Muhafazakârlık
Tarihçe > Ülkelerine göre > Birleşik Krallık

Tarihçi James Sack'a göre, İngiliz muhafazakarlar, aslen İrlandalı olan Edmund Burke'ü entelektüel babaları olarak görürler. Burke, Whig Partisi ile ilişkilendirilmiş olup sonradan Liberal Parti haline gelmiştir, ancak modern Muhafazakar Parti genellikle Tory partisinden türediği kabul edilir ve modern muhafazakar parti milletvekilleri hala sıkça Tory olarak anılır.
Burke'nin 1797'deki ölümünden kısa bir süre sonra, Whig partisi içinde bir dizi iç bölünme yaşandığından, muhafazakarlık yeniden ana akım bir siyasi güç olarak canlandı. Bu yeni nesil muhafazakarlar, politikalarını Burke'den ziyade öncüsü olan Bolingbroke Kontu'ndan (1678-1751) almışlardır. Bolingbroke, bir Jacobite ve geleneksel Tory olarak Burke'ün Whig politikalarına olan sempatisinden yoksundu; örneğin, Katolik özgürlüğü ve Amerikan bağımsızlığı gibi konularda Whig politikalarına karşıydı (Samuel Johnson'ın "Taxation No Tyranny" eseriyle ünlü bir şekilde eleştirmiştir). 19. yüzyılın ilk yarısında, birçok gazete, dergi ve yayın, din, siyaset ve uluslararası ilişkiler konularında sadık veya sağcı tutumları destekledi. Burke nadiren anılırdı, ancak William Pitt the Younger (1759–1806) belirgin bir kahraman haline geldi. En ünlü dergiler arasında Whig'lerin Edinburgh Review'una karşı bir denge unsuru olarak 1809'da kurulan The Quarterly Review ve daha da muhafazakar olan Blackwood's Edinburgh Magazine bulunmaktadır. Sack'e göre, The Quarterly Review, Katolik özgürlüğüne tarafsız yaklaşan ve Azınlık Protestanlığı'na hafif eleştirilerde bulunan dengeli bir Canning tarzı Tory politikasını destekledi; köleliğe karşı çıktı ve mevcut yoksulluk yasalarını destekledi; "saldırgan bir şekilde emperyalist"ti. İngiliz Kilisesi'nin yüksek kilise papazları ise Yahudi, Katolik, Jacobin, Metodist ve Unitaryen sözcülere karşı düşman olan Orthodox Churchman's Magazine'i okurlardı. Ultra Tory'leri temsil eden Blackwood's Edinburgh Magazine ise Katolik özgürlüğüne kesinlikle karşı çıktı, köleliği destekledi, ucuz para, merkantilizm, Navigation Act'ler ve Kutsal İttifak'ı savundu.
1820'lerden sonra muhafazakarlık, 1846'da serbest ticareti benimseyerek ve özellikle Disraeli döneminde demokrasiye bağlılık göstererek evrim geçirdi. Bu etkiyle muhafazakarlık, temelde toplumsal bir siyasi güç olarak önemli ölçüde güçlendi. Muhafazakarlık artık toprak sahibi aristokrasinin felsefi savunması olmaktan çıkmış, yenilenmiş bir şekilde düzenin, hem dünyevi hem de dini, genişleyen emperyalizmin, güçlenen monarşinin ve Whig'lerin ve liberallerin ceza odaklı vizyonuna karşı daha cömert bir refah devleti vizyonunu yeniden tanımlamıştı. Disraeli bile 1835'te Whig'leri ve utilitaristleri endüstri oligarşisine tutsak bir şekilde bağlı olmakla suçlarken, diğer Tory üyelerini İngiltere'nin tek "gerçekten demokratik partisi" ve tüm halkın çıkarlarına adanmış olarak nitelendirdi. Bununla birlikte, parti içinde varlıklı işadamlarının giderek artan sayısı ile aristokrasi ve kırsal soylu sınıfı arasında bir gerilim vardı. Aristokrasi, işadamlarının zenginliklerini bir asil unvanı ve kırsal bir malikane satın almak için kullanabileceklerini keşfettikçe güç kazandı.
Muhafazakarlar, orta sınıfın parlamentoda daha fazla temsiline izin verme girişimlerine karşı çıksalar da, seçim reformunun geri döndürülemeyeceğini kabul ettiler ve kilise ve devlet kurumlarını erozyona uğratmadığı sürece ileriye yönelik reformları desteklemeyi vadettiler. Bu yeni prensipler, tarihçilerin yeni Muhafazakar Parti'nin inançlarının temel açıklaması olarak kabul ettiği 1834 Tamworth Bildirgesi'nde sunuldu.
Bazı muhafazakarlar, geçmişte soyluların saygınlığını teşvik eden bir atmosferin hakim olduğu pastoral bir dünyanın kaybolmasını üzüntüyle karşıladı. Anglikan Kilisesi ve soyluluk, ticari zenginliğe karşı dengeleyici güçler olarak görülüyordu. Çalışma koşullarının ve şehir konutlarının iyileştirilmesi için yasal düzenlemelere yönelik çalışmalar yaptılar. Bu bakış açısı daha sonra Tory demokrasisi olarak adlandırıldı. Ancak, Burke'tan bu yana geleneksel aristokratik muhafazakarlık ile zengin iş dünyası arasında her zaman bir gerilim olmuştur.
1834 yılında Tory Başbakanı Robert Peel, ılımlı siyasi reformları destekleyeceğini taahhüt ettiği Tamworth Bildirisi'ni yayınladı. Bu, İngiliz muhafazakarlığının High Tory reaksiyonerlikten daha modern bir "koruma" temeline dayalı bir dönüşümünün başlangıcını işaret etti. Parti bu nedenle Conservative Party olarak adlandırılmaya başlandı ve günümüze kadar bu ismi korudu. Ancak, Peel aynı zamanda partide geleneksel Toryler (Derby Kontu ve Benjamin Disraeli tarafından temsil edilen) ile "Peelite" olarak adlandırılan kanadın (önce Peel liderliğinde, sonra Aberdeen Kontu tarafından yönlendirilen) ayrışmasının kökeni oldu. Ayrışma 1846 yılında serbest ticaret ile Derby'nin desteklediği korumacılık arasındaki sorun üzerine gerçekleşti. Partinin çoğunluğu Derby tarafını tutarken, üçte birlik bir grup ayrılarak sonunda Whigler ve radikallerle birleşerek Liberal Party'i oluşturdu. Ayrılığa rağmen, ana akım Conservative Party 1852 yılında serbest ticaret doktrinini kabul etti.
19. yüzyılın ikinci yarısında, Liberal Party siyasi ayrılıklarla karşı karşıya kaldı, özellikle de İrlanda'nın kendi kendine yönetim hakkı konusunda. Lider William Gladstone (kendisi bir eski Peelite), İrlanda'ya bir dereceye kadar özerklik vermeyi amaçladı, ancak partisinin sol ve sağ kanadındaki bazı unsurlar buna karşı çıktı. Bunlar Liberal Unionists olarak ayrıldı ve 1912'de onlarla birleşmeden önce Muhafazakârlarla koalisyon oluşturdu. Liberal Unionist etkisi, Muhafazakâr Partiyi sola doğru çekti ve 20. yüzyılın başında bir dizi ilerici reformu geçiren Muhafazakâr hükûmetler ortaya çıktı. 19. yüzyılın sonlarına gelindiğinde, Liberal Party'nin geleneksel iş destekçileri Muhafazakârlara katılarak onları iş ve ticaret partisi haline getirdi.
Birinci Dünya Savaşı öncesi dönemde Liberal Parti'nin egemen olduğu bir süreçten sonra, Muhafazakârlar hükûmette giderek daha etkili olmaya başladı ve 1922'de kabinedeki tam kontrolü yeniden ele geçirdi. İkinci Dünya Savaşı öncesi dönemde, Muhafazakârlık İngiltere'de ana ideoloji olarak öne çıktı ve Liberal Parti, solun kontrolü için İşçi Partisi ile yarıştı. İkinci Dünya Savaşı sonrasında, Clement Attlee liderliğindeki ilk İşçi hükûmeti (1945-1951), endüstrinin kamulaştırılması ve sosyal refahın teşviki gibi bir dizi politikaya girişti. Muhafazakârlar genellikle bu politikaları 1980'lere kadar kabul etti.
1980'lerde Margaret Thatcher liderliğindeki Muhafazakâr hükûmet, neoliberal ekonomi politikaları doğrultusunda İşçi Partisi'nin birçok sosyal programını ekarte etti, Birleşik Krallık ekonomisinin büyük bir kısmını özelleştirdi ve devlete ait varlıkları sattı. Muhafazakâr Parti ayrıca yumuşak bir Avrupa karşıtı politika benimsedi ve Federal Avrupa'ya karşı çıktı. 1993 yılında kurulan Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisi (UKIP), Kuzey İrlanda'nın Ulster Birlik Partisi (UUP) ve 1971 yılında kurulan Demokratik Birlik Partisi (DUP) gibi diğer muhafazakâr siyasi partiler ortaya çıkmaya başladı, ancak henüz Westminster'de önemli bir etki yaratmadılar (2014 itibarıyla, DUP Kuzey İrlanda Meclisindeki hükûmet koalisyonunda en büyük siyasi parti olarak yer alırken, 2017-19 yılları arasında DUP, Muhafazakâr azınlık hükûmetine güven ve tedarik anlaşması kapsamında destek sağladı).