Markos İncili
Tarih ve Yer > Tarihin tanıklığı ve dinbilimcilerin görüşü

Eski tarihçilere göre (Romalı Klemens, Sezariyeli Eusebios, Hieronymus) Markos İncili Roma'da yazıldı. Bu görüş Kutsal Kitap'ın raporuna uyum içindedir.
| Adolf von Harnack (1851–1930) | John A> T. Robinson  (1919-1983) | Werner G>  Kümmel (1905–1995) | Klaus Berger (1940–2020) | Çoğunluğun   görüşü |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 65–70 | 45–60 | aşağıyukarı 70 | 70'ten önce | aşağıyukarı 70 |
İki Kaynak Teorisi
Kutsal Kitap bilginlerini ekseriyeti ilk önce Markos İncilinin yazılmış olması gerektiğini söylediler; çünkü Markos, Matta ve Luka'nın kayıtlarından çok farklı bir şey yazmış gibi görünmüyor.
Ayrıca Matta ve Luka'nın, İncillerini derlemek için Markos kitabını kullandıklarını ve “Q” adı verilen başka bir kaynak belgeye başvurduklarını varsaydılar (Bu isim, Almanca “kaynak” anlamına gelen „Quelle“ sözcüğünden gelir).
Kutsal Kitap bilgini A. F. J. Klijn'e göre bu yaygın varsayım “İncil yazarlarını masal derleyicileri konumuna düşürdü.” Böyle bir görüş İncil yazarlarını başkasının eserini çalan ve masallar uyduran kişiler haline getirir. İki kaynak teorisi 2. ve 3. yüzyılda yaşamış olan tarihçilerin ifadelerini gözden kaçırmaktadır. Eski kilise, Matta İncili'nin ilk incil olduğunu belirtir. Lyonlu İrenaeus (M.S. 180) Matta'nın „Petrus ve Pavlus'un Roma'da iyi haberi duyurdukları zaman“ raporunu yazdığına işaret ediyor. Buna göre Matta eserini M.S. 65'ten önce yazdı. Çoğunluğun görüşünü takip etmeyen bilginler eski yazarların tanık ifadelerinin hesaba katılması gerektiğini ileri sürerler.
Lyonlu İrenaeus'un tarihlendirilmesi doğru ise Markos İncili Matta için bir kaynak değildi. Markos Matta İncili'ne dayandırdığından dolayı bu iki incil arasında bir benzerlik ortaya çıktı. Augustinus'un (M.S. 354-430 u. Z.) tahmin ettiği gibi Markos Matta İncili'nin kısaltılmış bir şeklini yazmak istedi.  Ayrıca görgü tanığı olan Matta kendi İncilini olayları yaşamayan Markos'un raporuna dayandırmazdı.
İki Kaynak Teorisi çok tartışılır; çünkü söz konusu olan „Q“ belgesi bugün mevcut değildir ve aslında bunun bir zamanlar var olduğu de kanıtlanamaz. Ayrıca Kilise Babaları da bu belgeden hiç söz etmediler. Bunun için bir Kutsal Kitap sözlüğünün söylediğine göre Markos İncili'nin ilk önce yazıldığı ve Matta ve Luka için kaynak görevi gördüğü kuramını destekleyen “kesin olarak savunulabilecek bir kanıt” yoktur.
Sadece Markos İncili'nde bulunan bazı ayrıntılar
Matta ve Luka'nın yazdıklarına yeni bir şey katmadığı hiç de doğru değildir. Markos'un İsa'nın hizmetiyle ilgili kaydında, Matta ve Luka'da bulunmayan 180'den fazla pasaj ve ilginç ayrıntılar bulunur.
• İsa etrafındakilere kızgınlıkla baktı. Yüreklerinin duyarsızlığı nedeniyle derin bir keder içindeydi (Markos 3:5).
• Yakub ve Yuhanna'ya Boanerces adı verilmişti (Markos 3:17).
• Kanaması olan kadın tüm varını harcamıştı (Markos 5:26).
• Herodias Vaftizci Yahya'ya kin besliyordu ve Herodes Yahya'dan korkar, onu esirgerdi (Markos 6:19, 20).
• İsa öğrencilerine biraz dinlenmelerini söyledi (Markos 6:31).
• Ferisiler ellerini dirseklerine dek yıkarlardı (Markos 7:2-4).
• İsa çocukları kucakladı (Markos 10:16).
• İsa genç yöneticiyi sevmişti (Markos 10:21).
• Petrus, Yakub, Yuhanna ve Andreas İsa'ya özel olarak gelip soru sordular (Markos 13:3).
• Genç bir adam keten giysisini bırakıp kaçtı (Markos 14:51, 52).
• Ayrıca İsa'nın kullandığı örneklerden biri ve yaptığı mucizelerden ikisi sadece Markos kitabında bulunur (Markos 4:26-29; 7:32-37; 8:22-26).
Markos İncili görgü tanıklarının anlattığı ve diğer İncillerde bulunmayan daha birçok ayrıntı içerir.
İncillerin yazılışının sırası