stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Senet (oyun)
Oynanış Teorisi > Gelişme

Oyuna başlayan oyuncu sayma çubuklarını yeniden atar ve aşağıdaki kurallara göre oyun devam eder;
Oyun ileriye doğru oynanır. Eğer ileriye doğru oynamak mümkün değilse, geriye doğru hamle yapılır. Hamle yapılması zorunlu figür(ler) son 3 karede (28,29,30) yer aldığı takdirde geri ya da ileri doğru hamle yapılamaz.
Oyun boyunca istenilen figürle hamle yapılabilir. Mevcut hamle için tek bir taş dahi varsa o taşla hamle yapılır.
Oynama sırası kendinde olan oyuncu, rakip taş korunmadığı sürece geçebilir ya da üzerine gelerek kendi bulunduğu pozisyonla yer değiştirebilir.
Bir oyuncunun iki ya da daha fazla figürünün yan yana gelmesi durumunda kendine koruma sağlar. Korumadaki bir figür, rakip oyuncunun hamlesiyle yer değiştirmez.
Oynanabilecek hiçbir hamle mevcut değilse, pas geçilerek oyun sırası rakibe kalır.
26. kareye tam sayı ile gelinebilir ve devamındaki karelere, buraya hamle yapmadan geçilemez. Mevcut hamle, tam sayı ile 27. kareye gitmeyi zorunlu kılıyorsa 15. kareye geri dönülür. Dönmesi gereken figür, 15. karede korumada başka bir figür olması sebebiyle dönüşünü gerçekleştiremezse, geriye doğru olmak üzere en yakın boş kareye yerleştirilir.
27, 28 ve 29.'uncu karede olan figürler, sadece dışarı çıkabilecekleri tam sayıyı bulduklarında çıkabilirler. Son karede yer alan (30. kare) bir figür, herhangi bir sayı ile oyundan çıkabilir.
26. kare üzerindeki figür, son 3 kareye veya mevcut ilerleme hamlesi yoksa geriye gidebilir. 26. kareden oyun dışına çıkmak için 5 tam sayısına ihtiyaç vardır.
26. karede yer alan rakip figür korunmuyor ise, oyuncunun 26. kareye gelmesi ile yer değiştirir. Son üç karede yer alan rakip figür korunmuyor ise, sadece 26. karede yer alan oyuncunun figürü ile yer değiştirebilir.
Oynanış Teorisi > Bitiş

Taşlarını ilk bitiren oyuncu, oyunu kazanır.
Oyundaki Özel Karelerin Özellikleri

Oyunda belirlenmiş bazı özel kareler vardır. Bunlar değişik hiyerogliflerle ifade edilir. Geçmişten günümüze ulaşan çeşitli Senet oyun tahtalarında, değişen inanışlardan dolayı değişiklik gösteren hiyeroglifler mevcuttur. Günümüzde oynanmaya devam eden modern oyun tahtası versiyonunda aşağıdaki hiyeroglifler yer almaktadır:
| Simgeler | İsimler | Özellikleri |
| --- | --- | --- |

|  | 15. Kare: Canlanma Evi | Nil Nehri' ne düşen figür(ler) buraya geri dönerek canlanırlar. |
|  | 26. Kare: Mutluluk Evi | Oyunu bitirmesi gereken her figürün öncelikle buraya girmesi gerekir. |
|  | 27. Kare: Nil Nehri | Buraya gelen figür boğulur. Tekrar oyuna girmesi için 15. kare olan Canlanma Evi' ne girmelidir. |
|  | 28. Kare: (Khu) Niyet Evi | Buraya gelen figür, oyundan çıkmak için gerekli olan 3 tam sayısına ihtiyaç duyar. |
|  | 29. Kare: (Ka) İkizler Evi | Buraya gelen figür, oyundan çıkmak için gerekli olan 2 tam sayısına ihtiyaç duyar. |
Brooklyn Müzesi'ndeki Senet oyun tahtası
Oyun[ölü/kırık bağlantı] yönünü gösteren şema
Mehmet Ruhi Arel

| Mehmet Ruhi Arel |
| --- | --- |
Doğum: 1880 İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 14 Ekim 1931 (51 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Kasımpaşa Kulaksız Aile Kabristanı
Eğitim: Mekteb-i Bahriye-i Şahane
Meslek: Ressam

Mehmet Ruhi Arel, (d. 1880 - ö. 14 Ekim 1931), Türk ressam.
1914 kuşağı ressamları ve 4. kuşak Asker Ressamlardandır. Osmanlı Ressamlar Cemiyeti'nin kurucularındandır.
Yaşamı

1880 yılında Galata, İstanbul'da doğdu. Babası Galatalı Halil İlhami Efendi, dedesi Diyarbakırlı Kadiri Şeyhi Hacı Ali Baba'dır. İlkokulu bitirdikten sonra Bahriye Mektebi'ne girdi.
1900'de Mekteb-i Bahriye-i Şahane'yi bitirdi. 1909'da Sanayi-i Nefise'de, Avrupa'ya öğrenci göndermek amacıyla açılan sınavı kazanarak Paris'e resim öğrenimi için gitme hakkını elde etti. Paris Güzel Sanatlar Ulusal Yüksek Okulu'nda Fernand Cormon‘un yanında beş yıl çalıştı. 1914'te I. Dünya Savaşı başladığında Mehmet Ruhi Bey de arkadaşları gibi Türkiye'ye döndü.
Sanat yaşamına Akademi'de öğretim üyesi olarak devam etti. Bir süre sonra, Akademi'deki sanat eğitimini, çağın gidişine uygun görmediği için görevinden ayrıldı. Darüleytam, Kabataş, Namık Kemal, Kız Muallim okullarında ve Bahriye'de resim öğretmenliği yaptı.
Osmanlı Ressamlar Cemiyeti'nin kurucusu idi. Keman çalar, iyi derecede İngilizce ve Fransızca bilirdi. I. Dünya Savaşı sonunda İstanbul'da Enver Paşa tarafından açılan resim atölyesine Sami Yetik, Ali Cemal Ben'im, Ali Sami Boyar, Namık İsmail, Hikmet Cevat ve İbrahim Çallı ile birlikte o da devam etmiş, savaşın etkilerini de yansıtan tablolar üretmişti.
Ruhi Arel, 14 Ekim 1931 tarihinde İstanbul'da 51 yaşında ölmüştür. Kasımpaşa Kulaksız Aile Kabristanı'na defnedildi.
Galeri

Atatürk'e İstikbal, ARHM, 1927,
Mehmet Ruhi Arel tarafından çizilen Erkek Vücut Modeli
Obezite

| Obezite |
| --- | --- |

En iyi, aşırı kilolu ve obez olanları temsil eden siluetler ve bel çevreleri
Uzmanlık: Endokrinoloji 
146 kilo, 47 BMI'ya sahip "süper obez" kategorisinde bir erkek
Obezite, biriken fazla vücut yağının sağlık üzerinde olumsuz bir etkisi olabilecek seviyede çok olması nedeniyle oluşan tıbbi bir durumdur. Bir kişinin ağırlığının kişinin boyunun karesine bölünmesiyle elde edilen bir ölçüm olan Vücut kütle indeksinde (VKİ) genel olarak indeksi 25 kg/m2 ila 30 kg/m2 ve üzeri olanlar obez olarak kabul edilirler. Bazı Doğu Asya ülkelerinde ise daha düşük değerler kullanılmaktadır. Obezite özellikle kalp rahatsızlığı, tip 2 diyabet, obstrüktif uyku apnesi, belirli kanser türleri ve osteoartrit gibi çeşitli hastalıkların olasılığını artırır.
İndirekt ölçüm yöntemleri

Bu yöntemler klinik araştırmalar dışında genel pratikte kullanımı sınırlıdır. Vücut toplam su ölçümü (işaretli su kullanılarak), ultrasonografi, Bilgisayarlı Tomografi, (CT, BT), Magnetik Rezonans Görüntüleme (MRI), Dual foton absorbsiyometresi indirekt yöntemler arasındadır. Obezitenin belirlenmesinde birçok yöntem kullanılmasına rağmen, pratik olduğu için sık kullanılan en geçerli yöntemler beden kitle indeksi (BKİ) hesaplanması, bel ve kalça çevresi ölçümüdür.
Sınıflama

Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenmiş sınıflamaya göre;
18.5 altında BMI Az kilolu
18.5 - 24.9   Normal Kilo
25.0 - 29.9  Fazla Kilo
30.0 - 39.9  Obez
40.5  'ın üzeri Morbid (ciddi)
50 ve üstü Süper obez olarak belirlenmiştir.
Obezitenin değerlendirilmesinde yapılan ölçümlerde, bel kalça oranının erkeklerde 1'in altında, kadınlarda ise 0, 85'in altında olması gerekir. Bel çevresi ölçümleri obezite tanısı için oldukça pratik bir yöntemdir. Bu doğrultuda erkeklerin bel çevresinin 102 cm'den, kadınların ise 88 cm'den büyük olması şişmanlığın göstergesi olarak metabolik sendrom riskidir.
Beden kitle indeksinin 25 ve üzerinde olduğu durumlarda metabolik sendrom ismi verilen, diyabet, hipertansiyon ve kolesterol gibi hastalık riskleri obezitenin derecesine göre artmaktadır. Yalnız beden kitle indeksini hesaplarken ağırlık ve boy baz alındığından dolayı obezitenin metabolik komplikasyonları ile bağlantılı olan yağ oranı hakkında yeterli bilgi elde edilememektedir. Ayrıca, BKİ hastalığın şiddeti hakkında da bilgi vermez. Daha da önemlisi yaş, cinsiyet ve ırklar arasında da ayrım imkânı sağlamaz. Yağ oranı hakkında yeterli bilgi elde edilemediğinden dolayı beden kitle indeksine ek olarak bel çevresi de ölçülmektedir. Bel çevresi ve bel/kalça oranı ölçümleri yağ dağılımı hakkında fikir edinmemizi sağlar. Obez hastalarda bel çevresinin erkeklerde 102 kadınlarda ise 88 cm'nin üzerinde olması kalp ve damar hastalık riski ile bağlantılıdır. Obezite cerrahisinde tek karar mekanizması Beden Kitle Endeksi olduğundan aslında bu yöntemden çok büyük fayda görecek çok sayıda hasta bu kısıtlama nedeniyle sigorta kapsamında cerrahi tedaviden faydalanamamaktadır.
Kalıtımın etkisi

Yapılan çalışmalar şişmanlık oluşumunda kalıtım veya genetik faktörlerin % 25-40 oranında rol oynadığını göstermiştir. Şişman kişilerin çocuklarında şişman olmayanlara göre şişmanlık görülmesi 2-3 kat fazladır. Anne ve babanın her ikisinin şişman olması durumunda çocukların %80' inde erişkin yaşta şişmanlık gelişir.
Anne veya babadan biri şişman ise %40 Her ikisi normal kilolu ise %10 oranında Çocukluk çağında (3-10 yaş arası) aşırı kilolu olan çocukların %50 sinde erişkin dönemde aşırı kilolu olma riski vardır. Şişmanlığın genetik nedenleri uzun yıllardan beri araştırılmaktadır. Toplumda sık görülen şişmanlığı ortaya çıkaran birçok genetik bozukluk vardır. Fransa ve Almanya da şişman ailelerde yapılan çalışmalarda 10 numaralı kromozomdaki belirli bir alanın şişmanlıktan sorumlu olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bu alandaki genlerin incelenmesi ile şişmanlığa neden olan genler daha iyi ortaya çıkarılabilecektir. Bunun yanında tek gen bozukluğuna monogenik bağlı şişmanlıklar da vardır. Şişmanlığın %5 kadarı tek gen bozukluğuna bağlıdır.
Türleri

Elma tipi vücut yağlanması- santral obezite
İleride sebep olabileceği riskler bakımından obezitenin bünyede oluşturduğu yağlanmanın dağılımı çok önem taşımaktadır. Gövde ve karın bölgesi içinde daha fazla miktarda biriken yağlar; kalp hastalıkları, hipertansiyon, hiperlipidemi ve Tip ll Diabetes Mellitus ile görülen metabolik sendromlar bakımından risk ihtimallerini arttırır. Bu şekilde bir yağ dağılımı gösteren obezite çeşidine elma tipi vücut yağlanması yani, merkezi şişmanlık denmektedir. Bu vücut tipinde karın bacaklardan çok, gövde ve karın bölgesinde bir yağlanma şekliyle kendini gösterir. Metabolik sendrom bakımından daha yüksek bir risk grubuna ait bu hastalarda, karın etrafında belirgin gövdesel yağlanma söz konusudur.
Nedenleri

0-3 yaş dönemindeki beslenme çok önemlidir. Santral sinir sisteminin gelişimi ile kemik-kas işlevlerindeki uyum bu dönemde gerçekleşir. Doğumdan hemen sonraki ilk 60 dakika içinde başlanması gereken emzirmenin en az 6 ay sürdürülmesi gerekir. Bebekler biberon ya da benzeri araçlar kullanılmadan doğrudan emzirilmelidir. Yaşamının ilk yılını anne sütüyle beslenerek geçiren çocukların kazanımları annelerinkinden onlarca kat fazladır. İlk yaşlarından başlayarak aşırı kalori yüklenen çocuklarda, yağ fazlasının depolanması için adiposit sayısında yoğun bir artış (hiperplazi) olur. Sayısı artan adipositler yaşam boyu olduğu yerde bekler, yüksek kalori koşullarında yağ depolar. İlerleyen yıllarda beslenmesini düzenleyerek kilo veren bireyler, karbonhidratlara döndüğü gün adipositlerini şişirmeye başlarlar (hipertrofi). Adipositlerin yağ depolama yetisi neredeyse sonsuzdur.
Obezite hastalığı sık sık ve yüksek oranlarda kalorili beslenme düzeniyle yaşayan, fiziksel olarak etkinliğin ya da egzersiz yapmanın az olduğu kişilerde görülmektedir. Bunun dışında genetik olarak yatkın olma, hormonal bozukluklar, psikolojik sorunlar ve akabinde kullanılan antipsikotik ilaçlar da obeziteyi tetikleyen sebepler arasındadır. Halk arasında, obezite hastalığının metabolizma hızının düşüklüğüyle ilişkili olduğu yönünde bir kanı olsa da, bu aslında nadir görülen bir sebeptir.
Çoğunlukla obezite diğer bir deyişle morbid obezite hastalığından muzdarip kişiler vücudunun gerekliliklerini karşılamak için kilosu normal olan kişilerden daha fazla enerji tüketmektedirler. Dolayısıyla obezite hastalığı olan kişilerin bazal metabolizma hızları yükselmiştir. Gelişen teknoloji bireylerin fiziksel olarak bedenlerini kullanma alanını daraltmıştır. Bu da obezite hastalığının artışında yüksek bir etkiye neden olur.
Obezitede riskler

Ateroskleroz (koroner yetmezliği, felçler)
Depresyon ve sosyal izolasyon
Derin ven trombozu
Dilate kardiyomyopati
Diabetes mellitus (tip 2, %80-90)
Doğumsal anomalili bebekler
Düzensiz menstrüasyon ve kısırlık
Eklem patolojileri (alt ekstremitelerde osteoartrit)
Tromboembolizm
Erken demans
Gut
Hayat süresinde kısalma (erken ölümler)
Hiperkolesterolemi/hiperlipidemi
Hipertansiyon
Hipoventilasyon (Pickwickian) sendromu
İri bebekler (makrosomi)
Kanserler (endometrium, kolon, meme)
Karaciğer yağlanması
Kolelityazis
Komplikasyonlu gebelik ve doğum
Konjestif kalp yetmezliği
Libido azalması
Migren atakları
Vertebra bozuklukları
Obezite ve ekonomi

Hollanda'da yapılan bir araştırmaya göre obezler ve sigara içenlerin sağlık sistemi açısından daha ekonomik olduğu iddia edilmektedir[kaynak belirtilmeli]. Sigara içenler ve obezler daha az yaşadığı için kısa dönemde sağlık maliyetleri yüksek olsa da uzun dönemde sağlıklı insanlara göre daha az sağlık maliyeti olduğu sonucu çıkmaktadır. Sigara kullanımı ve obezitenin yol açtığı hastalıkların tedavilerinin ileri yaşlarda ortaya çıkan alzheimer gibi hastalıklara oranla çok düşük maliyetle olması sebep olarak gösterilmektedir. Araştırmaya göre Hollanda sağlık sistemi her obezite kişi başına erken ölüm nedeniyle 50.000 USD (2007) tasarruf etmektedir. Amerika obeziteyle savaşta yıllık 250.000.000 $ para harcamaktadır[kaynak belirtilmeli].
Obezite engel oranı

Erişkinler için engel oranı klavuzunda yer alan obezite engel oranı, birçok kronik hastalığın başlıca risk faktörlerinden biridir ve sağlık açısından ciddi sorunlara neden olabilir. Obezite, vücutta aşırı yağ birikiminin olduğu bir durumdur ve vücut kitle indeksi (VKİ) ile değerlendirilir.
| --- | --- |
Obezite: Oran
Ciddi Obezite (Vücut Kitle indeksi 40–50 kg/m2 arasında olanlar): %20
Morbid Obezite (Vücut Kitle indeksi 50 kg/m2 üstü olanlar): %30
ABD'de yıllara ve eyaletlere göre obez insanların yüzdesindeki artış. 1985-2008
Selahattin Hilav

| Selahattin Hilav |
| --- | --- |

Doğum: Abdullah Selahattin 17 Nisan 1928(1928-04-17) İstanbul, Türkiye
Ölüm: 12 Mayıs 2005 (77 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri: Başıbüyük Mezarlığı, İstanbul
Meslek: Felsefeci, yazar, çevirmen
Eğitim: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi
Evlilik: Çiğdem Talu
Çocuklar: Zeynep Talu

Abdullah Selahattin Hilav (17 Nisan 1928, İstanbul - 12 Mayıs 2005, İstanbul), Türk felsefeci, yazar ve çevirmen.
Yaşamı

17 Nisan 1928 tarihinde İstanbul Fatih'de doğdu. İran Kürtlerinden İstanbul'a göç etmiş ve sonradan Hilav soyadını almış olan babası Muhammed Mihri Bey, annesi Kafkas göçmeni Şaziye Hanım`la 1920 yılında evlendi. Lamia, Süheyla, Leyla isimli üç kız, Necmettin adında erkek kardeşi oldu.
Carşamba İlkokulu ve Karagümrük Ortaokulu`nun ardından 1946'da İstanbul Erkek Lisesi'ni bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nden 1950'de mezun olduktan sonra, Fransa'da Sorbonne (1954-1958) ve İşçi Üniversiteleri'nde okudu.
Yurda döndükten sonra çok sayıda gazete, dergi, ansiklopedi ve yayınevinde çalıştı. Meydan Larousse, Büyük Larousse sözlük ve ansiklopedilerinde redaktörlük yaptı. Felsefe çalışmalarını kesintisiz sürdürdü. Felsefeci, çevirmen ve denemeci olarak tanındı. Yazko Felsefe Yazıları dergisinde yöneticilik yaptı. Felsefe yazılarının yanı sıra edebiyat üzerine yazılar da yayımladı. Türkiye'de felsefenin ve birçok kuramsal konunun anlaşılmasına ve öğrenilmesine açıklayıcı yazılarıyla öncülük etti. Ataç, Eylem, Yeni Ufuklar, Türkiye Defteri, Yelken, Değişim, Yön, Sosyal Adalet, Papirüs, Adam Sanat gibi dergilerde ve çeşitli gazetelerde denemeleri ve incelemeleri yayımlandı.
Aydınlanmacı felsefenin ve Marksizm'in Türkiye'de kuramsal olarak anlaşılmasında önemli katkıları oldu. Yabancılaşma kavramı başta olmak üzere, Asya tipi üretim tarzı, şeyleşme [en] gibi pek çok marksist kavramın bu şekilde Türkçeye girmesini sağladı. Varoluşçuluğun hem edebî hem de felsefî olarak Türkiye'ye girmesine katkıda bulundu.
Marx, Engels, Sartre (Bulantı), Arthur Schopenhauer (Aşkın Metafiziği), Freud, Roger Garaudy, Gerear de Nerval (Doğu'da Seyahat), Diderot ve Jean le Rond d'Alembert (Ansiklopedi: Seçilmiş Maddeler), Michel Foucault (Bu Bir Pipo Değildir), Kojéve (Hegel Felsefesine Giriş), Oscar Wilde ve Jaroslav Hasek gibi pek çok yazardan çeviriler yaptı.
Selahattin Hilav, 12 Mayıs 2005 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetti. 2006 yılında anısına iki armağan kitap yayımlandı: “Selâhattin Hilâv’a Saygı” (Haz. Doğan Özlem-Güçlü Ateşoğlu), “Felsefeden Edebiyata Selahattin Hilav” (Haz. Selahattin Bağdatlı); yine aynı yıl öğrenciliğinde Paris'ten yazdığı mektuplar derlendi: “Selahattin Hilav ve Paris Mektupları” (Sema Rifat).
Kitapları

Gerçeküstücülük (1962),
Diyalektik Düşüncenin Tarihi (1966)
Toplumculuk ve İnsan Problemleri (1966)
Felsefe El Kitapları (1970)
Edebiyat Yazıları, Yapı Kredi Yayınları (1993)
Felsefe Yazıları, Yapı Kredi Yayınları (1993)
100 Soruda Felsefe, K Kitaplığı (2003)
Hakkında yazılanlar

Felsefeden Edebiyata Selahattin Hilav (1928 - 2005), haz. Selahattin Bağdatlı, ISBN 9789759187132
Selâhattin Hilâv'a Saygı, haz. Doğan Özlem, Güçlü Ateşoğlu, ISBN 978-9944-916-19-6
Seni Seviyorum (oyun)

Seni Seviyorum, (Komedi) iki perde seyirlik oyun.
Tiyatrokare tarafından sergilenen bir oyun olan Seni Seviyorum, Ali Hürol tarafından yönetiliyor. 
Bu oyunla “Seni Seviyorum” demeyi unutanlara seslendiklerini söyleyen yönetmen Ali Hürol, haftalar öncesinden Nedim Saban'la birlikte oyuncu kadrosunu oluşturdu.
Yaşadığı zor dönem nedeniyle ortalardan kaybolan Gamze Özçelik'i ilk kez tiyatro sahnesine taşıyacak oyunun diğer oyuncuları ise Fatma Murat, Zeyno Günenç, Sezai Aydın ve Şencan Güleryüz.
Oyuncular

Sezai Aydın
Gamze Özçelik
Zeyno Günenç
Şencan Güleryüz
Fatma Murat
Cansu Derya Kaya
Yöneten

Ali Hürol
Yapım

Nedim Sacan
Dekor tasarımı:Behlüldane TOR
Diğer yapım ekibi

Kostüm:Duygu Kabaçam
Koreografi:Sait Sökmen
Işık (ışık tasarım):Emrah Sürücü
Çufutkale

Çufutkale mağara kenti
Çufutkale ya da Çıfıt Kale (Kırım Tatarcası: Çufut Qale, Ukrayna dili: Чуфут-Кале, Rusça: Чуфут-Кале, Karayca: Джуфт Къале, Cuft Kale) Ukrayna'nın Kırım Özerk Cumhuriyeti'nde Bahçesaray civarında 8. ila 19. yüzyıllar arasında yerleşime açık kalmış Orta Çağ kalesi ve mağara kenti.
Bahçesaray’ın bulunduğu dar vadinin doğu yönündeki Zincirli Medrese’den yukarı bakıldığında, üzerinde Çufutkale’nin de yer aldığı büyük kaya kütlesi ile karşılaşılır. Çufutkale ya da Çufut Kale görülmeye değer, günümüze kadar ulaşabilmiş bir Ortaçağ mağara kasabasıdır. Kalenin doğu duvarı da hala ayakta kalabilmiş durumdadır (1396 - 1433).
Bahçesaray'dan 3,5 km mesafede, bir uçurum kenarında yer alan Çufutkale’ye ulaşmak için, Zincirli Medrese yolundan devam etmek gerekmektedir. Çufutkale asırlar öncesine uzanan tarihi, içinde barındırdığı eserleriyle önemli bir kültür hazinesidir. Aynı zamanda Kırım Tatar tarihinde de önemli bir yer tutmaktadır.
Bahçesaray civarındaki kireçtaşından kayalıklarda doğal aşınmalarla oluşan mağaralarda Neolitik Çağ'dan beri birçok milletten insanlar yaşamıştır. Yahudi kalesi de denen Çufutkale de bu sarp vadinin dik kayalıklarına inşa edilmiştir. Çufutkale’deki mağaraların her yere çıkışları vardır. Bu mağaralar barış zamanı depolama, savaş zamanı saklanma amaçlı kullanılmıştır. Savunma amaçlı güçlü istihkamları, kuleleri, mağaraları, zaptedilemez duvarları, doğal engelleri ve uçurumları vardır. Doğudan gelen tehlikelere karşı halk verimli ve uygun vadiler yerine bu mağaralarda yaşamışlardır. Mağaralarda keşişlerin yaşadığı hücreler, çile odaları, yeraltı mezarları, tapınaklar ve zirai amaçlı binalar yer almaktadır.
Popüler kültürde, Jasper Kent tarafından yazılmış "The Danilov Quintet" (Danilov Beşlemesi) isimli roman serisinin ikinci kitabı olan "Thirteen Years Later" (On üç yıl sonra) isimli romanda Çufutkale'den ayrıntılı olarak bahsedilir.
Fotoğraf galerisi

Kenesa yapılarının yakından görünüşü
Mağara ve surların bir panoraması
Kenesa (Karay sinagogu) binası
Toktamış Han'ın kızı Canike Hanım'ın türbesi
Mağara yerleşimleri ve surlar
Unkapanı

Başlığın diğer anlamları için Unkapanı (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Unkapanı |
| --- | --- |
Semt

 Fatih
Ülke:  Türkiye
Bölge: Marmara
İl: İstanbul
İlçe: Fatih
 • Yoğunluk: oto/km²
Zaman dilimi: UTC+03.00 (UDAS)
Alan kodu: (+90) 212
Plaka kodu: 34
Unkapanı, İstanbul'da bir semt. Osmanlılar zamanında bazı satış yerlerinde Arapçada Kabban adını taşıyan büyük teraziler bulunduğundan, bu tip yerlere Kapan denirdi. O dönemde un ve tahılların muhafaza edildiği hanlar burada bulunuyordu. Bugünkü Unkapanı sahiline buğday ve arpa yüklü gemiler demirlediğinden, semt 19. yüzyılda bu ismi almıştır. Ayrıca kapanlara getirilen ürünlere göre yağkapanı ve balkapanı (Sirkeci'de Balkapanı Hanı) adını alan çeşitleri de vardır. Ayrıca Türkiye müzik piyasasının merkezi olan, plakçılar ve müzik yapımcılarının bulunduğu İMÇ Blokları için kullanıldığından, bu semt Unkapanı Plakçılar Çarşısı'dır.
Yeşilçam sinemasında Unkapanı “doğulu, saf, temiz ve yanık sesli türkücülerin yolunun düştüğü semt” olarak anılıyor.
İsmi

Unkapanı semti adını “un” ve Osmanlı Dönemi’nde kullanılan bir çeşit tartı aleti olan, toptan satış yapılan yer anlamına da gelen “kapan” kelimelerinden almıştır. Semte “Unkapanı” denilmesinin sebebi ise, İstanbul'a tahıl getiren gemilerin yüklerini Unkapanı'na boşaltmasıdır. İstanbul'a gelen zahire, yiyecek ve diğer ihtiyaç maddelerinin ölçümünün, ekspertizinin, fiyatlandırması ve dağıtım işlemlerinin yapıldığı kapanların en önemlilerinden biri olan un kapanının burada bulunması, giderek semtin de aynı adla anılmasına neden olmuştur. Hemen hemen her sokağında buğday ambarları, değirmenler ve fırınlar bulunan semtin en büyük değirmen yapısı, Unkapanı Değirmeni'dir.
Tarihi

Miladi 600, 1200, 1500, 1600 ve 1700 yıllarında dünyanın en kalabalık şehri olarak öne çıkan İstanbul, 1453 yılı sonrası Osmanlı başkenti olmasıyla beraber yaklaşık 250 yıl boyunca dünyanın en kalabalık şehri olma vasfını sürdürmüştür. Böyle kadim bir şehrin gıda sorununu ise, büyük bir organizasyonla çözerken, Akdeniz dünyasının tahıl ihtiyacını da karşılayan bir üst olma vasfını da korumuştur. İşte bütün bu iktisadi ve sosyal organizasyonun İstanbul içerisinde yönetim merkezi, devasa Haliç limanı arasında Unkapanı Semti'nde teşekkül ettirilmişti.
Bu tez çalışmamızın, birinci bölümünde, böyle bir teşekkülün oluşmasındaki coğrafi şartların oluşumunun ardından Unkapanı Semti'nin İstanbul Şehri içerisindeki sınırları ve tarihi gelişimi belirtilmiş olup, devamı bölümlerde sırasıyla semtin tarihi mirası olan, cami-mescid yapıları, tekke ve sinagog binaları ile çeşme, sebil, hamam ve hazireleri ile ayazması incelenmiştir. Ve günümüze ulaşmamış, yeni imar yolların açılması sırasında yıktırılan veya afetler sebebiyle günümüze ulaşmamış eserler de arşiv fotoğraflarıyla belgelenmeye çalışılmıştır.
Tez akışı içerisinde kamu yapıları olan, karakol binası, köprü, değirmen binası, askeri fırın gibi yapılar da bu incelemeler içerisinde ortaya konulmuştur. Bu tez çalışmasında amacı, Unkapanı Semti'nin monografyasının ortaya çıkarılmaya çalışılması olup, semtin dünü ve bugünü ile yaşadığı fiziki ve sosyal değişim de ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Ulaşım > Otobüs Hatları

145M Yeşilkent/Beykent - Taksim
145T Beylikdüzü - Taksim
146B Metrokent - Eminönü
28 Topkapı/Edirnekapı - Beşiktaş
28T Topkapı - Beşiktaş
30D Ortaköy Dereboyu - Yenikapı
31E Kuyumcukent - Eminönü
32 Cevatpaşa - Eminönü
32T Cevatpaşa - Taksim
33 Giyimkent/Turgutreis - Eminönü
33B Giyimkent/Birlik Mahallesi - Eminönü
33D Esenler Bilim Parkı - Eminönü
33ES Giyimkent - Eminönü
33TE Esenler Turgutreis - Eminönü
33Y Esenler Giyimkent/Yüzyıl Mahallesi - Eminönü
336 Arnavutköy - Eminönü
336E Sultançiftliği - Eminönü
35 Kocamustafapaşa - Eminönü
35C Kocamustafapaşa - Taksim
36KE Karadeniz Mahallesi - Eminönü
38E G.O. Paşa Devlet Hastanesi/Küçükköy - Eminönü
46T Çağlayan - Topkapı
50P Çırçır Metro - Eminönü
70FY Feriköy - Yenikapı
70KY Kurtuluş - Yenikapı
71T Ataköy - Taksim
72T Yeşilköy - Taksim
72YT Yeşilköy - Taksim
73 Yenibosna Metro - Taksim
73F Florya - Taksim
76D Bahçeşehir/Esenkent - Taksim
77 Şişli - Yenikapı
77A Şişli - Vezneciler
78 Metrokent - Eminönü
78H Fenertepe - Eminönü
79E Kayabaşı Kiptaş - Eminönü
79GE Güvercintepe/Fenertepe - Eminönü
80 Kazlıçeşme - Eminönü
80T Kazlıçeşme - Taksim
82 Kuyumcukent - Eminönü
85T Esenler Metro - Taksim
87 Topkapı/Edirnekapı - Taksim
89C Metrokent - Taksim
89T K.S.S. Hastanesi/Atakent Mahallesi - Taksim
90 Draman - Eminönü
92 Yenimahalle Metro - Eminönü
92C Haznedar - Eminönü
92T Bağcılar Devlet Hastanesi - Taksim
93 Zeytinburnu - Eminönü
93T Zeytinburnu - Taksim
97A Basınsitesi - Eminönü
97BT Kocasinan İtfaiye - Taksim
97GE 15 Temmuz Mah A.S.M. - Eminönü
97T Basınsitesi – Taksim
E-56 Ispartakule/Bizimevler - Taksim
E-59 Boğazköy/Bahçeşehir - Taksim