stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Héctor Bidonde
Yaşamı ve kariyeri

Bidonde, 2 Mart 1937'de La Plata, Buenos Aires, Arjantin'de doğdu. 1954'te başladığı oyunculuk kariyerini 2024 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. En çok rol aldığı; Amarretes (1954) ve La rabona (1978) adlı yapımlarla akıllarda kaldı.
Yer aldığı diğer bazı önemli yapımlar arasında; Momentos (1981), Funny Dirty Little War (1983), Luna Caliente (1985), Night of the Pencils (1986) ve Alma mía (1999) sayılabilir.
Aynı zamanda Arjantin Devlet Televizyonu'nda yayınlanan TV tiyatrosu oyunlarını yönetti. Ayrıca Arjantin'deki sol siyasette aktif bir isim olarak 2003'te Buenos Aires Temcilciler Meclisi'ne delege olarak seçilmiş ve Sosyalist İşçi Hareketi adayı Vilma Ripoll'un karşısında 2007'deki Başkanlık Seçimleri'nde aday olmuştur.
Özel yaşamı ve ölümü

İki kez evlenen iki çocuk sahibi olan Bidonde, 19 Ocak 2024'te Buenos Aires, Arjantin'de doğal nedenlerden 86 yaşında öldü.
Seçme filmografi

Chile 672 (2006)
A cada lado (2005)
Gallito Ciego (2001)
Alma mía (1999)
Nosotros (1993)
Con la misma bronca (1988)
Caminos del maíz (1988)
La Noche de los lápices (1986) ya da diğer adıyla; Night of the Pencils
Perros de la noche (1986)
Otra historia de amor (1986)
Sobredosis (1986)
La Cruz invertida (1985)
Luna caliente (1985)
El Sol en botellitas (1985)
Otra esperanza (1984)
No habrá más penas ni olvido (1983) ya da diğer adıyla; Funny Dirty Little War
Momentos (1981)
Tiro al aire (1980)
The Island (1979)
La rabona (1978)
Televizyon

Dromo (2009) TV Mini dizisi.
El hombre que volvió de la muerte (2007) TV Mini dizisi.
1000 millones (2002) TV dizisi ya da diğer adıyla; Love Heritage.
Los simuladores "El Pequeño Problema del Gran Hombre" (2002) TV Mini dizisi ya da diğer adıyla; Pretenders.
Culpables (2001) TV Mini dizisi.
Gasoleros (1998) TV dizisi.
Hombre de mar (1997) TV dizisi.
Germán y Patricia (1995) "Alta comedia" 1 bölüm.
Zona de riesgo (1993) TV Mini dizisi.
Estado civil (1990) TV Mini dizisi.
El prontuario del Señor K (1987) ATC Özel Etkinlikleri.
Alguien como usted (1984) TV dizisi.
Compromiso (1983) TV Mini dizisi.
Dios se lo pague (1981) TV dizisi.
El solitario (1980) TV Mini dizisi.
Hombres en pugna (1980) ATC Özel Etkinlikleri.
Llangollen Hanımları

| Llangollen Hanımları Eleanor Butler ve Sarah Ponsonby |
| --- | --- |
Rt. Hon. Lady Eleanor Butler & Miss Ponsonby'nin portresi. 'The Ladies of Llangollen'
Doğum: Eleanor Butler (1739) ve Sarah Ponsonby (1755)
Ölüm: Eleanor Butler (1829) ve Sarah Ponsonby (1831)
Tanınma nedeni: İlişkileri çağdaşlarını skandala sürükleyen ve büyüleyen üst sınıfa mensup iki İrlandalı

Llangollen Hanımları ('The Ladies of Llangollen'), olarak anılan Eleanor Butler (1739–1829) ve Sarah Ponsonby (1755–1831), ilişkileri çağdaşlarını skandala sürükleyen ve büyüleyen üst sınıfa mensup iki İrlandalı kadındır. Çift, geleneksel evliliklerin sosyal baskılarından kaçmak için İrlanda'dan ayrıldıktan sonra 1780'de Kuzey Galler, Llangollen'deki gotik bir eve taşındı. Yıllar boyunca çok sayıda seçkin ziyaretçi onları ziyaret etti. Konuklar arasında Shelley, Byron, Wellington ve Wordsworth vardı. Wordsworth onlar hakkında bir sone yazmıştır.
Erken dönem

Eleanor Charlotte Butler (11 Mayıs 1739 - 2 Haziran 1829), de jure 16. Ormonde Kontu Walter Butler ve Eleanor Morres'in kızı olarak Butler ailesinin bir üyesiydi. Kilkenny Kalesinde ikameti olan ailesi, onu aşırı eğitimli bir kitap kurdu olarak görüyordu. Fransa'da bir manastırda eğitim gördü ve böylece Fransızca öğrendi.
Sarah Ponsonby (1755 - 9 Aralık 1831) çocukken öksüz kaldı ve Woodstock, County Kilkenny'de akrabalarıyla yaşadı. Chambré Brabazon Ponsonby ve Louisa Lyons'un kızı, Bessborough'nun 3. Kontu Frederick Ponsonby'nin ikinci kuzeniydi ve bu nedenle, bir zamanlar kızı Leydi Caroline Lamb'in ikinci kuzeniydi.
Aileleri  birbirinden 15 mil (25 km) uzakta yaşamıştır. İki kadın 1768'de tanıştı ve kısa sürede yakınlaştı. Yıllar boyunca, özel bir kırsal inziva yeri için bir plan formüle ettiler. Birlikte alışılmadık bir hayat yaşamak onların hayaliydi.
Sarah Ponsonby ve Lady Eleanor Butler kütüphanelerinde
Llangollen Hanımlarının Portresi 1819
Plas Newydd'in oymalı meşe sundurması
Galler evi

İstenmeyen evliliklere zorlanma olasılığıyla yüzleşmek yerine, Nisan 1778'de County Kilkenny'den birlikte ayrıldılar. Aileleri onları buldu ve zorla planlarından vazgeçirmeye çalıştı ama işe yaramadı. Galler'e taşındılar ve ardından hayatının geri kalanında onlarla birlikte yaşayan ve onlar için çalışan Sarah'nın hizmetkarı Mary Caryll'i çağırdılar. Önce Mary öldü ve üçü de aynı mezar taşına sahip aynı arsaya gömüldü.
Planlarını uygulamaya koyarak, Galler kırsalında pitoresk bir tura çıktılar ve sonunda Kuzey Galler'e yerleştiler. İlk olarak Llangollen köyünde kiralık bir evde yaşarken, 1780'de köyün hemen dışında Plas Newydd veya "yeni malikane" adını verdikleri küçük bir kulübeye taşındılar. Hoşgörüsüz akrabalardan yalnızca mütevazı bir gelire ve nihayetinde bir sivil emekli maaşına güvenebilmelerine rağmen kendi tasarladıkları sistemlere göre yaşamaya devam ettiler. Galli meşe paneller, sivri kemerler, vitray pencereler ve birçok misafirini ağırladıkları geniş bir kütüphane ile Plas Newydd'i Gotik tarzda "geliştirdiler". Bir bahçıvan, bir uşak ve iki hizmetçi tuttular. Bu, önemli bir borca yol açtı ve arkadaşlarının cömertliğine güvenmek zorunda kaldılar.
Tanınma ve şöhret

Zamanlarını bir dizi arkadaş ve meraklı ziyaretçiyi ağırlamaya, kapsamlı yazışmalara, özel edebiyat ve dil çalışmalarına ve mülklerini geliştirmeye adadılar. Yıllar geçtikçe dairesel bir taş mandıra eklediler ve görkemli bir bahçe yaptılar. Eleanor, aktivitelerinin bir günlüğünü tuttu. Llangollen halkı onlardan basitçe "hanımlar" olarak bahsetti.
Birkaç yıl sonra, hayatları dış dünyanın ilgisini çekti. Evleri, Anna Seward, Robert Southey, William Wordsworth, Percy Shelley, Lord Byron ve Sir Walter Scott gibi yazarlar da dahil olmak üzere Dublin ve Londra arasında seyahat eden ziyaretçiler için bir sığınak haline geldi, aynı zamanda askeri lider Wellington Dükü ve sanayici Josiah Wedgwood; Ponsonby olarak dünyaya gelen aristokrat romancı Lady Caroline Lamb da ziyarete geldi. Yorkshire'dan Anne Lister çifti ziyaret etti ve muhtemelen kendi sevgilisiyle gayri resmi olarak evlenmek için ilişkilerinden ilham aldı. Kıta Avrupası'ndan gezginler bile çifti duymuş ve onları ziyarete gelmişlerdi, örneğin Alman asilzade ve peyzaj tasarımcısı Prens Hermann von Pückler-Muskau onlar hakkında hayranlıkla yazmıştı.
Hanımlar Britanya'nın her yerinde biliniyordu, ancak "çok da heyecan verici olmayan bir yaşam" sürdükleri söylendi. Kraliçe Charlotte kulübelerini görmek istedi ve Kral III. George'u onlara emekli maaşı vermeye ikna etti. Sonunda aileleri onlara müsamaha gösterdi.
Kişisel hayat

Butler ve Ponsonby 50 yıl birlikte yaşadılar. Kitapları ve cam eşyaları her iki baş harfi de taşıyordu ve mektupları ortaklaşa imzalanıyordu. Hayatlarının sonuna doğru ikisi de siyah binicilik kıfayetleri ve erkek silindir şapkaları giymişlerdi; bazı ziyaretçiler bunun eksantrik ve modası geçmiş olduğunu düşündü - özellikle de saç pudrası - ama komşular kıyafetlerin dışarıda yaşamak için pratik olduğunu düşündüler.
Hayatları boyunca ve sonrasında cinsel bir ilişki içinde olduklarına dair söylentiler ortalıkta dolaşıyordu. 1791'de bir dergi onları anlattı ve cinsel bir ilişki içinde olduklarını ima etti. Patricia Hampl'a göre, bu fikir karşısında dehşete düştüler ve derginin karakterizasyonuna, dergiyi iftira nedeniyle dava etme olasılığı konusunda Edmund Burke'e danışacak kadar itiraz ettiler.
Çağdaşı olan Anne Lister'in yazılarının tam tersine, kapsamlı yazışmalarında veya günlüklerinde cinsel bir ilişkiye işaret eden hiçbir şey yoktur. Bazıları, Butler ve Ponsonby'nin ilişkisinin bir Boston evliliği veya birlikte yaşamayı seçen ve "evlilik benzeri ilişkiler" yaşayan iki kadın arasındaki romantik bir ilişki olduğunu düşünmektedir. Diğerleri, ikisinin cinsel olmayan romantik bir arkadaşlığı olduğu sonucuna varmaktadır. Norena Shopland, eşcinsel ilişkileri romantik bir arkadaşlıktan ayırmak için tasarlanan modern tutumların, onların cinsel bir ilişkisi olduğunu gösterdiğini söylemektedir. Fiona Brideoake'a göre queer tanımı, özellikle de queerlik geniş bir kavram olduğu ve önemli ölçüde tipiklikten farkıyla tanımlandığı için anakronik ve spesifik lezbiyen etiketinden daha uygundur. Brideoake, ilişkilerinin diğer insanlar tarafından, oluşturamadıkları ilişkilerin yasını tutmanın bir biçimi olarak kutlandığını yazmaktadır.
Coyle, evcil köpeklerinin ardıllarına "Sapfo" adının verildiğini anlatmaktadır.
Ölüm ve miras

Mary Caryll 22 Kasım 1809'da öldü. Eleanor Butler, 2 Haziran 1829'da 90 yaşında öldü. Sarah Ponsonby iki yıl sonra 9 Aralık 1831'de 76 yaşında öldü. Hepsi birlikte Llangollen'deki St Collen Kilisesi'ne gömüldü. Plas Newydd şimdi Denbighshire İlçe Meclisi tarafından yönetilen bir müzedir.
Plas Newydd yakınlarındaki Butler's Hill, adını Eleanor Butler'ın onuruna almıştır. Llangollen'deki Mill Caddesi'nde Grade II koruma altındaki bir bina olan Ponsonby Arms halk evi, adını Sarah Ponsonby'den aldığını iddia ediyor.
Popüler kültür

Wordsworth, "To the Lady E.B and the Hon. Miss P" adında onlar hakkında bir sone yazdı.
Anna Seward, onları "chaste provinciality" ile ilişkilendirdiği 1796 tarihli "Llangollen Vale" şiirinde onlar hakkında yazdı.
Hanımlar, öncü kadın doktor ve yazar Mary Gordon tarafından yazılan ve ilk olarak 1936'da Leonard ve Virginia Woolf tarafından Hogarth Press'te yayınlanan "ince örtülü biyografik roman" olan "Chase of the Wild Goose"'de yer aldı. Kitap yeniden basıldı ve The Llangollen Ladies: The Story of Lady Eleanor Butler and Miss Sarah Ponsonby, Known as the Ladies of Llangollen olarak yeniden adlandırıldı. Gordon, 1934'teki bir ziyaret sırasında Plas Newydd'de kadınların hayaletlerini gördüğünü iddia ediyor ve bu da ona hayatlarını öğrenmesi için ilham verdi. Gordon, kitabın "The Ladies Meet Me" adlı son bölümünde anlattığı gibi, kendisinin Butler ve Ponsonby'nin "manevi soyundan" olduğuna inandı ve onları modernist kadın akademisyenlerin, profesyonellerin feminist ataları olarak selamladı ve "birlikte yaşamayı tercih eden arkadaşlar" olarak niteledi.
Hanımların hikâyesi (hayalet hikâyeleriyle birlikte), Ken Summers tarafından yazılan Queer Hauntings: True Tales of Gay and Lesbian Ghosts adlı 2009 kitabının bir bölümünde anlatılıyor.
Nisan 2011'de, 2010 tarihli Medeni Ortaklık ve Birlikte Yaşama Sahiplerinin Belirli Hak ve Yükümlülükleri Yasası kapsamında ilk İrlanda sivil birlikteliklerinin gerçekleştiği ay, İrlanda devlet kanalı RTÉ, Eleanor Butler ve Sarah Ponsonby'nin hayatları hakkında An Extraordinary Affair başlıklı 45 dakikalık bir radyo belgeseli yayımladı. İrlanda'nın ilk açık lezbiyen çifti olup olmadıklarını sordu.
2014 yılında, Llangollen, the Ladies ve Plas Newydd, BBC mülk satın alma dizisi Escape to the Country, dizi 22, bölüm 21, Kuzey Galler'in giriş sekansında yer aldı (ABD'de Netflix aracılığıyla çevrimiçi olarak izlenebilir).
Şubat 2016'da, Llangollen Hanımları, Amerika Birleşik Devletleri'nde Travel Channel'da yayımlanan Mysteries at the Castle'ın 3. dizi bölümünde yer aldı.
Şubat 2020'de, Hanımların cenaze yeri ve anıtı, Llangollen'deki St Collen Kilisesi'nde LGBT Tarih Ayı için özel bir ayinle kutsandı. Hanımların mirasına bir övgü, Ian Shaw tarafından müzikle verildi.
Açıklayıcı notlar

↑  Diğer kaynaklardan alıntılar gösterir, özellikle bakınız Gentleman's Magazine, 1829.
İleri okumalar

Hamilton, C. J. (1900). "The Ladies of Llangollen". Notable Irishwomen. Dublin: Sealy, Bryers & Walker. ss. 58-69.
Plas Newydd, Llangollen yakınında, 1840
St Collen mezarlığındaki anıt
Rildo (1942 doğumlu futbolcu)

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 2010'da Rildo
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Rildo da Costa Menezes
Doğum tarihi:  23 Ocak 1942(1942-01-23)
Doğum yeri:  Los Angeles, ABD
Ölüm tarihi:  16 Mayıs 2021 (79 yaşında)
Boyu:  1,73 m (5 ft 8 in)
Mevkii:  Defans
Altyapı kariyeri
1959:  Ibis
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 1960 |  Sport |   |   |
| 1961-1966 |  Botafogo |   |   |
| 1967-1972 |  Santos |   |   |
| 1973-1976 |  CEUB |   |   |
| 1977 |  New York Cosmos |  12 |  (0) |
| 1978 |  Southern California Lazers |  24 |  (0) |
| 1978-1979 |  Cleveland Force (halı saha) |  16 |  (2) |
| 1979 |  California Sunshine |   |   |
| 1980 |  Cleveland Cobras |   |   |
Millî takım kariyeri
| 1963-1969 |   Brezilya |  38 |  (1) |
Teknik direktörlük kariyeri
1990:  California Emperors
1993:  Los Angeles Salsa
1995:  San Fernando Valley Golden Eagles
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. 
Rildo da Costa Menezes (d. 23 Ocak 1942, Recife - ö. 16 Mayıs 2021, Los Angeles), ayrıca Rildo olarak da bilinir, defans olarak oynamış Brezilyalı profesyonel futbolcuydu.
Kulüp kariyeri

Rildo; Pelé, Pepe, Coutinho, Clodoaldo ve diğer birçok oyuncuyu içeren Santos'un Altın Çağı oyuncularının sonuncusuydu. Kariyeri 1959'da Botafogo ile bir altyapı sözleşmesi imzalayarak başladı. 1961'de profesyonel kariyerine Botafogo'da başladı, burada 1961 ve 1962'de iki kez şampiyonluk yaşadı ve 1963'te Brezilya Şampiyonası'nı kazandı. 1967'de Santos FC'ye transfer oldu. Takımın kaptanı olarak Campeonato Paulista'yı üç kez kazandı (1967, 1968, 1969). 1963'ten 1970'e kadar Brezilya millî takımı için oynadı. 1977'de, Pelé ile birlikte Kuzey Amerika Futbol Ligi kulübü New York Cosmos'a katıldı. 1978'de Amerika Futbol Ligi kulübü Southern California Lazers'ta oynadı ve o sezon ASL all-star takımına seçildi. 1979'da California Sunshine'da oynadı. 16 Nisan 1980'de Amerika Futbol Ligi kulübü Cleveland Cobras ile sözleşme imzaladı.
Millî takım kariyeri

Rildo, 1963'ten 1969'a kadar Brezilya millî takımıyla 49 maça çıktı ve bir gol attı. 1966 FIFA Dünya Kupası'nda Brezilya kadrosundaydı ve burada, Portekiz'e 3-1 yenildikleri maçta tek millî takım golünü attı.
Teknik direktörlük kariyeri

1990'da Rildo, California Emperors'u çalıştırdı. 1993'te, Amerika Profesyonel Futbol Ligi kulübü Los Angeles Salsa'yı çalıştırdı. Ekim 1993'te, takım şampiyonluk maçını kaybettikten sonra istifa etti. 1995'te ise United Soccer League kulübü Fernando Valley Golden Eagles'ı çalıştırdı.
Rildo, Marlborough Lisesi futbol takımında yardımcı antrenördü ve burada genç takımına liderlik etti. Profesyonel İngiliz teknik direktör Gareth Pashley'ye yardımcı olarak, okul tarihindeki en başarılı sezonu geçirmelerini sağladı.
Ölümü

Rildo, 16 Mayıs 2021'de Los Angeles'ta, 79 yaşında öldü.
Başarıları

Campeonato Carioca: 1961, 1962
Torneio Rio-São Paulo: 1962, 1966
Campeonato Paulista: 1967, 1968 e 1969
Recopa Sudamericana: 1968
Kıtalararası Şampiyonlar Süper Kupası: 1968.
Campeonato Brasileiro: 1968
NASL: 1977
Çıplak Deniz Çıplak Ada

Çıplak Deniz Çıplak Ada, Yaşar Kemal'in Bir Ada Hikâyesi serisinin dördüncü ve son romanıdır. Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana (1997) romanı ile başlayan Karıncanın Su İçtiği (2002) ve Tanyeri Horozları (2002) kitaplarıyla devam eden Bir Ada Hikâyesi dörtlemesi, son kitabı Çıplak Deniz Çıplak Ada ile tamamlanmış oldu. 4 Ekim 2012'de Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlandı. Romanda yerlerinden edilen insanların Ege'de bir adada yeni bir yaşam kurma mücadelesi anlatılmaktadır.
Kaynağı

Cumhuriyet'ten Turgay Fişekçi yazdığı bir köşe yazısında Yaşar Kemal'in 1990'larda bu isimle bir roman yazacağını ve Bir Ada Hikâyesi dörtlüsünü daha 1973'te Abidin Dino'ya anlattığını belirtti. Ayrıca dörtlünün son kitabı Çıplak Deniz Çıplak Ada'nın çıkış noktasını yazısında şu şekilde belirtmiştir:
"İlk nükleer denemelerin yapıldığı yıllarda Pasifik'te bir ada aşırı radyasyona uğradığından üzerindeki canlı varlığı, bitki örtüsünü, hayvanları tümüyle yitirmiş. İnsanlar da bu adayı terk etmişler. Aradan otuz kırk yıl geçtiğinde bir de bakmışlar ki ada kendini yenilemiş, yeniden bitki örtüsüne, canlı varlıklarına kavuşmuş. Doğanın bu kendini yenileme gücü gibi, insanın da yenilenme gücü olduğunu, bunu anlatmak istediğini söylemişti."
Yaşar Kemal, Milliyet'e verdiği bir röportajında ilkokulu okumak için kendi köyünden Kadirli'deki okula yürüyerek gidip gelirken bir köyün önünden geçtiğini ve bu köyle ilgili çeşitli şeyler duyduğunu, ortaokul çağındayken Hemite akrabalarından bir kadının o köyde neler olduğunu anlattığını söyledi:
"Birlikte ormanın içine gezmeye gittik. 'Bak oğlum' dedi ve devam etti: 'Burada göçebeler, mübadiller vardı. Bunlar Yunanistan'dan gelen Türklerdi. Böyle üç köy vardı Anavarza'nın yanında. Çok güzel köyler. Bu köyü, hikâyesini öğrendim. O köye yerleştiklerinde çok güzel evler yapmışlar, köyü güzelleştirmişler. Etraftaki köylüler bu insanlara zulüm yapmışlar. Bu insanlar “'Bir gün gideceğiz.' deyip gitmişler. 15-16 yaşıma geldiğimde bu insanların nereye gittiklerini bulmaya çalıştım. Bulamadım. Bulamadığıma çok üzüldüm."
Xibalba

Xibalba'da yer alan tanrıları gösteren bir kap, Geç Klasik Periyot (M.S. 600-900), Royal Ontario Müzesi
Xibalba (okunuşu: şibâlba), Maya mitolojisindeki yeraltı dünyası yani ahiret yurdudur. Xibalba ismi kaba bir tercüme ile "Korkunun Yeri" olarak çevrilebilir. Mayalılara göre Xibalba'ya hastalık ve ölüm ruhları hükmetmektedir ve bazı halk hikâyelerine, efsanelere göre Xibalba'nın fizikî olarak bulunduğu yer Orion Bulutsusudur. 16. yüzyıl Verapaz'ında geleneksel olarak Xibalba'nın girişi Cobán, Guatemala yakınlarındaki bir mağaradır. Nitekim, kökenleri Mayalılara uzanan ve o bölgede yaşayan K'iche' halkından bazıları bölgeyi hâlâ ölümle ilişkilendirmektedir. Ayrıca, Belize'deki mağara sistemleri de Xibalba'nın girişi olarak anılmıştır. Ek olarak, K'iche' halkına göre Xibalba'ya giden yolun bir başka fizikî enkarnasyonu da Samanyolunda görülebilen karanlık yarıktır.
Xibalba'nın sakinleri

Popol Vuh'da Xibalba, Dünya yüzeyinin altında bulunan bir mekân olarak tarif edilir. Xibalba'nın sakinlerinin ölmüş kişilerin ruhları mı olduğu yoksa ölüme tapan ayrı bir mahlukat türü mü olduğu belirsizdir; bununla birlikte genellikle insana benzer bir şekilde betimlenirler. Xibalba bir yer olarak ölümle ilişkilendirilmekteydi ve "Xibalba'nın Efendileri" olarak bilinen on iki tanrı veya hükümdar tarafından hükmedildiğine inanılmaktaydı. Xibalba'nın Efendilerinin ilki Hun-Came (Bir Ölüm) ve Vucub-Came (Yedi Ölüm) idi; bununla birlikte ikisinin arasında daha büyük olanı Hun-Came idi. Kalan on efendi genellikle "iblis" (veya cin) olarak anınır. Nitekim bunlar insanî cefanın, acının farklı biçimleri üzerinde söz sahibiydiler: hastalığa, kıtlığa, korkuya, yoksulluğa, ağrıya ve, nihayette, ölüme yol açmak gibi. Bu efendilerin hepsi çiftler halinde çalışırlar ki şöyle adlandırılırlar: insanların kanını hastalandıran Xiquiripat (Uçan Kabuk) ve Cuchumaquic (Toplanmış Kan), insanların vücutlarının şişmesine yol açan Ahalpuh (İrin İblisi) ve Ahalgana (Sarılık İblisi), ölü bedenleri iskeletlere dönüştüren Chamiabac (Kemik Asası) ve Chamiaholom (Kafatası Asası), evlerin süpürülmemiş (temizlenmemiş) yerlerinde saklanan ve insanları bıçaklayarak öldüren Ahalmez (Süpürme İblisi) ve Ahaltocob (Bıçaklama İblisi) ve insanların dışarıda yolda yürürken kanlı öksürerek ölmelerine yol açan Xic (Kanat) ve Patan (Sırt Askısı). Xibalba'nın diğer sakinlerinin bu efendilerden birinin hakimiyetine düştüğüne ve Dünya yüzeyine çıkarak kendilerine verilen görevleri yerine getirdiklerine inanılırdı.
Kaynakça ve notlar

1 2  Hooker, Richard. "Native American Creation Stories". Washington State University. 4 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
↑  "Transcending Death: An interview with Darren Aronofsky, director of The Fountain". 17 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2009.
↑  Walker, Amélie A. (Haziran 2000). "My Trip to Xibalba and Back". Archaeological Institute of America. 24 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
↑  Mizrach, Steve. "The Mayan Sacbe System Analyzed as an Information Web". Florida International University. 2 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
1 2  Popol Vuh: The Sacred Book of the Maya; The Great Classic of Central American Spirituality, Translated from the Original Maya Text by Allen J. Christenson (2007)
1 2  Popol Vuh: Sacred Book of the Ancient Quiche Maya (Civilization of American Indian) by Adrian Recinos, Delia Goetz, David Goetze, and S.G. Morley, (1991)
Sadık Han Zend

| Sadık Han Zend   صادق‌خان زند    |
| --- | --- |

İran şahı
Hüküm süresi: 22 Ağustos 1779 – 14 Mart 1781
Önce gelen: Ebu'l-Feth Han Zend
Sonra gelen: Ali Murad Han Zend

Doğum: Bilinmiyor
Ölüm: 1781 Zend Sarayı, Şiraz
Çocuk(lar)ı: Cafer Han
Hanedan: Zend Hanedanı
Babası: Inaq Han
Annesi: Bay Agha
Dini: Şii İslam
Sadık Han Zand (Farsça: صادق‌خان زند, ö. 1781), 22 Ağustos 1779'dan 14 Mart 1781'e kadar Zend Hanedanının beşinci şahı idi.
Hayatı > İlk yılları

Sadeq Khan, Lekler'in küçük ve az bilinen bir kabilesi olan Zend ve Lurlar kabilesine mensup Inaq Han'ın ve Bay Agha'nın oğlu olarak doğdu. Zendler, Melayer şehristanı bölgesindeki Piruz ve Kamazan köylerinde, ancak merkezi Zagros Dağlarında ve Hemedan kırsalında yaşamaktaydı. Sadık Han'ın 3 kız kardeşi, Kerim Han Zend adında bir erkek kardeşi, Zeki Han Zend ve İskender Han Zend adında iki üvey kardeşi vardı. 1722'de Safevi İmparatorluğu çökmek üzereydi - İsfahan ve orta ve doğu İran'ın çoğu Afgan Hotakîler tarafından ele geçirilirken Ruslar, kuzey İran'daki birçok şehri fethediyordu. Aynı dönemde Osmanlı İmparatorluğu, İran'ın çöküşünden yararlandı ve 1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı ile çok sayıda batı sınır bölgesini ele geçirdi. Mehdi Han Zend'in yönetimi altında güçlerini taciz eden ve İran'a daha fazla ilerlemelerini engelleyen Zendler de dahil olmak üzere yerel beylikler cesur bir muhalefetle karşılaştılar.
1732'de İran'da Safevi yönetimini restore eden ve ülkenin fiili hükümdarı olan Nadir Şah, haydutlar olarak gördüğü kabilelerin isyanlarını bastırmak için batı İran'ın Zagros gerilerine bir sefer düzenledi. İlk önce Horasan'a çok sayıda kitlesel olarak göç etmek zorunda kalan Bahtiyarileri ve Feyliler'i yendi. Daha sonra Mehdi Han Zend ordularını Pari'de yer alan kalelerinden çıkardı ve Zend hanedanına mensup akrabalarının 400'ünü öldürdü. Kabilenin hayatta kalan üyeleri, Inaq Han Zend ve küçük kardeşi Budaq Han Zend, Nader ordusuna katılarak Abivard ve Dergez'a toplu göç etmeye zorlandı.
Hayatı > Tahta çıkması

Kerim Han'ın 1 Mart 1779'da ki ölümü iç karışıklığa neden oldu. Oğulları Muhammed Ali Han Zend ve Ebu'l-Feth Han Zend eş yöneticiler olarak ilan edildiler, ancak güçleri sadece nominaldi; gerçek güç amcaları Zeki Han'ın elindeydi. Zeki Han'ın İsfahan halkı tarafından öldürülmesinden sonra, yaygın bir isyan yaşandı. Kuzeyde bir Katar saldırısını engellemek için gönderilen kraliyet ordusunun komutanı Ali Murad Han Zend, Ebu'l-Feth'e ihanet etti ve başkenti savunmasız bıraktı. Nizarî imam Abū-l-anasan ʻAlī tarafından desteklenen Sadık Han, Kerman'da bir ordu topladı ve çok az direnişle karşılaştığı Şiraz'ı işgal etti. 22 Ağustos 1779'da Ebu'l-Feth kalp krizinden veya Ali Murad Han Zend tarafından öldürüldü ve Sadık Han, İran'ın hükümdarı oldu.
Sadık Han, 14 Mart 1781'de öldü. Ölüm nedeni bilinmiyor. Onun ölümü üzerine Ali Murad Han tahta çıktı.
Kerim Han Zend ve Osmanlı elçisi Vehbi Efendi.
Sadık Han Zend'in kurduğu mahkeme.
Uzlar

Uzlar, Orta Çağ'da Doğu Avrupa'da yaşayan bir Türk topluluğudur. Rus kroniklerinde Tork olarak bilinmektedirler. Orta Çağ Türk halklarının çoğu gibi Uzlar da Tengricilik inancına sahiptir.
Erken Dönem

Uzların kökeni Hazar Denizi'nin doğusunda yer alan Oğuz Yabgu Devleti'ne (750-1055) kadar uzanmaktadır. Oğuz Devleti, Hazar Kağanlığı'nın batı ve kuzeyinde komşusuydu. Oğuz-Hazar ilişkileri istikrarlı değildi. Oğuz Devleti, güçlü Hazar Kağanlığının kimi zaman müttefiki, kimi zaman düşmanı olmuştur. 10. yüzyılda bir grup Oğuz, Hazar ordusunda savaştı. Selçuk Bey'in babası Dukak da bunlardan biridir. Esas olarak rakip Türk kavmi olan Peçeneklere karşı savaşmışlardır. Hazar Kağanlığı dağıldıktan sonra, doğudan gelen Kıpçak akınları nedeniyle batıya doğru hareket etmek zorunda kaldılar.