Sombrerete, Zacatecas
Tarih

Bu bölgenin bilinen en eski kültürü, Klasik Öncesi'nin sonlarından M.S. 900'e kadar var olan ve çoğunlukla yerleşik ve tarımsal olan Chalchihuites kültürüydü. Bu bölgedeki yerleşimlerin neden terk edildiği bilinmiyor ancak teoriler iklim değişikliği, göçebe halkların saldırıları ve Orta Amerika'nın orta vadilerindeki büyük şehirlerin yıkılması üzerinde yoğunlaşıyor. O zamandan İspanyolların gelişine kadar göçebe Chichimeca'lar bölgeye hakim olmuştur.
1555'te, şimdiki Zacatecas şehrinde gümüşün keşfedilmesinden dokuz yıl sonra, Juan de Tolosa ve küçük bir grup İspanyol ve müttefik yerli, daha fazlasını bulmak için bölgeye gelmiştir. Bölgeyi Real y Minas de Sobrerete olarak adlandıran küçük bir kaynağın yakınına yerleştiler. Adını, vadiyi çevreleyen dağlardan birinin (Cerro de Sombreretillo) yandan bakıldığında zamanın yaygın üç köşeli şapkasına benzediğini fark eden Friar Jerónimo de Mendoza'dan almıştır.
Kısa bir süre sonra bölge önemli altın, gümüş, kurşun, kalay ve cıva üretim merkezi haline geldi ve 1570 yılına gelindiğinde yerleşim, Audiencia de Guadalajara tarafından Villa de Llerena adıyla resmi olarak bir kasaba ilan edilecek kadar büyüdü. 1567 yılında San Mateo manastırı bölgenin ana evanjelik merkezi olarak kuruldu.
Koloni döneminde kasaba ve bölge, önemli ekonomik faaliyetler olarak tarım ve hayvancılığın da eklenmesiyle ekonomik olarak büyümeye devam etti. Bununla birlikte madencilik hala birincil faaliyet olarak devam ediyordu; en büyük ve en verimli iki maden Pabellón ve Vetanegre'ydi; bu da Fagoaga ailesini zengin yaptı ve onlara Marquesado del Apartado unvanını verildi. Sombrerete kasabasının önemi, 17. yüzyılda Chihuahua ve Sinaloa'ya kadar vergi toplamak için bir Kraliyet Evi'nin kurulmasıyla arttı. 19. yüzyılın başında kasabanın nüfusu yaklaşık 30.000'di ve bir darphane (İspanyolca: casa de moneda) Vargas adında bir para birimi basmak için kurulmuştu. Madenlerin dışında, çeşitli tarım ve hayvancılık çiftlikleri 20. yüzyılın başına kadar bölgeye hakim oldmuştur.
Meksika Bağımsızlık Savaşı sırasında bir dizi madenci isyancılara, özellikle de Guadalupe Victoria'ya mali destek gönderdi. Kasaba, 1824 yılında Zacatecas eyaleti tarafından şehir ilan edildi ve bölgesel başkent yapıldı. Bölge 19. yüzyılda siyasi açıdan önemini korudu, ancak 1845'te Amerika Birleşik Devletleri'nden gelen Apaçilerin saldırısına uğradı. Fransız Müdahale ve Reform Savaşı sırasında, 1866'da Benito Juárez'in geçtiği Zacatecas'ın geçici başkenti oldu. İlk gazete İspanyolca: La Campana adıyla 1867'de yayımlandı. 1897'de San Amaro ve San Francisco madenlerinde 116 kişinin ölümüyle büyük bir maden kazası meydana geldi.
Meksika Devrimi patlak verdiğinde bölge pamuk ve tahıl tarımı ve üretimiyle biliniyordu. Savaş, hem çiftliklere hem de madenlere saldırıları beraberinde getirdi ve bu durum, kasabanın Venustiano Carranza'nın ziyaretiyle 1913 ve 1914 yılları arasında Zacatecas'ın geçici başkenti olmasına rağmen ekonomisini kötüleştirdi.
Devrimin sonu hacienda sistemine son verdi ve yeni hükümetin Katolik Kilisesi'ni bastırma çabaları, çoğunlukla bölgenin kırsal topluluklarını etkileyen Cristero Savaşı'nın patlak vermesine yol açtı.
O zamandan beri bölge eyalet için önemli bir madencilik ve tarım merkezi ve Zacatecas'ın kuzeyi için bir ticaret merkezi olmaya devam etmektedir. 20. yüzyılın başlarından beri dikkate değer olaylar arasında İspanyolca: Colegio de Sagrado Corazón de Jesús kuruluşu yer almaktadır. 1947'de kırk saatlik kar yağışı, 1992'de Llerena, İspanya ile kardeş şehir statüsünün ilanı ve 2000 yılında İspanyolca: Instituto Tecnológico de Zacatecas-Occidente kurulması bölgenin diğer kayda değer olayları arasında sayılabilir.
Tarihi merkezde tipik bir cephe.
Santo Domingo kilisesi.
La Soledad kilisesi.
San Juan Bautista Kilisesi.
Brujitalar
Sierra de Organos Milli Parkı'ndaki kaya oluşumları.
Santo Domingo kilisesi.
Los Portales.