Tool
Tarih > Ænima (1996–2000)

Justin Chancellor'un gruba katılmasıyla kaydı daha önce başlamış olan "Ænima"'ya devam edildi. Grup, kayıt sırasında King Crimson'ın bazı albümlerinin yapımcılığını üstlenmiş olan David Bottrill'den yardım aldı. Bu süreç dahilinde Adam Jones albüm kapağını tasarlamak için Cam de Leon ile işbirliğine girdi. Albüm 1 Ekim 1996 tarihinde yayımlandı. Albümün kapağı Grammy ödülü adayı oldu.
Albüm, 5 yıl önce vefat eden komedyen arkadaşları Bill Hicks'e adanmıştır. Grup, Hicks'in düşünceleri ve eserleri üzerine bir farkındalık yaratmayı amaçlamışlardı ve bunun başlıca nedeni grubun ve komedyenin "benzer konseptler etrafında etkileşim kurmasıydı". Özellikle, Ænima'nın son parçası "Third Eye"', Hicks'in performanslarını içeren bir klipten sonra gelmektedir. Aynı zamanda hem albümün lentiküler kaplaması hem de açılış şarkısının nakaratı, Hicks'in Arizona Bay adlı gösterisinden bir skeçe gönderme yapmaktadır. Bu skeçte Hicks, Los Angeles'ın Büyük Okyanus'a düştüğünü hayal etmektedir.
İlk tekli olan "Stinkfist" radyolarda fazla çalınmamıştır. Şarkı radyo programları tarafından kısaltılmakla birlikte, MTV şarkının klibini, isminin yaptığı müstechen çağrışımlar nedeniyle "Track #1" olarak yeniden adlandırmış ve şarkının sözlerini değiştirmiştir MTV'nin 120 Minutes adlı programını yayımlayan Matt Pinfield, bu sansürle ilgili şikayette bulunan bir dinleyiciye videoyu sunarken yüzünü elinin önünde sallayarak ve isim değişikliğini açıklayarak durum ile ilgili üzüntüsünü ifade etmiştir.
Grup, Aenima'nın yayımlanmasından 3 hafta sonra, Ekim 1996'ta tura başladı. Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki sayısız konserden sonra grup Mart 1997'nin sonlarına doğru Avustralya ve Yeni Zelanda'da sahne aldı. O senenin 1 Nisan'ında grup ilk 1 Nisan şakasını yaptı. Kabir Akhtar, grubun yarı resmi fan sayfasının yöneticisi, bir tur otobüsü kazası sonrası "grubun en az üç üyesinin hayati tehlikede olduğunu" yazdı. Bu şaka medya tarafından büyük yankı uyandırdı ve MTV gibi kanallarda haber olarak yayınlandı. Akhtar daha sonra bir özür mesajı yayımladı ve fan sayfasının ileride "bu tarz şakalara alet olmayacağını" iddia etti. Buna rağmen site daha sonraki 1 Nisan şakalarına devam etmiştir. Tur sonraki gün devam etti.
Grup, Temmuz 1997'de Lollapalooza festivalinde ana grup olarak sahne aldı. Bu performansları The New York Times'dan büyük övgü elde etti:
"Tool 1993'te küçük bir sahnede diğer bilinmedik gruplarla sahne aldıktan sonra Lollapoalooza'ya zaferle dönüyordu. Şimdi ise Tool asıl amacını devam ettirmeye çalışan bu festivalin ana ilgi alanı... Tool, ahlaki açıdan fikirlerini tabu kıran görsellerle belirtiyor ve bununla birlikte acı suçlamalar ve nihilistik kınamalarla dolu şarkılarını kullanıyor. Grubun müziği grunge'ın tüm sorunlu heybetini arındırmış durumda."
'90'ların ortasında alternatif rock'ın popülaritesinde bir azalma gözükmesine rağmen, Ænima satış olarak Tool'un başarılı çıkış albümüne yakın satış yapmıştır. Progresif rock etkileşimli Ænima, grubu alternatif metal tarzının en önemli temsilcilerinden biri haline getirmiştir. Albümün "Ænema" adlı şarkısı Grammy ödülü almış ve albüm Kerrang!, ve Terrorizer gibi birçok derginin  "1996'nın En İyi Albümleri" listesinde yer bulmuştur.
Aynı yıl başlayan bir hukuki süreç grubun yeni bir albüm üzerinde çalışmasını engelledi. Volcano Entertainment—Tool'un Zoo Entertainment'ten sonraki plak şirketi— kontrat ihlalleri olduğunu öne sürerek dava açtı. Volcana Entertainment'e göre Tool diğer plak şirketlerinin tekliflerini inceleyip kontratı imzlamakla bir ihlal yapmıştı. Takiben, Tool kontratta bir yenileme seçeneği olmadığını öne sürerek bir karşı dava açtı. Bunun sonucunda iki taraf da dava mahkemeye gitmeden anlaştı. 1998'ın Aralık'ında Tool Volcano Entertainment ile 3 albümlük yeni bir kontrat imzaladı. 2000 yılında grup o zamanki menajerleri Ted Gardner'ı kovdu. Bunun üzerine Gardner, grubu kar anlaşmaları üzerindeki komisyon üzerine dava etti.
Bu zamanlarda, gryp ülyeier başka grup ve müzisyenlerle çalıştı. Keenan Toool'un gitar teknisyeni Billy Howerdel'in kurduğu A Perfect Circle'a katılırken, Jones ise Melvins'in Buzz Osborne'u ile işbirliğine girdi ve Carey, Dead Kennedys solisti Jello Biafra ile diğer projelerde çaldı. Her ne kadar bu dönemlerde Tool'un dağılacağıyla ilgili söylentiler ortaya çıkmış olsa da, Chancellor, Jones ve Carey Keenan'ın dönüşünü beklerken yeni albüm üzerinde çalışıyordu. 2000 yılında, grup Salival konser albümünü (CD/VHS ve CD/DVD formatlarında) çıkararak söylentilere son verdi. CD aynı zamanda Led Zeppelin'in "No Quarter" şarkısının bir cover'ını ve Peach'in "You Lied" şarkısının canlı versiyonunu içermekteydi. Albümün VHS versiyonu dört müzik videosu bulundururken ve DVD versiyonu ise beş farklı müzik videosu bulunduruyordu. Her ne kadar Salival'dan müzik videosu çıkmamış olsa da, Opiate döneminden kalma olan, gizli parça "Maynard's Dick" kısa bir süreliğine radyolarda yerini buldu. Birkaç DJ'in radyoda çalınmasına karar verdiği şarkı "Maynard's Dead" adıyla yayınlandı.