Gürpınar, Beylikdüzü
Tarihçe > Cumhuriyet dönemi

II. Dünya Savaşı'nın Balkanlar'da hararetlendiği dönemde, Büyükçekmece Körfezi'nden gerçekleşecek olası bir Alman taarruzuna karşı İstanbul'un korunması amacıyla yapılan berkitme çalışmalarının bir parçası olarak 1940-1941 yıllarında yaklaşık 1500 kişilik ağır silâhlı bir askerî birlik, Topyeri mevkiine konuşlandırılmıştır. Mevkiinin adı bu yıllardan kalmaktadır. Bölgede kerpiçten bir kışla ve ahırlar inşa edilmiş ve birlik 1949 yılına kadar Gürpınar'da görev yapmıştır. Günümüzde Topyeri mevkii "Siteler" adıyla anılmaktadır ve Gürpınar Mahallesi'nin merkezidir.
Köyün ilk muhtarlarından olan Mümin Çiçek'e göre, Anarşe adı Harf Devrimi sırasındaki bir imla hatasıyla Anarşa'ya dönüştü. Köyün adı, İçişleri Bakanlığı'nca Ankara-Başbakanlık Devlet Matbaası'nda 1946 senesinde basılmış Türkiye'de Meskûn Yerler Kılavuzu adlı kitapta da Anarşa olarak kayıtlıdır. Türkiye'de zaman zaman gerçekleştirilmekte olan yer adlarını değiştirme operasyonlarından biri olan 1961-1965 yılları arasındakinden Gürpınar da nasibini almış; 1961 yılına kadar Anarşa olan adı, o sene Gürpınar olarak değiştirilmiştir. Ancak burada ilgi çekici bir nokta, o dönemde Kıbrıs olaylarından dolayı gelişen Yunan karşıtlığı sebebiyle Yunanca kökenli birçok yer adının, farklı Türkçe isimlerle adlandırılmasıdır. Buna göre, yer adının, yerleşimin Bizans dönemindeki adı olan "Anô Arsoú"dan evrilmiş olması daha muhtemeldir. Ancak Anarşa adının tam olarak nereden geldiği, kesin olarak bilinmemektedir. Öte yandan Gürpınar adının verilmesinin sebebi ise, çevre köylere nazaran Gürpınar'ın pınarlarının bol ve sulak bir yerleşim yeri olmasıdır. En gür pınar ise, bugünkü Atatürk Parkı'nın bulunduğu yerden akmaktaydı. Parkın bugünkü yerinde, köy halkının tahılını öğütebildiği değirmen bulunmaktaydı. Günümüzde, çevrede yapıların çoğalması ve kuyu sondajlarının artması sonucu bu pınar kaybolmuştur.
1980'lere kadar Çatalca ilçesine ve Büyükçekmece bucağına bağlı küçük bir tarım köyü olan Gürpınar, yurt içi göç alan önemli bir merkez haline gelmiştir. Daha çok 1980'li yıllardan sonra Anadolu'nun her bölgesinden insanların, özellikle de Karadenizli ve Orduluların ilgi odağı olmuştur. 1988 yılında Büyükçekmece'nin ilçe olmasıyla beraber, Gürpınar da bu ilçeye bağlanmıştır. Gürpınar, 30 Aralık 1987 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşmüştür. İlk belediye binası olarak Merkez Camii'nin karşısındaki; o dönemde alt katında muhtarlık, bir lokanta ve çeşitli dükkânlar; üst katında ise kahvehane ve postahane bulunan iki katlı bina kullanılmaya başlanmıştır. 1999 yılında, artan nüfusun ihtiyaçlarını giderebilecek Kuruçeşme mevkiindeki yeni binaya geçilmiştir. Eski bina ise İçişleri Bakanlığı'na verilmiş ve karakol olarak kullanılmaya başlanmıştır.
24 Eylül 2000 tarihine kadar Merkez Mahallesi Muhtarlığı adı ile tek muhtarlıkla yönetilen Gürpınar, bu tarihte belediye meclisinin almış olduğu bir kararla; Merkez Mahallesi, Adnan Kahveci Mahallesi, Dereağzı Mahallesi ve Pınartepe Mahallesi olmak üzere 4 mahalleye ayrılmıştır. 22 Temmuz 2004 tarihinde ise Resmi Gazete'de yayımlanan 52116 sayılı kanun ile büyükşehir sınırları, İzmit ve İstanbul büyükşehir belediyeleri için il mülkî sınırları olarak değiştirildiğinden, Gürpınar da büyükşehir sınırları içerisine girmiştir.
Mart 2008'de hükûmet tarafından yapılan son düzenlemelerle belediyenin kapatılması ve Merkez, Adnan Kahveci ve Dereağzı mahallelerinin yeni bir ilçe haline getirilen Beylikdüzü'ne, Pınartepe Mahallesi'nin ise Büyükçekmece ilçesine bağlanması kararlaştırılmıştır. Bu uygulama, 2009 yılındaki yerel seçim ile beraber yürürlüğe konmuştur. Bu durumda adı Gürpınar olan bir yer kalmadığından Merkez Mahallesi'nin adı Gürpınar Mahallesi olarak değiştirilmiştir. Ancak Beylikdüzü Belediyesi tarafından, Gürpınar'ın bütünlüğünün bozulduğu gerekçesiyle Pınartepe Mahallesi'nin de Beylikdüzü ilçesine katılması istemiyle dava açılmıştır. Beylikdüzü'ne bağlandıktan sonra Merkez Mahallesi'nin adı Gürpınar Mahallesi olarak değiştirilmiştir. Yine bu uygulamayla birlikte Gürpınar Karakolu, Beylikdüzü Polis Merkezi olarak hizmet vermeye başlamıştır.
Gürpınarlı mübadillerin torunları, 2007 yılında "Gürpınar Trakyalılar ve Rumelililer Eğitim, Kültür, Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği"'ni kurmuşlardır.
1983 yılından beri Kumkapı'da hizmet veren İstanbul balık hâlinin, Büyükşehir Belediyesi'nin isteğiyle Gürpınar'a taşınmasına karar verilmiştir. Dereağzı mevkiindeki, doldurularak yenilenen limana kurulacak hâl, İstanbul'un gelecek 50 yıllık ihtiyacı düşünülerek 240.000 metrekare alan üzerine planlanmıştır. Alan üzerinde; balıkçı barınağı, su ürünleri tesisi, mendirek, çekek yeri, iskele, yanaşma yeri, dalgakıran, kayıkhane, depo, otopark gibi yapılar kurulacaktır. Hâlin kapasitesinin 100.000 ton olması planlanmaktadır.
Belde, Beylikdüzü Belediyesi'ne bağlandıktan sonra, Mandataşı ve Pekmez mevkiilerine sahil yolu açılmış ve sahil düzenlenmiştir.