stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Buz
Kullanımı > Sporlar

Buz aynı zamanda eğlence için de kullanılabilmektedir. Buz pateni, tour skating, buz hokeyi, ice fishing, ice climbing, körling, broomball ve kızak yarışları olan bobsled, kızak ve skeleton gibi sporlarda buzlu bir alana ihtiyaç duyulur. Buzlu ortamlarda yapılan birçok farklı spor dalı, 4 yılda bir düzenlenen ve bu sporların uluslararası düzeyde temsilini sağlayan Kış Olimpiyat Oyunları'nda boy göstermektedir.
Buzun kayganlığı

Buz, sanıldığı gibi, düzgün bir yüzey olduğu için kaygan değildir. Bu durum şöyledir, buz pateninin çok küçük yüzeyinin buza basınç yapması dolayısı ile değen noktadaki buzun erimesi ve oluşan bu ince su tabakası üzerinde patenin hareket etmesi olmaktadır. (Ucu keskin bir bıçak gibi olan patenlerin buza değen alanı o kadar küçüktür ki, erime ısısını 1 °C azaltmak için tam 130 kg/cm2 gereken buz yüzeyini derhal eritir.)
Buzun kayganlığı > Taşımacılık

Buz, karada, denizde ve havada güvenli ulaşımı zorlaştırır.
Buzun kayganlığı > Taşımacılık > Kara taşımacılığı

Yolda buz tehlikelidir. Kara buzu fark etmek zordur çünkü kolayca görülmez. Donan yağmur veya erime noktası civarı sıcaklıkta kar nedeniyle araç pencerelerinde buz oluşur. Güvenli sürüş için, bu buzun temizlenmesi gerekir. Buz kazıyıcılar buz kırmak ve cam temizlemek için tasarlanmıştır ancak buzu çıkarmak uzun ve zahmetli bir iş olabilir.
Donma noktasının altında, pencerelerin iç yüzeyinde ince bir buz kristali tabakası oluşabilir. Bu genellikle araç bir süre sürüldükten sonra yalnız bırakılırsa bu durum oluşabilir veya dış sıcaklık çok düşükse aracı sürerken de olabilir. Aracın içindekileri nefesindeki nem buz kristallerin su kaynağıdır. Bu buzu çıkarmak zahmetlidir, bu yüzden aracı park ederken nemin dışarı çıkması için aracın camları hafifçe açılır veya arka cam buz çözücüde çalıştırılabilir. Benzer bir sorun binalarda da vardır bu nedenle birçok soğuk bölgenin yalıtımında çift camlı pencere kullanılır.
Dış ortam sıcaklığı uzun süre donma noktasının altında kalırsa, göller ve diğer su kütleleri üzerinde çok kalın buz tabakaları oluşabilir ancak akan suyun olduğu yerlerde bunun için çok daha soğuk sıcaklıklar gerekir. Buz, otomobil'ler ve kamyon'lar ile üzerinden geçilebilecek kadar kalınlaşabilir. Buzun üzerinden araçla güvenli şekilde geçmek için buzun kalınlığının en az 30 cm olması gerekir.
Kar eritme sistemi yol vb alanların yalnızca bir kısmında kar ve buz birikmesini önler.
Galeri

İzlanda'nın en büyük buzul gölü olan Jökulsárlón Gölü'nde bir buz bloğu.
Kış ayında buz tutan çalılar.
Buzlarla kaplanmış küçük otlar.
Buz sarkıtları.
İzlanda, sahilindeki 4 tonluk doğal dev buz kütlesi.
Bir bardak buzlu su..
Kış boyunca buz tutmuş Çit.
Dinner Plain'de (Avustralya) çatıda oluşan buz saçakları.
Kanada Big White Kayak Merkezi Big White Ski Resort'nde buz sarkıtları.
Kerman, İran'da Orta Çağ'da yapılmış bir buz evi (yakhchal).
Rüzgâr ve su sıçramasıyla oluşmuş buz tanecikleri. Harlech, Galler Ülkesi'nde bir tepe.
Konuyla ilgili yayınlar

Gosnell, Mariana. (2005). Ice : the nature, the history, and the uses of an astonishing substance. New York: Knoph. ISBN 978-0-679-42608-0.
Marling, Karal. (2008). Ice : great moments in the history of hard, cold water. St. Paul, MN: Borealis Books. ISBN 978-0-87351-628-0
Petrenko, Victor F and Whitworth, Robert W. (1999). "Physics of ice." Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-851895-1
Körüklü otobüs tarafından buz üzerinde kontrolün kaybedilmesi
Niyasin

| Niyasin |
| --- | --- |

Genel özellikleri
Kimyasal formül: C6H5NO2
Molekül ağırlığı: 123,11 g/mol
Diğer adları
 Nikotinik asit  B3 vitamini
Vitamin özellikleri
Çözünürlüğü: Su
 İshal  Zihin bulanıklığı  Depresyon ve ağır dermatit  Cilt lezyonları
Fazlalığı
 Ciltte kızarmalar, yanma, kaşıntı
Kaynakları

Niyasin, Nikotinik asit veya B3 vitamini suda çözünür bir vitamindir. Türevleri olan NADH, NADPH, NAD ve NAD+ hücrelerde enerji metabolizması, nükleik asit, protein, yağ ve karbonhidrat metabolizmasında gereksinim duyulan zorunlu bir vitamindir. Vitamin B3 terimine niyasinamit de dahil edilir çünkü bu bileşik vücuda alındıktan sonra niyasine dönüşür.
Nikotinamid
Eksikliği ve aşırı alımının etkileri

Niyasinin aşırı eksikliği insanlarda pellegra adı verilen ve sinir sisteminde fonksiyon bozukluğu, mide-bağırsak sistemi bozukluğu, ishal, zihin bulanıklığı, depresyon ve ağır dermatit ve çeşitli cilt lezyonları ile karakterize bir hastalık oluşur. Niyasinin kısmî eksikliği ise metabolizma yavaşlamasına ve soğuğa dayanıksızlığa yol açar.
Niyasinin aşırı miktrada kullanımı ölümcül olabilir. 36 saat zarfında 11 tane 500 mg'lık hap alan bir kişinin kustuğu, iki gün zarfında 5 hap alan bir diğer kişinin ise birkaç dakika boyunca tepkisiz olduğu kaydedilmiştir. Çok yüksek niyasin kullanımında niyasin makulopatisi denen makula ve retina kalınlaşması meydana gelir, bunun sonucunda bulanık görme ve körlük olur.
Niyasinin önerilen günlük dozajı, çocuklarda 2–12 mg, kadınlarda 14, erkeklerde 16 mg, hamile ve emziren kadınlarda 18 mg'dır.
Günde 20 mg'dan fazla niyasin ciltte kızarmalara neden olabilir. Bu kızarmalar yanma, kaşıntı ve ağrı ile beraber olabilir, yüz, kollar ve göğüse yayılır. Genellikle zararsızdır ve 20 dakika ile bir saat arasında kendiliğinden geçer. Bir bardak su içilmesi de yardımcı olacaktır.
Niyasin kan dolaşımını düzenler, sağlıklı bir deri sağlar ve santral sinir sisteminin çalışmasına yardımcı olur. Beyin ve hafızanın ileri fonksiyonlarını denetlemesinden dolayı şizofreni ve diğer zihinsel hastalıklarda tedavi edici rol oynar. Son olarak yeterli B3 düzeyleri insülin ile östrojen, projesteron ve testosteron gibi cinsiyet hormonlarının sentezi için hayati rol oynamaktadır.
Kan trigliseridini düşürebildiği için doktorlar tarafından antihiperlipidemik ilaç olarak kullanılmaktadır. Ancak niyasinin kullanımında doz ayarlaması mutlaka doktor tarafından yapılmalıdır.
Gebelikte niyasin dikkatle kullanılmalıdır. Yüksek dozlarda saf nikotinik asit mide ülserleri, gut, glokom diyabet ve karaciğer hastalıklarında sağlık problemlerini arttırabilirler.
Keşfi

Niyasinin keşfi, nikotinin yükseltgenmesi sonucu olmuştur. Ona verilecek ismin nikotini çağrıştırmaması amaçlandığı için nikotinik asit + vitamin 'den türetilmiştir. Eski metinlerde niyasin için vitamin PP adının (İngilizce "pellegra preventing" (pellegra önleyici) teriminden kısaltması) kullanıldığını görülebilir.
Biyolojik mevcudiyeti

Niyasin karaciğer tarafından triptofandan sentezlenir ama bu tepkime çok verimsizdir. Bir miligram niyasin elde etmek için 60 mg triptofan gerekir. Kötü beslenme nedeniyle niyasin yetersizliği tek besin kaynağı olarak mısır yiyen ve mısır ununu hazırlarken alkali kullanmayan toplumlarda görülür. Bunun nedeni mısırin az niyasin içeren bir tahıl olmasıdır; mısır unu hazırlarken alkali kullanılmasının ise mısırda bulunan triptofanın salınmasını sağlayıp bağırsaklar tarafından emilerek niyasin yapımına takviye sağlar.
Biyosentez

Triptofanın beş karbonlu halkası kesilip, düzenlenip ve amino grubuyla tepkiyerek niyasinin altı karbonlu heterosiklik halkası oluşur.
Kaynaklar

| Hayvan ürünleri: | Meyve ve sebzeler: | Tohumlar: | Mantarlar: |
| --- | --- | --- | --- |
|  ciğer, kalp ve böbrek  tavuk  dana  balık  süt  yumurta |  sebze  brokoli  domates  havuç  hurma  tatlı patates  kuşkonmaz  avokado |  kuru yemiş  kepekli buğday ürünleri  baklagiller |  mantarlar  ekmek mayası |
Diğer kullanımları

Niyasin çeşitli seks ve stres hormonlarının sentezinde önemli rol oynar, özellikle adrenal bezlerde üretilenlerde. Ayrıca toksik maddelerin vücuttan atılmasında rol oynar.
Niyasin, yüksek dozda kullanılınca kandaki HDL ("iyi kolesterol") seviyesini yükseltir ve düşük HDL'si olup kalp krizi riski taşıyan hastalara önerilir. Abbot şirketi bu amaçla Niaspan ticarî isimli bir ilaç üretmektedir. Ayrıca niyasin (ama niyasinamid değil) hiperlipidemi tedavisinde kullanılır çünkü çok düşük yoğunluklu lipoproteinin (VLDL) karaciğerden salgılanmasını azaltır (VLDL "kötü kolesterol" olarak bilinen LDL'nin öncülüdür) ve kolesterol sentezini engeller eder. Niyasinin lipit bozukluğunu tedavi etmek amacıyla kullanımının başlıca sorunu, çok yüksek olmayan dozlarda dahi deride kızarmalara neden olmasıdır. Halen niyasinin yavaş salınımını sağlayacak formülasyonların geliştirilmesi için çalışmalar sürmektedir, niyasinin daha sık ve daha az rahatsızlık vererek kullanılabilmesini sağlamak için.
Müşfik Kenter

| Müşfik Kenter |
| --- | --- |

Doğum: 8 Eylül 1932(1932-09-08) İstanbul, Türkiye
Ölüm: 15 Ağustos 2012 (79 yaşında) İstanbul, Türkiye
Ölüm sebebi: Akciğer kanseri
Defin yeri: Kilyos Mezarlığı, İstanbul
Milliyet:  Türkiye
Eğitim: Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1947-2012
Evlilik: Oya Kenter (b.1963) Esin Şerbetçi (e.1963; b. ?) Mehlika Kenter (?) Gülsüm Kamu (?) Kadriye Kenter (e. 1976; ö. 2012)
Çocuk(lar): 4
Akraba(lar): Yıldız Kenter (ablası)
Ödüller: Tüm Liste

Seslendirme sanatçısı Müşfik Kenter öykü okurken
Müşfik Galip Kenter (8 Eylül 1932, İstanbul - 15 Ağustos 2012, İstanbul), Türk tiyatro oyuncusu. Ablası Yıldız Kenter'le birlikte Kent Oyuncuları'nın kurucularındandır.
Hayatı

8 Eylül 1932 tarihinde İstanbul'da doğdu. Annesi İngiliz asıllı Olga Cynthia (Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığını aldıktan sonra adı Nadide Kenter olarak değişmiştir), babası ise Meclis-i Âyan üyesi Mehmet Galip Bey'in oğlu diplomat Ahmet Naci Kenter'dir. 1947 yılında ablasının yönlendirmesiyle Ankara Devlet Tiyatrosu'nun çocuk bölümünde tiyatroya başladı. Daha sonra aynı konservatuvarın tiyatro bölümünde eğitim gördü. 1955 yılında "yüksek derece" ile mezun olup Devlet Tiyatroları'na katıldı.
Müşfik Kenter, 1959 yılında Devlet Tiyatroları'ndan ayrıldı ve Yıldız Kenter ile birlikte İstanbul'a giderek bir süre Muhsin Ertuğrul ile çalıştı. Bu dönemde bir araya geldiği Şükran Güngör ve Kâmran Yüce ile birlikte 1960-1961 yılları arasında Site Tiyatrosu'nu kurdu. 1962'de adını Kent Oyuncuları olarak değiştirdiler. İki kardeş ve Şükran Güngör, 1968'de İstanbul'da Kenter Tiyatrosu'nun binasının inşaatını tamamladılar. Tiyatroyu yapmaları için tüm paralarını ortaya koymaları, büyük bir turneyle Anadolu'yu gezmeleri ve bir koltuk satma kampanyasıyla destek toplamaları gerekmişti.
Daha sonra İngiliz Kültür Heyeti ve Rockefeller Vakfı'ndan burs alarak Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'ta tiyatro araştırmaları yapan ve incelemelerde bulunan Kenter, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, Almanya, Yugoslavya ve Kıbrıs gibi birçok ülkede sahneye çıktı.
Kenter, Murathan Mungan'ın Orhan Veli'nin şiirlerini kurgulayarak yazdığı Bir Garip Orhan Veli isimli tiyatro oyununda Orhan Veli'yi canlandırdı. 25 seneden fazla süre sahnelenen bu oyun Türkiye'de aynı oyuncuyla en uzun süre sahnelenen eserlerden biridir.
Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'ndan emekli olduktan sonra, Haliç Üniversitesi Konservatuvarı'nda tiyatro bölümünün yöneticiliğini ve Bakırköy Belediyesi Şehir Tiyatrosu'nun genel sanat yönetmenliğini yaptı.
Müşfik Kenter, tiyatronun yanı sıra sinema oyunculuğu da yaptı. 1966 Antalya Film Festivali'nde, Bozuk Düzen filminde canlandırdığı Hakkı karakteriyle "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu" ödülünü kazandı. Yerli ve yabancı TV filmler, belgeseller ve reklamlar için seslendirme yaptı. Esin Şerbetçi, Mehlika Kenter ve Gülsüm Kamu ile evlenip ayrıldı. Son evliliğini Kadriye Kenter'le yaptı. İlk evliliğinden Mahmut ve Elvan, ikinci evliliğinden Melisa ve son evliliğinden Balam adlı dört çocuğu oldu.
Ölümü

Kenter, 15 Ağustos 2012 tarihinde akciğer kanseri nedeni ile tedavi gördüğü hastanede öldü. Kenter'in naaşı, 17 Ağustos 2012 tarihinde Kilyos Aile Mezarlığı'nda defnedildi.
Tiyatro oyunları > Oynadığı bazı oyunları

Hür Adam
Anlat Şehrazat (Binbir Gece Hikâyeleri)
Lütfen Kızımla Evlenir misiniz?
İvanov
Nükte
Ver Elini Brodvey
Görünmez Dostlar
Kahramanlar ve Soytarılar
Buzlar Çözülmeden
Ayak Takımı Arasında
İçerdekiler
Yarın Cumartesi
Savunma
Çiçu
Nutuk
Platanov
Seslendirmeleri

İstanbul Radyosu, Karagöz, 1963
Tatlı Kahramanlar 1970'li yıllarda TRT televizyonunda klasik çizgi film dizisi Tatlı Kahramanlar'da "Bıcır ile Gıcır" adlı bölümde kedi Tırmık'ı seslendirdi.
ALF, 1980'li ve 90'lı yıllarda televizyon dizisinde sevimli uzay yaratığı "Alf" karakterini seslendirdi.
Piano Piano Bacaksız. Tunç Başaran'ın yönettiği filmde dış ses olarak filmi, filmin küçük kahramanı Emin Sivas'ın ağzından seslendirmişti.
Galatasaray Futbol Kulübü'nün 2288 Forma ve Koleksiyon lansmanları sitesinde Galatasaray tarihini seslendirmiştir.2288gs.com - Galatasaray Futbol Takımı 2009 - 2010 Sezonu Formaları
Angry Beavers adlı çizgi dizide Norbert'ı seslendirmiştir.
Orhan Veli şiirleri
Astériks ve Oburiks: Görevimiz Kleopatra sinema filminde Büyüfiks karakterini seslendirmiştir.
Yaşlı Adam ve Deniz filminde İhtiyar adam.
Kung Fu Panda Animasyonunda Grand Master Oogway-2008
Atlantis: Kayıp İmparatorluk Animasyonunda Preston B. Whitmore-2001 Atlantis: Kayıp İmparatorluk4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Ödülleri

| Yıl | Ödül töreni | Kategori | Çalışma | Kaynak | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1966 | 3. Altın Portakal Film Festivali | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Bozuk Düzen |  | Kazandı |
| 1981 | 1980-1981 Dönemi Sanat Kurumu Ödülleri | En İyi Erkek Oyuncu | Bir Garip Orhan Veli |  | Kazandı |
| 1983 | 16. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü | Seni Kalbime Gömdüm |  | Kazandı |
| 1984 | 1983-1984 Dönemi Sanat Kurumu Ödülleri | En İyi Yönetmen | Limon |  | Kazandı |
| 1988 | 21. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü | Rumuz Goncagül Hayallerim, Aşkım ve Sen |  | Kazandı |
| 1993 | Olağanüstü Yorum Ödülü | Konken Partisi | Konken Partisi |  | Kazandı |
| 1997 | 1. Afife Tiyatro Ödülleri | Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü | Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü |  | Kazandı |
| 2002 | 6. Afife Tiyatro Ödülleri | En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Çözüm |  | Kazandı |
| 2005 | 8. İstanbul Uluslararası Ülker Kukla Festivali | 8. Uluslararası Kukla Festivali Onur Ödülü | 8. Uluslararası Kukla Festivali Onur Ödülü |  | Kazandı |
| 2008 | 45. Altın Portakal Film Festivali | Yıldırım Önal Anı Ödülü | Yıldırım Önal Anı Ödülü |  | Kazandı |
| 2012 | 17. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri | Onur Ödülü | Onur Ödülü |  | Kazandı |
Mehmetağa, Başiskele

| Mehmetağa |
| --- | --- |
Mahalle
 Kocaeli
Ülke:  Türkiye
İl: Kocaeli
İlçe: Başiskele
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 1.390
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 262
İl plaka kodu: 41
Posta kodu: 41030
Mehmetağa, Kocaeli ilinin Başiskele ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıl | Değişim | Nüfus | Tespit Yöntemi |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 |  | 1.264 | ADNKS |
| 2008 |  16% | 1.471 | ADNKS |
| 2009 |  1% | 1.455 | ADNKS |
| 2010 |  0% | 1.455 | ADNKS |
| 2011 |  1% | 1.475 | ADNKS |
| 2012 |  2% | 1.451 | ADNKS |
| 2013 |  0% | 1.450 | ADNKS |
| 2014 |  2% | 1.482 | ADNKS |
| 2015 |  2% | 1.454 | ADNKS |
| 2016 |  0% | 1.451 | ADNKS |
| 2017 |  4% | 1.398 | ADNKS |
| 2018 |  0% | 1.396 | ADNKS |
| 2019 |  1% | 1.412 | ADNKS |
| 2020 |  1% | 1.402 | ADNKS |
| 2021 |  0% | 1.403 | ADNKS |
| 2022 |  3% | 1.445 | ADNKS |
| 2023 |  4% | 1.390 | ADNKS |
Ovacık, Başiskele

| Ovacık |
| --- | --- |
Mahalle
 Kocaeli
Ülke:  Türkiye
İl: Kocaeli
İlçe: Başiskele
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 2.631
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 262
İl plaka kodu: 41
Posta kodu: 41140
Ovacık, Kocaeli ilinin Başiskele ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıl | Değişim | Nüfus | Tespit Yöntemi |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 |  | 1.229 | ADNKS |
| 2008 |  0% | 1.228 | ADNKS |
| 2009 |  5% | 1.172 | ADNKS |
| 2010 |  2% | 1.191 | ADNKS |
| 2011 |  5% | 1.137 | ADNKS |
| 2012 |  1% | 1.130 | ADNKS |
| 2013 |  5% | 1.182 | ADNKS |
| 2014 |  4% | 1.224 | ADNKS |
| 2015 |  3% | 1.185 | ADNKS |
| 2016 |  5% | 1.128 | ADNKS |
| 2017 |  3% | 1.160 | ADNKS |
| 2018 |  6% | 1.096 | ADNKS |
| 2019 |  1% | 1.090 | ADNKS |
| 2020 |  2% | 1.067 | ADNKS |
| 2021 |  1% | 1.056 | ADNKS |
| 2022 |  81% | 1.911 | ADNKS |
| 2023 |  38% | 2.631 | ADNKS |
Sahil, Başiskele

| Sahil |
| --- | --- |
Mahalle
 Kocaeli
Ülke:  Türkiye
İl: Kocaeli
İlçe: Başiskele
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 1.546
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 262
İl plaka kodu: 41
Posta kodu: 41090
Sahil veya eski adıyla Başiskele, Kocaeli ilinin Başiskele ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıl | Değişim | Nüfus | Tespit Yöntemi |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 |  | 813 | ADNKS |
| 2008 |  7% | 873 | ADNKS |
| 2009 |  8% | 939 | ADNKS |
| 2010 |  5% | 984 | ADNKS |
| 2011 |  3% | 955 | ADNKS |
| 2012 |  5% | 904 | ADNKS |
| 2013 |  4% | 871 | ADNKS |
| 2014 |  7% | 929 | ADNKS |
| 2015 |  7% | 996 | ADNKS |
| 2016 |  17% | 1.163 | ADNKS |
| 2017 |  5% | 1.219 | ADNKS |
| 2018 |  4% | 1.268 | ADNKS |
| 2019 |  1% | 1.287 | ADNKS |
| 2020 |  5% | 1.354 | ADNKS |
| 2021 |  2% | 1.381 | ADNKS |
| 2022 |  4% | 1.437 | ADNKS |
| 2023 |  8% | 1.546 | ADNKS |
Bosna-Hersek değiştirilebilir markı

| Bosna-Hersek değiştirilebilir markı> konvertibilna marka (Boşnakça) (Hırvatça)  конвертибилна марка (Sırpça) |
| --- | --- |
ISO 4217 Kodu: BAM
Kullanıcı(lar):  Bosna-Hersek

Enflasyon: -0.4%
Kaynak: The World Factbook, 2009 tah.













Altbirim: 
1/100: feninga




Sembol: KM

















Madenî paralar: 
Sıkça kullanılan: 5, 10, 20, 50 feninga   1, 2, 5 maraka

Banknotlar: 
Sıkça kullanılan: 10, 20, 50, 100, 200 maraka

Merkez bankası: Bosna-Hersek Merkez Bankası
Website: www.cbbh.ba




Konvertibıl mark ya da değiştirilebilir mark (Boşnakça, Hırvatça, Sırpça (Latin harfli): konvertibilna marka, Sırpça (Kiril harfli): конвертибилна марка), (ISO 4217: BAM) Bosna-Hersek'in para birimidir. Kısaltması KM'dir. 1 avro = 1,95583 KM olarak sabitlenmiştir. Ülkede euro da satıcılar tarafından kabul edilebilmektedir.
Mengü Ertel

| Mengü Ertel |
| --- | --- |
Doğum: 1931 İstanbul
Ölüm: 15 Mart 2000 (69 yaşında)
Defin yeri: Zincirlikuyu Mezarlığı
Evlilik(ler)i: Ülfet Selçuk
Yakınları: Turhan Selçuk, İlhan Selçuk
Çocukları: Murat Ertel
Alanı: Grafik Tasarım
Sanat eğitimi: İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi

Ödüller
Uluslararası Paris Sinema Afişleri Sergisi Büyük Ödül   1975                    Moskova Olimpiyat Oyunları Afiş Yarışması  Üçüncülük Ödülü   1980                    Grafik 83 Sergisi, İhap Hulusi Afiş Yarışması Başarı Ödülü   1983                   

Mengü Ertel, (d. 16 Mart 1931, İstanbul – ö. 15 Mart 2000), grafik sanatçısı.
Türkiye'de modern grafik tasarım sanatının öncülerindendir.
Yaşamı

1931 yılında İstanbul'un Üsküdar semtinde doğdu. Babası Üsküdar Evkaf Dairesi kıdemli memurlarından Muhsin Bey idi. 12 yaşında babasını yitirdi.
Küçük yaşta tiyatroya ve sinemaya merak sardı. Filmlerde figüranlık ve dublaj yaptı.
Resim öğretmeninin yönlendirmesi ile İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Süsleme Sanatları Bölümü'ne girdi. Öğrencilik yıllarından itibaren sanat ve edebiyat çevresi ile tanıştı. Muhsin Ertuğrul'un kurduğu Küçük Sahne'de Almanya'dan gelen dekoratör Kurt Halleper'in yanında çalışarak tiyatro dekoru deneyimi kazandı. Renkli ilk Türk filmi olan Halıcı Kız'da dekoratör yardımcılığı yaptı. Aynı dönemde Adalet Cimcoz’un kurduğu Maya Sanat Galerisi’nde arkadaşı Kuzgun Acar'la birlikte çalıştı.
1953 yılında Karaköy'de Grafik Sanatlar Atölyesi’ni kurdu. Atölye, 1982 yılında da bir şirkete dönüşerek faaliyetlerini sürdürdü. Büyük firmalar, markalar, kamu kurumları, festivaller için özgün amblem ve logolar tasarladı. 1. İstanbul Festivali'nin afişi, tasarladığı işlerdendir.
Muhsin Ertuğrul'un ondan Kenterlerin  sahnelediği Salıncakta İki Kişi adlı oyun için afiş yapmasını istemesi üzerine 1960'lı yıllarda tiyatro afişi çalışmalarına başladı. Dönemim tüm özel tiyatroları için afiş tasarladı. 1967'de Keşanlı Ali Destanı için yaptığı çalışma başyapıtlarından birisi oldu. Ertel, Meslek hayatında tiyatro için 150'den fazla afiş tasarladı.
1966’dan başlayarak çeşitli uluslararası afiş sergilerine ve bienallere katıldı. Aslan Asker Şvayk ve Godot'yu Beklerken afişleri 1966 Varşova Afiş Bienali kataloğunda yer aldı. Keşanlı Ali Destanı ve Kafkas Tebeşir Dairesi afişleri ,se 1968'de Wilanów Poster Müzesi'nin düzenlediği Uluslararası Poster Bienali’ne kabul edildi ve  müzenin arşivine girdi.
Sanatçı, ilk kişisel sergisini 1969 yılında İstanbul’daki Alman Kültür Merkezi'nde açtı. Jeanne d’Arc’ın Çilesi adlı afişi 1974'te Cannes 2. Uluslararası Sinema Afişleri Sergisi’nde özel ödüle aday gösterildi ancak  afişin basılmamış olması nedeniyle  ödülü alamadı. Ertesi yıl aynı afişi özel olarak bastırıp Uluslararası Paris Film Afişleri Sergisi’ne gönderdi ve Büyük Ödülü İngiliz sanatçı Oscar Zárate’yle paylaştı.
Sinema sanatı ile yakından ilgilendi, sinemayı "beslenme kaynağı" olarak gördü. Uzun yıllar Türk Sinematek Derneği yönetiminde yer aldı.
Grafik çalışmaları dışında İslamabad'da mimar Vedat Dalokay'ın tasarladığı Şah Faysal Camii seramik panoları için tasarım yaptı.
Ölümüne değin TRT 2 kanalında televizyonunda her hafta yayımlanan Cumhuriyete Kanat Gerenler başlıklı programın sunuculuğunu yaptı.
1998'de devlet sanatçısı unvanı ile taltif edildi. Son sergisi, 1999 yılında İstanbul'da Dolmabahçe Kültür Merkezi'nde açtığı “Büyültmeler” isimli sergidir. Bu sergide su bazlı boya ve hat kalemiyle yaptığı çalışmaları dijital baskı tekniğiyle hazırladığı 15 adet ‘"büyültme’’yi sergiledi.
Yaşamının son yıllarında parkinson hastalığı nedeniyle rahatsız olan Ertel, 15 Mart 2000'de zatürreden öldü.
Bazı ödülleri

1975 Uluslararası Paris Sinema Afişleri Sergisi Büyük Ödül (Carl Dreyer'in "Jeanne D'arc'ın Çilesi" filmi için yaptığı afişle)
1980 Moskova Olimpiyat Oyunları Afiş Yarışması Üçüncülük Ödülü
1983 Grafik 83 Sergisi, İhap Hulusi Afiş Yarışması Başarı Ödülü
Zincirlikuyu Mezarlığı'ndaki kabri
Seymen, Başiskele

| Seymen |
| --- | --- |
Mahalle
 Kocaeli
Ülke:  Türkiye
İl: Kocaeli
İlçe: Başiskele
Coğrafi bölge: Marmara Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 4.883
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 262
İl plaka kodu: 41
Posta kodu: 41245
Seymen, Kocaeli ilinin Başiskele ilçesine bağlı bir mahalledir.
Nüfus

| Yıl | Değişim | Nüfus | Tespit Yöntemi |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 |  | 2.377 | ADNKS |
| 2008 |  2% | 2.429 | ADNKS |
| 2009 |  5% | 2.560 | ADNKS |
| 2010 |  11% | 2.842 | ADNKS |
| 2011 |  2% | 2.784 | ADNKS |
| 2012 |  7% | 2.971 | ADNKS |
| 2013 |  21% | 3.608 | ADNKS |
| 2014 |  4% | 3.757 | ADNKS |
| 2015 |  6% | 3.970 | ADNKS |
| 2016 |  4% | 3.818 | ADNKS |
| 2017 |  6% | 4.056 | ADNKS |
| 2018 |  2% | 4.141 | ADNKS |
| 2019 |  5% | 4.331 | ADNKS |
| 2020 |  8% | 4.669 | ADNKS |
| 2021 |  3% | 4.827 | ADNKS |
| 2022 |  1% | 4.861 | ADNKS |
| 2023 |  0% | 4.883 | ADNKS |
Madduwatta

Geç Tunç Çağı'nda Anadolu.
Madduwatta (ya da Madduwattas) Güneybatı Anadolu'nun bir bölümünü fethetmiş bir Geç Tunç Çağı kumandanıydı. Madduwatta'nın İddianamesi olarak bilinen Hitit metninden bilinmektedir.
Metin arka planı

Madduwatta sadece, onun başarılarını Hitit bakış açısıyla anlatan parça halindeki bir Hitit metni olan Madduwatta'nın İddianamesi'nden (CTH 147) bilinmektedir. İddianame Hitit kralı I. Arnuwanda döneminde yazılmıştır, ancak metnin büyük bir kısmı selefi Tudhaliya I/II dönemindeki olaylara değinmekte ve sık sık günümüze ulaşmayan daha önceki belgelere atıfta bulunmakta ya da onlardan alıntılar yapmaktadır. Bunun hukuki bir belge mi, diplomatik bir uyarı mı, yoksa başka bir şey mi olduğu belirsizdir ve günümüze ulaşan nüsha, bunun yalnızca bir taslak olduğunu düşündüren hatalar ve düzeltmeler içermektedir.
İddianame, "Ahhiya" olarak çevirdiği Ahhiyawa'dan en erken bahseden metin olmasının yanı sıra, günümüze ulaşan külliyatta Ahhiyawa'ya ait sadece iki özel isimden biri olan Attarsiya ismini içermesiyle de dikkat çekicidir. Anadolu'da Miken Yunan gücünün büyümesi ve Hititlerin Ege kıyılarındaki zayıf etkilerini sürdürme stratejisi hakkında tarihsel bağlam sağlar.