stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gözlemlenebilir evren
En uzaktaki cisimler

Ocak 2011 tarihinde duyurulan en uzak astronomik gök cismi UDFj-39546284 olarak kaydedilen bir gökada adayıdır. 2009 yılında GRB 090423 olarak adlandırılan gama ışını patlamasının 8.2'lik bir kırmızı kayması olduğu tespit edilmiştir; bu değer, evren henüz 630 milyon yaşındayken, söz konusu patlamaya çarpan bir yıldızın sebep olduğunu göstermektedir. Patlama 13 milyar yıl önce gerçekleşmiştir. Bu yüzden 13 milyar ışık yılında bir mesafe yayınlarda dile getirilen mesafedir. Ancak bu mesafe, Hubble yasası ve gözlemlenebilir evrenin büyüklüğünü tanımlarken kullanılan ”uygun mesafe”den ziyade “ışık hızı mesafesi”dir (gökbilimci Ned Wright bu sayfadaki astronomik basın açıklamalarında kullanılan “ışık hızı mesafesi” ifadesine karşı çıkmakta ve bu sayfanın sonunda düz bir evrende var olan uzak bir cismin uygun mesafesini hesaplamada kullanılabilecek çevrimiçi hesaplayıcıları önermektedir. Önerdiği hesaplamalar kırmızı kayma z ya da ışık hızı zamanı değerlerine dayanmaktadır). 8.2'lik bir kırmızı kaymanın uygun mesafesi yaklaşık 9.2 Gpc ya da yaklaşık 30 milyar ışık yılıdır. En uzak gök cismi rekorunu elinde tutan bir başka gökada ise Abell 2218'in ötesinde tespit edilmiş olup, Dünya'dan yaklaşık 13 milyar ışık yılı ötededir. Bu gökadanın Hubble teleskopu işle yapılan gözlemlerde kırmızı kaymasının 6.6 ile 7.1 arasında olduğu tespit edilmiştir. Keck teleskoplarıyla yapılan gözlemler ise, gökadanın kırmızı kaymasının az önce bahsedilen aralık değerinin üst bandında, yaklaşık 7 civarında olduğunu tespit etmiştir. Dünya'dan da artık gözlemlenebilen bu gökadanın ışığı, Büyük Patlama'dan 750 milyon yıl sonra kaynağından yayılmaya başlamıştır.
Ufuklar

Evrenimizdeki gözlemlenebilirlik sınırı bir dizi gök bilimsel ufuk tarafından belirlenmiştir. Bu ufuklar, çeşitli fiziksel sınırlamalar yüzünden, evrendeki çeşitli hareketler ile ilgili bilgi edinme sınırlarımızı kısıtlamaktadır. En ünlü ufuk, parçacık ufuğudur; parçacık ufuğu  evrenin sonlu yaşı yüzünden görülebilen kesin mesafeye bir sınır koymaktadır. Son serpintinin yüzeyindeki “optik ufuk” ve nötrinolarla yerçekimsel dalgaların son serpinti yüzeyi ile ilgili ufuklar gibi diğer olgular da gözlemlerin gelecekteki sınırlarıyla yakından ilişkilidir:
Gözlemlenebilir evrendeki konumumuzun bir diyagramı. ()
Konuyla ilgili yayınlar

Vicent J. Martínez; Jean-Luc Starck; Enn Saar; David L. Donoho; Simon Reynolds; Pablo de la Cruz; Silvestre Paredes (2005). "Morphology Of The Galaxy Distribution From Wavelet Denoising". The Astrophysical Journal. 634 (2). ss. 744-755. arXiv:astro-ph/0508326 $2. Bibcode:2005ApJ...634..744M. doi:10.1086/497125.
Mureika, J. R.; Dyer, C. C. (2004). "Review: Multifractal Analysis of Packed Swiss Cheese Cosmologies". General Relativity and Gravitation. 36 (1). ss. 151-184. arXiv:gr-qc/0505083 $2. Bibcode:2004GReGr..36..151M. doi:10.1023/B:GERG.0000006699.45969.49.
Gott, III, J. R. (Mayıs 2005). "A Map of the Universe". The Astrophysical Journal. 624 (2). ss. 463-484. arXiv:astro-ph/0310571 $2. Bibcode:2005ApJ...624..463G. doi:10.1086/428890. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
F. Sylos Labini; M. Montuori; L. Pietronero (1998). "Scale-invariance of galaxy clustering". Physics Reports. 293 (1). ss. 61-226. arXiv:astro-ph/9711073 $2. Bibcode:1998PhR...293...61S. doi:10.1016/S0370-1573(97)00044-6.
Bir sanatçının gözlemlenebilir Evren'in logaritmik resminde Güneş Sistemi ortada, iç ve dış gezegenler, Kuiper Kuşağı, Oort Bulutu, Alpha Centauri, Perseus Kolu, Samanyolu, Andromeda Galaksisi, yakın galaksiler, Kozmik Web, Kozmik mikrodalga arka plan ışıması ve Büyük Patlama'nın görünmeyen plazması kenardadır.
Fornax takımyıldızı yakınlarından, gözlemlenebilir evrenin Hubble ultra derin alan görseli (denk geldiği gökyüzü alanının boyutu sol alt köşede verilmiştir. Her nokta, milyarlarca yıldızdan oluşan bir galaksidir. En küçük, en çok kırmızıya kayan galaksilerden gelen ışık, neredeyse evrenin yaşına denk gelen, 1 milyar yıl öncedendir.
Gözlemlenebilir evrenin boyutları üzerine olan en yaygın yanlış anlaşılmalardan biri. Evren 13.8 milyar yaşında olsa da, gözlemlenebilir evrenin sınırlarına olan mesafe, evrenin genişlemesinden ötürü 13.8 milyar ışık yılı değildir. Bu levha, New York şehrindeki, Rose Dünya ve Uzay Merkezi’nde bulunmaktadır.
2dF Galaksisi kırmızıya kayma incelemesinin iç kısımlarının, DTFE yeniden yapılandırılmış hali.
50 milyon ışık yılından daha uzaktaki bir uzay kesitinin, bilgisayar simülasyonu ile yaratılmış görseli. Bu, evrendeki olası büyük ölçekli ışık kaynaklarına bir örnektir. Galaksi ve kuazarların göreceli katkıları net değildir.
Park Jeong-min (oyuncu)

| Park Jeong-min |
| --- | --- |
Park, Eylül 2021'de
Doğum: 24 Mart 1987 (37 yaşında) Ansan, Güney Kore
Milliyet:  Güney Kore
Eğitim: Kore Üniversitesi - Beşeri Bilimler Fakültesi  (bırakıldı)  Kore Ulusal Sanat Üniversitesi - Oyunculuk  (bırakıldı) 
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 2011-günümüz
Ajans: SEM Company

| Park Jeong-min |
| --- | --- |
Hangıl: 박정민
Hanja: 朴正民
Latin harfleriyle yazımı: Bak Jeong-min
McCune-Reischauer: Pak Chŏngmin
Park Jeong-min (d. 24 Mart 1987, Ansan) Güney Koreli bir aktördür. En çok Bleak Night (2011), Dongju: The Portrait of a Poet (2016), Keys to the Heart (2018) ve Deliver Us from Evil (2020) filmlerinde rol almasıyla tanınır. Aynı zamanda en çok satan A Useful Person kitabının da yazarıdır.
Erken yaşamı

Park Jeong-min, 25 Mart 1987'de Ansan, Gyeonggi'de doğdu, ancak Bundang-gu, Seongnam'a taşındı ve daha sonra yine Sanggye-dong, Nowon-gu, Seul'e bir kere daha taşındı. Ailesinin memleketi Chungju'dur.
Gongju'daki prestijli yatılı okul Hanil Lisesi'nden mezun olduktan sonra, prestijli Kore Üniversitesi'nde Beşeri Bilimler Fakültesi'ne girdi, ancak film yönetme niyetiyle okulu bıraktı. Lisedeyken sinema bölümü sınavına girdi ancak başarısız olmuştu. Kore Üniversitesi'nden ayrıldıktan sonra Kore Ulusal Sanat Üniversitesi'nin film bölümüne kabul edildi.
Kariyeri > 2011-2015: İlk çıkış

İlk çıkışını 2011 yılında eleştirmenlerce beğenilen bağımsız film Bleak Night ile yaptı. Daha sonra Fists of Legend, Grip, Office, Puberty Medley, You're All Surrounded, Righteous Love ve Tinker Ticker gibi filmlerinde ve dizilerde rol aldı.
2015 dizisi Reply 1988'de, Sung Bo-ra'dan ayrılan, erkek arkadaşı olan Park Jong-hoon olarak küçük bir rolde rol aldı. Yaklaşık 10 dakika süren kısa bir roldü, ancak muazzam oyunculuk becerilerini ve varlığını gösterdi.
Park Jeong-min, Bleak Night olarak ilk çıkışından bu yana yılda en az bir kez görünecek kadar çok çalışmıştı, ancak aslında Bleak Night dışında hiçbir hit çalışması olmamıştı ve hepsi destekleyici ve özel görünümlerdi. Ayrıca kariyerinin iyi gitmediğini ve durgunlaştığını hissetti, bu yüzden oyunculuğu bıraktı ve yurtdışında okumaya hazırlanıyordu. Tek odalı bir odada yurtdışında eğitim web sitelerine göz atarken, yöneticisinden Lee Joon-ik'in yönettiği Dongju adlı bir filmde rol almak için bir teklif aldığını söyleyen bir telefon aldı. Yönetmen Lee Joon-ik o kadar tanınmış bir yönetmen ki, Park Jeong-min ilk telefon aldığında buna inanmadığını söyledi. Sonra senaryoyu okuduktan sonra "Hadi bunu yapalım" diye düşündü ve filmde rol aldı.
Yazarlık kariyeri

2014 yılında Park, Topclass dergisi için aylık bir köşe yazarı oldu ve sadık okuyuculardan oluşan bir takipçi kitlesi oluşturdu. Sütununun adı "Eonhee", yani "başkalarını kelimelerle mutlu etmek" anlamına geliyor.
Esprili ve kendini küçümseyen yazı tarzıyla tanınan Park, 2016 yılında A Useful Person adlı kendi deneme kitabını yayınladı. Kitap en çok satanlar arasına girdi ve 2019 itibarıyla 12. baskı turunu aldı. Park'ın ayrıca Seul, Hapjeong-dong'da 2019'da açılan Book, Night, Day adlı bir kitapçısı ve kafesi var. Kitabevi 11 Haziran 2021'de kapandı.
Park, 2020'nin sonunda kendi kitap yayıncılık şirketi Muze Books'u kurdu ve şirketin yayınladığı ilk kitabın editörü oldu.
Filmografi > Sinema

| Yıl | Başlık | Hangul | Rol | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007 | The End Of The World | 세상의 끝 | Oğlan | Kısa film |
| 2011 | The Red Hand | 붉은 손 | Ri Cheol-oh | Kısa film |
| 2011 | The Cap of Fools | 종말의 바보 | Park Jeong-min | Kısa film |
| 2011 | Bleak Night | 파수꾼 | Baek Hee-jun |  |
| 2012 | Dancing Queen | 댄싱퀸 |  |  |
| 2013 | Fists of Legend | 전설의 주먹 | genç Im Deok-kyu |  |
| 2013 | Grip | 감기 | Cha Chul-gyo |  |
| 2014 | Hot Young Bloods | 피끓는 청춘 | Choi Hwang-gyu |  |
| 2014 | Mad Sad Bad | 신촌좀비만화 - 유령 | Bizen / Bo-hyun | Bölüm: "Ghost" |
| 2014 | Tinker Ticker | 들개 | Lee Hyo-min |  |
| 2015 | Heartbreak Hotel | 태양을 쏴라 | Chen |  |
| 2015 | Office | 오피스 | Lee Won-seok |  |
| 2016 | Ambubagging | 앰부배깅 | Im Hyuk |  |
| 2016 | Dongju: The Portrait of a Poet | 동주 | Song Mong-gyu |  |
| 2016 | Pure Love | 순정 | Lee Yong-soo |  |
| 2016 | Horror Stories 3 | 무서운 이야기 3: 화성에서 온 소녀 | Dong-geun | Bölüm: "Road Rage" |
| 2017 | The King | 더 킹 | Heo Ki-hoon |  |
| 2017 | The Artist: Reborn | 아티스트: 다시 태어나다 | Park Jae-bum |  |
| 2017 | The King's Case Note | 임금님의 사건수첩 | Veliaht Prens Uigyeong | Konuk oyuncu |
| 2018 | Keys to the Heart | 그것만이 내 세상 | Oh Jin-tae |  |
| 2018 | Psychokinesis | 염력 | Kim Jung-hyun |  |
| 2018 | Sunset in My Hometown | 변산 | Kim Hak-soo |  |
| 2019 | Svaha: The Sixth Finger | 사바하 | Jung Na-han |  |
| 2019 | Tazza: One Eyed Jack | 타짜: 원 아이드 잭 | Do Il-chul |  |
| 2019 | Start-Up | 시동 | Go Taek-il |  |
| 2020 | Time to Hunt  | 사냥의 시간 | Sang-soo | Netflix filmi |
| 2020 | Deliver Us from Evil | 다만 악에서 구하소서 | Yui |  |
| 2021 | Miracle: Letters to the President | 기적 | Jung Jun-kyung |  |
| 2021 | Unframed - Class Representative Election | 언프레임드 프로젝트 |  | Yönetmen ve senarist olarak |
| 2022 | Life Is But A Dream | 일장춘몽 | Silahşör | Kısa film |
| 2022 | Decision to Leave | 헤어질 결심 | Hong San-oh | Konuk oyuncu |
| 2023 | Smugglers | 밀수 | Jang Do-ri |  |
| 2023 | Dr. Cheon and Lost Talisman | 천박사 퇴마 연구소: 설경의 비밀 | Peri şamanı | Konuk oyuncu |
| 2023 | The Dream Songs | 너와 나 |  | Konuk oyuncu |
| 2024 | Uprising | 전,란 | Lee Jong-ryeo | Netflix filmi |
| 2024 | One Win | 1승 | Kang Jung-won |  |
| 2024 | Harbin | 하얼빈 | Woo Deok-sun |  |
| TBA | Humint | 휴민트 | Park Geon |  |
| TBA | The Face | 얼굴 | Im Dong-hwan |  |
Filmografi > Televizyon dizileri

| Yıl | Başlık | Hangul | Rol | Kanal | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2011 | Drama Special – Human Casino | 드라마 스페셜 - 휴먼 카지노 | Cha Tae-oh | KBS2 |  |
| 2011 | Night Hospital | 심야병원 | Park Jae-bum | MBC | Küçük rol |
| 2012 | Feast of the Gods | 신들의 만찬 | Jang Mi-so | MBC |  |
| 2012 | Golden Time | 골든 타임 | Jang Young-woo | MBC |  |
| 2013 | Puberty Medley | 사춘기 메들리 | Shin Young-bok | KBS2 |  |
| 2014 | You're All Surrounded | 너희들은 포위됐다 | Ji Gook | SBS |  |
| 2014 | Righteous Love | 일리있는 사랑 | Jang Ki-tae | tvN |  |
| 2015 | Reply 1988 | 응답하라 1988 | Park Jong-hoon | tvN | Konuk oyuncu |
| 2016 | Entourage | 안투라지 | Lee Ho-jin | tvN |  |
| 2018 | Mr. Sunshine | 미스터 션샤인 | Ahn Chang-ho | tvN | Konuk oyuncu |
| 2022 | Shooting Stars | 별똥별 | Park Jo-eun | tvN | Konuk oyuncu |
Filmografi > İnternet dizileri

| Yıl | Başlık | Hangul | Rol | Platform | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2014 | Momo Salon | 모모살롱 | Kim Chang-kyun | Naver TV |  |
| 2021 | Hellbound | 지옥 | Bae Young-jae | Netflix | 1 sezon |
| 2024 | The 8 Show | 더 에이트 쇼 | Yoo Philip | Netflix |  |
| TBA | Newtopia | 뉴토피아 | Lee Jae-yoon | Coupang Play |  |
Filmografi > Eğlence programları

| Yıl | Başlık | Hangul | Rol | Kanal | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2017 | Live Talk Show Taxi | 현장토크쇼 택시 | Konuk | tvN |  |
| 2018 | You Hee-yeol's Sketchbook | 유희열의 스케치북 | Konuk | KBS2 | 402 Bölüm |
| 2019 | Hangout with Yoo | 놀면 뭐하니? | Özel görünüm | MBC | 1-2 Bölüm |
| 2019 | Running Man | 런닝맨 | Konuk | SBS | 465 Bölüm |
| 2019 | I Live Alone | 나 혼자 산다 | Konuk | MBC | 324 Bölüm |
| 2020 | DoReMi Market | 도레미 마켓 | Konuk | tvN | 119 Bölüm |
| 2021 | You Quiz on the Block | 유 퀴즈 온 더 블럭 | Konuk | tvN | 109 Bölüm |
| 2021 | Knowing Bros | 아는 형님 | Konuk | JTBC | 299 Bölüm |
| 2023 | DoReMi Market | 도레미 마켓 | Konuk | tvN | 273 Bölüm |
| 2023 | Kwak Taxitrip | 곽준빈의 세계 기사식당 | Konuk | EBS1 | 3-4 Bölüm |
Filmografi > Müzik videolar

| Yıl | Şarkı adı | Sanatçı |
| --- | --- | --- |
| 2012 | "Butterfly" | SUJUNGSUN |
| 2013 | "아편굴 처녀가 들려준 이야기" (Secret Stories Heard from a Girl in an Opium Den) | Byul.org |
| 2018 | "잊어야 한다는 마음으로" (With the Heart to Forget You) | IU |
| 2019 | "나는 다 너야" (I'm Always You) | Lee Seung-hwan |
| 2020 | "사라진 모든 것들에게" (RECONNECT For the gone) | Code Kunst, Simon Dominic, Choi Jung-hoon |
| 2022 | "우린 그렇게 사랑해서" (Because we loved) | Kang Min-kyung ve Choi Jung-hoon |
| 2022 | "JOTTO" | BIBI |
| 2023 | "I Want That" | (G)I-DLE |
| 2024 | "시작과 끝" | Park Won |
| 2024 | "하늘, 손, 풍선" (sky, hands, balloons) | Cloud |
Tiyatro

| Yıl | Başlık> İngilizce/Türkçe | Başlık> Hangul | Rol | Mekan | Tarih |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2011 | Kisaragi Miki-chan | 키사라기 미키짱 | Yılan | Culturespace N.U. | 9 Haziran–7 Ağustos |
| 2011 | Kisaragi Miki-chan | 키사라기 미키짱 | Yılan | Ansan Kültür ve Sanat Merkezi | 24–25 Eylül |
| 2012–2013 | Kisaragi Miki-chan | 키사라기 미키짱 | Yılan | Culturespace N.U. | 29 Kasım–24 Şubat |
| 2013 | Kisaragi Miki-chan | 키사라기 미키짱 | Yılan | Garden Five Sanat Salonu | 5-14 Nisan |
| 2014 | The Escape of G-Code | G코드의 탈출 | Adam | Tiyatro Laboratuvarı Hyehwa-dong 1 | 18–23 Şubat |
| 2016–2017 | Romeo ve Juliet | 로미오와 줄리엣 | Romeo | Ulusal Tiyatro, Daloreum Tiyatrosu | 9 Aralık–15 Ocak |
| 2017 | Romeo ve Juliet | 로미오와 줄리엣 | Romeo | Gunpo Kültür ve Sanat Merkezi, Suri Salonu (Büyük Performans Salonu) | 21–22 Ocak |
| 2017 | Romeo ve Juliet | 로미오와 줄리엣 | Romeo | Woosong Sanat Merkezi, Daejeon | 4–5 Şubat |
| 2017 | Romeo ve Juliet | 로미오와 줄리엣 | Romeo | Suseong Artpia Kağıt Salonu, Daegu | 18–19 Şubat |
| 2017 | Romeo ve Juliet | 로미오와 줄리엣 | Romeo | Andong Kültür ve Sanat Merkezi, Woongbu Salonu | 25–26 Şubat |
Ödüller ve adaylıklar

| Yıl | Ödül | Kategori | Çalışma | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2011 | 20. Buil Film Ödülleri | En İyi Yeni Erkek Oyuncu | Bleak Night | Adaylık |
| 2013 | 50. Grand Bell Ödülleri | En İyi Yeni Erkek Oyuncu | Fists of Legend | Adaylık |
| 2016 | 36. Altın Sinema Festivali | En İyi Yeni Erkek Oyuncu | Dongju: The Portrait of a Poet | Kazandı |
| 2016 | 52. Baeksang Sanat Ödülleri | En İyi Yeni Erkek Oyuncu - Sinema | Dongju: The Portrait of a Poet | Kazandı |
| 2016 | Kore Film Oyuncuları Derneği Ödülleri | En İyi Yeni Erkek Oyuncu | Dongju: The Portrait of a Poet | Kazandı |
| 2016 | 16. Director's Cut Ödülleri | En İyi Yeni Erkek Oyuncu | Dongju: The Portrait of a Poet | Kazandı |
| 2016 | 25. Buil Film Ödülleri | En İyi Yeni Erkek Oyuncu | Dongju: The Portrait of a Poet | Adaylık |
| 2016 | 25. Buil Film Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Dongju: The Portrait of a Poet | Adaylık |
| 2016 | 37. Blue Dragon Film Ödülleri | En İyi Yeni Erkek Oyuncu | Dongju: The Portrait of a Poet | Kazandı |
| 2017 | 22. Chunsa Film Sanat Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Dongju: The Portrait of a Poet | Kazandı |
| 2017 | 4. Kır Çiçeği Film Ödülleri | En İyi Erkek Oyuncu | Dongju: The Portrait of a Poet | Adaylık |
| 2018 | 13. Asya Model Ödülleri | Popüler Yıldız Ödülü | Keys to the Heart | Kazandı |
| 2018 | 19. Busan Film Eleştirmenleri Ödülleri | En İyi Erkek Oyuncu | Sunset in My Hometown | Kazandı |
| 2020 | 29. Buil Film Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Deliver Us from Evil | Adaylık |
| 2020 | 40. Kore Film Eleştirmenleri Birliği Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Deliver Us from Evil | Kazandı |
| 2021 | 41. Blue Dragon Film Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Deliver Us from Evil | Kazandı |
| 2021 | 57. Baeksang Sanat Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema | Deliver Us from Evil | Kazandı |
| 2021 | 15. Asya Film Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Deliver Us from Evil | Adaylık |
| 2021 | 26. Chunsa Film Sanat Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Deliver Us from Evil | Kazandı |
| 2022 | Director's Cut Ödülleri | En İyi Erkek Oyuncu (Dizi) | Hellbound | Adaylık |
| 2022 | 8. APAN Yıldız Ödülleri | Mükemmellik Ödülü, OTT Dizisinde Erkek Oyuncu | Hellbound | Adaylık |
| 2023 | 32. Buil Film Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Smugglers | Adaylık |
| 2023 | 59. Grand Bell Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Smugglers | Adaylık |
| 2023 | 44. Blue Dragon Film Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Smugglers | Adaylık |
| 2024 | 17. Asya Film Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Smugglers | Adaylık |
| 2024 | 60. Baeksang Sanat Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema | Smugglers | Adaylık |
| 2024 | 60. Baeksang Sanat Ödülleri | En Popüler Erkek Oyuncu | Smugglers | Adaylık |
Park Jeong-min, Eylül 2019'da.
Süperkıta listesi

Süper kıta Pangea, birbirine yakın olduğunda tüm karasal kara kütlelerini tanımlayan bir isimdir Pangea, başka bir değişle Pangea kıtaların ayılmadan önceki şekline verilen isimdir. Süper kıtalar jeolojik geçmişte birçok kez birleşti ve dağıldı (tabloda görebilirsiniz). Modern tanımlara göre, bugünün dünyasında süper kıta mevcut değildir.  Kıtaların konumları Pangeanın dağılmasından bir süre önce erken Jurassic'e (Jura) doğru bir şekil belirlenmişti. Daha önceki kıta Gondwana, Baltica, Laurentina ve Sibirya toprakları o zaman ayrı olduğu için süper kıta olarak kabul edilmez.
Jeolojide, süper kıta büyük bir kara kütlesi oluşturmak için Dünya'nın kıtasal bloklarının veya kratonlarının bir kısmının veya tamamının bir araya gelmesidir. Bundan dolayı bazı Dünya bilimcileri farklı bir tanım kullanır ve Prekambriyen zamanlara uygulanması daha kolay olan daha önce dağılmış kıtaların bir bölümü kıtasal kabuğun %75'i var olsa da, süper kıtaları diğer gruplardan ayırmak için sınır olarak önermişlerdir.
Pangea'nın yıllar içerisinde dalgalanmalı animasyonu
Avrasya Kara kütlesi P.F. Hoffman'a göre süper kıta olarak kabul edilir.
Jeolojik Tarih Boyunca Süper Kıtalar

Aşağıdaki tabloda Bradley'in 2011 gevşemiş tanımı kullanılarak, milyonlarca yıl önceki süper kıtaların adları belirtilmiştir.
| Süper Kıta Adı> Vaalbara.Ur.Kenorland.Arktika.Atlantik.Kolombiya.Rodinia.Panotya | Yaş (MY)> 3,636-2,803.2,803-2,408.2,720-2,114.2,114-1995.1,991-1,124.1,820-1.350.1,130-750.633-573 | Dönem/Dönem Aralığı> Eoarchean-Mesoarchean.Mesoarchean-Sederian.Neoarchean-Rhyacian.Rhyacian-Orosirian.Orosirian-Stenian.Orosirian-Ectasian.Stenian-Tonian.Ediakara |
| --- | --- | --- |
| Gondwana | 596-578 | Ediakara |
| Lavrasya ve Gondwana | 472-451 | Ordovisyen |
| Pangea | 336-173 | Karbonifer-Jura |
Genel Kronoloji

Jeolojik zaman boyunca Süper kıta gelişimi için iki teori vardır. İlk teori, Vaalbara (3636 ile 2803 MY) ve Kenorland (2720 ile 2450 MY) içeren iki ayrı süper kıtanın var olduğunu teorize eder. Neorşi süper kıtası Superia ve Sclavia'dan oluşmaktadır. Neoarchean çağının bu kısımları 2480 ve 2312 MY ayrıldı ve ayrılan parçaların bir kısmı daha sonra Nuna (Kuzey Avrupa ve Kuzey Amerika)'nın oluşumunda rol oynadı. Nuna, Mezoproterozoyik sırasında, ilk başta Juvenil yayların yanal birikimi ile gelişmeye devam etti ve 1000 MY Nuna, Rodina'yı oluşturan diğer kara kütleleri ile çarpıştı. 825 ve 750 MY arasında Rodinia ayrıldı. ancak, tamamen ayrılmadan önce Rodinia'nın bazı parçaları Gondwana'yı (Gondwanaland olarak da bilinir) oluşturmak için bir araya geldi. Pangea, Gondwana,Lavrasya (Laurentia ve Baltica) ve Sibirya'nın çarpışmasıyla oluştu.
İkinci teori, hem paleomanyetik hem de jeolojik kanıtlara dayanmaktadır ve kıta kabuğunun 2,72 Ga - 0,573 Ga'dan sonra ediacaran döneminde parçalanana kadar tek bir süper kıta oluşturduğunu savunmaktadır. Yeniden yapılanma, Paleomanyetik kutupların 2,72-2,115, 1,35-1,13 ve 0,75-0,573 Ga arasındaki uzun aralıklarla yarı statik pozisyonlara yakınsamasının gözleminden elde edilmiştir. Aradan geçen dönemlerde, kutuplar birleşik görünür ve kutupsal dolaşma yoluna uygundur. Bu teori, paleomanyetik veriler üzerindeki olağanüstü taleplerin uzun süreli yarı bütünlük karşılandığını gösterdiğinden ilk faz (protopangea) esasen Vaalbara ve Kenorland'ı içermesine rağmen, çok çeşitli kıtalar öneren ilk teorinin yerini almasa gereklidir.İlk teori. Protopangea-Palaeopangea süper kıtasının açıklaması,Prekambriyen zamanlarda kapak tektoniği (Mars ve Venüs'te çalışan teknolojilerle karşılaştırılabilir) gibi görünmektedir. Çağdaş yeryüzünde görüldüğü gibi plaka tektoniği sadece jeolojik zamanların ikinci bölümünde baskın hale gelmiştir.
Phanerozoic, süper kıta Pangea'yı kırmaya başladı ve bugün halen bunu yapmaktadır. Dünya'nın süper kıtalarının en sonuncu olduğundan, en iyi bilinen ve anlaşılmış olanıdır. Pangea'nın bu kadar iyi bilinmesinin nedeni, Atlantik tipi okyanusları çevreleyen mevcut kıtaları sanki bir yapboz parçası gibi oluşturduğundan kaynaklanmaktadır.
Süper Kıta Döngüsü

Süper kıta döngüsü, bir süper kıtanın ayrılması ve başka bir süper kıtanın birleşmesi ile oluşur. Süper kıta döngüleri, tek bir okyanus havzasının açılması ve kapanması olan Wilson Döngüsü ile aynı değildir. Wilson Döngüsü nadiren bir süper kıta döngüsü ile senkron edilir. Bununla birlikte, süper kıta döngüleri ve Wilson Döngüleri hem Pangea hem de Rodinia'nın oluşmasında etkilidir. Korbonitler, Granilütler, Eklogitler ve yeşil taşı kemer deformasyon olayları gibi dünyevi eğilimler, Prekambriyen süper kıta döngüsünün gösterisidir, fakat Protopangea-Paleopangea çözeltisi, süper kıta döngülerinin Phanerozoik tarzının bu dönemlerde çalışmadığını ifade eder. Ayrıca, dünyevi eğilimler süper kıta döngüsü üzerinde zayıf, düzensiz veya eksik bir etki bıraktığı durumlar vardır; süper kıta rekonstrüksiyonu için dünyevi yöntemler sadece bir açıklaması olan sonuçlar üretecek ve her açıklama diğeri ile uyumlu olmalıdır.
Süper Kıtalar ve Volkanizma

Süper kıtanın birleşme ve dağılma nedenleri Dünya'nın manto konveksiyon süreçleri tarafından tahrik edildiği düşünülmektedir. Mantoya yaklaşık olarak 660 km mesafede, yüzey kabuğunu tüyler ve süper tüyler gibi süreçlerle etkileyen bir süreksizlik meydana gelir. Yırtılmış bir kabuk levhası çevredeki mantodan daha yoğun olduğundan, süreksizliğe batar. Levhalar biriktikten sonra Levha çığı olarak bilinen yerde alt mantoya batırılırlar. Süreksizlikteki bu yer değiştirme, alt mantonun başka yerde yükselmesine neden olacaktır. Yükselen manto, bir tüy ve süper tüy oluşturabilir.
Volkanizma, büyük iyon litolif elementleri yenileyerek üst manto üzerinde bileşimsel etkilere sahip olmasının yanı sıra, plaka hareketini de ekilemektedir. Bu kıtalar süper döngüler oluşturmak için bir araya getirmek neden olur ve protopangea için agrega erken kıtasal kabuk için işletilen süreç olur. Süper kıtaların dağılması, çok büyük konveksiyon hareketlerinin veya tüylerin yükselmesi nedeniyle kabuğun altındaki ısı birikiminden kaynaklanır ve büyük ısı salınımı Paleopangea'nın parçalanmasıyla sonuçlanır. Yığılma çağı levhalar'ı veya konveksiyon hücrelerinin batış uzuvlarına neden olabilir ve jeoidal alçak oluşturur. Jeolojik kaya kayıtlarında süper kıtaların toplanması ve dağılımına dair kanıtlar bulunmaktadır. Bilinen volkanik patlamaların etkisi sel bazaltları ile karşılaştırılamaz. Sel bazaltları'nın zamanlaması zamanlaması, büyük ölçekli kıtasal parçalanmaya karşılık gelmektedir. Bununla birlikte, sel bazaltları üretmek için gereken zamana ilişkin veri eksikliği nedeniyle, iklimsel etkinin ölçülmesi oldukça zordur. Tek bir lav akışının zamanlaması da belirsizdir. Bunlar sel bazaltların paleoklimatı nasıl etkilediği konusunda önemli faktörlerdir.