Doktor Jivago
Konusu

Romanın başkahramanı Yuri Jivago, ilk sayfalarda annesinin cenaze töreninin anlatıldığı sahnede küçük bir çocuk olarak karşımıza çıkar. Yuri, sanayi, ticaret ve bankacılık işlerinden servet yapmış varlıklı bir ailenin çocuğudur. Mutsuz olan evliliklerinde babası, annesinin ölümünden önce ailesini terk etmiştir. Yurta kalan Yuri'ye bir süre Rusya'nın güneyinde yaşayan amcası bakar. Daha sonra Moskova'da profesör Gromeko ve ailesiyle yaşamaya başlar. Yuri'nin sıra dışı kişiliği erken yaşta ortaya çıkar. Genç bir şair olarak yeteneklerini gösterse de üvey babası Aleksandr Gromeko'nun izinden gitmeye karar vererek tıp fakültesine girer. Yetenekli bir doktor olarak kendini kanıtlar. Yuri Jivago'nun ilk aşkı ve daha sonra eşi olan kişi, ona yardım eden ailenin kızı Antonina (Tonya) Gromeko olur. Yuri ve Tonya'nın iki çocuğu olur; fakat kader onları sonsuza dek ayırır. Yuri, ayrılıktan sonra doğan küçük kızını asla göremez.
Romanın başlarında okuyucunun karşısına sürekli yeni karakterler çıkar. Bu karakterlerin hepsi ilerleyen olay örgüsünde tekrar bir araya gelir. Bunlardan biri, avukat Komarovski'nin (komar (комар) Rusçada "sivrisinek") himayesinden kaçmaya çalışan ancak bunu başaramayan Lara'dır. Lara çocukluk arkadaşı Pavel Antipov ile evliliği kendisi için bir kurtuluş görür. Ancak evlendikten sonra Pavel ile birlikte mutluluğu bulamazlar; Pavel, ailesini terk edip Birinci Dünya Savaşı'nda gönüllü olarak cepheye gider. Sonradan “Strelnikov” (nişancı, atıcı) adını alarak korkulan bir devrim komiseri olur. İç Savaş’ın sonunda ailesine dönmek ister, ancak bu isteği hiçbir zaman gerçekleşmez.
Yuri Jivago ve Lara, Birinci Dünya Savaşı sırasında Melyuzevo adlı cepheye yakın bir yerleşim yerinde tanışır. Yuri buraya askeri doktor olarak, Lara ise kayıp kocası Pavel'i aramaya gönüllü hemşire olarak gelmiştir. Daha sonra Jivago ve Lara'nın yolları, Jivago ailesinin her şeyini yok eden devrimden kaçmak için sığınacak bir yer bulmaya çalıştığı Yuryatin-na-Rynve adlı bir taşra kentinde (Perm şehrinden ve Yuri`nin adından esinlenen hayali bir kent) yeniden kesişir. Yuri ve Lara bu karşılaşmalarında birbirlerine aşık olurlar. Ancak kısa süre sonra, İç Savaş Jivago'yu hem Lara'dan hem de ailesinden ayırır. On sekiz ay boyunca kızıl partizanların esiri olarak Sibirya'da  askeri doktorluk yapar. Kaçtıktan sonra Urallara, Yuryatin'e geri döner ve burada Lara ile yeniden buluşur. O sırada eşi Tonya, çocukları ve kayınpederiyle birlikte Moskova'ya dönerler. Kısa süre sonra zorla yurtdışına gönderileceklerini bildirirler. Yuri ve Lara o sırada Yuryatin'dedir. Çok geçmeden sürpriz bir misafirleri olur: Komarovski. Zabayıkalsk ve Uzak Doğu Rusyası'nda ilan edilen Uzak Doğu Cumhuriyeti'nde Adalet Bakanlığı'nı yönetme daveti almıştır. Yuri ile Lara'ya da onunla birlikte gitmelerini teklif eder. Yuri ve Lara, Yuryatin Devrimci Askeri Konseyi'nin ve kışın dehşetini atlatmak için Varykino'daki terk edilmiş bir malikanede saklanırlar. Daha sonra Komarovski ikinci kez gelerek, Yuri Andreeviç'i Lara ve kızının onunla birlikte doğuya gitmesi için ikna eder, zira Strelikov (Antipov) vurulmuştur ve onlara tehlike arz etmektedir. Yuri Andreeviç, onları bir daha göremeyeceğini bilerek teklifi kabul eder. Yavaş yavaş yalnızlıktan aklını kaybetmeye başlar. Kısa süre sonra Lara'nın eşi Pavel Antipov-Strelnikov Varykino'ya gelir. Haksız yere suçlanmış olarak tutuklanmaktan kaçmış ve Sibirya, Ural boyunca saklanmıştır. Kendini aklamak için daha iyi koşulları beklemektedir. Yuri Andreeviç'e devrimdeki rolünü, Lenin'i, Sovyet yönetiminin ideallerini anlatır; ancak Yuri Andreeviç'ten, Lara'nın tüm bu zaman boyunca onu sevdiğini ve hala sevdiğini öğrendiğinde, acı bir yanılgı içinde olduğunu anlar. Kaçınılmaz sonunu fark eden Strelnikov intihar eder. Strelnikov'un intiharından sonra doktor Moskova'ya döner. Orada eski Gromeko malikanesinin kapıcısının kızı Marina ile karşılaşır. Marina ile gayri resmi evliliklerinde iki kız çocukları olur. Yuri yavaş yavaş inzivaya çekilir, bilimsel ve edebi çalışmalarını ihmal eder. Bu düşüşün farkında olsa bile hiçbir şey yapamaz. Bir sabah işe giderken tramvayda fenalaşır. Moskova'nın merkezinde kalp krizi geçirerek vefat eder. Tabutu başına üvey kardeşi Yevgraf ve tesadüfen orada bulunan Lara onunla vedalaşmaya gelir. Lara kısa süre sonra kayıplara karışır.
II. Dünya Savaşı sırasında, Jivago'nun eski arkadaşları Nika Dudorov ve Misha Gordon buluşur. Tanya adında savaş yetimi yerel bir çamaşırcının hem Yuri hem de Lara'ya olan benzerliğini konuşurlar. Gerçekten de ikilinin kızları olan Tanya, annesinin onu Komarovski ile evlenmek için terk etmesi nedeniyle geçirdiği zor çocukluğundan her iki adama da bahseder. Yuri'nin kardeşi General Yevgraf Jivago onu koruması altına alır. Yevgraf aynı zamanda Yuri'nin yazılarını derleyerek bir defter hazırlar. Eserin son sahnesinde bu defteri Moskova manzaralı bir pencereden bakarken Dudarov ve Gordon okumaktadır. Romanın metni, Yuri Jivago'nun 25 şiiri ile son bulur.