Miazma teorisi
Dünya çapında görünümler > Avrupa

MÖ beşinci veya dördüncü yüzyılda Hipokrat, çevrenin insan hastalıkları üzerindeki etkileri hakkında yazmıştır:
Tıbbı doğru bir şekilde araştırmak isteyen kişi şu şekilde ilerlemelidir: ilk olarak yılın mevsimlerini ve her birinin ne gibi etkiler yarattığını göz önünde bulundurmalıdır, çünkü mevsimler birbirlerine hiç benzemezler ve değişimleri bakımından birbirlerinden çok farklıdırlar. Sonra rüzgârları, sıcakları ve soğukları, özellikle de bütün ülkelerde ortak olanları ve sonra da her yöreye özgü olanları. Suların niteliklerini de göz önünde bulundurmalıyız, çünkü tat ve ağırlık bakımından birbirlerinden farklı oldukları gibi, nitelikleri bakımından da çok farklıdırlar. Aynı şekilde, bir kimse yabancısı olduğu bir kente geldiğinde, kentin konumunu, rüzgârlara ve güneşin doğuşuna göre nasıl bir konumda olduğunu göz önünde bulundurmalıdır; çünkü kuzeye ya da güneye, güneşin doğuşuna ya da batışına göre etkisi aynı değildir. Sakinlerin kullandıkları suların bataklık ve yumuşak mı, yoksa sert, yüksek ve kayalık yerlerden mi aktığı, tuzlu ve yemek pişirmeye elverişsiz olup olmadığı çok dikkatle düşünülmelidir; Toprak, çıplak ve susuz mu, yoksa ağaçlık ve iyi sulanmış mı, çukur ve kapalı bir yerde mi, yoksa yüksek ve soğuk mu; halkın yaşama biçimi ve uğraşları, aşırı yeme içmeye düşkün ve tembel mi oldukları, yoksa egzersiz ve çalışmaya düşkün olup yeme içmede aşırıya kaçmadıkları.
MÖ 1. yüzyılda Romalı mimarlık yazarı Vitruvius, bir şehri ziyaret ederken kokuşmuş bataklıklardan kaynaklanan miazmanın (Latince nebula) potansiyel etkilerini tanımlamıştır:
Çünkü sabah rüzgârları güneş doğarken şehre doğru estiğinde, bataklıklardan gelen buğuyu ve buğuya karışan bataklık canlılarının zehirli soluğunu da beraberinde getirirse bölge sakinlerinin vücutlarına yayılacak ve bölgeyi sağlıksız hale getirecektir.
Miazma teorisi Orta Çağ'da popülerliğini korumuş ve Robert Boyle'un Havanın Gizli Gerçeklikleri Hakkındaki Şüpheler adlı kitabına da bir efluvia duygusu katkıda bulunmuştur.
1850'lerde miazma, koleranın Londra ve Paris'te yayılmasını açıklamak için kullanıldı ve Haussmann'ın daha sonra Fransız başkentini yenilemesini kısmen haklı çıkardı. Hastalığın vücudun ve eşyaların temizlenmesi ve ovulmasıyla önlenebileceği söyleniyordu. 1851'deki Londra nüfus sayımında komiser yardımcısı olan Dr. William Farr, miazma teorisinin önemli bir destekçisiydi. Koleranın hava yoluyla bulaştığına ve Thames Nehri kıyılarında ölümcül bir miazmata yoğunluğu olduğuna inanıyordu. Böyle bir inanç, kısmen şehirleşmiş bölgelerdeki genel hava kalitesi eksikliği nedeniyle kabul gördü.
Kolera salgınları sırasında miazma teorisinin geniş kabul görmesi, John Snow tarafından ortaya atılan ve koleranın su yoluyla yayıldığına dair kısmen doğru olan teoriyi gölgede bıraktı. Bu durum Londra'nın Soho bölgesinde ve diğer bölgelerde yaşanan büyük salgınlara müdahaleyi yavaşlatmıştır. Kırım Savaşı hemşiresi Florence Nightingale (1820-1910) teorinin savunucularından biriydi ve hastanelerin sıhhi ve temiz kokulu olması için çalıştı. 'Emekçi Sınıflar için Hemşirelik Üzerine Notlar'da (1860) Nightingale'in "[hastanın] soluduğu havayı dış hava kadar temiz tutacağı" belirtilmiştir.
Miazma korkusu, on dokuzuncu yüzyılın başlarında "sağlıksız sis" olarak adlandırılan şeyle ilgili birçok uyarıda kaydedilmiştir. Sisin varlığının güçlü bir şekilde miazma varlığına işaret ettiği düşünülüyordu. Miazmaların duman ya da sis gibi davrandığı, hava akımlarıyla savrulduğu, rüzgarlarla sürüklendiği düşünülüyordu. Miazmanın sadece havada hareket etmediği, yayıldığı havayı değiştirdiği düşünülüyordu; hastalıklı insanlar gibi atmosfer de miazma tarafından enfekte edilmişti.