stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Panipat Muharebesi (1556)
Arka planı

Babür İmparatorluğu'nun kurucusu Babür'ün halefi Hümâyun Şah, 1540 yılında Sur İmparatorluğu'nu kuran Şir Şah tarafından Hindistan'dan kovulurken mirasını kaybetmişti. Delhi ve Agra, Şir Şah'ın eline geçti, ancak kısa süre sonra 1545'te Kalincar Kalesi'nde hayatını kaybetti. Yerine, yetenekli bir hükümdar olan küçük oğlu İslam Şah Surî geçmiştir. Ancak 1554'te ölümü üzerine Sur İmparatorluğu bir veraset savaşına sürüklendi ve isyanlar ile eyaletlerin bölünmesiyle uğraşmak zorunda bırakıldı. Hümayun kaybedilenleri geri almak için bu anlaşmazlıktan yararlandı ve 23 Temmuz 1555'te Babür İmparatorluğu, İskender Şah Surî'yi yenerek Delhi ve Agra'nın kontrolünü yeniden ele geçirdi.
İslam Şah'ın gerçek varisi olan 12 yaşındaki oğlu Fîrûz Şah Surî, Âdil Şah Surî olarak tahta geçen dayısı tarafından öldürülmüştü. Bununla birlikte, yeni hükümdar devlet işlerinden çok zevk peşinde koşmakla ilgileniyordu. Bu işler büyük ölçüde, Şir Şah Suri'nin eski bir Hindu dostu olan ve mütevazı koşullardan yükselerek hem Âdil Şah'ın başbakanı hem de Suri ordusunun generali haline gelen Rewari'li Hemu'ya bırakılmıştı. Hümayun 27 Ocak 1556'da öldüğünde Bengal'deydi. Babür imparatorunun ölümü Hemu'ya Babürlüleri yenmek ve kaybedilen toprakları geri almak için ideal bir fırsat sağladı.
Hemu Bengal'den hızlı bir yürüyüş başlattı ve Babürleri Bayana, Etawah, Bharthana, Bidhuna, Lakhna, Sambhal, Kalpi ve Narnaul'dan çıkarttı.  Agra'da vali, Hemu'nun yaklaşan saldırısını duyunca şehri boşalttı ve savaşmadan firar etti.  Valiyi takip eden Hemu, Delhi'nin hemen dışında bir köy olan Tuğlakabad'a ulaşır ve burada Babürlülerin Delhi valisi Tardi Bey Han'ın kuvvetleriyle karşılaşarak onları Tuğlakabad Muharebesi'nde mağlup eder.  7Bir günlük muharebenin ardından 7 Ekim 1556'da Delhi'yi ele geçirdi   ve Vikramaditya (veya Bikramjit) unvanını alarak kraliyet statüsü kazandı.
Giriş

Hümayun'un halefi Tuğlakabad'dan gelen kötü haberi duyan 13 yaşındaki Ekber ve vasisi Bayram Han kısa süre içinde Delhi'ye doğru yola koyulur. Şans eseri, 10.000 kişilik bir süvari kuvvetiyle önden gönderilen Ali Kuli Han Şeybani (daha sonra Han-ı Zaman), zayıf bir muhafız altında taşınmakta olan Hemu'nun toplarıyla karşılaştı. Topları terk eden ve karşı koymadan kaçan Afganlardan tüm topçu trenini kolayca ele geçirmeyi başardı. Bu Hemu için pahalıya mal olan bir kayıp olmuştur.
5 Kasım 1556'da Babür İmparatorluğu ordusu Hemu'nun ordusuyla tarihi Panipat Muharebesi alanında karşılaştı. Ekber ve Bayram Han muharebe alanından sekiz mil uzakta, arkada kalmışlardı.
Formasyon

Babür İmparatorluğu ordusunun başında 10.000 süvarisiyle Ali Kuli Han Şibani merkezde, Sikandar Han Uzbak sağda ve Abdulla Han Uzbak solda yer alıyordu. Öncü birlikler Hüseyin Kuli Bey ve Şah Kuli Mahram tarafından komuta ediliyordu ve aralarında Bayram Han'ın Türk müfrezesi de bulunuyordu.
Hemu'nun ordusu sayısal olarak üstündü ve saflarında Afgan atlılarından oluşan 30.000 kişilik bir süvari kuvveti ve 500 kişilik bir fil birliği mevcuttu. Her bir savaş fili plaka zırhlarla korunuyor, silahşörler ve arbaletçiler tarafından taşınıyordu. Hemu ordusunu Hawai adlı bir filin üzerinde bizzat muharebeye götürmüştür.  Sol tarafına kız kardeşinin oğlu Ramya, sağ tarafına ise Şadi Han Kakkar komuta ediyordu. Ordusu deneyimli ve kendine güvenen bir gruptu ve Hemu o zamana kadar Bengal'den Pencap'a kadar 22 muharebede zafer kazanmıştı. Ancak bu muharebede Hemu'nun hiç topu olmaması büyük bir eksiklikti.
Muharebe

İki ordu öyle çarpıştı ki

Sudan ateş çıkardıklarını;

Havanın kıpkırmızı hançerlerle dolu olduğunu söylerdiniz,

Çeliklerinin hepsi som yakuta dönüşmüştü.
Ebü’l-Fazl el-Allâmî,Ebü’l-Fazl el-Allâmî
Hemu saldırıyı kendisi başlatarak fillerini Babürlerin sağ ve sol kanatları arasına salıverdi. Saldırıdan kaçabilen askerler geri çekilmek yerine yanlara doğru sapmayı ve Hemu'nun süvarilerinin kanatlarına saldırarak onları üstün okçuluklarıyla vurmayı seçtiler. Babür merkezi de ilerledi ve derin bir vadinin önünde savunma pozisyonu alarak ilerledi. Hemu'nun ne fili ne de atlı birlikleri uçurumu geçip rakiplerine ulaşamadılar ve diğer taraftan ateşlenen mermilere karşı açıkta kaldılar. Bu arada Babür süvarileri hızlı atlarıyla hem kanatlardan hem de arkadan Afgan saflarına doğru ilerlemiş ve filleri hedef alarak ya büyük hayvanların bacaklarına vurmaya ya da binicilerini öldürmeye başlamışlardı. Hemu fillerini geri çekmek zorunda kaldı ve Afgan saldırısı hafifledi.
Afgan saldırısının yavaşladığını gören Ali Kuli Han süvarilerini yönlendirerek etrafından dolaştı ve Afgan merkezine arkadan hücum etti. Hawai'nin tepesindeki otağından muharebe alanını izleyen Hemu, hemen bu hücuma karşı koymak için harekete geçti. Şadi Han Kakkar ve bir diğer yetenekli teğmeni Bhagwan Das'ın öldüğünü gördükten sonra bile Babürlere karşı saldırılar düzenlemeye devam etti ve filleriyle meydan okuyan herkesi yere yıktı. Bu muharebe çok zorlu bir mücadele oldu ama avantaj Hemu'nun eline geçmiş gibi görünüyordu.  Babür ordusunun her iki kanadı da geri püskürtülmüş ve Hemu savaş filleri birliği ile süvarilerini ileriye sürerek ordunun merkezini ezmeye başlamıştı. Bu noktada, muhtemelen zaferin eşiğinde olan Hemu, şans eseri bir Babür okunun gözüne isabet etmesiyle yaralanarak bilincini kaybetmiş bir şekilde yere yığıldı. Onun yere yığıldığını gören ordusu panik içinde düzenini bozup kaçmaya başladı.   Muharebe kaybedildi; 5.000 ölü muharebe meydanında yatıyordu ve çok daha fazlası da kaçmaya çalışırken öldürüldü.
Sonrası

Bilinci yerinde olmayan ve neredeyse ölmek üzere olan Hemu'yu taşıyan fil, muharebenin bitiminden birkaç saat sonra ele geçirilerek Babür ordugâhına götürülmüştür. Bayram Han 13 yaşındaki Ekber'den Hemu'nun başını kesmesini ister. Ekber'in daha sonraki saray mensubu Ebü’l-Fazl el-Allâmî'e göre, Ekber ölü bir adama kılıç çekmeyi reddeder. Fakat bu durum, Ekber'in Bayram Han'ın öğüdüne uyarak Hemu'nun başını kestiğini ve Gazi unvanını aldığını belirten çağdaş yazar Muhammed Arif Kandhari (Tarih-i Ekber'i yazmıştır) tarafından doğrulanmaz. Ekber'in Hemu'yu öldürmeyi reddettiğine dair anlatı muhtemelen saray mensuplarının daha sonraki bir buluşudur.  Hemu'nun başı Delhi Darwaja'nın dışına asılmak üzere Kabil'e gönderildi, bedeni ise 6 Ekim'de taç giyme töreninin yapıldığı Delhi'deki Purana Quila'da bir kapıya asıldı.  Hemu'nun birkaç taraftarının ve yakınının kellesi uçuruldu ve daha sonra bir de minare dikildi.  Bu minarenin resmi, Ekbernâme'nin kendisinde yer alan ve Ekber'in hayatını konu alan 56 popüler resimden birisidir. Panipat'ta başının kesildiği yere Hemu için bir anıt dikilmiştir. Şimdi Hemu'nun Samadhi Sthal'ı olarak bilinmektedir.
Hemu'nun vefatıyla Âdil Şah Surî'nin kaderi de kötüye gitti.  Nisan 1557'de Bengalli Muhammed Han Sur'un oğlu Hızır Han tarafından mağlup edildi ve öldürüldü.  Panipat'taki muharebeden elde edilen ganimetler arasında Hemu'nun 120 savaş fili de vardı ve bu fillerin yıkıcı saldırıları Babürleri o kadar etkilemişti ki, hayvanlar kısa sürede askeri stratejilerinin ayrılmaz bir parçası haline geldiler.
Hemu'nun tasviri (1910)
Ondansetron

| --- | --- |


Klinik verisi
Ticari adlar: Zofran, Atossa,[kaynak güvenilir mi?] diğerleri
AHFS/Drugs.com: Monografi
MedlinePlus: a601209
Lisans veri:  US DailyMed: Ondansetron 
Gebelikkategorisi:  AU: B1  
Uygulamayolu: oral olarak (ağız yoluyla), rektal, intravenöz, intramüsküler, ince film
ATC kodu: A04AA01 (DSÖ) 
Hukuki durum
Hukuki durum:  AU: S4 (Yalnızca reçeteyle)  CA: Reçeteli ilaç  UK: POM (Yalnızca reçeteyle)  US: Yalnızca ℞  EU: Yalnızca ℞ 
Farmakokinetik veri
Biyoyararlanım: ~%60
Protein bağlanma: %70-76
Metabolizma: Karaciğer (CYP3A4, CYP1A2, CYP2D6)
Eliminasyon yarı ömrü: 5,7 saat
Boşaltım: Böbrek
Tanımlayıcılar
 IUPAC adı (RS)-9-Methyl-3-[(2-methyl-1H-imidazol-1-yl)methyl]-2,3-dihydro-1H-carbazol-4(9H)-one 
CAS Numarası: 99614-02-5 
PubChem CID: 4595
IUPHAR/BPS: 2290
DrugBank: DB00904 
ChemSpider: 4434 
UNII: 4AF302ESOS 
KEGG: D00456 
ChEMBL: ChEMBL46 
CompTox Bilgi Paneli (EPA): DTXSID8023393 
ECHA Bilgi Kartı: 100.110.918 
Kimyasal ve fiziksel veriler
Formül: C18H19N3O
Mol kütlesi: 293,370 g·mol−1
3D model (JSmol): İnteraktif görüntü
 SMILES O=C1c2c3ccccc3n(C)c2CCC1Cn4ccnc4C 
 InChI InChI=1S/C18H19N3O/c1-12-19-9-10-21(12)11-13-7-8-16-17(18(13)22)14-5-3-4-6-15(14)20(16)2/h3-6,9-10,13H,7-8,11H2,1-2H3  Key:FELGMEQIXOGIFQ-UHFFFAOYSA-N  
Diğerlerinin yanı sıra Zofran markası altında satılan ondansetron, kanser kemoterapisi, radyasyon tedavisi, migren veya ameliyatın neden olduğu bulantı ve kusmayı önlemek için kullanılan bir ilaçtır. Gastroenterit tedavisinde de etkilidir. Oral (ağız yoluyla), intramüsküler (kas içine enjeksiyon) veya intravenöz (damar içine enjeksiyon) olarak verilebilir.
Yaygın yan etkiler arasında ishal, kabızlık, baş ağrısı, uyku hali ve kaşıntı yer alır. Ciddi yan etkileri arasında QT uzaması ve ciddi alerjik reaksiyon bulunmaktadır. Hamilelik sırasında güvenli gibi görünmektedir ancak bu grupta iyi çalışılmamıştır. Bir serotonin 5-HT3 reseptör antagonistidir. Dopamin reseptörleri veya muskarinik asetilkolin reseptörleri üzerinde herhangi bir etkisi yoktur.
Ondansetron 1984 yılında patentlenmiş ve 1990 yılında tıbbi kullanım için onaylanmıştır. Dünya Sağlık Örgütünün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. Jenerik bir ilaç olarak mevcuttur. 2021 yılında, 8 milyondan fazla reçete ile Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen 79. ilaç olmuştur.
Tıbbi kullanımlar

Ondansetron kemoterapiye bağlı bulantı ve kusma ile ameliyat sonrası bulantı ve kusmanın önlenmesinde endikedir.
Tıbbi kullanımlar > Hamilelik

Ondansetron, gebeliğin sabah bulantılarını ve hiperemezis gravidarumunu tedavi etmek için etiket dışı olarak kullanılır. Genellikle diğer bulantı önleyici ilaçlar başarısız olduktan sonra kullanılır.
Çok merkezli büyük bir kohort çalışmasında, diğer antiemetik ilaçlarla karşılaştırıldığında ondansetron maruziyeti ile fetal risk arasında bir ilişki bulunmamıştır.
Tıbbi kullanımlar > Döngüsel kusma sendromu

Ondansetron, döngüsel kusma sendromunun kusma fazı sırasında kullanılan birkaç antiemetik ilaçtan biridir.
Tıbbi kullanımlar > Gastroenterit

Acil servis ortamlarında yapılan çalışmalar, gastroenterit ve dehidrasyonla ilişkili kusma ataklarını sonlandırmak için ondansetron kullanımını desteklemektedir. Muhtemelen viral gastroenteriti olan çocuklarda tek doz oral ondansetron kullanılan randomize kontrollü bir çalışmada, kusmayı durdurmada ve oral rehidrasyon tedavisinin etkinliğini artırmada oldukça etkili olduğu ve böylece hasta memnuniyetini önemli ölçüde artırdığı bulunmuştur. Ondansetron ile tedavi edilen 123 çocuktan sadece 16'sı takip eden 6 saat içinde kusmuştur.
Retrospektif bir inceleme, ondansetronun gastroenterite bağlı kusma için yaygın olarak kullanıldığını ve vakaların %58'inden fazlasında uygulandığını ortaya koymuştur. Kullanımı hastaneye yatışları azaltmış, ancak aynı zamanda acil servise daha yüksek oranlarda geri dönüş ziyaretleri ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca, başlangıçta ondansetron almış olan kişilerin, ilacı almamış olan kişilere kıyasla dönüş ziyaretinde hastaneye kabul edilme olasılığı daha yüksekti. Ancak bu etki, ajanın daha ağır hastalıkla başvuran kişilerde daha sık kullanılmasından kaynaklanıyor olabilir. Kullanımının ciddi tanıları maskelediği tespit edilmemiştir.
Tıbbi kullanımlar > İrritabl bağırsak sendromu (IBS)

İshalli İBS (İBS-D) tanısı konan hastalarda yapılan bir çalışmada ondansetronun dışkı kıvamı, sıklığı, aciliyeti ve şişkinliği üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkileri olduğu, ancak ağrı skorları üzerinde etkisi olmadığı görülmüştür. Bu, daha sonraki bir çalışma ve meta-analizde doğrulanmış ve uluslararası kılavuzlara dahil edilmiştir.
Özel topluluklar > Çocuklar

Ondansetron 4 yaşın altındaki kişilerde nadiren çalışılmıştır. Bu nedenle, dozaj önerilerine rehberlik edecek çok az veri mevcuttur.
Çeşitli kemoterapi rejimleri alan çocuklarda ondansetronun güvenliğini ve etkinliğini değerlendirmek için karşılaştırmalı olmayan üç açık çalışma yürütülmüştür.
Ondansetron iyi tolere edilmiş ve hiçbir hastada ekstrapiramidal semptomlar görülmemiştir.
Advers etkiler

Baş ağrısı en yaygın advers etkidir. Ameliyat sonrası bulantı ve kusma için yapılan bir inceleme, tedavi edilen her 36 kişiden birinin şiddetli olabilen baş ağrısı yaşadığını ortaya koymuştur.
Kabızlık, ishal ve baş dönmesi yaygın olarak bildirilen diğer yan etkilerdir. Hepatik sitokrom P450 sistemi tarafından parçalanır ve bu sistem tarafından parçalanan diğer ilaçların metabolizması üzerinde çok az etkisi vardır.
Advers etkiler > QT uzaması

Ondansetron kullanımı, torsade de pointes olarak bilinen potansiyel olarak ölümcül bir kalp ritmine yol açabilen QT aralığının uzaması ile ilişkilendirilmiştir. Bu durum herhangi bir formülasyona sahip herhangi bir kişide meydana gelebilse de, risk en çok ilacın enjekte edilebilir (intravenöz) formunda belirgindir ve dozla birlikte artar. Risk ayrıca QT aralığını uzatan diğer ilaçları alan kişilerde ve konjenital uzun QT sendromu, konjestif kalp yetmezliği ve/veya bradiaritmisi olan kişilerde daha yüksektir. Bu nedenle, enjekte edilebilir ondansetronun tek dozları tek seferde 16 mg'ı geçmemelidir. (Oral dozaj önerileri, endike olduğunda tek bir 24 mg oral doz önerisi de dahil olmak üzere değişmeden kalır). Enjektabl ondansetron kullanılmadan önce elektrolit dengesizlikleri düzeltilmelidir. Ondansetron alırken düzensiz kalp atışı / çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi veya bayılma gibi belirtiler ortaya çıkarsa, kişilerin acil tıbbi yardım almaları konusunda uyarılır.
Advers etkiler > Doz aşımı

Ondansetron doz aşımı için özel bir tedavi mevcut değildir; insanlar destekleyici önlemlerle yönetilir. Ondansetron için bir panzehir bilinmemektedir.
Farmakoloji > Farmakodinamik

Ondansetron, dopamin reseptörlerine düşük afinitesi olan oldukça seçici bir serotonin 5-HT3 reseptör antagonistidir. 5-HT3 reseptörleri hem periferik olarak vagal sinir terminallerinde hem de merkezi olarak medulladaki area postrema'nın kemoreseptör tetik bölgesinde bulunur. Serotonin, kemoterapötik ajanlara yanıt olarak ince bağırsağın enterokromaffin hücreleri tarafından salınır ve kusma refleksini başlatmak için vagal afferentleri (5-HT3 reseptörleri aracılığıyla) uyarabilir.
Ondansetronun antiemetik etkisinin çoğunlukla vagal afferentlerin antagonizması yoluyla gerçekleştiği ve merkezi reseptörlerin antagonizmasının küçük bir katkısı olduğu düşünülmektedir. R- ve S-ondansetron izomerleri, ex vivo sıçan vagus siniri üzerinde test edildiğinde serotonin antagonistleri olarak benzer güce sahiptir. Bununla birlikte, R-ondansetron enantiyomeri, kobay ileumundan elde edilen uzunlamasına düz kas üzerinde test edildiğinde serotonin ve 2-metil-5-hidroksitriptamin (2-metilserotonin) antagonisti olarak 7,9 kat daha güçlüdür. Bununla birlikte, kobay ileum testi muhtemelen 5-HT3 reseptör antagonizması testi kadar güvenilir değildi, çünkü ondansetron serotoninin etkisini sadece kısmen bloke ederken, 2-metilserotoninin etkisini tamamen bloke etti.
Farmakoloji > Farmakokinetik

Ondansetron, P-glikoproteine bağlanması ve kan-beyin bariyerinde beyinden dışarı atılması nedeniyle bir dereceye kadar periferik seçiciliğe sahip olabilir. Ondansetron, R-(-)-ondansetron ve S-(+)-ondansetronun rasemik bir karışımı olarak pazarlanmaktadır ve iki enantiyomerin önemli ölçüde farklı kinetikleri vardır. Her bir enantiyomerden ayrı ayrı 2 mg/kg intravenöz doz verilen sıçanlarda, R-(-)-ondansetronun S-(+)-ondansetrona kıyasla %37 daha uzun bir yarılanma ömrüne (P < 0.05) ve %87 daha yüksek bir eğri altı alana veya EAA'ya (P < 0.01) sahip olduğu bulunmuştur, bu da R enantiyomerinin daha yavaş metabolize olduğunu göstermektedir.
Ondansetron'daki kiral karbon bir karbonil grubuna bitişiktir, bu nedenle keto-enol tautomerizmi, kiral karbon üzerindeki hidrojen çıkarılır ve ardından zıt kiralite ile değiştirilirse teorik olarak fizyolojik koşullar altında iki enantiyomer arasında ara dönüşüme yol açabilir. Her bir enantiyomerin ayrı ayrı verildiği sıçanlarda yapılan bir deney, bu ara dönüşümün hiçbir kanıtını göstermemiştir, kiralite in vivo olarak kararlıdır.
Ameliyat sonrası bulantı ve kusmanın önlenmesi için 4 veya 8 mg intravenöz ondansetron verilen 141 insan hasta üzerinde yapılan bir çalışmada da R ve S-ondansetronun farklı farmakokinetik özelliklere sahip olduğu bulunmuştur. Her hasta karaciğer enzimleri CYP2D6 ve CYP3A5 için genotiplerine göre sınıflandırılmış ve zayıf metabolize ediciler (yavaş) ile ultra metabolize ediciler (hızlı) arasında bir spektruma yerleştirilmiştir. CYP2D6'nın S-ondansetron'un eliminasyonu için daha önemli olduğu, CYP3A5 genotipinin ise ilaç uygulamasından 3 saat sonra ölçülen S-ondansetron plazma seviyeleri üzerinde bir etkisi olmadığı bulunmuştur. CYP3A5, R-ondansetron klirensi için daha önemliydi ve CYP2D6 genotipinin 3. saatte R-ondansetron plazma seviyeleri üzerinde tutarlı bir etkisi yoktu.
Tarihçe

Ondansetron (Zofran markası altında pazarlanmaktadır) 1980'lerin ortalarında Londra'da GlaxoSmithKline tarafından geliştirilmiştir. Eylül 1987'de ABD patent koruması almış, Haziran 1988'de kullanım patenti almış ve Ocak 1991'de ABD'de FDA tarafından onaylanmıştır. Kasım 1996'da bir başka bölümsel patent daha almıştır. Son olarak, GlaxoSmithKline'ın pediatrik kullanım üzerine yaptığı araştırmalar sayesinde ondansetronun patent koruması Aralık 2006'ya kadar uzatılmıştır. Patentinin bu son yılında (2006), Zofran 2006'nın ilk 9 ayında 1.3 milyar ABD$'lık satışla (%80'i ABD'den) ABD'de en çok satan 20. marka ilaç haline gelmiştir. İlk jenerik versiyonlar Aralık 2006'da ABD FDA tarafından onaylanmış ve Teva Pharmaceuticals USA ve SICOR Pharmaceuticals'a pazarlama onayı verilmiştir.
Aralık 2012'de FDA, ondansetronun 32 mg'lık tek intravenöz (IV) dozunun, QT aralığının uzamasından kaynaklanan ciddi kardiyak sorunlara yol açma potansiyeli nedeniyle ABD pazarından çekildiğini duyurmuştur.
2018 yılında São Paulo Üniversitesi ve Biolab'a ilacın orodispersible formu için patent verildi.
Toplum ve kültür > Yayın yanlılığı

1997 yılında ondansetron bir meta-analiz vaka çalışmasına konu olmuştur. Araştırmacılar 1991 ile Eylül 1996 arasında yayınlanan ve 11.980 kişinin ondansetron aldığı 84 çalışmayı incelemiştir. Plaseboya karşı intravenöz ondansetron 4 mg, 16 raporda ve toplam altı kez tekrarlanan üç raporda araştırılmıştır. Mükerrer olmayan 16 raporda 24 saat içinde kusmayı önlemek için tedavi etmek için gereken sayı (NNT) 9,5 ve %95 güven aralığı 6,9 ila 15 idi. Yinelenen üç raporda, NNT 3,9 (3,3 ila 4,8) ile önemli ölçüde daha düşüktü. Tüm 25 rapor birleştirildiğinde, görünür NNT 4.9'a (4.4 ila 5.6) yükselmiştir. Mükerrer raporların dahil edilmesi ondansetronun antiemetik etkinliğinin %23 oranında fazla tahmin edilmesine yol açmıştır.
Buna ek olarak, yazarlar ondansetron ile ilgili raporların gizlice çoğaltılmasının, makaleler arasında çapraz referanslama yapılmaması nedeniyle tespit edilmesinin kolay olmadığını ve ilaca ilişkin sekiz incelemede mükerrer bulgular içeren raporlara atıfta bulunulduğunu tespit etmişlerdir. Analizleri 1999 yılında Journal of the American Medical Association'da bir başyazı konusu olmuştur.
Toplum ve kültür > Kullanılabilirlik

Ondansetron jenerik bir ilaçtır ve birçok ülkede birçok marka adı altında mevcuttur.
İntravenöz enjeksiyon için ondansetron içeren bir şişe Zofran 4 mg
Macellan keşfi

Victoria gemisi
Macellan keşfi veya Macellan-Elcano keşfi, Portekizli kaşif Ferdinand Macellan tarafından planlanan ve yönetilen 16. yüzyıldan kalma bir İspanyol keşif gezisiydi. Keşif Çağı'ndaki ve keşif tarihindeki en önemli yolculuklardan birinin amacı Atlantik ve Pasifik okyanuslarını geçerek günümüz Endonezya'sındaki Maluku veya Baharat Adaları ile bir ticaret yolu açmaktı. Keşif gezisi 1519'da İspanya'dan ayrıldı ve Macellan'ın Filipinler'deki ölümünden sonra Hint Okyanusu'nu geçen İspanyol denizci Juan Sebastián Elcano liderliğinde 1522'de oraya geri döndü. Toplam 60.440 km'yi bulan yaklaşık üç yıllık yolculuk, tarihteki ilk devrialem başardı. Aynı zamanda Pasifik Okyanusu'nun büyüklüğünü de ortaya çıkardı ve gemilerin batı deniz yolu üzerinden dünyanın çevresini dolaşabileceğini kanıtladı.
Keşif gezisi asıl amacına ulaştı: Baharat Adaları'na batıdan bir rota bulmak. Beş gemiden oluşan filo, 20 Eylül 1519'da yaklaşık 270 adamla İspanya'dan ayrıldı. Atlantik Okyanusu'nu geçtikten sonra filo, Güney Amerika'nın doğu kıyısı boyunca güneye devam etti ve sonunda gemilerin, Macellan'ın Mar Pacifico adını verdiği Pasifik Okyanusu'na geçmesine izin veren Macellan Boğazı'nı keşfetti. Filo ilk Pasifik geçişini tamamladı, Filipinler'de durdu ve iki yıl sonra sonunda Maluku'ya ulaştı. Elcano liderliğindeki çok tükenmiş bir mürettebat, sonunda 6 Eylül 1522'de Hint Okyanusu boyunca batıya, Ümit Burnu çevresinden Portekizliler tarafından kontrol edilen sular boyunca ve batı Afrika kıyıları boyunca kuzeye giderek İspanya'ya vararak nihayet İspanya'ya döndü.
Keşif gezisi, çoğunlukla İspanyol mürettebatın (ve Elcano'nun kendisinin) sabotajları ve isyanları, açlık, iskorbüt, fırtınalar ve yerli halkla düşmanca karşılaşmalar da dahil olmak üzere birçok zorluğa katlandı. İspanya'ya dönüş yolculuğunu yalnızca 18 adam ve bir gemi (Victoria) tamamladı. Magellan'ın kendisi Filipinler'deki bir çatışmada öldü ve yerine bir dizi subay kaptan-general olarak geçti ve sonunda Victoria'nın dönüş yolculuğunu Elcano yönetti.
Keşif gezisi çoğunlukla İspanya kralı I. Carlos tarafından finanse edildi ve doğu rotası Tordesillas Antlaşması uyarınca Portekiz tarafından kontrol edildiğinden Baharat Adaları'na karlı bir batı rotası bulacağı umuduyla finanse edildi. Keşif gezisi bir rota bulmasına rağmen beklenenden çok daha uzun ve zorluydu ve bu nedenle ticari açıdan yararlı değildi. Yine de bu sefer, denizcilikteki en büyük başarılardan biri olarak kabul edilir ve Avrupalıların dünya anlayışı üzerinde önemli bir etki yarattı.
Başköy, Ünye

| Başköy |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Ordu
Koordinatlar: 41°03′46″N 37°20′08″E﻿ / ﻿41.0628°K 37.3356°D﻿ / 41.0628; 37.3356
Ülke:  Türkiye
İl: Ordu
İlçe: Ünye
Coğrafi bölge: Karadeniz Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2000): 233
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0452
Posta kodu: 52300
Resmî site 
Başköy, Ordu ilinin Ünye ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe

Başköy bu yerleşimin bilinen eski adıdır. Nitekim 1890 tarihli bir vakfiye ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Baş Köy (باش كوی) olarak geçer.
Başköy, 1642 tarihli Osmanlı avarız defterinde Ünye kazasına tabi kazalardan biri olan Cevizdere kazasının sınırları içinde bulunmasına karşı, bir köy olarak adı geçmektedir. 1834 tarihli nüfus defterinde de yer almamıştır. Bununla birlikte Başköy'ün 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından tarihsel topraklarından göç eden Gürcülerin Ünye kazasında yerleştirildiği köylerden biri olduğu bilinmektedir. Nitekim Gürcü göçmenlerden Eminoğlu Ali bin Emin tarafından köyde bir vakıf kurulmuş ve 14 Şubat 1890 tarihinde vakfiyesi hazırlanmıştır. 1910 yılında yapılan nüfus sayımında Başköy'ün nüfusu, 155'i kadın ve 169'u erkek olmak üzere, 62 hanede yaşayan 324 kişiden oluşuyordu.
Başköy, 1928 yılında Ünye kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte Ünye kazası Merkez ve Karakuş nahiyelerinden oluşuyordu. 1935 nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 240 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Başköy'ün nüfusu 443 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde 142 kişi okuma yazma biliyordu.
Coğrafya

Başköy Ordu il merkezine 102 km, Ünye ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.
Bölgenin dağlık olması nedeniyle dağ yamacı tarzı yerleşim olmuştur. Ulaşım tek yön asfalt olup yollarda keskin virajlar olması nedeniyle ulaşım aksamaktadır. Toprak kaymasınıın sık görüldüğü bölgede yollar genelde kapanıyor.
Nüfus

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- | --- |
2007: 
2000: 233    
1997: 280