stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Aşırı duyarlılık
Otoimmun kastalıklarında kalp - damar sistemi etkilenmesi > Primer Sjögren sendromu

Damarlar: Vaskülit
Otoimmun kastalıklarında kalp - damar sistemi etkilenmesi > Otoimmun vaskülitler

Kalp: Angina pectoris, myokard infarktı
Damarlar: Vaskülit (Wegener granülomatozisi, Polyarteritis nodosa, Takayasu hastalığı, Kawasaki hastalığı), organlarda iskemi bulguları, koroner arter vasküliti, aort ve koroner arter yetmezliği, hipertansiyon
Otoimmun kastalıklarında kalp - damar sistemi etkilenmesi > Hashimoto tiroiditi

Damarlar: Beyinde vaskülit
Otoimmun kastalıklarında kalp - damar sistemi etkilenmesi > Sistemik skleroz

Kalp: Myokardda fibrozis, perikardit, perikardial effüzyon
Damarlar: Arterlerin iç zarı (intima) kalınlaşması, hipertansiyon
Guyana

Guyana veya resmî adıyla Guyana Kooperatif Cumhuriyeti (İngilizce: Co-operative Republic of Guyana), Karayipler'de yer alan bir ülkedir. Kıtanın kuzeyinde yer alan ülkenin batısında Venezuela, doğusunda Surinam, güneyinde Brezilya yer alırken; kuzey taraflarının Karayip Denizi'ne kıyısı vardır. Ülkenin en büyük şehri ve aynı zamanda da başkenti Georgetown'dur.
Coğrafya

Guyana tarafından kontrol edilen bölge, 1 ° ve 9 ° K enlemleri ile 56 ° ve 62 ° W boylamları ile dünyanın en seyrek nüfuslu ülkelerinden biri arasında yer almaktadır.
Ülke beş doğal bölgeye ayrılabilir; nüfusun çoğunun yaşadığı Atlantik sahili boyunca (düşük kıyı ovası) dar ve verimli bir bataklık ovası; Guyana'nın maden yataklarının çoğunu içeren daha beyaz bir kum kuşak (engebeli kum ve kil bölgesi); ülkenin güneyindeki yoğun yağmur ormanları (Ormanlık Yayla Bölgesi); güneybatıdaki daha kuru savana alanları; ve çoğunlukla Brezilya sınırına yükselen dağlardan oluşan en küçük iç ovalar (iç savana).
En uzun dört nehir 1.010 kilometre uzunluğunda Essequibo, 724 kilometre uzunluğunda Courentyne Nehri, 595 kilometre (370 mil) Berbice ve 346 kilometre (215 mi) Demerara'dır. Courentyne nehri Surinam ile sınırı oluşturur.
Guyana, Güney Amerika'daki bazı bölgelere insanlar tarafından erişilemeyen en büyük bozulmamış yağmur ormanlarından birine sahiptir. Guyana'nın zengin doğal tarihi, ilk kaşifler Sir Walter Raleigh ve Charles Waterton ve daha sonra doğa bilimci Sir David Attenborough ve Gerald Durrell tarafından tanımlandı. 2008'de BBC, keşfedilmemiş türler ve dev su samuru ve harpy kartal gibi nadir türler de dahil olmak üzere, büyük yaban hayatı çeşitliliğini vurgulayan Jaguar'ın Kayıp Ülkesi adlı üç bölümlü bir program yayınladı.
Guyana, 2012 yılında yağmur ormanlarını koruma çabaları nedeniyle Norveç'ten 45 milyon dolar ödül aldı. Bu, doğal yaşam alanını korumak ve sürdürmek için uluslararasında toplam 250 milyon dolarlık bir 2009 anlaşmasından kaynaklanıyor. Ülke şimdiye kadar toplam hibenin 115 milyon dolarını aldı.
İdari yapılanma

Ana madde: Guyana'nın bölgeleri
Guyana idari açıdan on bölgeye ayrılmıştır.
| Nr>  | Bölge | Yüzölçümü (km²) | Nüfus | Nüfus yoğunluğu (kişi/km²) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Barima-Waini | 20.339 | 24.275 | 1,19 |
| 2 | Cuyuni-Mazaruni | 47.213 | 17.597 | 0,37 |
| 3 | Demerara-Mahaica | 2.232 | 310.320 | 139,03 |
| 4 | East Berbice-Corentyne | 36.234 | 123.695 | 3,41 |
| 5 | Essequibo Islands-West Demerara | 3.755 | 103.061 | 27,45 |
| 6 | Mahaica-Berbice | 4.190 | 52.428 | 12,51 |
| 7 | Pomeroon-Supenaam | 6.195 | 49.253 | 7,95 |
| 8 | Potaro-Siparuni | 20.051 | 10.095 | 0,50 |
| 9 | Upper Demerara-Berbice | 17.040 | 41.112 | 2,41 |
| 10 | Upper Takutu-Upper Essequibo | 57.750 | 19.387 | 0,34 |
|  | Guyana | 214.999 | 751.223 | 3,49 |
Nüfusun % 57'sini Hristiyanlar, % 28'ini Hindular ve % 10'undan fazlasını müslümanlar oluşturur.
Salgın hastalıklar

2013 yılında başlayan Batı Afrikadaki Ebola salgını, Guyana'ya da sıçraması soncu birçok insan ölmüştür. Tahminlere göre 5740 Guyana vatandaşı ölmüştür. Salgında dünya genelinde ise 20,000 kişi ölmüştür.
Guyana idari bölgeleri
Şin (Arap alfabesi)

Şin (ﺵ‎), Arap alfabesinin on üçüncü harfi. Ebced hesabındaki değeri 300'dür. Şemsî harflerdendir.
Yazılış

Se harfi sağdan ve soldan bitişebilen bir harftir.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| Sonda  | Ortada  | Başta  | Yalın  | Transkript  | Fonetik Karşılık  |

| ـش‎‎  | ـشـ‎‎  | شـ‎‎  | ﺵ‎‎  | š, sh  |  ʃ   |
Mahreç - Fonetik

Şın sesi, dilin üst diş etlerine belli belirsiz dokundurulmasıyla, dişler arasından çıkarılan bir sestir. Türkçedeki "ş" sesine benzemekle beraber biraz daha şırıltılı bir sestir.
Perge

| --- | --- |
Perge Harabeleri
Coğrafi Bilgiler
Bölge: Akdeniz Bölgesi
Alan: Pamfilya
Koordinatlar:36°57′41″K 30°51′14″D﻿ / ﻿36.96139°K 30.85389°D﻿ / 36.96139; 30.85389
g t 
Perge Harabeleri
Perge (Yunanca: Πέργη Perge), Antalya'nın 18 km doğusunda, Aksu ilçesi sınırları içinde bulunan, bir zamanlar Pamfilya Bölgesine başkentlik yapmış antik bir kenttir. Şehirdeki akropolisin Tunç Çağı döneminde kurulduğu düşünülmektedir. Helenistik dönem boyunca şehir eski dünya içerisindeki en zengin ve güzel şehirler arasında sayılmaktadır. Ayrıca Yunan matematikçi Pergeli Apollonius'un memleketidir. Perge, Hititler döneminde Parha olarak bilinmekteydi.
Tarihi

Şehrin tarihçesinin başlangıcı tekil olarak değil ancak Pamfilya Bölgesi ile birlikte incelenebilmektedir. Bölge içerisinde tarih öncesi çağa ait mağaralara ve yerleşimlere rastlanmaktadır. Mağaralar içerisinde en tanınmış olanı Karain Mağarası, Karainin komşusu olan Öküzini Mağarası, Beldibi, Belbaşı kaya sığınakları ve Bademağacı bölgedeki en tanınmış tarih öncesi yerleşim alanlarıdır. Yerleşim örnekleri göstermektedir ki Pamfilya ovası tarih öncesi çağlardan itibaren yerleşime elverişli ve sevilen bir bölgedir. Perge akropolisinin plato düzleminin tarih öncesi dönemlerden itibaren yerleşim için tercih edilen bir alan olduğu kabul edilmiştir. Wolfram Martini'nin yaptığı Perge akropolisi çalışmaları göstermiştir ki, M.Ö. 4000 veya 3000'den itibaren akropolis platosu yerleşim alanı olarak kullanılmıştır. Arkeolojik buluntular arasında yer alan obsidyen ve çakmak taşı buluntular Cilalı Taş Devri ve Bakır Çağından itibaren Perge'nin yerleşim yeri olarak kullanıldığını göstermektedir. Akropolis araştırmalarında Pamfilya Bölgesindeki ilk tarihöncesi gömü ile de karşılaşılmıştır. Çömlekçilik buluntuları diğer Anadolu buluntuları ile karşılaştırıldığında yalnızca Orta Anadolu örnekleri ile benzerlik göstermektedir.
Tarihi > Büyük İskender'in Şehre Girişi

M.Ö. 334 yılında Büyük İskender Granikos Savaşını kazanınca Küçük Asya'yı Ahameniş İmparatorluğu yönetiminden kurtarmıştır. Arrian'ın belirtmiş olduğuna göre Pergeliler Büyük İskender ile Pamphylia'ya gelmeden önce Phaselis kentinde bağlantı kurmuşlardır. Makedonya Kralı Ordusunu Trakyalıların Toros üzerinden açmış olduğu yoldan Lykia'dan Pamhylia'ya göndermiş, kendisi yakın komutanları ile kıyı şeridini izleyerek Perge'ye ulaşmıştır. Arrian Perge şehri ile Makedonya ordusu arasında herhangi bir savaştan söz etmediği için, şehir savaşmadan krala kapılarını açmış olmalıdır. Şehir klasik dönemde güçlü bir şehir suru ile korunuyor olmasına karşın, güçlü Makedonya Ordusu ile savaşmak istememiş olmalıydı. Büyük İskender daha sonra Aspendos ve Side'ye doğru ilerlemesine devam eder, Side'ye ulaşınca tekrar Aspendos üzerinden Perge'ye dönmüştür. M.Ö. 334 yılında Nearchos'u Lykia-Pamphylia Eyaletinin Satrabı olarak atar. Daha sonra da M.Ö. 334/333 kışını geçirmek için Gordion'a gider. Nearchos M.Ö. 329/328 yılında Büyük İskender'in Baktria'daki Zariaspa şehrinde bulunan kampına gitmiştir. Bu tarihten sonra hiçbir Satrabın adından söz edilmez, bu da büyük bir olasılıkla Lykia ve Pamhylia'nın Büyük Phrygia Satraplığına bağlandığını göstermektedir.
Tarihi > Büyük İskender'den Sonra Perge'nin Durumu

Apameia Antlaşmasından sonra bölge(Pamfilya) ikiye bölünmüştür. Antlaşma metninde Bergama Krallığı ile Selevkos Krallıklarının sınırları kesin olarak belirlenmemiştir. Metinden yola çıkarak şöyle bir sonuç oluşturabiliriz: Bergama Krallığı Perge dahil olmak üzere Aksu (Kestros) sınır olacak şekilde Batı Pamfilya'ya sahip olmuşlardı. Aspendos ve Side bağımsız olarak kalmış ve her iki şehirde Romalıların bağdaşığı olmuştur. Apemaia Antlaşmasına rağmen Bergama Krallığı tüm Pamfilya'ya egemen olmak istemiştir. Aspendos, Side ve belki Sillyon Roma'nın yardımları ile bağımsızlıklarını korumuşlardır. Bu nedenle Kral II. Attalos Güney Akdeniz'de bir limana sahip olabilmek için Attaleia kentini kurmak zorunda kalmıştır.
Romalı yazar Livius Roma Konsulu Cn. Manlius Vulso'nun Perge şehrini ele geçirmek istemiştir. Şehir konsüle ricada bulunarak, şehri savaşmadan teslim etmek için Kral Antiochos'a sormak için izin istemiştir. Cn. Manlius Vulso Antiocheia'dan gelecek haberi beklemiştir. Konsulün bekleme nedeni; şehrin güçlü bir savunma sisteminin olması ve Selevkosların şehirde güçlü bir garnizonu olmasına bağlanabilir. E. C. Bosch'un yazdıklarına bakarak; Apemeia Barışından sonra Batı Pamfilya yukarıda sözü edilen sınırlar içerisinde Bergama Krallığına aitti. Fakat Perge tümüyle serbest olmasa da içişlerinde bağımsızdı. Cm Manlius Vulso'nu isteği üzerine Selevkosların eğemenliğinden de kurtulmuştu. Anlaşılan Bergama Krallığı ile Selevkoslar krallığı arasındaki sınır çizgisi ve sınır şehirlerinde daimi olarak değişim söz konusuydu.
Tarihi > Roma Dönemi > Gymnasion ve Palaestra'nın İnşası

I. yüzyılın ortalarında Gaius Julius Cornutus, Nero döneminde Perge’de bir Gymnasion ve Palaestra inşa ettirmiştir .
7 Aylık Galba döneminde, Pamfilya Galatia ile birleştirilmiştir. Vespasian ‘Lycia et Pamphylia’ Eyaletini yeniden şekillendirerek Lykia ve Pamphylia Eyaletlerini tekrar tek eyalet yapmıştır. İmparator Vespasian Perge şehrine Neokorie unvanını da vermiştir ve İmparator Domitian Tanrıça Artemis Pergaia Tapınağına Asyl yetkisini vermiştir. Domitian devrinde Demetrios und Apollonios kardeşler Pergenin iki ana caddesinin kesiştiği noktada bir zafer takı dikmişlerdir. Pergeli Demetrios ve Apollonios kardeşler şehrin varlıklı bir ailesine mensuptular.
Tarihi > Isaurialıların Saldırıları ve Bölgenin Zayıflaması

286'da Diokletianus İmparatorluğun doğu yarısında söz sahibi olacaktır. Diokletianus yaptığı Eyalet düzenlemesi ile Lycia ve Pamphylia tekil eyalet olmuşlardır. Gotlar daha Gallienus döneminde Isauria'dan Toroslar üzerinden Kilikia'ya inerek bölgeye egemen olmuşlar ve İç Anadolu ile karayolu bağlantısını kesmişlerdir. Böylece ticaret bağlantısı kesintiye uğramıştır. 3. yüzyılın sonunda Pamfilya önemini kaybetmiştir. İmparator III. Gordinaus doğu gezisine çıktığında Perge'ye uğramıştır. İmparatorun ziyareti onuruna şehre bir heykeli dikilmiştir. Yine aynı imparator dönemine tarihlenen Perge'de ele geçen bir yazıttan Pamfilya'nın tek başına bir eyalet olduğu anlaşılmaktadır. Lycia et Pamphylia Eyaleti 313 yılına kadar devam etmiş olmalıdır. Aurelius Fabius ilk kez epigrafik belgelerle kanıtlanmış olan ilk Lykia Eyaleti Valisidir. Aurelius Fabius'un valilik süresi 333-337 yılları arasındadır. 313 ve 325 her iki eyaletin birlikte olduğu tarihtir. Daha sonra iki eyalet birbirinden kesinlikle ayrılmıştır. 4. yüzyılın ikinci yarısında Isaurialılar Pamfilya'ya saldırmışlardır. Isaurialılar, Toroslar üzerindeki yolları kapamış ve Pamfilyanın içlerine ganimet toplamak için akınlar düzenlemişlerdir. Pamfilyalılar Pax Romana ile uzun yıllar refah içerisinde yaşamış olsalar da, 4. yüzyıldaki kriz yıllarında ayakta kalmaya çalışmışlar veya yeni savunma sistemleri inşa etmişler ya da eskilerini onarmışlardır. 368-377 yıllarında Isaurialılar askeri saldırılarını güçlendirerek yeniden harekete geçmişleridr. 399 ve 405/6 Isaurialıların Pamfilya'ya saldırıları ve yıkımları çok güçlü olmuştur. Ancak Isauria kralı Zenon ile Pamfilya'nın tahribatı durdurulmuştur. 5. yüzyılda Pamfilya yeniden bir gelişim dönemi ve parlak bir devir yaşamıştır.
Tarihi > Doğu Roma İmparatorluğu Dönemi ve Şehrin Terk Edilmesi

Doğu Roma İmparatorluğu döneminde Piskoposluk düzenlemesinde Pamfilya'da özel bir durum ile Side ilk Piskoposluk merkezi, Perge de ikinci Piskoposluk merkezi olarak açıklanmıştır. Burada yeniden gelenek haline gelmiş iki kent arasındaki rekabet görülmektedir. Kesinlik kazanmayan tek konu hangi şehrin Pamfilya'nın başkenti olduğu konusudur. 7. yüzyılda bölgeye Arap akınları başlamıştır. Geç antik ve bizans döneminde Perge'ye ait doğrudan bilgiye rastlanmamaktadır. Yalnızca Kilise Meclisi toplantılarının sonuç bildirgelerinden haber sahibi olunabilmektedir. Perge halkı bu tarihler arasında zamanla şehri yavaş yavaş terk etmeye başlamıştır. 17. yüzyılda gezgin Evliya Çelebi Pamfilya'ya gelmiştir. Evliya Çelebi bu bölgede Tekke Hisarı adlı bir yerleşimden söz etmektedir. Tekke Hisarı ile bazı araştırmacılar antik Perge kentinin aynı yerleşim yeri olabileceğini savunmaktadırlar. Perge kentinde gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda hiçbir Osmanlı buluntusu veya kalıntısına rastlanmmaıştır. Günümüzdeki modern yerleşim yeri Aksu kentin yaklaşık 1 km güneyinde yer almaktadır. Bu nedenlerden dolayı Perge'nin çekirdek yerleşimi Bizans döneminden sonra herhangi bir zamanda halkı tarafından terk edilmiş olmalıdır.
Tarihi > Dini Tarih

Pavlus ya da asıl adı ile Saul ve yol arkadaşı Barnabas, Yeni Ahit'de yazılana göre Perge şehrini iki defa ziyaret etmişlerdir. İlk ziyaretlerini misyonerlik görevi ve vaaz vermek için yapmışlardır. Buradan da gemi ile yolculuk etmek üzere 15 km ötesinde bulunan Attalia (Şimdiki Antalya) şehrine vararak güneydoğu yönünde bulunan Antioch(Antakya)'a gitmişlerdir.
Yunan kayıtlarında Perge, 13. yüzyıla kadar Pamfilya Bölgesinin metropolisi olarak alıntılanmıştır.
Şehrin Kalıntıları

İlk kazıların 1946 yılında İstanbul Üniversitesi ((A.M.Mansel tarafından)) tarafından başlatıldığı Perge'de önemli kalıntılar şunlardır:
Şehrin Kalıntıları > Tiyatro

Cavea (Seyirci oturma yerlerinin bulunduğu alan), Orkestra ve Scene (Sahne) olmak üzere üç ana bölümden oluşur. Cavea ve sahne arasında orkestraya ayrılan alan, yarım daireden biraz geniştir. Bir dönem orkestra alanında yine aynı dönem popüler olan gladyatör ve vahşi hayvan dövüşleri yapılmıştır. 13000 seyirci kapasitelidir. Alt tarafta 19, üstte 23 oturma sırası vardır. Tiyatroda orkestra kısmının korkuluklarla çevrilmiş olması, burada gladyatör oyunlarının da yapıldığını göstermektedir. Fakat Perge tiyatrosunun en ilginç bölümü sahne binasıdır. 5 kapı ile kulise açılan sahne binasını yüzünde tablolar halinde şarap tanrısı Dionysos'un hayatını anlatan rölyefler vardır. Perge tiyatrosunun sahne binasındaki mermer kabartmalar da adeta bir filmin kareleri gibi betimlenmiştir. Sahne binasının yıkılması sonucu bu kabartmalardan birçoğu ağır hasar görmesine rağmen Dionysos'un hayatını anlatan bölümler oldukça anlaşılır durumdadır.
Şehrin Kalıntıları > Stadyum

Perge Stadyumu antik dünyadan günümüze kalmış en iyi stadyumlardan biridir. İnce uzun dikdörtgen planlı olan yapının ana malzemesi yörenin doğal taşı olan konglomera bloklarından meydana gelmiştir. 234 x 34 metre boyutlarında olup kuzey kısa kenar nalı şeklinde kapalı güneyi ise açıktır. Yapı her iki uzun kenarda 30'ar kapalı kısa kenarda ise 10 adet olmak üzere 70 kemer sübstrüksiyon üzerine oturtulmuş 11 oturma sırasından meydana gelmiştir. Sıraların yüksekliği 0.436 m. genişliği ise 0.630 m.dir. En üst kademe 3.70 m. genişliğindeki gezi alanı üzerinde arkalıklı sıralardan meydana gelmiştir. Güney kısa kenarda anıtsal bir ahşap girişin bulunduğu sanılmaktadır. Uzun kenarları taşıyan kemer boşlukları dükkân olarak kullanıldığı, üzerlerindeki dükkân sahibinin adı ve satılan malın cinsinin yazıldığı yazıtlardan anlaşılmaktadır. Stadyumun M.S. 1. yüzyılın ikinci yarısında yapılmaya başlandığını söylemek mümkündür. Yaklaşık 12000 kişiliktir.
Şehrin Kalıntıları > Agora

Şehrin ticari ve politik merkezidir. Ortadaki avlunun etrafında çepeçevre dükkânlar vardır. Bazı dükkânların tabanı mozaikle kaplıdır. Sırasıyla dükkânlardan biri agoraya, diğeri ise agorayı çevreleyen sokaklara açılır. Arazinin eğimine bağlı olarak güney kanattaki dükkânlar iki katlıdır. Doğu Roma İmparatorluğu döneminde batı giriş dışındaki ana girişler duvarla örülerek kapatılmış, kuzey giriş olasılıkla bir şapel olarak kullanılmıştır. Meydanın ortasında 13,40 m Çapında yuvarlak bir yapısı olan agora 75.92 x 75.90 m boyutlarındadır.
Şehrin Kalıntıları > Sütunlu Cadde

Akropol eteğinde çeşme(nympheum) ile yerleşim arasında uzanır. Ortasında 2 m. genişliğinde bir su kanalı caddeyi ikiye ayırır.
Şehrin Kalıntıları > Helenistik Kapı

Helenistik surun doğuda, batıda ve güneyda olmak üzere üç kapısı vardır. Güneydeki bu kapı, avlulu kapı türüne girmektedir. M.Ö. 2. yüzyıla tarihlenen Helenistik kapı, çağın savunma anlayışına dört katlı iki yuvarlak kuleyle korunan ve oval avlulu bir plana sahip anıtsal bir yapıdır. Kapıda üç evrenin varlığı saptanmıştır. M.S. 121 yılında birtakım değişikliklere uğrayarak şeref avlusu haline getirilmiştir. Bu sırada Helenistik duvarların renkli mermerlerle kaplandığı sütunlu bir cephe mimarisi oluşturulduğu, duvarlara açılan nişlere tanrı ve kentin efsanevi kurucularına ait heykellerin konduğu anlaşılmaktadır.
Şehrin Kalıntıları > Güney Hamamı

Kentin en iyi korunmuş yapılarından biri olan Güney Hamamı, Pamfilya Bölgesindeki benzerleriyle karşılaştırıldığında büyüklüğü ve anıtsallığı ile dikkat çeker. Soyunma, soğuk banyo, ılık banyo, sıcak banyo, beden hareketleri(palaestra) gibi farklı işlevlere ayrılmış mekanlar yan yana sıralanmış ve hamama gelen kişinin bir mekandan diğerine geçerek hamam kompleksinden yararlanması sağlanmıştır. Bazı mekanların tabanının altındaki ısıtma sistemi günümüzde görülebilir. Perge Güney Hamamı, M.S. 1. yüzyıldan 5. yüzyıla kadar uzanan farklı evrelere ait inşaat, değişiklik ve ekleme faaliyetlerini yansıtmaktadır.
Perge'deki diğer yapılar, nekropol, surlar, gymnasium, anıtsal çeşme ve kapılardır.
Sütunlu Cadde Sonunda Yer Alan Çeşme
Agora'dan Bir Görüntü
Bulunan Yazıtlar
Sütunlu Cadde
Helenistik Kapı
Güney Hamamı'ndan Bir Görüntü
Doğu Ermenistan

Rus İmparatorluğu döneminde Doğu Ermenistan (bazen Kuzeydoğu Ermenistan) olarak adlandırılan bölge sarı renkle belirtilmiştir. Günümüzde ise Doğu Ermenistan olarak Ermenistan Cumhuriyeti ifade edilmektedir.
Doğu Ermenistan veya Kafkas Ermenistanı (Doğu Ermenicesi: Արևելյան Հայաստան Arevelyan Hayastan), tarihî Ermenistan topraklarının doğusunu kapsadığı iddia edilen bölgedir. Günümüzde, Türkiye'nin Kars ili ve Ermenistan'ın Erivan şehrini kapsar. Geçmişte sırasıyla Antik Ermeni Krallığı, Sasani İmparatorluğu, Pakraduni Hanedanlığı, Büyük Selçuklu Devleti, Osmanlı İmparatorluğu bu bölgeye sahip olmuştur. 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra Rus İmparatorluğu'na bağlanmıştır. Brest Litovsk Barış Antlaşması'ndan sonra bölge sınırları içinde bulunan Kars Türkiye'ye verilmiştir. 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana Erivan, Ermenistan sınırları içerisindedir.
Akia Ultra

| Akia Ultra |
| --- | --- |
Akia Ultra LF12
Genel Bakış
Üretici:  Akia
Üretim yıl(lar)ı: 2013-günümüze
Montaj: İnegöl, Türkiye Duşanbe, Tacikistan
Gövde ve Şasi
Sınıf: Otobüs
Düzen: Arkadan motorlu, arkadan itişli
Teknik Özellikler
Motor: 4.5 L Cummins ISB4.5 I6 (LF9) 4.8 L Mercedes-Benz OM924LA I4 (LE9) 7.7 L Mercedes-Benz OM936LA I6 10.7 L Mercedes-Benz OM470LA I6 (LF25)  12.8 L Mercedes-Benz OM471LA I6 (LF25)
Şanzıman: 6 ileri ZF 6 AP 1200B otomatik 6 ileri Allison T350R otomatik 6 ileri Allison 525R otomatik (LF25) 6 ileri Allison XFE otomatik
Uzunluk: 8.590 mm (LE8) 9.170 mm (L9) 9.330 mm (LF9) 9.450 mm (LE9) 11.220 mm (DD, DDT) 12.000 mm (LF12, TB12) 25.000 mm (LF25)
Genişlik: 2.370 mm (L9) 2.400 mm (LE8) 2.500 mm (LF9) 2.550 mm (LE9, LF12, TB12, LF25, DD, DDT)
Yükseklik: 3.100 mm (LF9, LE9, LF12) 3.130 mm (LE8) 3.290 mm (L9) 3.400 mm (LF12EV, CNG, LF25) 3.750 mm (TB12) 4.000 mm (DD, DDT)
Akia Ultra, Akia tarafından 2013 yılından bu yana üretilen bir otobüs serisidir. Serinin; alçak tabanlı şehir otobüsü, şehirlerarası otobüs, çift katlı otobüs, troleybüs ve metrobüs olmak üzere farklı türleri bulunmaktadır.
Modelleri

Ultra LE8: Ultra serisinin dizel motorlu alçak tabanlı şehiriçi kısa modeli. 8,6 metre uzunluğundadır ve 53 yolcu kapasitesine sahiptir.
Ultra LF12: Ultra serisinin dizel motorlu alçak tabanlı şehiriçi uzun modeli. 12 metre uzunluğundadır ve 98 yolcu kapasitesine sahiptir.
Ultra LF12 CNG: Ultra LF12'nin doğalgaz yakıt tipine sahip modeli. 12 metre uzunluğundadır ve 98 yolcu kapasitesine sahiptir.
Ultra LF12 EV: Ultra LF12'nin %100 elektrikli versiyonu. 12 metre uzunluğundadır ve 97 yolcu kapasitesine sahiptir.
Ultra TB12: Ultra LF12'nin troleybüs versiyonu. 12 metre uzunluğundadır ve 97 yolcu kapasitesine sahiptir.
Ultra L9: Ultra serisinin şehirlerarası modeli. 9 metre uzunluğundadır ve 35 yolcu kapasitesine sahiptir.
Ultra DD: Ultra serisinin çift katlı şehiriçi modeli. 11 metre uzunluğundadır ve 73 yolcu kapasitesine sahiptir.
Ultra DD Tourbus: Ultra DD'nin turizm amaçlı modeli. 11 metre uzunluğundadır ve 73 yolcu kapasitesine sahiptir.
Ultra LF25: Ultra serisinin dizel motorlu körüklü metrobüs modeli. Araç toplam 280-290 yolcu kapasitelidir. Araçta her iki tarafta da Metrobüs hattına uygun kapılar bulunmaktadır. Akia tarafından üretimi gerçekleştirilen araç 25 metre uzunluğa sahip araç için İETT tarafından ilk talep 2016 yılında yapılmış ve metrobüs hattında deneme sürüşleri yapıldıktan sonra envantere girmiştir.
Ultra LE9: Ultra serisinin dizel motorlu alçak tabanlı şehiriçi kısa modeli. 9 metre uzunluğundadır ve 75 yolcu kapasitesine sahiptir.
Ultra LF9: Ultra serisinin dizel motorlu alçak tabanlı şehiriçi kısa modeli. 9 metre uzunluğundadır ve 75 yolcu kapasitesine sahiptir.
Kullanım

Akia Ultra LF12, Türkiye'de Ankara, Antalya, Bursa, Çorum, İstanbul ve İzmir gibi kentlerde toplu taşıma amaçlı kullanılmasının yanı sıra Azerbaycan, Bulgaristan, Kazakistan, Romanya, Sırbistan ve Tacikistan'da da kullanılmaktadır.
Akia Ultra LF25, 2022 yılında İstanbul metrobüs hattında kullanılmaya başlanmıştır.
İETT'ye ait bir Akia Ultra LF25
Suudi Arabistan-Türkiye ilişkileri

| --- | --- |



 Suudi Arabistan:  Türkiye
 
Diplomatik Misyon
Suudi Arabistan'ın Ankara Büyükelçiliği: Türkiye'nin Riyad Büyükelçiliği
Temsilcilik
Büyükelçi Waleed A. Elkhereiji: Büyükelçi Fatih Ulusoy
Cemal Kaşıkçı'nın öldürülmesi sonrasında, Suudi Arabistan'ın İstanbul Başkonsolosluğu binasının önü (16 Ekim 2018)
Suudi Arabistan-Türkiye ilişkileri, Suudi Arabistan ile Türkiye arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir.
Suudi Arabistan ve Türkiye arasında diplomatik ilişkiler 3 Ağustos 1929 tarihinde kuruldu. Suudi Arabistan'ın Ankara'da bir büyükelçiliği ve İstanbul'da bir başkonsolosluğu; Türkiye'nin ise Riyad'da bir büyükelçiliği ve Cidde'de bir başkonsolosluğu bulunmaktadır. İki ülke de Dünya Ticaret Örgütü ve İslam İşbirliği Teşkilatı üyesidirler.
Türkiye'nin Katar ile yakın ilişkisi ve 2018'de muhalif Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın Suudi Arabistan'ın İstanbul başkonsolosluğunda öldürülmesi gibi nedenlerle iki ülke arasındaki ilişkiler son yıllarda gergindir. Suudi Arabistan, Eylül 2020'de Türk mallarına ithalat yasağı getirdi.
Suudi Arabistan, 1 Ekim 2020 tarihinden itibaren "Made In Turkey" yazılı Türkiye mallarına ambargo koyma kararı aldı. Ambargonun süresinin ne kadar olacağı bilinmiyor. Türkiye'nin Suudi Arabistan'a 3.3 milyar dolar ihracatı ve 3 milyar dolar ithalat hacmi  bulunuyor. Türkiye’den giden ürünlerde ilk sırada mobilya var. Yine ülkedeki otellerin  neredeyse tüm ihtiyaçları Türkiye’den karşılanıyor. Yaş meyve sebze, gıda, tekstil de önemli ihracat ürünleri arasında sayılabilir.