stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Küresel Amaçlar (SKA) > Amaç 6: Temiz Su ve Sanitasyon

Ana madde: Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 6
"Temiz Su ve Sanitasyon", herkes için erişilebilir su ve atık su hizmetlerini ve sürdürülebilir su yönetimini güvence altına almak küresel amacıdır. Su kıtlığı, dünya genelinde insanların %40’tan fazlasını etkiliyor; iklim değişikliği sonucunda küresel ısınma nedeniyle, bu oranın daha da yükseleceği tahmin ediliyor. 1990 yılından itibaren 2,1 milyar insanın daha iyi su ve sıhhi koşullara erişmesi sağlanmış olmakla birlikte, güvenli içme suyu kaynaklarının azalması, tüm kıtaları etkileyen büyük bir sorun olarak değerlendirilir. 2011 yılında 41 ülke su sıkıntısı yaşamıştır; bunların 10’unda yenilenebilir temiz su kaynakları tükenmek üzeredir ve artık alternatif kaynakları kullanmak zorundalar 2050 yılına kadar, her dört insandan en az birinin, sık sık yaşanan su sıkıntısından etkileneceği tahmin edilmekte. 2030 yılına kadar herkesin güvenli ve erişilebilir içme suyuna kavuşmasını sağlamak için, altyapıya yatırım yapmak, sıhhi tesisleri inşa etmek ve her düzeyde hijyeni teşvik etmek gerekiyor.
"Temiz Su ve Sanitasyon" amacı kapsamında 8 hedef bulunmaktadır:
2030’a kadar herkesin güvenilir ve erişilebilir içme suyuna evrensel ve eşit biçimde erişiminin güvence altına alınması
2030’a kadar herkesin yeterli temizlik ve sıhhi koşullara eşit biçimde erişiminin sağlanması ve kadınların, kız çocuklarının ve kırılgan durumda olan kişilerin ihtiyaçlarına özel önem göstererek kamuya açık alanlarda dışkılamanın sona erdirilmesi
2030’a kadar kirliliği azaltarak, çöp boşaltmayı ortadan kaldırarak, zararlı kimyasalların ve maddelerin salınımını en aza indirgeyerek, arıtılmamış atık su oranını yarıya indirerek ve geri dönüşümü ve güvenli tekrar kullanımı küresel olarak ciddi ölçüde artırarak su kalitesinin yükseltilmesi
2030’a kadar bütün sektörlerde su kullanım etkinliğinin büyük ölçüde artırılması, su kıtlığı sorununu çözmek için sürdürülebilir tatlı su tedarikinin sağlanması ve su kıtlığından mustarip insan sayısının önemli ölçüde azaltılması
2030’a kadar uygun görüldüğünde sınır ötesi işbirliği yoluyla her düzeyde bütünleşik su kaynakları yönetimi uygulanması
2020’ye kadar dağları, ormanları, sulak alanları, nehirleri, akiferleri ve gölleri kapsayan su ekosistemlerinin korunması ve eski haline getirilmesi
2030’a kadar uluslararası işbirliğinin ve gelişmekte olan ülkelere su hasadı, tuzdan arındırma, su verimliliği, atık su arıtımı, geri dönüşüm ve tekrar kullanım teknolojileri gibi suyla ve sıhhi koşullarla ilgili faaliyetlerinde ve programlarında verilen kapasite geliştirme desteğinin artırılması
Yerel halkların su ve sıhhi koşullar yönetiminin geliştirilmesine katılımlarının desteklenmesi ve güçlendirilmesi
Küresel Amaçlar (SKA) > Amaç 7: Erişilebilir ve Temiz Enerji

Erişilebilir ve temiz enerji hedefi, herkes için karşılanabilir, güvenilir, sürdürülebilir ve modern enerjiye erişimi sağlamayı içerir. Fosil yakıtlara dayanan küresel ekonomi ve sera gazı emisyonlarının artması, iklim sistemimizde çok büyük değişiklikler yaratıyor. Bu değişiklikler de tüm kıtaları etkiliyor. Temiz enerjinin teşvik edilmesi, 2011 yılı itibarıyla küresel enerjinin %20’den fazlasının yenilenebilir kaynaklardan üretilmesini sağlamıştır. Yine de, her beş insandan birinin elektriğe erişimi yok; ve talep artmaya devam ettikçe, dünya genelinde yenilenebilir enerji üretiminde büyük bir artış gerekecek. 2030 yılına kadar erişilebilir enerjiye herkesin kavuşmasını sağlamak için güneş, rüzgar ve termal gibi temiz enerji kaynaklarına yatırım yapmak gerekiyor. Gelişmekte olan ülkelerin tümünde temiz enerji sağlayacak altyapının genişletilmesi ve teknolojinin yükseltilmesi, hem büyümeyi teşvik edebilecek hem de çevreye katkıda bulunabilecek kritik önem taşıyan bir hedeftir.
"Erişilebilir ve Temiz Enerji" amacı kapsamında 5 hedef bulunmaktadır:
2030’a kadar uygun fiyatlı, güvenilir ve modern enerji hizmetlerine evrensel erişimin sağlanması
2030’a kadar yenilenebilir enerjinin küresel enerji kaynakları içindeki payının önemli ölçüde artırılması
2030’a kadar küresel enerji verimliliği ilerleme oranının iki katına çıkarılması
2030’a kadar yenilenebilir enerjiyi, enerji verimliliğini ve gelişmiş ve daha temiz fosil yakıt teknolojisini kapsayan temiz enerji araştırmaları ve teknolojilerine erişimi kolaylaştırmak için uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi ve enerji altyapısı ve temiz enerji teknolojisi alanlarına yatırımın teşvik edilmesi
2030’a kadar özellikle en az gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan küçük ada devletleri ve karayla çevrili gelişmekte olan ülkeler olmak üzere gelişmekte olan ülkelerde, bu ülkelerin destek programları çerçevesinde herkese modern ve sürdürülebilir enerji hizmetleri sunabilmek için altyapının genişletilmesi ve teknolojinin geliştirilmesi
Küresel Amaçlar (SKA) > Amaç 10: Eşitsizliklerin Azaltılması

Ülkeler içinde ve arasında eşitsizlikleri azaltmak. Gelir eşitsizliği, küresel çözümler isteyen küresel bir sorundur. Çözüm, mali piyasalar ve kurumların düzenlenmesi ve izlenmesini iyileştirmeyi, kalkınma yardımları ve doğrudan yabancı yatırımları en çok ihtiyaç duyulan bölgelere yönlendirmeyi içerir. İnsanların güven içinde göç ve hareket etmesini sağlamak da, büyüyen eşitsizliğin azaltılmasında önemlidir.
"Eşitsizliklerin Azaltılması" amacı kapsamında 10 hedef bulunmaktadır:
2030’a kadar nüfusun tabandaki yüzde 40 içinde bulunan kesiminin gelirinin ulusal ortalamadan daha yüksek bir oranda, devamlı olarak artmasının ve sürdürülmesinin sağlanması
2030’a kadar yaşa, toplumsal cinsiyete, engelliliğe, ırka, etnik kökene, dine, ekonomik ya da başka bir statüye bakılmaksızın herkesin güçlendirilmesi ve sosyal, ekonomik ve siyasi olarak kapsanmasının desteklenmesi
Ayrımcılığa dayalı yasaların, politikaların ve uygulamaların ortadan kaldırılması ve bu bağlamda uygun mevzuatın, politikaların ve eylemlerin desteklenmesi yoluyla eşit fırsatlar sunulması ve eşitsizliklerin azaltılması
Özellikle mali, ücret ve sosyal koruma politikaları olmak üzere politikaların benimsenmesi ve eşitliğin giderek daha çok sağlanması
Küresel finans piyasalarının ve kurumlarının düzenlenmesi ve denetlenmesinin geliştirilmesi ve bu tür düzenlemelerin hayata geçirilmelerinin güçlendirilmesi
Daha etkili, güvenilir, hesap verebilir ve meşru kurumların var olması için küresel uluslararası ekonomi ve finans kurumlarındaki karar verme süreçlerinde gelişmekte olan ülkelerin daha iyi temsilinin sağlanması ve seslerinin duyurulması
Planlı ve iyi yönetilen göç politikalarının uygulanmasıyla insanların sistemli, güvenli, düzenli ve sorumlu göçlerinin ve yer değiştirmelerinin kolaylaştırılması
Dünya Ticaret Örgütü  anlaşmalarına uygun olarak, özellikle en az gelişmiş ülkeler olmak üzere gelişmekte olan ülkeler için özel ve farklı muamele ilkesinin uygulanması
Özellikle en az gelişmiş ülkeler, Afrika ülkeleri, gelişmekte olan küçük ada devletleri ve karayla çevrili gelişmekte olan ülkeler olmak üzere ihtiyacın en fazla olduğu ülkelere, ulusal plan ve programlarına göre, doğrudan yabancı yatırımı da kapsayan nakit akışlarının ve resmi kalkınma yardımlarının teşvik edilmesi
2030’a kadar göçmen havaleleri işlem maliyetlerinin yüzde 3’ün altına indirilmesi ve maliyeti yüzde 5’ten yüksek olan havale koridorlarının ortadan kaldırılması
Küresel Amaçlar (SKA) > Amaç 11: Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar

Ana madde: Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 11
Şehirleri ve insan yerleşimlerini kapsayıcı, güvenli, dayanıklı ve sürdürülebilir kılmak. Aşırı yoksulluk genellikle kentsel alanlarda yoğunlaşıyor; ulusal ve yerel yönetimler, bu alanlarda artan nüfusu barındırmak için çaba veriyor. Kentleri güvenli ve sürdürülebilir kılmak demek, güvenli ve erişilebilir konut sağlamak, gecekonduları dönüştürmek anlamına gelir. Ayrıca, toplu taşımacılığa yatırım yapmak, kamusal yeşil alanlar yaratmak, kentsel planlama ve yönetimi hem katılımcı hem de kapsayıcı olacak şekilde iyileştirmek anlamına da gelir.
"Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar" amacı kapsamında 10 hedef bulunmaktadır:
2030’a kadar herkesin yeterli, güvenli ve uygun fiyatlı konutlara ve temel hizmetlere erişiminin sağlanması ve gecekondu  mahallelerinin iyileştirilmesi
2030’a kadar özellikle kırılgan durumda olan insanların, kadınların, çocukların, engellilerin ve yaşlıların ihtiyaçlarına özel önem gösterilerek, yol güvenliğinin geliştirilmesi, özellikle toplu taşıma sisteminin geliştirilmesiyle herkesin güvenli, uygun fiyatlı, erişilebilir ve sürdürülebilir ulaşım sistemlerine erişiminin sağlanması
2030’a kadar bütün ülkelerde kapsayıcı ve sürdürülebilir kentleşmenin geliştirilmesi ve katılımcı, entegre ve sürdürülebilir insan yerleşimlerinin planlanması ve yönetilmesi için kapasitenin güçlendirilmesi
Dünyanın kültürel ve doğal mirasının korunması ve gözetilmesi çabalarının artırılması
2030’a kadar yoksulların ve kırılgan durumdaki insanların korunması temel alınarak suyla ilgili afetleri de kapsayan afetler nedeniyle küresel gayri safi yurt içi hasılayla ilgili doğrudan ekonomik kayıpların önemli oranda düşürülmesi ve ölümlerin ve etkilenen insan sayısının önemli ölçüde azaltılması
2030’a kadar hava kalitesine ve belediye atık yönetimi ve diğer atık yönetimlerine özel önem göstererek kentlerin kişi başına düşen olumsuz çevresel etkilerinin azaltılması
2030’a kadar özellikle kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve engellilerin güvenli, kapsayıcı ve erişilebilir yeşil alanlara ve kamu alanlarına evrensel erişimlerinin güvence altına alınması
Ulusal ve bölgesel kalkınma planlamasını güçlendirerek kentsel, kent çevresindeki ve kırsal alanlar arasındaki olumlu ekonomik, sosyal ve çevresel bağlantıların desteklenmesi
2020’ye kadar kapsamaya, kaynak etkinliğine, iklim değişikliğine uyuma ve afetlere karşı dayanıklılığa yönelik entegre politikaları ve planları benimseyen ve uygulayan şehirlerin ve insan yerleşimlerinin sayısının önemli ölçüde artırılması ve Sendai Afet Riskini Azaltma Çerçeve Eylem Planı 2015-2030 doğrultusunda bütüncül bir afet risk yönetiminin her düzeyde geliştirilmesi ve uygulanması
En az gelişmiş ülkelerin finansal ve teknik yardım aracılığıyla yerel malzemeler kullanarak sürdürülebilir ve dayanıklı binalar inşa etmelerinin desteklenmesi
Küresel Amaçlar (SKA) > Amaç 13: İklim Eylemi

İklim Eylemi, iklim değişikliği ve etkileri ile mücadele için acilen eyleme geçmeyi ifade eder. Birleşmiş Milletler, iklim değişikliğini kalkınmaya karşı en büyük tehdit olarak ilan ederken, Dünya Ekonomik Forumu bunu "dünyamız için ciddi bir varoluşsal risk" olarak nitelendirmiştir. İklim değişikliğinin etkisi sıcaklıklardaki artıştan ibaret değil. Kuraklık, seller, şiddetli kasırgalar gibi aşırı hava olaylarının sıklığı ve etkisinde artış, okyanus ve deniz suyu seviyelerinde yükselme, okyanusların asit oranlarında artış, buzulların erimesi gibi etkenler sonucunda bitkiler, hayvanlar ve ekosistemlerin yanı sıra insan toplulukları da ciddi risk altındadır.
"İklim Eylem" amacı kapsamında 5 hedef bulunmaktadır:
İklimle ilgili tehlikelere ve doğal afetlere karşı dayanıklılığın ve uyum kapasitesinin bütün ülkelerde güçlendirilmesi
İklim değişikliğiyle ilgili önlemlerin ulusal politikalara, stratejilere ve planlara entegre edilmesi
İklim değişikliğini azaltma, iklim değişikliğine uyum, etkinin azaltılması ve erken uyarı konularında eğitimin, farkındalık yaratmanın ve insani ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesi
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf olan gelişmiş ülkeler tarafından üstlenilen, anlamlı azaltım eylemleri ve uygulamada şeffaflık bağlamında, gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçlarını ele almak için 2020’ye kadar yıllık 100 milyar doların ortaklaşa seferber edilmesi taahhüdünün uygulanması ve Yeşil İklim Fonu'nun sermayelendirme yoluyla olabildiğince kısa sürede tam olarak faaliyete geçirilmesi
Kadınlara, gençlere, yerel topluluklara ve dışlanmış gruplara odaklanarak en az gelişmiş ülkelerde ve gelişmekte olan küçük ada devletlerinde iklim değişikliğiyle ilgili etkili planlama ve yönetim kapasitesini artıracak mekanizmaların desteklenmesi
Küresel Amaçlar (SKA) > Amaç 16: Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar

Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar hedefi; Sürdürülebilir kalkınma için barışçıl ve kapsayıcı toplumlar tesis etmek, herkes için adalete erişimi sağlamak ve her düzeyde etkili, hesap verebilir ve kapsayıcı kurumlar oluşturmak anlamına gelir. Yüksek şiddette silahlı çatışma ve güvensizlik, ülkenin kalkınması üzerinde yıkıcı etkiye sahiptir; ekonomik büyümeyi etkiler ve çoğunlukla nesiller boyu sürebilen haksızlıklar yaratır. Çatışmanın olduğu veya hukukun üstünlüğünün olmadığı yerlerde cinsel şiddet, suç, istismar ve işkence de yaygındır; ve ülkeler, en çok risk altında olanları korumak için önlem almak zorundadır. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, şiddetin her biçimini önemli ölçüde azaltmayı, çatışma ve güvensizliğe kalıcı çözümler bulmak için hükûmetler ve toplumlar ile birlikte çalışmayı hedefliyor.
"Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar" amacı kapsamında 12 hedef bulunmaktadır:
Şiddetin tüm biçimlerinin ve şiddete bağlı ölüm oranlarının her yerde büyük ölçüde azaltılması
Çocuk istismarının, sömürüsünün, ticaretinin ve çocuklara karşı şiddet ve işkencenin her türünün sona erdirilmesi
Hukukun üstünlüğünün ulusal ve uluslararası düzeylerde geliştirilmesi ve herkesin adalete eşit biçimde erişiminin güvence altına alınması
2030’a kadar yasa dışı para ve silah akışının büyük ölçüde azaltılması, çalınan varlıkların geri alınmasının güvence altına alınması ve organize suçun her türüyle mücadele edilmesi
Yolsuzluk ve rüşvetin tüm biçimlerinin önemli ölçüde azaltılması
Her düzeyde etkili, hesap verebilir ve şeffaf kurumlar kurulması
Her düzeyde duyarlı, kapsayıcı, katılımcı ve temsil edici karar verme mekanizmalarının oluşturulması
Gelişmekte olan ülkelerin küresel yönetişim kurumlarına katılımlarının sağlanması ve güçlendirilmesi
2030’a kadar herkese doğum kaydı dâhil yasal kimlik kazandırılması
Ulusal mevzuata ve uluslararası anlaşmalara uygun olarak bilgiye kamu erişiminin sağlanması ve temel özgürlüklerin korunması
Özellikle gelişmekte olan ülkelerde şiddeti önlemek ve terör ve suçla mücadele etmek için her düzeyde kapasite geliştirilmesi adına ilgili ulusal kurumların uluslararası iş birliği yoluyla ilgili ulusal kurumların güçlendirilmesi
Sürdürülebilir kalkınma için ayrımcılık gözetmeyen yasa ve politikaların ilerletilmesi ve uygulanması
Örnek Çalışmalar > Kurum & Kuruluşlar

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları alanında çalışan bazı kurum ve kuruluşlar şunlardır:
Uluslararası Sürdürülebilir Kalkınma Enstitüsü (IISD), insanların ve gezegenin geliştiği bir dünya yaratmak için çalışan ödüllü bağımsız bir düşünce kuruluşudur.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Türkiye Temsilciliği, dünyayı ve insanlığı etkileyen önemli konu başlıklarında bireyleri ve kurumları eyleme teşvik etmek amacıyla 17 maddeden oluşan "Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları"nın savunuculuğunu üstlenmeleri için toplumda başarılarıyla öne çıkan isimlerle iş birliği yapar.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Türkiye’de Mülteciler ve Ev Sahibi Topluluklar için İnsana Yakışır İş Fırsatları Projesi’ni ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği için de Kadınlar için Daha Çok ve Daha İyi İşler Programı’nı yürütür.
Hedefler için İş Dünyası Platformu, özel sektörün, sürdürülebilir kalkınma amaçlarını desteklemek ve yeni ortaklıklar kurmak üzere başlattığı ortak eylem platformudur. Tüm paydaşlarını Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nı gözeterek çalışma ve sürdürülebilir kalkınma perspektifiyle büyüyen geleceğin ekonomisinin içinde yer alabilmeleri için güçlendirecek adımlar atar.
Örnek Çalışmalar > Dernek & Vakıf

Türkiye'de, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları alanında çalışmalar yapan bazı dernek ve vakıflar şunlardır:
Temel İhtiyaç Derneği (TİDER), Türkiye’deki gıda bankası sistemlerinden biri olarak faaliyet gösteriyor. TİDER, bağışlanmış gıda, giysi, temizlik ve hijyen ürünlerini toplayan, ayrıştıran, depolayan ve ihtiyaç sahiplerine dağıtan bir sivil toplum örgütlenmesi. Bugün dünya genelinde 30.000’e yakın gıda bankası, 6,5 milyon kişiye 540 bin ton gıda dağıtıyor ve çalışmalarına devam ediyor.
İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye), Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi’nin (WBCSD- World Business Council for Sustainable Development) Türkiye’deki bölgesel ağı ve iş ortağı, bu iş birliğinin beraberinde getirdiği sürdürülebilirlik birikimini de çalışma grupları faaliyetleri aracılığıyla üyeleriyle ve çeşitli platformlarda paydaşlarıyla paylaşır.
Örnek Çalışmalar > Sosyal Girişim

Türkiye'de, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları alanında çalışmalar yapan bazı sosyal girişimler şunlardır:
Satılamayan gıdaların değerlendirilmesine yardım eden, atıl ürünleri ekonomiye, çevreye ve topluma kazandıran Fazla Gıda sosyal girişimi, Küresel Amaçlar içinden "İklim Eylemi", "Açlığa Son" ve "Sorumlu Üretim ve Tüketim" amaçlarını odağına alarak çalışmalarını devam ettiriyor.
Akıllı atık toplama yönetim sistemi olan Evreka, dünyada da 20 ülkede aktif olarak faaliyet gösterir. "Erişilebilir ve Temiz Enerji", "Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı", "Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar" ve "Sorumlu Üretim ve Tüketim" amaçları odağında çalışmalarına devam ediyor.
Özel eğitim ihtiyacı olan çocuklara yönelik hazırlanmış eğitsel oyunlar üreten Otsimo, “Nitelikli Eğitim” ve “Eşitsizliklerin Azaltılması” amaçlarını odağına alıyor.
Öğrenci ve burs veren arasında çevrimiçi platform üzerinden kolay, ulaşılabilir, güvenilir ve sürdürülebilir bir ilişki kurulmasını sağlayan E-Bursum, “Eşitsizliklerin Azaltılması” küresel amacı için çalışmalarına devam ediyor.
Örnek Çalışmalar > Sosyal Etki

Birleşmiş Milletler, iklim değişikliğini kalkınmaya karşı en büyük tehdit olarak ilan etmiş; Dünya Ekonomik Forumu bunu “dünyamız için ciddi bir varoluşsal risk” olarak nitelendirmiştir. İklim değişikliğinin etkisi sıcaklıklardaki artıştan ibaret değil. Kuraklık, seller, şiddetli kasırgalar gibi aşırı hava olaylarının sıklığı ve etkisinde artış, okyanus ve deniz suyu seviyelerinde yükselme, okyanusların asit oranlarında artış, buzulların erimesi gibi etkenler sonucunda bitkiler, hayvanlar ve ekosistemlerin yanı sıra insan toplulukları da ciddi risk altındadır.
Her yıl en az 8 milyon ton plastik okyanusa atılmaktadır. Bir tahmine göre 2050 yılında okyanustaki plastik miktarı balık miktarını aşacaktır. Mikroplastikler deniz canlıları tarafından yenmeleri sebebiyle özel bir öneme sahiptir, deniz ürünleri tüketen insanlarda bu mikroskobik parçacıklar mideden vücudun diğer kısımlarına taşınabilmektedir. Deniz ve kıyı kaynakları ve sanayisinin yıllık 3 trilyon ABD Doları olduğu tahmin edilmektedir. Bu sayı küresel GSYİH’in %5’ine tekabül etmektedir. Ayrıca plastiklerden direkt olarak gelen kurşun, kadmiyum ve cıva elementleri balıkların çoğunda bulunmaktadır. Bazı plastiklerde bulunan etilhekzil ftalat (DEHP) kanserojendir. Bu kimyasal maddelerin meme ve prostat kanseri, erken ergenlik, düşük doğum ağırlığı, şeker hastalığı, metabolizma bozuklukları, üreme sorunları ve cinsel isteksizlik gibi hastalık ve sorunlara yol açtığına dair kanıtlar bulunmuştur.
Tüketim alışkanlıklarında yapılacak basit değişiklikler dahi toplum için önemli sonuçlar doğurabilir. Örneğin, her yıl üretilen gıdanın üçte biri, bir diğer deyişle 1 trilyon dolar değerinde 1,3 milyar ton yiyecek çöpe atılıyor. Bunların bir kısmı üretim, satış ve nakliyat sırasında gerçekleşiyor ve şirketlerin bu duruma çare bulması gerekiyor. Tüketicilere baktığımızda ise enerji tüketiminin yüzde 29ʼunun evlerde gerçekleştiğini, karbondioksit salınımının yüzde 21ʼinin evlerdeki faaliyetlerden kaynaklandığı görülüyor. Eğer dünya genelinde herkes enerji tasarruflu lambalara yönelse Dünya genelinde yılda 120 milyar dolar tasarruf sağlanacak.
Küresel Amaçlar ve 2030 > Küresel Amaçlar için Türkiye'nin Durumu

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın 2015 yılında yayınlanmasının ardından her yıl Sustainable Development Solutions Network (SDSN) ve the Bertelsmann Stiftung, ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları bağlamındaki durumlarını analiz eden bir rapor yayınlamaktadır. Raporda, Türkiye'nin 2023 küresel sıralamasında 156 ülke arasında 72. olarak, OECD ülkeleri arasında Kolombiya ve Meksika'yı geride bırakmıştır.
| Amaç | Amaç | Gösterge (2023) | Gösterge (2023) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Yoksulluğa Son |  | Zorluklar devam ediyor, SKA'lara ulaşma yolunda ilerliyor |
| 2 | Açlığa Son |  | Önemli zorluklar devam ediyor, durağan |
| 3 | Sağlık ve Kaliteli Yaşam |  | Önemli zorluklar devam ediyor, orta derecede iyileşiyor |
| 4 | Nitelikli Eğitim |  | Önemli zorluklar devam ediyor, SKA'lara ulaşma yolunda ilerliyor |
| 5 | Toplumsal Cinsiyet Eşitliği |  | Büyük zorluklar devam ediyor, durağan |
| 6 | Temiz Su ve Senitasyon |  | Önemli zorluklar devam ediyor, orta derecede iyileşiyor |
| 7 | Erişilebilir ve Temiz Enerji |  | Zorluklar devam ediyor, orta derecede iyileşiyor |
| 8 | İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme |  | Büyük zorluklar devam ediyor, durağan |
| 9 | Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı |  | Büyük zorluklar devam ediyor, orta derecede iyileşiyor |
| 10 | Eşitsizliklerin Azaltılması |  | Büyük zorluklar devam ediyor, durağan |
| 11 | Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar |  | Önemli zorluklar devam ediyor, durağan |
| 12 | Sorumlu Üretim ve Tüketim |  | Önemli zorluklar devam ediyor, orta derecede iyileşiyor |
| 13 | İklim Eylemi |  | Büyük zorluklar devam ediyor, durağan |
| 14 | Sudaki Yaşam |  | Büyük zorluklar devam ediyor, orta derecede iyileşiyor |
| 15 | Karasal Yaşam |  | Büyük zorluklar devam ediyor, durağan |
| 16 | Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar |  | Büyük zorluklar devam ediyor, durağan |
| 17 | Amaçlar İçin Ortaklıklar |  | Önemli zorluklar devam ediyor, durağan |
Rapor Türkiye'yi SKA’lar ve alt hedeflerinin göstergeleri üzerinden inceliyor ve her bir SKA için yeterlilik analizine yer veriyor. 
Türkiye'deki 23,4 milyon hektar tarım alanından, sadece yaklaşık 5 milyon hektar sulanan tarımı barındırıyor, ayrıca yağışların düşüşü tarımı büyük ölçüde etkiliyor. Bu nedenle, iklim değişikliğinin tarım sektörüne getirdiği tehdidin ele alınması gerekiyor. Aynı zamanda kuraklığın önlenmesi için de çalışmaların yapılması ve yapılan çalışan ve projelerin desteklenmesi gerekiyor.
Her ülke gibi Türkiye’nin de SKA’ların ilerleme sürecinin takibi ve gözden geçirilip raporlanması sürecini kontrol ediyor olması gerekiyor. Sürdürülebilirlik alanında kurumların, (özellikle özel sektörün) gençlere yönelik projelerinin kısıtlı sayıda olması, üniversitelerde Sürdürülebilir Kalkınma alanında çalışan ve gençleri bu alanda temsil edebilecek, onları birleştirecek harekete geçirebilecek bir yapının eksik olması sebebiyle SKA alanında çalışmaların eksikliği görülüyor.
Araştırma ve Raporlar

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları 2020 Raporu 29 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
TC Cumhurbaşkanlığı: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Değerlendirme Raporu(2019) 2 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Sürdürülebilir Tarım: Türkiye’de ve Dünyada Güncel Durum
TC Cumhurbaşkanlığı: 2020 BM Yüksek Düzeyli Siyasi Forum Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları 2018-2020 Türkiye Gelişmeleri
UNDP Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi 2020
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO): “EYLEMLERİMİZ GELECEĞİMİZDİR” Rehberi 2019
BM: Covid 19 ve Kadın Raporu 4 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
COVID-19 ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri
Geçici Temel Gelir: Gelişmekte Olan Ülkelerdeki Yoksul ve Kırılgan İnsanları Korumak” Raporu 7 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Temmuz 2020
Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Raporu 2020
UN Tüm Kaynak Arşivi
2019 Enerji Raporu
UN Women: Sürdürülebilir Kalkınma için Cinsiyet Eşitliği ve İklim Eylemi Bildirisi
Değişen Çalışma Dünyası Raporu
İş ve Sosyal Yaşam 2020 Trendleri
Yeşil Ekonomide İnsana Yakışır İşler: Türkiye'den İyi Örnekler Vaka Çalışması, ILO, 2015
Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar Masası Raporu
Türkiye’deki Sivil Toplum Kuruluşları
SDG Knowledge Hub