Woke
Tarihi > 2015–2019: Kullanımın Genişlemesi

Woke terimi başlangıçta Afrikalı Amerikalıları etkileyen ırksal önyargı ve ayrımcılık sorunlarıyla ilgiliyken, farklı amaçları olan diğer aktivist gruplar tarafından da kullanılmaya başlanmıştır. Terimin üzerinde uzlaşılmış tek bir tanımı olmamakla birlikte, öncelikle kimlik ve ırkla ilişkili olup beyaz ayrıcalığı kavramı veya Afrikalı Amerikalılar için kölelik tazminatı gibi ilericiler tarafından desteklenen fikirlerle ilişkilendirilmeye başlanmıştır. Vox'tan Aja Romano, woke'un “sosyal adalet politikaları ve eleştirel ırk teorisi merkezli sol siyasi ideolojinin tek kelimelik bir özeti” haline geldiğini yazmıştır. Köşe yazarı David Brooks 2017'de şöyle yazmıştı: “ Woke olmak radikal bir şekilde farkında ve haklı olarak paranoyak olmaktır. Güç yapılarını saran çürümüşlüğün farkında olmaktır.” Sosyolog Marcyliena Morgan, sosyal adaletsizlik karşısında saygınlığın korunması bağlamında woke ile cool'u karşılaştırıyor: “ Cool'luk anlam ve yorumdan yoksunken ve belirli bir bilinç sergilemezken, woke adaletsizlik, ırkçılık, cinsiyetçilik vb. konusunda açık ve nettir.”
Woke terimi, sosyal medya platformu Twitter'ın Afro-Amerikan kullanıcılarının oluşturduğu Black Twitter'da giderek daha yaygın hale geldi. Georgia Teknoloji Enstitüsü'nde siyahi dijital çalışmaları profesörü olan André Brock, terimin Twitter'da popüler olduğunu çünkü kısalığının platformun 140 karakter sınırına uygun olduğunu öne sürmüştür. Charles Pulliam-Moore'a göre, bu terim 2015 gibi erken bir tarihte genel internet kullanımına girmeye başlamıştır. Uyanık kalmak ifadesi internette bir meme haline geldi ve 2015 yılında Google'da woke için yapılan aramalar arttı.
Terim, Amerikan solu arasında çeşitli konularda giderek artan bir sola dönüşle birlikte popülerlik kazanmıştır. Bu kısmen 2016'da seçilen ABD Başkanı Donald Trump'ın sağcı politikalarına bir tepkiyken, aynı zamanda Afrikalı Amerikalıların karşı karşıya kaldığı tarihsel ayrımcılığın boyutuna ilişkin artan bir farkındalıktan kaynaklanmaktadır. Perry Bacon Jr.'a göre, “wokeness” ile ilişkilendirilen fikirler arasında Amerikan istisnacılığının reddi; ABD'nin hiçbir zaman gerçek bir demokrasi olmadığı inancı; beyaz olmayan insanların sistemik ve kurumsal ırkçılıktan muzdarip olduğu; beyaz Amerikalıların beyaz ayrıcalığı yaşadığı; Afrikalı Amerikalıların kölelik ve kölelik sonrası ayrımcılık için tazminatı hak ettiği; ırksal gruplar arasında, örneğin belirli meslekler veya endüstrilerdeki eşitsizliklerin otomatik olarak ayrımcılığın kanıtı olduğu;ABD kolluk kuvvetlerinin beyaz olmayan insanlara karşı ayrımcılık yapmak üzere tasarlandığı ve bu nedenle fonlarının kesilmesi, dağıtılması veya ciddi reformlara tabi tutulması gerektiği; kadınların sistematik cinsiyetçilikten muzdarip olduğu; bireylerin kendilerini herhangi bir cinsiyetle ya da hiçbir cinsiyetle tanımlayabilmeleri gerektiği; ABD kapitalizminin derinden kusurlu olduğu; ve Trump'ın başkanlığa seçilmesinin bir sapma değil, ABD nüfusunun büyük bir kısmının beyaz olmayan insanlar hakkındaki önyargılarının bir yansıması olduğu yönündeki fikirler "wokeness" ile ilişkilendirilmiştir. Amerikan solunun büyük bölümünde giderek daha fazla kabul görmesine rağmen, bu fikirlerin birçoğu yine de ABD halkının geneli ve Demokrat Parti'nin özellikle daha merkezci olan diğer kesimleri arasında popüler olmamıştır.
Bu terim giderek Y kuşağı ve Z kuşağı ile özdeşleşmeye başlamıştır. Mayıs 2016'da MTV News, woke kelimesini gençlerin “2016'da bilmesi gereken” on kelime arasında göstermiştir. Amerikan Diyalekt Topluluğu 2017'de woke'u yılın argo kelimesi seçmiştir. Aynı yıl, terim Oxford İngilizce Sözlüğü'ne bir madde olarak dahil edilmiştir. 2019 yılına gelindiğinde, komedyen Andrew Doyle'un (Titania McGrath takma adını kullanan) Woke ve köşe yazarı Brendan O'Neill'in Anti-Woke kitaplarında yansıtıldığı gibi, woke terimi giderek ironik bir anlamda kullanılmaya başlanmıştır. 2022 yılına gelindiğinde, terimin kullanımı Amerika Birleşik Devletleri'nin ötesine yayılmış ve bu durum Avrupa'daki sağcı siyasi figürlerin dikkatini çekmiştir.