stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Turbina corymbosa

Turbina corymbosa
Turbina corymbosa veya Ipomoea corymbosa, Meksika'dan Peru'nun güneyine kadar Latin Amerika'da yerli ve başka yerlerde yaygın olarak natüralize olmuş bir Kahkahaçiçeğigiller familyası türüdür.
Özellikler

Çok yıllık, tırmanıcı, sıklıkla beyaz çiçeklerinden ötürü sis bitkisi olarak yetiştirilen bir bitkidir. Çiçekleri bol miktarda nektar salgılar ve arıların bu çiçeklerden yaptığı bal çok berrak ve aromatiktir. Ayrıca, genellikle Aralık başından Şubat ayına kadar çiçek açtığı Küba'da da yetişir. Adanın başlıca bal bitkilerinden biri olarak kabul edilir.
Kimyasal özellikler

Nahuatl kelimesi ololiuhqui, "yuvarlak şey" anlamına gelir ve Nahuatl'da coaxihuitl ("yılan-bitki") ve hiedra olarak adlandırılan bitkinin kendisine değil, sabah ihtişamının küçük, kahverengi, oval tohumlarına atıfta bulunur . İspanyolca dilinde bejuco veya quiebraplatos . İspanyolca tohumlara bazen semilla de la Virgen (Bakire Meryem tohumları) denir. Meksika dışında çok az şey bilinmesine rağmen, tohumları belki de yerliler tarafından kullanılan en yaygın psychedelic uyuşturucuydu.
1941'de Richard Evans Schultes ilk olarak ololiuhqui'yi Turbina corymbosa olarak tanımladı ve kimyasal bileşim ilk olarak 1960 yılında Albert Hofmann tarafından bir makalede açıklandı. Tohumlar, aynı zamanda çavdar ergotunda da bulunan, LSD'ye benzer bir ergoline alkaloidi olan ergine (LSA) içerir . Çavdar ergosu, Eleusis gizemlerinin bir parçası olan Kykeon'un bir parçasıydı. Turbina corymbosa'nın psychedelic özellikleri ve farklı çeşitlerin gücünün karşılaştırılması, 1956'da Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın MKULTRA Alt Projesi 22'de incelenmiştir. LSD'nin karmaşık halüsinasyonlarının aksine, LSA'nın halüsinasyon aktivitesi, fosforların (yıldızları görme) ötesine geçmez.
Dağılım

Bu tür, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa (İspanya) ve Avustralya için istilacı bir türdür.
Beyaz başlı yunus

Beyaz başlı yunus (Cephalorhynchus hectori), Cephalorhynchus cinsinde bulunan dört tür arasında en çok bilinen yunus türüdür.
Beyaz başlı yunus, 1,4 metrelik boyu ile en küçük deniz memelileri arasındadır. Yeni Zelanda yunusu ya da Hector yunusu olarak da bilinir.
Beyaz başlı yunusun bilimsel adı, şu anda Yeni Zelanda Te Papa müzesi olan Wellington'daki Koloni Müzesi'nin müdürü olan Sir James Hector'un (1834-1907) anısına verilmiştir. Hector, bu yunusun bulunan ilk örneğini inceleyen kişidir.
Özellikleri

Beyaz başlı yunusun ağzı belirgin bir şekilde çıkıntılı değildir. Kendine özgü yuvarlak bir sırt yüzgeci bulunur. Kuyruğunun uçları sivridir ve arka kenarları içbükeydir. Genel rengi soluk gri olmasına karşın yakından bakıldığında aslında karmaşık bir renk yapısına sahip olduğu görülür. Alın içinde siyah çizgiler bulunan gri renktedir. Ağzının ucu siyahtır. Boğazı ve göğsü beyazdır. Göğsün üzerinde koyu gri renkteki yan yüzgeçlerden gözlere kadar giden koyu gri bir leke vardır. Beyaz olan karın bölgesinde de sırt yüzgeçinin altında yanlarda yer alan bir kuşak bulunur. Sırtın büyük kısmı ve yanlar ağızla aynı gri renktedir. Kuyruk bağlantısı dardır.
Yaklaşık dokuz kilogram doğan yunus erişkin olduğunda 40 ile 60 kg arası büyüklüğe erişir.Yaklaşık yirmi yıl yaşar.
Beyaz başlı yunuslar iki ile sekiz bireyden oluşan gruplar hâlinde yaşar. Çok hareketli hayvanlardır, hemen hemen her zaman teknelerin baş dalgasını takip eder, su yosunlarıyla oynarlar. Denizden sıçrayan yunuslar yan olarak denize düşer ve büyük bir ses çıkarır. Dik ya da yatay düştüklerinde çok daha az ses çıkarırlar.
Nüfus ve dağılımı

Beyaz başlı yunus yalnız Yeni Zelanda'nın kıyı bölgelerinde bulunur. Güney Adası'nın her iki yanında yer alan başlıca iki popülasyon vardır. Bu iki popülasyonun Cook Boğazı'ndaki ve Güney Adası'nın güneybatı ucundaki derin su nedeniyle birbirlerinden koptukları düşünülmektedir. Türün ya derin suyu geçemediği ya da geçmek istemediği sanılmaktadır. 1980'lerin ortalarında toplam popülasyonun 3.500 civarında olduğu tahmin edilmişti. Yakın geçmişte yapılan bir araştırma sonucu sayılarının 2.000-2.500 civarında olduğu sanılmaktadır. Hatırı sayılır bir popülasyon Yeni Zelanda Christchurch yakılarında Akaroa'da bulunur.
Beyaz başlı yunuslar yazları kıyıya 10 km'den az mesafelerde kışları da biraz daha uzak bir mesafede gözlemlenir. Avustralya ve Malezya'da bu yunusların görüldüğü bildirilmiştir ancak bunlar yanlış tanımlanan başka tür yunuslardır.
Maui alttüründe yaklaşık 100 birey bulunmaktadır.
Korunma durumları

Balık ağları beyaz başlı yunuslar için oldukça önemli bir tehdit oluşturur. Balık ağlarına yakalanma nedeniyle ölümlerin 1970'lerden beri yunus popülasyonunu yarıya düşürdüğü tahmin edilmektedir. 1988 yılında Banks Yarımadası etrafında yaratılan deniz koruma alanında balık ağı ile avlanma yasaklanmıştır. Bu sayede popülasyonun azalışı önlenmiştir ancak henüz bir artış gözlemlenmemiştir. Tekne pervanelerine takılma gibi diğer tehditler bu artışı engellediği düşünülmektedir.
Mart 2004'te Yeni Zelanda Koruma Bakanlığı üç beyaz başlı yunusu işaretleyerek uydu ile takip etmeyi test etmeye başlamıştır. Eğer bu yunusların hareketleri başarılı bir şekilde izlenebilirse bu sistem türleri büyük tehlike altındaki Maui alttürünün izlenmesi için kullanılacaktır.
(Cephalorhynchus hectori maui) Yeni Zelanda'nın Kuzey Adası'nın kuzeybatı kıyısının açıklarında bulunan bir beyaz başlı yunus alttürüdür. Deniz memelileri arasında en tehlikeli durumda olan tür Maui yunusudur. Benzer durumdaki diğer deniz memelileri yalnızca nehir ve haliçlerde yaşar. Doğal yaşam alanında yaklaşık 100 kadar Maui yunusu kaldığı söylenmektedir. Maui yunusunun soyu balık ağlarına yakalanarak ve tekne pervanelerine takılarak oluşan ölümler nedeniyle tükenmeye başlamıştır. Erişkin Maui yunusları genellikle 1,2 - 1,4 metre boyunda ve 50 kg ağırlığındadır. Yuvarlak sırt yüzgeçleri vardır ve karın kısımları beyaz, yanları ise gridir. Maui yunusları 90 saniyelik kısa dalışlarla okyanus tabanındaki küçük balıklar ve kabuklu deniz hayvanlarıyla beslenir.
Resimler

Catlins'de Porpoise Koyu'nda beyaz başlı yunuslar.
Bir insan ve beyaz başlı yunusun boyut karşılaştırması
Beyaz başlı yunus
Kaikoura, Yeni Zelanda'da beyaz başlı yunus
Malene Thyssen tarafından çekilmiştir.
Hector's yunusu, Yeni Zelanda'ya özgü olup, nüfusu yaklaşık 7.000 birey ile tehdit altındadır.
The Secret Adversary

Gizli Düşman, İngiliz yazar Agatha Christie tarafından ilk kez Ocak 1922'de Birleşik Krallık'ta The Bodley Head tarafından ve daha sonra aynı yıl Dodd, Mead and Company tarafından Amerika Birleşik Devletleri'nde yayınlanan ikinci dedektif kurgu romanıdır.
Kitap, diğer üç Christie romanında ve bir kısa öykü koleksiyonunda yer alan Tommy ve Tuppence karakterlerini tanıtıyor; Beş Tommy ve Tuppence kitabı, Agatha Christie'nin yazarlık kariyerini kapsar. Büyük Savaş bitmiş ve işler kesatlaşmıştı. Çocukluk arkadaşları Tommy Beresford ve Prudence "Tuppence" Cowley tanışırlar ve The Young Adventurers olarak kendi işlerini kurma konusunda anlaşırlar. Her ikisini de birçok tehlikeli duruma götüren bir iş için işe alınırlar, kuzenini arayan Amerikalı bir milyoner de dahil olmak üzere müttefiklerle tanışırlar.
Baş suçlunun kimliğini sonuna kadar saklamayı başaran bu macerayla ilgili yorumlar genel olarak olumluydu.
Karakterler

Thomas Beresford: Tommy, Birinci Dünya Savaşı'nda savaşmış, iki kez yaralanmış, zor durumdayken düşüncesinde yavaş ama kararlı ve net kafalı olarak kabul edilen genç kızıl saçlı İngiliz. Yirmili yaşların başında.
Prudence L Cowley: Muhafazakar bir başdiyakozun birkaç çocuğundan biri olan siyah kısa saçlı genç kadın Tuppence, Büyük Savaş sırasında VAD'de görev yaptı. Modern ve şık, düşüncesinde hızlı ve sezgisel, fikirlerine hızla hareket ediyor. Yirmili yaşların başında.
Julius P Hersheimmer: Amerika'dan bir milyoner, bir aile kavgası nedeniyle Amerika'da hiç tanışmadığı ilk kuzeni Jane Finn'i arıyor. Hızlı düşünür, hızlı hareket eder ve Amerika'dan olduğu için silah taşır ve nasıl kullanılacağını bilir. Otuzlarının başında.
Bay Carter: İstihbarat servisinde yetenekli ve yalnızca bu takma adla bilinen en yüksek siyasi güçlerle bağlantılı İngiliz. Anlaşmayı ve anlaşmayı gemiden almış olabilecek kızı arıyor.
Jane Finn: Büyük Savaş sırasında bir savaş hastanesinde çalışmayı hedefleyen, ABD'den ayrıldığında 18 yaşında, Fransızca konuşmakta iyi olan Amerikalı kadın. Lusitania'ya yelken açtı ve Danvers adında bir adamdan bir belge taşıyarak hayatta kaldı.
Marguerite Vandemeyer: Rita, Lusitania'da Danvers'ı takip eden, sosyetede güzel bir kadın. Komploculara bağlı ve "Bay Brown" un gerçek kimliğini benzersiz bir şekilde biliyor. Karakteri sert ve güçlüdür ve Sir James'i sosyal olarak görür. Zehirle ölür.
Albert: Rita Vandemeyer'in yaşadığı binadaki asansör çocuğu, Tuppence'a, ardından Tommy'ye yardımcı olur.
Bay Whittington: Bir restoranda öğle yemeğinde ortak girişimlerini planlarken Tommy ve Tuppence ile ilk karşılaşan komplocuların üyesi. Tommy yanından geçerken Jane Finn'in adını sokaklarda söyledi.
Boris Ivanovitch, Kont Stepanov: Whittington ve Rita ile temas halinde olan komplonun üyesi.
Bay Kramenin: Londra'da görev yapan Rus Bolşevik ve komploculardan biri, bir numara aradı. Julius onu kızlara götürmesi için seçer.
Dr Hall: Birkaç yıl Janet adı altında Rita Vandemeyer'in yeğeni olarak amnezi hastasını kabul ettiği Bournemouth'daki huzurevini işletiyor.
Sir James Peel Edgerton: Bir suçluyu içgüdüsel olarak teşhis ettiği bilinen, milletvekili ve önde gelen Londra savunma avukatı. O, sosyal ve politik olarak iyi biliniyor ve gelecekteki potansiyel bir başbakan olarak görülüyor. Bay Carter, yıllar öncesine dayanan zekasına saygı duyuyor. Rita'yı sosyal olarak görüyor. İkna edici yöntemleriyle tanınır.
Bay Brown: Sık sık Brown adında bir adam olarak görünen, ancak küçük bir rolde görünen komplocuların zor lideri, bu yüzden diğerleri görünüşünü hatırlamıyor. O, komplocuların tüm kararlarının anahtarıdır, bilgiyle inceliklidir, düşmanlarına karşı acımasız veya ölümcül, çağın usta suçlu aklı.
Edebi Önemi

İlk kitap baskısı yayınlandıktan sonra, 26 Ocak 1922 tarihli The Times Literary Supplement tarafından "heyecan verici maceralar girdabı" olarak nitelendirilen baskısında gözden geçirildi. Tommy ve Tuppence karakterlerinin "canlandırıcı bir şekilde orijinal" olduğunu belirtti ve "baş suçlunun kimliğinin, anlaşılması zor "Bay Brown"ın zekice sonuna kadar gizlendiği" gerçeğini övdü.
The New York Times Book Review (11 Haziran 1922) eleştirmeni de etkilenmişti: "Okuyucu, hikayenin son bölümüne bakmadığı sürece, yazar onu ortaya çıkarmaya karar verene kadar bu gizli düşmanın kim olduğunu bilmeyeceğini iddia etmek güvenlidir." İnceleme, Christie'nin "en akıl almaz durumlara ve gelişmelere inandırıcılık duygusu verdiğini" söylediğinde, biraz da olsa iltifat etti. Yine de kabul etti ki;
Bayan Christie, eğlenceli diyaloglara kolayca dönüşen ve böylece Tommy ve Tuppence ile gizemli Bay Brown'ın izini süren okuyucunun zevkine yardımcı olan akıllı bir gevezelik tarzına sahip. Durumların çoğu, diğer yazarlar tarafından sık kullanımdan dolayı biraz güve yemiş, ancak bununla birlikte, Bayan Christie, onları oldukça çekici kılan yeni bir bireysellik duygusuyla onlara yatırım yapmayı başarıyor.
Robert Barnard romanı "Tommy ve Tuppence öykülerinin ilk ve en iyisi (bunu abartılı bir iltifat değil)" olarak tanımladı. Cesur ikilinin, Bolşeviklerin arkasındaki adam tarafından planlanmış, Britanya'da işçi kargaşasını ve kızıl devrimi körüklemek için bir komployu nasıl bozduğunu anlatıyor. İyi bir gerici eğlence, eğer o ruh halindeyseniz."
Kitapla ilgili ve The Bodley Head tarafından sonraki baskı çalışmalarının reklamı için kullanılan bazı ek tanıtım yazıları aşağıdaki gibidir:
"Mükemmel bir hikaye ve okuyucu, gizem anlaşılana kadar onu bir kenara bırakmanın bizim kadar imkansız olduğunu görecek." — Günlük Chronicle:* "Okuyucularımıza, yazar onlara ipucu vermeye hazır olmadan bilmeceyi tahmin etmeye çalışırlarsa, tüyler ürpertici kaçışlarla ve birçok hayal kırıklığıyla dolu heyecan verici bir macera hikayesi vaat ediyoruz. - Mükemmel bir hikaye." — Cumartesi İncelemesi .:* "Kitabın atmosferi takdire şayan ve hikaye herkes tarafından hırsla okunacak. Şüphesiz bu kitap bir başarıdır." — Doğu Angliyen Günlük Times .:* "Heyecan verici bir macera kitabı. Heyecanlı ve sürükleyici bir okuma yapan sansasyonel maceralar. Bayan Christie, yalnızca eğlenceli değil, aynı zamanda ustaca ve inanılmaz derecede zekice bir hikaye yazmayı kesinlikle başardı." - İrlanda Bağımsız .
Kitaba pek hevesli olmayan tek eleştirmen, Christie'nin The Mysterious Affair at Styles çizgisinde başka bir dedektif romanı yazmasını isteyen yayıncısı John Lane'di.
Uyarlamalar > Film

Gizli Düşman, Christie'nin filme dönüştürülen ikinci çalışmasıydı. Orplid Film şirketi tarafından Almanya'da yapıldı, o ülkede 15 Şubat 1929'da Die Abenteurer Gmb adıyla yayınlandı. H., 76 dakika süren sessiz bir film . İngiltere ve ABD'de Adventures Inc. adı altında piyasaya sürüldü. Film için kitaptaki karakter isimleri değiştirildi. Daha önce kaybolduğu düşünülen film, 15 Temmuz 2001'de National Film Theatre'da ender olarak gösterildi (bkz. National Film Theatre: A Tribute to the Work of Agatha Christie 12 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. )
Adaptör: Jane Bess
Yönetmen: Fred Sauer
Fotoğraf: Adolf Otto Weitzenberg
Sanat Yönetmeni:' Leopold Blonder ve Franz Schroedter
Oyuncular:
Eve Grey Lucienne Fereoni olarak
Carlo Aldini Pierre Lafitte olarak
Elfriede Borodin Jeanette Finné olarak
Hilda Bayley Rita van den Meer olarak
George Finné olarak Eberhard Leithoff
Jack Mylong-Münz Boris olarak
Julius Vardier olarak Shayle Gardner
Hans Mierendorff olarak Hans Mierendorff
Valy Arnheim Witington olarak
Uyarlamalar > Televizyon

Roman, 1983'te ve 2014'te (İngiltere'de Temmuz-Ağustos 2015'te yayınlandı) olmak üzere iki kez televizyona uyarlandı.
Kitap, Londra Hafta Sonu Televizyonu tarafından 115 dakikalık bir drama olarak uyarlandı ve 9 Ekim 1983 Pazar günü yayınlandı. Aynı yıldızlarla yapılan ve bir hafta sonra Agatha Christie's Partners in Crime başlığıyla yayınlanmaya başlayan Partners in Crime'ın on bölümlük uyarlamasına giriş niteliğindeydi.
Adaptör: Pat Sandys
Yönetmen: Tony Wharmby
Francesca Annis Prudence Cowley olarak
James Warwick Thomas Beresford olarak
Albert olarak Reece Dinsdale
Arthur Cox Dedektif Marriott olarak
Gavan O'Herlihy Julius P Hersheimmer olarak
Alec McCowen Sir James Peele Edgerton olarak
Blackman'i Onurlandır, Rita Vandemeyer olarak
Peter Barkworth Carter olarak
Toria Fuller Jane Finn olarak
John Fraser Kramenin olarak
George Baker Whittington olarak
Donald Houston, Boris olarak
Joseph Brady Dr Hall olarak
Alman olarak Wolf Kahler
Peter Lovstrom Henry olarak
Matthew Scurfield Conrad olarak
Gabrielle Blunt Annie olarak
Şubat 2014'te BBC, Zinnie Harris tarafından yazılan Gizli Düşman'ın üç bölümlük bir uyarlaması olan Partners in Crime TV dizisini görevlendirdiğini duyurdu. Dame Agatha Christie'nin doğumunun 125. yıldönümü sebebiyle Temmuz/Ağustos 2015'te yayınlandı. Temmuz 2015'te yayınlanan ilk bölüm; Büyük Savaş sonrası dönemde geçmiyor, bu nedenle Tommy ve Tuppence o dönemin gençleri değil, evliler ve okula gönderilen bir oğulları var. Bunun yerine, Stalin'e karşı Soğuk Savaş'a yapılan göndermelerle 1952'de kuruldu.
Tuppence'ı Jessica Raine, Tommy'yi David Walliams ve Jane Finn'i Camilla Marie Beeput canlandırıyor . Rita Vandemeyer'i Alice Krige canlandırıyor. Bay Carter, James Fleet tarafından oynanır. Bu versiyonda Jane'in amcası Julius Hersheimer'ı Clarke Peters canlandırıyor. Albert, Tommy'nin İkinci Dünya Savaşı sırasında tanıştığı, kimya bilen ve Tommy ile Tuppence'ın maceralarıyla ilgilenen Albert Pemberton (Matthew Steer )'dır.
Gizli Düşman, 20 Mayıs 2008'de HarperCollins tarafından bir çizgi roman uyarlaması olarak yayınlandı, François Rivière tarafından uyarlandı ve Frank Leclercq tarafından çizildi (0-00-727461-0 ). Bu, 2003 yılında Emmanuel Proust edisyonları tarafından Mister Brown başlığı altında Fransa'da ilk kez yayınlanan baskıdan çevrilmiştir.
Uyarlamalar > Sahne

Agatha Christie'nin Gizli Düşmanı, Sarah Punshon ve Johann Hari'nin Christie romanından yedi kişilik bir topluluk için uyarlanan Watermill Theatre yapımı olarak ilk kez 2015 yılında sahneye çıktı. İki perdelik bir oyun, tanıtımda "hızlı aksiyon, komedi, canlı müzik ve bir tutam romantizmle dolu" olarak tanımlandı. Canlı müzik, oyuncular tarafından gerçekleştirildi. Tuppence'ı Emerald O'Hanrahan ve Tommy'yi Garmon Rhys canlandırdı. 12 Şubat Perşembe ile 21 Mart Cumartesi tarihleri arasında West Berkshire Playhouse'daki The Watermill Theatre'da açıldı ve koştu ve ardından 9 Mayıs Cumartesi gününe kadar turneye çıktı ve koşusunu Kingston'daki Rose Theatre'da sonlandırdı.
16 Şubat 2016'da Great Lakes Tiyatrosu, eğitim programlarının bir parçası olarak 70 dakikalık bir sahne uyarlaması yaptı. David Hansen tarafından uyarlanan bu yapım, çoğu oyuncu birden fazla rol oynayan beş kişilik (3 erkek, 2 kadın) bir oyuncu tarafından gerçekleştirilir.
Yayın Geçmişi

1922, John Lane (The Bodley Head), Ocak 1922, Ciltli, 320 s
1922, Dodd Mead and Company (New York), 1922, Ciltli, 330 s
1927, John Lane (The Bodley Head), Şubat 1927, Ciltli (Ucuz Baskı - iki şilin)
1946, Avon Books (New York), Avon sayı 100, Ciltsiz, 264 s
1955, Pan Books, Ciltsiz (Pan numarası 357)
1957, Pan Books, Ciltsiz Kitap (Büyük Pan GP82)
1967, Bantam Books (New York), Ciltsiz Kitap
1976, Panther Books (Londra), Ciltsiz Kitap;0-586-04424-8
1991, Fontana Books (Imprint of HarperCollins ), Paperback, 256pp;0-00-617478-7
1991, Ulverscroft Büyük Baskı Baskı, Ciltli;0-7089-2441-7
2001, Signet (Penguin Group ), Ciltsiz Kitap
2007, 1922 Birleşik Krallık ilk baskısının faksı (HarperCollins), 5 Kasım 2007, Ciltli, 320 s;0-00-726515-8
Selefi The Mysterious Affair at Styles gibi, Gizli Düşman da ilk olarak 12 Ağustos'tan (Sayı 2328) 2 Aralık'a kadar on yedi taksitte tam ve kısaltılmamış bir metin olarak The Times'ın haftalık baskısında (diğer adıyla The Weekly Times) resimsiz bir serileştirme olarak yayınlandı. 1921 (Sayı 2343). Christie'ye serileştirme hakları için 50 sterlin ödendi (2003 para biriminde 1.545 sterlin).
Yayın Geçmişi > Kitap İthafı

Kitabın ithafı şöyle:<br /> Maceranın zevklerini ve tehlikelerini ikinci elden deneyimleme umuduyla monoton hayatlar süren herkese.
Bu oldukça tuhaf ifade, Christie'nin okuyucularına ithaf ettiği yalnızca iki zamandan biriydi, diğer vesile ise 1968'de sondan bir önceki Tommy ve Tuppence kitabı By the Pricking of My Thumbs'dı .
Yayın Geçmişi > Dustjacket tanıtım yazısı

İlk baskının ön kapağında özel olarak yazılmış bir tanıtım yazısı yoktu. Bunun yerine, The Mysterious Affair at Styles'ın ceketinde görünen metni tekrarladı (arka ceket kapağı, önceki romanın inceleme alıntılarını taşıyordu). Daha sonraki baskılarda, ilk olarak Poirot Investigates'in arkasında yayınlanan tanıtım yazıları kullanıldı.
Bilişsel psikoloji

Bilişsel psikoloji, düşünme, hissetme, öğrenme, anımsama, karar verme, dil, problem çözme ve yargılama gibi zihinsel süreçlerin en geniş anlamda incelenmesidir. Yani bilişsel psikologlar insanların bilgiyi anlama, saklama ve bilincine geri getirmeleriyle ilgilenirler. Bilişsel psikologlar zihinsel süreçlerin incelenebileceğine ve incelenmesi gerektiğine inanırlar. Her ne kadar bilişsel süreçler doğrudan gözlenemeseler de, davranışlar gözlenebilir ve bu davranışların altında yatan bilişsel süreçler hakkında çıkarımlar yapılabilir.
Davranışçı öğrenme yaklaşımının egemen olduğu psikoloji bilimi 1950'lerden itibaren çeşitli sebeplerle bilişsel psikoloji anlayışının genel kabul gördüğü bir sürece girdi. İnsan zihni tekrar psikolojinin araştırma konusu oldu ancak bu sefer doğrudan zihnin gözlenmesi çabaları yerine davranışlar gözlenerek zihin hakkında çıkarım yapma yoluna gidildi. İnsan zihninin bilgisayarlar gibi girdi-işlem-çıktı süreçleriyle anlaşılmasının daha faydalı olacağı anlayışı paradigmatik bir değişime sebep oldu ve bu doğrultuda 50 ve 60'lı yıllarda dikkat, bellek, algı gibi konularda çok sayıda araştırma yapıldı.[kaynak belirtilmeli]
Zihinsel Süreçler

Bilişsel psikologların asıl odağı davranışları etkileyen zihinsel süreçlerdir. Bu süreçlerden bazıları şunlardır:
Zihinsel Süreçler > Dikkat

Bakınız: Dikkat
Zihinsel Süreçler > Bellek

Bakınız: Bellek
Zihinsel Süreçler > Algı

Bakınız: Algı
Zihinsel Süreçler > Üstbiliş

Bakınız: Üstbiliş
Maliyet ve performans muhasebesi

Maliyet ve Gelir Muhasebesi (KER), Maliyet Muhasebesi (KoRe) veya işletme geliri Muhasebesi olarak da bilinen Maliyet ve Performans muhasebesi (KLR) işletme yönetiminin bir faaliyet alanıdır.
İç muhasebe sisteminin bir parçasıdır ve genellikle finansal muhasebe gibi güçlü bir şekilde bağlayıcı yasal düzenlemelere tabi değildir. KLR öncelikli olarak maliyetlerin ve gelirlerin kısa vadeli operasyonel planlamasının yanı sıra plan, hedef ve gerçek verilere dayalı kontrolleri için dahili bilgi sağlamak için kullanılır. Yatırım hesabı yardımıyla uzun vadeli stratejik planlama gerçekleşir.
Hedef belirleme

KLR gerçekleşen veya planlanan iş süreçleri hakkında ekonomik olarak değerlendirilebilir tüm bilgi edinme ve işleme süreçlerini içeren ve esasen şirket içine yönelik kurumsallaştırılmış bir bilgi sistemidir. KLR işletme bilançosuna iyi genel bir bakış için maliyet ve performans bilgilerini belirlemek için kullanılır. KLR'nin temel görevi hesap döneminde değer zinciriyle ilgili ekonomik üretim faktörlerinin amortismanının kanıtını sağlamaktır.
KLR'nin amaçları ve görevleri şunlardır:
Süreçlerin, maliyet merkezlerinin, departmanların kârlılık kontrolü veya Hedef/gerçek-karşılaştırması, zaman karşılaştırması veya kurum karşılaştırması kullanan firmalar,
Maliyet hesaplama ve maliyet birimlerinin sonradan hesaplanması ve değerlendirilmesi,
Kamu ihaleleri için ana maliyetlerin fiyat kuralına göre belirlenmesi,
Karar hesaplamaları için temel olarak bilgi edinme, ör. şirket içi üretim veya dış tedarik (Ürün politikası) veya tekliflerin kabulü veya sunulması (fiyatlandırma politikası ) yoluyla,
Kısa vadeli bir gelir tablosunun (kER) uygulanmasını sağlamak; Ön koşul doğru maliyet ve faaliyet kaydıdır,
Stokların yıllık bilançoda değerlendirilmesi,
Tüm maliyetlerin ve hizmetlerin kaydı.
Temelde maliyet muhasebesini yaparken bu görevlerin kendileri şirket için - bilgi tedariki açısından - tasarruf ve katma değer yaratmasından daha fazla maliyet oluşturmamalıdır.
Geriye dönük analiz içeren tüm maliyet muhasebesi yöntemleri için zaten çalışmakta olan süreçle bağlantılı olmadıkları için devam eden iş operasyonlarında herhangi bir kontrol müdahalesine izin vermezler.
Veri toplama ve işleme

KLR kaynak verilerini finansal muhasebeden, işletme istatistiklerinden, dış kaynaklardan ve ayrıca şirket içi yaratım yoluyla (örn. Emsal maliyetler ) alır. Bugün KLR daha büyük şirketlerde ERP sistemlerinin bir bileşenidir ve bu sistemlerden birçok kaynak veri elde etmektedir örneğin Proses maliyetlendirmesi için proseslerin hesaplama ve yürütme rakamları için iş planları ve parça listeleri gibi.
Bu kaynak verilerin hazırlanması ve işlenmesi belirli maliyet oluşturma ve tahsis kriterlerine göre gerçekleşir: Biri genellikle tahakkuk hesaplamasından özellikle de üç maliyet muhasebesi seviyesinden bahseder:
Maliyet türü muhasebesi
Maliyet merkezi muhasebesi
Maliyet birimi muhasebesi
Bu veriler daha sonra sürekli maliyet muhasebesi sistemine aktarılır.