stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Andrew Wiles

| Sir Andrew Wiles KBE FRS |
| --- | --- |
Wiles, 2005 yılında Institute for Advanced Study'de Pierre Deligne için düzenlenen 61. doğum günü konferansında
Doğum: Andrew John Wiles 11 Nisan 1953 (71 yaşında) Cambridge, İngiltere, Birleşik Krallık
Milliyet: Britanyalı
Eğitim: King's College School, Cambridge The Leys School
Mezun olduğu okul(lar):  Oxford Üniversitesi (MA)  Cambridge Üniversitesi (PhD) 
Tanınma nedeni: Yarı kararlı eliptik eğriler için Taniyama-Shimura varsayımının kanıtlanması ve böylece Fermat'ın Son Teoreminin ispatlanması Iwasawa teorisinin temel varsayımının kanıtlanması
Ödüller:  Whitehead Ödülü (1988)  Rolf Schock Ödülü (1995)  Ostrowski Ödülü (1995)  Fermat Ödülü (1995)  Wolf Ödülü (1995/6)  Royal Medal (1996)  NAS Award in Mathematics (1996)  Foreign Associate of the National Academy of Sciences (1996)  Cole Ödülü (1997)  MacArthur Fellowship (1997)  Wolfskehl Ödülü (1997)  IMU Silver Plaque (1998)  Kral Faysal Uluslararası Bilim Ödülü (1998)  Shaw Ödülü (2005)  Abel Ödülü (2016)  Copley Madalyası (2017)  De Morgan Madalyası (2019) 

Kariyeri
Dalı: Matematik
Çalıştığı kurumlar:  Oxford Üniversitesi  Princeton Üniversitesi 
Tez: Reciprocity Laws and the Conjecture of Birch and Swinnerton-Dyer (1979)
Doktoradanışmanı: John Coates
Doktora öğrencileri:  Manjul Bhargava  Brian Conrad  Ehud de Shalit  Fred Diamond  Ritabrata Munshi  Karl Rubin  Christopher Skinner  Richard Taylor  Vinayak Vatsal 
 

Sir Andrew John Wiles, KBE, FRS, (d. 11 Nisan 1953), İngiliz matematikçi. Oxford Üniversitesi'nde Royal Society araştırma profesörüdür.
11 Nisan 1953 tarihinde Cambridge - İngiltere'de doğmuştur. 1974 yılında Cambridge Üniversitesi'nde tamamladığı lisans eğitiminin ardından, 1979'da yine aynı okulda doktora çalışmasını yaptı. Hâlen ABD'de Princeton Üniversitesi'nde profesör olarak görev yapmaktadır.
"Herhangi x, y ve z pozitif tamsayıları için,  x^{n}+y^{n}=z^{n} ifadesini sağlayan ve 2'den büyük bir n doğal sayısı  yoktur" biçimindeki Fermat'ın Son Teoremi olarak bilinen matematik problemini, 1637 yılında ortaya atılmasından 357 yıl sonra, 1994'te Richard Taylor ile birlikte çözmesiyle ünlenmiştir.
10 yaşındayken yerel halk kütüphanesinde bir matematik kitabında karşılaştığı Fermat'ın Son Teoremi çok ilgisini çekmişti. Belki de matematikçi olmasına yol açan bu problemi çözmek için çalışmaya daha o yıllarda başladı.
Ödülleri

Schock Ödülü (1995)
Royal Society of London tarafından verilen Madalya - (1996)
Cole Ödülü (1996)
Wolf Ödülü (1996)
Kral Faysal Ödülü (1998)
Clay Araştırma Ödülü (1999)
Britanya İmparatorluğu Şövalyeliği (2000)
Shaw Ödülü (2005)
Abel Ödülü (2016)
Copley Madalyası (2017)
Ağustos Ayaklanması

Ağustos Ayaklanması, (Gürcüce: აგვისტოს აჯანყება, agvistos adjanq’eba) 28 Ağustos ve 5 Eylül 1924 tarihleri arasında Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde gerçekleşen Sovyetler Birliği karşıtı bir ayaklanmadır. Ayaklanma başarısız olmuş ve Sovyet Hükûmeti ülkeye egemen olmuştur.
Arka plan

Kızıl Ordu, 25 Şubat 1921'de Gürcistan'ın başkenti Tiflis'in denetimini eline aldı. Ardından bir Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ilan edildi ve Menşevik hükûmeti sürgüne gönderildi.
Gürcistan'ın Sovyet bölgelerinin büyük bir bölümünü 13 Ekim 1921'de imzalanan Kars Antlaşması sonucunda Türkiye'ye, bir kısım topraklarını da Rusya SFSC, Ermenistan SSC ve Azerbaycan SSC'ne bırakmaya zorlanmalarının üzerine, Sovyetleştirme politikaları ve çeşitli şikâyetlere konu olan icraatlar, yeni rejime karşı yaygın bir muhalefet başlatmıştı.
İsyan

Gürcistan'ın Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını elde etmeyi amaçlayan ayaklanma, (Menşevik) Gürcistan Sosyal Demokrat Partisi'nin başkanlığında bir anti-Sovyet siyasi örgütler bloğu olan Bağımsız Gürcistan Komitesi tarafından yönetildi. 1921 başlarında Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti aleyhindeki askerî seferi sırasında Sovyet Rusya Kızıl Ordusunun Gürcistan'da kurduğu Bolşevik rejime karşı üç yıllık bir mücadelenin doruk noktasını temsil ediyordu.
Sonuçlanması

Gürcü Bolşeviklerinin emri altındaki Kızıl Ordu ve Çeka birlikleri Josef Stalin ve Grigol Orconikidze ayaklanmayı bastırdılar ve düzenledikleri kitlesel baskınlarda binlerce Gürcistan vatandaşını öldürd]ler. Ağustos ayaklanması, ilk dönem Sovyet hükûmetine karşı gerçekleştirilen en büyük ayaklanmalardan biri oldu ve başarısızlıkla sonuçlanması, Gürcistan'da Sovyet yönetiminin kesin bir egemenliğini göstermiş oldu.
Muhalefet tarafında savaşta 3.000 ilâ 3.500 kişinin öldüğü, toplam ölü sayısının ise idamlarla birlikte 7.000 ilâ 10.000 arasında olduğu tahmin ediliyor. Yaklaşık 20.000 kişi Sibirya ve Orta Asya çöllerine gönderildi. Komünizmin Kara Kitabı'nda (Harvard Üniversitesi Yayınları, 1999) yazılan en son hesaplara göre, 29 Ağustos'tan 5 Eylül'e kadar 12.578 kişi öldürüldü.
Konuyla ilgili yayınlar

Knight, Amy W. (1993). Beria: Stalin's First Lieutenant (İngilizce). Princeton, New Jersey: Princeton Üniversitesi Yayınları. ISBN 978-0-691-01093-9.
Jones, Stephen F. (Ekim 1988). "The Establishment of Soviet Power in Transcaucasia: The Case of Georgia 1921–1928". Soviet Studies (İngilizce). 40 (4). ss. 616-639. JSTOR 151812.
Markus Wehner (1995). "Le soulèvement géorgien de 1924 et la réaction des bolcheviks". Communisme (İngilizce). Cilt n° 42/43/44. ss. 155-170.
Karl E. Meyer (Yaz 2001). "Icebergs in the Caucasus". World Policy Journal CODA (İngilizce). XVIII (2). 7 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2018.
Cohen, Ariel (1998). Russian Imperialism: Development and Crisis (İngilizce). Praeger/Greenwood. ISBN 978-0-275-96481-8.
Duguet, Raymond (1927). Moscou et la Géorgie martyre. (Önsöz: C. B. Stokes. (Fransızca). Paris: Tallandier.
Lang, David Marshall (1962). A Modern History of Georgia (İngilizce). Londra: Weidenfeld and Nicolson.
Nodia, Ghia (2006).  Álvaro Pinto Scholtbach (Ed.). The Political Landscape of Georgia (İngilizce). Eburon Delft. ISBN 978-90-5972-113-5.
Pethybridge, Roger William (1990). One Step Backwards, Two Steps Forward: Soviet Society and Politics in the New Economic Policy (İngilizce). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-821927-9.
Rummel, Rudolph J. (1990). Lethal Politics: Soviet Genocide and Mass Murder Since 1917 (İngilizce). Transaction Publishers. ISBN 978-1-56000-887-3.
Souvarine, Boris (2005). Stalin: A Critical Survey of Bolshevism (İngilizce). Kessinger Publishing. ISBN 978-1-4191-1307-9.
Suny, Ronald Grigor (1994). The Making of the Georgian Nation: 2nd edition (İngilizce). Indiana Üniversitesi Yayınları. ISBN 978-0-253-20915-3.
Bağımsız Gürcistan Komitesi Başkanı, Prens Kote Andronikaşvili.
Ayaklanma sırasında gerillaların lideri olan Albay Kakutsa Çolokaşvili.
Sovyet Çeka örgütünün liderlerinden Lavrentiy Pavloviç Beriya isyanın bastırılmasında önemli rol oynadı.
Sovyet iktidarının "düşmanlarına" karşı mücadele ederken hayatlarını kaybettiği yazılan Komsomol üyeleri için 1924"te Sohum'da yapılan anıt.
Nil levreği

Nil levreği (Lates niloticus), Perciformes takımından Latidae familyasına ait bir tatlı su balık türü. Afrotropikal biyocoğrafik bölgesinde çok yaygındır ve Kongo, Nil, Senegal, Niger ırmaklarında ve Çad, Volta ile Turkana göllerinde yerlidir. Ayrıca Mısır'daki Maryut Irmağı'nın acı suyunda da yaşar.
Nil levreğinin rengi gümüştür, belirgin kara gözlerinin dolayında açık sarı bir yüzük vardır. En büyük tatlı su balıklarından biridir, boyu 2 metreye ulaşabilir ve azami ağırlığı 200 kilodur. Yetişkinlerin boy ortalaması 121–137 cm olur, ancak birçok balık bu boya ulaşmadan avlanır. Amansız bir avcı olarak çevresini domine eder, başka balıklarla (kendi türü dahil), kabuklularla ve böceklerle beslenir. Yavrular planktonla da beslenir. Nil levreği başka avcı balıklardan korunmak için sürü halinde yüzer.
Bu balık Afrika'da birçok göle (mesela Viktoria ve yapay Nasser Gölü'ne) aktarıldı. Besin kaynağı olarak çok önemli konuma gelmiştir.
Viktoria Gölü'ne aktarımı

Bu türün Viktoria Gölü'ne aktarımı, yabancı türlerin bir ekosistemi nasıl olumsuz etkileyebileceğine ilişkin en çok söz edilen örneklerden biridir.
Nil levreği Doğu Afrika'daki Viktoria Gölü'ne 1950'lerde aktarılmıştır ve o zamandan beri ticaret amaçlı avlanır. Yüzlerce yerli türün soyunun tükenmesine ya da neredeyse tükenmesine neden olduğu söylenir. Nil levreği başta yerli çiklit türleriyle beslenmiş, ancak bu avın gittikçe azalmasıyla başka küçük balıklara ve karideslere yönelmiştir.
Bu balığın göldeki yayılması ekolojik olumsuzluklara ve büyük balıkçılık şirketlerinin oluşmasına yol açtı. 2003 yılında AB'ye nil levreği satışları 169 milyon avroya ulaştı.
Levreğin göle sokulmasıyla sahilde de ekolojik etkiler ortaya çıktı. Yerli çiklitler geleneksel olarak güneşte kurutuluyordu, ancak nil levrekleri çiklitlere göre daha çok yağ içerdiğinden dolayı pişmemeleri için tütsülenmeleri gerekir. Bunun için zaten ormansızlaşma, erozyon ve çölleşmeden dolayı çok zarar gören bir bölgede odun talebi arttı.
Nil levreğinin yayılmasının zararlarını konu alan Darwin'in Kabusu adlı bir film vardır.
Nil levreği 1,8 m ve 140 kg olabilir.
Eugène Joseph Delporte

| Eugène Joseph Delporte |
| --- | --- |
Doğum: 10 Ocak 1882(1882-01-10) Genappe
Ölüm: 19 Ekim 1955 (73 yaşında)
Vatandaşlık:  Belçika

Kariyeri
Dalı: Astronomi
Çalıştığı kurum: Brüksel Free Üniversitesi (Phd)
 

Eugène Joseph Delporte (10 Ocak 1882 - 19 Ekim 1955), Genappe'de doğmuş Belçikalı bir astronomdur.
Toplam altmış altı asteroit keşfetti. Dikkate değer keşifler arasında 1221 Amor (adını Amor asteroitlerine vermiştir) ve Apollo asteroidi 2101 Adonis sayılabilir Periyodik kuyruklu yıldız 57P/du Toit-Neujmin-Delporte dahil olmak üzere bazı kuyruklu yıldızları da ya kendi veya başkaları ile birlikte keşfetti. Uccle kasabasında bulunan (1276 Ucclia asteroidine adını vermiştir) Belçika Kraliyet Gözlemevi'nde çalıştı. 1903'te Brüksel Free Üniversitesi'nden doktorasını aldıktan sonra aynı yıl orada çalışmaya başladı.
1930'da, B1875.0 dönemi için sağ yükselme ve sapma çizgileri boyunca gökyüzündeki tüm takımyıldızlar arasındaki modern sınırları çizdi.
Kendisi tarafından keşfedilen Flora ailesinden 1274 Delportia asteroidi ve ay çarpması krateri Delporte, onun adını almıştır.
Keşfettiği küçük gezegenlerin listesi

| --- | --- |
1052 Belgica: 15 Kasım 1925
1068 Nofretete: 13 Eylül 1926
1122 Neith: 17 Eylül 1928
1124 Stroobantia: 6 Ekim 1928
1128 Astrid: 10 Mart 1929
1145 Robelmonte: 3 Şubat 1929
1168 Brandia: 25 Ağustos 1930
1170 Siva: 29 Eylül 1930
1176 Lucidor: 15 Kasım 1930
1199 Geldonia: 14 Eylül 1931
1217 Maksiliana: 13 Mart 1932
1221 Amor: 12 Mart 1932
1222 Tina: 11 Haziran 1932
1239 Queteleta: 4 Şubat 1932
1261 Legia: 23 Mart 1933
1274 Delportia: 28 Kasım 1932
1276 Ucclia: 24 Ocak 1933
1280 Baillauda: 18 Ağustos 1933
1285 Julietta: 21 Ağustos 1933
1288 Santa: 26 Ağustos 1933
1290 Albertine: 21 Ağustos 1933
1291 Phryne: 15 Eylül 1933
1293 Sonja: 26 Eylül 1933
1294 Antwerpia: 24 Ekim 1933
1329 Eliane: 23 Mart 1933
| --- | --- |
1341 Edmée: 27 Ocak 1935
1350 Rosselia: 3 Ekim 1934
1361 Leuschneria: 30 Ağustos 1935
1363 Herberta: 30 Ağustos 1935
1366 Piccolo: 29 Kasım 1932
1374 Isora: 21 Ekim 1935
1375 Alfreda: 22 Ekim 1935
1388 Aphrodite: 24 Eylül 1935
1401 Lavonne: 22 Ekim 1935
1433 Geramtina: 30 Ekim 1937
1476 Cox: 10 Eylül 1936
1486 Marilyn: 23 Ağustos 1938
1491 Balduinus: 23 Şubat 1938
1493 Sigrid: 26 Ağustos 1938
1543 Bourgeois: 21 Eylül 1941
1560 Strattonia: 3 Aralık 1942
1664 Felix: 4 Şubat 1929
1672 Gezelle: 29 Ocak 1935
1698 Christophe: 10 Şubat 1934
1707 Chantal: 8 Eylül 1932
1711 Sandrine: 29 Ocak 1935
1722 Goffin: 23 Şubat 1938
1724 Vladimir: 28 Şubat 1932
1754 Cunningham: 29 Mart 1935
1848 Delvaux: 18 Ağustos 1933
| --- | --- |
1878 Hughes: 18 Ağustos 1933
1926 Demiddelaer: 2 Mayıs 1935
2101 Adonis: 12 Şubat 1936
2213 Meeus: 24 Eylül 1935
2276 Warck: 18 Ağustos 1933
2331 Parvulesco: 12 Mart 1936
2534 Houzeau: 2 Kasım 1931
2545 Verbiest: 26 Ocak 1933
2713 Luxembourg: 19 Şubat 1938
2819 Ensor: 20 Ekim 1933
2913 Horta: 12 Ekim 1931
3534 Sax: 15 Aralık 1936
3567 Alvema: 15 Kasım 1930
3605 Davy: 28 Kasım 1932
6354 Vangelis: 3 Nisan 1934
7043 Godart: 2 Eylül 1934
Tatlı patatesli turta

| Tatlı patatesli turta |
| --- | --- |

Alternatif isim: Sweet potato pie
Ülke(ler): Amerika Birleşik Devletleri
Bölgesi: Amerika'nın güney eyaletleri
Türü: Turta
Servis şekli: Ilık veya oda sıcaklığında
Ana malzemeler: Tatlı patates püresi, süt, şeker, yumurta, baharat
Tatlı patatesli turta, Amerika'nın güney eyaletlerin geleneksel tatlılarından biridir. Bu turta küçük hindistan cevizi gibi baharatla tatlandırılmış tatlı patates püresi, buharlaştırılmış süt, şeker ve yumurtadan yapılan harcını tart hamuruna doldurularak yapılır. Vanilya veya limon özleri de harcına eklenebilir. Patates harcı patates püre, süt ve yumurta oranına bağlı olarak farklı kıvamlarda hazırlanabilir. Özellikle Amerika'da Şükran Günü ve Noel bayramlarında hazırlanır.
Tarih

Sebzeli turta tarifleri Orta Çağ döneminde Avrupa mutfaklarında biliniyordu, ama tatlı patates turtası Amerikan kolonilerin yöresel yemeklerinden biridir. Bugüne denk Afrikalı-Amerikalıların "soul food" mutfağın temellerinden biri olan tatlı patates turtası muhtemelen pek çok tatlı patates tarifi gibi geleneksel Afrika mutfağın etkisiyle Afrikalı-Amerikalı köleler tarafından geliştirildi.  Tatlı patates turta tarifleri ilk olarak 18. yüzyılda basılan yemek kitaplarında sebze yemeği olarak yer alıyor, ama 19. yüzyıla kadar tatlı olarak sınıflandırılmıştı.
C değeri muamması

C değeri muamması veya C değeri paradoksu, ökaryotik türlerin çekirdek genomu büyüklüğündeki büyük çeşitliliğe değinmek için kullanılan bir terimdir. C değeri muammasının temelinde yatan gözlem, genom büyüklüğünün organizma kompleksliği ile ilintili olmadığıdır; örneğin, bazı tek hücreli protistalarin genomları insanınkinden çok daha büyüktür.
Tarihçe

1948'de Roger ve Colette Vendrely, "bir hayvan türündeki tüm hücrelerin çekirdek DNA'sındaki kayda değer aynılık" olduğunu rapor ettiler. Bu gözlemlerine dayanarak genlerin protein değil DNA'dan oluşması gerektiğini savundular. C-değeri terimi bu gözlemlenen aynılığa değinmek için, H. Swift tarafından, hücre çekirdeğindeki haploid DNA içeriği için kullanılmıştır. Ancak, kısa süre sonra, türler arasında C değerinin (genom büyüklüğünün) çok farklılık gösterdiği bulundu. Üstelik bu C değerinin (organizmanın kompleksliği ile orantılı olduğu varsayılan) gen sayısı ile ilişkisiz olduğu bulundu. Örneğin bazı semenderlerdeki somatik hücrelerindeki DNA miktarı, insan hücrelerindekinden 40 kere daha çok olabilmektedir. DNA eğer genlerin malzemesi ise ama DNA mitarı gen sayısı ile orantılı değilse bu bir paradoks oluşturuyordu. C değeri paradoksu terimi  C.A. Thomas, Jr. tarafından 1971'de kullanıldı.
1970 başlarında kodlamayan DNA'nın keşfi, C-değeri paradoksunun kısmen çözülmesini sağladı. Çoğu ökaryotta (ama prokaryotlarda değil) DNA'nın büyük bir kısmı protein kodlamaz, dolayısıyla hücredeki toplam DNA miktarı ile DNA'dan üretilen proteinlerin çeşitliliği arasında bir bağlantı yoktur. Örneğin insan genomunun %1,5'i protein kodlayıcı genlerden oluşur, geri kalan %98,5 ise çeşitli tipte kodlamayan DNA dizilerinden oluşur. Bu kodlamayan DNA dizilerinin başında ötelenebilir elemanlar (ing. transposable elements) gelir. Aynı kompleksiteye sahip türlerden bazılarının genomlarının diğerlerinden daha fazla miktarda kodlamayan diziler içerdiği halen bilinmemektedir. Genomun sadece ufak bir bölümünün protein kodlayıcı genlerden oluştuğu bilinmekle beraber, paradoks daha çözülmemiştir.
C değeri muamması

"C değeri muamması" (İng. "C-value enigma"), yukarıda belirtilen "C değeri paradoksu" teriminin yenilenmiş bir ifadesidir. Bu terim Kanadalı biyolog T. Ryan Gregory tarafından yaklaşık 2000 yılı civarında türetilmiştir. Genel şekliyle, C değeri muamması farklı ökaryotların genomlarında kodlamayan DNA miktarındaki çeşitlilik için kullanılır.
C değeri muamması, daha eski olan C değeri paradoksundan farklı olarak, birbirinden bağımsız ama eşit derecede önemli olan şu sorulardan oluşur:
Farkli ökaryotik genomlarda hangi kodlamayıcı DNA tipleri bulunur?
Bu kodlamayan DNA'nın kaynağı nedir, zaman içinde genomda nasıl yayılır veya genomdan nasıl kaybolur?
Kromozomlar, hücre çekirdeği, hücreler ve organizmalar için bu kodlamayan DNA'nın etki veya işlevleri nelerdir?
Neden bazı organizmaların genomları başlıca proteın kodlayan DNA dizilerinden oluşur, bazı organizmalar ise muazzam oranda kodlamayan DNA içerirler?
222

| --- | --- |
Binyıllar:: 1. binyıl
Yüzyıllar::  2. yüzyıl  3. yüzyıl  4. yüzyıl
Onyıllar::  200'ler  210'lar  220'ler  230'lar  240'lar
Yıllar::  219  220  221  222  223  224  225
| --- | --- |
Miladi: 222   CCXXII
Ab urbe condita: 975
Asur: 4972
Bahâî: MÖ 1622 – MÖ 1621
Bengal: MÖ 371
Berberi: 1172
Birmanya: MÖ 416
Bizans: 5730 – 5731
Budist: 766
Discordian: 1388
Ermeni: -
Etiyopya: 214 – 215
Fransız cumhuriyetçi: MÖ 1570 – MÖ 1569
Hicrî: HÖ 412 – HÖ 411
Hint: 
 - Kali Yuga: 3323 – 3324
 - Shaka Samvat: 144 – 145
 - Vikram Samvat: 278 – 279
Holosen takvimi: 10222
İbrani: 3982 – 3983
İran: – 1 BP – 399 BP
Juche: MÖ 1689
Kıpti: MÖ 62 – MÖ 61
Kore: 2555
Tayland güneş: 765
g t
Ölümler

11 Mart - Elagabalus, Roma imparatoru (d. 203)
11 Temmuz - Bardesanes, Geç antik çağ'da yaşamış Süryani filozof ve gnostik (d. 154)
tarihi bilinmeyen
Hierocles, Roma İmparatoru Elagabalus'un gözdesi
Julia Soaemias, Roma İmparatoru Elagabalus'un annesi ve onun küçüklüğünde Roma İmparatorluğu saltanat vekili (d. 180)
Doblada

Molcajete'deki Doblada
Doblada, Meksika yemeklerinde bir kez katlanmış, yarım daire veya çeyrek daire oluşturacak şekilde iki kez katlanmış, yağda sotelenmiş, sosla kaplanmış ve üzerine peynir serpilmiş bir mısır veya buğday tortillasıdır. Garnitür olarak, carne a la tampiqueñadaki gibi bazı yemeklere eşlik edebilir veya enchilada veya enfrijoladalarda olduğu gibi tavuk dolgusu olmadan meze olarak kullanılabilir.
Eddie Slovik

| Edward Donald Slovik |
| --- | --- |
Lakabı: Eddie
Doğum: 18 Şubat 1920(1920-02-18) Detroit, Michigan, ABD
Ölüm: 31 Ocak 1945 (24 yaşında) Sainte-Marie-aux-Mines, Fransa Cumhuriyeti Geçici Hükümeti
Bağlılığı:  ABD
Branşı:  Amerika Birleşik Devletleri Ordusu
Hizmet yılları: 1944–1945
Rütbesi: Er
Birimi: 109. Piyade Alayı, 28. Piyade Tümeni
Çatışma/savaşları: II. Dünya Savaşı 
Ailesi
Eşi: Antoinette Wisniewski (e. 1942–1945)

Edward Donald Slovik (18 Şubat 1920 – 31 Ocak 1945) II. Dünya Savaşı sırasında ABD ordusunda er rütbesinde asker ve Amerikan İç Savaşından beri firardan dolayı kurşuna dizilen tek asker. II. Dünya Savaşı sırasında farklı sebeplerden dolayı 21 bin askere farklı cezalar verilse de (49 tanesi ölüm cezasına çarptırılmıştır) kurşuna dizilen tek kişidir.
Gençliği ve askere alınışı

Slovik'in ailesi Polonya göçmenidir, kendisi de Detroit, Michigan doğumludur. Küçük yaşta birçok kez tutuklanmıştır, bunların ilki 12 yaşındayken bakkaldan yaptığı küçük çaplı bir hırsızlık yüzündendir. 1932-37 yılları arasında hırsızlık, haneye tecavüz ve huzuru bozma gibi suçlar işleyecek ve 1937 yılında hapse girip Eylül 1938'de şartlı salıverilecektir. Ocak 1939'da arkadaşlarıyla beraber sarhoş halde bir arabayı çalıp kaza yapınca tekrar hapse gönderilir. Nisan 1942'de yeniden salıverilen Slovik, Dearborn'daki Montella Plumbing Company'de işe girer. Burada eşi olacak Antoinette Wisniewski ile tanışır ve 7 Kasım 1942'de evlenirler. Slovik'in sabıka kaydı onun askerlik için uygun olmadığını söylese de sabıkalarının üzerinden biraz zaman geçtikten sonra askerliğe uygun bulunacak ve orduya alınacaktır. 24 Ocak 1944'te temel eğitim almak için Texas'daki Wolters Kampına gidecek ve Ağustos ayında Fransa'ya savaşmaya gönderilecektir. 20 Ağustos 1944 günü 109.Piyade Bölüğüyle beraber bölgeye intikal edecektir.
Firar

Birliğine katılmak üzere o ve arkadaşı Er John Tackey giderlerken, bir topçu ateşi sırasında saklanacak ve birliklerinden uzaklaşacaklardır. Ertesi sabah bölgede devriye gezen bir Kanada askeri inzibat birliğiyle karşılaşacak ve 6 hafta boyunca bu birliğin elinde tutuklu kalacaklardır. Arkadaşı Tackey birliğine dilekçe yazarak görev yerlerinde olamamalarını anlatmaya çalışsa da buna gerek kalmadan 7 Kasım günü birliklerine teslim olurlar. Bu sıradaki görevde bulunmamalarından dolayı haklarında herhangi bir yasal işlem yapılmaz. Bir sonraki gün 8 Kasımda Slovik, komutanı Yüzbaşı Ralph Grotte ile konuşarak cephede görev yapmaktan korktuğunu ve cephe gerisinde bir hizmete alınmak istediğini bildirir. Komutanına eğer cephe görevi verilirse kaçacağını bildirir. Komutanı ise bunun firar olacağını söyler, Slovik'in isteğini reddeder ve onu piyade bölüğüne bağlayarak cephe görevi verir. Ertesi gün Slovik bir askeri inzibata yaklaşır ve üzerinde eğer cephe görevi verilirse firar edeceği yazılı bir not verir. İnzibat tarafından Yarbay Ross Henbest'in huzuruna çıkartılan Slovik'e notu yırtıp atması ve eğer notu yırtarsa yasal işlem yapılmayacağı bildirilir. Slovik bu teklifi reddedecek ve yeni bir not yazacaktır. Yeni notta ne yaptığını bildiğini ve sonuçlarına katlanacağı yazılıdır. Bunun üzerine Slovik tutuklanır ve hapsedilir. Bölük yargıcı Yarbay Henry Summer, Slovik'e yeniden bölüğüne dönmesi için bir şans verecek ve isterse başka bir bölüğe geçebileceğini bildirecektir. Slovik bu teklifi de reddedecek ve “Kararımı verdim, beni askeri mahkemeye verin.” diyecektir.
Askeri mahkeme ve infaz

28.Bölük Hurtgen Ormanında bir saldırıya katılmayı beklemektedir. Saldırı herkes tarafından bilinmektedir ve zayiatın yüksek olması beklenmektedir. Askerlerin bir kısmı saldırıya katılıp ölmektense bu süreyi hapiste geçirmeyi yeğlemektedir. Böylelikle o dönemde firarlar artmıştır. Tam bu dönemde yargılanan Slovik, 11 Kasım 1944'te askeri mahkemeye çıkar. Savcı Yüzbaşı John Green, Slovik'in firar etme isteğinden bahsettiği kişileri şahit olarak çağırır. Savunma ise Yüzbaşı Edward Woods tarafından yapılmaktadır ve Slovik'in ifade vermeyi reddettiğini mahkemeye bildirir. Mahkemede hakim konumunda bulunan dokuz subay Slovik'i suçlu bulur ve idama mahkûm eder. Karar General Norman Cota tarafından onaylanır. Slovik, 9 Aralık 1944 günü Genelkurmay Başkanı Dwight Eisenhower’a mektup yazarak af dileğinde bulunur. Ancak firar ABD ordusunda büyük bir sorun haline geldiğinden dolayı Eisenhower idam cezasını onaylar ve Slovik'in infazı 31 Ocak 1945 günü sabah 10:04'te Sainte-Marie-aux-Mines kasabasında gerçekleştirilir.
Pişmanlık duymayan Slovik, infaz yerine götürülmeden önce idam mangasındaki askerlere şunları söyledi:
Birleşik Devletler Ordusunu terk ettiğim için beni vurmuyorlar, bunu binlerce adam yaptı. Sadece birinden bir örnek oluşturmaları gerekiyor ve ben eski bir mahkumum. Çocukken bir şeyler çalıyordum ve beni bunun için vuruyorlar. 12 yaşındayken çaldığım ekmek ve sakız için beni vuruyorlar.
Askerler onu altı inçlik (15 × 15 cm) bir direğe dayadılar. Bir askerin başına siyah bir başlık koymadan hemen önce, görevli papaz, Peder Carl Patrick Cummings, Slovik'e, "Eddie, oraya çıktığında benim için biraz dua et" dedi. Slovik şu son sözleriyle cevap verdi: "Tamam baba. Beni çok erken takip etmemen için dua edeceğim."
109. Alay'dan özenle seçilmiş on iki asker, idam mangası için hazırlandı. Kullanılan silahlar standart üretim M1 Garand tüfekleriydi, bunlardan on biri sadece bir mermi ve bir tüfek boş mermi ile doldurulmuştu. "Ateş" komutu üzerine, Slovik'e en az dördü ölümcül olmak üzere on bir kurşun isabet etti. Yaralar boyun bölgesinin yukarısından sol omuza, sol göğsün üstüne ve kalbin altına kadar uzanıyordu. Sol üst kolda bir kurşun vardı. Ordudaki bir doktor, Slovik'in hemen ölmediğini belirledi. İdam mangası tüfeklerini ikinci bir yaylım ateşi için yeniden doldururken, Slovik öldü. 24 yaşındaydı. Tüm infaz 15 dakika sürdü.