stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Oğuz Sabankay
Futbolculuk kariyeri > Kulüp takımları kariyeri

Türkiye'nin gelecek vadeden orta saha oyuncularının en önemlilerinden biridir. Akhisar Belediyespor altyapısında yetişmiştir. 2004 yılında Galatasaray altyapısına transfer olmuştur. 2006/2007 futbol sezonu öncesinde Galatasaray ile profesyonel sözleşme imzalamıştır. Galatasaray'dan 4 Ocak 2007 tarihinde Manisaspor kulübüne kiralık olarak transfer olmuştur. Buradaki ilk resmî maçını 31 Ocak 2007 tarihinde Türkiye Kupası Çeyrek final 1. ayağında Beşiktaş'ın 4-0 üstünlüğüyle tamamlanan karşılaşmanın 84. dakikasında Filip Hološko'nun yerine oyuna girerek çıkarmıştır. 2009-2010 sezonunda İstanbul Büyükşehir Belediyespor takımında kiralık olarak forma giydi. 2010-2011 sezonunun sonunda Galatasary tarafından serbest bırakılmıştır. 2010-11 sezonu Galatasaray'ın eski futbolcularından Ergün Penbe tarafından çalıştırılan 1. Lig ekiplerinden Kartalspor'da forma giymiştir.
2010-11 sezonunun bitimiyle Galatasaray'la olan sözleşmesini sonlandı ve uzatılmadı. Bunun üzerine serbest kalan Oğuz Sabankay, 2011-12 sezonunun yaz transfer döneminin son haftalarında 2. Lig ekiplerinden Akyurt Şekerspor'a transfer oldu. Son olarak Akyurt Şekerspor'dan 2 yıllık sözleşme ile Bucaspor'a transfer olmuştur. 2014 yılında Bucaspor ile olan sözleşmesini karşılıklı sona erdiren oyuncu önce Eyüpspor ardından da Tarsus İdman Yurduna tranfer olmuştur.
Futbolculuk kariyeri > Millî takım kariyeri

1 Kez ümit millî, 60 kez A Genç ve 6 kez de B genç millî takım formasını giymiştir. Bu formalar altında 3 golü bulunmaktadır. Millî maçlarda ilk golünü 6 Mayıs 2004 tarihinde Kuzey İrlanda A genç millî takımına karşı kaydetmiş olan genç oyuncu Türk futbolunda geleceğin yıldız adaylarından biri olarak gösterilmektedir.
Sincan Uygur Özerk Bölgesi tarihi

Sincan (2012), tartışmalı Aksay Çin bölgesi dahil
Sincan tarihsel olarak farklı tarihsel isimlere sahip iki ana coğrafi, tarihsel ve etnik olarak farklı bölgeden oluşuyordu: Tanrı Dağları'nın kuzeyindeki Çungarya; ve günümüzde çoğunlukla Uygurların yaşadığı Tanrı Dağları'nın güneyindeki Tarım Havzası. Her iki bölge de Dungan Ayaklanması'ndan (1862-1877) sonra Çin Çing hanedanı tarafından yeniden ele geçirildiğinde, 1884'te "yeni sınır" anlamına gelen Sincan (新疆) olarak yeniden adlandırıldı.
İlk yerleşimciler batıdan geldi. Tarım Havzasında bulunan en eski Tarım Mumyaları, Hint-Avrupalı Toharların Tarım Havzasında yaşadığı MÖ 2. binyıla tarihlendirilmektedir. MÖ ilk binyılda Tarım Havzası'nda Hint-Avrupalı Yüeçi göçebeleri yaşıyordu. MÖ ikinci yüzyılda bölge, günümüz Moğolistan merkezli bir göçebeler konfederasyonu olan Hiung-nu İmparatorluğu'nun bir parçası haline geldi.
Doğu Orta Asya, Hiung-nu'nun MÖ 60'ta (Han-Hiung-nu Savaşı) teslim olduğu Han Hanedanı'nın kontrolü altında "Xiyu" (Çince: 西域) olarak adlandırıldı ve MS 3. yüzyılın başlarına kadar değişken bir askeri varlığı sürdürdü. 2. yüzyıldan 5. yüzyıla kadar yerel yöneticiler bölgeyi kontrol etti. 6. yüzyılda İlk Türk Kağanlığı kuruldu. 7.-8. yüzyılda Tang, Türkler ve Tibetliler kontrol için savaştı ve Tang Hanedanı Sincan ve Orta Asya'nın Anxi Himayesi'ni kurdu.
Bunu 8.-9. yüzyılda Uygur Kağanlığı izledi. Zamanla Uygur gücü azaldı ve üç ana bölgesel krallık, Sincan çevresinde güç için rekabet etti: Budist Uygur Karahoca, Türk Müslüman Karahanlı ve İran Budist Hotan krallıkları. Sonunda, Türk Müslüman Karahanlılar galip geldi ve bölgeyi İslamlaştırdı. 13. yüzyılda Moğol İmparatorluğu'nun bir parçasıydı. Daha sonra Türkler bölgede tekrar hakimiyet kurdu.
18. yüzyılda, bölge Çin Çing hanedanı tarafından ele geçirildi. 1884'te Dungan Ayaklanması'ndan (1862–77) sonra bölgenin adı Sincan olarak değiştirildi. Günümüzde Çin Halk Cumhuriyeti'nin bir parçası durumundadır.
Etimoloji

Sincan, farklı tarihsel adlara sahip coğrafi, tarihsel ve etnik olarak farklı iki ana bölgeden oluşur: Tanrı Dağları'nın kuzeyindeki Çungarya; ve Tanrı Dağları'nın güneyindeki Tarım Havzası.
Eski Çin'de, Tarım Havzası "Xiyu" veya "Batı Bölgeleri" olarak biliniyordu ve bu isim, MÖ 2. yüzyılda Han Hanedanlığı'nın bölgenin kontrolünü ele geçirmesinden sonra Çin kayıtlarında yaygın hale geldi. Daha sonra, bölgeden Kuzey İpek Yolu geçti.
8. yüzyılda kuzey Sincan'ın kontrolünü ele geçiren Uygurlar için güney Sincan'daki Tarım Havzası'nın geleneksel adı Uygur dilinde "altı şehir" anlamına gelen Altışehir idi. Kuzey Sincan'daki Çungarya bölgesi, yerli sakinleri olan Çungar Moğollarının adını almıştır.
"Doğu Türkistan" adı, Rus Sinolog Nikita Biçurin tarafından 1829'da "Çin Türkistanı" teriminin yerini almak üzere kullanıldı ve her ikisi de Tarım Havzası'nı ifade etmek için kullanıldı.
1759'da Çing Çini bölgeyi ele geçirdi. 1884'te Çing Hanedanı, Kaşgarya veya "Yedi Şehir" olarak bilinen Doğu Türkistan Eyaletini ele geçirdi ve adını Sincan (Çince: 新疆) olarak veya kabaca "Yeni bölge" olarak değiştirdi. 19. yüzyılın sonlarında, Sincan'ın eski idaresini, Tanrı Dağları'nın kuzey ve güneyindeki bölgeler olmak üzere iki eyalete bölmek için bir teklif getirildi. Bu teklif asla benimsenmedi.
Etnik kimlik

1759'daki Çing hakimiyeti sırasında, Çungarya'da çoğunlukla Oyrat Moğolca konuşan Çungar halkı yaşarken, Tarım Havzasında yerleşik Müslüman Uygur halkı yaşıyordu. 1884 yılına kadar ayrı ayrı yönetildiler.
Çing hanedanı, Tanrı Dağları'nın kuzeyindeki eski Budist Moğol bölgesi ile Tanrı Dağları'nın güneyindeki Türk Müslümanları arasındaki farkları çok iyi bilmekteydi ve onları ilk başta ayrı idari birimlerde yönetti. Ancak, Çing halkı her iki bölgeyi de Sincan adı verilen ayrı bir bölgenin parçası olarak düşünmeye başladı. Sincan'ın farklı bir coğrafi kimlik olduğu kavramı, Çing tarafından ortaya atılmıştı; esas olarak onu bu şekilde gören yerli halk değildi. Çing yönetimi sırasında, sıradan Sincan halkının sahip olduğu "bölgesel kimlik" duygusu pek yoktu. Aksine, Sincan'ın belirgin kimliği Çing tarafından tanımlanmıştı. Farklı bir coğrafyaya, tarihe ve kültüre sahipken, aynı zamanda, Orta Asya'nın geri kalanından farklı ve büyük ölçüde çok kültürlü, Han ve Hui tarafından yerleşim gören Çin topraklarıydı.
Etnik kimlik > Genetik çalışmalar

Modern Uygurlar günümüzde Doğu Avrasya ve Batı Avrasya'nın karma bir melezidir. James A. Millward, orijinal Uygurları fiziksel olarak Moğol olarak tanımladı ve buna örnek olarak, Bezeklik'teki Uygur hükümdarlarının 9. tapınağında, Tarım Havzası'nın doğu İranlı sakinleriyle karışmaya başlayana kadar olan görüntüleri öne sürdü.
Araştırmalar, modern Uygurların hem Türk Uygurlarından hem de Türk öncesi Toharlardan (Yüeçi) geldiğini ve nispeten açık saç ve gözlerin (yani sarı saçlı ve mavi gözlü) Uygurlar arasında da (yalnızca Batı Avrasya değil) nadir olmadığını göstermektedir. Genetik analizler, Batı Avrasya'nın (Batı Asya ve İran) Uygurlara anne katkısının %42.6 olduğunu ve babanın %43.9 ile %61,2 arasında olduğunu göstermektedir. Modern Uygur nüfusundaki toplam Batı Asya bileşeninin tahmini %30 ila %60 arasında değişiyordu.
Li et al. (2010), Y-DNA ve mtDNA işaretleri için Xiaohe Mezar Kompleksinde (MÖ 2. binyıl) bulunan Xiaohe bireylerinin kalıntılarını analiz etti. Çalışma, Y-DNA'nın Batı Avrasya popülasyonlarına tekabül ederken, mtDNA haplotiplerinin Doğu Asya ve Avrupa kökenli bir karışım olduğunu ortaya çıkardı. İlk birleşme, Hint-Avrupa Andronovo ve Afanasevo kültürünün yerleştiği Güney Sibirya'da gerçekleşmiş olabilir.
Sampul Mezarlığı'ndaki (Shanpula; 山普拉) yerel sakinler, Sampul gobleni gibi sanat eserlerinin bulunduğu Lop İlçesindeki Hotan arkeolojik sit alanından yaklaşık 14 km (8,7 mi) mesafe içinde, ölülerini MÖ 217'den MÖ 283'e kadar gömdüler. MtDNA haplogrup dağılımının analizi, Sampula sakinlerinin Doğu Asya, İran ve Avrupa özelliklerinin geniş bir karışımına sahip olduğunu gösterdi. Chengzhi et al. (2007), insan kalıntılarının maternal mitokondriyal DNA'sının analizi, bir Doğu-Akdeniz baba soyu olan Osetler ve İranlılara anne tarafında genetik yakınlıklar ortaya çıkardı.
Erken sakinler (MÖ 2.–1. binyıl)

Ana maddeler: Tarım Mumyaları ve Toharlar
Erken sakinler (MÖ 2.–1. binyıl) > Tarım Mumyaları

Tarım Havzası'nda, MÖ 1800'den MÖ birinci yüzyıllara kadar uzanan, genellikle kırmızımsı veya sarı saçlı, Kafkasoid özelliklere sahip iyi korunmuş mumyalar bulunmuştur. Mumyalar, özellikle erken örnekler, Tarım Havzasında Hint-Avrupa Tohar dillerinin varlığıyla sıklıkla ilişkilendirilir.
Shan Hai Jing (MÖ 4.-2. yüzyıl), kuzeybatı sınırının ötesinde yaşayan "uzun saçlı beyaz insanların" veya Bai'nin (白) varlığını ifade etmektedir. Bunların Yüeçi halkına atıfta bulunduğu düşünülmektedir. J. P. Mallory ve Victor H. Mair'e göre, "[b]öyle bir tanım, Antik Çin'in sınırlarının ötesindeki bir Kafkasyalı nüfusla, muhtemelen Yüeçiler ile uyumlu olabilir".
Mallory ve Mair, Tarım ve Turfan havzalarının en eski Tunç Çağı yerleşimcilerini Afanasevo kültürüyle ilişkilendirir. Afanasevo kültürü, Avrasya steplerinin Hint-Avrupa bağlantılı kültürleriyle kültürel ve genetik bağlantılar sergilemekle birlikte, özellikle Hint-İran ile ilişkili Andronovo kültüründen Tohar dillerini satemizasyon gibi Hint-İran dilsel yeniliklerinden izole edecek kadar eskidir. 302 mumyanın kafataslarını inceleyen Han Kangxin, Tarım Havzası'nın hemen kuzeyinde yer alan Afanasiyevo kültürünün ve Kazakistan'ı kapsayan ve güneyde Batı Orta Asya ve Altay Dağları'na ulaşan Andronovo kültürünün popülasyonlarında daha önceki Tarım Havzası nüfusunun en yakın akrabalarını buldu.
Victor H. Mair'in ekibi, mumyaların muhtemelen Toharlar  gibi Hint-Avrupa dillerinin konuşmacıları olan Kaucasoidolduğu sonucuna vardı:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Mevcut kanıtlardan, Loulan Güzelliği'nden sonraki ilk 1000 yıl boyunca, Tarım Havzası'ndaki tek yerleşimcilerin Kaucasoid olduğunu bulduk. Mair, Doğu Asya halklarının sadece yaklaşık 3.000 yıl önce Tarım Havzası'nın Doğu bölgelerinde ortaya çıkmaya başladığını, Uygur halklarının ise 842 civarında büyük ölçüde modern Moğolistan'da bulunan Orkon Uygur Krallığının çöküşünden sonra geldiğini söyledi. | „ |

Fiziksel antropologlar, en az iki Kafkas fiziksel türünün Tarım Havzası'nda görüldüğü görüşünü desteklemektedir. Mallory ve Mair, bu türleri sırasıyla Hint-Avrupa dil ailesinin Toharca ve İran (Saka) dallarıyla ilişkilendirir. Bununla birlikte, arkeoloji ve dilbilim profesörü Elizabeth Wayland Barber, mumyaların Toharca konuştuğunu varsaymaya şerh düşmekte ve mumyalar ile belgelenmiş Toharlar arasında yaklaşık bin yıllık bir boşluk bulunduğuna dikkat çekmektedir: "insanlar tek bir gen veya çil değiştirmeden dillerini istedikleri gibi değiştirebilirler. "  Hemphill & Mallory (2004)  Alwighul (MÖ 700–1) ve Krorän'da (MS 200) Qäwrighul (1800 BCE) ve Yanbulaq'ta (1100–500 BCE) bulunandan farklı olarak ikinci bir Kafkas fiziksel tipini doğruladı. Mallory ve Mair, bu daha sonraki (MÖ 700 – MS 200) Kafkas fiziksel tipini Tarım Havzası'nın batı kısmına İran Saka dilini tanıtan popülasyonlarla ilişkilendirir.
Erken sakinler (MÖ 2.–1. binyıl) > Yüeçi

Yüeçi, Saka ve Usun gibi çeşitli göçebe kabilelerin, o sırada Orta Asya'ya yerleşen Hint-Avrupa konuşmacılarının göçünün bir parçası olduğu tahmin edilmektedir. Yüeçi'nin doğusundaki Kuzey Çin'deki Ordos kültürü (MÖ.6. ila 2. yüzyıllar) ile alakalı olarak ortaya çıkarılan iskelet kalıntıları ağırlıklı olarak Mongoloid'dir.
Göçebe Yüeçi hakkındaki ilk referans, MÖ 645'te Guan Zhong tarafından Guanzi adlı eserde yapılmıştır (Guanzi Denemeleri: 73: 78: 80: 81). Yuzhi'yi (Çince: 禺氏) veya Niuzhi'yi (Çince: 牛氏) kuzeybatıdan Çinlilere yakındaki Kansu'daki Yuzhi dağlarından (Çince: 禺氏 yeşim tedarik eden bir halk olarak  tanımlamıştır.
Yüeçi'nin göçebe kabileleri, Çin tarihi hesaplarında, özellikle MÖ 2. -1. yüzyılda "Büyük Tarihçinin Kayıtları" veya Sima Qian tarafından yazılan Shiji'de belgelenmiştir. Han hesaplarına göre, Yüeçi ilk büyük Çin Çing İmparatoru zamanında "gelişiyordu", ancak Kuzeydoğudaki komşu Hiung-nu kabilesi ile düzenli olarak çatışıyordu.
Hiung-nu hakimiyeti (MÖ 2.–1. yy)

Ana madde: Hiung-nu
Han Hanedanı'nın başlangıcında (MÖ 206 - MS 220), bölge, modern Moğolistan'da yerleşik güçlü bir göçebe halk olan Hiung-nu'nun hakimiyeti altındaydı. Hiung-nu, eski Çin kaynaklarına göre MÖ 3. yüzyıldan MS 1. yüzyılın sonlarına kadar doğu Avrasya steplerinde yaşayan göçebe halklardan oluşan bir kabile konfederasyonuydu  Çinli kaynaklara göre, MÖ 209'dan sonra en büyük liderleri olan Modu Chanyu Hiung-nu İmparatorluğu'nu kurdu.
MÖ 209'da, Han Çini'nin kuruluşundan üç yıl önce, Hiung-nu yeni şanyuları olan Mete'nin yönetimi altında güçlü bir konfederasyonda bir araya getirildi. Bu yeni siyasi birlik, daha büyük orduların oluşturulmasını ve daha iyi stratejik koordinasyon gerçekleştirmelerini sağlayarak onları daha güçlü bir devlete dönüştürdü. Önceki rakipleri Yüeçilerin MÖ 2. yüzyılda Orta Asya'ya göç etmesinden sonra, Hiung-nu, daha sonra Moğolistan olarak bilinecek olan bir bölge merkezli kuzey-doğu Orta Asya bozkırlarında baskın bir güç haline geldi. Hiung-nu ayrıca Sibirya, İç Moğolistan, Kansu ve Sincan'ın bir parçası olan bölgelerde de aktifti. Güneydoğudaki komşu Çin hanedanlarıyla ilişkileri, haraç takası, ticaret ve evlilik anlaşmaları (heqin) ile dönüşümlü olarak tekrarlanan çatışma ve entrika dönemleriyle karmaşık bir şekilde sürdürülmekteydi.
Konfederasyonun oluşturulmasının nedeni belirsizliğini korumaktadır. Öneriler arasında, Meng Tian'ın elindeki Ordos bölgesinin kaybıyla sonuçlanan Çin'in Çin birleşmesi  ile başa çıkmak için daha güçlü bir devlete duyulan ihtiyaç veya Çin orduları kendilerini Sarı Nehir üzerindeki otlaklarından kovduğunda MÖ 215'te Hiung-nu'ya hakim olan siyasi kriz de yer almaktadır.
Mete, iç birliği sağladıktan sonra imparatorluğu her yönden genişletti. Kuzeyde, güney Sibirya'dakin Dingling de dahil olmak üzere bir dizi göçebe topluluğu ele geçirdi. Doğu Moğolistan ve Mançurya'nın Dunhu halkının yanı sıra oğlu Jizhu'nun Yüeçi kralının kafatasından bir kafatası kabı yaptığı Kansu'nun Hexi Koridoru'ndaki Yüeçi gücünü bozguna uğrattı. Mete ayrıca daha önce Çin generali Meng Tian tarafından alınan tüm toprakları yeniden işgal etti.
Mete'nin liderliğinde, Hiung-nu Han hanedanını tehdit etti ve neredeyse ilk Han imparatoru olan İmparator Gaozu'nun MÖ 200'de tahtını kaybetmesine neden oldu.[kaynak belirtilmeli] MÖ 174'te Mete'nin ölümü sırasında, Hiung-nu, Yüeçileri Hexi Koridoru'ndan sürmüş, bu süreçte Yüeçi kralını öldürmüş ve Batı Bölgelerinde varlıklarını genişletmişti.[kaynak belirtilmeli]
Han askeri himayesi

Ana maddeler: Han-Hiung-nu Savaşı ve Batı Bölgeleri Himayesi
Ayrıca bakınız: Ban Chao
Bu dönem, Millward'ın 'klasik dönem' dediği dönemin başlangıcıdır. 20. yüzyılda Çin Hanedanı, Sincan'ın yer adlarının çoğunu 2000 yıl önceki orijinal Çince adlarına geri döndürdü. Bu, Han Hanedanı'nın büyüklüğünü ve sınırlarını yeniden tesis eden vatansever bir eylem olarak görüldü. Millward, "modern milliyetçi perspektiften", Han'ın Çin imparatorluğunu, en azından onun en uzak batı sınırlarını birleştirdiğini belirtmektedir.
Han'ın Sincan'a doğru genişlemesi, 'zengin' metin kaynakları ve Taklamakan Çölü'nde ortaya çıkarılan arkeolojik eserlerden ve Avrasya'daki ticari eşyalardan elde edilen maddi kanıtlarla iyi bir şekilde desteklenmektedir. Bu buluntular, bölgedeki Çin kültürünün ve Han yerleşimlerinin etkisine işaret etmektedir ve Çin, Hindistan ve batı arasındaki lüks eşya alışverişi, Sincan'ın İpek Yolu ticaretinin merkezi olduğu görüşünü sağlamlaştırmaktadır.
MÖ 139'da Han İmparatoru Wu, Hiung-nu ile savaşmak için eski saray görevlisi Zhang Qian'ı Yüeçi halkıyla ittifak kurmaya gönderdi. Hiung-nu tarafından yakalanan Zhang Qian on yıl boyunca esir tutuldu. Zhang Qian topraklarına döndükten sonra, batı toprakları hakkındaki bilgisi, Han'ın bu bölge hakkında sahip olduğu ana bilgiydi. MÖ 133 ile MS 89 arasında, Han ve Hiung-nu, Han-Hiung-nu Savaşı olarak bilinen bir dizi savaşta savaştı.
MÖ 102'de Han, kendisine Fergana atları vermek istemeyen Dayuan'ı Cennetsel Atlar Savaşı'nda yendi. Xiongnu'ya karşı bir dizi zaferden sonra, Çinliler stratejik bölgeye Ordos ve Gansu koridorundan Lop Nor'a kadar girdiler. MÖ 120 ile MÖ 60 arasında, Han ve Xiongnu arasındaki savaş devam etti. O zamanlar, Tarım Havzası'nda, Kaşgar ve Hotan çevresindeki Toharlar (Turfan ve Kuça'da) ve Hint-İran Saka halkları dahil olmak üzere çeşitli halklar yaşıyordu.
MÖ 60 yılında Han Çin Pamir'in batısındaki Tarım Havzası'nı denetlemek için Wulei'de (烏壘; modern Bayangolin yakınlarında)  Batı Bölgeleri Himayesi'ni kurdu. Tarım Havzası ve Hint-Avrupa krallıkları, Han Hanedanı tarafından askeri koloniler aracılığıyla kontrol edildi, ancak Han, "tüm bu dönem boyunca Hiung-nu ve Usun'un egemen olduğu Çungarya'da (kuzey Sincan) hiçbir zaman bir sağlam temeli olmadı."
Wang Mang'ın ele geçirilmesi (MS 8-25) ve orta Han topraklarındaki iç savaş sırasında, Han, Tarım Havzası'nı terk etti ve Kuzey Hiung-nu, beyliklerini yeniden kurdu. Birinci yüzyılın sonunda, Han Çini bölgeye birkaç sefer düzenledi, militer kolonilerini yeniden kurdu ve 74-76 ve 91-107 yılları arasında "Tarım şehir devletlerini Han'a bağlılık yeminlerini yenilemeleri için zorladı." 74-76 yılları arasında ve 91-107. 107'den 125'e kadar Han, Tarım Havzası'nı tekrar terk ederek onu Hiung-nu'ya bıraktı. 127'den 150'ye kadar tekrar Han tarafından kontrol edildi, bundan sonra Toharca konuşan Kuşan İmparatorluğu (30-375) batı ve kuzey Tarım Havzası'nın kontrolünü ele geçirdi. Kuşan, Budizmin Tarım Havzası'na ve Çin'e tanıtılmasında ve Budist metinlerinin Çinceye ve diğer dillere çevrilmesinde rol oynadı.
Budist Krallıklar ve Türk genişlemesi > Budist Krallıkları (3.–6. yüzyıl)

Han Hanedanı'nın düşüşünden sonra (220), Çinliler tarafından "Tarım Havzası'na sadece sınırlı ve düzensiz ilgi" vardı.  Üçüncü ve dördüncü yüzyılda bölge yerel yöneticiler tarafından yönetiliyordu. Hotan Krallığı (56–1006), Kaşgar (Şule Krallığı), Hotan (Yutian), Kuçar (Qiuci) ve Çerçen (Qiemo) gibi yerel şehir devletleri batı yarısını kontrol ederken, Turfan çevresindeki merkezi bölge Gaochang (daha sonra Karahoca olarak bilinir) tarafından kontrol edildi. 4. yüzyılda, Çungarya Cücen konfederasyonu tarafından işgal edilirken, Tanrı Dağları'nın güneyindeki vaha şehirleri Cücenler'e haraç ödedi. Yaklaşık 450 ila 560 yılları arasında Tarım Havzası, 560 yılında Göktürkler tarafından yenilene kadar Akhunlar tarafından kontrol edildi.
Budist Krallıklar ve Türk genişlemesi > Göktürk Kağanlığı ve Tuyuhun (y. 5-7.yy)

Ana maddeler: Göktürk Kağanlığı ve Batı Göktürk Kağanlığı
,
5. yüzyılda Türkler, Altay bölgesinde Roran'a bağlı olarak ortaya çıkmaya başladı. Bir yüzyıl içinde Ruranları yendiler ve hem batıda Aral Denizi'ni hem de doğuda Baykal Gölü'nü geçerek Orta Asya'nın çoğuna uzanan geniş bir Türk Kağanlığı (552-581) kurdular. 581'de Göktürkler Batı Türk Kağanlığı (581-657) ve Doğu Türk Kağanlığı (581-630) olarak ikiye ayrıldı ve Sincan batı kağanlığının kontrolü altına girdi.
Güney Sincan'ın bazı kısımları, Çinghay, Kansu, Ningksia, kuzey Siçuan, doğu Şensi, güney Sincan ve Tibet'in çoğunu kapsayan ve doğudan batıya 1.500 kilometre ve kuzeyden güneye 1000 kilometre boyunca uzanan geniş bir imparatorluk kuran Tuyuhun Krallığı (284-670) tarafından kontrol edildi. Tuyuhun Krallığı tarihte ilk kez İç Asya'nın bazı bölgelerini birleştirdi, İpek Yolu'nun güney yolunu geliştirdi ve doğu ve batı bölgeleri arasında kültürel alışverişi destekledi. Tibet İmparatorluğu tarafından yok edilene kadar üç buçuk yüzyıldan fazla bir süre kuzeybatıya hakim oldular. Tuyuhun İmparatorluğu, Çin dışında bağımsız bir krallık olarak varlığını sürdürdü ve Çin tarih yazıcılığının bir parçası olarak kabul görmedi.
Tang ve Tibet seferleri > Tang seferleri

Ana maddeler: Tang'ın Batı Türklerine seferi, Tang'ın Batı Göktürk Kağanlığı'nı ele geçirmesi ve Batıyı Pasifize Etme Genel Himayesi
620'ler ve 630'lardan başlayarak Tang Hanedanı Doğu Türklerine karşı bir dizi sefer düzenledi. 640'a gelindiğinde, Batı Türk Kağanlığı'na ve onların vassallarına, güney Sincan'ın vaha devletlerine karşı askeri seferler düzenlendi. Vaha devletlerine karşı seferler, 640 yılında Karahoca'nın ilhakı ile İmparator Taizong döneminde başladı. Yakındaki Karaşehir krallığı Tang'ın seferi sonucunda 644'te, Kuçar krallığı 649'da kontrol altına alındı .
Orta Asya'ya doğru genişleme, Taizong'un halefi olan İmparator Gaozong'un 657'de Batı Türk kağanı İşbara Kağan'a karşı Su Dingfang liderliğinde bir ordu gönderdiği dönemde devam etti. İşbara'nın yenilgisi, güney Sincan'daki Tang yönetimini güçlendirdi ve daha önce kağanlık tarafından kontrol edilen bölgeleri Tang imparatorluğunun kontrolü altına getirdi. Askeri sefer, Tang'ın yakın müttefikleri olan Uygurlar tarafından sağlanan 10.000 atlıyı içeriyordu. Uygurlar, hanedanın Tiele halkının bir kabilesi olan Seyanto'nun saltanatına karşı isyanlarını desteklediğinden beri Tang ile müttefikti. Sincan, Anksi Himayesi (安西都護府; "Batı'yı Pasifize Etme Himayesi"') ve Anksi'nin Dört Garnizonu aracılığıyla yönetiliyordu .
Han Hanedanı'ndan farklı olarak, Tang hükümdar hanedanı Li'nin, Han İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra kuzey Chibna'da göçebe krallıkların kurulması ve Türk ve Çinli seçkinlerin karşılıklı Sinifikasyonu ve Türkleşmesi nedeniyle kuzeydeki göçebelere yakın evliliklere ve yakınlığa sahipti.. Türklerle olan bu yakınlık, Tangların etkilerini batıya doğru, himaye ve garnizonlar aracılığıyla dolaylı olarak yönettikleri Tarım Havzası'na doğru neden genişletebildiklerini kısmen açıklayabilir.
Beş yıl boyunca, Tang egemenliği, Semerkant ve Buhara (Özbekistan), Kabil ve Herat (Afganistan) ve hatta İran yakınlarındaki Zerenc'e kadar batıya uzandı,  ancak 662'de modern Tacikistan ve Afganistan'daki Pamir Dağları'nın ötesindeki Tang hegemonyası sona erdi. Türklerin isyanları ile Tang, yalnızca Beiting'de askeri bir hakimiyet alanı elde edebildi.
Tang ve Tibet seferleri > Tibet seferleri

Ana madde: Tibet İmparatorluğu
Sincan ve Orta Asya üzerindeki Tang yönetimi, Tibet'in Güney Tarım'a yayılmasıyla tehdit altına girdi. Tibet Tang'ı 670'te yendikten sonra, Tang doğuya doğru geri çekildi ve "Orta Asya'daki imparatorluğundan tam bir kaçış halindeydi." Tibetliler Kaşgar'ı 676-678'de hakimiyetleri altına aldılar ve Çin'in güney Sincan'ın kontrolünü yeniden ele geçirdiği 693 yılına kadar mülklerini elinde tuttular ve Tibet ve Türk güçlerinin sürekli tehdidi altında olmasına rağmen onu sonraki elli yıl boyunca elinde tuttular.  Tang, Arap kuvvetlerinin 8. yüzyılın başlarında Baktriya, Fergana ve Soghdiana'ya girdiği Pamir Dağları'nın ötesine müdahale edemedi ve Türkler, Tibetliler ve Araplar arasındaki Orta Asya bölgesini kontrol etmek için verilen mücadeleler üzerinde doğrudan bir etkiye sahip değildi. Tang ileri karakolları Tibetliler ve Türgeşler tarafından defalarca saldırıya uğradı ve 736'da Tibet, Pamir bölgesini ele geçirdi. 744'te Tang, Türgeş'i yendi ve Tibetlileri Pamir'den uzaklaştırdı. Birkaç yıl sonra, Han'ın Fergana'yı desteklediği Fergana ve Taşkent arasındaki savaş, Arap müdahalesiyle sonuçlandı ve Talas Savaşı'nda (751) Tang, Abbasi Halifeliği'ne yenildi ve Sincan içine doğru daha fazla ilerleyemedi.
Yıkıcı An Lushan İsyanı (755-763), Tibet İmparatorluğu'nun Tang'ı Sincan'dan Yünnan'a kadar geniş bir cephede işgal etmesi ve Tang'ın başkenti Çangan'ı 763'te yağmalaması  ve güney Tarım'ın kontrolünü ele geçirmesi ile Tarım Havzası'ndaki Tang varlığına son verdi.