stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Cevdet Sunay

| Cevdet Sunay  1334-N> TOP.6  |
| --- | --- |

1964'te Cevdet Sunay
5. Türkiye cumhurbaşkanı
Görev süresi 28 Mart 1966 - 28 Mart 1973   (7 yıl, 0 gün)
Başbakan: Süleyman Demirel (1965-1971) Nihat Erim (1971-1972) Ferit Melen (1972-1973)
Yerine geldiği: Cemal Gürsel
Yerine gelen: Tekin Arıburun (vekâleten) Fahri Korutürk
Cumhuriyet Senatörü
Görev süresi 28 Mart 1973 - 12 Eylül 1980
Görev süresi 14 Mart 1966 - 28 Mart 1966
Seçen cumhurbaşkanı vekili: İbrahim Şevki Atasagun
12. TSK Genelkurmay Başkanı
Görev süresi 4 Ağustos 1960 - 16 Mart 1966
Yerine geldiği: Ragıp Gümüşpala
Yerine gelen: Cemal Tural
Türk Kara Kuvvetleri Komutanı
Görev süresi 3 Haziran 1960 - 2 Ağustos 1960
Yerine geldiği: Cemal Gürsel
Yerine gelen: Muzaffer Alankuş
TSK Genelkurmay II. Başkanı
Görev süresi 15 Aralık 1957 - 3 Haziran 1960
Yerine geldiği: Salih Coşkun
Yerine gelen: Seyfi Turagay
Kişisel bilgiler
Doğum: Ahmet Cevdet 10 Şubat 1899(1899-02-10) Erzurum, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 22 Mayıs 1982 (83 yaşında) İstanbul, Türkiye
Ölüm nedeni: Kalp krizi
Defin yeri: Cebeci Askeri Şehitliği, Ankara (28 Mayıs 1982 - 30 Ağustos 1988) Devlet Mezarlığı, Ankara
Evlilik(ler): Atıfet Sunay (e. 1929; ö. 1982)
Çocuk(lar): 3
Bitirdiği okul: Kuleli Askerî Lisesi Harp Okulu Harp Akademisi
Mesleği: Asker
Dini: İslam
Ödülleri:  
İmzası: 
Askerî hizmeti
Bağlılığı:  Osmanlı (1917-1920)  Türkiye (1921-1966)
Branşı: Topçu
Hizmet yılları: 1917-1966
Rütbesi:  Orgeneral
Komutası: 72. Topçu Alayı 41. Topçu Alayı 204. Motorlu Topçu Alayı 3. Zırhlı Tümen 6. Tank Alayı 3. Zırhlı Tugay 33. Tümen 9. Kolordu Türk Kara Kuvvetleri Türk Silahlı Kuvvetleri
Çatışma/savaşları: I. Dünya Savaşı Türk Kurtuluş Savaşı
Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Cevdet Sunay'ın kabri.
Ahmet Cevdet Sunay (10 Şubat 1899, Erzurum - 22 Mayıs 1982, İstanbul), Türk asker ve devlet adamı. Türkiye'nin 5. Cumhurbaşkanı ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin 12. Genelkurmay Başkanıdır.
Askerlik yaşamı

10 Şubat 1899 tarihinde Erzurum'da doğdu. Diğer bazı kaynaklarda doğum tarihi olarak 1896 ya da 1899 yılı ve doğum yeri Trabzon olarak geçse de, başka bir kaynağa göre doğum tarihi 1900 yılı ve doğum yeri Trabzon ilinin Çaykara ilçesinin Ataköy mahallesi olarak gösterilmektedir. Babası Çaykara'nın Şinek (Ataköy) köyünden Alay Müftüsü İslâm Sabri Efendi, annesi Hatice Hanım'dır. İlk ve orta öğrenimini Erzurum, Kerkük, Edirne ve Kuleli Askerî Lisesinde yaptı. Birinci Dünya Savaşı sırasında, 7 Temmuz 1917 tarihinde subay namzedi olarak orduya katıldı. Aynı yıl Sina ve Filistin Cephesi'nde görev aldı. 1918 yılında İngilizlere esir düştü. Mısır'a götürüldü. Esaretten döndükten sonra, Türk Kurtuluş Savaşı'na katılarak, Güney Cephesi'nde görev aldı. Sonradan Batı Cephesi'nde görevini sürdürdü. 1927 yılında Harp Okulu öğrenimini tamamladı. 1930 yılında Harp Akademisini bitirdi. Silahlı Kuvvetler'de çeşitli görevler almıştır. 1949 yılında Tuğgeneral rütbesine terfi etti.
Tuğgeneral rütbesi ile 3. Zırhlı Tugay Komutanlığı ve Genelkurmay Harekât Daire Başkanlığı yapmıştır. 1952 yılında Tümgeneral rütbesine terfi etti. Tümgeneral rütbesi ile Genelkurmay Harekât Daire Başkanlığı ve 33. Tümen Komutanlığı görevlerinde bulundu. 1955 yılında Korgeneral rütbesine terfi etti. Korgeneral rütbesi ile 9. Kolordu Komutanlığı, Genelkurmay Harekât Başkanlığı ve Genelkurmay II. Başkanlığı görevlerinde bulunduktan sonra 1958 yılında Orgeneral rütbesine terfi etti. Orgeneral rütbesinde Genelkurmay II. Başkanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı görevlerini yürüttü. 2 Ağustos 1960 tarihinde Genelkurmay Başkanlığı görevine atandı. 15 Mart 1966 tarihinde kendi isteği ile emekli oldu ve aynı yıl kontenjan senatörü seçildi.
Cumhurbaşkanlığı (1966-1973)

Cemal Gürsel'in rahatsızlığı sebebiyle görevden ayrılması üzerine, 28 Mart 1966'da Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye'nin beşinci Cumhurbaşkanı seçildi. 28 Mart 1973 tarihine kadar devam eden Cumhurbaşkanlığı döneminde zaman zaman sıkıntılı günler geçirdi. Sırasıyla Süleyman Demirel, Nihat Erim ve Ferit Melen'in hükûmet kurdukları bu dönemde en uzun müddet hükûmet başında kalan (27.10.1965-19.03.1971) Süleyman Demirel'dir. Demirel bu dönem için Sunay'ın ölümünden sonra: "Beş yıl, Cumhurbaşkanı Sunay ile rahat çalıştık. Birbirimizi anlıyorduk. Çankaya ile hükûmet arasındaki bu uyum Türkiye'ye pek çok şey kazandırmıştır" demiştir.
Türkiye'de sol hareketin ivme kazanması, CHP'nin "Ortanın Solu" sloganı, Ecevit'in adının duyulmaya başlaması, öğrenciler arasındaki sağ-sol kavgası, Yassıda Mahkemesi'nde yargılanıp hapse mahkûm olan ve Kayseri Kapalı Cezaevinde kalan başta Celâl Bayar olmak üzere Demokrat Parti milletvekillerinin affı ile siyasi haklar verilmesi mevzusunda o günlerin partileri arasındaki mücadele, Suat Hayri Ürgüplü'nün başbakanlığa getirilip (29 Nisan 1972) kurduğu hükûmetin Sunay tarafından önce uygun görülüp sonra reddedilmesi, üniversitelerde zaman zaman arama yapılması, hatta bazen kapatılması, İsmet İnönü'nün irtica ve Nurculuk kelimelerini sık sık tekrarlaması, 1967 Kıbrıs olayları, ABD Başkanı Johnson'un mektubu, Yargıtay Başkanı İmran Öktem'in cenaze merasimindeki olaylar (1969) ve sonrasındaki gösteriler, Birinci Boğaz Köprüsü, İstanbul ve Ankara'da bazı resmî binaların bombalanması Genelkurmay Başkanı Cemal Tural'in Askeri Şûra'ya alınarak Orgeneral Memduh Tağmaç'ın Genelkurmay Başkanı olması (12 Mart 1969), Millî Nizam Partisi'nin kurulması (26 Ocak 1970), İsrail Başkonsolosu'nun kaçırılması ve daha sonra öldürülmesi, üç İngiliz teknisyenin kaçırılıp öldürülmesi, Boğaziçi adlı yolcu uçağının Bulgaristan'a kaçırılması, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idamı, İsmet İnönü'nün önce CHP liderliğinden daha sonra CHP'den ve milletvekilliğinden istifası, birinci ve ikinci Nihad Erim hükûmetleri (1971-1972), sonra Ferid Melen'in başbakanlığı ve benzeri olaylar ve meşhur 12 Mart Muhtırası Cevdet Sunay'ın cumhurbaşkanlığı döneminde cereyan etmiştir.
Yedi yıllık görev süresini 28 Mart 1973 tarihinde tamamladı ve cumhurbaşkanlığından ayrıldı. Aynı gün Cumhuriyet Senatosu tabii senatörü olarak göreve başladı ve 12 Eylül Darbesine kadar görevini sürdürdü.
1929 yılında Atıfet Hanım'la evlenen ve üç çocuğu olan Cevdet Sunay 22 Mayıs 1982'de 83 yaşında ölmüştür. Cenazesi, 28 Mayıs 1982'de törenle, Ankara Cebeci Asri Mezarlığında toprağa verildi. 6 yıl sonra, 30 Ağustos 1988'de, Büyük Zafer'in 66. yılı nedeniyle, Devlet Mezarlığına nakledilmiştir.
Halil Falyalı'nın iddiaları

Sedat Peker'in öne sürdüğü uyuşturucu iddialarıyla gündeme gelen Kıbrıslı iş insanı Halil Falyalı, 15 Ekim 2021 tarihinde tutuklanıp mahkemeye sevk edildi. Mahkemede mal varlığı hakkında bilgi veren Falyalı, Cevdet Sunay hakkında şu açıklamalarda bulundu: "Fly Oil adında Kıbrıs'ın üçüncü büyük petrol şirketine sahibim. Bu petrol firması Cevdet Sunay'a aitti ve 1974'ten beri faaliyettedir. 25-30 yıl önce ben satın aldım."
Cevdet Sunay
Cumhurbaşkanı Sunay ve Kral I. İdris Libya'da iki kızın hediyesini kabul ediyor, 1968
Boora Turbalığı

| Boora Turbalığı |
| --- | --- |


Havza
Konum: Offaly Kontluğu, Leinster İli, İrlanda 
Boora Turbalığı; (Boora Bog) İrlanda'nın Leinster İli, Offaly Kontluğu idari sınırları içerisinde yer alan bir turbalıktır. Turbalık, 1950'ler ve 1970'ler arasında yakıt için hasat edilmiş ve arazi şimdi tarım ve eko-turizm kullanımı için geri kazanılmaktadır. Bord na Móna Şirketi tarafından işlenilen, ancak turba üretimi için kullanılmayan Lough Boora (Loch na Buaraí) adında bir göl varken: bu alan şimdi İrlanda Vahşi Yaşam Vakfı tarafından bir doğa rezervi olarak tutulmaktadır. Alanda iki tane de olta gölü yer alır.
Arkeoloji

1977 yılında Lough Boora alanında Orta Taş Çağı dönemine ait bir arkeolojik site keşfedilmiştir. Alanda hiçbir yapı bulunamamasına rağmen, bir dizi yangın alanını çevreleyen taş balta başları, ok uçları ve bıçaklar bulunmuştur. Buluntular yaklaşık olarak MÖ 6800 ile MÖ 6000 arasına tarihlendirilmiştir.
Heykel parkı

Ayrıca Boora Turbalığı alanında 50 dönüm (200,000m²) büyüklüğünde bir heykel park alanı mevcuttur. Ziyaretçilerin yıl boyu ziyaret edebildiği alana ilk eserler 2002 yılında yerleştirilmeye başlanılmış olup, İrlandalı ve uluslararası sanatçıların eserleri yer almaktadır.
Vahşi yaşam

Boora, Çil kekliğin İrlanda'daki kalesidir. Milli Parklar ve Yaban Hayatı Hizmetleri tarafından finanse edilen bir koruma projesi, türlerin zenginliğini kritik derecede düşük olan 22'den 932'ye çevirdi.. Düzenli olarak görülen diğer türler Gökçe tuygun, Bayağı şahin, Gugukgiller, Boz doğan, Yeşil düdükçün, Dövüşken kuş'tur. 130'dan fazla yerleşik ve göçmen kuş türü kaydedilmiş olup, mevcut memeliler arasında geyik, bir yaban keçisi sürüsü, porsuk, tavşan ve yarasalar yer almaktadır.
Beğenme butonu

Beğenme butonu
Beğenme butonu (popüler ismi like butonu) sosyal ağ hizmetleri, internet forumu, haber siteleri (elektronik gazete) ve bloglar gibi iletişim yazılımlarındaki bir özelliktir. Kullanıcı belirli içerikleri beğenmeyi, beğenmemeyi veya desteklemeyi ifade edebilir. Düğmeler gibi özellik gösteren İnternet servisleri genellikle her içerikde beğendiği kullanıcı sayısını gösterir ve bunların tam veya kısmi bir listesini gösterebilir. Bu, içeriğe karşı reaksiyonu ifade etmenin diğer yöntemlerine kantitatif bir alternatiftir. Bazı web siteleri de beğenilmeme (dislike) butonu içerir, böylece kullanıcı ya lehte ya da tarafsız olarak oy kullanabilir. Diğer web siteleri daha karmaşık Web içerikli oylama (değerlendirme sitesi) sistemlerini, örneğin içeriğe daha geniş bir duygu yelpazesi göstermek için beş yıldız veya yıldız sınıflandırma kategori düğmelerini içerir.
Uygulamalar > FriendFeed

Beğenme düğmesi ilk olarak 30 Ekim 2007'de FriendFeed özelliği olarak duyuruldu ve topluluk içinde popüler hale getirildi. Daha sonra özellik FriendFeed'in 10 Ağustos 2009 yılında Facebook tarafından satın alınmasından önce Facebook'a entegre edildi.
Uygulamalar > Facebook

Ana madde: Beğenme butonu (Facebook)
Facebook beğenme butonu, "thumbs up" veren bir el olarak tasarlanmıştır. Başlangıçta bir yıldız ya da artı işareti olduğu tartışıldı ve geliştirme sırasında özellik "beğenme" yerine "harika" olarak adlandırıldı. 9 Şubat 2009'da tanıtıldı. Mayıs 2016'da Facebook, insanların duygularını Facebook yayınlarına ifade etmenin yeni bir yolu olan tepkileri tanıttı. Bazı tepkiler arasında "Aşk", "Haha", "Wow", "Üzgün" veya "Kızgın" tepkileri vardı.
Uygulamalar > YouTube

2010 yılında, hizmetin daha geniş bir şekilde yeniden tasarlanması kapsamında YouTube, yıldız tabanlı bir derecelendirme sisteminden Like / Dislike düğmelerine geçiş yaptı. Önceki sistemde, kullanıcılar videoları 1 ila 5 yıldız arasında bir ölçekte değerlendirebilirdi. YouTube çalışanları, bu değişikliğin 2, 3 ve 4 yıldızlı derecelendirmelerin sık kullanılmadığı için sistemin yaygın kullanımını yansıttığını iddia etti.
YouTube 2012 yılında, Like and Dislike düğmelerini Google+ +1 düğmesiyle değiştirmeyi kısaca denedi.
2021'de beğenmeme (dislike) sayısı gizlendi.
Uygulamalar > Google

Google’ın Haziran 2011’de tanıtılan +1 adlı benzeri bir düğmesi var. [9] Ağustos 2011'de +1 düğmesi de bir paylaşım simgesi oldu.
Uygulamalar > Instagram

Instagram'da da bir beğenme düğmesi var. Twitter, Tumblr ve VK'dakine benzeyen bir kalp sembolüdür. Mobil uygulamada, bir fotoğrafa iki kez dokunmak da benzer bir buton gibi davranır.
Uygulamalar > Twitter

"Retweet" in yanı sıra Twitter kullanıcıları, bir altın yıldız sembolü ile gösterilen hizmette yapılan "favori" yayınları da bulabilirler. Kasım 2015'te, kullanıcı karmaşasını hafifletmek ve işlevi diğer sosyal ağlarla daha uyumlu hale getirmek için "favori" işlevi "beğenme" olarak yeniden adlandırıldı ve düğme yıldız sembolünden kalbe dönüştürüldü.
Uygulamalar > Tumblr

Tumblr düğmesi, Twitter ve Instagram'daki gibi kalp şeklindedir.
Uygulamalar > Sina Weibo

Sina Weibo'nun da beğenme işlevleri Twitter'dakilere benzer.
Uygulamalar > Strava

Strava, bisiklet ve koşu için bir GPS izleme uygulaması, kullanıcıların diğer sporcuların aktivitelerini sevmelerini sağlayan bir "Kudos" düğmesine sahiptir.
Uygulamalar > VK

Yayınlar, yorumlar, medya ve harici siteler için VKontakte beğenme butonu, Facebook'tan farklı bir şekilde çalışır. Beğenilen içerik otomatik olarak kullanıcının duvarına aktarılmaz, ancak bunun yerine "Sık Kullanılanlar" bölümüne kaydedilir.
Uygulamalar > LinkedIn

LinkedIn, bir iş ve iş fırsatı sosyal medya platformu odaklı, benzer şekilde kullanıcıların ilgi makaleler veya ilanları takip etmek ve arkadaşlarınızla paylaşmak için izin veren beğenme düğmesi uygular.
Nobel Fizyoloji veya Tıp Komitesi

Nobel Fizyoloji veya Tıp Komitesi, Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü için adaylar önermekten sorumlu Nobel Komitesidir. Nobel Fizyoloji veya Tıp Komitesi, resmi olarak enstitünün bir parçası olmayan ayrı bir organ olan Karolinska Enstitüsü'nün 50 üyeli bir organı olan Nobel Meclisi tarafından atanır. Meclis prensipte herhangi birini Komiteye atayabilmesine rağmen, genellikle Karolinska Enstitüsü'nde aktif olan İsveçli fizyoloji veya tıp dersleri profesörlerinden oluşur. Beş olağan üye dışında, her yıl sadece o yıl için on üye atanır.
Komite, adayları davet eden ve Nobel Ödülü'ne aday gösterilenleri değerlendiren bir çalışma organıdır. Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nün verilmesine ilişkin nihai karar, Karolinska Enstitüsü'ndeki Nobel Meclisi tarafından ve Nobel Komitesi'nin önerisine dayalı olarak alınır.
Tartışmalar

Yıllar boyunca, Nobel Ödülü'ne aday gösterilmesi ve ödüllendirilme süreciyle ilgili birçok tartışma yaşandı. Olası bir önyargı görüntüsünden kaçınmak için Nobel Komitesi, adaylık tarihinden bu yana 50 yıl geçen ödül sahiplerinin seçimine ilişkin kriterleri kamuoyuna açıklayacağını belirtmiştir. 2011 itibarıyla Nobel Ödülü sitesi bu kriterleri sağlamakta 10 yıldan fazla gecikmiştir. Nobel Ödülü tartışmaları halen devam etmektedir.
Şu anki üyeler

Komitenin mevcut üyeleri şunlardır:
Gunilla Karlsson-Hedestam, 2019'da seçildi
Patrik Ernfors, 2015 seçildi, (2019'dan beri başkan)
Olle Kämpe, 2020'de seçildi
Christer Höög, 2016'da seçildi
Nils-Göran Larsson, 2017'de seçildi
Sekreter

Thomas Perlmann, 2016'dan beri daimi sekreterdir.
Sekreter, Nobel Komitesi ve Meclisinin organizasyonundan sorumludur. Toplantılara katılır ve genellikle Nobel Vakfı'nın yönetim kurulundaki temsilcisidir.
Eski Sekreterler

Göran Liljestrand, 1918–1960
Ulf von Euler, 1960–1965
Bengt Gustavsson, 1966–1978
Jan Lindsten, 1979–1990
Alf Lindberg, 1991–1992
Nils Ringertz, 1992–1999
Hans Jörnvall, 2000–2008
Göran K. Hansson, 2009–2014
Kentsel Lendahl, 2015–2016
Daniel Schacter

| Daniel Schacter |
| --- | --- |
Doğum: 17 Haziran 1952 (72 yaşında) Scarsdale, New York[kaynak belirtilmeli]
Milliyet: ABD
Mezun olduğu okul(lar): University of North Carolina at Chapel Hill (BA) University of Toronto (MA and PhD)
Meslek: Harvard Üniversitesi psikoloji profesörü, yazar
Tanınma nedeni: İnsan hafızası ve amnezi

Daniel Lawrence Schacter (17 Haziran 1952 doğumlu) Amerikalı psikolog. Harvard Üniversitesi'nde Psikoloji Profesörüdür . Araştırmaları bilinçli ve bilinçsiz bellek biçimleri arasındaki ayrım, bellek ve beyin çarpıklığının beyin mekanizmaları, bellek ve gelecek simülasyonu, insan belleği ve amnezinin psikolojik ve biyolojik yönleri üzerinde yoğunlaşmıştır.
Erken dönem

Schacter lisans derecesini 1974'te Chapel Hill'deki North Carolina Üniversitesi'nden, yüksek lisans ve doktora derecesini sırasıyla 1977 ve 1981'de Kanada'daki Toronto Üniversitesi'nden almıştır. Doktora tezi Endel Tulving tarafından yönetilmiştir. 1978'de Oxford Üniversitesi Deneysel Psikoloji Bölümü'nde misafir araştırmacı olarak bulunmuş ayrıca yaşlanmanın hafıza üzerindeki etkilerini de incelemiştir.
Araştırmaları

Profesör Schacter araştırmalarında, hem bilişsel testleri hem de pozitron emisyon tomografisi ve fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme gibi beyin görüntüleme tekniklerini kullanır. Schacter üç kitapmış, 200'den fazla bilimsel makale ve bölüm yayınlamıştır. Kitapları arasında: Hafızayı Aramak: Beyin, Zihin ve Geçmiş (1996); Unutulmuş fikirler, ihmal edilmiş öncüler: Richard Semon ve hafızanın öyküsü. (2001); Hafızanın Yedi Günahı: Zihin Nasıl Unutur ve Hatırlar (2001).
Hafızanın Yedi Günahı: Zihin Nasıl Unutur ve Hatırlar kitabında hafızanın insanı yüzüstü bırakabileceği yedi yolu ("günahlar" olarak belirtmiştir) tanımlar. Yedi günah şunlardır: geçicilik, yanlış eşleştirme, tıkanma, dalgınlık, telkin edilebilme, önyargı ve ısrar.
Kitaplarına ek olarak bilimsel dergilerde düzenli olarak yayın yapmaktadır. Schacter'in araştırdığı konular arasında: Alzheimer hastalığı, hafızanın sinirbilimi, yaşa bağlı hafıza etkileri, yanlış hafıza ile ilgili sorunlar ve hafıza ve simülasyon bulunmaktadır.
2012 yılında Amerikan Psikolog dergisine verdiği bir röportajda beynimizin bir zaman makinesi gibi olduğunu ya da daha doğrusu bir sanal gerçeklik simülatörü olarak çalıştığını söylemiştir. Beynimizin geleceği hayal edebildiğini ancak geçmişin izini sürmekte zorlandığını da söyledi.
Onurlar ve ödüller

1996 yılında Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi üyeliğine seçildi. 2005 yılında, Ulusal Bilimler Akademisi'nden Bilimsel İnceleme için NAS Ödülü'nü aldı. 2013 yılında NAS üyeliğine seçildi.
Bazı yayınları

Buckner, RL, Andrews-Hanna, JR ve Schacter, DL (2008). Beynin varsayılan ağı. Annals of the New York Bilimler Akademisi, 1124 (1), 1-38.
Schacter, DL (1992). Hazırlama ve çoklu bellek sistemleri: Örtük belleğin algısal mekanizmaları. Bilişsel Sinirbilim Dergisi, 4 (3), 244–256.
Schacter, DL (2008). Hafızayı aramak: Beyin, zihin ve geçmiş . Temel Kitaplar.
Schacter, DL, Addis, DR ve Buckner, RL (2007). Geleceği hayal etmek için geçmişi hatırlamak: müstakbel beyin. Nature Reviews Neuroscience, 8 (9), 657-661.
Schacter, DL ve Graf, P. (1986). Ayrıntılı İşlemenin Yeni Çağrışımlar İçin Örtük ve Açık Bellek Üzerindeki Etkileri. Deneysel Psikoloji Dergisi: Öğrenme, Bellek ve Biliş, 12 (3), 432-444.
Tulving, E., & Schacter, DL (1990). Hazırlama ve insan hafıza sistemleri. Bilim, 247 (4940), 301–306.
Jedi

İki kişi tarafından Jedi kurgulaması.
Jedi, Yıldız Savaşları filmlerinde, barışın koruyucuları olarak adlandırılan kurgusal gruptur.
Kökenleri çok eskiye dayansa da binlerce nesilden sonra Galaktik Cumhuriyet'in koruyucu ve savaşçıları hâline gelmişlerdir. Jedi'lar, Coruscant adlı Galaktik Cumhuriyet'in başkentinde yer alan Jedi Tapınağı'nda eğitilip, Güç adı verilen bir metafizik kuvveti kullanmayı öğrenirler. Temel silahları ışın kılıcıdır.
Jedi kelimesinin olası etimolojisi: jedi kurgusal bir kelime olsa da bu kelimenin temsil ettiği kişilerin ışın kılıcı kullanıyor olması ve bu ışın kılıçlarının parlaklığının ve keskinliğinin olması benzer özelliklere sahip tarihsel olarak neolitik sonlarına doğru ticaretine başlanan parlak turkuaz rengi, keskin özellikleri olan ve ya da taşı, yeşim taşı jade, jat, jasper gibi adlarla anılan bu taş cinsinden esinlendiği görülebilir. Ayırca Jedi/jeday aynı isim etimolojik olarak da ve teknik olarak aynı Jedi ile olduğu görülmektedir .  ayrıca Jade taşının çıkarıldığı Doğu Türkistan'a yakın bir bölge olan Kuzey Hindistan'da 'Jat' adında bir halk da bulunmaktadır jat people .
Jedi olmak

Jedi olmak için en çok zekâ ve derin bir bağlılık gereklidir. Güce duyarlı olmak için gerekli olan bir başka özellik de midi-kloryan seviyesinin yüksekliğidir. Bu konuda yetenekli olduğu keşfedilenler doğumundan hemen sonra veya doğum üzerinden fazla zaman geçmeden Coruscant'daki Konsey merkezinin bulunduğu Jedi Tapınağı'nda eğitime alınır. Jedi hayatı günümüzdeki manastır hayatına benzer olup, kişinin kendini bu amaç uğruna feda etmesi ve her şeyden vazgeçmesidir.
Jedi Tapınağı

Jedi Tapınağı, Yıldız Savaşları bilimkurgu serisinde geçen hayalî bir yapıdır. Coruscant, galaktik şehrinin yapılarının 1 km üzerinde yüksekliğe yerleştirilmiş çok büyük bir yapıdır. Jedi tapınağı eski cumhuriyette bulunan müthiş bilgiyle dolu bir yerdir. Usta Jedi'lar Padawanlarını burada eğitirlerdi. Cumhuriyete klon ordusu yapıldıktan sonra Anakin Skywalker (Darth Vader) önderliğinde Jedi Tapınağı saldırıya uğrayınca çöküp harabe olmuştur. İmparatorluk Jedi Tapınağı'ndaki bilgileri alıp Jedi Tapınağı'nı çökertme kararı almıştır.
Hiyerarşik düzen yapısı

Jedi şövalyelerinin eğitim ve sınıflandırmasını oluşturan hiyerarşik yapı kabaca şu şekildedir:
Hiyerarşik düzen yapısı > Başlangıç

Başlangıç aşamasında, (çocukluk çağında) çocuktaki "Güç" potansiyeline bakılır. Aday çok erken yaşlarda, Jedi eğitimine başlamak üzere evinden ayrılır. Eğer bu çağdaki bir çırak, 13 yaşına gelene dek bir Jedi Şövalyesi tarafından "Padawan" olarak seçilmezse, Jedi kurumu içerisinde başka bir göreve kaydırılır. Kişinin yeteneğine göre bu görev araştırma, tarım, sağlık vb. görevler olabilir.
Hiyerarşik düzen yapısı > Padawan

Bir çırak akademideki eğitiminin ardından, bir Jedi Şövalyesi veya Ustası ile bire bir eğitime başladığında "Padawan" olur. Geleneklere göre, Padawan Jedi Şövalyesi olana dek saçının bir bölümünü uzatır ve bu uzun örgülü kısım, Şövalye olduğunda kesilir. Bir Jedi sadece bir çırağa sahip olabilir, bu çırak terfi ettikten sonra yeni bir çırak alıp yetiştirebilir. Usta Yoda, Bölüm II'de birçok çocuğa eğitim verirken görülür, fakat burada onlar "Padawan" olarak eğitilmeden önce Jedi öğretileri ile ilgili genel eğitim almaktadırlar. Bazı Jedi ustaları bir Padawan'dan fazlasını alırlar. "Padawan" sözcüğünün Edgar Rice Burroughs'un bilimkurgu kitabı Barsoom'da geçen düşük kıdemli subaylara verilen isim olan "padwar" sözcüğünün değişmiş hâli olma olasılığından bahsedilmektedir.
Padawan, youngling ile Jedi ustalığı arasında uzun bir yoldur.
Hiyerarşik düzen yapısı > Jedi Şövalyesi

Disipline edilmiş, deneyim kazanmış padawan'lar "sınavlarını" başarı ile tamamladıktan sonra, tam anlamı ile Jedi hâlini alırlar. Bu sınavlar genellikle, yoğunlaşma testleri, fiziksel testler ve adayın seviye, bilgi ve kendini adamışlığını saptayan başka testlerdir. Bilinen sınavlar şunlardır; fakat burada belirtilerle sınırlı değildir: beden sınavı, cesaret sınavı, beceri sınavı ve yüzleşme sınavı. Usta Yoda, çırağı Luke Skywalker'a tam bir Jedi olma yolunda aldığı eğitim sırasında ikinci kez Darth Vader ile karşılaşması için eğitim vermiştir. Bazen, sıra dışı bir performans gösteren (genellikle kahramanlık) Padawan öğrenci, Jedi Şövalyesi statüsü kazanır, Obi-Wan Kenobi'de olduğu gibi, eğitiminin sonuna doğru Kenobi, Naboo Savaşı'nda, ustası Qui-Gon ölünce Karanlık Sith Lordu Darth Maul'u yenmek zorunda kalmıştır. Bu sırada bir padawan'dır. Jedi Şövalyesi, en genel olarak mevcut Jedi sınıfıdır, bundan dolayı, kelime sıklıkla Jedi'lar için genel söylem olarak da kullanılır. Ayrıca Jedi Konseyine girebilmek için en az bu mertebede olmak zorunludur.
Hiyerarşik düzen yapısı > Jedi Ustaları

Yanına bir padawan alıp, onu Jedi şövalyesi olana dek başarıyla eğiten Jedi şövalyelerine verilen ünvandır. Sistemin işleyişinden ötürü her Jedi'ın bir ustası vardır. Bu da her Jedi'ın eğitimi süresince Jedi topluluğuyla birey düzeyinde bir bağ kurmasını sağlar.
Ki Adi Mundi
Even Piell
Saesee Tiin
Yoda
Obi Wan Kenobi
Qui-Gon Jinn
Mace Windu
Plo Koon
Kit Fisto
Shaak Ti
Luke Skywalker
Galen Marek diğer adı (Starkiller)
bilinen Jedi Ustaları'nın birkaçıdır.