stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Fenerbahçe (kadın voleybol takımı)
Türkiye Şampiyonası > Karşılaşmalar

| Tarih | Rakip | Sonuç | Setler |
| --- | --- | --- | --- |
| 19-04-1968 | Sosyal Sigortalar Kurumu | 3-1 |  |
| 20-04-1968 | Kolejliler | 3-2 |  |
| 21-04-1968 | Altınordu | 3-1 | 15-8, 9-15, 15-11, 15-6 |
| 23-04-1968 | Galatasaray | 3-1 |  |
Fenerbahçe-Kolejliler maçı 2,5 saat sürdü.
Maç sonunda Kolejli yöneticiler yardımcı hakem Turgay Şar'ın alkollü olduğunu ileri sürerek sonuca itiraz ettilerse de, bu iddialar İlkyardım Hastanesi doktorları tarafından kabul edilmemiştir.
Türkiye Şampiyonası > Sıralama

| Sıra | Takım | O | G | M | As | Ys | P |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Fenerbahçe | 4 | 4 | 0 | 12 | 5 | 8 |
| 2 | Kolejliler | 4 | 3 | 1 | 11 | 6 | 7 |
| 3 | SSK | 4 | 2 | 2 | 8 | 7 | 6 |
| 4 | Galatasaray | 4 | 1 | 3 | 6 | 9 | 5 |
| 5 | Altınordu | 4 | 0 | 4 | 2 | 12 | 4 |
Menlo Park, New Jersey

Edison'ın Menlo Park'ta bulunan laboratuvarı
Menlo Park, Middlesex County, New Jersey, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Edison Township'te bulunan, tüzel kişiliği olmayan bir topluluktur.
1876'da Thomas Edison, evini ve araştırma laboratuvarını Menlo Park'ta kurdu. Oradayken, "Menlo Park Büyücüsü" lakabını kazandı. Menlo Park laboratuvarı, araştırmaların pratik, ticari uygulamalarını takip eden ilk laboratuvarlardan biri olması bakımından önemliydi. Thomas Edison, fonografı icat ettiği ve ticari olarak uygun bir akkor ampul filamanı geliştirdiği laboratuvar Menlo Parktaydı.
Fenerbahçe (kadın voleybol takımı)

| 1969-1970 sezonu |
| --- | --- |
Başkan:  Faruk Ilgaz
Teknik direktör:  Metin Bıkmaz
Stadyum: Spor ve Sergi Salonu
İstanbul Ligi: İkinci
Türkiye Şampiyonası: Katılamadı
Avrupa Şamp. Kulüpler Kupası: Çeyrek final
← 1968-19691970-1971 →
Fenerbahçe (kadın voleybol takımı) 1969-70 sezonunda İstanbul Ligi'nde ikinci oldu. Yöneticilerinin ihmali sonucunda Galatasaray'a hükmen mağlup olan sarı-lacivertliler kazanabilecekleri muhtemel bir şampiyonluğu kaybettikleri gibi, iki sezondur şampiyonluğu ellerinde tuttukları Türkiye Şampiyonası'na da katılamadılar. Tarihinde üçüncü kez Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'na katılan Fenerbahçe birinci turda eşleştiği Bulgar Akademik Sofya'nın çekilmesi sonucunda kadın voleybolunda Avrupa Kupalarında tur atlayan ilk Türk takımı oldu. Sarı lacivertliler ilk kez oynadıkları çeyrek finalde bir önceki sezonun finalisti CSKA Moskova'ya elendiler.
Kadro

| Ad | Doğum Yılı |
| --- | --- |
 Perihan Özbilgin: 1944
 Serpil Koç: 1947
 Sema Bora: 1948
 Tomris Özpars: 1949
 İnci Dönmez: 1950
 Selma Paketçi: 
 Figen Tangil: 
 Handan Mutluol: 
 Ceyda Turan: 
 Nilgün Turgay: 
 Gülben: 
 Fatma: 
 Seza: 
 Göksel: 
 Tijen:
Transferler > Gidenler

Ayşe Koç ve Ayşe Ateşli (Gençlerbirliği).
İstanbul Kadınlar Voleybol Ligi > Karşılaşmalar

| Tarih | Rakip | Sonuç | Setler |
| --- | --- | --- | --- |
| 09-11-1969 | Rasimpaşa | 3-0 |  |
| 16-11-1969 | Eczacıbaşı | 2-3 |  |
| 23-11-1969 | Beykoz | 3-0 |  |
| 30-11-1969 | Galatasaray | 0-3 | Hükmen |
| 06-12-1969 | Şişli | 3-0 |  |
| 12-01-1970 | Beşiktaş | 3-0 | 15-12, 15-7, 15-6 |
| 25-01-1970 | Rasimpaşa | 3-0 |  |
| 01-02-1970 | Eczacıbaşı | 3-0 | 15-11, 15-13, 16-14 |
| 08-02-1970 | Beykoz | 3-0 | 15-3, 15-6, 15-10 |
| 21-02-1970 | Şişli | 3-0 |  |
| 01-03-1970 | Galatasaray | 3-0 |  |
| 29-03-1970 | Beşiktaş | 3-0 |  |
Fenerbahçeli yöneticiler ilk yarıdaki Galatasaray maçına lisansları getiremeyince sarı-lacivertliler hükmen mağlup oldular. Bu mağlubiyet Fenerbahçe'nin muhtemel bir İstanbul şampiyonluğuna maloldu. Zira, sarı-lacivertliler ikinci yarıda 3-0'lık net bir sonuçla yendikleri Galatasaray karşısında ilk yarıda da favoriydi. Eczacıbaşı'na karşı 2-3 ve 3-0'lık maçlarla averaj üstünlüğüne da sahip olan Fenerbahçe bir anlamda yöneticilerinin ihmali sonucunda şampiyonluğu kaçırmış oldu. Sonraları kadın voleybolda büyük egemenlik kuran Eczacıbaşı ise tarihindeki ilk şampiyonluğu kazandı.
İstanbul Kadınlar Voleybol Ligi > Puan Durumu

| Sıra | Takım | Toplam | Toplam | Toplam | Toplam | Toplam | Toplam | Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | O | G | M | A | Y | P |  |
| 1 | Eczacıbaşı | 12 | 11 | 1 | 33 | 5 | 23 |  |
| 2 | Fenerbahçe | 12 | 10 | 2 | 32 | 6 | 21 |  |
| 3 | Galatasaray | 12 | 8 | 4 | 24 | 15 | 19 |  |
| 4 | Beşiktaş | 12 | 7 | 5 | 26 | 16 | 19 |  |
| 5 | Şişli | 12 | 3 | 9 | 12 | 29 | 14 |  |
| 6 | Rasimpaşa | 12 | 2 | 10 | 9 | 34 | 14 |  |
| 7 | Beykoz | 12 | 1 | 11 | 6 | 34 | 13 |  |
Fenerbahçe, Galatasaray ve Şişli'nin birer hükmen yenilgileri var.
Türkiye Şampiyonası

İstanbul Ligi'nde ikinci sırada kalan Fenerbahçe Türkiye Şampiyonası'na katılamadı. 16-19 Mayıs 1970 tarihlerinde İstanbul'da düzenlenen Şampiyona'da Ankara'dan Kolejliler şampiyon olurken Şampiyona'nın 15. sezonunda birincilik kupası ilk kez İstanbul dışına gitti.
Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası

| Tarih | Tur | Yer | Rakip | Sonuç | Setler |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| xx-01-1970 | Birinci tur | İstanbul |  Akademik Sofya | 3-0 | Hükmen |
| xx-01-1970 | Birinci tur | Sofya |  Akademik Sofya | 3-0 | Hükmen |
| 17-03-1970 | Çeyrek final | Moskova |  CSKA Moskova | 0-3 | 3-15, 7-15, 8-15 |
| 05-04-1970 | Çeyrek final | İstanbul |  CSKA Moskova | 0-3 | 0-15, 1-15, 3-15 |
Tarihinde üçüncü kez Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'na katılan Fenerbahçe birinci turda (1/8 final) bir önceki sezonun yarı finalisti Akademik Sofya ile eşleşti. Karşılaşmaların 5-15 Ocak 1970 tarihleri arasında oynanması kararlaştırıldı. Ancak, maçların tarihleri belirlenemedi. Sonrasında Bulgar takımı 20 Ocak 1970 tarihinde Fenerbahçe Kulübü'ne bir telgraf göndererek (aynı yılın 22 Eylül-2 Ekim tarihlerinde Bulgaristan'da düzenlenecek olan) Dünya Şampiyonası hazırlıkları nedeniyle Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'ndan çekildiğini bildirdi ve Fenerbahçe'ye bir sonraki turda başarılar diledi. Fenerbahçe, bu gelişme sonucunda kadın voleybolunda Avrupa Kupalarında tur atlayan ilk Türk takımı oldu ve çeyrek finalde bir önceki sezonun finalisti CSKA Moskova ile eşleşti.
Çeyrek finalde Fenerbahçe, Kongre arefesinde olduğundan ve yaklaşık 1 milyon TL da borcu bulunduğundan 2 maçın da İstanbul'da yapılması teklif ettiyse de bu teklif Ruslarca kabul edilmedi. Kulüp, 28 bin TL olan masrafa karşı sadece 5 bin TL verebildiğinden, Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü'nden ısrarlar sonucu 15 bin TL yardım aldı. 5 bin TL de kafileye dahil edilen bir üyeden sağlanarak, 14 Mart 1970 gecesi otobüsle Ankara'ya, ertesi sabah da Rus uçağıyla Moskova’ya gidildi. Yönetim Kurulu'ndan Rüştü Dağlaroğlu ve Turgut Soydaner, Voleybol Şube Kaptanı Turgut Turgay, Antrenör Metin Bıkmaz ve oyuncular Perihan Özbilgin (kaptan), Sema Bora, Serpil Koç, Tomris Özpars, İnci Dönmez, Nilgün Turgay, Selma Paketçi, Ceyda Turan ve Figen Tangil’den oluşan kafile kar altındaki Moskova’da CSKA mensubu Sovyet subayları tarafından karşılandı ve 28 kat ve 4 bin odalı Avrupa’nın en büyük oteli Hotel Russia'da dört gün kaldı.
İlk maçta daha güçlü bir kadroyla mücadele eden Fenerbahçe, rakibinden 18 sayı almayı başarırken, ikinci maçta daha ziyade genç oyunculara fırsat verdi. İkinci maçın 35 dakikada sonuçlanması üzerine Sovyet oyuncular önce Fenerbahçeli voleybolcularla karma olarak bir set oynadılar, ardından da kendi aralarında bir gösteri karşılaşması yaptılar.
Doğrulama yanlılığı

Doğrulama yanlılığı ya da teyit yanlılığı, kişilerin kendi inançlarını, düşüncelerini ve varsayımlarını destekleyen ya da teyit eden bilgileri kayırma, dikkate alma ve öne çıkarma eğilimidir. Bu yanlılığa sahip kişiler inançlarına, düşüncelerine ve varsayımlarına ters düşen, karşı duran, onlarla çelişen bilgileri ihmal etme, yok sayma eğilimi gösterir. Bilişsel eğilimin bir çeşidi ve tümevarımın sistematik hatasıdır. İnsanlar bilgiyi seçici olarak topladıklarında veya anımsadıklarında ya da belirli bir eğilime göre bu bilgiyi yorumladıklarında doğrulama yanlılığına eğilim gösterirler. Etkisi, duygusallıkla yaklaşılan konularla, iyice yerleşmiş ve değişmesi zor inanışlarla ilgili olduğu takdirde çok daha güçlüdür. İnsanlar aynı zamanda müphem ve belirsiz kanıtları da kendi görüşlerini destekleyici yönde yorumlamaya eğilimlidir. Yanlı araştırma, yorumlama ve bellek karşı tarafların aynı kanıtlara ulaşması durumunda bile anlaşmazlığın daha keskinleşmesi olan tutum kutuplaşmasını, doğru olmadığının kanıtları gösterilmesine rağmen inançlarda ısrar, ilk olarak edinilen bilgiye daha fazla güvenme olan irrasyonel öncüllük etkisi ve iki olay ya da durum arasında bir bağlantı olduğuna dair yanlış algılama olan yanılsama korelasyonunu açıklamak için kullanılır.
1960'larda yapılan bir dizi deney insanların sahip oldukları inançları doğrulama yönünde eğilimi olduğunu önermektedir. Bu deney sonuçları daha sonra fikirlerin yalnızca tek olasılık üzerine odaklanıp alternatiflerin görmezlikten gelinmesi ile tek yönlü sınanmasına eğilim olarak tekrar yorumlanmıştır. Bazı durumlarda bu eğilim insanların vardıkları sonuçlarda yanlı olabilmelerine neden olmaktadır. Gözlemlenen bu yanlılıkların açıklamaları arasında hüsnükuruntu ile insanların bilgilerin değerlendirme kapasitelerinin sınırlı olması verilir. Diğer bir açıklama da insanların tarafsız ve bilimsel bir açıdan incelemektense yanlış olmanın bedelini akıllarında ölçüp biçmeleridir.
Doğrulama yanlılığı kişisel inançlarda aşırı güven duygusunu besler ve karşı kanıtlar olmasına karşın bu inançlara daha da bağlanmayı sağlayabilir. Bu yanlılıklar nedeniyle siyasal ve örgütsel bağlamlarda kötü kararlar alındığı görülmüştür.
Türleri

Doğrulama yanlılıkları bilgiyi işlemede görülen etkilerdir. Kişinin beklentilerinin kendi davranışını etkileyerek beklenen sonuca ulaşılması olan beklenti etkisi ya da davranışsal doğrulama etkisinden farklıdır.
Bazı psikologlar doğrulama yanlılığı terimininin tanımını daha kısıtlayıcı bir şekilde kişinin zaten inandığını destekleyen kanıtları seçici olarak toplaması ve farklı bir sonuca ulaştırabilecek kanıtları yok sayması ya da reddetmesi olarak yaparlar. Diğerleri ise terimi daha genel anlamıyla kişinin var olan inançları hakkında kanıt ararken, yorumlarken ya da anımsarken bu inançları korumaya yönelik eğilim olarak kullanırlar.
İlgili etkiler > Güveni sarsılmış inançlarda ısrar

[İ]naçlar, inandırıcı mantıksal ve deneysel meydan okumalara rağmen ayakta kalabilirler. En bağımsız gözlemcilerin mantıksal olarak böyle inançlarda kısmen de olsa zayıflama olacağına hemfikir oldukları karşı kanıtlara bile direnç gösterebilir ve hatta daha da güçlenebilir. Ve hatta inançlar, oluşmalarına neden olan ilk kanıtsal temeller ortadan kaldırıldığında bile yaşamaya devam edebilirler.
—Lee Ross and Craig Anderson
Bazı inançların oluşmalarına neden olan ilk kanıtların ortadan kalkmasına rağmen neden hâlâ durduklarını açıklamak için doğrulama yanlılığı kavramı kullanılabilir. Bu inanç ısrarı etkisi, "debriefing paradigması" adı verilen bir yöntem kullanılan bir dizi deneyle gösterilmiştir. Denekler önce bir varsayımı kantılayan uydurma kanıtları okuduktan sonra tutum değişiklikleri ölçülmüş ve sonra da okudukları kanıtların uydurma olduğu kendilerine açıklanmıştır. Bundan sonra inançlarının daha önceki düzeye gelip gelmediğini anlamak için tutum değişiklikleri tekrar ölçülmüştür.
Deneylerde ortaya çıkan ortak sonuç elde edilen ilk inancın, tamamıyla uydurma kanıtlara dayandığı anlatılıp gösterilse bile en azından kısmen devam ettiğidir. Deneylerden birinde katılımcılardan gerçek ve sahte intihar notlarını ayırt etmeleri istenmiştir. Katılımcılara gelişigüzel geribesleme yapılmış, kimine iyi bir performans gösterdiği söylenirken kimine de kötü bir performans gösterdikleri söylenmiştir. Gerçek sonuçlar tamamıyla gösterildikten sonra bile katılımcıların hâlâ ilk yapılan geribeslemenin etkisi altında oldukları gözlemlenmiştir. Katılımcılar hâlâ kendilerine ilk olarak söylenen performanslarına göre bu konuda ortalamanın altında ya da üstünde olduklarını düşünmekteydiler.
Bir başka çalışmada deneklerden iki itfaiyecinin iş performansı raporları ile riskten kaçınma testi sonuçlarını okumaları istenmiştir. Bu kurgusal veriler olumlu ya da olumsuz bir korelasyon kuracak şekilde ayarlanmıştır; yani katılımcılardan bazılarına risk alabilen itfaiyecinin performansının daha iyi olduğu diğerlerine de tam tersi riskten kaçınan itfaiyecinin performansının daha iyi olduğu söylenmiştir. Hatta bu iki kurgusal veri doğru bile olmuş olsa genel olarak itfaiyeciler hakkında bir yargıya varmak için bilimsel olarak çok yetersiz kanıtlar olacaklardır. Ancak katılımcılar bu verileri sübjektif olarak inandırıcı bulmuşlardır. Verilerin kurgusal olduğu gösterildiğinde katılımcıların risk alma ve performans ile ilgili ilişkiye olan inançlarında bir azalma görülse de ilk etkinin yarısı kadarı devam etmiştir. Daha sonra yapılan görüşmelerde katılımcıların yapılan açıklamayı anladığı ve ciddiye aldıkları belirlenmiştir. Katılımcıların yapılan açıklamaya güvendikleri ancak geçerliliği ortadan kalan bilginin kişisel inançları ile ilgisi olmadığını düşünmektedirler.
Sürekli nüfuz etkisi, daha sonradan düzeltilmiş olsa bile önceden öğrenilmiş yanlış bilgilere inanma eğilimidir. Yanlış bilgiler düzeltildikten sonra bile kişinin yapacağı çıkarımları hâlâ etkileyebilmeye devam etmektedir.
İlgili etkiler > İlk bilgiyi üstün tutma

Deneyler, sıralaması önemsiz olsa bile bir dizi içinde ilk verilen bilginin daha etkili göründüğünü göstermektedir. Örneğin insanlar "zeki, çalışkan, atılgan, tenkitçi, inatçı, kıskanç" diye tanımlanan biri hakkında aynı sıfatların sıralaması tersine çevrilerek tanımlanmasına göre daha fazla olumlu bir izlenim edinmektedirler. Bu irrasyonel öncelik etkisi, bir dizi içinde yer alan bilgilerin önce gelenlerinin bellekte daha kalıcı iz bırakması olan bellek öncelik etkisinden bağımsızdır. Yanlı yorumlama bu etkiyi şöyle açıklayabilir: İlk kanıtı görür görmez insanların oluşturduğu varsayım sonradan gelen bilgilerin nasıl yorumlanacağını etkilemektedir.
İrrasyonel öncelik etkisi sözde iki çanaktan çekilen renkli fişlerin kullanıldığı bir deneyle gösterilmiştir. Deneklere çanaklardaki fiş renklerinin dağılımı söylenmiş ve fişlerin hangi çanaktan çekildiğini tahmin etmeleri istenmiştir. Aslında fişlerin renkleri önceden belirlenmişti. İlk otuz fiş bir çanağı sonraki otuz fişte ikinci çanağı destekliyordu. Dizinin tamamı ise iki çanağa da eşit olasılık veriyordu; dolayısıyla rasyonel olarak iki çanaktan da fişlerin çekilme olasılığı eşitti. Ancak ilk altmış fiş çekiminden sonra katılımcılar ilk otuz çekimde desteklenen çanaktan fişlerin çekildiğini tahmin etmişlerdir.
Bir başka deneyde de katılımcılar önce yalnızca bulanık bir görüntüsü olan bir nesnenin görüntüsü yansı ile gösterilmiş ve sonradan gelen her yansıda bu bulanıklık yavaş yavaş azaltılmıştır. Her yansıdan sonra katılımcılardan bu nesnenin ne olduğunu tahmin etmeleri istenmiştir. İlk tahminleri yanlış olan katılımcılar, yansılardaki resmin bulanıklığı yeteri kadar azaldıktan sonra nesne başka kişiler tarafından kolaylıkla tanınabilecek hâle gelmişken bile ilk yanlış tahminlerinde ısrar etmişlerdir.
İlgili etkiler > Olaylar arasında yanılsamalı bağlantı

Yanılsama korelasyonu bir veri kümesi içinde var olmayan korelasyonları görme eğilimidir. Bu eğilim ilk olarak 1960'ların sonunda yapılan bir dizi deneyle gösterilmiştir. Bir deneyde katılımcılar aralarında Rorschach testine verilen cevaplar da dahil olmak üzere psikiyatrik vaka dosyalarını okumuşlardır. Katılımcılar, vakalar içinde yer alan homoseksüel erkeklerin Rorschach testindeki belirsiz mürekkep lekelerinde kıç, anüs ya da cinsel figürler görmelerinin daha muhtemel olduğunu bildirmişlerdir. Aslında kurgusal olarak yaratılan vaka dosyaları homoseksüel erkeklerin mürekkep lekelerinde bu imgeleri daha az görebilecekleri şeklinde uydurulmuştu; hatta deneyin bir versiyonunda da vaka dosyaları bu imgeleri heteroseksüel erkeklerden daha az görecekleri yününde kurgulanmıştı. Yapılan bir ankette de bir grup deneyimli psikoanalist homoseksüellikle ilgili aynı yanılsamaları bağlantıları bildirmişlerdir.
Bir başka çalışmada 15 ay boyunca artrit hastalarının yaşadıkları semptomlarla hava durumu kaydedilmiştir. Hemen hemen tüm hastalar ağrılarının hava durumu ile bağlantılı olduğunu bildirmişlerdir ancak gerçekte ağrıları ile hava durumu arasında hiçbir korelasyon bulunamamıştır.
Objektif olarak etkisiz ya da karşıt kanıtların var olan inançları desteklemesi olan bu etki bir tür yanlı yorumlamadır. Aynı zamanda varsayım sınama davranışındaki yanlılıklarla da ilgilidir. Örneğin hastalık ve kötü hava gibi iki olayın arasında bir korelasyon olup olmadığına karar verirken insanlar asıl olarak olumlu-olumlu örneklere dayanmaktadırlar, yani bu örnek için hem ağrının hem de kötü havanın olduğu zamanlar. Ağrısız ve kötü hava ya da ağrılı ve iyi hava gibi diğer gözlemlere çok az dikkat etmektedirler. Bu davranış varsayım sınamada olumlu sınamalara güvenme ile paralellik gösterir. Aynı zamanda bu etki, iki olayın aynı zamanda olduğu zamanların hatırlanmasının daha kolay olması nedeniyle insanların bu iki olayın bağlantılı olduğunu düşünmelerine yol açan seçici hatırlamayı da yansıtır.
Bireysel farklılıklar

Kendince haklılığın bir zamanlar daha yüksek zekâ ile ilişkili olduğuna inanılmaktaydı ancak çalışmalar kendince haklılığın zekâ düzeyinden çok mantıklı düşünebilmeden daha çok etkilenebildiğini ortaya koymuştur. Kendince haklılık karşıt bir argümanın etkin ve mantıklı bir şekilde değerlendirme yetersizliğine neden olabilmektedir. Çalışmalar kendince haklılığın "aktif açık fikirlilik" eksikliği olduğunu yani ilk düşüncenin yanlış olabileceğini aktif olarak araştırmama olduğunu göstermiştir. Tipik olarak kendince haklılık, kendi varsayımlarını destekleyen kanıtların miktarının varsayımı desteklemeyen kanıtların miktarına göre fazlalığı ile deneysel çalışmalarda kendini gösterir.
Yapılan bir araştırma kendince haklılık kavramında bireysel farklılıkların olduğunu ortaya koymuştur. Bu araştırma kültürel bir bağlamda öğrenme yoluyla elde edilen ve değişebilen bireysel farklılıkları incelemiştir. Araştırmacılar, irdeleme yöntemlerinde önemli kişisel farklılıklar bulmuşlardır. Araştırmalar tümdengelimli mantık becerisi, inanç yanlılığını aşabilme becerisi, epistemolojik anlayış ve düşünme yatkınlığı gibi bireysel farklılıkların mantıksal yolla sav oluşturma, karşı sav oluşturma ya da savları çürütme gibi becerilerin önemli öncülleri olduğunu önermektedir.
Christopher Wolfe ve Anne Britt de yaptıkları bir araştırmada katılımcıların "bir savı iyi yapan nedir?" konusundaki görüşlerinin, kişinin kendi savlarını oluşturma yollarını etkileyen kendince haklılığa nasıl bir kaynak olduğunu incelemişlerdir. Araştırma sav oluşturma şemasında bireysel farklılıkları araştırmış ve katılımcılardan deneme yazmaları istenmiştir. Katılımcılardan tercih ettikleri bir sava gelişigüzel olarak karşı çıkan ya da destekleyen denemeler yazmaları istenmiş veya dengeli bir yaklaşım ya da sınırsız bir yaklaşım içeren araştırma talimatları verilmiştir. Dengeli araştırma talimatları katılımcılardan "dengeli" yani hem karşı hem de destekleyici kanıtların olduğu bir şekilde araştırmanın yapılmasını isterken sınırsız araştırma talimatında savların nasıl ortaya konacağı hakkında bir sınır konmamıştır.
Genel olarak, dengeli araştırma talimatlarının yazılan denemelerde savlara karşı olan bilgilerin de bulunması sıklığını önemli ölçüde artırmıştır. Bu veriler aynı zamanda kişisel inancın kendince haklılığın bir kaynağı olmadığını da göstermektedir. Ancak, iyi bir savın gerçeklere dayanması gerektiğine inanan katılımcıların diğer katılımcılara oranla daha fazla kendince haklılık göstermeye eğilimli oldukları görülmüştür. Bu deney sonuçları Jonathan Baron'un kişilerin iyi düşünme hakkındaki görüşlerinin savların oluşturulmasını etkileyebileceği yönündeki görüşleri ile de tutarlıdır.
Tarihçe > Tarihsel gözlemler

Doğrulama yanlılığı üzerine psikolojik araştırmalardan önce bu fenomen üzerine tarih boyunca yapılan çeşitli gözlemler aktarılmıştır. Antik Yunan tarihçi Tukididis (yak. M.Ö. 460 - yak. M.Ö. 395) Peloponez Savaşlarının Tarihi adlı eserinde yanlış yola sevkedilmiş ihanet hakkında şöyle yazmıştır: "... çünkü özlem duydukları için ihmalkâr umuda bel bağlamak ve hoşlarına gitmeyeni yoksaymak için egemen mantığı kullanmak insanoğlunun bir âdetidir." İtalyan şair Dante Alighieri'nin (1265–1321) İlâhi Komedya adlı şaheserinde, Aquinolu Thomas Cennet'te karşılaştığı Dante'yi şöyle uyarır, "çünkü acele verilen karar, çoğu kez hatalı yöne kayar ve bu karara duyulan sevgi aklı bağlar" İngiliz filozof ve bilim insanı Francis Bacon (1561–1626), Novum Organum adlı eserinde kanıtların yanlı olarak değerlendirilmesinin  "ister astrolojide, ister rüyalarda, kehânetlerde, ilâhi yargılarda ya da benzerlerinde olsun tüm bâtıl inançlara" yol açtığını söylemiştir. Bacon şöyle yazmıştır:
Bir kere bir fikri kabul etti mi insan anlayışı ... diğer her şeyi bunu desteklemek ve hemfikir olmak üzere düzenler. Ve diğer tarafta çok sayıda ve önemli ağırlıkta misaller olsa da bunları ya göz ardı eder ya küçümser, ya da bazı istisnalarla kenara koyar ya da reddeder[.]
Rus romancı Lev Tolstoy, "Sanat Nedir?" (1897) denemesinde şöyle yazmıştır:
Biliyorum ki insanların çoğu — yalnızca zeki oldukları düşünülenler değil aynı zamanda çok zeki olup da en zor bilim, matematik ya da felsefe problemlerini anlamaya muktedir olanlar — eğer ki vardıkları sonuçların — gurur duydukları, başkalarına öğrettikleri ve yaşamlarını üzerine kurdukları sonuçlar — yanlışlığını kabul etmek zorunda kalacakları en basit ve en bariz gerçeğin bile nadiren farkına varabilirler.
Tarihçe > Wason'un varsayım sınama araştırması

Doğrulama yanlılığı (İngilizce: confirmation bias) terimi ilk olarak İngiliz psikolog Peter Wason tarafından kullanılmıştır. 1960 yılında yayımladığı bir deneyde deneklerden sayı üçlüleri için uygulanmış bir kuralı tanımlamalarını istemiştir. Deneyin başında katılımcılara (2,4,6) sayı üçlüsünün kurala uyduğu söylenmiştir. Katılımcılar kendi oluşturdukları sayı üçlülerini deneyi yapana söyleyecek ve onun kurala uyup uymadığını söylemesine göre kuralı tespit edeceklerdi.
Kuralın aslında basitçe "herhangi bir artan sayı dizisi" olmasına rağmen katılımcılar bu kuralı tespit etmek için büyük zorluk çekmiş ve sıklıkla "ortadaki sayı ilk ve son sayının ortalamasıdır" gibi çok daha karmaşık kurallar öne sürmüşlerdir. Katılımcıların kural olarak öne sürdükleri varsayımlara uyan sayı üçlülerini yani yalnızca olumlu örnekleri sınadıkları gözlemlenmiştir. Örneğin kuralın "her sayı öncekinden iki büyüktür" olduğunu varsaydıklarında deneyi yapana bu kurala uyan (11,13,15) üçlüsünü sınamak için sormayı bu kurala uymayan (11,13,15) üçlüsünü sormaya tercih etmişlerdir.
Wason, bir varsayımın bilimsel sınanmasının onu yanlışlama için ciddi bir girişim olduğunu söyleyen yanlışlanabilirlik kavramını kabul etmektedir. Deneyin sonuçlarını yanlışlama yerine doğrulama üzerine bir eğilim gösterilmesi olarak yorumladığından "doğrulama yanlılığı" terimini ortaya atmıştır. Wason aynı zamanda doğrulama yanlılığı fenomenini seçme görevi deneyinin sonuçlarını açıklamak için de kullanmıştır. Bu görevde katılımcılara bir nesne kümesi hakkında kısmi bilgi verilmekte ve bir nesnel koşul kuralının (eğer A ise B) var olup olmadığı için hangi bilginin daha gerektiğini belirtmeleri istenmektedir. Tekrar tekrar yapılan bu deneyin farklı türlerinde bulunanlar kişilerin başarılı olamadığını ve çoğu durumda ortaya koydukları kuralı çürütecek bilgileri yok saydıklarını göstermektedir.