Syevyerodonetsk Muharebesi (2022)
Muharebe > Şehre saldırı

27 Mayıs'ta Rusya, henüz şehri kuşatmamış olmasına rağmen Syevyerodonetsk'e doğrudan kara saldırısına başladı. Çeçen Kadırovtsılar şehrin kuzeyindeki Mir Oteli'ni ele geçirdiler. Bu arada, diğer Rus ve ayrılıkçı güçler kentsel alanlarda bir cep oluşturma girişimlerini sürdürdüler, kuzeyden Rubijne yakınlarında ve güneybatıdan Ustınivka ve Borisvske'de saldırdılar. Daha batıda, Rusya, Ukrayna'nın Syevyerodonetsk-Lısıçansk'a olan tedarik hatlarını bozmak için Lıman ve Siversk gibi bir dizi alanda yavaş yavaş ilerlemeye devam etti. Ertesi gün, 28 Mayıs'ta Rusya, Syevyerodonetsk'te sınırlı kazanımlar elde etti. Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW), savaşın bu noktada Rus kuvvetleri için zaten çok maliyetli olduğunu ve saldırı yeteneklerini potansiyel olarak tüketebileceğini savundu. ISW, hem Rusya'nın hem de Ukrayna'nın ağır kayıplara uğradığını gözlemledi, ancak Rus yanlısı birliklerin yerine yenisini koymasının daha zor olduğunu savundu.
29 Mayıs'a kadar Rus kuvvetleri şehre tam bir saldırı başlattı. Ukrayna kuvvetleri saldırıları püskürttü, ancak Rusya'nın kuşatma çabalarını engelleyemedi. Rus kuvvetleri Ukraynalı askerlerle yakın mesafeli çatışmalara girdi ve bildirildiğine göre "şehrin ortasında" çatışmalar yaşandı.
31 Mayıs sabahı, Rus kuvvetleri şehrin üçte biri ile yarısını kontrol etti. Ruslar şehirde ilerleyip şehri ikiye böldü. Günün ilerleyen saatlerinde Ukrayna, Syevyerodonetsk'in yüzde 70 ile 80'inin, ve çevredeki köylerin çoğunun Rus kontrolü altında olduğunu doğruladı. Luhansk Oblastı Valisi Serhiy Hayday, “bazı Ukrayna birlikleri; daha avantajlı, önceden hazırlanmış pozisyonlara çekildi” dedi.
Ukrayna'ya göre, 1 Haziran'da Azot Kimya Tesisi Rus bombardımanıyla vuruldu ve bir nitrik asit tankı havaya uçarak insanları içeride kalmaya zorladı. Ertesi gün, 800 civarında sivilin Azot fabrikasının altındaki sığınaklarda saklandığı belirtildi. Bu arada Vali Hayday, Rus kuvvetlerinin şehrin merkezine ulaştığını söyledi. Ukrayna kuvvetleri, altı Rus askerini esir aldıklarını ve 200 kişiyi öldürdüklerini iddia etti.
Birleşik Krallık Savunma Bakanlığına göre, 2 Haziran itibarıyla Rusya, Syevyerodonetsk'in çoğunu kontrol altına almıştı. Ertesi gün, 3 Haziran, bir Ukrayna karşı saldırısı, şehir içinde kaybettiği toprakların yüzde 20'sini geri aldı. Hayday, Ukrayna kuvvetlerinin bir dizi Rus saldırısını püskürttüğünü ve ekipmanı imha ettiğini belirtti. Ayrıca Rusya'nın "Syevyerodonetsk'teki tüm rezevrlerini imha ettiğini" ve "şehre yiyecek ve ilaç ulaştırmanın imkansız olduğunu" belirtti. Hayday, Rusya'nın Ukrayna takviyelerini ve yardım dağıtımını önlemek için Donets üzerindeki köprüleri havaya uçurduğunu da sözlerine ekledi. Bir Gürcü ve Portekiz vatandaşı da dahil olmak üzere Ukrayna Yabancı Lejyonunun en az 12 üyesi şehirde savaşıyordu. Reuters'e göre, iki gazeteci yaralandı ve şoförleri Syevyerodonetsk yakınlarında öldürüldü.
Vali Hayday, Rus general Aleksandr Dvornikov'un "10 Haziran'a kadar Syevyerodonetsk'i tamamen ele geçirme veya Lısıçansk-Bahmut otoyolunu tamamen kesip kontrol altına alma görevini üstlendiğini" belirtti. Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, Rusya'nın, Luhansk Halk Cumhuriyeti'nden (LHC) askerler de dahil olmak üzere Rus kayıplarını azaltmak için kendi askerleri dışında güçler kullanarak Suriye'de kullanılanlara benzer taktikler kullandığını söyledi. Bu askerler, normal Rus askerleri kadar iyi eğitimli veya donanımlı değildiler.
6 Haziran'da Hayday, Ukrayna'nın durumunu şöyle anlattı: "Savunucularımız bir süre karşı saldırıya geçmeyi başardılar - şehrin neredeyse yarısını kurtardılar. Ancak şimdi durum bizim için tekrar kötüleşti." Lısıçansk-Syevyerodonetsk yolu ile ilgili olarak, Rusların bu yolu kontrol etmediğini, ancak tüm güzergahın bombalandığını söyledi. "Ruslar büyük rezervler biriktirdi. Bu rotayı almak için yeterli güce sahip olup olmayacaklarını zaman gösterecek." dedi. Rus kuvvetlerini sayı ve teçhizat açısından "tek kelimeyle inanılmaz" olarak nitelendirdi. Rus kuvvetlerinin "standart yakıp yıkma taktikleri" uyguladığını bildirdi. Ukrayna askeri istihbarat başkanı Tümgeneral Kırılo Budanov, Ukrayna kuvvetlerinin "düşmanın topçuda on kat avantajına" rağmen yavaş yavaş ilerlediğini belirtti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Lısıçansk'ı ziyaret ederek, "Dayanıyoruz" ve "onlardan daha fazlası var ve onlar daha güçlü" dedi ve Ukrayna ordusunun, cephede belirgin Rus taktik üstünlüğüne rağmen şehirdeki mevzilerinden vazgeçmeyeceğine söz verdi.
Ukrayna Ulusal Muhafızlarının Svoboda Taburu Komutanı Petro Kuzık, sokak çatışmalarını şiddetli ve "korkunç" olarak nitelendirdi. "Karşı saldırı girişimleri oldu - bazıları başarılı, diğerleri değil. Karşı taraftan sürekli bir baskı var. Bazı tümenler bir blok geri çekilmek zorunda kalırken, bizimki dahil diğer tümenler pozisyonlarını koruyabildi. Ancak tüm bunlar son derece zorlu koşullarda gerçekleşiyor" diyen Kuzık, "tam anlamıyla her ev ve her sokak için savaştıklarını" da sözlerine ekledi. "Bir gün bir blok ileri gidebiliriz, başka bir gün bizi bir blok geri iterler ... sadece piyadenin dayanıklılığına güvenemeyiz, ayrıca tanklar ve toplar gibi yeterli birlik ve kaynağa da ihtiyacımız var." dedi.
8 Haziran'da Ukrayna Genelkurmayı, Rus saldırılarını "geri tuttuğunu" söyledi. Ancak BBC'ye göre, askeri analiz "hangi ordunun hangi bölgeyi kontrol ettiğini bilmek zor" dedi. Hayday, "Ordumuz daha müstahkem mevkilere geri çekilmek zorunda kalsa bile, şehir sürekli bombalanırken hiç kimse şehri terk etmeyecek. Yine de bu şehirden vazgeçildiği anlamına gelmez." Bu arada Rusya, "Donbas'taki Ukraynalı grubun insan gücü, silah ve askeri teçhizatta önemli kayıplar yaşadığını" belirtti. Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, "her iki tarafın da son 24 saat içinde kayda değer bir ilerleme kaydetmesinin pek olası olmadığını" gözlemledi. O günün ilerleyen saatlerinde Hayday, Ukrayna ordusunun yoğun Rus bombardımanı nedeniyle şehrin dış mahallelerine geri itildiğini itiraf etti. Azot Kimya Tesisi'nin sahibi Dmitro Firtaş'ın avukatı, tesiste 200'ü çalışan olmak üzere 800 sivilin bulunduğunu söyledi. Hayday, Ukrayna güçlerinin şehirde geride kalan vatandaşları kurtaramadığını söyledi.
9 Haziran'da Hayday, şehrin %90'ından fazlasının Rus kontrolü altında olduğunu söyledi. Svoboda Taburu komutanı Petro Kusık, Ukraynalıların topçu ateşini engellemek için Rus güçlerini şehir savaşına çektiğini söyledi. Ayrıca, "Dün, bizim için başarılı oldu - bir karşı saldırı başlattık ve bazı alanlarda onları bir veya iki blok geriye itmeyi başardık. Diğerlerinde bizi geri ittiler, ama sadece bir veya iki bina. Dün istilacılar ciddi kayıplar verdi - eğer her gün dün gibi olsaydı, her şey yakında sona ererdi." Kusık, topçu ve tıbbi malzeme eksikliğinden şikayet ederek, "Pozisyonlarımızı koruma emri var ve onları tutuyoruz. Cerrahların, askerlerin hayatını kurtarmak için uygun ekipman olmadan yaptıkları inanılmaz.” dedi.
10 Haziran'da Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı şunları söyledi: "10 Haziran itibarıyla, Syevyerodonetsk çevresindeki Rus kuvvetleri şehrin güneyine ilerlemedi. Yoğun sokak sokak çatışmaları devam ediyor ve muhtemelen her iki taraf da çok sayıda kayıp veriyor."
11 Haziran'da LHC yetkilileri, Azot Tesisi'ndeki Ukrayna kuvvetleriyle hava savunma sığınaklarında bulunan 500 sivilin tahliyesine ilişkin görüşmelerin sürdüğünü ve tesiste 400 Ukraynalı askerin daha bulunduğunu söyledi.
12 Haziran'da Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, her iki tarafın da "kelimenin tam anlamıyla her metre" için savaştığını söyledi. Ukrayna Başkomutanı Valeriy Zalujyi, topçuların Ruslara karşı "on kat avantaj" sağladığını iddia etti. LHC'nin başkanı Leonid Paseçnik'e göre, Azot Tesisi'nden Syevyerodonetsk'i bombalayanlar Ukrayna kuvvetleriydi. Hayday, savunucuların durumunun zor olmaya devam ettiğini söyledi. "Çatışmalar devam ediyor ama ne yazık ki şehrin çoğu Rus kontrolünde. Sokaklarda bazı konumsal savaşlar yaşanıyor." dedi. Azot fabrikasıyla ilgili iddialara gelince: "Azot fabrikasının abluka altına alınmasıyla ilgili hikaye, Rus propagandacıları tarafından yayılan tamamen yalandır." dedi. Hayday ayrıca Ukrayna televizyonuna Ukrayna kuvvetlerinin sokak savaşlarında başarısız olduğunu ve yerleşim bölgelerindeki çatışmaları Rus topçularının kazandığını söyledi.
13 Haziran'da Vali Hayday'ya göre, Syevyerodonetsk'i Ukrayna'nın geri kalanına bağlayan üç köprünün sonuncusu yıkıldı. Rus kuvvetlerinin şehrin yüzde 70'ini kontrol ettiği bildirildi. Donetsk Halk Cumhuriyeti (DHC) temsilcisi Eduard Basurin medyaya şunları söyledi: "Orada bulunan Ukraynalı birlikler (Syevyerodonetsk'te) sonsuza kadar oradadır." BBC, Donets Nehri'ni geçerek şehre giden üç köprünün de yıkıldığını bildirdi.
14 Haziran 2022'de Ukraynalı kaynaklar, Rusya'nın şehrin yüzde 80'ini kontrol ettiğini ve tüm kaçış yollarını kapattığını kabul etti.