stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Fildişi Sahili
Tarih > Ön tarih

Günümüzde ülkenin kurulu olduğu bölgelerin güney kesimlerinde kolonileşme dönemi öncesinde bir devlet yapısı oluşturulamamıştır. Buna karşılık ülkenin kuzey kesimleri 11. yüzyıl itibarıyla Sahra imparatorlukların etkisi altına girmiştir. Özellikle 13. yüzyıldan sonra Mali İmparatorluğu gibi imparatorlukların bu bölgelerde etkinlik sağlamıştır. Bu süreçte gerçekleştirilen ticari faaliyetler ile islam dini ile de tanışan bölgede, 17. yüzyılda bölgede güç haline gelen Kong Krallığı ile birlikte önemli islami öğretinin merkezlerden biri olan en güçlü krallıklardan biri kurulmuştur.
17. yüzyılda Fildişi Sahilinin günümüzde bulunduğu bölgenin tamamen içerisinde kurulan krallıklar arasında Abron Krallığı ilk sırada yer almıştır. Akanlar etnik grubuna mensup kişiler Ashanti Krallığı içerisinde yaşarken yaşanan sorunlar nedeniyle göç ederek söz konusu krallığı kurmuşlardır.
Tarih > Bağımsızlık

1956 yılında özerk bir yapıya kavuşan ülkede Houphouët-Boigny 1957 yılına kadar birçok Fransa hükûmetlerinde yer almış ve aynı zamanda Fransız Batı Afrikası'nın başkanlığını da yürütmüştür. 1958 yılında Charles de Gaulle'ün tüm koloni bölgelerine bağımsızlık ya da Fransa Birliği arasında seçim yapmaları gerektiğini vurguladığında, Fildişi Sahili büyük çoğunlukla Fransa Birliği içerisinde kalmayı tercih etmiştir.
Fildişi Sahili'nde bu süreçte gerçekleştirilen kakao ve kahve ihracatı ile yaşanan olumlu ekonomik gelişmeler, Houphouët-Boigny'nin 1959 yılında Fransız Batı Afrikası'nın dağılmasına katkı vermesini sağlamıştır. Houphouët-Boigny ekonomide yaşanan bu olumlu havayı diğer Fransız Batı Afrikası ülkeleri ile paylaşmanın doğru olmayacağını düşünmekteydi.
1959 yılına kadar bağımsızlığı kesinlikle düşünmeyen Houphouët-Boigny, de Gaulle'ün bağımsızlık sonrası da Fransa'ya bağlı kalınabileceğini açıklamasından sonra resmen bağımsızlık talep etmiştir. Bu talep neticesinde imzalanan anlaşmalar sonucunda ülke République de Côte d’Ivoire ismi ile 7 Ağustos 1960 tarihinde bağımsızlığını elde etmiştir.
Tarih > Bağımsızlık sonrası dönem

Ülkenin 1960 yılında bağımsızlığını ilan etmesinden sonra iktidarı hem devlet başkanı hem de hükûmet başkanı (1990 yılına kadar) ele alan Houphouët-Boigny, bu görevi öldüğü 1993 yılına kadar sürdürmüştür. Ülkeyi tek parti düzeni ile yöneten Houphouët-Boigny, kurduğu Parti Democratique de Côte d’Ivoire partisi ile izlediği batı yanlısı politika ile piyasa ekonomisi merkezli icraatları ile Fildişi Sahili'ni batı Afrika'nın en zengin ülkelerinden biri haline getirmiş ve siyasi bir istikrar sağlamıştır. Birleşmiş Milletler 23 Ağustos 1960 tarihinde gerçekleştirdiği ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 160 sayılı kararını aldığı oturumda oy birliği ile ülkenin BM'nin yeni üyesi olduğunu kabul etmiştir.
1990 yılında yaşanan huzursuzluklar sonucunda çok partili siyasi hayata geçen ülkede, aynı zamanda başbakanlık makamının da oluşturulmasına neden olmuştur. Houphouët-Boigny 1993 yılında hayatını kaybetmesi sonrasında o dönemde meclis başkanı olan Henri Konan Bédié yasa gereği başkanlık makamına gelmiş, 1995 yılında gerçekleştirilen seçimlerle de ikinci bir dönem bu görevde kalmıştır. Bu süreçte gerçekleştirilen yasa değişikliği ile 1960 yılında bu yana en fazla beş yıl süren devlet başkanlığı süresi düzenleme ile yedi yıla çıkartılmıştır.
Siyaset

Fildişi Sahili anayasa ile yönetilen bir cumhuriyettir. Günümüzde yürürlükte olan anayasa 23 Temmuz 2000 yılında yapılan referandum sonucunda kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Ülke çok partili bir siyasi sisteme sahip olup, başkanlık sistemi ile yönetilmektedir. Fildişi Sahili devlet başkanı devletin en üst noktasında görev yapmakta olup aynı zamanda Fildişi Sahili silahlı kuvvetlerin de başkomutanı konumundadır. Fildişi Sahili devlet başkanı beş yıllık bir süreç için seçilmekte olup, seçilen devlet başkanı en fazla iki dönem üst üste bu göreve seçilebilme imkânına sahiptir. Söz konusu makam için gerçekleştirilen seçimlerden adaylarnda bir tanesi ilk turda çoğunluğu elde edemediği takdirde gerçekleştirilen ikinci tur seçimlerinde bir önceki turda en çok oyu alan ilk iki sıradaki aday tekrar yarışmaktadır. Devlet başkanının öldüğü, istifa ettiği ya da görevden alındığı durumlarda ulusal meclis başkanı bu göreve vekaleten olmak üzere en fazla 90 günlük bir süre için atanmaktadır.
Ayrıca bakınız: Fildişi Sahili devlet başkanları listesi
Ülkede hükûmetin başkanı olan başbakanı, devlet başkanı atanmakta olup, yine aynı devlet başkanlığı makamı tarafından görevden uzaklaştırılabilmektedir. Fildişi Sahili devlet başkanının ülkede bulunmadığı durumlarda bu görevi vekaleten yürüten başbakanın mecliste çoğunluğu bulunan partiden seçilme zorunluluğu bulunmamaktadır.
Fildişi Sahili parlamentosu tek kanattan oluşmakta olup, bu ulusal meclistir. Ulusal mecliste bulunan 255 sandalye için beş yılda bir gerçekleştirilen seçimlerde vekiller seçilmektedir.
Siyaset > Başkent

Ülkenin 1933 ile 1983 yılları arasında başkentliğini yapan Abidjan'ın, ülkenin ilk devlet başkanı olan Félix Houphouët-Boigny tarafından değiştirilmiştir. Yamoussoukro, Fildişi Sahilinin yüz yıllık bir süre içerisinde dördüncü başkenti olarak ön plana çıkmıştır. Bu yüz yıllık süreçte Grand-Bassam (1893-1900), Bingerville (1900-1933) ve Abidjan'dan (1933-1983) sonra bu görevi üstlenen Yamoussoukro, Félix Houphouët-Boigny'nin doğduğu yer olarak ön plana çıkmaktadır. Şehir 1983 yılından bu yana başkent olmasına rağmen ülkenin ticari ve idari merkezi olarak Abidjan günümüzde de merkezi bir konumda olmaya devam etmektedir. Günümüzde önemli kamu binaları da hâlâ Abidjan'da bulunmaktadır.
Ordu

Ülkenin silahlı gücü olan Fildişi Sahili Silahlı Kuvvetleri (Forces armées de Côte d’Ivoire (FACI)) Fildişi Sahili Cumhuriyeti'nin ordusunu oluşturmaktadır. FACI toplamda dört farklı kuvvetlerden oluşmakta olup, bunlar Kara Kuvvetleri (L’Armée de terre), Deniz Kuvvetleri (La Marine nationale), Hava Kuvvetleri (L’Armée de l’air) ve Jandarma (La Gendarmerie nationale) kuvvetleridir.
Silahlı kuvvetlerde Aralık 2010 verilerine göre 12.000 yedek personel olarak 60.000 personel bulunmaktadır. Ülkenin ilk devlet başkanı Félix Houphouët-Boigny ülkenin genel olarak düşük bir ordu personeline sahip olmasının nedenini olası bir darbe girişiminin önüne geçmek olarak açıklamıştır.
İdari yapılanma

Ülke 28 Eylül 2011 tarihinden bu yana 12 ilçe ile 2 özerk şehirden oluşan toplamda 14 ilçeden oluşmaktadır. Bu tarihten önce 19 tane bölge en üst idari yapıyı oluşturmaktaydı. Yeni oluşturulan ilçeler kendi içerisinde 31 bölgeye, bölgeler ise 107 departmana, departmanlar ise 197 belediyeye ayrılmaktadır. Yeni idari yapılanma neticesinde ortaya çıkan iller şu şekildedir:
| --- | --- |
 Bas-Sassandra (San-Pédro)  Comoé (Abengourou)  Denguélé (Odienné)  Gôh-Djiboua (Gagnoa)  Lacs (Dimbokro)  Lagunes (Dabou)  Montagnes (Man):  Sassandra-Marahoué (Daloa)  Savanes (Korhogo)  Vallée du Bandama (Bouaké)  Woroba (Séguéla)  Zanzan (Bondoukou)  Abidjan (özerk şehir)  Yamoussoukro (özerk şehir)
Ayrıca bakınız: Fildişi Sahilinin ilçeleri
Fildişi Sahili 2011 yılındaki yeni idari yapılanma kabul edilene kadar régions olarak adlandırılan 19 bölgeden oluşmaktaydı. 2011 yılına kadar geçerli olan idari yapılanma şu şekildeydi:
| --- | --- |
  Agnéby   Bafing   Bas-Sassandra   Denguélé   Dix-Huit Montagnes   Fromager   Haut-Sassandra   Lacs   Lagunes   Marahoué :   Moyen-Cavally   Moyen-Comoé   N'zi-Comoé   Savanes   Sud-Bandama   Sud-Comoé   Vallée du Bandama   Worodougou   Zanzan
İdari yapılanma > Şehir

Fildişi Sahilinin en büyük şehri Abidjan'dır. 1933 ile 1983 yılları arasında ülkenin başkenti konumunda olan şehirde 2014 verilerine göre 4,395,243 kişi yaşamaktadır. Ülkenin 1983 yılından bu yana başkenti olan Yamoussoukro'da ise aynı yılın verilerine göre 281,735 kişi yaşamaktadır.
Ekonomi

Fildişi Sahili En Az Gelişmiş Ülke statüsünde olmayan on dört Sahra güneyi Afrika ülkesinden biri konumundadır. Zengin doğal kaynakları ve yabancı yatırımlarıyla Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği (UEMOA) toplam GSYİH'nin %40'ını oluşturan Fildişi Sahili'nde, 1999 askeri darbeyle başlayan ve 2011 yılında sona eren siyasi ve askeri kriz ekonomiye büyük zarar verdiği ifade edilmektedir. Bu süreçte ülke içerisinde yaşanan şiddet olayları ve kuzey ve güney olarak fiili bölünme ekonomide hasara yol açmasına rağmen UEMOA bölgesinin hâlâ en gelişmiş ekonomisine sahiptir. Ülke Batı Afrika genelinde de Nijerya'dan sonra en büyük ikinci ekonomisi konumundadır. Batı Afrika kıyılarının en büyük limanı konumunda olan Abidjan limanı bölgenin doğrudan denize çıkışı olmayan kara ülkelerine de hizmet veren bir liman durumundadır.
Fildişi Sahili'nde tarımsal faaliyetler de en önemli ekonomi dallarından biri konumundadır. Ülke genelinde faaliyet gösteren işçilerin üçte ikisi bu sektörde faaliyet göstermektedir. Tarımsal ürünlerden elde edilen ihracat gelirleri %70 düzeyindedir. Tarım sektöründe üretilen ürünlerde kahve, kakao çekirdeği, muz, palmiye çekirdeği, mısır, pirinç, manyok, tatlı patates, şeker ve pamuk önde gelmektedir. Bunun haricinde doğal ortamda çok sık bulunan kauçuk ve kereste de önemli ihracat kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Bir zamanlar Batı Afrika'nın en geniş ormanlarına sahip olan Fildişi Sahili'nde kereste üretimini karşılamak için ormanlık alanlarda bulunan ağaçlar kesilmekte, kereste üretimi ile birlikte ülke Brezilya'dan bile fazla ihracat yapmaktadır. Ülke genelinde tarım yapılabilir alanlar %10 düzeyinde olup, bu oran bağımsızlığın kazanıldığı 1960'lı yıllarda %5 düzeyinde gözlemlenmekteydi.
Dünyanın en büyük kakao çekirdeği üreticisi olan Fildişi Sahili'nde yılda 1,5 milyon ton üretim gerçekleştirilmektedir. Son on yılda ise yıllık ortalama 1,2 ile 1,4 milyon ton arasında üretim gerçekleştirilmektedir. Fildişi Sahili bunun haricinde tatlı patates ve kaju fıstığında dünyanın üçüncü büyük üreticisi konumundadır. Ayrıca dünyadaki en iyi on beş kahve üreticisi içinde yer alan Fildişi Sahili, palm yağında da dünyada yedinci büyük üretici durumundadır.
Ekonomi > Yeraltı madenleri

Zengin demir cevheri ve bakır madenlerine sahip olan ülkede, son dönemlerde geniş nikel, fosfat, boksit ve kobalt rezervlerinin olduğu saptanmıştır. Bunun haricinde ülke önemli petrol üreticilerinden biri konumundadır. Günde 32,900 varil petrol üreten Fildişi Sahilinin toplam 220 milyon varil petrol rezervine sahip olduğu tahmin edilmektedir. Ayrıca 2021 yılının ortalarında ülkede 2 milyar varillik petrol ve doğalgaz rezervi keşfedilmiştir. Bunların haricinde doğalgaz, elmas, mangan, altın, tantal, silisli toprak, kil, önemli madenleri oluşturmaktadır.
Ekonomi > İhracat

Ülke ekonomisinin en önemli ihracat ürünlerini kakao, kahve, kereste, petrol, pamuk, muz, palmiye yağı ve balık gibi ürünler oluşturmaktadır. Ülkenin 2014 verilerine göre ihracat yaptığı ilk sekiz ülke şu şekildedir:
Gana %9.1 
 A.B.D. %8.5 
 Nijerya %7.9 
 Hollanda %7.4 
 Gabon %5.4 
 Almanya %5 
 Fransa %5 
 Belçika %4.3
Ekonomi > İthalat

Ülke ekonomisinin en önemli ithalat ürünlerini makine ve ulaştırma ekipmanları, yakıt, tekstil ve gıda maddeleri oluşturmaktadır. Ülkenin 2014 verilerine göre ithalat yaptığı ilk dört ülke şu şekildedir:
Nijerya %21.8 
 Fransa %11.7 
 Çin %11 
 Bahamalar %6.2
Ulaşım

Ülke genelinde inşa edilmiş olan 35 havaalanının 7 tanesi asfalt pistlere sahiptir.
Kültür > Spor

Ülke genelinde en çok sevilen spor türü futboldur. Fildişi Sahili millî futbol takımı Afrika kıtasının en başarılı on takımından biri konumundadır. Fildişi Sahili millî futbol takımının uluslararası şampiyonalarda en büyük başarıları 1992 ile 2015 yıllarında elde edilen Afrika Uluslar Kupası şampiyonlukları olmuştur. Bunun haricinde aynı şampiyonada 2006 ile 2012 yılları arasında elde edilen ikincilik ile 1992 yılında düzenlenen ve FIFA Konfederasyonlar Kupası'nın ilki olarak gerçekleştirilen Kral Fehd Kupası'nda elde edilen dördüncülükleri vardı. Fildişi Sahili millî futbol takımı bunların haricinde 2006, 2010 ve 2014 FIFA Dünya Kupası'nda yer almış ancak her üç şampiyonada da grupları aşamayarak ilk turda elenmiştir.
Ülkede futbol 1960 yılında kurulan Fildişi Sahili Futbol Federasyonu (Fédération ivoirienne de football) tarafından yönetilmektedir. Ülkede on dört takımın katıldığı ve Ligue 1 olarak adlandırılan ulusal bir lig düzenlenmektedir. Ülkenin en başarılı futbol kulübü elde ettiği 24 şampiyonluk ile ASEC Mimosas takımıdır.
Fildişi Sahili millî futbol takımı Mayıs 2016'da açıklanan FIFA sıralamasında 34. sırada yer almakta olup, en yüksek sıralamasını 2012 yılında 14. olarak elde etmiştir.
Kültür > Dans

Her Guro köyünde, cenaze törenleri ve kutlamalar sırasında sahne alan yerel bir Zaouli dansçısı vardır. Dansçı her zaman erkektir. Dansın, yapıldığı köyün üretkenliğini artırdığına inanılmakta ve Guro topluluğu ve tüm ülke için bir birlik aracı olarak görülmektedir.
Galeri

Geceleri Abican
Nehir suyunda çamaşır yıkayan Abicanlılar
1869'da Fransız Oramiral Fleuriot de Langle tarafından çizilen yerli kadın
Fildişi Sahilinin ilk cumhurbaşkanı Félix Houphouët-Boigny, ABD Başkanı John F. Kennedy ve eşleri (1962)
Burkina Faso'nun Bobo-Dioulasso kentinden Abican'a doğru yol alan bir tren
2006 FIFA Dünya Kupası'nda Sırbistan'a karşı oynayan Fildişi Sahili millî futbol takımının penaltı vuruşu
Ülkeye ismini veren fildişlerine sahip fil
Fildişi Sahili'nde etnik gruplar 
 Yeşil:Kwalar,
 Sarı/Yeşil:Mandeler,
 Turuncu:Güney Mandeler,
 Mavi:Krular, 
 Mor:Voltaicler
Samori Ture
Berlin Konferansı'nı konu alan çizim
Félix Houphouët-Boigny
Fildişi Sahili ilk devlet başkanı
Ülkenin bölünen kuzey ve güney bölgeleri ile arada yer alan tampon bölge
Alassane Ouattara
Fildişi Sahili devlet başkanı (2011-...)
Fildişi Sahili ilçeleri
Fildişi Sahili bölgeleri 
 (2011 öncesi idari yapı)
Avustralya Florası

Victoria'daki okaliptüs ormanları. Avustralya'nın ağaç florasına tek bir cins, Okaliptüs ve ilgili Myrtaceae hakimdir.
Avustralya florası, 21.000'den fazla vasküler ve 14.000'den fazla vasküler olmayan bitki, 250.000 mantar türü ve 3.000'den fazla liken olduğu tahmin edilen geniş bir bitki türü topluluğundan oluşmaktadır. Flora, Gondwana florası ile güçlü yakınlıklara sahiptir ve aile seviyesinin altında, çeşitliliği Kretase'den bu yana kıtasal sürüklenme ve iklim değişikliğinin etkileriyle şekillenen oldukça endemik bir anjiyosperm florasına sahiptir. Avustralya florasının öne çıkan özellikleri, skleromorfi ve serotini içeren kuraklığa ve yangına adaptasyonlardır. Bu adaptasyonlar büyük ve iyi bilinen Proteaceae (Banksia), Myrtaceae (Okaliptüs - sakız ağaçları) ve Fabaceae (Akasya - saz) familyalarından türlerde yaygındır.
İnsanların yaklaşık 50.000 yıl önce bölgeye gelmesi ve 1788 yılından itibaren Avrupalıların bölgeye yerleşmesi, bitki örtüsü üzerinde önemli bir etki yaratmıştır. Aborijinlerin ateşle tarım yapması zaman içinde bitki türlerinin dağılımında önemli değişikliklere yol açmıştır. 1788'den bu yana tarım ve kentsel gelişim için bitki örtüsünün büyük ölçekte değiştirilmesi ya da yok edilmesi çoğu karasal ekosistemin yapısını değiştirmiş, 2006 yılı itibarıyla 61 bitki türünün yok olmasına ve 1000'den fazlasının da tehlike altında olmasına neden olmuştur.
Avustralya'da orman örtüsü, 1990 yılında 133.882.200 hektar (ha) iken 2020 yılında 134.005.100 hektar (ha) ormana eşdeğer olarak toplam arazi alanının yaklaşık %17'sidir. 2020 yılında, doğal olarak yenilenen orman 131.614.800 hektar (ha) ve dikilen orman 2.390.300 hektar (ha) alanı kaplamıştır. Doğal olarak yenilenen ormanın %1'inden azının birincil orman (insan faaliyetlerinin açıkça görülebildiği yerli ağaç türlerinden oluşan) olduğu ve orman alanının yaklaşık %18'inin korunan alanlar içinde bulunduğu bildirilmiştir. 2015 yılı için orman alanının %67'sinin kamu mülkiyetinde, %32'sinin özel mülkiyette ve %1'inin de diğer veya bilinmeyen mülkiyette olduğu bildirilmiştir.
Zebedi oğlu Yakup

| Yakup |
| --- | --- |
Guido Reni'nun bir tablosunda Yakup
Havari ve şehit
Doğum: Betsayda, Yahudiye, Roma İmparatorluğu
Ölüm: 44 Yeruşalim, Yahudiye, Roma İmparatorluğu
Kutsayanlar: Tüm Hristiyanlık
Türbe: Santiago de Compostela Katedrali, Galiçya (İspanya), Aziz Yakup Katedrali, Kudüs, Ermeni Mahallesi (İsrail)
Yortu: 25 Temmuz (Batı Hristiyanlığı)  30 Nisan (Doğu Hristiyanlığı) 30 December (Hispanik Kilisesi)
Koruyucu aziz: Yerler Galiçya, Guatemala, Nikaragua, İspanya; Acoma Pueblo, Badian, Guayaquil, Sahuayo, Santiago de Querétaro ve diğerleri Meslekler Veterinerler, biniciler, kürkçüler, tabakçılar, eczacılar
Başlığın diğer anlamları için Yakup (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Yakup, Zebedi'nin oğlu (İbranice: יַעֲקֹב Yaʿqob, Yunanca: Ἰάκωβος; ölüm MS 44), İsa'nın On İki Havarisinden biri ve geleneksel olarak şehit olarak kabul edilen ilk havari. Zebedi ve Salome'nin çocuğu ve Havari Yuhanna'nın kardeşi olan Yakup İspanya'nın koruyucu azizidir.
Yeni Ahit'te

Yakup, Zebedi ve Salome'nin oğludur. İsa'nın diğer bir havarisi olan  Küçük Yakup ile karıştırılmamak için kendisine "Büyük" lakabı verilmiştir. (Fakat bu lakaplar herhangi bir önem veya rütbe farkına göre değil, yaşlılık veya cüsse farkına göre verilmiştir.) Ayrıca Yakup, Aziz Yuhanna'nın kardeşidir.
Sinoptik İnciller, İsa onları imana çağırdığında Yakup ve Yuhanna'nın deniz kıyısında babalarıyla birlikte olduklarını belirtir. Yakup, İsa'nın Başkalaşıma tanıklık etmesi için seçtiği üç elçiden biriydi. Yakup ve Yuhanna (veya başka bir geleneğe göre anneleri) İsa'dan onlara ihtişamıyla sağında ve solunda koltuk vermesini istedi. İsa onları azarladı ve diğer elçiler onlara kızdı. Yakup ve Yuhanna, Samiriyeli bir kasabaya ateş açmak istedi, ancak İsa tarafından azarlandı.
Elçilerin işleri kitabına göre Kral Herod, Yakup'u kılıç ile idam ettirdi. Nixon, bunun Yakup'un öfkesinden kaynaklanmış olabileceğini öne sürüyor. Bu öfke sonucunda, kendisi ve kardeşinin Boanerges veya "Şimşeğin Oğulları" lakabını kazandılar. F. F. Bruce isimli  akademisyen bu hikâyeyi "Aziz Petrus'un Kurtuluşu" ile karşılaştırır ve "Petrus kaçarken Yakup'un ölmesi" nin "ilahi takdirin gizemi" olduğunu belirtir.
Saygınlığı

Katolik geleneklerine göre Aziz Yakup İspanya'nın koruyucu azizidir ve bir efsaneye göre naaşı Galiçya'daki Santiago de Compostela'da bulunmaktadır. "Santiago" ismi "Latin Genitive Sancti Iacobi"(kilise veya kutsal alan) genitiften türemiştir ve Aziz Yakubun Kilisesi anlamında kullanılır. (Portekizcedeki Diego/Diogo türevleriyle beraber İspanyolcada kişi ismi olarak da kullanılmaktadır). Azizin kabrine giden geleneksel hac "Camino de Santiago" (Aziz Yakup Yolu) olarak bilinir ve Orta Çağ'ın erken dönemlerinden itibaren özellikle Batı Avrupa katolikleri için en popüler hac rotalarından biri olmuştur. Hac rotasını tamamlayabilnlere "Compostela" unvanı verilir. Resmi olarak 327,378 hacı 2018 yılında rotanın son 100 km yüryüşünü tamamlayıp Compostela olmuştur. 25 Temmuz günlerinin pazar gününe düştüğü yılların özel kutsal yıllar (Año Santo Jacobeo) olarak kabul edilir. Bu özel yıllarsda Santiago Katedrali'nin normalde kapalı olan doğu kapısı açılır. 2004 kutsal yılında 179,944 hacı Compostela olmaya hak kazanmıştır. 2010 kutsal yılında bu sayı 272,412'e çıkmıştır. Bir sonraki kutsal yıl 2021'de gelecektir.
Kudüs

Şehitlik yeri, Kudüs'ün Ermeni Mahallesi'ndeki Aziz Yakup Ermeni Apostolik Katedrali'nin içinde yer almaktadır. Kutsal alanın solunda bulunan Büyük Aziz James Şapeli, Kral Agrippa'nın, Yakubun kafasının kesilmesini emrettiğinde şehit edildiği geleneksel yerdir. (Elçilerin İşleri 12:1-2)  Başı, bir kırmızı mermer parçasıyla işaretlenmiş ve altı adak kandili ile çevrili sunağın altına gömülüdür.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNE: XX1142160  GND: 118556800  ISNI: 0000 0003 9503 8177  LCCN: n80004184  NKC: jn20001005092  NLI: 987007263235205171  NTA: 08660256X  VIAF: 289664662   WorldCat (LCCN): n80-004184 
Zebedi oğlu Yakup'un 1634 civarında yapıldığı tahmin edilen bir portresi. "Santiago el Mayor" alt başlığıyla yayınlanmıştır.
Gerşom

Bir meleğin saldırısı sırasında Sippora, Gerşom'u sünnet etmektedir
İncil'e göre Gerşom (İbranice: גֵּרְשֹׁם‎; Latince: Gersam), Musa ve Sippora'nın ilk doğan oğluydu.  
İsmi, İbranicede "oradaki yabancı" anlamına gelir (גר שם‎ ger sham). İncil bilginleri, bu ismin aslında Gerşon ile aynı anlamda olduğunu belirtir ve Tarihler Kitabı'nda başlıca Levili klanlardan birinin atası olarak; bazen Gerşom, bazen Gerşon olarak tanımlanır.
Musa'nın Sippora'dan olan ilk oğlu Gerşom, Midyan'da doğmuştur. Musa'nın kayınpederi Yitro, Musa’nın eşi Sippora’yı ve oğulları Gerşom ile Eliezer'i çölün ortasında Musa’ya getirmiştir. Gerşom'un soyundan gelen Yonatan'ın Danlılar adına yaptığı dini hizmet yasadışı kabul edilmiştir; çünkü Levili olmasına rağmen Harun'un soyundan gelmemekteydi.
Çıkış Kitabı'nda yer alan ve Musa ile Sippora'nın bir gece kampında oldukları kısmı anlatan bölümde, Tanrı'nın ya da bir meleğin, Musa'ya ya da oğluna saldırdığı ima edilir. Ancak, Sippora'nın Gerşom'u sünnet etmesiyle bu durum sona ermiştir.
Tarihler Kitabı'nda Şebuel, Gerşom'un "oğlu" olarak tanımlanır; fakat bu anlatı, İncili harfi harfine okuyanlar için anakroniktir. Çünkü Şebuel, Kral Davut zamanında yaşamış biri olarak tarif edilir. İbranicede “oğul” kelimesi aynı zamanda “soyundan gelen” anlamında da kullanılabilir. Örneğin, Kral Davut'un uzak torunları İbranice metinlerde sıklıkla “Filanca, Davut oğlu” şeklinde tanımlanmıştır.
Yıldız Savaşları karakterleri listesi

.
Yoda'nın Rolü ve Özellikleri:

Jedi Üstadı: Yoda, Jedi Düzeni'nin liderlerinden biridir ve genç Jedi'lara eğitim verir. Güç'ün ışık tarafını temsil eder.

Bilgeliği: 900 yıl yaşamış olan Yoda, bilgeliği ve derin kavrayışıyla tanınır. Öğütleri genellikle bilmece gibi olsa da, anlamlı ve yol göstericidir.

Güçlü Bir Savaşçı: Yaşlı görünümüne rağmen, Yoda hem Güç'ü kullanmada hem de ışın kılıcıyla savaşmada olağanüstü yeteneklere sahiptir.
Bu liste Yıldız Savaşları serisindeki karakterleri içermektedir.
Darth Maul

Ana madde: Darth Maul
Darth Sidious'un ilk çırağı olan ve gerçek ismi Khameir Sarin olan Darth Maul iki taraflı ışın kılıcı kullanan, vücudunun her tarafı dövmelerle kaplı ve konuşmamayı tercih eden bir karakterdir. Kibrinin kurbanı olarak Obi-Wan-Kenobi tarafından öldürülmüştür.
Darth Vader

Ana madde: Darth Vader
Shmi Skywalker’ın oğlu olan ve jedi eğitimi alan Anakin Skywalker, Darth Sidious tarafından karanlık tarafa geçirilmiş, İmparatorluğun gerçek yüzünü yansıtan ve yarı mekanik yarı insan olan Sith Lordu Darth Vader seride gücün kötü yüzünü yansıtan bir karakterdir.
Obi-Wan Kenobi

Ana madde: Obi-Wan Kenobi
Eğitimini Yoda ve Qui-Gon Jinn ustalardan almış, Güç'ün yollarını Anakin ve Luke Skywalker'ın her ikisine de öğretmiştir. Bu yüzden Yeni Jedi Düzeni'nin temel taşlarının oturtulmasına dolaylı yoldan katkıda bulunmuştur.
Kaptan Needa

Palpatine ve Darth Vader, Amiral Ozzel'e güvenmedikleri gibi, yakın danışmanına da (Needa'ya) güvenmiyorlardı. Zaten ikisinin de sonu benzer şekilde oldu.
Hoth savaşı sonrası Avenger’ la Millennium Falcon’ un peşine düşen Needa Falcon’u yakalamak üzereyken, Han Solo’'nun saldırı pozisyonuna geçerek Avenger'a yönelmesi sonucu Needa köprü kalkanlarına tam güç vermiş ancak Han mükemmel bir zeka örneği göstererek, hızını azaltıp kör bir noktaya gemisini kondurmuştu. Needa Falconu kaybettiğini sandı. Bu durum üzerine Needa, şahsen özür dilemek için Vader' in amiral gemisine gitti, Lord Vader özrünü kabul etti ve onu öldürdü.
Savage Opress

Darth Maul'un sith kardeşidir. Darth Maul'un aksine sarı yüzlüdür. Maul Obi Wan tarafından mağlup edildiğinde bir yere düşmüştür ve kardeşi Savage onu bulup Mother Talzin adında bir kadına götürmüştür. Mother Talzin, akli dengesi bozuk olan Maul'u iyileştirmiştir. Savage sonradan Darth Sidious tarafından öldürülmüştür.
Luke Skywalker

Anakin Skywalker'ın oğludur.Ayrıca İmparator'un ölümünde payı vardır.Obi-Wan Kenobi ve Yoda'nın öğrencisi ve Leia Skywalker Solo'nun kardeşidir.