Anders Behring Breivik

| Anders Behring Breivik |
| --- | --- |
Doğum: 13 Şubat 1979 (46 yaşında) Oslo, Norveç
Diğer ad(lar)ı: Andrew Berwick
Etnik köken: Norveçli
Eğitim: İşletme
Meslek: İş adamı
Tanınma nedeni: 2011 Norveç saldırıları
Boy: 1,83 m (6 ft 0 in)
Din: Hristiyan

Anders Behring Breivik (d. 13 Şubat 1979, Oslo), Norveçli aşırı sağcı, göçmen karşıtı ve beyaz üstünlükçüsü terör eylemcisi. Tarihe 2011 Norveç saldırıları olarak geçen, 77 kişinin öldüğü, 242 kişinin ise yaralandığı terör eylemlerinin failidir. Polis Breivik'in saldırıda tek başına hareket ettiğini düşünse de, bir yardım ihtimalini de elden bırakmadı.
16 yaşındayken duvarlara grafiti yaptığı gerekçesiyle tutuklandı. Norveç Silahlı Kuvvetlerine zorunlu askerlik için seçilmedi. 20 yaşındayken, sağcı, göçmen karşıtı İlerleme Partisi'ne katıldı ve 2002'de partinin gençlik örgütünün yerel Vest Oslo şubesine başkanlık etti. 2005'te bir silah kulübüne katıldı. 2006 yılında İlerleme Partisi'nden ayrıldı. Kendi kurduğu bir şirket daha sonra iflas etti. 2009'da beyan edilmiş bir geliri yoktu ve Norveç vergi dairesi rakamlarına göre varlıkları 390.000 kron (72.063 $'a eşdeğer) idi. Terör saldırılarını toplam 130.000 Avro ile finanse etti; Sahip olduğu dokuz kredi kartı ona krediye erişim sağladı.
Bulgulara göre, saldırı günü internet üzerinden Andrew Berwick adıyla kendi çok kültürlülük karşıtı ve aşırı sağcı ideolojilerini anlatan, Türkçesiyle "Bir Avrupa Bağımsızlık Bildirgesi-2083" başlıklı 1516 sayfalık bir manifesto yayınlamıştı. 2012 yılındaki duruşmasında mahkemenin yetkilerini çok kültürlülüğü destekleyen Norveç siyasi partilerinden aldığını ifade etti ve Norveç mahkemelerini tanımadığını belirtti. Nazilerin kullandığı ırkçı selamı veren Breivik, mahkemede eylemleri gerçekleştirdiğini kabul ettiyse de suçlu olduğunu kabul etmedi.
Breivik, Norveç'te gerçekleştirdiği eylemleri kabul ettikten sonra idam ya da müebbetin ceza yasalarında bulunmaması nedeniyle en fazla 21 yıl hapis cezasıyla yargılanacak. Ancak serbest kaldığında toplum için tehlike oluşturmaya devam edebileceği yönünde bir karar verilirse cezası her 5 yılda bir 5 yıl daha uzatılabilecek.
Anders Behring Breivik, 24 Ağustos 2012 tarihinde yapılan karar duruşmasında 21 yıl hapis cezasına çarptırılmıştır. En ağır ceza olan 21 yıl hapse mahkûm edilen Breivik'in cezası müebbete çevrilebilecektir. Breivik bu cezanın en az 10 yılını yattıktan sonra durumu her 5 yılda bir yeniden değerlendirmeye alınacak. Karar, Breivik'in belli aralıklarla durumunun değerlendirilmesinin ve bu yolla ömür boyu hapiste kalmasının da önünü açıyor.
Mahkeme tarafından atanan iki adli tıp psikiyatristi ekibi, duruşmadan önce Breivik'i muayene etti. İlk ekip Breivik'e paranoid şizofreni teşhisi koydu, ancak bu ilk bulgunun eleştirilmesinden sonra ikinci bir değerlendirme, Breivik'in ataklar sırasında psikotik olmadığı, ancak narsistik kişilik bozukluğu ve antisosyal kişilik bozukluğu olduğu sonucuna vardı.
2016 yılında Breivik, hücre hapsinin insan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek Norveç Islah Teşkilatına dava açtı. Adalet sistemi, 2016 yılında bir alt mahkeme kararına rağmen, haklarının ihlal edilmediği sonucuna vardı. 2017'de Breivik, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne şikayette bulundu ve davayı 2018'de reddetti.
Ocak 2022'de, Norveç yasalarına göre Breivik'in yirmi bir yıllık cezasının on yılını çektikten sonra şartlı tahliye edilmeye uygun olması nedeniyle, Bölge Savcısının şartlı tahliyeyi reddetme konusundaki ilk kararının geri alınıp alınmayacağını belirlemek için yargılandı. Mahkeme şartlı tahliye talebini reddedince kaybetti. Karar temyiz ediliyor ve Breivik ve avukatı, tutukluluk koşulları ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ihlallerine ilişkin bir dava üzerinde çalışıyor. 2024 yılı Ocak ayında hapishane koşullarının insan haklarına aykırı olduğu gerekçesiyle dava açtı.
Breivik, hapsedildiğinden beri, kendisini Odinizm uygulayan bir faşist ve bir Nazi olarak tanımlamıştır.