stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Şehir devleti
Modern şehir devletleri > Singapur

Ana madde: Singapur
Singapur, Malay Yarımadası'nın güney ucunda yer alan, kuzeyde Malezya, güneyde ise Endonezya'nın Riau Adaları ile çevrili bir ada ülkesidir. Uzunluğu, yaklaşık 43 km ve eni ise 22,5 km olan bir adada yer alan ülkede, 2014 yılı Haziran ayı sonu verilerine göre nüfus 5.469.724 kişidir. Eski bir İngiliz kolonisi olan ülke, kolonicilik bittikten sonra 1963'te Malezya Federasyonu'na bağlanmış, ülkede Federasyondan çok farklı olan etnik ve kültürel yapı nedeni ile bu ülkeden ayrılarak 1965'te tamamen bağımsız bir şehir devlet olmuştur.
Modern şehir devletleri > Vatikan

Ana madde: Vatikan
Vatikan, İtalya'nın Roma şehrinde bulunan, Hristiyanlık dininin Katolik mezhebinin yönetim merkezi olan bağımsız devlet. Ülkedeki yerleşik nüfus 1000 civarında olan ve çevresi yüksek duvarlarla kaplı ülke, Dünyanın hem yüzölçümü hem de nüfus bakımından en küçük bağımsız ülkesidir. Vatikan'da mutlak monarşiye dayalı bir yönetim uygulanır. Devlet başkanı olarak Papa'nın sözleri yasa hükmündedir. Papa, hem devlet başkanı, hem de Katolik mezhebinin ruhani lideridir. Katolik kilisesinin genel başkanı, Vatikan Devleti'nin de başkanı olur. Papa yasama, yürütme ve yargının da başkanıdır. Vatikan'ın, 100 kişilik İsviçre vatandaşı ve Katolik olması şart olan geleneksel giysili muhafızlardan oluşan sembolik yapıdaki küçük bir ordusu vardır.
Modern şehir devletleri > Bağımsız olmayan şehir devletler

Bazı şehirler, bağımsız ayrı devletler olmamalarına rağmen, yüksek derecede özerk olmalarından ve bir şehir devlet gibi işlemlerinden ötürü bazen "şehir devlet" olarak sınıflandırılmıştır. Bu bağımsız olmayan şehir devletlerinden bazıları şu şekilde listelenebilir:
İspanya: Ceuta ve Melilla
Çin: Hong Kong ve Makao
Birleşik Krallık: Cebelitarık
Birleşik Arap Emirlikleri: tüm yedi emirlik bir şehir devlet olarak işlemektedir, ancak özellikle Abu Dabi, Dubai ve Şârika bu tanıma uyar
İsviçre: Basel-Stadt
Almanya: Berlin ve Hamburg. Bremen eyaleti de bazen şehir devlet olarak sınıflandırılır, ancak aslında Bremen ve Bremerhaven olmak üzere iki şehirden oluşmaktadır. Hamburg ve Bremen aynı zamanda Özgür Hansa şehirleri olarak da isimlendirilir .
Monako, kumarhaneleri, kraliyet ailesi ve limanı ile tanınır.
Singapur, modern bir ada ülkesidir.
Vatikan Şehir Devleti; Dünyanın en küçük devletidir.
Hong Kong en çok nüfusa sahip şehir devletidir.
Sportmenlik

Sportmenlik ya da sportif erdem (İngilizce: Fair-Play), sporda kurallara uymaktan da öte belli bir davranış tarzını sergileyen bir terim. Rakibe saygı ve ona fizyolojik ve psikolojik açıdan zarar vermeme özentisidir. Rakip, bir düşman olarak değil, oyunun bir parçası olarak görülür ve yoğun mücadelede bile rakibin onuruna saygı duyulur. Fair-Play, oyunda hileye ve şiddete başvurmamak anlamına da gelmektedir.
Fair-Play'in başlıca kuralları şöyledir:
Oyun kurallarına uymak
Rakibi oyunun bir parçası olarak görmek
Oyun koşullarında şans eşitliğini kollamak
Kazanınca zaferi kötüye kullanmamak, yenilince sonuca ve kazanana saygı göstermek
Kazananı tebrik etmek
Fair-Play, sporun dışında başka alanlarda da kullanılmaktadır.
Şarkikaraağaç

| Şarkikaraağaç |
| --- | --- |
İlçe
 Isparta'nın Türkiye'deki yeri
 İlçe sınırları haritası
Ülke: Türkiye
İl: Isparta
Coğrafi bölge: Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Kaymakam: Talha Atılay Teymur
 • Belediye başkanı: Ali Göçer (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam: 1232 km²
Rakım: 1168 m
Nüfus (2018)
 • Toplam: 25.578
 • Kır: 15,356
 • Şehir: 9.533
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu: 32800
İl alan kodu: 0246
İl plaka kodu: 32
Resmî site http://www.sarkikaraagac.bel.tr
Şarkikaraağaç eski ve halk arasındaki ismiyle Karaağaç, Isparta ilinin bir ilçesidir. On iki ilçesi bulunan Isparta ilinde nüfus büyüklüğü bakımından üçüncü sıradadır.
İsim kökeni

İlçenin adındaki "şarkî" sıfatı "doğuya ait, doğuda" anlamına gelir. Karaağaç adında Denizli iline bağlı bir ilçe daha bulunması, bundan dolayı da herhangi bir karışıklığın ortaya çıkmaması için biraz daha doğuda olan Isparta'ya bağlı Karaağaç'a "şarkî", batıda olan Denizli'ye bağlı Karaağaç'a da "garbî" (batıya ait, batıda) sıfatı konulmuştur. Ancak sonraki yıllarda Denizli'nin Garbî Karaağaç'ı, adını Acıpayam olarak değiştirmiştir. Isparta'ya bağlı Karaağaç'ın önündeki "şarkî" kelimesi ise kaldırılmadan bugüne kadar kullanılagelmiştir. Yazılış biçimi eskiden Şarkî Karaağaç ya da Şarki Karaağaç iken, bugün sadece Şarkikaraağaç olarak birleşik yazılır. Yöre halkı günlük konuşmalarında genelde Şarkikaraağaç yerine Karaağaç, Karaaç ya da Garaaç deyimini kullanır.
Tarihçe

12. yüzyılın başında Selçuklu egemenliğine giren Şarkikaraağaç, 1864'te Konya vilâyetine bağlanarak kaza yapılmış ve 1878 yılında da Isparta vilâyetine bağlanmıştır. Göller Bölgesinin en önemli yerleşim merkezlerinden biridir. Bugün birer ilçe olan Gelendost ve Yenişarbademli, 1950'li yıllara kadar Isparta'nın en büyük ilçelerinden biri olan Şarkikaraağaç'tan bazı siyasi nedenlerle koparılarak ilçe yapılmıştır.
Eski çağda adı Neapolis olan ilçenin verimli bir ovada bulunduğu için tarıma elverişli olması, kuzeyden gelen tacirlerin Neapolis'in batı ve güneyine gidip gelmesi; Neapolis'in ticaret hacminin artmasında olduğu gibi zengin bir tarihe ev sahipliği yapmasına da vesile olmuştur.
Coğrafya > Konumu

Şarkikaraağaç, Akdeniz Bölgesinin batı bölümünde, Göller Yöresi'nde Isparta-Konya karayolu üzerinde yer almaktadır. Isparta'nın nüfus bakımından en büyük üçüncü ilçesidir. Güneyde Beyşehir ve Yenişarbademli, kuzeyde Yalvaç, Akşehir, Doğanhisar, batıda Gelendost ve Eğirdir, doğuda Hüyük ile çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 1232 km²'dir. İlçenin etrafında kuzeydoğusunda Sultandağları, batıda Anamas Dağları, güneyde Orta Toroslar, Karadağ ve Kızıldağ bulunmaktadır. İlçe Isparta il merkezinin 118 km kuzeydoğusunda bulunmakta olup Konya'ya 120 km, Antalya'ya 240 km, Ankara'ya 300 km, Afyonkarahisar'a 145 km, Akşehir'e 50 km, Beyşehir'e 57 km, Yalvaç'a 32 km, Eğirdir'e 84 km uzaklıktadır.
Şarkikaraağaç ilçesi Isparta-Konya karayolu üzerindedir. Isparta il merkezine her yarım saate bir otobüs bulunmaktadır. İlçe Şehirlerarası Otobüs Terminalinden tüm şehirlere otobüs imkânı mevcuttur. İlçe, Isparta Süleyman Demirel Havalimanına 148 km, Konya Havalimanına 138 km ve Antalya Havalimanına 235 km mesafededir.
Coğrafya > İklim ve bitki örtüsü

Akdeniz iklimi ile karasal iklim arasında, karasal iklime daha yakın bir iklim yapısına sahiptir. Yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve yağışlıdır. Arazi bitki örtüsü bakımından genelde çıplaktır. Ovalar ve düşük yükselti alan kuramının yayvan olduğu bölgeler genellikle tarım arazileri olduğu için bu kesimlerde buğday, arpa, yulaf gibi tahıl ürünleri, şeker pancarı, haşhaş, ayçiçeği gibi tarla ürünleri, sebze, meyve ağaçlarından oluşan otsu ve odunsu bitki örtüsü gözlenmektedir. Kızıldağ'ın kuzey ve kuzeydoğu yamaçlarında sedir ağaçları, Anamasdağ bölgesinde ve özellikle karbonatlı kayaçların göstermelik verdiği diğer bazı bölgelerde çam, karaçam, bodur çalı ve bazı otsulara rastlanır.
Nüfus

İlçeye bağlı; 2 belde ve 26 köy bulunmaktadır.
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 25.406 | 4.085 | 21.321 |
| 1935 | 30.430 | 3.857 | 26.573 |
| 1940 | 28.449 | 3.662 | 24.787 |
| 1945 | 29.177 | 3.305 | 25.872 |
| 1950 | 32.448 | 3.206 | 29.242 |
| 1955 | 23.319 | 3.529 | 19.790 |
| 1960 | 26.469 | 3.737 | 22.732 |
| 1965 | 28.988 | 4.585 | 24.403 |
| 1970 | 30.690 | 4.820 | 25.870 |
| 1975 | 31.533 | 4.772 | 26.761 |
| 1980 | 34.135 | 5.839 | 28.296 |
| 1985 | 35.967 | 8.390 | 27.577 |
| 1990 | 38.993 | 12.253 | 26.740 |
| 2000 | 52.164 | 24.502 | 27.662 |
| 2007 | 28.397 | 9.538 | 18.859 |
| 2008 | 28.992 | 11.059 | 17.933 |
| 2009 | 27.873 | 10.473 | 17.400 |
| 2010 | 27.367 | 9.849 | 17.518 |
| 2011 | 27.093 | 9.919 | 17.174 |
| 2012 | 26.648 | 9.747 | 16.901 |
| 2013 | 26.597 | 9.997 | 16.600 |
| 2014 | 25.769 | 9.643 | 16.126 |
| 2015 | 25.384 | 9.566 | 15.818 |
| 2016 | 25.358 | 9.718 | 15.640 |
| 2017 | 25.176 | 9.759 | 15.417 |
| 2018 | 25.578 | 10.018 | 15.560 |
| 2019 | 25.151 | 10.112 | 15.039 |
| 2020 | 24.889 | 9.533 | 15.356 |
Ekonomi

İlçenin Akşehir ve Konya ile de küçümsenmeyecek bir ticaret diyaloğu vardır. Bu diyalog geçmişte olduğu gibi bugün de devam etmektedir.
İlçe sınırlari içinde bulunan Kızıldağ Millî Parkı, temiz havası ve sedir ağaçlarıyla özellikle yaz aylarında ilçeye ekonomik ve sosyal alanda ciddî bir hareketlilik kazandırır.
Dünya barit yataklarının %0,05'i de Şarkikaraağaç sınırları içerisindedir.
Eğitim

İlçenin eğitim olanakları oldukça gelişmiştir. İlçede Fen Lisesi de dahil olmak üzere örgün ve yaygın eğitim veren her kademe eğitim ve öğretim kurumları vardır. Bu eğitim kurumları, il geneli ve çevre iller arasındaki başarıları ile Isparta ilinin önde gelen eğitim kurumları arasında yer alır.
İlçede Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı bir Meslek Yüksek Okulu bulunmaktadır.
Futbol

Şarkikaraağaçspor, 1970'li yıllarda Isparta'nın Şarkikaraağaç ilçesinde kurulan futbol kulübüdür. Renkleri sarı-kırmızı-siyahtır. Kuruluşundan bu yana amatör liglerde mücadele eden Şarkikaraağaçspor çeşitli dönemlerde 3. lige çok yaklaşmasına rağmen yükselememiştir. 2000 yılından sonra tekrar aktif mücadele eden takım bu dönemde başarılı sonuçlar almıştır.
Belediye başkanları

1893 (H. 1309)'ten Günümüze Şarkîkaraağaç'ta Görev Yapmış Olan Belediye Başkanları
7 Haziran 1309......(seçimle) Kara Ali
5 Kânunısânî 1328...(seçimle) İrfan Efendizade Himmet Efendi
9 Mart 1329.........(seçimle) Ramazan Ağazade Ramazan Efendi
31 Mart 1333.........(seçimle) Şatıroğlu Sadık
3 Aralık 1338.......(seçimle) Gümüşoğlu Hacı Ömer
5 Nisan 1339........(seçimle) Şatıroğlu Sadık
1 Ağustos 1339......(seçimle) Hacı Ramazanoğlu Etem
27 Mayıs 1340........(seçimle) Şakir Efendioğlu Reşat
10 Kasım 1340........(seçimle) Gümüşoğlu Hacı Ömer
6 Mart 1927.........(seçimle) Molla Ahmedoğlu Vahid
20 Ekim 1930.........(seçimle) Hocaoğlu Sadık
29 Nisan 1933........(seçimle) Kapcıoğlu İzzet
13 Ekim 1938.........(vekâleten) Kaymakam Bediî Güven
26 Haziran 1939......(seçimle) Ahmet Ateş
10 Haziran 1946......(seçimle) Tevfik Çiftçi
8 Eylül 1950........(seçimle) Abdürrahim Çağırıcı
27 Mayıs 1960........(vekâleten) Yarbay Nazif Esin
1 Ağustos 1960......(vekâleten) Kaymakam Mustafa Aykut
5 Eylül 1961........(vekâleten) Kaymakam Orhan Tütüncü
22 Ocak 1962.........(vekâleten) Kaymakam Turan Sarıca
24 Ağustos 1962......(vekâleten) Kaymakam Güner Orbay
2 Kasım 1962........(vekâleten) Ali Suavi Erdemtok
21 Kasım 1963........(seçimle) Tevfik Şatıroğlu
6 Haziran 1968......(seçimle) Sadık Akman
11 Aralık 1977.......(seçimle) Fikri Togay
1979......................... Vedat Gürakan
12 Eylül sonrası atama
......................(atama) Mehmet Yılmaz
......................(atama) Rüstem Kılıçaslan
......................(atama) Mehmet Eroğlu
......................(atama) Ahmed Yaman
......................(vekâleten) Kaymakam Fevzi Güneş
26 Mart 1984.........(seçimle) Mevlüt Özdemir
2 Nisan 1989........(seçimle) Mevlüt Özdemir
27 Mart 1994........(seçimle) Mevlüt Özdemir
18 Nisan 1999........(seçimle) Mehmet Güven
28 Mart 2004.........(seçimle) Mevlüt Özdemir
7 Haziran 2009......(seçimle) Mevlüt Özdemir
Bel.Meclis.Seçimi.......... Şafak Ufacık
30 Mart 2014..........(seçimle) İsa Çarkacı
31 Mart 2019..........(seçimle) İsa Çarkacı
31 Mart 2024.........(Seçimle) Ali Göçer
Zeki Velidi Togan

| Zeki Velidi Togan |
| --- | --- |
1918-20 yılları arasında Togan
Doğum: Ahmet Zeki Velidi 10 Aralık 1890 Başkurdistan, İşembay ili
Ölüm: 26 Temmuz 1970 (79 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Karacaahmet Mezarlığı, İstanbul
Milliyet:  Başkurt
Vatandaşlık:  Rus İmparatorluğu →  Sovyetler Birliği →  Türkiye Cumhuriyeti
Meslek: Tarihçi Türkolog Oryantalist Politikacı
Önemli eser(ler): Umumî Türk Tarihine Giriş
Evlilik: Nazmiye Togan
Çocuk(lar): İsenbike Togan Sübidey Togan
İmza

Zeki Velidi Togan'ın mezarı
Ahmet Zeki Velidi Togan (Başkurtça: Әхмәтзәки Әхмәтшаһ улы Вәлиди, Əxmətzəki Əxmətşah ulı Wəlidi / Әхмәтзәки Туған, Əxmətzəki Tuğan; 10 Aralık 1890 - 26 Temmuz 1970), Başkurt, Türk tarihçi, Türkolog, Başkurt devrimi ve bağımsızlık hareketi önderi. Asıl adı Ahmet Zeki'dir. Rusya'da iken Validov soyadını kullanmış, Türkiye'ye geldikten sonra Togan soyadını almıştır. "Togan" sözcüğü "doğan" sözcüğünün Başkurtça şeklidir.
Rusya yılları

10 Aralık 1890 tarihinde Başkurdistan'ın İşembay iline bağlı Küzen (Başkurtça: Көҙән) Köyü'nde doğdu. Daha ilk medrese tahsilini yaparken bir yandan da özel Rusça dersleri alıyordu. Öğretmen olan annesinden Farsça öğrenmeyi de ihmal etmedi. 1902 yılında orta tahsil için Ütek'e bulunan dayısı Habib Neccar'ın medresesine gitti. Buradaki öğrenimi sırasında Arapça dersleri alarak dil bilgisini geliştirdi.
1908'de köyünden kaçarak Kazan'a gelip burada özel dersler aldı. Bu arada Katanov ve Aşmarin gibi bilginlerle tanıştı. 1909 yılında mezun olduğu Kasımiye Medresesi'ne “Türk tarihi ve Arap edebiyatı tarihi muallimi” oldu. 4 yıl süren bu öğretmenliği sırasında 1911 sonlarında yayınladığı Türk ve Tatar Tarihi adlı kitabı sayesinde meşhur olmaya başladı. Bu eserin iyi yankıları sayesinde Kazan Üniversitesi Arkeoloji ve Tarih Cemiyeti'ne üye seçildi.
Rusya yılları > Akademik çalışmaları

1913 yılında Fergana'ya, 1914 yılında Buhara'ya araştırmalar yapmak için gönderildi. Fergana'da Yusuf Has Hacip'in 11. yüzyıla ait Kutadgu Bilig adlı eserinin bir el yazması nüshasını buldu. Bu seyahat neticelerine ait hazırlamış olduğu raporlar başta Petersburg Arkeoloji Cemiyeti olmak üzere Kazan ve Taşkent Arkeoloji cemiyetleri mecmualarında yayınlandı. Bu arada Prof. Katanov'un şimdi İstanbul Üniversitesi Türkiyat Enstitüsünün esas nüvesini teşkil edecek kitaplarının Türkiye'ye gönderilmesine vesile oldu.
Rusya yılları > Siyasi yaşamı

Daha sonra Rus Millet Meclisi Duma'daki Müslüman milletvekillerine yardımcı olmak üzere kurulan "Danışma bürosu"nda Ufa Müslümanlarının temsilcisi olarak çalışmak üzere Petersburg'a gitti. Bilimsel çalışmalarına siyasi çalışmalarını da eklemiş oluyordu. Bu sırada Bolşevik İhtilâli patlak verince o da Türklerin durumunun düzelmesi için mücadeleye girişti.
Bolşevik İhtilâli'nden 22 gün sonra 29 Kasım 1917 tarihinde Başkurdistan bölgesinin özerkliği ilan edildi. Orenburg'u 18 Şubat 1918 tarihinde işgal eden Bolşevikler onu tutukladılarsa da 7 Haziran 1918 tarihinde hapisten kaçtı. Başkurt hükûmeti kurulduğunda Togan, harbiye nazırı oldu. Bundan sonra Lenin, Stalin ve Troçki ile defalarca görüştü fakat olumlu sonuç alamayınca Türkistan'a çekilip orada mücadeleye devam etme kararını verdi.
Rusya yılları > Basmacı hareketi

Türkistan Millî Özerk Hükûmetinin bastırılmasından sonraki Basmacı Hareketi'nin içinde bulundu. 1920-23 yıllarında Türkistan'da amansız bir mücadeleye giriştiyse de başarılı olamadı. Türkistan'daki mücadele Rusların büyük askeri hamleleriyle sona ermek üzereyken 21 Şubat 1923'te İran'a geçti. Meşhed'deki kitaplıkta o zamana kadar metni bilinmeyen ve Türk tarihine ışık tutan İbn Fadlân'ın seyahatnamesini buldu. Türkistan Millî Birliği'nin kurucusu ve ilk başkanıdır.
Türkiye'ye geliş

Paris, Londra ve Berlin'deki birçok Orta Asya tarihçisi onunla çalışmak istemesine rağmen, devrin Türkiye Millî Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi, Fuad Köprülü, Rıza Nur, Yusuf Akçura'nın istekleri sayesinde Türkiye'den davet aldı. 20 Mayıs 1925 Türkiye'ye geldi ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı oldu.
20 Mayıs 1925 tarihinde geldiği Türkiye'de, Maarif Vekâleti Telif ve Tercüme Encümenine tayin edilmiştir. O zamanki Ankara'nın kitap açısından yetersiz olması yüzünden kendi isteği ile İstanbul Darülfünunu Türk Tarihi Müderris Muavinliği'ne tayin edildi. Bundan sonra İstanbul ve Anadolu kütüphanelerinde hummalı çalışmalarına başladı fakat 1932 yılında I. Türk Tarih Kongresi'nde tıp doktoru Reşit Galip'in sunduğu Orta Asya'da iç deniz olduğu ve bunun sonradan kuruduğu konusu hakkındaki tebliğini eleştirince Togan aleyhine bir kamuoyu oluştu. Kendisine takınılan bu kötü tutum üzerine ülkeyi terk etme kararını verdi.
Avrupa yılları

1932 yılında I. Türk Tarih Kongresi'nde tıp doktoru Reşit Galip'in sunduğu ‘‘Orta Asya'da iç deniz olduğu ve bunun sonradan kuruduğu’’ konusu hakkındaki sunumunu eleştirdi. Togan aleyhine bir kamuoyu oluştu. Kendisine karşı ortaya çıkan kötü tutum üzerine 8 Temmuz 1932 tarihinde istifa ederek Viyana'ya gitti. Togan çalışmalarına Viyana’da devam etti. 1935 senesinde İbn Fadlan Seyahatnamesi hakkındaki doktora çalışmalarını tamamlayarak Bonn Üniversitesinde ders vermeye başladı. 1938'de Göttingen Üniversitesinde ders verdi.
Türkiye'ye dönüş

1939 yılında o zamanın Millî eğitim bakanı olan Hasan Ali Yücel’in daveti üzerine tekrar Türkiye'ye geldi, İstanbul Üniversitesi'nde Umumî Türk Tarihi Kürsüsünü kurdu.
II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru 1944 yılında, Türkiye'de Sovyetler aleyhine faaliyet ve Turancılık suçundan tutuklanıp mahkeme edildi. Bu Irkçılık-Turancılık Davası sonucunda 10 yıl hapse mahkûm edildiyse de askerî mahkeme kararı bozdu ve Togan beraat etti.
1948 yılında yeniden döndüğü üniversitedeki görevine ölümüne kadar devam etti. 1951 yılında İstanbul'da toplanan XXI. Müsteşrikler Kongresi'ne başkanlık etti. Bu onun bilimsel alandaki şöhretini çok daha artırdı. 1953 yılında İstanbul Üniversitesi'nde İslam Tetkikleri Enstitüsü'nü organize etti. 1967 yılında kendisine Manchester Üniversitesi tarafından bir onur doktorası verildi. 26 Temmuz 1970'te İstanbul'da hayatını kaybetti.
Oğlu Subidey Togan, Bilkent Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi İktisat Bölüm Başkanlığı yapmış iktisat profesörü, kızı İsenbike Togan Boğaziçi Üniversitesi'nde tarih profesörü, torunu Emre Togan Harvard Üniversitesi'nde akademisyendir.
Yapıtları

Bugünkü Türkistan ve Yakın Mazisi, El-Matbaatü'l-Arabiyye ve El-Matbaatü'l-İtimad, Kahire, 1929
Tarihte Usul, Devlet Basımevi, 1938
Türkistan Tarihi, 1939
Buruni’nin Dünya Hakkında Tasavvuru, 1946
Umumî Türk Tarihine Giriş, İsmail Akgün Matbaası, İstanbul, 1946
Horezm Kültürü Vesikaları Kısım 1, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, İstanbul, 1951
Tuyuhunlar ve Başkurtlar. İstanbul, 1968
Oğuz Destanı Reşideddin Oğuznâmesi, Tercüme ve Tahlili, Kayı Yayınları, İstanbul, 1972
Zeki Velidi Togan Kütüphanesi Ufa'da merkez yurdu
Sankt-Peterburg'daki Petersburg Üniversitesi bahçesinde dikili, Zeki Velidi Togan anıtı
Zeki Velidi Togan anıtı, İstanbul
İnguşlar

| --- | --- |
 

Önemli nüfusa sahip bölgeler
 Rusya: 444,833
 Kazakistan: 16,893
 Belçika: 8,000
 Norveç: 3,000
 Irak: 2,000
 Ukrayna: 455


İnguşlar (İnguşça: галгай), Kuzey Kafkas halklarından biridir. Büyük çoğunluğu Rusya Federasyonu'na bağlı İnguşetya'da yaşar. Günümüzde İnguşların büyük çoğunluğu, Müslümandır ve Çeçence ile yakın akraba bir dil olan İnguşça konuşurlar. İnguşlar, Sovyet döneminde Çeçen-İnguşya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti içinde Çeçenlerle bir arada yaşıyorlardı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Çeçenlerden ayrılarak İnguş Cumhuriyeti adı ile ayrı bir cumhuriyet oldular.
Kökleri

Bir inanışa göre İnguşların atalarının MÖ 10.000-8.000 yıllarından, Ortadoğu'daki Bereketli Hilal'den Kafkasya'ya göç ettiler. Ali-Yurt ve Magas yakınlarında bulunan ve MÖ 6000-4000 yıllarına tarihlenen çanak ve çömlekler, ayrıca taş baltalar, cilalı taş aletler, kap ve kacaklar, bu yörede çok eskilerden beri yerleşmelerin olduğunu gösterir.
Tarih

İnguşların tarihi Çeçenlerin tarihi ile yakından ilişkilidir. Her iki halkın atalarının "Nakh"lar olduğu kabul edilir. 7. yüzyıl Bizans kaynaklarında Nakhların Kafkas Dağlarının yerli halkları olduğundan söz edilir. Nakhlar, 15. ve 16. yüzyıllarda dağlardan kuzeydeki ovalık alanlara inmişlerdir. 16. yüzyılda kuzey ovalık bölgelerdeki nüfusun çoğunluğu İslam dinini benimsemiştir. Bu kabileler, 18. yüzyılda Çeçen ve İnguş halkları olarak ayrılmışlardır.
İnguşlar, 1810 yılından itibaren Rusların yönetimi altına girmeye başladılar. II. Dünya Savaşı'n sonlarında 23 Şubat 1944 tarihinde topyekûn, Nazilerle işbirliği yaptıkları ya da yapmaları olasılığı olduğu gerekçesiyle Kazakistan ve Sibirya'ya sürüldüler. Bu sırada İnguşların üçte ikisinin kırıldığı tahmin edilmektedir. 1950'lerde, Stalin'in ölümünden sonra, hakları iade edilen İnguşların 1957'de topraklarına dönmesine izin verildi.
Ne var ki bu sırada topraklarına Osetler yerleştirilmiş ve topraklarının bir bölümü de Kuzey Osetya'ya katılmıştı. Ülkelerine dönen İnguşlar, Osetlerin kötü muamelerine maruz kaldılar. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra ve Ekim 1992'deki etnik çatışmalar sonrasında Kuzey Osetya'da Prigorodny bölgesinde kendi topraklarında yaşayan İnguşlar zorla yerlerinden edildiler.
Kültür

İnguşlar, daha çok geleneksel kültürüyle zengin bir halktır. Efsaneler, destanlar, masallar, şarkılar ve fıkralar, bu geleneksel kültürün önemli yanını oluşturur. İnguş halkının geleneksel müziği, şarkıları ve halk dansları dikkat çekicidir. Deçkh-paundar İnguşların en ünlü çalgısıdır ve Gürcülerin panduri adlı çalgısını andırır. Halk arasında genellikle kadınların çaldığı ve akordiyona benzeyen kêğıt paondar, diğer önemli çalgılarıdır.
Volkstheater

Volkstheater binası, Neubau'da 1889 yılında Alman Tiyatrolar Birliği tarafından mimar Ferdinand Fellner'e yaptırılmıştır. Devlet Tiyatrosu sanılsa da aslında özel bir firma tarafından yönetilmektedir.
14 Eylül 1889'da Ludwig Anzengrubers'in oyunu Der Fleck auf der Ehr ile açılışı yapılmıştır. 1901, 1907 ve 1911 yıllarında yapılan çalışmalarla bina genişletilmiştir. II. Dünya Savaşı sırasında, 1945 yılında Viyana'daki çoğu bina gibi bombalara hedef olmuş, sonrasında tamir edilmiştir. İlk yapıldığında 1.900 kişilik olan salonu çeşidi sebeplerden günümüzde 1.148 kişiliktir.
1980-1981 yılları arasında eski planlara sadık kalınarak mimar Rudolf Jarosch tarafından genel bir tamir ve restorasyondan geçmiştir.
Çoğunlukla eski Alman literatürüne sadık oyunlar sahnelenir. Günümüzde Başbakanlık Kültür Dairesi ve Viyana Belediyesi'nden parasal destek almaktadır.
Bazı oyunlar ve sahneye koyanlar

Komtesse Mizzi oder Der Familientag - Arthur Schnitzler, 5 Ocak 1909
Anatol - Arthur Schnitzler, 3 Aralık 1910
Rozznjogd - Peter Turrini, 27 Ocak 1971
Ich betone, dass ich nicht das geringste an der Regierung auszusetzen habe - Harald Sommer, 28 Eylül 1973
Die Bürger - Peter Turrini, 27 Ocak 1982
Traktör

Kramer K18 model Alman yapımı traktör (ilk yapım yılı 1937)
John Deere marka traktör
Traktör, tarla, bahçe, bağlarda ve şehirlerin parklarında kullanılan tarım aletlerine (pulluk, orak makinesi, mibzer, pülverizatör, ekin biçme makinesi vb.) çekicilik yapan kendinden itimli motoru olan kara taşıtıdır. Lokomobiller traktörlerin ilk öncüleri sayılsa da,
İçten yanmalı motoru olan ilk traktörü 1892 yılında ABD'de Iowa'lı John Froehlich yapmıştır.
Çalışma ilkesi otomobillerden pek farklı olmamasına karşın yine de karakteristik özellikleri vardır. Yerden oldukça yüksek dingillere oturtulmuş dar kesitli karoser, ön tekerlere oranla çok büyük derin yivleri olan arka tekerlekler en belirgin özellikleridir. Arka tekerleklerin bu şekli aracın her türlü arazi koşulunda ve yumuşak zeminde patinaj yapmadan ve devrilmeden çalışmasını sağlar. Bazı özel şartlara göre paletli traktörler de vardır. Paletler traktörün ağırlığını daha geniş bir alana yaydıklarından üzerinden geçtiği toprağın sıkışıp kalmasını önler ve traktörün toprağı daha iyi kavramasına yardımcı olur.
Triptofan

Triptofan (Trp, W) proteinleri oluşturan 20 aminoasitten biridir. Genetik kodu UGG'dir. Nonpolar bir aminoasittir. İndol halkası içerir. Esansiyel bir aminoasittir. Glukojenik ve ketojenik aminoasittir. Piruvat ve asetil KoA üzerinden yıkılır. Yapısında bulunan indol halkası çeşitli bileşiklerin yapısına katılır. Bunlar serotonin ve melatonindir. Karaciğerde triptofan yıkımı ile nikotinik asit sentezlenir.
Bu yazıda ya da bilimsel makalelerde Triptofan L- ya da D- olarak hiçbir ön ek almayarak sadece Triptofan diye bahsedilmişse, burada bahsi geçen L-Triptofan'dır.