Tenge
Tarihi

Bağımsızlığını kazanan Kazakistan, ilk dönemlerinde maaş, emekli maaşı ve sosyal yardımlar ödemek için kağıt paraları Rusya'dan satın alıyordu. 1992 yılının ilk yarısına kadar, Rusya Merkez Bankası rubleleri ücretsiz olarak sağlıyordu. Ancak bütçelerin ayrılmasından sonra ruble için ödeme yapılması gerekti ve Kazakistan bütçesinde yeterli fon bulunmadığı için ülkede nakit para sıkıntısı yaşanmaya başladı. Ayrıca, 1961-1992 yılları arasında basılan banknotların Rusya'dan tedavülden kaldırılmasıyla birlikte, bu paraların Kazakistan'a yasadışı olarak sokulması arttı.
1992 yılında Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Dauliet Sembaev'in başkanlığında bir çalışma grubu ve tenge banknotlarının tasarımı için özel bir tasarımcılar grubu oluşturdu: Mendybay Alin, Dosbol Kasımov, Agimsaly Duzelhanov, Timur Suleymenov ve Hayrulla Gabjalilov. Çalışma grubunun üyeleri, devletin mali ve kredi politikasını bağımsız bir şekilde yürütme ilkelerini belirlemeliydi. Birkaç seçenek değerlendirildi. Bunlardan birinde, Kazakistan rublesinin 5000, 10.000 ve 50.000 değerinde üç banknotunun basılması ve bu banknotların Rusya'da üretilmesi öneriliyordu. İkinci seçenekte, Rusya'da en yüksek üç değerde banknot üretilmesi, ardından durum stabil hale gelene kadar 1-2 yıl geçici bir ulusal para birimi kullanılması ve gerçek ulusal para biriminin daha sonra devreye alınması öneriliyordu. Üçüncü seçenek, ulusal paranın ruble ile paralel olarak devreye alınmasını öngörüyordu. Dördüncü seçenek ise ulusal paranın doğrudan devreye alınmasıydı. Uzun tartışmaların ardından çalışma grubu, son seçeneği oy birliğiyle kabul etti. Ulusal para birimi için "tenge" adı seçildi; bu, Orta Çağ'da kullanılan Türkçe gümüş paralar olan "denge" ya da "tanga" kelimelerinden gelmektedir (bu kelimeler, Rus para birimi "dengi" (yarım kopek) ve "para" kelimesinin kökenidir).
Haziran 1992'ye gelindiğinde, Kazakistan'ın Rusya ile ruble alanı oluşturma görüşmeleri tıkanma noktasına geldi; çünkü Rus hükûmeti önceki ruble alanı konseptinden vazgeçme kararı aldı. Her iki tarafın da ruble alanına katılma anlaşması gereği, eğer bir taraf kendi para birimini devreye almak isterse, diğer devletlere 3 ay önceden bildirimde bulunması gerekiyordu. Ancak Rusya, 1 Temmuz 1993'te neredeyse kendi ulusal parasını devreye aldı.
Kazakistan'da kendi banknot fabrikası olmadığı için ve daha önce tüm paralar Moskova'dan getirildiği için, paraların İngiliz fabrikaları olan Harrison and Sons ve De La Rue'de basılmasına karar verildi. Tüm para biriminin basım maliyeti 7 milyon ABD doları oldu. Banknotlar üretildikten sonra gizlice Kazakistan'a taşındı: 4 adet Il-76 uçağı Londra'dan Uralsk'a birkaç sefer yaptı ve ardından Kazakistan bölgelerine gitti. Eşlik eden belgelerde, "Devlet başkanının inşaat halindeki rezidansı için gerekli malzeme" yazıyordu.
Kasım 1993'te Cumhurbaşkanı Nazarbayev, ulusal para biriminin uygulanması için Başbakan Sergey Tereshchenko başkanlığında resmi bir hükûmet komisyonu oluşturdu. Komisyonun üyeleri arasında Başbakan Yardımcısı Dauliet Sembaev, Maliye Bakanı Yerkeshbay Derbisov, Ekonomi Bakanı Beysenbay İztleuov, Kazakistan Ulusal Bankası Başkanı Galym Baynazarov ve Parlamento Komitesi Başkanı Sauk Takjezan yer aldı. 5 Kasım 1993'te Cumhurbaşkanı, ulusal para biriminin uygulanmasından önce gerekli adımları belirleyen "Para Sisteminin İstikrarı İçin Acil Önlemler" başlıklı bir kararname imzaladı. Özel ve tüzel kişilere, 1961-1992 yılları arasında basılan banknotları özel hesaplara yatırma veya bunları Kazakistan Ulusal Bankası'ndan ek bir talimat gelene kadar kullanma haklarının olmadığına dair yazılı talimat gönderildi.
12 Kasım 1993'te Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, "Kazakistan Cumhuriyeti Ulusal Para Biriminin Uygulanması" başlıklı bir kararname yayınladı. Nazarbayev, parayı Kazak halkına merkezi televizyon kanallarında tanıttı. 15 Kasım 1993'te tenge, 1 tenge = 500 ruble oranıyla tedavüle girdi; tenge karşılığında Rus ve Sovyet rubleleriyle banknot ve madeni paralar değiştirildi. 18 Kasım 1993'te tenge, Kazakistan topraklarında tek yasal ödeme aracı haline geldi.
Şubat 2019'da Kazakistan cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Kazakistan'ın resmi dili (Kazakça) olmadığı için gelecekte basılacak olan banknot ve madeni paralardan Rusça yazıları kaldıracak bir yasa tasarısı imzaladı.