Gettier Problemi
Ortaya Çıkışı

Bilgi'nin ne olduğu sorusu, felsefenin kendisi kadar eskidir. İlk örnekler Platon'un diyaloglarında, özellikle Meno (97a–98b) ve Theaetetus'ta bulunabilir. Gettier, aslında kendi adıyla anılan bu problemi gündeme getiren ilk kişi değildi; problemin varlığı hem Alexius Meinong hem de Bertrand Russell tarafından kabul edilmiş, ikincisi sorunu "İnsan Bilgisi: Kapsamı ve Sınırları" adlı kitabında tartışmıştır. Aslında, bu sorun Orta Çağ'dan beri bilinmekte olup, hem Hint filozof Dharmottara hem de skolastik mantıkçı Mantualı Peter bunun örneklerini sunmuşlardır.
Dharmottara, yorumunda y. 770 ADDharmakirti'nin Bilginin Tespiti üzerine, aşağıdaki iki örneği vermiştir:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ |  Biraz et kızartmak için ateş yakıldığında, ateş henüz duman çıkarmaya başlamamış olabilir, ancak etin kokusu bir böcek sürüsünü çekmiştir. Uzaktan bakan bir gözlemci, ufuk çizgisinin üzerindeki koyu noktayı görür ve bu noktayı duman olarak algılar. "Orada bir ateş yanıyor gibi görünüyor" şeklinde yorum yapar uzakta duran gözlemci. Peki, bu gözlemci uzaktaki ateşin varlığını 'biliyor' mu? | „ |

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | Bir çöl yolcusu, su arayışındadır. Önündeki vadide parıldayan mavi bir alan fark eder. Ancak bu, bir seraptır yani yanıltıcı bir optik fenomendir. Neyse ki, yolcu su bulmuş gibi gözüken bu noktaya ulaştığında, gerçekte bir kayanın altında gizlenmiş su olduğunu keşfeder. Yolcu, tepeye çıkıp halüsinasyon gördüğü sırada, ileride su olduğunu 'biliyor' muydu? | „ |

1963'te Gettier'den sonra Batı felsefesinde ortaya çıkan bazı öneriler de dahil olmak üzere çeşitli bilgi teorileri, Dharmottara'dan önce ve sonra Hint-Tibet epistemologları tarafından tartışılmıştır. Özellikle, 14. yüzyılda Gaṅgeśa ayrıntılı bir nedensel bilgi teorisi geliştirmiştir.
Russell'ın "Durmuş Saat" olarak adlandırılan senaryosu şu şekildedir: Alice, saati iki olarak gösteren bir saate bakar ve saatin gerçekten iki olduğuna inanır. Ancak burada bir çelişki vardır: Alice'in farkında olmadığı şey, baktığı saatın aslında on iki saat önce durmuş olmasıdır. Bu durumda, Alice tesadüfen doğru ve gerekçelendirilmiş bir inanca sahip olur. Russell, bu probleme kendi açıklamasını sunar. Edmund Gettier'ın problemi formüle etmesi, WVO Quine ve diğerleri tarafından desteklenen felsefi natüralizmin yükseldiği döneme rastlar ve dışsal gerekçelendirme teorilerine yönelik bir eğilimi beraberinde getirir, bu da bir kaymayı işaret eder. John L. Pollock ve Joseph Cruz, Gettier probleminin "çağdaş epistemolojinin temel karakterini kökten değiştirdiğini" belirtmiştir ve bu nedenle "bilgiyi analiz etmenin önünde aşılması gereken açık bir engel ve epistemolojinin merkezi bir sorunu" haline geldiğini ifade etmişlerdir.
Gerekçelendirilmiş Doğru İnanç olarak Bilgi
GDİ bilgi açıklaması, bilginin kavramsal olarak "gerekçelendirilmiş doğru inanç" olarak analiz edilebileceği önermesini taşır. Bu, örneğin "Smith bugün yağmur yağdığını biliyor" gibi cümlelerin anlamının aşağıdaki koşullar dizisiyle ifade edilebileceğini belirtir: Bilginin elde edilmesi için gerekli ve yeterli olan:
Bir özne S, bir önerinin P doğru olduğunu biliyorsa, o zaman:
1-P doğru ve
2-S, P'nin doğru olduğuna inanıyor ve
3-S, P'nin doğru olduğuna inanmada gerekçelendirilmiş durumda bulunuyor.
Örnek:
Ali, bir haritada belirtilen bir restoranın adresine gitmek istiyor.
Haritadaki gösterime güvenerek restoranın belirtilen adreste olduğuna inanıyor.
Ali'nin inancı haritaya dayanıyor ve mantıklı bir şekilde inanmış gibi görünüyor.
Ancak, harita üzerinde bir hata yapılmış olabilir ve restoran aslında başka bir adreste bulunuyor olabilir.
Ali, haritadaki bilgiye dayanarak restoranın belirtilen adreste olduğunu "biliyor" gibi görünse de, gerçekte yanılmış olabilir ve inancı gerçek bilgiyi yansıtmayabilir.