stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Gayrisafi yurt içi hasıla
GSYİH’nin bileşenleri > GSYİH ve yaşam standardı

Kişi başına GSYİH, sıklıkla bir ekonomideki yaşam standardının bir göstergesi olarak kullanılır. Bu yaklaşımın sağladığı kolaylıklara karşın, GSYİH hakkındaki pek çok eleştiri, onun bir yaşam standardı olarak kullanılmasına odaklanmaktadır.
Kişi başına GSYİH'nin bir yaşam standardı göstergesi olarak kullanılmasının en önemli nedeni, yaygın, düzenli ve sıkça ölçülüyor olmasıdır. Dünyanın bütün ülkeleri bu ölçümlemeyi hemen hemen aynı teknikle yapar, dolayısıyla her ülkede aynı şeyin ölçüldüğüne dair bir güven oluşmuştur.
Buna karşın, GSYİH'nin bir yaşam standardı ölçütü olarak kullanılmasının güçlüğü ise, direkt bir ifadeyle, GSYİH'nin bir yaşam standardı ölçütü olmamasıdır. GSYİH bir ülkedeki belli ekonomik aktiviteleri ölçümlemeyi hedefler. GSYİH'nin bir yaşam standardı ölçütü olarak kullanılmasının gerekçesini güçlendiren argüman, (diğer değişkenlerin sabit kalacağını varsayarsak) genellikle bir ülkenin GSYİH'si yükselirken beraberinde o ülkedeki yaşam standardının da yükseliyor olmasıdır.
Ülkelerin GSYİH’lerine göre sıralandığı listeler

Ülkelerin GSYİH’ya (nominal) göre sıralanışı
Ülkelerin GSYİH’ya (SAGP) göre sıralanışı
Ülkelerin kişi başına GSYİH’ya (nominal) göre sıralanışı
Ülkelerin kişi başına GSYİH’ya (SAGP) göre sıralanışı
Ülkelerin kişi başına saatlik GSYİH’ya (SAGP) göre sıralanışı
2009 verileriyle ülkelere göre GSYİH bazlı kalkınma hızları
Vize Muafiyet Programı

Vize Muafiyet Programı (İngilizce: The Visa Waiver Program (VWP)), belirli ülkelerin vatandaşlarını vize almak zorunda kalmadan 90 güne kadar turizm veya iş için Amerika Birleşik Devletleri'ne seyahatlerine imkân sağlayan Amerika Birleşik Devletleri hükûmetinin bir programıdır. Program, 50 ABD eyaletinin yanı sıra, yine ABD'ye bağlı olan Porto Riko ve Karayipler'de bulunan Virgin Adaları için de geçerlidir. Programda olan ve ABD hükûmeti tarafından seçilen ülkelerin çoğu çok yüksek bir İnsani Gelişme Endeksi'ne sahip, yüksek gelirli ekonomiler, Gelişmiş ülkeler olarak kabul edilmektedir.
Amerika Birleşik Devletleri ve toprakları  Serbestçe birleşmiş eyaletler (hareket özgürlüğü)  Vizesiz (6 ay)  Vize Muafiyet Programı (90 ɡün)  Polis belgesi ile vizesiz (6 ay)  Amerika Birleşik Devletleri'ne girmek için vize gereklidir
Vize muafiyeti olan ülkeler

42 ülkenin vatandaşları VWP altında Amerika Birleşik Devletleri'ne vizesiz giriş için uygundur: Dışişleri Bakanlığı Vize Muafiyet Ülke Listesi ve DHS ülke listesi.
Avrupa (33)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|   Almanya   Andorra   Avusturya   Belçika   Birleşik Krallık   Çekya   Danimarka    Grönland ve    Faroe Adaları dahil   Estonya   Finlandiya    Åland dahil    Fransa   Hırvatistan |   Hollanda   Aruba    Bonaire    Curaçao    Saba (ada)    Saint Eustatius ve    Sint Maarten dahil   İrlanda   İspanya   İsveç    İsviçre   İtalya   İzlanda   Letonya |   Lihtenştayn   Litvanya   Lüksemburg   Macaristan   Malta   Monako   Norveç   Polonya   Portekiz  Azorlar ve Madeira dahil    Romanya   San Marino   Slovakya   Slovenya   Yunanistan |
Asya (7)
| --- | --- |
  Brunei   İsrail   Japonya   Güney Kore   Singapur   Katar   Tayvan: 
Güney Amerika
| --- | --- |
  Şili: 
Okyanusya (2)
| --- | --- |
  Avustralya   Yeni Zelanda:
Yol haritası ülkeleri

2005 yılından bu yana, ABD Dışişleri Bakanlığı, Vize Muafiyet Programına katılması için belirlenen "yol haritası ülkeleri" olarak bilinen ülkeler ile görüşmeler yürütmektedir. Bir ülkenin Visa Waiver Programına aday gösterilmesi, aday ülkenin vatan güvenliği ve göçmenlik uygulamaları hakkında Birleşik Devletler Vatan Güvenliği Bölümü tarafından ayrıntılı bir değerlendirmeden başlamaktadır. Bir ülkenin programdan onaylanmadan veya reddedilmeden önce aday listede kalabileceği konusunda belirlenmiş bir zaman çizelgesi mevcut değildir. 2007'de listelenen 19 yol haritası ülkesinden 12'si VWP'ye kabul edildi. 2023 itibarıyla ABD hükûmeti VWP'ye katılmayı amaçlayan yedi ülkeyi gösterdi:
Tarihçe

1986 yılında ABD Kongresinde, Amerika Birleşik Devletleri'ne turizm ve kısa süreli iş ziyaretlerini kolaylaştırmak amacı ile Vize Muafiyet Programı oluşturmak için bir yasa geçti. İngiltere, Temmuz 1988 tarihinde Muafiyet Programına katılan ilk ülke oldu. Bunu 16 Aralık 1988 tarihinde Japonya izledi. 1989 yılının Ekim ayında, Fransa, İtalya, Hollanda, İsveç, İsviçre ve Batı Almanya Vize Muafiyet Programına ilave edildi. 1991 yılında, Belçika, Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Lihtenştayn, Lüksemburg, Monako, San Marino, İspanya, Andorra ve Avusturya'nın yanı sıra Yeni Zelanda Programa katıldı.
1993 yılında, Brunei Programa kabul edilen ikinci Asya ülkesi oldu.
1 Nisan 1995 tarihinde, İrlanda programa eklendi. 1996 yılında, Arjantin (kabul edilen ilk Güney Amerika ülkesi) ve Avustralya katıldı. Arjantin, daha sonra 2002 yılında programdan çıkarıldı. 30 Eylül 1997 tarihinde Slovenya eklendi. 9 Ağustos 1999 tarihinde, Portekiz, Singapur ve Uruguay da programa katıldı. Uruguay 2003 yılında çıkarıldı.
42 ülkenin vatandaşları Vize Muafiyet Programı altında ABD'ye vizesiz giriş için uygundur:
| Ülke | Katılım tarihi | Notlar | Bölge |
| --- | --- | --- | --- |
|  Almanya | 1 Ekim 1989 |  | Avrupa |
|  Andorra | 1991 |  | Avrupa |
|  Avustralya | 1996 |  | Asya-Pasifik |
|  Avusturya | 1991 |  | Avrupa |
|  Belçika | 1991 |  | Avrupa |
|  Birleşik Krallık | 1 Temmuz 1988 | Sadece İngiliz vatandaşları | Avrupa |
|  Brunei | 1993 |  | Asya-Pasifik |
|  Çekya | 17 Kasım 2008 |  | Avrupa |
|  Danimarka | 1991 |  Grönland ve  Faroe Adaları dahil | Avrupa |
|  Estonya | 17 Kasım 2008 |  | Avrupa |
|  Finlandiya | 1991 |  Åland dahil | Avrupa |
|  Fransa | 1 Ekim 1989 |  | Avrupa |
|  Katar | 1 Aralık 2024 |  | Asya-Pasifik |
|  Güney Kore | 17 Kasım 2008 |  | Asya-Pasifik |
|  Hırvatistan | 1 Aralık 2021 |  | Avrupa |
|  Hollanda | 1 Ekim 1989 |  Aruba,  Bonaire,  Curaçao,  Saba (ada),  Saint Eustatius ve  Sint Maarten dahil | Avrupa |
|  İrlanda | 1 Nisan 1995 |  | Avrupa |
|  İspanya | 1991 |  | Avrupa |
|  İsrail | 19 Ekim 2023 |  | Asya-Pasifik |
|  İsveç | 1 Ekim 1989 |  | Avrupa |
|   İsviçre | 1 Ekim 1989 |  | Avrupa |
|  İtalya | 1 Ekim 1989 |  | Avrupa |
|  İzlanda | 1991 |  | Avrupa |
|  Japonya | 16 Aralık 1988 |  | Asya-Pasifik |
|  Letonya | 17 Kasım 2008 |  | Avrupa |
|  Lihtenştayn | 1991 |  | Avrupa |
|  Litvanya | 17 Kasım 2008 |  | Avrupa |
|  Lüksemburg | 1991 |  | Avrupa |
|  Macaristan | 17 Kasım 2008 |  | Avrupa |
|  Malta | 30 Aralık 2008 |  | Avrupa |
|  Monako | 1991 |  | Avrupa |
|  Norveç | 1991 |  | Avrupa |
|  Polonya | 11 Kasım 2019 |  | Avrupa |
|  Portekiz | 9 Ağustos 1999 | Azor Adaları ve Madeira dahil | Avrupa |
|  Romanya | 1 Nisan 2025 |  | Avrupa |
|  San Marino | 1991 |  | Avrupa |
|  Singapur | 9 Ağustos 1999 |  | Asya-Pasifik |
|  Slovakya | 17 Kasım 2008 |  | Avrupa |
|  Slovenya | 30 Eylül 1997 |  | Avrupa |
|  Şili | 2014 |  | Güney Amerika |
|  Tayvan | 1 Kasım 2012 | Sadece Tayvan vatandaşlık numarası olan vatandaşlar. | Asya-Pasifik |
|  Yeni Zelanda | 1991 |  | Asya-Pasifik |
|  Yunanistan | 5 Nisan 2010 |  | Avrupa |
Hayri Gür Spor Salonu

| Hayri Gür Spor Salonu |
| --- | --- |


Tam isim: Pelitli Hayri Gür Çok Amaçlı Spor Salonu
Yer: Trabzon, Pelitli
Koordinatlar: 40°59′12″K 39°48′19″D﻿ / ﻿40.98667°K 39.80528°D﻿ / 40.98667; 39.80528
Temel atma: 2008
Açılış: 9 Mayıs 2011
Zemin: Parke
Maliyet: 23 milyon TL
Mimar: 2008
Eski isim(leri): Pelitli Spor Salonu
Kapasite: 7.500


Hayri Gür Spor Salonu, Trabzon-Pelitli'de bulunan 7.500 kişi kapasiteli spor salonu.
Yapılışı

Salon EYOF Trabzon 2011 için yapılmaya başlanmıştır. Önceleri salonun 5.000 kişi kapasiteli olması planlansa da, daha sonra bu rakam 7.500'e çıkartılmıştır. Salon Trabzon'un Pelitli semtinde bulunur. Bunun için adı Trabzon Pelitli Spor Salonu olması öngörülse de; Trabzonspor'un ilk teknik direktörü ve Trabzon'un önemli spor adamlarından Hayri Gür'ün vefatı üzerine; dönemin Trabzon valisi Recep Kızılcık salona Gür'ün adının verileceğini söylemiştir. EYOF Trabzon 2011 basketbol müsabakaları bu salonda oynanmıştır. Türkiye Basketbol Ligi takımlarından Medical Park Trabzonspor maçlarını bu salonda oynamıştır.
2023-2024 sezonu itibarıyla Trabzonspor maçlarını bu salonda oynamaktadır.
Kapasitesi

Salonun kapasitesi 7.500 kişidir.
Organizasyonlar

Türkiye Basketbol Federasyonu 2011 Gençler Basketbol Şampiyonası
Türkçe Olimpiyatları 2011
Beko All Star 2012 Trabzon
Fiba EuroChallenge Final Four 2015
Ev sahibi ekipler

Trabzonspor
Trabzonspor BK
2025 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Kıbrıs Cumhuriyeti

|  2025 Eurovision Şarkı Yarışması  |
| --- | --- |
Ülke:  Kıbrıs Cumhuriyeti
Seçim süreci
Seçim adı: Görevlendirme
Seçim tarih(ler)i: Katılımcı: 2 Eylül 2024 Şarkı: belli değil
Seçilen yarışmacı(lar): Theo Evan
Eurovision Şarkı Yarışması'nda Kıbrıs Cumhuriyeti
◄2024  2026►
Kıbrıs Cumhuriyeti, İsviçre'nin Basel kentinde yapılacak 2025 Eurovision Şarkı Yarışması 'na Theo Evan ile katılacaktır. Kıbrıslı yayıncı Kıbrıs Yayın Kurumu (CyBC) tarafından yapılacak Görevlendirme yöntemi sonucunda ülkenin temsilcisi seçilmiştir.
Geçmişi

Ana madde: Eurovision Şarkı Yarışması'nda Kıbrıs Cumhuriyeti
2025 yarışması'ndan önce, Kıbrıs Cumhuriyeti Eurovision Şarkı Yarışması'na kırk bir kez katılmış, ilk katılımını 1981 yılında gerçekleştirmiştir. Kıbrıs Cumhuriyeti günümüze dek hiç kazanamamıştır. Ülke en iyi derecesini 2018 yılında Eleni Foureira'nın seslendirdiği "Fuego" adlı şarkısıyla ikinci olarak almıştır. En kötü derecesini ise 2011 yılının yarı finalinde 18. olarak almıştır. Kıbrıs Cumhuriyeti Yarı final sistemi getirilen 2004 yılından bu yana 7 kez finale çıkamamıştır. 2024 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti Silia Kapsis'in seslendirdiği "Liar" adlı şarkı ile yarı finalde 6. olarak finale çıkmış, finalde 15. olmuştur.
Kıbrıslı yayıncı Kıbrıs Yayın Kurumu (CyBC) Kıbrıs Cumhuriyeti'nin temsilcisini seçmek için görevlendirilen kuruluştur. Ülke ilk katıldığı 1981 yılından bu yana Eurovision Şarkı Yarışması için temsilcisini Ulusal Final veya Görevlendirme yöntemleri ile belirlemektedir. Kıbrıslı yayıncı 2016 yılından beri düzenlediği Görevlendirme yöntemi ile temsilcisini seçecek.
Eurovision'dan önce > Görevlendirme

Görevlendirme, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin 2025 Eurovision Şarkı Yarışması'na temsilci göndermek için CyBC yayıncısı tarafından oluşturulmuş yöntemdir.
2 Eylül 2024 tarihinde CyBC yayıncısı üllkelerini 2025 yarışması'nda Theo Evan'ın temsil edeceğini açıklamıştır.
Alfred Jodl

| Alfred Jodl |
| --- | --- |

Doğum: 10 Mayıs 1890 Würzburg, Bavyera
Ölüm: 16 Ekim 1946 (56 yaşında) Nürnberg, Bavyera
Bağlılığı:  Alman İmparatorluğu (1918'e kadar)  Weimar Cumhuriyeti (1933'e kadar)  Nazi Almanyası
Branşı: Wehrmacht
Hizmet yılları: 1903 - 1945
Rütbesi: Generaloberst
Komutası: OKH Harekât Dairesi başkanı
Çatışma/savaşları: I. Dünya Savaşı II. Dünya Savaşı
Ödülleri:       
İmza
 
Alfred Jodl (10 Mayıs 1890, Würzburg Almanya- 16 Ekim 1946, Nürnberg, Almanya), Alman Generaloberst.
Biyografi > İlk yılları

Alfred Jodl, Münih Okulu'nda eğitim gördü. 1910 yılında mezun oldu. General Ferdinand Jodl kardeşi, Viyana Üniversitesi'ndeki filozof ve psikolog Friedrich Jodl amcası idi. Alfred Jodl Askeri öğrenci olarak kariyerine başladı. 1911'de kıdemli Astsubay, 1912'de bir piyade alayında Teğmen olarak görev yaptı.
Biyografi > I. Dünya Savaşı'nda

I. Dünya Savaşı'nda topçu subayı olarak görev almıştır. 1914-1916 yılları arası Batı Cephesi'nde bir batarya subayı olarak görev yaptı. İki kez yaralanmıştır. 1917 yılında Jodl, bir kurmay subay olarak batıya dönmeden önce Doğu Cephesi'nde kısa bir süre görev yaptı.
Biyografi > Savaşlar arası dönem

Savaş'tan sonra 1919'da Volkswehr (Halk Savunması) üyesi oldu. Versay Antlaşması ile Reichswehr'e katıldı. 1921'de Yüzbaşılığa terfi etti. Komutan yardımcılığı eğitimi aldı. 1931'de Binbaşı oldu. 1932'den itibaren Reich Savunma Bakanlığı Birlikler Bürosu'nda çalıştı. 1933'te Yarbaylığa terfi ettirildi ve Türk Ordusu'na gönderildi. 1935'te Albay ve Silahlı Kuvvetler Yönetim Dairesi'nde Ülke Savunması Bölüm Başkanı oldu.
Jodl, Anschluss (Avusturya'nın ilhakı) sırasında Viyana'ya gönderilerek Ekim 1938 ile Ağustos 1939 tarihleri arasında 44. Tümene Artilleriekommandeur (Topçu komutanı) olarak atandı. 1939'da Tümgeneralliğe terfi ettirilerek Wilhelm Keitel'in kurmay başkanlığına atandı.
Biyografi > II. Dünya Savaşı

II. Dünya Savaşı'nda ise Karargâh Subayı olarak Adolf Hitler'in en yakınında görev yapmıştır. 1939 yılından 1945 yılına kadar Alman Silahlı Kuvvetler Komutalığının Harekât Dairesi Başkanlığını (OKH) yürüttü. Savaş boyunca Barbarossa Harekâtı hariç bütün harekât planlamalarında etkili oldu. Jodl, Danimarka ve Norveç'in hızlı işgali sırasında Kurmay Başkanlığı yaptı. 1940'ta Topçu Generali oldu. 1944'te Orgeneralliğe yükseltildi.
Ana Paula Borgo

Ana Paula Borgo (20 Ekim 1993 - 11 Mayıs 2023), Brezilyalı voleybolcudur.
Yaşamı ve kariyeri

Borgo, 20 Ekim 1993'te Bauru, São Paulo, Brezilya'da doğdu. Aktif spor kariyerini smaçör pozisyonunda 2011-2023 yılları arasında; ülkesi Brezilya, Türkiye ve İtalya'daki voleybol kulüplerinde südürdü.
Aynı zamanda Brezilya kadın millî voleybol takımı bünyesinde 2015 FIVB Voleybol Kadınlar U23 Dünya Şampiyonası ve 2019 FIVB Voleybol Kadınlar Uluslar Ligi'nde mücadele etmiştir.
Ölümü

Borgo, 11 Mayıs 2023'te São Paulo, Brezilya'da Eylül 2022'den bu yana mücadele ettiği mide kanseri nedeniyle henüz 29 yaşındayken ölmüştür.
Kulüpleri

São Caetano (2011–2015)
E.C. Pinheiros (2015–2016)
Finasa/Osasco (2016–2018)
Praia Kulübü (2018–2019)
Fluminense FC (2019–2020)
Kale Spor 1957 (2020–2021)
Bergamo Voleybol (2021-2022)
Başarıları > Bireysel

2014 U22 Güney Amerika Şampiyonası – "En İyi Rakip Smaçör"
Başarıları > Kulüp

2018–19 Brezilya Süperligi –  Dentil/Praia kulübüyle ikincilik
2019 Güney Amerika Kulüpler Şampiyonası –  Dentil/Praia kulübüyle ikincilik
Ahad bint Abdullah

| Ahad bint Abdullah |
| --- | --- |

Umman sultanının eşi
Hüküm süresi: 11 Ocak 2020 - günümüz

Doğum: 04 Nisan 1969 (55 yaşında) Maskat, Umman
Eş(ler)i: Heysem bin Tarık
Çocuk(lar)ı: Ziyezin bin Heysem el-Said Bilarab bin Heysem el-Said Süreyya bint Heysem el-Said Ümeyme bint Heysem el-Said
Hanedan: Bu Said Hanedanı
Babası: Abdullah bin Hamed Âl-i Bu Saidi
Dini: İbadi İslam
Ahad bint Abdullah bin Hamed el-Busaidiya (Arapça: عهد بنت عبدالله بن حمد البوسعيدية; d. 4 Nisan 1969, Maskat) Umman Sultanı Heysem bin Tarık'ın eşi.
Seyyide Ahad, Adalet, Evkaf ve İslami İşler Bakanlığı eski adalet müsteşarı ve eski Müsendem valisi olan Seyyid Abdullah bin Hamed Âl-i Busaidi'nin kızıdır. Babası, Umman'ın Bu Said Hanedanı'ndan ilk hükümdarı Ahmed bin Said'in soyundan gelmektedir.
İlk öğrenimini Umman'da, yüksek öğrenimini ise ülke dışında sosyoloji alanında tamamladı.
Türkiye'de madencilik

Türkiye'de madencilik gelişmiş sanayi kollarından biridir. Türkiye madenler bakımından zengin bir ülkedir. Ayrıca bazı madenler bakımından dünyanın önemli ülkeleri arasındadır. Türkiye'nin madenlerinin tamamı henüz belirlenmemiştir. Maden arama çalışmaları hızla devam etmekte ve yeni maden yatakları bulunmaktadır. Türkiye'nin madenciliğinin şu andaki üretimi, tümüyle kendi endüstri kuruluşlarımızın gereksinimine yönelik değildir. Bir kısmı ham olarak ya da yarı işlenmiş halde yurt dışına satılmaktadır.
6592 sayılı Maden Kanunu'na göre "Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, içinde bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir. Madenler, devlet ya da üretilen madenden devlet hakkı ödenerek özel veya tüzel kişiler tarafından işletilebilir."
Anadolu'da madencilik

Anadolu, madenciliğin eskilere dayandığı bir yerdir. Osmanlı'da 1815'te Bandırma'da bor, 1829'da Zonguldak'ta taş kömürü, 1848'de Bursa- Harmancık'ta krom bulunmuştur. Cumhuriyetin ilanından sonra, 1935'te kurulan Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü (MTA), madenciliğimizi ciddi biçimde ele alınmasına yönelik olan bir kuruluştur. Bu kuruluş, arama çalışmaları gerçekleştirirken yine cumhuriyet döneminde kurulan Etibank, işletme ve pazarlama işlerini yürütmeye başlamıştır. 1957'de Türkiye Kömür İşletmeleri kömür üretimini Etibank'tan devralmıştır. Bu devlet kuruluşlarından başka, özel sektör kuruluşları da bulunmaktadır.
Türkiye'deki maden rezervleri

Dünyadaki endüstriyel ham madde rezervinin %2,5'i; kömür rezervlerinin %1'i; jeotermal potansiyelinin % 0,8'i ve metalik maden rezervlerinin %0,4'ü Türkiye'dedir. Dünyadaki yeri açısından en zengin maden: dünya rezervinin %72'sinin bulunduğu bor mineralleridir. Ülke coğrafyasında jeolojik zaman çeşitliliği ve farklı coğrafi etkiler bulunması nedeniyle çeşit olarak zengin, rezerv olarak nispeten sınırlı durumdadır. Gezegende üretimi ve ticareti yapılan 90 türde maden ve mineralden 13'ü ekonomik ölçekte ülkede yer almaz. 22 maden rezervi yeterli ve ihraç edilir konumda; 28 maden türünde ise kısmen yeterli konumdadır. 27 maden ve mineralin rezervleri ve tenörleri, ekonomik madencilik için yetersizdir. Türkiye, madencilik açısından "kendine kısmen yeterli" olan ülkeler arasındadır. Ülkede ekonomik şekilde var olan madenler: bor, barit, jips, lületaşı, mermer, diyatomit, perlit, manyezit, stronsiyum tuzları, sepiyolit, fluorit, kireçtaşı, ponza, sodyum sülfat, zeolit, profilit, kuvars-kuvarsit, linyit, feldspat, kayatuzu, olivin, dolomit, silis kumu, bentonit, trona, asbest, kalsit ve Zımpara taşı olarak sıralanabilir.
Endüstriyel hammaddeler

Türkiye'nin kendine yeten ve ayrıca dışsatıma konu olan endüstriyel hammaddeleri: mermer, doğal taşlar, bor tuzları, feldspat, çimento hammaddeleri, perlit, pomza, sodyum sülfat, sölestin, kaya tuzu, barit, manyezit, kaolin, lüle taşı, dolomit, jips, kuvars kumu, bentonit, zımpara, pirofillit, kalsit.
Yeterli rezerv olup da değerlendirilmeyenler: Trona, Asbest, Fluorit, Disten, Diyatomit, Zeolit, Olivin, Sepiolit, Vermikülit, Alunit
Normal ölçüde, ihtiyaca bağlı olarak işletilen hammadde kaynakları: Kil, Halloysit, Nefelinsiyenit, Tras, Yapı Taşları, Kalker-marn, Kum-Çakıl, Tuğla Toprakları
Rezervi ülkeye yetmeyen endüstriyel hammaddeler: fosfat, kükürt, grafit, mika, wollastonit, talk.
Ülkede işletilebilecek nitelikte bulunmayan hammaddeler: potasyum tuzları, lityum, titan mineralleri, zirkon, andaluzit, silimanit, korindon, elmas, iyot, brom.
Türkiye'deki madenler > Altın

Ana madde: Türkiye'deki altın madenleri listesi
Türkiye altın yatakları Ege, Doğu Karadeniz, İç Ege ile Doğu Anadolu'da yoğunluktadır. Aktif madenlerde çıkarılan Altın için ortalama 0,6-12,65 gram/ton cevher tenörü bulunmaktadır. Ülke topraklarında işletilebilir altın rezervinin 1000 ton, jeolojik yapı ve altın oluşum modellerine bağlı potansiyelin 6 000-7 000 ton tahmin edilmektedir.
Ülkede verilen altın arama ruhsatlarının sadece %0.28'i ekonomik olarak işletilmeye uygun orta büyüklükte bir madendir. Orta büyüklükteki maden rezervleri 1-5 milyon ons altına sahiptir.
| Maden | Şehir | Şirket | Kuruluş Tarihi | Üretim Miktarı |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Kışladağ altın madeni | Uşak | Tüprag | 2006 | 13 Ton Altın |
| Çöpler altın madeni | Erzincan | Anagold | Aralık 2010 | 6.5 Ton |
Efemçukuru, Menderes (İzmir), Ovacık, Bergama (İzmir), Havran (Balıkesir), Mastra (Gümüşhane), Sart, Salihli (Manisa), İliç (Erzincan), Sivrihisar (Eskişehir), Kocasinan (Kayseri), Kışladağ Eşme, (Uşak) altın üretimi devam etmektedir. Altın üretimi 2000 ile 2013 yılları arasında düzenli olarak artmış, bu yıldan sonra azalmaya başlamıştır.
Türkiye'deki madenler > Bakır

Bakır, kolay işlenen ve hayli geleceği olan bir madendir. Elazığ'da Maden (Ergani Bakır İşletme), Artvin'de Murgul (Göktaş) ve Kastamonu'da Küre bakır çıkartılan yerlerdir. Rize Çayeli'nde bulunan bakır yatakları ise 1994 yılından itibaren işletilmeye başlanmıştır.
Kahramanmaraş'ın Afşin-Elbistan ilçeleri arasındaki bölgede yapılan çalışmalarda 2013 yılında yaklaşık 1 milyar tonluk rezerv olduğu düşünülen bakır yatağı bulunmuştur.
Türkiye'deki madenler > Bor

Kullanım alanı yaygın olan bor madeni, boraks ve asitborik elde edilmesi bakımından da önemlidir. Balıkesir'de Sultançayırı ve Bigadiç Eskişehir'de Seyitgazi ve Kütahya çevresi önemli çıkarım alanlarıdır. Türkiye, bor minerallerinde dünyanın en zengin ülkesidir. Ayrıca bor madeni, deri renklendirici, böcek ve bitki öldürmede de kullanılır.
Türkiye'deki madenler > Boksit

Konya'nın Seydişehir ilçesi, Antalya'da Akseki, Gaziantep'te İslâhiye ve Muğla'nın Milas ilçesinde çıkarılan boksit madeni alüminyumun ham maddesidir.
Türkiye'deki madenler > Demir

Türkiye'nin birçok yerinde çıkarılan bir madendir. Demir çıkarımının %80'ini Doğu Anadolu bölgesi içerisinde kalan Divriği sağlar. Balıkesir'de Eymir ve Çarmık, Ege Bölgesinde Ayazmand ve Torbalı, Kahramanmaraş ile Kayseri arasında Faraşa ve Karamadazı, Sivas Hekimhan arasında Hasan Çelebi ve Doğu Marmara'da Çam Dağı, önemli demir alanlarıdır. Demir, endüstride en çok kullanılan maden cevheridir.
Türkiye'deki madenler > Krom

Sert, paslanmaz ve iyi parlatılan bir maden olan krom, kaplamacılık ve çelik yapımında yaygın olarak kullanılır. Türkiye'de yaygın olarak çıkarılan madenlerden biri de kromdur. En zengin krom yatakları; Elazığ'da Guleman (%44), Batı Akdenizde (Fethiye, Marmaris arasında) Dalaman havzası, Kütahya ile Bursa arası ve Eskişehir'in doğusundaki Seyitgazi'de yer alır. Adana'nın kuzeyindeki Aladağ yöresinde de yeni krom yatakları bulunmuştur. Aladağ krom yatakları, Dünyanın en zengin yataklarıdır. Türkiye, krom çıkarımında dünyada 3. sıradadır. Türkiye, çıkardığı kromu büyük ölçüde cevher olarak satmaktadır. Bu nedenle çıkarımını dış taleplere bağlı olarak ayarlanır.
Türkiye'deki madenler > Kükürt

Kükürt Türkiye'de, Isparta'nın Keçiborlu ilçesi ile Denizli'nin Sarayköy ilçesinde bulunur. Kükürt barut, kibrit üretiminde kullanılmaktadır. Ayrıca tarım ilacı ve gübre yapımında da kullanılır.
Türkiye'deki madenler > Manganez

Manganez Türkiye'de Zonguldak'ın Ereğli ve Artvin'in Borçka (Murgul) çevrelerinde çıkartılan bir madendir. Denizli Tavas'ta yeni yatakları bulunmuştur. Çeliğe sertlik kazandırmak ve direncini artırmak için kullanılır.
Türkiye'deki madenler > Cıva

İzmir'in Ödemiş ve Karaburun, Konya'nın Sarayönü çevresinde ve ayrıca Niğde civarlarında çıkartılır. Dişçilik sanayisinde ve termometre yapımında kullanılır.
Türkiye'deki madenler > Tuz

Çeşitli yollarla elde edilen bir doğal kaynaktır. Kayatuzu olarak çıkartıldığı gibi, deniz suyundan ve açık işletme olarak Tuz Gölü'nden de elde edilir. En fazla tuz üretimi İzmir'deki Çamaltı tuzlasında, deniz suyundan elde edilir. Çankırı, Erzurum, Kars, Nevşehir, Kırşehir, Yozgat ve Konya'da işletilmektedir. Türkiye, birçok madende zengin bir ülkedir. Bu madenlerden bazıları turistlik eşya yapımında kullanılır. Lületaşı (Eskişehir'de) ve oltu taşı (Erzurum'da) bu özellikte olanların en önemlileridir.
Türkiye'deki madenler > Taş kömürü

Yurdumuzda tüketilen enerji kaynakları arasında taş kömürünün önemli bir yeri vardır. Ayrıca demir-çelik ve kimya sanayilerinin önemli ham maddesidir. Başlıca taş kömürü yataklarımız; Zonguldak,Bartın  ve çevresindedir. Burası Türkiye'nin tek maden kömürü havzasıdır. Bir milyon tonu aşan rezervi vardır.
Türkiye'deki madenler > Linyit

Yaygın olarak Türkiye'nin her bölgesinde çıkarılmaktadır. Ege bölgesi linyitleri oldukça kalitelidir. Manisa'da Soma, Kütahya'da Tavşanlı, Tunçbilek ve Değirmisaz, Amasya'da Çeltek ve Erzurum en önemli çıkarım yerleridir. Kahramanmaraş'ın (Afşin-Elbistan),Muğla'nın Yatağan ve Milas linyitlerinin kalori değeri düşüktür. Bu nedenle termik santrallerde kullanılır.