stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
1907 Tiflis banka soygunu
Hazırlık

Beşinci Kongre toplanmadan önce, üst düzey Bolşevikler Nisan 1907'de Berlin'de mühimmat satın almak için gerekli parayı bir soygun düzenleyerek elde etmeyi tartışmak üzere toplandı. Katılanlar arasında Lenin, Krasin, Bogdanov, Josef Stalin ve Maksim Litvinov vardı. Grup, o zamanki lakabı Koba olan Stalin ve Kamo lakaplı Ermeni Semeno Ter-Petrossian'ın Tiflis şehrinde bir banka soygunu düzenlemesine karar verildi.
29 yaşındaki Stalin, eşi Kato ve yeni doğmuş olan oğlu Yakov ile birlikte Tiflis'te yaşıyordu. Soygun düzenlemekte deneyimli olan Stalin, el koymalar sonucu Merkez'in ana finansörü hâline geldi ve itibarını yükseltti. Stalin'den dört yaş küçük olan Kamo, zalimliğiyle tanınıyordu ve hayatının ilerleyen zamanlarında bir adamın göğsünden kalbini çıkarmıştır. Gizli tertip sırasında Kamo "Teçhizat" adlı bir suç örgütünü yönetiyordu. Stalin ayrıca Kamo'nun "kılık değiştirme ustası" olduğunu söylemiştir ve Lenin onu Stalin'in "Kafkas haydut" olarak tanımlanmıştır. Stalin ve Kamo birlikte büyüdüler ve Kamo, Stalin'in sayesinde Marksist oldu.
Nisan ayındaki toplantıdan sonra Stalin ve Litvinov, Kamo'yu bilgilendirmek ve baskını organize etmek için Tiflis'e gitti. Roman Brackman'ın The Secret File of Joseph Stalin: A Hidden Life adlı kitabına göre Stalin, Bolşevikler ile suç faaliyetlerini organize ederken aynı zamanda Rus gizli polisi Ohranka için muhbirlik yapmaktaydı. Brackman'ın iddiasına göre grup önce Tiflis'e gitti, Stalin Okhranka ajanı Muhtarov'a saldırı planları hakkında bilgi verdi ve ilerleyen zamanlarda daha fazla bilgi sağlamak için söz verdi. Ancak tarihçi Geoffrey Roberts, Brackman'ın iddiasını bir "komplo teorisi" olarak nitelendirmiş ve Brackman'ın bu hipotezi desteklemek için öne sürdüğü tüm kanıtların ikinci dereceden ve spekülatif olduğunu belirtmiştir.
Tiflis'te Stalin soygun için plan yapmaya başladı. Devlet Bankası'nın işleyişiyle ilgili bilgi alabileceği iki kişiyle temas kurabildi: Gigo Kasradze adlı bir kâtip ve Voznesenski adında bankanın Tiflis postanesinde çalışan eski bir okul arkadaşı. Voznesenski soyguna Stalin'in romantik şiirlerine olan hayranlığı yüzünden yardımda bulunduğunu belirtmiştir. Voznesensky, bankaya ait olan postanede çalıştığı için paranın ne zaman arabayla Devlet Bankası'nın Tiflis koluna aktarılacağını gösteren bir programa erişebiliyordu. Voznesensky, 26 Haziran 1907'de bankaya at arabasıyla büyük bir para sevkiyatı yapılacağını Stalin'e bildirdi.
Krasin at arabasına saldırıda kullanılmak üzere bombaların üretilmesine yardım etti. Kamo'nun çetesi bombaları bir kanepenin içine doldurarak Tiflis'e sokmayı başardı. Soygundan sadece birkaç hafta önce, Kamo yanlışlıkla Krasin'in bombalarından birinin fünyesini kurmaya çalışırken fitilledi. Patlama Kamo'nun gözünü ağır bir biçimde yaraladı ve kalıcı bir iz bıraktı. Hissettiği yoğun acıdan dolayı bir ay yatakta kalmak zorunda kaldı ve soygun sırasında da tamamen iyileşmemişti.1
Soygun günü

Saldırı günü olan 26 Temmuz 1907'de Stalin de dâhil saldırıyı düzenleyen yirmi kişi, Erivan Meydanı yakınlarında (okul, banka ve vali konağından iki dakikalık mesafede) planlarının son aşamalarını bitirmek için buluştular ve toplantının ardından saldırıya hazır bir biçimde önceden kararlaştırdıkları yerlere gittiler. Rus yetkililer Tiflis'te devrimciler tarafından geniş bir eylem planlandığının farkına vardılar ve ana meydandaki güvenlik güçlerinin sayısını arttırdılar. Saldırıdan hemen önce, aldıkları bir ihbar sonucu Erivan Meydanı'nda her sokak başına bir görevli yerleştirildi. Bu artırılmış güvenlik önlemleriyle başa çıkabilmek için çete üyeleri, saldırıdan önce her bir görevlinin yerini tespit etti ve yukarıdan meydanı izlemeleri için binaların üzerine gözcüler gönderdi.
Çete üyelerinin çoğu köylü kılığında sokak köşelerinde altıpatlar ve el bombalarıyla bekledi. Çetenin geri kalanından farklı olarak Kamo süvari yüzbaşısı kılığına meydana bir faytonla geldi.
Komplocular soyguna hazırlık olarak meydanın hemen önündeki "Tilipuchuri" adlı meyhaneyi ele geçirdi. David Sagiraşvili adında bir şahidin ifadesine göre, daha sonra soygunculardan biri olduğu ortaya çıkan arkadaşı Baçua Kupriaşvili kendisini bir meyhaneye davet edip orada kalmasını istedi. Sagiraşvili meyhaneye girdikten sonra silahlı adamların insanların buradan çıkmasına engel olduğunu fark etti. Silahlı adamlar bankaya ait olan posta arabasının meydana yaklaştığını işaretini alınca silahlarını çekip binadan hızlıca ayrıldılar.
Rus İmparatorluğu Devlet Bankası'nın Tiflis şubesi paranın postaneden Devlet Bankası'na posta arabasıyla taşınmasını kararlaştırmıştı. Posta arabasında tüfekli iki koruma, bankanın kasiyeri ve muhasebecisi ve para vardı. Korumalarla dolu başka bir fayton arabayı takip ederken, atlı korumalar da arabaların önünde, yanında ve arkasında yolculuk ediyorlardı.
Soygun günü > Saldırı

Posta arabası sabah 10.30 civarında kalabalık meydana geldi. Kupriaşvili işareti verdikten sonra soyguncular arabaya el bombaları ile saldırıp at ve korumaların çoğunu öldürdükten sonra arabayı ve meydanı koruyan güvenlik görevlilerine ateş açtı. Her yönden bombalar atıldı. Gürcü gazetesi Isari'nin haberine göre "Korkunç saldırının top atışı mı yoksa bombaların patlaması mı olduğunu söylemek imkânsızdı ... Gürültü her yerde paniğe yol açtı ... Neredeyse şehrin tamamında insanlar koşuşturmaya başladı. At arabaları dörtnala kaçıyordu". Patlamaların şiddeti, yakındaki evlerin bacalarını devirdi ve bir buçuk kilometre içerisindeki camları kırdı. Stalin'in eşi Ekaterine Svanidze, meydana yakın olan evlerinin balkonunda küçük yaştaki oğluyla birlikteydi. Patlamaları duyduklarında korku içinde eve kaçtılar.
Yaralanmış atlardan biri, bağlı olduğu posta arabasını kendiyle beraber çekmeye devam ediyordu. Kupriaşvilli, Kamo ve başka bir soyguncu olan Datiko Çibriaşvili bu atı takip ettiler. Kupriaşvili atın ayaklarına isabet edip atı durduracak olan bir el bombasını fırlattı fakat bombanın etki alanında kendisi de vardı ve atından düşüp yere çakıldı. Bilinci yerine gelip meydandan kaçtığında güvenlik güçleri henüz gelmemişti. Çibriaşvili, Kamo atının üzerindeyken arabadan alabildiği kadar para destesini posta arabasından almaya çalıştı ve Kamo ve başka bir soyguncuyla birlikte parayı Kamo'nun faytonuna fırlattılar. Zamanları yetmediği için yirmi bin rubleyi istemeden arkalarında bırakmak zorunda kaldılar. Bu paranın bir kısmı posta arabası sürücülerinden biri tarafından çalınmıştı fakat sürücü daha sonra hırsızlıktan tutuklandı.
Soygun günü > Kaçış ve sonrası

Kamo parayı güvene aldıktan sonra meydanı hemen terk edecekken yolda bir polis vagonuyla karşılaştı. Süvari yüzbaşısı taklidi yaparak "Para güvende. Meydana koşun." diye bağırdı. Vagondaki polisler emrine itaat etti ve bir soyguncu tarafından kandırıldıklarını anlamadılar. Kamo çetenin karargâhına gidip kıyafetini değiştirdi. Bütün soyguncular da hızlıca olay yerinden uzaklaştı ve hiçbiri yakalanmadı.
Eliso Kupriaşvili hemen üzerini, çaldığı öğretmen kıyafetiyle değiştirdi ve meydana geri dönüp olay yerini izledi. Ölen insan ve atlar dışında elli kişi yerde yaralı yatıyordu. Yetkililer sadece üç kişinin öldüğünü bildirseler de Okhranka arşivleri gerçek sayının kırk civarında olduğunu ortaya çıkarmıştır.
Devlet Bankası ne kadar paranın çalındığını tam olarak bilmese de yaklaşık 341.000 ruble (2008 yılında yaklaşık 3.4 milyon Amerikan doları değerinde) tutarında olduğu tahmin edilmektedir. Yaklaşık 91.000 ruble küçük ve takip edilmesi zor banknotlardaydı, geri kalanı ise değerli 500 rublelerdi ve seri numaraları polis tarafından bilindiği için bunları kullanmak zordu.
Soygun günü > Stalin'in rolü

Stalin'in saldırı gününde tam olarak ne yaptığı belirsiz ve tartışmalıdır. P. A. Pavlenko, Stalin'in arabaya fiilen saldırdığını ve el bombalarının patlamalarından yaralandığını iddia etmektedir. Kamo daha sonra Stalin'in soygunda etkin olarak yer almadığını ve sadece uzaktan izlediğini belirtmiştir. Polis raporlarından edinilmiş başka bir ifadeye göreyse Stalin "bir konağın bahçesinden, elinde sigarasıyla acımasız katliamı izledi". Başka bir kaynağa göre de Stalin soygun sırasında meydanda değil, tren istasyonundaydı. Stalin'in yengesi, soygundan sonraki gece Stalin'in eve geldiğini ve ailesine soygunun başarılı geçtiğini söylediğini anlattı.
Stalin'in rolü Boris Nikalayevski ve Lev Troçki gibi devrimciler tarafından eleştirildi. Lenin'in ölümünden sonra Stalin'in rakibi Troçki, Stalin'in emriyle gerçekleşen suikast sonucu ölürüldü. Troçki, Stalin: An Appraisal of the Man and His Influence adlı kitabında Tiflis soygunu ve dönemin diğer Bolşevik saldırgan eylemlerini anlatan yayınları çözümlemiş ve "diğerleri mücadeleyi gerçekleştirdi; Stalin onları uzaktan yönetti" çıkarımında bulunmuştur. Nikalayevski'ye göre "Stalin'in Kamo'nun çetesi ile dâhil olduğu etkinliklerdeki rolü daha sonra genelde hep abartılmıştı". Kun daha sonra resmî arşivlerde kesin olarak "1904'ün sonları ve 1905'in başlarından itibaren Stalin'in el koymalar için plan yaptığını gösteren belgeler" bulmuştur. Tiflis soygunundaki "çetenin saldırı planlarının bizzat Stalin'in kontrolünde" olduğunun kesinleştiğini eklemiştir.
Güvenlik güçlerinin tepkisi ve soruşturma

Soygundan dünya genelinde ana başlıklarda bahsedildi; Londra'da Daily Mirror'da "Rain of Bombs: Revolutionaries Hurl Destruction among Large Crowds of People" )"Bomba Yağmuru: Devrimciler Kalabalık Arasında Yıkıma Yol açtı") ve The Times'da "Tiflis Bomb Outrage" ("Tiflis'te Bomba Öfkesi") ifadeleri geçerken, Paris'te Le Tempste "Catastrophe!" ("Facia!"), Amerika Birleşik Devletleri'nde ise The New York Times'da "Bomb Kills Many; $170,000 Captured" ("Bombalar Birçok Kişiyi Öldürdü; 170.000$ Çalındı) manşetleri basıldı.
Yetkililer orduyu seferberlik hâline geçirip yolları kapattı ve çalınan parayı geri almak ve suçluları yakalamak umuduyla meydanı çevreledi. Özel bir dedektif birimi polisi yönetmesi için sevk edildi, ancak soruşturmacıların görgü tanıklarından edindiği ifadeler kafa karıştırıcı ve birbiriyle çelişmekteydi. Yetkililer, saldırıdan kimin sorumlu olduğunu bilmiyordu. Polonyalı sosyalistler, Ermeniler, anarşistler, Sosyalist-Devrimciler ve hatta Rus Devleti bile suçlanmaktaydı.
Brackman'a göre, soygundan birkaç gün sonra Ohrana ajanı Muhtarov, Stalin'i gizli bir dairede sorguladı. Stalin'in soygunu edilgen bir biçimde izlerken görüldüğü söylentileri Ohrana ajanlarının kulağına gitmişti. Muhtarov, Stalin'e neden Ohrana'yı bilgilendirmediğini sordu. Stalin de soygunu önlemek için yeterli bilgileri yetkililere sağladığını belirtti. Sorgulama kızışarak sert bir tartışmaya dönüştü. Muhtarov Stalin'in yüzüne vurdu ve diğer Ohrana görevlileri tarafından sakinleştirildi. Bu olaydan sonra Muhtarov, Ohrana'dan uzaklaştırıldı. Stalin'in de Tiflis'ten ayrılıp Bakü'de davanın sonucunu beklemesi emredildi. Stalin, Temmuz 1907'de Bakü'ye yola çıktığında yanında soygundan elde ettiği 20.000 ruble vardı. Brackman bu olayın kanıtlarını bulduğunu iddia etse de, Stalin'in gençliğinde Ohrana ile iş birliğinde bulunması uzun yıllar boyunca tarihçiler arasında tartışma konusu olmuş ve hâlâ çözümlenememiştir.
Paranın taşınması ve Kamo'nun tutuklanması

Soygundan elde edilen para, başlangıçta Stalin'in Tiflis'teki arkadaşları Miha ve Maro Boçoridze'nin evinde tutulmaktaydı. Para bir döşeğin içine dikilmiş olduğundan dolayı dikkat çekmeden kolayca taşınabilir ve saklanabilirdi. Daha sonra döşek, büyük olasılıkla Stalin orada çalıştığı için, Tiflis Meteorolojik Gözlemevi müdürünün divanına koyuldu. Bazı kaynaklara göre paranın gözlemevine koyulmasına Stalin bizzat yardım etmiştir. Müdür daha sonra çalınan paranın kendi çatısı altında saklanmış olduğundan hiçbir zaman haberi olmadığını söylemiştir.
Çalıntı paranın büyük bir kısmı son olarak, o zamanlar Rus İmparatorluğu'nun bir parçası olan Finlandiya'da bulunan Lenin'e götüren Kamo tarafından taşınmaktaydı. Kamo yazın geri kalanını Lenin'le, onun daçasında geçirdi. Sonbaharda Paris ve Belçika'ya silah ve cephane, Bulgaristan'a da 200 adet fünye almak için gitti. Daha sonra Berlin'in seçkin doktorlarından biri ve bir Bolşevik olan Yakov Zhitomirski'ye Lenin'den bir mektup ileterek patlamalar sonucu yaralanmış ve hâlâ iyileşmemiş olan gözünü tedavi etmesini istedi. Lenin'in güvendiği Zhitomirski, Rus hükûmeti için çalışan bir ajandı ve derhâl Berlin polisi ile irtibata geçip durumu Kamo'yu yakalatacak olan Ohrana'ya ihbar etti. Kamo yakalandığında üzerinde sahte bir Avusturya pasaportuyla başka soygunlarda kullanmayı planladığı fünyelerle dolu bir valiz vardı.
Sonrası > Bolşevikler'e etkisi

Kamo dışında soygunu organize eden hiç kimse mahkeme önüne çıkarılmadı ve ilk başta saldırının arkasında kimin olduğu belli değildi. Kamo, Litvinov ve diğerlerinin tutuklanmasından sonra olaydıki Bolşevik ilişkisi açıkça ortaya çıktı. Menşevikler ihanete uğradıklarını düşünüp sinirlendiler; soygun Bolşevik Merkez'in çalışmalarını Merkez Komitesi'nden bağımsız yürüttüğünü ve parti kongresinde yasak olduğu açıkça belirtilen eylemleri gerçekleştirdiğini kanıtlıyordu. Bunun üzerine Menşevikler'in lideri Georgi Plehanov, Bolşevikler'den ayrılmak istedi. Plehanov'un yakın arkadaşı Julius Martov, Bolşevik Merkez'in gizli örgütsel bir komiteyle suç örgütü arasında bir şey olduğunu söyledi. Partinin Tiflis Komitesi, soygun yüzünden Stalin ve birkaç üyeyi partiden ihraç etti. Partinin soygunda Lenin'in parmağı olup olmadığını araştırmasına Bolşevikler tarafından izin verilmedi.
Soygun Gürcistan'da Bolşeviklerin itibarını düşürdüğü gibi etkili bir şekilde yönetilmelerini engelledi. Eşi Ekaterine Svanidze'nin Kasım 1907'de doğal nedenlerden ölümünden sonra Stalin Tiflis'e nadiren uğradı. Mihail Tskhakaya ve Filipp Makharadze gibi önde gelen Bolşevikler 1907'den sonra Gürcistan'da pek bulunmadı. Diğer önemli Tiflis Bolşeviklerinden Stepan Şaumyan, Bakü'ye taşındı. Bolşevikler'in Tiflis'teki itibarı düşmeye devam etti ve 1911 yılında şehirde sadece 100 civarında Bolşevik kalmıştı.
Soygun ayrıca Bolşevik Merkez'in Avrupa'daki sosyal demokratların gözünden düşmesine neden oldu. Lenin'in kendisini soygundan ve sonuçlarından soyutlaması Bogdanov ve Krasin'in aralarının açılmasının nedenlerinden biridir. Kendisini Kamo'nun çetesi ve olaydan uzak tutan Stalin ise soygundaki rolünü asla açıklamamıştır.
Sonrası > Soyguncuların akıbeti

Ekim 1917'deki Bolşevik Devrimi'nin sonucu olarak, soyguna karışan Bolşevikler'in çoğu yeni Kurulan Sovyetler Birliği'nde siyasi güce sahip oldu. Lenin, 1924'teki ölümüne dek Sovyetler Birliği'nin başbakanlığını yaptı. Arkasından Stalin aynı şekilde ölüm tarihi olan 1953'e kadar bu görevi devraldı. Maksim Litvinov 1930-1939 yılları arasında Dışişleri Komiseri olarak görev yaptı. Leonid Krasin 1909'da Lenin'le yaşadığı düşünce çatışmasının ardından siyaseti bıraktı fakat 1917 Devrimi'nden sonra Bolşevikler'e katılarak Londra'da ölümüne kadar sürecek olan Dış İşleri Bakanlığı'nın ticaret temsilciliği yaptı.
Kamo hapisten çıktıktan sonra Sovyet gümrük idaresinde çalışmaya başladı. Bazı kaynaklara göre gizli poliste çalışmak için fazla elverişsizdi. 1922'de bisiklete binerken bir kamyonun ona çarpması sonucu öldü. Hiçbir kanıt olmamasına rağmen, sessiz kalması için Stalin'in emriyle öldürüldüğü bazılarınca düşünülmüştür.
Bogdanov 1909 yılında felsefi düşünce farklılıkları yüzünden partiden ihraç edilmişti. Bolşevik Devrimi'nden sonra yeni bir proleterya kültürü oluşturmayı amaçlayan Proletkult'ün öncü ideolojisti oldu.
Sonrası > Anıt

Soygunun gerçekleştiği Erivan Meydanı'nın adı 1921 yılında Sovyet yetkilileri tarafından "Lenin Meydanı" olarak değiştirildi. 1956 yılında ise Lenin'in büyük bir heykeli meydana dikildi. Kanlı soygun için suçlu bulunmasına rağmen, Kamo'nun bedeni Erivan Meydanı yakınlarında bulunan Puşkin Bahçeleri'nde heykeltıraş Iakob Nikoladze tarafından yapılmış bir anıtla birlikte gömülüydü. Stalin'in yönetimi sırasında bu heykel kaldırıldı ve Kamo'nun kalıntıları başka bir yere taşındı. Lenin'in heykeli ise Sovyetler Birliği'nin son birkaç ayından biri olan 1991'in Ağustos'unda yıkılarak 2006 yılında yerine Özgürlük Anıtı dikildi. Meydanın adı da 1991 yılında Lenin Meydanı'ndan "Özgürlük Meydanı"na çevrildi.
Popüler kültürde

2022 yapımı Andor dizisinin yaratıcısı Tony Gilroy, dizideki bir soygun sekansının Tiflis banka soygunundan esinlenildiğini belirtmiştir.
Bibliyografya

Brackman, Roman (2000). "Chapter 7 – The Great Tiflis Bank Robbery". The Secret File of Joseph Stalin: a Hidden Life. Portland, Oregon: Psychology Press. ISBN 978-0-7146-5050-0.
Burford, Tim (2008). Georgia. Bradt Travel Guides. Chalfont St Peter, Buckinghamshire: Bradt Travel Guides. ISBN 978-1-84162-261-3.
Christian, David (1997). "Introduction". Imperial and Soviet Russia: power, privilege, and the challenge of modernity. New York City, New York: Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-312-17352-4.
Geifman, Anna (1993). Thou Shalt Kill: Revolutionary Terrorism in Russia, 1894–1917. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-08778-8.
Jones, Stephen F. (2005). Socialism in Georgian Colors: The European Road to Social Democracy, 1883–1917. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-01902-7.
Krupskaya, Nadezhda (1970). Reminiscences of Lenin. Marxists Internet Archive. 26 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2010.
Kun, Miklós (2003). "Chapter 5 – Why Stalin was called a "Mail-Coach Robber"". Stalin: an unknown portrait. New York City, New York: Central European University Press. ISBN 978-963-9241-19-0.
Nicolaevsky, Boris (1995). On the history of the Bolshevist Center, in: Secret pages of history, Ed. Yu. G. Felshtinsky (Rusça). Moskova: Humanities Publishing. ISBN 978-5-87121-007-9. 25 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2012.
Sebag Montefiore, Simon (2008). "Prologue:The Bank Robbery". Young Stalin. New York City, New York: Random House, Inc. ISBN 978-1-4000-9613-8.
Shub, David (1960). "Kamo-the Legendary Old Bolshevik of the Caucasus". The Russian Review. 19 (3). ss. 227-247. doi:10.2307/126539. JSTOR 126539.  (subscription needed)
Souvarine, Boris (2005). "Chapter IV – A Professional Revoluationary". Stalin: A Critical Survey of Bolshevism. New York City, New York: Kessinger Publishing. ISBN 978-1-4191-1307-9. [ölü/kırık bağlantı]
Trotsky, Leon (1970). "Chapter IV: The period of reaction". Stalin – An Appraisal of the man and his influence. New York City, New York: Stein and Day. LCCN 67028713. Erişim tarihi: 5 Ocak 2012.
Ulam, Adam (1998). "The Yıls of Waiting: 1908–1917". The Bolsheviks: the intellectual and political history of the triumph of communism in Russia. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-07830-7.
Lenin'in polis tarafından çekilmiş fotoğrafı, Kasım 1895
Bir The New York Times makalesi, 27 Haziran 1907. Manşetin Türkçesi: "Bombalar birçok kişiyi öldürdü; 170.000$ çalındı"
Sıradan bir fayton. Soygunda buna benzer bir araç kullanılmıştı.
1913 yılına ait Erivan Meydanı ve yakınındaki sokakları gösteren Tiflis haritası
Ohranka'nın Sankt-Peterburg'daki arşivindeki Stalin dosyası, 1911
"Para aktarımı için gerekli ekipman", Gürcü basınından Oscar Schmerling'in karikatürü, 1906
1902 yılında Maksim Litvinov
1903 dolaylarında Leonid Krasin
Edward Zwick

Zwick (2016)
Edwards Zwick
Edward Zwick (d. 8 Ekim 1952), Illinois doğumlu Amerikalı yönetmen ve yapımcı. 1974'te Harvard Üniversitesi Edebiyat bölümünden mezun olan Zwick, 1989'da Glory isimli, 1994'te ise Legends of the Fall isimli filmleriyle Altın Küre'ye En İyi Yönetmen dalında aday gösterilmiştir.
Filmografi > Yönetmenlik

Having It All (1982)
About Last Night (1986)
Glory(1989)
Leaving Normal (1992)
Legends of the Fall (1994)
Courage Under Fire (1996)
The Siege (1998)
The Last Samurai (2003)
Blood Diamond (2006)
Defience (2009)
Pawn Sacrifice (2015)
Erich Raeder

| Erich Raeder |
| --- | --- |
Erich Raeder, 1940
Doğum: 24 Nisan 1876(1876-04-24) Wandsbek, Hamburg
Ölüm: 6 Kasım 1960 (84 yaşında) Kiel, Schleswig-Holstein
Bağlılığı:  Alman İmparatorluğu (1918'e kadar)  Weimar Cumhuriyeti (1933'e kadar)  Nazi Almanyası
Branşı:  Kaiserliche Marine  Reichsmarine  Kriegsmarine
Hizmet yılları: 1894-1943
Rütbesi: Büyükamiral
Komutası: Köln Hafif Kruvazörü (Ocak-Ekim 1918) Kuzey Denizi Hafif Filosu (1924-1925) Baltık Denizi (1925-1928) Chef der Marineleitung der Reichswehr (1928-1935) Oberbefehlshaber der Kriegsmarine (1935-1943)
Çatışma/savaşları: I. Dünya Savaşı II. Dünya Savaşı
Ödülleri:           
İmza
 
Erich Johann Albert Raeder (24 Nisan 1876, Wandsbek – 6 Kasım 1960, Kiel), II. Dünya Savaşı öncesi ve sırasında Almanya'da bir amiraldi.
Babası bir okul müdürüydü. Birinci Dünya Savaşına götüren yıllarda Kaiser II. Wilhelm'in özel yatında yüzbaşı oldu ve hızla rütbesi yükseldi. 1894'te Kaiserliche Marine'ye (İmparatorluk Donanması) katıldı. 1912 yılında Franz von Hipper'in kurmay Başkanı oldu. 1915 yılında Dogger Bank Savaşı'nda ve 1916 yılında Jutland Savaşı'nda yer alarak I. Dünya Savaşı sırasında bu pozisyonlarda görev yaptı.
1920 yılında savaştan sonra, iki yıl denizcilik tarihi okudu. Ayrıca deniz savaşı ile ilgili bir dizi çalışmalar yazdı. Bundan sonra donanma hiyerarşisinde düzenli olarak rütbe almaya devam etti. 1922 yılında bir Konteradmiral (Tuğamiral) oldu ve 1925 yılında Vizeadmiral (Koramiral) oldu. I. Dünya Savaşındaki başarılarıyla 1928 yılında Oramiralliğe terfi ederek Weimar Cumhuriyeti'nin Deniz Kuvvetleri (Oberbefehlshaber der Reichsmarine) Reichsmarine Başkomutanı yapıldı.
Genellikle Nazi Partisi'ni sevmemesine rağmen, Adolf Hitler'in girişimi ile Kriegsmarine'nin yeniden kuvvetlenmesini destekliyordu. Hitler, 20 Nisan 1936 tarihinde Raeder'i 60. doğum gününden birkaç gün önce, Generaladmiral rütbesine terfi ettirdi.
NSDAP'nin siyasal politikalarından pek hoşnut olmasa da Adolf Hitler'in Almanya'yı yeniden canlandırma fikrinin arkasındaydı. Bunu fark eden Hitler 1939 yılında Raeder'i Büyük Amiral rütbesine çıkarttı. Bu unvan Alfred von Tirpitz'den sonra kendisine verilmişti ve gerçekten bir denizcinin ulaşmak istediği son noktaydı.
Alman donanmasının İngiliz donanmasıyla boy ölçüşebilecek seviyeye gelmesini istiyordu. Dönemin ekonomisini yöneten Hermann Göring de eski bir havacı olduğu için, kalkınmanın öncelikle hava kuvvetlerinden başlamasını istiyordu. Bu durum Göring'le Raeder arasında gerginliklere sebep oluyordu. Hitler gerekli bütçe desteğini vermesine rağmen beklenilen başarı elde edilemeyince 1943 yılında istifa ederek yerini Karl Dönitz'e bıraktı.
II. Dünya Savaşı bittikten sonra, Nürnberg Mahkemeleri'nde ömür boyu hapis cezasına mahkûm edildi fakat ilerleyen yaşı ve sağlık problemleri nedeniyle 26 Eylül 1955 tarihinde serbest bırakıldı. 1957 yılında Mein Leben isimli kitabını yayınladı.
6 Kasım 1960 tarihinde öldü. Kiel'de, Nordfriedhof'a (Kuzey Mezarlığı) gömüldü.
Erich Raeder ve Hitler, Şubat 1943
Yakup Yavru

| Yakup Yavru |
| --- | --- |
Doğum: 1 Mart 1952(1952-03-01) Yavru, Amasya, Türkiye
Ölüm: 25 Eylül 2018 (66 yaşında) Adana, Türkiye
Ölüm sebebi: Kalp krizi
Defin yeri: Amasya, Türkiye
Meslek: Öğretmen, tiyatro ve sinema oyuncusu

Yakup Yavru (1 Mart 1952, Amasya - 25 Eylül 2018, Adana), Türk öğretmen ve oyuncu.
Öğretmen Okulu bitiren Yakup Yavru, vazifesi gereği birçok şehirde görev yapmıştır.
Yakup Yavru, 25. Uluslararası Adana Film Festivali kapsamında verilen "Sinema Emek Ödülü"'nü almak için bulunduğu Adana'da, kaldığı otelde kalp krizi geçirerek ölmüştür.