Malta
Ekonomi > Genel

Malta, Uluslararası Para Fonu'na (IMF) göre diğer 32 ülke ile birlikte gelişmiş ekonomi olarak sınıflandırılmıştır. 1800 yılına kadar Malta, ihracat için pamuğa, tütüne ve tersanelerine bağlıydı. İngiliz kontrolü altına girdikten sonra, özellikle 1854 Kırım Savaşı sırasında Kraliyet Donanması'nın desteği için Malta Tersanesi'ne bağımlı hale geldiler. Askeri üs, zanaatkarlara ve orduya hizmet eden herkese fayda sağladı.
1869'da Süveyş Kanalı'nın açılması, limana giren gemi taşımacılığında büyük bir artış olduğundan, Malta ekonomisini destekledi. Yakıt ikmali için Malta rıhtımında duran gemiler adaya ek fayda sağlayan Entrepôt ticaretine yardımcı oldu. Ancak, 19. yüzyılın sonlarına doğru ekonomi kötüleşmeye başladı ve 1940'lara gelindiğinde Malta ekonomisi ciddi bir kriz içindeydi. Bunun nedenlerinden birisi daha az yakıt ikmal durağı gerektiren yeni ticari gemilerin daha uzun menzilli olmasıydı.
Malta'nın başlıca kaynakları kireç taşı, elverişli coğrafi konumu ve üretken işgücüdür. Malta, gıda ihtiyacının sadece yüzde 20'sini kendi üretir, yaz aylarındaki kuraklık nedeniyle tatlı su kaynakları sınırlı ve bol güneş ışığından gelen güneş enerjisi potansiyeli dışında hiçbir yerel enerji kaynağı yoktur. Ekonomi dış ticarete (yük aktarma noktası olarak hizmet verir), imalata (özellikle elektronik ve tekstil) ve turizme bağlıdır.
Malta'da biyokapasite erişimi dünya ortalamasının altındadır. 2016'da Malta, kendi topraklarında kişi başına 0.6 küresel hektar biyolojik kapasiteye sahipken, kişi başına küresel ortalama 1.6 hektardı. Ayrıca, Malta sakinleri kişi başına 5.8 ekolojik ayak izlik küresel hektar biyokapasite tüketimi sergileyerek büyük biyokapasite açığına neden oldu.
Malta'da çekilen filmler Malta ekonomisine katkı yaptı. Denizin Oğulları filmi (ing: Sons of the Sea) 1925'te Malta'da çekilen ilk filmdi; 2016'ya kadar 100'den fazla uzun metrajlı film tamamen veya kısmen ülkede çekildi. Malta, Antik Yunanistan, Antik ve modern Roma, Irak, Orta Doğu ve çok daha fazlası dahil olmak üzere çok çeşitli konumlar ve tarihi dönemler için "çift" olarak hizmet etti. Malta hükûmeti 2005'te film yapımcıları için mali teşvikler getirdi. 2015 itibarıyla yabancı yapımlara yönelik mevcut mali teşvikler, Malta'nın Malta olarak kalması durumunda ek yüzde 2 ile yüzde 25'tir; yani bir yapım Malta'da yapılan uygun harcamaların yüzde 27'sini geri alabilir.
Malta'nın 1 Mayıs 2004'te katıldığı Avrupa Birliği üyeliğine hazırlık olarak, bazı devlet kontrolündeki firmaları özelleştirdi ve piyasaları serbestleştirdi. Örneğin, hükûmet 8 Ocak 2007'de MaltaPost'taki yüzde 40 hissesini önceki beş yıldır süren özelleştirme sürecini bitirmek için sattığını duyurdu. 
2000'den 2010'a kadar Malta, telekomünikasyon, posta hizmetleri, tersaneleri ve Malta Uluslararası Havaalanı'nı özelleştirdi.
Malta Finansal Hizmetler Otoritesi (MFSA) Malta'nın güçlü iş geliştirme zihniyetli mali düzenleyicisidir ve ülke, oyun işletmelerini, uçak ve gemi kayıtlarını, kredi kartı veren bankacılık lisanslarını ve ayrıca fon yönetimini cezbetmede başarılı olmuştur. Güven ve mütevelli işleri de dahil olmak üzere bu sektörlere yönelik hizmet sağlayıcılar, adanın büyüme stratejisinin temel parçasıdır. Malta, UCIT IV ve yakında AIFMD dahil olmak üzere AB Mali Hizmetler Direktiflerinin uygulanmasında güçlü bir ilerleme kaydetmiştir. Yeni direktiflere uyması gereken alternatif varlık yöneticileri için bir temel olarak Malta, IDS, Iconic Funds, Apex Fund Services ve TMF/Customs House dahil olmak üzere bir dizi önemli oyuncuyu kendine çekmiştir.
Malta ve Tunus 2006'da ülkeleri arasında kıta sahanlığının, özellikle petrol arama amaçlı ticari olarak işletilmesini tartıştılar. Bu görüşmeler, benzer düzenlemeler için Malta ve Libya arasında da devam etmektedir.
2015 itibarıyla Malta'da emlak vergisi yoktu. Emlak piyasası, özellikle liman bölgesi çevresinde, St Julian's, Sliema ve Gzira gibi bazı şehirlerdeki daire fiyatlarının hızla artmasıyla patlama yaşadı.
Eurostat verilerine göre Malta'da kişi başına düşen GSYİH, 2015 yılında 21,000 € ile AB ortalamasının yüzde 88'i seviyesindeydi.
Avrupa Birliği üyeliği aldıktan sonra Malta, Ocak 2014'te AB dışı vatandaşlara kendi yatırım yoluyla vatandaşlık programıyla Malta pasaportu satmaya başladı. Yatırım yoluyla vatandaşlık programı olan Bireysel Yatırımcı Programından Ulusal Kalkınma ve Sosyal Fonu Malta hükûmetine önemli gelir kaynağı oldu. 2018'de bütçeye 432,000,000 avro ekledi. Bu 'Vatandaşlık planı' çok düşük bir durum tespitini içeriyordu ve birçok şüpheli Rus, Orta Doğulu ve Çinli aynı zamanda Avrupa Birliği pasaportu yerine geçen Malta pasaportu aldı. Temmuz 2020'de İşçi Partisi hükûmeti bunu itiraf etti ve Eylül 2020'den itibaren uygulamayı durdurdu.