stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Artemis Programı
İniş Araçları > Starship HLS

Starship İnsan İniş Sistemi (Starship HLS), NASA'nın Artemis programının bir parçası olarak uzun süreli mürettebatlı ay inişlerinde potansiyel kullanım için NASA tarafından seçilen kazanandı.
Starship HLS, SpaceX'in Starship uzay aracının Ay üzerinde ve çevresinde çalışacak şekilde optimize edilmiş, değiştirilmiş bir konfigürasyonudur. Ana Starship tasarımının ayrılmaz parçaları olan ısı kalkanı ve hava frenleri Starship HLS'ye dahil edilmedi. Varyant, terminal ay inişinin ve inişinin "son onlarca metresi" sırasında Starship HLS üzerinde gövdenin ortasına yerleştirilmiş yüksek itme gücüne sahip methalox RCS iticilerini kullanacak ve yanaşma limanının altındaki burnunda bulunan bir güneş dizisi tarafından çalıştırılacaktır. Elon Musk, Starship HLS'nin ay yüzeyine "potansiyel olarak 200 tona kadar" teslimat yapabileceğini belirtti.
Starship HLS, Super Heavy kullanılarak Dünya yörüngesine fırlatılacak ve Ay'a yolculuk ve Ay'a iniş operasyonları için Starship HLS aracına yakıt ikmali yapmak için bir dizi "tanker" uzay aracı kullanacak. Görev konseptinde, bir NASA Orion uzay aracı, bir NASA ekibini, yola çıkacakları ve yüzeye inecekleri iniş takımına taşıyacak. Ay yüzeyi operasyonlarından sonra, Starship HLS ay yüzeyinden havalanacak ve mürettebatı Orion'a geri döndürecek.
İniş Araçları > Kullanılmayan Öneriler > Entegre İniş Aracı (Blue Origin)

Blue Origin, Amazon'un kurucusu Jeff Bezos'un kurduğu bir havacılık ve uzay şirketi. Ulusal Takım ise Blue Origin'in liderliğinde kurulan ve Lockheed Martin, Northrop Grumman ve Draper isimli şirketlerin ortak olduğu; Ay iniş aracı üretmeyi hedefleyen ticari grup.
Ulusal Takımın iniş aracı, Entegre İniş Aracı (Integrated Lander Vehicle - ILV) olarak adlandırılıyor. Blue Origin'e ait Blue Moon Lander adlı aracı temel alan ILV, yine Blue Origin'e ait New Glenn roket sistemi ve United Launch Alliance'ye ait Vulcan fırlatma sistemi ile uzaya gönderilecekti. Aracın diğer donanımları Ulusal Takım bünyesindeki diğer şirketler tarafından üretilecekti.
İniş Araçları > Kullanılmayan Öneriler > Dynetics

United Launch Alliance'a ait Vulcan fırlatna sistemi ile fırlatılacak Dynetics'in aracı tek bir modülden oluşuyor. Dynetics İnsan İndirme Sistemi (Dynetics Human Landing System - DHLS), üç seçenek arasında en küçüğüydü.
Uzay Giysileri

Artemis programında iki uzay giysisi kullanılacak: xEMU (Exploration and Extravehicular Mobility Unit) ve OCSS (Orion Crew Survival System).
xEMU, Ay yüzeyine inmek için giyilecek ve 8 saate kadar dayanabilecek. Zaman kaybı yaşanmaması için hareketli eklemler ve rulmanlar içerecek. Bunların dışında klasik uzay giysilerinde bulunan kask, sırt çantası gibi kısımları mevcut.
OCSS ise fırlatma sırasında ve geri dönerken basınçtan korunmak için giyilecek.
Astronotlar

10 Ocak 2020'de "Kaplumbağalar" olarak adlandırılan NASA 22. Astronot grubu mezun oldu ve Artemis Projesi'ne atandı. Grupta aynı zamanda 2 Kanada Uzay Ajansı astronotu da bulunuyor.
Astronotlar > Amerikalı mezunlar

Kayla Barren (doğum:1987): Teğmen, Amerika Birleşik Devletleri Donanması
Zena Cardman (doğum:1987): Biyolog
Raja Chari (doğum:1977): Albay, ABD Hava Kuvvetleri
Matthew Dominick (doğum:1981): Teğmen-kumandan, Amerika Birleşik Devletleri Donanması
Bob Hincs (doğum:1975): NASA araştırma pilotu
Warren Hoburg (doğum:1985): Havacılık ve astronotik (uzay yolculuğu bilimi) alanında doçent, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü
Jonny Kim (doğum:1984): Teğmen, Amerika Birleşik Devletleri Donanması, Fizikçi
Robb Kulin (doğum:1983): Baş mühendis, SpaceX
Jasmin Moghbeli (doğum:1983): Binbaşı, ABD Deniz Piyade Kolordusu
Loral O'Hara (doğum:1983): Araştırma mühendisi, Woodshale Osenografya Kurumu
Fransisco Rubio (doğum:1975): Binbaşı, Amerika Birleşik Devletleri Ordusu
Jessica Watkins (doğum:1988): Jeolog, doktora sonrası araştırmacı, Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü
Astronotlar > Kanadalı mezunlar

Joshua Kutryk (doğum:1982): Yarbay, Kanada Silahlı Kuvvetleri
Jenni Sidey (doğum:1988): Makine mühendisi, yanma bilimci ve öğretim görevlisi
Artemis uçuşları > Orion testleri

Şu ana kadar Orion kapsülü için Takımyıldız Programı, Orion projesi ve Artemis Projesi kapsamında üç test yapıldı ve modül üç testi de başarıyla geçti.
İlki 6 Mayıs 2010'da yapıldı. Orion'un fırlatma iptal sisteminin işlevselliği test edildi. İkincisi 5 Aralık 2014'te yapıldı. Delta IV roketi ile fırlatılan kapsül, yeryüzünden 5800 km yükseklikte Dünya çevresinde 2 tur attıktan sonra açılan paraşütler yardımıyla Pasifik Okyanusu'na indi.
Üçüncü ve son testte (20 Temmuz 2019) yine fırlatma iptal sistemi test edildi fakat bu fırlatmanın ilk testten farkı, Orion'ın 100 tonluk ve maksimum aerodinamik yapıda özel bir araçla fırlatılmış olması.
| Görev | Logo | Tarih | Mürettebat | Sonuç | Süresi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pad Abort-1 | https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Orion_Pad_Abort_1.png 17 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | 6 Mayıs 2010 | — | Başarılı | 95 saniye |
| Exploration Flight Test-1 | https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Exploration_Flight_Test-1_insignia.png 22 Kasım 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | 5 Aralık 2014 | — | Başarılı | 4 saat 24 dakika |
| Ascent Abort-2 | https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ascent_Abort-2.png 17 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | 2 Temmuz 2019 | — | Başarılı | 193 saniye |
Artemis uçuşları > Planlanmış uçuşlar

Aralık 2020 baz alınacak olursa, bütün mürettebatlı görevler SLS ile Kennedy Uzay Merkezi Kalkış Kompleksi 39B'den fırlatılacaktır. Ayrıca mevcut plan, destek donanımı ve kargo için başka fırlatma rampalarından başka fırlatma sistemlerinin kullanımasını da gerektirmektedir.
| Görev | Logo | Fırlatma tarihi | Mürettebat | Fırlatma aracı | Süresi | Amaç |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Artemis I |  | 2 Eylül 2022 | — | SLS Block 1 | ~25 gün | Mürettebatsız Ay yörünge uçuşu |
| Artemis II | Mürettebat tarafından tasarlanacak | Kasım 2024 | Duyurulacak | SLS Block 1 | ~10 gün | 4 kişilik mürettebat, Ay yörünge uçuşu |
| Artemis III | Mürettebat tarafından tasarlanacak | Aralık 2025 | Duyurulacak | SLS Block 1 Crew | ~30 gün | 4 kişilik mürettebat; 2 kişi yörüngede, 2 kişi Ay yüzeyinde |
| Artemis IV | Mürettebat tarafından tasarlanacak | 2026 | Duyurulacak | SLS Block 1B Crew | ~30 gün | 4 kişilik yörünge uçuşu ve Gateway i-HAB modülünün götürülmesi |
| Artemis V | Mürettebat tarafından tasarlanacak | 2027 | Duyurulacak | SLS Block 1B Crew | ~30 gün | Ay'a iniş ve Gateway'e ESPRIT modülünün götürülmesi |
Artemis uçuşları > Önerilen uçuşlar

Artemis III görevinden sonra en az 2033'e kadar uçuşların devam etmesi önerilmektedir fakat bu uçuşlar henüz tam olarak tasarlanmamış ve fonlanmamıştır.
| Görev | Fırlatma tarihi | Mürettebat | Fırlatma aracı | Süresi |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Artemis VI | 2028 | Duyurulacak | SLS Block 1B | ~30 gün |
| Artemis VII | 2029 | Duyurulacak | SLS Block 1B | ~30 gün |
| Artemis VIII | 2030 | Duyurulacak | SLS Block 2 | ~60 gün |
| Artemis IX | 2031 | Duyurulacak | SLS Block 2 | ~60 gün |
| Artemis X | 2032 | Duyurulacak | SLS Block 2 | ~60 gün |
| Artemis XI | 2033 | Duyurulacak | SLS Block 2 | ~60 gün |
Eleştiriler

Artemis Projesi'nin hem içeriğiyle hem de projenin kendisiyle ilgili eleştiriler mevcut.
The Hill'de yazar olan Mark Whittington, bir makalesinde "Ay Geçidi projesinin Ay'a dönmemize yardımcı olmadığını" belirtti.
Havacılık mühendisi, yazar ve Mars Society'nin kurucusu Robert Zubrin, 2019'dan itibaren Artemis programının bir parçası olan Lunar Gateway'e karşı hoşnutsuzluğunu dile getirdi. Zubrin, Ay'a iniş için SpaceX fırlatma araçları ve Dragon kapsülü ile değiştirilerek SLS ve Orion'ın aşamalı olarak ortadan kaldırılmasını önerdi. Öneride ayrıca yerinde kaynak kullanımı yoluyla Ay yüzeyinde yakıt ikmali yapacak ve mürettebatı LEO'dan Ay yüzeyine transfer edecek ağır bir ferry/lander da bulunuyor. Konsept, NASA'da 1970'lerden beri bulunan kendi Uzay Ulaşım Sistemi'yle büyük benzerlik göstermekte.
Eski Apollo 11 astronotu Buzz Aldrin, ay karakolu da dahil olmak üzere NASA'nın mevcut hedeflerine katılmıyor. Aldrin, Ay'a geri dönmenin zaman ve kaynak israfı olduğunu düşünmekte. "Ay'ı unutun, hadi Mars'a gidelim (Forget the moon, let's head to Mars)" sözünde de belirttiği gibi Mars to Stay misyonlarının daha gerekli olduğunu savunuyor. Ayrıca "mürettebatı uzaydaki bir ara noktaya (dinlenme tesisi gibi) gönderme ve orada indirme ve çıkarma yapmanın ne kadar faydalı olduğunu da sorguladı. Yine de Aldrin, eğer yapılacaksa Robert Zubrin'in Moon Direct konseptine destek verdiğini dile getirdi.
SLS roketinin gelecek konfigürasyonları
Roketin en alt kademesi (core stage) taşınırken

Orion'ın Ay'a yolculuğunu gösteren bir illüstrasyon

Ay'a iniş için giyilecek giysi (xEMU)
OCSS
Orion, inişten sonra Pasifik Okyanusu üzerinde
Son fırlatma iptal testinin fırlatma anı
III. Mesalongi Kuşatması

Üçüncü Mesalongi Kuşatması, Osmanlı İmparatorluğu ile Yunan isyancılar arasında, Yunan Bağımsızlık Savaşı sırasında meydana gelen 15 Nisan 1825'ten 10 Nisan 1826'ya kadar süren savaştır. Osmanlı Devleti daha önce 1822 ve 1823'te şehri ele geçirmeye çalışmış ancak başarısız olmuştu. 1825'te daha güçlü bir piyade kuvveti ve piyadeyi destekleyen daha güçlü bir donanma kuvveti ile geri döndüler. Yunanlar, yiyecekleri bitene kadar neredeyse bir yıl boyunca dayanabildiler. Bu sürede kitlesel bir firar girişiminde de bulundular. Bu süre boyunca Yunanların büyük bir kısmı dayanamadı. Bu yenilginin ardından büyük devletler Yunanistan'ın yanında olmaya başladı.
Kuşatma sırasındaki Missolonghi haritası, surlar ve Osmanlı kuşatma hatları ile (tarihlerle birlikte).
Nils Politt

Nils Politt (d.6 Mart 1994), şu anda UCI WorldTeam Red Bull–Bora–Hansgrohe için yarışan Alman bisikletçidir.
Kariyeri

Eylül 2015'te Team Katusha, Politt'in 2016'dan itibaren takımla iki yıllık bir sözleşme imzaladığını ve o ay içinde Tour de l'Eurométropole'de bir stagiaire olarak takım için ilk çıkışını yapacağını duyurdu. Haziran 2017'de, 2017 Tour de France'ın başlangıç listesinde yer aldı.
Bora–Hansgrohe ile 2021 sezonundan itibaren üç yıllık bir sözleşme imzaladı. 8 Temmuz 2021'de Politt, 2021 Fransa Bisiklet Turu'nun 12. etabını kazanarak en büyük profesyonel zaferini elde etti.
Başlıca sonuçlar > Grand Tour genel klasman sonuçları zaman çizelgesi

| Büyük Tur | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
 Giro d'Italia: -
|  Tour de France | 95 | 87 | 64 | 120 | IP |
 Vuelta a España: -
Başlıca sonuçlar > Klasikler sonuçları zaman çizelgesi

| Anıt | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Milan-San Remo | - | - | 61 | 27 | - | - |
| Ronde van Vlaanderen | 89 | 42 | 17 | 5 | 19 | 22 |
| Paris-Roubaix | DNF | 27 | 7 | 2 | NH |  |
| Liège-Bastogne-Liège | - | - | - | 81 | - | - |
Giro di Lombardia: Kariyeri boyunca yarışmadı.
| Klasik | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 |
| Omloop Het Nieuwsblad | 100 | DNF | 83 | 19 | 47 | 10 |
| Kuurne-Brussel-Kuurne | 83 | 76 | 13 | DSQ | 37 | 7 |
| E3 Harelbeke | 47 | 70 | 54 | 6 | NH | DNS |
| Gent-Wevelgem | - | - | - | - | 52 | DNS |
| Dwars door Vlaanderen | 110 | 52 | 49 | 21 | NH | 38 |
| --- | --- |
-: Yarışmadı.
NH: Düzenlenmedi.
DNS: Başlamadı.
DNF: Bitiremedi.
DSQ: Diskalifiye
Hemedan Kuşatması (1724)

Hemedan Kuşatması, 1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı'nda evre, Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun Safevî Devleti'nin elindeki Hemedan kalesini 29 Haziran-1 Eylül 1724 tarihleri arasında kuşatarak büyük bir zafer sonunda ele geçirmesiyle sonuçlanan askerî mücadele.
Kuşatma öncesi

1723 yılında Osmanlı Devleti Safevî Devleti'ne savaş açtığında Tiflis, Revan ve Tebriz'le birlikte ana hedeflerinden biri Hemedan oldu. İpek Yolu'nun Kazvin/Tahran ile Bağdat arasındaki güzergahındaki en önemli merkezlerden biri olan Hemedan, daha önce Osmanlı askerî harekât ve egemenliğine sahne olmuştu. Kanuni Sultan Süleyman 1534 yılındaki Irakeyn Seferi'nde Tebriz'den Bağdat üzerine yürüdüğünde Hemedan yolundan geçmişti. Kent 1578-90 Savaşı'nda 1588 yılında Yusuf Sinan Paşa tarafından zaptedilerek 1603'e dek Osmanlı egemenliğinde kalmış, 1623-39 Savaşı sırasında Hüsrev Paşa tarafından işgal edilerek (9 Haziran 1630) altı gün boyunca yağmalanmıştı.
Bağdat Valisi Eyyubi Hasan Paşa savaş başlar başlamaz İran topraklarına taarruz ederek 16 Ekim 1723'te Kirmanşah'ı zaptetti ve İran birliklerini Aleşter Muharebesi'nde kesin bir yenilgiye uğratarak Hürremabad'a hakim oldu. Bununla birlikte, 1724 ilkbaharında Hemedan'ın üzerine yürümeye hazırlanırken öldü. Bağdat Valiliğine atanan damadı Basra Valisi Ahmed Paşa üç ayda birlikleriyle birlikte Basra'dan Kirmanşah'a ulaştı ve Osmanlı birliklerinin komutasını eline aldı.
Osmanlıların taarruzu başlarken, 1722'de başkent İsfahan'a girerek İran'da hakimiyeti ele geçiren Afgan Hotakîler de Hemedan'ı Safevîler'in elinden alma teşebbüsünde bulundular. Nasrullah Kör Sultan 1.200 kişilik birlikle kentin üzerine yürüdüyse de, kaledeki yaklaşık 10.000 kişilik Safevî garnizonu bu birliği kolaylıkla püskürttü. Hotakî birliği güneye yönelerek Şiraz'ı, ardından ise Dergüzin'i ele geçirdi.
Hemedan'a yönelik Hotakî hücumunun başarısızlığa uğramasının ardından Ahmed Paşa komutasındaki 58.400 askerlik orduyla Hemedan üzerine harekete geçti.
Kuşatma

Bağdat Valisi Eyyubi Hasan Paşa'nın ölümünden sonra, eski Basra Valisi olan damadı Ahmed Paşa seraskerliğe atandı. Basra valisi Abdurrahman Paşa, Şehrizor Valisi Kara Mustafa Paşa ile Musul, Maraş, Karahisar, Kırşehir ve Cizre Valileri ile eyalet birlikleri de Ahmed Paşa'nın emrine verildi. Seferin lojistiği ise coğrafî müşkülatlar nedeniyle arabalardan ziyade yük hayvanlarıyla sağlanabiliyordu
Serasker Ahmed Paşa; Osmanlı Devleti ve Rusya arasındaki Mukaseme Anlaşmasının imzalanmasından beş gün sonra, Hemedan'a yakın mesafedeki Yenice kasabasındaki ordugâhından ayrıldı ve Hemedan'ı kuşattı (29 Haziran).
Önünde derin bir hendeğe ve surlarında 200'ü aşkın burç bulunan Hemedan kalesinin Fetih Kapısı ile İsfahan Kapısı arasındaki bölümü Yeniçeriler, levendler ve kalpaklılar tarafından muhasara edildi. Musul ve Ardilan birlikleri ile Kürt beylerinin atlıları kalenin geri kalanının etrafına konuşlandı. Kalenin en yüksek burcunun karşısına ise yüksek bir tabya inşa edildi. Surların ateşine karşı ise siperler kazıldı.
Kaledeki Safevî garnizonu kaleyi kuşatan Osmanlı ordusunu püskürterek sözkonusu tabyayı yıkmak için bir huruç harekâtı düzenlediyse de, yaklaşık 5.000 ölü vererek geri çekildi. Safevîlerin ikinci hamlesi ise İsfahan Kapısı hizasındaki Feridun Paşa kuvvetlerinin üzerine oldu. Bununla birlikte, üç ayrı noktada açılan lağımlar, İranlıları gerilettiği gibi, lağımların patlatılmasının ardından hücuma geçen Osmanlı birlikleri surlarda açılan gediklere yüklendi. Bununla birlikte, kendilerini ahşap bir dam altında bulan bu birlikler İranlıların zifte batırılmış ve tutuşturulmuş paçavralarla damı yakmaya kalkışmaları karşısında büyük bir tehlikeyle karşılaştılarsa da, ihtiyat birliklerinin yangını büyümeden söndürmesi sonucunda mevkileri korudular. Keza, Osmanlıların kendilerini korumak için inşa ettikleri seyyar damlar da İranlılarca tutuşturulmaya çalışılsa da, Osmanlılar meşaleleri kancalarla etkisiz hale getirecek yöntemleri bularak korundular
Bu esnada birkaç yeni lağımın daha patlatılmasıyla surlarda çok daha geniş bir gedik açıldı ve Osmanlı ordusu genel taarruza geçti. Mukavemet gösteremeyen İran birlikleri dağıldı ve Osmanlı ordusu 1 Eylül'de kente ve kaleye tamamen hakim oldu.
Kuşatma sonrası

Serasker Kara Ahmed Paşa 2 Eylül'de kaleye girdi. Kalan İran garnizonunu hayatını bağışladı ve bu birlikler Kum'a çekildi. Zaferin haberi ise 16 Eylül'de başkent İstanbul'a ulaştı ve Padişah III. Ahmed'in emriyle üç gün şenliklerle kutlandı.
Hemedan'ın zaptedilmesinden sonra Osmanlı birlikleri Nihavend ve Burucerd'i de ele geçirdiler.
Osmanlı Devleti Hemedan Antlaşması'yla (1727) Hemedan'a kesin olarak egemen olduktan sonra, kenti askerî açıdan yoğun bir şekilde takviye etmeyi sürdürdü ve özellikle 1729-1730 yıllarında Kilis, Diyarbakır ve Mardin'den piyade ve süvari levendi nakletti.
Safevî Şahı II. Tahmasb
Belgrad Kuşatması (1789)

| g t 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı |
| --- | --- |
 Kılburun  Özi (deniz)  Hotin  Özi (kuşatma)  Yılan Adası  Fokşani  Boze  İzmail (I)  Bender  Kerç  Tendra  İzmail (II)  Andıra  Anapa (Sefer - Kuşatma)  Maçin  Çiligra  Çamlıca  Portokale 
15 Eylül – 8 Ekim 1789 tarihlerinde Ernst von Laudon komutasındaki Habsburg ordusunun Osmanlı kuvvetlerini Belgrad kalesinde kuşatmasıdır. 3 haftalık kuşatmanın ardından Habsburg ordusu kaleyi ele geçirmiştir. Avusturya, şehri 1791 yılına kadar elinde tutmuş daha sonra Osmanlı'ya tekrar geri vermiştir. Kuşatma sırasında sivrilen birkaç Avusturya askeri, Fransız Devrim Savaşları ve Napolyon Savaşlarında önemli görevler almıştır.
Arka Plan

Rus İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu'nu 1787 yılında savaşa kışkırttı, Gürcistan üzerindeki Rus himayesinin tanınmasını istedi. Rusya'ya göre Osmanlı, Kırım Tatarlarını isyana teşvik etmişti. Savaşın patlak vermesi durumunda Avusturya, Rusya'ya -aralarında yaptıkları gizli bir antlaşma sebebiyle- yardım etmek zorundaydı. 1788'de Avusturya ordusu bizzat II. Joseph tarafından yönetildi ve Osmanlı'ya karşı Erdel ve Sırbistan'da az da olsa başarı elde etti.
Sonraki yaz, Friedrich Josias von Sachsen-Coburg-Saalfeld komutasındaki bir Avusturya ordusu batıya doğru hareket etti ve Boğdan'da bulunan Aleksandr Suvorov'un ordusuna katıldı. Avusturya-Rus ordusu 1 Ağustos 1789 tarihindeki Fokşani Muharebesi ve 22 Eylül tarihinde yapılan Boze Muharebesinde Osmanlı ordusunu mağlup etti. Bu arada Laudon ana Avusturya ordusunun kontrolünü ele aldı ve Bosna'ya yapılan Osmanlı saldırısını geri püskürttü.
Tebriz Kuşatması (1725)

Tebriz Kuşatması, 1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı'nda evre.
Köprülü Abdullah Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu dört gün süren şiddetli bir kuşatma sonucunda 1 Ağustos 1725 tarihinde Tebriz'i ele geçirdi.
Kuşatma öncesi

Van Beylerbeyi ve Doğu Seraskeri Köprülü Abdullah Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu 1-30 Eylül 1724 arasında Tebriz'i kuşattıysa da, Safevî garnizonunun direnişi ve mevsimin ilerlemesi nedeniyle kuşatmayı kaldırmıştı. Müteakip sefer mevsiminde Osmanlı ordusu yeniden Tebriz'i hedef aldı.
Bununla birlikte, Osmanlı kurmay heyeti Tebriz'in kuzeyindeki Zunuz kalesindeki Murteza Kulu Han komutasındaki Safevî birliği bertaraf edilmeden Tebriz'in yeniden kuşatılmasının tehlikeli olacağına hükmettiler. Osmanlı ordusu İranlıların yaklaşık 10.000 asker kaybettikleri muharebe sonrasında 23 Mayıs 1725'te adıgeçen kaleyi de ele geçirdi.
Sefer hazırlıkları çerçevesinde Karadeniz'den gemilerle Trabzon’a getirilen zahire buradan arabalarla Erzurum üzerinden yaklaşık 2.000 arabayla Tebriz’e gönderildi.
1725 Temmuz ayı ortasında Köprülü Abdullah Paşa Tasuc'daki karargâhından harekete geçerek bu defa daha büyük bir orduyla yeniden Ala Kulu Han tarafından savunulan Tebriz üzerine yürüdü. Osmanlı ordusu, Anadolu, Rakka, Adana, Musul, Bağdat, Halep, Erzurum eyaletleri ile İçel, Ankara ve Çankırı sancaklarından askerlerin yanı sıra Kürt atlılarının da bulunduğu 50-60.000'lik bir kuvvete sahipti.
Kuşatma

Osmanlı ordusu 27 Temmuz'da Tebriz'e 10-12 kilometre mesafedeki Közeli'ye vardı. 28 Temmuz'da Tebriz kalesi önlerine gelerek kuşatma düzeni alan Osmanlı ordusunda sağ kanatta Anadolu, Rakka, Musul ve Halep eyalet birlikleri ile Kürt atlıları, sol kanatta Bağdat ve (bir bölüm) Halep eyalet birlikleri, merkezde iki dalkılıç alayı, bunların arkasında sırasıyla serdengeçtiler, Yeniçeriler, topçular, silahdarlar, dört sancak muhafız bölüğü, sipahiler ve gönüllü silâhdarlar konuşlandı. Köprülü Abdullah Paşa karargâhını Karadağ tepeleri karşısındaki sol kanada kurdu. Gerek sol kanada gerek merkeze Deveci ve Surhab kasabalarının karşısında tabyalar inşa ettirdi.
Buna mukabil, Safevî garnizonu ise Mazenderan topçularının arasına keskin nişancıları yerleştirdi. Keza, kuşatma boyunca Gazan Han türbesinin (Şenb-i Gazan) karşısındaki evlerin duvarları da Safevîlerce burç olarak kullanıldı ve gerek tüfekçiler gerek milisler Osmanlı askerlerini buradan da ateş altında tutmaya çalıştılar.
Kuşatma 28 Temmuz'da başladı ve Osmanlıların ateş gücü Safevî tabyalarını kısa sürede etkisiz hale getirdi. 10.000 askerini kaybeden kale garnizonu 1 Ağustos 1725'te teslim olma teklifini iletti. 2 Ağustos'ta kurulan divanda teslim belgesi imzalandı ve 3 Ağustos'ta Safevî muhafızlar kaleyi tahliye etti.
Kuşatma sonrası

Tebriz'in 122 yıl sonra yeniden Osmanlı idaresine girmesi İstanbul'da büyük bir sevinç uyandırdı ve büyük şenliklerle kutlandı. Osmanlılar süratle tahrir yaparak Tebriz'in idâri ve malî taksimatını tamamladılar.
Tebriz'in Osmanlıların eline geçmesinin ardından 1725 Eylül'ünde Erdebil'deki Safevî Valisi Köprülü Abdullah Paşa'ya elçi göndererek Osmanlı idaresine girme arzusunu ilettiyse de, bunun bir tuzak olduğu ortaya çıktı. Erdebil'deki muharebede Kırım kalgayı Azamet Giray'ın komutasındaki Kırım ordusunun yardımıyla Safevî birliğini bozguna uğratan Osmanlılar 7 Ocak 1726'da burada da idarelerini kurdular.
Revan Kuşatması (1731)

| g t 1730-1732 Osmanlı-Safevî Savaşı |
| --- | --- |
 Melayer  Patrona Halil  Revan  Arpaçay  Kürican  Urmiye  Tebriz  Ahmed Paşa ayrıca bkz.: Osmanlı-İran Savaşları 
Revan Kuşatması, 1730-1732 Osmanlı-Safevî Savaşı'nda evre.
Safevî Şahı II. Tahmasb'ın komutasındaki İran ordusu, Osmanlı İmparatorluğu'nun Revan kalesini 1731 yılında kuşatıp Hekimoğlu Ali Paşa komutasındaki Osmanlı garnizonuna yenilerek çekilmek zorunda kaldı.
Kuşatma öncesi

Nadir Şah'ın 1730 yazında Hemedan, Kirmanşah ve Tebriz'i ele geçirmesiyle 1730-1732 Osmanlı-Safevî Savaşı başladı ve aynı yıl Osmanlı başkenti İstanbul'da Patrona Halil İsyanı patladı ve III. Ahmed tahttan indirildi.
1731 yılına gelindiğinde, Osmanlı tahtına I. Mahmud çıkmış, sözkonusu isyan ise bastırılmıştı. Nadir Şah ise doğu sınırına yönelerek Abdali tehdidini bertaraf etmek üzere ordusuyla Herat'a yürümüştü.
Bu esnada, Osmanlılar ile Safevîler arasında Aras'ın sınır kabul edilmesi üzerinden barış müzakereleri sürerken Safevî Şahı II. Tahmasb Osmanlıların yukarıda bahsedilen nedenlerle güçsüz düştüğünü hesaplayarak Aras'ın kuzeyine geçerek 1731 başında Revan'ı kuşattı.
Kuşatma

Şah II. Tahmasb'ın tecavüz hareketine karşı, Osmanlı İmparatorluğu Safevî Devleti'ne karşı Irak-ı Acem diğeri Azerbaycan olmak üzere iki cepheli bir harekâta girişmeye karar verdi. Bağdat Seraskeri Eyyûbîzade Ahmed Paşa İsfahan üzerine yürümekle görevlendirilirken, Diyarbakır Valisi Hekimoğlu Ali Paşa'ya da Serdar unvanıyla süratle Revan'ın yardımına yetişmesi emredildi.
Hekimoğlu Ali Paşa Diyarbakır’dan hareket ederek Erzurum-Kars üzerinden Revan'a ulaştı. Şah II. Tahmasb'ın ordusunu püskürtemeyince Revan Kalesine kapandı. Hekimoğlu Ali Paşa gönderdiği mektuplarla Safevî ordusunun en seçme birliklerine kumanda eden Belüc Muhammed Han’ı Osmanlıların müttefikiymiş gibi gösteren tertiplerle İran ordusunda ikilik 
çıkarmayı başardı.
İran ordusundaki karışıklıktan istifade eden Osmanlı garnizonu kaleden ani bir taarruzla Safevîleri büyük bir yenilgiye uğrattı. Tüm toplarını ve malzemelerini bırakan Safevî ordusu süratle 18 gündür kuşattığı Revan önlerinden güneye doğru çekildi.
Revan Kalesi önündeki son muharebede esir edilen II. Tahmasb'ın rikabdarı ve Revan Hanlığına aday Hüseyin Han İstanbul'a gönderildi ve sonrasında idam edildi.