İnsanlığa karşı suçlar
Uluslararası mahkemeler ve ceza mahkemeleri > Uluslararası Ceza Mahkemesi

2002 yılında Lahey'de (Hollanda) Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) kurulmuştur ve Roma Statüsü UCM'nin soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları üzerinde yargı yetkisine sahip olmasını öngörmektedir. UCM yargılamalarında "insanlığa karşı suç" tanımı, orijinal yasal tanımından veya BM tarafından kullanılan tanımdan önemli ölçüde farklılaşmıştır. Esasen, Roma Statüsü, saldırının 'ulusal, siyasi, etnik, ırksal veya dini gerekçelerle' gerçekleştirilmiş olması şartı hariç, ICTR Statüsü ile aynı insanlığa karşı suç tanımını kullanır. Ek olarak, Roma Statüsü tanımı, bugüne kadar insanlığa karşı suç oluşturabilecek belirli suç eylemlerinin en kapsamlı listesini sunmaktadır.
Antlaşmanın 7. maddesi şöyle diyordu:
Bu Statü'nün amacı doğrultusunda, "insanlığa karşı suç", herhangi bir sivil nüfusa yönelik yaygın veya sistematik bir saldırının parçası olarak, saldırının bilgisi dahilinde işlendiğinde aşağıdaki fiillerden herhangi biri anlamına gelir:
Roma Statüsü Açıklayıcı Mutabakat Zaptı, insanlığa karşı suçların
insan onuruna yönelik ciddi bir saldırı veya bir ya da daha fazla insanın ağır bir şekilde aşağılanması veya küçük düşürülmesi anlamına gelmeleri bakımından özellikle iğrenç suçlardır. Bunlar münferit veya münferit olaylar olmayıp, ya bir hükümet politikasının (faillerin kendilerini bu politika ile özdeşleştirmeleri gerekmese de) ya da bir hükümet veya fiili otorite tarafından hoş görülen veya göz yumulan geniş bir zulüm uygulamasının parçasıdır. Bununla birlikte, cinayet, imha, işkence, tecavüz, siyasi, ırksal veya dini zulüm ve diğer insanlık dışı eylemler, ancak yaygın veya sistematik bir uygulamanın parçası olmaları halinde insanlığa karşı suç eşiğine ulaşır. Bu nitelikteki münferit insanlık dışı eylemler, insan haklarının ağır ihlallerini veya koşullara bağlı olarak savaş suçlarını oluşturabilir, ancak tartışılan suç kategorisine atfedilen damgayı hak etmekte yetersiz kalabilir. Öte yandan, bir kişi yukarıda belirtilen suçlardan bir ya da ikisini işlese ya da sadece birkaç sivile karşı bu tür bir suç işlese bile, bu suçların o suçu işleyen kişiyle bağlantılı bir dizi kişinin (örneğin, aynı tarafta silahlı eylemde bulundukları ya da ortak bir plana taraf oldukları için ya da benzer herhangi bir nedenle) tutarlı bir yanlış davranış modelinin parçası olması koşuluyla, insanlığa karşı suç işlemekten suçlu olabilir. Sonuç olarak, bir veya daha fazla kişi insanlık dışı bir politika planlamak veya yürütmekle değil, sadece belirli zulümleri veya kötü eylemleri gerçekleştirmekle suçlandığında, gerekli eşiğin karşılanıp karşılanmadığını belirlemek için aşağıdaki test kullanılmalıdır: bu zulümlere veya eylemlere kendi bağlamları içinde bakılmalı ve bunların genel bir politikanın veya tutarlı bir insanlık dışı modelin parçası olarak kabul edilip edilemeyeceği veya bunun yerine münferit veya düzensiz zulüm ve kötülük eylemleri oluşturup oluşturmadığı doğrulanmalıdır.
Roma Statüsü kapsamına girmek için, Madde 7.1'de tanımlanan insanlığa karşı bir suçun "herhangi bir sivil nüfusa yönelik yaygın veya sistematik bir saldırının parçası" olması gerekir. Madde 7.2.a'da "1. paragrafın amacı doğrultusunda: 'Herhangi bir sivil nüfusa yönelik saldırı, 1. paragrafta atıfta bulunulan fiillerin herhangi bir sivil nüfusa karşı, bu tür bir saldırıyı gerçekleştirmeye yönelik bir Devlet veya örgüt politikası uyarınca veya bu politikanın devamı olarak birden fazla işlenmesini içeren bir davranış biçimi anlamına gelir'" denmektedir. Bu, tek başına bir suçun, hatta bu türden bir dizi suçun, bir Devlet politikasının ya da örgütsel bir politikanın sonucu olmadıkça Roma Statüsü kapsamına girmeyeceği anlamına gelmektedir. Bu durum Luis Moreno Ocampo tarafından Mart 2003'te Irak'ın işgali sırasında işlenen ve UCM kapsamına girebilecek suçlara ilişkin iddialar hakkında vardığı sonuçları yayınladığı açık mektupta teyit edilmiştir. "Soykırım ve İnsanlığa Karşı Suçlarla İlgili İddialar" başlıklı bölümde Ocampo, "eldeki bilgilerin insanlığa karşı suç için gerekli unsurları, yani 'herhangi bir sivil nüfusa yönelik yaygın veya sistematik bir saldırıyı' makul göstermediğini" belirtmiştir.
UCM, insanlığa karşı suçları yalnızca yargı yetkisine sahip olduğu durumlarda kovuşturabilir. UCM sadece Roma Statüsü'ne taraf bir Devletin topraklarında işlenen ve statüsünde yer alan suçlar (soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar), taraf olmayan bir Devletin kendi ülkesindeki bir durumu mahkemeye havale etmesi veya Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bir davayı UCM'ye havale etmesi halinde yargı yetkisine sahiptir. 2005 yılında BM, Darfur'daki durumu UCM'ye havale etti. Bu sevk, Sudan Devlet Başkanı Ömer El Beşir'in 2008 yılında soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından itham edilmesiyle sonuçlandı. UCM Başkanı, insanlığa karşı işlenen bu suçlarla ilgili davada kaydedilen ilerleme hakkında BM'ye rapor verdiğinde, Yargıç Phillipe Kirsch "Mahkeme bu kişileri tutuklama yetkisine sahip değildir. Bu Devletlerin ve diğer aktörlerin sorumluluğudur. Tutuklamalar olmadan yargılama da yapılamaz".