stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Alpaslan Işıklı
Hayatı

Ortaöğretim eğitimini Amasya Lisesi'nde alan Işıklı, liseyi bitirdikten sonra, yükseköğrenimini Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (SBF)'nde tamamladı. Öğrencilik yıllarında SBF'de Talebe Cemiyeti Başkanlığı da yapan Işıklı, 1961'de bölümünden mezun oldu ve Fransa'da Centre Europeen Universitaire de Nancy'de lisansüstü öğrenim gördü. 1962 'de asistan olarak girdiği Ankara SBF'de 1973 'te doçent, 1980 'de profesör oldu. İngiltere ve Fransa'da bilimsel çalışmalarda bulundu.
Doçent lik aşamasında, "SBF Yönetim Kurulu" üyeliği ve "Çalışma Bakanlığı" bünyesinde Yüksek Hakem Kurulu üyeliği görevlerinde bulunan Işıklı'nın üniversitedeki görevine 1983'te 1402 sayılı yasaya dayanılarak son verilse de 1989'da İdare Mahkemesi kararıyla görevine döndü.
1990 -1994 yıllarında A.Ü.S.B.F. (Mülkiye) mezunları derneği olan "Mülkiyeliler Birliği Genel Başkanlığı" ve ardından, bir dönem Öğretim Üyeleri Derneği Başkanlığı yapan Işıklı, 2001 yılında Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından YÖK üyeliğine seçildi ve bu görevi 2005 yılında son buldu. Işıklı TÜMÖD (Tüm Öğretim Elemanları Derneği) genel başkanlığı da yaptı.
Işıklı'nın Yerli ve yabancı dillerde yayımlanmış çeşitli çalışmaları bulunmaktadır.
Alpaslan Işıklı, 13 Temmuz 2013 tarihinde İzmir-Seferihisar'da geçirdiği kalp krizi sonucu öldü. Cenazesi Kocatepe Camii'nde kılınan cenaze namazından sonra Karşıyaka Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Kitapları

| Kitap | Notlar |
| --- | --- |
Türkiye'de Sendikacılık ve Toplu Sözleşme: (ortak çalışma), S.B.F.yay., Ankara,1965;
Toplu İş Sözleşmeleri ve Türkiye Ekonomisi İçindeki Yeri: S.B.F.yay., Ankara,1967;
Ücret: Doğan Yayınevi, Ankara, 1975;
Sosyal Haklar Açısından Anayasa: Yol-İş yay., Ankara, 1975;
Emek ve Ücret: Yol-İş yay. Ankara, 1975;
Kamu Kesiminde Çalışanların Sendikal Hakları: Yol-İş yay; Ankara,1976;
Sendikalar ve Siyaset: Yol-İş yay, Ankara, 1977;
Kuramlar Boyunca Özyönetim ve Yugoslavya Deneyi: (ikinci baskı), Alan Yayıncılık, Ankara, 198O;
Türkiye'de 196O-1986 Döneminde İşçi Hakları: Yol-İş yay., Ankara, 1986;
Yanıt-2821 Sayılı Sendikalar Kanunu ile 2822 Sayılı Toplu İşSözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun Uluslararası Normlara Aykırılığı: Yol-İş,Ankara,1986;
Bir Başka İktisat (derleme, ikinci baskı): Alan Yayıncılık, İstanbul, 1987;
Türkiye'de Sendikacılık Hareketleri İçinde Demokrasi Kavramının Gelişimi (ortak çalışma): T.C. Kültür Bakanlığı, Demokrasi Klasik¬leri, Ankara 1994;
Özelleştirme Ne İçin?: Yol-İş Eğitim Yayınları-15, Ankara 1994;
Küreselleşme ve Demokratikleşme: (birinci baskı)Mülkiyeliler Birliği Vakfı Yayınları: 14, Ankara,1995; (ikinci baskı) Tüze Yayıncılık, Ankara 1996;
Sendikacılık ve Siyaset: (beşinci baskı), (altıncı baskı) İmge yayınevi, Ankara,2005.
Yeni Dünya Düzeninde Özelleştirme: BASS Yayını, Ankara 1996;
Sosyalizm,Kemalizm ve Din: üçüncü baskı, İmge yayınevi, Ankara, 2001;
Devlet ve Demokrasi: Kuvayı Milliye Yayınları, Ankara,1999;
Küresel Saldırı, Ulusal Devlet ve Sendikalar: Türk-İş Eğitim Yayınları No: 68, Ankara, 2001;
Dünya Bankası'nın Laik İmparatorluğunda Kumarhane Kapitalizmi: Otopsi, İstanbul,Şubat 2002.
Gün Doğmadan: İmge Kitabevi, Ankara, 2002;
İş Hukuku, İş Hukuku: 5.Baskı, İmaj Yayıncılık, Ankara, 2003.
Said Nursi, Fethullah Gülen ve “Laik” Sempatizanları: (sekizinci baskı),Kaynak Yayınları, İstanbul, 2010.
Gerçek Örgütlenme, Sendikacılık: İmge Kitabevi, Ankara, Ekim 2003.
Yeni Din Yeni Tanrı: Otopsi yay, İstanbul, 2005.
Yeni Orta Çağ: Toplumsal Çözüm Yay., İstanbul,2007;ikinci baskı.İmge y., Ankara, 2009.
Kumarhane Kapitalizmi: (birinci baskı)Şubat-2002 Otopsi,İmge Kitabevi Yayınları, Ankara,2010.
Yabancı dillerde yayınlar ve tebliğler

"La liberté syndicale en Turquie", Turkish Yearbook of Human Rights, TODAİE yay., cilt:1, 1979, s.35-9O;
"La liberté syndicale des salariés en Turquie", Koalitionsfreihert des arbeitnehmers, Max-Planck-Institut Für Auslöndisches Öffentliches Recht Und Völkerrecht, Heilderberg, 198O, s.899-943,14O4-14O5, 1442-1443;
"Gewerkschaften und Arbeiterbewegung", Turkei,VSA-Verlag, Hamburg, 1984,s.131-147;
"Wage Labor and Unionization", Turkey in Transition, Oxford University Press, New York Oxford, 1987, s;3O9-333.
"The Right to Organize in the Public Sector According to Present Legislation in Turkey", Symposium on Trade Union Rights of the Public Employees in Turkey and the Swedish Experience, İstanbul, 1988, s.187-191;
"La condizioni sociali e sindicali in Turchia", Seminari-Le Condizioni econemiche e sociali in Turchia, la prospettive dei rapporti con la CEE, İnstituto per il Mediterreneo, Roma, 1989, s. 42-61,77-81;
"Trade Unionism of Public Servants in Turkey", Turkish Yearbook of Human Rights (Institut of Public Administration for Turkey and the Middle East- Human Rights Research and Documentation Center), vol.13,1991, İlksan Matbaası, Ankara, 1992, s.21-30;
"Some Original Aspects of the Social History of Turkey for an Analysis of its last 150 Years", Problems and Perspectives of Re¬search and Documentation on the Social History of 19-20thTurkey, International Institut of Social History, Amsterdam,1988.
Zur Situation der Arbeitnehmer in der Türkei: Dokumentation der Tagung des Gustav-Stresemann-Instituts in Zusammenarbeit mit dem Demokratischen Türkei Forum vom 7. - 9. Dezember 1990 in Bonn
(sempozyumda sunulmuş ve teksir olarak yayınlanmıştır)
“Democracy, Development and the Public Sector”, The Sixth Pacific Basin Symposium, Bangkok, 4-6 March 1998;
Halı

Anadolu'da halı dokuyan kadınlar.
Halın dokumacılığı, 1890 tarihli bir fotoğraf
Bugünkü Cezayir'den bir halı dokuma atölyesinde çalışan Mağribî kadınlar; 1899.
1539-40'da dokunmuş Erdebil halılarından birisi.
Halı; atkılarının atılmasından sonra (arka iplikleri) üzerine desene göre istenilen hav yüksekliğinde iplerin geçirilerek düğümlenmesi ile yapılan ev içinde ve genellikle yer örtüsü olarak kullanılan eşyadır. Bazı evlerde de duvarda görülür.
Halının kökü Anadolu Selçuklu Devletinden gelmiştir.
Kilimle halı bir birinden farklıdır: Kilim ince bir halı tipidir.
Dünyada bilinen ilk halılar Orta Asya'da Türkler tarafından dokunmuştur. Bu halıların günümüze kadar ulaşabilmiş en eski örneğinin MÖ 6-5. yüzyıllarda yapılmış olduğu ve hâlen Leningrad Müzesi'nde saklandığı bilinmektedir. Bu halı Pazırık Halısı olarak bilinmektedir.
Halı insanların rahat ve sıcak bir zemin arayışı sonucu ortaya çıkan ve ev dekorasyonunda önemli bir yer tutan bir malzemedir. Tarihi ise insanlık tarihi kadar eskidir. İnsanlar önce sıcak bir zemin yaratmak amacıyla hayvan postlarını kullanıyorlardı.
İhtiyaçları arttıkça, ihtiyaçlarına uygun post bulamadıkları için, post taklidi yaygılar ürettiler. Zamanla sevdiklerini de desenleştirerek, bugünkü halının kaba örneklerine ulaştılar. Kısaca halı insanoğlunun doğaya karşı ve doğayı kendine uydurma mücadelesinin ilk ürünlerindendir.
Günümüze kadar gelen halı, yaşantımıza ekonomik, sosyal ve kültürel olarak önemli bir yer tutar. Gerek Türklerdeki, gerekse doğu ülkelerindeki ev dekorasyonundaki başlıca unsur halı ve kilimdir.
Günümüzde modern teknolojinin sınırsız avantajlarını kullanan halı sektörü kendini sürekli yenilemektedir. Her yıl yeni trendlerin, kalitelerin ortaya çıktığı halı sektörü yaratıcılığın sınırlarını zorlamaya devam etmektedir.
David Ospina

David Ospina Ramírez (d. 31 Ağustos 1988), Kolombiyalı millî kaleci. Categoría Primera A takımlarından Atlético Nacional'de forma giymektedir. Kolombiya ile ilk maçına Uruguay karşısında çıkarak en genç ikinci Kolombiyalı kaleci olmuştur. Brezilya'da yapılan 2014 FIFA Dünya Kupası'nda çeyrek finale kadar giden takımın kadrosunda yer almıştır.
Kulüp kariyeri > Atlético Nacional

Ospina profesyonel futbol kariyerine ilk kez 2005 yılında Categoría Primera A kulübü Atlético Nacional'da başladı. Takımı adına toplam 97 maça çıktı ve millî takıma çağrıldı. Takım üç kez lig şampiyonu oldu. Ospina, 2008 yılının ortalarında Fransız kulübü Nice'ye transfer oldu.
Kulüp kariyeri > Nice

3 sezon Atlético Nacional'da geçiren futbolcu 19 yaşındayken Nice kulübüne 2 milyon € olduğu tahmin edilen açıklanmayan bir bedel karşılığında transfer oldu. 8,5 milyon € karşılığında Lyon'a transfer olan Hugo Lloris'in yerine uzun süreli kaleci olarak alındığı açıklandı. Ancak, Ospina ilk aylarında Lionel Letizi'nin yedeği oldu. Ospina'yı getiren Nice teknik direktörü Frederic Antonetti, futbolcu için: "Üst düzey bir kaleci olması için gereken her şeye sahip. Havada iyi ve zeminde iyi. Bir şampiyon olmak için fazladan bir şeyleri var. Hugo Lloris uluslararası standartlarda bir kaleciydi; David de öyle." dedi.
Dört yıllık Nice kariyerinde Ospina kulübü terk etmek istediğini dile getirdi. Nice teknik direktörü Claude Puel genç Fransız kaleci Joris Delle ile sözleşme imzaladı ve onun birinci takımda Ospina ile pozisyonunu paylaşacağını açıkladı. 2012 yazında Beşiktaş Ospina ile anlaşmaya girişse de transfer gerçekleşmedi.
Ospina, FIFA Dünya Kupası performansından sonra kulüple sözleşme yenilemeyi reddetti ve birçok Avrupa takımıyla bağlantı kurdu. Atlético Madrid onunla yoğun olarak ilgilenmesine rağmen Puel, Ospina'nın İngiliz kulübü Arsenal'e transfer olacağını açıkladı.
Kulüp kariyeri > Arsenal

27 Temmuz 2014 tarihinde Ospina, Arsenal'e 3 milyon £ olduğu tahmin edilen açıklanmayan bir bedel karşılığında dört yıllık sözleşme imzaladı. Kulübün resmî Instagram hesabından, Ospina'nın en son Emiliano Viviano'nun giydiği 13 numarayı aldığı açıklandı. 23 Eylül 2014 tarihinde Arsenal ile ilk maçına Lig Kupası'nda Southampton karşısında çıktı. Maçı 2-1 kaybettiler. Arsenal'le ikinci maçına 1 Ekim'de  Şampiyonlar Ligi'nde grup aşamasında Galatasaray karşısında çıktı. Kaleci Wojciech Szczęsny'nin Burak Yılmaz'a yaptığı faulle Alexis Sánchez'in yerine oyuna girdi. Penaltıdan atılan golü yedi. Sonrasında yaptığı birçok kurtarışla Arsenal maçı 4-1 kazandı. Ekim ayında uyluğundan sakatlanarak 2014'ün sonuna kadar sahlaardan uzak kaldı. 11 Ocak 2015 tarihinde Premier League'deki ilk maçına Stoke City karşısında çıktı. Maçı gol yemeden bitirdi ve Arsenal 3-0 kazandı.
Kulüp kariyeri > Napoli

2018-2019 sezonunu kiralık geçirdiği İtalya Serie A liginden Napoli'ye 2019-2020 yaz transfer sezonunda transfer olmuştur.
Millî takım kariyeri

Ospina, Kolombiya'nın 20 yaş altı ve A millî takımında oynadı. 20 yaş altı takımına ilk kez 2005 FIFA Dünya Gençler Şampiyonası için çağrıldı. 16 yaşında olan Ospina kadroya seçilen en genç futbolcu oldu, ancak turnuvanın hiçbir maçında oynayamadı. 2007 Güney Amerika 20 Yaş Altı Şampiyonası'na çağrıldı ve turnuvada 4 maçta forma giydi.
A millî takımla ilk maçına 3-1 yenildikleri Uruguay karşısında çıktı. Maçta sonradan oyuna girdi. 2010 FIFA Dünya Kupası elemelerindeki ilk maçına Bolivya karşısında çıktı ve Kolombiya millî takımının oynayan en genç ikinci futbolcusu oldu.
2014 FIFA Dünya Kupası elemelerinde birinci kaleci oldu. Elemelerin sonunda turnuvada en az gol yiyen kaleci oldu.
Kişisel yaşamı

Ospina, 2011 yılında kız kardeşi Daniela ile evlenen Kolombiyalı millî futbolcu James Rodríguez'in kayınbiraderi olmuştur. 2012 yılında evlendiği Kolombiyalı model Jesica Sterling ile Dulce María adını verdikleri bir kızı ve Maximiliano adını verdikleri bir oğlu olmuştur.
Kariyer istatistikleri > Kulüp

| Kulüp performansı> Sezon | Kulüp performansı> Kulüp | Kulüp performansı> Lig | Lig> Maç | Lig> Gol | Kupa> Maç | Kupa> Gol | Kıtasal> Maç | Kıtasal> Gol | Toplam> Maç | Toplam> Gol |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| Kolombiya | Kolombiya | Kolombiya | Lig | Lig | Kupa | Kupa | Güney Amerika | Güney Amerika | Toplam | Toplam |
| 2006 | Atlético Nacional | Categoría Primera A | 34 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 34 | 0 |
| 2007 | Atlético Nacional | Categoría Primera A | 47 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 47 | 0 |
| 2008 | Atlético Nacional | Categoría Primera A | 16 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 16 | 0 |

| Fransa | Fransa | Fransa | Lig | Lig | Kupa | Kupa | Avrupa | Avrupa | Toplam | Toplam |
| 2008-09 | Nice | Ligue 1 | 25 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 25 | 0 |
| 2009-10 | Nice | Ligue 1 | 37 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 37 | 0 |
| 2010-11 | Nice | Ligue 1 | 35 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 36 | 0 |
| 2011-12 | Nice | Ligue 1 | 37 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 38 | 0 |
| 2012-13 | Nice | Ligue 1 | 26 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 28 | 0 |
| 2013-14 | Nice | Ligue 1 | 29 | 0 | 1 | 0 | 2 | 0 | 32 | 0 |

| İngiltere | İngiltere | İngiltere | Lig | Lig | Kupa | Kupa | Avrupa | Avrupa | Toplam | Toplam |
| 2014-15 | Arsenal | Premier League |  | 0 |  | 0 |  | 0 |  | 0 |
| 2015-16 | Arsenal | Premier League | 0 | 0 |  | 0 |  | 0 |  | 0 |
| Toplam kariyer | Toplam kariyer | Toplam kariyer |  | 0 |  | 0 |  | 0 |  | 0 |
Kariyer istatistikleri > Millî takım

| Takım | Yıl | Maç | Gol |
| --- | --- | --- | --- |
| Kolombiya | 2007 | 1 | 0 |
| Kolombiya | 2008 | 1 | 0 |
| Kolombiya | 2009 | 8 | 0 |
| Kolombiya | 2010 | 5 | 0 |
| Kolombiya | 2011 | 9 | 0 |
| Kolombiya | 2012 | 8 | 0 |
| Kolombiya | 2013 | 10 | 0 |
| Kolombiya | 2014 | 8 | 0 |
| Kolombiya | 2015 | 12 | 0 |
| Toplam | Toplam | 62 | 0 |
Başarılar

Kaynak:
Başarılar > Kulüp

Categoría Primera A: 2007-I, 2007-II
FA Cup: 2014-15
FA Community Shield: 2014, 2015
2008 yılında Atlético Nacional formasıyla Ospina
Nice formasıyla Ospina
Bursa Türk ve İslam Eserleri Müzesi

| Bursa Türk ve İslam Eserleri Müzesi |
| --- | --- |

Açılış: 1907
Konum: Bursa, Türkiye
Koordinatlar: 40°10′54″K 29°04′24″D﻿ / ﻿40.18167°K 29.07333°D﻿ / 40.18167; 29.07333
Tür: Müze
Bursa Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Türkiye'nin Bursa kentinde bulunan bir müzedir. Müze, 1904 yılında kurulmuş olup Yıldırım ilçesinde 1419 yılında Osmanlı padişahı I. Mehmed tarafından yaptırılan Yeşil Külliye'nin eski medresesinde yer almaktadır.
Tarihçe

Müzenin tarihi, Bursa'nın idari sınırları içinde gün ışığına çıkarılan Osmanlı ve İslam emanetlerini ve arkeolojik buluntuları sergilemek üzere Bursa'daki ilk müzenin Bursa Erkek Lisesi'nde kurulduğu 1904 yılına kadar uzanmaktadır. 1929 yılında sergi bugünkü Bursa Türk ve İslam Eserleri Müzesi'ne taşınmıştır. 1971'de arkeolojik sergiler için yeni bir bina hazırlanırken, Yeşil Külliye'nin orijinal binası Türk ve İslam Eserleri Müzesi olarak kaldı.
Wilson İlkeleri

ABD başkanı Woodrow Wilson
Wilson İlkeleri, Wilson Prensipleri, On Dört Madde ya da On Dört Nokta olarak da bilinir (İngilizce: Fourteen Points) Amerika Birleşik Devletleri başkanı Woodrow Wilson'ın 8 Ocak 1918 günü ABD Kongresi'nde yaptığı konuşmada bahsettiği ilkelerdir. Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) I. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulmasını istediği dünya düzenine ilişkin görüşlerini ifade eder.
ABD 6 Nisan 1917'de İtilaf Devletleri'nin yanında I. Dünya Savaşı'na dahil olmuştu. Ancak, bu giriş siyasi açıdan önemli sorunlar çıkarmıştı. Çünkü, ABD hükûmeti ve özellikle Başkan Wilson'ın savaş sonrası düzeni konusunda bağlaşıklardan çok farklı görüş ve düşünceleri vardı. Daha savaş sona ermeden, 1918 yılının Ocak ayında Başkan Wilson savaş sonrası dünya ile ilgili görüşlerini ünlü 14 noktası ile açıkladı. Başkan Wilson, bu genellemeleri yapmadan önce, I. Dünya Savaşı'nın nedenleri üzerinde düşünmüş, savaşı ortadan kaldıracak önlemleri ve kendine göre adil olan sınır düzenlemelerini içeren bir açıklamada bulunmuştu.
Bu önerilere savaş içinde hiçbir devletten olumlu yanıt gelmedi. Almanya'nın yenilgisinin kesinleşmesi üzerine, Almanya şansölyesi Maximilian 4 Ekim 1918'de, İsviçre aracılığıyla Wilson'a bir nota göndererek ateşkesin hemen sağlanmasını ve On Dört Madde temelinde barış görüşmelerinin başlatılmasını istedi. Wilson'ın önerileri savaş sonrasında toplanan barış konferansını etkilemiş ve iki savaş arası dönemde (1918-1939) Avrupa'nın sömürgeci devletlerini güç durumda bırakan sorunlar çıkarmıştır.
Wilson İlkeleri'nin aynı zamanda Lenin tarafından yazılan Barış Kararnamesi'ne de bir cevap olduğu belirtilmektedir.
Nursel Ergin

| Nursel Ergin |
| --- | --- |
Doğum: 30 Temmuz 1980 (44 yaşında) Ankara, Türkiye
Meslek: Sunucu
Etkin yıllar: 2007-günümüz
Tanınma nedeni: Var Mısın Yok Musun
Evlilik: Yavuz Çınar (boşandı) Murat Akyer (e. 2017; b. 2023)
Çocuk(lar): 1

Nursel Ergin (d. 30 Temmuz 1980, Ankara), Türk sunucudur. Var Mısın Yok Musun yarışması ile tanınmıştır.
Hayatı

Yetiştirme yurdunda büyüyen Ergin'in, 18 yaşında yaptığı evliliğinden Bengü isminde bir kızı bulunmaktadır.
Daha önce, Cam Kırıkları isimli dizide yer alan Ergin, Kanal D'de Mutfağım adlı yemek programı ile izleyici karşısına çıkmıştı. Ardından Nursel'in Mutfağı programında sunuculuk görevini üstlendi.
2021 yılında başladığı (4. sezon) Kanal D'de yayımlanan Gelinim Mutfakta adlı yemek yarışmasının sunuculuğunu 5 Temmuz 2024 tarihindeki 6. sezon finali itibarıyla bırakmıştır. Ergin, program boyunca 595 bölüm sunmuştur. Günümüzde ise, atv'de yayımlanan Mutfak Bahane adlı yarışmanın sunuculuğunu yapmaktadır.
Özel hayatı

Nursel Ergin 2017 yılında Murat Akyer ile evlendi. 2023 yılında çift boşandı.
Filmografisi > Yer aldığı yarışmalar

| Yıl | Yapım | Görevi |
| --- | --- | --- |
| 2007-2008 | Var Mısın Yok Musun | Yarışmacı |
Filmografisi > Oynadığı diziler/filmler

| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2008 | Avrupa Yakası |  | TV dizisi |
| 2009 | Can Kırıkları | Suna | TV dizisi |
| 2011 | Gün Akşam Oldu |  | TV dizisi |
Filmografisi > Sunduğu programlar

| Yıl | Yapım | Notlar | Kanal |
| --- | --- | --- | --- |
| 2011 | Mutfağım | Yemek programı, Sunucu | Kanal D |
| 2015 | Nursel'in Mutfağı | Yemek programı, Sunucu | Show TV |
| 2016 | Nursel'in Evi | Yemek programı, Sunucu | Show TV |
| 2017-2018 | Nursel'le Evin Tadı | Yemek programı, Sunucu | Kanal D |
| 2019 | Nursel'in Konukları | Yemek programı, Sunucu | Star TV |
| 2021, 2022-2024 | Gelinim Mutfakta | Yemek programı, Sunucu | Kanal D |
| 2025- | Mutfak Bahane | Yemek programı, Sunucu | atv |
Pijama

Düğmeli, geleneksel bir pijama
Pijama; hafif, genellikle iki parçadan oluşan ve uyumadan önce yatarken giyilen bir giysidir.
Etimoloji

Pijama kelimesinin etimolojik kökeni Hintçeye dayanır. Hintçe pajama kelimesinin esas anlamı, "bacak giysisi' olup Güney ve Batı Asya'da, özellikle Hindistan'da erkekler tarafından giyilen, belden bir uçkurla bağlanan hafif kumaştan bir pantolon için kullanılır. Günümüzde pijama kelimesi genellikle gecelik eşanlamlısı olarak kullanılır.
Tarihi

İngiliz sömürgecileri bu pantolon türü ile Hindistan'da tanıştı. 17. yüzyılın ortalarında, hem ismi hem de giysi olarak kısa süreliğine moda haline geldiği Avrupa'ya geldi. Ancak bu kısa akımdan sonra pijamalar tekrar unutuldu. Britanya İmparatorluğu'nun sömürgesi Hindistan'la ticaretin arttığı 1870 yılından sonra, pijama yeniden Avrupa'ya geldi.
Hafif pijama pantolonları ile birlikte bu sefer iliklenebilen, gömleğe benzeyen bir üst giyilirdi. I. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar pijama, o zamana kadar erkekler tarafından da kullanımı yaygın olan uzun geceliklerin yerini almayı başarmıştı. Pijama malzemesi olarak, Avrupa'nın sömürgelerinden temin ettiği rahat pamuk ve ipek kumaşlar kullanıldı.
20. yüzyılın 30'lu yıllarında, kadınların hafif bir tatil giysisi olarak plaj pijaması giymeleri moda oldu.
Günümüzde pijamalar uzun paçalı geniş kesimli bir pantolonla uzun kollu bir üstten oluşur. Bu üst eski modellerden farklı olarak bugün çoğunlukla tişört kesiminde olup düğmesizdir. Pantolon ise elastik bir bel bandına sahiptir.
Tarihi > Türk kültüründe

Kazaklar gece kıyafetine (bir anlamda pijamaya) "Jadagay" (Jad/Cat/Yat kökü ile bağlantılı olarak Türkçe "Yatakay") adı verirler.
Özbekler ise "Tunlik" (Tün: Gece sözcüğü ile bağlantılı olarak Türkçe "Tünlük") olarak adlandırırlar.
Geleneksel Hint Paijamalı hizmetkar; Hindistan 1844
Ava çıkmış, beyaz Paijamalı adamlar; Hindistan 1844
Atlas (mitoloji)

| Atlas |
| --- | --- |
Farnase Atlası adlı bu heykel, bilinen en eski göksel küreyi taşırken betimlenmiştir.
Kişisel bilgileri
Eşi: Pleione
Çocukları: Hyades, Pleiades
Ebeveynleri:  İapetos (baba)  Asya veya  Klymene (anne) 
Kardeşleri: Prometheus, Epimetheus, Menoitios.
Atlas, Yunan mitolojisinde Titan soyundan bir kişilik olup, Titanlar ile Olymposlu tanrılar arasında yaşanan iktidar savaşının sonunda Gökkubbe'yi taşımakla cezalandırılmıştır.
Ozan Hesiodos’a göre “Atlas dünyanın son bulduğu (en batıda) bir yerde güzel sesli Akşam Perilerinin (Hesperides) karşısında dimdik ayakta durup Gökkubbe’yi taşımaktadır. Zeus’un ona biçtiği yazgı budur.” Homeros'a göre de Atlas yer ile göğü birbirinden ayrı tutan sütunlara omuzlarıyla destek verir. Atlas, mitolojide kahramanlıklarıyla tanınan Perseus ve Herakles'in yer aldıkları söylencelerde onlarla karşılaşmış, serüvenlerinin bir karakterini oluşturmuş, Perseus'la karşılaşmasının sonucunda Kuzeybatı Afrika'daki Atlas Dağları ile özdeşleşmiştir.
Kimliği

Atlas altı erkek Titan kardeşten biri olan İapetos ile Okeanid'lerden Asia veya Klymene'nin oğluydu. Üç erkek kardeşi vardı: Prometheus, Epimetheus ve Menoitios. Atlas'ın grup isimleriyle anılan birçok kız çocuğu oldu: Hesperides, Hyades, Pleiades. Söylencelerde kendi isimleriyle öne çıkanlar Pleiades'ten Kalypso ve Maia’dır. Maia, Hermes'i doğurmuştur. Atlas'ın eşleri arasında Hesperis ile Pleione'nin isimleri geçer.
Mitoloji > Cezalandırma

Titanomakhia iktidar savaşında Atlas, kardeşlerinden Menoitios ile birlikte Titanların safında yer almıştı. Karşı saftaki Zeus, amcaları Yüz Kollu Devler’i hapsoldukları yeraltından çıkarıp kendi yanında savaşa sokunca Titan'ları yendi ve Atlas dışında hepsini Tartaros'a gönderdi. Atlas'ı da omuzlarında Gökkubbe'yi taşımakla cezalandırdı.
Söz konusu ceza bazen yanlış anlaşılmış; Atlas omuzlarında dünyayı (yerküreyi) taşıyormuş gibi algılanmıştır. Oysa klasik sanat yapıtları Atlas'ı yerküreyi değil, gökkubbeyi taşırken gösterir. Örneğin 2. yüzyıl ortalarına tarihlenen Farnese Atlası adlı ünlü heykelde Atlas'ın omuzladığı küre gece göğünü yansıtır, çünkü üzerinde kabartma olarak takımyıldızlar yer almaktadır, yani o küre yerküre değil, gökkubbedir. Heykeldeki kürenin katı görünümü ve heykelin bulunduğu 16. yüzyılda dünya haritalarının Atlas betimlemeleri ve kapak isimleriyle kullanımda yaygınlaşmasının söz konusu yanlış algılamaya yol açmış olduğu düşünülür.
Mitoloji > Perseus’la karşılaşma

Torbasında Medusa başıyla Libya çölleri üzerinde yol alan Perseus'un Atlas'la karşılaşmasını Ovidius Dönüşüm öykülerinden birinde anlatır. Fakat bu anlatıda Atlas bir kraldır. Perseus onun kralı olduğu en uç diyarda (en batıda) dinlenmek için durur. Altın elma veren ağacın bulunduğu bahçe buradadır. Perseus dostça bir davranışla kendini Zeus'un soyundan biri olarak tanıtır ve dinlenmek için bir yer göstermesini ister. Atlas o anda halası Themis’ten duyduğu bir kehaneti anımsar. Buna göre Zeus’un soyundan gelen biri altın elmaları çalmak isteyecektir. Atlas sözlerine inanmadığını söyleyerek ve kaba güç kullanarak Perseus’u kovar. Perseus da torbasından Medusa’nın başını çıkarıp Atlas’ın yüzüne tutar. Atlas taşlaşmaya, bulunduğu yerde bir dağ oluşmaya başlar. Başı dağın zirvesini, omuzları bayırları, saçlarıyla sakalı ormanları oluşturur.