stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Magcan Cumabay
Hayatı

Doğum yeri Akmola (şimdiki Kuzey Kazakistan ili, Mağjan Jumabayev ilçesidir). Annesi Gülsüm, babası Beken'dir. 1905 - 1910 yılları arasında Mağcan, Petropavl (Kazakça: Қызылжар, Qızıljar) medresesinde, Arapça, Farsça ve Türkçe öğrenmiştir. 1910 ve 1911 yıllarında Ufa'da Aliye medresesinde, Galimjan İbragimov isminde bir öğretmen'den Volga Tatar kökleşik yazar eğitimi almıştır. Rusça, Osmanlıca, Arapça, Farsça gibi çok sayıda dili çok iyi bilmekteydi. 
Sovyetler Birliği devrinde Ruslar Cumabay'ın bütün eserlerini Türkiye'yi sevdiği ve Türk Birliği anlattığı için yasakladılar. Pantürkçülük (Pantürkizm) yaptığı, Sovyetler Birliğindeki bütün Türkleri bütünleştirip Rusları yıkacağı korkusuyla önce mahkeme kararıyla 10 yıl hapsetme cezası ve ardından Japonya ile hiç bağlantısı olmadığı halde Japon casusu suçlamasıyla Sovyet Rusya yönetiminin kararıyla 19 Mart 1938 yılında 44 yaşındayken kurşuna dizildi. Eşi Züleyha onun bütün eserlerini, arşivini saklamış ve günümüze ulaşmasını sağlamıştır. 1960 yılında Magcan'ın suçsuz olduğu hükmü verilmiş ve aklanmıştır.
Anısı

Astana şehrinde şairin adıyla bir cadde, Kazaksitan'da Mağjan Jumabayev adıyla bir ilçeye ad verilmiştir.
Kızılyar'da, Bulayevo şehrinde heykelleri vardır.
Kazakistan'da Magcan hakkında bir film çekildi. Filmin Türkiye galasında Magcan hayranı şair-yazar Feyzullah Budak Mağcan'a Cevap adında Magcan'a yazdığı şiirini tanıtmıştır.
Türk ve Türkiye sevgisi

Türkiye'de Kurtuluş Savaşı yaşanırken Orta Asya'da şehir şehir dolaşarak toplayabildiği para ve değerli eşyaları  Atatürk'ün Moskova'ya gönderdiği büyükelçiye teslim etmiştir. Yazdığı "Uzaktaki Kardeşime" adlı şiiri ile Türkiye ve Kazakistan'ın aynı yüreğe sahip olduğunu anlatan vatansever, Türklerin Kazak boyundan bir şairdir.
Eserlerinde Türkiye sevgisi açıkça görülür. 
“Şolpan” kitabındaki“Ural Dağı” şiirinde:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  “Kosılıp batır Türik balaları (Birleşip bahadır Türk gençleri), | „ |

, – diye yazmıştır. Cumabay, Türkiye'nin Kurtuluş Savaşı yıllarında sömürgeci işgalci milletlere karşı mücadelesine destek vermiştir.
Türk'e sevgisi şiirlerinde ve diğer eserlerinde görülür. (“ Ural Dağı]”, “Alıstağı bavrıma”, “Yer Yüzüne”, “Kazak dili”, “Tez varam!”, “Türkistan”, “Ural”) bazı örneklerdir. Ayrıca Cumabay, “Peygamber” adlı şiirinde  “Hun – Türk'ün kök atası" demektedir, “Türkistan” adlı şiirinde “Türkistan – yiğit Türk'ün beşiğidir” demektedir.
Cumabay'daki Türklük ve Türkiye sevgisi 1919 – 1923 yıllarında Mustafa Kemal Atatürk'ün başlattığı İstiklal Savaşı'na yazdığı “Alıstağı Bavrıma” (Uzaktaki Kardeşime) adlı şiirinde açıkça görülür. Onun bu şiirini önemli önder Mustafa Çokay “Yaş Türkistan” dergisinde de (1930, №1) yayınlatmıştır.
Şiirlerinden

Ejelden jer emes ol karapayım,
Bilesiñ tarihtı aşsañ Turan jayın.
Turanğa kasiyetti kumar bolgan,
Ertede Key-Kısırav, Zulkarnayın
(O (Turan Türk ülkesi), ezelden beri sıradan bir ülke değildir,
Turan'ın durumunu bilirsen, tarihini anlarsın.
Geçmişte güzel Turan'a heveslenenler, 
Keyhüsrev ile Zülkarneyn'dir)
Şiirlerinden > Eserleri

Kazaktın könil küyi, şiir, “Üzik”, Ural şehri, 1912;
Şolpan, şiirler, Kazan şehri, 1912;
Şiirleri, 1922;
Şiirleri, Taşkent., 1923;
Eserleri, Almatı., 1989;
Seçkin eserleri, Almatı., 1992;
Eserleri, Almatı., 1995.
Kazakistan'ın kuzeyindeki Petropavl şehrindeki Mağcan heykeli
Mehmed Rauf Paşa

Başlığın diğer anlamları için Rauf Paşa sayfasına bakınız.
| Mehmed Rauf Paşa |
| --- | --- |
Rauf Paşa
Doğum: 1832 İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 1908 (75-76 yaşlarında) İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Defin yeri: Karacaahmet Mezarlığı
Bağlılığı:  Osmanlı İmparatorluğu
Branşı:  Osmanlı ordusu
Hizmet yılları: 1849-1908
Rütbesi: Müşir
Komutası: Girit Valisi, Yanya Valisi, İşkodra Valisi, Kastamonu Valisi, Bağdat Valisi ve Komutanı, Yemen Valisi ve Komutanı, Girit Valisi, Yemen Valisi, Selanik Valisi, Bosna Valisi, Bahriye Nazırı, Serasker, Tophane Müşiri, Edirne Valisi ve 2. Ordu, Hassa Ordusu
Çatışma/savaşları: Kırım Savaşı, 93 Harbi

Mehmed Rauf Paşa (1832, İstanbul - 1908, İstanbul), Osmanlı asker ve devlet adamı.
Çerkes Abdi Paşa'nın oğludur. Özel öğretmenlerden ders aldı. Gençliğinde Babıali kalemlerine verildiyse de er olarak orduya girip kısa sürede subay oldu. 1849 yılında Teğmen rütbesinde yaver olarak Serdar-ı Ekrem Müşir Ömer Lütfi Paşa'nın maiyetinde Bosna İsyanı'nda ve Kırım Savaşı'nda bulundu.
1856 Paris Antlaşması'ndan sonra Askeri Ataşe olarak Fransa'ya gönderildi ve altı yıl Paris'te kalarak Fransız Kurmay Okulu'nda tahsilini tamamladı. İstanbul'a döndükten sonra 1868 yılında Mirliva rütbesinde Sultan Abdülaziz'in Başyaveri sıfatıyla Avrupa seyahatinde birlikte bulundu. Mehmed Emin Âli Paşa'nın maiyetinde Girit'e gitti ve oradaki yararlığından dolayı Ferik rütbesine terfi etti. 1870 yılında Müşir rütbesine terfi etti ve Girit Valisi olarak atandı. Daha sonra Yanya, İşkodra, Kastamonu Valisi, Bağdat ve Yemen Vali ve Kumandanı, tekrar Girit ve Yemen Valisi sonra Selanik ve Bosna Valisi olarak görev yaptı. 1875 yılında Bahriye Nazırlığı'na getirildi.
II. Abdülhamid'in tahta çıkmasından sonra ikinci kez Bahriye Nazırı, sonra da Serasker ve Tophane Müşiri oldu. 93 Harbi'nden sonra geri alınan Edirne'ye vali ve 2. Ordu Müşiri sıfatıyla gönderildi.
1881 yılında İstanbul'daki Hassa Ordusu Müşirliğine tayin edildi. 27 yıl bu görevinde kaldıktan sonra 1908 yılında emekli oldu ve aynı yıl Çamlıca'daki köşkünde öldü. Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.
2012 yılında Girit'e verdiği hizmetlerden dolayı Hanya Belediyesi tarafından adı bir caddeye verildi.
Melilestes

Melilestes Meliphagidae familyasına bağlı bir cinstir.
Mehmed Refik Efendi

| Mehmed Refik Efendi |
| --- | --- |
Doğum: 1814 Rogatica
Ölüm: 18 Nisan 1871 İstanbul
Meslek: Müderris, Kadı, Kazasker, Şeyhülislam
Ebeveyn(ler): Ali Efendi

Mehmed Refik Efendi (d. 1814, Rogatica - ö. 18 Nisan 1871, İstanbul), 148. Osmanlı şeyhülislamı.
Hayatı

İlk eğitiminin ardından akrabası olan Mustafa Efendi Gloce'nin himayesinde tahsiline devam etti. Ardından Saraybosna'ya dönerek Gazi Hüsrev Bey Medresesi'nde 1832 yılına kadar tahsiline devam etti. Evkaf Teftişi Kalemi'nde ve fetvahanede bir süre çalıştı. Genç yaşta fetva emini makamına getirilmesi eleştirilere yol açtı. Daha sonra çeşitli illerin payelerini alarak Rumeli kazaskerliğine kadar yükseldi. Meclis-i İntihâb-ı Hükkâmüş-şer reisi ve Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye üyesi oldu. 9 Ağustos 1866'da şeyhülislâm oldu ancak bir buçuk yıl sonra 30 Nisan 1868'de azledildi. 19 Nisan 1871'de öldü. Rogatica'da sıbyan mektebi ve bir cami yaptırmıştır.
Mesagrion

Mesagrion, Megapodagrionidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Mesachorutes

Mesachorutes Hypogastruridae familyasına bağlı bir cinstir.
Matnakaş

| Matnakaş |
| --- | --- |

Ülke(ler): Ermenistan
Türü: Ekmek
Ana malzemeler: Buğday unu, ekmek mayası ya da hamur mayası
Matnakaş (Ermenice: մատնաքաշ), Ermenistan'da geleneksel olarak üretilen bir tür mayalı ekmek. Parmak anlamına gelen "matn" (մատն) ile çekmek anlamına gelen "kaşel" (քաշել) kelimelerinin birleştirilmesiyle oluşturulmuş bir kelime olup, "parmakla çizilen" anlamı taşımaktadır ve ekmeğin hamur hâlindeyken fırına verilmesinden önce üstündeki şekillerin parmakla yapılmasına atıfta bulunulur. Buğday unu kullanılarak yapılan ekmeğin içi, dış kısmına göre yumuşak ve kabarıktır. 1930'larda, Sovyetler Birliği'ne bağlı Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde, daha modern görünümlü bir ekmeğin yaygınlaştırılması için ülkedeki gıda uzmanlarının girişimleri sonucunda matnakaşın kullanımı yaygınlaştı ve halk arasındaki tüketimi artmıştır.
Matthias (Kutsal Roma imparatoru)

| Matthias |
| --- | --- |

Kutsal Roma imparatoru   Almanya kralı
Hüküm süresi: 13 Haziran 1612 – 20 Mart 1619
Taç giymesi: 26 Haziran 1612
Önce gelen: II. Rudolf
Sonra gelen: II. Ferdinand
Bohemya kralı
Hüküm süresi: 11 Mart 1611 – 16 Mayıs 1617
Taç giymesi: 23 Mayıs 1611
Önce gelen: II. Rudolf
Sonra gelen: II. Ferdinand
Avusturya arşidükü
Hüküm süresi: 25 Haziran 1608 – 20 Mart 1619
Önce gelen: II. Ferdinand
Sonra gelen: II. Rudolf
Macaristan ve Hırvatistan kralı
Hüküm süresi: 25 Haziran 1608 – 1 Temmuz 1618
Taç giymesi: II. Rudolf
Önce gelen: II. Ferdinand

Doğum: 24 Şubat 1557 Viyana, Avusturya
Ölüm: 20 Mart 1619 (62 yaşında) Viyana, Avusturya
Babası: II. Maximilian
Annesi: İmparatoriçe Maria
Dini: Roma Katolikliği
Matthias, (24 Şubat 1557 - 20 Mart 1619) 1612-1619 yılları arası Habsburg Hanedanı'nı Kutsal Roma İmparatoru olarak yönetip, Avusturya Arşidükü, Macar ve Hırvatistan Kralı olarak 1608-1619 (II. Matthias olarak), 1611-1617 Bohemya Kralı olarak hükmetti.
Hayatı

Matthias Avusturya'nın başşehri Viyana'da Avusturya Arşidükü olarak doğdu. Babası II. Maximillian, annesi Maria'dır.
Matthias, amcası II. Ferdinand'ın kızı Arşidüşes Anna ile evlendi. Bu evliklerinden yaşayan bir çocuk sahibi olamadılar.
1593 yılında kardeşi II. Rudolf tarafından  Avusturya Valisi olarak atandı. Viyana piskoposu Malchior Klesl ile yakın ilişki içinde oldu. Daha sonra kendisinin şef tavsiyecisi oldu. 1605 yılında Matthias, yaşlı ve hasta imparatoru kendisine Macar Protestan isyancılar ile uğraşması için izin vermeye zorluyordu. 1606 yılı Viyana Antlaşması'nın sonucu olarak Macaristan'da dinlere özgürlük garanti ediliyordu. Ayni yıl Matthias, Habsburg Hanedanlığı'nın başı olarak onaylandı ve Rudolf'un hastalığı sonucunda gelecekte Kutsal Roma İmparatoru olacaktı.
Mattihas'ın Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'na ulaşmasından sonra, onun politikası Klesl'in egemenliği altındaydı. O Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun güçlenmesine yol açacak olan Katolikler ve Protestanlar arasında bir uzlaşma getirmeyi umuyordu. Matthias, Avusturya ve Moravya'da Protestanlara dini ayrıcalık bahşetmesi için zorlanıyordu.
Onun uzlaştırıcı politikasına, Katolik ve uzlaşmacı olmayan Habsburglular karşıydı. Özellikle  Matthias'ın kardeşi Arşidük Maximillian. 1618 yılında Bohemya Protestan İsyanı Maximillian'ı Klesl'i hapsetmeye ve onun politikalarını revize etmeye sebep oluyordu. Yaşlı ve hasta Matthias, Maximillian grubunun idareyi ele almasını önleyebilecek durumda değildi. Ferdinand, 1617 yılında Bohemya Kralı, 1618 yılında da Macaristan Kralı olarak taç giydi. Matthias'ın yerine Kutsal Roma İmparatoru oldu. Matthias Viyana'da öldü.
Ataları

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |

| Matthias (Kutsal Roma İmparatoru) | Babası: II. Maximilian (Kutsal Roma İmparatoru) | Dedesi: I. Ferdinand (Kutsal Roma İmparatoru) | Dedesinin Babası: I. Philip (Kastilya) |
| Matthias (Kutsal Roma İmparatoru) | Babası: II. Maximilian (Kutsal Roma İmparatoru) | Dedesi: I. Ferdinand (Kutsal Roma İmparatoru) | Babsının babasının annesi (dedesinin annesi): Joanna (Kastilya) |
| Matthias (Kutsal Roma İmparatoru) | Babası: II. Maximilian (Kutsal Roma İmparatoru) | Babasının annesi (ninesi): Anne (Bohemya ve Macaristan) | Babasının annesinin babası (ninesinin babası): II. Vladislaus (Bohemya ve Macaristan kralı) |
| Matthias (Kutsal Roma İmparatoru) | Babası: II. Maximilian (Kutsal Roma İmparatoru) | Babasının annesi (ninesi): Anne (Bohemya ve Macaristan) | Babasının annesinin annesi (Ninesinin annesi): Anne de Foix |
| Matthias (Kutsal Roma İmparatoru) | Annesi: Maria (İspanya) | Annesinin babası (dedesi): V. Karl (Kutsal Roma İmparatoru) | Annesinin babasının babası (dedesinin babası): I. Philip (Kastilya) |
| Matthias (Kutsal Roma İmparatoru) | Annesi: Maria (İspanya) | Annesinin babası (dedesi): V. Karl (Kutsal Roma İmparatoru) | Annesinin babasının annesi (dedesinin annesi): Joanna (Kastilya) |
| Matthias (Kutsal Roma İmparatoru) | Annesi: Maria (İspanya) | Annesinin annesi (ninesi): Portekizli Isabella | Annesinin annesinin babası (ninesinin babası): I. Manuel |
| Matthias (Kutsal Roma İmparatoru) | Annesi: Maria (İspanya) | Annesinin annesi (ninesi): Portekizli Isabella | Annesinin annesinin annesi (ninesinin annesi): Maria (Aragon) |
Diğer dillerdeki adları

Diğer dillerdeki isimleri: (Almanca:Matthias); (Çekçe:Matyáš); (Macarca:II. Mátyás); (Slovakça:Matej); (Hırvatça:Matija); (Romanca:Matei); (Lehçe:Maciej)
Kutsal Roma İmparatoru, Matthias
Mator dili

| Mator dili |
| --- | --- |


Etnisite: Matorlar
Ölü dil: 1839'dan beri
Dil ailesi: Samoyed dilleri  Mator dili
Dil kodları
ISO 639-3: mtm
Mator dili veya Matorca, Samoyed dilleri'nin bir koludur. 1839'dan beri konuşulmamaktadır. Bu dil Sayan Dağları'nda Moğolistan sınırına yakın bir yerde ve Minusinsk ilçesinde konuşulmaktaydı. Matorcanın Klasik Matorca, Taygice ve Karagaşca olarak toplam üç lehçesi bulunur.
Matorca, Selkupça ve Kamasince ile birlikte Güney Samoyed dilleri olarak sınıflandırılmaktaydı. Ancak bu sadece coğrafi alanda bir gruptur ve Samoyed dilleri'nin gerçek bir alt grubu sayılmamaktadır.
Matobosaurus

Matobosaurus, Gerrhosauridae familyasına bağlı bir sürüngen cinsidir.
Mao, Dominik Cumhuriyeti

| Santa Cruz de Mao Mao |
| --- | --- |

Santa Cruz de Mao
Ülke:  Dominik Cumhuriyeti
Kuruluş Tarihi: 1886
Belediye olduğu tarih: 1882
Yüzölçümü
 • Toplam: 423.60 km²
Rakım: 78 m
Nüfus (2002)
 • Toplam: 106.818
 • Yoğunluk: auto/km²
Santa Cruz de Mao ya da kısa adıyla sadece Mao, Dominik'in kuzeybatısında yer alan Valverde ilinin ana belediyesidir.
Ülke kuzeybatısının en geniş şehridir ve bulunduğu bölgenin merkezidir. Şehrin ismi, şehrin yakınlarından geçen ve Tainoca isim olan Mao Nehri'nden gelmektedir. Takma adı Ciudad de los Bellos Atardeceres yani Türkçe, "Güzel Günbatımları Şehri"dir. Bu ismi almasının sebebi şehrin batıya bakan kısmında dağ olmaması ve günbatımlarında genellikle "kızıl" gökyüzü yaşanmasıdır. İklimin oldukça kurak ve şehrin havasının kumlu olması günbatımlarını "kızıl" yapan etmenlerdir.
Tarih

Şehir tarihinin büyük bir bölümünde ""El Despoblado" olarak anılmıştır. Manası "nüfusu olmayan şehir"dir ve böyle anılmasının sebebi bölgenin çok kurak olmasından ötürü tarım yapılmasının mümkün olmamasıdır.
İspanyol koloni valisi 1606 yılında kuzey sahilinde yaşayan herkesin bölge içlerine taşınması gerektiğinin emrini verince, kıyıda yaşayan bazı insanlar günümüz Mao şehrinin kurulduğu bölgede yaşamaya başladılar. Taşınan bölge halkı "hato"larında yetiştirdikleri ineklere sahiptiler. "Hato" sığır yetiştirmek için kullanılan geniş çiftliklere verilen isimdir. Bu sebepten ötürü "hato" ismi Mao şehrinin birçok bölgesinde kullanılan isimdir. Örnek: Hato del Yaque, Hato Nuevo, Hato Viejo, Hato de Madio
Mao kasabası Yaque del Norte Nehri'nin içine akan Mao Nehri'nin yakınlarında kurulmuştur. İlk katolik kilisesi 1869 yılında kurulmuştur.
1882 yılında  belediye kategorisine yükseltilmiş ve 1904 yılında da şehrin resmi adı Dominik Cumhuriyeti'nin eski başkanı olan José Desiderio Valverde'ye binayen "Valverde" olarak değiştirilmiştir. Ancak şehrin herkes tarafından bilinen adı Mao olduğundan ve Valverde isminin de çok yeni bir isim olmasından dolayı şehrin adı hala yaygın olarak "Mao" diye anılır.
Bölge 1959 yılında oluşturulduğunda Mao şehri, bölgenin başkenti ve ana belediyesi yapılmıştır.
Mao şehri 31 Ağustos 1954 tarihinde ölçülen 43.0 °C (109.4 °F) sıcaklığıyla, Dominik Cumhuriyeti'nde ölçülen en yüksek sıcaklık rekorunu hala elinde tutmaktadır.
Ekonomi

Bölgedeki ana ekonomik faaliyet tarımdır. Yetiştirilen başlıca ürünler pirinç ve muzdur.
Mehmed Arif Bey (tarihçi)

| Mehmet Arif Bey |
| --- | --- |
Doğum: 29 Mart 1845(1845-03-29) Erzurum, Osmanlı Devleti
Ölüm: 14 Temmuz 1897 (52 yaşında) İstanbul, Osmanlı Devleti
Meslek: Türkolog, yazar, hukukçu, tarihçi.
Milliyet: Türk
Konu: Türk tarihi, Vazife Ahlakı
  Etkilendikleri Volter, Russo, Monteskiyo, Büyük Frederik, Solakzade ve Gazi Ahmed Muhtar Paşa 

Mehmet Arif Bey (d. 29 Mart 1845, Erzurum - ö. 14 Haziran 1898), Türk hukukçu, tarihçi
Yaşamı

29 Mart 1845 tarihinde Erzurum'da dünyaya geldi. Babası, Erzurum kale topçu miralayı Hacı Ömer Bey idi.
17 yaşına kadar Erzurum'da öğrenim gördü. Kendisi ders aldığı hocasının adını, Solakzade Ahmed Efendi (ö.1313/1895) olduğunu belirtmiş, Arapça, Farsça, Coğrafya ve Hesap okumuştur. 1862'de Erzurum 4.Ordu meclis-i tahrirat odası zabıt katibi olarak görev yapmaya başladı. 1865 yılında, Erzurum vilayeti temyiz meclisi hukuk başkatipliğine, 1866'da Deavi meclisi başkatipliğine, 1867'de aynı meclisin sorgu hâkimliğine, 1869'da Erzurum temyiz divanı başkatipliğine atandı. 93 Harbi sırasında Ahmet Muhtar Paşa'nın özel katibi olarak savaşı bizzat yaşadı, yaşadıklarını kaleme aldı. 1877 yılı sonunda Ahmet Muhtar Paşa ile birlikte İstanbul’a gitti. 1878 başında Paşa ile birlikte Trakya’da Çatalca ordusunda bulundu. 1878’de Girit İsyanı çıkınca Girit Tahrir heyeti başkâtipliğine atanarak Girit’e gitti. Halepa Anlaşması’nın imzalanmasından sonra İstanbul’a dönerek Adliye Nezareti’ndeki görevine devam etti.
1885 yılında Osmanlı Devleti Fevkalade Komiserliği ile Mısır’a atanan Gazi Ahmet Muhtar Paşa’nın maiyetinde, başkatiplik görevi ile Kahire’ye gitti. Mısır’da basılmış iki eseri vardır: “Başımıza Gelenler” ve “Binbir Hadis-i Şerif Şerhi" Başımıza Gelenler adlı eserinde resmî görevlerine bağlı olarak edindiği tecrübeleri aktardı. 1893'te Avrupa'da seyahat etti. 1898'de Mısır'da bulunduğu sırada hastalanarak, tedavi için İstanbul'a döndü ve 14 Temmuz 1897'de mide kanserinden hayatını kaybetti. Mezarı, Merkezefendi Mezarlığı'ndadır.
Eserleri

Başımıza Gelenler
Binbir Hadis Şerhi
Mato Grosso

| Mato Grosso Estado de Mato Grosso |
| --- | --- |
Brezilya eyaleti
    

Ülke:  Brezilya
Başkent: Cuiabá
Nüfus (2010)
 • Toplam: 3.035,122
 • Yoğunluk: 3.4/km²
ISO 3166 kodu: BR-MT
Mato Grosso (Portekizce telaffuzu: [ˈmatu ˈɡɾosu], "derin orman"), Brezilya'nın batısında bulunan bir eyalettir. Kuzeyinden Amazonas ve Pará; doğusundan Tocantins ve Goiás; güneyinden Mato Grosso do Sul; güneybatısından Bolivya ve batısından Rondônia tarafından çevrelenir. Başkenti Cuiabádır.
Eyaletin yüzölçümü 903.357,9 kilometre kare, böylece alan bakımından Mato Grosso, Brezilya'nın en büyük üçüncü eyaletidir. Nüfusu 3.033.991, nüfus yoğunluğu ise kilometre kare başına 3,36 kişi. Ortalama kişi başına GSYİH 17,927 ABD$. İnsani Gelişme Endeksi 0,808; okuryazarlık oranı %90. Bebek ölüm oranı, her bin yenidoğan bebeğin başına 19,2 ölüm. Beklenen yaşam süresi 73,7 yıl.
Mehmed Ali Viryoni Paşa

| Mehmed Ali Paşa Viryoni |
| --- | --- |

Meclis-i Mebûsan 2. Dönem Mebusu
Görev süresi 13 Aralık 1877 - 14 Şubat 1878
Seçim bölgesi: 1877 (2) – Yanya
Kişisel bilgiler
Doğum: 1842 Berat, Yanya Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 1895
Beratlı Mehemed Ali Bey (1842, Berat-1895), Arnavut asıllı Osmanlı siyasetçi.
Hayatı

On dokuzuncu yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'ndaki modernleşme sürecinde zenginliğini ve gücünü artıran Berat'ın (güney Arnavutluk) Viryonzâde adlı ünlü Arnavut toprak sahibi bey ailesindendir. Yanya'daki Fransa konsolosunun yardımcısı, Mehmet Ali'nin ailesini, 9 Kasım 1877 tarihinde Paris'te Dışişleri Bakanlığı'na yazdığı mektupta, Berat'ın "en iyi" toprak sahibi ailelerinden ve en zengin Arnavutlarından biri olarak nitelendirmiştir. Mehmet Ali, Tepedelenli Ali Paşa'nın generallerinden ve daha sonra Epir valisi olan Ömer Paşa'nın torunu ve 1845-1863 yılları arasında Berat valisi olan Hüseyin Paşa'nın oğludur. Annesi Tiranlı Ali Bey Toptani'nin kızı Sabush Hanım'dır. Yanya'daki Fransız konsolos yardımcısı, yukarıda bahsi geçen mektubunda, Mehmet Ali Bey'in İstanbul'da oldukça iyi bir eğitim gördüğünü ve bu nedenle kökeninin veya ailesinin desteği olmadan iyi bir idari kariyer yapma şansının olduğunu yazmıştır. Arnavutça, Türkçe, Yunanca ve Fransızca biliyordu.
Mehmet Ali Viryoni, Mayıs 1877'de kurulan Yanya'nın Arnavut Komitesi'nin (Arnavutça: Komiteti Shqiptar) bir üyesiydi. 1876 sonbaharında Hersek'teki savaşta en az bin kişilik büyük bir milis kuvvetine liderlik etmiştir ve 1.500 bin kişilik güçlü bir milis gücünün lideri olarak başarılı olmuştur. Bunu Epir'de (güney Arnavutluk) tekrarlamak istedi, ancak Meclis-i Mebûsan 2. dönem Yanya Vilayeti'nden 39 oyla mebus seçilmiştir. İstanbul'a Yanya milletvekili olarak gelen Mehmet Ali Viryoni, diğer bazı Arnavut milletvekilleriyle birlikte, İstanbul'da Arnavut elit üyeleri tarafından kurulan Arnavut Halkının Haklarını Savunma Merkez Komitesi'nin (Arnavutça: Komiteti Qendror për Mbrojten e të Drejtave të Kombësisë Shqiptare) kurucularından birisidir. Fraşirili Abdül Bey ile birlikte, bir ittifak sağlamak için Temmuz ve Aralık 1877'de Yunanistan makamlarıyla müzakerelere öncülük etti. 1879 baharında, Arnavut topraklarının kaderini savunmak için Abdül Bey ve Abidin Paşa ile birlikte başlıca Avrupa başkentlerini (Roma, Paris, Berlin, Viyana) ziyaret etmiştir.
Mehmet Ali Viryoni direniş hareketlerinin örgütlenmesinde yer alırken diğer mebuslar gibi kendisini askıya alınmış da olsa hala Meclis-i Mebûsan'un bir vekili olarak görüyordu. Bu nedenle, hudut meselelerinde Osmanlı ve Yunan müzakerelerinin yeniden başladığını öğrenerek, Yanya'dan iki diğer mebus olan Abdül Bey ve Veysel Bey ile birlikte 14 Ağustos 1879'da bölgesinden İstanbul'a başkentteki bu müzakerelerde yerel halkın temsilcisi olarak mümkün olan her rolü oynamaya çalışmak için gitti. Arnavut tarihçiliğine göre, başlangıcından sonuna kadar Prizren İttifakı merkez komitesinin üyelerinden biri olarak kaldı. Arnavut Birliği'nin bastırılmasıyla 1881'de tutuklandı ancak Korfu'ya kaçmayı başardı. Resmi Arnavut ansiklopedisindeki milliyetçi anlatıya göre, bilinen son “vatansever eylemi”, 1890'da Abdül Bey ile birlikte bir muhtıra imzalamasıdır. Mehmet Ali 1895'te ölmüştür.
Ailesi

Nispeten yerel önemli ailelerin Emine Hanım Klisura ve Hüsniye Hanım Vokopola isimli iki karısı ve bir Çerkes kadın olan Mihri Hanım ile evlenmiştir. Hüsniye Hanım'dan İlyas Bey (1882 veya 1883 doğumlu) adında bir oğlu olmuştur. İlyas Bey Viryoni, Mekteb-i Mülkiye'de okudu, Jön Türk Devrimi'nden sonra Berat belediye başkanı oldu, 1912'de Arnavut bağımsızlığını ilan eden Avlonya Meclisine katıldı ve 1932'de ölmeden önce yeni Arnavut devletinde iki kez başbakan, birkaç kez de milletvekili, bakan ve büyükelçi oldu. Ünlü Dino ailesinden (Prevezeli) bir kadınla evlendi ve aralarında İsmail Kadare'nin eserlerini Fransızcaya çeviren Yusuf Viryoni'nde olduğu üç çocuğu oldu.
Mehmet Zekai Özcan

Mehmet Zekai Özcan (d. 30 Aralık 1950, Çaykara, Trabzon), Türk bürokrat ve siyasetçidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi 22. dönem ve 23. dönem Ankara milletvekili olan Mehmet Zekai Özcan, Sosyal Sigortalar Kurumu'nda da bir süre genel müdürlük görevinde bulunmuştur.
Yaşamı

Hanife - Turan Cemal Özcan çiftinin oğlu olarak Trabzon'un Çaykara ilçesinde dünyaya gelen Mehmet Zekai Özcan, İstanbul Teknik Üniversitesi'nde inşaat mühendisliği okudu. Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü'nde, mühendis olarak göreve başladı. Aynı kurumun çeşitli kademelerinde çalıştıktan sonra, Sosyal Sigortalar Kurumu genel müdürlüğü yaptı.
2002 genel seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi Ankara milletvekili olarak TBMM'ye girdi. 2007 genel seçimlerinde de aynı başarısını tekrar etti. 12 Nisan 2010 günü yaptığı açıklamada, AK Parti'nin 2007 sonrasında izlediği politikaları eleştirdi ve bu çizginin, inandığı değerlerle örtüşmediğini belirterek partisinden istifa etti.
Evli ve 3 çocuk babası olan Mehmet Zekai Özcan, siyaset yaşamını TBMM'de bağımsız milletvekili olarak sürdürmekteyken, 1 Ağustos 2010 pazar günü MHP'nin Aydın ilinde yaptığı Mitingde MHP'ye geçtiğini açıklamıştır.
Mark Üstad Masonlar Nizamı

Kilit taşı, Mark Master Mason'un sembolü.
Mark Master Masonlar Tarikatı, bazı Masonik bölgelerde mevcut olan Masonluğun ek bir nizamdır ve Mark Mason ve Mark Usta derecelerini verir.