stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Çizgi romanın gümüş çağı
Tarihçe

Gümüş Çağ'ın başlangıcı ve sonu çizgi roman dünyasına dair tartışmalara dayanır. Ancak başlangıcının tam tarihinin “DC Comics” yayın firması tarafından 4 Ekim 1956'da yayımlanan “Showcase #4”ün modern versiyonu olan Flashın çıkması ile başladığı görüşü genel kabul görür. “Julius Schwartz” editörlüğündeki bu yeni Flash, bilimkurgu öğelerini de kullanarak yeniden kurgulanan pek çok eski süper kahramanların ilki olmuştur. Diğerlerinin arasında “Green Lantern”, “Atom” ve “Hawkman” de vardır. DC'nin bu dönemde çıkarttığı bir diğer oluşum da en popüler karakterlerin beraber yaşadığı maceraların anlatıldığı “Justice League of America” 'dır.
Bu serilerin başarısı, CCA kısıtlamaları altında da olsa DC Comics'e yeni alanlar üretebileceğini gösterdi. Sonuçta endüstriye gelen bu yeni hava satışların da artmasına neden oldu.
“Marvel Comics” çizgi roman yayın şirketinin yükselişi de Gümüş Çağ'da olmuştur. Yazar - editör “Stan Lee” ve çizer-yardımcı yazar “Jack Kirby” ile “Steve Ditko” liderliğindeki Marvel, daha ince işlenmiş karakterler ve hikâyelerdeki dinamizm ile başarılı olmuştur. Bu dönemde Marvel'in en meşhur karakteri ise Spider-Man olmuştur. Kayda değer diğer kahramanların içinde adı öne çıkanlar ise Fantastic Four, Hulk, Iron Man, Thor, Daredevil, X-Men ve Marvel'in büyük kahramanlarından oluşturduğu grup olan Avengers sayılabilir. Bu yükselişin ardından “DC Comics”, Marvel'in bazı fikirlerini ve karakterlerini kendi bünyesinde uyarlamaya başlamıştır.
Süper kahramanların dirilişi o kadar büyük ilgi uyandırdı ve ticari başarı elde etti ki, bünyelerinde süper kahraman barındırmayan “Archie Comics”, “Charlton Comics” ve “Dell Comics” gibi firmalar da kendi süper kahramanlarını yarattılar. Ancak DC ve Marvel kadar popülarite yaratamadılar. “Tower Comics” bu konuda bir istisna sayılabilir. “Wally Wood” önderliğinde çıkan “T.H.U.N.D.E.R. Agents” serileri büyük ilgi görse de kısa sürede yayın hayatına son verildi.
Ayrıca, çizgi romanlarla büyüyen ve çizim yeteneklerini de akademik eğitimlerle geliştiren yeni nesil çizerler, çizgi romanlara yeni sanat akımlarını da yansıttılar. Örnek olarak “Neal Adams” ve Jim “Steranko” verilebilir.
Bu dönem ticari olarak zirveye Batman'in 1966-1968 yılları arasında yapılan televizyon dizileri ile ulaşmıştır. Bu dizi çigi romanlara olan ilgiyi artırdı, ancak diğer yandan sanatsal açıdan sığlığı ile halkın çizgi roman sanatını hor görmesine neden oldu. 
Yeraltı çizgi romanları da Gümüş Çağ içinde, 60'lı yıllarda ilk çıkışlarını yaptılar. Ancak gerek sanatsal duruşlarının, gerekse de pazarlama yöntemlerinin ana akımdan çok farklı olması nedeni ile genelde çizgi roman dünyasında ayrı bir akım olarak nitelendirildiler.
Gümüş Çağ'ın sonu

Gümüş Çağ'ın sona erişinin aşağıda listelenen olaylar ile olduğu varsayılır, kesin tarih yoktur:
Jack Kirby'nin DC Comics'te “Fourth World” serilerini yayınlamak için Marvel Comics'ten 1970'te ayrılması.
DC 'de Süperman serisinin uzun süreden beri editörlüğünü yapan “Mort Weisinger” 'ın emekli olması. Bu olaydan sonra Süperman ekibine birden fazla editör atanmıştır; “Julius Schwartz”,“ Murray Boltinoff”, “E. Nelson Bridwell”, “Mike Sekowsky” ve “Jack Kirby” bunların arasındadır.
1970'lerin ilk yıllarında daha karanlık süper kahraman hikâyelerinin çıkışı. Bu dönemde Batman kökenlerine geri dönmüştür ve “Dennis O'Neil” ile “Neal Adams” Green Lantern/Green Arrow 'un şehir temalı hikâyelerine başlamıştır.
1971'de Comics Code'un ilk güncellenmesi. ‘Ghost Raider’ ve ‘Tomb of dracula’ gibi korku temalı hikâyelerin çıkışı ve önceden kaleme alınmayan konuların irdelenmeye başlaması.
“Amazing Spider-Man #121”, 1973 ("The Night Gwen Stacy Died") 'da “Peter Parker”'ın sevgilisi “Gwen Stacy”'nin öldürülmesi.
1975'te sonraki yılları domine edecek olan yeni X-Men 'in çıkışı; “Giant-Size X-Men #1”.
Sonraki dönemler

Korku ve fantezi temalı serilerin (DC: 'House Of Mystery', 'House of secrets', 'Ghosts','Witching Hour', 'Unexpected', Marvel: 'Crypt of Shadows', 'Vault of Evil', 'Dead of Night','Chamber of Chills' ve Warren ile Charlton'ın gizem temalı serileri gibi) hakim olduğu kısa bir süreden sonra, süper kahramanların üçüncü dönemi (genellikle Bronz Çağ adı verilir) başladı; bu dönemde öne çıkan yazarlar arasında Steve Englehart, Mike Friedrich, Steve Gerber, Don McGregor, Doug Moench ve Len Wein, çizerler arasında da Rich Buckler, Marshall Rogers, P. Craig Russell ve Bernie Wrightson sayılabilir.
Sonraki çağ ise genellikle çizgi romanın Modern Çağı olarak adlandırılır. Ancak “Batman: The Dark Knight Returns” (Frank Miller) ve Watchmen (Dave Gibbons) gibi karanlık temalı çizgi romanlar yüzünden çizgi romanın “Karanlık Çağı” olarak isimlendirildiği de görülmüştür. Scott McCloud tarafından çizgi romanların Demir Çağı ve çizgi romanların Elmas Çağı isimleri de önerilmiştir.
"Neo-silver" deyimi, (IGN yazarı Peter Sanderson) Astro City (Kurt Busiek) gibi nazaran daha aydınlık, daha edebi kaygı taşıyan çizgi romanları tanımlamak için de kullanılır.
Şubat 2007 'de özellikle DC Comics için çizgi roman okurları tarafından İkinci Gümüş Çağ olarak isimlendirilmeye başlanmıştır; ana nedeni ilk Gümüş Çağ'da yaygın olan pek çok tasarının yeniden ele alınmış olmasıdır.
Kapaklar ve dizayn

İlk sayfanın (diğer adı ile splash page) ikinci bir kapak olarak kullanılması yaygındır. Kitabın içeriğine dair kısa bir özet olarak düşünülebilir. Pek çok hikâye ikinci sayfadan başlar.
DC kapaklarında çağ genelinde konuşma balonları görülür. Marvel ise konuşma balonlarını ancak çağın sonuna doğru kapaklarda kullanmıştır. Günümüzde ise bu kullanımın modası geçmiştir nadiren kullanılır.
Gümüş Çağ sanatçıları

Bu dönemde özellikle Marvel 'de sanatçılar co-plotter olarak hikâyenin oluşumunda büyük rol üstlenmiştir.
Gümüş Çağ sanatçıları > Editörler

Dick Giordano
Stan Lee
Jack Schiff
Julius Schwartz
Mort Weisinger
Gümüş Çağ sanatçıları > Yazarlar

Otto Binder
John Broome
Arnold Drake
Gary Friedrich
Joe Gill
Archie Goodwin
Edmond Hamilton
Bob Haney
Robert Kanigher
Stan Lee
Dennis O'Neil
Jerry Siegel
Jim Steranko
Roy Thomas
Marv Wolfman
Gümüş Çağ sanatçıları > Çizerler

Neal Adams
Murphy Anderson
Jim Aparo
Dick Ayers
Wayne Boring
John Buscema
Sal Buscema
Nick Cardy
Gene Colan
Dan DeCarlo
Steve Ditko
Ramona Fradon
Stanley Goldberg
Don Heck
Carmine Infantino
Gil Kane
Jack Kirby
Joe Kubert
Sheldon Moldoff
Jim Mooney
John Romita, Sr.
Mike Sekowsky
John Severin
Marie Severin
Jim Steranko
Curt Swan
Herb Trimpe
George Tuska
Wally Wood
Gümüş Çağ sanatçıları > Çiniciler

Jack Abel
Dan Adkins
Murphy Anderson
Dick Ayers
Vince Colletta
Joe Giella
Sid Greene
George Klein
Paul Reinman
George Roussos
Joe Sinnott
Chic Stone
Suyla

Suyla, Türk ve Altay mitolojisinde Yazgı Tanrısı. Su ile Güneş ve Ay'ın ışığından yaratılmıştır. At gözlü, kartal gagalı, eşek kulaklı ve yılan saçlıdır. Toğurtka (ağaçkakan) kuşu ongunudur. Tomurta (toğurtka) kuşu Tanrı'nın elçisi olarak kabul edilir. İnsanları korumakla görevlidir. İnsanların yaşamlarını denetler, bir değişiklik olduğunda Ülgen'e bildirir. Ülgen'in en önemli yardımcı ruhlarından biridir. Ülgen'e kurbanların ruhunu ulaştırır. İki dili vardır. Genelde Karlık Han ile birlikte görülür. Şamanın Ülgen'e kurban götürme yolculuğunda yardımcı olur ve onu kötü ruhların saldırısından korur. Atınkine benzer gözleriyle otuz günlük uzaklığı görebilir. Kam, göklere veya yeraltına yolculuk yaparken onu kötü ruhların saldırısından korur. Kam, ayin sırasında Suyla için arak (rakı) saçar. At Gözlü Kartal ya da İki Dilli Kekeme Han adlarıyla da bilinir.
Etimoloji

(Su/Suv/Suy) kökünden türemiştir. Soy, soyluluk, soyutluk anlamlarını taşır.
İlya Ehrenburg

| İlya Ehrenburg |
| --- | --- |

Doğum: İlya Ehrenburg Gregoriyevich 26 Ocak 1891(1891-01-26) Kiev, Rus İmparatorluğu
Ölüm: 31 Ağustos 1967 (76 yaşında) Moskova, SSCB
Meslek: Yazar, gazeteci
Milliyet: SSCB
Vatandaşlık: SSCB
Tür: Tarihsel roman, anı.
Önemli eser: Paris Düşerken - Fırtına - Dipten Gelen Dalga (üçleme)
Önemli ödülleri:     

İlya Grigoryeviç Ehrenburg (Rusça: Илья́ Григо́рьевич Эренбу́рг) (26 Ocak 1891, Kiev, Ukrayna – 31 Ağustos 1967, Moskova, Sovyetler Birliği), Sovyet yazar ve gazeteci.
İlya Ehrenburg 1891'de Kiev’de doğdu. Çok genç yaşta Rusya’daki devrimci harekete katıldı ve çok geçmeden tutuklandı. Serbest bırakılınca Paris’e göç etti ve ilk şiirlerini burada yayınladı. I. Dünya Savaşı sırasında savaş muhabirliği yaptı. Yurda 1917’de döndü. Ehrenburg, iç savaş başladığında Ukrayna’daydı. Daha sonra tekrar Avrupa’ya geçti ve Julio Jurenito’yu yazdı. 1924’te Sovyetler Birliği’ne döndü. Çeşitli Sovyet gazetelerinin yurt dışı yayınları sorumlusu olarak Avrupa’ya gönderildi. 1941’e kadar İzvestiya gazetesinin savaş muhabiri idi. İspanya İç Savaşı’na katıldı.
Paris’te bulundu. Tekrar Sovyetler Birliği’ne döndüğünde Paris Düşerken’i yazmaya başladı. Bu eser üçlemenin ilk kitabıdır. Gazetecilik ve roman çalışmaları dışında; makale, gezi yazısı, anı ve öykü de yazan Ehrenburg, 1967’de öldüğünde ardında Paris Düşerken, Fırtına ve Dipten Gelen Dalga’dan oluşan üçleme dışında, çok sayıda eser bıraktı. Yazarın en büyük eseri sayılan bu "üçleme", 1936-1952 yılları arasında dünyanın politik durumuna ışık tutmaktadır. Üçleme yalnızca Sovyetler Birliği'nde 8,5 milyon basılmış ve 2 kez Stalin Ödülü almıştır. Kitabına verdiği ad olan "Buzların Çözülüşü" terimi ilk kez İlya Ehrenburg tarafından kullanılmıştır. Stalin tarafından yasaklanan kitabı "Kara Kitap", Holokost'a kurban giden Yahudiler hakkında belgesel niteliğindedir.
Adelbert von Chamisso

| Adelbert von Chamisso |
| --- | --- |

Doğum: Ante, Champagne
Ölüm: Berlin
Milliyet: Alman
Meslek: Yazar, şair
Önemli eser(ler): Peter Schlemihl'in Tuhaf Öyküsü
İmza

Adelbert von Chamisso, (asıl adı Louis Charles Adélaïde de Chamissot) (30 Ocak 1781 - 21 Ağustos 1838), Alman botanikçi ve şair. Gölgesini satan bir adamı anlatan ünlü öykü Peter Schlemihl'in Tuhaf Öyküsü'nün yazarı.
Biyografi

Adelbert von Chamisso 1781'de Fransa’da doğdu ve devrim sebebiyle on beş yaşında ailesiyle birlikte Berlin’e yerleşti. Ailesinin mülkü olan ve devrim sırasında yerle bir edilen Boncourt Şatosu üzerine yazdığı bir şiirle, burada geçen çocukluğunu anmıştır. Fransız olmakla birlikte Alman ruhunu bütün öteki coşumculardan daha çok benimsemiş, alman halk yazınına girmiş ve bu pınardan aldığı esinle yapıtlar yaratmıştır.
1797 yılında Prusya kraliçesi Luise'in hizmetine giren Adelbert, Prusya ordusuna girdi ve yirmi yaşında teğmen oldu. Beş yıllık kışla yaşamında E. T. A. Hoffmann, Fouqué, Fhitzig ve Varnhagen ile tanışarak, onlarla birlikte "Kutup Yıldızı" adında bir şairler birliği kurmuştu.
1812'de, otuz iki yaşında, Berlin Üniversitesi'nde botanik öğrenimine başladı. Pek çok şiir ve balada da imza atan Chamisso, 1814'te kaleme aldığı, gölgesini yitiren bir adamın macerasında kendi ruhunun dertlerini yansıttığı ve dünya klasikleri arasında önemli bir yer edinen Peter Schlemihl’in Olağanüstü Öyküsü'yle dünya çapında tanındı. Chamisso, 1815-1818 yıllarında Rus kontlarından Romanzof'un araştırma kuruluna girerek dünyayı dolaştı.
1819 yılında Berlin Üniversitesi verdiği doktorluk unvanının ardından Bilim Akademisi üyeliğine yükseldi, Berlin Botanik Bahçesi'nde sürekli bir görev aldı. Bu sırada Alman yazınının en güzel lirik yapıtlarından olan şiirlerini yazdı.
1831'de toplu olarak yayınladığı şiirleri üst üste basıldı. Süreğen bir bronşit sebebiyle karısından bir yıl kadar sonra, 21 Ağustos 1837'de öldü.
İnsinerasyon

Tayvan'da bir atık yakma tesisi
İnsinerasyon (atık yakma), atığın içerisindeki organik materyalin, yüksek sıcaklık ve fazla oksijen eşliğinde yakılma işlemidir.
Yakma

Yakma genellikle, jeneratörleri elektrik üretmeye zorlayan buhara dönüştürmek amacıyla suyu kaynatmak için yanan çöpleri gerektirir. Yakma hem küçük hem de büyük ölçekte yapılır. Bu, belirli tehlikeli metalik olmayan organik atıkları ve tıbbi atıkları bertaraf etmenin gerçekçi bir yöntemi olarak kabul edilir. Çünkü yüksek sıcaklık, WtE aktivitesinde en yaygın işlem olmasının yanı sıra bakteri ve virüsleri de parçalar. Bu işlem nispeten steril, gürültüsüz ve kokusuzdur; arazi ihtiyacı ise asgaridir. Yakma teknolojisi katı atıklarda depolanan enerjiyi geri kazanmak için kullanılan en eski teknolojilerden biridir. En yaygın kullanılan yakma teknolojisi için tasarlanmış hareketli ızgaradır. Ön işleme tabi tutulmadan büyük miktarlarda belediye atığı ile başa çıkmak için ızgara yakma fırınları kullanılmaktadır. Genellikle toplu yakma tesisleri olarak adlandırılırlar. Toplu yakma fırınlarında, termal enerji buhar türbinleri yoluyla elektrik üretir. Isı ve elektriğin üretildiği yakma fırınlarında geri kazanılan atık ısı, bölgesel ısıtma, sıcak su temini vb. için kullanılır .(Yılmaz, 2019; Williams 2005; EC 2006; Defra, 2013)
Tarihçe

Nüfus artışı ve sanayileşmeye bağlı olarak artan katı atık miktarı ve bu atıkların bertarafı büyük kentler için giderek daha önemli bir sorun teşkil etmektedir. Oluşan atıkların mevsimsel değişimler, bölgenin gelir düzeyi, sosyoekonomik faaliyetler gibi faktörlere bağlı olarak değişim gösterdiği bilinmektedir. Bu verilerde atığa uygulanacak bertaraf sistemini etkilemektedir. Günümüzde katı atıkların bertaraf edilmesi için farklı teknolojiler geliştirilmekte ve mevcut teknolojiler iyileştirilmektedir. Gelişmiş ülkelerde 1970‟li yıllardan itibaren yakma ve düzenli depolama yaygın olarak kullanılan sistemlerdir.1990-2000‟li yıllarda ise gazlaştırma ve biyometanizason teknikleri yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle 2005 yılında Avrupa Birliği üyesi ülkelerde geri dönüşümü olmayan atıkların bertarafı için düzenli depolamaya son verilmiş termal bertaraf zorunlu kılınmıştır (Kayalak, 2007; Aynur, 2011)
Teorik altyapı > Atığın Yanabilirliği

Atığın yanabilirliği atığın bileşimine bağlıdır. Atığın nem, kül ve organik madde içeriği atığın kalorifik değer konusunda bilgi verir. Dünya genelindeki atık analizleri ve üst ısıl değerlerden hareketle geliştirilen Tanner Diyagramında atığın nem, kül, organik madde içeriği kullanılarak atığın yanabilirliği konusunda bilgi edinilebilir. (Aynur, 2011)
Teorik altyapı > Izgaralı Yakma Tesisleri

Bu tip yakma tesisleri; gelen atığın depolandığı ve ayıklandığı bir biriktirme haznesine, atıkları besleme haznesine vermek amacıyla kullanılacak bir vince, üzerinde yakmanın gerçekleştiği özel taban ızgaralarına sahip bir yakma odasına, içerisinden geçen suyun buhara dönüştürüldüğü ısı değiştirici borulardan oluşan ısı geri kazanım sistemine, kül uzaklaştırma ve baca gazı arıtma sistemlerine sahiptirler. Yakma odalarının iç kısmı, evlerdeki şöminelerin tuğlalarına benzer yapıda, sıcağa dayanıklı tuğlalarla kaplıdır. Bu tesislerde, yakma odasının en üstünde bir kazan varmış gibi buhar üretilir. (Öztürk v.d., 2016)
Teorik altyapı > Döner Fırınlı Yakma Tesisi

Yakma odasının bir diğer modifikasyonu döner fırındır. Bu ünitede atık, ateşleme ızgarasına doğru yerçekimi etkisiyle hareket eder ve yanmanın gerçekleştiği döner fırın içine ulaşır. Döner fırınlar, herhangi bir ızgara sisteminden daha fazla türbülans sağlar ve dolayısıyla yanmanın hızını arttırarak tamamlanmasını kolaylaştırır.
Döner fırınlarda katı atık dışında, arıtma tesisi çamurları ve sıvılar da yakılabilir. Bu tip yakma tesislerinde atık, iç kısmı yanmaya karşı dayanıklı tuğla döşenmiş olan çelikten yapılmış döner bir hazne içerisinde yakılır. Yakma fırınının dönme hızı dakikada birkaç dönüştür (rpm) ve atığın hareketini kolaylaştırmak açısından atığın fırına giriş kısmı, çıkış kısmına göre daha yukarıda kalır. Dönme hareketine bağlı olarak atık, sürekli bir karışım halindedir. Yakma hızı, döner fırının dönme hızının ayarlanmasıyla kontrol edilebilir. Çamurumsu atıklar veya yanma sırasında sıvılaşan atıkların yakılmasında çok uygun bir sistemdir. Sıcaklık, zararlı atık arıtımı için de uygun aralık olan 1000-1300 °C aralığında değişir. Bu tür bir tesisin kapasitesi ≤480 t/gün.ünite (20 t/sa.ünite) olup toplam ısıl verim ≤ %80 düzeyinde gerçekleşir. (Öztürk v.d., 2016)
Teorik altyapı > Akışkan Yataklı Yakma Tesisi

Akışkan yataklı yakma tesisleri, inert granüler partiküllerden bir yatak içeren, ısıya dayanıklı malzemeden yapılmış kapalı sistemlerdir. Gazlar yatağın genleşmesini sağlayacak kadar yüksek bir hızla tabandan reaktöre üflenerek, yatağın ideal bir akışkan gibi davranması sağlanır. Normalde yatak tasarımı yakmanın, yatağın giriş bölgesinde olmasını engelleyecek şekilde yapılır. Bu sayede akışkan yatak üzerinde yükselen gazlardan, inert partikülleri ayıran bir bölge oluşması sağlanır. Akışkan yataklı yakma biriminden çıkan sıcak gazlar, ısı geri kazanım tesisine ya da gaz arıtma ünitesine gönderilir. Yakma gazlarıyla yakılan atığın yakın teması sebebiyle, gerekli stokiyometrik hava ihtiyacı yaklaşık %40'ın üzerinde tutulur. Akışkan yataklı yakıcılarda, düşük kül füzyon sıcaklıkları ve ergime sıcaklığı düşük maddelere bağlı problemler yaşanabilir. Bu tip maddeler (alüminyum, cam gibi), prosese girmeden önce giderilmelidirler. Bu durum, işletme sıcaklığını kül ergime seviyesinin altında tutarak ya da külün ergime sıcaklığını arttıran kimyasallar ekleyerek engellenebilir. Bu teknolojinin bir avantajı, halojenleri (klorür, florür gibi) tutan maddelerin prosese eklenebilmesi ve bu sayede asit gazlarının deşarjının azaltılmasıdır (Mc Dougall v.d., 2001; Öztürk v.d., 2016).
Teorik altyapı > Çok Gözlü Yakma Tesisi

Bu tip yakma tesisleri, mekanik olarak susuzlaştırılmış çamur keklerinin yakılması için geliştirilmiş sürekli bir prosestir. Çamur keki, yakma tesisinin en üst gözünden içeri beslenir ve atık bu gözden daha aşağı gözlere doğru ilerler. Yakma ünitesindeki, gözler arası geçiş delikleri merkezde ve çevrede bulunmaktadır. Sıyırıcıların döner kısımları, yakma havası olarak geri devrettirilen hava ile soğutulur. Yakma havası ve ek yakıt aşağıdan yukarıya doğru ters akımla beslenir. Cüruf ise, yakma ünitesinin alt kısmından dışarı atılır. (Öztürk v.d., 2016)
Teorik altyapı > Modüler (Paket) Yakma Sistemleri

Modüler yakma tesisleri atığın yakılmasının zorunlu olduğu, ancak miktarının ise tipik bir su duvarı veya ısıya dayanıklı malzeme ile kaplanmış büyük yakma tesislerinin inşasına imkan vermeyecek kadar küçük olduğu durumlarda kullanılırlar. Bu tür yakma tesisleri genellikle, hastanelerden kaynaklanan tehlikeli atıkların yakılmasında kullanılırlar. İnşa maliyetinin düşüklüğü ve devreye almanın hızlı olması nedeniyle kapasite artırımına en uygun sistemdir. (Öztürk v.d., 2016)
Teknolojinin Uygulama Alanları

Temel amacı depolama sahalarına giden atık miktarının azaltılması olan Termal Yöntemlerden olan Yakma teknolojisi ile katı atıklar hacimce %80-90 ve ağırlık bakımından %75-80 oranında azaltılabilmekte ve atık sorununa kalıcı çözümler üretmek ve enerji elde edilerek ekonomik değer sağlanmaktadır. Proses gereksinimlerine uymak için "ham atık" aynı zamanda daha az kirlenme ve daha iyi homojenliğe sahip Katı Geri Kazanılmış Yakıt (SRF) veya çöp türevli yakıtlara (RDF) dönüştürülür. RDF'nin hazırlanması, geri dönüştürülebilir maddeleri atık akışından çıkarmak için temel bir işlem seviyesini gerektirirken, SRF daha yüksek bir hazırlık standardı gerektirir. RDF tipik olarak hazırlanmamış karışık atık akışlarını da kabul eden standart enerji tesisleri için kullanılırken, SRF genellikle fosil yakıtlara alternatif olarak çimento fırınlarında ve elektrik santrallerinde kullanılır. (Yılmaz, 2019)
Teknolojinin Uygulama Alanları > Evsel Atık Yakma

• Hareketli ızgara fırınların, karışık evsel atıkların bertarafında kullanılmasının uzun bir geçmişi vardır ve sistemin başarısı kanıtlanmıştır. (NIRAS, 2017)
• Su soğutmalı ızgara fırınlar, daha iyi yanma kontrolüne sahiptir ve yüksek ısı kapasitesine sahip evsel atıkları bertaraf edebilmektedir. (NIRAS, 2017)
• Izgaralı döner fırınlara, heterojen evsel atıkları beslenebilir ancak kapasitesi hareketli ızgara fırınlara göre daha düşüktür. (NIRAS, 2017)
• Taşıma sistemli sabit ızgara fırınlarda daha az hareketli parça vardır, fakat atıkların daha fazla ön işleme tabi tutulması gerekebilir (örn. öğütme, ayırma). (NIRAS, 2017)
• İkinci yanma odalı modüler tasarımlar daha küçük uygulamalar için yaygın olarak kullanılmaktadır. Boyuta bağlı olarak, bu ünitelerin bazılarının kesikli olarak çalıştırılması gerekmektedir. (NIRAS, 2017)
• Akışkan yataklı fırınlar ince parçalara bölünmüş ve aynı özellikte sürekli gelen ATY için yaygın olarak kullanılmaktadır. (NIRAS, 2017)
Teknolojinin Uygulama Alanları > Tehlikeli Atık Yakma

• Döner fırınlar, katıların yanında sıvı ve macunsu atıkları da kabul edebildiği için, tehlikeli atıkların bertarafında yaygın olarak kullanılmaktadır. (NIRAS, 2017)
• Sıvı enjeksiyonlu fırınlar, tehlikeli atıkların yakılması için yaygın olarak kullanılmaktadır. (NIRAS, 2017)
• Su soğutmalı fırınlar daha yüksek sıcaklıklarda çalıştırılabilir ve için daha yüksek enerji değerlerine sahip atıkları kabul edebilirler. (NIRAS, 2017)
• Atıkların varil ve diğer ambalajların öğütücüden geçirilirse daha tutarlı bir atık içeriği ve akabinde yanma süreci oluşturulmuş olur. (NIRAS, 2017)
• Besleme dengeleme sistemi (örn. ezme özelliğine sahip ve fırına sabit miktarda katı atık besleyen helezon konveyör) atığın fırına sürekli ve kontrollü bir şekilde beslenmesine ve akabinde uniform yanma koşullarının muhafaza edilmesine katkı sağlayacaktır. (NIRAS, 2017)
Teknolojinin Uygulama Alanları > Arıtma Çamuru Yakma

• Akışkan yataklı fırınlar arıtma çamurunun termal yöntemlerle bertaraf edilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. (NIRAS, 2017)
• Sirkülasyonlu akışkan yataklı fırınlar, kabarcıklı akışkan yataklı fırınlara göre daha fazla yakıt esnekliği sağlar. Ancak yatak malzemesinin tutulması için siklona ihtiyaç duyarlar. (NIRAS, 2017)
• Kabarcıklı akışkan yataklı fırınlarda tıkanmanın önlenmesi için gerekli özen gösterilmelidir. (NIRAS, 2017)
• Prosesten kazanılan ısı, çamurun kurutulması için kullanılarak ek yakıt ihtiyacı azaltılabilir. (NIRAS, 2017)
• Arıtma çamurunun, evsel atık yakma fırınlarında katı atıklarla beraber işlem görmesi için besleme teknolojileri önem arz etmektedir. Bazı teknikler: Kurutulmuş çamurun toz olarak basılması; çamurun ızgara üstüne püskürtülmesi; çamurun evsel atıklarla karıştırılıp birlikte beslenmesi. (NIRAS, 2017)
Teknolojinin Uygulama Alanları > Tıbbi Atık Yakma

• Manuel olmayan yükleme sistemleri kullanılmalıdır. (NIRAS, 2017)
• Tıbbi atıklar sızdırmaz ve darbelere dayanıklı kapalı konteynerlerde kabul edilmeli ve saklanmalıdır. (NIRAS, 2017)
• Izgaralı sistemler kullanıldığında, birincil hava kaynağı, ızgaranın soğutulması işlevinden ziyade yanma işlemini kontrol edilebilmek için yeterli kapasitede tasarlanmalıdır. Hava soğutmalı ızgaralar net kalorifik değeri 18 MJ/kg'a kadar olan atıklar için uygundur. Daha yüksek kalorifik değere sahip atıklar için su soğutmalı sistemler tercih edilmelidir. Aksi halde ızgaranın soğutulması için, yanma reaksiyonunun kontrol edilmesi için gereken optimum hava miktarının çok üzerinde birincil hava basılması gerekecektir. (NIRAS, 2017)
• Atıkların taşınırken karıştırılması amacıyla döner fırınlar tercih edilebilir. Atığın net kalorifik değeri 15-17 GJ/ton'dan yüksekse veya belirli tür atıkların bertaraf edilmesi için fırın 1100 0 C'nin üzerindeki sıcaklıklarda çalıştırılıyorsa, su soğutmalı döner fırınların kullanılması uygundur. (NIRAS, 2017)
• Tıbbi atıklar, bazı uyarlamaların akabinde evsel atık bertaraf edilen ızgara fırınlarda yakılabilir. Enfeksiyöz tıbbi atıklar, sterilize edildikten sonra kapalı konteyner içinde otomatik besleme sistemi kullanılarak evsel atık yakma tesisinde bertaraf edilebilir. Cıva içeren tıbbi atıkların, diğer atıklarla karışması engellenmelidir. (NIRAS, 2017)