Alfred Hugenberg
Harzburg Cephesi > DNVP'nin yenilgisi ve Nazilerin yükselişi

Hugenberg ve Hitler, 21 Ekim 1931'de Bad Harzburg'da daha geniş bir sağcı mitingin parçası olarak birleştirilmiş bir cephe sunmuş, bu da iki partiyi ve gaziler örgütü Almanca: Der Stahlhelm, romanize: Çelik Miğfer, Cephe Askerleri Birliği'i içeren bir Harzburg Cephesi'nin ortaya çıktığı iddialarına yol açmıştır. İki lider kısa süre içinde karşı karşıya geldi ve Hugenberg'in 1932 Almanya cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Hitler'i desteklemeyi reddetmesi aradaki uçurumu daha da derinleştirdi. Gerçekten de, Hitler'in başkanlığı kazanabileceğinden korkan Hugenberg, Prusya Prensi Oskar'ın DNVP adayı olarak yarışmayı reddetmesinin ardından Theodor Duesterberg'i Junker adayı olarak yarışmaya ikna ettiğinde ikili arasındaki sürtüşme daha da şiddetlendi. Duesterberg, büyük ölçüde Yahudi kökenine ilişkin Nazilerin suçlamalarının etkisiyle ilk oylamada elenmiş olsa da, Hitler yine de başkanlığı elde edemedi. Duesterberg, Hitler'in %30,1 ve Hindenburg'un %49,6 oy oranına kıyasla sadece %6,8 oy aldığı için cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda elendi. Hugenberg çaresizlik içinde Veliaht Prens Wilhelm'in DNVP'nin adayı olmasını sağlamaya çalıştı, ancak sürgüne gönderilen imparator oğlunun başkanlığa aday olmasının "tamamıyla aptallık" olduğunu söyleyen bir açıklama yaptı. Daha da kötüsü Veliaht Prens Wilhelm DNVP'nin adayı olmayacağını ve bunun yerine Hitler'i başkan olarak desteklediğini açıkladı.
Hugenberg'in konuşmaları son derece sıkıcı olmakla birlikte, kendi etrafında Hitler tarzı bir kişilik kültü yaratma girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. Hugenberg'in tavırları ve üst sınıf aksanı ona sıradan insanların kaygılarından bihaber olan "...kibirli, ulaşılmaz bir yarı tanrı" imajı verdi. Hugenberg'in iş dünyasındaki kurnazlığı ona "Haçlı Örümcek" ve "Gümüş Tilki" lakaplarını kazandırmıştı; ancak DNVP lideri olarak yaygın bir şekilde "Hamster" olarak biliniyordu. Hugenberg'in tombul yapısı ve kısa boyunun yanı sıra bıyığı, fırça kesim saç modeli ve Wilhelmine tarzında yüksek yakalı giyinmesi onu bir hamstera benzetmiş ve bu lakaptan çok nefret etmesine yol açmıştı; daha geniş anlamda bu lakap onun istediği kadar ciddiye alınmadığını göstermekteydi. 1932 yılına gelindiğinde, Bertha von Krupp'un küçük kız kardeşi Barbara von Krupp ile evli olan ve Krupp ailesinin sözcüsü olarak kabul edilen Baron Thilo von Wilmowsky, Hugenberg'in karizma ve cazibeden yoksun olmasının partiyi felakete sürüklediğine inanarak onu DNVP liderliğinden indirmeye çalışıyordu. Bir grup Hanoverli sanayici, Hugenberg'i görevden almak isteyen herkese 100.000 Reichsmark yardım teklif etti. Ruhr'lu Friedrich Springorum gibi diğer sanayiciler, Hugenberg'i görevden almanın DNVP'yi daha da böleceği gibi olumsuz gerekçelerle de olsa, Hugenberg'e hala bağlıydı. Çelik fabrikatörü Fritz Thyssen, DNVP'yi NSDAP için terk ederek Harzburg Cephesi'ndeki tüm sorunların sorumluluğunu Hugenberg'e yükleyen bir bildiri yayınladı ve Hitler'in Weimar Cumhuriyeti'ni sona erdirecek en iyi adam olduğunu, bu yüzden NSDAP'ye katıldığını iddia etti. Planlarının suya düştüğünü görmesiyle birlikte Hugenberg 15 Mart 1932'de Leo Wegener'e yazdığı bir mektupta kendisinin bir lider değil, bir "tavuk merdiveni" olduğunu yazarak "hayat bir tavuk merdivenidir - yukarıdan aşağıya doğru pislenir" şeklindeki Alman atasözüne atıfta bulunmuştur.
Hugenberg, 24 Nisan 1932'de yapılan Prusya Eyalet Meclisi seçimlerinde NSDAP-DNVP koalisyonu için kampanya yürütmüş ve 21 Nisan 1932'de yaptığı bir konuşmada şunları söylemiştir "Bu kampanyada Nasyonal Sosyalist olmadığımızı ve Nasyonal Sosyalistlerin tek başlarına ve bizsiz çağımızın sorunlarını çözemeyeceğini yüksek sesle ve açıkça vurgulamayı gençliğe ve çocuklarımıza borçluyuz." Bu çağrıya rağmen, DNVP seçmenleri partilerini kitleler halinde Naziler için terk etti ve DNVP 1928'deki son Prusya seçimine kıyasla oy oranlarında %56'lık bir düşüş yaşadı. Buna karşılık Naziler Prusya Parlamentosunda 8 sandalyeye sahipken 162 sandalyeye sahip oldu. Prusya Almanya'nın en büyük ve en kalabalık eyaleti olduğundan, Prusya seçimleri yaygın olarak Nazilerin sağın ana partisi olarak DNVP'nin yerini aldığının bir işareti olarak kabul edildi.
DNVP, Alman Halk Partisi ile birlikte Reichstag'da Franz von Papen liderliğindeki yeni hükûmeti destekleyen tek partiydi ve yeni kabinede üç bakan DNVP üyesi olmasına rağmen Hugenberg'in kendisi dışlanmıştı. Yeni Papen hükûmetini kuran General Kurt von Schleicher'in sağ kolu General von Bredow bir notunda Hugenberg'in "görünüşü, konuşmaları, inatçılığı" nedeniyle çoğu insanın doğal olarak ondan nefret ettiğini ve onu Papen kabinesinin dışında tutmanın bir avantaj olacağını yazmıştı. Papen Merkez Parti'den istifa ettikten sonra herhangi bir partiye üye olmadığından, Hugenberg 1932 yazındaki ilk Almanca: Reichstag seçim kampanyası sırasında DNVP'ye oy vermeyi Papen'e oy vermenin en iyi yolu olarak sundu. Papen son derece sevilmeyen bir şansölye olduğu için bu strateji bir felaket oldu ve 31 Temmuz 1932'deki Reichstag seçimlerinde DNVP o güne kadarki en kötü sonucunu alarak oyların sadece %5,9'unu kazandı ve DNVP'ye Almanca: Reichstag'da sadece 36 sandalye kazandırdı. Buna karşılık NSDAP serbest bir seçimde o güne kadarki en iyi sonucunu alarak oyların %37'sini ve Almanca: Reichstag'da 230 sandalye kazandı. Hugenberg, DNVP'nin seçimde uğradığı hezimete rağmen iyimserliğini korudu. Hugenberg'e göre kutuplaştırma siyaseti, Alman siyasetindeki "ortayı" istediği gibi çökertmek suretiyle amacına ulaşmıştı. Dahası, ona göre "nasyonal blok "un amacı, Weimar Cumhuriyeti olarak adlandırdığı "sistemi" aşağıdan sona erdirmek için sadece bir araçtı; şimdi Papen başkanlığındaki cumhurbaşkanlığı hükûmeti Weimar Cumhuriyeti'ni yukarıdan sona erdirmek için bir araç sunuyordu. Naziler ile Merkez arasında DNVP'siz bir ittifak olasılığının açıkça tartışılması, Hugenberg'in Hitler'i parlamenter yöntemleri kullandığı için kınamasına yol açtı. Papen kabinesindeki Savunma Bakanı General Kurt von Schleicher; Dışişleri Bakanı Konstantin von Neurath ve İçişleri Bakanı Wilhelm von Gayl gibi önde gelen bakanlar, DNVP'nin destekleyebileceği politikaları tartışmak üzere Hugenberg ile sık sık özel olarak bir araya geldi ve Papen bir mektubunda Hugenberg'in ücretlerin düşürülmesi ve korumacılık gibi ekonomi politikalarına katıldığını belirtti.
12 Eylül 1932'de Almanca: Reichstag toplandığında Papen, 512 Reichstag üyesinin önerge lehinde, sadece 42'sinin aleyhte oy kullanmasıyla Alman tarihinin en ezici güvensizlik önergesiyle yenilgiye uğratıldı. Papen'in talebi üzerine Hindenburg, başka bir hükûmetin kurulmasına izin vermek yerine yeni seçimler için Almanca: Reichstag'ı feshetti ve bunu izleyen seçim kampanyasında Hugenberg, Hitler'i sorumsuz ve tehlikeli olarak tasvir ederek güçlü bir Nazi karşıtı çizgi izledi. Hugenberg kendisini Papen hükûmetinin en önde gelen destekçisi olarak sundu ve Hugenberg gazeteleri Nazileri, Hugenberg'in parasını almaya razı olan ama rehberliğini kabul etmeyen fırsatçılar olarak tanımlayarak kesintisiz bir saldırı süreci başlattı. Seçim sırasında Hugenberg parti içinden ve birçok sanayiciden istifa etmesi için baskı gördü ve Hugo Stinnes 19 Eylül 1932 tarihli bir mektubunda şunları söyledi: "Hugenberg kesinlikle haklı, ancak coşku uyandıramıyor ve bütün mesele de bu."
Hugenberg'in partisi Kasım 1932 seçimlerinde Nazilerin aleyhine bir destek artışı yaşamıştı. Hugenberg bir kez daha Papen'in cumhurbaşkanlığı hükûmetini desteklediğini açıkladı ve Hindenburg'a tavsiyede bulundu: "Hitler'in anlaşmalara çok sadık olduğunu düşünmüyorum; siyasi meseleleri ele alış tarzı Hitler'e siyasi liderlik emanet etmeyi çok zorlaştırıyor. Buna karşı çok ciddi çekincelerim var." dedi. Aralık 1932'de Hugenberg, Leipzig'in popüler belediye başkanı Carl Goerdeler'in cumhurbaşkanlığı edeceği ve Hugenberg'in "ekonomik diktatör" olarak hareket edeceği bir cumhurbaşkanlığı hükûmeti için planlar hazırladı. Planlarının bir parçası olarak Hugenberg, totaliter kontrolü dayatmak için 13 "Acil Önlem" listesi hazırladı; tüm muhalefet vatana ihanet olarak kabul edilecek, sansür uygulanacak, grevler yasadışı hale getirilecek ve polise insanları suçlama olmaksızın "koruyucu gözaltına" alma yetkisi verilecekti. Aynı zamanda Hugenberg, Hitler'e Nazilerin önerilen bu hükûmette kabine bakanları olarak yer almasını öneren bir mektup yazdı. Hugenberg ve Hitler arasında yapılan gizli bir toplantıda bir tür uzlaşma üzerinde anlaşmaya varıldı. Hugenberg Nazileri bir kez daha kendi amaçları için kullanmayı umuyordu ve bu nedenle Mart 1933 seçimleri kampanyası için onlara yönelik saldırılarını azalttı.