stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Ust-Anzas
Coğrafya

Şor Milli Parkı toprakları üzerinde yer alır. Mrassu ile Anzas akarsularının birleştiği kıyıda kurulmuştur.
Yönetim

Rusya Federasyonu, Kemerovo memleketi, Taştagol ilçesine bağlı Şeregeş belde idaresine bağlı olan Ust-Anzas ile birlikte başka bağlı yerleşimlerde vardır. 
Şeregeş belde idaresinin merkezi Şeregeş köyüdür. Öbür yerleşim yerleri ise; Vlijniy Kezek, verhniy anzas, Viktoryevka, Dalniy Kezek, Za-Mrassu, Paruşka, sredniy Çiley, Suyeta, Tayenza, Ust Anzas, Çazı-Buk.
Görülmesi gereken yer

"Tazgol" açıkhava müzesi yörede bilinen ve görülmesi gereken yerdir. Yöreye özgü olan yerli halk olarak "Şorlar", Kuzbass başta olmak üzere yörede yaşayan Türk soylu bir toplumdur.
Etnik yapı

Şor Türkleri (Şorca: шор-кижи / Şor-kiji / Şor kişi) ve Ruslar bulunur.
Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi

Parçacık hızlandırıcının yeraltı tüneli
| --- | --- |
 Antimadde: 

İmha
 Cihazlar  Parçacık hızlandırıcı  Penning tuzağı  Bulut odası 
 Antiparçacıklar  Pozitron  Antiproton  Antinötron 
 Kullanımı  Pozitron emisyon tomografisi  Yakıt 
 Kurumlar  ALPHA Collaboration  ATHENA  ATRAP  CERN  RHIC 
 Kişiler  Paul Dirac  Carl David Anderson  Andrey Saharov 
g t 
Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi veya Fransızca adı olan Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire'in kısaltmasıyla CERN, İsviçre ve Fransa sınırında yer alan, dünyanın en büyük parçacık fiziği laboratuvarını yöneten araştırma kuruluşudur. 1954 yılında 12 ülkenin katılımıyla kurulmuş olan CERN'in 23 tam üyesi vardır. İsrail, Avrupa dışında yer alan tek tam üyedir. Türkiye, ortak üye statüsündedir.
Personel

CERN'de yüzlerce bina ve 30000 personel (fizikçiler ve destek personeli) vardır. Bu personelden 100 kadarı kuramsal fizikçilerdir. Diğerleri ise, çeşitli kuramların araştırıldığı deney düzeneklerinin projelerini hazırlayan, yapımını sağlayan ve deneyleri yürüten deneysel fizikçiler ve mühendislerdir. CERN'in kendi personeline ek olarak dünyanın yüzden fazla ülkesinden yaklaşık 10000 kadar fizikçi ve mühendis de CERN'de yer almaktadır.
Bilimsel başarılar

1973: Gargamelle'de nötr akım bulundu.
1983: W ve Z bozonları UA1 ve UA2 deneylerinde bulundu.
1995: PS210 deneyinde ilk anti hidrojen atomları üretildi.
1999: NA48 deneyinde CP simetrisi bulundu.
2010:38 Antihidrojen atomu saniyenin 6'da 1'i boyunca kapana kıstırıldı.
2011: Antihidrojen atomları 15 dakika (~1000 sn) boyunca tutuldu.
2012: Higgs bozonuna benzeyen 125 GeV/c2 kütlesinde bir bozon tespit edildi.
CERN'de en önemli yer, yeraltındaki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) denilen parçacık hızlandırıcılarının, olduğu bölgedir. Tarım arazisinin altında kilometrelerce uzanan dev makinelerde proton denilen atom parçacıkları yahut atom çekirdekleri birbirleriyle çok yüksek hızlarda çarpıştırılırlar. Örneğin özel görelilik kuramına göre LHC'deki protonlar ışık hızının %99,999998'sine kadar hızlanınca protonun kütlesi de 7000 katına (7 TeV) çıkacaktır. 1956'da kurulan 28 GeV'lik eşzamanlı proton hızlandırıcısından sonra 1976'da da 450 GeV'lik bir başka hızlandırıcı daha kullanıma girdi. 1981'de geliştirilerek çarpışma halkası olarak kullanılabilecek duruma getirilen bu cihazdan bugün, dönüşümlü olarak parçacık hızlandırıcısı ve çarpıştırıcı olarak faydalanılmaktadır. Çarpışmalar ile bazı kısa ömürlü yeni madde biçimleri bu arada parçacık fizikçilerinin ilgilendiği W ve Z parçacıkları ortaya çıkarılmıştır. CERN, Avrupa'nın fizik alanında Amerika ve Rusya ile yarışa girmesini sağlamıştır.
Üye olan ülkeler

Kurucu ülkeler: (1954'ten)
Belçika
Danimarka
Almanya
Fransa
Yunanistan
İtalya
Norveç
İsveç
İsviçre
Hollanda
Birleşik Krallık
Yugoslavya (1961 yılına kadar)
Sonradan katılan ülkeler:
Avusturya 1959
İspanya 1961
Portekiz 1985
Finlandiya 1991
Polonya 1991
Macaristan 1992
Çekya 1992
Slovakya 1993
Bulgaristan 1999
İsrail 2014
Romanya 2016
Sırbistan 2019
Ortak (asosiye) üyeler:
Türkiye 2015
Pakistan 2015
Ukrayna 2016
Hindistan 2017
Litvanya 2018
Hırvatistan 2019
Gözlemci üyeler ve uluslararası kurumlar: Avrupa Komisyonu, Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, Rusya, UNESCO.
İlgili bağlantılar

ATLAS deneyi
Hama Katliamı

Hama Katliamı şu anlamlara gelebilir
Büyük Suriye İsyanı sırasında 1925 Hama Ayaklanması
1964 Hama isyanı
Suriye'deki İslamcı ayaklanma sırasında:
1981 Hama Katliamı
1982 Hama Katliamı
Suriye İç Savaşı sırasında:
El-Kubeyr Katliamı (2012 Hama katliamı olarak da bilinir)
2023 Irak ve Şam İslam Devleti'nin Hama'ya saldırısı
Rube Goldberg

| Rube Goldberg |
| --- | --- |
y.  1916
Doğum: Reuben Garrett Lucius Goldberg 4 Temmuz 1883(1883-07-04) San Francisco, Kaliforniya, ABD
Ölüm: 7 Aralık 1970 (87 yaşında) New York, ABD
Defin yeri: Hawthorne, New York'taki Mount Pleasant Mezarlığı
Mezun olduğu okul(lar): Kaliforniya Üniversitesi
Meslek: Mühendis, heykeltıraş, haber muhabiri, karikatürist
Tanınma nedeni: Rube Goldberg makineleri
Evlilik: Irma Seeman (e. 1916)
Çocuk(lar): 2
İmza

Hiçbir Şey İçin Bir Şey (1940); çalışma süresi 00:08:45
Reuben Garrett Lucius Goldberg (4 Temmuz 1883 - 7 Aralık 1970), en iyi bilinen adıyla Rube Goldberg, Amerikalı karikatürist, heykeltıraş, yazar, mühendis ve mucitti.
Goldberg, basit görevleri dolaylı ve karmaşık yollarla yerine getiren karmaşık aletlerin tasvir edildiği popüler karikatürleriyle tanınır. Bu karikatürler, benzer alet ve süreçleri tanımlamak için "Rube Goldberg makineleri" ifadesinin kullanılmasına yol açtı. Goldberg, 1948'de siyasi karikatür dalında Pulitzer Ödülü, 1955'te Ulusal Karikatürcüler Derneği'nin Altın T-Kare Ödülü ve 1959'da Banshees'in Gümüş Leydi Ödülü de dahil olmak üzere yaşamı boyunca birçok ödül aldı.
Ulusal Karikatürcüler Derneği'nin kurucu üyesi ve ilk başkanıydı. Derneğin her yıl yılın en iyi karikatüristini onurlandıran ve adını 1967'de ödülü kazanan Goldberg'den alan Reuben Ödülü'ne ev sahipliği yapmaktadır. Rube Goldberg Makine Yarışmaları olarak bilinen ve katılımcıları basit bir görevi yerine getirmek için karmaşık bir makine yaratmaya zorlayan uluslararası yarışmalara ilham kaynağı olmuştur.
Özel hayatı

Goldberg, 4 Temmuz 1883'te San Francisco, Kaliforniya'da Yahudi ebeveynler Max ve Hannah Goldberg'in çocuğu olarak dünyaya geldi. Üçü çocukken ölen yedi çocuğun üçüncüsüydü. Büyük erkek kardeşi Garrett, küçük erkek kardeşi Walter ve küçük kız kardeşi Lillian da hayatta kaldı. Goldberg dört yaşındayken illüstrasyonlar çizmeye başladı ve ilk çizim derslerini yerel bir tabela ressamından aldı.
1911 yılında, dul babasının yaşaması ve kira geliri elde etmesi için 182-198 Gough Street, San Francisco adresindeki R. L. Goldberg binasını inşa etti.
Goldberg, 17 Ekim 1916'da Irma Seeman ile evlendi. New York'ta 98 Central Park West'te yaşıyorlardı. Thomas ve George adında iki oğulları vardı. İkinci Dünya Savaşı sırasında, oğullarının her biri üniversiteye giderken Goldberg, karikatürlerinin siyasi doğasından kaynaklanan Yahudi karşıtı duygular nedeniyle soyadlarını değiştirmeleri konusunda ısrar etti. Thomas, George soyadını seçti ve yine George adlı erkek kardeşi de aynı şeyi yaptı. Aynı soyadını benimseyen George, aile bütünlüğü duygusunu korumak istedi.
Kültürel miras

Goldberg'in karikatürlerinin popülaritesinden, "Goldbergian" terimi, 1928'de "Rube Goldberg" terimi basılı olarak kullanılmaya başlandı. "Rube Goldberg", 1966'da Random House Dictionary of the English Language'da "olağanüstü derecede karmaşık, doğaçlama bir görünüme sahip olmak" veya "aldatıcı derecede karmaşık ve kullanışsız" anlamına geliyordu. 1915 yılındaki "Goldbergian" kullanımı, Goldberg'in 1909-1934 yılları arasında çizdiği ilk çizgi romanı Foolish Questions'a atıfta bulunurken, daha sonra kullanılan "Goldbergian", "Rube Goldberg" ve "Rube Goldberg makinesi" terimleri, şu anda en iyi 1914-1964 yılları arasında çizdiği The Inventions of Professor Lucifer Gorgonzola Butts adlı çizgi romanından tanındığı çılgın icatlara atıfta bulunmaktadır.
Birleşik Krallık'ta buna karşılık gelen terim "Heath Robinson" idi ve hala da öyledir; bu terim, sıralı veya zincirleme reaksiyon unsurlarını da tasvir eden, tuhaf makinelere eşit derecede düşkün İngiliz çizerin adını taşır. Danimarka'daki karşılığı ise daha çok Storm P takma adıyla bilinen ressam, yazar ve karikatürist Robert Storm Petersen'di. Bugün Danimarka'da aşırı karmaşık ve/veya işe yaramaz bir nesne Storm P.-makinesi olarak bilinmektedir.
Goldberg'in çalışmaları ölümünden sonra 1995 yılında ABD posta pullarının Comic Strip Classics serisine 1931 tarihli "Kendi Kendine Çalışan Peçete "sini tasvir eden Rube Goldberg'in İcatları'nın dahil edilmesiyle anıldı.
Rube Goldberg Makine Yarışması 1949 yılında Purdue Üniversitesi'nde iki kardeşlik arasında bir yarışma olarak ortaya çıkmıştır. Yarışma 1956 yılına kadar devam etmiş ve 1983 yılında üniversite çapında bir yarışma olarak yeniden canlandırılmıştır. 1989 yılında ulusal bir yarışma haline gelmiş ve 1996 yılında lise bölümü eklenmiştir. Cihazlar basit bir görevi Goldberg tarzında en az yirmi, en fazla yetmiş beş adımda tamamlamalıdır. Yarışma, Rube'un oğlu George W. George tarafından kurulan ve şu anda Rube'un torunu Jennifer George tarafından yönetilen, kâr amacı gütmeyen 501(c)(3) Rube Goldberg Inc. tarafından ülke çapında düzenlenmektedir.
1998 yılında Yargıç Scalia bir habeas davasındaki muhalefet görüşünde "Rube Goldberg Mahkemenin yarattığı düzeni kıskanırdı" demiştir.
Kültürel miras > Oyunlar

Hem masa oyunları hem de video oyunları Goldberg'in 60'ların masa oyunu Mouse Trap, 1990'ların The Incredible Machine oyunları serisi ve Crazy Machines gibi eserlerinden esinlenmiştir. Humongous Entertainment oyunu Freddi Fish 2: The Case of the Haunted Schoolhouse, oyunu tamamlamak için bir Rube Goldberg makinesinin eksik parçalarını aramayı içerir.
1909 yılında Goldberg, aynı adlı başarılı karikatürüne dayanarak "Aptalca Sorular" oyununu icat etti. Oyun 1909'dan 1934'e kadar birçok versiyonda yayınlandı.
Rube Works: The Heirs of Rube Goldberg tarafından onaylanan ilk oyun olan The Official Rube Goldberg Invention Game, Unity Games (Unity Technologies'in yayıncılık kolu) tarafından Kasım 2013'te yayınlandı.
Rube Goldberg ailesiyle birlikte, 1929
Profesör Butts ve Kendi Kendine Çalışan Peçete (1931)
Reklam (1916)
Reklam (1916)
Yasmine Hamdan

Yasmine Hamdan, Berlin, Kasım 2013
Yasmine Hamdan, Berlin 2017
Yasmine Hamdan (d. 1976), Paris'te yaşayan Lübnanlı şarkıcı, söz yazarı ve aktris. Soapkills adlı elektro pop grubu ile tanındı. Beyrut'ta yaşarken Zeid Hamda ile ilişki kurdu. Soapkills tarafından yayımlanan ilk albümü (1999) Bater idi. Soapkills Ortadoğu'da ilk bağımsız elektronik pop gruplarından biriydi ve yenilikçi bir yaklaşım ile kalıcı bir etki yapmıştır.
Bugün için, Yasmine Hamdan Arap dünyasında müzik ikonu olarak kabul edilir. Filistinli İsrail vatandaşı film yönetmeni ve oyuncu Elya Süleyman ile evlidir.
Yasmine Hamdan Sadece Âşıklar Hayatta Kalır adlı filmde rol almıştır. Yasmine Hamdan Fransa vatandaşlığına sahiptir.
Diskografi

2017: Al jamilat
2015: The Best of Soapkills
2013: Yasmine Hamdan - Ya Nass, Crammed Discs (original limited release on Kwaidan Records in 2012 as Yasmine Hamdan)
2009: Y.A.S. Arabology, production 50/50, Label AZ, Universal France.
2005 : Soapkills -  Enta Fen
2001 : Soapkills -  Cheftak
1999 : Soapkills -   Bater
Film müziği

2013 : Only Lovers Left Alive by Jim Jarmusch
2009 : Le Temps qu'il reste (The Time That Remains), by Elia Suleiman
2006 : What a Wonderful World by Faouzi Bensaidi
2005 : A Perfect Day by K.Jreij and Joana Hadjithomas
2003 : Cendres by K.Jreij and Joana Hadjithomas
2002 : Aux Frontière, by D.Arbid, Documentaire (ARTE, RTBF, CBF)
2002 : Intervention Divine by Elia Suleiman
2002 : Terra Incognita by Ghassan Salhab, Cannes 2002
Traugott Fuchs

Traugott Fuchs otoportresi, 1940'lar
Traugott Fuchs (23 Kasım 1906, Lohr, Alsas; † 21 Haziran 1997, İstanbul, Türkiye), Alman edebiyatı profesörü, filolog, şair, müzisyen ve ressam.
Hayatı

Fuchs, 1906 yılında Alsas'ın Lohr isimli bir köyünde, Lüterci ruhban bir baba olan Karl Fuchs'un ve eşi Marie Adelheid Krencker'in dördüncü çocuğu olarak dünyaya geldi. Çocukluğunu ve ilk eğitim dönemini 1912-1918 yılları arası Karlsruhe ve Metz-Loren'de geçirdi. 1925-1932 arasını, Latin dilleri ve Alman filolojisi üzerine Gustav Roethe, Eduard Spranger, Max Friedländer, Friedrich Gundolf, Ernst Bertram ve Leo Spitzer gibi akademisyenlerin öğrencisi olarak Berlin, Heidelberg, Marburg ve Köln üniversitelerinde öğrenim görerek geçirdi. 1932 yılına gelindiğinde ise, Spitzer danışmanlığı altında doktora faaliyetlerine başladı ve bu dönem Köln Üniversitesi Latin dilleri ve edebiyatı departmanında asistan olarak çalışmaya başladı.
1933 yılında, danışman hocası Spitzer'in Yahudi kökeninden ötürü işine son verilmesini protesto ederek asistanlık işinden ayrılarak Normandiya'da Caen Üniversitesi'nde eğitmen olarak çalışmaya başladı. Köln Üniversitesi'nde doktora çalışmalarına Curtius mihmandarlığında devam etme girişimleri olmuş olsa da, bazı öğrencilerin Nazi sempatizanlığı nedeniyle doktorasını yarıda bıraktı.
Fuchs, 1934'te 28 yaşında iken, Spitzer'in ardından Atatürk'ün daveti ile Türkiye'ye geldi. İstanbul Üniversitesi'nde Cermen çalışmalarını başlatan ilk akademisyen olmanın yanı sıra Robert Koleji ve Boğaziçi Üniversitesi'nde de eğitim faaliyetlerine katıldı.
Traugott Fuchs, Türkiye'nin II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanya'sı ile bağlarını koparmasının ardından, 1944-1946 yılları arasında Çorum’a zorunlu ikamete gönderildi. Burada, kendi iradesi dışında, devletin belirlediği sıkı gözetim altında yaşamak zorunda kaldı. Sanatçı ve bilim insanı kimliğiyle Fuchs, bu dönemi gözlemleyerek, mektupları ve sanatı aracılığıyla iç dünyasını ve yaşadıklarını yansıtan eserler üretti. Çorum’da yaşadıkları, onun sanatsal ve kişisel gelişiminde kalıcı bir iz bıraktı, bu dönemi resimlerle ve yazılarıyla ölümsüzleştirdi.
Fuchs, Çorum'daki sürgünü sanatsal açıdan belgeleyen tek Alman bilim insanıdır.
Traugott Fuchs, Aşiyan Mezarlığına defnedilmeyi vasiyet etmişti. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 1 Ocak 1997 tarihinde yürürlüğe giren ve Müslüman olmayanların Müslümanlarla aynı mezarlığa gömülmesini yasaklayan genelgesi nedeniyle Aşiyan Mezarlığına defnedilemedi; Feriköy’deki Protestan Mezarlığı’nda defnedildi
Çalışmaları

Traugott Fuchs, Im Hamam, 1940'lar
Traugott Fuchs, Rote Felsen auf Kinali Ada, 1960'lar
Traugott Fuchs, Segelschiff vor Istanbul, 1950'ler
Traugott Fuchs, Junger Türke
Traugott Fuchs, Büffel (Bufalo)
Traugott Fuchs, "Schlafend trägt man mich in meine Heimat dann (Uykumda memleketime geri götürüldüm) 1961. Vgl. auch M. Vialon, Quelle 3
Traugott Fuchs, Frau mit Krügen (Kadın), 1945
Traugott Fuchs, Sardes
Myriam El Khomri

Myriam El Khomri, Eylül 2014
Myriam El Khomri (d. 19 Şubat 1978, Rabat) Fransız sosyalist siyasetçi.
Bordeaux IV Üniversitesi'nde kamu hukuku eğitimi almıştır. Ardından Paris I Panthéon-Sorbonne Üniversitesi'nde hukuk eğitimine devam etmiş ve master diploması sahibi olmuştur. Bertrand Delanoë'nin 2001'de belediye başkanı seçilmesinin ardından çalışma ekibinde yer almıştır. 2002 yılında Sosyalist Parti'ye katılmış ve Parti yönetiminde çeşitli görevler almıştır. Paris 18. arrondissement'da çeşitli görevler üstlenmiş ve buradan Paris konseyine seçilmiştir. 2008 yılından 2014'te hükûmete girinceye dek belediye başkan yardımcısı olmuştur. Hükûmette önce Şehir politikalarından sorumlu Devlet Sekreteri olmuş, 2015 yılı itibarıyla ise Çalışma Bakanlığı görevini üstlenmiştir.
Görevleri

Yerel Yönetimler
16 Mart 2008 - ... : Paris Konseyi üyesi
16 Mart 2008 - 5 Ocak 2011: Çocukların korunmasından sorumlu, Paris belediye başkan yardımcısı
5 Ocak 2011 - 27 Ağustos 2014: Güvenlikten sorumlu, Paris belediye başkan yardımcısı
Hükûmet
26 Ağustos 2014 - 2 Eylül 2015: Şehir, Gençlik ve Spor Bakanı nezdinde, Şehir Politikalarından sorumlu Devlet Sekreteri
2 Eylül 2015 - 10 Mayıs 2017: Çalışma, İstihdam, Mesleki Formasyon ve Sosyal Diyalog Bakanı
Tırnovtsa

| Tırnovtsa |
| --- | --- |
Köy

Ülke: Bulgaristan
İl: Tırgovişte
Belediye: Tırgovişte
Posta kodu: 7774
Alan kodu: 06003
Tırnovtsa (Търновца, Turnaovası), Kuzey Bulgaristan Eskicuma iline bağlı, kuruluşu 1500'lü yıllara dayanan bölgesi ve çevresindeki en büyük Türk köylerinden biridir. Köyün Osmanlı tarafından Rumeli'ye iskan edilen  Karamanlı Avşarları oymağına bağlı Oğuz-Avşar boyundan olan Avşar Türkmenleri tarafından kurulduğu bilgisine ulaşılmıştır. Balkan Savaşları ardından  Anadolu'ya göç vermeye başlayan köyün 1950-1978 yıllara arasında neredeyse yarısı boşalmış köy daha sonraki süreçte tekrar nüfus olarak toparlansa da 1989 göçü ile neredeyse nüfusunun %90'ını kaybetmiştir. Çevrede Türklük olarak adlandırılan ve sağlam bir Türklük bilincine sahip olan köy halkı kendini Türkiye'ye ait gördüğü için civarındaki köylere nazaran oldukça fazla göç vermiştir. Şu anda köyde yaklaşık 100 hane  yaşamaktadır. Kurulduğundan bu yana köy halkı şu an olduğu gibi nüfus tamamen Türk ve Müslüman kökenlidir. Çevresinde Güneköy, Çerkovna, Sıratça, Çavuşköy gibi çoğunluğu Türk olan köyler ve Bolluksu, Vırdın, Yamna gibi karışık nüfusun olduğu köyler bulunmaktadır. Köy halkının çoğunluğu Güneşli, İstanbul'a göç etmiştir; bunun yanında Avcılar, Sultangazi, Kapaklı, Manisa, Akşehir (Pazarkaya), Gönen (Sarıköy, Gündoğan), Geyve, Söke, Tekirdağ Yeniçiftlik gibi yerlere değişik zamanlarda göç vermiştir. Köy halkı birlikteliğini kaybetmemek için her yıl Türkiye'den Bulgaristan'a giderek köyünde panayır düzenlemektedir.
Köyün camisinin kuruluşu 1500'lü yıllara dayanır. Ayrıca köyde bir tane daha ibadethane yeri mevcuttur. Bölgesindeki köylere nazaran büyük bir okula sahip olmasına rağmen nüfuz azlığı sebebiyle okul kullanılamaz hale gelmiştir. Şu an çalışır vaziyette bir anaokulu bulunmaktadır. Eskicuma (Tırgovişte) milletvekili Tuncer Kırcaliev Tırnovtsa kökenlidir. Köyün içerisinde onlarca pınar ve çeşme bulunmaktadır.
Mantarkaya

Timna Vadisi, Necef Çölü, İsrail'deki mantarkayalar
Mantarkaya sert bir kayanın alt kısımlarının rüzgâr erozyonu tarafından aşındırılıp oyulması ve üst kısmında oval, mantara benzeyen bir şekil almasıyla oluşan yer şeklidir. Bu şeklin oluşmasında rüzgârın aşındırma gücünün yere yakın yerlerde daha fazla olması ve kayacın özellikleri oldukça önemlidir.
Kaya kaidesi veya kaide kaya olarak da adlandırılan bir mantar kaya, adından da anlaşılacağı gibi şekli bir mantarı andıran doğal olarak oluşan bir kayadır. Kayalar birkaç farklı şekilde deforme olur: erozyon ve hava koşullarından, buzul hareketlerinden veya ani bir rahatsızlıktan. Mantar kayaları yardang ile ilgilidir, ancak ondan farklıdır.
Bir mantar kaya, kaya kaidesi veya gour, rüzgar erozyonunun etkisiyle oluşan tipik bir mantar şeklindeki yeryüzü biçimidir. Tabandan ortalama iki ila üç fit (0,6 ila 0,9 m) yükseklikte, rüzgârın malzeme taşıma kapasitesi maksimum düzeydedir, bu nedenle aşınma (taşınan malzemelerin açıktaki bir kaya yüzeyine çarptığı ve onu cilaladığı rüzgarın erozyonu) veya çizin) de maksimize edilir. Bazı durumlarda, daha sert kayaçlar, daha yumuşak bir kayanın üzerinde yatay olarak düzenlenir ve bu tür bir erozyona neden olur.
Buzul Hareketleri

Tek bir kayanın aşınmasıyla oluşan bir mantar kayanın aksine, bu mantarlar biri diğerinin üzerine oturan iki ayrı kayadan oluşan bir tür dengeleme kayasıdır. Tipik olarak, en üstteki kaya bir buzulun yavaş hareketiyle taşınır ve çökeltilirdi. Kaya oluşumunun alt kısmı da mantar şeklini vurgulamak için bir dereceye kadar erozyona uğramış olabilir veya olmayabilir. Kaya Bu tip örnekleri içinde Mantar Kaya vardır. Chickamauga'da ve Chattanooga Ulusal Askeri Parkı Tennessee,  ve Le Champignon içinde Huelgoat, Fransa
Mantarkayaların bulunduğu yerler

Mantarkayalar, rüzgâr aşınımı sonucunda kayaçların alttan aşındırılması ve üstteki daha sert kütlenin kalmasıyla ortaya çıkan yer şekilleridir. Dünya üzerinde birçok ülkede örnekleri bulunan mantarkayaların en tipik örnekleri kurak ve yarı kurak alanlarda görülmektedir. Dünya üzerinde mantarkayalara en tipik örnekleri Mısır, İsrail, İspanya'daki Ciudad Encantada, Cuenca bölgesi, ABD'nin Utah eyaletindeki Goblin Vadisi Eyalet Parkı'ndaki(Goblin Valley State Park) mantarkayalar örnek verilebilir. Türkiye'deki en iyi örnekleri ise Kapadokya'da özellikle de Gülşehir ve çevresinde bulunmaktadır. Ayrıca Keklikpınar, Akçadağ'da da bulunmaktadır. Dünya üzerindeki diğer önemli örnekleri ABD'nin Kansas eyaletindeki Mantarkaya Eyalet Parkı (Mushroom Rock State Park), Bulgaristan'ın güneyinde yer alan Kırcaali, Tayland'ın kuzeyinde yer alan Phrae bölgesinde bulunmaktadır.
Erozyon

Genellikle çöl bölgelerinde bulunan bu kayalar, izole edilmiş bir kayalık çıkıntının rüzgar erozyonunun tepesinden farklı bir hızda ilerlediği zaman oluşur. Rüzgarla taşınan kum taneciklerinin aşınması, en çok yerden yüksekte ilk üç fit (0,9 m) içinde yaygındır, bu da mostraların tabanlarının tepelerinden daha hızlı aşınmasına neden olur. Akan su da aynı etkiye sahip olabilir. Bu tür mantar kayalarının bir örneği, İsrail'deki Timna Park'tadır.
Bazen kayaların kimyasal bileşimi önemli bir faktör olabilir; kayanın üst kısmı kimyasal aşınmaya ve hava etkisine karşı daha dirençliyse, tabandan daha yavaş aşınır. Örneğin, yüzey yakınında çiy toplanması nedeniyle kayanın tabanındaki kimyasal ayrışmaya atfedilen erozyon.
Bir mantar kayası, nihayetinde, bir şelale oluşturan kayaların modeline benzer şekilde, yumuşak kayayı örten orijinal olarak düz bir sert kayadan oluşabilir. Açığa çıkan sert kaya katmanının aşınması, en sonunda alt kayayı yerel koşullara bağlı olarak rüzgar, su, tuz girişi vb. Nedenlerle erozyona maruz bırakır. Daha yumuşak kaya tabakası daha kolay aşınır ve bir çöküntü veya patlama oluşumuna yol açar. Üstteki daha sert kayalar bu sürece dirençlidir ve sonuçta yeni, daha alçak düzlüğün üzerinde duran izole mantar kayaları olarak sonuçlanabilir.
Rüzgar erozyonunun doğası, yerin birkaç fit üzerinde yoğunlaşmasıdır - rüzgar hızları yükseklik ile artar, ancak tortu yükü azalır. Bu, en yüksek tortu yükleri ve en hızlı rüzgar hızının kombinasyonunun zeminden birkaç fit yüksekte olduğu ve bu yükseklikte destek kaidesinin karakteristik daralmasına yol açtığı anlamına gelir.
Örnekler

Gülşehir Açıksaray ören yeri
Sierra de Organos Ulusal Parkı
Mısır'daki mantar kayaları
Tayvan, Yehliu'da mantar kayaları
Mushroom Rock State Park
Meksika'daki Sierra de Organos Ulusal Parkı'ndaki mantar kayaları
Kapadokya Gülşehir Açıksaray
Mısır'daki mantar kayaları
Tayvan, Yehliu'da mantar kayaları
Mushroom Rock State Parkı
Yolcu trafiğine göre Avrupa'nın en işlek havalimanları listesi

Yolcu trafiğine göre Avrupa'nın en işlek havalimanları listesi, yıllık toplam yolcu adedine göre en işlek 100 havalimanını kapsar.
Aşağıdaki listede 2023 yılı verileri listelenmiştir. Ayrıca listede 2014, 2013, 2012, 2011 ve 2010 yıllarının istatistikleri de verilmiştir. Tablo da havalimanlarının son bir yıl içindeki toplam yolcu sayılarının yüzdesel değişimini de gösterilmiştir. Her havaalanı verisi için ayrı ayrı kaynak gösterilmiştir. Bu kaynaklar, ulusal havacılık istatistiklerine veya havalimanı işletmecisine dayanmaktadır.
Grafikte

Kaynak Vikiveri sorgusuna bakın.
Resimler

Avrupa'nın en kalabalık 25 havalimanı
Londra Heathrow Havalimanı
Paris-Charles de Gaulle Havalimanı
Frankfurt Havalimanı
Madrid Barajas Uluslararası Havalimanı
Amsterdam Schiphol Havalimanı
Gatwick Havalimanı
Münih Havalimanı
Leonardo da Vinci-Fiumicino Havalimanı
Barcelona El Prat Havalimanı
Paris-Orly Havalimanı
Manchester Havalimanı
Zürih Havalimanı
Oslo Gardermoen Havalimanı
Domodedovo Havalimanı
Stockholm-Arlanda Havalimanı
Prag Ruzyně Havalimanı