Bilgelik
Dini bakış açıları > Hint dinleri

Ayrıca bakınız: Prajñā (Buddhism), Prajñā (Hinduism) ve Prajnaparamita
Hint gelenekleri'nde, bilgelik Prajnā veya vijñana olarak adlandırılabilir.
Bilgeliği geliştirmek, nihai amacın genellikle sonucunda ıstıraptan tamamen özgürleşmeye yol açan “şeyleri olduğu gibi görmek” ya da nihayetinde tanımlandığı gibi “tüm olaylarda nüfuz edici bir anlayış” olarak ortaya çıktığı Budist geleneklerinde merkezi öneme sahiptir. Budizmde, bilgelik geliştirme, Dört Yüce Gerçek olarak bilinen şeyleri anlayarak ve Sekiz Aşamalı Asil Yolu takip ederek gerçekleştirilir. Bu yol, bilgeliği geliştirmek için gerekli sekiz bileşenden biri olarak farkındalığı listeler.
Budist kutsal kitapları bilge bir kişinin genellikle iyi bedensel davranış, iyi sözel davranış ve iyi zihinsel davranışla donatıldığını öğretir. (AN 3:2) Akıllı bir insan yapması hoş olmayan ancak iyi sonuçlar veren eylemler yapar, yapması hoş olan ancak kötü sonuçlar veren eylemler yapmaz (AN 4:115). Bilgelik kişinin kendi seçimi olan cehaletin zehiri için panzehirdir. Buda, bilgelik konusunda çok şey söylemiştir:
Bir vakayı zorla tahkim eden kişi, bu nedenle haklı değildir. Ancak bilge adam, doğru ile yanlış arasında dikkatlice ayırım yapan kişidir.
Başkalarına şiddet kullanmadan, dürüst ve adil bir şekilde liderlik yapan kişi, gerçekten de bilge ve dürüst bir adalet koruyucusudur.
Sadece çok konuştuğu için kişi bilge değildir. Ancak sakin olan ve nefret ve korkudan arınmış olan, kesinlikle bilge bir adam olarak adlandırılır.
Aptal ve cahil ise, yalnız başına sessizlikle kişi bilge olmaz. Fakat, bir teraziyi elinde tutması gibi, iyiliğini alıp kötülüğü küçümseyen kişi bilgedir; o gerçekten de bu yüzden bir bilgedir. Hem iyiyi hem de kötüyü gerçekte olduğu gibi anlayan, gerçek bir bilge olarak adlandırılır.
Kendini empoze eden üç tozlu zehirle kapsanan (açgözlülük, öfke, cehalet) öz-doğa orijinal yüce bilgeliğini (Buda-doğası) ortaya çıkarmak için, Buda, öğrencilere, açgözlülüğü cömertlik ve disipline, öfkeyi nezaket ve meditasyona ve cehaleti bilgeliğe dönüştürerek uygulanan üç aşamalı eğitim verdi. Chan Budizmin Altıncı Patriği Huineng, Platform Sutra'sında, “Anlaşmazlık olmayan zihin, öz-doğa disiplini; rahatsızlık duymayan zihin, öz-doğa meditasyonu; cehaletsiz zihin, öz-doğa bilgeliğidir” dedi.
Hinduizm'de, bilgelik, bir kişinin kurtuluş'a ulaştığı bir zihin ve ruh hali olarak kabul edilir.
Bilgelik tanrısı Ganeşa'dır ve bilgi tanrıçası Saraswati'dir.[kaynak belirtilmeli]
Bilgi kazanmak için Sanskritçe ayet:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  असतो मा सद्गमय । Asatō mā sadgamaya  तमसो मा ज्योतिर्गमय । tamasō mā jyōtirgamaya  मृत्योर्मा अमृतं गमय । mr̥tyōrmā amr̥taṁ gamaya  ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ Om śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ  | „ |
—Br̥hadāraṇyakopaniṣat 1.3.28
Çevirisi:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Rabbim bana hakikat olmayandan hakikate doğru yol göster.  Beni karanlıktan ışığa götür.  Beni ölümden ölümsüzlüğe götür.  Huzur, huzur ve mükemmel huzur olsun.  | „ |
—Brihadaranyaka Upanishad 1.3.28.
Hinduizmde bilgelik, kişinin kendini Yaratılışın temeli olan hakikat olarak bilmesidir, yani, Shristi.[kaynak belirtilmeli] Başka bir deyişle, bilgelik, tüm yaratılışa tüm yönleriyle ve formlarında tanık olan Öz farkındalığa sahip olan bir kişi anlamına gelir. Dahası, bireyin belirtilmemiş bir süre boyunca doğru davranış yoluyla ve doğru yaşama yoluyla, yaratılış ve onu yöneten Paramatma ile gerçek ilişkilerinin farkına varması anlamına gelir. [kaynak belirtilmeli]