Sabiha Bengütaş
Sabiha Bengütaş ve Şadırvan Dergisi’ndeki “Heykeltraşlığımız” İsimli Yazısı

Sabiha Bengütaş, 1949 yılında Şadırvan Dergisi için kaleme almış olduğu Heykeltraşlığımız isimli yazısına, heykeltıraşiyi her düşünüşünde aklına Orta Çağ'da Roma Şehrinin Tarihçesi isimli kitabın  geldiğini belirterek başlamıştır. F. Gregorovius'un kitaptaki bir cümlesini alıntılayan Bengütaş, 4. yüzyılda Roma'daki heykel sayısının fazlalığının insanı, Roma halkının da mermerden yapılmış olduğunu düşünmeye iteceğini ifade etmiştir.
Söz konusu heykellerin bir kısmını yakından görmüş olduğuna ekleyen sanatçı, heykellerin Yunan adaları, Mısır, Anadolu ve Sudan gibi birçok farklı coğrafyadan geldiğini belirtmiştir. İrili ufaklı heykellerin ne denli mükemmel olduğundan söz eden Bengütaş, bunca sanat cennetlerini mevhum bir cennet uğruna mahveden ilk hristiyanlara kendilerinin barbarlardan baskın çıktığını belirterek sitem etmiştir. Sanatçı, müslümanların da onlardan aşağı kalır yanı olmadığına değinerek islamın tasviri yasaklaması sebebiyle resim ve heykel sanatının felce uğradığını ifade etmiştir. Hristiyanların bu durumu Rönesans'la birlikte telafi ettiğine değinen Bengütaş, Osmanlı saraylarının Batı Avrupa ülkelerinin saraylarından sadece resim ve heykel açısından daha zayıf kaldığına dikkat çekmiştir.
Söz konusu sanat kısırlaştırıcı zihniyetin ortadan kalkmasının ancak Atatürk inkılabı ile mümkün olduğunu belirten sanatçı, öncesinde resim ve heykel sanatını icra eden kişi sayısının oldukça az olduğuna değinmiştir. Atatürk zamanında yurt dışına öğrenci yollandığını, kursların açıldığını, iyi kötü büstlerin yapıldığını, heykellerin dikildiğini dile getiren Bengütaş, söz konusu girişimlerin devamının olmayacağı konusundaki endişelerini dile getirmiştir. Sanatın yüksek statülü, varlıklı kişiler tarafından teşvik edilmesi gerektiğini, tarih içinde bu döngünün hep bu şekilde sürdüğünü vurgulamıştır. Sanatın hem maddi hem de manevi olarak desteklenmesinin, sanatçının yaşam koşullarını düşünmekten uzaklaşıp kendini sanatına vermesi açısından oldukça önemli olduğunu hatırlatmıştır.
Türkiye'de heykel sanatını teşvik edecek zümrenin yok kadar az olduğuna değinen sanatçı, dünya üzerinde de sanatta bir gerileme olduğunu, bu nedenle Türkiye'deki heykel sanatının geleceğinin pek parlak olduğunu düşünmediğini dile getirmiştir. Gerçek sanatçının, sanatın kudretine inanarak önüne çıkan engeller karşısında yılmaması gerektiğini vurgulayan Bengütaş, sanatçının ihtiyacı olan kudreti, Gregorovius'un bahsettiği mermer dünyasını hayal etmekte bulabileceğini belirterek yazısını sonlandırmıştır.
Şadırvan Dergisi'ndeki bu yazı, Sabiha Bengütaş'ın kaleminden çıktığı bilinen tek yazıdır. Söz konusu yazı, bulunduğu dönem için hem Türkiye'nin hem de dünyanın sanat konusunda içinde bulunduğu durumu yansıtması açısından oldukça önemlidir.
Heykel ve büstlerini yaptığı kişiler
Atatürk (Carrara mermeriyle yapılmış heykel, Çankaya Köşkü'nün bahçesindedir.)
İsmet İnönü (Batı Cephesi Kumandanı giysisiyle, Mudanya Mütarekesi'ni simgeler, Mudanya'dadır.)
Abdülhak Hâmid
Ahmet Hâşim
Nâmık İsmail
Bedia Muvahhit
Prof. Dr. Âkil Muhtar Özden
Hakkı Şinasi Paşa (İstanbul Milletvekili)
Hikmet Bey (Ressam)
Ali Fuat Paşa
Mevhibe İnönü
Hasan Âli Yücel
Josef Páleníček (Çek Piyanist)
Aysel Öymen
Roy Kohler
Mudanya'daki Mütareke Anıtı