stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Divan edebiyatı
Divan edebiyatında nazım ve nesir > Nazım

Divan edebiyatındaki nazım biçiminde eserler aruz veznine bağlı belli kurallara tabiydi. Şairler eserlerini meydana getirirken aruz vezni bazlı kalıplara göre şiirlerini şekillendirirdi. Aruz vezni nazım şekillerine göre değişik kalıplarda kullanılırdı. Örneğin; rubaî nazım şekli ahreb ve ahrem adı verilen belli aruz kalıplarıyla yazılabilir. Rubai'de mısralar; a+a+b+a şeklinde kafiyelidir. Bununla beraber, bazı divan şairlerinin (örneğin, Nedîm) hece ölçüsüyle şiirlerine rastlamak da mümkündür. Fakat hece ölçüsüyle eser meydana getirmek Osmanlı dünyasında 19. yüzyıla kadar yaygın bir temayül olmamıştır.
Nazım biçimindeki eserleri oluşturan iki temel unsur vardır. Bunların ilki mısra, ikincisi ise beyittir. Mısra, divan edebiyatında aruz vezniyle meydana getirilmiş ifadelerin tek satırlık temel hâli olarak tanımlanabilir. Aynı vezinle yazılmış ve art arda gelen iki mısraya ise beyit adı verilir. Beyit, nazım biçimindeki eserlerdeki en önemli birimdir, zira nazım biçimindeki eserler beyitlerden oluşmaktadır.
Divan edebiyatındaki nazım eserlerdeki beyitler bir araya gelerek nazım şekillerini oluşturur. Bunlar gazel, rubai, kaside, tuyuğ, mesnevi, murabba, kıt'a, şarkı, müstezat, terkib-i bent, terci-i bent, musammat olmak üzere on iki türe ayrılır. Bu nazım şekillerinden özellikle mesnevi şekliyle çok sayıda hikâyenin (kahramanlık, aşk, tasavvufi vb.) yazıldığının altı çizilmelidir (Örneğin, İskendernameler, Yusuf u Züleyhalar ve Ferhad ü Şirinler gibi).
Divan edebiyatında nazım ve nesir > Nesir

Divan edebiyatındaki nesir metinleri, içeriklerindeki Arapça ve Farsça kelime kullanımı ve gramer yapıları gibi çok sayıda unsura göre üçe ayırmak mümkündür: Yalın, sanatlı (seci', ﺳﺠﻊ) ve orta. Öte yandan, vurgulanmalıdır ki tek bir nesir metinde hem sanatlı hem yalın hem de orta seviyede kısımların olması gayet sıradan bir durumdur. Yine aynı şekilde, nesir metinlerin belli kısımlarında nazım kısımlar da bulunabilir.
Yalın nesirde genellikle daha gündelik bir dil Osmanlı Türkçesi kullanılmıştır. Bu yüzden yalın tarzdaki nesir metinlerini okumak için genellikle ciddi bir Arapça ve Farsça bilgisine ihtiyaç yoktur. Benzer şekilde bu tarz nesir metinleri yazan şahısların Arapça ve Farsçadaki hâkimiyetleri de genellikle üst düzey seviyede değildir.
Sanatlı nesirde ise asıl amaç hüner ve marifet göstermek olduğundan bu tarz eserlerde Arapça ve Farsça kelime sayısı yalın metinlere göre oldukça fazladır. Bu tarz nesir metinlerini yazanlar doğal koşullarda medrese öğrenimi görmüş, Arapça, Farsça veya Osmanlı Türkçesinde yetkin kişilerdir. Hemen hemen her türde bu tarzda yazılmış nesir metinleri görmek mümkün olmakla birlikte genellikle mektuplar (münşeatlar) bu şekilde yazılmıştır.
Orta tarz nesrin, nesir metinlerindeki en yaygın tarz olduğu söylenebilir. Bu tarzdaki nesir metinlerini hemen hemen her türde görmek mümkündür.
Divan edebiyatında türler

Divan edebiyatındaki nazım ve nesir eserlerin çok sayıda türü vardır.
| Öne Çıkan Bazı Divan Edebiyatı Türleri |
| --- | --- | --- | --- |
|  Makteller 9 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.  Mevlid  Kırk hadis  Menakıbname |  Siyer  Şehrengiz  Kıyafetname  Mesneviler 17 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |  Tarih 10 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.  Seyahatname  Siyasetname  Münşeat |  Sûrname  Kısas-ı enbiya  Sakiname  Tabakat/Tezkire |
Divan edebiyatında söz sanatları

Divan edebiyatında özellikle sanatlı ve orta tarzda nesir metinlerini ve elbette yine aynı tarzda nazım metinlerini meydana getiren çoğu şair söz sanatlarına başvururdu. Zira, şairin söz sanatlarındaki ustalığı o kişinin özellikle Osmanlı okuryazar kesimi nezdinde değerini artırırdı. Bu nedenle şairler şiirlerinde yıllar boyunca çok sayıda söz sanatı kullanmıştır.
| Eserlerde Mevcut Olan Bazı Söz Sanatları |
| --- | --- | --- |
|  Tecahül-i arif  İstiare (edebiyat)  Tevriye  Hüsn-i talil |  Leff ü neşr  Kinaye  Tekrir  Tenasüp |  Mecaz  Mecaz-ı mürsel  Teşbih  Telmih |
Temel literatür

Agah Sırrı Levend, Türk Edebiyatı Tarihi (Ankara, 1973).
Agah Sırrı Levend, Divan Edebiyatı  Kelimeler ve Remizler Mazmunlar ve Mefhumlar (İstanbul, 1943).
Ahmed Hamdi Tanpınar, XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi (İstanbul 1985).
Ahmet Talât Onay, Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar ve İzahı (Ankara, 1992).
Ahmet Atilla Şentürk, Osmanlı Şiiri Kılavuzu (İstanbul, 2016 - Devam Ediyor) (Henüz 3 cilt yayımlanmıştır).
Cem Dilçin, Örneklerle Türk Şiir Bilgisi (Ankara, 1983).
Fahir İz, “Giriş,” içinde Türk Edebiyatında Nesir (İstanbul, 1964).
Gönül Tekin, “Türk Edebiyatı: 13.-15. Yüzyıllar," içinde Osmanlı Uygarlığı II, haz. Halil İnalcık ve Günsel Renda (Ankara, 2004), 496-525.
Gönül Tekin, "Fatih Devri Edebiyatı," lstanbul Armağanı: Fetih ve Fatih içinde, haz. Mustafa Armağan (İstanbul, 1995), 161-235.
Günay Kut, “Türk Edebiyatında Klasik Dönem," Osmanlı Uygarlığı II, haz. Halil İnalcık ve Günsel Renda (Ankara, 2004), 526-567.
E. J. W. Gibb, Osmanlı Şiir Tarihi (3 Cilt) çev. Ali Çavuşoğlu (Ankara, 1998) (İngilizcede 1900-1909).
Halil İnalcık, Şâir ve Patron (Ankara, 2003).
Halil İnalcık, Has-Bağçede Ayş u Tarab (İstanbul, 2015).
Harun Tolasa, Ahmed Paşa’nın Şiir Dünyası (Ankara, 1973).
Harun Tolasa, Sehî, Latîfî, Âşık Çelebi Tezkirelerine Göre 16. Yüzyılda Edebiyat Araştırma ve Eleştirisi (İzmir 1983).
Haluk İpekten, Eski Türk Edebiyatı Nazım şekilleri ve Arûz (Ankara, 1985).
Haluk İpekten, Divan Edebiyatında Edebi Muhitler (Ankara, 1996).
Haluk İpekten, Türk Edebiyatının Kaynaklarından Türkçe Şu'ara Tezkireleri (Erzurum, 1988)
Haluk Gökalp, Eski Türk Edebiyatında Manzum Sergüzeşt-nameler (İstanbul, 2009).
Hasan Kavruk, Eski Türk Edebiyatında Mensur Hikayeler (Ankara, 1998).
Hatice Aynur, "Osmanlı Edebiyatı (1600-1800)," Türkiye Tarihi 1603-1839: Geç Osmanlı İmparatorluğu (Cilt 3), haz. Suraiya Faroqhi, çev Fethi Aytuna (İstanbu, 2011), 555-597 (İngilizcede 2006).
Mehmet Kalpaklı, haz. Osmanlı Divan Şiiri Üzerine Metinler (İstanbul, 1999).
Mustafa Nihat Özön, Türkçede Roman (İstanbul 1936).
Rıdvan Canım, Divan Edebiyatında Türler (İstanbul, 2010).
Rıdvan Canım, Divan Edebiyatının Kaynakları (İstanbul, 2016).
Selim S. Kuru, "Rumi Edebiyat: Bir Yazınsal Geleneğin Oluşumu, 1450-1600," Türkiye Tarihi 1453-1603: Bir Dünya Gücü Olarak Osmanlı İmparatorluğu (Cilt 2), haz. Suraiya Faroqhi ve Kate Fleet, çev. Bülent Üçpunar (İstanbul, 2016), 653-703 (İngilizcede 2013).
Talat Sait Halman, Osman Horata, Yakup Çelik, Nurettin Demir, Mehmet Kalpaklı, Ramazan Korkmaz ve M. Öcal Oğuz (haz.), Türk Edebiyatı Tarihi (4 Cilt) (Ankara, 2006).
Walter Andrews, Şiirin Sesi, Toplumun Şarkısı: Osmanlı Gazelinde Anlam ve Gelenek, çev. Tansel Güney (İstanbul, 2000) (İngilizcede 1985).
Divan şairlerinden Bâkî'ye (ö. 1600) ait bir minyatür.
Evliya Çelebi'nin (ö. 1682)Seyahatname'sinin 7.cildinin Topkapı Sarayı Müzesi Yazma Eserler Kütüphanesindeki nüshasından bir sayfa.
En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Sinema Yazarları Derneği Ödülü

Sinema Yazarları Derneği En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü Sinema Yazarları Derneği tarafından verilen Sinema Yazarları Derneği Ödülleri‘nin kategorilerinden biridir. Türkiye'de sinema alanlarında başarılı bulunan kadın yardımcı oyunculara verilir. İlk kez 1968 yılında verilmeye başlanan Sinema Yazarları Derneği Ödülleri'nin 2021 yılında 54.sü verilmiştir.
Ödülü dört kez kazanan Füsun Demirel bu kategoride en çok ödül kazanan oyuncudur. Şerif Sezer üç ödül kazanmıştır. Güler Ökten, Serra Yılmaz ve Derya Alabora ikişer ödül almış oyunculardır.
Ödül kazananlar

.
kazananları belirtir.
Ödül kazananlar > 1970’ler

| Yıl | Oyuncu | Film | Kay>  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1979 (12.)  | Meral Orhonsay | Maden |  |
| 1979 (12.)  | Adile Naşit | Kibar Feyzo, Ne Olacak Şimdi |  |
| 1979 (12.)  | Ayşegül Atik | Taşı Toprağı Altın Şehir |  |
| 1979 (12.)  | Neriman Köksal | Cevriyem |  |
| 1979 (12.)  | Nurhan Nur | Fırat'ın Cinleri, Selvi Boylum Al Yazmalım |  |
Ödül kazananlar > 1980’ler

| Yıl | Oyuncu | Film | Kay>  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1980 (13.)  | Sevda Aktolga | Bebek, Demiryol |  |
| 1981 (14.)  | Fehamet Atila | Düşman |  |
| 1982 (15.)  | Nuran Aksoy | Ah Güzel İstanbul |  |
| 1983 (16.)  | Güler Ökten | At, Kırık Bir Aşk Hikayesi |  |
| 1983 (16.)  | Çolpan İlhan | Seni Kalbime Gömdüm |  |
| 1984 (17.)  | Asuman Arsan | Faize Hücum |  |
| 1984 (17.)  | Ferda Ferdağ | Seni Seviyorum |  |
| 1985 (18.)  | Sevinç Pekin | Kardeşim Benim |  |
| 1986 (19.)  | Güler Ökten | Bekçi |  |
| 1986 (19.)  | Gülsen Tuncer | Ölmez Ağacı |  |
| 1987 (20.)  | Hümeyra | Asiye Nasıl Kurtulur? |  |
| 1988 (21.)  | Serra Yılmaz | Anayurt Oteli |  |
| 1989 (22.)  | Sedef Ecer | Dünden Sonra Yarından Önce |  |
Ödül kazananlar > 1990’lar

| Yıl | Oyuncu | Film | Kay>  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1990 (23.)  | Rozet Hubeş | Uçurtmayı Vurmasınlar |  |
| 1991 (24.)  | Füsun Demirel | Camdan Kalp, Berdel |  |
| 1992 (25.)  | Ayşegül Ünsal | Piano Piano Bacaksız |  |
| 1993 (26.)  | Derya Alabora | Dönersen Islık Çal |  |
| 1994 (27.)  | Ayten Uncuoğlu | Çıplak |  |
| 1994 (27.)  | Özay Fecht | Mavi Sürgün |  |
| 1995 (28.)  | Zuhal Gencer | Babam Askerde, C Blok |  |
| 1996 (29.)  | Füsun Demirel | Böcek |  |
| 1997 (30.)  | Nurinisa Yıldırım | A ay |  |
| 1998 (31.)  | Şerif Sezer | Hamam |  |
| 1998 (31.)  | Ceyda Düvenci | Her Şey Çok Güzel Olacak |  |
| 1998 (31.)  | Güler Ökten | Kaçıklık Diploması |  |
| 1998 (31.)  | Hülya Aksular | Cumhuriyet |  |
| 1998 (31.)  | Sevda Ferdağ | Ağır Roman |  |
| 1999 (32.)  | Serra Yılmaz | Harem Suare |  |
| 1999 (32.)  | Ayla Algan | Harem Suare |  |
| 1999 (32.)  | Derya Alabora | Salkım Hanımın Taneleri |  |
| 1999 (32.)  | Hülya Avşar | Salkım Hanımın Taneleri |  |
| 1999 (32.)  | Zuhal Gencer | Kaç Para Kaç |  |
Ödül kazananlar > 2000’ler

| Yıl | Oyuncu | Film | Kay>  |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 (33.)  | Mizgin Kapazan | Güneşe Yolculuk |  |
| 2000 (33.)  | Ayşegül Aldinç | Güle Güle, Kahpe Bizans |  |
| 2000 (33.)  | Deniz Türkali | Eylül Fırtınası |  |
| 2000 (33.)  | Güzin Çorağan | Duruşma |  |
| 2000 (33.)  | Nur Sürer | Yara |  |
| 2001 (34.)  | Füsun Demirel | Büyük Adam Küçük Aşk |  |
| 2001 (34.)  | Ayla Algan | O da Beni Seviyor |  |
| 2001 (34.)  | Müjde Ar | Komser Şekspir |  |
| 2001 (34.)  | Nilüfer Aydan | Renkli - Türkçe |  |
| 2001 (34.)  | Nurseli İdiz | Şarkıcı |  |
| 2002 (35.)  | Meral Okay | Hiçbiryerde |  |
| 2002 (35.)  | Devin Özgür Çınar | Hiçbiryerde |  |
| 2002 (35.)  | Nur Sürer | Sır Çocukları |  |
| 2002 (35.)  | Sermin Hürmeriç | Son |  |
| 2002 (35.)  | Zuhal Gencer | Uzak |  |
| 2003 (36.)  | Suna Pekuysal | İnşaat |  |
| 2003 (36.)  | Binnur Kaya | İnşaat |  |
| 2003 (36.)  | Serra Yılmaz | Omfavn mig måne |  |
| 2003 (36.)  | Tomris İncer | Çamur |  |
| 2003 (36.)  | Yeşim Büber | İnşaat |  |
| 2004 (37.)  | Şerif Sezer | Mustafa Hakkında Her Şey |  |
| 2004 (37.)  | Sultan Gündüz | Yazı Tura |  |
| 2004 (37.)  | Eli Mango | Yazı Tura |  |
| 2004 (37.)  | Güler Ökten | Kalbin Zamanı |  |
| 2004 (37.)  | Boncuk Yılmaz | Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak |  |
| 2005 (38.)  | Şerif Sezer | Babam ve Oğlum |  |
| 2005 (38.)  | Fadik Sevin Atasoy | O Şimdi Mahkum |  |
| 2005 (38.)  | Füsun Demirel | Eğreti Gelin |  |
| 2005 (38.)  | Hülya Avşar | İki Genç Kız |  |
| 2005 (38.)  | İdil Üner | Anlat İstanbul |  |
| 2006 (39.)  | Şenay Gürler | Korkuyorum Anne |  |
| 2006 (39.)  | Ezgi Mola | Hayatımın Kadınısın |  |
| 2006 (39.)  | Melisa Sözen | Cenneti Beklerken |  |
| 2006 (39.)  | Müge Ulusoy | Kader |  |
| 2006 (39.)  | Nazan Kesal | İklimler |  |
| 2007 (40.)  | Derya Alabora | Adem’in Trenleri |  |
| 2007 (40.)  | Aslı Tandoğan | Kabadayı |  |
| 2007 (40.)  | Selma Ergeç | Sis ve Gece |  |
| 2007 (40.)  | Yıldız Kenter | Beyaz Melek |  |
| 2007 (40.)  | Zeynep Tokuş | Beyaz Melek |  |
| 2008 (41.)  | Tülin Özen | Vicdan |  |
| 2008 (41.)  | Nurcan Eren | Rıza |  |
| 2008 (41.)  | Vahide Gördüm | Devrim Arabaları |  |
| 2008 (41.)  | Megi Kobaladze | Sonbahar |  |
| 2008 (41.)  | Yıldız Kültür | Issız Adam |  |
| 2009 (42.)  | Büşra Pekin | Neşeli Hayat |  |
| 2009 (42.)  | Damla Sönmez | Bornova Bornova |  |
| 2009 (42.)  | Derya Alabora | Pandora'nın Kutusu |  |
| 2009 (42.)  | Serra Yılmaz | Vavien |  |
| 2009 (42.)  | Övül Avkıran | Pandora'nın Kutusu |  |
Ödül kazananlar > 2010’lar

| Yıl | Oyuncu | Film | Kay>  |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 (43.)  | Nihal Koldaş | Çoğunluk |  |
| 2010 (43.)  | Yeşim Ceren Bozoğlu | Bahtı Kara |  |
| 2010 (43.)  | Ceyda Düvenci | Ejder Kapanı |  |
| 2010 (43.)  | Selen Uçer | Büyük Oyun |  |
| 2010 (43.)  | Nurcan Ülger | Pus |  |
| 2011 (44.)  | Asiye Dinçsoy | Press |  |
| 2011 (44.)  | Popi Avraam | Gölgeler ve Suretler |  |
| 2011 (44.)  | Gökçe Bahadır | Dedemin İnsanları |  |
| 2011 (44.)  | İdil Fırat | Nar |  |
| 2011 (44.)  | Nergis Öztürk | Gişe Memuru |  |
| 2012 (45.)  | Nihal Yalçın | Yeraltı |  |
| 2012 (45.)  | Laçin Ceylan | Gözetleme Kulesi |  |
| 2012 (45.)  | Banu Fotocan | Tepenin Ardı |  |
| 2012 (45.)  | Tilbe Saran | Zenne |  |
| 2012 (45.)  | Nihal Yalçın | Araf |  |
| 2013 (46.)  | Farah Zeynep Abdullah | Kelebeğin Rüyası |  |
| 2013 (46.)  | Damla Sönmez | Sen Aydınlatırsın Geceyi |  |
| 2013 (46.)  | Özay Fecht | Zerre |  |
| 2013 (46.)  | Rüçhan Çalışkur | Zerre |  |
| 2013 (46.)  | Şenay Aydın | Şimdiki Zaman |  |
| 2014 (47.)  | Lale Başar | Köksüz |  |
| 2014 (47.)  | Demet Akbağ | Kış Uykusu |  |
| 2014 (47.)  | Hümeyra | Unutursam Fısılda |  |
| 2014 (47.)  | Zerrin Tekindor | Pek Yakında |  |
| 2014 (47.)  | Işıl Yücesoy | Unutursam Fısılda |  |
| 2015 (48.)  | Şebnem Hassanisoughi | Bulantı |  |
| 2015 (48.)  | Ece Yüksel | Nefesim Kesilene Kadar |  |
| 2015 (48.)  | Nursel Köse | Kuzu |  |
| 2015 (48.)  | Tilbe Saran | Çekmeceler |  |
| 2015 (48.)  | Tülin Özen | Abluka |  |
| 2016 (49.)  | Kübra Kip | Babamın Kanatları |  |
| 2016 (49.)  | Tülay Günay | Rüzgarda Salınan Nilüfer |  |
| 2016 (49.)  | Hanife Kara | Kalandar Soğuğu |  |
| 2016 (49.)  | Nihal Koldaş | Ana Yurdu |  |
| 2016 (49.)  | Nuray Yeşilaraz | Kalandar Soğuğu |  |
| 2017 (50.)  | Ayta Sözeri | Aile Arasında |  |
| 2017 (50.)  | Çiğdem Selışık Onat | Yol Ayrımı |  |
| 2017 (50.)  | Ayşenil Şamlıoğlu | İşe Yarar Bir Şey |  |
| 2017 (50.)  | Zerrin Tekindor | İstanbul Kırmızısı |  |
| 2017 (50.)  | Nihal Yalçın | Yol Ayrımı |  |
| 2018 (51.)  | Bennu Yıldırımlar | Ahlat Ağacı |  |
| 2018 (51.)  | Ayça Bingöl | Müslüm |  |
| 2018 (51.)  | Hazar Ergüçlü | Ahlat Ağacı |  |
| 2018 (51.)  | Gülçin Kültür Şahin | Kelebekler |  |
| 2018 (51.)  | Ayşenil Şamlıoğlu | Son Çıkış |  |
| 2019 (52.)  | Füsun Demirel | Görülmüştür |  |
| 2019 (52.)  | Saadet Işıl Aksoy | Görülmüştür |  |
| 2019 (52.)  | Elit İşcan | Sibel |  |
| 2019 (52.)  | Nihal Koldaş | Kapı |  |
| 2019 (52.)  | Ece Yüksel | Bağlılık Aslı |  |
Ödül kazananlar > 2020’ler

| Yıl | Oyuncu | Film | Kay>  |
| --- | --- | --- | --- |
| 2020 (53.)  | Selin Yeninci | Nasipse Adayız |  |
| 2020 (53.)  | Hande Doğandemir | Nuh Tepesi |  |
| 2020 (53.)  | Özay Fecht | Peri: Ağzı Olmayan Kız |  |
| 2020 (53.)  | Hümeyra | Biz Böyleyiz |  |
| 2020 (53.)  | Nazan Kesal | Nasipse Adayız |  |
| 2021 (54.)  | Nezaket Erden | İnsanlar İkiye Ayrılır |  |
| 2021 (54.)  | Deniz Altan | Plaza |  |
| 2021 (54.)  | Pınar Deniz | İnsanlar İkiye Ayrılır |  |
| 2021 (54.)  | Hasibe Eren | Sen Ben Lenin |  |
| 2021 (54.)  | Nalan Kuruçim | Hayaletler |  |
Tayyar Altıkulaç

| Tayyar Altıkulaç> 13. Diyanet İşleri Başkanı |
| --- | --- |
Görev süresi 9 Şubat 1978 - 10 Kasım 1986
Yerine geldiği: Süleyman Ateş
Yerine gelen: Mustafa Sait Yazıcıoğlu
Kişisel bilgiler
Doğum: 1 Haziran 1938 (86 yaşında) Devrekani, Kastamonu
Partisi: Doğru Yol Partisi (1995-2001) Adalet ve Kalkınma Partisi (2001-2011)
Bitirdiği okul: İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü
Mesleği: İlahiyatçı
Dini: İslam
Tayyar Altıkulaç (d. 1 Haziran 1938, Devrekani, Kastamonu), 13. Diyanet İşleri başkanı, XX. ve XXII. Dönem İstanbul milletvekili ve AK Parti kurucu üyesidir.
Yaşamı

İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü mezunudur. MEB Din Eğitimi genel müdürlüğü, Talim ve Terbiye Kurulu üyeliği, Marmara Üniversitesi ve Bakü Devlet Üniversitesi ilahiyat fakültelerinde öğretim üyeliği, TDV İslam Araştırmaları Merkezi başkanlığı ve TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu başkanlığı yaptı. Evli ve 4 çocuk babasıdır.
1938'de Kastamonu'nun Devrekani ilçesinde doğdu. 9 yaşında hafız oldu. İlk öğrenimini Devrekâni'de, orta ve yükseköğrenimini İstanbul'da yaptı. Yüksek İslâm Enstitüsü'nü 1963 yılında bitirdi. Temmuz 1963 ile Şubat 1965 tarihleri arasında İstanbul İmam-Hatip Lisesi'nde öğretmenlik ve idarecilik yaptı.
15 Şubat 1965 - 15 Temmuz 1971 tarihleri arasında İstanbul ve Kayseri Yüksek İslam Enstitülerinde öğretim üyeliği görevlerinde bulundu. Bu arada 1967-1968 öğretim yılında Bağdat Üniversitesi'nde Arap Dili ve Edebiyatı üzerinde çalıştı. Doktorasını tefsir dalında veren Altıkulaç'ın daha sonra sürdürdüğü görevler sırasıyla şunlardır:
Diyanet İşleri Başkan Yardımcılığı (15 Temmuz 1971 - 7 Eylül 1976)
M.E.B. Din Eğitimi Genel Müdürlüğü (7 Eylül 1976 - 2 Kasım 1977)
M.E.B. Talim ve Terbiye Kurulu Üyeliği (2 Kasım 1977 - 9 Şubat 1978)
Diyanet İşleri Başkanlığı (9 Şubat 1978 - 10 Kasım 1986)
Namazlardaki ve imsaktaki temkin vakitleri 1 Ocak 1983 tarihinde, dönemin Diyanet İşleri Başkanı Tayyar Altıkulaç tarafından kaldırılmıştır.
Diyanet İşleri Başkanlığı görevinden 10 Kasım 1986 tarihinde kendi isteği ile emekliye ayrıldı. Ebû Şâme el-Makdisî ve el-Murşidu'l-Veciz'i, Yüce Kitabımız Hz. Kur'an, Tecvidü'l-Kur'an, Zehebî ve Ma'rifetü'l-Kurra'sı, (4 cilt) isimli basılmış eserleri bulunmaktadır. Birçok uluslararası toplantılara katılarak şu tebliğlerini sundu: Kur'an Kırâatı, Hz. Peygamber'in Örnek Ahlâkı, Hz. Peygamber Zamanında Kaza Müessesesi, Türkiye'de Din Hizmetleri, İslâm'ın Barış Anlayışı ve Bulgar Zulmü.
Azerbaycan Milli Akademisi tarafından Profesörlük unvanı verildi ve bu Akademinin daimi üyesi oldu. Diyanet İşleri Başkanlığı görevinden emekli olduktan sonra, Marmara Üniversitesi ve Bakü Devlet Üniversitesi İlahiyat Fakültelerinde öğretim görevlisi olarak hizmet vermiş, ayrıca TDV İslâm Araştırmaları Merkezi Başkanlığı görevini yürütmüştür. Tayyar Altıkulaç, 24 Aralık 1995'te yapılan genel seçimlerde Doğru Yol Partisi İstanbul Milletvekili olarak Parlamentoya girmiştir. Adalet ve Kalkınma Partisi kurucuları arasında yer aldı. 3 Kasım 2002  tarihinde yapılan 22. dönem milletvekili genel seçimlerinde ise AK Parti İstanbul Milletvekili olarak meclise girdi.
2011 yılında özellikle Diyanet İşleri başkanlığı dönemine dair hatıralarının olduğu üç ciltten oluşan Zorlukları Aşarken adındaki kitabı yayınlanmıştır. Halen İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi mütevelli heyet başkanlığı görevini yürütmektedir.
Ödülleri, Nişanları ve Üyelikleri

Azerbaycan İlahiyat Enstitüsü Fahri Doktorası
BMC (Türkiye)

| --- | --- |

Kuruluş: 1964
Genel merkezi: Pınarbaşı, Bornova, İzmir,  Türkiye
Ürün: Otobüsler Kamyonlar Savunma Sanayi
Sahibi:  Tosyalı Holding: %50,1   Katar Silahlı Kuvvetleri: %49,9 
Web sitesi: bmc.com.tr
BMC, 1964 yılında İzmir'de kuruldu. İlk yıllarda Austin ve Morris markalı ticari araçları üretti. 1966 yılından itibaren kamyon, kamyonet, traktör ve motor üretmeye başladı. BMC'nin başlagıçta %74 olan yerli sermaye oranı 1989 yılında Türkiye'nin %100 yerli sermayeli tek ticari araç üreticisi konumuna yükseldi.
BMC, 1976 yılında, Türkiye'de ilk dizel motor üretimini ve benzinli motorların dizel adaptasyonunu gerçekleştirdi. Motorlu araçların yanı sıra, endüstriyel motorları, jeneratörleri, deniz motorlarını ve askeri amaçlı ürünleri de üretmeye başladı. Yine bu yıllarda, Leyland serisine ait ilk hafif ticari araç olan Leyland 30 kamyoneti piyasaya sundu. 1983 yılında Volvo Truck Corporation ile ortaklık kuran BMC, Türkiye'nin ilk turbo motorlu ticari araçları olan Yavuz serisini üretti. 1985 yılında anlaşma yaptığı Cummins Engine Company ile Cummins motorlu Fatih serisi kamyonları üretmeye başladı.
1989 yılında şirketin bütün hisseleri Çukurova Holding tarafından satın alındı. 1990 yılında ünlü İtalyan tasarım kuruluşu Pininfarina ile iş birliği anlaşması imzalayarak, altı yıl süren yoğun çalışma ve 120 milyon ABD Doları'nı aşan yatırımın sonucunda, 1996 yılının Haziran ayında sınai ve ticari mülkiyeti BMC'ye ait olan Profesyonel'i piyasaya sundu.
BMC 2,8 tondan 40 tona kadar Yük ve Yolcu taşımacılığının tüm sınıflarında özel araç üretimi yapan Türkiye'nin tek Dünyanın dört üreticisinden biridir.
Ayrıca BMC fabrikaları bünyesinde müşteri isteğine göre 6 ay gibi kısa bir sürede araç tasarlayıp üretebilen bir firmadır.
2004 yılında 40 milyon dolarlık yatırımla tüm mühendislik çalışmaları BMC'ye ait olan BMC Megastar'ı üretti.
18 Mayıs 2013 tarihinde holdingin en büyük hissedarı olan Mehmet Emin Karamehmet'in, Cavit Çağlar ile İnterbank ile ilgili kredi ilişkilerinden kaynaklanan 440 milyon dolar borçtan kalan, 75 milyon doların ödenmemesi nedeniyle TMSF tarafından Skyturk360, Show TV, Akşam Gazetesi ve BMC şirketlerine el konulmuştur.
BMC, 30 Nisan 2014'te TMSF tarafından yapılan ihalede tek katılımcı olarak teklif veren iş insanı Ethem Sancak'a ait olan "Es Mali Yatırım" tarafından 751 milyon TL ye satın almıştır. Rekabet Kurumu 21 Mayıs 2014 tarihinde internet sitesinden yaptığı açıklamayla BMC'nin Es Mali Yatırım ve Danışmanlık A.Ş.'ye devredilmesi işlemine izin verilmesinde sakınca bulunmadığını duyurdu.
22 Haziran 2021 tarihli, Ticari Sicil Gazetesinde yayımlanan Ethem Sancak ve Öztürk Ailesi'ne ait olan %50.1'lik hisseleri, Fuat Tosyalı'nın sahibi olduğu Tosyalı Holding'e satıldığı duyuruldu.
Şirket Teknofest İstanbul'un paydaşlarından biridir. Ayrıca Togg projesine katılan 5 şirketten biridir.
Üretilen bazı modelleri

BMC Tuğra
BMC Profesyonel
Midilux
BMC Megastar
Probus TBX
Probus SCB
Belde SB
Belde 220CB
Belde 250SB
Belde 260CB
Belde 280CB
Belde 280CB CNG
Belde 300CB Körüklü
Hawk
Üretimi Devam Eden Yolcu Ulaşım Araçları
Neocity (8,5 M)
Neocity (10 M)
Procity TR (10,6 M)
Procity TR (12 M)
Procity TR Körüklü (18 M)
Procity TR CNG (12 M)
Procity TR CNG Körüklü (18 M)
Üretmiş Olduğu Zırhlı Askeri Araçlar
BMC Kirpi
BMC Vuran
BMC Toma
BMC Tulga
BMC Amazon
BMC Yeni Altay
Dış Bağlantılar

İnstagram'da BMC OTOMOTİV
İnstagram'da BMC POWER
İnstagram'da BMC SAVUNMA
| g t Türk otomotiv sanayii-Üreticiler / Markalar |
| --- | --- |
 Akia  Anadol  Anadolu Isuzu  Askam  Asya Motor  Başak Traktör  Bisan  BMC  Boronkay  Bozankaya  Çelik Montaj - Otopar  Devrim  Diardi  Doğuş Otomotiv  Dörteller  Erkunt Traktör  Estrak  Etox  Ford Otosan  Folkvan  Güleryüz  Haskar  Hattat Traktör  Hidromek  Honda Türkiye  Hyundai Assan  Kanuni  Karsan  Kuba Motor  Mais  MAN Türkiye  Mercedes-Benz Türk  Mondial  Otokar  Otomarsan  Otoyol  Oyak Renault  Özmaktaş-Özaltın  Pancar Motor  Pi Makina  Pilotcar  Temsa  TOFAŞ  Togg  Toyota Türkiye  Toyota Türkiye Pazarlama ve Satış A.Ş.  Turcar  Türk Otomotiv Endüstrileri AŞ  Türk Traktör  TÜMOSAN  Türkkar  Uzel 
BMC Procity TR - EU
BMC Neocity
Teknofest 2019'da sergilenen BMC Tulga
En İyi Erkek Oyuncu Sinema Yazarları Derneği Ödülü

Sinema Yazarları Derneği En İyi Erkek Oyuncu Ödülü Sinema Yazarları Derneği tarafından verilen Sinema Yazarları Derneği Ödülleri‘nin kategorilerinden biridir. Türkiye'de sinema alanlarında başarılı bulunan erkek oyunculara verilir. İlk kez 1968 yılında verilmeye başlanan Sinema Yazarları Derneği Ödülleri'nin 2021 yılında 54.sü verilmiştir.
Ödülü üç kez kazanan Tarık Akan ve Fikret Kuşkan bu kategoride en çok ödül kazanan oyunculardır. İlyas Salman, Genco Erkal, Şener Şen, Haluk Bilginer, Taner Birsel ve Nadir Sarıbacak ikişer ödül almış oyunculardır.
Ödül kazananlar

.
kazananları belirtir.