stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Enfeksiyon
Tanı > Metagenomik sıralama

Zayıflatıcı ve yaşamı tehdit eden hastalıklara neden olan çok çeşitli bakteriyel, viral, fungal, protozoal ve helmintik patojenler göz önüne alındığında, enfeksiyonun nedenini hızlı bir şekilde belirleme yeteneği önemlidir, ancak genellikle zordur. Örneğin, beyni etkileyen ciddi bir hastalık olan ensefalit vakalarının yarısından fazlasına, standart bakım (mikrobiyolojik kültür) ve son teknoloji klinik laboratuvar yöntemleri kullanılarak yapılan kapsamlı testlere rağmen tanı konulamamaktadır.
Metagenomik dizileme tabanlı tanı testleri şu anda klinik kullanım için geliştirilmektedir ve her şeyi kapsayan tek bir test kullanarak enfeksiyonu teşhis etmenin hassas, spesifik ve hızlı bir yolu olarak umut vadetmektedir. Bu test mevcut PCR testlerine benzer; ancak spesifik bir enfeksiyöz ajan için primerler yerine hedeflenmemiş bir tüm genom amplifikasyonu kullanılır. Bu amplifikasyon adımını yeni nesil dizileme veya üçüncü nesil dizileme, hizalama karşılaştırmaları ve binlerce patojen ve kommensal referans genomdan oluşan geniş veritabanları kullanılarak taksonomik sınıflandırma takip eder. Eşzamanlı olarak, patojen ve plazmid genomları içindeki antimikrobiyal direnç genleri, antimikrobiyal yönetimi kolaylaştırmak ve bir hastanın enfeksiyonu için en etkili ilaçları kullanarak tedavinin optimizasyonuna izin vermek için antibiyotik duyarlılık testine benzer bir antimikrobiyal direnç profili oluşturmak üzere dizilenir ve taksonomik olarak sınıflandırılmış patojen genomlarıyla hizalanır.
Metagenomik dizileme, hasta bağışıklık sistemi baskılanmış olduğunda tanı için özellikle yararlı olabilir. Giderek daha geniş bir yelpazeye yayılan enfeksiyöz ajanlar bağışıklık sistemi baskılanmış bireylere ciddi zararlar verebilir, bu nedenle klinik taramanın genellikle daha geniş kapsamlı olması gerekir. Ek olarak, semptomların ifadesi genellikle atipiktir, bu da sunuma dayalı bir klinik tanıyı daha zor hale getirir. Üçüncü olarak, antikorların tespitine dayanan tanı yöntemlerinin başarısız olma olasılığı daha yüksektir. Bu nedenle, bilinen tüm insan patojenleri için antikorlar yerine organizmanın DNA'sının varlığını tespit eden hızlı, hassas, spesifik ve hedeflenmemiş bir test oldukça arzu edilmektedir.
Tanı > Testlerin endikasyonu

Bir enfeksiyon etkeninin spesifik olarak tanımlanması için genellikle sadece böyle bir tanımlamanın hastalığın tedavisine veya önlenmesine yardımcı olabileceği veya etkili terapötik veya önleyici tedbirlerin geliştirilmesinden önce bir hastalığın seyri hakkında bilgi sahibi olmak için bir endikasyon vardır. Örneğin, 1980'lerin başında, AIDS tedavisi için AZT'nin ortaya çıkmasından önce, sonuç hastaya daha fazla tedavi seçeneği sunmayacak olsa bile, hasta kan örneklerinin bileşimi izlenerek hastalığın seyri yakından takip ediliyordu. HIV'in belirli topluluklarda ortaya çıkışına ilişkin bu çalışmalar, kısmen virüsün bulaşma yoluna ilişkin hipotezlerin geliştirilmesine olanak sağlamıştır. Hastalığın nasıl bulaştığının anlaşılmasıyla, yeni enfeksiyonların sayısını azaltmayı amaçlayan kampanyalarda kaynaklar en büyük risk altındaki topluluklara yönlendirilebilmiştir. HIV'in spesifik serolojik tanısal tanımlaması ve daha sonra genotipik veya moleküler tanımlaması, virüsün zamansal ve coğrafi kökenlerine ilişkin hipotezlerin yanı sıra sayısız başka hipotezin geliştirilmesini de sağlamıştır.
Moleküler tanı araçlarının geliştirilmesi, doktorların ve araştırmacıların anti-retroviral ilaçlarla tedavinin etkinliğini izlemelerini sağlamıştır. Moleküler tanı yöntemleri artık sağlıklı kişilerde HIV'in hastalık başlamadan çok önce tespit edilmesinde ve HIV enfeksiyonuna genetik olarak dirençli kişilerin varlığının gösterilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Dolayısıyla, AIDS için hala bir tedavi olmasa da virüsün tanımlanmasının ve enfekte bireylerin kanlarındaki virüs seviyelerinin izlenmesinin hem hasta hem de genel olarak toplum için büyük terapötik ve öngörücü faydaları vardır.
Tanı > Sınıflandırma > Subklinik ve klinik (latent ve belirgin)

Semptomatik enfeksiyonlar belirgin ve klinik iken, aktif olan ancak fark edilebilir semptomlar üretmeyen bir enfeksiyon belirsiz, sessiz, subklinik veya gizli olarak adlandırılabilir. İnaktif veya uykuda olan bir enfeksiyona latent enfeksiyon denir. Latent bakteriyel enfeksiyona örnek olarak latent verem verilebilir. Bazı viral enfeksiyonlar da latent olabilir, latent viral enfeksiyonlara örnek olarak Herpesviridae ailesinden herhangi biri verilebilir.
Enfeksiyon kelimesi, belirli bir patojenin varlığını (ne kadar az olursa olsun) ifade edebilir, ancak aynı zamanda sıklıkla klinik olarak belirgin bir enfeksiyonu (başka bir deyişle, bir bulaşıcı hastalık vakasını) ima eden bir anlamda kullanılır. Bu gerçek zaman zaman bazı belirsizlikler yaratmakta veya kullanım tartışmalarına yol açmaktadır; bu durumu aşmak için sağlık uzmanlarının bazı patojenlerin mevcut olduğunu ancak klinik olarak belirgin bir enfeksiyon (hastalık yok) olmadığını kastettiklerinde kolonizasyondan (enfeksiyon yerine) bahsetmeleri yaygındır.
Tanı > Sınıflandırma > Enfeksiyonun seyri

Enfeksiyonların zaman içinde nasıl ve nerede ortaya çıktığını tanımlamak için farklı terimler kullanılır. Akut enfeksiyonda semptomlar hızla gelişir; seyri hızlı ya da uzun süreli olabilir. Kronik enfeksiyonda, semptomlar genellikle haftalar veya aylar içinde kademeli olarak gelişir ve çözülmesi yavaştır. Subakut enfeksiyonlarda semptomların gelişmesi akut enfeksiyonlara göre daha uzun sürer ancak kronik enfeksiyonlara göre daha hızlı ortaya çıkar. Fokal enfeksiyon, organizmaların kan dolaşımı yoluyla vücudun başka bir bölgesine geçtiği ilk enfeksiyon bölgesidir.
Tanı > Sınıflandırma > Birincil ve fırsatçı

Ayrıca bakınız: Koenfeksiyon
Çok sayıda mikroorganizma çeşidi arasında nispeten azı sağlıklı bireylerde hastalığa neden olur. Bulaşıcı hastalıklar, bu az sayıdaki patojen ile enfekte ettikleri konakçıların savunmaları arasındaki etkileşimden kaynaklanır. Herhangi bir patojenden kaynaklanan hastalığın görünümü ve şiddeti, o patojenin konağa zarar verme yeteneğinin yanı sıra konağın patojene karşı koyma yeteneğine bağlıdır. Bununla birlikte, bir konağın bağışıklık sistemi de enfeksiyonu kontrol altına almak amacıyla konağın kendisine zarar verebilir. Bu nedenle klinisyenler, enfeksiyöz mikroorganizmaları veya mikropları konak savunmasının durumuna göre birincil patojenler veya fırsatçı patojenler olarak sınıflandırır.
Tanı > Sınıflandırma > Birincil ve fırsatçı > Birincil patojenler

Birincil patojenler normal, sağlıklı konakta bulunmalarının veya faaliyet göstermelerinin bir sonucu olarak hastalığa neden olurlar ve içsel virülansları (neden oldukları hastalığın şiddeti) kısmen üreme ve yayılma ihtiyaçlarının gerekli bir sonucudur. İnsanlarda en sık görülen birincil patojenlerin çoğu yalnızca insanları enfekte eder, ancak birçok ciddi hastalığa çevreden edinilen veya insan olmayan konakçıları enfekte eden organizmalar neden olur.
Tanı > Sınıflandırma > Birincil ve fırsatçı > Fırsatçı patojenler

Ana madde: Fırsatçı enfeksiyon
Fırsatçı patojenler, direnci azalmış (bağışıklık yetmezliği) bir konakçıda veya vücudun içine olağandışı bir şekilde eriştiklerinde (örneğin travma yoluyla) bulaşıcı bir hastalığa neden olabilirler. Fırsatçı enfeksiyon, gastrointestinal veya üst solunum yollarındaki patojen bakteriler veya mantarlar gibi normalde konakçı ile temas halinde olan mikroplardan kaynaklanabileceği gibi, diğer konakçılardan (Clostridium difficile kolitinde olduğu gibi) veya travmatik giriş sonucu (cerrahi yara enfeksiyonları veya bileşik kırıklarda olduğu gibi) çevreden edinilen (normalde zararsız olan) mikroplardan da kaynaklanabilir.
Fırsatçı bir hastalık, genetik kusurlar (kronik granülomatöz hastalık gibi), antimikrobiyal ilaçlara veya bağışıklık sistemini baskılayan kimyasallara maruz kalma (zehirlenme veya kanser kemoterapisi sonrasında ortaya çıkabileceği gibi), iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalma veya bağışıklık sistemini baskılayıcı aktiviteye sahip bulaşıcı bir hastalık (kızamık, sıtma veya AIDS gibi) sonucunda ortaya çıkabilen konak savunmasının bozulmasını gerektirir. Birincil patojenler ayrıca direnci azalmış bir konakta normalde bağışıklık sistemi yetersiz bir konakta meydana gelenden daha şiddetli hastalığa neden olabilir.
Tanı > Sınıflandırma > Birincil ve fırsatçı > İkincil enfeksiyon

Birincil enfeksiyon pratikte bireyin mevcut sağlık sorununun temel nedeni olarak görülebilirken, ikincil enfeksiyon bu temel nedenin bir sekeli veya komplikasyonudur. Örneğin, yanık veya penetran travmaya (temel neden) bağlı bir enfeksiyon ikincil bir enfeksiyondur. Birincil patojenler genellikle birincil enfeksiyona ve sıklıkla da ikincil enfeksiyona neden olur. Genellikle fırsatçı enfeksiyonlar ikincil enfeksiyonlar olarak görülür (çünkü bağışıklık yetmezliği veya yaralanma predispozan faktördür).
Tanı > Sınıflandırma > Birincil ve fırsatçı > Diğer enfeksiyon türleri

Diğer enfeksiyon türleri karma, iyatrojenik, nozokomiyal ve toplum kaynaklı enfeksiyonlardan oluşur.
Karma enfeksiyon, iki veya daha fazla patojenin neden olduğu bir enfeksiyondur. Buna örnek olarak Bacteroides fragilis ve Escherichia coli'nin neden olduğu apandisit verilebilir. İkincisi ise iyatrojenik bir enfeksiyondur. Bu tür bir enfeksiyon, bir sağlık çalışanından hastaya bulaşan bir enfeksiyondur. Nozokomiyal enfeksiyon da bir sağlık hizmeti ortamında meydana gelen bir enfeksiyondur. Nozokomiyal enfeksiyonlar hastanede kalış sırasında edinilir. Son olarak, toplum kaynaklı enfeksiyon, enfeksiyonun tüm toplumdan edinildiği bir enfeksiyondur.
Tanı > Sınıflandırma > Bulaşıcı ya da değil

Belirli bir hastalığın bulaşıcı olduğunu kanıtlamanın bir yolu, Koch postülatlarını (ilk olarak Robert Koch tarafından önerilmiştir) yerine getirmektir; bu postülatlar, ilk olarak, bulaşıcı ajanın sağlıklı kontrollerde değil, yalnızca hastalığı olan hastalarda tanımlanabilir olmasını ve ikinci olarak, bulaşıcı ajana yakalanan hastaların da hastalığa yakalanmasını gerektirir. Bu varsayımlar ilk olarak Mycobacteria türlerinin vereme neden olduğunun keşfedilmesinde kullanılmıştır.
Ancak Koch'un önermeleri etik nedenlerden dolayı modern uygulamada genellikle test edilemez. Bunların kanıtlanması, sağlıklı bir bireyin saf kültür olarak üretilen bir patojenle deneysel olarak enfekte edilmesini gerektirecektir. Tersine, açıkça bulaşıcı hastalıklar bile her zaman bulaşıcılık kriterlerini karşılamaz; örneğin, frengiye neden olan spiroket, Treponema pallidum in vitro olarak kültürlenemez - ancak organizma tavşan testislerinde kültürlenebilir. Saf bir kültürün konak olarak hizmet veren bir hayvan kaynağından geldiği, plaka kültüründen türetilen mikroplardan elde edildiğinde olduğundan daha az açıktır.
Epidemiyoloji veya hastalığın kimde, neden ve nerede ortaya çıktığının ve çeşitli popülasyonların bir hastalığa sahip olup olmadığını neyin belirlediğinin incelenmesi ve analizi, bulaşıcı hastalığı anlamak için kullanılan bir diğer önemli araçtır. Epidemiyologlar, belirli yaş gruplarının daha yüksek veya daha düşük enfeksiyon oranına sahip olup olmadığı; farklı mahallelerde yaşayan grupların enfekte olma olasılığının daha yüksek olup olmadığı ve cinsiyet ve ırk gibi diğer faktörler gibi bir popülasyon içindeki gruplar arasındaki farklılıkları belirleyebilir. Araştırmacılar ayrıca bir hastalık salgınının sporadik mi yoksa ara sıra mı ortaya çıktığını; bir bölgede düzenli vakaların görüldüğü endemik mi olduğunu; bir bölgede hızlı bir şekilde ortaya çıkan ve alışılmadık derecede yüksek sayıda vakanın görüldüğü epidemik mi olduğunu; yoksa küresel bir salgın olan pandemik mi olduğunu değerlendirebilir. Bulaşıcı hastalığın nedeni bilinmiyorsa epidemiyoloji enfeksiyon kaynaklarının izlenmesine yardımcı olmak için kullanılabilir.
Tanı > Sınıflandırma > Kontajiyözlük

Bulaşıcı hastalıklar, hasta bir kişiyle veya salgılarıyla (örneğin grip) temas yoluyla kolayca bulaştığında bazen kontajiyöz hastalıklar olarak adlandırılır. Dolayısıyla kontajiyöz hastalık, özellikle enfektif olan veya kolayca bulaşan bulaşıcı hastalıkların bir alt kümesidir. Vektör bulaşması veya cinsel yolla bulaşma gibi daha özel enfeksiyon yollarına sahip diğer bulaşıcı, aktarılabilir veya bulaşıcı hastalık türleri genellikle "kontajiyöz" olarak kabul edilmez ve genellikle etkilenenlerin tıbbi izolasyonunu (bazen gevşek bir şekilde karantina olarak adlandırılır) gerektirmez. Bununla birlikte, "kontajiyöz" ve "kontajiyöz hastalık" kelimelerinin bu özel çağrışımına (kolay bulaşabilirlik) popüler kullanımda her zaman saygı gösterilmez.
Bulaşıcı hastalıklar genellikle doğrudan temas yoluyla insandan insana bulaşır. Temas türleri kişiden kişiye ve damlacık yoluyla yayılmadır. Hava yoluyla bulaşma, kontamine nesneler, yiyecek ve içme suyu, hayvan insan teması, hayvan rezervuarları, böcek ısırıkları ve çevresel rezervuarlar gibi dolaylı temas da bulaşıcı hastalıkların bir diğer bulaşma yoludur.
Tanı > Sınıflandırma > Anatomik konuma göre

Enfeksiyonlar, enfekte olan anatomik konuma veya organ sistemine göre sınıflandırılabilir:[kaynak belirtilmeli]
İdrar yolu enfeksiyonu
Cilt enfeksiyonu
Solunum yolu enfeksiyonu
Odontojenik enfeksiyon (dişin içinden veya yakın çevre dokulardan kaynaklanan bir enfeksiyon)
Vajinal enfeksiyonlar
Amniyon içi enfeksiyon
Buna ek olarak, enfeksiyonun en yaygın neden olduğu iltihaplanma yerleri arasında zatürre, menenjit ve salpenjit bulunur.[kaynak belirtilmeli]
Korunma > Bağışıklık

Çoğu patojenle enfeksiyon, konağın ölümüyle sonuçlanmaz ve hastalık belirtileri azaldıktan sonra organizma nihayetinde temizlenir. Bu süreç, patojenin inokülümünü öldürmek veya etkisiz hale getirmek için bağışıklık mekanizmalarını gerektirir. Bulaşıcı hastalıklara karşı spesifik edinilmiş bağışıklığa antikorlar ve/veya T lenfositler aracılık edebilir. Bu iki faktörün aracılık ettiği bağışıklık şu şekilde ortaya çıkabilir:
bazı bakterilerde olduğu gibi antikorla başlatılan kompleman bağımlı bakteriyoliz, opsonoizasyon, fagositoz ve öldürme gibi bir patojen üzerinde doğrudan bir etki,
virüslerin nötralize edilmesi, böylece bu organizmaların hücrelere girememesi,
veya bir mikroorganizma tarafından parazitlenmiş bir hücreyi öldürecek olan T lenfositleri tarafından.
Bir mikroorganizmaya karşı bağışıklık sisteminin verdiği tepki genellikle yüksek ateş ve iltihaplanma gibi semptomlara neden olur ve mikrobun neden olduğu doğrudan hasardan daha yıkıcı olma potansiyeline sahiptir.
Enfeksiyona karşı direnç (bağışıklık) bir hastalık sonrasında, patojenin asemptomatik olarak taşınmasıyla, benzer yapıya sahip bir organizmanın barındırılmasıyla (çapraz reaksiyon) veya aşılama yoluyla kazanılabilir. Koruyucu antijenler ve spesifik edinilmiş konakçı bağışıklık faktörleri hakkındaki bilgi, fırsatçı patojenlere kıyasla birincil patojenler için daha eksiksizdir. Ayrıca, nüfusun yeterince büyük bir kısmı belirli enfeksiyonlara karşı bağışıklık kazandığında, aksi takdirde savunmasız olan kişilere bir ölçüde koruma sağlayan sürü bağışıklığı olgusu da vardır.
Bulaşıcı bir hastalığa karşı bağışıklık direnci, konak patojenle karşılaştığında antijene özgü antikorların ve/veya T hücrelerinin kritik düzeyde olmasını gerektirir. Bazı bireyler, etkenle çok az temas etmelerine veya hiç temas etmemelerine rağmen bazı etkenlerin yüzey polisakkaritlerine karşı doğal serum antikorları geliştirir, bu doğal antikorlar yetişkinlere spesifik koruma sağlar ve yenidoğanlara pasif olarak aktarılır.
Korunma > Bağışıklık > Konak genetik faktörleri

Belirli bir enfeksiyöz ajanın enfekte edici etkisinin hedefi olan organizmaya konak denir. Olgun veya cinsel olarak aktif bir evrede olan bir etkeni barındıran konağa kesin konak denir. Ara konak larva evresi sırasında temas eder. Konak canlı herhangi bir şey olabilir ve eşeysiz ve eşeyli üremeye ulaşabilir.
Patojenlerin temizlenmesi, tedaviye bağlı veya spontan olarak, bireysel hastalar tarafından taşınan genetik varyantlardan etkilenebilir. Örneğin, ribavirin ile birlikte Pegile interferon-alfa-2a veya Pegile interferon-alfa-2b (marka isimleri Pegasys veya PEG-Intron) ile tedavi edilen genotip 1 hepatit C için, interferon lambda 3'ü kodlayan insan IL28B geni yakınındaki genetik polimorfizmlerin virüsün tedaviye bağlı temizlenmesinde önemli farklılıklarla ilişkili olduğu gösterilmiştir. İlk olarak Nature dergisinde rapor edilen bu bulgu, IL28B geni yakınında belirli genetik varyant alelleri taşıyan genotip 1 hepatit C hastalarının, diğerlerine kıyasla tedavi sonrasında sürekli virolojik yanıt elde etme olasılığının daha yüksek olduğunu göstermiştir. Nature dergisinde daha sonra yayınlanan rapor, aynı genetik varyantların genotip 1 hepatit C virüsünün doğal temizlenmesiyle de ilişkili olduğunu göstermiştir.
Tedaviler

Enfeksiyon vücuda saldırdığında, antienfektif ilaçlar enfeksiyonu baskılayabilir. Hedeflenen organizmanın türüne bağlı olarak çeşitli geniş antienfektif ilaç türleri mevcuttur; bunlar arasında antibakteriyel (antibiyotik; antitüberküloz dahil), antiviral, antifungal ve antiparazitik (antiprotozoal ve antihelmintik dahil) ajanlar bulunur. Enfeksiyonun ciddiyetine ve türüne bağlı olarak antibiyotik ağızdan veya enjeksiyon yoluyla verilebilir veya topikal olarak uygulanabilir.
Beynin ciddi enfeksiyonları genellikle intravenöz antibiyotiklerle tedavi edilir. Bazen, bir antibiyotiğe karşı direnç olması durumunda birden fazla antibiyotik kullanılır. Antibiyotikler sadece bakteriler için çalışır ve virüsleri etkilemez. Antibiyotikler bakterilerin çoğalmasını yavaşlatarak veya bakterileri öldürerek çalışır. Tıpta kullanılan en yaygın antibiyotik sınıfları penisilin, sefalosporinler, aminoglikozitler, makrolidler, kinolonlar ve tetrasiklinlerdir.
Tüm enfeksiyonlar tedavi gerektirmez ve kendi kendini sınırlayan birçok enfeksiyon için tedavi faydadan çok yan etkiye neden olabilir. Antimikrobiyal yönetim, sağlık hizmeti sağlayıcılarının bir enfeksiyonu özellikle hedef patojen için en kısa sürede iyi sonuç veren bir antimikrobiyal ile tedavi etmesi ve yalnızca ilaca yanıt vereceği bilinen veya şüphelenilen bir patojen olduğunda tedavi etmesi gerektiği kavramıdır.
Enfeksiyona duyarlılık

COVID-19 gibi pandemiler, insanların enfeksiyona karşı duyarlılıklarının önemli ölçüde farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bunun nedeni genel sağlık, yaş veya bağışıklık durumları, örneğin daha önce enfekte olmaları olabilir. Bununla birlikte, enfeksiyona yatkınlığı belirleyen genetik faktörler olduğu da anlaşılmıştır. Örneğin, SARS-CoV-2 enfeksiyonlarının %40'a kadarı asemptomatik olabilir, bu da birçok insanın doğal olarak hastalıktan korunduğunu göstermektedir.
Büyük genetik çalışmalar, şiddetli SARS-CoV-2 enfeksiyonları için risk faktörlerini tanımlamış ve şiddetli COVID-19'lu 659 hastanın genom dizileri, yaşamı tehdit eden hastalıkla ilişkili görünen genetik varyantları ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmalarda tanımlanan genlerden biri tip I interferondur (IFN). Yaşamı tehdit eden COVID-19 hastalarının %13,7'sinde tip I IFN'lere karşı otoantikorlar bulunmuştur; bu da genetik ve bağışıklık sistemi arasındaki karmaşık bir etkileşimin Covid'e karşı doğal direnç için önemli olduğunu göstermektedir.
Benzer şekilde, endoplazmik retikulum aminopeptidaz 2'yi kodlayan ERAP2 genindeki mutasyonlar, Yersinia pestis bakterisi enfeksiyonunun neden olduğu veba hastalığına duyarlılığı artırıyor gibi görünmektedir. Genin tam bir varyantının iki kopyasını miras alan kişilerin vebadan kurtulma olasılığı, kesilmiş bir varyantın iki kopyasını miras alanlara göre iki kat daha fazlaydı.
Duyarlılık, farklı popülasyonların enfeksiyonları etkileyen farklı genetik ve çevresel koşullara sahip olduğu göz önüne alındığında, enfeksiyonun epidemiyolojisini de belirlemiştir.
Epidemiyoloji

Ayrıca bakınız: Epidemi ve Pandemi
2010 yılında yaklaşık 10 milyon kişi bulaşıcı hastalıklar nedeniyle ölmüştür.
Dünya Sağlık Örgütü, Hastalıkların Uluslararası Sınıflaması (ICD) kod kategorilerine göre küresel ölümler hakkında bilgi toplamaktadır. Aşağıdaki tabloda 2002 yılında ölüm sayısına göre en çok görülen bulaşıcı hastalıklar listelenmektedir. Karşılaştırma için 1993 verileri de eklenmiştir.
| Sıra | Ölüm nedeni | Ölümler 2002 (milyon olarak) | Tüm ölümlerin yüzdesi | Ölümler 1993 (milyon olarak) | 1993 sıralaması |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| N/A | Tüm bulaşıcı hastalıklar | 14,7 | %25,9 | 16,4 | %32,2 |
| 1 | Alt solunum yolu enfeksiyonları | 3,9 | %6,9 | 4,1 | 1 |
| 2 | HIV/AIDS | 2,8 | %4,9 | 0,7 | 7 |
| 3 | İshal hastalıkları | 1,8 | %3,2 | 3 | 2 |
| 4 | Tüberküloz (TB) | 1,6 | %2,7 | 2,7 | 3 |
| 5 | Sıtma | 1,3 | %2,2 | 2 | 4 |
| 6 | Kızamık | 0,6 | %1,1 | 1,1 | 5 |
| 7 | Boğmaca | 0,29 | %0,5 | 0,36 | 7 |
| 8 | Tetanos | 0,21 | %0,4 | 0,15 | 12 |
| 9 | Menenjit | 0,17 | %0,3 | 0,25 | 8 |
| 10 | Frengi | 0,16 | %0,3 | 0,19 | 11 |
| 11 | Hepatit B | 0,1 | %0,2 | 0,93 | 6 |
| 12–17 | Tropikal hastalıklar (6) | 0,13 | %0,2 | 0,53 | 9, 10, 16-18 |
Not: Diğer ölüm nedenleri arasında anne ve perinatal hastalıklar (%5,2), beslenme yetersizlikleri (%0,9), bulaşıcı olmayan hastalıklar (%58,8) ve yaralanmalar (%9,1) yer almaktadır.
Tek başına en çok ölüme yol açan üç hastalık HIV/AIDS, verem ve sıtmadır. Neredeyse tüm hastalıklara bağlı ölümler azalırken, HIV/AIDS'e bağlı ölümler dört kat artmıştır. Çocukluk çağı hastalıkları arasında boğmaca, çocuk felci, difteri, kızamık ve tetanos yer almaktadır. Çocuklar ayrıca alt solunum yolları ve ishal kaynaklı ölümlerin de büyük bir kısmını oluşturmaktadır. 2012 yılında yaklaşık 3,1 milyon kişi alt solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle ölmüştür ve bu sayı dünyada önde gelen 4. ölüm nedenidir.
Epidemiyoloji > Tarihi pandemiler

Ayrıca bakınız: Salgınlar listesi
Öngörülemeyen ve patlayıcı etki potansiyelleri ile bulaşıcı hastalıklar insanlık tarihinin önemli aktörleri olmuştur. Pandemi (veya küresel epidemi), geniş bir coğrafi alanda insanları etkileyen bir hastalıktır. Örneğin:
541-542 yılları arasında yaşanan Jüstinyen Vebası, Avrupa nüfusunun %50 ila %60'ını öldürmüştür.
1347'den 1352'ye kadar süren Kara Ölüm, beş yıl içinde Avrupa'da 25 milyon kişinin ölümüne neden olmuştur. Veba, 14. yüzyılda eski dünya nüfusunu tahminen 450 milyondan 350 ila 375 milyona düşürmüştür.
Çiçek hastalığı, kızamık ve tifüsün 15. ve 16. yüzyıllarda Avrupalı kaşifler tarafından Orta ve Güney Amerika bölgelerine getirilmesi, yerli halk arasında salgınlara neden olmuştur. 1518 ve 1568 yılları arasındaki hastalık salgınlarının Meksika nüfusunun 20 milyondan 3 milyona düşmesine neden olduğu söylenmektedir.
İlk Avrupa grip salgını 1556 ile 1560 yılları arasında meydana gelmiş ve tahmini ölüm oranı %20 olmuştur.
Çiçek hastalığı 18. yüzyıl boyunca tahminen 60 milyon Avrupalıyı öldürmüştür (yılda yaklaşık 400.000). Enfekte olanların %30'u, 5 yaşın altındaki çocukların %80'i de dahil olmak üzere, hastalıktan ölmüş ve hayatta kalanların üçte biri kör olmuştur.
19. yüzyılda tüberküloz Avrupa'daki yetişkin nüfusun tahminen dörtte birini öldürmüştür; 1918'de Fransa'da her altı ölümden biri tüberkülozdan kaynaklanmaktaydı.
1918'deki grip pandemisi (ya da İspanyol gribi) 25-50 milyon insanın (1.7 milyarlık dünya nüfusunun yaklaşık %2'si) ölümüne neden olmuştur. Günümüzde grip her yıl dünya çapında yaklaşık 250.000 ila 500.000 kişiyi öldürmektedir.