Makemake

Başlığın diğer anlamları için Makemake (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |
Hubble Uzay Teleskobu tarafından elde edilen Makemake ve uydusunun görüntüsü
Keşif
Keşfeden:  Michael E. Brown  Chad Trujillo  David Rabinowitz 
Keşif tarihi: 31 Mart 2005
Adlandırmalar
MPC belirtmesi: (136472) Makemake
Adın kaynağı: Makemake
Alternatif adlandırma: 2005 FY9
Küçük gezegen kategorisi: Cüce gezegen TNO cubewano dağınık-yakın
Sıfatlar: Makemakean
Sembol: 
Yörünge özellikleri
Dönem 31 Mayıs 2020 (JD 2458900.5)
İlk önkeşif tarihi: 29 Ocak 1955
Günöte: 52,756 AU (7,8922 Tm)
Günberi: 38,104 AU (5,7003 Tm)
Yarı büyük eksen: 45,430 AU (6,7962 Tm)
Dış merkezlik: 0,16126
Yörünge periyodu: 306,21 y (111.845 g)
Ortalama yörünge hızı: 4,419 km/s
Ortalama ayrıklık: 165,514°
Eğiklik: 28,9835°
Çıkış düğümü boylamı: 79,620°
Günberi zamanı: 17 Kasım 2186
Perihelyon açısı: 294,834°
Bilinen doğal uydusu: 1
Fiziksel özellikler
Tayf tipi: B−V=0,83, V−R=0,5
Görünür büyüklük: 17,0 (karşı konum)
Mutlak parlaklık (H): -0,12 0,049±0,020
Boyutlar: (1434+48 -18) × öngörülen (1420+18 -24 km) 
Ortalama yarıçap:  715+19 -11 km 
Basıklık: 0,0098
Yüzey alanı: 6,42×106 km2
Hacim: 1,53×109 km3
Kütle: ≈ 3,1×1021 kg
Ortalama yoğunluk: ≈ 1,7 g/cm3 (Ortiz vd. 2012 yarıçapını kullanarak) ≈ 2,1 g/cm3 (Brown 2013 yarıçapını kullanarak)
Ekvatoral yerçekimi: < 0,57 m/s2
Ekvatoral kurtulma hızı: < 0,91 km/s
Yıldız dönme süresi: 22,8266±0,0001 sa
Geometrik albedo: 0,82±0,02 geometric 0,74±0,06 Bond
Sıcaklık: 32–36 K (tek-yüzey modeli) 40–44 K (iki-yüzey modeli)
  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam
  
Makemake (küçük gezegen tanımı: 136472 Makemake; sembolü: ) Güneş Sistemi'ndeki bilinen dördüncü büyük cüce gezegen ve Klasik Kuiper kuşağı cismi popülasyonundaki ikinci büyük Kuiper kuşağı cismidir. Makemake'nin çapı kabaca Plüton'un dörtte üçü kadardır. S/2015 (136472) 1 adında bir uydusu vardır. Bu gezegenin ortalama 30 K (-243.2 °C) olan aşırı düşük sıcaklığı bize yüzeyi hakkında bazı detaylar vermektedir. Tahminlere göre yüzeyi; metan, etan ve olasılıkla nitrojen buzulları ile kaplıdır.
Başlangıçta 2005 FY9 ve cüce gezenler grubuna dahil edildikten sonra verilen 136472 adlarıyla bilinen Makemake, 31 Mart 2005'te Michael E. Brown'un liderliğindeki bir takım tarafından keşfedilmiş ve ardından aynı yılın 29 Temmuz'unda kamuoyuna açıklanmıştır. Gezegen adını Rapanui tanrısı Makemake'den alır. Makemake Paskalya adasının Polenez yerlilerinin insanlığın yaratıcı ve doğurganlık tanrısıdır. Makemake'in keşif ekibinin lideri Michael E. Brown'un eşi bu ve Eris, 2003 El61 gök cisimlerinin keşfi sıralarında hamile olduğu için, kaşifin aklına gök cisimine mitolojiden bir doğurganlık tanrısı / tanrıçası vermek gelmiş, araştırmaları sonucu bulduğu Makemake ismini Uluslararası Astronomi Birliği'ne önermiş, kurumun ilgili birimleri de yaptıkları değerlendirme sonucu önerilen ismi kabul etmiştir. 11 Haziran 2008'de IAU (Uluslararası Astronomi Birliği), Makemake'yi plütonsal statüsüne potansiyel adaylar listesine almıştır. Plütonsal terimi, Neptün'ün yörüngesinin ötesindeki cüce gezegenleri Plüton ve Eris'in yanında sayılabilir kılmaktadır. Makemake resmî olarak 2008'in Temmuz ayında plütonsal statüsüne yükseltilmiştir. Hubble Uzay Teleskopu'nun Wide Field Camera 3 kamerası ile Nisan 2015'te bir uydusu olduğu keşfedimiştir.