Azerbaycan milli giyimleri
Azerbaycan Milli Kıyafetlerinin Bölgeler Arası Benzer ve Farklı Özellikleri > Şeki Giyimleri

Şeki giyimleri- lebade, etek, eşmek, çaxçur, örtü, arkalık vb. unsurlardan oluşur. Etek genellikle atlasta dikilir, bel kısmına başka bir kumaştan parça eklenirdi. Şeki kadınlarının alt eteği, üst eteğe benzer şekilde biçimlenirdi. Altı "tahta" olarak kesilmekle çitten dikilirdi. Paçalarının geniş olmasına rağmen eteğin kumaşına miyança dikilirdi. Bu tür etek türü Azerbaycan'ın çoğu bölgesinde "genbalag" etek olarak bilinir. Şeki kadınlarının alt gömleği, ganovuzdan (ketenden) dikilip, biçim olarak Gence gömleğini andırırdı. Katlama yöntemiyle kesildiğinden omuzu dikişsiz olup, kol altına "xiştek" dikilirdi. Şeki kadınlarının üst gömleğinin koluna dirseğe kadar eğik çizgi boyunca, sonra bileğe kadar düz çizgi boyunca ek parça verilirdi. Bu sayede kol kısmen genişletilirdi. Bu tür gömlek "lebade gömlek" olarak adlandırılırdı.
Lebade- kadife, tafta, ganovuzdan dikilmiş üst kadın giysisidir, astarlıdır. Diğer adı lavada'dır. İki ön, bir arka parça ve iki koldan oluşur. Kol ve boy ölçüleri çeşitli olur. Kol altında büyük bir yırtmaç bırakılır. Yan dikişlerde yırtmaç ve kumaş çıkıntısı olur. Bu yırtmaç ve çıkıntılar ölçülerine göre değişkenlik gösterir. Etek yaka kesimi ve kol ağzı boyunca farklı ölçüde süslemeler dikilir, bazıları düğmesiz, bazıları ise yaka boyunca dikilmiş ilmeklerden geçirilen bağcıklar ile bağlanır.
Eşmek- astarlı üst kadın giysisidir, tirmeden (ipek dokuma) dikilir. Kolu dirseğe kadar olup, kol ağzına, yaka kesimi çevresine ve etek boyunca kürk dikilir. Düğmesiz olur. Eşmeyin diğer adı "küdrü" idi. Genellikle eşmek yarım kol olduğunda bu şekilde adlandırılırdı.
Çaxçur- üst bel giysisidir, astarlıdır. Trapez şeklinde kesilip, qanovuzdan dikilirdi.
Şeki'de arkalık genellikle lebadeye benzerdi ve lebade arkalığın üstüne giyildiğinde arkalık belden düğmelenirdi. Şeki kadınları Bakü'de olduğu gibi "kolçaglı" arkalık (don) giyerlerdi. Bu gruba ait arkalıkların kolu genellikle dirseğe kadar düz kesilip dikilir, dirsekten başlayarak yapay kolçak eklenirdi. Yapay kolçak işlevsel olmayıp, süs amacı taşırdı. Genellikle, kolçak gerektiğinde "baharı" olarak adlandırılan yarım kol arkalığa eklenirdi. Şeki giysisi genellikle beyaz bezden dikilmiş alt gömlek, alt etek, üst gömlek, üst etek, lebade, baş giysisi olan tülü ve kelağayı (ipek örtü), ayak giysisi çorap ve başmaktan oluşurdu. Şeki giysilerinde beyaz, mavi, lacivert ve bazen koyu kırmızı renkler kullanılırdı. Uzun etek, kısa lebade, özenli baş süslemeleri giysi takımına hoş bir hafiflik ve sadelik katardı.
Şeki'nin temel ipekçilik merkezi olduğunu göz önünde bulundurursak, burada üretilen eşsiz kelağayıların giyside kullanılması giysi takımını özel bir zevkle tamamlıyordu. Aynı zamanda bu kəlağayılar geçmiş dönemlerde Azerbaycan'a seyahat eden gezginlerin, yabancı turistlerin de ilgisini çekiyordu. Renkli kelağayılar günümüzde de Şeki'de üretilmektedir.
XVI. yüzyılda Azerbaycanlılar Kızılbaşlar olarak adlandırılıyordu, çünkü başlarına tepesi ince ve yüksek, kırmızı bir şapka takıp, çevresine sarık doluyorlardı. XVIII-XIX. yüzyıllarda kadın baş giysileri önceki dönemlerdeki gibi çeşitlilikleriyle dikkat çekiyordu. Kadın baş giysileri, genellikle başörtüleri ve baş süslemelerinden oluşan iki bölümden ibaretti. Başörtülerinin bazıları teri emme görevi görerek hijyenik amaç taşırdı.
Kadın baş giysileri, giyme (takma) ve bağlama (örtme) olarak iki gruba ayrılıyordu. Birinci grup baş giysilerine tesek (çepçik), çutqu, araxçın, dinge; ikinci grup baş giysilerine ise çeşitli boyutlarda ve isimlerde leçekler, çalmalar, kelağayılar, şallar, örtüler, ayrıca nigab, rübend, çutquqabağı, çadra, çarşab, duvaq vb. dahil idi. Bunlar arasında şal, örtü, örtük, cuna (çikila), qıyqac, kelağayı (çarqat) daha çok modadaydı.