stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Türk Kızılay
Projeler > Vekaleten Adak

Kişilerin adadığı adakların, adak vekaleti vererek Kızılay sayesinde ihtiyaç sahibi ailelere ulaştırıldığı proje.
Projeler > Mobil Mutfak Bağışı

Yardıma muhtaç insanların beslenme ihtiyacı Kızılay mobil mutfakları sayesinde karşılanmaktadır. Kurulan mobil mutfaklar ile sağlıklı ve hijyenik ortamda pişirilen yemekler yardıma muhtaç insanlara dağıtılmaktadır.
Projeler > Acil Afet Çadırı Bağışı

Afet durumlarında yeterli çadır sayısını sağlamak amacıyla nakdi yardım alınan projedir.
Projeler > Tekerlekli Sandalye Bağışı

Proje kapsamında, 2022 sayılı kanun uyarınca ihtiyaç sahibi olduğu tespit edilen, vücut fonksiyonlarının yüzde 70 ve üzeri engelli olduğunu devlet hastaneleri tarafından düzenlenen raporlar neticesinde belgeleyebilen ihtiyaç sahipleri, Kızılaydan tekerlekli sandalye yardımı alabilmektedirler.
Projeler > Sevgi Bohçası

Bu proje ile, maddi durumu yetersiz ailelere doğum sonrasında destek olunmakta, yeni doğan bebeklerin ve annelerinin temel ihtiyaçları karşılanmaktadır.
Projeler > Özel Eğitim Sınıfları Şartlı Bağışları

Özel Eğitim Sınıflarının Tefrişatı Projesi, özel eğitime ihtiyacı olan çocukların eğitimlerine katkıda bulunmaktadır.
Projeler > Suriye'ye İnsani Yardım

Yardıma muhtaç Suriye vatandaşlarının temel ihtiyaçlarının karşılandığı projedir.
Projeler > Kızılay İyilik Koşusu

Kızılay bünyesinde devam eden projelere kaynak yaratmak amacıyla düzenlenen yardımseverlik koşusu etkinliğidir.
Projeler > Toplum Merkezleri

Türk Kızılay, Türkiye genelinde topluluklar arasındaki uyumu ve refahı artırmak amacıyla toplum merkezleri kurmuştur. Toplum merkezleri Türkiye genelinde birçok şehirde hizmet vermektedir. Bu merkezler, faydalanıcı bireylere psiko-sosyal destek, eğitim, koruma ve geçim kaynakları gibi çeşitli hizmetler sunmaktadır.
Tartışmalar

Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı Başkentgaz şirketinin Türk Kızılay aracılığıyla Ensar Vakfına 2017 yılında 8 milyon dolar koşullu bağış yaptığı ortaya çıktı. Bu bağış, Kızılayın koşullu bağış yönteminin toplumda tartışılmasına yol açtı.
6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan Gaziantep-Kahramanmaraş depremlerinden sonra, Kızılayın bölgeye ancak 3. günde yardım ulaştırması büyük tepki topladı. Kızılayın ortaklığında olan Kızılay Çadır ve Tekstil A.Ş ile görüşme gerçekleştirdiklerini duyuran sivil toplum kuruluşu Ahbap Derneği yetkilileri, ellerinde 2050 adet olduğunu öğrendikleri çadırların sözleşmesini yaparak 46 milyon TL karşılığında satın aldı. Kızılayın depremzedelere ücretsiz ve hızlı bir biçimde ulaştırması gereken çadırların 3. günden sonra hâlâ depoda durması ve bunları satması, iletişim ortamlarında büyük tepkiyle karşılandı. Yönetim Kurulu Başkanı Kerem Kınık, satışın kendisinden habersiz gerçekleştiğini belirterek çadırların paralarının Ahbap Derneğine geri ödeneceğini söyledi.
Hilâl-i Ahmer Cemiyeti Arması; "Vatana muhabbet, yaralılara muavenet"
Hilâl-i Ahmer Cemiyeti Gümüş Madalyası 1916/1917
Türk Kızılay bayrağı
Genç Kızılay logosu
Kırmızı Yelek Gönüllülük Ödülleri 2023
Bir Türk Kızılay çalışanı
Hasandede, Kırıkkale

| Hasandede |
| --- | --- |
Köy

 Kırıkkale'nin Türkiye'deki konumu
HasandedeHasandede'nin Kırıkkale'deki konumu
Ülke:  Türkiye
İl: Kırıkkale
İlçe: Merkez
Coğrafi bölge: İç Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Yüzölçümü
 • Toplam: 31,6 km²
Rakım: 830 m
Nüfus (2020)
 • Toplam: 1.034
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0318
İl plaka kodu: 71
Posta kodu: 71010
Hasandede, Kırıkkale ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe

Köyün adı, 1925 yılı kayıtlarında da Hasandede, 1946 yılı kayıtlarında ise Doğanay olarak geçmektedir. 20 Ağustos 1971'de belediye statüsü alarak beldeye dönüşen köyün belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.
Coğrafya

Köy; Kırıkkale il merkezine 12 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıllara göre köy nüfus verileri |
| --- | --- |
2020: 1.034
2019: 1.077
2018: 1.101
2017: 1.113
2016: 1.162
2015: 1.196
2014: 1.246
2013: 1.355
2012: 1.394
2011: 1.520
2010: 1.615
2009: 1.746
2008: 1.965
2007: 1.673
2000: 3.514
1990: 5.998
1985: 3.895
1980: 2.859
1975: 2.137
1970: 2.191
1965: 1.959
1960: 1.607
1955: 1.648
1950: 1.399
1945: 1.272
1940: 1.183
1935: 1.412
Yönetim > Belediye başkanlığı

| Seçildiği yıl | Belediye başkanları |
| --- | --- |
2009: Malik Ejder Coşkun (ÖDP)
2004: Malik Ejder Coşkun (SHP)
1999: Turgut Özcan (CHP)
1994: Malik Ejder Coşkun (SHP)
1989: Malik Ejder Coşkun (SHP)
1984: Malik Ejder Coşkun (HP)
1977: Halil İbrahim Aydoğdu (CHP)
1973: Üssük Mertoğlu (AP)
1972: Üssük Mertoğlu (AP)
Antilop Kanyonu

| Antilop Kayonu |
| --- | --- |


Yerli adı: Tsé bighánílíní
Coğrafya
Ülke(ler): ABD
Bölge(ler): Arizona
Şehir(ler): Page
Koordinatlar: 36°51′28″N 111°22′20″W﻿ / ﻿36.85778°K 111.37222°B﻿ / 36.85778; -111.37222
Konum haritası

Wikimedia Commons
Antilop Kanyonu, ABD'nin güneybatısındaki en çok ziyaret edilen ve en çok resmi çekilen kanyonudur. Antilop Kanyonu, erozyon sonucu oluşmuş olup Arizona'da bulunmaktadır.
Antilop Kanyonu'nun Navajo dilindeki adı "Tse' bighanilini" dir ve "suyun taşların arasından aktığı yer" anlamına gelir.
Antilop Kanyonu 2007
Antilop Kanyonu'nun içerisi
Antilop Kanyonu'nun içinden bir başka resim
Bu resme bakarak kanyonun ne kadar büyük olduğunu anlayabilirsiniz.
| --- | --- |
Otorite kontrolü :  LCCN: sh2010006892  NLI: 987007570196705171
Be Tartib Ya Bedun-e Tartib

| --- | --- |
Yönetmen: Abbas Kiyarüstemi
Senarist: Abbas Kiyarüstemi
Yapım yılı: 1981, İran
Süre: 15 dakika
Dil: Farsça
Be Tartib Ya Bedun-e Tartib (İngilizce: Orderly or Disorderly ya da Regularly or Irregularly), 1980 İran yapımı Abbas Kiyarüstemi kısa filmidir. Süresi, 15 dakikadır.
Andrew Wilson (1896 doğumlu futbolcu)

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Tam adı:  Andrew Nesbit Wilson
Doğum tarihi:  14 Şubat 1896(1896-02-14)
Doğum yeri:  Newmains, Lanarkshire, İskoçya
Ölüm tarihi:  15 Ekim 1973 (77 yaşında)
Ölüm yeri:  Putney, Londra, İngiltere
Boyu:  1.74 m
Mevkii:  Forvet arkası
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
|  |  Cambuslang Rangers |   |   |
| 1914–1919 |  Middlesbrough |  9 |  (5) |
| 1917–1918 |  → Hamilton Academical (misafir) |  4 |  (5) |
| 1918 |  → Leeds City (misafir) |   |   |
| 1918–1919 |  → Heart of Midlothian (misafir) |  33 |  (32) |
| 1919–1921 |  Dunfermline Athletic |   |   |
| 1921–1923 |  Middlesbrough |  77 |  (51) |
| 1923–1931 |  Chelsea |  238 |  (59) |
| 1931–1932 |  Queens Park Rangers |  20 |  (3) |
| 1932–1934 |  Sporting Club Nîmois |   |   |
Millî takım kariyeri
| 1919 |   İskoçya (savaş zamanı) |  2 |  (4) |
| 1920–1923 |   İskoçya |  12 |  (13) |
Teknik direktörlük kariyeri
1934–1937:  Walsall
1946–1947:  Gravesend & Northfleet
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir.
Andrew Nesbit Wilson (14 Şubat 1896 - 15 Ekim 1973), İskoç futbolcuydu.
Kariyeri boyunca Middlesbrough, Heart of Midlothian, Dunfermline Athletic, Chelsea, Queens Park Rangers, Sporting Club Nîmois'da forma giydi. Ayrıca İskoçya millî takımında oynamıştır.
Amber Midthunder

| Amber Midthunder |
| --- | --- |
Midthunder, 2024
Doğum: 26 Nisan 1997 (27 yaşında) Shiprock, New Mexico, ABD
Meslek: Aktris
Etkin yıllar: 2001-günümüz

Amber Midthunder (d. 26 Nisan 1997), Amerikalı aktris. FX dizisi Legion ve The CW dizisi Roswell, New Mexico'daki düzenli rollerinin yanı sıra Longmire, Banshee ve Reservation Dogs dizilerindeki rolleriyle tanınmaktadır. Predatorserisinin beşinci bölümü olan Prey filminde Naru rolünde oynadı.
Televizyon

| Yıl | Başlık | Rol | Notlar | Ref(s) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2012–2014 | Longmire | Lilly Stillwater | Bölüm: "Pilot", "Miss Cheyenne" |  |
| 2014 | Banshee | Lana Cleary | Bölüm: "The Warrior Class", "Bloodlines" | [kaynak belirtilmeli] |
| 2015 | Dig | Starlet | Bölüm: "Emma Wilson's Father" | [kaynak belirtilmeli] |
| 2016 | The Originals | Kayla | Bölüm: "Alone with Everybody" | [kaynak belirtilmeli] |
| 2017–2019 | Legion | Kerry Loudermilk | Başrol |  |
| 2018 | Misadventures of Psyche & Me, TheThe Misadventures of Psyche & Me | Lizzie | Television mini dizisi | [kaynak belirtilmeli] |
| 2019–2022 | Roswell, New Mexico | Rosa Ortecho | Recurring role (season 1); main role (seasons 2–4) |  |
| 2021 | Long Gone Gulch | BW | Voice role |  |
| 2022 | Reservation Dogs | MissM8tri@rch | Bölüm: "Decolonativization" |  |
| 2024 | Avatar: The Last Airbender | Princess Yue | recurring role |  |
Esra Eron

| Esra Eron |
| --- | --- |
Doğum: 1980 (44-45 yaşında) İzmir, Türkiye
Milliyet:  Türkiye
Meslek: Oyuncu, manken

Esra Eron (d.1980, İzmir), sunucu ve mankendir. 2002 Miss Turkey Güzellik yarışmasında üçüncü olan Eron, aynı yıl düzenlenen Miss Europe yarışmasında da üçüncü oldu. Eron, 1.78 boyunda ve 56 kilo ve 89-61-93 vücut ölçülerine sahiptir. Türkçenin yanı sıra İngilizce ve Fransızca da bilmektedir.
Filmografisi

Sürprizimiz Var - (Sunucu) - 2021
Hekimoğlu - (Alya) - 2019-2021
Kiralık Aşk - (Feryal Tümen) - 2015
Hırsız Var! - (Begüm) - 2004
Çatıdaki Kız - 2002
Yarışma

2021: 1 Başka Güzel
Altin Zeqiri

| Kişisel bilgileri |
| --- | --- | --- | --- |
Doğum tarihi:  18 Temmuz 2000 (24 yaşında)
Doğum yeri:  Espoo, Finlandiya
Boyu:  1,85 m (6 ft 1 in)
Mevkii:  Forvet
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Çaykur Rizespor
Numarası:  77
Altyapı kariyeri
:  EBK
-2016:  FC Honka
2016-2018:  FC Espoo
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2017-2019 |  FC Espoo |  30 |  (11) |
| 2019-2023 |  FC Lahti |  87 |  (18) |
| 2023- |  Çaykur Rizespor |  47 |  (5) |
| Toplam |   |  164 |  (34) |
Millî takım kariyeri
| 2021-2022 |   Kosova U-21 |  11 |  (0) |
| 2023- |   Kosova |  3 |  (1) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 29 Ocak 2025 (2025-01-29) 
Altin Zeqiri (d. 18 Temmuz 2000), Kosovalı profesyonel futbolcudur. forvet mevkiinde görev almaktadır. Süper Lig ekibi Çaykur Rizespor'da forma giymektedir.
Millî takım golleri

| No | Tarih | Yer | Maç sayısı | Rakip | Skor | Sonuç | Maç türü |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | 12 Ekim 2023 | Ulusal Stadyum (Andorra), Andorra la Vella, Andorra | 1. |  Andorra | 3–0 | 3–0 | 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri |
Angela Álvarez

| Angela Álvarez |
| --- | --- |

Genel bilgiler
Doğum: 13 Haziran 1927(1927-06-13) Camagüey, Küba
Ölüm: 06 Aralık 2024 (97 yaşında) Baton Rouge, Louisiana, ABD
Tarzlar: Latin Dans Müziği
Meslekler: Şarkıcı
Çalgılar: Vokal, gitar
Etkin yıllar: 1962-2024
İlişkili hareketler: Carlos José Álvarez
Eş: Orlando Álvarez (e.? ;ö.1977)
Çocukları: 4

Angela Álvarez (13 Haziran 1927 – 6 Aralık 2024), Kübalı-Amerikalı şarkıcı.
Hayatı

Álvarez, 13 Haziran 1927'de Camagüey, Küba'da doğdu. 1962'de başladığı müzik kariyerini 2024 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. 1965'te ailesiyle beraber ABD'ye yerleşti. 2022'de "En İyi Çıkış Yapan Sanatçı" dalında Latin Grammy Ödülü'nü kazanan en yaşlı sanatçılardan birisi olarak bilinmektedir. Seslendirdiği parçalardan oluşan müzik albümleri film müziği bestecisi ve yapımcı olan torunu Carlos José Álvarez'in himayesinde piyasaya sürüldü. Aynı zamanda Andy Garcia'nın başrolde olduğu 2022 yapımı Father of the Bride adlı filmde memleketi Küba'ya ait sevilen "Quiéreme mucho" adlı bir müzik çalışmasını seslendirdi.
1977'de kaybettiği eşi Orlando Álvarez'den dört çocuk sahibi olan Álvarez, 6 Aralık 2024'te Baton Rouge, Louisiana'daki aile evinde doğal nedenlerden 97 yaşında ölmüştür.
Yakakaya, Kızılcahamam

| Yakakaya |
| --- | --- |
Mahalle
Mahallenin haritadaki yeri
 Ankara
Koordinatlar: 40°24′N 32°30′E﻿ / ﻿40.4°K 32.5°D﻿ / 40.4; 32.5
Ülke:  Türkiye
İl: Ankara
İlçe: Kızılcahamam
Coğrafi bölge: İç Anadolu Bölgesi
İdare
 • Yönetici: Muhtar İhtiyar heyeti
Nüfus (2023): 82
Zaman dilimi: UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu: 0312
İl plaka kodu: 06
Posta kodu: 06890
İstatistiki bölge: Ankara alt bölgesi 
Seçim çevresi: Ankara (2. Seçim Bölgesi) 
Yakakaya, Ankara ilinin Kızılcahamam ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe

Köy, adını doğal görünümünden kayalar ile çevrili olmasından aldığı tahmin ediliyor. Bir tahmine  göre de Oğuz Türklerinin "Kayı boyundan"gelmeleri,yamalık ve yaka bir yere yerleşmelerinden "Yakakayı" ismi zamanla söyleniş kolaylığından dolayı Yakakaya olma ihtimali vardır, Anadoluda Yakakayı isimli çok köy vardır. Çünkü Kayı ve kaya aynı anlama gelmektedir. Sağlam, pek ve kuvvetli anlamlarına gelir.
Coğrafya

Ankara iline Tem Otobanından 89 km, Kızılcahamam ilçesine 41 km uzaklıktadır.
Nüfus

| Yıl | Değişim | Nüfus | Tespit Yöntemi |
| --- | --- | --- | --- |
| 2013 |  | 36 | ADNKS |
| 2014 |  6% | 34 | ADNKS |
| 2015 |  21% | 41 | ADNKS |
| 2016 |  2% | 40 | ADNKS |
| 2017 |  3% | 39 | ADNKS |
| 2018 |  279% | 148 | ADNKS |
| 2019 |  32% | 100 | ADNKS |
| 2020 |  11% | 89 | ADNKS |
| 2021 |  12% | 78 | ADNKS |
| 2022 |  8% | 72 | ADNKS |
| 2023 |  14% | 82 | ADNKS |
American Hockey League

| --- | --- |
American Hockey League logosu
Spor: Buz hokeyi
Ülke:  ABD  Kanada
Kuruluş: 1936
İlk sezon: 1936-37
Takım sayısı: 32
Konferanslar: 2
En başarılı takım: Hershey Bears (13 kez)
Son şampiyon: Hershey Bears (2023-24)
Resmî site: theal.com
Üst lig: National Hockey League
Alt lig: ECHL
 2024-25 American Hockey League
American Hockey League (AHL) ("Amerikan Hokey Ligi"), Kuzey Amerika'da ikinci seviye bir profesyonel erkekler buz hokeyi ligidir. 1936 yılında kurulmuş olup National Hockey League'in bir gelişim ligi olarak hizmet vermektedir. Günümüzde ABD ve Kanada'dan 32 takım oynamaktadır.
AHL, bir takımın kadrosunda herhangi bir maç sırasında yer alacak deneyimli profesyonel oyuncu sayısını sınırlandırmakta olup yalnızca beş adet profesyonel seviyede 260'tan fazla maç oynamış oyuncu bulunabilmektedir. Ligin kuralları genç oyuncuların gelişim sürecini desteklemektedir. Ligdeki çoğu takım aynı zamanda NHL'in farm takımıdır.
Calder Kupası, her yıl, her sezonun sonunda ligin play-off şampiyonuna verilmektedir. Adını NHL'nin ilk başkanı olan Frank Calder'dan almıştır.
André Frédéric Cournand

| André Frédéric Cournand |
| --- | --- |

Doğum: 24 Eylül 1895(1895-09-24) Paris, Fransa
Ölüm: 19 Şubat 1988 (92 yaşında) Great Barrington, Massachusetts, ABD
Milliyet: Fransa, ABD
Mezun olduğu okul(lar): Paris Üniversitesi
Tanınma nedeni: Kalp kateterizasyonu
Ödüller: Albert Lasker Temel Tıbbi Araştırma Ödülü (1949) Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü (1956)

Kariyeri
Dalı: Fizyoloji
Çalıştığı kurumlar: Columbia Üniversitesi
 

André Frédéric Cournand (d. 24 Eylül 1895, Paris, Fransa - ö. 19 Şubat 1988, Great Barrington, Berkshire County, Massachusetts, ABD), Fransız asıllı Amerikalı tabip.
Kariyeri

1956 yılında Courand, Alman bilim insanı Werner Forßmann ve şefi Dickinson Woodruff Richards ile beraber kan dolaşım sisteminin patolojik değişimine karşı keşfettikleri kalp kateterizasyonu için Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülünü aldılar.
Anderson Duarte

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
Kişisel bilgileri
Tam adı:  Anderson Nathael Duarte da Silva
Doğum tarihi:  23 Mart 2004 (20 yaşında)
Doğum yeri:  Tacuarembó, Uruguay
Boyu:  1,69 m (5 ft 6+1⁄2 in)
Mevkii:  Forvet
Kulüp bilgileri
Kulübü:  Mazatlán FC
Numarası:  9
Altyapı kariyeri
:  Defensor Sporting
Profesyonel kariyeri*
| Yıllar |  Takım |  Maç |  (Gol) |
| 2021-2024 |  Defensor Sporting |  62 |  (14) |
| 2024- |  Toluca |  7 |  (1) |
| 2025- |  → Mazatlán FC (kiralık) |  3 |  (0) |
| Toplam |   |  72 |  (15) |
Millî takım kariyeri
| 2018-2019 |   Uruguay U-15 |  30 |  (10) |
| 2021-2023 |   Uruguay U-20 |  26 |  (8) |
| 2024 |   Uruguay U-23 |  4 |  (0) |
| Toplam |   |  60 |  (18) |
 * Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. Güncelleme: 7 Şubat 2025 (2025-02-07) 
Anderson Duarte (d. 23 Mart 2004), Uruguaylı profesyonel futbolcudur. forvet mevkiinde görev almaktadır. Liga MX ekiplerinden Mazatlán FC'de forma giymektedir.
Başarıları > Defensor Sporting

Uruguay Kupası: 2022, 2023
Başarıları > Uruguay U20

FIFA 20 Yaş Altı Dünya Kupası: 2023
Gönül Hırsızı (şarkı)

"Gönül Hırsızı", Türk halk müziği sanatçısı Güler Duman ve Ali Yalçın'ın birlikte yayınladıkları tekli. 25 Nisan 2023 tarihinde Dinamik Müzik tarafından single olarak yayımlandı. "Gönül Hırsızı" adlı parçanın söz ve müziği Ali Yalçın'a aittir.
Dinamik Müzik tarafından yayınlanan parçanın müzik yönetmenliğini ve mixlerini Dursun Bilgin yaptı. Erdem Kotan'ın düzenlemelerini yaptığı parçada bağlamada da yer aldı. Kavalda Serkan Yıldırım, gitarda Emre Ay, bas gitarda Burak Demir ve perküsyonda Ömer Arslan yer aldı. Mastering'lerini Ercan Yazıcı'nın yaptığı parçanın klibinin yönetmenliğini Özcan İşbil üstlendi.
Şarkı listesi > Dijital indirme

"Gönül Hırsızı" - 4:29
İdil Biret

| İdil Biret |
| --- | --- |
İdil Biret, 2012
Genel bilgiler
Doğum: 21 Kasım 1941 (83 yaşında) Ankara, Türkiye
Meslekler: Müzisyen
Çalgılar: Piyano  • Keman
Etkin yıllar: 1943-günümüz
Resmî site: idilbiret.eu

İdil Biret, (d. 21 Kasım 1941, Ankara), Türk piyano sanatçısı.
Kendisi ve Suna Kan için özel olarak çıkarla Harika Çocuklar Yasası ile Paris Konservatuvarı'nda öğrenim gördü; ardından 20. asrın en büyük piyanistlerinden Alfred Cortot ve Wilhelm Kempff ile çalıştı. 16 yaşından itibaren çeşitli dünya sahnelerinde ikibine yakın konser verdi. ABD ve Avrupa'da 80 plak kaydeden sanatçının kayıtları pek çok ödül almış olup ABD, Avrupa ve Uzak Doğu'da büyük bir dinleyici kitlesine ulaşmıştır.
Yaşamı > Çocukluğu ve müzik eğitimi

1941 yılında Ankara'da doğdu. Annesi Leman Biret, babası Münir Biret'tir. Dayısı müzikolog Mahmut Ragıp Gazimihal'di. Müziğe ilgisi iki yaşında başladı. Dört yaşında Bach'ın prelüdlerini çalmaya başladı. İlk derslerini Mithat Fenmen'den aldı.
1948 yılında, henüz yedi yaşındayken, ikinci cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Biret'in yurt dışında eğitiminin gereksinimlerinin karşılanması için TBMM'ye bir teklif sundu. Bu teklif sonucunda İdil Biret için özel olarak çıkartılan kanun, "Harika Çocuklar Yasası" olarak bilinir. Bu kanun çerçevesinde eğitimi için ailesiyle birlikte Paris Konservatuvarı'na gönderilen Biret, burada 20. yüzyılın önemli pedagoglarından Nadia Boulanger ile çalıştı.
Sekiz yaşında Paris Radyosu'nda ilk konserini verdi. Fransız piyanist Alfred Cortot'dan dersler aldı. İdil Biret'ten ömrü boyunca "en değerli öğrencim" olarak söz eden hocası Alman piyanist Wilhelm Kempff, onunla müzikal ilişkisini hayat boyu sürdürdü.
Biret, 11 yaşındayken Wilhelm Kempff ile Mozart'ın İki Piyano İçin Konçertosu 'nu Paris Champs-Elysees Tiyatrosu'nda çaldı. Zaman zaman Kempff'in Positano'da verdiği usta sınıflara katıldı. Kempff'in 90. yaşı için düzenlenen konserde çaldı. 15 yaşında iken Paris Ulusal Konservatuvarı'nı yüksek piyano, eşlikçilik ve oda müziği dallarında birinci olarak bitirdi.
Yaşamı > Sanat yaşamı

İdil Biret, 16 yaşından itibaren çeşitli dünya sahnelerinde yer aldı. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ilk konserini 22 yaşında, Rachmaninoff’un Üçüncü Piyano Konçertosu’nu çalarak Erich Leinsdorf yönetimindeki Boston Filharmoni Orkestrası ile gerçekleştirdi.
İlk Rusya turnesini piyanist Emil Gilels'in çağrısı üzerine yaptı ve bu ülkede büyük başarı kazandı.[ne zaman?] Yıllar içinde bu ülkede yüze yakın konser verdi. Biret beş kıtayı kapsayan konserlerinde Atzmon, Copland, Kempe, Keilberth, Sargent, Monteux, Fournat, Leinsdorf, Pritchard, Scherchen, Rozhdestvensky, Mackerras gibi ünlü şeflerle çaldı; Montreal, Berlin, Montpellier, Nohant, Royan, Dubrovnik, Atina, Ankara ve İstanbul festivallerine katıldı. Dünyanın hemen her yerinde Boston Senfoni Orkestrası, Fransa Ulusal Orkesttarsı, Orchestre Suisse Romande, Londra Senfoni, Leningrad Filarmonik, Leipzig Gewandhaus, Dresden Staatcapelle, Tokyo Filarmonik, Sydney Senfoni ve Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası eşliğinde konserler verdi.
Kraliçe Elisabeth (Belçika), Van Cliburn (ABD), Busoni (İtalya), Liszt (Almanya) gibi birçok uluslararası piyano yarışmasında jüri üyeliği yapan İdil Biret'in aldığı ödüller arasında "Lili-Boulanger" (Boston), "Harriet Cohen/Dinu Lipatti" (Londra), Polonya hükûmetinin "kültür liyâkat" ve Fransız hükûmetinin "Chevalier de I'Ordre National de Merite" nişanları da bulunmaktadır. İdil Biret, 1971 yılından beri devlet sanatçısıdır.
Stüdyo kayıtları

Biret'in sanatını icra ettiği plak ve CD'lerin sayısı 80'i aşmıştır. Biret'in 60 ile 70'ler de Atlantik ve Finnadar için yaptığı kayıtlar romantik repertuvardan çağdaş bestecilere uzanan bir yelpazededir. Sanatçı 1980'lerde plak tarihinde ilk kez Beethoven senfonilerinin Liszt tarafından yapılan uyarlamalarının tamamını seslendirmiştir. Daha sonra Frederic Chopin'in bütün piyano eserleri, Johannes Brahms'ın bütün solo piyano eserleri ve konçertoları, Sergei Rachmaninoff'un bütün piyano eserleri Biret tarafından kayda alınmıştır. Bu icralar pek çok eleştirmenin hayranlığı ile karşılanmış ve sanatçının "çağımızın en önde gelen piyano ustalarından biri" olarak nitelenmesine yol açmıştır.[kaynak belirtilmeli]
1995'te Chopin'in bütün eserleri dizisi Varşova'da yapılan "Chopin Plakları Büyük Ödülü" yarışmasında jüri özel ödülünü almıştır. Aynı yıl kaydettiği Fransız besteci Pierre Boulez'in üç sonatını içeren CD Paris'te yılın "Altın Diyapozon" ödülünü almış ve Le Monde gazetesi tarafından 95 yılının en iyi plakları arasına seçilmiştir. 1997 yılında 100. ölüm yıldönümü nedeniyle Brahms'ın tüm solo piyano eserlerini beş konserlik bir dizide seslendirmiştir. Biret, ayrıca 2002'de Ligeti'nin etüdlerini kayda almıştır. Biret, Dünya'nın en geniş repertuvarlı piyanisti unvanını taşımaktadır.[kaynak belirtilmeli] Biret'in Stravinsky'nin "Ateş Kuşu" süiti uyarlaması, hocası Kempff'in uyarlamalarını çaldığı plaklar da önemli kayıtlardandır. Biret, 2007 yılında Chopin yorumları nedeniyle Polonya Cumhurbaşkanı tarafından "Üstün Hizmet Nişanı" ile onurlandırılmıştır.
İdil Biret, daha önce tamamını plak haline getirdiği ve konserlerde seslendirdiği Beethoven senfonilerinin Liszt uyarlamaları dizisine 2000'lerde bestecinin tüm konçerto ve sonatlarını kayda alarak devam etmiştir. 2008'in Aralık ayında beş kıtada piyasaya çıkan "Beethoven edisyonu", bestecinin konçerto, sonat ve senfonilerinin ilk toplu sunumu olmaktadır. Bu serinin tümü sanatçıya ait bir etiketle çıkmıştır.
Hakkında yapılanlar > Kitaplar

Dominique Xardel, "İdil Biret-Une pianiste Turque en France” (Fransa'da bir Türk Piyanist İdil Biret): 2006 yılının Eylül ayında Fransa'da yayımlanmıştır. Biret'in hayatının ve görüşlerinin anlatııldığı bu kitap, 2007'de "Dünya Sahnelerinde Bir Türk Piyanisti: İdil Biret" adıyla Türkçeye çevrilmiştir. 2007'nin Ekim ayında Almanya'da Stacatto-Verlag yayınevince "Idil Biret: Eine Türkische Pianistin auf den Bühnen der Welt" basılmıştır.
Üner Birkan, "Piyanodaki Harika". Yazar, kitapta Biret'le iki söyleşi, sanatçıyla ilgili yabancı basında çıkmış yazılarına yer verdi.
Dans Eden Parmaklar(2018) İdil Biret'in piyno da çocukluğundan itibaren yaşadıkları tecrübeleri deneyimlerini anlattığı bir kitaptır.
Hakkında yapılanlar > Belgesel

Müzik dünyasının en büyük piyano virtüözlerinden biri kabul edilen, Türkiye'nin “harika çocuğu” İdil Biret'in yaşamını anlatan ve ilk gösterimi Nisan 2015'te 34. İstanbul Film Festivali'nde gerçekleştirilen İdil Biret: Bir Harika Çocuğun Portresi belgeseli ilk kez dijital erişime açıldı.