stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Kastamonu (il)
Coğrafya

Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nin batı kesiminde yer alan Kastamonu ilinin doğusunda Sinop, batısında Bartın ve Karabük, güneyinde Çankırı ve güneydoğusunda Çorum illeri ile sınırı bulunmaktadır. İlin kuzey kısmının tamamı ise Karadeniz'e kıyı oluşturmakta olup, ilin sahil şeridi uzunluğu 170 km'dir. Kastamonu sahip olduğu bu sahil şeridi uzunluğu ile Karadeniz'e en uzun kıyısı olan il konumundadır. 13.108 km² alan üzerinde yer alan Kastamonu, Türkiye topraklarının %1,7'sini oluşturmaktadır. İl merkezinin denizden yüksekliği 780 metredir. İlin ortalama olarak deniz seviyesinden yüksekliği 775 m'dir. İlin en yüksek noktasını ise 2.565 m ile Çatalılgaz Tepesi oluşturmaktadır. İl genelinde dağlar denize paralel olarak uzanmakta olup, Türkiye'nin Karadeniz'e doğru uzanan çıkıntısının büyük bir kısmını kapsamaktadır.
Coğrafya > İklim

İl genelinde iki çeşit iklim tipi hüküm sürmektedir. İlin kuzeyinde Türkiye'de Karadeniz iklimi görülürken, ilin güney kesimlerinde Karasal iklim görülmektedir. Kıyıya paralel olarak uzanan Küre Dağları, Karadeniz ikliminin iç kısımlarda görülmesini önlemektedir.
Kastamonu'da yağışın aylara dağılımı genel olarak düzenlidir. Kış döneminde yağışlar yıllık yağışın %18'ini, yaz yağışları ise %27'sini oluşturmaktadır. Yağışların büyük bir bölümü ise bahar aylarında yağmaktadır. genelinde kıyıya yakın bölgelerde sık yağış rastlanmaktadır. İl genelinde en az yağış Aralık-Şubat döneminde gerçekleşirken, en çok yağışlar Nisan-Mayıs ayları arasında gerçekleşmektedir.
Kastamonu merkezde yıllık sıcaklık ortalaması 9,8 °C düzeyindedir. Bu ortalama ile Kastamonu kendisine komşu diğer illere göre daha düşük bir sıcaklık ortalamasına sahip olup, bunun nedeni morfolojik yapıdır. Kastamonu'da diğer komşu illere göre tek iklim tipi yerine iki iklim tipi de etkili olmaktadır.
Kastamonu genelinde 1950 ile 2015 yılları arasında ortalama sıcaklık ve yağış miktarları şu şekildedir:
|  Kastamonu iklimi > Aylar.En yüksek sıcaklık (°C).Ortalama en yüksek sıcaklık (°C).Ortalama sıcaklık (°C).Ortalama en düşük sıcaklık (°C).En düşük sıcaklık (°C).Ortalama yağış (mm) |  Kastamonu iklimi > Oca.17,3.3,2.−0,9.−4,3.−23,7.31,7 |  Kastamonu iklimi > Şub.21,1.6,0.0,7.−3,5.−22,3.27,7 |  Kastamonu iklimi > Mar.27,6.10,8.4,3.−0,8.−19,7.35,8 |  Kastamonu iklimi > Nis.31,4.16,5.9,6.3,5.−8,5.53,5 |  Kastamonu iklimi > May.35,1.21,1.14,1.7,6.−3,6.71,4 |  Kastamonu iklimi > Haz.37,5.24,6.17,5.10,5.0,2.72,8 |  Kastamonu iklimi > Tem.42,2.27,8.20,3.12,4.3,8.32,0 |  Kastamonu iklimi > Ağu.40,2.28,0.20,0.12,3.3,2.29,6 |  Kastamonu iklimi > Eyl.36,5.23,9.15,6.8,9.−1,5.31,9 |  Kastamonu iklimi > Eki.32,5.17,9.10,6.5,2.−7,5.36,3 |  Kastamonu iklimi > Kas.24,7.10,9.5,1.0,9.−11,5.27,9 |  Kastamonu iklimi > Ara.21,1.4,9.0,9.−2,3.−20,4.34,6 |  Kastamonu iklimi > ...... |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü
İl genelinde sıcaklığın 42.2 °C ile en yüksek düzeyde ölçüldüğü tarih 30 Temmuz 2000 tarihi olup, Kastamonu'da -23.7 °C ile en düşük sıcaklığın ölçüldüğü tarih ise 15 Ocak 1950 olmuştur. Bir günde Kastamonu'ya düşen en yüksek yağış miktarı 3 Mayıs 1953 tarihinde gerçekleşmiş olup, söz konusu tarihte 104.7 kg/m² yağış düşmüştür.
Coğrafya > Bitki örtüsü ve yaban hayat

Kastamonu ilinin yüzölçümünün %74,6'sı dağlık ve ormanlık, %21,6'sı plato ve %3,8'i ovalardan oluşmaktadır. Bu dağılım göz önünde bulundurulduğunda ilin genel olarak tarıma elverişli geniş alanları bulunmamaktadır. Vadilerin etrafında yer alan küçük ovalar bu tür işlemlerin gerçekleştirildiği önemli alanlar olarak işlem görmektedir.
İl genelinde oldukça zengin bitki örtüsü gözlemlenebilmektedir. Devrekani ilçesi dolaylarında orman örtüsüne pek rastlanmamakla birlikte, burada da belirli aralıklarla da olsa ağaç, çalı ve orman kalıntıları görülebilmektedir. Eğilimin daha yumuşak olduğu bu kesimlerde kestane rengi toprakların geniş alanlarda hüküm sürdüğü gözlemlenebilmektedir. Kıyıdan iç kesimlere ilerlendiğinde ve yükselti arttığında kayın ve köknar ağaçları yaygın bir şekilde görülebilmektedir. Podzolik toprakların yayım alanı olan bölgelerde, alt örtü durumunda bulunan eğreltiotu önemli bir yer tutmaktadır.
İlin kuzey kesimlerinde Karadeniz'e kıyısı bulunan Cide ve İnebolu kesimleri arasında daha çok çam, köknar ve kayın türleri arasında yer alan ıhlamur, kestane, karaağaç, gürgen, mersin, kavak, dişbudak ve ahlat türleri yoğun bir şekilde gözlemlenebilmektedir.
İl genelinde bozayı, kızıl geyik, kurt, vaşak, tilki, tavşan, karaca, sansar ve yaban domuzu gibi türlerin yaşam alanları mevcuttur.
Nüfus

Güncel Nüfus Değerleri(TÜİK 6 Şubat 2025 verileri)
Kastamonu ili nüfusu: 381.991'dur. Bu nüfusun %63,99'u şehirlerde yaşamaktadır (2024 sonu). İlin yüzölçümü 13.064  km2'dir. İlde  km2'ye 29 kişi düşmektedir. (Bu sayı Abana'da 158’dir.) Merkez ilçe dışında, ilçelerin tamamında nüfus azalmıştır. İldeki nüfus azalış oranı ise % 1,80 olmuştur. Nüfusu en çok azalan ilçe Pınarbaşı'dır (-% 13,40)- Bu ilçenin nüfusu 2023 yılında %18.60 oranında artmıştı)
6 Şubat 2025 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 20 İlçe, 20 belediye, bu belediyelerde 173 mahalle ve ayrıca 1.054 köy vardır.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
2024 yılı sonunda Kastamonu ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri

| İlçe | Nüfus 2023 | Nüfus 2024 | Fark | Nüfus Artışı % | Belediye Sayısı | Mahalle Sayısı | Köy Sayısı | Köy Nüfusu | Şehir nüfusu | Şehirde oturan % | Alanı  km2 |  km2'ye düşen kişi |
| Abana | 4.461 | 4.419 | -42 | -0,94 | 1 | 5 | 10 | 764 | 3.655 | 82,71 | 28 | 158 |
| Ağlı | 3.521 | 3.250 | -271 | -7,70 | 1 | 10 | 13 | 927 | 2.323 | 71,48 | 225 | 14 |
| Araç | 18.676 | 18.452 | -224 | -1,20 | 1 | 6 | 119 | 11.659 | 6.793 | 36,81 | 1446 | 13 |
| Azdavay | 8.031 | 7.462 | -569 | -7,09 | 1 | 4 | 49 | 4.494 | 2.968 | 39,77 | 759 | 10 |
| Bozkurt | 9.738 | 9.425 | -313 | -3,21 | 1 | 5 | 32 | 4.134 | 5.291 | 56,14 | 308 | 31 |
| Cide | 22.965 | 22.587 | -378 | -1,65 | 1 | 16 | 75 | 11.123 | 11.464 | 50,75 | 652 | 35 |
| Çatalzeytin | 8.127 | 7.626 | -501 | -6,16 | 1 | 2 | 41 | 4.078 | 3.548 | 46,53 | 272 | 28 |
| Daday | 8.456 | 7.992 | -464 | -5,49 | 1 | 4 | 60 | 5.355 | 2.637 | 33,00 | 843 | 9 |
| Devrekani | 13.886 | 12.544 | -1.342 | -9,66 | 1 | 8 | 54 | 7.361 | 5.183 | 41,32 | 715 | 18 |
| Doğanyurt | 5.433 | 5.173 | -260 | -4,79 | 1 | 2 | 25 | 4.126 | 1.047 | 20,24 | 193 | 27 |
| Hanönü | 4.395 | 4.322 | -73 | -1,66 | 1 | 3 | 20 | 2.187 | 2.135 | 49,40 | 417 | 10 |
| İhsangazi | 5.235 | 5.122 | -113 | -2,16 | 1 | 10 | 23 | 2.378 | 2.744 | 53,57 | 445 | 12 |
| İnebolu | 20.480 | 20.036 | -444 | -2,17 | 1 | 14 | 77 | 10.197 | 9.839 | 49,11 | 417 | 48 |
| Küre | 5.644 | 5.303 | -341 | -6,04 | 1 | 4 | 34 | 2.983 | 2.320 | 43,75 | 406 | 13 |
| Merkez | 155.011 | 156.638 | 1.627 | 1,05 | 1 | 20 | 177 | 26.773 | 129.865 | 82,91 | 1847 | 85 |
| Pınarbaşı | 6.970 | 6.036 | -934 | -13,40 | 1 | 6 | 27 | 3.622 | 2.414 | 39,99 | 546 | 11 |
| Seydiler | 4.796 | 4.627 | -169 | -3,52 | 1 | 10 | 15 | 1.474 | 3.153 | 68,14 | 233 | 20 |
| Şenpazar | 4.844 | 4.380 | -464 | -9,58 | 1 | 7 | 23 | 2.731 | 1.649 | 37,65 | 252 | 17 |
| Taşköprü | 38.372 | 37.196 | -1.176 | -3,06 | 1 | 14 | 126 | 20.500 | 16.696 | 44,89 | 1758 | 21 |
| Tosya | 39.949 | 39.401 | -548 | -1,37 | 1 | 23 | 54 | 10.699 | 28.702 | 72,85 | 1302 | 30 |

| Kastamonu | 388.990 | 381.991 | -6.999 | -1,80 | 20 | 173 | 1054 | 137.565 | 244.426 | 63,99 | 13064 | 29 |
Nüfus > Tarihsel nüfus

Kastamonu'nun 1940 yılından günümüze kadar ortaya çıkan nüfus bilgileri şu şekildedir:
| Kastamonu il nüfus bilgileri> Yıl | Kastamonu il nüfus bilgileri> Toplam | Kastamonu il nüfus bilgileri> Sıra | Kastamonu il nüfus bilgileri> Fark | Kastamonu il nüfus bilgileri> Şehir - Kır |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 336.501 | 8 |  |   %11     37.915298.586     %89   |
| 1935 | 361.191 | 12 | %7  |   %11     39.197321.994     %89   |
| 1940 | 369.847 | 14 | %2  |   %11     39.641330.206     %89   |
| 1945 | 385.410 | 15 | %4  |   %11     43.673341.737     %89   |
| 1950 | 412.016 | 17 | %7  |   %11     45.769366.247     %89   |
| 1955 | 393.739 | 20 | %4  |   %13     49.886343.853     %87   |
| 1960 | 433.620 | 24 | %10  |   %14     60.414373.206     %86   |
| 1965 | 441.638 | 29 | %2  |   %15     67.163374.475     %85   |
| 1970 | 446.601 | 35 | %1  |   %18     82.101364.500     %82   |
| 1975 | 438.243 | 38 | %2  |   %20     87.603350.640     %80   |
| 1980 | 450.946 | 40 | %3  |   %22     99.680351.266     %78   |
| 1985 | 450.353 | 43 | %0  |   %27     122.350328.003     %73   |
| 1990 | 423.611 | 46 | %6  |   %35     148.710274.901     %65   |
| 2000 | 375.476 | 51 | %11  |   %46     174.020201.456     %54   |
| 2007 | 360.366 | 50 | %4  |   %51     184.685175.681     %49   |
| 2008 | 360.424 | 50 | %0  |   %51     184.228176.196     %49   |
| 2009 | 359.823 | 50 | %0  |   %53     189.984169.839     %47   |
| 2010 | 361.222 | 50 | %0  |   %54     195.059166.163     %46   |
| 2011 | 359.759 | 50 | %0  |   %55     197.704162.055     %45   |
| 2012 | 359.808 | 50 | %0  |   %56     202.006157.802     %44   |
| 2013 | 368.093 | 50 | %2  |   %56     207.045161.048     %44   |
| 2014 | 368.907 | 50 | %0  |   %58     214.188154.719     %42   |
| 2015 | 372.633 | 50 | %1  |   %61     226.868145.765     %39   |
| 2016 | 376.945 | 50 | %1  |   %63     236.363140.582     %37   |
| 2017 | 372.373 | 51 | %1  |   %63     233.814138.559     %37   |
| 2018 | 383.373 | 51 | %3  |   %61     232.670150.703     %39   |
| 2019 | 379.405 | 51 | %1  |   %63     237.783141.622     %37   |
| 2020 | 376.377 | 51 | %1  |   %63     238.902137.475     %37   |
| 2021 | 375.592 | 51 | %0  |   %64     241.007134.585     %36   |
| 2022 | 378.115 | 51 | %1  |   %65     244.090134.025     %35   |
| 2023 | 388.990 | 51 | %3  |   %62     240.908148.082     %38   |
Nüfus > Göç

Kastamonu ili genel itibarıyla göç veren bir il konumunda olsa da, özellikle son yıllarda aldığı göç ile nüfusta artış yaşamıştır. En son 2016'da gerçekleştirilen nüfus sayım sonuçlarında Kastamonu ili 18.898 göç vermesine rağmen ile göç eden 20.577 kişi ile ‰4,46 (Binde 4,46) bir göç alış artış hızı yakalamıştır.
Kastamonu nüfusuna kayıtlı olan ancak diğer illerde yaşayan Kastamonu nüfusu yüksek düzeyde bulunmaktadır. Bu iller içerisinde İstanbul, en çok Kastamonu nüfusuna kayıtlı kişinin yaşadığı il konumundadır. 2016 ADNKS verilerine göre İstanbul'da, Kastamonu il genelinde yaşayandan fazla Kastamonulu yaşamaktadır. Söz konusu yılda gerçekleştirilen sayım sonuçlarına göre 557.166 kişi İstanbul'da ikamet etmektedir. Bunun haricinde il nüfusuna kayıtlı olup başka illerde ikamet eden ayrıca 179.382 kişi daha yaşamaktadır. Bu veriler ışığında Kastamonu ili de dahil Türkiye genelinde Kastamonu nüfusuna kayıtlı 1.113.493 kişi yaşamaktadır.
Tarihçe

1947 ve 1948 yılları arasında Kastamonu'da yapılan araştırmalar sonucu Gölköy Enstitüsü çevresinde çakmak taşından yapılma bir alet bulunmuş, bu aletin Orta Paleolitik dönemden kaldığı öğrenilmişti.
1951 yılında yapılan araştırmalar sonucu da Tahta ve Malak köyleri etrafında Abevilyen (Chelléen), Mikokiyen (Micoquien) çağından kalma el baltalarıyla; Musteryen (Mousterian) ve şüpheli olarak da Üst Paleolitik'e ait tarihi bulgular ele geçirilmiştir.
Yine aynı yıllarda İsmail Kılıç Kökten'in yaptığı geziler sonucu Devrekâni'nin Eksen bölgesinde (Şimdiki Kulaksızlar Barajı civarı) Dikilitaşlar ile karşılaşmış, ancak tarihlendirme yapılabilecek eşya kalıntısı bulamamıştır. Fakat bölgenin kuzeybatısında Bakır Çağına ait çanak çömlekler bulunmuştur.
1994 yılında Devrekâni'nin Kınık köyünde, Delibeyoğlu Sırtı Ören Yeri'nde yapılan kurtarma kazıları sonucu MÖ. 4. binin sonlarından, MÖ. 1. binin ilk yarısına kadar süren üç tabakalı düz iskan yeri keşfedilmiş ve Hititlere ait metal kaplar ele geçirilmiştir.
2009-2011 yılları arasında Cide Bölgesi Yüzey Araştırması kapsamında Cide ve Şenpazar ilçelerinde Erken Holosen, Kalkolitik, Erken Tunç, Orta Tunç ve Geç Tunç Çağına ait tarihi kalıntılar ele geçirilmiştir.
2018 yılında başlanan, Araç'ta yapılan, Kahin Tepe kazısında da bir taş işliği ile beraber Erken Tunç Çağı'na ait kalıntılar, daha sonra da Göbeklitepe ile aynı döneme (Akeramik Neolotik Dönem) işaretlenen öğütme taşı ve süs eşyaları bulundu.
Farklı dönemlerde yapılan kazılar sonucu Taşköprü ilçesinde Pompeiopolis antik kenti gün yüzüne çıkarılmıştır. Şehirde birçok mozaik ve Roma ve Paflagonya dönemlerine ait sikkeler ortaya çıkarılmıştır. Mozaiklerin birinde Yunanca “Eiselte Efagato” yani “İyilik İçin İyilikle Gir” sözleri yazılıdır.
Tarihçe > Hitit Dönemi

Kastamonu'nun bilinen geçmişi, Hitit İmparatorluğu ile başlar. Ancak Hititler bu bölgeyi uzun süre elinde tutmayı başaramamış, bölge Kaşkalar ile tarih boyunca güç dengesine bağlı olarak el değiştirmiştir. Hititlerden sonra Frigya ve Lidya Krallıklarının egemen olduğu bu topraklar MÖ 4. yüzyılda Perslerin eline geçmiştir. MÖ 4. yüzyılda Büyük İskender Anadolu ile birlikte Kastamonu topraklarını da Makedonya'ya katmıştır.
İskender'den sonra yöreyi ele geçiren Pontus Krallığı MÖ 1. yüzyılda Romalılar tarafından ortadan kaldırılmıştır. Uzun yıllar Roma İmparatorluğu sınırları içinde kalan Kastamonu MS 395 yılında İmparatorluğun bölünmesiyle bütün Anadolu gibi Bizans İmparatorluğu'na katılmıştır.
Tarihçe > Romalı ve Bizanslılar Dönemi

Bugün Kastamonu ve çevresindeki illeri de içine alan ve Romalılar devrinde adına Paflagonya (Pophlagonia) denilen bölgede yer almaktadır.
Romalılar devrinde Taşköprü'nün (Pophlagonia) eyalet merkezi olduğu zamanlar Kastamonu küçük bir kasaba olup, Bizans devrinde ve özellikle imparatorluk hanedanlarından olan Komnenler soyunun memleketi olan şehrin iktidarları döneminde gelişmeye başlamıştır. Bu hanedan zamanında buraya bir kale yapılmış ve Komnenler'in kalesi anlamında “Kastra Komneni” denilmiştir. Bu kelimenin Türkmenlerin bölgeye yerleşmesiyle zamanla (“Kastamoni”, "Kastamonu") bugünkü şekline dönüşmüştür.
Tarihçe > Selçuklu ve Osmanlı Dönemi

Moğol istilası önünde Türkistan ve İran'dan kaçan Türklerin, ikinci büyük göç dalgasından da en fazla etkilenen şehirlerin başında Kastamonu gelmiş ve İç Anadolu'da Moğollara karşı tutunamayan birçok Türk boyu Ilgaz Dağları'nın kuzeyine yani Kastamonu'ya sığınmıştır. Yirmi dört Oğuz boyunun neredeyse tamamı Kastamonu çevresinde yurt tuttuğu gibi, Alpı, Alpağut, Dânişmendli, Kıpçak, Karluk, Çiğil, Yağma gibi Türk boyları da Kastamonu'ya yerleşmişlerdir. Kastamonu'da hâlen birçoğu yaşatılan Kayı, Bayat, Çavundur, Kınık, Îğdir, Afşar, Büğdüz, Bayındır, Çepni, Karaevli gibi yer adları Oğuz iskanının mahiyetini çok iyi ifade etmektedir. 1260'lı yıllarda İbn Sa'd bu kente "Türkmenlerin Başkenti" adını vermiştir[kaynak belirtilmeli]. Yine onun kaydına göre, bu tarihlerde Kastamonu bölgesinde 100 bin çadır halkı yığılmıştır.
Kastamonu'nun ilk defa Türklerin eline geçmesi Danişmentliler zamanında Danişmend Ahmed Gazi'nin oğlu Gümüştekin Gazi devrinde “1105 yılında” gerçekleşmiştir. 100 yıla yakın bir zaman Danişment idaresinde kalan şehir ve çevresi 15 yıl süre ile tekrar Bizanslılara geçmiş, 1213'te Anadolu Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat'ın emriyle Selçuklu kumandanı Hüsamettin Çoban bey tarafından zaptedilmiştir.
Moğollar tarafından bölgenin ikinci kez zaptına memur edilen Şemsettin Yaman Candar kumandasındaki ordu 1292 yılında Kastamonu'ya giderek Muzafferettin Yavlak Arslan birliğini bozguna uğratmış kendisi de öldürülmüştür. Muzafferettin Yavlak Arslanın oğlu Mahmut bey, babasının intikamını almak için mücadeleye girmiş ve Şemsettin Yaman Candar'ı buradan batıya sürmeyi başarmıştır. Şemsettin Yaman Candar'ın ölümünden sonra Süleyman Paşa tarafından 1309 yılında Kastamonu yeniden zaptedilmiş, toprakları genişletilerek “Candaroğulları Beyliği”ni kurmuş ve Çobanlar hakimiyetine son vermiştir.
Osmanlı devletinin kuruluş sürecinde Bizans'a karşı düzenlenen seferlerde Kastamonu'daki yerleşik Türkler, Osmanlı Beyliğine yoğun bir destek vermişlerdir.
1333’lerde Kastamonu’ya uğrayan ünlü gezgin İbn Batuta, "Kastamonu (Anadolu'daki) şehirlerin en büyük ve en güzellerindendir… Hiçbir ülkede fiyatları bu şehirden daha ucuz bir yer görmedim." şeklindeki açıklamalarıyla şehrin büyüklüğüne ve hayat şartlarının elverişliliğine ışık tutmuştur.
İsfendiyar Beyden sonra “İsfendiyaroğulları” adını da alan Candaroğulları Beyliği 1460 yılında Osmanlı İdaresine girinceye kadar önemli bir ilim ve kültür merkezi olmuş, birçok ilim adamı yetiştirmiş, Osmanlılar zamanında da bu özelliğini devam ettirmiştir.
Kastamonu, Fatih Sultan Mehmet’in 1460 yılında Sinop’la birlikte bu şehri alarak Candaroğulları Beyliğini ortadan kaldırmasından sonra Osmanlı Devletine katılmıştır.
Osmanlı döneminde Kastamonu; Önce Anadolu Eyaleti'nin bir sancağı olmuş, daha sonra kendi başına eyalet olmuş ve en sonunda vilayet olup en geniş sınırlarına ulaşmıştır.
Tarihçe > Millî Mücadele ve Cumhuriyet dönemi

Kastamonu Ulusal (Millî) Mücadele sırasında lojistik destek açısından en güvenilir bölge olması nedeniyle büyük yarar sağlamıştır. İstanbul'dan kaçırılan silah ve cephaneler, İnebolu'dan başlayan İstiklâl Yolu üzerinden Ankara'ya sevk edilmiştir. Gemilerle gelen cephaneler kayıklarla karaya taşınmış, bu büyük yardımın sonucu olarak İnebolulu kayıkçılara Beyaz Şeritli İstiklal Madalyası verilmiştir.
28 Eylül 1919 tarihinde kurulan Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin Kastamonu şubesi, savaş boyu asker sevkiyatı, silah, cephane yardımı ve para toplama gibi birçok konuyla yakından ilgilenmiştir.
1921 yılında Hilâl-i Ahmer Cemiyetinin Kastamonu şubesi açılmış, aynı yıl ülke genelinde en çok hizmet veren dernek olmuş ve takdir edilmiştir.
Türk egemenliğine geçtikten sonra hiç düşman istilasına uğramamış olan Kastamonu, Çanakkale ve İstiklâl savaşında en fazla şehit veren illerimizden biridir. Hatta Ersizlerdere köyünün ismi köydeki tüm erkeklerin savaşa gidip şehit olmasını anlatmaktadır. İl, Çanakkale Savaşında 2.527 şehit verdi[kaynak belirtilmeli] Meşhur "'Çanakkale Türküsü'", Kastamonulu İhsan Ozanoğlu'na aittir.
İdari yapılanma

Kastamonu ili kendi içerisinde 20 ilçeye ayrılmıştır. Söz konusu ilçelere bağlı olan 1.058 adet köy mevcuttur. Kastamonu köy sayısı bakımından Türkiye’de en fazla köye sahip ikinci il konumundadır. İl genelinde ise toplamda 3.532 adet yerleşim alanı mevcuttur.
İdari yapılanma > İlçeler

Ana madde: Kastamonu ilinin ilçeleri
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  Kastamonu (merkez ilçe)  Abana  Ağlı  Araç  Azdavay  Pınarbaşı |  Bozkurt  Cide  Çatalzeytin  Daday  Devrekani  |  Doğanyurt  Hanönü  İhsangazi  İnebolu  Küre  |  Pınarbaşı  Seydiler  Şenpazar  Taşköprü  Tosya  |
Konum

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
Konum Bilgileri

| İlçe | Kuruluş Yılı | Önceden bağlı olduğu ilçe | Alanı km² | Rakım mt. | Merkeze km | Ulaşan Yollar |
| Kastamonu Merkez |  |  | 1.847 | 814 |  | D.765-02, D.030-03, D.775-01, 37.75, 37.50 |
| Abana | 1945/1968 | İnebolu-Bozkurt | 28 | 11 | 101 | D.010-11, 37.02 |
| Ağlı | 1990 | Küre | 225 | 1.174 | 51 | D.759-02, 37.80 |
| Araç | Cumh.önce |  | 1.446 | 676 | 47 | D.030-03, 37.50, 37.53, 37.52 |
| Azdavay | 1946 | Daday | 759 | 834 | 75 | D.759-01=>37.77 |
| Bozkurt | 1953/1968 | Abana | 308 | 39 | 99 | D.010-11=>37.02 |
| Cide | Cumh.önce |  | 652 | 14 | 134 | D.010-09, D.759-01 |
| Çatalzeytin | 1954 | Bozkurt (Abana) | 272 | 11 | 103 | D.010-11, 37.01 |
| Daday | Cumh.önce |  | 843 | 868 | 34 | D.765-02 (Kastamonu)=>37.75 |
| Devrekani | 1944 | Merkez | 715 | 1.108 | 32 | D.765-02=>37.01 |
| Doğanyurt | 1990 | İnebolu | 193 | 13 | 125 | D.010-10 |
| Hanönü | 1990 | Taşköprü | 417 | 427 | 72 | D.030-05 |
| İhsangazi | 1987 | Merkez | 445 | 870 | 37 | D.765-02 (Kastamonu)=>37.50 |
| İnebolu | Cumh.önce |  | 417 | 17 | 93 | D.010-10, D.765-01 |
| Küre | 1926 |  | 406 | 976 | 63 | D.765-01 |
| Pınarbaşı | 1987 | Azdavay | 546 | 672 | 101 | D.759-01=>37.77=>37.78 |
| Seydiler | 1990 | Küre | 233 | 1.043 | 34 | D.765-01, D.759-02 |
| Şenpazar | 1987 | Cide | 252 | 373 | 97 | D.759-01 |
| Taşköprü | Cumh.önce |  | 1.758 | 559 | 44 | D.030-04, 37.04 |
| Tosya | Cumh.önce |  | 1.302 | 833 | 70 | /D.100-15, D.775-01, 37.27 |
| KASTAMONU | Cumh.önce |  | 13.064 |  |  |  |
Yönetim

Ayrıca bakınız: Kastamonu'nun ilçeleri
İllerde protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Ayni seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclislerini oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, İl Genel Meclisinin oluşumunu sağlarlar.
İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)
İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik İl Encümenini seçer.
Merkezi yönetim, Vali ve İl Müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak Vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.
Kastamonu Valisi, 1966-Sinop doğumlu Meftun Dallı'dır. 10 Ağustos 2023 tarihinde Derince Kaymakamı
iken atanmıştır.
Kastamonu Belediye Başkanı, 1978-Boyabat doğumlu Hasan Baltacı (CHP), 31 Mart 2024 seçimlerinde %49,16 oy oranıyla seçilmiştir. Kastamonu Belediye Başkanı seçilen Hasan Baltacı, 2023 yılında seçildiği Kastamonu milletvekilliğinden istifa etmiştir.
2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Kastamonu İl Genel Meclisi üye sayısı, 28 AK PARTİ, 14 MHP ve 3 CHP olmak üzere 45'dir. Kastamonu Belediye meclisi ise 9 AK PARTİ, 18 MHP ve 4 CHP olmak üzere 31 üyeden oluşur.
Ayrıca bakınız: Kastamonu'da 2019 Türkiye yerel seçimleri
Kastamonu ili 1920 yılında bu yana Türkiye Büyük Millet Meclisinde temsil edilmektedir. TBMM'de üç milletvekilliği ile temsil edilen Kastamonu ilinde tek seçim bölgesi bulunmaktadır.
Türkiye genelinde çok partili siyasi sistemde 1946 ile 2015 yılları arasında gerçekleştirilen on dokuz farklı seçimde ili temsilen on beş farklı siyasi partiden 111 milletvekili mecliste bulunmuştur. 1946 yılında gerçekleştirilen ilk çok partili seçimlerde on bir milletvekili ile mecliste temsil edilen Kastamonu, ilerleyen yıllarda il genelinde yaşanan göçün de etkisi ile mecliste temsil gücünde kayıplar yaşamıştır. İl 2011 genel seçimlerinden başlamak üzere güncel olarak üç milletvekili ile temsil edilmektedir.
2023 Genel seçimleri sonucu, Kastamonu'yu temsilen TBMM'e AKP'den 2 milletvekili (Halil Uluay ve Fatma Serap Ekmekci), CHP'den 1 milletvekili (Hasan Baltacı) seçilmiştir.