stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Balıkçılık
Tarihçe

Tarihi ve Modern Balıkçılık Uygulamaları
İnsanlar, en eski çağlardan bu yana balık avcılığıyla uğraşmışlardır. Arkeolojik kazılarda, yaklaşık 5 bin yıl öncesine ait, kemikten yapılmış ve günümüzde kullanılan olta iğnelerine benzer iğneler bulunmuştur. Bu bulgular, balık avcılığının köklü bir geçmişe sahip olduğunu göstermektedir.
Tarihi Balık Yetiştiriciliği
Çinliler, MÖ 3000 yıllarında tuzlu su doldurulmuş havuzlarda kefal yetiştiriciliği yapmaktaydılar. Aynı şekilde, eski Romalılar da havuz ve akvaryumlarda sazan ve tatlı su kefali yetiştiriyordu. Bu yöntemlerle balık üretimi, Orta Çağ'ın sonlarına kadar devam etmiş ancak bu tarihlerde büyük ölçüde terk edilmiştir. 19. yüzyılda Fransız hükümetinin balık üretimini teşvik etmesiyle balık yetiştiriciliği yeniden önem kazanmıştır.
Modern Balık Yetiştiriciliği
Günümüzde birçok ülkede, sofralık balık üretimi büyük ölçekte gerçekleştirilmektedir. Tatlı su balıkları arasında en yaygın üretilen türler sazan, alabalık ve som balığıdır. Bunun yanı sıra, nesli tükenmekte olan bazı balık türlerinin korunması ve yeniden üretilmesi amacıyla da havuz sistemleri kullanılmaktadır.
Tatlı su balıkları yetiştiriciliğinde iki temel yöntem uygulanır. Sazan balığı, doğal beslenme kaynaklarına ulaşabileceği geniş göletlerde yetiştirilirken; alabalık gibi türler, dar ve uzun ya da yuvarlak havuzlarda yoğun şekilde üretilir. Alabalık havuzlarında, balıkların özel yemlerle beslenmesi, suyun belirli aralıklarla değiştirilmesi ve oksijen seviyesinin korunması gerekir. Ayrıca, Japonya başta olmak üzere çeşitli ülkelerde, tuzlu su balıkları için deniz üretim çiftlikleri kurulmaktadır.
Deniz Ürünleri Üretimi
Balıkların yanı sıra istiridye, midye ve pavurya gibi deniz ürünleri de bazı kıyı sularında yetiştirilmektedir. Doğal yolla üretilen larvalar ya da deniz çiftliklerinde yetiştirilen yavrular, uygun çevre koşullarında bırakıldığında çoğalabilmektedir. Özellikle Uzak Doğu ülkelerinde, teke ve karides gibi türlerin büyük ölçekli üretimi yapılmaktadır.
Hayvan refahı

Ana madde: Balıkçılıkta hayvan refahı
Her sene 1 trilyondan fazla balık insanların tüketimi için öldürülür. Darbeli ve elektrikli sersemletme gibi bazı nispeten daha insancıl kesim yöntemleri geliştirilmiş olsa da çoğu kez balık hasadı için açık havada boğma, karbondioksit ile sersemletme veya buzlu soğutma gibi balık refahı için ideal olmayabilen yöntemler tercih edilmeye devam etmektedir.
Çeşitleri > Tatlı su balıkçılığı

Makaralı oltalar bulunmadan önce, misina bir mantar ya da tahta parçasına elle sarılırdı. Balık oltaya takıldığında balıkçı seri hareketlerle balığı kıyıya çekerdi. Ama bu tür avlanma kolay değildi, misinanın dolaşması, düğüm olması gibi sorunlar yaşanırdı.
Oysa makaralı oltayla avlanmak çok kolaydır. Makara misinanın sarılmasını ve gerekirse gevşetilmesini kolaylaştırmıştır. Örneğin oltaya yakalanan balık sert hareketlerle direnirse makaradaki misina boşaltılarak balığa yol verilir. Balığın yorulup hareketlerinde yavaşlama görülünce, misina yeniden makaraya sarılarak balık çekilir. Ama makaralı oltayla balık avlarken, misinayı ne zaman boşaltıp ne zaman makaraya saracağını bilmek gerekir. Ayrıca misinanın da bir dayanma gücü vardır. Hızlı bir akıntıda balığın çekiş gücü karşısında bunu da hesaba katmak gerekir. Büyük bir balık yakalandığında, onun direnme gücünü kırmak için arada bir misinayı gevşetmek ve balığa yol vermek gerekir. Bunun sonucunda yorulan balık daha kolay çekilebilir.
Avlanmanın önemli noktalarından biri, uygun olta iğnesi seçmektir. Avlanacak balığa göre, değişik büyüklük ve biçimlerde iğneler vardır. Ama bütün olta iğnelerinin ucunda, balığın ağzına saplandıktan sonra çıkmasını engelleyen bir damak (çengel) vardır. İğnelerin sapında da genellikle bir halka bulunur. Hayvan bağırsağından, naylon ya da çelik telden yapılmış "köstek" bu halkadan geçirilerek iğneye bağlanır.
Balıklar çeşitli yemlerle avlanır. Canlı ya da cansız yemler, iğnenin ucundaki damağa geçirilir. Balığın doğal besini olan böcekler, solucanlar, küçük kurbağalar ya da avlanacak balığa göre çok küçük balıklar, en çok kullanılan canlı yemlerdir. Cansız yem olarak ise hamur, ekmek içi, haşlanmış buğday, peynir gibi yiyecekler ya da tüy parçası, yapay sinek gibi yapay yemler kullanılır.
Oltayla balık avlamak ustalık ister. Avlanacak balığın bulunabileceği yeri, suyun yüzeyinde ya da dibinde mi olduğunu bilmek gerekir. Öte yandan oltayı balığın yem aradığı yere atabilmek ya da indirebilmek gerekir. Örneğin sombalığı ve alabalık dışındaki bütün tatlı su balıklarını avlamak için olta dibe bırakılır. Sombalığı, alabalık, gölgebalığı, tatlı su kefali ve kızılkanat avlamada yaygın olarak sinek oltası kullanılır. Yapay sineği uzağa atabilmek için kamışın çok esnek olması, ucunda da kalınca bir misina bulunması gerekir. Oltanın ucuna bağırsak ya da naylondan yapılmış 2-3 metre uzunluğunda bir beden, bedenin ucundaki iğneye de tüy parçaları, kürk, ipek ve parlak tellerden yapılmış yapay sinek bağlanır bu şekilde balık avlanır.
Çeşitleri > Amatör deniz balıkçılığı

Amatör deniz balıkçılığında da tatlı su balıkçılığında kullanılan olta seti'nin hemen aynısı kullanılır. Ama kamış ve misinaların daha sağlam olması gerekir. Oltanın iyice derine inebilmesi için daha ağır kurşunlar (iskandil) ve iri balıkları da yakalayabilmek için daha büyük iğneler kullanılmalıdır. Dipte ya da dibe yakın derinliklerde yaşayan mezgit, morina ve yassıbalıkları avlamak için yem olarak karides, midye ve solucan tercih edilir. Uskumru ve lüfer ise, hareket halindeki tekneden kaşıkla ya da doğal yemle tutulur.
Deniz balıkçılığında köstekli olta da çok kullanılan olta tiplerinden biridir. Bu oltanın ucundaki iskandilli bedenine, belirli aralıklarla pirinç telden yapılmış köstekler bağlanır. Bu oltanın adı da bu kösteklerden gelir. Kösteklere kısa misinalar, misinaların ucuna da iğneler takılır. Köstekli oltayla balık avlamada canlı yemler kullanılır. Avlanma sırasında olta gergin tutulur ve balık yeme atladığı anda olta hafifçe silkelenerek balığın iğneyi yutması sağlanır. Sonra balığın iğneden kurtulmasına fırsat vermeden hızla çekilir.
Denizlerde balık avlamada çok yaygın olarak kullanılan çapari de bir tür köstekli oltadır. Ama çaparide canlı yem kullanılmaz, onun yerine genellikle hindi, kaz ve tavuk tüyü gibi yapay yemlerden yararlanılır. Çapari, bir olta (makaraya ya da mantara sarılmış misina), misinanın dolaşmasını engelleyen bir fırdöndü, fırdöndüden iskandile kadar uzanan ve gene misinadan yapılan bir beden ile en uçtaki iskandilden oluşur. Bedenin üzerine, belirli aralıklarla, uçlarına iğne takılmış kısa misina parçalarından köstekler bağlanır. İstavrit gibi küçük balıkları avlamada 10 köstekli (10 iğneli) bir çapari yeterlidir. Ama çaparideki köstek sayısı palamut avında 35'e, torik ve kofana denen iri palamut ve lüfer avında 55'e kadar çıkar.
Kılıçbalığı, orkinos ve tarpon gibi, bazılarının ağırlığı yarım tonu bulan büyük deniz balıkları da hareketli bir tekneden oltayla avlanabilir. Bunun için çok kalın ve sağlam bir kamış ve uzunluğu en az 360 metre olan misina gerekir. Bu tür avlanmada balıkçı kamışın ucunu, beline taktığı özel bir kemere oturtur. Oltaya yakalanan bu kadar ağır balıkları çekmek ve onların direnme gücüne karşı koyabilmek kolay değildir. Onun için yakalanan balık yoruluncaya kadar tekneyle izlenir. Uzun bir süre yol alındıktan sonra balıkçı misinayı makaraya sararak balığı tekneye yaklaştırır. Yakalanan balık ya tekneye alınır ya da teknenin yedeğinde limana kadar çekilir.
Ernest Hemingway’in Yaşlı Adam ve Deniz adlı romanında, oltayla büyük bir balık yakalayan yaşlı bir balıkçının, bu balığı kıyıya çekebilmek için verdiği mücadele ayrıntılarıyla anlatılmıştır.
Balıkların değerlendirilmesi

Balıkçıların yakaladığı balıklar çeşitli biçimlerde değerlendirilir. Taze olarak tüketilecek balıklar, ya kıyıya gelir gelmez müşterilere satılır ya da buzlarla kasalara yerleştirilerek iç bölgelere gönderilir. Balıklar dilimlendikten ya da fileto çıkarıldıktan sonra dondurularak özel ambalajlar içinde satılır. Özellikle sardalya, orkinos (tonbalığı), hamsi ve sombalığı konserve olarak işlenir.
Bazı ülkelerde ringa, morina ve mezgit tütsülenerek saklanır. Türkiye'de torik denen iri palamutlar iyice temizlenip tuzlanarak lakerda yapılır. Uskumru ise tuzlanıp güneşte kurutulduktan sonra çiroz halinde tüketilir. Hamsi gibi bazı balıklar pişirilip öğütülerek un haline getirilir. Balık unu çiftlik hayvanları için yem olarak ya da gübre olarak kullanılır.
Bazı balık türlerinin pullarından yapay inci ve sedef yapılır. Köpekbalığı ve morina derisi çanta, ayakkabı ile eldiven yapımında kullanılır; ayrıca tutkal elde edilir. Morinanın karaciğerinden çıkarılan yağ, ilaç sanayisinde değerlendirilir.
Dünyada ve Türkiye'de ticari balıkçılık

Ana madde: Türkiye'de balıkçılık
Ticari balıkçılık 15. yüzyılın sonlarında ortaya çıktı. Sonraki iki yüzyıl içinde de büyük bir balıkçılık sanayisi oluştu. Yakalan balıkları işleyen, çeşitli aygıtlarla donatılmış büyük balıkçı filoları kuruldu.
Ne var ki aşırı avlanma zamanla balıkçılığı tehdit etmeye başladı ve günümüzde ciddi bir sorun haline geldi. Bazı avlanma biçimleriyle yavru balıkların ya da yumurta dökmeye hazırlanan dişilerin de yakalanması, birçok balık türünün soyunu tükenme noktasına getirdi. Günümüzde bu sorunu aşmak için birçok ülkede avlanacak balık miktarını kısıtlamak ve üreme mevsiminde balık avını yasaklamak gibi önlemler alınmaktadır.
Türkiye, üç yanı denizle çevrili olmasına ve bir içdenizin bulunmasına karşın, balıkçılıkta gelişmiş bir ülke değildir. Avlanan balık miktarı yılda 400 bin tonu biraz aşar. Bunun yaklaşık 240 bin tonu hamsi, 20 bin tonu kefal, 20 bin tonu sardalya, 15 bin tona yakını da istavrittir. Tatlı su ürünleri üretimi ise 50 bin ton dolayındadır.
Balıkçıları resmeden bir Antik Mısır çizimi
Galata Köprüsü'nde amatör bir olta balıkçısı
Palamut
Türk Balıkçılar, Fausto Zonaro, 19. yy.
Natalia Ginzburg

| Natalia Ginzburg |
| --- | --- |
Natalia Ginzburg, dönemin İtalya cumhurbaşkanı Sandro Pertini ile
Doğum: 14 Temmuz 1916(1916-07-14) Palermo, İtalya
Ölüm: 7 Ekim 1991 (75 yaşında) Roma, İtalya
Meslek: Yazar
Milliyet: İtalyan

Natalia Ginzburg (d. 14 Temmuz 1916, Palermo, İtalya - ö. 7 Ekim 1991, Roma, İtalya), İtalyan yazardır.
Eserleri

En önemli eserleri, Aile Sözlüğü, Şehir ve Ev, Tüm Dünlerimiz, Şehire Giden Yol, Manzoni Ailesi, Caro Michele ve Akşamın Sesleri olup; denemelerini Küçük Erdemler ve Hiç Bana Sorma adlı kitaplarında toplamıştır.
Psittaculini

Psittaculini, Psittaculidae familyasının bir papağan oymağıdır. Psittaculini, yaygın olarak "eski dünya papağanları" olarak bilinen Psittaculidae ailesindeki bir kabiledir. Bu papağanlar öncelikle Asya, Avustralya ve çevre adaların tropikal bölgelerinde bulunur. Psittaculidae ailesi, çok çeşitli renkler ve sosyal davranışlar sergileyen küçük ila orta boy papağanlardan oluşur.
Psittaculini kabilesi, en yaygın bilinen üyelerden biri olan "Gül Halkalı Muhabbet Kuşu" (Psittacula krameri) ve "İskenderiye Muhabbet Kuşu" (Psittacula eupatria) gibi türleri içerir. Bu kuşlar uzun kuyruk tüyleri, canlı tüyleri ve insan konuşmasını taklit etme yetenekleriyle bilinirler.
Psittaculini kabilesi, ormanlardan kentsel alanlara kadar çeşitli yaşam alanlarına adapte olmuş türleriyle çeşitliliğiyle öne çıkar. Beslenmeleri genellikle tohum, meyve ve kuruyemişlerden oluşur ve zekaları ve çarpıcı görünümleri nedeniyle kuş yetiştiriciliğinde güçlü bir yere sahiptirler.
Herkül Millas

| Herkül Millas |
| --- | --- |
Doğum: 1940
Meslek: Yazar
Dil: Türkçe
Vatandaşlık:  Türkiye
Eğitim: Boğaziçi Üniversitesi Robert Kolej

Herkül Millas, (d. 1940, Ankara) Türk yazardır.
Hayatı

Ortaokul ve liseyi Robert Kolej'de okuduktan sonra gene Robert Kolej'de inşaat mühendisliği eğitimi aldı. Gençliğinde atletizmde Türkiye birincilikleri vardır[kaynak belirtilmeli]. TİP üyesi olmuş, 1971 yılında Yunanistan'a yerleşmiştir. Mühendis olarak dünyanın çeşitli yerlerinde çalışmıştır. 1990-1995 yıllarında Ankara Üniversitesi'nde Yunanca bölümünün kuruluşuna önayak olmuştur. Türkçe ve Yunanca yayımlanan altı kitabında Türk-Yunan ilişkilerini ve özellikle karşılıklı algılamaları işlemiştir. Aynı konudaki makaleleri Almanya, Fransa ve İngiltere'de yayımlanmıştır. Doktora çalışması "öteki" ve ulusal kimlikler üzerinedir. İki ülkenin edebiyatından karşılıklı çevirileri yirmi cildi aşmaktadır. İki kez Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü'nü almıştır[kaynak belirtilmeli]. Halen Rodos'taki Ege Üniversitesi'nde Türk edebiyatı ve kültürü konularında dersler vermektedir. Ayrıca haftada bir Zaman gazetesinde Türk-Yunan İlişkileri ve Türkiye gündemi hakkında yorumlar yazmaktadır.
Ödülleri

1992 - Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü
2005 - Türkiye Yayıncılar Birliği Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü
2021 - 50. Orhan Kemal Roman Armağanı
1380

| --- | --- |
Binyıllar:: 2. binyıl
Yüzyıllar::  13. yüzyıl  14. yüzyıl  15. yüzyıl
Onyıllar::  1360'lar  1370'ler  1380'ler  1390'lar  1400'ler
Yıllar::  1377  1378  1379  1380  1381  1382  1383
| --- | --- |
Miladi: 1380   MCCCLXXX
Ab urbe condita: 2133
Asur: 6130
Bahâî: MÖ 464 – MÖ 463
Bengal: 787
Berberi: 2330
Birmanya: 742
Bizans: 6888 – 6889
Budist: 1924
Discordian: 2546
Ermeni: 829   ԹՎ ՊԻԹ
Etiyopya: 1372 – 1373
Fransız cumhuriyetçi: MÖ 412 – MÖ 411
Hicrî: 781 – 782
Hint: 
 - Kali Yuga: 4481 – 4482
 - Shaka Samvat: 1302 – 1303
 - Vikram Samvat: 1436 – 1437
Holosen takvimi: 11380
İbrani: 5140 – 5141
İran: 758 – 1 BP – MÖ 759 BP
Juche: MÖ 531
Kıpti: 1096 – 1097
Kore: 3713
Tayland güneş: 1923
g t
Olaylar

Karakoyunlu Devleti kuruldu (dağılışı 1469).
Dubrovnik Muharebesi gerçekleşti (veya 1381).
Doğumlar

Celaleddin Han, Altın Orda Hanı Toktamış Han'ın oğlu (ö. 1412)
Gıyaseddin Cemşid, hekim, matematikçi ve gök bilimci (ö. 1429)
İnal, Mısır Memlûk Sultanı (ö. 1461)
İsa Çelebi, Osmanlı Sultanı Yıldırım Bayezid ile Devlet Şah Hatun'un oğlu (ö. 1406)
Konstantin Kosteneçki ya da Filozof Konstantin, Orta Çağ'da yaşamış Bulgar yazar ve tarihçi (ö. 1431 sonrası)
Thomas Kempis, Rönesans dönemi katolik keşiş ve yazar (ö. 1471)
Ölümler

Şubat - VI. Haakon, Norveç Kralı, Magnus VII Eriksson'un oğlu ve halefi (d. 1340)
10 Nisan - Manuil Kantakuzinos, Mora Despotluğu valisi (d. y. 1326)
26 Temmuz - İmparator Kōmyō, Japonya'da Nanboku-chō dönemi sırasında ikinci Kuzey Talibi (d. 1322)
16 Eylül - V. Charles, Fransa Kralı (d. 1338)
tarihi bilinmeyen
Bayram Hoca, Karakoyunlu Devleti'nin kurucusu
Blu-ray
Geçmiş > Erken tarih

DVD biçiminin bilgi yoğunluğu, kullanılan lazer diyotlarının dalga boyu ile sınırlıydı. Uzun süren geliştirmenin ardından, 405 nanometrede çalışan mavi lazer diyotları, Ekim 1998'de 407 nanometrelik biraz daha uzun bir dalga boyunda diyotlarla yapılan öntür disklerle daha yüksek çözünürlüklü ortamları tutabilen daha yoğun bir depolama biçiminin geliştirilmesine izin vererek üretim bazında kullanıma sunuldu. Sony, Panasonic, Philips ve TDK ile işbirliği içinde yeni diyotları uygulayarak iki projeye başladı: UDO (Ultra Density Optical; Ultra Yoğunluklu Optik) ve DVR Blue (Pioneer ile birlikte) ve sonunda Blu-ray Disc (daha spesifik olarak BD-RE) olacak yeniden yazılabilir disklerin bir biçimini geliştirmekteydi. Bu depolama biçimlerinin temel teknolojileri benzerdir. İlk DVR Blue prototipleri Sony tarafından Ekim 2000'de CEATEC fuarında tanıtıldı. "Blue Disc" logosu için bir ticari marka 9 Şubat 2001'de kayda geçmişti. 19 Şubat 2002'de proje resmi olarak "Blu-ray Disc" olarak ilan edildi ve Blu-ray Disc Founders ilk dokuz üye tarafından kuruldu.
İlk tüketici aygıtı 10 Nisan 2003'te mağazalara geldi: Sony BDZ-S77, yalnızca Japonya'da satışa sunulan 3.800 ABD doları değerinde bir BD-RE kayıt cihazıydı. Ancak, önceden kaydedilmiş video için bir standart yoktu ve bu oynatıcı için hiçbir film yayınlanmadı. Hollywood stüdyoları, yeni biçim için bir film yayınlamadan önce oynatıcıların dijital haklar yönetimi ile donatılmasında ısrar ettiler ve DVD'lerde kullanılan başarısız İçerik Karıştırma Sisteminden (CSS, Content Scramble System) daha güvenli olacak yeni bir DRM sistemi istediler. 4 Ekim 2004'te "Blu-ray Disc Founders" adı resmî olarak Blu-ray Disc Association (BDA) olarak değiştirildi ve 20th Century Fox BDA'nın Yönetim Kuruluna katıldı. Blu-ray disk fiziksel özellikleri 2004 yılında tamamlandı.
Ocak 2005'te TDK, Blu-ray diskler için aşırı sert ancak çok ince bir polimer kaplama ("Durabis") geliştirdiğini duyurdu; bu önemli bir teknik ilerlemeydi çünkü tüketici pazarında çıplak diskleri DVD'ye kıyasla çizilmeye ve hasara karşı korumak için çok daha sert bir koruma istenirken, teknik olarak Blu-ray disk daha yoğun ve daha yüksek frekanslı mavi lazer için çok daha ince bir katman gerektiriyordu. Başlangıçta çizilmelere karşı korumak için kullanılan kartuşlar (cartridge) artık gerekli değildi ve hurdaya çıkarıldı. BD-ROM ayrıntıları 2006 yılının başlarında tamamlanmıştır.
2004 yılında kurulan bir konsorsiyum olan Gelişmiş Erişim İçerik Sistemi Lisanslama Yöneticisi (AACS LA, Advanced Access Content System Licensing Administrator), filmleri tüketicilere güvenli bir şekilde dağıtmak için kullanılabilecek DRM platformunu geliştiriyordu. Bununla birlikte, AACS standardı bir kez ertelenmişti ve Blu-ray Disc grubunun önemli bir üyesi endişelerini dile getirdiğinde tekrar ertelendi. Toshiba, Pioneer ve Samsung gibi ilk donanım üreticilerinin talebi üzerine, yönetilen kopya gibi bazı özellikleri içermeyen bir geçici standart yayınlandı.
Geçmiş > Piyasaya sürülme ve satış gelişmeleri

İlk BD-ROM oynatıcılar (Samsung BD-P1000) Haziran 2006'nın ortalarında piyasaya sürüldü, ancak HD DVD oynatıcılar onları birkaç ay geride bırakmıştı. İlk Blu-ray disk filmler 20 Haziran 2006'da piyasaya sürüldü: 50 İlk Öpücük, Beşinci Element, Aşk Doktoru, Uçan Hançerler Evi, Karanlıklar Ülkesi: Evrim, Yeni Nesil Ajan (tümü Sony'den) ve MGM'den Terminatör filmleriydi. En eski sürümler, standart DVD'lerde kullanılan yöntemin aynısı olan MPEG-2 video sıkıştırmasını kullanıyordu. Daha yeni VC-1 ve AVC biçimlerini kullanan ilk sürümler Eylül 2006'da tanıtıldı. 50 GB çift katmanlı disk kullanan ilk filmler Ekim 2006'da sunuldu. İlk sesli albümler Mayıs 2008'de piyasaya sürüldü.
Haziran 2008'e gelindiğinde, Avustralya ve Birleşik Krallık'ta 2.500'den fazla satın alınabilir Blu-ray disk içerik ve Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da 3.500'den fazla Blu-ray disk içerik mevcuttu. Japonya'da, Temmuz 2010 itibarıyla 3.300'den fazla satın alınabilir içerik yayınlandı.
Geçmiş > DVD ile kıyaslama

Şu an itibarıyla dünyada en fazla kullanılan optik disk biçimi olan DVD'ye kıyasla Blu-ray çok daha fazla yeni özelliği desteklemektedir. Doğrudan kıyas aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Özellik | DVD | Blu-ray |
| --- | --- | --- |
| HDMI arabirimi kullanılarak desteklenen en yüksek yerleşik çözünürlükler | EDTV (480p) | HDTV (720p, 1080i, 1080p) |
| Disk kapasitesi | 4.7GB (tek katmanlı) 8.5GB (çift katmanlı) | 25GB (tek katmanlı) 50GB (çift katmanlı) |
| Video kapasitesi (çift-katmanlı disk başına) | SD: yaklaşık 3 saat | SD: yaklaşık 23 saat HD: 8.5 ya da 5.6 saat, encoding şekline bağlı |
| Uyumlu oyun konsolları | PlayStation 2, PlayStation 3, Xbox, Xbox 360, Wii | PlayStation 3, PlayStation 4, Xbox One, PlayStation 5 |
| Oynatıcı fiyatları | 35 TL ve üstü | Profile 1.1 cihazlar için 180 TL ve üstü Profile 1.2 cihazlar için 900 TL ve üstü, PlayStation 3 için 1000 TL ve üstü |
| Film fiyatları | 1 TL ve üstü | 25 TL ve üstü |
| 2008 yılının sonundaki mevcut başlıklar | 90.000'den daha fazla | 1000 civarı |
| TV'den kolay kayıt cihazları mevcut | Evet | Hayır |
| Kopyalama koruması / DRM | Macrovision, CSS | AACS, ICT, BD+, BD-ROM Mark |
Bölge kodlu oynatıcı ve diskler: Evet
Geçmiş > Blu-ray'in ötesi

2016 yılının ilk çeyreğinde 100 GB'a kadar depolama kapasitesine sahip Ultra HD Blu-ray diskler ve oynatıcılar kullanıma sunuldu.
ECMA-377 standardında açıklanan Holographic Versatile Disc (HVD), yeşil bir yazma/okuma lazeri (532 nm) ve kırmızı bir konumlandırma/adresleme lazeri (650 nm) kullanacak şekilde Holografi Sistem Geliştirme (HSD) Forumu tarafından geliştirilmektedir. En yüksek 6 TB depolama kapasitesini destekleyen MPEG-2, MPEG-4 AVC (H.264), HEVC (H.265) ve VC-1 kodlaması sunmaktır. Ecma International HVD standardına uygun hiçbir sistem piyasaya sürülmemiştir. Blu-ray disk formatı yükseltilebilir olduğundan, HVD formatının benimsenmesinde zorluklar doğurmaktadır.
Fiziksel ortam

| Tip | Çap (cm) | Katman | Kapasite> Byte cinsinden | Kapasite>  | Kapasite>  | Kapasite>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Standart disk boyutu, tek katman | 12 | 1 | 25,025,314,816 |  |  |  |
| Standart disk boyutu, çift katman | 12 | 2 | 50,050,629,632 |  |  |  |
| Standart disk boyutu, XL 3 katman | 12 | 3 | 100,103,356,416 |  |  |  |
| Standart disk boyutu, XL 4 katman | 12 | 4 | 128,001,769,472 |  |  |  |
| Mini disk boyutu, tek katmanlı | 8 | 1 | 7,791,181,824 |  |  |  |
| Mini disk boyutu, çift katmanlı | 8 | 2 | 15,582,363,648 |  |  |  |
Fiziksel ortam > Lazer ve optik

Bir DVD 650 nm kırmızı lazer kullanırken, Blu-ray Disc 405 nm "mavi" diyot lazer kullanır. Lazer "mavi" olarak adlandırılsa da, rengi aslında mor renk tayfındadır. Daha kısa dalga boyu daha küçük bir alana odaklanabilir, böylece bir DVD'deki boyutların yarısından daha az olan çukurlara kaydedilen bilgileri okumasına izin verir ve bu nedenle daha yakın bir şekilde yerleştirilebilir, bu da daha kısa bir parça aralığına neden olur ve nihayetinde tüm bu özellikler Blu-ray diskin DVD'de saklanabilecek bilgi miktarının yaklaşık beş katını tutmasına olanak verir. Lazerler, frekans katlama veya diğer doğrusal olmayan optik mekanizmalar olmadan doğrudan 405 nm ışık üreten GaN (galyum nitrür) lazer diyotlarıdır. CD'ler 780 nm tayfta yakın kızılötesi lazerler kullanır.
Bir lazerin odaklanabileceği en düşük "nokta boyutu" kırınım ile sınırlıdır ve ışığın dalga boyuna ve onu odaklamak için kullanılan merceğin sayısal açıklığına (NA, numerical aperture) bağlıdır. Tasarımcılar, dalga boyunu azaltıp, sayısal açıklığı 0.60'tan 0.85'e yükselterek ve istenmeyen optik etkilerden kaçınmak için örtü tabakasını daha ince yaparak, lazer ışınının daha küçük bir noktaya odaklanmasını sağlayabilir, bu da etkin bir şekilde daha fazla bilginin aynı yüzey alanı üzerinde depolanmasına izin verir. Bir Blu-ray Disk için nokta boyutu 580 nm'dir (lazerin katman üzerinde bıraktığı iz). Bu, çukur boyutunun DVD'deki 400 nm'den Blu-ray Disk için 150 nm'ye ve iz aralığının yine DVD'deki 740 nm'den Blu-ray'de 320 nm'ye düşürülmesine izin verir. Optik disklerin fiziksel yapısı hakkında bilgi için bakınız: Compact Disc. Optik iyileştirmelere ek olarak, Blu-ray diskler, saklanabilecek içerik miktarını daha da artıran veri kodlamasında iyileştirmelere sahiptir.