Şah kartal
Tanım > Türlerin karışması

Şah kartal, kaya kartalına (Aquila chrysaetos) göre tipik olarak daha küçüktür, orantılı olarak daha büyük kafasına ve daha uzun boynuna rağmen daha ince ve daha az iri ve güçlü bir görünüme sahiptir. Dağılımının kimi bölgelerinde dişi şah kartalın boyutu ve beden ağırlığı ortalama olarak daha küçük olan erkek kaya kartalıyla büyük ihtimalle benzerdir. Ancak, görünüşe göre bu tür, hallux pençesinin (accipitridlerin öldürme aracı olarak kullandığı büyümüş arka pençe) büyüklüğüne bakarak güvenilir bir biçimde ayırt edilebiliyor; bu pençe, kaya kartalında her zaman daha büyüktür. Hallux pençesi, incelenen iki dişi şah kartalda 38–43 mm ve bir erkek bireyde 35,5 mm ölçülerinde bulunurken, yetişkin olmayan bir erkek Amerikan kaya kartalı için ölçülen en küçük pençe uzunluğu 44,9 mm kadardır. Bununla birlikte, Aquila ve Clanga cinslerindeki diğer benzer kartallarla karşılaştırıldığında daha geniş bir alana yayılmış kaya kartalı kuzeninin dışında, bu tür tipik olarak en büyüktür, en büyük uzuvlara (yani ayak, kuyruk ve gaga uzunluğu) sahiptir ve dağılımının çoğunda (nadir Afrika kış yayılımı hariç) en güçlü Aquilinae türüdür. Güney Asya'daki kışlama alanlarında bu tür, en büyük ve en baskın kartal türü olarak balık kartalıyla rekabet ediyor. Şah kartalın yetişkinlerinin tüyleri genellikle çok belirgindir. Orta Avrasya'da yaşayan diğer yetişkin Aquila kartallarına göre epey koyu renklidir. Ayrıca, yaşam alanındaki diğer tüm Avrasya kartalları kanat örtüsünde beyaz lekeler ve gri kuyruk altından yoksundur. Makul görüşler göz önüne alındığında, genç şah kartal, diğer türlerde görülmeyen bir renk kombinasyonu olan kahverengi çizgili benzersiz açık kahverengi-sarı rengiyle daha az ayırt edici değildir. Uzaktan bakıldığında genç birey, çok soluk arka gövdesi, siyahımsı kuyruğu ve çarpıcı derecede soluk birincil tüylere karşı olan uçuş tüyleriyle koyu bir sırt ve göğüs bandı taşıdığı izlenimini verebilir. Yetişkinler, önemli ölçüde sınır dışı kuzenleri olan İspanyol şah kartalına benzerler; ancak doğu türünün omuzlarında daha sınırlı bir beyazlık vardır ve alt taraftaki koyu tüylerde biraz daha kahverengimsi bir renk tonu vardır; genç İspanyol şah kartalları ise soluk sarımsı kahverengi yerine koyu kahverengi renktedir ve bedenleri kahverengi çizgilerden yoksundur. İspanyol türü, şah kartala benzer büyüklükte ve oranlardadır, ancak ortalamada biraz daha ağırdır ve daha da çıkıntılı bir baş ve boyuna sahiptir.
Yarı yetişkin şah kartal, yaşça daha büyük yavru büyük benekli kartallarla (Clanga clanga) karıştırılabilir; ancak C. clanga daha az zıt desenlere sahipken daha solgun bir yakadan yoksundur ve alt kısmında daha büyük bir örtü bandı (bazı şah kartallarda nadir görülen bir belirti olmasına rağmen) ve büyük oranda çıplak uçuş tüyleri vardır. Yetişkin büyük benekli kartallar, genç şah kartallarda olduğu gibi kanat altı kontrastına sahiptir; ancak tüy özelliklerinin ötesinde, çok daha küçük başları, biraz daha küçük genel boyutları ve görece daha geniş ve kısa kanatlarıyla daha kompakt yapılarından ötürü farklıdırlar. Genç şah kartala daha çok benzeyen, büyük benekli kartalın fulvescens formudur; bu oldukça nadirdir (batıda daha yaygındır), ancak benzer veya hatta aynı derecede soluk sarıdır. Yine de bu benekli kartal formu, genç şah kartalın altındaki kahverengi çizgilerden yoksundur ve ayrıca bazen yüz tüylerinde de olduğu gibi kanat örtü tüylerinde (genç büyük benekli kartallarda yoğun benekli) ve sırtta zıt renkte çok daha koyu bir tüylenmeye sahiptir ve ayrıca yukarıda belirtilen fiziksel farklılıklarla ayırt edilebilir. Hint benekli kartalları (Clanga hastata), genç şah kartallar gibi daha soluk ve daha küçük kanat altı örtü tüyleri gösterme eğilimindedir, C. hastata önemli ölçüde daha küçüktür ve diğer tüm beden oranları ve tüy özellikleri bakımından şah kartaldan farklılık gösterir. Bazen "çok benzer" olarak tanımlansa da şah kartallar, çok daha koyu renkli olmaları ve çok daha düz duran görece dar kanatlarıyla kaya kartalından epey kolay ayırt edilirler. Kaya kartalı, şah kartallardan farklı olarak, kanatları yukarı doğru bakacak şekilde uçma eğilimindedir ve giderek incelen bir kanat biçimine sahiptir (taban kısmı biraz daha dar, ön kısımlar daha geniştir). Kaya kartallarında kuyruk genellikle daha dar ve kare şeklindedir. Daha yakından bakıldığında, şah kartalın baş ve boyun arkasındaki soluk bölge, kaya kartalının altın ensesine benzeyebilir, ancak her zaman çok daha soluk ve tebeşir rengindedir ve ayrıca koyu renkli tüylerle daha güçlü bir kontrast oluşturur ve daha geniştir. Benzer büyüklükte fakat daha sıkı olan genç bozkır kartalının (Aquila nipalensis) tersine, genç şah kartalın kanat altında bozkır kartalındaki gibi beyaz bir bant görülmez. Daha belirgin olarak bozkır kartalı, genç şah kartalların daha soluk genel renklerinden ve zıt kahverengi çizgilerinden yoksundur. Tüy aşınması, ikisinin kanat şeklini birbirine benzetebilir, ancak şah türünün daha büyük başı ve daha az sıkı yapısı, uçuş profilini farklı kılar. Şah kartalın, Afrika'daki kışlık bölgelerinde karşılaştığı tek koyu renkli büyük Aquilinae, boyut ve oranlar açısından kaya kartalını daha çok andıran simsiyah Verreaux kartalıdır (Aquila verreauxii). Karışıklığa yol açması beklenmeyen bir akrabası olan Verreaux kartalı, neredeyse tüm tüy özellikleri bakımından farklılık gösterir ve tabanda içe doğru kıvrılan çok daha sivri kanatlara sahiptir ve kaya kartalı gibi hayli güçlü bir dihedral etkiyle uçma eğilimindedir. Asya'da, oranları ve boyutu belki de daha nadir bulunan Pallas balık kartalını (Haliaeetus leucoryphus) andırıyor olabilir ve bu ikisi, açıkça farklı olan tüylerini gizleyen yoğun arkadan aydınlatmalı koşullarda karıştırılabilir. Şah kartalın, büyük başlı ve düz kanatlı şekli, siluet olarak beyaz kuyruklu kartalı (Haliaeetus albicilla) da çağrıştırabilir, ancak bu ikinci tür genellikle daha büyük gövdeli ve daha da büyük başlı olup çok daha geniş kanatlara ve orantılı olarak daha kısa bir kuyruğa sahiptir. Alt kesimleri benzer şekilde genelde koyu renkli olan kara akbaba (Aegypius monachus), karıştırılan bir tür olarak önerilmiştir, ancak şah kartallardan çok daha büyüktür, farklı oranlara sahiptir (çok daha geniş kanatlar, orantılı olarak daha küçük baş ve daha kısa kuyruk) ve şah kartalın tüylerinin zıt, soluk kısımlarından hiçbirine sahip değildir.