William Whewell
Çabaları > Bilimin tarihi ve gelişimi

1826 ve 1828'de Whewell, Cornwall'daki Dolcoath madeni'nde, dünyanın yoğunluğunu belirlemek için George Airy ile birlikte çalıştı. Birlikte yaptıkları çalışmaları başarısız oldu ve Whewell deneysel bilim yolunda biraz daha fazlasını yaptı. Bununla birlikte, 1828'de yayınlanan Mineralojik Sınıflandırma Üzerine Bir Deneme (Essay on Mineralogical Classification) adlı eserin yazarıydı ve gelgitler üzerinde kapsamlı çalışmalar yaptı.
Whewell gelgitler üzerine çalışmaya başladığında, Newton, Bernouilli ve Laplace'ın çalışmalarına dayanan ve gelgitlere neden olan güçleri açıklayan bir teori vardı. Ancak bu, kıtalarla sınırlanmış okyanuslarda gelgitlerin gerçekte nasıl yayıldığını değil, kuvvetleri açıklıyordu. Londra ve Liverpool gibi birkaç liman için gelgit tablolarının üretilmesine izin veren bir dizi gelgit gözlemi yaptı. Ancak bu tür tabloları oluşturmak için kullanılan yöntemler ve bazı özel durumlardaki gözlemler yakından korunan ticari sırlardı. Whewell'in eski bir öğrencisi olan John Lubbock, tabloların teorik olarak oluşturulmasına izin veren birkaç liman için mevcut tarihi verileri (25 yıla kadar) analiz etmiş ve metodolojiyi yayınlamıştır. Bu çalışma, Deniz Kuvvetleri Hidrografı Francis Beaufort tarafından desteklenmiş ve 1833 yılından başlayan Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Gelgit Tabloları (Admiralty Tide Tables)'nın yayınlanmasına katkıda bulunmuştur.
Whewell, Lubbock'un, her limanda uzun gelgit gözlemlerine ihtiyaç duymadan birçok konum için tahminler üretmek amacıyla kullanılabilecek, dünya çapındaki gelgit modelleri hakkında bir anlayış geliştirmek üzere yaptığı çalışmaları temel aldı. Bu, başlangıçta resmi olmayan bir ağ aracılığıyla ve daha sonra Beaufort tarafından Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'nda sağlanan resmi projeler aracılığıyla elde edilen kapsamlı yeni gözlemler gerektiriyordu. Bunlardan ilkinde, Haziran 1834'te, Birleşik Krallık'taki her Sahil Güvenlik istasyonu, iki hafta boyunca her on beş dakikada bir gelgitleri kaydetti. İkincisi, Haziran 1835'te, Admiralty Surveyors, diğer Kraliyet Donanması ve İngiliz gözlemcilerin yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, İspanya, Portekiz, Belçika, Danimarka, Norveç ve Hollanda tarafından gerçekleştirilen uluslararası bir işbirliğiydi. Manş Adaları gibi adalar özellikle ilginçti ve yapılan çalışmaya okyanus boyunca gelgitlerin ilerleyişine dair önemli ayrıntılar ekledi. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ayrıca veri analizi için kaynak sağladı ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı personeli konusunda uzman bir hesap makinesi olan J. F. Dessiou, hesaplamalardan sorumluydu.
Whewell, grafiksel yöntemleri kapsamlı bir şekilde kullandı ve bunlar sadece sonuçları göstermenin yolları değil, aynı zamanda veri analizinde kullanılan araçlar haline geldi. Aynı zamanda yüksek gelgitin meydana geldiği noktaları birleştiren çizgiler olan gelgit çizgilerini (Lubbock tarafından türetilmiş bir terim) gösteren bir dizi harita yayımladı. Bunlar, okyanus boyunca gelgit dalgalarının ilerlemesinin grafiksel bir gösterimine olanak verdi. Bundan yola çıkarak, Whewell, Kuzey Denizi'nin güney kesiminde gelgit yükselişi veya düşüşü olmayan bir yer olması gerektiğini öngördü. Böyle bir "gelgitsiz bölge" artık amphidromik nokta olarak adlandırılıyor. 1840'ta deniz araştırmacısı William Hewett Whewell'in tahminini doğruladı. Bu, HMS Fairy adlı gemisinin demirlenmesini ve yol ve hat ile aynı yerde tekrarlanan sondajlar yapılmasını, deniz yatağındaki düzensizliklere izin vermek için gerekli önlemlerin alınmasını ve akış gelgitinin etkilerini içeriyordu. Veriler 1 fit (0,30 m) değerinden fazla olmayan bir artış gösterdi.
Whewell, gelgit araştırmaları üzerine 20 yıllık bir süre içinde yaklaşık 20 makale yayınladı. Bu onun en büyük bilimsel başarısıydı ve önemli eserlerinden biri olan Tümevarım Bilimlerinin Felsefesi (Philosophy of the Inductive Sciences)'nin konusu olan bilimsel araştırma sürecini anlaması için önemli bir kaynaktı.
En iyi bilinen eserleri, bilimlerin gelişimini sistematize etmeye çalışan iki ciltlik kitap, Tümevarım Bilimlerinin Tarihi (History of the Inductive Sciences) (1837) ve Tarihlerine Dayalı Tümevarım Bilimlerinin Felsefesi (The Philosophy of the Inductive Sciences, Founded Upon Their History) (1840, 1847, 1858-60). "Tarih", antik çağlardan beri bilimlerin her dalının nasıl geliştiğini takip ederken, Whewell, tarih boyunca bir evrensel bilgi teorisi çıkarmaya çalıştığı için "Felsefe"yi, önceki çalışmanın "Ahlaki" yönü olarak gördü.
İkincis eserinde, Francis Bacon'un keşif planını takip etmeye çalıştı. Fikirleri ("kavramların açıklanması") inceledi ve "olguların bir araya getirilmesi" ile bu fikirleri gerçeklerle birleştirmeye ve böylece bilimi inşa etmeye çalıştı. Bu bir araya getirme, bir "düşünce eylemi"dir, bir dizi ampirik olguyu, olguları birleştiren ve onları genel yasalarla ifade edilebilir kılan bir kavramı "üstünleştirerek" bir araya getirmekten oluşan zihinsel bir işlemdir. Whewell bir örnek olarak Kepler ve eliptik yörüngenin keşfinden söz eder: yörünge noktaları, yeni gerçeklerin keşfiyle değil, elips "kavramıyla" "bir araya getirildi". Bu kavramlar (Kant'ta olduğu gibi) "doğuştan" değildir, ancak "bilimsel düşüncenin (tarihin) ilerlemesinin" meyveleri olarak açıklık ve belirginlik içinde gelişirler.