Affetme

İmparator Marcus Aurelius kabilelere karşı kazandığı başarıdan sonra yenilenleri affederek merhamet gösterdiğini resmeden rölyef (Roma'da Capitoline Müzesi)
Psikolojik anlamda "affetme" diğer adıyla "bağışlama" veya bir kişi tarafından affedilme/ bağışlanma; başlangıçta mağdur edildiğini veya haksızlığa uğradığını düşünen bir kişinin, belirli bir suçluya ilişkin duygu ve tutumlarında bir değişikliğe gittiği ve kızgınlık ve intikam arzusu (ne kadar haklı olursa olsun) gibi olumsuz duygular

  da dahil olmak üzere suçun etkisinin üstesinden geldiği kasıtlı ve gönüllü bir süreçtir. Teorisyenlerin inançları affetmenin aynı zamanda olumsuz duyguların olumlu tutumlarla değiştirilmesini sağladığı (yani suçluyu tolere etme yeteneğinin artması) veya suçluyla uzlaşmayı gerektirdiği yönünde farklılık göstermektedir. Bazı yasal bağlamlarda, affetme, birisini borç, kredi, yükümlülük veya diğer taleplerden kurtarmak için kullanılan eşanlamlısı "ibra" olan bir terimdir.
 Ancak buradaki "affetme" ve "bağışlama" kavramları basitçe bir cezanın silinmesi anlamına gelen af ile veyahut bir malın bir hakkın bir kişiye/kişilere karşılıksız veya şartlı ama bedelsiz şekilde devrini içeren bir hukuki sözleşme olan bağışlama sözleşmesi ile karıştırılmamalıdır.
Psikolojik düzeyde bağışlama/affetme; belirli "hayırseverlik", bir çıkar ilişkisi nedeniyle, bir eylem zararlı olarak görülmesine rağmen kerhen "bağışlanması" veya  görmezden gelinmesi anlamında basit bir "göz yummadan"/"mazur görmekten" veya yalnızca suçluyu bir eylemin sorumluluğundan kurtarmak olan affetmekten veya bir kişinin bilincinden bir suçla ya da suç işleyenle ile ilgili anısını çıkarmaya çalışması anlamına gelen unutmaktan farklıdır. Bazı düşünce ekollerinde, kişinin bir başkasıyla olan ilişkisinin kendi yarısını dönüştürmek için kişisel ve "gönüllü" bir çabayı içerir, öyle ki kişi barışa ve ideal olarak psikolog Carl Rogers'ın diğerine karşı "koşulsuz olumlu saygı" olarak adlandırdığı şeye geri döner.  Bağışlama, geçmişteki bir yanlışı örtebilir ve onu şimdiki zamandan kaldırabilir.
Psikolojik bir kavram ve bir erdem olarak affetmenin faydaları dini düşünce, felsefe, sosyal bilimler ve tıpta araştırılmıştır. Bağışlama basitçe bağışlayan kişi açısından ele alınabilir, ki bu kişinin kendisini bağışlamasını da içerebilir. Bu [muğlak] affedilen kişi açısından olabileceği gibi, affeden ve affedilen arasındaki ilişki açısından da olabilir. Çoğu bağlamda, bağışlama herhangi bir onarıcı adalet beklentisi olmaksızın ve suçlunun herhangi bir yanıtı olmaksızın yapılır (örneğin, iletişim kurulamayan veya ölmüş bir kişi bağışlanabilir). Pratik anlamda, haksızlığa uğrayan kişinin kendisini affedebileceğine  inanması için failin özür (apology) gibi bir tür kabul sunması veya açıkça af dilemesi gerekebilir.
Bağışlamanın sosyal ve siyasi boyutları, "bağışlamanın" tamamen özel ve dini alanını içerir.[kaynak belirtilmeli] "Bağışlama" kavramı genellikle siyasi alanda olağandışı kabul edilir. Ancak Hannah Arendt, "bağışlama yetisinin" kamusal meselelerde yeri olduğunu düşünmektedir. Arendt affetmenin, telafisi mümkün olmayan bir durum karşısında kaynakları hem bireysel hem de kolektif olarak özgürleştirebileceğine, insanları sadece orijinal yanlışa tepki göstermeyecek şekilde hareket etmekte serbest bırakabileceğine inanmaktadır: "Affetmek, sadece yeniden harekete geçmeyen, yeni ve beklenmedik bir şekilde harekete geçen, onu kışkırtan eylem tarafından koşullandırılmayan ve bu nedenle hem affeden hem de affedilen kişiyi sonuçlarından kurtaran tek tepkidir."
Sosyolog Benoit Guillou, 1994 soykırımının ardından affetme söylem ve uygulamalarını incelemek üzere Ruanda'da yürüttüğü bir çalışmada, "affetme" terimiyle ilişkilendirilen çok çeşitli anlamların ve bunun altında yatan siyasi doğanın altını çizmiştir. Çalışmanın bulgularında yazar, hem çok yönlü uygulamalarının hem de affetmenin sosyal bağların yeniden kurulmasına katkıda bulunabileceği koşulların daha net bir şekilde anlaşılmasını kolaylaştırmak için affetmenin dört temel yönünü ortaya koymuştur.
Dünya dinlerinin çoğunda affetmeye ilişkin öğretiler yer alır ve bunların birçoğu çeşitli modern affetme gelenekleri ve uygulamaları için bir temel oluşturur. Bazı dini doktrinler veya felsefeler, insanların kusurları için ilahi bağışlanma bulmaları gerektiğini vurgularken diğerleri insanların birbirlerini affetmeleri gerektiğine daha fazla vurgu yapar; ancak diğerleri insani ve ilahi bağışlama arasında çok az ayrım yapar veya hiç ayrım yapmaz.
Bağışlama farklı insanlar ve kültürler tarafından birçok şekilde yorumlanır. Bu, ilişki odaklı iletişimde önemlidir. Tüm taraflar bağışlama konusunda ortak bir görüşü paylaştığında, ilişki sürdürülebilir. "Bağışlamanın öncüllerini anlamak, bağışlamanın fizyolojisini araştırmak ve insanları daha bağışlayıcı olmaları için eğitmek, bu terim için ortak bir anlayışa sahip olduğumuz sonucuna ulaşmamızı sağlar."