stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Endonezya Komünist Partisi
Savaştan sonra yeniden canlanma

Endonezya Komünist Partisi II. Dünya Savaşından sonra Japon işgalinin ardından siyasi sahneye tekrar aktif olarak çıkar. Hollanda'dan bağımsızlığın alınması için yoğun faaliyet gösterir. Japon işgaline karşı silahlı direnen birçok gerilla partinin emrindeydi. Hollanda koloni yönetimine karşı başarıyla mücadele veren komünistler, ulusal lider Sukarno'yu düşündürmekteydi. Sukarno, kendi konumunu tehdit eder gördüğü komünistlerden kurtulmak için bahane aramaktadır. Ayrıca bağımsızlık isteyen muhafazakâr kuvvetler ve ABD başta olmak üzere Sovyet karşıtı Batılı ülkeler tarafından da komünistlerin güçlü varlığı rahatsız edicidir. Bu yüzden komünistlerle diğer bağımsızlık yanlısı güçler arasındaki ilişkiler hiç iç açıcı değildir. Şubat 1948'de PKI ile Endonezya Sosyalist Partisinin sol kanadı Halın Demokratik Cephesi adı altında birlikte mücadele etmeye başlayacaktır. Cephe fazla uzun ömürlü olmasa da sol kanat PKI ile birleşecektir. 11 Ağustos 1948 günü Musso 12 yıl Sovyetler Birliğinde kaldıktan sonra Cakarta'ya döner ve partinin yönetim kademesi, Politbürosu yeniden oluşturulur. 1948 yılında imzalanan Renville Anlaşması sonucu silah bırakan bazı komünist gerillaların varlığı Endonezya sağını rahatlatacak ve saldırıya geçmeye teşvik edecektir. Bazı silah bırkamayan gerilla birlikleri öldürülecek ve büyük tepki alacaktır. Tepkilerin artması ise komünistlerin üzerine yürümek isteyen muhafazakâr örgütlerin eline bahane verecektir. Ordu istihbaratının iddialarına göre Endonezya Sovyet Cumhuriyeti peşinde olan komünistler ayaklanma peşindeydi. İddiaları reddeden PKI kamuoyunu sükunete çağırsa da komünistlere karşı yeni bir bastırma harekâtı başlamıştır. Bu sefer binlerce parti militanı öldürülecek ve 36.000 kişi tutuklanacaktır. Öldürülenler arasında 31 Ekim günü öldürülen Musso da bulunmaktadır. Aidit ve Lukman Çine kaçacaktır, PKI yasal olarak yasaklanmasa da fiilen ağır saldırıya maruz kalmıştır. Partinin yeniden inşası 1949 yılında olacaktır. Partinin yeni yayınları Harian Rakyat ve Bintang Merah yeni dönemde etkili olacaktır. 1950'li yıllarda parti Dipa Nusantara Aidit liderliğinde Endonezya cumhurbaşkanı Sukarno yönetiminin sömürgeciliğe ve Batıya karşı ulusal tutumunu destekler. Aidit ve ekibi (Sudisman, Lukman, Njoto ve Sakirman) partiye yeni katılan genç bir kuşaktır, hiçbirisinin yaşı 30'un üzerinde değildir. Aidit liderliğinde parti gittikçe büyüyecek, 1950 yılında 5.000 olan üye sayısı 1954 yılında 165.000' e çıkacak, 1959 yılında ise rekor bir sayı olan 1.5 milyona ulaşacaktır.
1950'li yıllar

1955 seçiminden önce PKI, Sukarno'nun güdümlü demokrasi planlarını savunmakta ve Sukarno'nun aktif bir destekçisiydi. 1955 seçimlerinde PKI oyların %16'sını alarak dördüncü sırada yer aldı. 257 koltuklu mecliste 39 vekillik, 514 koltuklu senatoda ise 80 vekillik aldı. Bu dönemde Java'da sürmekte olan Hollanda hakimiyetine karşı muhalefet PKI siyasetinde ön planda yer aldı. Bu gelişmelere rağmen İslamcı Masyumi Partisi komünist partinin kapatılmasını isteyebiliyordu. PKI kontrolünde olan sendikalar ise Hollandalı şirketlere el konmasını talep ederek eyleme geçecektir. El konan yabancı şirketlere karşı verilen mücadele, komünistlerin ulusal ölçekte sahiplenilmesini sağlanmış olacaktır. karışık iç siyasi ortam sürerken Şubat 1958'de ABD yanlısı ordu üst yönetimi ve sağcı partiler darbe girişiminde bulunurlar. Sumatra ve Sulawesi'de iktidarı ele geçiren güçler Endonezya Cumhuriyeti Devrimci Hükûmetinin kurulduğunu ilan ederken komünistleri tutuklamaya ve öldürmeye başlar. PKI ise isyanın bastırılması için sukarno yönetiminden yana olacak ve sonunda isyan bastırılacaktır. 1959 Ağustos ayında ise ordunun PKI kongresinin toplanmasını engelleme girişimi başarısız olacaktır. Ülkedeki denge veya pat durumunu belki de 1960 yılındaki Sukarno sloganı en iyi şekilde açıklar; Nasakom yani Nasionalisme (Milliyetçilik), Agama (Din), Komunisme (Komünizm). Sukarno'nun siyasetinde komünizmin yeri resmîleşse de ülkedeki tehlikeli denge durumu sürmekte ve alar çanları çalmaktadır.
1960'lı yıllar

PKI, Sukarno'yu desteklese de, siyasi olarak otonomisini kaybetmedi. Mart 1960'ta PKI, Sukarno'nun ülke bütçesini demokratik olmayan şekilde kullandığı için eleştirecektir. Temmuz ayında ise hükûmeti eleştiren yazılar sebebiyle PKI yönetimi ordu tarafından tutuklansa da Sukarno'nun emriyle serbest bırakılacaktır. Partiye artan destek üye sayısına da yansıyacak ve 1965 yılında üye sayısı 3 milyon olacaktır. Endonezya Komünist Partisi Sovyetler Birliği ve Çin dışındaki en güçlü komünist parti hâline gelir. Partinin kkitle örgütlerinde önemli desteği vardı. Buna örnek olarak Tüm Endonezya Merkezi İşçi Örgütü (Sentral Organisasi Buruh Seluruh Indonesia), Halkçı Gençlik (Pemuda Rakyat), Endonezyalı Kadınlar Hareketi (Gerakan Wanita Indonesia), Endonezya Kadınlar Cephesi (Barisan Tani Indonesia), Halk Kültürü Ligi (Lembaga Kebudayaan Rakyat) ve Endonezyalı Aydınlar Birliği (Himpunan Sarjana Indonesia). Parti ve onun örgütlerinin toplam üyeliği en yüksek seviyesindeyken Endonezya nüfusunun beşte birine eşitti. Mart 1962'de PKI hükûmete katılır. PKI liderleri Aidit ve Njoto bakan olacaktır. Aynı yıl Nisan ayında parti kongre toplayacaktır. 1963 yılında Malezya, Endonezya ve Filipinler hükûmetleri bölgesel toprak anlaşmazlıklarıyla ilgili yapılan zirvede Filipinler Cumhurbaşkanı Macapagal tarafından ortaya atılan bölgesell bir birlik olan Maphilindo Konfederasyonunu gündeme alırlar. PKI Maphilindo birliğini reddetmekteydi. PKI militanları komşu Malezya'ya geçmekte ve İngiliz, Avustralya birliklerine saldırmaktaydı. Bazı gruplar ise Malaya'daki kavgaya katılmak için oraya kadar gitmişti. PKI'ye bağlı silahlı birliklerin çoğunluğu Borneo sınırındaydı. Ocak 1964'te PKI Endonezya'daki İngiliz taşınmazlarını kamulaştırmaya başlayacaktır.
1965 yılından sonra

İlk başta örgütlenmeye çalışılan direnişe rağmen Endonezya Komünist Partisi 1965-66 katliamları sırasında ve sonrasında felç olmuştur. Eylül 1966'da parti Politbürosundan geriye kalanlar özeleştiri vererek Sukarno rejimine verilen destek politikasını eleştirmiştir. Aidit ve Njoto'nun öldürülmesinden sonra parti yönetimi Sudisman'a geçecek, bu yüzden 1967 yılında ölüm cezasına çarptırılacaktır. Bazı PKI militanları Doğu Java'daki Blitar bölgesine sığınmış ve beklenenin aksine kırsal bölge halkı arafından iyi karşılanarak sahiplenilmiştir. Ordu yönetimi siyasal olarak şehirlere göre geri durumda bulunan bölgede komünistlerin var olamayacağını düşünerek burada operasyon yapmamıştır. Bölgede Sukatno, Ruslan Widjayasastra, Iskandar Subekti gibi PKI yöneticileri bulunmaktadır. 1968 yılının Mart ayında komünistlerin öncülüğü olmaksızın Blitar köylüsü komünistlere yapılan katliamın öcünü almak için ayaklanacak ve bölgedeki islami örgüt üyelerine saldıracak ve 60 Nahdatul Ulama örgütü üyesi öldürülecektir. Ordu böyle bir ayaklanma beklemediği için şaşkınlık geçirse de PKI'nin bölgedeki üssü ve destekçisi ortam çökertilecektir. Sukatno, Ruslan ve Iskandar Subekti yakalanarak ölüm cezasına çarptırılırlar. 30 Eylül olayları sırasında Endonezya dışında bulunan bazı partililer ise Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluş törenleri için bu ülkede bulumaktaydı. Doğu Avrupa'da bulunan gruplarla beraber partinin sürgünde işleyiş mekanizması kurulmaya çalışılır. Ancak bu yapı ülkeden çok yalıtılmış durumdaydı.
Günümüzde partinin durumu

2004 yılı itibarıyla eski PKI üyeleri hala kara listededir ve devlet kurumlarında işe girmeleri yasaklanmıştır. 1999 yılında cumhurbaşkanlığı sırasında Abdurrahman Wahid PKI'nin yurtdışında sürgünde buluna üyelerine ülkeye dönme çağrısı yapmış, 1945 anayasasını kaynak göstererek ülkede komünist ideolojinin tartışılmaya açık olduğunu belirtmiştir. Bu öneri özellikle dinci kesim ve muhafazakâr devlet organlarıyla ordu tarafından eleştirilmiş, hatta karşı gösteriler düzenlenmiştir.
Endonezya Köylü Cephesi

Endonezya Köylü Cephesi (Endonezce: Partai Komunis Indonesia) partiye bağlı köylü örgütüydü. 25 Kasım 1945'te kuruldu. EKP'nin önceki köylü örgütü 1945'te kurulan Köylüler Birliği (Serikat Tani) idi. Örgüt toprak reformu için çalışmalar yürüttü. 1965'te EKP'yle beraber etkisiz hale getirildi.
Konuyla ilgili yazılan eserler/çekilen filmler

Mortimer, Rex (1974). Indonesian Communism Under Sukarno: Ideology and Politics, 1959-1965 Cornell University Press, Ithaca, New York ISBN 0-8014-0825-3
Ricklefs, M.C. (1982) A History of Modern Indonesia, MacMillan. ISBN 0-333-24380-3
Sinaga, Edward Djanner (1960) Communism and the Communist Party in Indonesia, George Washington University School of Government
The Year of Living Dangerously, 1982 yapımı film
"The Act of Killing", 2012 yapımlı belgesel.
Musso
Aidit
Komünistlerin üzerine atılan cinayetler; Suharto öldürülen 6 generalin cenazesinde
Anti-komünist propaganda kitapları
Mahaçkale

| Mahaçkale МахІачхъала, Махачкала |
| --- | --- |

  Bayrak Arma 
MahaçkaleMahaçkale'nın Dağıstan'daki konumu
Ülke:  Rusya
Federal Bölge: Kuzey Kafkasya
Federe Yapılanması:  Dağıstan Cumhuriyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (MZD)
Resmî site http://www.mkala.ru/
Mahaçkale veya Mahaçkala (Kumukça: Anсi, Ancikala, Rusça: Махачкала; Avarca: МахIачхъала; Lakça: МахIачкъала, Анжи), Dağıstan'ın başkenti.
Kumukların topraklarında kurulmuş bir şehir. Eski adı Anji-kala, Kumukca'da İnci-kale anlamına gelmektedir.
Sovyetlerin dağılması aşamasında şehre Şeyh Şamil'in hatırasına Şamilkale ismi verilmiştir.
Mahaçkale yaklaşık 520.000 nüfusa sahip bir kenttir. Yüzölçümü 8.600 kilometrekaredir.
Mahaçkale Belediyesi'nin bütçesi 1,35 milyar ruble (43,2 milyon $) olup bu rakam Dağıstan bütçesinin onda biri civarındadır.
Kent halkının etnik bileşenleri tüm Dağıstan halklarının çeşitliliğini yansıtmaktadır. Başta Kafkas dilli Avar, Dargi, Lezgi ve Laklar kent nüfusunun yaklaşık %60'ını oluştururlar.
23 Haziran 2024'te Mahaçkale'de kimliği belirsiz saldırganlar tarafından bir terör saldırısı düzenlendi. Saldırıda çok sayıda insan öldürüldü ve yaralandı. Ayrıca bir rahip öldürüldü, bir kilise ve bir sinagog yakıldı.
Etnik dağılım

Avarlar (%21)
Ruslar (%18)
Kumuklar (%15)
Darginler (%12,4)
Laklar (%12)
Lezgiler (%9,5)
Çeçenler (%4,3)
Azeriler (%1,6)
Kardeş Kentler

Yalova (Türkiye)
İstanbul (Türkiye)
Balıkesir (Türkiye)
Brescia (İtalya)
Biskra (Cezayir)
Oldenburg (Almanya)
Kiev (Ukrayna)
Ndola (Zambiya)
Spokane, Washington (ABD)
Rotterdam (Hollanda)
Smolyan (Bulgaristan)
Safakes (Tunus)
Siping (Çin)
Aktav (Kazakistan)
Vladikavkaz (Rusya)
Bakü (Azerbaycan)
Resimler

Dağıstan'ın Hükûmet Sarayı
Rasul Hamzatov Caddesi
Dağıstan Devlet Üniversitesi
Kumuk Tiyatrosu
Rus Tiyatrosu
Avar Tiyatrosu
Şiir Evi
Şehir Parkı girişinde
Resul Hamzatov anıt
Yusuf Bei Cami'i
Şeyh Şamil'in Camii
Mahaçkale havaalanından kalkış
Yalova'da Mahaçkale parkı
Los Ántrax

| Los Ántrax |
| --- | --- |

Lider(ler): José Rodrigo Aréchiga Gamboa
Merkez(ler): Culiacán, Sinaloa, Meksika
Gelir kaynağı: Cinayet, Adam kaçırma, Uyuşturucu kaçakçılığı
Müttefikler:  Sinaloa Karteli Gente Nueva Los Chapitos
Rakip(ler): Los Mazatlecos Los Zetas Meksika Ordusu Beltrán Leyva Karteli
Los Ántrax, Meksika'nın Sinaloa eyaletinde bulunan büyük bir suç örgütü olan Sinaloa Kartelinin büyük bir infaz birimi ve suikast timidir. Grubun liderliğini uyuşturucu baronları Jesús Peña (takma adı ile "El 20"), José Rodrigo Aréchiga Gamboa (takma adı ile "El Chino Ántrax"), René Velázquez Valenzuela (takma adı ile "El Sargento Phoenix") üstlenmiş ve bir dizi cinayetten ve Ismael Zambada García'ya silahlı güvenlik hizmetleri sağlamaktan sorumlular. Çete, üyelerinin cinayet ve şiddetli saldırılar düzenlediği başkent Culiacán, Sinaloa'da faaliyet gösteriyor. Los Antrax, Sinaloa Kartelinin en büyük ve en ölümcül infaz birimidir.
Etimoloji

Grubun adı şarbon bakteri sporlarından esinlenilmiştir, ancak Sinaloa eyalet yetkilileri grubun varlığını hiçbir zaman resmî olarak tanımamıştır.
Tarihi

Los Ántrax, Joaquín Guzmán (şu anda tutuklu) ile birlikte Sinaloa Kartelini yöneten uyuşturucu baronu Ismael Zambada García'nın güvenlik gücü olarak çalışıyor. 15 Mayıs 2020'de ölen Rodrigo Arechiga Gamboa (El Chino Antrax) adlı bir uyuşturucu kaçakçısı ve onun sağ kolu Jesus Peña (El 20) tarafından yönetilen çeteye birçok cinayet atfedilmiştir. Peña, 16 Mart 2017'de Sinaloa'daki bir hapishaneden, aralarında Los Ántrax üyesi olduğu iddia edilen Rafael Guadalupe Félix Núñez (takma adı ile "Changuito Ántrax") ve Juan José Esparragoza Moreno'nun oğlu Juan José Esparragoza Monzón'un da bulunduğu diğer dört şüpheliyle birlikte kaçmıştır.
Tarihi > Tubutama ve Sonora'daki Silahlı Saldırı

Sinaloa Karteli (Los Ántrax'ın desteğiyle) ve Beltrán Leyva Karteli (Los Zetas'ın desteğiyle) üyeleri arasında 1 Temmuz 2010'da kuzey Meksika'daki Sonora'nın Tubutama kasabasında yaşanan şiddetli silahlı çatışmada yaklaşık 30 kişi ölmüştür. Uyuşturucu çeteleri, ABD'nin Arizona eyaletiyle olan uluslararası sınırın sadece birkaç mil ötesinde çatışmıştır; bu bölge, uyuşturucu ve insan kaçakçılığı için bir kaçakçılık rotası olmasıyla ünlüydü. Olay yerinde düzinelerce yüksek kalibreli saldırı tüfeğinin yanı sıra 11 son model, kurşunla dolu araç bulundu. Araçlardan bazılarının camlarında, Meksikalı uyuşturucu kaçakçılığı örgütlerinin silahlı çatışmalar sırasında rakip uyuşturucu kartellerinin araçlarını ayırt etmek için sıklıkla kullandığı bir yöntem olan "X" vardı.
Tarihi > Meksika Ordusuna işkence iddiaları

Los Ántrax, 26 Mayıs 2011'de güney Culiacán'daki bir mahallede devriye gezen Meksika Ordusuna ait bir filonun silahlı saldırganların bulunduğu üç araç tespit etmesiyle kamuoyunun dikkatini çekmişti. Karşılaşma bir silahlı çatışmaya yol açmıştı, ancak Meksika kuvvetleri Los Ántrax'ın üç üyesini etkisiz hâle getirmeyi başarmıştır; ayrıca bölgedeki bir güvenli evden kaçırılan üç kurbanı da kurtarmışlardır (bir kadın, ayak parmakları ve kulakları kesilmiş bir adam ve 5 yaşında bir kız çocuğu). İlk raporlar ordu tarafından öldürülen üç silahlı kişinin (Jesús Humberto Corona Guillén, Franklin Olguín Velázquez ve Pedro Valenzuela Meza) çatışma sırasında kurşun yaralarından öldüğünü belirtmesine rağmen, otopsi raporları silahlı kişilerin dövüldüğünü göstermişti ve öldürülmeden önce askerler tarafından işkenceye maruz bırakılmışlardı; her ne kadar olayın resmî açıklaması "silahlı çatışmada öldükleri" olsa da.
Tarihi > Arce Rubio'ya Suikast

1 Kasım 2011'de Culiacán, Sinaloa'da bir salon futbol maçı sırasında silahlı bir komando oyunu yarıda kesmişti ve Los Ántrax'ın lideri Francisco Arce Rubio'yu öldürmüştür. Polis raporlarına göre, AK-47'ler ve tabancalar taşıyan çok sayıda silahlı kişi, saat 23.00 sıralarında Deportivo Jimmy Ruiz stadyumundaki futbol maçını böldü ve tüm oyuncuları yüzüstü sahada yatmaya zorlamıştı. Sahadaki herkesi zaptettikten sonra, silahlı kişiler takımın yöneticilerinden birini infaz etmişti ve ardından Arce Rubio'yu (30 yaşında) öldürmüştür. Çifte cinayetin ardından silahlı kişiler oradan ayrılmıştır.
Arce Rubio'nun, "El Chapo Isidro" lakaplı Fausto Isidro Meza Flores liderliğindeki Los Mazatlecos çetesinin rakip üyeleri tarafından öldürüldüğü bildirilmiştir. Arce Rubio'nun Sinaloa'da Amado ve Vicente Carrillo Fuentes'in iki yeğenine suikast düzenlemekten de sorumlu olduğu bildirildi. Meza Flores ve çetesinin, Batı Meksika'daki Sinaloa Karteli ile uyuşturucu kaçakçılığı koridorları konusunda anlaşmazlığa düşen Beltrán Leyva Kartelinin bir parçası olduğu bildiriliyor.
Arce Rubio'nun öldürüldüğü hafta sonu Sinaloa eyaletinde muhtemelen uyuşturucu baronunun ölümüyle bağlantılı en az 20 cinayet yaşanmıştır. Bir olayda çete üyeleri Guamúchil kasabasındaki bir köprüye üç cesedi asmıştır. Culiacán'daki bir voleybol sahasında yaşanan başka bir olayda kimliği belirlenemeyen silahlı kişiler 8 kişiyi öldürmüştür ve çok sayıda kişiyi de yaralamıştır. Aynı hafta sonu eyaletin çeşitli yerlerinde kurşunla dolu başka cesetler de bulunmuştur.
Chino Ántrax'ın Tutuklanması, Ölümü ve Diğer Olayları

El Chino Ántrax, ABD'nin talebi üzerine 30 Aralık 2013'te Hollanda'nın Amsterdam Schiphol Havalimanında Hollanda polisi tarafından tutuklanmıştır ve Amerika Birleşik Devletleri, uyuşturucu kaçakçılığıyla ilgili suçlamalar nedeniyle kendisini tutuklamak için Interpol ile temasa geçmiştir. 20 Şubat 2014'te Meksikalı yetkililer, Ismael Zambada García'yı yakalamak için yürütülen büyük bir operasyonun ardından Culiacán'da Jesús Peña'yı (takma adı ile "El 20") tutukladı. 23 Mayıs 2014'te Melesio Beltrán Medina (takma adı ile "El Mele") Culiacán'ın Morelos mahallesinde öldürüldü.
Chino Antrax'ın tutuklanmasının ardından bazı İngiliz kaynakları, grubun yeni liderinin Claudia Ochoa Félix olduğunu iddia etmiştir. Bu bilgi resmî olarak doğrulanmamıştır ve kendisi organize suça karıştığını yalanlamıştır. Ochoa Félix, 14 Eylül 2019'da Culiacán'daki özel konutunda aşırı dozda ilacın neden olduğu belirgin akciğer aspirasyonu nedeniyle ölü bulunmuştur. Önceki gece şehir merkezinde bir partiye katıldıktan sonra kimliği belirsiz bir adamla eve giderken görülmüştü. Ertesi sabah kimliği belirsiz adam, Félix'in yanıt vermemesi nedeniyle alarm vermişti; olay yerinde öldüğü açıklanmıştır.
3 Mart 2020'de Chino Antrax hapishaneden serbest bırakılmıştır ve ev hapsine alınmıştır. Ancak 9 Mayıs'ta denetimli serbestlik ofisi onun kayıp olduğunu bildirmiştir. 15 Mayıs 2020'de Chino Antrax, Sinaloa'da kız kardeşi de dahil olmak üzere diğer iki kişiyle birlikte öldürüldükten sonra ölü bulunmuştur.
Eurypelmella

Eurypelmella Theraphosidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Euryops

Euryops Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
25 Aralık 2023'te Sabancı Üniversitesi'nde çekilen Euryops Pectinatus
Eslohe

| Eslohe |
| --- | --- |
Belediye
Eslohe belediyesi
Kereste evi
  Arma 
EsloheEslohe'un Almanya'daki konumu
Koordinatlar: 51°15′K 8°10′D﻿ / ﻿51.250°K 8.167°D﻿ / 51.250; 8.167
Ülke:  Almanya
Eyalet:  Kuzey Ren-Vestfalya
Regierungsbezirk: Arnsberg
İlçe: Hochsauerlandkreis
İdare
 • Belediye başkanı: Stephan Kersting (SPD)
Yüzölçümü
 • Toplam: 113,37 km²
Nüfus (2021)
 • Toplam: 8.841
 • Yoğunluk: 78/km²
Zaman dilimi: UTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU): UTC+02.00 (OAYS)
Resmî site www.eslohe.de
Eslohe, Almanya'nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletine bağlı Hochsauerlandkreis ilçesinde bulunan bir belediyedir. Yüzölçümü 113,37 km² olan belediyenin nüfusu 31 Aralık 2021 tarihi itibarıyla 8.841'dir.
Kardeş şehirler

Kisbér, Macaristan
Evolvulus

Evolvulus, Convolvulaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir. Çoğu Amerika kıtasına özgüdür. Yaklaşık 100 tür vardır.
Özellikler

Bu bitkiler tek yıllık ve çok yıllık bitkiler ve çalılardır . Bükülmeyen gövdeleri vardır. Yaprakların kenarları düzdür. Çiçekler tek tek veya küçük kümeler halinde veya bazen sivri uçlu olarak gelişirler. Taç yapraklar topluluğu yuvarlak ve düz veya çan şeklindedir. Meyve, 1 ila 4 tohum içeren bir kapsüldür.
Sınıflandırma > Etimoloji

Cins adı Evolvulus, bağ yapmayan formundan esinlenen Latince " açılmak " anlamına gelen bir kelimeden gelir.
Columbine Lisesi Katliamı

| Columbine Lisesi Katliamı |
| --- | --- |
Clement Park'taki Columbine Anıtı
Bölge: Columbine, Colorado, ABD
Koordinatlar: 39°36′12″N 105°04′29″W﻿ / ﻿39.603333°K 105.074722°B﻿ / 39.603333; -105.074722
Tarih: 20 Nisan 1999  11.19-12.08 ((UTC-06.00))
Hedef: Columbine Lisesi öğrencileri ve personeli
Saldırı türü: Okul saldırısı
Silahlar: TEC-9 Hi-Point Karabina Savage 67H pompalı av tüfeği Stevens 311D çift namlulu testereli av tüfeği 99 Patlayıcı madde 4 Bıçak
Ölü: 15 (failler dahil)
Yaralı: 24 (silahla 21)
Saldırganlar: Eric Harris ve Dylan Klebold
Columbine Lisesi Katliamı, 20 Nisan 1999'da Amerika Birleşik Devletleri'nin Columbine, Colorado eyaletindeki Columbine Lisesi'nde meydana gelen bir okul saldırısı ve bombalama girişimiydi. Saldırganlar, on ikinci sınıf (son sınıf) öğrencileri Eric Harris ve Dylan Klebold, 12 öğrenci ve bir öğretmeni öldürdü. Saldırganların daha sonra intihar ettiği okul kütüphanesinde de on öğrenci öldürüldü. Silah sesleri sonucu yirmi bir kişi yaralandı, okuldan kaçmaya çalışırken üç kişi daha yaralandı. Ayrıca polisle karşılıklı çatışmalar da meydana geldi. O zamana kadar, ABD tarihindeki en ölümcül okul saldırısı olarak kayıtlara geçti. Suç, birkaç taklitçiye ilham verdi ve "Columbine", toplu katliamların parolası haline geldi.
Saldırıda, birkaç el yapımı bomba da kullanıldı. Kafeteryaya yerleştirilen bu bombalardan ikisi, patlamamalarına rağmen bölgedeki tüm insanları öldürecek veya ciddi şekilde yaralayacak güce sahipti, bununla birlikte park alanlarındaki arabaları da patlatılamayan bombalara dönüştürüyordu. Okuldan uzak başka bir yere, sadece biri kısmen patlatılan iki bomba, hedef saptırma amacıyla yerleştirildi. Saldırının nedeni belirsizliğini koruyor; ancak Harris ve Klebold, katliamı yaklaşık bir yıl planladılar ve katliamın ABD tarihindeki en fazla ölüme neden olacağını umdular, bu da Oklahoma City saldırısındaki ölü sayısını aşmak anlamına geliyordu; USA Today, Columbine katliamından "kötü uygulanmış olsa da, bombalama ile planlanmış büyük bir terör" olarak bahsetti.
Polis okula girmekte geç davrandı ve silahlı saldırı sırasında müdahale etmediği için ağır şekilde eleştirildi. Olay, aktif saldırgan durumlarında kullanılan Acil Eylem Hızlı Yerleştirme taktiğinin kullanılmasına neden oldu. Columbine ayrıca, sıfır tolerans politikaları ile okul güvenliğinin artırılması  ile sonuçlandı.
Katliamdan sonra kurbanlardan Rachel Scott'ın arabası ve John Tomlin'in kamyonu da dahil olmak üzere birçok doğaçlama anıt yapıldı. Kurbanlar ve saldırganlar için ayrıca Clement Park'taki bir tepenin üzerine 15 haç dikildi. Harris ve Klebold için dikilen haçlar daha sonra tartışmaya neden olduğu için kaldırıldı. Kalıcı bir anıt olan Columbine Anıtı, Haziran 1999'da planlandı ve 21 Eylül 2007'de halka açıldı.
Arka plan > AOL web sitesi

1996 yılında, 15 yaşındaki Eric Harris, America Online (AOL) üzerinde özel bir web sitesi oluşturdu. Başlangıçta Harris'in amacı, birinci şahıs nişancı video oyunları olan Doom, Doom II'de ve Quake'de kullanılmak üzere oluşturduğu seviyeleri (WAD'ler) barındırmaktı. Sitede Harris, ailesi, arkadaşları ve okulu hakkında şakalar ve düşüncelerini içeren bir blog oluşturdu. Ayrıca Harris'in arkadaşı Dylan Klebold ve diğerleriyle birlikte havai fişek yakmak gibi yaramazlık ve vandalizme neden olmak için evden gizlice çıkmasını da ayrıntılı olarak anlattı.
Harris bir havai fişek standında çalıştı ve sonuç olarak birkaç havai fişek aldı. Columbine Lisesi'nin (CHS) maskotu Asilerdir ve onlar gizlice dışarı çıkmaya "Asi Görevler" adını verdiler. Harris ve Klebold, sırasıyla "Reb" ve "Vodka" takma adlarını benimsedi. 1997'nin başlarında başlayan blog yazıları, Harris'in topluma karşı öfkesinin ilk işaretlerini göstermeye başladı. Yıl sonuna kadar sitede, nasıl patlayıcı yapılacağına dair talimatlar yer almaya başladı. Harris şöyle yazdı: "isyancılar (REB ve VoDkA) tarafından tamamen sıfırdan oluşturulan ilk gerçek boru bombaları... Şimdi tek sorunumuz 'sıfır noktası' olacak yeri bulmak."
Harris'in sitesi birkaç ziyaretçi çekti ve Mart 1998'e kadar hiçbir endişeye neden olmadı. Harris, cinayet fantezilerini detaylandıran bir blog yazısını "Tek yapmak istediğim, olabildiğince çoğunuzu, özellikle birkaç kişiyi öldürmek ve yaralamak. Brooks Brown gibi"; onun sınıf arkadaşı. Brown, Klebold'un ona web adresini Harris'in kendisine yönelik şiddet tehditleri konusunda uyarmak amacıyla verdiğini iddia ediyor. Diğerleri, aslında Brooks'un kardeşi Aaron Brown tarafından keşfedildiğini öne sürüyor.
Brown'ın ebeveynleri siteyi gördükten sonra Jefferson County (Jeffco) Şerif Ofisi ile temasa geçti. Araştırmacı Michael Guerra web sitesine baktığında, CHS'nin öğrencilerine ve öğretmenlerine yönelik çok sayıda şiddet içeren tehdit keşfetti. Guerra, Harris hanesi için bir arama emri isteyen bir yeminli beyan yazdı. Yeminli beyanda ayrıca Şubat 1998'de patlayan bir boru bombasının keşfedildiğinden ve Harris'in çözülmemiş davaya karındair bir şüphe de belirtildi. Yeminli beyan hiçbir zaman bir hakime sunulmadı ve bu nedenle göz ardı edildi.