stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Vesprim Kuşatması

| g t 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı |
| --- | --- |
 Kulpa  Veszprém  Polata (I)  İstolni Belgrad (I)  Estergon (I)  Hatvan  Yanıkkale (I)  Yanıkkale (II)  Estergon (II)  Călugăreni  Köprü  Klis  Brest  Eğri  Haçova  Polata (II)  Vaç  Yanıkkale (III)  Budin (I)  Kanije (I)  Kanije (II)  İstolni Belgrad (II)  İstolni Belgrad (III)  Budin (II)  Budin (III)  Peşte  Haros  Boçkay İsyanı  Estergon (III)  Zitvatorok 
Vesprim Kuşatması Ekim 1593'te Osmanlı İmparatorluğu tarafından Askerî Sınır Bölgesi'nde [en] bulunan ve 1566'dan beri Habsburg egemenliğinde olan Vesprim şehrine karşı gerçekleştirilen bir askerî kuşatmadır. Osmanlı kuvvetlerine Koca Sinan Paşa komuta ederken, Habsburg garnizonunun komutanlığını Ferdinánd Zamaria [hu] üstlenmiştir. Kuşatma, 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nın ilk büyük çatışması kabul edilir ve Osmanlıların şehri ele geçirmesiyle sonuçlanmıştır.
Arka plan

Safevîler ile uzun süren bir savaştan galip çıkan Osmanlı İmparatorluğu, gözlerini Orta Avrupa'ya çevirmiş durumdaydı. Osmanlı ve Kutsal Roma İmparatorluğu arasında Askerî Sınır Bölgesi [en] boyunca çatışmalar yaygındı; bu çatışmaların başlıca sorumluları ise akıncılar ve uskoklardı [en]. İmparator II. Rudolf aynı zamanda yıllık 30.000 Macar dükası tutarındaki vergiyi 1568 Edirne Antlaşması hükümleri doğrultusunda Sultan III. Murad’a ödemekte başarısız oluyordu. Bu birleşik faktörler ilişkileri büyük ölçüde zorladı ve Sisak Muharebesi’nin sonucunda Osmanlılar, 29 Temmuz 1593'te Habsburg Monarşisi'ne savaş ilan ederek karşılık verdi. Böylece Osmanlı İmparatorluğu, 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı (veya Uzun Türk Savaşı) olarak bilinen 13 yıllık çatışmaya sürüklendi.
Kuşatma öncesi

Ekim 1593 itibarıyla 87 yaşındaki Koca Sinan Paşa on binlerce askerden oluşan bir ordu toplamıştı. Paşa, oğlu ve Yunanistan Beylerbeyi Mehmed Paşa ile birlikte Askerî Sınır Bölgesi'ne [en] doğru ilerledi. İstolni Belgrad'a ulaşan (şehir 1543 Kuşatması'ndan beri Osmanlı kontrolü altındaydı) Sinan Paşa, Budin Eyaleti Beylerbeyi Sokulluzade Hasan Paşa ile birlikte Vesprim'e doğru ilerledi.
Kuşatma > Olaylar

Vesprim'e ulaşan Sinan Paşa şehri kuşattı. Garnizon, çoğunluğu Alman landsknechtlerden oluşan 1.200 askerden ibaretti. Komutanları Ferdinánd Zamaria [hu] ve Baron András György Hofkirchen idi. Sinan Paşa, kaleye karşı birkaç saldırı düzenledi ancak başlangıçta pek başarılı olamadı. Ağır yağmurların ardından Paşa saldırıları yeniden başlatarak yoğunlaştırdı. Şehrin duvarları ciddi şekilde hasar görmesine rağmen muhafızlar şehri savunmaya kararlıydı. Bu durum Sinan Paşa'yı, İstolni Belgrad'dan 100 öküz ile taşınan iki ek kuşatma makinesi getirtmeye sevk etti. Makineler sayesinde şehrin bir kulesi ciddi şekilde tahrip oldu ve yerleşim yerinde büyük yangınlar çıktı. Savunucuların morali çökerken, şehrin kaymakamı Ferdinánd Samarjay, kahramanca ölmenin korkakça kaçmaktan daha iyi olduğunu savunan bir konuşma yaptı. Ancak bu konuşma, tüm çabaların boşuna olduğuna inandıkları için hasar gören duvarları onarmayı reddeden askerlerin azalan iyimserliği üzerinde pek etkili olmadı.
Vesprim'in çöküşün eşiğinde olduğunu kabul eden komutanlar, bir kaçış planı hazırlamak amacıyla toplantı düzenlediler. Hayatta kalanların yakındaki orman üzerinden kaçmaları planlanırken, Sinan Paşa kuvvetlerini ikiye böldü. Garnizon, kaçışı başlatmak için şehri çevreleyen duvarın bir bölümünü yıktı. Onlarca kişi başarılı bir şekilde kaçmayı başarsa da, Yeniçerileri tuzağa düşürmek amacıyla yerleştirilen barut fıçılarının bir pazarda patlamasıyla birçok kişi hayatını kaybetti; her iki taraf da kayıplar verdi. Gürültüyü duyan diğer Osmanlı askerleri, kaçan Alman ve Macarların peşine düşerek yüzlercesini öldürdü veya esir aldı. Tüm komutanlar ile şehir ele geçirildi. Toplamda Osmanlılar 2.000–4.000 yaralı veya ölü verdi, öte yandan Sinan Paşa ciddi şekilde yaralandı.
Kuşatma > Tarih ve süre

Kuşatmanın tarihi tartışmalıdır. Bazı tarihçiler kuşatmanın 3 ile 6 Ekim arasında gerçekleştiğini öne sürerken, diğerleri kuşatmanın 13 Ekim'de sona erdiğini belirtmiştir. Kuşatmanın süresi de bir tartışma konusudur. Bazı tarihçiler kuşatmanın üç gün sürdüğünü yazmışken, bazıları dört gün sürdüğünü ileri sürmüştür.
Kuşatma sonrası

Vesprim'de yalnızca iki gün kalan Koca Sinan Paşa, Polata'ya doğru ilerledi ve şehri iki günde ele geçirdi. Vesprim ve etrafı ise Budin Eyaleti'nin bir sancağı hâline getirildi ve bölgeyi yönetmek üzere İskender adında bir sancakbeyi atandı.
Semicenk

| Semicenk |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: Cenk Baş 7 Ekim 1998 (26 yaşında) Boyabat, Sinop, Türkiye
Tarzlar: Pop
Meslekler: Müzisyen
Etkin yıllar: 2019-günümüz
Müzik şirketi: Eva Records
İlişkili hareketler: Funda Arar, Reynmen, Mustafa Ceceli, Doğu Swag, Rast, Ziynet Sali

Cenk Baş veya sahne adıyla Semicenk (d. 7 Ekim 1998, Boyabat, Sinop), Türk müzisyen ve söz yazarıdır.
Hayatı ve kariyeri

Baş, 7 Ekim 1998'de Sinop'un Boyabat ilçesinde doğdu. Anne tarafından Adana, Baba tarafından aslen Orduludur.
2019 yılında TV8'de yayımlanan O Ses Türkiye programında yarışmacı olarak katılmış ve Hadise'nin ekibinde yer almayı başarmıştı.
İlk olarak 'Yüzü Tanıdık Değil' ve 'Kalbim Usandı' gibi parçaları çıkardı. 2021 yılının Aralık ayında çıkardığı 'Düşer Aklıma' isimli teklisini çıkardı. Bu parça ile tanınan biri haline geldi. Parça, çıkışından 2 yıl sonra 100 milyondan fazla kez tıklandı. Bunun ardından Funda Arar ile olan 'Al Sevgilim' düetini çıkardı. Bu parça ve 'Düşer Aklıma' ile Spotify'da 1 milyondan fazla aylık dinleyiciye ulaştı. Kariyerinde Funda Arar, Mustafa Ceceli, Reynmen ve Ziynet Sali gibi sanatçılarla çalıştı. 2022 yılında 'Aşırı Doz' isimli EP albümünü çıkardı.
2023 yılında 49. Altın Kelebek Ödülleri'nde 'En İyi Çıkış Yapan Şarkıcı' ödülünü kazandı. Ayrıca aynı ödül töreninde Doğu Swag ile birlikte söylediği "Pişman Değilim" şarkısı ise "Yılın En İyi Şarkısı" ödülü aldı.
2023 yılında 'Karışık Kaset' isimli bir albüm çıkardı. Albümde ayrıca Müslüm Gürses ile düetli olan 'Biz Babadan Böyle Gördük' şarkısıda bulunuyor.
Diskografi

Albümler
Karışık Kaset (2023)
Aşırı Doz (2022)
EP'ler
Geçiyor Zaman (2024)
Kader Sağ Olsun (ft.Rast) (2024)
Single'lar
Gözlerinden Gözlerine (2025)
Küle Dönmüşsün (ft. Doğu Swag) (2024)
Onlar Anlamaz Halden (2024)
Tek Başıma (2024)
Şalteri Kapattım (2024)
Fark Ettim (2023)
Mesafe (Serdar Ortaç Şarkıları Vol. 2) (2023)
Tanrım Reva Mı (2023)
Pişman Değilim (ft. Doğu Swag) (2023)
Geri Dönemedim (2023)
Canın Sağ Olsun (ft. Rast) (2023)
Yana Yana (ft. Reynmen) (2023)
Bir Anda Düşüverdim (ft. Doğu Swag) (2023)
Hangi Yüzüne Konuşacağım (2022)
Masal Gibi (2022)
Sevecek Sandım (2022)
Unutmak Öyle Mi Kolay Sandın? (2022)
Bozulmuş Kalbim (ft. Ziynet Sali, İlkan Günüç) (2022)
Dayan (ft. Mustafa Ceceli) (2022)
Herkes Gibisin (2022)
Al Sevgilim (ft. Funda Arar) (2022)
Düşer Aklıma (2021)
Kalbim Usandı (2021)
Yüzü Tanıdık Değil (2021)
Sen Kaldın (ft. Aziz) (2021)
Ödülleri

49. Altın Kelebek Ödülleri - En İyi Çıkış Yapan Şarkıcı & En İyi Şarkı (Pişman Değilim)
50. Altın Kelebek Ödülleri - En İyi Erkek Şarkıcı
Matematiğin zaman çizelgesi

Bu, saf ve uygulamalı matematik tarihinin bir zaman çizelgesidir.
Retorik dönem > MÖ 1000'den önce

y. MÖ 70.000 - Güney Afrika, çizilmiş geometrik desenlerle süslenmiş koyu sarı kayalar (bkz. Blombos Mağarası).
y. MÖ 35.000 - MÖ 20.000 - Afrika ve Fransa, bilinen en eski tarih öncesi zamanı ölçmeye yönelik girişimler.
y. MÖ 20.000 - Nil Vadisi, Ishango Kemiği: muhtemelen asal sayılara ve Antik Mısırda çarpma işlemine en eski referans.
y. MÖ 3400 - Mezopotamya, Sümerler ilk sayı sistemini ve bir ağırlık ve ölçü sistemini icat etti.
y. MÖ 3100 - Mısır, bilinen en eski ondalık sistem, yeni semboller getirerek sınırsız saymaya izin veriyor.
y. MÖ 2800 - Hindistan Yarımadası'ndaki İndus Vadisi Uygarlığı, eski ağırlık ve ölçülerin tekdüze bir sisteminde ondalık oranların en erken kullanımı, kullanılan en küçük ölçü birimi 1,704 milimetredir ve kullanılan en küçük kütle birimi 28 gramdır.
MÖ 2700 - Mısır, hassas ölçüm.
MÖ 2400 - Mısır, kesin astronomik takvim, Orta Çağ'da bile matematiksel düzenliliği için kullanılıyor.
MÖ 2400 - İkili sayı ile ilgili en eski referans Mısır'da Horus'un göz fraksiyonunda bulunmuştur.
y. MÖ 2000 - Mezopotamya, Babilliler 60 tabanlı bir konumsal sayı sistemi kullanıyor ve 3,125 olarak π'nin bilinen ilk yaklaşık değerini hesaplıyor.
y. MÖ 2000 - İskoçya, Oyma Taş Toplar, Platonik katıların tüm simetrilerini içeren çeşitli simetriler sergiler, ancak bunun kasıtlı olup olmadığı bilinmemektedir.
MÖ 1800 - Mısır, Moskova Matematik Papirüsü, kesik piramidin hacmini hesaplıyor.
y. MÖ 1800 - Berlin Papirüsü 6619 (Mısır, 19. hanedan) ikinci dereceden bir denklem ve çözümünü içerir.
y. MÖ 1800 - Plimpton 322 (Mezopotamya) Pisagor üçlülerine dair en erken referansı içerir.
MÖ 1800 - Plimpton 322 (Mezopotamya) en eski trigonometri tablosunu içerir.
MÖ 1650 - Rhind Papirüsü, MÖ 1850 civarında kayıp bir parşömenin kopyası, yazman Ahmes, π'nin 3,16 olarak bilinen ilk yaklaşık değerlerden birini, daireyi kareleştirme girişimini, bilinen en eski bir tür kotanjant kullanımı ve birinci dereceden doğrusal denklemleri çözme ile ilgili bilgiyi sunmaktadır.
Kombinatoryal tekniklerin kaydedilmiş en eski kullanımı, MÖ. 16. yüzyıla tarihlenen Rhind Papirüsü'ndeki 79. problemden gelmektedir.
Sembolik dönem > 1000–1500 > 15. yüzyıl

1400 - Madhava ters tanjant fonksiyonu için seri genişlemeyi, arktan ve sin için sonsuz seriyi ve çemberin çevresini hesaplamak için birçok yöntemi keşfetti ve bunları π'yi 11 ondalık basamağa kadar doğru şekilde hesaplamak için kullandı.
y. 1400 - Gıyaseddin Cemşid el-Kaşi "sadece cebirsel sayıları yaklaştırmak için değil, aynı zamanda π gibi gerçek sayılar için de ondalık kesirlerin geliştirilmesine katkıda bulunmuştur. Ondalık kesirlere katkısı o kadar büyük ki yıllarca onların mucidi olarak kabul edildi. Bunu ilk yapan olmasa da, el-Kaşi n'inci kökleri hesaplamak için bir algoritma verdi; bu, yüzyıllar sonra [Paolo] Ruffini ve [William George] Horner tarafından verilen yöntemlerin özel bir örneğidir." Ayrıca aritmetik ve Arap rakamlarında ondalık nokta gösterimini kullanan ilk kişidir. Çalışmaları arasında Aritmetiğin Anahtarı (The Key of arithmetics), Matematikte keşifler (Discoveries in mathematics), Ondalık nokta (The Decimal point) ve Sıfırın faydaları (Benefits of the Zero) bulunmaktadır. Sıfırın faydaları’nın içeriği bir girişten sonra gelen beş denemedir: Tam sayı aritmetiği üzerine (On whole number arithmetic), Kesirli aritmetik üzerine (On fractional arithmetic), Astroloji üzerine (On astrology), Alanlar hakkında (On areas) ve Bilinmeyenleri bulma [bilinmeyen değişkenler] (On finding the unknowns [unknown variables]). Ayrıca Sinüs ve kiriş üzerine tez (Thesis on the sine and the chord) ve Birinci derece sinüs bulma üzerine tez (Thesis on finding the first degree sine) adlı eserleri yazdı.
15. yüzyıl - İbnü’l-Benna el-Merraküşi ve el-Kalasadi, cebir ve genel olarak matematik için sembolik gösterimi tanıttı.
15. yüzyıl - Nilakantha Somayaji, Kerala okulu matematikçisi, sonsuz seriler, cebir problemleri ve küresel geometri üzerine çalışmalar içeren Aryabhatiya Bhasya'yı yazdı.
1424 - Gıyaseddin Cemşid el-Kaşi, iç teğet ve çevrel çokgenleri kullanarak π'yi on altı ondalık basamağa kadar hesaplar.
1427 - El-Kaşi, ondalık kesirler üzerinde büyük derinlikli çalışmalar içeren Aritmetiğin Anahtarı (The Key to Arithmetic) adlı eserini tamamladı. Birkaç geometrik problem de dahil olmak üzere çeşitli problemlerin çözümüne aritmetik ve cebirsel yöntemler uyguladı.
1464 - Regiomontanus, trigonometriyi matematiğin ayrı bir dalı olarak ele alan en eski metinlerden biri olan De Triangulis omnimodus’u yazdı.
1478 - İsimsiz bir yazar Treviso Arithmetic adlı eseri yazdı.
1494 - Luca Pacioli Summa de arithmetica, geometria, proportioni et proportionalità adlı eseri yazdı; bilinmeyen için "co" (cosa) kullanarak ilkel sembolik cebri tanıttı.
Sembolik dönem > Modern dönem > 16. yüzyıl

1501 - Nilakantha Somayaji Tantrasamgraha'yı yazdı.
1520 - Scipione dal Ferro, "depresif" kübik denklemleri (x2 terimi olmayan kübik denklemler) çözmek için bir yöntem geliştirdi, ancak yayınlamadı.
1522 - Adam Ries, Arap rakamlarının kullanımını ve Roma rakamlarına göre avantajlarını anlattı.
1535 - Niccolò Tartaglia, bağımsız olarak depresif kübik denklemleri çözmek için bağımsız olarak bir yöntem geliştirdi, ancak o da yayınlamadı.
1539 - Gerolamo Cardano, Tartaglia'nın depresif kübik çözme yöntemini öğrenir ve kübikleri depresif hale dönüştürmek için bir yöntem keşfeder, böylece tüm kübik denklemleri çözmek için bir yöntem geliştirir.
1540 - Lodovico Ferrari dördüncü dereceden denklemi çözdü.
1544 - Michael Stifel, Arithmetica integra'yı yayınladı.
1545 - Gerolamo Cardano, karmaşık sayılar fikrini tasarladı.
1550 - Bir Kerala okul matematikçisi olan Jyeshtadeva, birçok matematik teoreminin ve formülünün detaylı türetimlerini veren dünyanın ilk kalkülüs metni olan Yuktibhāṣā'yı yazdı.
1572 - Rafael Bombelli Cebir (Algebra) tezini yazıyor ve kübik denklemleri çözmek için imajiner sayıları kullanıyor.
1584 - Zhu Zaiyu eşit tamperaman hesaplar.
1596 - Ludolf van Ceulen, iç teğet ve çevrel çokgenleri kullanarak π'yi yirmi ondalık basamağa kadar hesapladı.
Sembolik dönem > Modern dönem > 17. yüzyıl

1614 - John Napier, Mirifici Logarithmorum Canonis Descriptio adlı eserinde Napierian logaritmayı anlattı.
1617 - Henry Briggs, Logarithmorum Chilias Prima adlı eserinde ondalık logaritmaları tartıştı.
1618 - John Napier, logaritmalar üzerine bir çalışmada e sayısına ilk referansları yayınladı.
1619 - René Descartes analitik geometriyi keşfetti (Pierre de Fermat da bağımsız olarak onu keşfettiğini iddia etti).
1619 - Johannes Kepler, Kepler-Poinsot çok yüzlülerinden iki tanesini keşfetti.
1629 - Pierre de Fermat temel bir diferansiyel kalkülüs geliştirdi.
1634 - Gilles de Roberval, bir sikloidin altındaki alanın, oluşturduğu dairenin alanının üç katı olduğunu gösterdi.
1636 - Muhammed Bakır Yazdi, Descartes (1636) ile birlikte ortaklaşa 9.363.584 ve 9.437.056 dost sayı çiftini keşfetti.
1637 - Pierre de Fermat, Diophantus'un Arithmetica adlı eserinin kopyasının bir sayfasının kenarına düştüğü küçük notta Fermat'nın son teoremini kanıtladığını iddia etti.
1637 - René Descartes tarafından imajiner sayı teriminin ilk kullanımı; aşağılayıcı olması gerekiyordu.
1643 - René Descartes, Descartes teoremini geliştirdi.
1654 - Blaise Pascal ve Pierre de Fermat olasılık teorisini yarattı.
1655 - John Wallis, Arithmetica Infinitorum'u yazdı.
1658 - Christopher Wren, bir sikloidin uzunluğunun, oluşturduğu dairenin çapının dört katı olduğunu gösterdi.
1665 - Isaac Newton, kalkülüsün temel teoremi üzerinde çalıştı ve kendi sonsuz küçükler hesabı versiyonunu geliştirdi.
1668 - Nicholas Mercator ve William Brouncker, bir hiperbolik eğri parçası altındaki alanı hesaplamaya çalışırken logaritma için sonsuz bir seri keşfetti.
1671 - James Gregory, ters tanjant fonksiyonu için bir dizi genişletme geliştirdi (orijinal olarak Madhava tarafından keşfedildi).
1671 - James Gregory, Taylor Teoremini keşfetti.
1673 - Gottfried Leibniz da ayrıca kendi sonsuz küçükler hesabı versiyonunu geliştirdi.
1675 - Isaac Newton, fonksiyonel köklerin hesaplanması için bir algoritma icat etti.
1680'ler - Gottfried Leibniz sembolik mantık üzerine çalıştı.
1683 - Seki Takakazu, kalan (resultant) ve determinant'ı keşfetti.
1683 - Seki Takakazu, eleme teorisini geliştirdi.
1691 - Gottfried Leibniz, adi diferansiyel denklemler için değişkenleri ayırma tekniğini keşfetti.
1693 - Edmund Halley, ölüm oranını yaşla istatistiksel olarak ilişkilendiren ilk ölüm tablolarını hazırladı.
1696 - Guillaume de L'Hôpital, belirli limitlerin hesaplanması içinkendi kuralını belirtti.
1696 - Jakob Bernoulli ve Johann Bernoulli, varyasyonlar hesabındaki ilk sonuç olan brachistochrone problemini çözdü.
1699 - Abraham Sharp, π'nin 72 basamağını hesapladı, ancak yalnızca 71'i doğruydu.
Sembolik dönem > Modern dönem > 18. yüzyıl

1706 - John Machin, π için hızla yakınsayan ters tanjant serisi geliştirdi ve π'yi 100 ondalık basamağa kadar hesapladı.
1708 - Seki Takakazu, Bernoulli sayılarını keşfetti. Sayıların adını aldığı Jacob Bernoulli'nin, Takakazu'dan kısa bir süre sonra bağımsız olarak bu sayıları keşfettiğine inanılmaktadır.
1712 - Brook Taylor, Taylor serisini geliştirdi.
1722 - Abraham de Moivre, trigonometrik fonksiyonları ve karmaşık sayıları birbirine bağlayan de Moivre formülünü ifade etti.
1722 - Takebe Kenko, Richardson ekstrapolasyonunu tanıttı.
1724 - Abraham De Moivre, Annuities on Lives'da ölüm istatistikleri ve yıllık gelirler teorisinin temelini inceledi.
1730 - James Stirling, The Differential Method'u yayınladı.
1733 - Giovanni Girolamo Saccheri, Öklid'in beşinci varsayımı, paralel önermesi yanlış olsaydı geometrinin nasıl olacağını araştırdı.
1733 - Abraham de Moivre, olasılıktaki binom dağılımına yaklaşmak için normal dağılımı tanıttı.
1734 - Leonhard Euler, birinci dereceden adi diferansiyel denklemleri çözmek için integrasyon çarpanları metodunu tanıttı.
1735 - Leonhard Euler, sonsuz bir seriyi π ile ilişkilendirerek Basel problemini çözdü.
1736 - Leonhard Euler, aslında çizge (graf) teorisini yaratarak, Königsberg'in yedi köprüsü problemini çözdü.
1739 - Leonhard Euler, genel homojen doğrusal adi diferansiyel denklemi sabit katsayılarla çözdü.
1742 - Christian Goldbach, ikiden büyük her çift sayının iki asal sayının toplamı olarak ifade edilebileceğini varsaydı, bu şimdi Goldbach varsayımı olarak biliniyor.
1747 - Jean le Rond d'Alembert titreşimli sicim problemini (tek boyutlu dalga denklemi) çözdü.
1748 - Maria Gaetana Agnesi, Instituzioni Analitiche ve Uso della Gioventu Italiana adlı eserlerinde analizi tartıştı.
1761 - Thomas Bayes, Bayes teoremini kanıtladı.
1761 - Johann Heinrich Lambert, π'nin irrasyonel olduğunu kanıtladı.
1762 - Joseph Louis Lagrange, diverjans teoremini keşfetti.
1789 - Jurij Vega, Machin'in formülünü geliştirdi ve 136'sı doğru olmak üzere π ile 140 ondalık basamağı hesapladı.
1794 - Jurij Vega, Thesaurus Logarithmorum Completus adlı eserini yayınladı.
1796 - Carl Friedrich Gauss, düzgün 17'genin yalnızca bir pergel ve cetvel kullanılarak çizilebileceğini kanıtladı.
1796 - Adrien-Marie Legendre, asal sayı teoremini varsaydı.
1797 - Caspar Wessel, vektörleri karmaşık sayılarla ilişkilendirdi ve karmaşık sayı işlemlerini geometrik terimlerle inceldi.
1799 - Carl Friedrich Gauss, cebirin temel teoremini kanıtladı (her polinom denkleminin karmaşık sayılar arasında bir çözümü vardır).
1799 - Paolo Ruffini, beşinci dereceden veya daha yüksek denklemlerin genel bir formülle çözülemeyeceği ifade eden Abel-Ruffini teoremini kısmen kanıtladı.
Sembolik dönem > Çağdaş dönem > 21. yüzyıl

2002 - IIT Kanpur'dan Manindra Agrawal, Nitin Saxena ve Neeraj Kayal, belirli bir sayının asal olup olmadığını belirlemek için koşulsuz deterministik bir polinom zaman algoritması sundu (AKS asallık testi).
2002 - Preda Mihăilescu, Katalan varsayımını kanıtladı.
2003 - Grigori Perelman, Poincaré varsayımını kanıtladı.
2004 - Yüz kadar matematikçiyi içeren ve elli yılı kapsayan ortak bir çalışma olan sonlu basit grupların sınıflandırılması tamamlandı.
2004 - Ben Green ve Terence Tao, Green-Tao teoremini kanıtladı.
2009 - Temel lemma (Langlands programı) Ngô Bảo Châu tarafından kanıtlanmıştır.
2010 - Larry Guth ve Nets Hawk Katz, Erdös'ün farklı mesafeler problemini çözdü.
2013 - Yitang Zhang, asal sayılar arasındaki boşluklarda ilk sonlu sınırı kanıtladı.
2014 - Flyspeck Projesi, Kepler varsayımının kanıtını tamamladığını duyurdu.
2015 - Terence Tao, Erdös Tutarsızlık Problemini çözdü.
2015 - László Babai, kuasipolinomiyal karmaşıklık algoritmasının Graf izomorfizm problemini çözeceğini buldu.
2016 - Maryna Viazovska, küre paketleme problemini 8. boyutta çözdü. Bunun üzerine inşa edilen sonraki çalışmalar 24. boyut için bir çözüme yol açtı.
Konuyla ilgili yayınlar

David Eugene Smith, 1929 & 1959, A Source Book in Mathematics, Dover Publications. 0-486-64690-4.
Libyssa

| --- | --- |
Grekçe: Λίβυσσα
LibyssaTurkey haritasındaki konumu.
Diğer adı: Libysa
Konum: Gebze, Kocaeli,  Türkiye
Koordinatlar: 40°46′10″N 29°32′23″E﻿ / ﻿40.769562°K 29.539812°D﻿ / 40.769562; 29.539812
Tür: Yerleşim
Tarihçe
Olay(lar): Hannibal'in öldüğü yer
Libyssa (Grekçe: Λίβυσσα) veya Libysa (Λίβισσα), antik Bitinya'da (İzmit) Sinus Astacenus (İzmit Körfezi) kuzey kıyısında, İznik'ten Kalkedon'a giden yol üzerinde bir yerleşimdir. Antik çağda Kartacalı general Hannibal'in mezarının bulunduğu yer olarak tanınıyordu. Yaşlı Plinius zamanında bu kent artık mevcut değildi, ancak sadece Hannibal'in höyüğü nedeniyle anılıyordu.
Antik Libyssa'nın yeri, günümüz Türkiye'sinin kuzeybatısında, Kocaeli ilinin Gebze ilçesi sınırları içinde, İzmit Körfezi kıyısında, İzmit (antik Nikomedia) şehrinin yakınında bulunmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Atatürk, Hannibal'e büyük saygı ve hayranlık duyuyordu ve onun ölüm yerine yakın bir yerde sembolik bir anıt yaptırarak onu onurlandırmıştır.
Julie Mehretu

| Julie Mehretu |
| --- | --- |
2020'de Mehretu
Doğum: 1970 (54-55 yaşında) Addis Ababa, Etiyopya İmparatorluğu
Eğitim: East Lansing Lisesi
Mezun olduğu okul(lar):  Kalamazoo Koleji  Rhode Island School of Design 
Meslek: Ressam
Ödüller: MacArthur Fellow

Julie Mehretu (d. 1970), Etiyopya asıllı ABD'li çağdaş görsel sanatçıdır.
Çok katmanlı resmedilmiş büyük ölçekli soyut manzara resimleri ile tanınmaktadır. Eserleri, sanat piyasasında çok yüksek fiyata alıcı bulan bir ressamdır. Time'ın 2020'nin En Etkili 100 Kişisi listesinde yer almaktadır.
Yaşamı

Mehretu, 1970 yılında Etiyopya İmparatorluğu'nun Addis Ababa şehrinde doğdu. Babası, Etiyopyalı bir coğrafya profesörü, annesi Montessori öğretmeni olan Yahudi bir ABD'lidir. Ailesi, Etiyopya'daki siyasi kargaşadan ötürü 1977'de ülkeden kaçmış ve babasının Michigan Eyalet Üniversitesi'nde ekonomik coğrafya alanında öğretim görevlisi olarak görev yapması nedeniyle East Lansing, Michigan'a taşınmıştır.
East Lansing Lisesi 'nden mezun olan Mehretu, Kalamazoo, Michigan'daki Kalamazoo Koleji'nden yükseköğrenim gördü ve öğrenimi sırasında üçüncü sınıfı Senegal'in başkenti Dakar'daki Şeyh Anta Diop Üniversitesi'nde (UCAD) geçirdi. Eğiimine  Providence, Rhode Island'daki Rhode Island Tasarım Okulu'na devam etti. 1997 yılında Güzel Sanatlar Yüksek Lisans derecesi aldı. Houston Güzel Sanatlar Müzesi'nin CORE programına seçilerek bir stüdyo, burs ve müzede bir sergi olanağı elde etti.
Resim, çizim ve baskılarında kentsel sosyo-politik değişimlerin kümülatif etkilerini betimleyen sanatçı, 2020'de Time'ın 2020'nin En Etkili 100 Kişisi listesinde yer aldı. Ertesi yıl The New York Times kendisini  "kanona çoktan girmiş nadir çağdaş Siyah kadın ressam" olarak tanımladı.
Ekim 2023'te İsimsiz (2001) adlı eseri, Sotheby's Hong Kong'da 9,32 milyon dolara satılmış ve Afrika doğumlu bir sanatçıya ait olup en yüksek fiyatla satılan eser olarak rekor kırmıştır. Katrina Kasırgası'nın 2005'te New Orleans kentinde yarattığı etki üzerine yaptığı Şafak ve Sabahla Yürüyenler adlı soyut tablosu  ise birkaç ay sonra New York'taki Sotheby's'de 10,7 milyon dolara satıldı.  Mehretu’nun Insile (2013) adlı eseri ise 2024'te Paris'te 9,5 milyon dolara satıldı.
Ekim 2024'te  New York City'deki  Whitney Müzesi, Mehretu'nun yirmi beş yaşın altındaki müze ziyaretçilerine ücretsiz erişim sağlayan "Free 25 and Under" programına iki milyon dolardan fazla bağışta bulunduğunu açıklamıştır.