stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Letonya millî futbol takımı
Kadro

Aşağıdaki oyuncular, 7 ve 10 Eylül 2024 tarihlerinde Ermenistan ve Faroe Adaları'na karşı oynanacak 2024-25 UEFA Uluslar Ligi C maçları için çağrıldı.
| № | Mevki | Futbolcu | Doğum tarihi (yaş) | Maç | Gol | Kulüp |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1KL | Roberts Ozols | 10 Eylül 1995 (29 yaşında) | 19 | 0 |  Qizilqum |
| 23 | 1KL | Rihards Matrevics | 18 Mart 1999 (25 yaşında) | 8 | 0 |  Riga |
| 12 | 1KL | Frenks Orols | 26 Haziran 2000 (24 yaşında) | 0 | 0 |  BFC Daugavpils |

| 4 | 2DF | Kaspars Dubra | 20 Aralık 1990 (34 yaşında) | 66 | 3 |  Panevėžys |
| 11 | 2DF | Roberts Savaļnieks | 4 Şubat 1993 (32 yaşında) | 62 | 2 |  RFS |
| 14 | 2DF | Andrejs Cigaņiks | 12 Nisan 1997 (27 yaşında) | 55 | 4 |  FC Luzern |
| 13 | 2DF | Raivis Jurkovskis | 7 Aralık 1996 (28 yaşında) | 45 | 0 |  Riga |
| 2 | 2DF | Daniels Balodis | 10 Haziran 1998 (26 yaşında) | 12 | 1 |  Valmiera |
| 21 | 2DF | Maksims Toņiševs | 12 Mayıs 2000 (24 yaşında) | 3 | 0 |  Valmiera |
| 5 | 2DF | Vjačeslavs Isajevs | 23 Ağustos 1993 (31 yaşında) | 7 | 0 |  FK Auda |
| 8 | 2DF | Emīls Birka | 25 Nisan 2000 (24 yaşında) | 1 | 0 |  FK Auda |

| 19 | 3OS | Deniss Meļņiks | 7 Eylül 2002 (22 yaşında) | 1 | 0 |  Valmiera FC |
| 16 | 3OS | Alvis Jaunzems | 16 Haziran 1999 (25 yaşında) | 40 | 0 |  Stal Mielec |
| 6 | 3OS | Kristers Tobers (captain) | 13 Aralık 2000 (24 yaşında) | 33 | 1 |  Grasshopper |
| 22 | 3OS | Aleksejs Saveļjevs | 30 Ocak 1999 (26 yaşında) | 22 | 1 |  Auda |
| 3 | 3OS | Renārs Varslavāns | 23 Ağustos 2001 (23 yaşında) | 10 | 1 |  Valmiera |
| 15 | 3OS | Dmitrijs Zelenkovs | 15 Mayıs 2000 (24 yaşında) | 8 | 0 |  RFS |
| 17 | 3OS | Lukass Vapne | 31 Ağustos 2003 (21 yaşında) | 4 | 0 |  Valmiera FC |

| 10 | 4FV | Jānis Ikaunieks | 16 Şubat 1995 (29 yaşında) | 60 | 12 |  RFS |
| 20 | 4FV | Roberts Uldriķis | 3 Nisan 1998 (26 yaşında) | 51 | 7 |  Athens Kallithea |
| 9 | 4FV | Vladislavs Gutkovskis | 2 Nisan 1995 (29 yaşında) | 47 | 11 |  Daejeon Hana Citizen |
| 7 | 4FV | Eduards Dašķevičs | 12 Temmuz 2002 (22 yaşında) | 13 | 0 |  Riga |
| 18 | 4FV | Marko Regža | 20 Ocak 1999 (26 yaşında) | 10 | 0 |  Riga |
Futbolcu istatistikleri > En çok millî olan oyuncular

| Sıra | Futbolcu | Maç | Gol | Yıllar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Vitālijs Astafjevs | 167 | 16 | 1992-2010 |
| 2 | Andrejs Rubins | 117 | 9 | 1998-2011 |
| 3 | Juris Laizāns | 113 | 15 | 1998-2013 |
| 4 | Imants Bleidelis | 106 | 10 | 1995-2007 |
| 5 | Mihails Zemļinskis | 105 | 12 | 1992-2005 |
| 6 | Māris Verpakovskis | 104 | 29 | 1999-2014 |
| 7 | Igors Stepanovs | 100 | 4 | 1995-2011 |
| 7 | Andris Vaņins | 100 | 0 | 2000-2019 |
| 9 | Aleksandrs Koliņko | 94 | 0 | 1997-2015 |
| 10 | Kaspars Gorkšs | 89 | 5 | 2005-2017 |
Futbolcu istatistikleri > En çok gol atan oyuncular

| Sıra | Futbolcu | Gol | Maç | Gol ort>  | Yıllar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | Māris Verpakovskis | 29 | 104 | 0.28 | 1999-2014 |
| 2. | Ēriks Pētersons | 24 | 63 | 0.38 | 1929-1939 |
| 3. | Vitālijs Astafjevs | 16 | 167 | 0.1 | 1992-2010 |
| 4. | Marians Pahars | 15 | 75 | 0.2 | 1996-2007 |
| 4. | Juris Laizāns | 15 | 113 | 0.13 | 1998-2013 |
| 6. | Alberts Šeibelis | 14 | 54 | 0.26 | 1925-1939 |
| 7. | Iļja Vestermans | 13 | 23 | 0.57 | 1935-1938 |
| 7. | Valērijs Šabala | 13 | 53 | 0.25 | 2013–günümüz |
| 9. | Aleksandrs Cauņa | 12 | 45 | 0.27 | 2007-2015 |
| 9. | Mihails Zemļinskis | 12 | 105 | 0.11 | 1992-2005 |
Teknik direktörleri

| Teknik Direktör | Görev Süresi |
| --- | --- |
 Juris Rēdlihs: 1924-1924
 Willy Malousek: 1924-1924
 Valters Vilsons: 1925-1925
 Ferenc Molnár: 1926-1927
 Karl Kurz: 1927-1927
 Juris Rēdlihs: 1930-1931
 Jānis Lapiņš: 1932-1932
 Ferenc Voggenhuber: 1935-1935
/ Rudolf Stanzel: 1936-1939
 Kārlis Upenieks: 1940-1940
 Jānis Gilis: 1992-1997
 Revaz Dzodzuaşvili: 1998-1999
 Gary Johnson: 1999-2001
 Aleksandrs Starkovs: 2001-2004
 Jurijs Andrejevs: 2004-2007
 Aleksandrs Starkovs: 2007-2013
 Marians Pahars: 2013-2017
 Aleksandrs Starkovs: 2017-2018
 Mixu Paatelainen: 2018
 Slaviša Stojanovič: 2019-2020
 Dainis Kazakevičs: 2020-2023
 Paolo Nicolato: 2024-günümüz
Sarıkamış Harekâtı

| g t Kafkasya Cephesi |
| --- | --- |
 Köprüköy  Ardahan  Sarıkamış  Van  Malazgirt  I. Karakilise  Zeytun  Köprüköy  1. Erzurum  1. Trabzon  1. Erzincan  Muş  Bitlis  2. Trabzon  Çapakçur  2. Erzincan  2. Erzurum  Serdarabad  Baş Abaran  II. Karakilise  Mastara  Çoloki  Göyçay (Kürdemir-Karameryem)  Binegedi  Bakü 
Sarıkamış Harekâtı, I. Dünya Savaşı sırasında, 22 Aralık 1914 ve 6 Ocak 1915 arasında Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında Sarıkamış ve çevresinde (Oltu, Narman, Penek, Horasan, Bardız, Mecingirt, Karaurgan, Divik) gerçekleşen muharebeler olup Osmanlı İmparatorluğu'nun askerî taktik hatalarıyla başarısızlıkla sonuçlanan bir askerî girişimdir.
Kuşatma planı

Kuşatma planını Hasan İzzet Paşa hazırlamıştı. 19 Aralık'ta 3. Ordu kumandanlığını geçici olarak üzerine alan Enver Paşa Hasan İzzet Paşa'nın planını değiştirmeden ordu emri olarak yayımlamıştır. Sarıkamış Harekâtının planını içeren ordu emri:
3 ncü Ordu Komutanlığı Köprüköy öğleden sonra
19 Aralık 1914
22 Aralık 1914 günü için emir.
1. Düşman asıl kuvvetleri eski mevzisindedir.
2. Düşman asıl kuvvetlerini Kars istikametinden ayırarak Aras
Vadisi’ne doğru güneye atmak üzere 3 ncü Ordunun kuvvetlerinin tamamı ile
Oltu istikametinden düşmanın sağ kanadı gerilerine doğru ilerleyecektir.
3. Nizamiye 2 nci Süvari Tümeni piyade ve topçu ile takviye edildiği
hâlde düşmanın Aras Nehri güneyindeki kanadına taarruz edecek ve onun
dikkatini bu kanada çekecektir. [Bu hususta ayrıca talimat verilmiştir.]
4. 11 nci Kolordu kendi mevzisinde kalacak ve düşmanın dikkatini
çekmek için bütün cephede gösteri taarruzu yapacak, düşman bütün
kuvvetleri ile ilerlediği takdirde ilerlemesini durduracaktır. [11 nci Kolorduya
özel talimat verilmiştir.]
5. 9 ncu Kolordu en azından iki kol ile [sol kol Ekrek - Yeniköy
yolunda] yürüyecek hiç olmazsa Kızılkilise - İd yoluna varacaktır. Düşmanın
İd müfrezesinin doğuya doğru asıl kuvvetlerine katılmasına kesin surette
engel olacaktır.
6. 10 ncu Kolordu, bir tümeni ile İd’e, diğer iki tümeni ile Ardos’a
varacaktır. Her iki kol rastladıkları düşmana taarruz edecektir. Harekât
emredildiği gibi yapıldığı takdirde 23 Aralık 1914 günü, 9 ncu Kolordunun
Çatak - Petkir hattına ve 10 ncu Kolordunun Oltu yönüne doğru ilerlemesi ve
24 Aralıkta 9 ncu Kolordunun Kötek ve 10 ncu Kolordunun Bardız
istikametine yürümesi muhtemeldir.
7. Keşif bölgeleri: Süvari Tümeniyle 11 nci Kolordunun keşif
bölgesi sınırı Aras Nehri’dir…
8. Muhabere şekli hakkında ayrıca emir verilecektir.
9. Ordu karargâhı Köprüköy’dedir.
Başkomutan Vekili
Enver
Harekât güçleri > Türk Tarafı

3. Ordu, 94 tabur, 90 bin asker (75.600 tüfek), 73 makineli tüfek, 218 top – (Tuğgeneral) Enver Paşa, Kurmay Başkanı General Bronsart Von Schellendorf, Kurmay Başkanı yardımcısı Felix Guse, Harekât Şubesi Müdürü binbaşı Feldmann
10. Kolordu Tortum çevresinde, 33 tabur, 40 bin asker (28 bin tüfek), 20 makineli tüfek, 56 top – Albay Hafız Hakkı Bey
30. Tümen – Yarbay Ali Osman Bey
31. Tümen – Albay Hasan Vasfi Bey
32. Tümen – Yarbay Abdülkerim Bey
Stange Bey Müfrezesi Arhavi'de, bir piyade alayı (3 tabur: 3 bin asker) ve Teşkilat-ı Mahsusa çetelerinden ibaret (10. Kolordu'ya bağlı) – Stange Bey
9. Kolordu Kuşa, Pertanos bölgesinde, 27 tabur, 28 bin asker (21 bin tüfek), 23 makineli tüfek, 58 top – Ali İhsan Paşa
17. Tümen – Albay Ali Rıza Bey
28. Tümen – Albay Ethem Bey
29. Tümen – Albay Arif Bey
11. Kolordu, 34 tabur (6 taburdan oluşan 37. Tümen muharebeye katılmamıştır. 11. Kolordu'nun kuvveti 20 bin tüfekten fazla değildir), 23 bin tüfek, 16 makineli tüfek, 94 top – Tuğgeneral Galip Paşa
18. Tümen – Albay Mustafa Nimet Bey
33. Tümen – Şevket Bey
34. Tümen – Grebeneli Bekir
2. Nizamiye Süvari Tümeni, Aras Nehrinin güneyinde, 4.400 tüfek, 16 makineli tüfek, 10 top – Yarbay Yusuf İzzet Bey
Harekât güçleri > Rus tarafı

Ruslar Batı cephelerini takviye etmek için 2. ve 3. Kafkas ve 1. Türkistan Kolordularını Batı cephesine yollamışlardı. Bu yüzden Rus Kafkas Ordusu 1. Kafkas Kolordusu (32 tabur), 2. Türkistan Kolordusu (21 tabur), 3 Plaston tugayı (18 tabur), 66. Tümen (16 tabur) ve birtakım bağımsız müfrezelerden ibaretti. Savaşın başlangıcındaki Rus kuvveti 100 piyade taburu (100 bin asker), 117 süvari bölüğü (15 bin süvari) ve 256 toptu. Ermeni ve Gürcü gönüllüler ve yeni oluşturulan 3. Kafkas Avcı Tugayı (8 tabur) ile takviye edilen Rus Kafkasya Ordusu 130 bin asker civarındaydı. Başlangıçta Rus taburları 1250-1300 piyadeden oluşurken Türkistan ve Plaston taburları nadiren 800 askerden fazlaydı. Türklerin karşısında, 1. Kafkasya Kolordu'sunun 30 taburu, 2. Türkistan Kolordusu ve 11 Plaston taburu bulunuyordu. Bunun haricinde Kars'ta 66. Tümenin 4 taburu ve Tiflis'te yeni oluşturulmuş 3. Kafkas Avcı tugayı (8 tabur) ve Sibirya Kazak Tugayı (12 süvari bölüğü) vardı. Bu kuvvetler haricindeki Rus birliklerinin 12 taburu Batum ve çevresinde, 8 Taburu ve 30 süvari bölüğü Iğdır'da, 8 tabur ve 24 süvari bölüğü İran Azerbaycan'ındaydı ve Sarıkamış muharebelerine katılmadılar. Türkler ise bu muharebede kesin sonuç alabilmek için tüm birliklerini ileri sürmüşlerdi. Rusların başka bir avantajı Rus askerlerinin tamamının kışlık elbise giydirilmiş olması, sıhhiye teşkilatının Türklerden çok daha iyi durumda olması (muharebenin başlangıcından itibaren, Türk tarafında her gün 500 asker hastanelerde ölmüştür. Hastanede ölen askerlerin sayısı 10 binden fazlaydı).
Kafkasya Ordusu, 78 bin asker (60 bin piyade, 4 bin süvari, Kars'ta ve Tiflis'te 14 bin yedek kuvvet), tüm Kafkasya ordusundaki toplam top sayısı 256 (Türk ordusunun karşısında bulunan birliğin top sayısı, Türk ordusuna hemen hemen eşit) – Başkumandanı General Graf Vorontsov Dashkov, Yardımcısı General Myshlayevski, Kurmay Başkanı General Yudenich.
Kuzeyden Güneye;
Oltu Müfrezesi Oltu-Narman bölgesinde, 8 tabur (8 bin piyade), 700 süvari, 24 top – General Istomin.
2. Türkistan Kolordusu (21 tabur, 42 top), 39. Tümen (16 tabur 48 top), 80. Piyade Alayı (4 tabur), Sinamir – Ardos – Horasan- Yüzviran hattında, toplam 41 tabur 30 süvari bölüğü (3000 süvari), 138 top – General Bergmann.
1. (6 taburundan 5 taburu) ve 2. Plaston (6 tabur) Tugayları, 500 kişiden kurulu bir Ermeni gönüllü taburu, 79. Alayın 2 taburu, Kazak (Cossack) Süvari Alayı (6 bölük) Aras Nehrinin güneyinde.
Harekâtın aşamaları > 25-26 Aralık 9. ve 10. Kolorduların Kar Fırtınasına Yakalanması

29. Tümen öğleyin Kızılkilise'ye, ondan biraz sonra saat 4'te Malakan Yaylasına ulaştı. Kızılkilise, Bardız köyü gibi Rus birlikleri tarafından hiçbir eşyasına dokunulmayarak terk edilmişti. Ali İhsan Paşa yorgunluktan ve akşama doğru havanın soğumasından dolayı askerler arasında donma vakalarının başladığını, bu yüzden 29. Tümenin Kızılkilise ve Malakan Yaylasında bugün geceledikten sonra 26 Aralık sabahı Sarıkamış'a yürünmesi gerektiğini söyledi. Enver Paşa sadece Sarıkamış'ın ele geçirilmesi ile Rusların teslim olacağını düşünüyordu. Rusların sırf geri çekiliş yolu kapatıldığını görerek teslim olacağını düşünmek fazla iyimser bir düşünceydi. 1000 Rus demir yolu işçisi ve 2 sınır muhafızı bölüğünün bir kısmından oluşturulan müfreze (Rusça sotni) tarafından savunulan Bardız Geçidi'ne Enver Paşa taarruz emri verdi. Fakat taarruz sırasında ormanda dağılan Türk birlikleri donma ve firar yüzünden ağır zayiata uğradı. İlden bu taarruzda 29. Tümenin yüzde 50 oranında zayiat verdiğini iddia etmektedir. Ali İhsan Paşa askerlerin yorgunluğunu gerekçe göstererek Enver Paşa'yı taarruzun durdurması konusunda ikna etti. Yarbay Guse ve Rus kaynakları o sırada Sarıkamış'ta sadece 2 bin kişiden oluşan derme çatma bir kuvvet olduğu için taarruza devam edilseydi Sarıkamış'ın alınabileceğini iddia etmektedirler. Ali İhsan Paşa ve maiyeti Enver Paşa'ya büyük ısrarlar sonucu aldırmış olduğu bu karar Sarıkamış'ın ele geçirilmesini yüksek ihtimalle engellemiş olsa da Ali İhsan Paşa'nın baştan Enver Paşa'ya teklif ettiği gibi 29. Tümen 25 Aralık'ta Malakan Komu ve Kızılkilise'de gecelemiş olsaydı, 26 Aralık sabahı toplu ve zinde kuvvetleriyle Rusların 26 Aralık'ta takviye kuvvetler almasına rağmen Sarıkamış'ı 26 Aralık sabahı ele geçirirdi. 26 Aralık'ta mevcudunun üçte ikisini kaybetmiş (Bardız'da 10 bin askere sahip olan bu birlik Sarıkamış'ta 3 bin askere düşmüştü) 29. Tümen ve 17. Tümenin 2 alayının taarruzunu bile Ruslar büyük güçlükle durdurmuşlardır.
30. ve 31. Tümenler Hafız Hakkı Bey'in emri doğrultusunda 26 Aralık Gece 3'te Başköy-Beyköy hattına ulaşmak için Allahu Ekber dağlarına girmiştir. Bu 2 tümen soğuk, kar, yolların kötülüğü ve çıkan kar fırtınası sonucunda çok ağır kayıp vermiş ve Allahu Ekber Dağlarında 19 saat içerisinde çıktıktan sonra mevcudu 3200 askere inmiştir. Halbuki bu 2 tümenin 22 Aralık Harekât başlangıcı mevcudu 26 bindi. Hafız Hakkı Bey 26 Aralık öğle vakti gönderdiği posta eriyle, Enver Paşa'dan kolordusunu dinlendirmek ve perakendesini (döküntü, etrafa dağılmış veya firar etmiş askerler) toplamak için 2 gün süre istedi. Enver Paşa ise Sarıkamış'taki durumun kritik olması sebebiyle 10. Kolordu'nun derhal Sarıkamış'a hareket etmesini emretti.
Harekâtın aşamaları > Stange Bey Müfrezesinin Hareketi

Aralığın başlangıcında Artvin'den karaya çıkartılan Stange Bey müfrezesi bir piyade alayı (3 tabur: 3000 piyade) ve 3 obüsten ibaretti. Bu müfrezeye Sarıkamış Harekât başladığında Artvin-Oltu arasındaki engebeli dağ yollarını aşarak, 10. Kolordu'ya katılması emri verilmiştir. Stange Bey bu zorlu yolları aşamayarak, sadece Ardahan'a kadar ulaşabilmiş ve 3 Plaston taburu (yaklaşık 2000 asker) tarafından savunulan şehri 27 Aralık'ta ele geçirmişti (Muratoff bu tarihi 25 Aralık olarak vermektedir). Binbaşı Stange Bey, düzensiz bir şekilde çekilen Plaston taburlarını takip etmeyerek büyük bir hata yapmıştır. Bu sırada General Istomin'in tugayı da 10. Kolordu tarafından Merdenek'e sürülmüştü. Stange Bey ilerlemeye devam etseydi, General Istomin (Oltu) müfrezesini, 10. Kolordu ile birlikte kuşatarak, 10. Kolordu tarafından iyice hırpalanmış bu tugayın çöküşünü tamamlayabilirdi. 1 Ocak'ta General Kalitin kumadasındaki Sibirya Kazak tugayı, bozguna uğrayan Plaston taburlarını topladıktan sonra, 18 süvari bölüğü, 3 piyade taburu, 8 sahra topu ve 6 atlı toptan oluşan bir kuvvete ulaştı. Buna ilave olarak, 3. Kafkas Avcı Tugayı'nın 4 taburu (diğer 4 tabur 10. Kolordu'yu imha etmek üzere Selim'e gönderilmişti) ile takviye edilen Istomin müfrezesi de 3 Ocak'ta Ardahan'a karşı taarruza geçti. Stange bey bu üstün Rus kuvvetlerinin (15 piyade taburu ve 18 süvari bölüğü) taarruzu karşısında, fazla mukavemet göstermeden geri Artvin'e doğru geri çekildi.
Harekâtın aşamaları > 4-17 Ocak Rus Karşı Taarruzu

4 Ocak öğle vakti Bardız'a ulaştıktan sonra, Bardız'da çok beklemeyerek Norşin'e hareket eden Enver Paşa, buradan 32. Tümen ve 11. Kolordu'ya birlikte taarruz emri verse de Galip Paşa bu taarruz emrini uygulamamıştır. 5 Ocak'ta Enver Paşa'ya gönderdiği raporda, Kolordu'sunun uğradığı kayıpları gerekçe göstererek 2 gün daha süre istemiştir. 6 Ocak'ta Enver Paşa'nın ısrarları sonucu taarruz başlamış ve Rus kuvvetleri biraz geri atılmak haricinde bir başarı elde edilememiştir. Bugün Enver Paşa, Hafız Hakkı Paşa'dan aldığı rapor ile 9. Kolordu'nun imha olduğunu ve 10. Kolordu'nun artakalanlarının Bardız'da toplandığı haberini almıştır.
Rusların karşı taarruzuyla cephenin çökeceğinden korkan Enver Paşa, 5 Ocak'ta Üsküdar'da bulunan 1. Ordu'ya bağlı 5. Kolordu'ya, 3. Ordu'yu takviye etmesi için hızla Kafkasya'ya hareket etmesini emretmiştir. O sırada 1. Ordu kumandanı olan Liman Von Sanders İstanbul'a yönelmesi muhtemel bir İngiliz-Fransız bir saldırısına karşı bu Kolordu'yu elde bulundurmak istemiş ve Alman Elçiliğinin de yardımıyla 5. Kolordu'nun gönderilmesine mani olmayı başarmıştı.
“Son başarı ümidi de bu şekilde sona erdiğinden ve Enver Paşa’nın da devamlı olarak İstanbul’dan uzak kalmasına izin verilmediğinden beraberindeki kişilerle birlikte 9 Ocak'ta orduyu terk etti ve İsmail Hakkı Bey’i [Hafız Hakkı Paşa] de, paşalığa terfi ettirerek ordu komutanlığına tayin etti. Süvari Tümeni kumandanı Yusuf İzzet Bey de 10. Kolordu’nun başına getirildi.
10. Kolordu Ruslardan kurtulmuş olsa da, mevcudu 12 bin askeri geçmeyen 3. Ordu tüm cephede Rusların taarruz ve takibine maruz kalmıştır. Mevcudun azlığı ve askerlerin yorgunluğu sebebiyle, cephenin birçok yerinde bozgunlar yaşanmış ve birçok miktarda esir bırakılmıştır. Oltu-Merdenek yolunda bırakılan müfreze, 263. Alaya bağlı 2 tabur ve 1. Kafkas Süvari Tümeniyle takviye edilen General Kalitin müfrezesi’nin (18 süvari bölüğü ve 3. Plaston Tugayının 3 taburu) taarruzuna maruz kalmış, birkaç gün şiddetli mukavemet gösterdikten sonra direnci kırılmış ve 23 Aralık’ta ele geçirilen Oltu 3 hafta sonra 13 Ocak’ta gene Rusların eline geçmiştir. Merkezde de Rusların şiddetli taarruzuna uğrayan 10. Kolordu Bardız’dan Narman’a, 11. Kolordu da Azap’ın doğusuna çekilmiştir. 22 Ocak'ta 3. Ordu'nun mevcudu 11. Kolordu 4,000 er (2,000 tüfek), 10. Kolordu 2,400 tüfek olmak üzere 4.500 tüfeğe inmişti. Mevcudu sıfırlanan 9. Kolordunun 28. Tümeni firari erler ve amele taburları ile 2,800 askere ulaşmıştı 24 Mart'ta 4 Ocak'ta 10 binden fazla firarisi dışında tamamıyla yok olan 9. Kolordunun 7.808 asker, 10. Kolordunun 3,513 asker ve 11. Kolordunun 4,206 ere sahip olmasının sebebi, 10. ve 11. Kolorduların 4-22 Ocak Rus karşı taarruzunda çok ağır zayiat vermesidir. Ocak ayında 30 bini aşkın firari erin sadece 12,000 kadarı toplanabilmişti. 22 Ocak’ta Rus taarruzu durmuş ve Nisan’a kadar cephede sükunet başlamıştır.
Yenilginin sorumlusu

Yenilginin sorumlusu hâlen tartışılmaktadır. Enver Paşa'nın Torunu Osman Mayatepek, Harekâtı şu şekilde değerlenmektedir:
"Şayet komutanlar Enver Paşa'nın emirlerini yerine getirseydi Sarıkamış zaferle biterdi. 10. Kolordu Hafız Hakkı Bey komutasında Bardız'a gitmesi gerekirken, Rus birliklerinin peşine takılıp Koşur istikametine yöneldi (30. ve 31. Tümenler). Yalnız 32. Tümen Bardız'a ilerledi. Bu hata Hafız Hakkı'nın, "zafer kazanma" ihtirası ile yolu 75 kilometre uzattığı yetmezmiş gibi, Allahuekber Dağlarını geçmeye mecbur kalmış; fırtına ve tipiye yakalanıp çok büyük zayiat vermiştir ve zamanında Sarıkamış'a intikal etmemiştir. 9. Kolordu ise 3. Ordu ile 24 Aralık'ta Bardız'da birleşir. Cephe arasındaki Rus birliklerine taarruz etmek için Kötek yönüne gidip ve Rus ihtiyat kuvvetleriyle taarruz edip Sarıkamış'a iltihak etmesi gerekiyordu. Maalesef yine evdeki hesap çarşıya uymamıştır. Bu sapmanın başlıca sebebi Hafız Hakkı Paşa'nın (10. Kolordu) 25 Aralık tarihinde Sarıkamış'ta olacağı varsayımı tamamen ile Enver Paşa'nın 10. Kolordu yalnız kalmasın diye yönünü Kötek'ten, Sarıkamış'a çevirmesi olmuştur. Netice olarak 10. Kolordu büyük zayiatla bitkin bir şekilde ancak 29 Aralık'ta Sarıkamış'a gelebilmiştir."
Daha birçok iddia daha vardır.
Murat Bardakçı 23 Aralık 2012 tarihli köşeyazısında şöyle yazmıştır: "Hafız Hakkı Paşa'nın Sarıkamış Günlüğü" adlı kitabında Hafız Hakkı Paşa'nın kendi yazdığı bir günlükte ise şu yazmaktadır; 'Yarabbi! Bu felâkete ben sebep oldum, yine ben tamir edeceğim.' Fakat Murat Bardakçı'nın yayımladığı Hafız Hakkı Paşa'nın Hatıratı'nda "Yarabbi! Ben bu sefalete sebep olmadım, ben bu harbi tehir için çalıştım. Ben bu muzafferiyeti tam yapmak için uğraştım. Olsun! Bu felâketleri de tamire çalışacağım ve elbette muvaffak olacağım." Hafız Hakkı Paşa hatıratının diğer kısımlarında da Sarıkamış mağlubiyetinde sorumluluğu üzerine almamıştır.
3. Ordu kış kıyafetiyle
Enver Paşa ve Otto von Feldmann cephe birliklerini izliyorlar.
Ruslar Sarıkamış yollarında donarak hayatını kaybeden askerleri toplarken.
Rusların çizdiği propaganda amaçlı bir resim.
Yalıhüyük

| Yalıhüyük |
| --- | --- |
İlçe

 Türkiye'de Bulunduğu Yer
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Konya
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: İbrahim Yazıcı
 • Belediye başkanı: Mehmet Ali Yılmaz (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam: 81 km²
Rakım: 1002 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 1.785
 • Kır: -
 • Şehir: 1.573
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 42470
İl alan kodu: 0332
İl plaka kodu: 42
Resmî site Yalıhüyük Belediyesi Yalıhüyük Kaymakamlığı
Yalıhüyük, Konya ilinin bir ilçesidir. Coğrafî olarak Akdeniz Bölgesi'ndedir. 2025 itibarıyla Türkiye'nin nüfus açısından (1.678) en küçük ilçesi konumundadır.
Tarih

Yalıhüyük'te bulunan birçok eser gün ışığına çıkmayı beklemektedir, birçok tarihî eser de tarihî eser yağmacılarının eline geçmiş ve birçoğu talan edilmiştir. Bazı tarihî eserlerin gayri resmi yollardan kayıt altına alınarak sergilendiği düşünülmektedir. Yalihüyük'te bulunan birçok evin duvarlarında kabartma taş resimler bulunmaktadır. Günümüze kadar korunabilen bazı eserlerin üzerindeki yazılardan ve kabartma resimlerden anlaşılan Bizans dönemi Efes kültürüne ait izler vardır.
Bozkır'a 20 km uzaklıkta bulunan ilçe, Suğla Gölü (Trogidis, Trogitis) kıyısında bulunan höyükten ismini almıştır. Bu bölge antik çağlarda İsauria Bölgesi olarak anılmaktadır. Bölgenin başkenti ise Bozkır ilçesine bağlı Ulupınar köyünün doğusunda yer alan ve bugün Zengibar Kalesi olarak bilinen İsauria'dır. Kısacası kazı ve sondaj çalışmalarından anlaşıldığı kadarıyla Yalıhüyük ve çevresi tarihinin, Neolitik ve Kalkolitik dönemlere kadar gittiği görülmüştür.
Tarihi, çevre ilçeler ve Konya Tarihi ile ortak özelliklere sahiptir. Yaklaşık 200 yıl öncesi toprak kayması görülmesi üzerine Suğla Gölü yakınına taşındığı bilinmektedir. Yeni yerleşim yerinin seçilmesinde Suğla Gölü alanının daralması ve gölden daha fazla yararlanma arzusunun dikkate alındığı ifade edilmektedir.
İlçe merkezindeki Höyük ve çevresi "Sit Alanı" ilan edildiğinden imara kapatılmıştır.
30 Temmuz 1971'de belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.[6]
Coğrafya

Kuzeybatısında Seydişehir, güneyde Ahırlı, batıda Bademli kasabası  ve güneydoğuda Bozkır ilçeleriyle çevrelenmiş olan Yalıhüyük engebesiz bir alanda kurulmuştur. Suğla Gölü'nün hemen yanında yer alan Yalıhüyük'te hayat göl sularının çekilmesiyle ortaya çıkan verimli arazilerde yapılan tarım faaliyetleriyle devam etmektedir. Yalıhüyük'ün güneybatısında bulunan Toros Dağları'ndaki Gölcük yaylası, her yıl yaylacılık merkezi olarak kullanılmaktadır. İlçe merkezinde Belediye teşkilatı 1972 yılında kurulmuştur. Arasöğüt ve Saray köyleri ile Mutlu yaylası Yalıhüyük'e bağlı yerleşim yerleridir.
Ekonomi

İlçenin temel geçim kaynağı tarımdır. Suğla Gölü sularının çekilmesiyle ortaya çıkan verimli tarım arazisi ve diğer tarım arazilerinde buğday (3500 ton/yıl) arpa (1500 ton), nohut (700 ton) yanı sıra yılda ortalama 11.000 ton da elma yetiştirilmektedir. 1998 yılında 579 dekar alanda şeker pancarı tarımı yapılmıştır. Bu arada haşhaş ekim izni çıkmış, ancak 1998 yılı itibarıyla haşhaş ekimi yapılmamıştır.
Yalıhüyük'te Gölcük Yaylası ve Yirce Yaylası, Sarınç Yaylası (sarnıç) ve Mutlu Yaylası hayvancılık yapılan merkezlerdir. Günümüzde gölcük yaylası turizm, tatil ve sağlık amacı ile birçok kişi uğramaktadır.
Gölcük, Yirce, Sarınç(Sarnıç),Mutlu olmak üzere Yalıhüyük'te toplam 4 yayla vardır.
2013 itibarıyla 1.005 büyükbaş ve 694 küçükbaş hayvan bulunan ilçede herhangi bir sanayi tesisi bulunmamaktaydı. Başta Almanya olmak üzere diğer Avrupa ülkelerinde pek çok Yalıhüyüklü işçi olarak çalışmaktadır. Toros Dağları'ndaki Gölcük Yaylası ormanlık alanı, pınarları ve serin, temiz havasıyla en önemli piknik ve mesire alanı olarak kullanılmaktadır. İlçede elektrik, su, kanalizasyon, yol, telefon gibi alt yapı hizmetleri tamamlanmış olup, DSİ tarafından Beyşehir gölü sularını tarım alanlarına ulaştıran kanalların yapım çalışmaları tamamlanmıştır.