stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mehmet Âkif Ersoy
Manevi mirası

Türkiye'de her yıl 12 Mart günü resmî olarak "İstiklâl Marşı'nın Kabulü ve Mehmet Âkif Ersoy'u Anma Günü"dür. Düzenlenen etkinlik ve törenlerle İstiklal Marşı'nın kabulü kutlanır, Mehmet Akif Ersoy anılır.
Mehmet Âkif Ersoy’un ölümünün 75. ve İstiklâl Marşı’nın kabulünün 90. yılı olması nedeniyle 2011 yılı T.C. Başbakanlığı tarafından "Mehmet Akif Ersoy Yılı" olarak ilan edildi ve yıl boyunca yapılacak çalışmaların sorumluluğu Kültür ve Turizm Bakanlığına verildi.
İstanbul Beykoz'da 2018 yılında Mehmet Akif Ersoy Şiir Müzesi kuruldu.
Mehmet Âkif Ersoy'un İstanbul'da yaşadığı ev, İstiklal Marşı'nın kabulünün 100. yılı olan 2021 yılında Mehmet Âkif Ersoy Hatıra Evi olarak ziyarete açıldı.
Eserleri

Şairin Safahat adı altında toplanan şiirleri, sekiz kitaptan oluşmuştur. Şair, İstiklâl Marşı'nı Safahat'a koymamıştır. Nedenini ise şöyle açıklar: "Çünkü ben onu milletimin kalbine gömdüm."
Kitap: Safahat (1911) - Kırk dört manzume içerir. Siyasal olaylar, mistik duygular, dünyevi görevlerden bahsedilir.
Kitap: Süleymaniye Kürsüsünde (1912) - Süleymaniye Camii'ne giden iki kişinin söyleşileri ile başlar, kürsüde Seyyah Abdürreşit İbrahim'in konuşturulduğu uzun bir bölümle devam eder.
Kitap: Hakkın Sesleri (1913) - Topluma İslami mesajı yaymaya çalışan on manzumedir.
Kitap: Fatih Kürsüsünde (1914) - Fatih Camii'ne giden iki kişinin söyleşileri ile başlar, vaizin uzun konuşması ile devam eder.
Kitap: Hatıralar (1917) - Âkif'in gezdiği yerdeki izlenimleri ve toplumsal felaketler karşısında Allah'a yakarışını içerir.
Kitap: Asım (1924) - Hocazade ile Köse İmam arasındaki konuşmalar şeklinde tasarlanmış tek parça eserdir.
Kitap: Gölgeler (1933) - 1918-1933 arasında yazılmış 41 adet manzumeyi içerir. Her biri, yazıldıkları dönemin izlerini taşır.
Kitap: Safahat (Toplu Basım) (ilki 1943) - Yedi safahatını bir araya getirir.
Ödüller

2018: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü
Popüler kültür

2021: Âkif filminde Yavuz Bingöl tarafından canlandırıldı
2023: Akif dizisinde Fikret Kuşkan tarafından canlandırıldı
100 TL'de (1979-1989) Ankara Kalesi, Mehmet Âkif Ersoy'un portresi, müze haline getirilen Ankara'daki evi ve İstiklâl Marşı'nın ilk iki dörtlüğü
Sırat-ı Müstakim dergisinin ilk sayısının ön kapağı
Mehmet Akif Ersoy Müze Evi, Mehmet Âkif Ersoy'un Kurtuluş Savaşı yıllarında Ankara'da ikamet ettiği ve İstiklâl Marşı başta olmak üzere çok sayıda şiirini yazdığı müzeye dönüştürülmüş Ankara evidir.
Kastamonu Nasrullah Camii'nde Mehmet Akif Ersoy'un vaaz verdiği kürsü
Osmanlı alfabesiyle yazılmış İstiklâl Marşı
Mehmet Âkif Ersoy'un cenazesi (28 Aralık 1936)
Mehmet Akif'in ölümüyle ilgili bir gazete haberi (Cumhuriyet, 28 Aralık 1936).
Mehmet Âkif Ersoy'un Edirnekapı Şehitliği'ndeki mezarı
Mehmet Akif
Fethullahçı okulları

5. Uluslararası Türkçe Olimpiyatlarında Senegal Türk Okulu Folklor Ekibi Silifke oyunu gösterisi
Fethullah Gülen okulları, Türk girişimcilerce dünyanın çeşitli yerlerinde açılan okul öncesi, ilk ve orta öğretim ile üniversite düzeyindeki özel okullardır. 160 ülkede faaliyet gösteren ve sayısı 2.000'den fazla olduğu tahmin edilen bu okullar isim ve hukuki bakımdan birbirinden bağımsızdırlar.
Bulundukları ülkelerde özellikle Orta Asya devletlerinde sınavla öğrenci alan Türk okulları elit ve üst düzey bürokrat kesimin çocuklarını gönderdiği okullar olarak bilinmektedir[kaynak belirtilmeli]. Fakir ve parlak öğrencilere ise bu okullarca burslu eğitim imkânı tanınmaktadır [kaynak belirtilmeli].
Müfredat

Öğretmenlerinin bir kısmı Türkiye'den gitme diğer büyük bir kısmı ise bulundukları ülkenin öğretmenlerindendir.
Müfredat olarak Türkiye'deki Anadolu liseleri müfredatı genel olarak ele alınmaktadır.
Bu okullarda, bulundukları ülkenin dili, o ülkede en çok kullanılan yabancı dil (genellikle İngilizce,Orta Asya'da Rusça, Afganistan'da Farsça, Afrika'da Fransızca) ve seçmeli olarak Türkçe dilinde eğitim yapılmaktadır.
Okullarda ayrıca Türk kültürü (Türk halk oyunları, şiiri, şarkıları, tiyatrosu vb.) öğretilir.
Faaliyetler

Türk okulları özellikle Uluslararası Bilim Olimpiyatlarındaki başarıları ile gündeme gelmektedir. 2007 yılında New York Türk okulu Amity School bilim olimpiyatlarında 28 madalya alarak eyalet birincisi olmuştur.
Faaliyetler > Türkçe Olimpiyatları

Ana madde: Uluslararası Türkçe Olimpiyatları
Uluslararası Türkçe Olimpiyatları (Eski adı: Yabancılar İçin Türkçe Yarışması) ilki 2003 yılında yapılan ve tüm dünyadan anadili Türkçe olmayan en alt düzeyden en üst düzeye kadar Türkçe kullananların yetenek ve bilgilerinin sınandığı bir yarışmadır. Katılımcı sayısı ve ülkesi her geçen yıl artmaktadır[kaynak belirtilmeli]. 2006 yılında yapılan yarışmaya 84 ülkeden, 2007 yılında yapılan yarışmaya 100 ülkeden, 2008 yılında yapılan yarışmaya ise 114 ülkeden yarışmacılar katılmışlarıdır.
2003 yılından beri her yıl Türk okullarında okuyan öğrenciler arasında Şiir, Kompozisyon, Şarkı, Canlı performans gibi alanları kapsayan Uluslararası Türkçe Olimpiyatları isimli etkinlik düzenlenmektedir. 2007 yılında 5. si İstanbul ve Ankara şehirlerinde düzenlenen Uluslararası Türkçe Olimpiyatları, Türk Dil Kurumu ve çeşitli devlet kurumlarınca desteklenmektedir.
Türkiye'de eğitim gören yabancı uyruklu öğrencilerin birçoğu Türk okullarından gelmektedir.
Okullardan bazıları > Üniversiteler

Kırgızistan Uluslararası Atatürk Alatoo Üniversitesi (Rektör: Prof. Dr. Erol Oral)
Virginia International University, Amerika Birleşik Devletleri (Rektör: Dr. İsa Saraç)
Uluslararası Türkmen-Türk Üniversitesi
Kazakistan Süleyman Demirel Üniversitesi
Gürcistan Uluslararası Karadeniz Üniversitesi
Uluslararası Burç Üniversitesi
Okullardan bazıları > İlk ve ortaöğretim okulları

Nil Akademi, Kanada 19 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Nile Akademi Kanada Ilkogretim ve Lise
Brooklyn Amity School (Brooklyn, New York, ABD)
Pioneer Bilim Akademisi (New Jersey, ABD)
Isik College (Victoria, Avustralya)
Sule College (Yeni Güney Galler, Avustralya)
Ayçürök Kırgız Türk Kız Lisesi (Kırgızistan)
Talas Kırgız Türk Lisesi (Kırgızistan)
Muhammed Fatih Koleji (Sudan)
Kademcay Kırgız Türk Lisesi (Kırgızistan)
Turgut Ozal Turkmen Turkish High School (Türkmenistan)
Gülen okulları hakkında inceleme kitapları

İlber Ortaylı, Toktamış Ateş ve Eser Karakaş, "Barış Köprüleri Dünyaya Açılan Türk Okulları 1", Ufuk Kitapları, 2005 ISBN 978-975-6065-06-8
Bayram Balcı, "Orta Asya'da İslam misyonerleri: Fethullah Gülen okulları", İletişim Yayınları, İstanbul, 2005, ISBN 975-05-0312-0
Alfonso Ferrero La Marmora

| Alfonso Ferrero La Marmora |
| --- | --- |

6. İtalya Başbakanı
Görev süresi 28 Eylül 1864 - 20 Haziran 1866
Yerine geldiği: Marco Minghetti
Yerine gelen: Bettino Ricasoli
Sardinya Başbakanı
Görev süresi 19 Temmuz 1859 - 21 Ocak 1860
Yerine geldiği: Camillo Benso
Yerine gelen: Cavour kontu
Kişisel bilgiler
Doğum: 18 Kasım 1804(1804-11-18) Turin, Fransız İmparatorluğu
Ölüm: 5 Ocak 1878 (73 yaşında) Floransa, İtalya Krallığı
Milliyeti: İtalyan
Partisi: Tarihsel Sağ (it)
| Askerî Hizmeti |
| --- | --- |
Bağlılığı:  Sardinya  İtalya
Branşı:  İtalyan Kraliyet Ordusu
Hizmet yılları: 1823–1866
Çatışma/savaşları: Birinci İtalyan Bağımsızlık Savaşı Kırım Savaşı İkinci İtalyan Bağımsızlık Savaşı Eşkıyalık Üçüncü İtalyan Bağımsızlık Savaşı

Alfonso Ferrero La Marmora (İtalyanca telaffuz: [alˈfɔnso la ˈmarmora]); 18 Kasım 1804 - 5 Ocak 1878) İtalyan general ve devlet adamıydı. Ağabeyleri arasında asker ve doğa bilimci Alberto della Marmora ve İtalyan ordusunun şu anda Bersaglieri olarak adlandırılan kolunun kurucusu Alessandro Ferrero La Marmora bulunmaktadır.
Hayatı

Torino'da doğdu, 1823'te Sardunya ordusuna girdi ve Mart 1848'de yüzbaşı rütbesindeyken Peschiera kuşatmasında üstün başarı göstererek binbaşı rütbesini aldı. 5 Ağustos 1848'de Sardunyalı Carlo Alberto'yu Milano'daki devrimci çetenin elinden kurtardı ve Ekim ayında generalliğe terfi ederek Savaş Bakanı olarak atandı. 1849'da Cenova isyanını bastırdıktan sonra, Kasım 1849'da tekrar savaş bakanlığı görevini üstlendi ve Kırım Savaşı dönemi hariç (Sivastopol Kuşatması ve Çernaya Nehri Muharebesi), 1859'a kadar bu görevi sürdürdü.
Avusturya'ya karşı 1859'da yapılan savaşa katıldı ve aynı yılın Temmuz ayında Cavour'un yerine başbakan oldu. 1860'ta İtalya Krallığı'nın tanınmasını sağlamak üzere Berlin ve Saint Petersburg'a gönderildi ve daha sonra Eylül 1864'te Marco Minghetti'nin yerine başbakan olana kadar Milano valiliği ve Napoli'de kraliyet teğmenliği görevlerinde bulundu. Bu sıfatla, Eylül Konvansiyonu'nun kapsamını, İtalya için Roma'ya sahip olma gibi millî isteklerle tam hareket özgürlüğü talep ettiği bir nota ile değiştirdi; bu belge, Emilio Visconti Venosta'nın 1870'te Roma'nın İtalyan işgalini haklı çıkarırken yararlandığı bir belgedir.
Nisan 1866'da La Marmora, Avusturya-Macaristan'a karşı Prusya ile bir ittifak imzaladı ve Haziran ayında Üçüncü İtalyan Bağımsızlık Savaşı'nın patlak vermesi üzerine İtalyan Mincio Ordusu'nun komutasını üstlendi. İtalyan üstünlüğüne rağmen 23 Haziran'da gerçekleşen Custoza Muharebesi'ndeki yenilgiden büyük ölçüde sorumlu tutulmaktadır. Kendi arkadaşları hatta diğer yüksek rütbeli generaller tarafından ihanetle, Prusyalılar tarafından da ikiyüzlülükle suçlanınca, kendini savunma amaçlı "Un po' più di luce sugli eventi dell'anno 1866 ("1866'daki olaylara daha fazla ışık tutmak")" başlıklı bir dizi reddiye yayınladı (1873); ancak belge, Almanya'nın devlet sırlarını açık ettiği gerekçesiyle suçlanmasına neden oldu.
1867'de Fransızların Roma'ya harekâtını engellemek üzere Paris'e gönderildi ve 1870'te Roma'nın İtalyanlar tarafından işgalinden sonra yeni başkentin kraliyet teğmenliğine atandı. 5 Ocak 1878'de Floransa'da hayatını kaybetti.
Eserleri

Un episodio di risorgimento italiano (1875) "(İtalyan Risorgimento'sundan bir kesit)"
Il segreto di stato nel governo costituzionale (1877) "(Meşruti yönetimde devlet gizliliği)".
İlgili resimler

Garibaldi ve General La Marmora
La Marmora'nın portresi
Polen Uslupehlivan

Polen Uslupehlivan Ünver (d. 27 Ağustos 1990, Adana) Türk eski millî voleybolcudur. Pasör çaprazı pozisyonunda görev almıştır.
Kariyeri > Kulüp

Vakıfbank Güneş Sigorta Türk Telekom altyapısından yetişmiştir. 2010-11 sezonunda kendisini geliştirme açısından Nilüfer Belediyespor'a kiralık olarak verilmiştir. Nilüfer Belediyespor ile 2010-2011 sezonunda Türkiye Kupası'nda ikinci olmuştur. 2012-13 sezonu başında tekrar VakıfBank'a geri dönmüştür.
2012-13 sezonunda VakıfBank formasıyla Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi, Türkiye Kupası, Süper Kupa, Avrupa Bayanlar Voleybol Şampiyonlar Ligi ve FIVB Kadınlar Dünya Kulüpler Şampiyonası'nda olmak üzere 5 kupa kazanarak tarihi sezonun bir parçası oldu.
2013-14 sezonunda VakıfBank Süper Kupa ve Türkiye Kupası'nı kazandılar. CEV Şampiyonlar Ligi'nde gümüş madalya elde ettiler. 2013-14 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi play-off final serisinde Fenerbahçe'yi 3-1 ile geçerek sezonu şampiyon olarak noktaladılar. 2014-15 sezonu sonunda Fenerbahçe'ye transfer oldu. 5 sezonu Fenerbahçe'de geçiren voleybolcu 2015-16 ve 2018-19 Şampiyonlar Ligi 3.lüğü, 2015-16 Süper Kupa şampiyonluğu kazandı. 2019'da PTT ile anlaşan Polen, 2020'de PTT'den Türk Hava Yolları Kulübü’ne transfer oldu. 3 sezon Türk Hava Yolları kulübünde forma giydikten sonra 2022-23 sezonu VakıfBank maçı ile kariyerini noktaladı.
Kariyeri > Millî takım

Başarılı oyuncu birçok kez Türkiye kadın millî voleybol takımında forma giymiştir. Millî takımın tarihinde ilk kez katıldığı ve 9. olarak noktaladığı 2012 Londra Olimpiyatları kadrosunda yer almıştır.
Başarıları > Kulüp

2012-13 Türkiye Bayanlar Voleybol Ligi -  Şampiyonluk-(VakıfBank)
2012-13 CEV Kadınlar Şampiyonlar Ligi -  Şampiyonluk-(VakıfBank)
2013 FIVB Kadınlar Dünya Kulüpler Şampiyonası -  Şampiyonluk-(VakıfBank)
2016-17 Sultanlar Ligi -  Şampiyonluğu-(Fenerbahçe)
Başarıları > Millî takım

2011 Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası -  Üçüncülük
2013 Akdeniz Oyunları -  Gümüş madalya - Mersin, Türkiye
2014 Avrupa Voleybol Ligi -  Şampiyonluk
2015 Montreux Volley Masters  - Şampiyonluk
2015 Avrupa Oyunları -  Şampiyonluk
2016 Montreux Volley Masters -  Üçüncülük
2017 Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası -  Üçüncülük
Kişisel hayatı

Temmuz 2018 tarihinde kendisi gibi voleybolcu olan İzzet Ünver ile evlendi. Haliç Üniversitesi mezunudur. Ayrıca CHP Adana milletvekili Aydın Uslupehlivan'ın kızıdır.
Canhot Kuşuk

| Canhot Kuşuk Жанхъуэт Къущыкъу> Kabardey baş prensi |
| --- | --- |
Görev süresi 1809-1822
Yerine geldiği: IV. Atajuk
Yerine gelen: Makam kaldırıldı
Kabardey geçici mahkemesi başkanı
Görev süresi 1822-1830
Yerine gelen: Şardan Yakub
Kişisel bilgiler
Doğum: 1758
Ölüm: 1830
Canhot Kuşuk (Kabardeyce: Жанхъуэт Къущыкъу; 1758 - 1830), Kabarda'nın son baş prensi (1809-1822); Kabardey geçici mahkemesinin ilk başkanı (1822-1830).
biyografi

Kabardey Bekmırza ailesine mensup. Prens Cantok'un en büyük oğlu.
1787-1788'de Prens Kuşuk, Kabardeylerin Trans-Kuban bölgesinde Türklere ve Kırım Tatarlarına karşı Tümgeneral I.P. Goriç komutasındaki harekâta katıldı. 1795'te asal binbaşılığa terfi etti ve 1796'da "kabile mahkemelerinin kurulmasında mükemmel titizliği nedeniyle" albay rütbesini aldı.
19. yüzyılın başlarında, Prens Kuşuk, Kabardey'in en etkili isimlerinden biri oldu. 1809'dan beri yaptığı baş prenslik görevi Kabardey'in 1822'de Rus İmparatorluğunca ilhak edilmesiyle Kabardey geçici mahkemesinin başkanlığına atandı.
Çerek Nehri üzerindeki kendi köyünün yanı sıra Nalçik ve Yekaterinograd yakınlarında da toprakları vardı.
Kabardey Mübaşir, General I.P. Delpozzo mükemmel karakter kararlılığına dikkat çekti. Birbiriyle uzlaşmaz biçimde savaşan iki taraf arasında manevra yapmak zorunda kaldı: inatçı Kabardeyler ve Rus askeri yönetiminin temsilcileri. Kabardey'in nihai fethi ile ilgili tedbirler konusundaki tereddütü, Kafkasya'daki en yüksek askeri yetkililer arasında hoşnutsuzluk ve şüphe uyandırdı. General S.A. Bulgakov ona güvenmedi. General Delpozzo, raporlarından birinden bir alıntıyla kanıtlandığı gibi, onun hakkındaki fikrini değiştirdi: o, halkı öfkeye götüren ilk araçtır." General N.F. Rtişev ile birlikte, Prens Kuşuk, zamanının aktif bir siyasi figürü olarak hareket eden Digorları Rus himayesine girmeye ikna etmeye yönelik çabalar sarf etti; Kuzey Kafkasya ve Rusya halkları arasında arabuluculuk yapmaya çalıştı. Üç oğlu babalarının siyasi görüşlerini paylaşmadılar, Kabardeylerin Rusya'ya karşı mücadelesine aktif olarak katıldılar ve farklı zamanlarda öldüler.
Aile ve Çocuklar

Üç kez evlendi. Üç oğlu ve iki kızı vardı. Büyük oğlu Kuban Nehri'ni geçerken boğuldu, ikinci Georgiyevsk civarında öldü. en küçük oğlu Cambulat ise, Ekim 1825'te Nalçik'te Ruslar tarafından öldürüldü.
Kızları Hamset ilk olarak Küçük Kabardey prensi Talhosten ile ondan sonra Nogay mirza Albay Toganov ile, Kebahan Kabardey prensi Nevruz ile evlendi.
Kardeşleri Kırım-Girey, Elmirza ve Utsmi I. Nikolay tarafından vaftiz edilerek hristiyanlığa girdi.
Prens 1858'de öldü, babası Cantok ve büyükbabası Tatarhan'ın yanında, Günümüz Psıgansu köyündeki aile mezarlığına gömüldü.
Kaynakları

Adıge tarihi dizi 5 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Deniz Gezmiş
Yaşamı > Ailesi ve ilk yılları

Deniz Gezmiş, 28 Şubat 1947'de Ankara'nın Ayaş ilçesinde doğdu. Baba tarafından kökeni Rize'nin İkizdere ilçesine bağlı Cimil (Başköy) köyündendir. Babası, Ilıca (Aziziye)/Erzurum nüfusuna kayıtlı ilköğretim müfettişi Cemil Gezmiş; annesi, Erzurum'un Tortum ilçesinden ilkokul öğretmeni Mukaddes Gezmiş'tir. Ailenin üç erkek çocuğundan ikincisiydi. Ağabeyi Bora Gezmiş (d. 1944), hukuk fakültesinden ayrılıp bankacılık yapmıştı. Kardeşi Hamdi Gezmiş (1952-2020) ise mali müşavirdi.
Deniz Gezmiş; ilkokulu Sivas'ın Yıldızeli ilçesinde, ardından Sivas merkezde o dönem Çifte Minareli Medrese'nin eyvanının yerinde bulunan Selçuk İlkokulunda ve ortaokulu ise yine bu ilde Atatürk Ortaokulunda okumuştur. Pek çok kaynakta yazıldığının aksine Şarkışla'da öğrenim görmemiştir ancak 6 yaşına kadar bu ilçede kaldığına dair bilgiler mevcuttur. Liseyi İstanbul'da Haydarpaşa Lisesinde okumuştur. Henüz lise öğrencisiyken sol düşünceyle tanıştı ve kendini döneminin eylemleri içinde buldu.
Yaşamı > Gerçek dışı iddialar

Deniz Gezmiş'in özellikle Şarkışla ve Gemerek'te yaşadıklarına dair geniş kapsamlı bir araştırma ve ayrıntılı bir kaynak taraması yaparak süreci başından sonuna kadar incelemiş olan Metehan Akbulut edindiği bilgilere dayanarak Deniz Gezmiş'in hayatına dair gerçek dışı söylentilerin ve kurgusal anlatıların bir hayli fazla olduğunu ortaya koyarak bunları tespit etmeye çalışmıştır ve gerçeğe ulaşmanın her koşulda doğru olduğunu belirtmiştir. Bunun için de öncelikle ifade ve dava tutanaklarını esas almış, diğer verilerin bunlarla uyumlu olup olmadığını kontrol etmiştir.
Bir örnek vermek gerekirse bu yazılarda tespit etmiş olduğu Elmalı köyüne dair pek çok asılsız rivayet vardır. Deniz Gezmiş'in Şarkışla'da yaşadığı olayların gerçekleştiği süreç içerisinde Elmalı köyü, asıl nedeni tam anlaşılamayan bir biçimde bir tür efsaneye dönüşmüş durumdadır. Bu durum belki de birbiri ile bağlantısız ve aralarında ilişki dahi bulunmayan bazı olayların tamamen rastlantısal olarak üst üste gelmesinden kaynaklanmaktadır. Örnek vermek gerekirse, Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan'ın Elmalı'da bir gece kaldıkları, Hamamcı Ali'yi sordukları (sanılanın aksine Elmalı köyünden değildir), Deniz Gezmiş'in arkadaşı olduğu iddia edilen paraşüt şehidi Naciye Sakarya'nın gerçekten bu köylü olmasına rağmen idamın hemen sonrasında paraşütünü kasten açmadığına dair tamamen gerçeğe aykırı öykü (gerçekte idamdan çok önce ölmüş olması ve aslında birbirlerini tanıyor olmaları ihtimalinin bile çok düşük olması) ve Yusuf Aslan'ın Elmalı'da Deniz Gezmiş'ten ayrılmak zorunda kaldığına veya orada birbirlerini kaybettiklerine dair bütünüyle yanlış bilgi, Deniz'in sınıf arkadaşının bu köyden olduğu ve onun babasının evinde kalmak için köye girdiği söylentisi... Elmalı köyüne dair neden bu kadar çok söylenti vardır?... Bu sorunun kesin bir cevabı yoktur. Anlatılanların bir kısmı tamamen gerçek dışıdır. Önemli bir kısmı ise bütünüyle kuşkuludur. Bunların hepsi bir araya geldiğinde Deniz Gezmiş hakkında gerçek diye anlatılan olayların önemli bir kısmının yarı efsanevi söylentilere dönüştüğü görülmektedir. Üstelik bu söylentiler sadece Elmalı Köyü ve Şarkışla'da yaşananlara dair de değildir; hayatının pek çok dönemine dair asılsız bilgiler anlatılmış hatta yazılara geçirilmiştir. Örneğin kimi kitaplarda bile yazılı olan Gemerek belediye başkanının evini bastığı iddiasının tamamen asılsız olduğu mantıksal gerekçeleriyle (Gemerek'in içine hiç giremeden yakalandığı) bahsi geçen araştırmalarda açıkça ortaya koyulmuştur.
Yaşamı > Görüşleri

Vikisöz'de  ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.
16 Mart 1971 günü yakalanan Deniz Gezmiş, karşısına çıkarıldığı Kayseri Valisi'nin:
"Demirel Hükûmeti istifa etti. Memnun musunuz? Hükûmetin istifası siz gençleri tatmin etti mi? Maksadınız bu muydu?"
sorusuna şu cevabı verdi:
"Hayır, Hükûmetle bizim ilişkimiz yok. Biz yeni bir rejim, yeni bir devlet kuracağız. Onunla ilgiliyiz."
Marksizm-Leninizm ideolojilerini savunan Deniz Gezmiş, idamından önce de şu sözleri söyledi: (Tutanağa alınmamıştır)
"Yaşasın tam bağımsız Türkiye! Yaşasın Marksizm-Leninizm'in yüce ideolojisi! Yaşasın Türk ve Kürt halklarının bağımsızlık mücadelesi! Kahrolsun emperyalizm! Yaşasın işçiler, köylüler!"
THKO davasındaki savunmasında birçok yerde Atatürk'ün devrimlerinin ve Kurtuluş mücadelesinin bir devamı olarak kendilerini gördüklerini ifade etmişlerdir:
"Fikir özgürlüğünü ve Anayasa'yı paravan yapanlar "önceden Atatürkçü geçinirken O'nun fikir ve şahsiyetini de küçük görmeye başladılar, sadece Mustafa Kemal tarafını beğeniyorlardı." suçlamasını kesin olarak reddediyorum ve asla kabul etmiyorum. Diğer yurtseverler de bunu kabul etmez. (...) Gerçekler örtülmek isteniyor. Mustafa Kemal'e gerçekten sahip çıkanlar varsa onlar da bizleriz. Onun istiklal-i tam prensibini ve onun istiklal-i tam Türkiye idealini yalnızca biz devam ettiriyoruz. (...) Bundan tam 42 yıl önce Mustafa Kemal Atatürk bu mücadelenin bayrağını açmıştı. Bugün de genç kuşaklar bu mücadelenin verilmesi gereğine inanmış bulunuyorlar. (...) Atatürk'ün deyimi ile (gençlik) "inkılapların ve rejimin sahibi ve bekçisidir". Bu sözlerden gençliğe sadece yurdun emanet edilmediği, onunla birlikte rejimin de emanet edildiği anlaşılmaktadır."
Deniz Gezmiş'in Atatürk hakkındaki görüşleriyle ilgili olarak kardeşi Bora Gezmiş şöyle demiştir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Deniz'in Atatürk'ü sevmediğini iddia etmek için bir delil ortaya koymanız lazım. Yalnız Deniz değil, 68 Kuşağı'nın yüzde 90'ı Atatürk'ü referans alarak '2. Kurtuluş Savaşı'nı başlattığını' söyler. Deniz hem sosyalistti, hem Atatürkçüydü. | „ |

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Bunu söylemek o kadar kolay ki; Deniz'in Atatürk'le ilgili Samsun'dan Ankara'ya Atatürk yürüyüşünde 'Türk halkına' diye açıklamaları var. Bazıları da diyor ki; önce Atatürk'ü referans alıyordu ama sonra sosyalizme kaydı. O zaman da Deniz'in Mamak'taki en son savunmasını okuyacaksın. Mahkemede savcının "Bunlar Atatürk demezler, Mustafa Kemal'in kalpaklı resmini kendilerine referans alırlar..." şeklinde iddiada bulunması üzerine Deniz, "Atatürk'ü en çok koruyan biziz." der. | „ |
Eleştiriler

1971 yılına girerken yayımladığı yeni yıl mesajında Deniz Gezmiş'in başını çektiği üniversite olaylarına ve silahlı eylemlere değinen Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı İsmet İnönü şöyle dedi:
"Üniversite özerkliği, zorbaların kanundan kurtularak üniversitelerde baskı yapmaları yetkisi değildir. Silah taşıyorlar ve onunla veya silahsız kanun dinlemiyorlar, hoca dinlemiyorlar. Çalışmak isteyen öğrenciyi zorla alıkoyuyorlarsa öğrenci adına layık olmayan bu kimseler ister sol irticaın aleti olsunlar, ister sağ irticaın; devlet kuvvetleriyle derhal tesirsiz ve yersiz bırakılmak lazımdır. Yurtlar için de durum budur."
Deniz Gezmiş'in Amerikalıları kaçırmasından sonra 5 Mart 1971'de Dünya gazetesindeki "Politika" başlıklı köşesinde yayımladığı yazısında Falih Rıfkı Atay, idamdan bahsetti:
"Her zaman bir aşiretten cihangirane bir devlet çıkaramayız ya. Ama ilhamımıza sınır yoktur: Bu defa da banka soyguncusu hayduttan bir kahraman çıkardık. Solların dilinde, eski Çakırcalı gibi destan kahramanı olmuştur. Ama Çakırcalı sonunda bacaklarından baş aşağı asılmıştır. Kanlı eşkıyaların el üstünde tutulduğunu da görecekmişiz! Yazık üniversiteler için harcadığımız on milyonlarca liraya! Eşkıya yetiştirmek için üniversite kurmaya ne lüzum var? Onları dağ da yetiştirir!"
Cumhuriyet yazarı Uğur Mumcu, 12 Eylül Darbesi'nden sonra 17 Eylül 1980 günü yayımladığı yazısında, 12 Mart dönemini değerlendirerek Deniz Gezmiş, Mahir Çayan gibi isimlerin gerçekleştirdikleri banka soyma, adam kaçırma, fidye isteme gibi eylemleri "bireysel terör" olarak tanımladı ve silahlı eylemlere karşı çıkılması gerektiğini ifade etti:
"Solun başvuracağı tek yöntem yasal çizgiler, anayasal çerçevelerdir. Barışçı yollarla oluşmalıdır."