stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
1916
Olaylar > Aralık

11 Aralık - Manastır, İtilaf Devletleri'nin eline geçti.
12 Aralık - Ahmet İzzet Paşa 'nın izinli olarak bir süre İstanbul'a gitmesi üzerine Mustafa Kemal; 2. Ordu Komutan Vekilliğine atandı. Mustafa Kemal'e  Bitlis ve Muş cephelerindeki başarıları nedeniyle "İkinci Rütbe'den Mecidi Nişanı" verildi. (Mustafa Kemal'e 25 Aralık 1906 tarihinde verilen Beşinci Rütbe'den Mecidi Nişanını takiben üstün başarıları nedeniyle Dördüncü ve Üçüncü Rütbe'den Nişan süreleri beklenmeksizin, İkinci Rütbeden Mecidi Nişanı verildi.)
15 Aralık - I. Dünya Savaşı'nda belirleyici rol oynayan Verdun (Fransa) çatışmaları başladı. Verdun'u saldıran Almanlara karşı savunan Fransa 362 bin, Almanya ise 336 bin kayıp verirken, 1917'de Fransızlar, Verdun'u Alman işgalinden tümüyle kurtardı.
18 Aralık - Başkomutan Vekili Enver Paşa, Ahmet İzzet Paşa'nın izin süresince 2. Ordu Komutanlığı'nın 3. Ordu Komutanı Vehip Paşa'dan direktif alacağı hakkında emir yayınladı.
Olaylar > Tarihi bilinmeyenler

Trans Sibirya Demiryolu açılışı (1891'de başlar)
Thomas Edward Lawrence - (Arabistanlı Lawrence), Kuzey Arabistan'ın Hicaz bölgesinde keşif yaptı.
Doğumlar > Şubat

28 Şubat - Svend Asmussen, Danimarkalı caz müzisyeni (ö. 2017)
Doğumlar > Mart

6 Mart - Harvey M. Lifset, Amerikalı avukat ve siyasetçi (ö. 2005)
9 Mart - Robert F. Bales, Amerikalı sosyal psikolog (ö. 2004)
11 Mart - Harold Wilson, Britanyalı siyasetçi, başbakan (ö. 1995)
13 Mart - İsmet Bozdağ, araştırmacı, yakın tarih yazarı (ö. 2013)
20 Mart - Pierre Messmer, Fransız siyasetçi, başbakan (ö. 2007)
Doğumlar > Nisan

20 Nisan - Nesibe Zeynalova, Azeri oyuncu (ö. 2004)
Doğumlar > Mayıs

29 Mayıs - Halil İnalcık, Türk tarihçi (ö. 2016)
Doğumlar > Haziran

8 Haziran - Edward Heath, İngiliz siyasetçi, başbakan (ö. 2005)
Doğumlar > Ağustos

12 Ağustos - Bruno de Leusse, Fransız diplomat (ö. 2009)
28 Ağustos - C. Wright Mills, Amerikalı sosyolog (ö. 1962)
Doğumlar > Eylül

7 Eylül - Halil İnalcık, Türk tarihçi (ö. 2016)
12 Eylül - Leoncio Afonso, Coğrafya profesörü (ö. 2017)
21 Eylül - Marianne Aminoff, İsveçli aktris (ö. 1984)
29 Eylül - İsmet Kür, Türk öğretmen, yazar (ö. 2013)
Doğumlar > Kasım

22 Kasım - Sait Faik Abasıyanık, Türk öykü yazarı (ö. 1954)
Doğumlar > Aralık

27 Aralık - Cahide Sonku, Türk sinema oyuncusu (ö. 1981)
Doğumlar > Tarihi bilinmeyenler

Ramjit Raghav, Dünyanın en yaşlı babası (ö. 2020)
Ölümler

6 Şubat - Ruben Dario, Nikaragualı şair (d. 1867)
28 Şubat - Henry James, Amerikalı yazar (d. 1843)
5 Haziran - Herbert Kitchener, Britanyalı mareşal, diplomat, devlet adamı (d. 1850)
6 Haziran - Yuan Şikai, Çinli general, devlet adamı (d. 1859)
11 Eylül - Yakup Cemil Teşkilat-ı Mahsusa Ajanı
22 Kasım - Jack London, Amerikalı yazar (d. 1876)
27 Kasım - Émile Verhaeren, Belçikalı şair (d. 1855)
29 Aralık - Grigori Yefimoviç Rasputin, Rus mistik (d. 1869)
1916 Nobel ödülünü kazananlar

Fizik –
Kimya –
Tıp –
Edebiyat – Carl Gustaf Verner von Heidenstam
Barış –
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: sh2017004499  NLI: 987007409244505171 
1 Ocak: Claude Monet Zambaklar serisini çizmeye başladı.
24 Nisan, Paskalya Ayaklanması İrlandalı'lar İngiliz yönetimine karşı ayaklanarak İrlanda Cumhuriyeti'ni kurduklarını ilan ettiler. Fakat bu girişim başarısızlıkla sonuçlandı.
1. Dünya Savaşı'nda Yeni Zelanda birlikleri
Nobel ödülü madalyası
Yurdanur Salman

Yurdanur Salman, (1937, Balıkesir - 16 Mayıs 2020) Çevirmen.
İstanbul Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Fakültesi'ni bitirdi. Çeşitli üniversitelerde öğretim görevlisi olarak çalıştı.
Kuram dergisinin genel yayın yönetmenliğini yaptı. Kendi adına kayıtlı 25 kitap çevirisi vardır. Yapıtlarını Türkçeye kazandırdığı yazarlar arasında John Steinbeck, Susan Sontag, Erich Fromm, John Berger, Mark Twain, Frederic Jameson ve Salman Rüşdi bulunmaktadır.
İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği

| İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği |
| --- | --- |
Kısaltma: MAZLUMDER
Slogan: Kim Olursa Olsun Zalime Karşı, Kim Olursa Olsun Mazlumdan Yana
Kuruluş: 25 Ocak 1991 (34 yıl önce) (1991-01-25)
Tür: Sivil toplum kuruluşu
Yasal statü: Hak temelli
Merkez: İstanbul
Genel Başkan: Kaya Kartal
Genel Sekreter: Mevlana İbrahim Asım Bilir
Ana organ: Genel Yönetim Kurulu
Resmî site: mazlumder.org
İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği ya da kısa adıyla MAZLUMDER, 25 Ocak 1991 tarihinde avukat, gazeteci, yazar, yayıncı ve iş adamlarından oluşan 54 kişilik bir grup tarafından kurulmuştur.
Yapısı

Genel merkezi İstanbul'da olan derneğin Ankara, Adana, Adıyaman, İstanbul, Kayseri, Konya ve Malatya'da şubeleri ve sayılmayan diğer merkezlerde de temsilcileri bulunmaktadır.
Giovanni Bellini

Başlığın diğer anlamları için Bellini sayfasına bakınız.
| Giovanni Bellini |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: 1430 Venedik, İtalya
Ölüm: 29 Kasım 1516 Venedik, İtalya
Uyruk: İtalyan
Alanı: Resim


Giovanni Bellini, (d. 1430, Venedik - ö. 29 Kasım 1516, Venedik), İtalyan ressam.
Taş gibi katı biçimlerin kıvrak desenini yumuşatıp zengin renklerle boyayarak büyük etki yaratmıştır. Resimlerinde yer alan her figür ve obje adeta canlı gibidir. Rönesans sanatında büyük bir öneme sahiptir.
Hayatı

1430 doğumlu Giovanni Bellini, sanatçı bir aileden gelmektedir. Babası Jacopo Bellini de bir ressamdır. İtalya'nın kuzeyinde, Padua şehrinde babası Jacopo ve ağabeyi Gentile ile birlikte çalışan Giovanni, 1454 yılında eniştesi olan ressam Andrea Mantegna’dan oldukça etkilenmiştir.
Giovanni Bellini’nin eserlerinden bazıları: Agony in the Garden (National Gall, Londra), The Cruxifixion (Venedik) ve bazı Meryem Ana heykelleri (Philadelphia ve Metropolitan Müzeleri).
Giovanni, etrafındaki diğer ressamların aksine farklı bir stil belirlemiştir. Renkli, atmosferik manzara betimlemeleri ile Venedikli ressamlar üzerinde oldukça büyük bir etkisi olmuştur. Sanatçının diğer eserleri ise; Doge Loredano (National Gall, London), St. Francis in the Desert (Frick Coll., New York City) ve St. Jerome (National Gall of Art, Washington, D.C.), The Restello serisi (Academy, Venice). The Myth of Orpheus ve The Feast of the Gods (National Gall. of Art, Washington, D.C.) gibi tablolar da mitolojik sahneler içerir. 1507’de ağabeyi Gentile Bellini öldüğünde yarım kalan "Preaching of St. Mark" - "San Marco'nun İskenderiye'de Dua Edişi" adlı tabloyu Giovanni Bellini bitirir. Son çizimlerinden biri olan ve Isabella d'Este (Leonardo da Vinci'nin yakın arkadaşı) için yapılan The zestful Feast adlı tabloyu da 1514'te yapmıştır. Giovanni, ardında yüzlerce eser bırakmış fakat bunlardan sadece 300'ü günümüze ulaşmayı başarmıştır. Giovanni Bellini 1516'da öldü.
Bazı eserleri

Agostino Barbarigo (1420-1501)
Aynanın Karşısındaki Çıplak Genç Kadın, 1515.
Leonardo Loredan
Tanrıların Şöleni, 1515.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  AAG: 5423  BIBSYS: 90169757  BNE: XX845091  BNF: cb12130512m (data)  CANTIC: a11110879  CiNii: DA04299188  GND: 118508679  ISNI: 0000 0001 1453 2217  KulturNav: c446f86f-afa5-4e8d-ae5c-32c5ffd97b04  LCCN: n50007140  LNB: 000201016  MusicBrainz: a154df1e-35f4-4f37-b62e-f0a6ad11866c  NDL: 00511969  NGV: 10142  NKC: ola2002152467  NLA: 35017113  NLG: 196547  NLI: 987007304305005171  NSK: 000042943  NTA: 070261458  RKD: 6267  SELIBR: 262300  SNAC: w68636ft  SUDOC: 029747732  Trove: 791727  ULAN: 500019244  VIAF: 100161245   WorldCat (LCCN): n50-007140
Telekomünikasyon

Eski bir telefon (20. yüzyıl ortası)
Telekomünikasyon, birden fazla kişinin teknolojiyi kullanarak bilgi alışverişinde bulunmasına denir. Haberleşme teknolojisi kanalları kullanarak ve fiziksel yollarla (sinyal kabloları) ya da elektromanyetik dalgaların bir formu olarak bilgileri iletir. Elektrik sinyalleri buna örnek olarak verilebilir. Telekomünikasyon topluluk adı olarak isimlendirilebilir çünkü birçok farklı teknolojiyi içinde barındırmaktadır.
Eski zamanlardaki uzak mesafe iletişim için ışık, dumanla haberleşme ve semafor gibi görsel sinyaller aracılığıyla kullanılırdı. Mesafeler arası iletişime geçişte ilk modern haberleşmedeyse borazan, davul veya ıslık gibi sesli mesaj araçlarıyla iletişim yaygındı. Günümüz modern teknolojisinde elektriksel ve elektromanyetik dalgalar uzun mesafelerarası iletişim yaygın olarak kullanılmaktadır. Telgraf, telefon, network, fiber optik ve haberleşme uyduları günümüz teknolojisinde kullanılan elektriksel ve elektromanyetik dalgalara birkaç örnektir. Wireless iletişimdeki devrim 1909'da Fizik dalında Nobel ödülü alan Guglielmo Marconi’nin radyo haberleşmesi alanında öncülük ettiği gelişmelerle 20. yüzyılın ilk on yılı içerisinde başladı.
Diğer kayda değer öncü icatlar ve geliştirmelerin mucitleri arasında elektrik ve elektronik iletişimi alanında Charles Wheatstone, telgrafı icat eden Samuel Morse, telefonu icat eden Graham Bell, radyoyu geliştiren  Lee de Forest, Edwin Armstrong, Wladimir K. Zworykin ve Guglielmo Marconi ve televizyonu icat eden Philo Farnsworth ve John Logie Baird sayılabilir.
Etimoloji

Telekomünikasyon, Fransızca bir kelime olup kökeni bakımında Yunancadan gelen manası mesafe olan "tele-" eki ve Latince paylaşmak olan "communicare"dan alınarak 1904 yılında Fransız mühendis ve yazar Edouardo Estaunie tarafından Fransızcaya kazandırılmıştır.
Tarihi > İlk zamanlarda telekomünikasyon

Orta Çağ'da işaret ışığı çok yaygındı. Bu ışıklı işaretler mesafe olarak kısa oldukları için bunun dezavantajları çokça yaşanıyordu. 1792'de Fransız mühendis Claude Chappe Lille ve Paris arasında ilk düzenli görsel telgraf sistemini kurdu. Bu sistem niteliksiz işletmeci ve pahalı kulelerinden ve uzak mesafeden dolayı sıkıntı çekti. Sonuç olarak elektrikli telgraflardan oluşan rekabetten son ticari hat 1880 yılında terk edildi.
Posta güvercinleri farklı kültürler tarafından tarih boyunca kullanılmıştır. Güvercinlerin aslen Pers kökenli olduğu söylenmektedir ve askeri yardım için Romalılar tarafından da kullanıldı. Frontinus Julius Caesar'ın Galya'yı fethinde güvercinleri kullandığını söyledi. Yunanlarda güvercinleri kullanarak Olimpiyat Oyunlarında galip gelen isimlerini iletti.
Tarihi > Telefon ve telgraf

Sir Charles Wheatstone ve Sir Fothergil Cooke 1837'de elektrikli telgrafı icat ettiler. Ayrıca ilk elektrikli ticari telgrafı 9 Nisan 1839 Wheastone ve Cooke tarafından inşa ettirilip açılmıştır. 27 Temmuz 1866 tarihinde ilk translantik telefon kablosu başarı ile tamamlandı.
Geleneksel telefon 1876 yılında Alexander Grahambell ve Elisha Gray tarafından icat edildi. Antonio Meucci 1846 yılında bir hat üzerinden ses ve elektrik iletimine izin veren bir cihaz icat etti. İlk ticarî telefon hizmetler 1878 ve 1879 yılında Atlantik'in iki yakasından New Heaven ve Londra şehirleri arasında inşa edildi.
Tarihi > Radyo ve Televizyon

İngiliz bilim insanı James Clerk Maxwell 1865 yılında elektronik olarak üretilen radyo dalgalarının yayılma teorisini kurmuş ve Alman fizikçisi Heinrich Hertz, 1888 yılında Maxwell'in teorisini pratik olarak gerçekleştirerek bu konuda öncülük etmişlerdir. Marconi ile birlikte 1898 yılında ilk radyo resmen doğmuş oldu. İlk kullanımı gemiden sahile haberleşme içindi. 1923 yılında yüksek frekans radyo dalgalarının İyonsfer'e çarparak dünyaya döndüğü ispatlanınca radyo, deniz aşırı haberleşme de dâhil olmak üzere hızla yaygınlaştı.
Televizyon, 1923 yılında John Logie Baird tarafından İngiltere'nin Hastings kasabasında icat edilmiştir. İlk televizyon görüntüsü ise yine Baird tarafından 1926 yılında yayımlanmıştır. Başlangıçta noktalar hâlinde ve titrek olan görüntülerin kalitesi Baird tarafından geliştirilmiştir. Baird'in televizyon sisteminde mekanik olarak döndürülen diskler kullanmasına karşın aynı dönemde Marconi-Emi sistemi gibi elektronik olarak işleyen rakip sistemler de üretildi. 1930'lu yılların başında televizyon elektronik eşya olarak satılmaya ve geniş kitlelere hitâp etmeye başladı. Örnek olarak: 1936 Berlin Yaz Olimpiyatları Almanya'da evlerdeki televizyonlardan izlendi.
Tarihi > Bilgisayar altyapısı ve İnternet

11 Eylül 1940 tarihinde George Stibitz, New York'ta Karmaşık Sayı Hesaplama teleyazıcı kullanarak sorunları iletmek ve New Hampshire Dartmouth College geri bilgisayarlı sonuçlar almayı başardı. 60'ların başında ABD Savunma Bakanlığı tarafından desteklenen ağ çalışmalarından birisi, İnternet Protokolü'nü (IP) kullanan ilk ağ olan ARPANET'tir. ARPANET üzerinden ilk mesaj, Los Angeles'taki Kaliforniya Üniversitesindeki Professor Leonard Kleinrock'un laboratuvarından, Stanford Araştırma Enstitüsünde bulunan bir bilgisayara gönderildi. Yerel alan ağları (LAN) için iki popüler bağlantı protokolleri de 1970'lerde ortaya çıktı. Token Ring protokolü için bir patent Olof Soderblom tarafından 29 Ekim 1974 tarihinde açıldı.
Öncü icatlar ve geliştirmeler

Elektrik ve elektronik iletişim alanında Charles Wheatstone önde gelen isimlerdendir.
Telgrafın mucidi ve icat eden kişi: Samuel Morse'dur.
Telefonun mucidi ve icat eden kişi: Graham Bell'dir.
Radyonun mucidi ve icat eden kişi(ler): Lee de Forset, Edwin Armstrong, Wladimir K. Zworykin, John Logie Baird.
Televizyonun mucidi ve icat eden kişi: Philo Farnsworth.
Vikikitap
Yatağan, Serinhisar

Başlığın diğer anlamları için Yatağan (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Yatağan |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
Koordinatlar: 37°34′01″N 29°22′23″E﻿ / ﻿37.567°K 29.373°D﻿ / 37.567; 29.373
Ülke:  Türkiye
İl: Denizli
İlçe: Serinhisar
Coğrafi bölge: Ege Bölgesi, Akdeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: (+90) 258
İl plaka kodu: 20
Posta kodu: 20430
Yatağan, Denizli'nin Serinhisar ilçesine bağlı bir mahalle.
Serinhisar ilçesinin Yatağan kasabasında, Yatağan Baba'nın yadigârı olan demircilik sanatı köyün kurulduğu tarihten beri devam etmektedir. Buna bağlı olarak bıçakçılık sanatı gelişmiş olup yatağan, bıçak, çakı, tahra, balta, makas, kırklık, saban demiri ve pala gibi kesici iş aletleri günümüzde de yapılmaktadır. Ülkenin her yerine gönderilerek, Yatağan insanının maden sanatındaki yaratıcılığı ve tarihten beri süregelen ata sanatı tanıtılmaktadır. Yatağan adıyla özdeşleşen palalar, literatüre “yatağan” olarak girmiştir. XIII. yüzyılın başlarında Osman Gazi’nin askerleri de, kendi sanatkârları tarafından imal edilerek, erleri tarafından kılıç yerine kullanılmış, Türkiye’nin her yerinde Yatağan palası adını taşımıştır.
Yatağan bıçakları

Ana madde: Yatağan (kılıç)
Yatağan'da yüzyıllara dayanan demircilik sanatı halen devam ettiği şekliyle az çok eskiyi andırmaktadır. Neticede demircilik mesleği günümüzde de tamamen değişmemiş, ileri düzeyde makineleşmeyle birlikte gelişmiştir. Yatağan'da geleneksel yöntemlere göre üretilen bıçak malzemeleri; demir, meşin körük ocağı, çekiçler, örs, mengene, keser, kıskaç, suntıraç, kalıp, keçe, zımpara taşı, bileği taşı, çark, aşkı takımı, kömür, zeytinyağı, kemik, tel, delgi, keski, törpü, eğe, mühür, kaz zağı, tığ, saplık usturası, saplık demirinden meydana gelir. Yatağan'da hala kılıç ve bıçak imalatı devam etmektedir.
1950'li yıllardan sonra ise yassı çeliğin üretilmesiyle birlikte bıçak yapım yöntemleri de değişmiştir. Yassı halde hazır olarak gelen bu demirler önce şerit kesme makinesiyle şeritler halinde kesilir, bu çubuklar körükte kızdırılarak çift çekiçle karşılıklı olarak hem şekillendirilir hem de sertleştirilir. Bu parça üç defa ısıtılıp dövülür. Sonra sap ölçüsü ile beraber bu şekil kesilir. Sap işleminde ise iki defa daha ısıtılıp çift çekiçle son şekli verilir. Saptaki damga ve deliğin daha kolay yapılabilmesi için bıçak tekrar tavlanır, rengi değişmeden delik alt havşası üst yuvarlak damga ile delinir. Damgalar çelikten yapılır ve üzerinde ters yazılı kelimeler bulunur. Bu damga, çekiçle hızla vurulunca zaten sıcak olan bıçağın üzerine oyuk halde çıkar. Çeliğin kullanımda daha sağlam olması, iyi çalışması ve ilk keskinliğini koruması için 1-1,5 kg'lık çekiçlerle ısıtılmadan dövülür, buna da "kuru çekiç" işlemi adı verilir. Böylelikle darbeler demirin her tarafına temayüz eder, molekülleri sıkışır ve demir daha dirençli olur. Daha sonra belirli tip ve modellere göre sapları yapılır, su verme işlemine geçilir. Su verme işlemi göz kararıyla ve değişik yöntemlerle yapılır.
Şırnak

Başlığın diğer anlamları için Şırnak (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Şırnak |
| --- | --- |
Şehir

Takma ad: Şehr-i Nuh
Sloganlar: İnsanlığın Dünya'ya Yayılan Merkezi   Burada herkes hayat bulacak   Şırnak Başaracağım Diyor 
 Şırnak ilinin Türkiye'deki konumu
 Şırnak'ın Şırnak ilindeki konumu
Koordinatlar: 37°31′22″N 42°27′13″E﻿ / ﻿37.522778°K 42.453611°D﻿ / 37.522778; 42.453611
Ülke:  Türkiye
Bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İl: Şırnak
İdare
 • Belediye başkanı: Mehmet Yarka (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam: 1.717 km²
Rakım: 1650 m
 • Yoğunluk: oto/km²
Zaman dilimi: UTC+03.00 (UDAS)
Posta kodu: 73xxx
Alan kodu: (+90) 486
Plaka kodu: 73
Resmî site Şırnak Belediyesi
Şırnak, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Şırnak ilinin merkezi olan şehirdir.
Etimoloji

Şırnak, Nuh'un gemisi kalıntılarının olduğu öne sürülen Cûdi Dağı'nın kuzeyinde 'Şehr-i Nûh' adıyla kurulmuştur.
Tarihçe

Şırnak, tarihsel olarak çok eski bir geçmişe sahiptir. Şehrin geçmişi Evliya Çelebi'nin 17. yüzyılda yazdığı Seyahatnâme ve tarihî rivayetlere göre Nuh Tufanı öncesine dayanır. Bu rivayetlere göre Cizre, tufandan sonra ikinci kez Nuh ve oğulları tarafından inşa edilirken Cizre'nin kızgın sıcağından korunmak için Şırnak, yazlık ve yaylak olarak inşa edilmiştir.
Asur kralı I. Tiglath-Pileser'in yazıtında (MÖ 1100) Şarişa/Şerişa, Strabon'da (MS 17) Sareisa adıyla anılan yerin Şırnak olduğuna dair fikirler vardır. Eski adı Şehr-i Nuh'tur. Osmanlı döneminde Cizre'ye bağlı iken 23 Temmuz 1914 tarihinde ayrılmış ve Siirt iline bağlanmıştır. Şırnak ilinin kuruluşu 16 Mayıs 1990 tarihinde gerçekleşmiştir. Bu tarihte Siirt ilinden ayrılarak Şırnak ilinin kuruluşu resmi olarak gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla, Şırnak'ın il statüsüne yükseltildiği tarih 16 Mayıs 1990'dır.
Tarihçe > 2015-16 çatışmaları

Ana madde: 2015-16 Şırnak çatışmaları
İl merkezinde 2015 yılında çatışmalar başlamıştır. Çatışmalarda birçok kişi yaralanmış ve yaşamını yitirmiştir.
Coğrafya

İl batıda Mardin, kuzeyde Siirt, kuzeydoğuda Van ve Hakkari illeri, güneyde Irak ve Suriye Devletleriyle çevrilidir. Şırnak ilinin bir kısmı Güneydoğu Anadolu Bölgesi içinde kalır.
Yüzölçümü 7.172 km2, ortalama 1.400 metre rakımı vardır
İl toprakları bitki örtüsü yönünden iklimin karasal olması doğal bitki örtüsü üzerinde etkili olmuştur. Mevsim içindeki yağışların az olması, doğal bitki örtüsünün bozkır olmasına neden olmuştur. Genelde step görünümündedir. Dağlık kesimlerde bozuk meşeliklere, yükseklerdeyse yer yer ardıçlara rastlanır. Dicle Nehri'nin İl'de bulunan kesiminde dünyanın en çok aranan 10 balık türünden biri olan Leopar Sazanı yeniden keşfedilmiştir.
Nüfus

| Yıl> Şırnak ilçesi (Siirt) | Toplam> Şırnak ilçesi (Siirt) | Şehir> Şırnak ilçesi (Siirt) | Kır> Şırnak ilçesi (Siirt) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 10.566 | 2.962 | 7.604 |
| 1935 | 10.472 | 3.594 | 6.878 |
| 1940 | 14.860 | 5.033 | 9.827 |
| 1945 | 11.705 | 3.730 | 7.975 |
| 1950 | 11.629 | 3.204 | 8.425 |
| 1955 | 13.897 | 3.278 | 10.619 |
| 1960 | 17.380 | 4.058 | 13.322 |
| 1965 | 19.495 | 4.936 | 14.559 |
| 1970 | 25.107 | 7.025 | 18.082 |
| 1975 | 31.241 | 10.587 | 20.654 |
| 1980 | 34.677 | 10.997 | 23.680 |
| 1985 | 37.367 | 12.141 | 25.226 |
Şırnak merkez ilçesi
| 1990 | 47.154 | 25.059 | 22.095 |
| 2000 | 69.853 | 52.743 | 17.110 |
| 2007 | 78.231 | 54.302 | 23.929 |
| 2008 | 82.863 | 59.435 | 23.428 |
| 2009 | 87.000 | 63.664 | 23.336 |
| 2010 | 77.865 | 54.263 | 23.602 |
| 2011 | 85.369 | 61.335 | 24.034 |
| 2012 | 87.719 | 63.298 | 24.421 |
| 2013 | 87.187 | 60.255 | 26.932 |
| 2014 | 91.573 | 63.047 | 28.526 |
| 2015 | 92.206 | 63.367 | 28.839 |
| 2016 | 82.468 | 54.032 | 28.436 |
| 2017 | 85.557 | 54.955 | 30.602 |
| 2018 | 93.431 | 62.761 | 30.670 |
| 2019 | 93.989 | 61.738 | 32.251 |
| 2020 | 96.285 | 64.185 | 32.100 |
| 2021 | 100.206 | 67.662 | 32.544 |
Ekonomi

Ekonomisi madencilik, tarım ve ticarete dayalıdır. Kırsal kesimde başlıca gelir kaynağı hayvancılıktır. Yaylacılık ile çok sayıda küçükbaş hayvan beslenir. Tereyağı, peynir, yün, kıl ve tiftik başlıca hayvani ürünleridir.
Spor

Şırnakspor, Şırnak'ın futbol takımı olup, 1995 yılında kurulmuştur. Sarı-kırmızı renklere sahip olan kulüp, 7 sezon 3. Lig'de mücadele etmiştir. 2007-2008 sezonu sonuna kadar 3. Lig'de kalmıştır. 4 Mayıs 2008'de oynanan Nusaybin Demirspor-Şırnakspor maçında, tarafların müsabaka sonucu üzerinde anlaştıklarının tespit edilmesi üzerine 3. Lig 5. Grup'ta yer alan Şırnakspor'un, Türkiye Futbol Federasyonu tarafından amatör lige düşürülmesine ve lige eksi 6 puanla başlamasına karar verildi. En son 2009-2010 sezonunda Şırnak Amatör Ligi'nde mücadele eden kulüp, 2010'dan beri Şırnak Amatör Ligi'ne katılmamaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Altyapı > Ulaşım

Mardin, Hakkâri ve Siirt'e karayolu ulaşımı vardır. İstanbul'dan Şırnak'a ortalama otobüsle seyahat süresi 24 saattir. Nusaybin'den başlayan tren yolu hattı da bulunur. Cizre ilçesine 10 km uzaklıktaki Şırnak Şerafettin Elçi Havalimanı ile havayoluyla ulaşım sağlanabilmektedir.
Belediye başkanları

| № | Belediye Başkanı | Görev Başlangıcı | Görev Bitişi | Parti | Parti |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Alihan Tatar | 17 Kasım 1963 | 9 Aralık 1973 |  | Cumhuriyet Halk Partisi |
| 2 | M. Cihangir Avanoğlu | 9 Aralık 1973 | 11 Aralık 1977 |  | Adalet Partisi |
| 3 | Abdullah Arkan | 11 Aralık 1977 | 12 Eylül 1980 |  | Adalet Partisi |
| 4 | Mehmet Salih Uğur | 25 Mart 1984 | 26 Mart 1989 |  | Halkçı Parti |
| 5 | Ahmet Hamdi Yıldırım | 26 Mart 1989 | 27 Mart 1994 |  | Anavatan Partisi |
| 6 | Mehmet Beşir Tatar | 27 Mart 1994 | 18 Nisan 1999 |  | Anavatan Partisi |
| 7 | Sait Namdar | 18 Nisan 1999 | 28 Mart 2004 |  | Anavatan Partisi |
| 8 | Ahmet Ertak | 28 Mart 2004 | 29 Mart 2009 |  | Sosyaldemokrat Halk Partisi |
| 9 | Ramazan Uysal | 29 Mart 2009 | 30 Mart 2014 |  | Demokratik Toplum Partisi |
| 10 | Serhat Kadırhan | 30 Mart 2014 | 11 Temmuz 2014 |  | Barış ve Demokrasi Partisi |
| 10 | Serhat Kadırhan | 11 Temmuz 2014 | 5 Kasım 2016 |  | Demokratik Bölgeler Partisi (Görevden alınma) |
| 11 | Turan Bedirhanoğlu | 5 Kasım 2016 | 2 Nisan 2019 |  | Kayyım |
| 12 | Mehmet Yarka | 2 Nisan 2019 | Görevde |  | Adalet ve Kalkınma Partisi |

Timur'un pençeleri
Cudi Dağı'nın Şırnak'tan görünümü.
Cehennem Deresi
Leopar sazanı
Şırnak şehir stadyumu
Şırnak Petrol Spor futbol maçı
Şırnakspor tribünü
Simyacı (roman)

| --- | --- |
O Alquimista
Kitabın kapağı
Yazar: Paulo Coelho
Çevirmen: Özdemir İnce
Ülke:  Brezilya
Dil: Portekizce
Konu: İspanya'dan kalkıp Mısır Piramitleri'nin eteklerine hazinesini aramaya giden Endülüslü çoban Santiago'nun masalsı yaşamı
Tür: Roman
Yayım: 1988 (özgün) 1996 (Türkçe)
Yayımcı: Rio de Janeiro: Record (özgün) Can Yayınları (Türkçe)
Medya türü: Basılı
Sayfa: 188
ISBN: 85-01-03996-9 (özgün) 978-975-07-2643-9 (Türkçe)
OCLC: 1068293432
Simyacı (Özgün adı: O Alquimista), Brezilyalı yazar Paulo Coelho'nun yazdığı ve yayımlandığı yıl olan 1988'den bu yana dünyayı birbirine katan, eleştirmenler tarafından bir fenomen olarak değerlendirilen fantastik ve nasihat romanıdır.
Simyacı; 6 yılda 42 ülkede 26 dile çevrildi ve yedi milyondan fazla sattı. Bu, Latin Amerika'da Gabriel García Márquez'den bu yana görülmemiş bir olay... Roman, yüreğinde çocukluğunu yitirmemiş olan okurlar için bir klasik kimliği kazanmıştır.
Simyacı, 1996 yılından bu yana Türkiye'de de çok okundu, çok sevildi ve çok övüldü. Bir büyük Doğu klasiği olan Mevlânâ'nın ünlü Mesnevî'sinde yer alan bir küçük öyküden yola çıkarak yazılmıştır.
Simyacı, İspanya'dan kalkıp Mısır Piramitleri'nin eteklerinde hazinesini aramaya giden Endülüslü çoban Santiago'nun masalsı yaşamının felsefi öyküsüdür. Simyacı'nın dünya çapında bu kadar satmasının sebebi belki de kılavuzculuk ve nasihat verme niteliğinin ön planda olmasıdır. Simyacı'yı okumak, herkes uykudayken uyanıp şafak vakti güneşin doğuşunu beklemeye benzemektedir.