stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
İspanyolca
İspanik dünyası > Afrika

İspanyolca, Afrika kıtasında Ekvator Ginesi'nde Fransızca ve Portekizce ile birlikte resmî dil olup, Afrika Birliği'nin de resmî dillerinden biridir. Ekvator Ginesi'nde Fang dilinden sonra en çok konuşulan dil olup, toplam konuşan sayısı 500.000 civarındadır.
Bugün eski İspanyol kolonisi olan Batı Sahra'da Sahravilerin önemli bir kısmı İspanyolca yazabilmekte ve konuşabilmekte olup birçoğu Küba ve İspanya gibi ülkelerde üniversite eğitimi almaktadır. 2001'den beri faaliyetine devam eden Batı Sahra Sahravi Arap Demokratik Cumhuriyeti resmî haber ajansı olan Sahravi Basın Bürosu'nun resmî sitesi İspanyolca olup, resmî TV kanalı RASD TV, İspanyolca yayın yapmaktadır. Batı Sahra'nın tek film festivali olan Sahra Film Festivali'nde İspanyolca dili konuşulan filmler ağırlıktadır. Sahravi şiiri ve edebiyatında da İspanyolcanın etkinliği söz konusudur. İspanyolca, Sahraviler tarafından Batı Sahra ve Cezayir'deki Sahravi mülteci kamplarında yoğun olarak kullanılmasına rağmen, Cervantes Enstitüsü'nün desteğinden mahrumdur. "Generación de la Amistad saharaui" olarak da bilinen bir grup Sahravi şairi Sahravi edebiyatına İspanyolca katkılar vermektedir.
İspanyolca ayrıca Kuzey Afrika'da Ceuta ve Melilla gibi İspanyol şehirlerinde ve Kanarya Adaları özerk bölgesinde konuşulmaktadır. Bununla birlikte Fas'ın kuzeyinde 200.000 kişi İspanyolcayı ikinci dil olarak konuşmaktadır. Bundan başka Gabon, Kamerun, Nijerya ve Sudan'ın güneyinde de bazı küçük topluluklar bu dili konuşmaktadır.
İspanik dünyası > Asya

İspanyolca, Filipinler, Guam ve Kuzey Mariana Adaları gibi İspanyol Doğu İndilerinde (1565-1898 yılları arasında Asya-Pasifikteki İspanyol toprakları) eski koloni hükûmetleri ve eğitimli sınıf tarafından kullanılmıştır. Filipinler'de 1565'ten 1973'e kadar resmî dil olarak kalmıştır. 1899'a kadar hükûmet dili, ticaret dili, eğitim dili ve ana dil olarak İspanyollar ve eğitimli Filipinliler tarafından konuşulan bu dil 19. yüzyılın ortalarında koloni hükûmeti tarafından parasız halk okullarına da sokulmuştur. Bu İspanyolcanın yaygınlaşmasını hızlandırmış ve ilustrado adı verilen entelektüel sınıfın adada oluşmasına zemin hazırlamıştır. Her ne kadar İspanyolca, halkın çoğunluğu tarafından en çok konuşulan lisan olmasa da, Filipin edebiyat dünyası ve Filipinler basını 1940'lara kadar bu dili birincil dil olarak kullanmıştır. 1973'teki anayasa değişikliğine kadar dil, resmî dil olarak tanınmıştır. 1899'daki Amerikan işgalinin ardından gelen yönetimle beraber İngilizce özellikle de 1920'lerden sonra adaya empoze edilmiştir. Amerikalı yetkililer okullarda, üniversitelerde ve kamu dairelerinde dilin İngilizce olması için İspanyolcaya yasak getirmişlerdir.
Ülke bağımsızlığını 1946'da kazandıktan sonra İspanyolca, İngilizce ve Tagalog bazlı Filipince ile birlikte resmî dil olarak kalmıştır. Ancak 1973'te İspanyolca resmî dil olma özelliğini Ferdinand Marcos rejimi esnasında kaybetmiştir. 2007 yılında Arroyo, İspanyolcanın eğitim dili olabilmesi için gerekli çalışmaların başladığını halka duyurmuştur. 2010 yılında İspanya ve Filipinler hükûmetleri arasında buna ilişkin anlaşma imzalanmıştır. Bugün Radyo Manila günlük İspanyolca yayın yapmaktadır.
Filipinler'in yerli dilleri de İspanyolcanın yoğun etkisine maruz kalmış, çok fazla kelime İspanya İspanyolcası ve Meksika İspanyolcasından dile entegre olmuştur.
İspanik dünyası > Okyanusya

Okyanusya'da Şili toprağı olan Paskalya Adası'nda İspanyolca konuşulmaktadır. Amerikan toprağı olan Guam, Kuzey Mariana Adaları, Palau'nun bağımsız eyaletlerinde, Marshall Adaları'nda ve Mikronezya Federal Devletleri'nde 19. yüzyıla kadar İspanyolca yoğun biçimde konuşulmaktaydı.
İspanik dünyası > Antarktika

Antarktika Antlaşması Antarktika ile ilgili uluslararası ilişkileri düzenleyen bir antlaşmadır. Bu antlaşmaya taraf olan Arjantin ve Şili gibi İspanyolca konuşulan ülkeler burada toprak sahibi olma iddiasındadır. 1999'da kışın Arjantin-Antarktik bölgesinde bulunan Arjantinli sayısı 169 olup, Şili-Antarktik bölgesindeki Şilili sayısı ise 2002 nüfus sayımına göre 130'dur.
İspanyol Kraliyet Akademisi

1713'te kurulan Real Academia Española (İspanyol Kraliyet Akademisi), diğer 21 ulusal dil akademisi (İspanyol Dili Akademileri Birliği'ne bağlı) ile beraber İspanyolcayı standartlaştırma amacı ile sözlükler, gramer kitapları, yazım biçimleri ile ilgili kitaplar yayımlayan düzenleyici kurumdur. Akademi tarafından kabul edilen Standart İspanyolca; edebiyat, medya sektörü ve akademik metinlerde kullanılır.
İspanyol Dili Akademileri Birliği

İspanyol Dili Akademileri Birliği (İspanyolca: Asociación de Academias de la Lengua Española), İspanyol dilinin standartlarını belirlemek için kurulmuş akademileri bir çatı altında toplayan birliğin ismidir. 1951 yılında Meksika'da faaliyetine başlamıştır.
Meksika Cumhurbaşkanı Miguel Alemán Valdes'in inisiyatifi ile ilk akademi kongresi, İspanyol dilinin büyümesi ve entegrasyonu amacı ile toplanmıştır. Toplantı 23 Nisan-6 Mayıs 1951 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş, sonucunda birliğin kurulması ve komisyon oluşturulması kararı çıkmıştır. İspanyol Kraliyet Akademisi ilk toplantıda bulunmasa bile Daimi Komisyon'a katılmıştır. 2. kongre 1956 yılında yapılmış ve bu toplantıda İspanyol Kraliyet Akademisi doğal üye olarak bulunmuştur.
İspanyol Kraliyet Akademisi ve diğer akademilerin iş birliği, İspanyol Kraliyet Akademisi'nin 2001 yılında çıkardığı sözlük ve 1999 yılında çıkardığı ortografiye de yansımıştır.
Birlik 4 yılda bir toplanmaktadır.
İspanyol Dili Akademileri Birliği > Akademi birliğinin toplantıları

| Toplantı numarası | Tarihler | Şehir | Ülke | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| I | 1951 | Meksiko |  Meksika | Politik nedenlerle İspanyol Kraliyet Akademisi katılmadı. |
| II | 22 Nisan - 2 Mayıs 1956 | Madrid |  İspanya |  |
| III | 27 Temmuz - 6 Ağustos 1960 | Bogotá |  Kolombiya |  |
| IV | 30 Kasım - 10 Aralık 1964 | Buenos Aires |  Arjantin | Küba delegasyonu katılmadı. |
| V | 24 Temmuz- 19 Ağustos 1968 | Quito |  Ekvador | Küba ve Venezuela delegeleri katılmadı. |
| VI | 20 - 29 Kasım 1972 | Caracas |  Venezuela |  |
| VII | 13 - 23 Kasım 1976 | Santiago, Şili |  Şili | Küba ve Meksika delegasyonu katılmadı. |
| VIII | 20 - 27 Nisan 1980 | Lima |  Peru | Küba delegasyonu katılmadı. |
| IX | 8 - 15 Ekim 1989 | San José |  Kosta Rika | Küba, Paraguay ve Honduras delegeleri katılmadı. |
| X | 24 - 29 Nisan 1994 | Madrid |  İspanya |  |
| XI | 15 - 19 Kasım 1998 | Los Ángeles |  Meksika |  |
| XII | 12 - 15 Kasım 2002 | San Juan |  Porto Riko |  |
| XIII | 26 - 29 Mart 2007 | Medellín |  Kolombiya |  |
| XIV | 2010 | Valdivia |  Şili |  |
Kastilyaca

Kastilyaca (castellano: kasteyano, kastecano ya da kastejano diye okunur), İspanya'da İspanyolcayı ifade etmek için kullanılır. İspanyolcanın konuşulmadığı ülkelerde İspanyolca denen dil, İspanya'da başka dillerin de resmî dil statüsünde olmasından dolayı, karışıklığa meydan vermemek amacı ile castellano olarak adlandırılır.
Bunun dışında dilin ismi Arjantin, Bolivya, Ekvador, Paraguay, Peru, Şili, Uruguay ve Venezuela'da da castellano diye anılır.
1492 yılında İspanya Krallığı'nın gemilerle göçe zorladığı ve hiçbir Batı Avrupa ülkesinin kabul etmediği Yahudilere Osmanlı İmparatorluğu kucak açmıştır. Bu dönemde Yahudiler İbranice dışında, Kastilyaca da biliyorlardı. Zaman içinde Museviliğin bazı dinî terimlerini Kastilyacaya katıp bazı Kastilyaca sözcüklerin telaffuzunu da kendi lehçelerinde başkalaştırmış ve Ladino adlı yeni bir dil üretmişlerdir. Günümüzde hâlâ Türkiye'de yaşayan Yahudi kökenli vatandaşlar İspanyolcanın bu türeviyle konuşmaktadır.
İspanyol Kraliyet Akademisi, yayınlarında "castellano" yerine "español" kullanmayı teşvik etmektedir. Ancak her iki terimi de eş anlamlı olarak kabul etmektedir.
Alfabe

İspanyol alfabesi "a"dan "z"ye kadar 27 harften oluşur. Vurgu ve umlaut işareti bulunan ünlü harfler alfabede yer almaz.
Ch ve Ll digraphları eskiden alfabede yer alıp harf olarak kabul görülürken 2008 yılında alfabeden çıkarıldı.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | Ñ | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z |
| a | b | c | d | e | f | g | h | i | j | k | l | m | n | ñ | o | p | q | r | s | t | u | v | w | x | y | z |
K ile W harfleri sadece İspanyolcaya geçen yabancı kelimelerde kullanılır
C harfi a, o, u harflerinin önünde bulunduğunda k [kʰ] olarak okunurken, e ve i den önce İngilizcedeki th [θ] şeklinde okunur.
CH harfi Türkçedeki ç [ʧ] gibi okunur.
H harfi okunmaz, sadece anlam ayrımı için kullanılır.
J harfi Latin Amerika ve Güney İspanya'da h olarak okunurken, Kuzey İspanya'da Almancadaki "ch" [x] gibi okunur.
LL harfi Türkçedeki y gibi okunur. (Arjantin ve Uruguay'da ş gibi okunur)
Ñ harfi ny [ɲ] şeklinde okunur.
RR harfi sadece sesli harfler arasında bulunup, normal r harfinden farklı olarak daha vurgulu bir şekilde [r] okunur.
V harfi, kelime başında ve 'm' harfinden sonra b olarak okunur. Diğer türlü Türkçedeki v harfi ve b harfi arasında bi ses olarak okunur.
Alfabe > Kelimelerde vurgu

İspanyolcada kelimeler yapısına göre 4 gruba ayrılır; Agudas, Graves, Esdrújulas ve Sobresdrújulas. İspanyolcada bir kelime "n" veya "s" harfi ile bitiyorsa veya son harfi ünlü ise, vurgu sondan bir önceki hecedeyken diğer durumlarda vurgu son hecededir.
Örneğin:
Bueno - İyi
Asturias - Asturias
Español - İspanyolca
Madrid - Madrid
Bu kurala uymayan hecelerdeki ünlü harfler vurgu işareti ile yazılır. (á, é, í, ó, ú)
Örneğin:
Situación - Durum
Perú - Peru
Agudas: Bu kelimeler son hecesinde bir vurgu barındırır. Bir kelime ünlü harfle veya "n" veya "s" harfiyle bitiyorsa ve son hecesi vurguluysa, o hecenin vurgu işareti yazılmalıdır.
Örneğin:
Café - Kahve
Menú - Menü
Capitán - Kaptan
Francés - Fransızca
Graves: Bu kelimeler sondan bir önceki hecesinde bir vurgu barındırır. Yine de bu kelimelerin hepsinde vurgu işareti bulunmaz. Ünlü harfle veya "n" veya "s" harfleriyle bitiyorsa ve son hecesi vurgulu değilse, o hecenin vurgu işareti yazılmaz.
Örneğin:
Árbol - Ağaç
Azúcar - Şeker
Lápiz - Kalem
Difícil - Zor
İstisnalar:
Problema - Problem
Zapato - Ayakkabı
Martes - Salı
Joven - Genç
Esdrújulas: Bu kelimeler sondan üçüncü hecesinde bir vurgu barındırır. Bütün bu kelimeler vurgu işareti taşır. İstisna yoktur.
Örneğin:
América - Amerika
Música - Müzik
Periódico - Gazete
Máquina - Makine
Sobresdrújulas: Bu kelimeler sondan dördüncü hecesinde bir vurgu barındırır. Esdrújulas gibi istisnasız hepsi vurgulu harf taşır. Zarflarda ve dolaylı ve dolaysız nesnelerde görülür.
Örneğin:
Fácilmente - Kolayca
Rápidamente - Hızlıca
Envíamelo. - (Onu) bana gönder.
İspanyolcada gue, gui, que ve qui de "u" okunmaz. Bazı kelimelerde u'nun okunduğunu belirtmek için u harfinde umlaut kullanılır. Ortaya çıkan "ü" harfi u şeklinde okunur. Türkçedeki "ü" harfiyle ilgisi yoktur.
Örneğin:
Pingüino
Vergüenza
Dilin yapısı ve dilbilgisi

İspanyolca Hint-Avrupa dil ailesinin Romen dilleri koluna mensup olduğu için bu kategorideki diğer diller olan Fransızca ve İtalyancayla benzerlik taşımaktadır. Ama en çok benzerlik Portekizce iledir. Bu dillerden birini bilen, diğer dili de ufak bir pratikle konuşabilir. Farkların daha çok telaffuzda olmasından dolayı yazılı metinlerde bir dili bilen diğerini anlarken, konuşmada anlaşamayabilirler. Güney Amerika'nın bazı bölgelerinde bu iki dilin karışımından oluşan karma dil ile konuşulur.
Diğer Romen dilleri gibi, kelimeler dişil (femenino) ve eril (masculino) olarak ayrılır. Dişil tanımlık la, eril tanımlık ise el'dir. Genel olarak a ile biten kelimeler dişil, o ile bitenler erildir. Örneğin "el amigo" erkek arkadaş için kullanılırken, "la amiga" kız arkadaş için kullanılır. Sıfatlar birlikte kullanıldıkları adın eril ya da dişil oluşuna göre biçim değiştirirler. Mesela rico; zengin, varlıklı anlamına gelmektedir. Eğer sıfatın önüne eril bir isim gelirse herhangi bir değişikliğe uğramaz ancak dişil bir isim gelirse rica şekline dönüşür. La costa rica (zengin kıyı), el puerto rico (zengin liman). Bunun yanında hem eril hem de dişil isimler için çekimi aynı olan sıfatlar da vardır. Örneğin mutlu anlamına gelen feliz kelimesi nötrdür.
İspanyolca öğrenmenin bu matematiksel yapısı, sıfat ve zarfların kısaltma amaçlı olarak yüklem sonuna eklenmesi, tüm zamanlar için ayrı çekim şekli ve dilek kiplerinin (subjuntivo) kullanılması gibi zorlukları vardır. Ayrıca günlük dilde sık kullanılan hemen hemen tüm fiiller, tüm zamanlar için düzensizdir ve bunları düzensiz halleriyle ezberlemek gerekir. Belli kuralları dışında yazıldığı gibi okunan ve okunduğu gibi yazılan bir dildir. Bu belli kuraldan biri İspanyolların merhaba için kullandıkları hola kelimesidir ama İspanyolcada başında H harfi olan kelimeler okunurken H harfi seslendirilmez yani "ola" diye okunur.
Diğer dillerde olmayan ve sadece bu dilde bulunan bir özellik ise ters soru işareti "¿" ve ters ünlem işareti "¡"dir. İspanyolcada evet/hayır ile yanıt verilebilecek soru cümleleri ve soru olmayan cümlelerin yapısı -herhangi bir soru eki olmamasından dolayı- aynı olduğu için, bu işaretler bir metni okurken vurgulamayı kolaylaştırmak için kullanılmaktadır.
Dilin telaffuzu İspanya ile Güney Amerika arasında farklılık gösterir. Bir örnek olarak 'çift l' (ll) sesi, İspanya'da y gibi okunurken, Güney Amerika'da ş (Arjantin), c (Kolombiya) ya da j olarak okunur. Orta ve Güney Amerika’nın yaklaşık tamamı ve Endülüs bölgesinin (Andalucía) orta bölümü “seseo” olarak adlandırılan bir yapıyla, z harfini ve e ve i'den önceki c harfini s olarak okurken, İspanya'nın geri kalanında bu yapı diş arasında İngilizcedeki “th” sesine dönüşür (distinción). Sadece Endülüs bölgesinin en güneyindeki birkaç lehçede bu olay “ceceo” olarak adlandırılan yapıyla tersine döner ve orada “s” sesi de “th”ye dönüşür. Örnek olarak caza (av) ve casa (ev) kelimeleri "seseo"da /kasa/ diye okunurken, "ceceo"da /kaθa/ olarak okunur. İspanya’nın geri kalanında casa, /kasa/ diye okunurken, caza /kaθa/ olarak telaffuz edilir.
İspanyolca bazı ifadeler

Evet - Sí
Hayır - No
Teşekkür ederim - Gracias
Çok teşekkür ederim - Muchas gracias
Rica ederim - De nada
Lütfen - Por favor
Özür dilerim - Lo siento
Merhaba - Hola
Hoşça kal - Adiós
Görüşürüz - Hasta luego/Hasta la vista/Hasta pronto
Günaydın - Buenos días
İyi akşamlar - Buenas tardes
İyi geceler - Buenas noches
Ben - Yo
Sen - Tú, Vos (Arjantin ve Uruguay başta olmak üzere, Şili, Paraguay, Bolivya, Kolombiya, Venezuela ve Guatemala gibi ülkelerde çeşitli bölgelerde kullanılır, bazı fiiller için çekimi farklı olabilir.), Usted (Türkçedeki "siz" gibi daha saygılı bir hitap şeklidir, çekimi çekimi el/ella ile aynıdır.)
O - Él (e), Ella (d)
Biz - Nosotros (e), Nosotras (d)
Siz - Vosotros (e), Vosotras (d) (Sadece İspanya'da kullanılır), Ustedes (Latin Amerika'da kullanılır, çekimi ellos/ellas ile aynıdır).
Onlar - Ellos (e), Ellas (d)
Nasılsın? - ¿Cómo estás? ¿Qué pasa?
Nasılsınız? - ¿Cómo está usted?
Ne var ne yok? - ¿Qué tal?
İyi - Bien
Kötü - Mal
Ne - ¿Qué?
Kız çocuk - La hija, La niña
Erkek çocuk - El hijo, El niño
Anne - La madre
Baba - El padre
Arkadaş - El amigo (e), La amiga (d)
Biraz - Un poco
Çok - Mucho
Hepsi - Todo
Tamam - ¡De acuerdo!, ¡Vale!, ¡Está bien!
Hoş geldiniz - Bienvenidos
Para - Dinero; plata (Arjantin ve Uruguay)
Sayılar

1 - Uno
2 - Dos
3 - Tres
4 - Cuatro
5 - Cinco
6 - Seis
7 - Siete
8 - Ocho
9 - Nueve
10 - Diez
11 - Once
12 - Doce
13 - Trece
14 - Catorce
15 - Quince
16 - Dieciséis
17 - Diecisiete
18 - Dieciocho
19 - Diecinueve
20 - Veinte
21 - Veintiuno
30 - Treinta
31 - Treinta y uno
40 - Cuarenta
50 - Cincuenta
60 - Sesenta
70 - Setenta
80 - Ochenta
90 - Noventa
100 - Cien
101 - Ciento uno
200 - Doscientos
300 - Trescientos
400 - Cuatrocientos
500 - Quinientos
600 - Seiscientos
700 - Setecientos
800 - Ochocientos
900 - Novecientos
976 - Novecientos setenta y seis
1000 - Mil
1985 - Mil novecientos ochenta y cinco
2008 - Dos Mil Ocho
2011 - Dos Mil Once
10000 - Diez mil
100000 - Cien mil
1000000 - Millón
1000000000 - Millardo
1000000000000 - Billón
1000000000000000 - Trillón
1000000000000000000 - Cuatrillón
Günler

Pazartesi - Lunes
Salı - Martes
Çarşamba - Miércoles
Perşembe - Jueves
Cuma - Viernes
Cumartesi - Sábado
Pazar - Domingo
Aylar

Ocak - Enero
Şubat - Febrero
Mart - Marzo
Nisan - Abril
Mayıs - Mayo
Haziran - Junio
Temmuz - Julio
Ağustos - Agosto
Eylül - Septiembre
Ekim - Octubre
Kasım - Noviembre
Aralık - Diciembre
Mevsimler

Kış - Invierno
İlkbahar - Primavera
Sonbahar - Otoño
Yaz - Verano
Meyveler

Kabak - La calabaza
Hindistan Cevizi - El coco
Kiraz - La cereza
Kayısı - albaricoque; damasco (Arjantin, Şili, Uruguay)
Çilek - La fresa; frutilla (Arjantin, Şili Uruguay)
Limon - El limón
Elma - La manzana
Portakal - La naranja
Armut - La pera
Avokado - aguacate; palta (Arjantin, Şili, Uruguay)
Ananas - La piña; ananá (Arjantin ve Uruguay)
Muz - El plátano; banana (Arjantin ve Uruguay)
Karpuz - La sandía
Erik - La ciruela
Üzüm - La uva
Şeftali - Melocotón; durazno (Arjantin, Şili Uruguay)
Kivi - Kiwi
İspanyolca öğrenen ülkeler.  Resmî dili İspanyolca olan ülkeler  İspanyolca konuşan 1.000.000'dan fazla öğrenciye sahip ülkeler  İspanyolca konuşan 100.000'den fazla öğrenciye sahip ülkeler  İspanyolca konuşan 20.000'den fazla öğrenciye sahip ülkeler
ABD eyaletlerinde İspanyolca konuşan nüfus durumu   Nüfusun %28'inden fazlasının evinde İspanyolca konuştuğu ve %35'ten fazla İspanik'in bulunduğu yerler
  Nüfusun %12.2'sinden fazlasının evinde İspanyolca konuştuğu yerler (ülke ortalaması)
  Nüfusun %3'ünden fazlasının evinde İspanyolca konuştuğu yerler
Afrika'da İspanyolcanın konuşulduğu alanlar

İspanyol Kraliyet Akademisi Merkez Binası Madrid, İspanya
İspanyol dil akademisi bulunan ülkeler
castellano ("Kastilyaca") ve español ("İspanyolca") terimlerinin kullanıldığı coğrafi bölgeler
James Van Allen

| James Alfred Van Allen |
| --- | --- |

Doğum: 7 Eylül 1914 Iowa, ABD
Ölüm: 9 Eylül 2006 (92 yaşında) Iowa, ABD
Milliyet: Amerikalı
Ödüller: TIME Dergisi 1960 yılın adamı

Kariyeri
Dalı: uzay bilimcisi, filozof
 

James Alfred Van Allen (7 Eylül 1914 - 9 Ağustos 2006), Iowa Üniversitesi'nden Amerikalı uzay bilimcisi.
ABD tarafından uzaya gönderilen ilk uydu olan Explorer I yardımı ile 1958 yılında keşfedilen radyasyon kuşakları uyduyu tasarlayan James Van Allen onuruna Van Allen kuşakları olarak adlandırılmıştır.
Ödülleri

1960 TIME Dergisi Yılın Adamı
1961 Elliott Cresson Madalyası
1975 Iowa Bilim Akademisi, Seçkin Akademisyen
1978 Kraliyet Astronomi Topluluğu Altın Madalyası
1987 Ulusal Bilim Madalyası
1989 Crafoord Ödülü
1991 Vannevar Bush Ödülü
1994 NASA Yaşam Boyu Başarı Ödülü
2006 Ulusal Uzay ve Hava Müzesi Kupası
2021 Grammy Ödülleri

63. Grammy Ödülleri töreni 14 Mart 2021'de Los Angeles'taki Staples Center'da gerçekleşecek. 1 Eylül 2019'dan 31 Ağustos 2020'ye kadar yayınlanan, uygunluk yılının en iyi kayıtlarını, bestelerini ve sanatçılarını içermektedir. Adaylıklar, 24 Kasım 2020'de Chair ve Interim Recording Academy Başkanı / CEO'su Harvey Mason Jr. tarafından Megan Thee Stallion, Dua Lipa, Mickey Guyton, Lauren Daigle, Pepe Aguilar, Nicola Benedetti, Yemi Alade, Imogen Heap, Sharon Osbourne Gayle King ile birlikte sanal bir canlı yayın sırasında açıklandı.
Beyoncé dokuz adaylıkla en çok adaylığı alırken, onu altı adaylıkla Dua Lipa, Roddy Ricch ve Taylor Swift izledi.
Kategori değişiklikleri

Akademi, 2021 töreni için farklı kategoriler ve kurallar için birkaç değişiklik duyurdu:
En İyi Urban Contemporary Albümü kategorisi, En İyi Progressive R&B Albümü olarak yeniden adlandırıldı.
En İyi Rap / Sung Performansı kategorisi En İyi Melodik Rap Performansı olarak yeniden adlandırıldı.
En İyi Latin Pop Albümü kategorisi En İyi Latin Pop veya Urban Albüm olarak, Latin Rock, Urban veya Alternatif Albüm, En İyi Latin Rock veya Alternatif Albüm olarak yeniden adlandırıldı.
En İyi Dünya Müzik Albümü kategorisi En İyi Küresel Müzik Albümü olarak yeniden adlandırıldı.
En İyi Yeni Sanatçı kategorisinden maksimum yayın sayısı kaldırıldı.
En İyi Müzikal Tiyatro Albümü kategorisi artık albüm yapımcısına ve söz yazarlarına / bestecilere ek olarak (albüm en az %51 yeni malzeme içeriyorsa) yalnızca dört ana vokalisti (önceden sınırsızdı) ödüllendirebilir. Topluluk tarafından yönetilen bir eser olması durumunda, tüm vokalistler bir kazanan sertifikası alacak.
Kazananlar ve adaylar

Kazananlar koyu renkle gösterilmiştir.
Kazananlar ve adaylar > Pop

En İyi Pop Solo Performansı
" Yummy " - Justin Bieber
" Cardigan " - Taylor Swift
" Everything I Wanted " - Billie Eilish
" Don't Start Now " - Dua Lipa
" Say So " - Doja Cat
" Watermelon Sugar " - Harry Styles
En İyi Pop Düet/Grup Performansı
" Un Dia (One Day) " - J Balvin, Dua Lipa, Bad Bunny & Tainy
" Intentions " - Justin Bieber ve Quavo
" Dynamitei" - BTS
" Rain on Me " - Lady Gaga ve Ariana Grande
" Exile " - Taylor Swift, Bon Iver ile birlikte
En İyi Geleneksel Pop Vokal Albümü
Blue Umbrella - (Burt Bacharach ve) Daniel Tashian
True Love: A Celebration of Cole Porter - Harry Connick, Jr.
American Standard - James Taylor
Unfollow the Rules  - Rufus Wainwright
Judy - Renée Zellweger
En İyi Pop Vokal Albümü
Fine Line - Harry Stilleri
Folklore - Taylor Swift
Chromatica - Lady Gaga
Future Nostalgia - Dua Lipa
Changes - Justin Bieber
Kazananlar ve adaylar > Dans/elektronik müzik

En İyi Dans Kaydı
"On My Mind" - Diplo & Sidepiece
Diplo & Sidepiece, yapımcılar; Luca Pretolesi, miksaj
" My High " - Disclosure, Aminé ve Slowthai
Guy Lawrence ve Howard Lawrence, yapımcılar; Guy Lawrence, miksaj
"The Difference" - Toro y Moi ile Flume
Flume, yapımcı; Eric J Dubowsky, karıştırıcı
"Both of Us" - Jayda G
Fred Again ve Jayda G, yapımcılar; Fred Again.. & Jayda G, miksaj
"10%" - Kaytranada ile Kali Uchis
Kaytranada, yapımcı; Neal H. Pogue, miksaj
En İyi Dans/Elektronika Albüm
Kick I - Arca
ENERGY - Disclosure
Planet's Mad - Baauer
Bubba - Kaytranada
Good Faith- Madeon
Kazananlar ve adaylar > Çağdaş enstrümantal müzik

En İyi Çağdaş Enstrümantal Albüm
Axiom - Christian Scott Atunde Adjuah
Chronology of a Dream: Live at The Village Vanguard - Jon Batiste
Take the Stars - Black Violin
Americana - Grégoire Maret, Romain Collin ve Bill Frisell
Live at the Royal Albert Hall- Snarky Puppy
Kazananlar ve adaylar > Rock

En İyi Rock Performansı
"The Steps" - HAIM
"Stay High" - Brittany Howard
"Not" – Big Thief
"Shameika" - Fiona Apple
" Kyoto " - Phoebe Bridgers
"Daylight" – Grace Potter
En İyi Metal Performansı
"Bum-Rush" – Body Count
"Underneath" – Code Orange
"The In-Between" - In This Moment
"Bloodmoney" - Poppy
"Executioner's Tax (Swing of the Axe)" - Power Trip
En İyi Rock Şarkısı
" Kyoto "
Phoebe Bridgers, Morgan Nagler ve Marshall Vore (Phoebe Bridgers)
"Lost in Yesterday"
Kevin Parker, söz yazarı (Tame Impala)
" Not "
Adrianne Lenker, söz yazarı (Big Thief)
"Shameika"
Fiona Apple, söz yazarı (Fiona Apple)
"Stay High"
Brittany Howard, söz yazarı (Brittany Howard)
En İyi Rock Albümü
A Hero's Death - Fontaines DC
Kiwanuka - Michael Kiwanuka
Daylight  - Grace Potter
Sound & Fury - Sturgill Simpson
The New Abnormal- The Strokes
Kazananlar ve adaylar > Alternatif

En İyi Alternatif Müzik Albümü
Fetch The Bold Cutters - Fiona Apple
Hyperspace - Beck
Punisher - Phoebe Bridgers
Jaime - Brittany Howard
The Slow Rush - Tame Impala