Aleksey Navalni

| Aleksey Navalni |
| --- | --- |
Aleksey Navalni, 2011
Doğum: 4 Haziran 1976(1976-06-04) Butın, Rusya SFSC, SSCB
Ölüm: 16 Şubat 2024 (47 yaşında) Yamalo-Nenets Bölgesi Cezaevi, Rusya
Meslek: Avukat, aktivist, siyasetçi
Boy: 187,5 cm (6'2")
İmza

Aleksey Anatolyeviç Navalni (Rusça: Алексе́й Анато́льевич Нава́льный; 4 Haziran 1976 - 16 Şubat 2024), Rus avukat, aktivist ve siyasetçi. 2009 yılından itibaren Rusya'da ve Rus ve uluslararası medyada yolsuzluk ve Devlet Başkanı Vladimir Putin karşıtı olarak ünlenmiştir. Navalni, The Wall Street Journal tarafından "Vladimir Putin'in en çok korktuğu adam" olarak tanımlanmıştır. Putin doğrudan Navalni'dan ismiyle bahsetmekten kaçınmaktadır. Navalni, Rusya Muhalefet Koordinasyon Konseyi üyesi, İlerleme Partisi'nin lideri ve Yolsuzlukla Mücadele Vakfı'nın (FBK) kurucusudur. 2020'de Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi.
Navalni'ın dört milyonun üzerinde YouTube abonesi ve iki milyonun üzerinde Twitter takipçisi bulunmaktadır. Bu kanallar aracılığıyla Rusya'daki yolsuzlukla ilgili materyaller yayınlıyor, siyasi gösteriler düzenliyor ve kampanyalarını destekliyor. 2011 radyo röportajında Rusya'nın iktidardaki partisi Birleşik Rusya'yı popüler bir lakap haline gelen bir "dolandırıcı ve hırsız partisi" olarak tanımladı. Navalni, Rus yetkililer tarafından birçok kez tutuklandı. Biri Temmuz 2013 ve diğeri Aralık 2014'te olmak üzere iki davada zimmete para geçirmekten iki ertelenmiş hapis cezası aldı. Her iki davanın da geniş çapta siyasi amaçlı olduğu ve gelecekteki seçimlerde aday olmasını engellediği düşünülüyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) kararlarına göre, davalar Navalni'ın adil yargılanma hakkını ihlal ediyordu. Rusya merkezli Memorial İnsan Hakları Merkezi 2013 yılında Navalni'ı siyasi bir mahkûm olarak tanıdı. Navalni, AİHM'de Rus yetkililer aleyhine toplam 225.000 € tutarında 6 şikayette bulundu.
20 Ağustos 2020'de Navalni hastaneye kaldırıldı ve Tomsk'tan Moskova'ya bir uçuş sırasında Noviçok zehirlenmesinin ardından ciddi ama stabil bir durumda bırakıldı. Tıbbi tahliye uçuşuyla Berlin'e nakledildi ve 22 Eylül'de taburcu edildi. AB ve Birleşik Krallık, altı üst düzey Rus yetkiliye ve bir devlet kimya merkezine Navalni'ın zehirlenmesine karşı yaptırımlar uyguladı.
17 Ocak 2021'de Rusya'ya döndü ve ülkeye vardığında gözaltına alındı. Tutuklanması ve Putin'i yolsuzlukla suçlayan yazlık saray belgeselinin yayınlanmasının ardından ülke çapında kitlesel protestolar düzenlendi. 2 Şubat'ta ertelenen cezası hapis cezasıyla değiştirildi ve bu, hapiste en az iki buçuk yıldan fazla zaman geçirecek olması anlamına gelmektedir. Navalni, ilk mahkûmiyetinin bir sonucu olarak 2028 sonrasına kadar herhangi bir devlet başkanlğı seçimine katılmaktan men edilmiştir.
Mart 2022'de Navalni, Uluslararası Af Örgütü tarafından sahtekarlık olarak tanımlanan yeni bir duruşmada zimmete para geçirme ve mahkemeye itaatsizlikten suçlu bulunduktan sonra dokuz yıl daha hapis cezasına çarptırıldı; itirazı reddedildi ve Haziran ayında, yüksek güvenlikli bir hapishaneye nakledildi. Ağustos 2023'te Navalni, aşırılıkçılık suçlamalarıyla ek 19 yıl hapis cezasına çarptırıldı, bu da onun Aralık 2038'de serbest bırakılacağı anlamına geliyor. Navalni, cezasının ya kendisinin ya da ülkedeki siyasi rejimin ömrü kadar uzun olduğu yorumunu yaptı. Aralık 2023'te Navalni neredeyse üç hafta boyunca hapishanede kayboldu ve ardından Yamalo-Nenets Özerk Okrugu'ndaki yeni bir hapishanede olduğu ortaya çıktı.
16 Şubat 2024'te Federal Cezaevi Servisi, Navalny'nin Batı Sibirya'daki Yamalo-Nenets hapishanesinde o sabah yürüyüş yaptıktan ve kendini iyi hissetmedikten sonra öldüğünü duyurdu. Ölümü hem Rusya'da hem de diğer çeşitli ülkelerde protestolara yol açtı. Pek çok Batılı hükûmet ve uluslararası kuruluş, onun ölümüyle bağlantılı olarak Rus yetkililere yönelik suçlamalarda bulundu. Yekaterinburg saatiyle 14:17'de öldüğü bildirildi. Hapishane açıklamasında şunlar belirtildi: "Gerekli tüm canlandırma önlemleri uygulandı ancak olumlu sonuçlar vermedi... Sağlık görevlileri mahkumun öldüğünü doğruladı." Navalny'nin sözcüsü Kira Yarmysh, ertesi gün onun öldüğünü doğruladı. naaşının ailesine teslim edilmesini talep etti. Ölümünden önce Navalny, hapishanedeki kötü muamele nedeniyle yetersiz beslenme ve diğer rahatsızlıklardan şikayetçi olduktan sonra bir hastanede tedavi altına alınmıştı. Cenazesi 24 Şubat 2024'te annesine teslim edildi. 27 Şubat 2024'te, Navalny'nin avukatı Vasily Dubkov, Rus yetkililerin Navalny'nin hukuk ekibine ve Yolsuzlukla Mücadele Vakfı'na yönelik devam eden baskılarının bir parçası olarak "kamu düzenini ihlal ettiği" gerekçesiyle Moskova'da kısa bir süre gözaltına alındı.