Akran denetimi
Farklı denetim stilleri

Akran denetimi kullanılan uzmanlık seviyesi bakımından sıkı olup, fazla zorlayıcı olmayabilir. Araştırma fonu verecek bir kuruluşun çok fazla parası olabilir veya bir derginin seçebileceği kaliteli makale adayları sınırlı olabilir, böyle durumlarda ince eleme yapmaya gerek yoktur. Tersine, fonlar veya dergi sayfaları sınırlı ise, akran denetimi çok az sayıda başvuru veya makalenin seçilebilmesini sağlayabilir. Dergilerin kabul oranları çok farklı olabilir: Nature genelde kendisine sunulan yazıların %5'ini yayımlar, buna karşın Astrophysical Journal %70'ini yayımlar.
Çoğu zaman neyin "yeterli" olduğuna karar vermek editöre veya denetim organizatörüne kalır. Başka durumlarda ise uygulanacak sıkılık konusunda denetmenlere genel yönergeler verilerek her birinden bu konuda görüş istenir.
Science ve Nature gibi genel içerikli dergilerin yayım standartları son derece sıkıdır ve bunlar makaleleri yüksek kaliteli olmalarına rağmen reddedebilirler, eğer editör söz konusu çalışmanın çok önemli bir buluş olmadığına kanaat getirirse. Bu tip dergilerin iki aşamalı bir denetim sistemi vardır. İlk aşamada yayım kurulu üyeleri makaledeki buluşların -eğer doğru oldukları sonradan gösterilebilirse- Science veya Nature'da yayımlanmayı hakkedecek kadar önemli olup olmadığına karar verirler. Çoğu makale bu aşamada reddedilir. Bu 'ön denetleme'den geçen makaleler sonra daha ayrıntılı değerlendirme için dergi dışı denetmenlere yollanır. Tüm denetmenler yayımlanmayı önerdikten sonra ve yazarlar tüm eleştiri ve değişik önerilerine uysa dahi, makaleler derginin uzunluk sınırlamaları nedeniyle kısaltılmaları için geri yollanabilir. Elektronik yayımcılık sayesinde artık dergi sayfalarına sığmayan malzemeler derginin web sitesinde Elektronik Destek Bilgi arşivine yerleştirilmektedir.
Kimya gibi genel sahalarda yayım yapan dergilerde de benzeri bir yenilikçilik arayışı vardır. Örneğin Journal of the American Chemical Society (Amerikan Kimya Derneği Dergisi) gelen tüm makaleleri denetime yollar, denetmenler makalenin bilimsel kalitesinin yanı sıra derginin genel okuyucu kitlesine mi yoksa daha özelleşmiş bir alt grubuna mı uygun olduğu konusunda değerlendirmeleri istenir. İkinci durumda, daha uzmanlaşmış bir dergide yayımlanma önerilir. Editör yazarlara makale metni ve denetim raporlarını doğrudan bu tip bir dergiye (örneğin Journal of Organic Chemistry - Organik Kimya Dergisi) iletmeyi önerir. Eğer denetmen raporu böylesi bir kararı destekliyorsa ikinci dergi tekrar bir denetim yapmadan makaleyi kabul edebilir.
Akranlar tarafından makalelerin elenmesi bazı sahalarda "bırakınız yapsınlar" (laissez faire) bir felsefe ile değerlendirilir. Fizikte, örneğin, bir derginin kalitesinin okuyucu kitlesi tarafından belirlenmesi gerektiği görüşü hakimdir. Böylesi bir kültürde dahi akran denetimi yayımlanacak malzemenin yüksek standartlara sahip olmasının sağlar. Bariz hatalar yakalanır, yazarlar okurlarından düzeltme ve öneriler alırlar.
Akran denetim sürecinin bütünlüğünü korumak için, başvuru yapan yazarlar makalelerinin kim tarafından denetlendiğini bilmemeleri gerekir; bazen makaleden sorumlu olan editör yardımcısının kimliği dahi onlardan gizlenebilir. Bazı dergilerde, yazarların kimliği de denetmenden gizlenir, bunun amacı yazarların kimliğinin denetmende önyargı oluşturmasını engellemektir. Böyle durumlarda bir tek yardımcı editör yazarların kim olduğunu bilir. Yazar ve denetmenin kimliklerinin gizli tutulduğu denetime "çift maskeli" veya "çift kör" denetim (İng: double blind peer review) denir, sadece denetmenin kimliğinin gizli olduğu sürece değinmek için "tek maskeli" denetim terimi kullanılır. İki maskeli denetimde makalede yazarların kimliğini belli edecek her türlü bilginin denetimden evvelden çıkartılması gerekir. Denetmenlerin anonimliği neredeyse evrensel olmakla beraber, çift maskeli denetimler hâlen nispeten enderdir.
Çift maskeli denetimin eleştirmenleri, anonimliği sağlamak için kullanılan ek önlemlere rağmen, bunun tamamen sağlanamadığı, bazı yaklaşım, yöntem, yazı tarzı, simge seçimlerinin belli araştırma gruplarına ve hatta belli bir kişiye işaret ettiğini belirtirler. Çift kör denetim yönteminin savunucuları ise onun en az geleneksel denetim kadar iyi çalıştığını ve bilimsel finansman ve yayımcılığın daha adil ve eşit görünmesine sağladığını öne sürmekteler. Behavioral Ecology dergisi çift kör akran denetimine geçtikten sonra kadın yazarların sunduğu makalelerin kabul oranı artmış, ekoloji dalında yayım yapan ve tek kör denetime devam benzer dergilerde ise kadın yazarların kabul edilme oranı değişmediği bulunmuştur. Sosyal ve Beşeri bilimlerde çift maskeli denetim yaygın olarak kullanılmakta ve bu sahalarda desteklenmektedir, biyomedikal bilimlerde ise tek maskeli denetime göre olan avantajı hâlâ tartışmalıdır. Çok rekabetli sahalarda (sinir bilimleri gibi) ve ticari boyutlu sahalarda (malzeme bilimi ve kimya mühendisliği gibi) çift maske denetimi desteklenirken, açık bilgi erişimi geleneği olan sahalarda (matematik ve astronomi gibi) bu yöntem az destek bulmaktadır.
Eğer bir yazar ve denetmen birbirlerine normalden öte bir saygı (veya küçümseme) duyarlarsa bir çıkar çatışması ortaya çıkar. Bu yüzden denetmenler yazarın kimliğini görebiliyorlarsa çıkar çatışmalarını bildirmeleri istenir. Yazarlar da çıkar çatışması yaratacak kişilerin denetmen olmamasını önceden talep edebilirler. Bir çıkar çatışması durumunda çatışmalı denetmenin makaleyi görmesine izin verilmez. Bir denetmenin çıkar çelişkisini bildirmesi meslek ahlakî ve kişisel nâmus meselesidir. Denetim raporları halka açık değilse de bunlar kayıtlarda mevcuttur ve denetmenin inanılırlığı o kişinin akranlarına kendisini nasıl sunduğuyla ilişkilidir. Bazı bilişim mühendisliği dergileri (örneğin IEEE Transactions on Software Engineering) maskesiz denetim kullanır ve çıkar çatışması olup olmadığı hem yazar hem denetmenlerce editöre bildirilir.
Daha sıkı bir sorumluluk standardı ise bilimsel teftiştir. Denetmenler parasız görev yaptığı için denetim yaparken bir teftişte olduğu kadar çok zaman ve emek harcayamazlar. Bazı dergi (ve NSF gibi fon veren kurumlar) başka bir araştırmacının araştırma sonuçlarını doğrulayabilmesi için kullandıkları veri ve yöntemleri kamuya açık şekilde arşivlemesini şart koşar.