Kazakistan'da başkentin taşınması
Başkent Taşınmasının Tarihçesi

Başkent taşınması fikri, ilk kez Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev tarafından bir konuşmada dile getirilmiştir. Anılarına göre:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Önce bu fikri küçük bir grupla - toplumun elitleriyle paylaştım. Hükümet üyeleri ve milletvekillerinin sözlerimi şaşkınlıkla karşıladıklarını söylemek, neredeyse hiçbir şey söylememek demektir. İlk kez dile getirdiğim bu düşünce, yanımda gülümsemeyle karşılanırken, arkamda belki de gülüşmelere konu oldu. İlginç olan şu ki; benim sözlerimi boşuna sarf etmediğimi bilen birçok kişi, başkent taşınması fikrini başarısız bir şaka olarak algıladı. 1993 yılının sonlarında, başkenti Almatı'dan başka bir şehre taşımakla ilgili olarak temkinli bir şekilde düşüncelerimi dile getirdim, yani bu konunun nasıl bir tepki doğuracağını yokladım. Salondaki birçok kişi, muhtemelen benim hata yaptığımı veya yoğun çalışma temposundan yorgun düştüğümü düşündü... 1994 yılının başlarında, başkenti taşıma konusundaki düşüncemi bir kez daha yineledim. Ancak bu sefer de sözlerim, yersiz bir şaka olarak algılandı. Herkes güldü ve akabinde sakinleşti, bununla birlikte konunun unutulacağını düşündüler. | „ |

6 Temmuz 1994'te Nazarbayev, Kazakistan Yüksek Sovyeti milletvekillerine başkentin taşınması önerisini sundu. Cumhurbaşkanı, başkent taşınmasının finansmanında belirli taşınma masraflarının geri dönüşünün olmayacağını, ancak diğer tüm kaynakların geleceğe yatırım olacağını savundu. Parlamento içindeki tartışma bir gün sürdü ve farklı görüşler ortaya çıktı. Bir grup, Cumhurbaşkanı'nın görüşünü desteklerken, diğer bir grup ekonomik kriz döneminde, insanların maaşlarını dahi zamanında alamadığı bir ortamda başkenti değiştirme imkanının olmadığını düşündü. Üçüncü grup ise fikri destekledi ancak uygulamanın daha sonraki bir tarihe ertelenmesini önerdi.
Kazakistan Yüksek Sovyeti Başkanı Abiş Kekilbaev, parlamentoda başkent taşınması konusundaki tartışmayı şöyle anlatmıştır:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Salondaki olağan gürültü hızla kesildi ve herkes dinlemeye hazır duruma geldi. Mesajı bizzat Nursultan Abişeviç verdi. O konuşurken tam bir sessizlik hakimdi ve herkes çok dikkatli dinliyordu. Başkan her yönüyle hazırlıklı gelmişti. Yağmur gibi yağan sorulara, tereddüt etmeden, detaylı ve derinlemesine yanıtlar vermeye başladı. Hem alaycı hem de sert sorular soruldu. Konuya bu derecede ani bir giriş dolayısıyla birçok kişi altta yatan gizli bir gerekçe aradı. Bazıları bunu jeopolitik bir oyun olarak görmeye çalıştı. Bir kısım ise, gündelik telaş ve yakınlarının durumlarıyla ilişkilendirdi. Bazıları ise bunu tamamen siyasi hırslarla ilişkilendirdi. Nursultan Abişeviç, sabırla tüm zorlayıcı sorulara yanıt verdi ve konunun özünü titizlikle ve hatta aşırı bir şekilde açıkladı. Durumu büyütüp kirli bir şey arayanlar birkaç kişiden ibaret değildi; hatta oldukça deneyimli ve soğukkanlı kişiler dahi kendilerini rahatsız hissediyor, gözle görülür bir kaygı yaşıyorlardı. Çoğu kişi, yeşillik içinde kaybolmuş güzel Almatı'yı ve görkemli Alatau'yu bırakıp, bozkır ortasında, karanlık ve kirli bir şehirde, göz gözü görmeyen fırtınalar ve dondurucu soğuklarla karşılaşmanın nasıl olabileceğini anlamakta zorlanıyordu... Birçok kişinin gözlerinde 'Belki de biraz daha düşünmek gerekir?' sorusunu okuyabiliyordum. Saklamayacağım, ben de daha çok bu yönde bir eğilim gösteriyordum. | „ |

Sonuç olarak, başkent taşınması önerisi oylamaya sunuldu ve 6 Temmuz 1994'te Kazakistan Yüksek Sovyeti tarafından, çok az bir oy farkıyla kabul edildi. 6 Temmuz tarihi, Kazakistan'da resmi bir bayram olan Başkent Günü olarak kutlanmaktadır.
15 Eylül 1995'te Nazarbayev, "Kazakistan Cumhuriyeti Başkenti Hakkında" adlı bir yasa gücünde kararname yayınladı ve Akmol'a yüksek ve merkezi devlet organlarının taşınmasını organize etmek için bir Devlet Komisyonu kurdu. Kazakistan hükümetine, Akmol'u düzenlemek için bütçe dışı kaynakları toplamak amacıyla "Yeni Başkent" adlı bir fon oluşturma görevinin yanı sıra Akmol'un inşaatı ile altyapısının geliştirilmesinde yer alacak yatırımcılar için vergi, gümrük ve diğer teşvikleri önerme görevi de verildi.
20 Ekim 1997'de Cumhurbaşkanı, "Akmol'nun Kazakistan Cumhuriyeti'nin Başkenti Olarak İlan Edilmesi" başlıklı bir kararname yayınladı ve Akmol'u 10 Aralık 1997'den itibaren Kazakistan'ın başkenti olarak ilan etti.
6 Mayıs 1998'de başkent, Astana olarak yeniden adlandırıldı. Astana'nın yeni başkent olarak uluslararası arenada tanıtımı ise 10 Haziran 1998'de gerçekleştirildi.