stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
İkinci Ulusal Mimarlık Akımı
Üslubun özellikleri

1938'de II. Dünya Savaşı'nın başlaması ile birlikte gelen ekonomik olumsuzluklar, hem savaş dolayısıyla yurtdışından gerekli yapı malzemelerinin getirilememesi, hem de dönemin milliyetçi ortamına paralel olarak yabancı mimarlara duyulan tepkilerin artması nedeniyle mimarlık alanında millî değerlere dönülmesi talebi ortaya çıkmıştır. 1940'lı yıllarda başlayıp 1950'lerde de devam eden bu döneme İkinci Ulusal Mimarlık Akımı denmektedir. Bu dönemi Yeni Yöreselcilik olarak niteleyen mimarlık eleştirmenleri de olmuştur.
Bu dönemde tıpkı Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nda olduğu gibi Osmanlı mimarisi ve özellikle Selçuklu yapılarının mimari özellikleri baz alınmıştır. Bu iki mimari anlayışa ek olarak Türk konut mimarlığının özellikleri de bu akımın uygulayıcıları tarafından kullanılmıştır. Ağırlıklı olarak klasik Osmanlı formlarını kullanan Birinci Ulusal Mimarlık Akımı zamanında gericilik olarak nitelendirilmişse de, İkinci Ulusal Mimarlık Akımı bu şekilde bir eleştiriye pek maruz kalmamıştır. Bunun en önemli nedenlerinden birisi modern mimarinin öğelerinin ikinci üslupta daha yaygın kullanılmasıydı. Kolay monte edilebilen hafif taşıcı sistem ve mekanlara cömertçe güneş ışığı sağlayan geleneksel ahşap ev mimari öğeleri, İkinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın beklentilerini fazlasıyla karşılamıştır.
Uygulanmış örnekler

Cumhuriyetin ilk yıllarında yeni bir devletin kurulmasının heyecanı ve geleneğe karşı kuşku geliştirilmesi, 1940'lılarda dünyada da yaygınlaşan milliyetçilik akımlarının etkisiyle yerini daha ulusal akımlara bırakması hususuna en çarpıcı örneklerden birisi Ankara'da yer alan eski Sergi Evi'dir. Şevki Balmumcu tarafından 1933 ile 1934 yılları arasında inşa edilen Sergi Evi, orijinal haliyle Sovyet Yapısalcılığı stiline yakın bir tasarım idi. Başka yorumlara göre bu tasarım aslında De Stijl yani neo-plastisizm stilinde bir yapı idi. Ancak yapı Paul Bonatz tarafından yeniden tasarlandı ve Opera Sahnesi olarak 1948'de kullanıma açıldı. Halen Ankara'daki tek kullanımda olan opera salonu olan bu binanın ilk modernist çizgileri tamamen klasikleştirilmiş, revaklar, takılar ve süsler ile İkinci Ulusal Mimarlık Akımı üslubuna uygun hale getirilmiştir.
İkinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın en önemli temsilcileri Sedad Hakkı Eldem ve Emin Onat'tır. Ayrıca Bruno Taut da bu akımla özdeşleştirilmiş tasarımlar gerçekleştirmiştir. Sedat Hakkı Eldem ile Emin Onat'ın birlikte yapmış olduğu tasarımlar arasında en tanınmışı İstanbul Üniversitesi'ne ait Fen Fakültesi ve Edebiyat Fakültesi binaları (1944-1952) ve İstanbul Adalet Sarayı (1949) binasıdır. İstanbul Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi yapılarının en belirgin özelliklerinden birisi simetriye önem vermesi ve anıtsal olmasıdır. Bu yönüyle dönemin totaliter rejimlerinin Faşist mimarisi veya Nazi mimarisi öğelerini taşısa da, saçakları gibi bir takım mimari öğleri ile Osmanlı konut mimarisine refarans vermektedir. İstanbul Adalet Sarayı projesi ise her ne kadar modern mimarlığın önemli özelliklerini taşıyan bir yapı olsa bile İkinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın örnekleri içinde de gösterilmektedir ve de bu dönemin de en son uygulanmış örneği olarak kabul edilmektedir.
Doğan Erginbaş, Ömer Güney ve İsmail Utkular'ın ortak tasarladığı bir proje olan ve Şişli'de yer alan İstanbul Radyoevi (1945) bu akıma örnek başka bir yapıdır. İkinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın en önemli özelliklerinden olan simetri kullanımı ve anıtsallık kavramlarına en iyi yansıtan iki örnek mevcuttur. Bunlarda ilki mimar Doğan Erginbaş ve İsmail Utkular'ın tasarladıkları ve 1954 ile 1960 yılları arasında inşa edilmiş olan Çanakkale Şehitleri Anıtı'dır. Dönemin stili ile inşa edilmiş yapılar arasında, Emin Onat ve Orhan Arda tarafından tasarlanmış olan 1944 ile 1953 yılları arasında inşa edilmiş olan Mustafa Kemal Atatürk'ün kabrinin yer aldığı Anıtkabir de yer almaktadır.
Doğan Erginbaş, Ömer Güney ve İsmail Utkular’ın ortak tasarladığı İstanbul Radyoevi, Şişli, İstanbul
Doğan Erginbaş ve İsmail Utkular tarafından tasarlanmış olan Çanakkale Şehitleri Anıtı
Akımın örnek yapılarından biri olan Anıtkabir
Tayyare Apartmanları

Tayyare Apartmanları veya Harikzedegân Apartmanları İstanbul'un Laleli semtinde yer alan, Mimar Kemaleddin Bey'in tasarladığı ve 1922 yılında tamamlanan orijinal olarak apartman olarak inşa edilen ama günümüzde otel olarak kullanılan bina.
1918 yılında İstanbul'da çıkan yangında başta Cibali, Altımermer ve Fatih bölgeleri olmak üzere, çok geniş alan yayılan bir yangından birçok evin kül olmasının ardından, yangınzedelerin en azından bir kısmına barınak sağlamak amacıyla evler yapılması planlandı. Bu sebepten ilk başta Harikzedegan Apartmanları (harikzede aynı zamanda yangınzede demektir) olarak verilen bu yapıların Laleli'deki bir araziye inşa edilmesi görevi Mimar Kemaleddin Bey'e verildi. 1922 yılında tamamlanan ve dört bloktan oluşan yapıda toplam 124 daire yer alıyordu.
Kullanıma açıldığı 1922 yılından 1985 yılına kadar apartman olarak kullanılan bu bina, 1985 yılından itibaren Net Turizm adlı bir firmaya devredildi ve bu tarihten sonra Merit Antik Hotel olarak hizmet vermeye başladı. Daha sonra Naz Giyim'e devredilen bina 2006 yılından beri Crowne Plaza Old City adıyla otel olarak hizmet vermektedir.
Çin koca yemişi

Çin koca yemişi (Myrica rubra), Myricaceae familyasından bir bitki ve onun yenebilir meyvesi. Çince yangmei olarak bilinir. Subtropik, ılıman iklimlerde özellikle adından anlaşılacağı gibi Çin'in çeşitli eyaletlerinde özellikle Yangtze nehrinin güneyinde yetişen bir ağaçtır. Bununla birlikte Japonya, Tayland,Kore, Filipinler'de de kültür türleri yetiştirilmektedir. Çin kadar Japon sanatında da bu ağacın izlerine rastlanmaktadır.
Türkiye'de de Orta Karadeniz, Tosya ve civarına bu ağaçtan yetiştirilmeye başlamıştır. Meyveleri Akdeniz ve ılıman iklimlerde yetişen koca yemişe benzese de, ondan daha boylu ve ayrı bir cins ağaçtır. Yine de budanmakla çalı formu da alabilmektedir.
Genelde Yumberry olarak da bilinen kırmızıdan, nadir de olsa koyu mor, sarıya doğru türlerine göre değişiklik gösteren meyveleri için yetiştirilir.
Tanımı

10-20 metre arası boylanabilen her daim yeşil bir ağaçtır. Gövdenin kabuğu düz gri renktir, düzgün yuvarlak ve hemisferik tacı bulunur. Aynen incir gibi kendi kendini tozlayabilme olanağı olmayıp, dişi ve erkek ağaçları bulunmaktadır. Tozlaşma rüzgar yoluyla olmaktadır. Her ne kadar asitli nemli toprak sevse de (Ph 4,5-5) en kötü hatta alkali topraklarda bile (Ph 6-6,5) yetişebilmektedir. Zira iğde gibi nitrojeni köklerine depo edebilme yeteneği vardır. Bu iş için Frankia adlı bir bakteriyi de iğde gibi kullanır. Ancak meyvelerinin sağlıklı oluşabilmesi için ortalama yıllık 1000–1700 mm arası yağış ve nem ister. Hele ilk bahar aylarında  (mart, nisan) ise ayda 160 mm'den az yağış olmamalıdır yoksa meyvelerde kalite ve verim düşer. bitki -10 derece soğuğa, +35 derece sıcağa dayanabilmektedir.Aşırı sıcak bir hava bitkinin zarar görmesi ve ölümüne sebep olabilmektedir.
Meyvesi yuvarlak 1,5-2,5 cm çapında budaklı yüzeylidir ancak 4 cm çapına ulaşan kültür türleri de vardır.Meyveleri genelde kırmızıdır ancak mor ve sarı renkli türleri de bulunmaktadır. Bununla birlikte meyvenin tam ortasında meyvenin yarısını kaplayan bir çekirdek bulunur.
Kullanımı

Meyvesi Çin ve çevresinde binlerce yıldır oldukça fazla sevilir ve çok para getirdiği için ticari değeri yüksektir. Meyvesi önemli olmayan Myrica Rubra cinsleri parkların bahçelerin süslenmesinde kullanılır. Avrupa'da “Yumberry” adı ile Çin çileğinin meyve suyu satılmaktadır. Çin çileği meyvelerinde doğal olarak çok şeker ve çeşitli doğal meyve asitleri bulunduğu için güzel lezzettedir. Vitaminlerce ve minerallerce zengindir. En çok C vitamini içerir. Meyveleri çiğ olarak yenebildiği gibi meyve suyu, reçel, şekerlemeler ve alkollü içki yapımında da kullanılır.
Yüksek tansiyona, kalbe, mide rahatsızlıklarına, kolesterole iyi olduğu,görmeyi keskinleştirdiği, kanseri önlediği, katarakt oluşmasını önlediği iddia edilmektedir. Ayrıca Çinde baijou adlı özel bir alkollü Çin likörünün yapımında da kullanılmaktadır. Ayrıca kurutulmuş meyve olarak meyveleri satılıp değerlendirilmektedir.
Dipnotlar

↑  "Myrica rubra". Flora of China. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
↑  Vandenbosch KA, Torrey JG (Kasım 1984). "Consequences of sporangial development for nodule function in root nodules of Comptonia peregrina and Myrica gale". Plant Physiology. 76 (3). ss. 556-560. doi:10.1104/pp.76.3.556. PMC 1064330 $2. PMID 16663881.
↑  Huguet V, Batzli JM, Zimpfer JF, Normand P, Dawson JO, Fernandez MP (Mayıs 2001). "Diversity and specificity of Frankia strains in nodules of sympatric Myrica gale, Alnus incana, and Shepherdia canadensis determined by rrs gene polymorphism". Applied and Environmental Microbiology. 67 (5). ss. 2116-2122. doi:10.1128/AEM.67.5.2116-2122.2001. PMC 92844 $2. PMID 11319089. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
↑  Huguet V, Mergeay M, Cervantes E, Fernandez MP (Ekim 2004). "Diversity of Frankia strains associated to Myrica gale in Western Europe: impact of host plant (Myrica vs. Alnus) and of edaphic factors". Environmental Microbiology. 6 (10). ss. 1032-1041. doi:10.1111/j.1462-2920.2004.00625.x. PMID 15344928. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
↑  Fang Z, Zhang M, Tao G, Sun Y, Sun J (Ekim 2006). "Chemical composition of clarified bayberry (Myrica rubra Sieb. et Zucc.) juice sediment". Journal of Agricultural and Food Chemistry. 54 (20). ss. 7710-7716. doi:10.1021/jf0618980. PMID 17002443. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
↑  Bao J, Cai Y, Sun M, Wang G, Corke H (Mart 2005). "Anthocyanins, flavonols, and free radical scavenging activity of Chinese bayberry (Myrica rubra) extracts and their color properties and stability". Journal of Agricultural and Food Chemistry. 53 (6). ss. 2327-2332. doi:10.1021/jf048312z. PMID 15769176. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
↑  Bayberries in a bowl of liquid 28 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.Şablon:Verify credibility
Meyve
Kamer Hatun Camii

| --- | --- |


Genel bilgiler
Mimari tarz: Osmanlı mimarisi
Konum: Tarlabaşı, Beyoğlu, İstanbul
Koordinatlar: 41°02′06″K 28°58′30″D﻿ / ﻿41.03500°K 28.97500°D﻿ / 41.03500; 28.97500
Tamamlanma: 1514

Kamer Hatun Camii, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinin Tarlabaşı semtinde yer alan bir camidir.
Orijinal olarak 1514 yılında Yavuz Sultan Selim tarafından süt annesi Kamer Hatun için inşa ettirilen bu cami 19. yüzyıla gelindiğinde harap bir duruma düşmüştür. Daha sonra Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından Mimar Kemalettin Bey'e yeniden yaptırılmıştır.
565 metrekarelik bir arsa üzerine kurulmuş olan caminin 223 metrekarelik bir alanını kapsamaktadır. Duvarları kâgirdir. Ahşap bir taşıyıcı sisteme sahip olan çatı saç kurşun ile örtülüdür. Camideki tek mimare, mihrabın solunda yer almaktadır.
Senhit

| Senhit |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: Senhit Zadik Zadik 01 Ekim 1979 (45 yaşında) Bologna, Emilia-Romagna, İtalya
Meslekler: Şarkıcı
Etkin yıllar: 2001–günümüz
Müzik şirketi: Sony Music Italy
Resmî site: senhit.it

Senhit Zadik Zadik (d. 1 Ekim 1979, Bologna), Senit veya Senhit, 2011 Eurovision Şarkı Yarışması'nda San Marino'yu "Stand By" isimli İngilizce şarkı ile temsil eden Eritre kökenli İtalyan şarkıcıdır. 2014 yılında Sony Music Italy ile bir anlaşma imzalamış ve "Relations" isimli bir tekli yayınlamıştır.
Yaşamı ve kariyeri > İlk yıllar

Senhit Zadik Zadik, 1 Ekim 1979 tarihinde Bologna, İtalya'da Eritre kökenli ebeveynlerin kız çocuğu olarak dünyaya gelmiş ve müzikal kariyerine yurt dışında başlamıştır. İlk Sanatsal çıkışını İsviçre'deyken Andreas Koeneche başkanlığındaki Şöhret müzikali (1999-2000) ile gerçekleştirmiş ve daha sonra Massimo Ranieri gibi prestijli yazarları ile çalışmıştır.Almanya ve İsviçre'de Aslan Kral, Fame ve Hair gibi müzikallerde rol almıştır. 2002 yılında, İtalyan müzik endüstrisinde ünlenmek amacı ile İtalya'ya geri dönmüş ve 2006 yılında Senit isimli ilk albümünü çıkarmıştır.Gaetano Curreri ve Saverio Grandi yönetimindeki bu albüm binlerce kopya satınca onu 2007 yılında Un tesoro é necessariamente nascosto isimli ikinci albümün yayınlanması izlemiştir. 2007 yılında ikinci albümünden üç tekli yayınlayan Senit, 2009 yılında İngilizce ağırlıklı şarkılarının yer aldığı So High isimli üçüncü albümünü çıkarmıştır. 2009 yılından sonra giderek artan şöhretle televizyon yayıncılığına da adım atan Senhit HIPHOPTV'de günlük yayınlanan bir programda da uzun süre VJ'lik yapmıştır.
Yaşamı ve kariyeri > Eurovision Şarkı Yarışması

Düsseldorf, Almanya'da gerçekleştirilen 2011 Eurovision Şarkı Yarışması'nda San Marino'yu Radiosa Romani tarafından yazılan "Stand By" isimli şarkı ile temsil etmiştir. Yarışmaya 10 Mayıs 2011 tarihinde gerçekleştirilen birinci yarı finalden başlayan Senit, on dokuz ülkenin yarıştığı yarı finali 34 puan ile on altıncı sırada tamamlamış ve yarışma kuralları gereği, yarı finalde ilk ona giremediğinden 14 Mayıs 2011 tarihinde gerçekleştirilen finale yükselememiştir. Eurovision katılımını takiben 22 Haziran 2011 tarihinde "Through the Rain" isimli yeni bir şarkı yayınlamıştır.2021 Eurovision Şarkı Yarışmasında San Marino'yu bu defa da "Adrenalina" isimli şarkı ile temsil etmiş ve 22 Mayıs 2021'de yapılan finalde 50 puan alarak 22.sırada yer almıştır.
Yaşamı ve kariyeri > Yeni tekliler ve plak şirketi

2012 yılının Nisan ayında, Amerika Birleşik Devletleri'nde "AOK" isimli bir şarkı daha yayınlayan Senit, 2014 yılında Canale 5 isimli İtalyan televizyon kanalında katıldığı "Domenica Live" isimli programda, kariyerinin kalan kısmına Senhit ismi ile devam edeceğini dile getirmiştir. 2014 yılında Sony Music Italy ile bir anlaşma imzalayan Senhit, 2 Mayıs 2014 tarihinde "Relations" isimli yeni bir tekli yayınlamış ve plak şirketi aracılığıyla pek çok televizyon programı ve kültürel etkinliğe katılmıştır.
Diskografi > Albümler

2006 – Senit
2007 – Un tesoro è necessariamente nascosto
2009 – So High
Diskografi > Teklileri

2005 – "La mia città è cambiata", "La cosa giusta" ve "In mio potere"
2007 – "La faccia che ho" ve "Io non dormo"
2009 – "Work Hard" ve "No More"
2010 – "Party on the Dance Floor"
2011 – "Stand By" ve "Through the Rain"
2012 – "AOK"
2013 – "One Stop Shop"
2014 – "Relations"
Pirata knorri

Pirata knorri, Lycosidae familyasından bir  örümcek türü.
Morfoloji

Ergin bireyde boy dişide 6-8.5 mm, erkekte 5-6.5 mm arasında. Prosoma'nın etrafı genellikle kahverengi-beyaz kıllardan oluşan bantla çevrilidir. Ön sıra gözler eşit büyüklüktedir. Diğer türlere nazaran daha büyüktür. Clypeus ön orta gözlerin çapına eşit uzunluktadır. Karapaks ve sternum koyu kahverengidir. Kardiak alan biraz daha açık renklidir. Bacaklar ise koyu hahverengidir.
Tür teşhis karakteri : Ergin bireyde boy dişide 6-8.5 mm, erkekte 5-6.5 mm; Karapaks koyu kahverengi yanlarda açık renkte bantlı.
Habitat

Ormanlık alanlarda nemli yerler ile akarsu ve dere kenarlarında bulunurlar.
Yayılımı

Palearktik bölgede yayılım gösterir.
Türkiye'de Karadeniz Bölgesi'nden kaydedilmiştir.
Şekip Akalın

| Şekip Akalın |
| --- | --- |
Doğum: Sabri Şekip Akalın 1910 Erzurum, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 1976 (65-66 yaşlarında) Ankara, Türkiye
Milliyet: Türk
Mezun olduğu okul(lar): İstanbul Teknik Üniversitesi
Meslek: Mimar

Şekip Akalın (1910, Erzurum - 1976, Ankara), Ankara Garı'nı tasarlamış olan Türk mimar.
Türkiye’de mimarlık tarihinde önemli bir yere sahip olan Ankara Garı'nı tasarlamış olan Şekip Akalın'ın, bu projeden başka hiçbir tasarımda ismi geçmemektedir. Zaten Bayındırlık Bakanlığı'nda çalışan bir mimar olduğu için bazılarınca mimar değil de memur-mimar olarak nitelendirilmektedir.
Bayındırlık Bakanlığı 19. yüzyılın sonlarına doğru inşa edilmiş eski istasyon binasının Ankara için yetersiz kalması üzerine yeni bir projelendirme çalışması kararı almıştır. 1934 yılında bu konuda yapılan çalışmalar sonucu bakanlıkta memur olan Şekip Akalın'a Avrupa'da başarılı gar proje uygulamalarını inceleme görevi verilir. Projelendirmesi 1935 yılında tamamlanan Ankara Garı 30 Ekim 1937 yılında tamamlanır.
Laozi
İsim

Laozi, 老子'nin modern pinyin romanizasyonudur. Kişisel bir isim değil, daha ziyade 'eski' veya 'saygıdeğer' anlamına gelen onursal bir unvandır. Yapısı Konfüçyus, Mensiyüs ve Zhuangzi gibi diğer antik Çin filozoflarınınkiyle uyuşmaktadır.
Kimlik

Yirminci yüzyılın ortalarında, Batılı akademisyenler arasında Laozi olarak bilinen kişinin tarihselliğinin şüpheli olduğu ve Tao Te Ching 'in "birçok elin yazdığı Taoist sözlerin bir derlemesi" olduğu ve daha sonra bir yazarın icat edildiği konusunda fikir birliği oluşmuştu. Kitabın merkezi bir Üstat figürünün belirgin yokluğu, onu hemen hemen diğer tüm erken Çin felsefi çalışmalarıyla belirgin bir tezat oluşturur.
2023 itibarıyla, Tao Te Ching 'den metin içeren en eski el yazması, Guodian-Chu-Şeritleri'nin bir parçası olarak kazılan bambu şeritlerine yazılmış, MÖ 4. yüzyılın sonlarına tarihlenir. Ancak bunlar, Tao Te Ching'in hala revizyon ve değişikliklerden geçtiğini gösteren diğer çalışmalardan alıntılarla karıştırılmış durumdadır. Tao Te Ching 'in kendi başına eksiksiz bir biçimde en eski el yazmaları Mawangdui'deki bir mezarda keşfedildi ve MÖ 2. yüzyılın başlarına tarihlenir. Alınan Tao Te Ching 'de yer alan pasajlar üzerine erken yorumların analizi, tekil bir yazarlık olayından ziyade metin için birikimsel bir evrimi destekler.
Sirke Tadanlar
Vikisöz'de  ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.
Dalga (fizik)

Sudaki yüzey dalgaları
Dalga (veya eski ifadesiyle mevce), bir fizik terimi olarak uzayda ve maddede yayılan ve enerjinin taşınmasına yol açan titreşime denir. Dalga hareketi, orta parçaların yer değişimi sıklıkla olmadan, yani çok az ya da hiç kütle taşınımı olmadan, enerjiyi bir yerden başka bir yere taşır. Dalgalar sabit konumlarda oluşan titreşimlerden oluşurlar ve zamanla nasıl ilerlediğini gösteren bir dalga denklemi ile tanımlanırlar. Bu denklemin matematiksel tanımı dalga çeşidine göre farklılık gösterir.
İki çeşit dalga vardır. Mekanik dalgalar bir ortam aracılığıyla yayılırlar ve deforme edilirler. Deformasyon ile kendini tersine çevirerek eski halindeki güçleri geri getirir. Mesela, ses dalgaları çarpışan hava molekülleri yolu ile yayılır. Hava molekülleri çarpıştığında, moleküller birbirleri boyunca sıçrarlar. Bu, moleküllerin dalganın yönünde yol almasını devam ettirir.
Dalgaların ikinci çeşidi elektromanyetik dalgalardır. Elektromanyetik dalgalar bir ortama ihtiyaç duymazlar. Bunun yerine yüklü parçacıklar tarafından, elektrik ve manyetik alanların periyodik titreşimlerinden meydana gelirler. Ve böylece boşlukta ilerlerler. Bu tip dalgaların ve radyo dalgalarının, mikrodalgaların, kızılötesi ışınların, görünür ışınların, morötesi ışınların, gama ışınlarının ve x ışınlarının dalga boyu değişir.
Ayrıca kuantum mekaniğinde parçacıkların davranışları dalgalar ile tanımlanır. 
Titreşimin yönüne bağlı olarak enine dalgalar ve boyuna dalgalar oluşabilir. Yayılmaya(enerji transferinin yönünde) dik sağ açılarda bir titreşim oluşursa enine dalgalar meydana gelir. Titreşimlerin yayılmanın yönüne paralel olduğu durumda ise boyuna dalgalar meydana gelir. Mekanik dalgalar enine ve boyuna olabilirken(ses dalgası sadece boyuna), bütün elektromanyetik dalgalar eninedir.
Tek boyutlu dalgaların matematiksel açıklaması > Dalga denklemi

Bir ipte ilerleyen enine dalga düşünün (titreşim gibi). Tek bir boyuta sahip ipi göz önünde bulundurun. Bu dalgayı ilerliyor olarak düşünün.
x yönünde. Mesela pozitif  x yönünü sağda, negatif  x yönünü solda kabul edelim.
sabit genlikteki  u
sabit hız, v ve bu v
dalgaboyundan bağımsızdır
genlikten bağımsızdır.
•	Sabit dalga yapısı ya da şekli vardır.
O halde bu dalga iki boyutlu fonksiyonlar ile tanımlanabılır.
Ya da genel olarak d'Alembert’in formülü olan: u(x,t)=F(x-vt)+G(x+vt).\ ,
İki bileşeni  F ve  G olarak sembolize edilen dalgalar ters yönlere doğru ilerlerler. Bu dalganın genelleştirilmiş gösterimi kısmî differansiyel ile elde edilir.
Örnek bir türevi eq. (17) deki adımlarda görülebilir. {\frac {1}{v^{2}}}{\frac {\partial ^{2}u}{\partial t^{2}}}={\frac {\partial ^{2}u}{\partial x^{2}}}.\ ,
Duhamel prensibine dayanan çözümler vardır.
Tek boyutlu dalgaların matematiksel açıklaması > Dalga şekilleri

d'Alembert’in formülündeki F in şekli ya da formu x − vt konusunu içerir. Bu konunun sabit değerleri F in sabit değerlerine tekabül eder. Eğer x artarsa, aynı oranda vt artar böylece bu sabit değerler meydana gelir. Yani, dalga F fonksiyonu x yönünde ve v (ve G aynı hızda, negatif x yönünde üretir.) hızında ilerliyormuş gibi şekil alır.
Periyodu λ olan bir periyodik F fonksiyonu, diğer bir deyişle F(x + λ − vt) = F(x  − vt), F periyodunun anlamı verilen bir t zamanının anlık görüntüsü, λ (dalganın dalga boyu) periyodu ile bir alanda dalganın periyodik değişimi ile bulunur. Benzer şekilde, F in bu periyodu zamana bağlı bir periyod anlamına gelir: F(x − v(t + T)) = F(x  − vt), vT = λ sağlanır. Böylece, sabit bir x noktasındaki dalganin gözlemi, T = λ/v periodu ile dalgalanan periodik dalga buldurur.
Tek boyutlu dalgaların matematiksel açıklaması > Genlik ve geçiş

Bir dalganın genliği sabit olabilir (sürekli dalgalar) ya da zaman veya mekân değişiyorsa da geçiş dalgası olabilir. Genlikteki değişim n özeti, dalganın dalga paketinin genliği olarak da isimlendirilir. Matematiksel olarak geçiş yapan dalgaların gösterimi şöyledir: u(x,\ t)=A(x,\ t)\sin(kx-\omega t+\phi )\,
Burada  A(x,\ t) dalganın paketinin genliği,  k dalga sayısı ve  \phi  fazıdır. Eğer grup hızı  v_{g} (aşağıda) dalgaboyundan bağımsızsa, bu eşitlik şöyle gösterilebilir: u(x,\ t)=A(x-v_{g}\ t)\sin(kx-\omega t+\phi )\,
Gösterilen paket, grup hızı ile hareket eder ve şeklini korur. Aksi takdirde, grup hızının dalga boyuyla değiştiği yerde, bir şekilde değişen titreşim şekli genellikle paket denklemi kullanılarak tarif edilir.