Mango
Kültür Türleri

Mangonun pek çok kültür varyeteleri vardır.Mango bahçelerinde, belli başlı kültür türleri polenlemenin artması için birbiri ile çağrazlanırlar.Genelde arzu edilen kültür türleri aşılama ile veya tohum hariç başka yollarla elde edilen Monoembriyotik türlerdir.Mesela Hindistan'da bilinen mono-embriyotik tür olan Alfonso Mangosu en önemli ihraç ürünlerindendir.
Buna karşın bir iklimde inanılmaz başarı gösteren bir kültür türü başka bir ülkede aynı başarıyı gösteremeyebilir. Örneğin "Julie" gibi hint mango türleri Jamaika'da üretken türlerdir ama Florida'da, bu tür aynı başarıyı gösterememiştir, zira her sene bakteri yaprak lekesi adlı bir hastalığa karşı ilaçlanmak zorunda kalınır. Oysaki Asya mangoları bakteri yaprak lekesi adlı bu hastalığa dayanıklıdır.
Diğer yandan polyembriyotik mangolar ise tohumdan kolayca üreyebildiklerinden ve belli oranda, belli koşullarda dayanıklılığa haiz olduklarından anaç olarak kullanılabilmektedirler.
Örneğin Turpentine Florida'da daki mango türleri için anaç olarak kullanılmaktadır. Ancak soğuğa dayanıklığının az olması,aynı meyve verimine daha soğuk bölgelerde sahip olamaması sebebiyle aynı anaç mesela İspanya'da kullanılamaz.
Küba ve Kanarya adaları kökenli Gomera-1 mango türü ise yenilebilir, tatlı,sulu ancak küçük lifli meyvelere sahiptir, ticari önemi bu sebeple azdır. Fakat tuzluluğa ve soğuğa diğer mango türlerinden daha dayanıklı olması sebebiyle İspanya, Kanarya adaları ve çeşitli akdeniz kıyı bölgelerinde anaç olarak kullanılan mango türlerindendir. Özellikle İspanya'nın Granada bölgesinde Osteen tipi monoembriyotic mango bu anaç üstüne aşılanarak yetiştirilmiş ve epey başarı kazanılmıştır. Buna karşın bu mango anacının dezavantajı fazla ancak daha küçük meyve oluşumuna sebebiyet vermesi ve bu küçük meyvelerinde ticari verimliliği etkilermesidir.
Yine Küba ve Kanarya adaları kökenli Gomera-3 mangosu daha büyük ve daha verimli meyve verimi sağlasa da soğuk ve tuzluluğa dayanıklılığı Gomera-1'den biraz daha azdır.
Diğer bir anaçta İsrail'deki 13/1 denen mango anacıdır.İsrailin içinde bulunduğu çöl ikliminde,sıcak ve kurak havalarda belli bir başarı göstermiştir. Ancak soğuğa dayanıklılık konusunda Gomera-1 ve meyve verimi konusunda Gomera-3 ile aynı ticari verimliliği gösterememektedir.
Bunun gibi Pakistan da dahil çeşitli bölgelerde iklim şartlarına göre değişik polyembriyotik mangolar anaç olarak kullanılabilmektedir. Diğer taraftan Gomera-4 gibi yeni mango türleri de anaç olarak melezleme ile elde edilmeye çalışılmaktadır.
Diğer yandan polyembriyotik türler içinde de kısmende olsa ticari öneme haiz "Torbert" gibi mango türleri de bulunabilmektedir.
Buna karşın ticari varyetelerde hakimiyet monoembriyotik mango türleri üzerinedir. Mesela, ABD'de pazar hakimiyeti Tommy Atkins, Haden İspanya'da Osteen kültür türlerinin üzerindedir. ABD'de bu monoembriyotik türler ilk defa 1940'ta dikildikleri Güney Florida'da meyve vermişlerdir. Oysa başlangıçta ticari olarak üretimleri Floridalı araştırmacılar tarafından red edilmiştir. İngiltere pazarının %80'i ise Tommy Atkins kültür türünün elindedir. Lifli bir iç kısım ve ortalama bir tada sahip olsa da, bu tür iyi üretimi, hastalığa dayanıklılığı, iyi bir raf ömrü, taşınmada hasarın az olması,boyu ve rengi ile üreticilerce tercih edilen bir türdür. Tommy Atkins ABD'de hakim bir tür olsa da, Kent, Keitt, Haiti türü olan Madame Francis ve Meksika türü olan Ataulfo mango kültürleri de yetiştirme alanı bulabilmektedir.
Güney Florida'nın kentsel alanlarında ise bodur mango ağaçlarına talep bulunmaktadır, Fairchild Tropik Botanik Bahçesi Fairchild Mango gibi "condo (kondo) mangoları"nı teşvik etmektedir bu türler 2-2,5 metrenin altında boylanma yaparlar.
Condo (Kondo) mangosu Florida'da son yıllarda popüler hale gelen "bodur mango ağaçları" için kullanılan bir terimdir, bu ağaçlar bu boyları sayesinde konteynerlerde bile üretilebilecek hale gelirler. "Condo" (kondo) kelimesi ise bir ağacın daha kısa olan bodur yarı bodur doğal varyetesi olarak adlandırılabilir. Ice Cream (Dondurma) mangosuda aşılama ile bodur hale gelebilmektedir. Condo kelimesi her ne kadar mangolarla ilişkilendirilebilse de doğal bodur veya bonsai tekniğine benzer şekilde bodurlaştırılmış bütün ağaçları kapsar. Kondo yerine bu sebeple cüce veya bodur terimi de kullanılabilir.
Avustralya'da R2E2 adlı bir mango varyetesi de vardır, adı orijinal yetişrildiği bahçesinin konumundan gemektedir ve yayılan bu varyete 1 kilogramı bulan sarı kırmızı meyve verebilmekle bu varyetinin meyveleri Avustralya'da yüksek fiyata satılmaktadır.