Şişli Camii
Mimarisi > Avlu ve diğer öğeler

Camiyi çevreleyen avluya; her birinin girişinde merdivenlerin olduğu doğu, batı ve güney yönlerine açılan basık kemerli üç kapıdan giriş yapılabilse de güney yönündeki kapı, günümüzde kullanılmaz. Hamit Aytaç tarafından güney yönündeki kapının dış tarafının üzerine yazılan besmele ile diğer iki kapının üzerindeki besmele ile başlayan birer ayet, celî sülüs türündedir. Avluyu çevreleyen duvarda, demir parmaklıklı dikdörtgen pencerelerin sıralanır. Bu duvarda yer alan mermer levhalarda, caminin yapımı esnasında bağış yapan kişilerin adları ile yaptıkları bağışlar işlenmiştir. Avluda, caminin güneyinde kalan bir bölümde, yerden bir karış kadar yükseklikte, zemini altıgen karolarla döşeli cenaze namazı sofası bulunur.
Ana binaya bitişik, tek şerefeli, çokgen planlı taş minaresi, caminin güneybatı köşesinde bulunur. Şerefenin mukarnaslı dolgusunun altında kırmızı renkli taşlarla oluşturulan bir sıra palmet motifi, minareyi çevreler. Minareye girişi sağlayan kapı dışarıda yer alırken görevlilerin kullanması için caminin içinden minareye açılan bir kapı daha vardır. Sahının ortasında mermerden yapılan, dilimli kenarlı, ajurlu, geometrik ve bitki motifleriyle bezenmiş, altın varakların da yer aldığı fıskiyeli bir havuz bulunur. Avlunun batı kesiminde yer alan üzeri açık, su haznesi "V" şeklinde birleşen on iki mermer blokla örtülü onikigen şeklinde mermer şadırvan, Nazimî Yaver Yenal tarafından tasarlanmıştır. Yarım küre şeklindeki su dağıtma haznesinde bitkisel motifler, çevresindeki olukların üzerlerinde ise palmet motifleri yer alır. Şadırvanın çevresinde bulunan pencerelerin üst kısımlarındaki mermer kasnaklarda da palmet motifleri işlenmiştir. Bu motiflerin iç yüzünde, Macid Ayral tarafından yazılmış dairesel biçimdeki celî sülüs ayetlerin yanı sıra, yan yana ikisinde "Hayır Sahibi" ve "Nuri Kozikoğlu" yazıları yer alır. Pencerelerin altındaki muslukların etrafında dikdörtgenle çevrelenmiş sivri kemerler ile bu kemerlerin etrafında işlenmiş bitki motifleri bulunur. Muslukların üzerlerinde bulunan dikdörtgen şeklindeki sabunlukların yalnızca karşılıklı iki tanesi çokgen biçimlidir. Kemerlerin üzerinde, yeşil ve kırmızı mermerden ayrıntılar yer alır.
Avlunun kuzey sınırının Halâskârgazi Caddesi ile kesişen doğu ucunda, iki katlı kütüphane binası konumlanır. Bu yapının baklava desenli başlıklara sahip sundurmasının arkasında, ek mahfilin altında kalan kısımda cami görevlileri odaları, kadın ve erkek için ayrı birer gasilhane, bu iki kısım arasında ise cenazelerin bekletilebileceği, soğuk hava tesisatı bulunan bir oda yer alsa da cami görevlilerine ait olanlar dışındaki odalar günümüzde cami araç gereçlerinin konulduğu bir depo olarak kullanılır. Yapının sonundaki oda, Şişli Camii Vakfına aittir. İkinci katta, camidekine benzer bir mihraba sahip ek bir mahfil yer alır. Avlunun doğu yönündeki kapısından girildiğinde, bu yapının iki kapısından soldaki, erkekler için yapılmış kapalı abdest alma mekânına; sağdaki ise üst kattaki ek mahfile ulaşan merdivenlerle açılır. Mermer zeminli abdest alma mekânının üç cephesinde, arka planları mermerle kaplı musluklar bulunur.
Abide-i Hürriyet Caddesi'ne bakan giriş (Ocak 2021)
Kütüphane binasından bir görünüm
Kütüphane binasının kapısı
Jacques Pervititch'in 1923 tarihli haritasında, günümüzde caminin konumlandığı arazi
Caminin giriş kısmı ve ön cephesi (Ocak 2021)
Cümle kapısının üst kısmı
Minber
Avluda yer alan ve caminin yapımı sırasında bağış yapan kişiler ile bağış miktarlarının işlendiği levhalar (Ocak 2021)
Caminin girişinden bir görünüm (Kasım 2015). Arka kısımda cümle kapısı, ön kısımda ise şadırvan yer alır.