stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Konuşma sentezleyici
Tarihçe > Bilgisayar Tabanlı

İlk bilgisayar tabanlı ses sentezleyiciler 1950'lerin sonlarında ortaya çıktı. Noriko Umeda ilk genel İngilizce metin okuma sistemini 1968'de Japonya'daki Elektroteknik Laboratuvarında geliştirdi. 1961'de fizikçi John Larry Kelly Jr ve meslektaşı Louis Gerstman konuşmayı sentezlemek için bir IBM 704 bilgisayarı kullandılar; bu, Bell Laboratuvarları tarihindeki en önemli olaylardan biridir.
1975'te Fumitada Itakura, NTT'deyken yüksek sıkıştırmalı konuşma kodlaması için hat spektral çiftleri (LSP) yöntemini geliştirdi. 1975'ten 1981'e kadar Itakura, LSP yöntemine dayalı konuşma analizi ve sentezindeki sorunları inceledi. 1980'de ekibi, LSP tabanlı bir konuşma sentezleyici çipi geliştirdi. LSP, konuşma sentezi ve kodlaması için önemli bir teknolojidir ve 1990'larda neredeyse tüm uluslararası konuşma kodlama standartları tarafından temel bir bileşen olarak benimsenerek, mobil kanallar ve internet üzerinden dijital konuşma iletişiminin geliştirilmesine katkıda bulunmuştur.
1975 yılında MUSA piyasaya sürüldü ve ilk Konuşma Sentez sistemlerinden biriydi. Bağımsız bir bilgisayar donanımından ve İtalyanca okumasını sağlayan özel bir yazılımdan oluşuyordu.
1980'ler ve 1990'lardaki baskın sistemler büyük ölçüde MIT'de Dennis Klatt'ın çalışmasına dayanan DECtalk sistemi ve Bell Labs sistemiydi;  ikincisi, doğal dil işleme yöntemlerini kapsamlı bir şekilde kullanan, dilden bağımsız ilk çok dilli sistemlerden biriydi.
Konuşma sentezleyici küçük cihazlara ilk olarak 1970li yıllarda hizmet vermeye başladı. İlklerden sayılabilecek olan 1976 yılında Telesensory Systems tarafından geliştirilen ve görme engelliler için taşınabilir hesap makinesini geliştirdiler. Fidelity, 1979'da elektronik satranç bilgisayarının konuşan bir sürümünü piyasaya sürdü.
Sentezlenmiş sesler, AT&T Bell Laboratories'de Ann Syrdal'ın bir kadın sesi yarattığı 1990 yılına kadar tipik olarak erkekti.
Konuşma sentezi biçimlendirme dilleri

Gelişen teknoloji ile konuşma sentezlerinin XML dosyasına uygun şekilde olması için İşaretleme dili oluşturulmaktadır. En yeni hali olarak kabul edilen Konuşma Sentezi İşaretleme Dili (SSML) XML tabanlı bir biçimlendirme dili hizmeti vermektedir. Standart olarak önerilmiş olsa da, yaygın olarak benimsenmemiştir.
Konuşma sentezi biçimlendirme dilleri, diyalog biçimlendirme dillerinden farklıdır. Örneğin VoiceXML, metinden konuşmaya işaretlemeye ek olarak konuşma tanıma, diyalog yönetimi ve tuşlu arama ile ilgili etiketleri içerir.
DECtalk demo
Fidelity Chess Challenger Voice
Fidelity Chess Challenger Voice speech output
Kolyoz

Kolyoz veya Kolyos (Scomber japonicus), uskumrugiller (Scombridae) familyasından bir balık türü.
Özellikleri

Vücut uzun, yuvarlak, füze şeklindedir. Başın üzeri açık olduğundan beyin gözükür. Sırtı mavi renkte enine dalgalı hatlı, karına doğru ise gümüşi sarıdır. Sayısız miktarda benekler vardır. Birinci sırt yüzgecinin daha dik bir üçgen şeklinde, kuyruk yüzgecinin ucunun daha sivri ve hava kesesi olmayışı ile uskumrudan ayırt edilirler.
Dağılımı

Türkiye'de batı Karadeniz, Akdeniz, Ege Denizi, Marmara Denizinde görülür. Büyüklüğü ortalama 15–25 cm dir, maksimum 50 cm olur. Ağustos-Eylül aylarında ürerler.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: sh85025467  NLI: 987007286316905171
Büyük Medrese

Büyük Medrese, aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Büyük Medrese (Lefkoşa), Lefkoşa'da bir medrese
Büyük Medrese (Yatağan), Yatağan'daki bir medrese
Buynaksk

Demirhan-Şura (1917'den önce)
Buynaksk (Kumukça Temirhanşura, Lakça ЩурахӀи Şçurahi, Avarca, Dargince Шура Şura), Kuzeydoğu Kafkasya'da yer alan Dağıstan Cumhuriyeti'nin merkezinde bir kenttir.
Hazar (Kaspi) Denizi'nin batı kıyılarındaki Dağıstan Cumhuriyeti'nin başkenti Mahaçkala kentinin batısında yer alır. Dağıstan'ın ve 1917 ile 1920 arasında bağımsız ülke olan Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin eski başkentidir. Tarihi kentin eski adı Temirhan Şura'dır. Nüfusunun çoğunluğunu Kafkas kökenli Avarlar ile Türki kökenli Kumuklar oluşturur.
| g t  Dağıstan  |
| --- | --- | --- |
Başkent: Mahaçkale
| Kentsel okruglar | Buynaksk ·  Dagestanskiye Ogni ·  Derbent ·  Hasavyurt ·  İzberbaş ·  Kaspiysk ·  Kizlyar ·  Kızılyurt ·  Mahaçkale ·  Yujno-Suhokumsk |  |
| Belediyesel rayonlar | Ağul ·  Ahtı ·  Ahvah ·  Akuşa ·  Babayurt ·  Botlih ·  Buynaksk ·  Çaroda ·  Dahadayev ·  Derbent ·  Dokuzpar ·  Gergebil ·  Gumbetov ·  Hasavyurt ·  Hiv ·  Humtorkale ·  Hunzah ·  Kazbek ·  Kizlyar ·  Kuli ·  Karabudakkent ·  Kaytag ·  Kayakent ·  Kızılyurt ·  Kunib ·  Kurah ·  Lak ·  Levaş ·  Meherremkent ·  Novolak ·  Nogay ·  Rutul ·  Sergokale ·  Süleyman-Stalski ·  Şamil ·  Tabasaran ·  Tarumovka ·  Tlyarata ·  Tsumada ·  Tsunta ·  Untsukul |  |
| Konular | Bayrak ·  Arma ·  Marş ·  Tarih ·  Nüfus ·  İdari yapılanması |  |
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 7699587-2  LCCN: no2001076270  NLI: 987007496496205171  VIAF: 135202283   WorldCat (LCCN): no2001-076270
Büyük Macaristan Ovası

Ovanın Macaristan sınırları içinde kalan bir bölümü
Büyük Macaristan Ovası ya da Alföld (Pannonian Ovası), Orta Avrupa'da Macaristan'ın güney ve doğu bölgelerini, Slovakya'nın doğu topraklarını, Ukrayna'nın güneybatısını, Romanya'nın batısını Sırbistan'ın kuzeyini ve Hırvatistan'ın doğusunu kaplayan büyük bir düzlüktür. Karpatya Havzası'nın en geniş bölümüdür.
Macaristan'da Alföld ya da Nagyaföld, Slovakya'da Veľká dunajská kotlina, Romanya'da Câmpia Tisei, Sırbistan'da Panonska nizija, Hırvatistan'da Panonska nizina ve Ukrayna'da Тисо-Дунайська низовина adları ile bilinir. Doğuda ve kuzeyde sınırları Karpat Dağları olup, güneyde Sava Nehri ile komşudur.
Toplam yüzölçümü 100.000 km²'yi bulan geniş ovanın, 52.000 ²'si Macaristan sınırları içinde kalır. Bu da yaklaşık olarak Macaristan'ın topraklarının %56'sını oluşturur. Ovanın içindeki en yüksek nokta 183 metre ile Macaristan sınırları içinde bulunan Hoportyó tepesidir. En alçak noktası Tisza Nehri'dir. Düzlükler bütünüyle bir noktada toplanmamıştır ve arazisi yer yer düzlük ve tepelerden oluşur. Ovanın içinden geçen en önemli akarsu Tisza Nehri'dir.
Burabay Gölü

| Burabay  Бурабай |
| --- | --- |


Wikimedia Commons
Burabay Gölü – (Kazakça: Бурабай көлі) Kazakistan'ın Akmola bölgesinde Burabay avdanında bulunan bir göldür. Kökşe dağının doğu eteğinde, deniz dengesinden 320,6 m yükseklikte yerleşmiştir. Uzunluğu 4.5 km olup eni 3.9 km, ortalama derinliği 4.5 m, en derin yeri 7 m, kıyı uzunluğu 13,6 km, su alanı 164 km². Başkent Astana'a yaklaşık 250 km uzaklıkta bulunan, ormanlarla kaplı yeşil bitki örtüsüyle kaplı bir bölgedir. İçerisinde birçok göl bulunmaktadır. Kazak halkı deniz özlemini bu bölgede gidermektedir. Kazakistan'ın turistik bölgesidir. Birçok kaliteli otel bu bölgede bulunmaktadır.
Tektonik bir yerde yatan gölün batı ve kuzeyinde  granitten oluşmuş, doğu sahilleri kumludur. Turizm maksatlı Burabay kurortu, «Okjetpes» ve «Goluboy zaliv» tatil evleri yapılmıştır. Göl suyunda alabuga, şabak, sazan, şortan, taban balıkları vardır. Burabay tabiatının göz alıcı görünümü edebiyat ve sanat eserlerinde yerini en güzel şekilde almıştır.
Türkiye'nin Amasya ilinde aynı adda bir göl bulunmaktadır.
Cakran

| Cakran |
| --- | --- |
İdari birim
CakranCakran'ın Arnavutluk'taki konumu
Ülke:  Arnavutluk
İl: Fier
Belediye: Fier
Nüfus (2011)
 • Toplam: 11.722
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAS)
Cakran, Arnavutluk'un Fier iline bağlı Fier belediyesinde bulunan bir köy ve idari birimdir. Nüfusu 2011 yılı itibarı ile 11,722'dir.
Cakran idari birimi Buz Madh, Cakran, Cakran i Ri, Floq, Gjonç, Gjorgos, Gorishova, Hambar, Kreshpan, Varibop, Vyosa ve Vreshtas köylerinden oluşmaktadır.
Cadbury Snowflake

| --- | --- |
Tür: Gıda
Sahibi: Cadbury
Kökeni: Avustralya
Çıkış: 2000
Cadbury Snowflake Cadbury tarafından üretilen bir çikolataydı.
Birleşik Krallık ve İrlanda'da üretilip satıldı. 2000 yılında piyasaya sürülüp 2008 yılında üretimi sonlandırıldı.
Cadbury Shots

| --- | --- |
Tür: Gıda
Sahibi: Cadbury
Kökeni: Birleşik Krallık
Çıkış: 2000
Cadbury Shots şu anda Cadbury tarafından üretilen bir şekerleme markasıdır. Sert şekerli bir dış tabakaya kaplanmış sütlü çikolata toplarından oluşur ve İrlanda ve Birleşik Krallık'ta satılır.
2009 yılında ambalaj, Cadbury Clusters ambalajına benzer şekilde yeniden tasarlandı. Bulunmaları çok zordur, otoyol servis istasyonları ise neredeyse bulunabilecekleri kesin yerlerden biriydi.
Buryatlar

İki Buryat ve eşleri
Buryatlar (Buryatça: Буряад, romanlaştırılmış: Buryaad, ᠪᠣᠷᠢᠶᠠᠳ; Moğolca: Буриад, romanlaştırılmış: Buriad), Buryat dilini konuşan güneydoğu Sibirya'ya özgü bir Moğol etnik grubudur. Sibirya'daki en büyük iki yerli gruptan biri, diğeri Yakutlar. Bugün Buryatların çoğunluğu, Rusya'nın federal bir tebaası olan itibari anavatanları olan güney kıyısı boyunca yayılan ve kısmen Baykal Gölü'nün iki yanından geçen Buryatya Cumhuriyeti'nde yaşıyor. Daha küçük Buryat grupları, sırasıyla Buryatya'nın batısında ve doğusunda bulunan Ust-Orda Buryat Okrugu (İrkutsk Oblastı) ve Agin Buryat Okrugu'da (Zabaykalsky Krayı) ve ayrıca kuzeydoğu Moğolistan ve İç Moğolistan, Çin'de yaşar. Geleneksel olarak Moğolların başlıca kuzey alt grubunu oluşturdular.
Buryatlar, göçebe hayvancılık ve barınak için gers dikme dahil olmak üzere diğer Moğollarla birçok geleneği paylaşır. Bugün Buryatların çoğu, Buryat Cumhuriyeti'nin başkenti Ulan-Ude'de ve çevresinde yaşıyor, ancak çoğu hala kırsal kesimde daha geleneksel bir yaşam tarzı izliyor. Buryat denilen merkezi bir Moğol dili konuşuyorlar. UNESCO'nun Tehlike Altındaki Dünya Dilleri Atlası'nın 2010 baskısı, Buryat dilini "ciddi şekilde tehlike altında" olarak sınıflandırır.
Geçmiş

Modern Buryatların atalarının Tiele kabile birliğinin bir parçası olan Bayyrku ve Kurıkanlar olması muhtemeldir. Tiele ise Dinlin'den geldi. Dinlin ile ilgili ilk bilgiler MÖ 2. yüzyıla ait kaynaklarda ortaya çıktı.
Cal Ribot

Cal Ribot
Cal Ribot, Avinguda del Pessebre, Engordany, Escaldes-Engordany Parişi, Andorra'da bulunan bir evdir. Andorra Kültür Mirası'nda kayıtlı bir miras varlığıdır.
CalPhotos

CalPhotos, çevrimiçi doğa tarihi fotoğraf veritabanıdır. Yabani hayatı tanımlamak için kullanılır. Kaliforniya Üniversitesi (Berkeley) tarafından düzenlenir. Belleğinde bulunan fotoğraflardan üniversiteler, devlet kurumları ve websiteleri gibi birçok yer yararlanır. Encyclopedia of Life ile birlikte çalışmaktadır. Bitki tanımlamaları kullanıcılar tarafından yapılsa da, inceleme ve düzenleme işlemleri kontrollüdür.
Cala (futbolcu)

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Cala Sevilla formasıyla (2013)
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Juan Torres Ruiz
Doğum tarihi:  26 Kasım 1989 (34 yaşında)
Doğum yeri:  Lebrija, İspanya
Boyu:  1,87 m (6 ft 1+1⁄2 in)
Mevkii:  Defans
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Getafe
Numarası:  16
Altyapı kariyeri
:  CA Antoniano
2000–2008:  Sevilla
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2008–2010 |  Sevilla B |  34 |  (1) |
| 2010–2014 |  Sevilla |  32 |  (5) |
| 2010–2011 |  → Cartagena (kiralık) |  25 |  (3) |
| 2011–2012 |  → AEK (kiralık) |  13 |  (1) |
| 2014 |  Cardiff City |  8 |  (2) |
| 2015 |  Granada |  7 |  (0) |
| 2015– |  Getafe |  66 |  (4) |
Millî takım kariyeri
| 2008 |   İspanya U-19 |  1 |  (0) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 23 Aralık 2017 
Juan Torres Ruiz ya da kısaca Cala (d. 26 Kasım 1989), Getafe takımında defans pozisyonunda görev yapan İspanyol futbolcudur.
Profesyonel kariyerine 2008 yılında Sevilla B kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Sevilla, Cartagena, AEK, Cardiff City, Granada ve Getafe kulüplerinde oynadı.
Buyr Gölü

| Buyr Gölü  贝尔湖 (Çince)Буйр нуур (Moğolca) |
| --- | --- |


Havza
Konum: İç Moğolistan, Çin ve Dornod, Moğolistan
Koordinatlar: 47°48′25″K 117°41′32″D﻿ / ﻿47.80694°K 117.69222°D﻿ / 47.80694; 117.69222
Genel bilgiler
Göl türü: Tatlı su gölü
Uzunluk: 33 km (21 mi)
Genişlik: 20 km (12 mi)
Yüzölçümü: 610 km2 (240 sq mi)
Ortalama derinlik: 8 m (26 ft)
En derin noktası: 11 km (6,8 mi)
Yüzey rakımı: 583 m (1.913 ft)
Wikimedia Commons
Buyr Gölü (Asya)Asya haritasında gösterBuyr Gölü (China)China haritasında gösterBuyr Gölü (Moğolistan)Moğolistan haritasında göster
Buyr Gölü (Moğolca: Буйр нуур; Çince: 贝尔湖; pinyin: Bèi'ěr Hú), Moğolistan ile Çin arasında yer alan bir göldür. Göl, Buyr Gölü çöküntüsünde yer almakta olup büyük bir kısmı Moğolistan tarafındadır.
Hulunbuir şehri, adını Hulun ve Buyr göllerinden almaktadır.
Cal Pal

| --- | --- |


Genel bilgiler
Tür: Tek ailelik müstakil ev
Şehir: Ordino
Ülke:  Andorra
Koordinatlar: 42°34′33″K 1°31′08″D﻿ / ﻿42.57583°K 1.51889°D﻿ / 42.57583; 1.51889
Tamamlanma: 15.-16. yüzyıl
Resmî site
https://www.calpalandorra.com/
Cal Pal, La Cortinada, Ordino Parişi, Andorra'da bulunan bir evdir. Andorra Kültür Mirası'nda kayıtlı bir miras varlığıdır.
Boğuntu, Anamur

| Boğuntu |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Mersin ilinin Türkiye'deki konumu
BoğuntuBoğuntu'nun Mersin'deki konumu
Koordinatlar: 36°17′53″N 32°48′50″E﻿ / ﻿36.298°K 32.814°D﻿ / 36.298; 32.814
Ülke:  Türkiye
İl: Mersin
İlçe: Anamur
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2019): 243
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 324
İl plaka kodu: 33
Posta kodu: 33630
Boğuntu, Mersin ilinin Anamur ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Boğuntu; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2019 | 243 |  |
| 2018 | 278 |  |
| 2017 | 276 |  |
| 2016 | 293 |  |
| 2015 | 300 |  |
| 2014 | 307 |  |
| 2013 | 349 |  |
| 2012 | 357 |  |
| 2011 | 376 |  |
| 2010 | 377 |  |
| 2009 | 373 |  |
| 2008 | 366 |  |
| 2007 | 349 |  |
Burak, Şehitkamil

| Burak |
| --- | --- |
Mahalle

 BurakBurak'ın Gaziantep'teki konumu 
 Mahallenin haritadaki yeri
 Gaziantep ilinin Türkiye'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Gaziantep
İlçe: Şehitkamil
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2019): 16.833
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 342
İl plaka kodu: 27
Posta kodu: 27580
Burak, Gaziantep ilinin Şehitkamil ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2019 | 16.833 |  |
| 2018 | 15.507 |  |
| 2017 | 14.366 |  |
| 2016 | 13.215 |  |
| 2015 | 11.721 |  |
| 2014 | 10.015 |  |
| 2013 | 8.502 |  |
| 2012 | 7.554 |  |
| 2011 | 7.051 |  |
| 2010 | 6.329 |  |
| 2009 | 5.504 |  |
| 2008 | 5.022 |  |
| 2007 | 4.147 |  |
Buyruk Han

| Buyruk Han |
| --- | --- |
Güney Naymanlar Han'ı
Hüküm süresi: 1198–1206
Önce gelen: İnanç Bilge Han
Sonra gelen: Kuçluk
Ölüm: 1206
Hanedan: Güčügüt
Babası: İnanç Bilge Han
Dini: Nestûrîlik
Buyruk han, İnanç Bilge'nin küçük oğlu ve Tayang Han'ın erkek kardeşiydi.
Saltanat

Babasının ölümünden sonra, Altay Dağları'nın yakınında hüküm sürmek için bir grup Nayman ile ayrıldı. 1201'de Camuka'nın Gurkhan seçildiği kurultayda yer aldı. Bir hikâyeye göre, Oyrat şefi Quduqa Bäki ile birlikte Cengiz'in ordusunda güçlü bir fırtına çıkarmak için bir jada veya "Gök gürültüsü taşı" kullandı. Ancak beklenmedik bir rüzgar fırtınayı Quduqa'da geri estirdiğinde büyülü hile geri tepti. Bu fırtınadan rahatsız olan Buyruk, ittifaktan ayrıldı ve Altay Dağları'nın güney tarafına çekildi.
Kısa süre sonra, 1202'de, Soqoq-Usun nehri kıyısında (bugünkü Ulaangom'da ) Cengiz ile ittifak halinde Tuğrul liderliğindeki Keraitler tarafından saldırıya uğradı. Hazırlıksız yakalanan Buyruk kaçtı ve Altay'ı geçerek Ulungur nehrine ulaştı. Buyruk'un generali Kökse Sabraq, Cengiz'den uzaklaşan Tuğrul'a saldırdı, Tuğrul'un oğlu Senggüm'ü yendi, bu sırada oğlunu ve karısını ele geçirdi.
Büyük Macellan Bulutu

| Büyük Macellan Bulutu |
| --- | --- |
Büyük Macellan Bulutu
Gözlem verisi (Dönem J2000)
Takımyıldız: Kılıçbalığı/Masa
Sağ açıklık (α): 05sa 23d 34,5s
Dik açıklık (δ): -69° 45′ 22″
Galaksi sınıfı: SB(s)m
Görünür büyüklük (V): 0,9
Görünür boyut (V): 10,75° × 9,17°
Özellikler
Grup veya küme: Samanyolu altgrubu
Kırmızıya kayma (z): +0,000944 0,000100
Helyo dikey hız ( v_{r}): (278 ± 3) km/sn
Mesafe: 157 kly (48.5 kpc)
Katalog belirtmeleri
LMC, ESO 56-115, Anon 0524-69, ESO-LV 56-1150, GLXY G279.0-34.4+262, IRAS 05240-6948, LEDA 17223, [M98c] 052400.0-694800, [MI94] Sm 29

  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam
Büyük Macellan Bulutu, bir zamanlar Samanyolu gökadasının uydusu olduğu düşünülmüş olan yakın bir gökadadır. 50 kiloparsekten(≈160,000 ışık yılı) birazcık daha az mesafedeki Büyük Macellan Bulutu, Samanyolu merkezine yakın uzanan Yay Eliptik Cüce Gökadası (~ 16 kiloparsek) ve Büyük Köpek Cüce Gökadalarından (~ 12.9 kiloparsek) sonra Samanyolu'na en yakın üçüncü gökadadır. Güneş kütlesinin yaklaşık 10 milyar katı (1010 güneş kütlesi) büyüklüğünde bir kütleye sahiptir, bu da Samanyolu'nun yaklaşık yüzde biri kütleye sahip olduğunu gösterir. Büyük Macellan Bulutu, Yerel Grup'taki en büyük gökada Andromeda Gökadası (M31), ikinci sıradaki Samanyolu Gökadası ve üçüncü sıradaki Üçgen Gökadası'ndan (M33) sonra Yerel Grup'taki dördüncü en büyük gökadadır.
Cal Batlle

Cal Batlle
Cal Batlle, La Cortinada, Ordino Parişi, Andorra'da bulunan bir evdir. Andorra Kültür Mirası'nda kayıtlı bir miras varlığıdır.
Büyük Marsilya Vebası

Büyük Veba sırasında Marsilya
Büyük Veba sırasında cesetlerin elden çıkarılmasına ilişkin genel duyuru, 1720
Büyük Marsilya Vebası, Batı Avrupa'daki son büyük hıyarcıklı veba salgınıydı. 1720'de Fransa'nın Marsilya kentinde başlayan salgın, iki yıl içerisinde 50.000'i şehirde 50.000'i de kuzeydeki çevre il ve kasabalarda olmak üzere toplam 100.000 kişiyi öldürdü.
Ekonomik faaliyetlerin toparlanması, ticaretin Batı Hint Adaları ve Latin Amerika'ya yayılmasıyla yalnızca birkaç yıl sürse de nüfusun 1720 öncesindeki düzeye geri dönmesi 1765 yılına kadar mümkün olmadı.
Büyüköz, Ahırlı

| Büyüköz |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Konya ilinin Türkiye'deki konumu
BüyüközBüyüköz'ün Konya'daki konumu
Koordinatlar: 37°16′27″N 32°09′07″E﻿ / ﻿37.2742°K 32.1519°D﻿ / 37.2742; 32.1519
Ülke:  Türkiye
İl: Konya
İlçe: Ahırlı
Coğrafi bölge: İç Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 332
İl plaka kodu: 42
Büyüköz, Konya'nın Ahırlı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Yaklaşık 50 hane hane olup halkın çoğu yaşlıdır. Çevresinde Bademli, Küçüköz ve Aliçerçi köyleri vardır. Köyün doğusunda küçük bir tepe, hemen önünde ise küçük bir çay bulunur.
| g t Ahırlı mahalleleri |
| --- | --- |
 Akkise  Aliçerçi  Bademli  Balıklava  Büyüköz  Çiftlik  Çukurbucak  Erdoğan  Hamzalar  Hengeme  Karacakuyu  Kayacık  Kuruçay  Küçüköz  Merkez 
1 2  "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024. Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
Koyak, Aksaray

| Koyak |
| --- | --- |
Köy

 Aksaray'ın Türkiye'deki konumu
KoyakKoyak'ın Aksaray'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Aksaray
İlçe: Merkez
Coğrafi bölge: İç Anadolu Bölgesi
Rakım: 1788 m
Nüfus (2022)
 • Toplam: 81
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0382
İl plaka kodu: 68
Posta kodu: 68010
Koyak, Aksaray ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya

Köy, Aksaray il merkezine 30 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2022: 81
2021: 86
2020: 83
2019: 89
2018: 87
2017: 94
2016: 98
2015: 94
2014: 98
2013: 100
2012: 103
2011: 103
2010: 101
2009: 99
2008: 99
2007: 96
2000: 107
1990: 110
Koyungeçidi Muharebesi

| g t 1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı |
| --- | --- |
 Çıldır  Tiflis-I  Koyungeçidi  I. Şamahı  II. Şamahı  Tiflis-II  III. Şamahı  Bakü  Revan  Meşaleler  Dizfûl  Büyüksu  Alvar  Tebriz-I  Şenbigazan  Mayan  Tebriz-II  Camasâb  Gence  Ferhat Paşa ayrıca bkz.: İran-Osmanlı savaşları 
Koyungeçidi Muharebesi, 9 Eylül 1578'de Osmanlı Devleti ile Safevî Devleti arasında yapılan ve Osmanlıların zaferiyle biten meydan savaşı.
Muharebe öncesi

Osmanlı İmparatorluğu ile Safevî Devleti arasında 1555 yılında imzalanan Amasya Antlaşması 1578 yılında bozuldu ve Osmanlılar İran üzerine taarruza geçti. Lala Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Tokmak Han komutasındaki Safevî ordusunu 9 Ağustos'ta Çıldır Muharebesi'nde büyük bir yenilgiye uğrattı. Bunun sonucunda, bölgedeki Safevî direncinin büyük oranda kırılması üzerine, Osmanlı ordusu herhangi bir direnişle karşılaşmadan Gürcistan içlerinde ileri harekâtını sürdürdü ve 24 Ağustos'ta Safevîlere bağlı Gürcü Kartli Krallığı'nın başkenti Tiflis'e girdi.
Bir haftalık dinlenme ve yeni fethedilen bu bölgenin idarî düzenlemelerinin yapılmasının ardından Osmanlı ordusu Eylül başında bir sonraki hedefi olan Şirvan'a doğru harekete geçti. Bu süreçte (Kartli Krallığı gibi Amasya Antlaşması uyarınca Safevî hakimiyetine bırakılmış olan) daha doğudaki Gürcü krallığı olan Kaheti de Osmanlılara tâbiyetini bildirmiş ve Kaheti Kralı II. Aleksandre birlikleriyle Osmanlı ordusuna katılmıştı. Bu sayede herhangi bir direnişle karşılaşmadan Kaheti topraklarına giren Osmanlı ordusu Alazani nehrine (Kanık nehri) yaklaştı. Lala Mustafa Paşa bir Türk birliğini II. Aleksandre birlikleriyle birlikte Şeki'nin fethine gönderdi.
Osmanlı ordusunun ana kısmı ise Alazani nehrinin sularının kabarık olması nedeniyle öte yakaya geçemedi ve yönünü güneye çevirerek İori nehrine (Kabur nehri) doğru ilerledi.
Muharebe

Osmanlı ordusu Alazani ve İori nehirleri arasındaki bölgedeyken Safevilerin Tebriz hâkimi Türkmen Emir Han, yaklaşık 20.000 kişilik bir orduyu Gence'de topladı ve Osmanlı ordusunun üzerine yürüdü. Kura Nehri kıyılarına gelen İran ordusu Alazani ve İori nehirlerinin
birleştiği noktaya yakın bir yerden karşıya geçti ve öncü birlikler hayvanları otlatmak üzere ana birliklerden uzakta bulunan Osmanlı askerlerine saldırdı. Ana İran ordusu ise Kür nehri üzerinde birliklerin geçişi için sığlık teşkil edebilecek mahiyetteki Koyungeçidi mevkiini tuttu ve Osmanlı ordusunun üzerine taarruz amaçlı harekete geçti.
Safevî öncü birliklerinin saldırısının duyulması üzerine Lala Mustafa Paşa Osmanlı ordusuna savaş düzeni aldırdı. Diyarbakır Beylerbeyi Derviş Paşa, Özdemiroğlu Osman Paşa, Erzurum Beylerbeyi Behram Paşa, Halep Beylerbeyi Mehmed Paşa ve Karaman Beylerbeyi Mehmed Paşa komutasındaki eyalet askerleri İran ordusunu İori nehrinin ötesine püskürttü ve sonra karşıya geçti. Lala Mustafa Paşa ve Kapıkulu askerleri ise çatışmaya girmeden geride konuşlandı.
İori ve Kura nehirleri arasında kalan bölgede iki ordu çarpışmaya başladı. Osmanlı ordusunun hücumu karşısında tutunamayan Safevî kuvvetleri Kür nehrine doğru geri çekildi. Bu sırada Kür üzerindeki geçidi tutan ve ordusunun ihtiyatındaki kuvvetlerin başında bulunan Türkmen Emir Han ise birkaç alayla birlikte direnmeye çalıştı. Bir-iki saat direnen Emir Han kuvvetleri de yenildi ve Kura Nehri'nin güneyine doğru çekilmeye başladı. Ancak, başta Emir Han'ın oğlu ve Mugan hâkimi Murad Han komutasındaki çarpışmakta olan İran birlikleri düzensiz bir şekilde çekilirken nehrin sığ geçidini bulamadı ve kabarık nehrin üzerinden bozgun halinde geçmeye çalıştıysa da boğularak can verdi.
Öğle saatlerinde başlayıp akşam saatlerinde sonuçlanan muharebede Osmanlıların oldukça hafif kayıplarına karşı ağır kayıplar veren Safevî ordusu düzensiz bir şekilde bölgeyi tahliye etti.