stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Mehmet Ali İlkman

| Mehmet Ali İlkman |
| --- | --- |
Doğum: Mehmet Ali İlkman 15 Kasım 1936(1936-11-15) Tremeşe, Kıbrıs
Ölüm: 25 Kasım 2012 (76 yaşında)
Ölüm sebebi: Akciğer kanseri
Defin yeri: Lefkoşa Mezarlığı
Milliyet: Kıbrıslı Türk
Diğer ad(lar)ı: Mehmet Ali Tremeşeli, Tremeşeli Mehmet Ali
Meslek: İş adamı, milletvekili
Tanınma nedeni: Kıbrıs Türk direnişi
Hareket: Türk Mukavemet Teşkilatı
Çocuk(lar): 4
Ebeveyn(ler): Ahmet Bey

Mehmet Ali İlkman (ya da bilinen adıyla Tremeşeli Mehmet Ali), Kıbrıs Türk direnişinde rol oynayan TMT'nin kurucu üyelerinden biri. "Dağlar Mehmet Ali'yi çağırıyor." sözündeki kişi kendisidir. Kendi anılarından oluşan Remzi Halluma'nın Ayios Sipiridon'un Çanları: Mehmet Ali Tremeşeli'nin Anıları adlı kitabı ve Arslan Mengüç'ün Ben Tremeşeli Mehmet Ali adlı kitabı yazılmıştır.
Özel hayatı

15 Kasım 1936'da zamanında Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Larnaka eyaletindeki, günümüzde ise KKTC'nin Lefkoşa ilçesinde bulunan Tremeşe köyünde doğmuştur. 25 Kasım 2012'de akciğer kanseri nedeniyle öldü. Cenazesi askeri törenle toprağa verildi.
Çanakkale Deniz Muharebesi (1807)

| g t 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı |
| --- | --- |
 Balkan Cephesi İsmail  Turbat  Obileşti  Yergöğü  İbrail  Cernavoda  Tatariçe  Pazarcık  Rusçuk (I)  Bele  Batin  Vidin  Rusçuk (II)  Tuna  Slobodzeya Kafkasya Cephesi Arpaçay Ege ve Karadeniz Cephesi Çanakkale  Trabzon (I)  Limni  Trabzon (II) Antlaşmalar Yergöğü  Kale-i Sultaniye  Bükreş 
Çanakkale Boğazı Muharebesi 1807
Çanakkale Deniz Muharebesi, 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.
Kaptan-ı derya Seydi Ali Paşa komutasındaki Osmanlı donanması ile Amiral Dimitri Senyavin komutasındaki Rus donanması arasında 22-23 Mart 1807'de Çanakkale Boğazı önünde yapılan muharebede taraflar birbirlerine kesin bir üstünlük sağlayamadı.
Muharebe öncesi

1806 Aralık ayında Osmanlı İmparatorluğu Rusya'ya savaş açtığında Amiral Senyavin komutasındaki Rus donanması Napolyon Savaşları kapsamında Akdeniz'deydi. 1807 Şubat'ında Ege Denizi'ne girdiğinde ise Osmanlı-İngiliz Savaşı çerçevesinde İngiliz Donanması Çanakkale Boğazı'na taarruz etmekteydi. Nitekim, 19 Şubat'ta Çanakkale Boğazı'nı geçen İngiliz donanması İstanbul önlerine gelmesine rağmen, çıkarma harekâtına girişemediği gibi, 3 Mart 1807'de Ege Denizi'ne çıkarken kayıplara uğradı. Rus donanması ise 7 Mart'ta Bozcaada önlerine geldi. Rus Amiral Senyavin İngiliz Amiral Duckworth'e ortak harekât düzenlemeyi teklif ettiyse de, yenik İngiliz Amiral İstanbul'a yönelik bir harekâtın başarılı olabilmesi için en az 50 savaş gemisine ihtiyaç duyulduğunu ifadeyle teklifi geri çevirdi ve 13 Mart 1807'de Çanakkale Boğazı önlerinden tamamen ayrıldı.
Muharebe

Karadeniz'deki Rus donanmasının 1807 başında icra ettiği Trabzon Çıkarması ve Sinop'a baskın girişimi başarısız olunca, Ege Denizi ve Karadeniz'deki iki Rus donanmasının İstanbul üzerine eşzamanlı taarruz planının başarılı olma ihtimalinin düşük olduğu görüldü. Nitekim, Boğazların savunma için elverişli coğrafyasına sahip Osmanlı donanması avantaja sahipti. Bunun üzerine Ege'deki Rus donanması Osmanlı donanmasını açık denize çekme stratejisi güttü.
22 Mart 1807'de Bozcaada'yı ele geçiren Amiral Senyavin Çanakkale Boğazı'na yaklaşırken, 9 kalyon ve 6 firketeden oluşan ve 2.000 Nizam-ı Cedit askeri taşıyan Osmanlı donanması da 22 Nisan'da Çanakkale Boğazı'nda görüldü. Seydi Ali Paşa 19 Mayıs'ta Boğazdan çıkarak Bozcaada'yı kurtarmak amacıyla çıkarma yaptıysa da başarılı olamadı. 22 Mayıs'ta Boğaza geri dönmekte olan Osmanlı donanmasına Rus donanmasının 18.00 civarında açtığı ateşle muharebe başladı. Karanlık bastırmaya başladığında ise iki donanma külliyen muharebeye girmiş vaziyetteydi. 21.00 civarında taraflar muharebeyi kesti. Osmanlı donanması Çanakkale Boğazı'nın dar bölgesine çekilirken 3 kalyon dışarıda kalmıştı.
23 Mart sabahı bu üç kalyon da Çanakkale Boğazı'na girmeye çalışırken Amiral Senyavin 5 kalyonuyla bunları engellemeye çalıştıysa da başarılı olamadı, ancak kaydadeğer hasar vermeyi başardı. Rus kaynaklarına göre; Rus donanması 82 ölü ve yaralı vermişti (Osmanlı kayıpları belli olmasa da, buna denk bir rakam olduğu tahmine müsaittir).
Muharebe sonrası

Osmanlı donanması korunaklı Çanakkale Boğazı'nda savunma pozisyonundayken, gemileri muharebede hırpalanmış Rus donanması Boğaza girme girişiminde bulunmadı ve Osmanlı donanmasını açık denize çekmeye çalıştı. 25 Mayıs 1807'de Osmanlı başkentinde Kabakçı Mustafa İsyanı başladı ve III. Selim tahttan indirildi. IV. Mustafa'nın padişah olmasının ardından Osmanlı donanması da 22 Haziran'da Boğazdan çıktı ve iki donanma bu defa Limni açıklarında çarpıştılar.
Marmara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi

| --- | --- |

Slogan: "Yerelden Küresele"
Kuruluş: 2012
Eğitim dil(ler)i: İngilizce, Fransızca ve Türkçe
Bağlılık: Anadoluhisarı, Beykoz, İstanbul
Dekan: Prof. Dr. Nail YILMAZ
Web sitesi: https://siyasal.marmara.edu.tr
Marmara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İstanbul'da bulunan Marmara Üniversitesi'ne bağlı olarak kurulan siyasal bilgiler fakültesidir. Bakanlar Kurulu'nun aldığı karar ile 1982 yılında kurulan Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nden ayrılarak 5 Mart 2012 tarihinde Siyasal Bilgiler Fakültesi adı altında kurulmuştur.
Tarihçe

Fakültenin kökeni Marmara Üniversitesi'nin de kuruluş tarihi olarak baz aldığı 1883 yılında kurulan Hamidiye Ticaret Mekteb-i Alisi'ne dayanmaktadır. 1915 yılında iki bölüme ayrılarak adı Ticaret Mekteb-i Âlisi olarak değiştirilen okul, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte eğitimine Ticaret Mekteb-i Âlisi adıyla üç bölüm olarak devam etmiştir. 1932 yılında ise tek bölüm altında birleştirilerek Yüksek İktisat ve Ticaret Mektebi adıyla eğitimine devam etmiştir. 1959 yılında 7334 sayılı kanun ile akademiye dönüştürülerek İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi adını almıştır. Akademi 17760 sayılı Resmi Gazetenin 14.maddesi ile birlikte 1982 yılında Marmara Üniversitesi'ne dönüştürülmüştür. Akademiye bağlı olan İşletme, Siyasal Bilimler ve Ticaret Bilimler fakültelerinin Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi altında birleştirilmesine karar verilmiştir. 2012 yılında Siyasal Bilgiler Fakültesi adı altında ayrı bir fakülte kurulmasına karar verilmiş ve fakülte Anadoluhisarı yerleşkesinde faaliyetine devam etmiştir. Sonrasında fakülte, 2022 yılında Göztepe yerleşkesine taşınmıştır. Fakülte 2024 yılından itibaren faaliyetlerine Başıbüyük yerleşkesinde devam edecektir.
Bölümler

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi (%30 İngilizce)
Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler (%100 İngilizce)
Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi (%100 Fransızca) 15 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Uluslararası İlişkiler (%30 İngilizce)
Yerel Yönetimler
Öğrenci kulüpleri

2018-2019 öğretim yılında, Fakülte bünyesinde faaliyetlerini sürdüren 9 öğrenci kulübü aşağıdadır.
Uluslararası İlişkiler Kulübü
Fikir Talimi Kulübü
Marmara Gençlik Akademisi Kulübü
Marmara Political Science Society Kulübü
Marmara Üniversitesi Sosyal Araştırmalar Öğrenci Topluluğu Kulübü
Ombudsmanlık Kulübü
Stratejik Düşünce Topluluğu Kulübü
Şeffaflık Kulübü
Yerel Yönetimler ve Şehir Politikaları Kulübü
Marmara İletişim Toplulukları Kulübü
Marmara Fransızca Kulübü
Ermeni isyanları

I. Dünya Savaşında Ermeni İsyanları, Taşnak, Armenakan, Hınçak Ermeni partilerinin faaliyetleridir. Bu dönemde Osmanlı İmparatorluğu karşısına Ermeni ulusal örgütleri Ermeni milisleri (partizan gerilla müfrezeleri) ile karşı faaliyetler yürütmüş, ayrıca Rus İmparatorluğunda oluşan Ermeni gönüllü birliklerine katılarak Rus Kafkasya Ordusu'na destek vermiştir. 14 Kasım 1922 tarihli New York Times gazetesi, Birinci Dünya Savaşı'nda 200.000 Ermeni'nin İtilaf Devletleri ordularında veya İtilaf Devletleri tarafında savaşan bağımsız birliklerde savaştığını yazdı.
1914-1918 yılları arasında ayaklanmalar sonucunda halklar arasında çıkan çatışmalarda Doğu Anadolu Bölgesi ve Kafkasya'dan 1.200.000 Müslüman göçmen durumuna düşmüş.[kaynak güvenilir mi?] 1.000.000 Kafkasya Müslümanlarından Anadolu'ya gelen 130.000 sivil ölmüştür.[kaynak güvenilir mi?] Yolda salgın hastalık, açlık, sefalet ve Ermeni çeteleri yüzünden kırılanlar tahmini olarak eklendiğinde ölü miktarı 2,5–3 milyon Müslüman Türk arasında değişmektedir.[kaynak güvenilir mi?]
Önceler

Louise Nalbandian'a göre, bütün dünyada, Fransız İhtilali'nden sonra belirginleşen milliyetçilik hareketleri Osmanlı İmparatorluğu'nda etkisini gösterir. Bunun sonucu olarak, önce Sırplar, Rumlar, Araplar ve sonra Arnavutlar kendi millî toplumunu devlet olarak kurmak için hem birbirleriyle hem de Osmanlı Devleti ile fikren ve fiilen çatışmaya girdi. 19. yy.'dan 20. yy.'a geçildiği yıllarda Rumlar Sırplar, Bulgarlar Balkan Savaşları'nın ardından Osmanlı İmparatorluğu'ndan siyasi olarak tamamen ayrıldılar. Müslüman olmayan topluluklardan, fiziki olarak Osmanlı İmparatorluğu'nun Türkiye topraklarına yakın olmaları nedeniyle, yalnızca Ermeniler bu anlamda bağımsız olamadılar. Ermeniler gelişen milliyetçilik hareketlerinin etkisinde bağımsızlıklarını kazanmak için Hınçak ve Taşnak millî teşkilatlarını kurdu. Bu teşkilatların yöntemleri ve amacı önce Müslümanlarla Ermenileri birbirine düşürmek, isyan çıkarmak ve böylece Avrupa devletlerini silahlı müdahaleye zorlayarak, onların müdahalesi ve yardımı ile Doğu Anadolu'da Ermeni Devleti kurmaktı.
Amacı

Osmanlı Devleti Doğu Anadolu'dan başlayarak Kafkaslara uzanan Kafkas Cephesindeki amacı 93 Harbi'nden beri Rusya'nın elinde olan Kars, Ardahan, Artvin ve Batum illerini geri almaktı. Ayrıca Rusları bu cepheye güç transferi yapmak zorunda bırakarak Almanların Doğu Cephesi'ndeki hareketlerini hafifletmek amacı gütmüştü.  Ermeni İsyanları 3. Ordunun bir bölümünü Ruslara karşı kullanmak yerine iç sorunlara ayırmasına ve Rusların bu cephede hareketlerini hafifletmesine yardımcı olmuştur.
Ermeni Ulusal Hareketi, Ermeni devrimci hareketi veya Ermeni ulusal kurtuluş hareketi olarak bilinen Ermeni milliyetçiliğini savunan Ermenilerin tarihte kurulmuş olan Ermeni devletlerinin kapsadığı bölgelerde, bunlar Doğu Anadolu ve Kafkasya'da, yeniden bir Ermeni devleti kurma amacıdır. Osmanlı İmparatorluğu'nda milliyetçilik duygularının yükselişiyle ilk olarak Yunan hareketinden başlayarak diğer grupların katılmasıyla genişlerken, doğuran faktörler açısından Ermeni ulusal hareketi Yunan ulusal hareketine, diğer etnik gruplardan daha benzer şekilde gelişmiştir. Ermeni sorununa Avrupalı güçlerin katılımı Ermeni ulusal kurtuluş ideolojisini Ermeniler arasında bastırılmış haklar fikri üzerinde sağlamış ve Ermeni ulusal kimliğinin dönüşümünü "Ermeni halkının özgürlüğü (freedom)" yönünde etkilemiştir.
I. Dünya Savaşı öncesi Ermeni isyanları

Ayrıca bakınız: Ermeni ulusal hareketi
1780 Zeytun Ermenileri, Osmanlı İmparatorluğu yönetimine karşı ilk silahlı isyanında bulunmuştur.
Armenekan Partisi, 1885 yılında 1880 yılında kurulan Ermeni Yurttaşlar Birliği adlı gizli bir Ermeni derneğinin de kurucusu olan Ermeni Mıgırdiç Portakalyan tarafından Van merkezli olmak üzere kurulmuştur. Bu organizasyon "Kan dökmeden hürriyet elde edilemez" sloganını benimsemiş ve ihtilal yolu ile bağımsız Ermeni devletini kurmayı amaçlamıştır. Zaman içinde öne çıkan Taşnak ve Hınçak Komiteleri bu organizasyondan eleman transferi yapmıştır.
Ermeni Devrimci Federasyonu (Tashnagtsutiun, Taşnaksutyun) Ermeni radikal milliyetçi Ermeni bağımsızlığını sağlamak amacıyla 1890'da kurulan  örgüt. 1894'te Federasyon Diyarbakır'a bağlı Sason'da Osmanlı yönetimine karşı silahlı bir direniş örgütledi. 1895'te aynı amaçla Van kentinde bir ayaklanma düzenlendi. 26 Ağustos 1896'da Papken Süni önderliğinde bir grup fedai İstanbul'da Osmanlı Bankası'nı basarak dünya kamuoyunun ilgisini çekmeyi denediler. Bu olaylar sayesinde daha önceden etkin olan Hınçak ve Armenakan gibi örgütleri kenara iterek Ermeni ulusal hareketinin önderliğini ele geçirdi. 21 Temmuz 1905 Yıldız suikast teşebbüsü II. Abdülhamit'e karşı günü Ermeni sempatizanı Belçikalı Edward Jorris önderliğinde Taşnak örgütü tarafından Cuma selamlığından önce Yıldız Camii önünde düzenlenen suikast girişiminde bulunmuştur.
Güçler

Osmanlı Devleti Doğu Anadolu bölgesiyle sorumlu olan Üçüncü Orduyu bulundurmaktaydı. Kasım ayında Osmanlı devleti savaşa girince Osmanlı Jandarma birimlerinin (yerel güvenlik aygıtı) komutasında el değişimine gitti. Yerel güvenlik birimlerinin yönetim ve kontrolü daha önce Valilerin altında iken askeri yönetime geçti. Bölgede bulunan jandarma birimleri buna Van Jandarma bölümü ve yedek süvari tümeni dahil olmak üzere Üçüncü Ordu ya bağlandı.
Ermeni Ulusal Hareketi veya Ermeni devrimci hareketi ve Ermeni ulusal kurtuluş hareketi nin parçası olan Taşnak, Armenakan, Hınçak altında Ermeni milisleri (çeteleri, fedaileri veya gönüllüleri (Kamavor)) olarak bilinen ailelerinin terk ederek "gerilla birlikleri" oluşturmuşlardır. Bu küçük ve gizli birlikler Osmanlının düzenli ordusuna cephede ve cephe gerisinde yıpratma savaşı taktiği uygulamışlardır. Ayrıca bu dömende Ermeni Gönüllü Tugayları Rus Kafkas Ordusuna destek vermiş (detachment birimleri olarak) ve bu güçler Osmanlı devletine karşı savaşmışlardır.
I. Dünya Savaşı > 1914

1 Kasım'da Osmanlı Devleti Rusya'ya karşı savaşa girmiştir. Ruslar sınırı Bergmann Atağı ile geçti. Rusların bu atağı sadece güney omuzu boyunca Ermeni Gönüllü Tugaylarının etkili olduğunu yerlerde Karaköse ve Doğubayazıt'ı almasıyla bitti. Doğubeyazıt Osmanlının Van ilinin kuzey komşusu idi.
Aralık ayında Rus Çarı 2. Nicholas, Kafkasya Cephesi'ni ziyaret etti. Tiflis'ten Ermeni Ulusal Bürosu başkanı Alexander Khatisyan (1918'de Ermeni devletinin Dışilişkiler Bakanı) ve Ermeni Kilisesi Başına (Patriak) hitaben:
Ermeniler, şanlı Rus Ordusu saflarına girmek için aceleyle tüm ülkelerden, Rus Ordusuna hizmet etmek için geldiler... Bayraklarımızı serbestçe Çanakkale ve Boğaz içinde sallayalım, buranın halkları Ermeni olacaktır. Haydi yeni bir yaşam için diriliş ve Türkiye'de İsa'ya inanan Ermeni halkı...
Aralık, Sarıkamış Harekâtında Ermeni Gönüllü Tugaylarının Rus kuvvetlerinin başarısında onemli etkileri olmuştur. Kıritik zamanlarda Osmanlı cephe hareketlerine meydan okudular: "Osmanlının gecikmesi Sarıkamış etrafında Rus Kafkasya Ordusuna yeterli kuvvet konumlandırmak için zaman kazandırmıştır."
I. Dünya Savaşı > 1914 > İzmit ve Adapazarı olayları

Ana madde: İzmit ve Adapazarı Olayları
Birinci Dünya Savaşı'nda Rus gemilerinin Ereğli'yi topa tutması ile Osmanlı kuvvetlerini zayıflatmak için Ermeni çetecilerin çıkardıkları olaylardır.
Osmanlı Devleti, Balkan Savaşları sonucunda büyük askerî birliklerini kaybetmiş ve mali açıdan ağır bir yük altında kalmıştı. İmparatorluk, bu savaşların üstüne 1914 yılında Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle Karadeniz'de Rus Donanması'nın şiddetli hücumu ile de karşı karşıya gelmiş oldu. 1878'den bu yana Ermeni komitecilerin, gelişen milliyetçi fikirlerinin sonucu olarak, bağımsız Ermenistan Devleti istekleri, bu saldırı ile biraz daha pekişti. American Board misyonerlerinden öğrendikleri silah yapım teknikleri ve Rus yardımı silahlarla Ruslara destek amaçlı olaylar çıkartma kararı aldılar.
I. Dünya Savaşı > 1914 > İzmit ve Adapazarı olayları > Olaylar

Ruslara destek olmak adına bombardımanla birlikte, Ermenilerin şenlikleri de başlamış oldu. Kutsal günleri olmamasına rağmen gruplar halinde kiliselerde ayinler yapmaya, evlerde toplanarak eğlenceler tertip etmeye başladılar.
İstanbul'a çok yakın bir bölgede bu kadar açık ve ayan beyan seyreden bu düşmanlık, hükûmeti arama yapmaya şevketti. Yapılan aramalar sonucunda sadece Adapazarı'nda; yerli ve yabancı yapım yüzlerce fitilli bomba, mavzer ve tabancalar, binlerce cephane ve mühimmat, bomba yapımında kullanılan malzemeler ele geçirildi.
İzmit'te yüzlerce silah, büyük tahrip gücüne sahip olan on-on beş kadar bomba ile patlayıcı maddeler, bol miktarda ateşli silah ve tüfekler ele geçirildi. Arslanbey, Ovacık, Bahçecik gibi Ermeni köylerinde de birçok mavzer, gras marka tüfekler ile tabancalar bulundu.
Büyük Ruhban Okulu'nun bulunduğu Armişe bucağında okul kilisesinin baş rahip odasında çok büyük ve tahrip gücü çok fazla üç-dört bomba ile, dolaplarda çok sayıda silah ve cephane bulundu.
I. Dünya Savaşı > 1914 > İzmit ve Adapazarı olayları > Sonuç

Bu olaylar Kilise ve yabancı devletlerin örgütlü olaylarda nasıl devreye girdiklerini göstermesi açısından önemlidir. Kumkapı, Babıali ve İzmit olaylarının kilisedeki ayinler esnasında başlaması bir tesadüf değildir. İngiltere, Amerika ve Fransa gibi devletlerin American Board yahut Fransız Katolik Kilisesi aracılığıyla yaptığı misyonerlik faaliyetleri, bölgede çıkan olaylardaki etkinliklerini gösterir niteliktedir.[kaynak belirtilmeli]
I. Dünya Savaşı > 1915 > Yozgat Olayları

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  | Bu maddede belli bir etnik grubun bakış açısının ağırlıkta olduğu bir tür sistemik yanlılık sorununun bulunduğu düşünülmektedir. Maddenin evrenselleştirilmesi ve uygun hâle getirilmesi için lütfen tartışmaya katılınız. Şablonu maddeden çıkarmadan önce şablonun yardım sayfasını lütfen inceleyiniz. |  |
I. Dünya Savaşı > 1915 > Yozgat Olayları > Olayların gelişimi

Yozgat ili, Ermeni nüfus açısından Anadolu toprakları içerisinde en yüksek nüfuslu bölge idi. Seferberliğin ilanından sonra Kilise ve Misyoner okullarının Ermeni halka, büyük devletlerin özellikle de Rusya'nın yardıma geleceğini ve onları bağımsızlığa kavuşturacaklarına dair yaptıkları telkinler sonucunda birçok olaylar yaşandı.
I. Dünya Savaşı > 1915 > Yozgat Olayları > Merkezdeki ayaklanma

Boğazlıyan'ın Orih adlı Ermeni köyünün Ermenileri, Akdağ merkezi Çayırşeyhi köyünün üç yerine dinamit yerleştirmişler ve bu dinamitlerden birinin infilak etmesi sonucu küçük yaştaki bir çocuk ağır yaralanmıştı. Bu olay üzerine yapılan aramada Orih, Menteşe ve İğdeli Ermeni köylerinde birkaç bomba, dinamit, 27 adet gra ve martin tüfeğiyle birçok silah ve cephane bulunmuştur.
Yine aynı bölgede asker almak için köylere çıkan jandarma kumandanı ile emrindeki müfrezenin yolu kesilerek ateş açıldı. Boğazlıyanlı Mihran ve Ohanis adındaki iki kardeşin evinde silahlar bulundu. Gevançlı köyünden Katip Matyes'in evinde tüm parçaları ile birlikte dinamit bulundu.
I. Dünya Savaşı > 1915 > Yozgat Olayları > Boğazlıyan ayaklanması

Yozgat'ın Boğazlıyan ilçesine bağlı Çakmak köyü ile Yazbir dağında dolaşan yetmiş kişilik silahlı Ermeni çetesi ile Ankara'nın Bala, Haymana hudutlarındaki Yeknam ormanlarında silahlı ve sayıca fazla Ermeni çeteleri tarafından yönetilen  ve birkaç kola ayrılmış üç yüz kadar silahlı Ermeni görüldü.
Yozgat'ın Kumkuyu köyünde saklanmış üç yüz kadar silahlı Ermeni çetesi, 2 Eylül 1915 günü çevredeki Türk köylerini ateşe verdiler. Özel olarak inşa edilmiş siperlerden, mazgal deliklerinden asker ve jandarmalar üzerine ateş açtılar. Çat-Kebir köyü ormanına sığınmış sekiz yüze yakın silahlı Ermeni, orman içindeki Akdağ geçidinde, hazırladıkları siperlerden asker, jandarma ve ahaliye karşı taarruz ettiler. Günlerce süren çatışmalardan sonra bu grup Kızılcaova'ya doğru kaçtılar.
I. Dünya Savaşı > 1915 > Yozgat Olayları > Sonuç

Bu olaylar dışında Yozgat ve Boğazlıyan'da tehcir gerçekleşene kadar birçok irili ufaklı olaylar yaşanmıştır. Merzifon Amerikan Koleji, Ermeni Kilisesi ve Ermeni komitelerinin çalışmaları Birinci Dünya Savaşı sonuna kadar devam etmiştir. Ayrıca bu süreçte suçlu bulunan Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey'de Divan-ı Harbi Örfi'de yargılanmış ve idam edilmiştir.
I. Dünya Savaşı > 1915 > Mayıs - Ağustos

Şehir ve kalenin anahtarları Ermeniler tarafından kendisine sunuldu. Rus Çarı, 18 Mayıs'ta Van'ın Rus ve Ermenilerin güçlerinin kontrolünde olmasından dolayı "Van halkına fedakarlıkları dolayısıyla teşekkür ettiğini" ve Rus İçişleri Bakanı Sazanof ise "Bu başarıda bölge halkına teşekkür" eden beyannamesi yayınlanmıştır. Ermeni gazeteleri ve bazı batılı gazeteler; Osmanlı ya karşı başarılarını büyük bir sevinçle manşetlerine çıkarmışlardır. Bu hükûmetin başına Van Valisi olarak Aram Manukyan atandı. Van ili elinde tutan Rusya, karşı savaşa bu derece parlak bir biçimde katılmış olan Ermeni unsurunu memnun etmek için Aram Manukyan Van işyanının başından beri silaha sarılmış ve bu grupların başına olan yeni kurulan yönetime vali yaptı. General Yudeniç daha önce kurulan Ermeni geçici hükûmetini Rusya adına onadı. Van güvene alınca General Yudeniç mücadeleye yaz boyunca Van Gölü'nün batısında devam etti.
| 3>  Ordunun Haziran itibarı ile  Van isyanına ayırdığı birimler |
| --- | --- |
Van Jandarma Bölüğü: 2.500
36. Bölük: 5.400
1. Öncül Güç: 7.500
Bağdat Tümeni: 560
Toplam: 15.960
3. Ordu'nun Haziran itibarı ile Van isyanına ayırdığı birimler 15,960. 3. Ordu bu yılın sonbaharında 60.000 askeri var. Van İsyanı Osmanlının bu cephede Ruslar ilerlerken güçlerinin %25 bağlamıştır.
Musa Dağ İsyanı, İskenderun Bölgesi Samandağ Bucağına bağlı yedi Ermeni köyü halkı Musa Dağı'nda toplanmış durumdayken yollar kontrol altına alındığı halde İskenderun kıyılarında bulunan bir Fransız harp gemisinin Ermeni milisleri ve diğerlerini gemiye aldıkları olay.
27 Mayıs tarihinde "Tehcir Kanunu" olarak bilinen asıl adı "Savaş zamanında hükümet uygulamalarına karşı gelenler için asker tarafından uygulanacak önlemler hakkında geçici kanun" kabul edilmiştir. Erzurum, Van ve Bitlis vilayetlerinde bulunan Ermenilerin, Musul'un güney kısmı, Zor ve Urfa sancağına; Adana, Halep, Maraş civarında bulunan Ermeniler ise Suriye'nin doğu kısmı ile Halep'in doğu ve güneydoğusuna nakledilmesi planlanmıştır.
6 Haziran'da Arapkir Ermenileri tehcir edildiler. Fırat kıyısında Arapkir'den çıkan kervanlar kurşunlandılar. 7 Haziran'da Erzincan ve Akn şehirlerinde, 10 Haziran'da Mardin şehrinde, 11 Haziran'da Hotoçur şehrinde, 14 Haziran'da Erzurum'da tehcir başladı.
15 Haziran'da Şebinkarahisar İsyanı Sivaslı Murat (Hamparsum Boyacıyan) adında bir Ermeni çete reisi, 500 kadar adamıyla Şebinkarahisar'ı basmış, Kafkas Cephesi'nin ana ikmal yolu buradan geçtiği için Osmanlı ordusunun ikmal ve geri hizmetleri aksayacak, Rus ordusunun ileri harekâtı kolaylaşacaktı. Hızla şehirdekilerin çoğunu dışarı sürdüler ve şehri Osmanlı askerlerine karşı kale yaptılar. Birkaç Müslüman öldürüldü. Ancak, Osmanlı birlikleri kaleye saldırdı. Müslüman köylüler silahlanarak Şebinkârahisar yakınlarındaki kırsalda Ermeni milislerini öldürdü.
22 Haziran'da Kayseri'de, 26 Haziran'da Harput, Trabzon, Merzifon ve Samsun'da, 24 Haziran'da Şebinkârahisar'da tehcir başladı.
I. Dünya Savaşı > 1918

30 Mart'ta başlayan Mart Olayları'nda Ermeni Devrimci Federasyonu kuvvetleri çatışmalar sırasında Azeri sivillere yönelik katliam rapor edilmiş, Azeri ve diğer Müslüman halk mensuplarından 3.000 ila 12.000 kişinin öldürüldüğü aktarılmıştır.
25 Nisan 1918 tarihinde Kars'ın Subatan köyünde Ermenilerin Türklere karşı yaptığı iddia edilen saldırılarda 550'nin üzerinde kişinin ölmüştür.
Sonrası > Nemesis Harekâtı

Ana madde: Nemesis Harekâtı
1920'de Ermeni Devrimci Federasyonu gizli bir operasyon planlayarak bir suikast grubu oluşturmuştur. Plan ve operasyonu yürütme ile görevlendirilen Shahan Natalie ve Soghomon Tehlirian'dır. Soğomon Tehliryan 24 Nisan 1915 tarihinde Dahiliye Nezareti'nce, o zaman Dahiliye Nazırı olan Mehmed Talat Paşa'nın Ermeni Komite merkezlerinin kapatılması ve elebaşılarının tutuklanması kararında tutuklananlar arasındadır.[kaynak belirtilmeli] Bu birim 1920-1922 yıllarında aralarında Azerbaycan ve Osmanlı Ermenilerinden Osmanlılar yanında olan siyasi ve askeri kişileri öldürdü. Soghomon Tehlirian 1921 yılında Mehmed Talat Paşa'yı öldürecektir.
Sonrası > Kültürel

Iğdır Soykırım Anıtı ve Müzesi 1915-1920 tarihleri arasında Ermeni çetelerin Türklere karşı uyguladığı saldırıları, soykırım iddiasını sembolize etmektedir ve ilgili belgeler bulundurulmaktadır. Her ay 4000 civarında ziyaretçi müzeyi gezmektedir.