stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Serbest piyasa
Tarih ve İdeoloji > Liberalizm ve Liberteryenizm

Serbest piyasayı bir toplum düzeni olarak destekleme, her şeyden önce liberalizm ile ilgilidir. (Avrupa'da 'liberalizm' terimi, serbest piyasa ideolojisi yan anlamını korumakta fakat Amerika'da, terim hükûmet müdahaleleri ile ilgili genel bir terime dönüşmüş ve serbest piyasa yandaşlarına yönelik aşağılayıcı bir anlam kazanmıştır) minarşizm ve liberteryenizm gibi sonraki ideolojik gelişmeler de serbest piyasayı desteklerler. Liberalizm, batı dünyasında benzeri bir ekonomik durumu ifade etse de, ABD'de kapitalizmi çağrıştırır. Avrupa'da ise, tercih edilen söz 'serbest piyasadır. Marksizm, komünizm, faşizm ve sosyalizm, genel olarak serbest piyasanın ideolojik rakipleri olarak görülür. Modern liberalizm (Amerikan kullanımı) ve Avrupa'da sosyal demokrasi, kısıtsız bir serbest piyasada problem olarak gördükleri şeyleri azaltmaya çalışıp, varlığını o haliyle kabul ederler.
Pek çok liberteryen'e göre, en 'kapitalist' ülkelerde bile bir miktar hükûmet müdahalesi olduğu için, henüz tam anlamıyla serbest piyasa yoktur. Onların bakış açısıyla serbest piyasanın varlığını isteyenler bile, rölatif olarak 'hiç olmamasındansa' anlamıyla konuşurlar. Burada demek istenen, minimum baskı, maksimum ekonomik özgürlük ve vergileri düşürerek ulaşılan maksimum piyasa verimliliğidir. Yine de, anarko-kapitalistler gibi, hiç vergilendirme ve müdahale olmamasını isteyenler de vardır.
Eleştiri

Her ne kadar piyasanın serbest olduğu ya da olması gerektiği tartışılsa da, pek çok kişi serbest piyasa prensiplerine sıkıca bağlı kalmanın bir sonucu olarak görülen piyasanın çöküşünü engellemek için hükûmet müdahalesi olması gerektiğini savunur. Bu çöküşler arasında ordu hizmetlerinden sağlık hizmetlerine kadar pek çok konu vardır. Bu fikir, karma piyasa yandaşları için anafikri oluşturur. Temelde serbest, sosyal problemlerin kontrolünde hükûmet müdahaleli.
Laissez-faire eleştirileri, serbest piyasayı özgürlüğün konseptini belirleyen bir teori olarak görür. Varlığını koruyan hiçbir ulusal ekonomi ideal serbest piyasa fikrini ekonomistlerin teorilerindeki gibi yaşatmadığı için, bazı eleştiriler fikri bir fantezi olarak görürler.
Yüzen ada

Yüzen ada, kalınlığı birkaç santimetreden birkaç metre kadar sıralanan bataklık, çamur ve yüzen akuatik (sucul) bitkiler kütlesidir. Yüzen adalar, dünyanın birçok bölümünde bulunan yaygın doğal bir olaydır. Yüzen adalar genellikle bataklık arazilerde, göllerde ve benzer sulak alanlarda bulunur ve birkaç hektar büyüklüğünde olabilir. Bazen Amazon gibi büyük ırmaklarda akıntıyla ilerler, bazen göllerde oluşurlar. Açık denizde şu an herhangi bir yüzen ada bilinmemektedir. Uzun ömürlü yüzen adalarda bitki örtüsü bulunur, hatta üzerinde küçük ağaçlar yetişir. Genelde rüzgârın veya akıntının yardımı ile hareket ederler.
Doğal Oluşumları

Yüzen Adalar, keçemsi ve saz gibi birbirini tutan bitkilerin, sudan daha az yoğun bir kara kütlesi oluşturmasıyla ortaya çıkıyor. Birbirine tutunan bu bitkiler, suyun üstünde sal gibi yüzmeye başladıktan sonra üzerinde bitkiler hatta ağaçlar yetişebiliyor. Rüzgârın estiği yöne doğru yer değiştiren adalar, büyüklüklerine göre sırıkla da itilebiliyor. Denizlerdeki yüzen adalarda ise aynı görevi yosunlar görüyor.
Bazen ot öbekleri olarak da anılan doğal yüzen adalar, yüzen hasır bitki kökleri ya da diğer organik atıklar üzerinde büyüyen bitki örtüsünden oluşur. Kuzey Meksika'da bazı obruklarda doğal yüzen adalar bulunmaktadır.
Yüzen adalar genellikle büyüyen su kamışı, hasır otu, kamış ve sazlıkların sulak bir alanın kıyı şeridinden dışa doğru uzamasıyla oluşur. Su derinleştikçe kökler daha fazla dibe ulaşamaz; bu yüzden batmamak için kök kümelerindeki oksijeni ve üst tarafın oryantasyonunu korumaya destek için etrafındaki bitki örtüsünü kullanır. Bu yüzen hasırların altındaki alan akuatik (sucul) yaşam biçimleri açısından son derece zengindir. Rüzgâr olayları bütün bölümleri kıyıdan ayırır ve bu şekilde oluşan adalar rüzgârın değişimiyle bir gölün etrafına taşınır. Sonunda ya kıyıda yeni bir alana yeniden bağlanır ya da ağır havada dağılırlar.
Patlamalı volkanik püskürmeler, tamamen emilip batmadan aylar hatta yıllarca okyanusta yüzen sünger taşı salları oluştururlar. Zamanla, daha geniş sallar çimlenir ve onların üzerinde de palmiyeler yetişme olanağı bulur. Doğal yüzen adalar, Avalon  gibi birçok “kutsal  ada” efsanelerinin kaynağı olmuştur.
Doğal Oluşumları > Yüzmesinin Sebebi

Yüzen adanın su yüzünde kalabilmesi için elbette sudan hafif olması gerekir (ρ = 1 g/cm³). Sudan hafif olan katı madde nadirdir. Hatta odun bile ıslandığında suya batar. O yüzden böyle bir yüzen adanın varlığı gaz yardımı gerektirir. Çürüyen bitkilerden beslenen bakteriler Metan gazı üretir. Bu gaz bir süre bitkilerin içinde durur, adanın altında takılı kalır ve yüzmesini sağlar.[kaynak belirtilmeli]
Mekanlar

Aksakal Gölü, Solhan, Bingol, Türkiye
Titikaka Gölü, Bolivia ve Peru
Kyoga Gölü, Uganda
Malavi Gölü, Afrika[4]
Loktak Gölü, Hindistan
Buckeye Gölü, Winter Haven, Florida
Lake Idyl, Winter Haven, Florida
Umbagog Lake, Maine and New Hampshire, ABD
Island Pond, Springfield, Massachusetts, ABD
Visitor Gölü, Karadağ
Lagoon of Islands, Tazmanya, Avustralya[5]
Vlasina Lake, Sırbistan
Lake Upemba, Demokratik Kongo Cumhuriyeti
Çad Gölü, Africa
Inle Lake, Burma (Myanmar)
Prairie Lake, Barron County, Wisconsin, ABD[6]
Prashar Lake, Mandi, Himaçhal Pradeş, Hindistan
Çat Gölü, Çelikhan, Adıyaman, Türkiye
Hartbeespoort Dam, Kuzey Batı, Güney Afrika Cumhuriyeti
Türkiye'de bulunan yüzen adalar

Yüzen ada karayla bağlantısı olmayan, su yüzeyinde serbest halde bulunan adalardır. Türkiye'de günümüzde bilinen 22 adet yüzenada bulunmaktadır.
Bingöl ilinin Solhan ilçesine bağlı Hazarşah Köyü Aksakal Göl mezrasında hareket eden üç ada vardır.
Yüzenada o yörede yaşayan halk tarafından keşfedilmiştir. Söz konusu ada, şimdiye kadar görülmemiş bir tabiat olayına sahiptir. Bingöl-Solhan karayolunda 4.5 km uzaklıktadır. Yolu stabilize olup, 1.5 km'dir. Yolun asfaltlanması ve gölün ıslahı halinde yerli ve yabancı turistlerin ilgisini artıracaktır.
Bingöl'ün turizmi doğa güzelliklerine dayanır. Yüzenada da tamamen doğaldır. Göl'ün üç tarafı dağlar ve tepelerle çevrilmiş düz arazi üzerinde bulunan krater göl konumundadır. Göl'ün şimdiki alanı 300 m²'nin üzerindedir. Islahı halinde 500 m²'den fazla olur. Gölün derinliği 50 metreden fazla olduğu sanılmaktadır. Göle devamlı akıntı olduğu tespit edilmiştir. Gölün altından ve kemerlerinden giren su, gölün alt tarafından, gölden daha aşağıdan dereyi beslemektedir. Ufak ufak kaynaklar bu görüşü teyit etmektedir. Yaz ve kış aylarında su seviyesi aynı kalmaktadır. Su tatlı ve berrak olup, herhangi bir madensel tuz ihtiva etmemektedir. Balık yetiştirmek mümkündür. Gölün ortasından hareket eden üç ada vardır. Adalar göl içinde bağımsızdır. Üstüne binildiği zaman sal gibi her tarafa ağır ağır hareket etmektedir. Adanın üzerinde 4-5 tane bodur ve dış budak ağacı mevcuttur. Çevredeki bitkiler gölün mevcut suyu ile beslenmektedir. Ada üzerinde bulunan ot kökleri sarılıcı olması nedeniyle toprak tamamen bitki kökleri ile kaynamış ve yapışmış durumdadır. Ayrıca Göl'ün ortasında bulunan adanın yapısı incelendiğinde çayır, ayrık ot ve suda yetişen çeşitli bitkilerin ada üzerinde mevcut olduğu görülmektedir. Göl'ün çevresinde de çeşitli bitkilere rastlamak mümkündür. Yeşil alanın dışında kalan arazi gölden çok yüksektir. Çevresi meşe ve yeşil alan ile kaplıdır. Etrafında susam bitkileri vardır. Ada, turizme de katkı sağlamaktadır.
Uros Adası - Titikaka Gölü
Almanya'da Arbersee gölünde bir yüzen ada
Wegener granülomatozu

Poliangiitisli granülomatozis (Wegener granülomatozisi; Wegener hastalığı; granulomatosis with polyangiitis; PGA), küçük çaplı damarları etkileyen nekrozlar, granülomatöz yangı ve vaskülit bulguları içeren otoimmun hastalık niteliğinde bir tablodur. Önceleri Wegener granülomatozisi olarak nitelendirilen olgunun temelinde ANCA otoantikorlarının varlığı yatar (ANCA >Anti-neutrophil cytoplasmic antibody: nötrofil polimorfların ve monositlerin sitoplazma proteinlerine karşı oluşmuş bir otoantikor kümesidir, otoimmun hastalıklara neden olurlar). Hastalığın başlangıcı çocukluk yaşlarına dek gidebilir, bulguların yoğunlaşması 64-75 yaşlarında tepe noktasına ulaşır.
Kalıtsal eğilimi olan bireylerde çevresel faktörlerin (alerjenler) ya da geçirilmiş infeksiyon hastalıklarının tetikleyici etkisi (özellikle staphylococcus aureus ve parvovirus-B19) üzerinde durulmaktadır.
Belirtiler ve Bulgular

İlk yakınmalar üst solunum yollarından başlar; irinli burun akıntısı, paranazal sinüslerde ağrı, burunda doku yıkımları ve kanamalar (epistaksis), seröz tipte orta kulak yangısı (otitis media) bulguları saptanır. Klinik tablo, burunda nekroz nedenli deformasyonlar, mastoidit ve otitis media'nın irinli türe dönüşmesiyle ağırlaşmaya başlar. Üst solunum yollarındaki bulgulara akciğer bulguları da eklenir; öksürük, solunum güçlüğü (dispne), hemoptizi ve göğüs ağrısı yakınmaları vardır. İleri olgularda gelişebilen diffuz akciğer kanaması ölüme neden olabilir. Böbrek bulguları çoğu hastada 2 yıldan önce belirgin değildir; tedavi görmeyen hastalardaki yaşam süresini kısaltır. Deride en sık rastlanan bulgu alt bacaklardaki purpura türü kanamalardır; veziküller, papüller ve ülserler görece seyrektir. Periferik ve santral nöropati, epileptiform ataklar ve felç görülebilir. Hastaların 2/3'ünde eklem ve kas ağrıları vardır.  Orbita ve göz kapakları etkilenmelerine tam körlükle sonlanabilen üveit, ülseratif konjunktivit ve ülseratif sklerit eklenebilir.
Tanı

Poliangiitisli granülomatozis (granulomatosis with polyangiitis), nekrotizan vaskülitlerden biridir. Çocuk ve erişkinlerdeki bulgular birbirlerine benzer; ancak rastlanma oranları farklılıklar göstermektedir. Ateş, bitkinlik ve kilo kaybı belirgindir. Olguların büyük bölümü (%91) KBB bulgularıyla ortaya çıkar. Bu dokuları solunum sistemi, deri ve mukoza, böbrek, kas ve iskelet sistemi ile göz bulguları izler. Çocuklarda böbrek bulguları %50'nin altındadır.
Önceleri, tanıda hastalığın 3 temel bulgusu (triadı) aranırdı: (1) sistemik vaskülit, (2) solunum sistemi bulguları, (3) nekrotizan glomerülonefrit. 1990'da, The American College of Rheumatology, tanı için 4 kriterin araştırılmasını ve bunlardan 2'sinin bulunması gerektiğini önermektedir: (1) hematüri, (2) akciğer grafisi bulguları, (3) ağız ülserleri ve burun akıntısı, (4) biyopside granülomatöz yangı bulgusu.
ELK sistemi olarak bilinen triada göre ise, Kulak-burun-boğaz (Ear-nose-throat), akciğer (Lung) ve böbrek (Kidney) bulgularının saptanmasıdır; bu sistemlerle ilgili bulguların varlığında akciğer ya da böbrek biyopsilerinin ve sitoplasmik ANCA (c-ANCA) testinin pozitif olması kesin tanı için gerekli görülmektedir.  Hastaların 1/3'ünde göz bulguları ve işitme sorunları vardır.
Nekrotizan granülomatöz lezyonlara tüm damarlarda rastlanır; solunum sistemi ve böbrek etkilenmelerinin belirtileriyle ortaya çıkar. Kesin tanıya serolojik testlerle (ANCA) ve biyopsi incelemesiyle ulaşılır. Olguların %67'sinde ANCA(PR-3) pozitiftir. Az sayıda hastada ANCA testi negatif olabilmektedir; bu grupta, hastalığın görece yavaş geliştiği saptanır.
Patofizyolojisinde hücresel ve sıvısal (hümoral) bağışıklık sistemlerinin birlikte rol aldığı aşırı duyarlılık reaksiyonları tartışılmaktadır.
Tedavi

Tedavi görmeyen hastaların %80'inden fazlasının yaşam süresi 1 yılı aşmamaktadır. Sistemik olarak uygulanan kortikosteroidler bu süreyi biraz uzatabilmekte, bu tedaviye cyclophosphamide eklendiğinde hastalığın gidişinde önemli gerilemeler izlenmektedir. Başkaca immunosüpressif droglarla yapılan kombinasyonlar denenmektedir. Tüm çabalara karşın, alevlenmeler sık görülmekte, özellikle ileri düzeyde böbrek tutulması olan hastalarda başarı oranı çok düşüktür.
Yerel kortikosteroid ve cyclophosphamide uygulamaları üst solunum yollarındaki ve gözlerdeki lezyonların kontrolünde yararlı olabilmektedir.
Prognozu böbrek tutulumunun düzeyi belirler; glomerulonefrit bulguları belirgin olan hastaların %40'ının yaşam süresi 10 yıldan azdır.
Sapsız meşe

Sapsız Meşe yaprakları
Sapsız meşe (Quercus petraea), Kayıngiller (Fagaceae) familyasından ve Ak Meşeler Grubuna dahildir.
30 metreye kadar boylanabilen, dar tepeli, birinci sınıf bir meşe türüdür. Kerestesi çok değerlidir. Ortalama 2000 yıl yaşayabilir.
Türkiye'de doğal yayılış gösteren 18 farklı meşe türü içinde, yüksek orman kuran en değerli birkaç türden birisidir.
Palamut kadehi sürgün üzerine sapsız olarak oturmuştur. Sapsız meşe adını da buradan alır.
Palamutları bir yılda olgunlaşır.
Dış görünüşü saplı meşeye (Quercus robur L.) benzer. Saplı meşeden, palamutlarının sapsız, yaprak diplerinin kulaksız olması ile kolayca ayrılır.
Saplı meşe ile melez yapan bireyleri vardır. Çoğunlukla saf ormanlar kurar. Saplı meşe, Macar meşesi, Istranca meşesi gibi diğer meşe türleri ile de karışık ormanları bulunur.
Türkiye'de, Orman Genel Müdürlüğü tarafından 2006-2015 yılları arasında uygulanan ve halen uygulama programına devam edilen “Baltalık Ormanlarının Koruya Dönüştürülmesi Eylem Planı’ kapsamında, doğrudan koru ormanlarına dönüştürme süreci başarıyla sürdürülen meşe türlerinden birisidir.
Üç alt türü bulunur. (Quercus petraea ssp. petraea ve Quercus petraea ssp. iberica, (Quercus petraea ssp. pinnatiloba.
Quercus petraea ssp. petraea, Avrupa'da en geniş yayılışı olan taksondur. Türkiye'de bilhassa Demirköy Orman İşletme Müdürlüğü ormanlarında ideal kuruluşta ormanları bulunur.
Fransızların fıçı yapımında kullandığı meşe türüdür. Üç alt türün; Trakya, Güney Marmara (Kuzeybatı Anadolu), Marmara Bölgesi, Karadeniz Bölgeleri, İç Anadolu'nun Karadeniz Bölgesine sınır bölümleri, Doğu Akdeniz Torosları, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Toros silsileleri üzerinde yayılışları bulunur.
Artvin akrebi

Artvin akrebi (Calchas nordmanni), Iuridae familyasından Türkiye'ye özgü endemik bir akrep türüdür.
İlk kez 1899'da Ardanuç'ta bulunarak bilim dünyasına tanıtılmıştır. Önceleri Ege adalarıyla Anadolu'nun diğer bölümlerinde bulunan Calchas popülasyonları C. nordmanni adı altında monotipik tek türde toplanıyordu. 2009 yılında František Kovařík ve arkadaşlarınca yayımlanan çalışmayla cins revize edildi ve nominant C. nordmanni türü yalnızca Kuzeydoğu Anadolu (Artvin ve Erzurum) popülasyonları için korundu. Güneydoğu Anadolu ve Kuzey Irak popülasyonları Calchas birulai adıyla, Güney Anadolu ve Yunanistan'ın Ege adalarındaki popülasyonlar ise Calchas gruberi adlarıyla yeni türler olarak kaydedildi.
Morfoloji

Orta boy akrepler olup 45 – 52 mm uzubluğundadır. Tarak dişleri, erkeklerde 7, dişilerde 6 - 7. Renklenmesi değişkenlik gösterir. Sırtı kızıl kahverengi ya da koyu kahverengi, pedipalp ve metasoma karinası siyaha yakın koyuluktadır. Bacaklar ile telson parlak, sarı, sarı kahverengi ya da kahverengidir. Telson vezikülü uzun olup iğne kısa ve kıvrıktır. İç dentikül (ID) sayısı 5 - 6, medyan dentikül (MD) sayısı ise 6 - 7 dentiküldür. Kuyruk segmentlerinde bütün karinalar iyi gelişmiş granüllü, pedipalp tibiasının ventralinde 1, pedipalp chelasının ventralinde 5 trichobothri bulunmasıyla tanınır.
Biyoloji

Biyolojisi hakkında fazla bilgi yoktur. Taş altlarında, evlerde ve tabakalaşmış kayaların çatlaklarında görülür.
Yayılımı

Türkiye'ye özgü endemik tür olup en kuzeyde, Artvin ve Erzurum illerinde yayılım gösterir.
Tehlikesi

Ender olduğu için tıbbi önemi bilinmemekle birlikte, aynı familyadan Iurus türleri gibi zararsız oldukları sanılmaktadır. Zehirleme vakalarına dair bir rapor yoktur.
Türk-Alman Sağlık Vakfı

| Türk Alman Sağlık Vakfı |
| --- | --- |

Kısaltma: TASV
Kuruluş: 1988
Yasal statü: Vakif
Amaç: Almanya'da yaşayan Türk göçmenlerin sağlık sorunlarını araştırmak ve bulguları doğrudan bunların tadvilerinde göz önüne alınmasını.
Merkez: Gießen
Hizmet bölgesi: Türkiye ve Almanya
Resmî diller: Almanca ve Türkce
Lider: Yaşar Bilgin
Resmî site: http://www.tdgstiftung.de/
Türk Alman Sağlık Vakfı (Almanca: Türkisch - Deutsche Gesundheitsstiftung e. V., Giessen) Almanya'daki Türklere sağlık konularında yardımcı olan ilk vakıf.
Vakıf başkanı Dr. Yaşar Bilgin'dir. Türk-Alman Sağlık Vakfı (Türkisch Deutsche Gesundheitsstiftung e. V.) Almanya'nın Giessen şehrinde faaliyet gösteriyor. Almanya'daki Türklerin sağlık sorunlarını inceleyen ve sağlık sorunlarında yardım eden bir vakıftır.
Vakıf 1988'den beri faaliyettedir. Vakfı Türk ve Alman doktorları ile profesörleri tarafından yabancı vatandaşları, özellikle Türklerin sağlık sorunları ile ilgilenmek ve bilgilendirmek için kuruldu.
Vakfın merkezi Giessen yanında Berlin ve Stuttgart'ta büroları vardır.
Vakıfın faaliyeti

Vakfın esas hedefi, özellikle Almanya'da yaşayan Türk göçmenlerin sağlık sorunlarını araştırmak ve bulguları doğrudan bunların tadvilerinde göz önüne alınmasını sağlamaktır.
Vakıf Almanya'daki Türklerin sağlık konularında bilgilendirimesi, bilinçlendirilmesi, danışma ve sempozyumlar gibi faaliyetlerde bulunmakta.
Almanya'daki Türklerin sağlık konularında sempozyumlarla bilinçlendirimesi
Tecrübe alışverişi için ülkeler arası bilimsel tıp kongrelerin organizasyonu
Türk ve Alman vatandaşları arasındaki sosyal ve kültürsel bağların geliştirilmesi
Türkiye'nin sağlık sisteminin özellikle teknik donatımının geliştirilmesi
Almanya'daki ihtiyaç fazlası tıp aletlerinin, hibe yolu ile Türkiye'nin hastanelerine bağışın düzenlenmesi
Türk gençlerinin tıp ve sağlık alanında, hastane bakıcı ve hemşire meslek eğitimlerini destekleme ve planlama
Türk emigrantların tipik hastalıklarını tedavi imkânları için araştırma projeleri
Türkiye'den gelen doktorların mesleküstü staj masraflarının karşılanması
Türkiye'de tedavisi imkânsız ve yetersiz kalmış hastaların Almanya'daki tedavi masraflarının bağışlarla karşılanması
Üniversitelerle ortak bilimsel çalışmaların aynı platformda yapılması veya mütehasıs personelin değiş tokuşu
Kültürlerarası Sağlık Merkezi

Kültürlerarası Sağlık Merkezi 2015 Dr. Yaşar Bilgin öncülüğünde kurulmuştur ve UKGM (Universitätsklinikum Gießen und Marburg) bünyesinde uygulanan bir Proje. Dr. Bilgin halen klinik başkanı olarak görev yapmaktadır. Merkezde Türkiye'den ve Almanya'dan doktorlar görev yapmak üzere Türkçe, Almanca, İngilizce, Arapça, Kürtçe, Zazaca ve Kürdice dilleri konuşulmaktadır.
Merkez bugüne kadar sağlık konu yanı başında, göçmenler için bir sığınma yeri oldu.
Bu proje Almanya'da bir ilktir ve sayısal organizasyonlardan destek almaktadır. Bunların arasında Türkiye Büyükelçiliği, Alman Sağlık Bakanlığı ve Alman Çalışma Bakanlığı vardır. Merkez Almanya'dan Fulda, Augsburg ve Heildelberg, Türkiye'den de Malatya İnönü, Florence Nightingale ve Medipol üniversiteleri işbirliği yapacaktır ve Müşterek bir eğitim verilecektir. İkisi Türkiye'de, ikisi Almanya'da dört sene eğitim verilecektir. Alınacak Diplomalar Almanya'da ve Türkiye'de geçerli olacaktır.
Merkez tek Türkler için değildir, herkes için açıktır.
Yıldırım Aktuna

| Yıldırım Aktuna |
| --- | --- |

Türkiye Sağlık Bakanı
Görev süresi 7 Mart 1996 - 26 Nisan 1997
Başbakan: Mesut Yılmaz
Yerine geldiği: Doğan Baran
Yerine gelen: Nafiz Kurt
Görev süresi 20 Kasım 1991 - 25 Haziran 1993
Başbakan: Süleyman Demirel Erdal İnönü
Yerine geldiği: Yaşar Eryılmaz
Yerine gelen: Rıfat Serdaroğlu
Türkiye Büyük Millet Meclisi 19. ve 20. Dönem Milletvekili
Görev süresi 14 Kasım 1991 - 25 Mart 1999
Seçim bölgesi: 1987 - İstanbul 1995 - İstanbul
Bakırköy Belediye Başkanı
Görev süresi 1989-1991
Yerine geldiği: Kemal Naci Ekşi
Yerine gelen: Ali Talip Özdemir
Kişisel bilgiler
Doğum: 22 Mart 1930(1930-03-22) İstanbul, Türkiye
Ölüm: 29 Eylül 2007 (77 yaşında) Bodrum, Muğla, Türkiye
Defin yeri: Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul
Partisi: Sosyaldemokrat Halkçı Parti  (1988-1991) Doğru Yol Partisi (1991-1997, 2001-2003) Demokrat Türkiye Partisi (1997-2001) Liberal Demokrat Parti  (2003-2007)
Evlilik(ler): Zeliha Berksoy (e. 1970; b. 1974)
Çocuk(lar): Oğul Aktuna
Bitirdiği okul: İzmir Karşıyaka Lisesi İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi
Mesleği: Doktor
Yıldırım Aktuna (22 Mart 1930, İstanbul - 29 Eylül 2007, Muğla), Türk nöropsikiyatr ve siyasetçi.
Hayatı

1948'de İzmir Karşıyaka Lisesi'ni bitirdikten sonra aynı yıl girdiği İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki öğrenimini askeri öğrenci olarak tamamlayarak, 1954'te tabip teğmen rütbesiyle mezun oldu. Nöropsikiyatri Uzmanlığı, Tabip Yarbaylık, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği yaptı. Başhekimliği dönemindeki başarısı ve hastanede gerçekleştirdiği dönüşüm ile sivrildi ve Bakırköy halkı tarafından sevildi. Bu başarısı ona SHP'den Bakırköy Belediye Başkanlığını getirdi.
1970 yılında Zeliha Berksoy ile evlendi. Bu evlilikten bir oğlu oldu. Çift 4 sene sonra boşandı.
1991 milletvekili seçimlerinde SHP'nin başarılı belediye başkanlarını kaybetmemek için milletvekili adaylıklarına izin vermemesi üzerine, DYP'den aday olarak kazandı ve 49. hükûmette Sağlık Bakanı olarak görev aldı. Aktuna, bu bakanlık döneminde sağlık reformu çerçevesinde 1. ve 2. Ulusal Sağlık Kurultaylarını topladı.
50. hükûmette Devlet Bakanı ve Hükûmet Sözcüsü olarak görev yapan Aktuna, 7 Mart 1996'da 53. hükûmetin yine Sağlık Bakanı olarak atandı ve 54. hükûmette de Sağlık Bakanlığını sürdürdü. 55. hükûmette ise yine Devlet Bakanı olarak görev aldı.
2003 yılında Liberal Demokrat Parti'ye katılan Aktuna, bu partide de genel başkan yardımcısı görevi üstlendi.
29 Eylül 2007 tarihinde pankreas kanserinden 77 yaşında ölen Yıldırım Aktuna, 2 Ekim 2007 günü son yolculuğuna uğurlandı. Aktuna için önce 1979-1988 yılları arasında başhekimlik görevinde bulunduğu Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde, sonra da 1989-1991 yıllarında belediye başkanlığı yaptığı Bakırköy'de tören düzenlendi. Aktuna'nın cenazesi daha sonra Ataköy 5. Kısım Camii'nde kılınan namazın ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'nda defnedildi. Bir çocuk babasıydı.
Yıldırım Aktuna'nın mezarı
Hayat Holding

| --- | --- |

Kuruluş: 1937
Kurucu: Yahya Kiğılı
Genel merkezi: Altunizade, Mahir İz Cad. No: 23, 34662 Üsküdar, İstanbul, İstanbul, Türkiye
Sahibi: Yahya Kiğılı
Web sitesi: hayat.com.tr
Hayat Holding AŞ (Hayat Grubu), Türkiye'de faaliyet gösteren holding kuruluşu.
Eski logosu
1937 yılında kurucusu Yahya Kiğılı'nın kimya sektöründe yatırımları ile faaliyete başladı. 1969 yılında Ağaç Grubu (Kastamonu Entegre) ve 1987 yılında Tüketici Grubu (Hayat Kimya) olmak üzere iki farklı sektörde üretime atıldı.[kaynak belirtilmeli]
Markaları

Türketici Grubu (Hayat Kimya) 3 ana kategoride faaliyet göstermektedir.
1-Hijyen (Molfix, Bebem, Baby GO, Molped, Joly, Evony)
2-Ev Bakım (Bingo, Test, HAS)
3-Temizlik Kağıtları (Papia, Familia, Teno, Focus, Nelex)
Şirketler > Tüketici grubu

Hayat Kimya San. A.Ş (Türkiye)
Sarl Hayat DHC Algerie (Cezayir)
Şirket-i Pars Hayat Sağlık Ürünleri Sehami Has (İran)
Hayat Egypt Hygienic Products S.A.E. (Mısır)
Hayat Trading and Distribution S.A.E (Mısır)
Hayat Kimya L.L.C. (Rusya)
Hayat Marketing L.L.C (Rusya)
Sarl Hayat Morocco (Fas)
Hayat Kimya Nigeria Ltd. (Nijerya)
Hayat Bulgaria Chemical E.O.O.D. (Bulgaristan)
SC Hayat Chemical Rom S.R.L. (Romanya)
Şirketler > Ağaç grubu

Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Kastamonu Romania SA
Kastamonu Bulgaria AD
LLC Kastamonu Integrated Wood Industry
LLC Compass Engineering
KEAS International Cooperaief U.A.
KEAS Holding B.V.
Natron Hayat
Şirketler > Gayrimenkul grubu

Hayat Global Gayrimenkul A.Ş. (Türkiye)
Hayat Emlak San. Yatırım A.Ş. (Türkiye)
Hayat Bayrampaşa Gayrimenkul A.Ş. (Türkiye)
Hayat Makine Sanayi Yatırım A.Ş. (Türkiye)
Nokta İnşaat Yatırım Turizm San. Ve Tic A.Ş. (Türkiye)
Şirketler > Diğer

Hayat Finans Katılım Bankası A.Ş.
Hayat Enerji Elektrik Üretim San. Tic. A.Ş. (Türkiye)
Hayat Havacılık ve Araç Kir. Ltd. Şti. (Türkiye)
Hayat Proje Taahhüt ve İnşaat A.Ş. (Türkiye)
Limaş Liman İşletmeciliği A.Ş. (Türkiye)
AS Pazarlama A.Ş. (Türkiye)