Kosova tarihi
20. yüzyılda Kosova > İkinci Yugoslavya devrinde Kosova (1945-1996)

II. Dünya Savaşı sırasında İtalya'nın Almanya'ya teslim olması üzerine Josip Broz Tito tarafından kurulan meclisçe 1945 yılında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti ilan edildi ve monarşi yıkıldı. Bu olaydan sonra Kosova;Yugoslavya'ya bağlı bir özerk eyalet statüsüne geçti. 1963'te de bu eyalet, özerk bölge hâlini aldı. Bu ilk dönemde Kosovalı Arnavutlar ve Türklerin önde gelenleri birçok cezalandırma yaşamışlardır. Tivar Katliamı'nda Şaban Poluja adlı milliyetçi ile beraber 3000-4000 civarında Kosovalı Arnavut'un kurşuna dizildiği belirtilmiştir.
1974 yılındaki Yugoslavya Anayasası ile Kosova kendi kendisini yönetme hususunda birçok hak elde etmişti. 1974'ten sonra Kosova'da Arnavutlar ve Türklerin kendilerine ait okul müfredatları, özel kuruluşları olmuştu. Arnavutlar, Priştine ve Arnavutluk merkezli müfredat ve basımdan yararlanırken, Türkler de Priştine'nin yanında Üsküp merkezli basım faaliyetleri ile kendi kitaplarının basımını, eğitimlerinin yürütülmesini sağlamışlardır. Ancak, bu nispeten ılımlı ortam çok uzun sürmedi. 1980'lere gelinince yarım kalmış bazı girişimler tekrar görülmeye başlandı.
1980'lerle beraber Kosovalılarla Sırplar arasında tansiyon yükselmeye başlar. Bu yıllarda genel Yugoslavya bütünlüğü içinde Kosova, etnik yapı farkıyla ve hak talepleriyle öne çıkmaya başlar.
Başını Kosovalı Arnavutların çektiği Kosovalılar, Kosova için büyük özerklik talebinde bulunurlar. Bu gelişmeler, Stalinist idare altındaki Arnavutluk'la Kosova'nın birleşmesi bakımından bazı kesimlerin iştahını kabarttı. 1981 Martı başlarında Kosovalı üniversite öğrencileri, Kosova'nın Yugoslavya içinde bir cumhuriyet olması talebiyle protesto eylemleri düzenlediler. Bu eylemler hızla isyan hareketlerine dönüşüp Kosova çapında 20.000 kadar kişiyle cisimleşen bir durum hâlini aldı. Söz konusu öğrenci eylemleri, Yugoslav yönetimince öğrencilerin zehirletilmesi durumuna sebebiyet verdi.
1980'lerle artan tansiyon ve öğrenci eylemleri sonrasında Kosova'daki yerel yönetim, Sırplarla diğer Kosovalılar arasında ayrım gözeden uygulamalar gerçekleştirdi. Artık Yugoslavya merkezî idaresi, Kosova'da iyiden iyiye etnik hassasiyet sahibi olmuştu.
Ülkede giderek artan bu acı atmosfer, Djordje Martinović adlı bir çiftçinin hastanede maskeli kişilerce rektumuna şişeli saldırı yapılması ile yeni bir boyut kazandı. Bundan sonra 216 Sırp aydın, “"Djordje Martinović’in yaşadığı olayın Kosova Sırpları için bir çıkmazın simgesi"” olduğunu belirten bir dilekçe imzaladı. Kuşkusuz en büyük siyasî patlama, Kosovalı Sırpların Komünist Belgrad yönetimince ihmal edilmeleriydi.
Yugoslavya’nın komünist rejim altında olduğu Ağustos 1987 tarihinde Kosova, yıldızı parlayan bir siyasetçi olan Slobodan Miloşeviç tarafından ziyaret edildi. Sırp milliyetçiliğinin yeni liderlerinden olma yolunda ilerleyen Miloşeviç, 1. Kosova Savaşı’nın gerçekleştiği Kosova Ovası’nda yaptığı konuşma ile Yugoslavya’nın kaderi açısından geri döndürülemeyecek olan bir süreci başlatmış oldu. Kendisini dinleyen binlerce Kosovalı Sırp’a, “"sizi yenmek için cesaret gerekir"” diye seslendi. Söylemleri kısa sürede Kosovalı Sırpların kahramanı oldu. Kendisi, 1987 sonunda da Sırp hükümetinin kontrolünü ele geçirdi.
1989 yılında, Yugoslavya Cumhuriyeti içinde Sırbistan Özerk Cumhuriyeti’ne bağlı özerk bölgeler olan Kosova ve Voyvodina’nın özerklik hakları, Sırbistan çapındaki referandum sonucunda büyük bir oranda azaltıldı. Referandum “çok partili sistem” ve “konuşma özgürlüğü” söylemlerini içerip “insan hakları” tabirini belirten bir yapıdaydı. Aslında, bu yaklaşımlar uygulamada Miloşeviç hükûmetinin daha da güçlenmesi, daha çok basın-yayın kuruluşunu kontrol etmesi, azınlıklara daha çok hükmetmesi gibi sonuçlar demek idi. Bu da eski komünist anayasanın yeni şekliydi. Bu yeni anayasa yapısı, özerk yönetimlerin haklarını merkezî Sırbistan yönetimine devreden bir anayasa idi.
Yeni anayasa, etnik baskı aracı olması yönüyle birçok azınlık tarafından ciddi karşıtlıklar oluşturdu. Kosovalılar referanduma katılmayıp bu referandumu gayrimeşru olarak nitelendirdiler. Yerel Kosova idaresi de ayrıca, bu yeni anayasaya karşı oldu. Mart 1989'da kendi kaderleri üzerinde olumsuz etki yaratacaklarını düşündükleri bu girişimi desteklemeyen Kosova Meclisi, tanklar, zırhlı araçlar ve silahlı güçlerle çevrelenerek kabule zorlanmıştır.[kaynak belirtilmeli]
SSCB'nin çöküşü ile dağılmaya başlayan ülkeler arasına Yugoslavya da katıldı. Yugoslavya 1992 yılında eyaletlerinin bağımsızlığını ilan etmesi ile dağılmaya başladı. Slovenya, Hırvatistan, Makedonya. Bosna-Hersek bağımsızlığını ilan etti. Fakat Kosova, Sırp baskısı ve askerî müdahaleleri sonucunda tam bağımsızlığına kavuşamadı. 1995 yılında Sırp ordusu Kosova'ya girdi ve birçok sivilin öldürülmesine sebep oldu. 1998'de patlak veren Kosova direnişine kadar, Yugoslavya Ordusu'nun teknik gücünü de arkasına alan Sırplar, Kosova'da birçok hazin neticeye sebep olmuştur. Dünyada, Bosna Hersek saldırıları ve katliamları sebebiyle doğmayan tepki, bu kez Kosova ile beraber doğdu ve 1999 NATO askerî müdahaleleri ile Kosova, Sırp asker ve milislerinden arındırılıp BM kontrolü altına alındı.