stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Karaciğer yetmezliği
Akut

Akut karaciğer yetmezliği, "önceden bilinen bir karaciğer hastalığı olmayan hastanın hepatoselüler fonksiyon bozukluğunun, özellikle koagülopati ve mental durum değişikliklerinin (ensefalopati) hızlı gelişimi" olarak tanımlanır.:1557
Hastalık süreci, karaciğerde koagülopatinin etiyoloji gelişmesi ve hepatik ensefalopati nedeniyle klinik olarak belirgin değişen bilinç düzeyi ile ilişkilidir. Hasta tıbbi müdahaleye başvurduğunda hemen birkaç önemli önlemin alınması gerekir.
Akut karaciğer yetmezliği tanısı, fizik muayene, laboratuvar bulguları, hasta geçmişi ve zihinsel durum değişiklikleri, koagülopati, başlangıç hızı ve önceden bilinen karaciğer hastalığının yokluğunu belirlenmesi için hastanın tıbbi öyküsüne dayanır.:1557
"Hızlı"nın kesin tanımı biraz tartışmalıdır ve ilk hepatik belirtilerin başlangıcından ensefalopatinin başlangıcına kadar geçen süreye göre farklı alt bölümler vardır. Bir şemaya göre, "akut karaciğer yetmezliğini" herhangi bir karaciğer semptomunun başlangıcından sonraki 26 hafta içinde ensefalopatinin gelişmesi olarak tanımlanır. Bu, ensefalopatinin 8 hafta içinde başlamasını gerektiren "şiddetli karaciğer yetmezliği" ve ensefalopatinin 8 hafta sonra ancak 26 haftadan önce başlamasını tanımlayan "altşiddetli"  (İngilizce: subfulminant ) olarak alt bölümlere ayrılır.
Başka bir şema da ise 7 gün içinde başlayanı "hiperakut", 7 ile 28 gün arasında başlayanı "akut" ve 28 gün ile 24 hafta arasında başlayanı ise "subakut" olarak tanımlanır.:1557
Kronik

Ana madde: Siroz
Kronik karaciğer yetmezliği, genellikle siroz bağlamında ortaya çıkar. Kendisi de muhtemelen aşırı alkol alımı, hepatit B veya C, otoimmün, kalıtsal ve metabolik nedenler (demir veya bakır’ın aşırı yüklenmesi, steatohepatit veya alkolden bağımsız karaciğer yağlanması) gibi birçok olası nedenin bir sonucudur.
Akut ve kronik

Kronik karaciğer hastalığı olan bir kişinin karaciğer yetmezliği geliştiğinde hastalığına "Kronik karaciğer yetmezliğinde akut (ACLF)" denir. Alkol kötüye kullanımı veya enfeksiyon gibi altta yatan bir takım nedenler bunu hızlandırabilir.
ACLF'li kişiler kritik derecede hasta olabilir ve yoğun bakım tedavisi ve bazen de karaciğer nakli gerektirebilirler. Tedavi ile ölüm oranı %50'dir.
Konstantin Rıbnikov

| Konstantin Alekseyeviç Rıbnikov |
| --- | --- |
Константи́н Алексе́евич Ры́бников
Doğum: 5 Ağustos 1913(1913-08-05) Stanytsia Luhanska
Ölüm: 20 Ağustos 2004 (91 yaşında) Moskova
Milliyet: Rus
Vatandaşlık: Rus İmparatorluğu Sovyetler Birliği Rusya
Eğitim: Moskova Devlet Üniversitesi Mekanik ve Matematik Fakültesi
Mezun olduğu okul(lar): Lomonosov Moscow State University
Ödüller: Medal "For the Victory over Germany in the Great Patriotic War 1941–1945" Order of the Patriotic War 2nd class Order of the Badge of Honour Medal "For Labour Valour" Medal "For the Defence of Moscow" Honoured Worker of Science and Technology of the RSFSR

Kariyeri
Dalı: Matematik, matematik tarihi
Çalıştığı kurum: Moskova Devlet Üniversitesi
Tezler:  On the history of the calculus of variations (1941)  Study of the mathematical manuscripts of Karl Marx (1954) 
Doktoradanışmanı: Sofya Yanovskaya
Doktora öğrencileri: Ioannis M. Vandoulakis
Diğer önemli öğrencileri: Sergey Demidov Nikolay Nikolaevitsj Jakovlev Oleg Ivanov
 

Konstantin Alekseyeviç Rıbnikov  (Rusça :Константи́н Алексе́евич Ры́бников; d. 18 Ağustos 1913 (Stanytsia Luhanska)- ö. 20 Ağustos 2004 (Moskova)) Sovyet-Rus matematikçi ve matematik tarihçisi.
Babası ve annesi ilkokul öğretmeni olan Aleksey Fedoroviç ve Vera Konstantinovna Rıbnikov'du. Baba tarafında ataları Kazaktı, anne tarafında ise din adamları vardı. Bir ağabeyi (babasının ilk evliliğinden olan üvey erkek kardeşi) ve iki küçük erkek kardeşi (Fyodor, Svyatoslav) ve bir kız kardeşi (Olga) vardı.
1929 yılında lise eğitimini tamamladıktan sonra Rostov Devlet Üniversitesi'nde okumak istedi ancak başvurusu reddedildi. Daha sonra ilkokulda öğretmenlik yaptı. 1933 yılında Moskova Devlet Üniversitesi'nin önce Mekanik ve Matematik Fakültesinde öncü eğitimine başladı, ardından da ilk bölümü başarıyla tamamladıktan sonra tam zamanlı çalışmaya kabul edilmeyi başardı. Moskova'ya gittikten sonra da 1936'da mezun oldu ve 25 Haziran 1941'de doktora tezini savundu.
II. İkinci Dünya Savaşı sırasında mesleki eğitiminin ardından kuşatma altındaki Leningrad da dahil olmak üzere savaşlara katıldı. 1945 yılında Moskova Üniversitesi'nde doçent olarak sivil hayatına devam etti. 
1954 yılında Dr. Sci derecesini K. Marx'ın matematikteki çalışmaları üzerine başlıklı çalışması ile aldı. 
1959 yılında üniversitede matematik ve mekanik tarih-metodoloji bölümünü kurdu ve hayatının sonuna kadar başkanlığını yaptı. Rıbnikov tarafından yazılan Matematik Tarihi ders kitabı birkaç baskıdan geçti ve birçok dile çevrildi.
Combine (Half-Life)

| Combine Evrensel Birlik |
| --- | --- |
Combine'ın dünyada kullandığı sembol
Seri: Half-Life
İlk görünüm: Half-Life 2
Yaratan: Gabe Newell
Seslendiren: Ellen McLain (Overwatch anons sesleri)
Genel bilgiler
Takma adı: Hayırseverler  (Dr.Wallace Breen'in Combine'dan bahsederken kullandığı kelime)
Evrensel Birlik olarak da bilinen, Combine'lar, Valve Corporation'ın Half-Life serisindeki çok evrenli imparatorluk; başlıca antagonistik güçtür.
Combine'lar uzaylı, sentetik ve insan elementlerinden oluşmakta ve Dünya'ya hükmetmektedirler. Onlara Half-Life 2 ve devam oyunlarında (Half-Life 2: Episode One,Half-Life 2: Episode Two), düşman sanal karakter olarak, oyun boyunca Dr. Gordon Freeman, Dünya'nın işgalini kırmak için bir çaba içerisindeyken devamlı karşılaşılmaktadır.
Combinelar sıkça, karşıt fikirleri acımasızca bastırırak, asayişi şiddetle sağlayarak ve insanları, asker ya da kölelere dönüştürerek, Dünya vatandaşlarına karşı sert kurallar uygularken görülürler. Oyun boyunca Freeman, Combine teknolojisi ürünü olan sentetik ve mekanik düşmanların dışında, ilk önce, dönüştürülmüş insanlarla savaşır. Dönüştürülmüş Combine karakterlerinin yapay zekâsı Half-Life 2'nin diğer karakterlerine göre daha alt seviye olması gerektiği düşünülmüş olsa da, distopyan Combine hükûmetinin getirdiği atmosfer, eleştirmenler tarafından övülmüştür.
Onların Half-Life serisindeki rollerinin yanında, bu Combinelar sinema yapımlarına uyum sağlamıştır. 
Combine güçleri her şehrin isminini değiştirerek Şehir 1, 2, 17 gibi isimlendirmiş ve her şehre yaklaşık 1–2 km uzunluğundaki Citadel adındaki gökdelenler yerleştirmekte ve buralardan şehirleri yönetip insanları burada melez kölelere dönüştürüp asker ve işçi haline getirmektedir. Bu melez insanlar oyunda 4 şekilde gözükmektedir. Bunlar 1., 2. ve 3. seviye (Overwatch) askerler ve köle işçilerdir. Ayrıca oyunda eskiden Black Mesa Araştırma Tesisi'nde yöneticilik görevi yapan Dr. Wallace Breen, Combine güçleri tarafından deneyin gerçekleşmesini sağladığı için Şehir 17'deki Citadel'in en üst katında Combine güçlerinin Xen'deki elçisi Nihilanth gibi dünyayı yönetmekte ve Combine güçlerine elçi olarak hizmet vermektedir.
7 Saat Savaşı

Black Mesa faciasından sonra oluşan portal fırtınalarını fark eden Combine güçleri dünyaya bir şekilde ulaşmayı başardılar ve Dünyaya büyük bir saldırı başlattılar.Bu Saldırı neticesinde Birleşmiş Milletler, tüm ülkelere uzaylı güçlere karşı saldırı çağrısında bulundu. Savaşın kaybedileceğini anlayan insanlar nükleer silah kullanmaya karar verdi. 7.saatin sonunda Wallace Breen Combine ile bir şekilde görüşmeyi başardı. Bu görüşme sonrasında Combine ve BM arasında barış antlaşması imzalanarak, insanlar dünyayı Combine güçlerine bıraktı ve Breen Dünya'nın elçisi olarak atandı. Böylece savaş son bulmuş oldu.
Combine Birlikleri

Evrensel Birlik, dünyadaki hakimiyetini birkaç farklı birlikle sağlamaktadır
Combine Birlikleri > Civil Protection

Civil Protection, Türkçe: Sivil Koruma veya kısaca CP, Combine'ların Dünya'daki kolluk kuvvetidir. Sivil koruma ekipleri gönüllü olarak ve genellikle arttırılmış besin için katılan insanlardan oluşur. Bu insanların biyolojisine değişiklik yapılmaz.  CP'deki metrocoplar hafif zırh giyip seslerini kamufle eden gaz maskesi takarlar. Tabanca, elektroşok copu ve bazenleri hafif makineli tüfek kullanırlar. Zaman zaman rastgele baskınlar verip, halka şiddet uygularlar.
Şehir-17 ve çevresinde devriye gezerler. Herhangi birinin ölümünde karargaha rapor iletilir ve olay yerine bir CP ekibi yollanır.
Combine Birlikleri > Combine Overwatch

Combine Overwatch, Combine'ların Dünya'daki ana askerî gücüdür. Biyolojik olarak geliştirilmiş insanlardan oluşur. Ağır zırh giyerler ve gaz maskesi takarlar. Pompalı tüfek, keskin nişancı tüfeği, hafif makineli tüfekler ve piyade tüfekleri kullanırlar. Kendileri farklı branşlara ayrılırlar. (not: Bu branşlar sadece Half-Life 2 içindir.)
Combine Overwatch askeri: Normal Overwatch askeridir.
Combine Overwatch Pompalı Tüfek askeri: Normal Overwatch askerlerine benzerler ama pompalı tüfekleri vardır.
Nova Prospekt Korumaları: Bu Overwatch askerleri, Nova Prospekt Hapishanesi'nde korumalık yapan askerlerdir.
Keskin Nişancı: Kendileri gözükmesede bir keskin nişancı tüfekleri vardır. Asker nereyi nişan aldıysa, orada bir lazer olur.
Combine askerleri küçük gruplar hâlinde taktiksel operasyonlar yaparlar. Operasyon bölgesine indirme uçaklarıyla götürülürler. Şehir dışındaki bölgelerde devriye gezerler. Direniş üslerine saldırılarda bulunurlar.
Combine Birlikleri > Synth Irkı

Combine Synth'ler, Combine tarafındar klonlanmış robotik ve biyomekanik uzaylı ırkıdır. Bunlar savaş makineleri olarak Combine tarafından kullanılır.
Strider: Strider'ler, uzun 3 tane bacaklara sahip, garip sesler çıkartan, örümceğe benzeyip kafasında bilinmeyen bir Combine sembolü olup makineli tüfek ve mavi enerji saldırıları yapabilen bir Synth'dir.
Gunship: Gunship, arkasında pervanesi olan bir havadan saldırabilen bir Synth'dir.
Dropship: Dropship, Combine askerlerini taşıyan bir nakliye aracıdır.
Episode Two'da görünen Combine askerleri, arkada bir avcı ile beraber.
TechRadar

TechRadar, 2008 yılında yayım hayatına başlayan çevrimiçi teknoloji dergisi. ABD, İngiltere, Avustralya ve Hindistan'da editör ekipleri bulunan dergi teknoloji ürünü haberlerini verip yorumlamaktadır. Birleşik Krallık'ın en büyük altıncı yayımevi olan Future'un sahibi olduğu TechRadar, 2017 yılında SimilarWeb'in ABD Medya Yayınları Sıralaması'na 93. sıradan girmiştir.
SimilarWeb'in Ocak 2018 verilerine göre ayda 73 milyondan fazla okuyucusu olan dergi o tarihte dünyadaki en popüler 10. teknoloji sitesiydi.
Amatya

Amatya, Hint kültüründe tarihsel olarak önemli bir unvan veya pozisyonu ifade eder. Sanskrit kökenli bir soyadıdır. Bu isim, Sanskritçe'de danışman veya bakan anlamına gelen Amatya (अमात्य  (Sanskrit)) kelimesinden türemiştir. Eski Hindistan'da krallara veya yöneticilere danışmanlık yapan kişilere verilen bu unvan, devlet işlerinde önemli bir rol oynayan kişiler için kullanılmıştır.
Amatya soyadına sahip tanınmış kişiler

Kanchan Amatya, Nepalli aktivist
Lamu Amatya, Nepalli hemşire
Madan Bahadur Amatya, Nepalli politikacı
Milan Amatya, Nepalli şarkıcı
Ronali Amatya, Nepalli model
Siddhidas Amatya, Nepalli şair
Tulsi Lal Amatya, Nepalli politikacı
Yogeshwar Amatya, Nepalli şarkıcı
Aquilonastra chantalae

Aquilonastra chantalae, Asterinidae familyasının Aquilonastra cinsinden bir denizyıldızı türüdür. Fransız deniz biyoloğu Chantal Conand anısına adlandırılmıştır.
Beyza Gedik

Beyza Karaçam (d. 15 Aralık 2000 Samsun, Türkiye), Türk hentbolcu. IFK Kristianstad ve Türkiye millî takımında sağ oyun kurucu pozisyonunda oynamaktadır.
Erken yaşamı ve kariyeri

Beyza Karaçam, 15 Aralık 2000 tarihinde Samsun'da doğdu.
2018-19 Süper Lig'de Samsun GSK'da ve Görele Belediyespor'da forma giydi. 2020-21 ve 2021-22 sezonlarında Yenimahalle Belediyespor'da forma giydi. 2021-22 EHF Avrupa Kupası'na katıldı.
Şubat 2022'de İsveç Handbollsliga'da oynamak üzere IFK Kristianstad ile sözleşme imzaladı.
Karaçam, Türkiye kadın millî hentbol takımının bir oyuncusudur. 2019, 2021  ve 2023'te Dünya Kadınlar Hentbol Şampiyonası'nın Avrupa elemelerinde ve 2020 Avrupa Şampiyonası elemelerinde oynadı. Cezayir'in Vahran kentinde düzenlenen 2022 Akdeniz Oyunları'nda millî takımda yer aldı. 2022 yılında Konya'da düzenlenen 2021 İslami Dayanışma Oyunları'nda altın madalya kazandı.
Karaçam, Arjantin'in Buenos Aires kentinde düzenlenen 2018 Yaz Gençlik Olimpiyatları'nda, 2019'da Polonya'nın Stare Jabłonki kentinde ve 2021'de Bulgaristan'ın Varna kentinde düzenlenen Avrupa Kadınlar Plaj Hentbolu Şampiyonası'nda Türkiye kadın millî plaj hentbolu takımında forma giydi.
Karaçam, Türkiye kadın millî hentbol takımı'nın tarihinde ilk kez katıldığı 2024 Avrupa Kadınlar Hentbol Şampiyonası aday kadrosunda yer aldı.
Tamamlayıcı mal

Tamamlayıcı mallar negatif çapraz talep esnekliği sergilerler: Y malının fiyatı arttıkça X malına olan talep düşer.
Tamamlayıcı mal, iktisatta bir malın satın alınma sürecinde tüketicinin bu maldan yararlanabilmesi/fayda sağlayabilmesi adına satın aldığı diğer malı ifade eder. Tamamlayıcı malı kullanmak zorunlu veya isteğe bağlı olabilir. Otomobil alındığında yakıt alınması zorunludur, ancak çay alındığında şekerin alınması zorunlu değildir. Çayın şekerli içilmesi tamamen tüketicinin zevkine bağlıdır ancak teknik olarak otomobilin yakıtsız çalışması mümkün değildir.
Yakıt fiyatı düştüğünde otomobilin arz ve talep grafiği
Otomobilin fiyatı düştüğünde otomobile olan talep artar ve bu durum da yakıta olan talebi arttırır. Yakıtta bir fiyat artışı olması durumunda ise otomobile olan talep düşer.
Perseus (takımyıldız)

| --- | --- |
Takımyıldız
Perseus takımyıldızının haritası
Kısaltma: Per
Tamlayan: Persei
Sembolizm: Perseus
Bahar açısı: 3
Yükselim: 45
Alan: 615 derece kare (24.)
Parlak yıldızlar (3,00m'den): 5
En parlak yıldız: α Per (Mirfak) (1.79m)
Göktaşı yağmurları:  Perseidler  Eylül Perseidleri 
Çevreleyen takımyıldızlar:  Cassiopeia  Andromeda  Triangulum  Aries  Taurus  Auriga  Camelopardalis 
En iyi Aralık ayı saat 21:00'de +90° ve −35° enlemleri arasında görülebilir.
Perseus veya Kahraman takımyıldızı, kuzey göksel yarımkürede, adını Yunan mitolojik kahramanı Perseus'tan alan bir takımyıldızdır. 2. yüzyıl gök bilimcisi Ptolemy tarafından listelenen 48 antik takımyıldızdan biridir ve Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) tarafından tanımlanan 88 modern takımyıldız arasındadır.
Bileşenler > Yıldızlar

Bayer belirtmesiyle Beta Persei olarak da bilinen Algol (Arapça "Gulyabani'nin Başı" anlamına gelen رأس الغول Ra's al-Ghul'dan türetilmiştir), Perseus takımyıldızı'ndaki en tanınmış yıldızdır. Yunan mitolojisinde Gorgon Medusa'nın başını temsil eden Algol, Mısır mitolojisinde Horus olarak adlandırılırken, İbranice'de "Şeytan'ın Başı" anlamına gelen Rosh ha Satan olarak bilinirdi. Dünyadan 92,8 ışık yılı uzaklıkta yer alan Algol'un görünür büyüklüğü, 2,867 günlük bir süre boyunca minimum 3,5 ila maksimum 2,3 kadir arasında değişkenlik gösterir.
Çıplak gözle görülebildiği şekliyle Perseus takımyıldızı
Sérgio Cabral Filho

Sérgio Cabral Filho, 2006
Sérgio Cabral Filho (sol), Brezilya devlet başkanı Luiz Inácio Lula da Silva (sağ) ile, Christo Redentor'un Dünyanın Yeni Yedi Harikası seçilebilmesi için gerçekleştirilen Vote no Cristo ("İsa'ya oy ver") kampanyasının çerçevesinde ziyaret ettiği Rio de Janeiro şehrinin Corcovado tepesinde (14 Haziran 2007). Temmuz ayının başına kadar 10.000.000'dan fazla Brezilyalı telefon veya internet yoluyla oy kullandı ve 7 Temmuz 2007'de Lizbon'da Christo Redentor ve diğer altı harikanın seçildiği açıklandı.
Sérgio Cabral Filho (tam ad: Sérgio de Oliveira Cabral Santos Filho, d. 27 Ocak 1963; Rio de Janeiro), Brezilyalı gazeteci ve siyasetçi.
27 Ocak 1963'te Breziyla'nın Rio de Janeiro şehrinde Brezilya'nın önde gelen müzik eleştirmenlerinden ve haftalık gazetesi O Pasquimin kurucularından Sérgio Cabral'ın oğlu olarak dünyaya geldi.
1980 yılında Brezilya Demokratik Hareket Partisi (PMDB - Partido do Movimento Democrático Brasileiro)'nin gençlik koluna katıldı.
1982 yılında babasının da yapmakta olduğu Rio de Janeiro vereador (belediye meclisi üyesi) seçildi.
1990 - 2002 yılları arasında Rio de Janeiro eyalet meclis üyeliğini, 2002 - 2006 yılları arasında ise Rio de Janeiro eyaletini temsilen Brezilya Senatosu üyeliğini yaptı.
1 Ocak 2007-3 Nisan 2014 tarihleri arası Rio de Janeiro eyalet valiliğini ɡörevinde bulunmuştur.
Cabral, rüşvet karşılığında inşaat sözleşmeleri kabul ederek ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi üyelerine 2016 Yaz Olimpiyatları'nın Rio de Janeiro'ya getirilmesi lehinde oy vermeleri için ödeme yaptığı suçlamalarıyla tanındı. 2016'da yolsuzluk suçlamasıyla tutuklandı, yolsuzluk ve kara para aklama ile suçlandı ve toplamda 400 yılı aşan çok sayıda ceza aldı.
13 Haziran 2017'de pasif yolsuzluk ve kara para aklama suçlarından 14 yıl iki ay hapis cezasına çarptırıldı. 20 Eylül 2017'de zimmete para geçirme suçundan ek 45 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
2024'te suçlamalarından bazıları düşürüldü.
Patrick County

| Patrick ili |
| --- | --- |
İl
Patrick County


Ülke:  ABD
Eyalet: Virginia
Merkez: Stuart
Yüzölçümü
 • Toplam: 1.250 km²
Nüfus (2020)
 • Toplam: 17.608
 • Yoğunluk: 14/km²
Zaman dilimi: UTC-05.00 (EST)
 • Yaz (YSU): UTC-04.00 (EDT)
Patrick County, Amerika Birleşik Devletleri'nin Virginia eyaletinde bulunan bir ildir. İlin nüfusu 2020 sayımına göre 17.608'dir. İlin merkezi Stuart şehridir.
| g t Virginia eyaleti |
| --- | --- |
Konular:  İklim  Delegations  Çevre  Virginialılar  Coğrafya  Jeoloji  Hükümet  Tarih  Hukuk  State parks  Ulaşım  Visitor attractions 
Sosyal:  Kültür  Suç  Demografi  Ekonomi  Eğtimi  Politika 
Bölgeler:  Allegheny Mountains  Atlantik kıyı ovası  Blue Ridge  Chesapeake Körfezi  Cumberland Mountains  Delmarva Peninsula  Eastern Shore  Hampton Roads  Middle Peninsula  Northern Neck  Northern Virginia  Piedmont  Ridge ve Apalaş Dağları Vadisi  Shenandoah Valley  South Hampton Roads  Southside  Southwest Virginia  Tennessee Valley  Tidewater  Tri-Cities  Virginia Peninsula 
Bağımsız şehirler:  Alexandria  Bristol  Buena Vista  Charlottesville  Chesapeake  Colonial Heights  Covington  Danville  Emporia  Fairfax  Falls Church  Franklin  Fredericksburg  Galax  Hampton  Harrisonburg  Hopewell  Lexington  Lynchburg  Manassas  Manassas Park  Martinsville  Newport News  Norfolk  Norton  Petersburg  Poquoson  Portsmouth  Radford  Richmond  Roanoke  Salem  Staunton  Suffolk  Virginia Beach  Waynesboro  Williamsburg  Winchester 
İlçeler:  Accomack  Albemarle  Alleghany  Amelia  Amherst  Appomattox  Arlington  Augusta  Bath  Bedford  Bland  Botetourt  Brunswick  Buchanan  Buckingham  Campbell  Caroline  Carroll  Charles City  Charlotte  Chesterfield  Clarke  Craig  Culpeper  Cumberland  Dickenson  Dinwiddie  Essex  Fairfax  Fauquier  Floyd  Fluvanna  Franklin  Frederick  Giles  Gloucester  Goochland  Grayson  Greene  Greensville  Halifax  Hanover  Henrico  Henry  Highland  Isle of Wight  James City  King and Queen  King George  King William  Lancaster  Lee  Loudoun  Louisa  Lunenburg  Madison  Mathews  Mecklenburg  Middlesex  Montgomery  Nelson  New Kent  Northampton  Northumberland  Nottoway  Orange  Page  Patrick  Pittsylvania  Powhatan  Prince Edward  Prince George  Prince William  Pulaski  Rappahannock  Richmond  Roanoke  Rockbridge  Rockingham  Russell  Scott  Shenandoah  Smyth  Southampton  Spotsylvania  Stafford  Surry  Sussex  Tazewell  Warren  Washington  Westmoreland  Wise  Wythe  York 
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  ISNI: 0000 0004 0391 4238  LCCN: n82143164  MusicBrainz: 6319fb41-3fe0-41f1-b416-37a2a3548d24  NARA: 10039987  NLI: 987007564501005171  VIAF: 123182376   WorldCat (LCCN): n82-143164
Şanzıman

Bir Rohloff Speedhub vites kutusunun şeması.
Şanzıman veya vites kutusu, baskı balata (kavrama) yolu ile motordan aldığı hareketi istenilen tork değerinde şaft veya diferansiyele ileten aktarma organıdır.
Şanzıman sözcüğü Fransızca kökenli olup aslı boite de changement de vitesse'tir (okunuşu: buat dö şanjman dö vites). Fransızcadaki kelime anlamı "hız değiştirme kutusu"dur. Dilimize sadece "şanjman" sözcüğü alınmış ve "şanzıman" şeklinde değişikliğe uğrayarak Türkçeleşmiştir.
Şanzımanın görevleri

Şanzıman'a ne yapması gerektiğini şoför vites kolu ile iletir. Vites kolunun hangi viteste olduğu motorun dönme hareketinin arabanın nesini, ne hızla, ne yönde çevireceğini belirler.
Park veya P: Hem motor hem tekerlekler dönmez iken, tekerleklere bağlı dönme hareketini engellemek.
Boş vites veya N: Araç dururken ya da kendi ivmesi veya yer eğimi yüzünden hareket ederken motorun kuvvetiyle sadece motorun kendi içini çevirerek motorun istop etmesini önlemek ve çalışır vaziyette kalmasını sağlamak.
1. vites veya D: Debriyaj aracılığıyla tekerlere ulaşan döndürme momentini (çevirme kuvvetini) şoför debriyajın sürtünme basıncını, dolayısıyla ilettiği kuvveti yumuşak geçişle arttırdığında aracın kalkışını ya da durur vaziyetten yürür vaziyete geçişini sağlamak.
2, 3, 4. vites veya D: Yol ve trafik durumuna göre motorun işleyişine en uygun (az teker dönüşüyle çok az motor piston hareketine sebep olup boğmayan, çok teker dönüşüyle çok yüksek motor piston hareketine sebep olup aşırı yakıt tüketimine, fazla ısıya ve aşınmaya sebep olmayan) hızı ve torku (yani momenti veya çevirme kuvvetini) seçebilmeyi sağlamak.
5. vites: Seçilen uygun vites ile çok yüksek hızlarda dahi ekonomik yani az yakıt tüketen sürüşü mümkün kılmak.
Geri vites veya R: Motor gücünün aracı gerektiğinde geriye doğru da birinci vitese benzer bir şekilde hareket ettirebilmesini sağlamak.
Şanzımanın çeşitleri

Şanzımanlar ikiye ayrılır:
Manuel şanzıman (Düz vites, manuel vites) (Debriyajlı sistemler)
Otomatik şanzımanlar (Tork konvertörlü)
Şanzımanın bakımı

Vites kutusunun içerisinde yan tapa seviyesinde dişli yağı bulunmalıdır. Yağ numarası araçların teknik özelliklerine göre farklılık arz eder; kullanma kılavuzu tavsiyesine uyulmalıdır. Araçlarda vites kutusu çıkışına irtibatlı olan kilometre teli ile kilometre göstergesine kumanda edilir. Bazı yeni model araçlarda kilometre bilgisi ABS sisteminden okunur.
Belirli sürelerde vites kutusunun ön ve arka kısımlarında yağ kaçağı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Yağ kaçağı varsa araç servise götürülmelidir.
Şanzımanın ana elemanları

Giriş mili(Priz direkt)
Ana mil
Grup mili
Dişli grupları
Geri vites dişlisi (Boş dişli)
Kayıcı mil
Sekromencler(her vites dişlisi için)
Vites çatalı (Her vites dişlisi için)
Yoruldum

"Yoruldum", Sıla'nın 1 Haziran 2012'de yayınlanan ilk konser ve DVD albümünün ilk ve tek video klip şarkısıdır.
Şarkı hakkında bilgi

Müzikal açıdan akustik öğelerin ön planda olduğu bir parça olan şarkı, sözler açısından ise ikileme düşmüş bir kadının hislerini anlatmaktadır. Şarkının sözleri sanatçının kendisine ait iken, müzik Efe Bahadır ile gerçekleştirdiği ortak bir çalışmadır. Şarkının 2009 yılında yayınlanan İmza albümündeki düzenlemesi Efe Bahadır'a aitken 2012 yılındaki DVD albümündeki düzenlemesi Nedim Ruacan ve Kerem Türkaydın imzalıdır.
Video klip hakkında bilgi

Şarkının video klibi ilk olarak 6 Haziran 2012 tarihinde müzisyenin resmi web adresinde yayınlanmıştır.
Liste başarısı

Şarkı, video klip kanallarından Powertürk TV'de 1 numaraya yükselmiştir. Radyolarda ise Powertürk, Süper FM ve Joytürk'te 1 numaraya yükselmeyi başarmıştır. Türkiye'nin resmi tekli listesi olan Türkçe Top 20'de ise 6 Eylül ve 13 Eylül'de olmak üzere 2 hafta boyunca 2 numarada yer alarak en yüksek derecesini elde etmiştir.
Listeler

| Liste (2012) | En yüksek |
| --- | --- |
Türkçe Top 20 Listesi: 2
Kral FM Top 20 Listesi: -
Kral TV Top 20 Listesi: -
Powertürk TV 40xPop Listesi: 1
Powertürk Pop 40 Listesi: 1
Radyo D Top 40 Listesi: 13
Süper FM Top 20 Listesi: 1
Show Radyo Top 40 Listesi: 14
İstanbul FM Top 40 Listesi: 12
Radyo Mega Top 20 Listesi: 12
Radyo Viva Top 40 Listesi: -
Slowtürk Top 20 Listesi: -
Joytürk Top 20 Listesi: 1
Alem FM Top 30 Listesi: 14
Radyo Tatlıses Top 20 Listesi: -
Best FM Top 20 Listesi: 6
Radyo Klas Top 20 Listesi: 10
Radyo Moda Top 40 Listesi: 8
Pal FM Top 40 Listesi: 21
Radyo Turkuvaz Top 20 Listesi: 9
Video klip

Yoruldum10 Kasım 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.