmiştir.
5,91 m yüksekliğindeki dikdörtgen şeklindeki taçkapı, dört basamaklı bir merdivenle hazireye açılır. Taçkapının saçaklığı, ön yüzleri silmeli ve profilli konsollara biner. Dış cephede basık, iç cephede ise sivri kemerli olan giriş açıklığı, sivri kemerli bir nişin içinde konumlanır. Bu sivri kemerin üst kısmı, mukarnas benzeri kemerciklerden meydana gelen bir bordürle çevrelenir. Aynı bordür, sivri kemerin her iki yandan oturduğu sütun başlığı görünümü verilen üzengitaşlarının iki yanı ile giriş açıklığının üst kısmında da bulunur. Sivri kemerin her iki yanındaki birer yuvarlak rozette, birer Davud Yıldızı yer alır. Kavsarada konumlanan, 60 × 44 cm ölçülerindeki enine dikdörtgen şeklindeki beyaz mermer kitâbedeki metin, kabartma tekniğiyle celî sülüs üslubunda işlenmiştir. Dört satır hâlinde düzenlenen ve her biri dikdörtgen bir kartuşta bulunan sekiz dizeden oluşan Farsça metin şu şekildedir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| Metin  حضرت شیخ عبدالرحمن دل سایم  صاحب خيرات مقبول كريم  از برای خواندن علم خدا  کرد این بنیاد بنای مستقیم  حمد لله شد تمام این مدرسه  همجنين بما معمور ندهد قديم ... گفت هاتف تاریخش اجرى عظيم" سنة ١٢٣٤ | Çeviri yazı  Hazret-i Şeyh Abdurrahmân dil-i sâyim Sâhib-i hayrât makbâl-i kerîm Ez-berâ-yı hânden-i ilm-i Hudâ Gerd în bünyâd binâ-yı müstakîm Hamdü li'llâh şod temâm în medrese Hemçünîn bemâ ma'mûr nedehed kadîm Ey ... Goft hâtif târîheş "ecrî 'azîm" sene 1234 | Çeviri  Hazreti Şeyh Abdurrahman gönlü [kötülükten] uzak [zat] Hayır sahibi ve kerem [Allah'ın] makbulüdür Allah'ın ilminin okunması için Bu yapıyı sağlam bir bina kıldı Allah'a hamd olsun bu medrese tamamlandı Öyle ki önceden bizim için bu kadar sağlam değildi Ey ... Tarihi için "sevabı çok büyük" dedi Yıl 1234 |

Günümüzdeki medrese, ahlat taşından inşa edilmiş kâgir bir yapıdır. Batı-doğu doğrultusunda uzanan ve 12,28 × 8,20 m ölçülerindeki dikdörtgen planlı yapının kot seviyesi diğer cephelerden 1 m kadar aşağıda olan kuzey cephesi yola bakarken diğer cepheleri mezarlıkla çevrelenir. Yapının yüksekliği ise 4,45 m'dir. Medreseye giriş, kuzey cephesindeki altı basamaklı merdivenin ardından ulaşılan 1,21 × 2,21 m ölçülerindeki giriş sahanlığının ortasındaki kapıdan sağlanır. 0,77 m genişliğindeki tek kanatlı kapı, düz lentoludur. Duvarlarının dış cephelerinde saçak bulunmaz. Yapıyı örten ve yer yer çökmelerin olduğu düz toprak çatı, yapının iç kısmından enine hatıllarla desteklenir. Çatıda; batı, doğu ve güney yönlerine eğimli, yekpare taştan yapılan üç adet çörtenin yanı sıra iki adet taş baca bulunur.
Yapıya girişin yapıldığı kapının ekseninde, 7,13 × 2,10 m ölçülerindeki koridor yer alır. Giriş kapının yukarısındaki pencere, içeriden dikdörtgen bir niş içerisindedir. Koridorun batı ve doğu duvarlarının güneylerinde, her iki yandaki dikdörtgen planlı odaya açılan düz lentolu birer kapı bulunur. Batı duvarının orta ekseninde mukarnas kavsaralı, güney duvarında ise daha büyük boyuttaki sade bir niş vardır.
7,07 × 3,47 m ölçülerindeki batıdaki odanın kuzey duvarının orta ekseninde yer alan kare pencere ile doğu duvarının güneyindeki kapı düz lentoludur. Güney duvarının batı kenarındaki sade niş, odadaki nişlerin en büyüğüdür. Batı duvarının orta ekseni ile bunun kuzeyindeki birer özdeş kare niş, sadedir. Duvarın güney kısmındaki üç nişten ortadaki, sade bir kaide ile başlıklara sahip bir pilastere dayanan ikiz sivri kemerle sonlanır. Bu nişin her iki yanındaki daha küçük boyutlu birer niş ise dört dilimli kaş kemerli bir düzene sahiptir. Kaş kemerlerin yukarısına birer lale motifi kazılıdır. Doğu duvarının orta eksenindeki sivri kemerli niş ile bunun her iki yanındaki görece daha küçük boyutlu, dört dilimli kaş kemerlere sahip birer niş, odadaki diğer nişlere göre daha yukarıdadır. 7,26 × 3,45 m ölçülerindeki doğudaki oda; aynı kapı, pencere ve güney duvarı nişi düzenine sahiptir. Odanın doğu duvarının kuzey ve güneyinde yer alan birer üçlü niş grubu ise, batıdaki odanın doğu duvarındaki üçlü niş grubuyla aynı düzendedir.