stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Karaca vebası
Salgın ve alınan önlemler

Nisan ayında Bükreş sokaklarında vebalı insanlar olduğuna dair raporlar vardı, ancak hıyarcıklı vebaya atfedilen ilk ölüm, 11 Haziran 1813'te Vacăreşti'de gerçekleşti. Karantina kuruldu, Bükreş şehrinin kapıları kapatıldı ve Văcăreşti'den Dealul Spirii'ye kadar olan tüm yollar, şehre izinsiz girişi engellemek için güvenlik altına alındı.
Devlet memurları ve rahipler her evi vebalı insanlar için kontrol etmek zorunda kaldılar, tüm yabancılar ve yerleşik olmayanlar şehirden kovuldu ve dilenciler Bükreş dışındaki manastırlara gönderildi. Vebanın yayıldığı ilçelerden (Ilfov, Vlaşca, Teleorman ve Olt) gelen paralar sirke ile yıkanarak mezar kazıcı sayısı 60'a çıkarıldı.
Buna rağmen veba, çoğunlukla nitelikli tıbbi bakım eksikliği nedeniyle yayılmaya devam etti. Eflak hükûmetinin Temmuz 1813 kayıt defterleri, kararnamelerin çoğunun veba ile ilgili olduğunu gösteriyor. Kısıtlamalar arasında, barlarda ve kafelerde toplantı yasağı, alkolün sadece ev tüketimi için satılması bulunuyordu. Ölen insanlar, refakatçisiz basit bir cenaze törenine sahipti. Hastaları veya seyyar satıcıları ("hem Yahudi hem de Hıristiyanlar") saklayanlar şehirden kovuldu ve eşyaları yakıldı. Ağustos ayında, vebanın yayılması nedeniyle, insanların şehirden kaçmalarına izin verilmesi talebi onaylandı ve Karaca, ispravniklerden köylülerle temastan kaçınmaya özen göstermelerini istedi. Kalabalıktan kaçınmak için marketler ve okullar kapatıldı, adli işlemlerin çoğu durduruldu ve borç mahkûmları serbest bırakıldı.
Basılı el ilanlarının yayılmasını da içeren yöneticilerin girişimlerine rağmen, yeni kuralların çoğuna saygı gösterilmedi. Ağustos ayına gelindiğinde, ikametgâhını Bükreş'in dışında Cotroceni'ye taşıyan Karaca'nın yaptığı gibi, doktorlar bile kaçarken, şehir neredeyse terk edildi. Fransız konsolosu, Bükreşlilerin üçte ikisinin kaçtığını söyledi.
Başlangıçta, hasta insanlar Dudeşti hastanesine (daha sonra Cioplea ve Băneasa da dahil) bağlanacaktı, ancak yakında birimin 14 karantina odası istila edildi ve yer basit bir toplu mezar haline geldi.
Hastalığa bağışıklığı olan insanlar cenaze levazımatçısı olarak tutuluyor ve ceset toplamak için kapı kapı dolaşıyordu. Cesetler Dudeşti'deki toplu mezarlara götürülerek oraya defnedildi. Çoğu zaman, ölmekte olan insanlar da alınıp diri diri gömüldü ve bazen dövülerek öldürüldü. Bir cenaze timi bir keresinde "Bugün 15 ölü topladık, ancak sadece 14'ünü gömdük, çünkü içlerinden biri kaçtı" demişti. Bazen, yeterli güce sahip hasta insanlar savaştı ve cenaze levazımatçılarını öldürdü.
En yüksek ölüm Ekim 1813'teydi; mezar kazıcılar tüm ölüleri bile gömemediler ve birçoğu üstü kapalı olmayan büyük çukurlara kondu ve birçoğu "köpekler ve diğer hayvanlar tarafından yenildi". Şubat 1814'te, hala açık olan son pazar, Târgul de Afară (Obor ) kapatıldı, ancak kısa süre sonra insanlar şehre geri döndü. 1818'de Plumbuita ve Vacăreşti'deki karantina hastaneleri kapatıldı.
Ölü sayısı

İki yıl içinde vebadan yaklaşık 60.000 kişi öldü, 20-30.000'i Bükreş'te, bu çok büyük bir sayı, çünkü o sırada şehir nüfusu yaklaşık 120.000 idi. Bir kilise öğretmenine göre, kilise raporları Ocak 1814'e kadar Bükreş'te (arka bahçelere gömülenler hariç) 20.000 kişinin öldüğünü söylerken, Karaca'nın kişisel doktoru 25.000 ila 30.000 arasında kişinin öldüğünü iddia etti.
1831 nüfus sayımına göre (başka bir kolera salgınından hemen sonra alınan), Bükreş'in nüfusu yaklaşık 60.000 kişiydi.
Jasminum nitidum

Jasminum nitidum, Jasminum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Kalay(II)

| --- | --- |

Adlandırmalar
IUPAC adıTin(II) chloride Tin dichloride
Diğer adlarStanik klorür Kalay tuzu Kalay protoklorür
Tanımlayıcılar
CAS numarası: 7772-99-8  10025-69-1
3D model (JSmol): Etkileşimli görüntü
ChEBI: CHEBI:78067
ChemSpider: 22887
ECHA InfoCard: 100.028.971 
E numaraları: E512 (asitliği düzenleyiciler, ...)
PubChem CID: 24479
RTECS numarası: XP8700000 (susuz) XP8850000 (dihidrat)
UN numarası: 3260
CompTox Bilgi Panosu (EPA): DTXSID8021351 
 InChI InChI=1/2ClH.Sn/h2*1H;/q;;+2/p-2 
 SMILES Cl[Sn]Cl 
Özellikler
Molekül formülü: SnCl2
Molekül kütlesi: 189.60 g/mol (susuz) 225.63 g/mol (dihidrat)
Görünüm: Beyaz kristal katı
Yoğunluk: 3.95 g/cm3 (susuz) 2.71 g/cm3 (dihidrat)
Erime noktası: 247 (susuz) 37.7 °C (dihidrat)
Kaynama noktası: 623 (susuz) (ayrışır)
Çözünürlük (su içinde): 83.9 g/100 ml (0 °C) Hydrolyses in hot water
Çözünürlük: etanol, aseton, eter, tetrahidrofuranda çözünür   ksilende çözünmez
Yapı
Kristal yapı: Katman yapılı  (SnCl3 zincir grupları)
Koordinasyon geometrisi: Trigonal piramidal (susuz) Dihidrat da üç-koordinelidir
Moleküler geometri: Açısal (gaz fazında)
Tehlikeler
İş sağlığı ve güvenliği (OHS/OSH):
Ana tehlikeler: Tahriş edici, su canlılarına zararlı
NFPA 704 (yangın karosu):    3 0 0
Öldürücü doz veya konsantrasyon (LD, LC):
LD50 (medyan doz): 700 mg/kg (sıçan, oral)  10,000 mg/kg (tavşan, oral) 250 mg/kg (fare, oral)
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). 
Bilgi kutusu kaynakları
Kalay(II) klorür ya da stanit klorür, SnCl2 formülüne sahip, beyaz kristal halinde bir katıdır. Kararlı bir dihidrat oluşturur, ancak sulu çözeltileri, özellikle sıcaksa, hidrolize uğrama eğilimindedir. SnCl2 yaygın bir şekilde indirgeyici madde (bir asit çözeltisi içinde) olarak ve kalay kaplamada elektrolitik banyolarda kullanılır. Kalay (II) klorür, diğer kalay klorür (kalay(IV) klorür (SnCl4) ile karıştırılmamalıdır.
Kimyasal yapısı

SnCl2 bir yalnız elektron çiftine sahiptir, gaz fazında molekül bükülür. Katı halde kristal SnCl2, gösterildiği gibi formları zincirleri klorür köprüleri ile zincirler oluşturur. Dihidrat ayrıca üçlü koordinatalıdır; kalay üzerine koordine edilen bir su ve birinciye koordine edilen ikinci bir su. Molekülün ana kısmı, kristal kafesteki çift tabakalar halinde istiflenir ve "ikinci" su, tabakalar arasına sıkıştırılır.
Kimyasal özellikleri

Kalay (II) klorür, kendi kütlesinden daha az bir miktarda su kütlesinde çözülebilir, ancak çözelti seyreltildikçe, çözünmeyen bir bazik tuz oluşturmak için hidroliz meydana gelir:
Bu nedenle, kalay (II) klorür çözeltileri kullanılacaksa, sol tarafa doğru dengeyi korumak için hidroklorik asitte (tipik olarak kalay klorür ile aynı veya daha büyük molarite içinde) çözülmelidir (Le Chatelier ilkesi ). SnCI2 çözeltileri, aynı zamanda hava tarafından oksidasyona karşı kararsızdır.
Bu, çözeltiyi kalay metal topaklarının üzerine depolayarak önlenebilir.
Kalay (II) klorürün bir indirgeme maddesi olarak işlev gördüğü, gümüş ve altın tuzlarını metalik forma ve demir (III) tuzlarını demir (II)'ye indirgediği birçok durum vardır, örneğin:
Aynı zamanda bakır (II)'yi bakır (I)'e indirger.
Kalay (II) klorür solüsyonları Sn+2 iyonları kaynağı olarak kullanılabilir, böylece çökelme reaksiyonları ile diğer kalay (II) bileşikleri oluşturabilir. Örneğin, sodyum sülfür ile reaksiyonu kahverengi/siyah kalay (II) sülfür üretir.
Eğer SnCI2, solüsyonlarına alkali eklenirse hidratlanmış bir beyaz kalay (II) oksit çökeltisi oluşturur; bu daha sonra, fazla bazda sodyum stanit gibi stanit tuzları oluşturur.
Susuz SnCl2, susuz çözücü içinde ilginç kalay (II) bileşikleri oluşturmada kullanılır. Örneğin, lityum tuzu ve 4-metil-2,6-di-tert-bütilfenol içinde SnCl2 ile reaksiyona girer THF vermek üzere sarı bir doğrusal, iki koordinatlı bileşik Sn (OAr) 2 (Ar = aril ) oluşturur.
Kalay (II) klorür ayrıca bir Lewis asidi gibi davranır, örneğin klorür iyonu gibi ligandlarla kompleksler oluşturur:
Bu komplekslerin çoğu piramit yapılıdır ve SnCI3 gibi kompleksler tam oktete sahip olduğu için, birden fazla ligant eklemek için az miktarda bir eğilim vardır. Bununla birlikte, bu tür komplekslerde yalnız elektron çifti bağlanma için mevcuttur ve bu nedenle kompleksin kendisi bir Lewis bazı veya ligand olarak hareket edebilir. Bu, aşağıdaki reaksiyonla ferrosen ile ilgili ürününde görülür:
SnCl2, metal-metal bağı ihtiva eden bileşikler gibi çeşitli bileşikler yapmada kullanılabilir. Örneğin, dikobalt oktakarbonil ile reaksiyonu:
Hazırlanması

Susuz SnCl2 metalik kalay üzerindeki kuru hidrojen klorürün etkisi ile hazırlanmaktadır. Dihidrat, hidroklorik asit kullanılarak benzer bir reaksiyonla yapılır.
Su, daha sonra dikkatli bir şekilde asidik çözeltiden buharlaştırılır ve SnCI2·2H2O kristalleri üretilir. Bu dihidrat, asetik anhidrid kullanılarak susuzlaştırılabilir.
Kullanımları

Teneke kutular yapmak için çeliğin teneke kaplaması için az miktarda hidroklorik asit içeren bir kalay (II) klorür çözeltisi kullanılır. Bir elektrik potansiyeli uygulanır ve elektroliz yoluyla katotta kalay metali oluşturulur.
Kalay (II) klorür tekstil boyamada mordan olarak kullanılır, çünkü bazı boyalarla, örneğin kokineal ile daha parlak renkler verir. Bu mordan aynı zamanda ipeğin ağırlığını artırmak için de kullanılmıştır.
Plastik polilaktik asit (PLA) üretiminde katalizör olarak kullanılır.
Aynı zamanda, aseton peroksitin tetramerik formunu oluşturmak için aseton ve hidrojen peroksit arasında bir katalizör olarak bir kullanım bulmaktadır.
Kalay (II) klorür ayrıca bir indirgeyici madde olarak geniş kullanım alanı bulur. Bu, gümüş metalin cam üzerine biriktirildiği gümüşleme aynalarında kullanımında görülür:
İlgili bir indirgenme geleneksel olarak Hg2+ (aq) için analitik bir test olarak kullanılmıştır. Örneğin SnCl2 damla damla cıva (II) klorür çözeltisi içine eklenirse, beyaz bir cıva (I) klorür çökeltisi oluşturulur; daha fazla SnCl2 eklendiğinde metalik cıva oluştuğu için kararır. Stanik klorür, altın bileşiklerinin varlığını test etmek için kullanılabilir. SnCl2, altın varlığında parlak maviye döner (bkz . Cassius Moru ).
Cıva, atomik absorpsiyon spektroskopisi kullanılarak analiz edildiğinde, soğuk bir buhar yöntemi kullanılmalıdır ve indirgeyici olarak kalay (II) klorür kullanılır.
Organik kimyada, SnCl2 esas olarak Stephen indirgenmesinde kullanılır, nitril, imine indirgenir (bir imidoil klorür tuzu ile) sonrasında aldehite kolayca hidrolize edilir.
Reaksiyon genellikle aromatik nitriller Aril-CN ile en iyi şekilde çalışır. İlgili bir reaksiyon (Sonn-Müller metodu olarak adlandırılır), imidoil klorür tuzunu oluşturmak için PCl 5 ile muamele edilen bir amid ile başlar.
Stephen indirgemesi bugün daha az kullanılmaktadır, çünkü çoğunlukla diizobutilalüminyum hidrit indirgemesi ile değiştirilmiştir.
Buna ek olarak, SnCl2 seçici olarak aromatik nitro grupları anilinlere indirgemek için kullanılır.
SnCl2 ayrıca kinonları hidrokinonlara indirger.
Stanik klorürler ayrıca bazı konserve ve şişeli gıdalara E numarası E512 içeren bir gıda katkı maddesi olarak ilave edilir, burada bir renk tutma ajanı ve antioksidan olarak işlev görür.
SnCl2 radyonüklid anjiyografi radyoaktif madde teknesyum -99m- perteknetatı indirgemek ve kan hücrelerine bağlamaya yardımcı olmak için kullanılır.
Sulu kalay klorür, rafine değerli metal kullanan hobiciler ve profesyoneller tarafından çözeltilerde altın ve platin grubu metallerinin bir göstergesi olarak kullanılır.
Erimiş SnCl2 yüksek kristal SnO2 nanoyapıları oluşturmak üzere oksitlenebilmektedir.
Kalay (II) klorür ve ilgili bileşiklerin yapıları
SnCl 2'nin kristal yapısının top-çubuk modelleri
Stephen indirgemesi
SnCl2 kullanılarak aromatik nitro grubu indirgeme
Jasminum mesnyi

Jasminum mesnyi, Oleaceae familyasından çiçekli bir bitki türüdür. Vietnam ve güney Çin'in (Guizhou, Siçuan, Yunnan) yerlisidir. Ayrıca bazı kaynaklara göre Meksika, Honduras ve güney ABD'nin bazı bölgelerinde (Florida, Georgia, Alabama, Louisiana, Texas, Arizona) doğal olarak yayılım göstermektedir.
Jasminum mesnyi, tırmanıcı bir çalı türü olup, boyu 3 metreye kadar ulaşabilir ve genişliği 1-2 metre arasında değişir. İlkbahar ve yaz aylarında hoş kokulu sarı çiçekler açar. Genel olarak yetiştirilen formunda yarı-katmerli çiçekler bulunur. Soğuğa dayanıklı değildir. Uygun destek ile ince bir tırmanıcı bitki olarak yetiştirilebilir, ancak sınırlı alanlarda düzenli budama gerekir.
Jarvis Adası

Jarvis Adası üzerine yapılmış ortografik projeksiyon
Jarvis Adasının haritası
Jarvis Adası, Güney Büyük Okyanus'unda Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlı bir ada. 19. yüzyılda guano madenciliği için kullanıldı.
Coğrafya

Coğrafi konumu: 0 22 Güney enlemi, 160 03 Batı boylamı
Haritadaki konumu: Okyanusya
Yüzölçümü: 4.5 km²
Sınırları: 0 km
Sahil şeridi: 8 km
İklimi: tropikal; yağışlar az, rüzgâr sabit, güneş yakıcıdır.
Arazi yapısı: Kumsallara sahip, dar resiflerle çevrili mercanada.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: 0 m
En yüksek noktası: 7 m
Doğal kaynakları: guano, karasal ve su doğası
Doğal afetler: Adayı çevreleyen resifler denizcilik açısından tehlike oluşturabilir.
Yönetim

Ülke adı: Jarvis Adası
Bağımsızlık durumu: ABD'ye bağlıdır, Washington tarafından yönetilir.
Hukuk sistemi: ABD hukuku
Bayrak: ABD bayrağı
Karadut, Suruç

| Karadut |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Şanlıurfa ilinin Türkiye'deki konumu
KaradutKaradut'un Şanlıurfa'daki konumu
Koordinatlar: 37°00′11″N 38°25′30″E﻿ / ﻿37.003°K 38.425°D﻿ / 37.003; 38.425
Ülke:  Türkiye
İl: Şanlıurfa
İlçe: Suruç
Coğrafi bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2019): 598
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 414
İl plaka kodu: 63
Posta kodu: 63800
Karadut, Şanlıurfa ilinin Suruç ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Karadut; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- | --- |
| 2019 | 598 |  |
| 2018 | 623 |  |
| 2017 | 620 |  |
| 2016 | 599 |  |
| 2015 | 587 |  |
| 2014 | 555 |  |
| 2013 | 465 |  |
| 2012 | 472 |  |
| 2011 | 477 |  |
| 2010 | 486 |  |
| 2009 | 449 |  |
| 2008 | 448 |  |
| 2007 | 421 |  |
John Dixon Gibbs

John Dixon Gibbs (1834–1912), Lucien Gaulard ile birlikte genellikle AC düşürücü transformatörün ortak mucidi olarak kabul edilen bir İngiliz mühendis ve finansördü.
Transformatör ilk kez 1883'te Londra Kraliyet Akvaryumu'nda gösterildi . O zamanlar "trafo" terimi henüz icat edilmemişti, bu nedenle "ikincil jeneratör" olarak adlandırılıyordu. Genellikle Gaulard ile eşit olarak anılsa da, Gibb'in buluştaki rolü daha çok bir mali destekçi ve iş adamı rolü gibi görünüyor.
Transformatörün temel fiziği, özellikle de Faraday'ın indüksiyon yasası 1830'lardan beri bilinmesine rağmen, transformatörler ancak 1883'te Gaulard ve Gibbs'in transformatör tasarımının tanıtılmasından sonra uygulanabilir hale geldi. bir manyetik devre. O zamanlar, hareketli bir armatür içerdiğinden, buluşları aşırı karmaşık olarak görülüyordu. İngiltere'de merkezi bir üretim istasyonu tarafından çalıştırılan ilk aydınlatma sistemlerinden biri olan Grosvenor Gallery'ye güç sağlamak için kullanan Sir Coutts Lindsay'in dikkatini çekti . 1885'te Ottó Bláthy,Miksa Déri veKároly Zipernowsky, girdap akımlarını azaltmak için lamine metal levhalar kullanarak benzer bir tasarım için patent aldı.
Gibbs ve Gaulard'ın 1884'te İtalya'nın Torino kentindeki trafo sergisine ilişkin bilgiler 1885'te yayınlandı ve George Westinghouse'un dikkatini çekti. 1885 yazında Westinghouse, Gibbs ve Gaulard'ın tasarımının Amerikan haklarını satın aldı ve Gibbs ve Gaulard'dan birkaç transformatörün satın alınıp Pittsburgh'daki fabrikasına gönderilmesini emretti. Westinghouse daha sonra mühendis William Stanley, Jr.'dan bunları kullanarak bir elektrikli aydınlatma sistemi tasarlamasını istedi. Stanley daha sonra Gibbs ve Gaulard'ın tasarımını büyük ölçüde geliştirdi ve genellikle onların yerine geçti.
John Dixon Gibbs, çalışmalarını Alman patent no. 28947, Büyük Britanya'da da tanınan bir patent. Patent, Sebastian Ziani de Ferranti tarafından tartışıldı. Patent davasının ardından Gibbs ve Gaulard patenti kaybetti. Gibbs, davayı tekrar kaybettiği Lordlar Kamarası'na kadar götürerek davayı temyiz etti. Bu süreçte maddi olarak mahvoldu.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  GND: 119684710X  VIAF: 9450157100639972740004
Karl-Hermann Flach

Karl-Hermann Flach, (17 Ekim 1929, Königsberg - 25 Ağustos 1973, Frankfurt), Frankfurter Rundschau gazetesinde çalışan Alman bir gazeteci ve Almanya'nın Hür Demokratik Partisi'nin üyesi bir politikacı. Bir gazeteci olarak yaptığı çalışmalar sonucunda birçok ödül ile onurlandırıldı. Daha sonra bir vakıf onun adına ödül vermeye başladı. Flach'ın partisi sol bir partiydi ve burada yaptığı çalışmalarla sosyal liberalizme önemli bir katkı sağlamıştır.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  BNF: cb122832461 (data)  GND: 118533622  ISNI: 0000 0000 8115 5303  LCCN: no92020518  NLI: 987007442470005171  NTA: 070710023  SUDOC: 031659101  VIAF: 36979816   WorldCat (LCCN): no92-020518
İtelmence

| Itelmen |
| --- | --- |
Batı Kamçatkaca
итэнмэн Itənmən
Bölge: Kamçatka Yarımadası
Etnisite: İtelmenler
Konuşan sayısı: 82  (2010 sayımı)
Dil ailesi: Çukçi-Kamçatka dilleri  Kamçatka DilleriItelmen
Yazı sistemi: Kiril Alfabesi
Dil kodları
ISO 639-3: itl  IPA
Glottolog: itel1242
İtelmence veya daha önce Batı Kamçatkaca olarak bilinen Batı İtelmence, Kamçatka Yarımadası'nın batı kıyısında konuşulan Çukçi-Kamçatka ailesinin bir dilidir. 1993'te Koryak Okrug'un güneybatısındaki birkaç yerleşim yerinde, ana dili çoğunlukla yaşlı nüfusun konuştuğu yüz kişiden az konuşmacı kaldı. 2002 nüfus sayımında, neredeyse tamamı sadece Rusça konuşan 3.180 etnik İtelmen saydı. Bununla birlikte, dili canlandırma girişimleri vardır ve bölgedeki bazı okullarda öğretilmektedir.
(Batı) İtelmence, hayatta kalan tek Kamçatka dilidir. Sedanka ve Xajrjuzovo (Ukä) olmak üzere iki lehçesi vardır.
Geçmiş

Başlangıçta Kamçatka dilleri Kamçatka'da ve muhtemelen kuzey Kuril Adaları'nda da konuşuluyordu. Kamçatka'yı ilhak eden ve bölgede askeri üsler kuran Vladimir Atlasov, 1697'de yaklaşık 20.000 etnik İtelmen olduğunu tahmin ediyordu. İtelmen dili ve kültürünün ilk ayrıntılı tanımını veren kaşif Stepan Krasheninnikov, üç ana diyalekt belirledi, ancak tüm İtelmenlerin birbirini anlayabildiğini açıkladı.
Atlasov zamanından itibaren Rus kürk tüccarları bölgeye yerleşmeye başladı. Rus hakimiyetine isyan eden Kazaklar ve İtelmenler arasında sık sık çatışmalar oluyordu. Birçok İtelmen zorla Hristiyanlığa inandırıldı ve on dokuzuncu yüzyılın başlarında tüm İtelmenler Rus isimlerini benimsemeye zorlandı. Rus yerleşimcilerle yapılan evlilikler, izleri şu anda Kamçatka'da konuşulan Rus ağzında kalan Kamçadal olarak bilinen bir kırma dilin (İng:creole) gelişmesine yol açtı.
Sovyet döneminde, İtelmen toplulukları zorla göç ettirildikçe ve çocuklar Rusça konuşmaları gereken yatılı okullara gönderildikçe özümlenme (asimilasyon) süreci yoğunlaştı. 1930'ların sonunda tüm okullarda eğitim dili Rusça idi ve çocuklar ana dilleri olarak Rusça konuşarak büyüdüler.
Ancak İtelmence ilk kez bu dönemde yazılmıştır. 1930'da Kuzey Sibirya'nın tüm ana dilleri için Latin temelli bir alfabe tasarlandı ve 1932'de 27 harfli bir İtelmen alfabesi oluşturuldu. 1930'larda bu alfabede birkaç ders kitabı yazıldı, ancak kısa sürede kullanımı bırakıldı. Daha yakın zamanlarda, 1986 yılında tasarlanan ve 32 harften oluşan Kiril temelli bir alfabe kullanıldı.
Şu anki durum

İtelmence şu anda tehlike altında ve çoğu konuşmacı altmış yaşın üzerinde ve dağınık topluluklarda yaşıyor. Ancak dili canlandırmak için bir hareket var ve eğitim materyalleri geliştiriliyor. Modern İtelmence sözcük, fonolojik ve dilbilgisi olarak Rusçadan büyük ölçüde etkilenmiştir.
Sınıflandırma

İtelmence'nin türeyimsel olarak nereye ait olduğu konusunda iki bakış açısı vardır. İlk teoriye göre, Itelmence ve Çukotkaca ortak bir ön-dilden gelmektedir; İtelmence'nin her düzeyde fark edilen keskin farklılıkları, diğer dillerin yoğun etkisinde kalmasıyla açıklanmaktadır. İtelmenlerin Çukotko-Kamçatka dili olmayan farklı bir dili benimsediği öne sürülüyor. İkinci teoriye göre, İtelmence diğer Çukotko-Kamçatka dilleri ile bağlantılı değildir; ortak unsurlar temastan kaynaklanmaktadır.
Temel İtelmence dağarcığının Çukotkaca ile ilk karşılaştırmaları, kelime dağarcığının yalnızca üçte birinin aynı kökenli olduğunu gösteriyor. Bu sonuç, Çukotko-Kamçatka dilleriyle karşılaştırmalı fonetiklerinin eksikliğinden dolayı bir başlangıç niteliğindedir. Arends vd. (1995) İtelmence'nin Çukotkaca morfolojisi ve muhtemelen Gilyak veya Vakaş dilleri ile bağlantılı ayrı bir dilden dağarcığa sahip karışık bir dil olduğunu belirtir. Böylece İtelmence, bir Çukotko-Kamçatka dilinin ve Gilyak/Vakaş'ın bir kırma dili (İng:creole) olacaktı, tıpkı Kamçadalca'nın İtelmence ve Rusça'nın kırma dili olması gibi. Ancak Fortescue (2005), Çukotko-Kamçatka ön-dilini kısmen yeniden yapılandırdı. Kamçatka dillerine bakın.
Sözdizim

İtelmen dili eklemeli bir dildir, isimler ve fiiller için ekler içerir ve eklerinin çoğu sonektir.
Temel kelime sırası özne-nesne-fiildir, sayılar ve belirteçler niteledikleri isimden önce gelir, ancak sıfatlar niteledikleri isimden önce veya sonra yerleştirilebilir.
Yazım

İtelmence ölçütlendirilmemiştir ve ayırt edici bir yazınsal çeşidi yoktur. İtelmen mitolojisinin yeniden anlatımı (İng:retelling) Krasheninnikov tarafından Rusça olarak yazılmıştır. Halk dili (Batı dilinde sadece 20. yüzyıla ait kayıtlar günümüze ulaşmıştır) konuşma diline göre özel nitelikler göstermemektedir.
Latin yazıbirimlerine dayalı yazı 1932'de tanıtıldı (bir abece kitabı ve aritmetik ders kitabı yayınlandı). 1932'deki abece kitabından (etnograf Elizabeth Porfirevna Orlova tarafından yazılmış ve bir grup İtelmen öğrencisi tarafından ortaklaşa yapılmıştır) öğretim birkaç yıl sürdü; ancak 1930'ların sonunda "Kuzey" dillerinin abeceleri Kiril abecesine dönüştürüldükten sonra İtelmence yazım kaldırıldı. İtelmence yeniden yazılmamış bir dil oldu ve neredeyse yarım asır boyunca bu şekilde kaldı.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | B b | C c | D d | E e | F f | G g | H h |
| I i | Ь ь | J j | K k | L l | Ł ł | M m | N n |
| Ŋ ŋ | O o | P p | Q q | R r | S s | T t | U u |
| W w | X x | Z z |  |  |  |  |  |
Modern İtelmen abecesi 1984'te Kiril temelli oluşturuldu ve 1988'de Rusya Eğitim Bakanlığı tarafından onaylandı. 1988'de ikinci bir İtelmen abece kitabı oluşturuldu. Bir İtelmence-Rusça/Rusça-İtelmence sözlüğü ve ikinci sınıf ders kitabı da yayınlandı. 1993 yılında İtelmen abece kitabı yeniden yayınlandı. İtelmence ilkokul sınıflarında ders olarak öğretildi, ancak öğretmenler öğrenciler gibi dili konuşamamaktaydı. 2002'de İtelmence'de Luka İncili'nin bir çevirisi yayınlandı. Tüm bu eserler Güney diyalektinde yayınlandı.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | Ӑ ӑ | Б б | В в | Г г | Д д | Е е | Ё ё |
| Ж ж | З з | И и | Й й | К к | К’ к’ | Ӄ ӄ | Ӄ’ ӄ’ |
| Л л | Љ љ | Ԯ ԯ (Ӆ ӆ) | М м | Н н | Њ њ | Ӈ ӈ | О о |
| О̆ о̆ | П п | П’ п’ | Р р | С с | Т т | Т’ т’ | У у |
| Ў ў | Ф ф | Х х | Ӽ ӽ | Ц ц | Ч ч | Ч’ ч’ | Ш ш |
| Щ щ | Ъ ъ | Ы ы | Ь ь | Ә ә | Э э | Ю ю | Я я |
Eğitim çalışmalarında derinleşme işareti (˚) ve gırtlaksı dur işareti (ʼ) de kullanılır. Öğretimsel olarak yayınlanan dizide Ă ă, Ŏ ŏ, Ў ў işaretleri ayrı harfler olarak kabul edilmez. Ayrıca birçok yayında "Ԯ ԯ (Ӆ ӆ)" ve "Ҳ ҳ" harflerinin yerine "Ԓ ԓ" ve "Ӽ ӽ" kullanılmıştır (örneğin İtelmen Tarihi Etnografik El Kitabı, Krasnodar, 2005).
Düzenli olarak İtelmence'de eserler yayınlayan Native of Kamchatka gazetesi, 'Ă ă, Ŏ ŏ, Ў ў harflerini değil, derinleştirme işaretini (˚) kullanıyor.
Bibliyografya

Volodin, Aleksandr P. (1976). Itel’menskij jazyk. Leningrad: Izd. Nauka.
Volodin, Aleksandr P. & Klavdija N. Chalojmova. (1989). Slovar’ itel’mensko-russkij i russko-itel’menskij. Leningrad: Prosveščenie. 5-09-000106-5.