Azeri Türk (dergi)
Dergiden seçmeler > Siyasi konular

Başta Sovyet Rusya olmak üzere Türkiye, İran ve Avrupa'daki siyasi ve ekonomik gelişmeler dergide takip edilmiştir. Sovyetler Birliği'nin Azerbaycan'ı Ruslaştırma politikasının yanı sıra, ülkenin milli servetinin Rusya'ya aktarılmasına da sık sık değinilmiştir. Bunun yanı sıra dergide Azerbaycan'ın kendi kendini yönetebilen bir ülke olduğunu, bağımsızlığını kazanarak Sovyetler Birliği'nin sömürüsünden kurtulabileceğini savunan yazılar da yer almıştır.
Derginin ilk sayısında Mehmet Emin Resulzade'nin “Azeri Türk Gençler Birliği ‘nde verdiği ’Demokrasinin Geleceği” konferansına ilişkin bilgilere yer verildi. Resulzade bu konferansta 7-8 yıldır düşmana karşı verdikleri mücadeleyi olumlu bir şekilde değerlendirdi ve şunları söyledi:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Demokrasi, herhangi bir insan cumhuriyetinin yönetiminde kendine özgü bir sistemin adıdır. Bu adın özellikle siyasi yönetim için geçerli olduğu da bilinir. Konumuz "demokrasi nedir" değil, demokrasinin geleceğidir. Demokrasi kavramı, bize doğululara batıdan geçti. Daha basit bir ifadeyle, onu modern ve medenî dünyadan ithal ettik. Ancak doğu, bu sistemi Avrupa ve Amerika gibi sistemin asıl vatanı olan "büyük dünya demokratları" tarafından eleştirildiği bir dönemde uygulamaya başladı. Sol görüşten komünistler ve sağ görüşten faşistler demokrasiyi eleştirerek, biri ona "yalan", diğeri ise "zayıflık" dedi. Bazı radikal demokratlar da demokrasinin ayrışma ve hastalıklardan muzdarip olduğunu kabul etti. | ” |
Dördüncü sayıda "Yahudi Cumhuriyeti" başlığı altında yayımlanan bir makale, Sovyet hükûmeti tarafından kurulan "Yahudi Yerleşim Komitesi"nin faaliyetlerine odaklanmaktadır.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Bu komite, Ukrayna'nın güneyi ve Kırım'ın kuzeyinde Yahudileri toplayarak Tavriya, Herson, Mikolayiv ve Odessa bölgelerinde bir Yahudi Cumhuriyeti kurma projesi üzerinde 4-5 yıldır çalışmaktadır. Sovyet hükümeti ve zengin Amerikalı Yahudilerin desteğiyle başlatılan bu girişimle 1927 yılının sonunda İngiltere’deki "Filistin Yahudi Devleti" kurulmuştur. 7-8 milyonluk bir Yahudi Devleti kurarak mevcut Yahudi Devleti ile rekabet etmesi planlanmaktadır. Ancak, Sovyet hükümetinin diğer projeleri gibi, bu da başarısız olmaya mahkûmdur. | ” |
İtalya'nın resmi yayınlarından olan haftalık Politika dergisinin on ikinci sayısında, uluslararası öneme değinilen Kafkasya meselesi üzerine bir makaleye atıfta bulunulmuştur.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Dünyanın en önemli stratejik noktalarından biri olan Kafkasya'da yaşayan sekiz milyon insan bağımsızlık mücadelesi veriyor ve Avrupa'nın ihmalkâr gözlemi nedeniyle baskı ve terörist bir rejimle karşı karşıya kalıyor. Bu milletlerden biri de komşusu Gürcistan gibi Sovyet karşıtı ve Rusya düşmanı olan ve Rusya'dan bağımsızlığını talep eden Azerbaycan'dır. | ” |
Azeri Türk burada olduğu gibi her fırsatta Azerbaycan'ın bağımsızlığına ve bu yolda verdiği mücadeleye vurgu yapıyor. Aynı sayıda Mirza Bala, Azerbaycan'ın büyük yazarlarından Mirza Fetali Ahundov'un ölümünün 50. yıldönümü anma etkinliklerinden bahsederek, Sovyet hükümeti tarafından düzenlenen programların hiç de samimi olmadığını ve amacın Azeri halkını rahatlatmak olduğunu söylüyor. “Fetali Ahundov Azerbaycan'ın milli gururudur, bu nedenle Azerbaycan'da taş üstünde taş bırakmayan Sovyetlerin programlarına inanmak mümkün değildir”.
Öte yandan, "Azeri Türk" dergisi büyük önem taşıyan çeşitli gözlemlerde bulunur:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Görmekteyiz ki, milli kültür yalnızca dil ve bazı yerel-coğrafi koşullardan ibaret değildir. Milli kültür, dili de kapsayan tüm sosyal ilişkiler ve kurumların uyumlu bir birleşiminden oluşur. Bu kültürü diğerlerinden ayıran temel unsur sadece dil değil, aynı zamanda milli kültürü oluşturan toplumdur. Bu, milli-manevi (psikolojik) bir özelliktir. Dil, sesler, müzik ve resim, dans, din ve hukuk, ahlak ve karmaşa gibi alanlarda kendini gösteren ve milli kültüre farklı bir “benlik” veren bu özelliktir. Komünistler bu farkı yalnızca dil ve coğrafi mesafelerde arasa da, biz bunu milli kültürü oluşturan tüm yaşam unsurlarında gözlemliyoruz. Bu farklılık, ortak bir milli ruh oluşturur. Birliği ve dayanışması hem milliyetin sonucu hem de sebebi olarak nitelendirilebilecek bir milli ruh. | ” |
Türk ulusunun lideri Mustafa Kemal'in Fransız Devrimi ve Türk Devrimi hakkındaki röportajı "Azeri Türk" dergisinde "Gazi Paşa'nın beyanatı" başlığıyla yayımlandı. M. Kemal burada şöyle dedi: "Fransız Devrimi, tüm dünya için özgürlük fikrini fethetti. Ve bu fikir hâlâ kökenlerine ve temellerine sahiptir. Fakat o zamandan beri insanlık ilerledi. Türk demokrasisi, Fransız Devrimi'nin açtığı yolu belirlemiş olsa da, onu kendine özgü ve saf çekiciliğiyle geliştirmiştir. Çünkü her millet devrimini, sosyal ortamın kurallarına, iç duruma ve devrim zamanının gereklerine göre yapar. Aynı olayın her zaman ve her yerde tekrarlandığına tanık olmuyor muyuz?" Bu sözlerle "Azeri Türk", hem Fransız Devrimi'ne hem de Türk Devrimi'ne dikkat çekmiş ve onu yüksek bir takdirle değerlendirmiştir.
Bugün hala gündemde olan Ermeni meselesi hakkında da bilgi veren “Azeri Türk”, Ermeni basını ve cemaat liderlerinin, Türkiye'nin daha Birinci Dünya Savaşı öncesinde Ermenilere karşı tutumundan bahsederek Avrupa kamuoyunu Müslümanlara karşı kışkırtmaya çalıştığını belirtiyor.
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Savaşın başlangıcından itibaren Ermeni şovenistlerin ve “Taşnaksutyun” grubunun Müslümanlara, özellikle Türkiye'ye ve Kafkas Türklerine karşı ne kadar aktif adımlar attığı herkes tarafından bilinmektedir. Avrupa ve Rusya'da yaşayan Ermeniler hep bir ağızdan “Ermenistan Ermenilere ait olmalıdır” demeye başladılar. Söz konusu alaylar, Rus askeri adı altında karşılaştıkları Türk köylerini yağma ve talan ettiler. Türk ordusu Kafkas cephesinden çekilince Kafkas Ermenileri, Türkiye'de yaşayan Ermenilerle birleşerek Türk ve Müslüman köylerini yakıp yıkmaya başladılar. Tren istasyonlarında duran Taşnaksut subayları “Müslümanlar silah taşıyor” adı altında görevden alındılar. yoldan geçen Türkleri öldürmekle meşguldüler. 1917'deki Rus devriminden sonra Ermeniler taktıkları maskeyi tamamen attılar. | ” |
O dönemde yaşanan olaylar ve sözde Ermeni Soykırımı haberlerinin nasıl ortaya çıktığı hakkında bilgi verdi.