stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Pamukbank Fotoğraf Koleksiyonu

Pamukbank Fotoğraf Koleksiyonu, Türkiye'nin ilk kurumsal fotoğraf koleksiyonudur.
Pamukbank'ın 1997 yılından itibaren pek çok fotoğraf sanatçısının eserlerini toplaması ile oluşan koleksiyon, ilk kez 2002 yılı sonunda İstanbul'daki Işık Yılları adlı bir sergide Pamukbank Fotoğraf Galerisi'nde sergilendi.
Yaklaşık 50 eserden oluşan koleksiyonda Sebastio Salgado, Eve Arnold, Ara Güler, Elliot Erwitt, Şakir Eczacıbaşı, Lois Greenfeld gibi ünlü fotoğraf sanatçılarının eserleri yer almaktadır.
Dünya fotoğrafı içinde Türk fotoğrafının geldiği noktayı anlamak düşüncsiyle dünyanın önemli fotoğrafçılarının eserlerinin ve Türk fotoğrafçılarının eserlerinin bir araya getirildiği koleksiyon fotoğrafçı ve reklamcı R.Paul Mc Millen'in inisiyatifi ile oluşturulmuştur.
Bankaya Bankacılık Devlet Düzenleme Kurulu tarafından el konulması üzerine 2003 yılında Pamukbank Fotoğraf Galerisi kapanmıştır.
Koleksiyonda yer alan bazı eserler

Sebastiao Salgado'nun 'Altın Arayıcıları',
Imogen Cunningham'ın 'Kâse ve Meyveler',
Hannah Collins'in 'Koruyucu Örtüler',
Jerry Schatzberg'in 'Balık Pazarı',
Ara Güler'in 'Kumkapı'da Bir Balıkçı Ailesi ve Evi',
Lois Greenfield'in 'Sham Mosher',
Henri Cartier-Bresson'ın 'Camondo Merdivenleri',
Nikos Economopoulos'un 'Yoldaki Göçebeler',
Elliott Erwitt'in 'Valencia' başlıklı fotoğrafları
Slovak şarabı

Brhlovce'de bir üzüm bağı
Slovak şarabı, 6 şarap üretim alanına ayrılmış olan Slovakya'nın güney kesiminde üretilir. Tokaj hariç Slovak şarapları uluslararası alanda çok iyi bilinmese de, yurtiçinde ve komşu ülkelerde popülerdir. En iyi şaraplar, kendi bağları olan orta ölçekli şarap imalathaneleri tarafından üretilir ve beyaz şarap üretimi en baskın olanıdır; buna tarihi tatlı şarapların tüm yelpazesi dahildir - buzlu şarap, kuru üzüm şarabı ve botrytize şarap (örneğin, Slovak Tokaj).
Tarihçe

Jagiellonian hanedanının Macaristan Krallığı'nın bir parçası olarak bölgeyi yönettiği dönemde ve kısa bir süre sonra Macaristan ve Slovakya'nın şarap kalitesi benzer seviyelerdeydi ve üretim açısından entegreydiler. 19. yüzyılın başlarında, günümüz Slovakya'sının tarihi bölgesi, Avrupa saraylarına kaliteli şarapların önemli bir tedarikçisiydi (57.000 hektara kadar üzüm bağı), Phyolloxera şarap endüstrisini yok ederken, şarap üretimi 20. yüzyılda yeniden canlandı ve bugün toplam Slovak üzüm bağının 16.000 hektar olduğu tahmin ediliyor.
Bölgeler

Slovakya, 6 ana şarap bölgesinde 390 belediyede 19.634 hektarlık üzüm bağından korunan coğrafi işaretli çeşitli veya markalı kaliteli şaraplar ve korunan köken işaretli nitelikli şaraplar üreten yaklaşık 400 aktif şarap üreticisine ev sahipliği yapmaktadır  . Slovak şarap üreticileri kendileri üzüm yetiştiricisi olabilir, komşu bölgelerdeki yetiştiricilerle ilişki kurabilir ve üzümleri onlardan satın alabilir veya her ikisini de yapabilirler. Slovakya'da tahmin edebileceğiniz gibi şaraba yakın olabileceğiniz birçok yer vardır. *sayılar kendi üzüm bağlarının hektarlarını + (kiralanmış/satın alınmış üzümleri) göstermektedir.
Slovakya şarap bölgeleriMalokarpatská vinohradnícka oblasť - "Küçük Karpatlar Şarap Bölgesi"
Južnoslovenská vinohradnícka oblasť - "Güney Slovak Şarap Bölgesi"
Nitrianska vinohradnícka oblasť - "Nitra Şarap Bölgesi"
Stredoslovenská vinohradnícka oblasť - "Orta Slovak Şarap Bölgesi"
Východoslovenská vinohradnícka oblasť - "Doğu Slovak Şarap Bölgesi"
Vinohradnícka oblasť Tokaj - "Tokaj Şarap Bölgesi"
Üzüm çeşitleri

Slovakya'da en çok yetiştirilen üzüm çeşitleri:
Veltlínské zelené (Grüner Veltliner) – Beyaz – 3.695 ha (9.130 dönüm)
Rizling vlašský (Welschriesling) - Beyaz - 2.997 ha (7.410 dönüm)
Frankovka modrá (Blaufränkisch) - Kırmızı - 1.787 ha (4.420 dönüm)
Müller-Thurgau - Beyaz - 1.743 hektar (4.310 dönüm)
Svätovavrinecké (St. Laurent) - Kırmızı - 1.337 hektar (3.300 dönüm)
Rulandské biele (Pinot Blanc) – Beyaz – 934 ha (2.310 dönüm)
Rizling rınsky (Riesling) – Beyaz – 925 ha (2.290 dönüm)
Cabernet Sauvignon – Kırmızı – 626 ha (1.550 dönüm)
Rulandské modré (Pinot Noir) – Kırmızı
Rulandské šedé (Pinot Grisi) – Beyaz
Tramín červený (Gewürztraminer) – Beyaz
Üzüm çeşitleri > Modern melezler

Aşağıdaki çeşitler Modra'daki VSSVVM Şarapçılık ve Bağcılık Araştırma ve Islah İstasyonu'nda geliştirilmiştir.
Hron
Nitria
Rimava
Evet
Dunaj
Menşei belirtimi

Genellikle etiket, şarabın kökenini aşağıdaki terimlerle belirtir:
vinohradnícka oblasť – bölge, örneğin Malokarpatská, Južnoslovenská, Nitrianska, Stredoslovenská, Východoslovenská ve Tokajská
vinohradnícky rajón - bölge - Slovak bölgelerinde 40 bölge var
vinohradnícka obec – belediye/köy – Slovakya'da 690
vinohradnícky tatlım - bağ
Kompozisyon

Slovakya'nın güneydoğusunda bulunan Tokaj şarap bölgesi
Şarap türleri genellikle aşağıdaki terimlerden biriyle etiketlenir:
Víno bez zemepisného označenia - "Coğrafi işaretsiz şarap", eski Stolové víno - Sofra şarabı kategorisinin yerini alıyor. Minimum şeker içeriği seviyesi 13 °NM'dir.
Víno s chráneným zemepisným označením – "Korunmuş coğrafi işaretli şarap" – Kayıtlı çeşitler Listesi'nde kayıtlı üzümlerden üretilir, Slovak şarap bölgelerinden birinde yetiştirilir, üretilir ve şişelenir, hektar başına maksimum verim aşılmamıştır, minimum şeker içeriği seviyesi 13 °NM'dir ve belirlenmiş ürün spesifikasyonunun gerekliliklerini karşılamaktadır. Üzümler 15 °NM'ye ulaştığında, maksimum verim 18.000 kg/ha'yı aşmadığında, şarap minimum %8,5 alkol içerdiğinde ve kalite gerekliliklerine uyduğunda geleneksel terim regionalálne víno ile belirtilebilir.
Víno s chráneným označením pôvodu - "Korunmuş menşei işaretine sahip şarap", Kayıtlı çeşitler listesinde kayıtlı üzümlerden üretilir, aynı veya yakın komşu Slovak şarap bölgelerinde yetiştirilir, üretilir ve şişelenir, hektar başına maksimum verim aşılmamıştır, minimum şeker içeriği seviyesi 16 °NM'dir, menşe tanımı veya coğrafi işaret konusunda mevcut koruma vardır. Districtus Slovakia Controllatus terimi, şarap sertifikalandırılmışsa sembol ve "DSC" kısaltması kullanılabilir.
Akostné víno - Kontrol enstitüsü tarafından odrodové - "tek çeşit" (çeşit, kayıtlı üzüm çeşitleri Listesinde yazılmıştır) veya značkové "markalı" (iki veya daha fazla üzüm çeşidinin karışımı veya Listede veya kayıtlı üzüm çeşitlerinde yazılmayan tek bir üzüm çeşidi) olarak sınıflandırılan "Kaliteli şarap". Şarap, doğal şeker içeriği en az 16 °NM olan ve en az %9,5 alkol içeren maksimum verimi (18.000 kg/ha) aşmayan üzümlerden yapılır. Beyazlar için 22 °NM'ye ve kırmızılar için 24 °NM'ye kadar şaptalize edilebilir. Şarap, özel düzenlemeyle belirlenen kalite gerekliliklerine uygundur.
Kompozisyon > Özel koşullar

Tokaj şarap bölgesi haritasıMladé víno "Genç şarap" - hasat yılının sonundan önce şişelenmesi gerekir. Şarabın Kasım ayının ilk pazartesi gününden itibaren dolaşıma girmesine izin verilir.
Arşiv şarabı "Arşiv şarabı" - şarabın üretiminde kullanılan üzümlerin hasat edilmesinden sonra en az üç yıl olgunlaşmış olan şarap.
Panenská úroda "İlk meyveler" - üretimde kullanılan üzümler, bir bağın ilk hasadından gelir. İlk hasat, ekimden sonraki üçüncü veya dördüncü yıl olmalıdır.
Akostné víno s prívlastkom - Kontrol enstitüsü tarafından "nitelikli kaliteli şarap" olarak sınıflandırılan "nitelikli kaliteli şarap", özel yönetmelikle belirlenen kalite şartlarına uygundur, hektar başına maksimum verim aşılmamıştır (13.000 kg/ha), üzüm çeşidi, üzümün kökeni, doğal şeker içeriği, ağırlığı ve sağlık durumu kontrol enstitüsü çalışanı tarafından işlenmeden önce sertifikalandırılmıştır, hacimce doğal alkol oranının artırılması ve artık şeker oranının ayarlanması yasağına uyulmuştur.
Kabinetné "Kabinett" - en az 19 °NM doğal şeker içeriğine ve minimum %9,5 alkole sahip tam olgun üzümlerden elde edilir. Şaraplar öncelikle suché - "sek", nadiren polosuché - "dömi sek"tir.
Neskorý zber "Geç hasat" en az 21 °NM doğal şeker içeriğine ve minimum %9,5 alkole sahip tam olgun üzümlerden elde edilir. Şaraplar öncelikle suché - "sek", ara sıra polosuché - "dömi sek" ve nadiren polosladké - "orta tatlı"dır.
Výber z hrozna "Üzüm seçimi" - en az 23 °NM doğal şeker içeriğine sahip , özenle seçilmiş salkımlardan ve minimum %9,5 alkol içeren tam olgun üzümlerden elde edilir. Kalan şeker, suché'den polosuché ve polosladké'ye kadar değişir - "sek, dömi sek ve orta tatlı".
Bobuľový výber "Berry selection" - olgunlaşmamış ve bozulmuş meyvelerin elle çıkarıldığı, en az 26 °NM doğal şeker içeriğine ve en az %8 alkole sahip, elle seçilmiş olgunlaşmış üzüm salkımlarından elde edilir. Şaraplar çoğunlukla daha yüksek kalıntı şekere sahiptir - "polosuché ve polosladké", ancak suché "sek" versiyonları da yaygındır.
Hrozienkový výber "Kuru üzüm seçimi" - yalnızca elle seçilmiş, en az 28 °NM şeker içeriğine ve en az %8 alkole sahip, olgunlaşmış doğal üzüm meyvelerinden elde edilir. Şaraplar öncelikle sladké - "tatlıdır".
Cibébový výber "Asilce çürük kuru üzüm seçimi" - yalnızca Botrytis cinerea Persoon'un etkisiyle rafine edilmiş, elle seçilmiş olgunlaşmış üzüm tanelerinden elde edilir, doğal şeker içeriği en az 28 °NM ve alkol içeriği minimum %8'dir. Şaraplar sladké - "tatlı"dır.
Ľadové víno "Buz şarabı" - eksi 7 °C (19 °F) ve daha düşük sıcaklıklarda hasat edilen üzümlerden elde edilir, üzümler hasat ve işleme sırasında dondurulur ve elde edilen şıranın doğal şeker içeriği en az 27 °NM'dir , şarap en az %6 alkol içerir. Şaraplar sladké'dir - "tatlı".
Slamové víno "Kuru üzüm şarabı" - iyi olgunlaşmış üzümlerden elde edilir, işlenmeden önce saman üzerinde veya kamış hasırda saklanır, alternatif olarak en az üç ay boyunca iplerde asılı bırakılır ve elde edilen şıranın doğal şeker içeriği en az 27 °NM'dir , şarap en az %6 alkol içerir. Şaraplar öncelikle sladké'dir - "tatlı".
Likérové víno "Likör şarabı"
Kompozisyon > Şeker içeriği

Suché - "Sek" Şeker içeriği litre başına 4 gramı veya litre başına 9 gramı geçmiyorsa, ancak tartarik asit cinsinden litre başına gram olarak ifade edilen toplam asitlik, kalan şeker içeriğinin 2 gram altında olmalıdır.
Polosuché "Dömi sek" - Şeker içeriği yukarıda belirtilen maksimum miktarı aşarsa ancak litre başına 12 gramı veya litre başına 18 gramı geçmezse, ancak litre başına tartarik asit gramı olarak ifade edilen toplam asitlik, kalan şeker içeriğinin 10 gramdan fazla altında olmamalıdır.
Polosladké "Orta/Orta tatlı" - Şeker içeriği yukarıda belirtilen maksimum değerden yüksek ancak litre başına 45 gramı geçmiyorsa.
Sladké "Tatlı" - Litre başına şeker oranı en az 45 gram ise.
Köpüklü şaraplar

Tokaj şaraplarıŠumivé víno "Köpüklü şarap", taze üzümlerden, üzüm şırasından ve şaraptan birinci veya ikinci alkollü fermantasyonla elde edilen üründür. Kapalı kaplarda 20 °C sıcaklıkta tutulduğunda, çözeltideki karbondioksit nedeniyle en az 300 kPa (3 bar) aşırı basınca sahiptir, bunlar açıldığında, yalnızca fermantasyondan kaynaklanan karbondioksiti serbest bırakır. Hazırlanması amaçlanan küvélerin toplam alkol gücü hacimce %8,5'ten az olmamalıdır.
Akostné šumivé víno "Kaliteli köpüklü şarap" Köpüklü şarap olarak. En az 350 kPa (3,5 bar) aşırı basınç, hazırlanması için tasarlanan küvélerin toplam alkol derecesi hacimce %9'dan az olmamalıdır.
Akostné aromatické šumivé víno "Kaliteli aromatik köpüklü şarap", yalnızca, listede yer alan belirli şaraplık üzüm çeşitlerinden elde edilen üzüm şırası veya fermantasyonlu üzüm şırasının, en az 300 kPa (3 bar) aşırı basınç altında, gerçek alkol derecesi hacimce %6'dan ve toplam alkol derecesi hacimce %10'dan az olmayacak şekilde kullanılmasıyla elde edilir.
Köpüklü şaraplar > Geleneksel terimler

Pestovateľský Sekt Üretimin temel koşulları, kaliteli köpüklü şarap üretme koşuluyla karşılanır ve köpüklü şarap üretim sürecinin son aşaması, üretimde kullanılan üzümlerin bulunduğu bağın bağcısı tarafından gerçekleştirilir. Pestovateľský sekt'in küvée'sinin tek bileşenleri aynı şarap üretim alanından olmalıdır.
Şarap üretim bölgeleri Bağcılık alanlarındaki bağcılık alanlarında ve sadece verimi için üzüm yetiştirilen bağcılık alanında veya hemen komşu alanda yetiştirilen üzümlerden elde edilen kaliteli şarabın birincil veya ikincil fermantasyonu ile elde edilen ve üretimin temel koşullarının kaliteli köpüklü şaraplar için gerekli olan koşullarla karşılandığı köpüklü şarap.
Perlivé víno "Yarı köpüklü şarap"
Sýtené víno "Gazlı köpüklü şarap"
Şeker içeriğinin belirtilmesi (köpüklü şarap, havalandırılmış köpüklü şarap, kaliteli köpüklü şarap veya kaliteli aromatik köpüklü şarap)
Brut Nature - Şeker içeriği litre başına 3 gramdan az ise; bu terimler yalnızca ikincil fermantasyondan sonra şeker ilave edilmemiş ürünler için kullanılabilir.
Extra Brut - Litre başına şeker oranı 0 ile 6 gram arasında olan.
Brut - Litrede şeker miktarı 12 gramdan az ise.
Ekstra Sek - Litrede şeker oranı 12 ile 17 gram arasında ise.
Sek - Litrede şeker oranı 17 ile 32 gram arasında ise.
Dömi-Sek - Litrede şeker oranı 32 ile 50 gram arasında ise.
Sladké - "Doux/Tatlı" - Litre başına şeker oranı 50 gramdan fazla ise.
Slovakya'nın en önemli şaraplık üzümlerinden biri Grüner Veltliner'dir.
Tokaj bölgesinde üzüm bağları
Diş anatomisi

Kalıcı ve süt dişlerini gösteren diş diyagramı.
Diş anatomisi, anatominin çalışma alanlarından biri olup insan dişi yapılarını inceler. Dişlerin gelişimi, görünüşü ve sınıflandırılması bu çalışma alanı içerisine girer. (Dişlerin birbiriyle temasıyla oluşan işlevleri bu alana girmez, bu oklüzyon ile incelenir.) Diş oluşumu doğumdan önce başlar ve dişlerin doğal morfolojisi o sıralarda belirginleşir. Diş anatomisi aynı zamanda taksonomik bir bilimdir. Dişleri ve onları oluşturan yapıları isimlendirmek çalışma alanı içerisine girer ve bu bilgiler diş tedavilerinde pratik bir amaca hizmet eder.
Genellikle, 20 adet süt dişi ve 28-32 adet kalıcı diş bulunur. Son diş yani 8. diş olarak adlandırılan "yirmi yaş dişi" gelişmeyebilir. Süt dişlerin 10 tanesi maksillada (üst çene) ve diğer 10 tanesi mandibulada (alt çene) bulunur. Kalıcı dişlerin 16 tanesi maksillada ve geri kalan 16 tanesi mandibulada bulunur. Birçok diş ayırt edici özelliklere sahiptir.
Diş gelişimi > Numaralandırma sistemleri

Belirli bir dişi göstermek için kullanılan birçok numaralandırma sistemi bulunur. En yaygın olan üç sistem; FDI Dünya Diş Hekimleri Birliği numaralandırması, Üniversal numaralandırma sistemi ve Palmer numaralandırma yöntemidir. FDI sistemi Dünya çapında, Amerikan sistemi olarak da bilinen üniversal sistem Birleşik Devletler'de geniş çapta kullanılır.
Her ne kadar FDI Dünya Diş Hekimleri Birliği numaralandırması yerini alsa da Palmer numaralandırması Birleşik Krallık'ta diş hekimleri ve diş hekimliği öğrencileri tarafından kullanılmaya devam ediyor. 1861'de fikri geliştiren Avusturyalı diş hekimi Adolf Zsigmondy'e ithafen aslen "Zsigmondy sistemi" denir. Zsigmondy bu sistemde dişlerin hangi çeyrekte olduğunu göstermek için Zsigmondy köşelerini kullanmıştır. Palmer numaralandırması dişin hangi çeyrekte bulunduğu gösteren semboller ile (┘└ ┐┌) diş hekiminin bakış açısından dişin orta hattan itibaren konumunu gösteren sayıları içerir. Kalıcı dişler 1-8 arasında ve süt dişleri A-E arasında ifade edilir.
Üniversal numaralandırma sistemi her bir diş için eşsiz harf ya da sayı kullanır. A-T arasındaki büyük harfler süt dişler için ve 1-32 arasındaki sayılar kalıcı dişler için kullanılır. "1" ile temsil edilen diş sağ maksiller üçüncü azı dişidir ve üst dişlerde sola doğru sayılmaya devam edilir. 16 numara ile çenenin sonuna gelinir ve alt çeneye geçilir. 17 ile temsil edilen diş sol mandibular üçüncü molar ile saymaya başlanır ve alt dişlerde sağa doğru sayılır.
FDI sistemi iki-rakamlı numaralandırma sistemi kullanır. Bu iki rakamdan ilki dişin hangi çeyrekte olduğunu ve ikinci rakam yüzün orta hattından itibaren dişin numarasını temsil eder. Kalıcı dişler için üst sağ dişler "1", üst sol dişler "2", alt sol dişler "3", alt sağ dişler "4" ile başlayacak şekilde gösterilir. Süt dişler için bu dizim 5, 6, 7, 8 şeklinde sırasıyla üst sağ, üst sol, alt sol, alt sağ gösterecek şekilde numaralandırılır.
Sonuç olarak bir dişi tanımlamak için hangi numaralandırma sisteminin kullanıldığına bağlı olarak üç farklı yol kullanılır. Kalıcı sağ maksiller orta kesici diş FDI sisteminde "11", üniversal sistemde "8" ve Palmer yönteminde 1┘ şeklinde numaralandırılır. Yaygın bir numaralandırma yöntemi kullanılıyorsa ve hangi yöntem kullanıldığı belirtilmemişse ya da kişi tarafından varsayılan bir yöntem benimsenmemişse bu durum karışıklığa yol açabilir. Örneğin "12" numaralandırması üniversal sistemde kalıcı sol maksiller birinci azı dişini ifade ederken FDI sistemde kalıcı sağ maksiller yan kesici dişi anlatır. Bu karışıklığı önlemek için kullanılan numaralandırma belirtilmelidir.
1891'de Victor Haderup sekiz dişli çeyrek sisteminde bir varyasyon buldu. Bu sistemde (+) artı ve (-) eksi işaretleri dişin üst ya da alt çeyrekte bulunduğunu göstermek için kullanılır ve işaretin dişin sıra numarasının sağına ya da soluna yazılmasına göre de hangi tarafta olduğu anlaşılır. Örneğin; +1 sağ üst orta kesici diş, 1- sol üst orta kesici diş. Süt dişler üst sağda 05+'den 01+'e olacak şekilde, sol altta -01'den -05'e olacak şekilde numaralandırılır. Sistem Danimarka'da halen kullanılmaktadır.
Anatomik yapılar > Taç ve kök

Taç ya da kuron terimi iki şekilde de kullanılabilir. Bir dişin anatomik kuronu mine sement sınırı ya da dişin "boynu" üzerindeki alana işaret eder. Tamamen mine ile kaplıdır. "Klinik kuron" terimi ise ağız içerisindeki görünen dişin herhangi bir parçasını anlatmak için kullanılabilir ama kural olarak yalnızca "kuron" anatomik kuronu anlatır. Kuron dentin yapılıdır ve içerisinde pulpa odası bulunur. Kuron diş sürmeden önce kemik ile çevrilidir ama diş sürmesi gerçekleştikten sonra anatomik olarak normal ve klinik olarak sağlıklı bir ağızda kuron genellikle tamamen görünürdür.
Anatomik kök mine sement sınırı altında bulunur ve sement ile kaplıdır. Klinik kök ise dişin ağızda görünmeyen herhangi bir bölümüne denebilir. Benzer şekilde, çoğu zaman anatomik kök kastedilir. Dentin içerisinde pulpa odası bulunan kökün çoğunun yapısına katılır. Bir dişin bir ya da daha fazla sayıda kökü olabilir. Köpek dişlerinin ve birçok küçük azının, maksiller birinci küçük azı hariç, tek kökü vardır. Maksiller birinci küçük azının ve mandibular azıların genellikle iki kökü vardır. Maksiller azıların genellikle üç kökü vardır. Diş kemik içerisinde bir tutturucu yapı ile desteklenmiştir. Bu yapıya periodonsiyum denir ve kök ile ilişki içerisindedir.
Anatomik yapılar > Yüzeyler

Yanak veya dudak tarafına bakan yüzeylere fasial yüz ve dil tarafına bakan yüzeylere lingual yüz denir. Fasial yüzler bukkal (arka dişlerde yanağa bakan) ve labial (ön dişlerde dudağa bakan) olarak iki alt gruba ayrılır. Lingual yüzeyler, sert damağın arkasında bulunan maksiller dişler için palatal yüzey olarak da tanımlanabilir.
Çiğnemede görev alan yüzeyler ön dişler için insizal arka dişler için oklüzal olarak bilinir. Kuron ve kök sınırında yer alan yüzeylere servikal, dişin apeksinin yakınlarında yer alanlara ise apikal denir. Apeksi (dişin kökünün ucunu) saran dokuya periapikal doku denir. Mezial ve distal kelimeleri de tanımlamalarda kullanılır. "Mezial" yüzün orta hattına yakın yüzü işaret eder. Yüzün orta hatta gözlerin tam ortasından başlayıp burundan aşağı inen ve iki orta kesici dişin ortasından geçen dikey eksene denir. Orta hattan uzakta olan yüzeyler distal yüz olarak tanımlanır.
Anatomik yapılar > Tüberkül

Tüberkül arka dişlerin oklüzal yüzlerinde ve kaninlerde (köpek dişlerinde) bulunan yükseltilerdir. Dişin yüzeyi büyük ölçüde katkısı vardır. Kaninlerin bir adet tüberkülü vardır. Maksiller premolarların (küçük azıların) ve mandibular birinci premolarların genellikle iki tüberkülü vardır. Mandibular ikinci premoların genellikle üç tüberkülü vardır - bir bukkalde iki lingualde. Maksiller molarların (azıların) iki bukkal tüberkülü ve iki lingual tüberkülü vardır. Bazen maksiller birinci molarlarda görülen beşinci tüberküle Carabelli tüberkülü denir. Mandibular molarlarda beş ya da dört tüberkül vardır.
Anatomik yapılar > Singulum

Singulum ön dişlerin lingual yüzünün servikal üçlüsünde bulunan ve korseye benzeyen meziodistal dışbukeyliktir. Genellikle ters-V şeklinde kendini gösterir ve görünüşü korseye benzetilebilir. Tüm ön dişler lob denilen dört adet gelişim merkezinden oluşmuştur. Üçü dişin fasial yüzünde ve biri lingual yüzünde bulunur. Singulum, lingualdaki gelişim lobundan meydana gelir. Lingual yüzeyin servikal üçlüsü büyük ölçüde singulumdan meydana gelir. Alt kesicilerde, singulum daha az gelişmiştir ya da yoktur. Maksiller kaninlerin büyük, iyi gelişmiş singulumları varken mandibular kaninlerinin singulumları daha düz (smooth) ve yuvarlaktır.
Anatomik yapılar > Sırtlar

Sırtlar dişteki doğrusal, düz yükseltilerdir ve konumlarına göre isimlendirilirler. Bukkal sırt, premolarların bukkal yüzeylerinin neredeyse merkezinde yer alıp serviko-oklüzal hat üzerinde bulunur. Labial sırt, kaninlerin labial yüzeylerinin neredeyse merkezinde yer alıp serviko-insizal hat üzerinde bulunur. Lingual sırt çoğu kaninde singulumun bir uzantısı olarak başlayıp tüberkül tepesine kadar uzanır. Servikal sırt kuronun bukkal yüzeyinin servikal üçlüsünde mezio-distal hat üzerinde bulunur. Bunlar süt dişleri dahil kalıcı molarlar hariç olmak üzere tüm dişlerde bulunur.
Tüberkül sırtları, tüberkül teperinden yayılan sırtlardır. Mezial ve distal olmak üzere iki kenar (marjinal) sırt bulunur ve tüm dişlerde görülür. Ön dişlerde, lingual yüzeyin mezial ve distal kenarlarında ve arka dişlerde, oklüzal yüzeyin mezial ve distal kenarlarında yerleşmişlerdir. Üçgensel sırtlar premolarların ve molarların tüberkül tepesinden merkezi oluğuna uzanan çıkıntılardır. Transvers sırtlar, arka dişlerde iki üçgensel sırtın bir araya gelmesiyle oluşur. Oblik sırt, maksiller molarların oklüzal yüzeylerinde bulunur. Meziolingual tüberkülün distal tüberkül sırtının ve distobukkal tüberkülün üçgensel sırtının birleşmesiyle oluşur. Oblik sırt genellikle merkezi fossanın distal sınırlarını oluşturur.
Anatomik yapılar > Gelişimsel oluk

Gelişimsel oluklar, dişin gelişimi sürecinde meydana gelmiş dişin yüzeylerinde görülen oluklardır. En az sayıda gelişimsel olukların görüldüğü dişler mandibular orta ve yan kesici dişlerdir. Ancak kaninler en belirgin gelişimsel olukları gösterir çünkü kemiğe çok güçlü tutunurlar.
Anatomik yapılar > Embraşürler

Embraşürler yan yana bulunan dişlerin proksimal yüzeylerin arasında bulunan üçgen şeklindeki boşluklardır. Embraşürlerin sınırları; gingivanın interdental papillası, yandaki diş ve iki dişin buluştuğu kontakt noktasıdır. Her kontakt bölgesinde dört embraşür bulunur: fasial (bukkal veya labial), lingual (palatal), oklüzal ya da insizal ve servikal ya da interproksimal boşluk. Servikal embraşür genellikle gingivanın interdental papillası ile doludur, fazla miktarda gingival doku kaybı neticesinde siyah üçgen ya da angularis nigra görülebilir.
Embraşürlerin üç işlevi vardır. Dişler arasındaki fazladan yiyeceğin diş etine baskı yapmayacak şekilde çıkması için yol açarlar. Dişlerin kendini daha fazla temizleyebilmesi için mekanizma sağlarlar. Son olarak, besinin dokuları yeterince uyarabilmesi için uygun açıyı sağlayarak diş etini aşırı sürtünmeye bağlı travmadan korur.
Anatomik yapılar > Mamelonlar

Mamelonlar ön dişlerin insizal kenarlarında üç küçük tümsek olarak kendini gösterir. Bunlar dişin gelişimini sağlayan üç lobun kalıntısıdır ki dördüncü lob singulumu oluşturur. Bu yüzey atrisyona bağlı olarak en erken yıpranan yüzey olduğundan yaşlı insanlarda mamelon görülemeyebilir. Aslında bu özellik en iyi ağza yeni sürmüş dişlerde görülebilir. Not, yetişkinlerde mamelon görülmesi maloklüzyon belirtilerindendir.
Dişlerin ayırt edici özellikleri > Kesiciler

Kesiciler ön dişlerdir ve üst arkta 4 adet, alt arkta 4 adet olmak üzere toplamda 8 adet kesici bulunur. Çiğneme sırasında besinleri kesme işlevi görür. Bu dişlerde tüberkül bulunmaz. Onun yerine yemek yerken kullanılan dişin bir yüzeyi olan insizal sırt ya da kesici kenar bulunur. Benzer olsalar da süt ile kalıcı kesiciler arasında birkaç küçük fark bulunur.