stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Belgin Doruk
Filmografi > Oyuncu olarak

1952: Çakırcalı Mehmet Efe'nin Definesi
1952: Kanlı Çiftlik
1953: Köroğlu/Türkan Sultan
1953: Öldüren Şehir
1954: Çalsın Sazlar, Oynasın Kızlar
1955: Kader
1955: Ölüm Korkusu
1955: Son Beste
1957: Çileli Bülbül
1957: Çölde Bir İstanbul Kızı
1957: Lejyon Dönüşü
1957: Mahşere Kadar
1958: Beraber Ölelim
1958: Daha Çekecek miyim?
1958: Hayat Cehennemi
1958: Kederli Yıllar
1959: Annemi Arıyorum
1959: Binnaz
1959: Kederli Yıllar
1959: Kırık Plak
1959: Ölmeyen Aşk
1959: Ömrümün Tek Gecesi
1959: Samanyolu
1959: True Romance
1960: Ayşecik Şeytan Çekici
1960: Gece Kuşu
1960: İlk Aşk
1960: Kahpe
1960: Kanlı Firar
1960: Satın Alınan Adam
1960: Yeşil Köşkün Lambası
1961: Aşkın Saati Gelince
1961: Bir Demet Yasemen
1961: Bir Yaz Yağmuru
1961: Bülbül Yuvası
1961: Düğün Alayı
1961: Kızıl Vazo
1961: Küçük Hanımefendi
1961: Özleyiş
1961: Tatlı Günah
1961: Zavallı Necdet
1962: Aşka Karşı Gelinmez
1962: Bülbül Yuvası
1962: Daima Kalbimdesin
1962: Gönül Avcısı
1962: Hayat Bazen Tatlıdır
1962: Küçük Hanım Avrupa'da
1962: Küçük Hanımefendi
1962: Küçük Hanımın Kısmeti
1962: Küçük Hanımın Şoförü
1962: Yalnızlar İçin
1963: Akdeniz Şarkısı
1963: Aşk Tomurcukları
1963: Bahçevan
1963: Gönül Avcısı
1963: İlk Göz Ağrısı
1963: Kadınlar Hep Aynıdır
1964: Aşk ve Kin
1964: Bitirimsin Hanım Abla
1964: Duvarların Ötesi
1964: Evcilik Oyunu
1964: İstanbul Kaldırımları
1964: Şoförler Kralı
1964: Suçlular Aramızda
1965: Bir Gönül Oyunu
1965: Bozuk Düzen
1965: Güzel Bir Gün İçin
1965: Hep O Şarkı
1965: Kırık Hayatlar
1965: Satılık Kalb
1965: Sayılı Dakikalar
1965: Şoförün Kızı
1965: Toprağın Kanı
1965: Yasak Cennet
1966: Allahaısmarladık Yavrum
1966: Bozuk Düzen
1966: Güzel Bir Gün İçin
1966: Sevgilim Bir Artistti
1966: Toprağın Kanı
1967: Yıkılan Gurur
1968: Atlı Karınca Dönüyor
1968: İstanbul'da Cümbüş Var
1968: İstanbul'u Sevmiyorum
1968: Kanlı Nigar
1968: Yıkılan Gurur
1969: Ayşecik Yuvanın Bekçileri
1969: Şahane İntikam
1970: Gönül Meyhanesi
1970: Küçük Hanımın Şoförü
1970: Pamuk Prenses ve 7 Cüceler
1973: Gecekondu Rüzgarı
1988: Bir yudum insan-Ayhan Işık
Ödüller

1970: 7. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Kadın Oyuncu - Ayşecik Yuvanın Bekçileri
11 Ağustos 1953 tarihli Akşam gazetesinde Belgin Doruk.
Balıkesir Han

| --- | --- |


Genel bilgiler
Mimari tarz: Bizans mimarisi, Osmanlı mimarisi, Türkiye mimarisi
Konum: Alemdar, Fatih, İstanbul,  Türkiye
Koordinatlar: 41°00′37″K 28°58′36″D﻿ / ﻿41.01028°K 28.97667°D﻿ / 41.01028; 28.97667
Açılış: 11. yüzyıl
Teknik ayrıntılar
Kat sayısı: 4
Zemin alanı: 152 m²

Balıkesir Han, İstanbul'un Fatih ilçesine bağlı Alemdar mahallesinde bulunan 11. yüzyıl'dan kalma tarihi bina. Roma sarnıcı üzerine inşa edilen bina, Bizans, Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet döneminin mimari özelliklerini taşımaktadır.
Tarihçe

İmparatorluk başkenti Konstantinopolis ve sınırlarını oluşturan tarihi yarımada coğrafi koşullar nedeniyle su kaynaklarına neredeyse sahip olmayan bir bölge idi. Yoğun nüfusu ve sürekli su arzı nedeniyle çeşitli dönemler boyunca şehre su sağlamak ve yağmur sularını toplamak için su yolları yapıldı ve şehrin farklı yerlerine sarnıçlar inşa edildi. İstanbul'da 180'e yakın açık ve kapalı sarnıç olduğu tahmin edilmektedir.
Yapının bulunduğu bölge de Roma İmparatorluğu ve Bizans döneminde bir ticaret merkezi konumundaydı. Kapalıçarşı'nın devamında kalan yapının bulunduğu bölgedeki esnafın su ihtiyacı için sarnıç inşa edildiği düşünülmektedir. Yapının en alt katmanındaki sarnıcın Roma İmparatorluğu döneminden kalma yaklaşık 1800 yıllık olduğu düşünülmektedir. Farklı dönemlerde meydana gelen depremler ve daha sonra şehrin yükselerek kot farkının artmasıyla sarnıçlara ait sütunlar toprağa gömüldü. Osmanlı İmparatorluğu döneminde inşa edilen kat daha sonraki yıllarda toprak altında kalmayı sürdürdü.
Karakteristik özellikleri

Yapının alt kısmı Bizans dönemine ait granit sütunların ve kemerlerin bir yapının cephesine veya sarnıca ait olduğu düşünülmektedir. Osmanlı döneminde onarımlardan geçtiği tahmin edilen yapının orta kısmı horasan harcından inşa edilerek komşu olan Şengül Hamamı'na bağlanmaktadır. 20. yüzyılın başında yapılan ilavelerle üst kısımdaki iki kat eklendi ve günümüze kadar üç dönemden izler taşıyan bir yapı haline geldi.
Şu anda özel mülkiyette olan bina otopark olarak kullanılmaktadır. Binanın bulunduğu çevrede birçok Bizans yapısı yer alırken, restoratör ve mimar Olcay Aydemir binanın altyapısının sarnıç olabileceğini ve kiliseden dönüştürülen Zeyrek Camii, Eski İmaret Camii ve Fethiye Camii'nin temellerinde de sarnıçlara rastlandığını ifade etti. Aydemir, yapılacak malzeme analiziyle yapının daha erken dönemlere de tarihlenebileceğini ekledi ve binanın korunmadığı takdirde, deprem, herhangi bir yer hareketi veya su ile ilgili problemlerde yıkılabileceğini söyledi.
Bina 2019 yılında 1 milyon 750 bin dolara satışa çıkarıldı. Binanın sahibi Ömer Civan, binanın ailesinden kendisine miras kaldığını ve ortak olan ağabeyinin ölmesi nedeniyle satmak istediğini ve yapının 152 m² ve 4 katlı olduğunu ifade etti.
Daði Freyr Pétursson

| Daði Freyr |
| --- | --- |
Doğum: Daði Freyr Pétursson 30 Haziran 1992 (32 yaşında) Reykjavík, İzlanda
Meslekler: Müzisyen
Etkin yıllar: 2012-günümüz

Daði Freyr Pétursson (İzlandaca telaffuz: [ˈtaːðɪ freiːr̥ ˈpʰjɛːtʏr̥sɔn]; d. 30 Haziran 1992), bilinen ismiyle Daði Freyr, İzlandalı şarkıcı. Pétursson, 2020 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İzlanda'yı "Think About Things" adlı şarkısıyla temsil etmesi planlanmıştı, fakat COVID-19 pandemisi nedeniyle yarışma iptal edildi. Bunun yerine 2021 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İzlanda'yı "10 Years" adlı şarkıyla tekrar temsil etti ve yarışmada dördüncü oldu.
Diskografi > Stüdyo albümleri

| Title | Details |
| --- | --- |
& Co.:  Yayınlanma: 12 Haziran 2019  Format: Digital download, CD  Şirket: Samlist ehf
Diskografi > EPs

| İsim | Detaylar | Liste pozisyonu> FIN  |
| --- | --- | --- |
| Næsta Skref |  Yayınlanma: 26 Ekim 2017  Format: Dijital indirme, CD  Şirket: Self-released | — |
| Welcome |  Yayınlanma: 21 Mayıs 2021  Format: Dijital indirma, yayınlanma  Şirket: AWAL | 23 |
Diskografi > Singlelar

| İsim | Yıl | Liste pozisyonu> ICE  | Liste pozisyonu> BEL(FL)  | Liste pozisyonu> BEL(WA)  | Liste pozisyonu> IRE  | Liste pozisyonu> NLD  | Liste pozisyonu> NOR  | Liste pozisyonu> SCO  | Liste pozisyonu> SWE  | Liste pozisyonu> UK  | Sertifikasyonlar | Album |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| "Seinni Tíma Vandamál" | 2018 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |  | Albümsüz singlelar |
| "Skiptir Ekki Máli" | 2018 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |  | Albümsüz singlelar |
| "Allir Dagar Eru Jólin Með Þér" | 2018 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |  | Albümsüz singlelar |
| "Heyri Ekki" (featuring Don Tox) | 2019 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |  | & Co. |
| "Endurtaka Mig" (featuring Blaer) | 2019 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |  | & Co. |
| "Ég Er Að Fíla Mig (Langar Ekki Að Hvíla Mig)" | 2019 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |  | Non-album singles |
| "Think About Things" (as "Daði og Gagnamagnið") | 2020 | 1 | 53 | — | 3 | — | — | 10 | 33 | 34 |  BPI: Silver | Welcome |
| "Where We Wanna Be" | 2020 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |  | Albümsüz singlelar |
| "Every Moment Is Christmas with You" | 2020 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |  | Albümsüz singlelar |
| "Feel the Love" (with Ásdís) | 2021 | 18 | — | — | — | — | — | — | — | — |  | Welcome |
| "10 Years" (as "Daði og Gagnamagnið") | 2021 | 1 | — | — | 38  | 15 | 33 | — | 23  | 43 |  | Welcome |
"—" denotes a recording that did not chart or was not released.
Çitliköy, Maden

| Çitliköy |
| --- | --- |
Köy

 Elazığ'ın Türkiye'deki konumu
ÇitliköyÇitliköy'ün Elazığ'daki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Elazığ
İlçe: Maden
Coğrafi bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 21,93 km²
Rakım: 1334 m
Nüfus (2021)
 • Toplam: 211
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0424
İl plaka kodu: 23
Posta kodu: 23402
Çitliköy, Elazığ ilinin Maden ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün adı, 1925 yılı kayıtlarında Helindir olarak geçmektedir.
Coğrafya

Köy, Elazığ il merkezine 60 km, Maden ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2021: 211
2020: 212
2019: 251
2018: 361
2017: 191
2016: 202
2015: 204
2014: 216
2013: 258
2012: 251
2011: 260
2010: 269
2009: 296
2008: 315
2007: 336
2000: 488
1990: 600
1985: 586
Bedfordshire'daki civil parishler

Bölgeleri gösteren Bedfordshire haritası: (1) Bedford ; (2) Merkez Bedfordshire ; ve (3) Luton
Civil parish, İngiltere'deki en alt yerel yönetim birimini oluşturan bir ülke alt bölümüdür. Bedfordshire'ın törensel kontluğunda 125 civil parish bulunmaktadır. 2001 nüfus sayımında 125 civil parishte 312.301 kişi yaşıyordu ve bu da ilçe nüfusunun yüzde 55,2'sini oluşturuyordu.
Çatırdağ

Çatırdağ
Çatırdağ (Chatyrdag), Kırım yarımadasının ünlü dağıdır. Güneyde yüksek, kuzeyde daha alçak iki platodan oluşmuştur. Kuzeydeki platonun yüksek kesimleri kayın ve ardıç ormanları ile kaplıdır. Ünlü mağaraları ve trekkinge uygun bir bölge olması nedeniyle turistik bir özellik taşır. Yüksek plato dik bir eğime sahiptir, bu nedenle dağcılık sporu ile uğraşanların ilgisini çekmektedir. Çatırdağ'ın kuzey yamaçlarında Akmescit yer alır.
Hayri Karabey

| Hayri Karabey |
| --- | --- |

Doğum: 1 Ocak 1916(1916-01-01) Malatya, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm: 21 Eylül 1983 (67 yaşında) İstanbul, Türkiye
Milliyet: Türk
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1974-1983

Hayri Karabey (1 Ocak 1916, Malatya - 21 Eylül 1983, İstanbul), Türk oyuncudur.
İlk yıllar

Hayri Karabey 1 Ocak 1916 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu'nun Malatya şehrinde doğdu. Hababam Sınıfı filminde coğrafya hocası Rıza hoca karakteriyle tanınmıştır. 21 Eylül 1983 tarihinde ölmüştür.
Filmografisi

1974: Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz - Emniyet amiri
1975: Babanın Oğlu - Hakim
1975: Evcilik Oyunu - Davetli
1975: Hababam Sınıfı - Rıza Hoca
1975: Hababam Sınıfı Uyanıyor - Rıza Hoca
1976: Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor - Rıza hoca
Yehova

Tanrısal ismin dört İbranice harfleri
Yehova/Yehovah (יְהֹוה‎ YHVH kökünden gelir), Tanah'ta (Eski Ahit'te) bahsi geçen Tanrı'nın adının (יְהֹוה) olası bir telaffuz şeklidir. İsmin orijinali İbranice 4 adet sessiz harften oluşur ve orijinal İbranice metinlerde 6 bin 828 defa YHVH kullanımı yer alır.
Tanah'a göre Yaradan YHVH, tüm evrenin yaratanıdır. Bazı bölümlerde YHVH için "İbrahim'in Tanrısı, İshak'ın Tanrısı, Yakup'un Tanrısı" olarak bahsedilse de Yeremya 32:27'ye göre aslında O bütün insanlığın tanrısıdır. İnanca göre bu ad insanoğlu tarafından değil, bizzat tanrı tarafından kendi için tercih edilmiş bir addır.
Yehud Medinata'dan bir madeni para, MÖ 4. yüzyıla tarihlenen, kanatlı bir tekerlek üzerinde oturan ve uzanmış elinde bir kuş tutan sakallı bir (YHWH)'i tasvir ediyor.
Çıkış yeri ve etimoloji

YHVH'nin Midyan halkının ya da Kenilerin dağ tanrısı olduğu düşünülür. Bu görüş için Musa'nın Mısır'dan kaçınca Midyan diyarına gelip ve Horeb dağında (Çıkış 3:1) Tanrı'yla buluşması kanıt olarak öne sürülür.
Musa'nın kayınpederi Yetro İsrail halkının kurtuluşunu kutlamak amacıyla büyük bir ziyafet yaptı (Çıkış 18:1-12). Karl Budde İsrail'in, o zaman Midyan halkının dinine geçip Midyan'ın dağ tanrısını da kabul ettiğini iddia etti. Hollandalı teolog Cornelis Tiele de, İbrahimî dinlerdeki Tanrı YHVH'nin aslen Midyanlı bir ilâh olduğunu ve İsrailoğullarına Musa vasıtası ile tanıtıldığını ifade eder. Ebal Dağı'nda yapılan bir kazıda bulunmuş ve M.Ö. 1200-1400 civarından kalmış olabileceği belirtilen bir yazıtta YHW şeklinde Yehova isminin yazılı olduğu Mart 2022'de kamuoyuna duyurulmuştur.
Çıkış yeri ve etimoloji > Kök ve anlam

YHVH'nin nasıl bir tanrı olup isminin hangi kökten geldiğine dair birçok teori var:
• Godfrey Rolles Driver (1928) ismin İsrail halkının Mısır'dan kurtulduktan sonra söyledikleri ilahide (Çıkış 15:2) geçen „Yah!“ bağırışına dayandığını var saydı.
• Bernardus Dirks Eerdmans (1942) Tanrı'nın ismini yıldırım ve gök gürültüsü sesinin (Ja-Hu) yansıması olarak gördü. Böylece YHVH bir gök görültüsü tanrısı olduğunu sandı.
• Sigmund Mowinkel ise ismin Ja Hu (O!, o) bağırışından geldiğini ileri sürer.
Çıkış yeri ve etimoloji > Karşıt görüşler ve Tanahta kullanım şekli

Yah, bir bağırış değil Yehova (Yahve) isminin kısaltılmış şeklidir. Örnekler; Yeşu (İbr.: Jeschúaʽ / Jehōschúaʽ = Yehova kurtuluştur), İşaya (İbr.: Yeşayahu = kurtuluş Yehova'dan), Yoyakim (İbr.: Jehōjaqím = Yehova doğrultur) ve İsa (Yun.: Iēsoús; İbr. Jeschúaʽ ya da Jehōschúaʽ = Yehova kurtuluştur). Bir diğer kısaltma örneği „ Yah'a hamd edin“ anlamına gelen  „Halleluya“ (hallelu-Jáh) ifadesinde bulunur.
• Çıkış 15:1, 2 „O zaman Musa ve İsrailoğulları Yehova’ya şu ilahiyi söylediler: “Yehova’ya ilahi söyleyeyim, çünkü yüceldikçe yüceldi. Atı da binicisini de denize attı. Yah (יְה [Yah]) gücüm, kuvvetim, çünkü O beni kurtarır. O benim Tanrım, O’na övgüler sunacağım; babamın Tanrısı, O’nu yücelteceğim.“
İsmin çıkış yeri için Cornelis Tiele ve Karl Budde'nin görüşünü eleştiren dinbilimciler, Çıkış 18:12'nin, İsrailli olmayan Yetro'nun İsrail'in tanrısına yöneldiğini gösteren bir kayıt olduğuna inanırlar ve Onun Midyan orijinli olduğu görüşünü reddederler.
• Çıkış 18:9-12 „Yetro, Yehova’nın İsrailoğulları için yaptığı iyiliklere ve onları Mısır’ın elinden kurtarmasına çok sevindi. “Sizi Mısır’ın elinden, Firavunun elinden kurtaran Yehova’ya şükürler olsun! Halkını Mısır’ın elinden O kurtardı” dedi. “Şimdi anlıyorum ki, Yehova tüm tanrılardan büyüktür. Mısırlılar size küstahça davrandığında olanlar bunu açıkça gösteriyor.” Sonra Musa'nın 	kayınbabası Yetro, Tanrı için, yakılan sunu ve kurbanlar getirdi. Harun ve İsrailoğullarının tüm ihtiyarları gelip Tanrı'nın önünde Musa'nın kayınbabası Yetro ile ekmek yediler.“
Tanah'ta kullanım şekli
Tanah'ta bu ad ilk olarak Yaratılış 2:4'te geçer. Musa ise yanan bir çalının ardında beliren bir melek tarafından Tanrısal adın anlamını öğrendi:
Ayet 14'te geçen 'eyéh 'aşér 'eyéh „Ben olmak istediğimi olacağım“ (S. R. Hirsch, 1920) anlamına gelir. 'ehyéh İbranice fiil hayáh'tan (olduğunu kanıtlamak) türemektedir ve sadece Tanrı'nın var olmasını kastetmez fakat başkalarına ilişkin olmak istediğini vurgular.
Başka dilbilimcilere göre 'eyéh 'aşér 'eyéh „Var olanı oluşturur“ anlamına da gelebilir.
Bazı Kutsal Kitap tercümanları bu İbranice şeklin şu basit çevirisini tercih ettiler: „Ben Ben'im“, „Ben Olanım“.
Tanrı'nın ayet 15'te geçen ismi İbranice הוה (havah, “olmak”) fiilinden gelir. Bazı bilginlere göre Yehova ismi bu fiilin ettirgen halidir ve bitmemiş bir eylemi gösterir. Buna dayanarak Tanrı'nın ismi, “Olduran” anlamına gelir. Bu isim Yehova'nın süregiden eylemlerle Kendisini, vaatlerini yerine getiren, amaçlarını her zaman gerçekleştiren Biri durumuna getirdiğini gösterir.
Çıkış yeri ve etimoloji > İnancın gelişimi

İbrahimî dinlerin kitaplarında Tanrı kişileştirilmiş bir yaratıcıdır. Birincil kişi olarak konuşur ve bazen insanların karşısına "insan görüntüsü" ile çıkar. İslam'da Allah müntakim ve mütekebbirdir. Ayrıca sabur, celil, rahim, halim, vedud gibi insani duygular ifade eden isimlerle de anılır. Hristiyanlıkta Tanrı baba gibi, Sufîlikte arkadaş gibidir. Tanah'ta da Yehova'nın sık sık kişileştirildiği görülür. Ancak bu figür tarih içerisinde Antropomorfik tanımlamalardan arındırılarak daha soyut kavramlarla ifade edilen, değişerek gelişen bir figürdür;
Örneğin Kitab-ı Mukaddes’teki Yunus kitabının, Midraş türü, tarihi bir gerçekliğe dayanmayan, eğitim veya nasihat amaçlı Tevrat kıssasında Yahudi tercümanlar, antik metindeki antropomorfik betimlemeleri kaldırmıştır;
Yunus 1:6'da Masoretik Metin'de (MT) "... Tanrı belki halimizi görür de yok olmayız..." diye yazarken Yunus Targum'unda bu pasaj "...belki Tanrı'dan üzerimize rahmet gelir..." yazmaktadır. Gemi kaptanının teklifi ilahi geleceği değiştirmekten ziyade ilahi acımayı elde etmeye yöneliktir. MT'de Yunus 3:9'da "Belki o zaman Tanrı fikrini değiştirip bize acır, kızgın öfkesinden döner de yok olmayız" derken Targum'da "Her kimin idrakında günah varsa tövbe etsin ve Tanrı tarafından bize acınacak" yazar. Tanrı fikrini değiştirmemektedir; acımaktadır.
Tanrı hakkında teşbihi antropomorfik bir dil kullanılıp kullanılamayacağı Yahudi, Hristiyan ve İslam düşünce tarihinde oldukça yoğun tartışmaların konusu olmuştur. İbrahimi dinlerin Kutsal kitaplarında Tanrı'yı teşbih eden, antropomorfik örneklere rastlanabileceği gibi O'nu yaratıklara benzemekten tenzih eden ifadelere de rastlanmaktadır. Genel bir bakışla Kur’an ve Kitâb-ı Mukaddeste tenzihten çok teşbihin var olduğu söylenebilir.
Richard Dawkins Eski Ahit'in tanrısını "en sevimsiz yapay karakter" olarak tanımlar ve şiddetle eleştirir.
İsmin tarihçesi

Kullanımın başlangıcı; Âdem ve Havva hakkındaki anlatılara göre Yahve adını ilk olarak Havva kullanır. (kaynak belirt)
İsmin tarihçesi > İbrani alfabesi

İbrani alfabesi 22 sessiz harften oluşan ve sesli harfleri olmayan, sağdan-sola yazılan bir yazı biçimiydi. Okuyucu kendi bilgisine ve cümlenin akışına göre okuma yapardı.
M.S. ilk binyılın ikinci yarısında Masoretler (İbranice: baʽalḗ hammaßßōráh [Geleneğin Ustaları]) olarak adlandırılan yazıcılar ses ve vurgu işaretlerinden oluşan bir sistem kurdu. Masoretlerin kullandıkları sistem, sesli harflerin okunması ve telaffuzu için yazılı bir yardım sağlamış oldu.
Bu ses ve vurgu işaretleri kullanılmadan önce İbranice elyazmalarında Tanrı'nın ismi şu dört sessiz harflerle yazıldı: יהוה (YHVH). Yahudiler YHVH ismini Masoretler işaret sistemini icat etmeden önce kullanmamaya başladılar ve zamanla onun telaffuzu unutuldu.
Tanrısal ismin telâffuzunun unutulmasıyla ilgili iki sebep gösterilir:• Bazılarının görüşüne bu on emirden 3. ile ilgiliydi. „Tanrın Yehova’nın (יהוה [YHVH]) adını boş yere ağza almayacaksın.“  Çünkü Yahveh onun adını boş yere ağza alan kişiyi cezasız bırakmayacaktır. (Çıkış 20:7)
İsmin tarihçesi > Tanrı'nın isminin kullanılmamasının başlangıcı

Tarihçilerin iki tahmini var:
• Birkaç dinbilgini Yahudilerin Babil'deki sürgünde (M.Ö. 607-537) bulundukları zaman Tanrı'nın ismini kullanmamaya başladığını düşünürler. Bu görüş İbranice Kutsal Yazıların sürgünden sonraki yazarlarının tanrısal ismi az kullandığına dayanır. Diğer taraftan bu iddiayı eleştirenler Ester kitabından harıç diğer yazarlar (Ezra, Nehemya, Haggay, Zekeriya ve Malaki) Tanrı'nın ismine büyük önem verdiklerine gösterir.
• Birçok tarihsel eserde M.Ö. 300 yıllarında tanrısal ismin artık telâffuz edilmediği tahmin edilir. Bu tahmin, Tanrı'nın isminin İbranice Kutsal Yazıların Septuagint (M.Ö. 280'de İbranice metnin Yunanca çevirisi) tercümesinde geçmediğinin düşünülmesinden ileri gelmektedir. M.S. 4. ve 5. yüzyılındaki Septuagint metinleri (örneğin Kodeks Sinaiticus) tanrısal ismin yerinde Yunanca Kýrios (Rab) ya da Theós (Tanrı) unvanlarını içerir.
1939'da Mısır'da Septuagint tercümesinden bir fragman (Papirüs Fouad 266) bulundu. Bu papirüs M.Ö. 1. yüzyıla tarihlendirilir ve Yunanca metinde Tanrı'nın ismini 4 İbranice harflerle içerir. Sonraki Septuagint fragmanlarında da Tanrı'nın ismi geçer.
Klasik İbrani alfabesine ait karakterlerle Tetragrammaton (יהוה), hem İbranice metinde hem de Yunanca Septuagint çevirisinde kullanılmıştır.
Tanrı'nın ismi telâffuz edilmediğine dair İlk tarihsel kanıt M.S. 1. yüzyılındandır. Bir kâhinler ailesinden gelen Yahudi tarihçi Flavius Josephus Musa nasıl peygamber olarak seçildiğini anlatırken şunu ekledi:
Hahamların öğreti ve geleneklerinin koleksiyonu olan Mişna Yahudilerin M.S. 70'ten önceki durumunu anlatır. Her yılki kefaret günüyle ilgili Joma 6:2'de şöyle yazılıdır: „Dış avlusunda bulunan kâhinler ve halk başkâhinin açık bir şekilde Yahve ismini kullandığını duyunca eğilip yere kapandılar ve yüzü yerdeyken seslediler: „Hükümdarlığının haşmetli ismi sonsuza dek hamdolsun.“
Kâhinin gündelik hayır duasıyla ilgili Sota 7:6 şunu yazar: „Tapınakta ismi yazılı olduğu gibi dile getirirler fakat kırsal bölgede dolaylı ifade ile.“
Mişna'nın birinci kısmında şu emir kayıtlıdır: „Herkes komşusuna [Tanrı'nın] ismi ile selam versin.“ Sonra Boas'ın örneği (Rut 2:4) geçer.
Yeruşalim'in M.S. 70'teki yıkılışından önce Tanrı'nın isminin ağza alınmamasının ilk izleri görülür. Bu gelenek ilk olarak kâhinler arasında başladı. O zaman birçok Yahudi dini lider, putperest Yunan felsefesi tarafından kuvvetle etkilendi. Örneğin, İskenderiye'li Yahudi filozof Philo, ünlü Yunan felsefecisi Platon'un Tanrısal ilham altında olduğunu ve ayrıca Tanrı'nın varlığının kavranılamaz ve dolayısıyla isimlendirilemez olduğunu öğretmişti.
Genel olarak iki telâffuz şekli kabul edilir: Yahve ve Yehova
En geç M.S. 100'den beri Tanrı'nın ismi Yahudilikte artık ağza alınmadı. İskenderiyeli Klemens (aşağıyukarı M.S. 150-215) tanrısal ismi I-a-u-e (᾿Ιαουέ) olarak tanıdı.
İsmin tarihçesi > Yahveh için sebepler

Masoretler, İbranice sessiz harflerin metninin okunmasını kolaylaştırmak için M.S. 700-1000 yıllarında ses ve vurgu işaretlerinden oluşan bir sistem kurdular. O zaman yazıcılar Tanrı'nın isminin telâffuz edilmesini önlemek amacıyla Tetragrammaton'u (יְהֹוה) Adonay (אֲדֹנָי [Rab; haşmet çoğulu]) unvanının sesli harflerinin noktalarıyla yazdığı kabul edilir. Böylece bir okuyucu Tanrı'nın isminin yerine Adonay söylenmesi gerektiğini anladı.
Dilbilimcilere göre bu şekilde „Yehova“ şekli meydana geldi.
İsmin tarihçesi > Yehovah için sebepler

Tanrı'nın isminin kısaltılmış şeklini içeren birkaç özel isminin örnekleri YHVH'nin teâffuzunu açıklayabilir.
Profesör Buchanan (Wesley Theological Seminary, Washington), İbranice Kutsal Kitapta Yohnathan veya Yehohnathan olarak görülen Yonatan'ın, “Yaho veya Yahovah verdi” anlamına geldiğini söylüyor. İbranicede peygamber İlya'nın adı Eliyah veya Eliyahu olarak geçer. Profesör Buchanan'a göre bu isim “Tanrım Yahoo’dur,” veya Yahoovah'tır” anlamına gelir. Benzer şekilde Yehoşafat'ın İbranicesi, “Yaho hükmetti” anlamına gelen Yehohşafat'tır.
YHVH'nin “Yahve” olarak iki heceli söylenişi, 'o' sesli harfinin Tanrı'nın isminde yer almasına izin vermez. Fakat ortadaki 'o', tıpkı Yonatan ve Yehonatan'da olduğu gibi, Kutsal Kitapta hem orijinal hem de kısaltılmış haliyle geçen ve içinde Tanrısal adın bulunduğu başka birçok isimde de yer almaktadır. Böylece, Tanrısal isimle ilgili olarak Profesör Buchanan şunu açıklıyor: “Uzun 'o' veya alçak tondaki 'o' seslisi hiçbir durumda atlanmıyor. Kelime kimi zaman ‘Ya’ olarak kısaltılırdı; fakat hiçbir zaman ‘Yahveh’ olarak değil. . . . . Tetragrammaton tek heceli olarak söylendiğinde ‘Yah’ veya ‘Yo’ oluyordu. Üç heceli söylendiğinde ‘Yahovah’ ya da ‘Yahoovah’ oluyordu. Eğer iki heceli olarak kısaltılırsa ‘Yaho’ olurdu.”
Bu yorumlar, 19. yüzyıl İbranice uzmanı Gesenius’un da yazdığı şu sözleriyle uyum içindedir: “[Tanrı'nın isminin] gerçek söylenişinin יְהוָֹה [Ye-ho-vah] olduğunu söyleyenlerin savunmaları tamamen dayanaksız değildir. Bu yolla, birçok özel ismin başında kısaltma şeklinde יְהוֹ [Ye-ho] ve יוֹ [Yo] hecelerinin bulunması daha tatmin edici bir şekilde açıklanabilir.”
Bununla birlikte, Everett Fox kitabının tercümesinin önsözünde şuna dikkat çekti: “[Tanrı'nın] İbranice adının ‘doğru’ söylenişini yeniden bulmaya yönelik eski ve yeni girişimler başarılı olmadı; sonuçta kimi zaman duyduğumuz ‘Yehova’ ya da uzmanların benimsediği ‘Yahve’ şekillerinden herhangi birinin doğruluğu kanıtlanamaz.”
Bir Kutsal Kitap sözlüğü şunu belirtir: „Yehovah, Tanrı'nın Eski Ahit'te özel ismi ... Yehovah isminin anlamını inceden inceye anlatabilen bir söz yok.“
„Iehovah“ adı içeren ilk yazı Dominiken rahip olan Raymundus Martinus'un Latince Pugio Fidei adversus Mauros et Judaeos (1278) eseridir.
Birçok teolog Kutsal Kitap çevirilerinde ve başka eserde Martinus'un yazısını kabul ettiler. Aralarında Petrus Galatinus (1518), William Tyndale (1530) ve İmmanuel Tremellius (1580) bulunur.
Tanrı'nın ismi: değişik dinlerde > Yahudilik

Yahudilikte üstte anlatıldığı gibi "Her şeyi yaratan O'dur" ve Tanrı'nın ismidir. Ancak yüzyıllardan beri kullanılmaz. YHVH isminin telâffuzunu önlemek amacıyla Adonay (Rab / efendi [haşmet çoğulu]) ve HaŞem („o İsim“) gibi yedek kavramlar kullanılır.