İnsan ticareti
Genel bir bakış > Terimin kullanımı

İnsan ticaretinde mağdurlar gizlice uluslararası sınırlardan farklı ülkelere taşınabileceği gibi bu nakil kurbanın gönüllü talebi ile de olabilir ve genellikle insan ticareti ülkeye kaçak yollardan giren şahıslar veya ülkeye izinle girmiş kişilerdir. Elbette bu suçun aynı ülke içerisinde gerçekleşmesine de engel teşkil etmez. Ayrıca insan ticaretinde bir kuvvet kullanma tehdidi veya zorlama, kaçırma, hile, aldatma, nüfuzu kötüye kullanma, kişinin çaresizliğinden yararlanma ya da denetim yetkisi bulunan bir kişinin rızasının kazanılması için kazanç/çıkar sağlama yöntemleri kullanılmış olabilir. Bu nedenlerden dolayı insan ticareti ile insan kaçakçılığı birbirlerinden farklıdırlar. Avusturya ve İsveç ülkeleri tarafından kurulmuş olup, günümüzde 14 üye devletin oluşturduğu "Göç Politikaları Geliştirme Merkezi" (İngilizce: International Centre for Migration Policy Development)'ne göre insan kaçakçılığı hedef ülkenin ulusal göç yasalarının ihlali anlamına gelir ve kaçak kişinin haklarının ihlal edilmesini gerektirmez. Diğer taraftan insan ticareti ise zorlama veya istismar vb. yollar ile mağdurun haklarını ihlal ettiğinden dolayı kişiye karşı bir suçtur.
İnsan ticaretinde kişileri zorlayan eylemler, iradesine karşı düzenlenir ve sonuç olarak insan tacirinin veya başkalarının amaçlarına hizmet eden işler ya da işlemlerde kullanılırlar. Bu iş ve işlemler cinsel sömürüye bağlı ya da zorunlu çalışma türünde fiiller içerebilir. Ayrıca zorunlu çalışma yasal sözleşme yapılarak yapılandırılmış olabilir ancak ücret ödememe, düşük ücret ödeme ya da son derece sömürücü koşullarda çalıştırılma şekillerinde bir ortamda gerçekleşiyor olabilir. Hatta bazı durumlarda kurban mevcut borcunu ödeme imkânı bulunmamasına rağmen kurulan düzen ile borç köleliği kullanılarak sömürülüyor ve insan ticaretine maruz bırakılıyor olabilir.
Bağlı işgücü veya borç köleliği günümüzde muhtemelen işgücü ticaretinin en az bilinen biçimi olmasına rağmen, insanların köleleştirilmesinde kullanılan en yaygın yöntemlerden birisidir. Bir kişi bağlanarak aldığı krediyi geri ödemek için ödeme aracı olarak kendisinden işgücü talep edilir ve böylece kişi bağlı işçi haline gelir. Hatta borçları gelecek kuşaklar üzerine geçirilebilir. Ancak kurbanların ödeme için ürettikleri iş güçleri ve verdikleri hizmetler genellikle borçların yeniden düzenlenmesi amacıyla kullanılmaz. Genelde yapılan işin değeri, var olan toplam borcu ödemeye yetmez.
Zorla çalıştırma veya emek sömürüsü, mağdurların şiddet ya da diğer bazı ceza türlerinin tehdidi altında kendi iradesi doğrultusunda çalışmak zorunda kaldığı bir durumdur. Özgürlükleri sınırlandırılmıştır ve sahiplenilmişlerdir. Uluslararası Çalışma Örgütü'ne göre erkeklerin vasıfsız işler için insan ticaretine maruz kalma durumları bulunmaktadır ve küresel olarak bu durumun pazar payı 31 milyar dolar olarak hesaplanmıştır. Zorla şekilleri arasında yerel kölelik, tarım işçiliği, kötü çalışma şartlarına sahip fabrika veya bina işçiliği, yemek servisi, diğer hizmet sektörlerindeki emekler ya da dilencilik olabilir. Zorla çalıştırma neticesinde elde edilen işgücü ile üretilen bazı ürünlere şunlar örnek olarak verilebilir: kakao, tuğla, kahve, pamuk, altın ve diğer giyim eşyaları.
Uluslararası Göç Örgütü (IOM), insan ticareti mağdurlarına hizmet eden en büyük küresel sağlayıcıdır ve vaka raporlarında giderek artan sayılarda kurbanların zorla çalıştırılmasının söz konusu olduğu belirtilmiştir. 2012 yılında örgütün yaptığı çalışmada, 2010 yılında IOM raporlarında kurbanlarda ilk dönemde cinsel sömürü amaçlı insan ticaretinin yoğunluğu söz konusu iken daha sonra emek sömürüsünün bu olaydan daha fazla meydana geldiği tespitini yapmıştır.
Çocuk işçilik, çocukların fiziksel, zihinsel, ruhsal, ahlaksal ya da toplumsal gelişimi için zararlı olması muhtemel ve eğitimlerini engelleyen bir çalışma biçimidir. Uluslararası Göç Örgütü'ne (IOM) göre küresel kapsamda çocuk işçilerin sayısında son on yıl içerisinde düşüş gözlenmiş ve 3/1 oranında azaldığı rapor edilmiştir. 2000 yılında rapor edilen çocuk işçi sayısı 246 milyon iken 2012 yılında bu sayı 168 milyona düşmüştür. Aşağı Sahraaltı Afrikası'nda çocuk işçilerin görülme sıklığı artarken bu bölgeyi büyük sayılar ile Asya ve Pasifik izlemektedir.