stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
1993 Azerbaycan darbesi

1993 Azerbaycan darbesi (Gence Ayaklanması olarak da bilinir), 1993 yılında dönemin Azerbaycan Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey'e karşı Suret Hüseynov tarafından gerçekleştirilen askerî darbe girişimidir. Darbe girişimi sonucunda Elçibey görevinden ayrılmış, yerine Haydar Aliyev geçmiştir. Hüseynov ise Aliyev tarafından başbakan olarak atanmıştır.
| g t Azerbaycan'da askerî müdahaleler |
| --- | --- |
Darbe:  15 Mayıs Darbesi 
Darbe girişimleri:  1993 Azerbaycan darbe girişimi  1994 Azerbaycan darbe girişimi  1995 Azerbaycan darbe girişimi  1999 Azerbaycan darbe girişimi 
Darbe girişimi   iddiaları/davaları:  2005 Azerbaycan darbe iddiaları  2015 Azerbaycan darbe iddiaları 
| g t 1991'den beri yaşanmış darbeler, kendi kendine darbeler ve darbe girişimleri |
| --- | --- |
Darbeler ve darbe girişimleri listesi (ülkesine göre-2010'dan beri)
1990'lar:  Mali (1991)c  Lesotho (1991)c  Tayland (1991)c  Sovyetler Birliği (1991)  Haiti (1991)c  Gürcistan (1991–1992)c  Venezuela (1992)  Peru (1992)‡c  Sierra Leone (1992)c  Cezayir (1992)  Guatemala (1993)‡  Azerbaycan (1993)c  Rusya (1993)‡c  Libya (1993)  Burundi (1993)  Nijeria (1993)c  Gambiya (1994)c  Lesotho (1994)‡  Azerbaycan (1995)  Katar (1995)c  São Tomé ve Príncipe (1995)  Irak (1996)  Burundi (1996)c  Nijer (1996)c  Katar (1996)  Kamboçya (1997)c  Türkiye (1997)c  Zambiya (1997)  Lesotho (1998)  Kongo Cumhuriyeti (1998)  Nijer (1999)c  Pakistan (1999)c  Fildişi Sahili (1999)c 
2000'ler:  Fiji (2000)c  Ecuador (2000)c  Burundi (2001)  Orta Afrika Cumhuriyeti (2001)  Venezuela (2002)  Orta Afrika Cumhuriyeti (2003)  Moritanya (2003)  Filipinler (2003)  Gine-Bissau (2003)  São Tomé ve Príncipe (2003)  Çad (2004)  Haiti (2004)c  Ekvador Ginesi (2004)  Moritanya (2005)c  Filipinler (2006)  Çad (2006)  Tayland (2006)c  Madagaskar (2006)  Fiji (2006)c  Laos (2007)  Filipinler (2007)  Türkiye (2007)  Doğu Timor (2008)  Moritanya (2008)c  Gine (2008)c  Madagaskar (2009)c  Honduras (2009)c 
2010'lar:  Nijer (2010)c  Guinea-Bissau (2010)c  Ekvador (2010)  Madagaskar (2010)  Demokratik Kongo Cumhuriyeti (2011)  Bangladeş (2011)  Papua Yeni Gine (2012)  Mali (2012)c  Malavi (2012)  Gine-Bissau (2012)c  Fildişi Sahili (2012)  Sudan (2012)  Orta Afrika Cumhuriyeti (2012–13)  Benin (2013)  Libya (Nisan 2013)  Komorlar (2013)  Çad (2013)  Mısır (2013)c  Libya (Ekim 2013)  Güney Sudan (2013)  Libya (2014)  Tayland (2014)c  Lesotho (2014)  Gambiya (2014)  Yemen (2014–15)c  Sri Lanka (2015)  Burundi (2015)  Burkina Faso (2015)  Türkiye (2016)  Burkina Faso (2016)  Karadağ (2016)  Libya (2016)  Gambia (2016–2017)‡  Zimbabve (2017)c  Ekvador Ginesi (2017)  Yemen (2018)c  Sri Lanka (2018)‡  Gabon (2019)  Sudan (2019)c  Etiyopya (2019) 
2020'ler:  Mali (2020)c  Orta Afrika Cumhuriyeti (2021)  Myanmar (2021)c  Ermenistan (2021)  Nijer (2021)  Çad (2021c  Mali (2021)c  Tunus (2021)‡  Gine (2021)c  Sudan (Eylül 2021)  Sudan (Ekim 2021)c 
c Gerçekleşen darbe · ‡ Kendi kendine darbe · Darbe girişimleri için herhangi bir işaret kullanılmamıştır
Ocak 2022 Burkina Faso Darbesi

23 Ocak 2022'de Burkina Faso'da bir darbe başlatıldı. Burkina Faso'nun başkenti Ouagadougou'daki cumhurbaşkanlığı konutu ve şehir çevresindeki birkaç askeri kışlanın önünde silah sesleri yükseldi. Askerlerin başkentteki askeri üssün kontrolünü ele geçirdiği bildirildi. Ancak hükümet, ülkede devam eden bir darbe olduğunu yalanladı. Birkaç saat sonra, Başkan Roch Marc Christian Kaboré'nin başkentteki askeri kampta askerler tarafından gözaltına alındığı bildirildi. 24 Ocak'ta ordu televizyonda Kaboré'nin cumhurbaşkanı olarak görevinden alındığını duyurdu. Açıklamanın ardından ordu, parlamentonun, hükûmetin ve anayasanın feshedildiğini açıkladı. Darbe, askeri subay Paul-Henri Sandaogo Damiba tarafından yönetildi. Paul-Henri Sandaogo Damiba ülkeyi iyi yönetemedi, 8 ay sonra bir darbeyle yönetimden indirildi.
İnkilab İsmayılov

| İnkilab İsmayılov |
| --- | --- |
Doğum: İsmayılov İnkilab Elekber oğlu 24 Şubat 1962 (62 yaşında) Hocalı
Ölüm: 12 Haziran 1992 (30 yaşında)
Milliyet: Azerbaycanlı

İsmayılov İnkilab Elekber oğlu (24 Şubat 1962 Hocalı - 12 Haziran 1992 Ağdam Rayonu), Azerbaycan'ın Millî Kahramanı.
Hayatı

İnkilab İsmayılov, 24 Şubat 1962'de Hocalı şehrinde doğdu ve 1979 yılında liseden mezun oldu. 1981'de askere alındı ve iç birliklerde görev yaptı. Askerliği sırasında Harkiv'deki özel bir okuldan eğitim aldı ve mezun oldu. Harkov'daki hizmetini tamamladıktan sonra, İsmayılov 1984'te Hocalı'ya döndü ve bir devlet çiftliğinde traktör sürücüsü olarak çalışmaya başladı.
Savaşlara Katılım

İnkilab İsmayılov, 1990 yılında Hocalı Polis Şubesinde işe alındı. 1988'den itibaren Dağlık Karabağ'da durum gerginleşti.
25-26 Ocak 1992 gecesi, Rusya'nın 366. Motorlu Tüfek Alayı, Hocalı Katliamını gerçekleştirmek için Ermeni haydutlarıyla güçlerini birleştirdi. Bu durumda, İnkilab İsmayılov silah arkadaşlarıyla birlikte savaşmaya başladı ve hayatta kalanların bir kısmını düşman kuşatmasından kurtardı. Nüfusun çoğunu Oğuz bölgesine yerleştirdi ve cepheye geri döndü.
İnkilab İsmayılov, Ağdam İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün faaliyetlerini devam ettirdi. Görev yaptığı devriye alayı Daşbaşı yüksekliğini görüyordu. Ermeniler buraya defalarca saldırmışlar ve mağlup olarak geri çekilmişlerdir. Saldırılardan biri 12 Haziran 1992'de gerçekleşti. Ermeniler altı kez saldırmalarına rağmen yenildiler ve geri çekildiler. 6 Ermeni karakolu tamamen imha edildi. İnkilab İsmayılov bu savaşta öldürüldü. Arkadaşlarının birkaç kez denemesine rağmen, cesedini savaş alanından çıkaramadılar.
Ailesi

Evliydi. Üç tane çocuğu vardır.
Ulusal kahraman

Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın 8 Ekim 1992 tarih ve 264 sayılı kararnamesi ile İsmayılov İnqilab Ələkbər oğlu ölümünden sonra "Azerbaycan'ın Millî Kahramanı" ilan edilmiştir.
Bakü'nün Hatai Rayonu'ndaki sokaklardan birine adı verilmiş ve bir hatıra levhası dikilmiştir.
Kaynak

Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 145-146.
Edebiyat Kaynakları

Əsgərov, V. İsmayılov İnqilab Ələkbər oğlu /Əsgərov V. Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları.- Yenidən işlənmiş II nəşr.- Bakı, 2010.- S.145-146. İsmayılov İnqilab Ələkbər oğlu //Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları: Biblioqrafiya /Azərbaycan Milli Kitabxanası; tərt. ed. H.M. Həmidova.- Bakı, 2008.- S.108.
Seyidzadə, M. İsmayılov İnqilab Ələkbər oğlu //Seyidzadə M. Milli qəhrəmanlar zirvəsi.- Bakı, 2010.- S.111.
Samir Şerifov

| Samir Şerifov |
| --- | --- |

Azerbaycan Başbakan Yardımcısı
Görevde
Makama geliş  10 Ocak 2025
Başbakan: Ali Asadov
Azerbaycan Maliye Bakanı
Görev süresi 18 Nisan 2006 - 10 Ocak 2025
Azerbaycan Devlet Petrol Vakfı Başkanı
Görev süresi 2001-2006
Yerine geldiği: Makam oluşturuldu.
Yerine gelen: Şahmar Mevsimov
Kişisel bilgiler
Doğum: 7 Eylül 1961 Azerbaycan SSC
Milliyeti: Azeri
Partisi: Bağımsız
Çocuk(lar): 3
Bitirdiği okul: Kiev Devlet Üniversitesi
Mesleği: Ekonomist
Samir Şerifov (7 Eylül 1961), Azeri siyasetçi, Azerbaycan Cumhuriyeti Maliye Bakanı (2006-2025), Azerbaycan Başbakan Yardımcısı (2025).
Hayatı

18 Nisan 2006'dan 10 Ocak 2025'e kadar Azerbaycan Cumhuriyeti Maliye Bakanı olarak görev yapmış ve bu süre zarfında Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası'nda Azerbaycan Cumhuriyeti'ni temsilen direktör olarak da görev almıştır. 10 Ocak 2025'te Azerbaycan Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı olarak atanmıştır.
Hakkındaki iddialar

Çeşitli haber makaleleri, Bakan Şerifov’un hükûmetteki konumu ile yolsuzluk arasındaki ilişki konusunda tartışmaktadır.
9 Mart 2016'da Ukrayna gazetesi Gordonua'da yayımlanan Rus istihbarat topluluğu içindeki kaynakların sızdırdığı bilgilere göre Şerifov; Rus, Türk ve Amerikan istihbarat servisleri için bir ajan olarak görev yaptı.
Türk istihbarat görevlileri Şerifov'u ilk olarak 1989 ve 1990 yılları arasında işe aldı. 1990'dan kısa bir süre sonra bir noktada, CIA onu işe aldı.
Şerifov, Kiev Shevchenko Devlet Üniversitesi'nde okudu. Bir öğrenci iken, KGB ondan yararlanmak amacıyla onu işe aldı. KGB, Şerifov'u karaborsadan yasa dışı bir şekilde döviz alıp satarken yakaladı. Kovuşturma yerine KGB, Şerifov'u kendisi için çalıştırdı. Şerifov mezun olduktan sonra Güney Yemen'de Azerbaycan Dış Ticaret Bakanlığı'nda çalıştı. Sovyet askeri silah ve teçhizatının Güney Yemen'e taşınmasından sorumlu bir birimde çalıştı. Bu pozisyonda çalışırken, gizlice KGB'nin Birinci Baş Müdürlüğünün ajanı olarak görev yaptı.
1990'da Sovyetler Birliği'nden Güney Yemen'e giden iki silah sevkiyatı ortadan kayboldu; KGB olayı araştırdı; araştırmaları, "düşmanca bir yabancı istihbarat teşkilatının" nakliyeleri Güney Yemen'deki Sovyet çalışanları arasında işe alınan ve sevkiyatlar hakkında bilgisi olan bir "köstebek"ten öğrendiği sonucuna vardı. KGB, Şerifov'un Güney Yemen istasyonunda KGB için çalışırken Türk istihbarat görevlileriyle temas kurduğuna dair kanıt buldu.
Sovyet hükûmeti Şerifov'u görevinden aldı ve sorgu için Moskova'ya gönderdi. Kısa bir süre sonra Sovyetler Birliği çöktü, Şerifov yeni bir işe başladı.
Hakkındaki iddialar > Azerbaycan Devlet Petrol Fonu (SOFA)

Temmuz 2004'te APS Review Downstream Trends: "Bakü'deki yeni lideri çevreleyen kilit figürler arasında yer alan Samir Şerifov başkanlığındaki Azerbaycan Devlet Petrol Fonu'nun (SOFA) şeffaflığı... Yolsuzluk yaygın olmaya devam ediyor." dedi.
Hakkındaki iddialar > Yeni Petroller

2005 yılında Nefte Compass: "Mükemmel olmaktan daha az olduğu düşünülen seçimlerden yeni çıkan Azerbaycan, petrol parasını tırmıklama işine devam ediyor ve cari fiyatlarla önümüzdeki 20 yıl içinde 150 milyar doları aşabilecek bir 'petrodollar' seli için kendini hazırlıyor. Beklentilerin yoksulluğu azaltmaya pompalanmaktan ziyade yolsuzluk yoluyla israf edileceğine dair çok fazla endişe var... fonun başkanı Samir Şerifov'dur..." dedi.
Hakkındaki iddialar > Sistemik Yolsuzluk

2002'de APS Review Gas Market Trends, şöyle yazdı:
"Azerbaycan'ın geleceği hakkında büyük bir soru işareti var... Önümüzdeki yıllarda hükûmetin hesap verme sorumluluğu olmaksızın petrol zenginliği, daha fazla yolsuzluğa ve daha da yoksullaşan bir nüfusa yol açacaktır" Ekim 1997'de İngiltere Büyükelçisi Roger Thomas, Bakü Ticaret Odası tarafından düzenlenen bir konferansta Azerbaycan'da yolsuzluğun kontrolden çıktığını söyledi; "Ülkenin büyük bir kısmının eli boş giderken birkaç kişi tarafından mal ve servet kaçırılması"ndan söz etti. Yabancı şirketlerin aşırı ve keyfi vergilendirme nedeniyle Azerbaycan'dan "korktuklarını", "resmî olmayan genel giderler" şeklindeki yolsuzluğun "yatırım yapmaya daha fazla caydırıcı" olduğunu söyledi... Fonun yönetim kurulu Aliyev'in atadığı bankacı Samir Şerifov tarafından yönetiliyor... "
Bakan Şerifov hakkında tartışmalar

CBS News ve Foreign Policy Journal'daki makale sayfalarında Bakan Şerifov hakkında şu bilgiler yer almaktadır:
"ABD, Aliyev'i Samir Şerifov'u Azerbaycan valisi olarak ataması için teşvik ediyor, açıkça bir yolsuzluk modelini gösteriyor."
"Maliye Bakanı Samir Şerifov'un yönetimi altında vatana ihanet, rüşvet ve yolsuzluk fısıltıları duyuldu, ancak teröre girmek iğrenç."
Bahtiyar Ölmez

| Bahtiyar Ölmez |
| --- | --- |
Format: Televizyon dizisi
Tür: Komedi   Aksiyon
Senarist: Hasan Burak Kayacı  Feraye Şahin
Yönetmen: Cem Tabak Ufuk Hakan Eren Kartal Çidamlı
Başrol: Yetkin Dikinciler   Hande Subaşı
Ülke:  Türkiye
Dili: Türkçe
Sezon sayısı: 1
Bölüm sayısı: 19
Yapım
Yapımcı: Muharrem Gürer
Mekân: İstanbul
Yapım şirketi: Nehir Yapım (1-8) Baba Yapım (9-19)
Yayın bilgileri
Kanal: atv (HD)
Görüntü formatı: 576i (16:9 SDTV) 1080i (HDTV)
Ses formatı: Stereo
Yayın tarihi: 11 Kasım 2017 - 24 Mart 2018
Durumu: Sona erdi


Bahtiyar Ölmez, yapımcılığını Muharrem Gürer'in üstlendiği atv'de yayımlanmış olan komedi ve aksiyon türündeki Türk televizyon dizisidir. Başrollerini Yetkin Dikinciler ve Hande Subaşı’nın paylaştığı dizi, 24 Mart 2018 tarihinde yayımlanan 19. bölümü ile final yaparak sona erdi.
Oyuncu kadrosu ve karakterler

Yetkin Dikinciler - Rıfat Çakar (1-19)
Hande Subaşı - Aylin (1-19)
Umut Oğuz - Şinasi (1-15)
Orhan Aydın - Aytekin Yavuz (1-11)
Güven Hokna - Latife Çakar (1-19)
Serkan Kuru - Fuat Yılmaz (1-19)
Semih Öztürk - Caner (1-18)
Gözde Okur - Vildan
Ferdi Kurtuldu - Anıl (1-19)
Yakup Yavru - Himmet (1-19)
Ali Çatalbaş - Memduh (1-19)
Yılmaz Kunt - Ömer
Erencan Vurucu - Tarkan (1-18)
Serkan Şengül
Naz Elmas - Handan (1-19)
Tuğçe Karabacak - Çağla
Sevcan Yaşar - Nisa
Fatma Karanfil - Hafize
Fatih Doğan - Ramazan (8-19)
Dost Elver - Oktay (1-8)
Haldun Boysan - Topal Hamdi (2-5)
Hazal Şenel - Nuran (1-19)
Mehmet Çelik - Selçuk
Muhammed Ali Tuncer - Robot
Mert Hepcan - Ali Hikmet
Yayın takvimi

| Sezon | Yayın günü ve saati | Sezon başlangıcı | Final | Çekilen bölüm sayısı | Bölüm aralığı | Yayın yılı | TV kanalı |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. sezon | Cumartesi 20.00 | 11 Kasım 2017 | 24 Mart 2018 | 19 | 1-19 | 2017-2018 | atv |
İyonlaştırıcı olmayan radyasyon

Elektromanyetik spektrumda iyonize ve iyonize olmayan radyasyon arasındaki görünür ışık bölümü.
İyonlaştırıcı olmayan radyasyon, bir atomdan veya molekülden bir elektronu tamamen koparabilmek için atomları veya molekülleri iyonlaştırabilecek yeterli enerji taşıyan kuantumlara sahip olmayan herhangi bir elektromanyetik radyasyon türüdür. Elektromanyetik radyasyon, maddenin içinden geçerken yüklü iyonlar üretmez. Yalnızca, bir elektronu daha yüksek enerji seviyesine çıkaran uyarım için yeterli enerjiye sahiptir. İyonlaştırıcı olmayan radyasyondan daha yüksek bir frekansa ve daha kısa dalga boyuna sahip olan iyonlaştırıcı radyasyon birçok kullanım alanına sahiptir, ancak sağlık için bir tehdit olabilir. İyonlaştırıcı radyasyona maruz kalmak yanıklara, radyasyon hastalıklarına, kansere ve genetik hastalıklara sebep olabilir. İyonlaştırıcı radyasyon kullanmak, iyonlaştırıcı olmayan radyasyon kullanılırken genelde gerekli olmayan dikkatli ve özenle alınmış radyolojik korunma önlemleri gerektirir.
Radyasyonun iyonlaştırıcı olarak düşünülmeye başladığı bölge tam olarak açıklanmaz, çünkü farklı molekül ve atomlar farklı enerjilerde iyonlaşır. Genel açıklamalara göre tanecik ve 10 elektro volttan daha düşük enerjili fotonlar içeren radyasyonun iyonlaştırıcı olmadığı düşünülmektedir. Diğer bir açıklama ise, su moleküllerini iyonlaştırmak için gerekli olan enerjinin 33 elektro volt olması. Güneş'ten Dünya'ya gelen ışınlar, büyük ölçüde iyonlaştırıcı olmayan radyasyondan oluşur, çünkü iyonlaştırıcı uzak ultraviyole ışınlar, özellikle oksijen gibi atmosferdeki gazlar tarafından filtrelenir. Güneş'ten gelen ultraviyole radyasyonu iyonlaştırıcı olmayan bant içindedir ve iyonlaştırmayan fotokimyasal reaksiyonlar ve serbest radikal maddeler yüzünden güneş yanığı gibi moleküler hasara sebep olur.
İyonlaştırıcı olmayan radyasyonun farklı türleri, farklı biyolojik etkiler gösterir. Zor olan şu ki, UV ışınları ve bazı görülebilir ışınlar elektromanyetik spektrumun çoğunu kapsayan bu enerjilerin frekansına yakın iyonlaştırıcı olmayan radyasyonun yüksek frekansları, iyonlaştırıcı radyasyondakine benzer termal olmayan biyolojik hasara yol açabilir. Bu yüzden, sağlık riskleri ile ilgili tartışmalar, daha düşük frekanslardaki radyasyonun termal olmayan etkilerine odaklanmıştır. Mikrodalga, milimetrik dalga ve radyo dalgası radyasyonu düşük frekanstaki radyasyonlardır. Ancak Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (International Agency for Research on Cancer - IARC) son günlerde iyonlaştırıcı olmayan radyasyonun insanlarda kansere sebep olabileceğini ortaya çıkardı.
Canlı dokunun da içinde bulunduğu, madde ile etkileşim mekanizmaları

Yakın ultraviyole ışınlar, görünür ışık, kızılötesi, mikrodalga, radyo dalgaları, alçak frekans ve radyo frekansı (uzun dalga) iyonlaştırıcı olmayan radyasyona örnektir. Bunların aksine, uzak ultraviyole ışınlar, X ışınları, gama ışınları ve radyoaktif bozunmadan doğan bütün tanecik radyasyonlar iyonlaştırıcı olarak düşünülmektedir. Görünür ve yakın ultraviyole elektromanyetik radyasyon, fotokimyasal tepkimelere sebep olabilir ya da biradaki sarhoş edici aromayı üreten tat verici bileşenlerin bozulması veya verniklerin fotokimyasal tepkime ile bozulması gibi radikal tepkimeleri hızlandırabilir. Yakın ultraviyole radyasyonu, teknik olarak iyonlaştırıcı olmamasına rağmen bazı moleküllerde fotokimyasal tepkimelere sebep olabilir, çünkü ultraviyole enerji fotonlarında moleküller, elektronik olarak harekete geçebilir veya iyonlaşma meydana gelmese bile serbest radikal şekle girebilir.
İyonlaşmanın meydana gelmesi, taneciklerin veya dalgaların her birinin sayısına değil enerjisine bağlıdır. Taneciklerin veya dalgaların fazla olması, iyonlaşmaya yetecek derecede enerji taşımıyorlarsa iyonlaşmayı sağlamaz. Ancak, tanecikler veya dalgalar, bir maddenin sıcaklığını atom ya da moleküllerin küçük bir kısmını termal iyonlaşma süreci ile iyonlaştırmaya yetecek kadar yükseltebilirse, iyonlaşma sağlanır. Böyle durumlarda, iyonlaştırıcı olmayan radyasyon bile, iyonlaşma enerjileri için yeterli ısıyı verirse termal iyonlaşmayı sağlayabilir. Bu tepkimeler, iyonlaşmak için yalnızca tek tanecik gerektiren iyonlaştırıcı radyasyondan daha yüksek enerjilerde meydana gelir. Termal iyonlaşmanın en bilinen örnekleri bir ateşteki alev iyonlaşması ve yiyeceklerde direkt ateşte pişirme esnasında kızılötesi radyasyon sebebiyle meydana gelen kahverengi tepkimelerdir.
İyonlaştırıcı olmayan radyasyonun taneciklerinin enerjisi düşüktür ve maddeden geçerken yüklü iyonlar üretmez. İyonlaştırıcı olmayan elektromanyetik radyasyon yalnızca, molekül ve atomların dönüş, titreşim ve elektron değerine göre dizilimlerini değiştirecek yeterli enerjiye sahiptir. Bu işlem sonucu termal etkiler oluşur. Radyasyonun iyonlaştırıcı olmayan türlerinin canlı doku üzerindeki muhtemel etkileri yalnızca son zamanlarda incelenmiştir. Cep telefonları ve termal olmayan etkilere yol açan baz istasyonlarından yayılan radyo frekans radyasyonuna oldukça düşük seviyede maruz kalmak, son zamanlarda en çok tartışılan konu olmuştur. Bazı deneyler, termal olmayan etkilere maruz kalma seviyelerinde bazı biyolojik etkiler olabileceğini öne sürmüştür, ancak sağlık tehditlerinin ortaya çıkmasına dair kanıtlar çelişkili ve ispatlanmamıştır. Bilim camiası ve uluslararası kuruluşlar, bazı alanları kavramamızı geliştirmek için daha fazla araştırma gerektiğini belirtiyor. Genel görüş ise, sağlık üzerinde termal etkilere yol açabilecek kadar enerjiye sahip olmayan radyo frekans radyasyonunun sağlık üzerinde yan etkileri olabileceğine dair tutarlı ve kesin bir bilimsel kanıt olmadığı yönündedir.
Sağlık riskleri

İyonlaştırıcı olmayan morötesi ışığın cilt kanserine yol açtığının iyi bilinmesinin yanı sıra, iyonlaştırıcı olmayan radyasyon, biyolojik dokularda yanıklara yol açabilen termal enerjiyi harekete geçirmek gibi mutajenik olmayan etkilere de yol açabilir.
2011 yılında Dünya Sağlık Örgütü'ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (mikrodalga ve milimetre dalgaların dahil olduğu) radyo frekans elektromanyetik alanları insanlar için muhtemelen kanserojen şeyler listesine ekledi.
Potansiyel biyolojik etkiler açısından bakıldığında, spektrumun iyonlaştırıcı olmayan kısmı 3 alt bölüme ayrılabilir:
Elektron uyarımının meydana gelebileceği optik radyasyon (görünür ışık, kızılötesi ışık)
Dalga boyunun cisimden daha kısa olduğu kısım. Uyarılmış akım ile ısı oluşabilir. Buna ek olarak, başka biyolojik yan etkiler olduğuna dair iddialar bulunmaktadır. Bu tarz etkiler iyi anlaşılmaz ve hatta genellikle reddedilir. (Mikrodalga ve daha yüksek frekanslı radyo frekansı)
Dalga boyunun cisimden daha uzun olduğu kısım. Uyarılmış akım ile ısı nadiren oluşur. (Daha düşük frekanslı radyo frekansı, şebeke frekansları, statik alanlar)
|   | Kaynak | Dalga Boyu | Frekans | Biyolojik efektler |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| UVA | Siyah ışık, Güneş ışığı | 318–400 nm | 750–950 THz | Göz – fotokimyasal katarakt; deri – eritim, artan pigmentasyon |
| Görülebilir ışık | Güneş Işığı, ateş, LEDs, Ampul, Lazerler | 400–780 nm | 385–750 THz | Deri – photoaging; göz – fotokimyasal & termal retina yaralanması |
| IR-A | Güneş ışığı, termal radyasyon, Ampul, Lazerler, uzaktan kontrol | 780 nm – 1.4 µm | 215–385 THz | Termal retina yaralanması, termal katarakt; deri yanması |
| IR-B | Güneş ışığı, termal radyasyon, Ampul, Lazerler | 1.4–3 µm | 100–215 THz | Göz – kornea yanması, katarakt; deri yanması |
| IR-C | Güneş ışığı, termal radyasyon, ampul, Dalga boyu uzun olan lazerler | 3 µm – 1 mm | 300 GHz – 100 THz | Göz – kornea yanması, katarakt; ateşlenme |
| Mikrodalga | PCS telefonlar, bazı mobil telefonlar, mikrodalga fırınlar, kablosuz telefonlar, milimetre dalgaları, havalimanları milimtre tarayıcıları, hareket sensörleri, uzun mesafeli telekomünikasyon, radar, Wi-Fi | 1 mm – 33 cm | 1–300 GHz | Doku ısınması |
| Radyo-frekans radyasyonu | mobil telefonlar, televizyon, FM, AM, kısdalga, CB, kablosuz telefonlar | 33 cm – 3 km | 100 kHz – 1 GHz | Vücudun ısınması, vücut sıcaklığının artması |
| Düşük frekans RF | Güçlü çizgiler | >3 km | <100 kHz | Vücutta elektrik yüklenmesi; sinir bozukluğu & kas tepkileri |
| Durgun alan  | Güçlü manyetikler, MRI | Sonsuz | 0 Hz (Teknik olarak statik alanlar radyasyon değildir) | Manyetik – baş dönmesi/mide bulantısı; vücut yüzeyindeki elektrik – yük |
İyonlaştırıcı olmayan elektromanyetik radyasyon türleri > Yakın Ultraviyole radyasyonu

Ultraviyole ışınları cilt yanıklarına ya da katarakta yol açabilir. Ultraviyole ışınları enerjilerine göre yakın, orta ve uzak ultraviyole olarak sınıflandırılır. Yakın ve orta ultraviyole ışınları teknik olarak iyonlaştırıcı değildir, ancak bütün UV dalga boyları bir ölçüye kadar iyonlaşma ile benzer fotokimyasal tepkimelere sebep olabilir (DNA hasarı ve kanser gelişimi de bunun içindedir.). 10 elektron voltun üzerindeki UV radyasyonu (125 nm'den daha kısa dalga boyu), iyonlaştırıcı olarak düşünülür. Ancak, 3.1 (400 nm) elektron volttan 10 elektron volta çıkan UV spektrumunun geri kalanı, teknik olarak iyonlaştırıcı olmasa da ısı dışında başka yollarla moleküllere zarar verecek fotokimyasal tepkimelere sebep olabilir. Bu tepkimeler, iyonlaştırıcı radyasyonun sebep olduğu tepkimelere genellikle çok benzer olduğundan, UV spektrumunun tümü, genelde iyonlaştırıcı radyasyonun biyolojik sistemlerin de içinde bulunduğu birçok sistemle etkileşimine denk olduğu düşünülür.
Örneğin, ultraviyole ışını iyonlaştırıcı olmayan seviyede olsa bile hücresel hasara yol açabilecek ve kanserojen özellik taşıyabilecek serbest radikal tepkimelere yol açabilir. Şekil olarak iyonlaştırıcı olmayanların çoğunu da içeren birçok UV bandında, DNA'daki timin ikilisi formasyonu gibi fotokimyasal hasarlar meydana gelebilir. Ultraviyole ışınları, melanosit hücrelerde melanin üreterek güneşe çıkıldığında bronzlaşmaya sebep olur. UV radyasyonunun sebep olduğu radikal tepkimelerle ciltte Vitamin D üretilir. Plastik nitelikli (polikarbon) güneş gözlükleri genellikle UV ışınları geçirmez. UV ışınlarına aşırı maruz kalmak, gözde kar körlüğüne sebep olur. Gözdeki bu hasar özellikle denizde veya yerde kar olduğunda risk taşır.
İyonlaştırıcı olmayan elektromanyetik radyasyon türleri > Görünür ışık

Işık ya da görünür ışık, 400 ile 700 nm ya da 380 ile 750 nm dalga boyları arasında insan gözüyle görülebilen elektromanyetik radyasyon aralığıdır. Daha genel bir tanım yapılacak olursa, fizikçiler, ışığı, görülebilir ya da görülemeyen bütün dalga boylarının elektromanyetik radyasyonu olarak adlandırır.
İyonlaştırıcı olmayan elektromanyetik radyasyon türleri > Kızılötesi

Kızılötesi (IR) ışınım, yaklaşık olarak 1 ve 430 terahertz aralığında bir frekans seviyesine denk gelen 0.7 ile 300 mikrometre aralığında bir dalga boyuna sahip olan elektromanyetik radyasyondur. Kızılötesi dalga boyları görülebilir ışığın dalga boyundan daha uzundur, ama mikrodalga terahertz ışınımının dalga boyundan daha kısadır. Parlak güneş ışığı, deniz seviyesinde metre kare başına 1 kilovattı aşan parlaklık yaratır. Bu enerjinin 527 vattı kızılötesi radyasyon, 445 vattı görünür ışık ve 32 vattı ultraviyole radyasyonudur.