Konstrüktivizm (uluslararası ilişkiler)
Teori > Realizme karşı

Konstrüktivizmin oluşum döneminde neorealizm uluslararası ilişkilerin baskın söylemiydi. Konstrüktivizmin ilk teorik çalışmaların çoğu temel neorealist varsayımlara meydan okumuştur. Neorealistler temelde nedensel yapısalcılardır. Uluslararası siyasetin önemli içeriklerinin çoğunun uluslararası sistemin yapısıyla açıklandığını savunurlar ki bu görüş ilk olarak Kenneth Waltz’un İnsan, Devlet ve Savaş adlı eserinde ortaya atılmış ve neorealizmin temel metni olan Uluslararası Politika Teorisi adlı eserinde tam olarak açıklanmıştır. Özellikle, uluslararası politika öncelikle uluslararası sistemin anarşik olmasıyla belirlenir yani herhangi bir kapsayıcı otoriteden yoksundur, bunun yerine resmi olarak eşit olan birimlerden (devletler) oluşur ve hepsi kendi toprakları üzerinde egemendir. Neorealistler bu anarşinin devletleri belirli şekillerde hareket etmeye zorladığını, özellikle de güvenlik için sadece kendilerine güvenebileceklerini (kendi kendilerine yardım etmeleri gerektiğini) savunurlar. Neorealistlere göre, anarşinin devletleri bu şekilde davranmaya, kendi çıkarlarını güç açısından savunmaya zorlaması, uluslararası politikanın büyük bir kısmını açıklamaktadır. Bu nedenle, neorealistler uluslararası politikanın “birim” veya “devlet” düzeyindeki açıklamalarını göz ardı etme eğilimindedirler. Kenneth Waltz böyle bir odağa indirgemeci olduğu için saldırmıştır.
Konstrüktivizm, özellikle Wendt'in biçimlendirici çalışmalarında, neorealistler tarafından “yapı”ya atfedilen nedensel güçlerin aslında “verili” olmadığını, yapının toplumsal pratik tarafından inşa edilme biçimine dayandığını göstererek bu varsayıma meydan okumaktadır. Wendt, sistemdeki aktörlerin kimliklerinin ve çıkarlarının doğasına ilişkin varsayımlarından ve sosyal kurumların (anarşi de dahil olmak üzere) bu aktörler için taşıdığı anlamdan arındırıldığında neorealizmin “yapı”sının çok az şey ortaya koyduğunu savunmaktadır: “İki devletin dost mu düşman mı olacağını, birbirlerinin egemenliğini tanıyıp tanımayacağını, hanedan bağları olup olmayacağını, revizyonist ya da statükocu güçler olup olmayacağını vb. öngörmez.” Davranışın bu tür özellikleri anarşi ile açıklanmadığı ve bunun yerine kilit aktörlerin sahip olduğu çıkarlar ve kimlikler hakkında kanıtların dahil edilmesini gerektirdiği için neorealizmin sistemin maddi yapısına (anarşi) odaklanması yanlıştır. Wendt bundan daha da ileri giderek anarşinin devletleri kısıtlama şeklinin devletlerin anarşiyi ve kendi kimlik ve çıkarlarını algılama biçimlerine bağlı olması nedeniyle anarşinin zorunlu olarak bir kendi kendine yardım sistemi bile olmadığını savunur. Sadece devletlerin güvenliği rekabetçi, göreceli bir kavram olarak gördükleri ve herhangi bir devlet için güvenlik kazanımının bir diğeri için güvenlik kaybı anlamına geldiği neorealist varsayımlara uymaları halinde devletleri kendi kendilerine yardım etmeye zorlar. Eğer devletler bunun yerine, devletlerin bir başkasının güvenliğini olumsuz etkilemeden kendi güvenliklerini azami düzeye çıkarabilecekleri “işbirlikçi” ya da devletlerin diğer devletlerin güvenliğini kendileri için değerli olarak tanımladıkları “kolektif” alternatif güvenlik anlayışlarına sahiplerse, anarşi hiçbir şekilde kendi kendine yardıma yol açmayacaktır. Neorealist sonuçlar, bu haliyle, tamamen sosyal kurumların anlamlarının aktörler tarafından nasıl inşa edildiğine dair söylenmemi ve sorgulanmamış varsayımlara dayanmaktadır. Daha da önemlisi, neorealistler bu bağımlılığın farkına varamadıkları için yanlış bir şekilde bu anlamların deişmez olduğunu varsaymakta ve neorealist gözlemlerin ardındaki temel açıklayıcı işi yapan sosyal inşa süreçlerinin incelenmesini dışlamaktadırlar.
Neorealizm ve neoliberalizmin (1980'lerde uluslararası ilişkiler teorisinin baskın akımlarıydı) bir eleştirisi olarak konstrüktivizm, “neo-neo” olarak adlandırılan tartışmayı eleştiren tüm yaklaşımlarla bir tutulma eğilimindeydi. Bu nedenle konstrüktivizm sıklıkla eleştirel teori ile bir tutulmuştur. Bununla birlikte, konstrüktivizm eleştirel teorinin bazı yönlerini kullanırken konstrüktivizmin ana akım varyantları pozitivisttir.
John Mearsheimer, inşacılığa bir yanıt olarak, fikirlerin ve normların yalnızca sınırlarda önemli olduğunu ve liderlerin normlara ve ahlaki değerlere yaptığı çağrıların genellikle kişisel çıkarları yansıttığını ileri sürmüştür.