Kerbelâ Olayı
Başlangıç

Yezid'in tahta geçtiği dönemde Medine'de Velid bin Utbe, Mekke'de Anır bin Said bin Âs, Basra'da Ubeydullah bin Zîyâd, Kûfe'de ise Numan bin Beşir vali olarak bulunuyordu. Yezid, Medine'de yaşayan muhaliflerini yönetimine biat ettirmek amacıyla Velid bin Utbe'ye bir mektup dikte ettirdi. Ardından Velid, Mervan bin Hakem'e bu konudaki düşüncelerini sordu. Mervan, biat reddedilecek olursa onların hapse atılmalarını veya hemen öldürülmelerini tavsiye etti. Velid bin Utbe, Hüseyin'in Muhammed'le akrabalığı nedeniyle bu kanlı öneriyi kabul etmeyerek, Hüseyin'e haber yolladı: Muâviye'nin öldüğüne ve Yezid'in ona karşı iyi hisler beslemediğine dair mektubu okudu ve Velid'e biat etmesinin daha iyi olacağını söyleyerek oradan ayrıldı. Ancak Hüseyin, Yezid'in adaletsiz, dini yaşama konusunda ciddiyetsiz, içki ve eğlenceye düşkün biri olduğunu, dolayısıyla onun Müslümanların başına halife olarak getirilmesinin doğru olmadığını söyleyerek Yezid için biat talebini reddetti. Hüseyin'in, Yezid'in halifeliğine karşı çıkmasının bir diğer sebebi de, onun Bizanslılardan kalma 'babadan oğula yöneticilik' uygulamasına karşı olmasıydı. Birkaç gün sonra, Ardından Abdullah b. Zübeyr Kabe'ye ve Hüseyin b. Ali, kardeşi Muhammed b. Hanife'nin dışında tüm ailesiyle Mekke'ye göç etti. Hüseyin, Mayıs 680'in başlarında Mekke'ye ulaştı ve Eylül ayının başına kadar orada kaldı. Yezid, bu haberi duyunca, Medine valisini azlederek yerine Amr b. Saîd b. Âs'ı tayin etti. Amr, Abdullah ibni Zübeyr'i Yezid'in halifeliğini tanımaya zorlamak amacıyla, üzerine Amr b. Zübeyr b. Avvâm önderliğinde 2000 kişilik bir asker gönderdi. Ancak, esir düştü ve Abdullah b. Zübeyr, kısas uygulayarak Amr'ın Medine'de kırbaçlattığı her bir kişiye karşılık Mekke'de onu kırbaçlattı ve daha sonra atıldığı hapishanede öldü.
Hüseyin'in Kufe'de kayda değer bir desteği bulunuyordu. Zira Kufe, babası ve kardeşinin halifeliği sırasında halifeliğin başkenti olmuştu. Kufe halkı, Birinci Fitne sırasında, Emeviler ve onların Şamlı müttefiklerine karşı savaşmıştı. Hasan'ın halifelikten feragat etmesinden memnun değillerdi ve Emevilerin yönetimi almasından büyük ölçüde hoşnutsuzdular. Hüseyin, Mekke'de bulunduğu sırada, Kufe'deki Ali'den yana olanlar (Alids) tarafından mektuplar aldı. Bu mektuplarda, Emevilerin yönetiminden bıktıklarını ve bu yönetimi baskıcı bulduklarını ve meşru bir liderlerinin olmadığını belirttiler. Hüseyin'den Yezid'e karşı bulunacakları isyan girişimini yönetmesini istediler ve eğer kabul ederse Emevilerin valisini görevden alacaklarını söylediler. Hüseyin, Kur'an'a uygun hareket eden kişinin meşru lider olduğunu belirten bir mektupla olumlu yanıt verdi ve onlara doğru yol göstereceğine dair söz verdi. Ardından kuzeni Müslim bin Akil'i Kufe'deki durumu değerlendirmek üzere gönderdi. Müslim b. Akil geniş bir destek topladı ve Hüseyin'e durumu bildirerek Kufe'ye gelmesi önerisinde bulundu. Yezid, Kufe valisi Numan bin Beşir el-Ensari'yi 'pasif' olması nedeniyle görevden aldı ve onun yerine Basra valisi Ubeydullah bin Ziyad'ı tayin etti. Ziyad'ın baskısı ve siyasi manevraları sonucunda, b. Akil'in takipçileri dağılmaya başladı ve isyanı erkenden başlatmak zorunda kaldılar. Ancak isyan bastırıldı ve Hüseyin'e yardım sağlayacak olan bin Akil öldürüldü. Hüseyin, Basra'ya bir elçi daha göndermişti, ancak elçi hiçbir destek bulamadı ve hızla yakalanarak idam edildi.
Hüseyin, Kufe'deki siyasi koşulların değiştiğinden habersiz bir şekilde yola çıkmaya karar verdi. Abdullah bin Abbas ve Abdullah bin Zübeyr ona Irak'a gitmemesini, eğer kararlıysa kadınları ve çocukları yanına almamasını tavsiye etti. Ancak, tarihçiler İbn Zübeyr'in verdiği tavsiyesinin ne ölçüde samimi olduğu konusunda kuşkuludur; zira İbn Zübeyr'in kendi liderlik planları vardı ve Hüseyin'den kurtulmuş olmaktan memnun olduğu öne sürülmektedir. Buna rağmen, Hüseyin'e Mekke'de kalması ve Yezid'e karşı muhalefeti oradan yönetmesi durumunda destek sunacağını belirtti. Hüseyin, kan dökülmesinden katiyen hoşlanmadığını söyleyerek bunu reddetti ve mevcut planını sürdürmeye karar verdi.