stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Sonsuz küçük
Birinci Dereceden Özellikler

Gerçek sayılar sonsuz ve sonsuz küçükleri içerek kadar genişletildiğinde bu kümenin elemanlarından herhangi birinin temel özelliklerini değiştirmeden kalması beklenir. Bu, mümkün olduğunca çok benzer sonucun hala mevcut olduğunun garantisini verir. Burada bahsi geçen “temel”, kümeler üzerinde bir sınırlama olmadığı sadece elemanlar üzerinde bir sınırlama olduğu anlamına gelir. Bu sınırlama “ herhangi bir x sayısı…” gibi ifadelere izin verir. Örneğin, “ herhangi bir x sayısı için x + 0 = x” ifadesi hala uygun olur. Aynı şey birkaç farklı sayı üzerinde miktar ölçümü yapıldığında da doğru olur. Örneğin, “ herhangi x ve y sayısı için xy = yx” Ancak, “ herhangi bir S sayı kümesi için” gibi ifadeler geçerli olmayabilir. Ölçmedeki bu sınırlamadaki mantık birinci derecenden mantık olarak adlandırılır.
İlk bakışta genişletilmiş sayı sisteminin gerçek sayılar ile kümeler üzerinde sınırlama yapılarak gösterilen özelliklerin tümüyle uyuşamadığı görülebilir. Çünkü amaç Arşimetçi olmayan bir sistem oluşturmaktır ve Arşimet prensibi kümeler üzerinde sınırlama yapılarak gösterilebilir ama bu doğru değildir. Gerçek sayıları, Küme kuramını içeren Herhangi bir kuramı bir sayının 1/2, 1/3, 1/4 … ‘ten küçük olduğunu iddia eden sayılabilir sonsuz belitleri, sonsuz küçükleri içermesi için eklemek sıradan bir işlemdir. Benzer olarak tamlık özelliğinin de çalışmaması beklenir çünkü gerçek sayılar eş yapılılığa kadar tamamen sıralanmış özel bir alandır. Bu ifade küme kuramının altında yatan bazı modelleri varsaydığı için resmi bir ifade olmak için yanlıştır.
Arşimetçi olmayan bir sayı sisteminin gerçek sayılarla uyumlu birinci dereceden özelliklere sahip olduğu üç durum tanımlayabiliriz:
Sıralı bir alan, birinci dereceden mantıkta gerçek sayılar için belirtilen tüm belitlere uyabilir
Bir gerçek kapalı alan +, × ve ≤ gibi temel sıralı alan ilişkilerini içeren gerçek sistemlerinin sahip olduğu tüm birinci derece özelliklere belitik olup olmadıklarına bakılmaksızın sahiptir. Bu birinci dereceden özelliklere uymaktan daha güçlü bir durumdur.
Herhangi bir ilişki içeren ifadeler için sistem, gerçek sayı sisteminin tüm birinci dereceden özelliklerine sahip olabilir.
Birinci kategorideki sistemler oluşturmak için daha kolaydır ancak sonsuz küçükleri kullanarak tamamen klasik analiz işlemleri yapmaya izin vermez. Örneğin, deneyüstü fonksiyonlar sonsuz limit işlemleri cinsinden tanımlanmıştır ve bundan dolayı onları birinci dereceden mantıkta tanımlamanın hiçbir yolu yoktur. 2. Ve 3. Kategorilere geçtiğimizde bu yöntemin daha az yapıcı hale geldiğini ve sonsuz ve sonsuz küçüklerin hiyerarşik yapısı hakkında kesin bir şey söylemenin zorlaştığını görürüz.
Sonsuz Küçükleri İçeren Sayı Sistemleri > Laurent Serileri

Yukarıda verilen 1 numaralı negatif kuvvetli sonlu terimlerden oluşan Laurent serileridir. Örneğin, Laurent serilerinin içerdiği sabit olan 1, sadece gerçek sayı olan 1 ile tanımlanmıştır ve sadece x doğrusal terimi içeren seriler diğer sonsuz küçüklerin türetildiği en basit sonsuz küçük olarak kabul edilir. X'in büyük kuvvetlerinin küçükler ile karşılaştırıldığında yok sayılabildiği sözlüksel sıralama kullanılır. David O. Tall bu sistemi Dales ve Woodin'in süper gerçek sayı sistemiyle karıştırmamak için süper-gerçekler olarak adlandırılır. Taylor serileri savlarının hala bir Laurent serisi olması nedeniyle beraber değerlendirilmelerinden dolayı, bu sistem analitik deneyüstü fonksiyonlarda kalkülüs hesabı yapmakta kullanılabilir. Bu sonsuz küçükler, gerçek sayılardan farklı birinci dereceden özelliklere sahiptirler çünkü örneğin, temek sonsuz küçük x'in karekökü yoktur.
Sonsuz Küçükleri İçeren Sayı Sistemleri > Levi- Civita Alanı

Levi – Civita alanı Laurent serilerine benzer ama cebirsel olarak kapalıdır. Örneğin, temel sonsuz küçük x'in bir karekökü vardır. Bu alan önemli miktarda analiz yapılmasına imkân verecek kadar büyüktür ama elemanları bilgisayarda hala gerçek sayıların kayan noktada gösterildiği gibi gösterilebilir.
Sonsuz Küçükleri İçeren Sayı Sistemleri > Transseriler

Transslerilerin alanı Levi-Civita alanından daha da büyüktür. Bunlara örnek olarak:
Aşkın Sayılar
Conway'in aşkın sayıları 2 farklı kategoriye ayrılır. Aşkın sayılar olabildiğince fazla boyuttaki sayılar ile zengin olması için ancak analiz için bir kolaylık düşünülmeden tasarlanmıştır. Logaritmik ve üstel gibi belirli deneyüstü fonksiyonlar aşkın sayılara taşınabilir. Gerçek sayılar arasında emsalleri olanlar dahi olsa bir aşkın sayının varlığı kanıtlanmalıdır.
Sonsuz Küçükleri İçeren Sayı Sistemleri > Süpergerçekler

Dales ve Woodin süpergerçek sayı sistemi hipersayıların genelleştirilmiş halidir. David Tall'ın geliştirdiği süper-gerçek sistemden farklıdır Kolaylaştırılmış Sonsuz küçük Analizi 
Sentetik differansiyel geometri veya kolaylaştırılmış sonsuz küçük analizi kategori kuramında bazı köklere sahiptir. Bu yaklaşım geleneksel matematikte kullanılan klasik mantıktan farklıdır. Bir Nilpotent sonsuz küçük kavramı otaya atılabilir. Bu x2 = 0 ‘ın doğru olduğu ancak x = 0’ın doğru olmasına gerek olmadığı bir x sayısıdır. 
Sonsuz küçük Delta Fonksiyonları
Cauchy, 1827’de sonsuz küçük  \alpha  ‘yı kullanarak sonuzca uzun ve dar Dirac tipi fonksiyon olan  \delta _{\alpha } satisfying  \int F(x)\delta _{\alpha }(x)=F(0) fonksiyonunu yazdı. Cauchy sonsuz küçüğü 1821’de sıfıra yönelen diziler olarak tanımlamıştır.
Mantıksal Özellikler

Sonsuz küçükleri oluşturma yöntemi model ve kullanılan belitlerin toplamına bağlı olarak değişir. Bu bölümde sonsuz küçüklerin var olduğunu gösteren sistemler ele alınacaktır.
1936’da Maltsev sıklık kuramını kanıtladı. Bu teorem onları formülize etmeye imkân tanıdığı için sonsuz küçüklerin varlığı açısından temel teoremlerdendir. Bu teoremin sonucu söyle açıklanabilir. Eğer her n pozitif tamsayısı için doğru olan bir sayı sistemi varsa 0 < x < 1/n durumunu sağlayan bir x pozitif sayısı vardır ve 0 < x < 1/n durumunun doğru olduğu herhangi bir pozitif n tamsayısını ve x pozitif sayısını içeren sistemlerde bir genişleme görülür. “Herhangi” ve “vardır” ifadelerinin değişebilme ihtimali çok önemlidir. İlk ifade ZFC küme kuramında verilen gerçek sayılar için geçerlidir. Herhangi bir pozitif n tam sayısı için sıfır ile 1/n arasında bir gerçek sayı bulmak mümkündür ancak bu gerçek sayı n'e bağımlı olacaktır. Önce n seçilir ve sonra karşılık gelen x değeri bulunur. İkinci ifade de ise herhangi bir n için 0 ve 1/n arasında önce seçilen bir x olduğunu belirtir. Bu durumda x bir sonsuz küçüktür. Bu durum ZFC tarafından verilen gerçek sayılar için doğru değildir. Yine de teorem bu durumun doğru olduğu bir sayı sistemi olduğunu kanıtlar. Asıl sorulması gereken soru bu sayı sisteminin ne olduğu ve özelliklerinin neler olduğudur. 
Bu tip tek boyutlu doğrusal sıralanmış bir sayı kümesi oluşturmak için birçok yöntem vardır ancak esas olarak iki farklı yaklaşım vardır:
Sayı sistemini gerçek sayılardan daha fazla sayıyı kapsayacak şekilde genişletmek
Sonsuz ve sonsuz küçükler arasındaki farkın gerçek sayılar arasında yapılabilmesine imkân sağlayacak şekilde belitleri (ya da dili) genişletmek
1960'ta Abraham Robinson ilk yaklaşıma bir cevap ortaya atmıştır. Genişletilen kümeye hipergerçekler denir ve mutlak değerce herhangi bir pozitif gerçek sayıdan daha küçük değerlere sahip sayılar içermektedir. Yöntem karmaşık görülebilir ancak ZFC küme kuramının evreninde sonsuz küçük sayıların var olduğunu kanıtlar. Gerçek sayılar standart sayılar olarak, yeni gerçek olmayan hipersayılar ise standart dışı olarak adlandırılır.
1977'de Edward Nelson ikinci yaklaşıma bir cevap ortaya atmıştır. Genişletilen belitlere Dahili Küme Teoremi adı verilir. Bu sistemde dilin sonsuz küçükleri ile ilgili durumları açıklayabilecek duruma gelene kadar genişletilmesi esas alınmıştır. Gerçek sayılar standart veya standart dışı olabilirler. Bir sonsuz küçük herhangi bir standart gerçek sayıdan daha küçük mutlak değere sahip standart dışı bir sayıdır.
Üç Kadın (dizi, 2005)

| Üç Kadın |
| --- | --- |
Format: Televizyon dizisi
Tür: Dram
Senarist: Makbule Kosif Nuran Devres
Yönetmen: Atıf Yılmaz Oğuz Yalçın Çiğdem Sezgin
Başrol: Fikret Hakan İpek Tenolcay Fatma Karanfil Nefise Karatay Murat Ünalmış Suna Keskin Zerrin Arbaş
Ülke:  Türkiye
Dili: Türkçe
Sezon sayısı: 1
Yapım
Yapımcı: Mukadder Kızılca
Yapım şirketi: TRT
Yayın bilgileri
Kanal: TRT 1
Yayın tarihi: 2005 - 2005
Durumu: Sona erdi


Üç Kadın, 2005 yılında TRT 1'de yayımlanmış, Atıf Yılmaz, Oğuz Yalçın ve Çiğdem Sezgin'in yönetmenliğini üstlendiği, Makbule Kosif ile Nuran Devres'in senaryosunu yazdığı dram türündeki Türk televizyon dizisi. Dizi Atıf Yılmaz'ın son projesi olarak da bilinir.
Konusu

Eşini yıllar önce kaybeden Derya, oğlu Hakan ve kızı Naz ile birlikte yaşar. Bu zorlu dönemde ise ona hem sevgilisi, hem de patronu olan Ziya Bey yardımcı olur. Ziya Bey'in alkolik ve lükse düşkün eşi ve aynı şirkette çalışan oğulları bu ilişkiden hoşnut değillerdir.
Bu arada Derya'nın oğlu da fakir bir genç kız olan Emel'i hamile bıraktığı için tehditler sonucu onunla evlenmek zorunda kalır. Spor akademisinde okuyan Naz ise, sosyeteden Sema'ya evinde spor yaptırmaktadır. Sema'nın evlatlığı Engin ile Naz arasında duygusal bir elektriklenme olur.
Oyuncu kadrosu ve karakterler

Fikret Hakan - (Ziya)
İpek Tenolcay - (Derya)
Fatma Karanfil - (Süheyla)
Nefise Karatay - (Naz)
Murat Ünalmış
Suna Keskin
Zerrin Arbaş
Ersin Umulu
Ceren Şekercioğlu - (Emel)
Sevdi Denktaş
Erol Alpsoykan
Ümit Gözgü
Alayça Öztürk
Ozan Aycibin
Barış Yalçın   (Tamer)
Alev Uçarer
Şebnem Arcan
Umut Oğuz
Ezgi Sertel
Eda Özdemir   (Sema)
Çiğdem Polat   (Öğretmen)
Mürüvet Arık   (Fidyeci)
Ece Uslu
Mehmet Aras   (Süleyman)
Zuhal Göncü   (Ayşe)
Şendoğan Öksüz
Metin Osmanoğlu   (Yusuf)
Pınar Oğuz
Ferit Yüksek   (Ali)
Gürcan Aktaş
Barış Yalçın   (Fuat)
Aktan Doğrar   (Fuat)
Arda Esen
Alper Banko   (Polis)
Sedat Develik   (Arif)
Hasan Gülmez   (Osman)
Tuva vadisi

Tuva vadisi (Arapça: الوادي المقدس طوى) (İngilizce: Valley of Tuwa, Vale of Tuwa, Valley Tuwa), Kur'an'da iki yerde bahsedilen mukaddes bir vadidir.
Anlamı

Tuva: Ya bir vâdinin özel ismi veya: “Gecenin ilerleyen vakti” manâsınadır. (Müfessirlerin çoğu “Tuva” kelimesinin bir vadi ismi olduğunu söylemişlerdir. Tuva vadisi iki kez kutsallığa mazhar olmuştur; ilki, Allah'ın Musa ile yanan ağaç vasıtasıyla burada konuştuğunda, diğeri ise, Musa'nın Mısır'dan çıktıktan sonra bu vadiye geldiğinde olmuştur.
Kudsiyeti

Tek tanrılı dinler (Yahudilik, Hristiyanlık, İslam) tarafından mukaddes kabul edilir.
Kuran'da adı geçen ayetler

Tuva vadisinden Kur'an'da iki yerde anlatılır. Ta-Ha Suresi 12. ayetinde ve Nazi'at Suresinde 16. ayette geçer.
ذكره في القران 
(وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ مُوسَى(9) إِذْ رَأَى نَاراً فَقَالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ نَاراً لَّعَلِّي آتِيكُم مِّنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى(10) فَلَمَّا أَتَاهَا نُودِي يَا مُوسَى(11) إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى(12) وَأَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوحَى(13) إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِي وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي) سورة طه
Immanuel Kant

| Immanuel Kant |
| --- | --- |
40'lı yaşlarında Kant, 1768
Tam adı: Immanuel Kant
Doğumu: 22 Nisan 1724(1724-04-22), Königsberg 
Ölümü: 12 Şubat 1804 (79 yaşında), Königsberg 
Milliyeti: Alman
Çağı: Aydınlanma Çağı
Bölgesi: Batı felsefesi
Okulu: Rasyonalizm, Deneycilik, Eleştiri
İlgi alanları: Bilgi, Akıl, Metafizik, Etik, Estetik
Önemli fikirleri: Metafizik idealizm, A priori bilgi
 Etkilendikleri Gottfried Leibniz, David Hume, Jean Jacques Rousseau, John Locke, Christian Wolff, George Berkeley 
 Etkiledikleri Hegel, Arthur Schopenhauer Yeni-Kantçılık 
İmzası: 
Immanuel Kant (22 Nisan 1724 - 12 Şubat 1804), Prusya kökenli Alman filozof. Alman felsefesinin kurucu isimlerinden biri olmuş, Aydınlanma Çağı ve felsefe tarihinin kendisinden sonraki dönemini belirgin olarak etkilemiştir. Bugün Rusya topraklarında bulunan Königsberg'de doğan Kant'ın epistemoloji, metafizik, etik ve estetik alanlarındaki kapsamlı ve sistematik çalışmaları, onu modern Batı felsefesinin en etkili isimlerinden biri hâline getirmiştir.
Aşkın idealizm doktrininde Kant, uzay ve zamanın tüm deneyimi yapılandıran yalnızca "sezgi biçimleri" olduğunu ve deneyim nesnelerinin yalnızca "fenomen" olduğunu savunmuştur.
Kendi içlerinde oldukları şekliyle "şeylerin" doğası bizim için bilinemez iddiasını ortaya atmıştır. Felsefi şüphecilik doktrinine karşı koyma girişimi kapsamında en tanınmış eseri olan Saf Aklın Eleştirisi'ni (1781/1787) yazmıştır. Kant, deneyim nesnelerinin bizim uzamsal ve zamansal sezgi biçimlerimize ve anlayışımızın kategorilerine uygun olduğunu düşünme önerisi ile Kopernik devrimi arasında bir paralellik kurmuş, böylece bu nesneler hakkında "a priori" bir bilgiye sahip olduğumuzu varsaymıştır.
Kant, aklın ahlakın kaynağı olduğuna ve estetiğin tarafsız bir yargılama yetisinden doğduğuna inanıyordu. Kant'ın dinî görüşleri, onun ahlak teorisiyle derinden bağlantılıydı. Bununla birlikte, Kant'ın dinî teorilerinin kesinlikleri hâlâ tartışılmaktadır. Devletler arasında ebedi bir barışın evrensel demokrasi ve uluslararası işbirliği yoluyla sağlanabileceğini umuyordu. Bununla birlikte, uluslararası itibarı, hayatının son on yılında bu görüşlerini değiştirmiş olsa bile, kariyerinin büyük bir bölümünde bilimsel ırkçılığı savunması nedeniyle lekelidir.[kaynak belirtilmeli]
Felsefesi

Başlık olarak; epistemoloji, eleştiricilik, analitik ve sentetik yargılar, aşkın felsefe, duyulur-düşünülür dünya ayrımı, ahlak, irade, metafizik, yargı yetisinin eleştirisi, din ve tarih felsefesi üzerine çalışmaları bulunmaktadır.
Çağdaş felsefenin gelişim seyrine uygun olarak bilgi kuramını ön plana çıkarmıştır. Kant'ın gözünde bilim, liderleri kesin olan ve yöntemleri, ancak Hume'unki gibi felsefi bir kuşkuculuk benimsendiği zaman sorgulanabilen evrensel bir disiplindir. Bilim yansızdır ve nesneldir.
O, felsefedeki ilk ve temel misyonunun bilimi temellendirmek, daha sonra da ahlakın ve dinin rasyonelliğini savunmak olduğuna inanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için, hem Descartes'ın rasyonalizminden ve hem de Hume'un empirizminden önemli gördüğü öğeleri alarak, transandantal epistemolojik idealizm diye bilinen kendi bilgi kuramını geliştirmiş, yükselen bilimin felsefi temellerini gösterdikten sonra, özgürlük ve ödev düşüncesine dayanarak Hristiyan ahlakını savunma çabası vermiştir. O, fenomenal gerçeklikle, yani bizim duyular aracılığıyla tecrübe ettiğimiz dünya ile numenal gerçeklik, yani duyusal olmayan ve hakkında bilgi sahibi olunamayacak dünya arasında bir ayrım yapmıştır.
Kant, öğretisiyle bilimsel bilginin olanaklı olduğunu göstererek, Newton fiziğini temellendirir.
Felsefesi > Epistemolojisi

Kant yargıları temelde 4'e ayırır:
Analitik a posteriori
Analitik a priori
Sentetik a posteriori
Sentetik a priori
Analitik yargılar, yüklemi öznesinde bir şekilde veya zimmen içerilen ve özne konumunda bulunan terimin çözümlenmesiyle elde edilen yargılardır. Yani Kant'ın tabiriyle “açıklayıcı yargılardır”. Sözgelimi, "Bütün bekârlar evli olmayanlardır" önermesi gibi. Analitik yargı Kant için ayrıca bir bütünün peşinen doğru olduğundan yola çıkarak buna göre bütünün parçalarının temellendirilmesi anlamında da kullanılmaktadır.
Sentetik yargılarda ise yüklem öznede içerilmez. Örneğin "Bazı güller beyazdır" gibi. Kant'ın tabiriyle “bilgimizi arttırıcı yargılardır”. Sentetik yargılar Kant için yine bilginin oluşumunda, aynı bağlamda analitiğin karşıtı olarak bu kez parçalardan yola çıkarak bir bütünü oluşturma yani sentez anlamında da kullanılmaktadır.
Felsefesi > Metafizik eleştirisi

Kant'a göre akıl, mümkün deneyimlerin ötesindeki nesneleri bilebilmenin bir yoluna da sahip değildir. Dolayısıyla metafiziğe ilişkin her yargı bu dünyanın deneyimlerinin ürünü olacağından metafizik hem bilim değildir hem de bilinemezdir.
Felsefesi > Ahlak temellendirmesi ve özgürlük

Kant özgürlüğün olup olmadığı, yani dünyada neden olunmamış nedenler bulunup bulunmadığı sorusuyla ilgili üçüncü antinominin ise olayların doğa yasalarına göre nedenselliğe bağlı olduğunu ifade eden tezin, nedeni olmayan nedenlere imkan tanıyan farklı türden bir nedenselliğin numenler veya kendinde şeyler için var olduğunu ima eden antitezle bağdaşabilir olduğunu göstererek çözer. Söz konusu ikinci nedensellik, elbette bir ideanın, Kant'ın ahlaksal bilinci, ahlak yükümlülük deneyimini açıklayabilmek için gerekli olduğunu düşündüğü özgürlük ideasının, nedenselliği olmak durumundadır. Özetle içsel ahlak -vicdan- olması için özgürlük şarttır.
Felsefesi > İnsanın konumu

Kant'a göre insan, bir yönüyle deneyim dünyasına, diğer yönüyle sadece akılla kavranabilen numenal dünyaya aittir.
Estetiği

Kant, fenomenal nedensellik dünyası ile numenal özgürlük dünyası arasındaki tehdit edici boşluğu, esas güzelliğe yönelmiş estetik deneyim ile kapatır. Çıkar gözetmeyen bir hoşlanmanın nesnesine "güzel" der. Ayrıca "Güzelligin, bir amaç tasarımı olmadan algılanan bir nesnenin amaçlılığının formu olduğunu" ileri sürer.
Başlıca eserleri

Kritik der reinen Vernunft (Saf Aklın Eleştirisi), 1781
Prolegomena zu einer jeden künftigen Metaphysik (Gelecekte Bir Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena), 1783
Grundlegung zur Metaphysik der Sitten (Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi), 1785
Kritik der praktischen Vernunft (Pratik Aklın Eleştirisi), 1788
Kritik der Urteilskraft (Yargı Gücünün Eleştirisi), 1790
Religion innerhalb der Grenzen der bloßen Vernunft (Salt Aklın Sınırları İçinde Din), 1793
Metaphysik der Sitten (Ahlak Metafiziği), 1797
Türkçede Kant

Kant ve Felsefesi, M Emin Erişirgil, İnsan yay.
Seçilmiş Yazılar / Remzi Kitabevi, Çev: Nejat Bozkurt, 1984
Arı Usun Eleştirisi / İdea Yayınları, Çev: Aziz Yardımlı, 1993
Prolegomena: Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe / Felsefe Kurumu Yayınları, 1996
Pratik Usun Eleştirisi / Say Yayınları, Çev: İsmet Zeki Eyüboğlu, 1999
Fragmanlar / Altıkırkbeş Yayınları, Çev: Oruç Aruoba, 2000
Evrensel Doğa Tarihi ve Gökler Kuramı / www.youtube.comYayınları, Çev: Seçkin Selvi, 2002
Ethica: Etik Üzerine Dersler / Pencere Yayınları, Çev: Oğuz Özügül, Yasemin Özcan, 2003
Immanuel Kant ve Transendental Idealizm  / www.youtube.com, Tuncar Tugcu, 2001
Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi  / Türkiye Felsefe Kurumu, İoanna Kuçuradi
Die Kant-Rezeption in der Ästhetik des frühen Carl Einstein 8 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. / Dirk de Pol, In: Philosophisches Jahrbuch der Görres-Gesellschaft, Verlag Karl Alber, Freiburg 1997, ISBN 3-495-45057-2
Kaliningrad'daki Kant heykeli
Bakır(I)

| --- | --- |


Adlandırmalar
IUPAC adıBakır(I) oksit
Diğer adlarKüproz oksit Dibakır oksit Kuprit Kırmızı bakır oksit
Tanımlayıcılar
CAS numarası: 1317-39-1 
3D model (JSmol): Etkileşimli görüntü Etkileşimli görüntü
ChemSpider: 8488659 
ECHA InfoCard: 100.013.883 
EC Numarası: 215-270-7
KEGG: C18714 
PubChem CID: 10313194
RTECS numarası: GL8050000
UNII: T8BEA5064F 
CompTox Bilgi Panosu (EPA): DTXSID0034489 
 InChI InChI=1S/2Cu.O/q2*+1;-2 Key: KRFJLUBVMFXRPN-UHFFFAOYSA-N  InChI=1/2Cu.O/rCu2O/c1-3-2Key: BERDEBHAJNAUOM-YQWGQOGZAF InChI=1/2Cu.O/q2*+1;-2Key: KRFJLUBVMFXRPN-UHFFFAOYAM 
 SMILES [Cu]O[Cu] [Cu+].[Cu+].[O-2] 
Özellikler
Molekül formülü: Cu2O
Molekül kütlesi: 143.09 g/mol
Görünüm: kahverengimsi-kırmızı katı
Yoğunluk: 6.0 gr/cm3
Erime noktası: 1232 °C
Kaynama noktası: 1800 °C
Çözünürlük (su içinde): Çözünmez
Çözünürlük (asit içinde): Çözünür
Bant aralığı: 2.137 eV
Tehlikeler
GHS etiketleme sistemi:
Piktogramlar: 
İşaret sözcüğü: Tehlike
R-ibareleri: R22, R50/53
G-ibareleri: S2, S22, S60, S61
Tehlike ifadeleri: H302, H318, H332, H410
Önlem ifadeleri: P273, P305+P351+P338
NFPA 704 (yangın karosu):    2 0 1
AB İndeksi: 029-002-00-X
AB sınıflandırması: Harmful (Xn) Dangerous for the environment (N)
Güvenlik bilgi formu (SDS): SIRI.org
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). 
Bilgi kutusu kaynakları
Bakır(I) oksit ya da küproz oksit formülü Cu2O olan inorganik bileşiktir. Bakırın oksitlerinden biridir. Bu kırmızı renkli katı bazı yosun önleyici boyaların bileşimine girmektedir. Bu bileşik, tanecik büyüklüğüne bağlı olarak sarı ya da kırmızı renkli olabilir. Bakır(I) oksit kırmızımsı renkteki  kuprit minerali halinde bulunur.
Üretimi

Bakır(I) oksit birçok yöntemle üretilebilir. En basiti, bakır metalinin oksitlenmesidir :
Su ve asitler gibi katkı maddeleri bu işlemin verimini etkilediği gibi oksidasyonu daha da ileriye, bakır(II) oksitlere kadar götürür. 
Bakır(I) oksit ayrıca, bazik bakır(II) çözeltilerinin kükürt dioksit ile indirgenmesiyle de ticari olarak üretilir.
Küproz klorürün sulu çözeltisi bir bazla reaksiyona girerse bakır(I) oksiti verir.
Her durumda, bakır(I) oksitin rengi üretim işlemin ayrıntısına bağlı olarak son derece duyarlılık gösterir.
Bakır(I) oksit oluşumu şekerlerin indirgenmesine yönelik olan Fehling testi ve Benedict testinin temelini oluşturur. Bu şekerler bakır(II) tuzlarının bazik çözeltilerini, kıpkırmızı bir Cu2O çökeltisini vererek, indirger.
Gümüş kaplı bakır parçaları üzerindeki gümüş tabakası gözenekli olduğunda ya da zarar gördüğünde neme maruz kalan bakır parçaları üzerinde bakır(I) oksit oluşur. Korozyonun bu türü kırmızı veba olarak tanınır.
Bakır(I) oksit ayrıca bir bakır amonyak kompleks tuzunun hidrojen peroksit ile reaksiyona sokulmasıyla da hazırlanabilir.
Özellikleri

Bakır(I) oksit diyamanyetiktir. Koordinasyon küreleri yönünden, merkezdeki bakır çift olarak bulunurken oksitler tetrahedral yapı halindedir. Bundan dolayı yapı, bazı bakımlardan hem SiO2'in ana polimorflarına benzemekte ve hem de yapı özelliği iç içe geçmiş kafes biçimindedir.
Derişik amonyak çözeltisinde çözünen bakır(I) oksit renksiz kompleks [Cu(NH3)2]+ bileşiğini oluşturur. Bu kompleks bileşik, havada kolayca mavi renkli [Cu(NH3)4(H2O)2]2+ 'e yükseltgenir. Bakır(I) oksit hidroklorik asit içerisinde çözündüğünde CuCl2− çözeltisi oluşur.
Bakır(I) oksit ile reaksiyona giren seyreltik sülfürik asit, bakır(II) sülfat ve metalik bakır oluşturur (Disproporsiyonlaşma).
Cu2O  +  2 H2SO4   →  CuSO4  +   Cu + H2O
Bakır(I) oksit ile reaksiyona giren seyreltik nitrik asit, bakır(II) nitrat ve metalik bakır oluşturur(Disproporsiyonlaşma).
Cu2O  +  2 HNO3   →  Cu(NO3)2  +   Cu + H2O
Cu2O nemli havada bakır(II) oksit'e ayrışır.
Yapısı

Cu2O  kafes sabiti l=4.2696 Å olan kübik bir yapıda kristalleşir. Cu atomları fcc alt kafeste, O atomları ise bcc alt kafeste dizilmiştir. Bir alt kafes diyagonal birimin dörtte bir oranında yer değiştirir. Uzay grubu  \scriptstyle Pn{\bar {3}}m olup tam oktahedral simetrili nokta grubu içerir.
Yarı iletken özellikleri

Yarı iletken fizik tarihinde, Cu2O en çok çalışılan malzemelerden biridir. Birçok deneysel gözlemler ve yarı iletken uygulamalar ilk kez bu malzeme kullanılarak gösterilmiştir:
Yarı iletken
Yarı iletken diyotlar
Wannier ekskiton serilerinin deneysel gösterimi
Katılarda polariton yayılım girişimleri
Ekskitonların dinamik stark etkisi
Fonoritonlar
Kullanımı

Bakır(I) oksit, genellikle pigment, fungusit ve deniz boyaları için yosun önleyici bir madde olarak kullanılır. Bu maddeye dayalı Doğrultucu diyotlar silisyum standart hale gelmeden çok önce daha 1924 yılında endüstriyel olarak kullanıldı. Pozitif bir Benedict testinin pembe renkli olmasına bakır(I) oksit neden olmaktadır.
İsveç modeli

İsveç Modeli (İskandinavya Modeli veya Kuzey Ülkeleri Modeli) Danimarka, Norveç, Finlandiya, İzlanda ve İsveç gibi kuzey ülkelerinde uygulanan benzer iş gücü, eğitim ve sosyal politikalar için kullanılan bir üst terimdir. Bu model politik konsept olarak bu ülkelerdeki refah devletinin temelini oluşturur.