Meiji Restorasyonu
Etkileri

Ana madde: Meiji Dönemi, Meiji Japonyası'nın Devleti, Meiji Anayasası ve Han sisteminin yasaklanması
Meiji Restorasyonu Japonya'da sanayileşmeyi hızlandırmış ve bu durum 1905 yılından itibaren "Ülkeyi zenginleştir, orduyu güçlendir" (富国強兵, fukoku kyōhei?) sloganı ile askerî güç olarak yükselmesine imkân tanımıştır.
İmparator'un yönetimi altındaki devleti şekillendiren Meiji oligarşisi ilk olarak Edo dönemi devleti, şogunluk, daimyo ve samuray sınıfı kalıntılarına karşı, güçlerini birleştirmek için önlemler almıştır.
1868 yılında bütün Tokugawa toprakları kuşatılmış ve “imparatorluk kontrolü”ne alınmış, böylece bu topraklara ‘yeni Meiji devleti imtiyazı’ verilmiştir. Fuhanken Sanchisei (Üçlü Yönetim Sistemi) ile bölgeler üçe ayrılmıştır: kentsel vilayetler (府, fu?), kırsal vilayetler (県, ken?) ve zaten var olan bölgeler. Şogunluk'a şiddetle en çok karşı çıkan Tosa, Hizen, Satsuma ve Chōshū bölgeleri daimyoları 1869 yılında “topraklarını İmparator’a iade etme”ye ikna olmuşlardır. Daha sonra diğer daimyolar da buna ikna olmuşlardır. Böylece, tartışmalı bir şekilde ilk kez, Japonya’da tüm “imparatorluk” (天下) ta doğrudan güç kullanan merkezi bir devlet kurulmuştur.
Son olarak 1871 yılında, eski ve yeni daimyolar İmparator'un huzuruna çağrılmış ve tüm bölgelerin İmparator'a iade edileceği ilan edilmiştir. Neredeyse 300 bölge (han)’den her biri, atanan idarecilerin kontrolünde vilayet haline getirilmiştir. 1888 yılından itibaren birkaç vilayet, sayılarını 75’e indirmek için birkaç adımda birleşmişlerdir. Daimyolara toprak gelirlerinin 1/10’unu özel gelir olarak alacakları sözü verilmiştir. Daha sonra, samuray tahsisatlarının borçları ve ödemeleri devlet tarafından üstlenilecektir.
Oligarşiler ayrıca toplumun dörde ayrılan yapısını ortadan kaldırmak için çaba göstermiştir.
O zamanlarda Japonya’daki samuray sayısı 1,9 milyondur. (Kıyaslandığında 1789 Fransız İhtilali’nden önce Fransız ayrıcalıklı sınıfının 10 katı. Üstelik Japonya’daki samuraylar sadece lord değil aynı zamanda onların yüksek hizmetkarları – aslında çalışan insanlardı.) Her samurayın sabit tahsisat alması, geçim masraflarının büyük bir mali yük oluşturmasına neden olmuştur. Oligarşilerin harekete geçmesini tetikleyen de bu durum olabilir. Gerçek amaçları ne olursa olsun oligarşiler samuray sınıfını engellemek için başka bir ağır ve kasti sürece başlamışlardır. İlk olarak 1873’te samuray tahsisatlarının sürekli olarak vergilendirileceği duyurulmuştur. Daha sonra 1874’te samuraylara tahsisatlarını devlet tahviline çevirme seçeneği verilmiştir. Son olarak 1876’da bu ‘tahvile çevirme’ zorunlu kılınmıştır.
1873'te devlet orduyu yenilemek için ülke çapında zorunlu askerlik başlatmış ve 21 yaşın üstündeki her erkeğin dört yıl süre ile silahlı kuvvetlerde, sonraki üç yıl da yedeklerde olacak şekilde hizmet etmesini emretmiştir. Samuray ve köylü sınıfı arasındaki başlıca farklardan biri bu askerlik yapma hakkıdır; bu eski ayrıcalık aniden ülkedeki tüm erkekleri kapsar hale gelmiştir. Üstelik artık samurayların statülerini göstermek için kılıç veya silah taşıyarak kasabada dolaşmalarına izin verilmemiştir.
Bu, durumdan rahatsız olan samurayların bir dizi isyanına neden olmuştur. Saigō Takamori'nin yönettiği ve giderek sivil savaş halini alan Satsuma İsyanı başlıca isyanlardan biridir. Fakat bu ayaklanma, yeni ordunun çekirdeğini önceden samuray olanların meydana getirdiği Tokyo polis gücü oluştursa da Batı taktikleri ve silahları ile eğitilen, yenilenen Japon İmparatorluk Ordusu tarafından hızlı bir şekilde kontrol altına alınmıştır. Bu durum muhalif olan samuraylara, onların devrinin sona erdiğine dair güçlü bir mesaj vermiştir. Sonrasında daha az samuray ayaklanması yaşanmış ve ayrım ortadan kalkmış, fakat ‘samuraylar’ gibi bir ad yeni topluma katılmıştır. Samuray askeri ruhu ideali romantik şekli ile varlığını sürdürmüş ve Japonya İmparatorluğu'nun 20. yüzyılın başlarındaki savaşlarında sıklıkla propaganda olarak kullanılmıştır.
Bununla birlikte, statülerinin yasaklanmasına rağmen samurayların çoğunluğunun hoşnut olduğunu söylemek de doğrudur. Pek çoğu, kendi içinde elit sınıfı andıran devlet bürokrasisinde iş bulmuştur. Nüfusun büyük bir bölümünden daha iyi eğitim gören samuraylar öğretmen, silah üreticisi, devlet memuru veya askeri subay olmuşlardır. Resmi samuray unvanı yasaklansa da samuray sınıfını karakterize eden elit ruh varlığını sürdürmüştür.
Oligarşiler bir dizi toprak reformu da gerçekleştirmiştir. Özellikle, Tokugawa dönemi süresince devam eden kiracılık sistemini yasallaştırmışlardır. Toplumdaki mevcut dört sınıf ayrımını engellemeye çalışan bakufu'nun çabalarına rağmen onların hükmettiği sürede köylüler topraklarını diğer çiftçilere kiralamaya başlamış ve bu süreçte zengin olmuşlardır. Bu durum bakufu'nun öngördüğü gibi bariz bir şekilde belirlenmiş sınıf sistemini bozmuş, nihai yıkımlarına kısmen yol açmıştır.
Ülke çapında zorunlu askerlik ve samuray ordusu ruhunun etkisi ile Japon ordusu, hem Çin-Japon Savaşı hem de Rus-Japon Savaşı'nı kazanınca kendisini büyüyen bir dünya gücü olarak görmeye başlamıştır.
Japonya'nın sosyal yapısındaki büyük değişikliklerin yanı sıra ulusal kimliğini tanımlayan güçlü bir merkeziyetçi devlet yaratma girişimiyle devlet, yerel ve bölgesel lehçelerin yerine geçen ve Tokyo'nun samuray sınıfı kalıplarını temel alan hyojungo (標準語) denilen egemen bir ulusal lehçe geliştirmiştir. Bu lehçe, eğitim, medya, devlet ve iş alanlarında bir norm haline gelmiştir.
Meiji Restorasyonu ve Japonya'nın modernleşmesinin sonucu olarak, Asyalı komşularına nazaran Japon öz kimliğini de etkilemiştir. Öyle ki Japonya, önceleri modernliğe dayanan egemen Çin'in altında ısrarla devam eden geleneksel Konfüçyüsçü hiyerarşik düzen yerine, Avrupa modeline göre modernleşen ilk Asyalı devlet olmuştur.