Trebia Muharebesi
Kaynaklar ve çözümler

Çarpışma hakkında bilgiler içeren iki temel kaynak, Titus Livius'un Roma Tarihi (21. Kitap) ve Polybios'un Tarihler adlı eserleridir. İkisi de coğrafi ayrıntıları, önemli anahtar noktaları, özellikle de Roma ordusunun Trebia'nın sağ yakasında mı yoksa sol yakasında mı konuşlanarak diğer yakaya hangi yönden geçtiği hususunda ayrıntıları içermektedir. Çarpışmada pozisyonun değişimi ve yeniden oluşumu akademisyenlerin başlıca ilgi alanı olmaktadır. Ancak kaynakların tümü sonuç hakkında hemfikir durumdadır.
Görüşlerin farklı olması; gerçek ve tezlerin karıştırılması, iki konsül ordusunun oluşturduğu Sempronius’un organize ettiği varsayılan Birlik’in başlaması noktalarından kaynaklanmaktadır. O bütün hızıyla Publius’a katılmak üzere ilerliyordu. Kanıtlara göre, varsayılan Birlik sadece Sempronius’ un Scipio ile birlikte düzenlediği çok yakın görüşmeler ile oluştu. (Fiziksel ve harekât birlikteliği tartışmalıdır.)
Birliğin daha öteye gidip gitmediği belli değildir. İki konsül birbirinden açıkta ayrı kamp kurdular ve bunu sürdürdüler. Polybius'a göre kuvvetlerin birliği sağlanacak ve Sempronius 4 lejyona komuta edecekti. (Yazar koşullu cümleler kullanmakta ve açıklayıcı ifadeler belirtmemektedir.) Mağlup Sempronius ordusunun Placentia'ya nasıl geri çekildiğini açıklamakta ama yaralı Scipio'ya ne olduğundan ve nasıl Placentia'ya çekildiğinden bahsetmeyi ihmal etmektedir. Diğer taraftan Livius, Polybius'un verdiği rakamları tekrar etse de muharebeden sonra Scipio'nun ordusunu sessizce Plazentia'ya yürüttüğünü ve Cremona'ya gittiğini ve böylece Placentia'da iki ordunun soğuk mevsimi geçirmek üzere kışlamadığını belirtmektedir.
Eğer Scipio'nun ordusu bozulmamış ve Piacenta'ya doğru sessizce ilerlemiş ise, olasılıksız olarak her bir konsülün komuta ettiği birlikler bir diğerine herhangi bir yardım yapabilecek durumda değildi. Gerçekte Sempronius'un saldırıya geçeceğinden Scipio'yu bilgilendirdiği hususunda bir kanıt yoktur. Scipio'ya saldırıp saldırmama konusunda tavsiyesinin ne olduğu sorulduğunda Scipio'nun kesinlikle bir saldırıya karşı fikir belirttiği kendisine rapor edildi. Scipio'nun herhangi bir Tiberius unsuruna destek verdiğine bir atıf yapılmaz. Eğer birçok yazarın sandığı gibi ise, Hannibal bir birliğin oluşmasını önlemeye çalışmakta idi ancak fevkalade biçimde Sempronius'tan habersizdi ve O'nun doğudan gelişini durdurmak için hiçbir hareket yapmadı. Konsüller ise kıskançlıkla kendi otoritelerini savundular.
Çağlar boyunca, Polybios'tan başlayarak bazı askeri tarih yazarları Birliğin iki konsülün iradesinde kurulmuş olmasından ötürü uygulamaya da konulmuş olduğunu var saydılar, bu faraziyenin yol açtığı sorun ise, Roma Kampı meselesi olarak bilindi. Orada bir değil iki kamp vardı. Scipio sol kıyının tepelerinde, Sempronius ise sağ kıyının düzlüklerinde kamp kurmuştu. Bu ikiliğin göz ardı edilmesi yazarları ikisinden birini Roma Kampı olarak seçmekte serbest bırakmaktadır. Sonuç olarak şu an bakıldığında kamp sol kıyıda, sağ kıyıda, hem teperlerde hem de düzlüklerdedir.
Hannibal'ın algısına göre konsüllerin ayrı kalması O'nu başarıya götürecek strateji olmalıydı. Böylece Tiberius' un askerleriyle birlikte Trebia'nın buz gibi soğuk kış suyunun içine doğru yağan kar altında ilerlemeye tahrik etti, kendisi ise dinç, besili ve üşümemiş askerleri ile pusulardan çıkarak Roma askerlerinin yaklaşık üçte ikisinden dörtte üçüne kadar öldürdüler. Sağ kalanları da ırmağın gerisine ve Piacenza'ya doğru sürdüler. Denilir ki, Romalılar, kollarını kendilerini savunabilmek için zorluk içinde kaldırmaya çalıştılar.