Malala Yusufzay

| Malala Yusafzay |
| --- | --- |
ملالہ یوسفزئی
Yusafzay  2019
Doğum: Malala 12 Temmuz 1997 (27 yaşında) Mingora, Swat, Pakistan
Eğitim: Lady Margaret Hall, Oxford (BA)
Meslek: Kadın eğitimi için çalışıyor
Organizasyon: Malala Fund
Evlilik: Asser Malik (e. 2021)
Ebeveynler: Ziauddin Yousafzai (baba) Toor Pekai Yousafzai (anne)
Ödüller: Nobel Barış Ödülü (2014)

Malala  Yousafzai (telaffuz: [məˈlaːlə jusəf ˈzəj]; 12 Temmuz 1997),  Pakistanlı bir kadın eğitim aktivisti ve aynı zamanda  2014  Nobel Barış Ödülü sahibi. 17 yaşındayken, Nobel Ödülü alan en genç ve ikinci Pakistanlı ve ilk Peştundur. İnsan hakları savunuculuğuyla, özellikle de Taliban Pakistan'ının zaman zaman kızların okula gitmesini yasakladığı anavatanı Swat'ta kadın ve çocukların eğitim almasını savunmasıyla tanınır. 11 yaşından itibaren kız çocuklarının eğitim hakkını savunmaya başlamıştır. Savunuculuğu uluslararası bir harekete dönüşmüş ve eski Başbakan Şahid Hakan Abbasi'ye göre Pakistan'ın "en önde gelen vatandaşı" olmuştur.
Yusufzay eğitim aktivisti Ziyauddin'in kızı olarak Swat'ta Peştun bir ailede doğdu ve adını Afgan ulusal kahramanı Maiwandlı Malalai'den aldı. Babasının düşünce ve insani yardım çalışmalarından ilham aldı ve Abdul Gaffar Han, Barack Obama ve Benazir Butto'yu rol modelleri olarak benimsedi. 11 yaşında, BBC Urdu için Taliban işgali altındaki Swat'taki hayatını anlatmak amacıyla Gul Makai takma adıyla bir blog yazdı. Ertesi yaz, Pakistan Silahlı Kuvvetlerinin Swat'taki militanlara karşı Rah-e-Rast Operasyonu başladığında, Adam B. Ellick onun hayatı hakkında bir New York Times belgeseli yaptı. Basılı yayın ve televizyonda röportajlar vererek ün kazandı ve aktivist Desmond Tutu tarafından Uluslararası Çocuk ve Barış Ödülü'ne aday gösterildi.
9 Ekim 2012'de, Yusufzay ve iki diğer kız, sınav sonrası bindikleri bir otobüste, bir Taliban silahlı adamı tarafından Swat bölgesinde vuruldu; silahlı kişi olay yerinden kaçtı. Yusufzay, bir kurşunla başından isabet alınmıştı. Kritik ve bilinçsiz durumda Rawalpindi Kardiyoloji Enstitüsü'ne kaldırıldı, ancak durumu Birleşik Krallık, Birmingham'daki Queen Elizabeth Hastanesi'ne nakledilmesine yetecek kadar iyileşti. Hayatına yönelik girişim, ona uluslararası bir destek seline yol açtı. Ocak 2013'te Deutsche Welle, Onun "dünyanın en ünlü genci" olabileceğini bildirdi. Cinayete teşebbüsten haftalar sonra, Pakistan'ın önde gelen 50 Müslüman din adamından oluşan bir grup, onu öldürmeye çalışanlara karşı bir fetva yayınladı. Pakistan Talibanı uluslararası düzeyde hükûmetler, insan hakları örgütleri ve feminist gruplar tarafından kınandı. Taliban yetkilileri, Yusafzay'ı daha fazla suçlayarak, olası bir ikinci suikast girişimi planlarını da ekleyerek suikastı dini bir yükümlülük olarak haklı buldukları açıklamasıyla kınamaya yanıt verdi.
İyileştikten sonra Yusufzay eğitim hakkı için çalışan önde gelen bir aktivist oldu ve Şiza Şahid ile birlikte  Birmingham merkezli, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Malala Fund'ı kurdu. 2013'te uluslararası çok satanlar listesine giren Ben Malala kitabının ortak yazarıdır. 2012'de Pakistan'ın ilk Ulusal Gençlik Barış, 2013 Saharov Ödülü'nü aldı.
Malala 2014 yılında Hindistan'dan Kailash Satyarthi ile Nobel Barış Ödülü'nün ortak alıcısıydı. 17 yaşındaydı ve o zamana kadarki en genç Nobel Ödülü sahibiydi.  2015 yılında Oscar kısa listeye giren He Named Me Malala adlı belgesele konu oldu. Time dergisi 2013, 2014 ve 2015 yıllarında onu dünyadaki en etkili insanlardan biri olarak gösterdi.
2017'de Kanada  fahri vatandaşlığı ile ödüllendirildi ve Kanada Avam Kamarası'na hitap eden en genç kişi oldu.
Yusafzay, ortaokul eğitimini 2013'ten 2017'ye kadar İngiltere /Birmingham'da Edgbaston Lisesinde  tamamladı. Oradan Oxford'daki Lady Margaret Hall'da bir yer kazandı ve Felsefe, Politika ve Ekonomi (PPE) alanında Bachelor of Arts için üç yıllık bir eğitim aldı. 2020 yılında mezun oldu.