Bademler, Urla
Tarihçe

Köy, 19. yüzyıldan itibaren yerleşik düzene geçen konar-göçer Tahtacı Türkmenleri tarafından kuruldu. Bademler çevresine gelen ilk aileler, önce Ulamış köyüne yakın bir tepeye yerleşmiş, köyün şimdiki yerinin yerleşim için daha uygun olduğunu fark edince, o zamanlar birkaç badem ağacının bulunduğu tepeye çadırlarını kurmuştur. Köy, tepedeki badem ağaçlarından ötürü Bademler olarak adlandırıldı.
Başlangıçta 12 çadırdan oluşan yerleşime Tahtacılar 1923'ten itibaren gruplar halinde yerleşti. Eski harfler ile yazılmış 1928 tarihli köy listesinde adı, Bademler (بادەملر) olarak geçen köy, o tarihte  Urla kazasının merkez nahiyesine bağlı 19 köyden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında aynı idari statüye sahip olan köyün nüfusu 602 kişiden oluşuyordu.
Köyde seyirlik tiyatro oyunları oynandığını gören yedek subay öğretmen Mustafa Anarat'ın, 1933 yılında ilkokul öğrencilerine Aka Gündüz'ün "Yarım Osman" oyununu oynatması ile Bademler'de bir tiyatro geleneği başlamış ve Bademler, Türkiye'de ilk köy tiyatrosunun kurulduğu köy  olmuştur. Başlangıçta köy meydanında, okulda, depoda oyunlarını sergileyen Bademler Köy Tiyatrosu için 1969'da köy halkı, kendi imkanları ile bir tiyatro binası inşa etmiştir; tiyatroda her yıl düzenli olarak oyun sergilenmeye devam edilir.
1960'lara kadar köy halkı zeytin, tütün tarımı, palamutçuluk  yapmakta, ayrıca taşımacılık ve yakın köylerde rençberlikle uğraşmakta idi. Susuzluk sorunu nedeniyle büyük sıkıntı yaşanan Bademli'de 1962 yılında Necati Cumalı'nın bir hikayesinden uyarlanan Susuz Yaz  adlı film çekildi. Susuz Yaz, Berlin Film Festivali'nde aldığı ödülle Türk sinema tarihine uluslararası ödül alan ilk Türk filmi olarak geçti.
1962’de Mahmut Türkmenoğlu önderliğinde Türkiye'nin ilk köy kooperatifi olan Bademler Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi kuruldu. Kooperatifin kurulması ile yeni iş alanları açıldı ve Almanya'ya işçi olarak gitme fırsatları doğdu. Kooperatif aracılığıyla yaklaşık 100 aile Almanya’ya göç etti. Köyde kalanlar su kuyuları, kooperatif seraları açtılar; bu çalışmalar 1972 yılından itibaren sulu tarıma  geçişi hızlandırdı; sebze üretimi yapılmaya başladı. 1970’li yıllarda halk ilkbahar ve yaz mevsiminde tütün ve bahçe tarımı ile uğraşmakta, sonbahar ve kış mevsimlerinde zeytin, hayvancılık ve bakım işleri yapmakta idi.
Kooperatif yöneticileri, 1981 yılında göletin hizmete girmesi üzerine sebze üretiminden çiçekçiliğe geçti. Kesme çiçek üretimi köyün önemli bir gelir kaynağı haline geldi. İhracata yönelik olarak ürünlerini çeşitlendirdi. Kesme çiçekten saksı çiçek üretimine geçildi. Köyde üretilen lilyum, karanfil, frezya, şebboy ve kasımpatı gibi çiçekler yurtdışı pazara sunuldu.
1985 sonrasında Bademler köyüne Türkiye'nin  İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden göçler oldu. Köy çevresindeki site yapılaşmasına bağlı olarak nüfus 2000-2010 yılları arasında çok hızlı arttı.
1989’da Kültür ve Sanat Derneği kuruldu. Dernek kısa film ve belgesel yarışmaları, konserler düzenleyerek, tiyatro oyunlar sergileyerek, film gösterimleri gerçekleştirerek köyün kültürel ve sosyal hayatınını canlandırdı.
1990'da Bademli köyü doğumlu arkeolog Mustafa Baran'ın çabaları ile  kendi çocukluğunun geçtiği evde bir oyuncak galerisi kuruldu.  Yerleşik hayata geçmiş Yörüklerden derlenen, köyün çocukları tarafından ve Baran tarafından üret oyuncaklar içeren koleksiyonun çoğunluğu  toprak, ahşap ve ağaç tohumlarından yapılan oyuncaklar ile bez bebeklerden oluşur.
2007 yılında  köy meydanında Pazar günleri köy pazarı kurulmaya başladı ve köy için bir ekonomik getiri sağladı.
Köy, 2012'de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yaptığı Türkiye genelindeki yarışma sonucuda ‘En Temiz Köy’ unvanını kazandı.
23 Nisan 2024'te köyde Sabiha Tansuğ'un Anadolu giyimleri koleksiyonunu içeren Etnografya Sergisi ile Musa Baran Çocuk Oyuncakları Sergisini yeni bir binada hizmete açıldı.
Okuma-yazma oranının % 100 olduğu köyde  İzmir Halk Kütüphanesi'nin bir şubesi bulunur.