Pers-Yunan savaşları
Sonuçları ve daha sonraki çatışmalar

Pers İmparatorluğu ile girişilen bu savaşın sonlarına doğru Attik Delos Birliği, Atina İmparatorluğu'na dönüşme yoluna iyiden iyiye girmiştir. Savaşın sona ermesine karşın Atina'nın müttefiklerinin, hem parasal hem de gemi yönünden Atina'yı destekleme yükümlülükleri devam ettirilmiştir. Yunanistan'da iki güç odağı Atina ve Sparta arasındaki Birinci Peloponez Savaşı, MÖ 460 – 445 yılları arasında sürmüş, nihayetinde otuz yıllık bir antlaşmayla ateşkes sağlanmıştı. Ancak bu ateşkes, Atina ile Sparta arasındaki çekişmeyi sona erdirmemiş, sadece 14 yıl sonra bu iki güç, Peloponez Savaşı'nda yeniden çatışmaya girmiştir. Bu yıkıcı savaş 27 yıl sürmüş, sonuçta Atina gücünün tümüyle kırılmasına yol açmıştır. Atina İmparatorluğu parçalanmış ve Yunanistan'da artık Sparta hegemonyası oluşmuştur. Ancak bu savaşlar sadece Atina'yı değil tüm Yunanistan kent devletlerini önemli ölçüde zayıflatmıştır.
Grekler karşısında defalarca yenilgiye uğrayan ve iç isyanlarla savaş kapasitesi zayıflatılan Pers İmparatorluğu, MÖ 449'dan itibaren I. Artakserkes ve ardılları tarafından böl ve yönet stratejisini benimsemiştir. Greklerle açık bir çatışmadan kaçınılarak, bunun yerine Sparta'ya karşı Atina'yı kullanma yönünde bir siyaset izlendi. Bu amaç için politikacılara başvuruldu. Bu şekilde kendi aralarındaki sürtüşmelere dalan Grek dünyasının dikkati Pers İmparatorluğu'ndan uzaklaştırıldı. Grek dünyasıyla Pers İmparatorluğu arasında MÖ 396 yılına kadar bir çatışma gerçekleşmedi. Sparta Kralı II. Agesilaus MÖ 396 yılında başlattığı bir seferle Önasya'da geniş bir istila hareketine girişti.
Attik Delos Birliği Savaşları Grek dünyası ile Pers İmparatorluğu arasındaki güç dengesini Yunanistan lehine değiştirmişti. Bununla birlikte Yunanistan'da taraflar arasında sonraki yarım yüzyıl boyunca süren iç çekişmeler yıpratıcıydı. Bu çatışmalarla Pers İmparatorluğu'nun güç dengesindeki konumunu önemli ölçüde düzeltilmiş oldu. Pers İmparatorluğu'nun MÖ 411'de Peloponez Savaşı'na katılması, Sparta ile karşılıklı bir savunma işbirliğiyle şekillendi. Böylece deniz güçlerini Atina'ya karşı harekete geçirmesiyle, İyonya'da Pers kontrolüne zemin oluşturdu. Pers prensi Kiros, MÖ 404'te tahtı ele geçime girişimi için Yunanistan'dan 13 bin paralı asker toplamıştır. Grek askerler –ki, 700 - 800  kadar Spartalı asker de vardı- antlaşmanın şartları gereği savaşa katıldıklarını düşünüyorlardı ve ordunun gerçek amacından habersizdiler. Ancak Kiros'un bu girişimi başarısız oldu. Fakat bu arada İyon kent devletleri yeniden ayaklanmışlardı. Pers İmparatorluğu bunun üzerine dikkatini tekrar Önasya'ya çevirmiştir. Teslim olmayı kabul etmeyen İyon kent devletleri Sparta'dan yardım istediler. Sparta bu isteğe MÖ 396 - 395 yıllarında karşılık vermiştir. Ancak Atina Pers İmparatorluğu yanında yer alınca Yunanistan'da yeniden Korint Savaşı olarak bilinen geniş çaplı bir savaşa yol açıldı. Savaşın sonuna doğru MÖ 387'de Sparta, durumunu desteklemek için Pers İmparatorluğu'ndan yardım istemek durumda kalmıştır. "Kral Barışı" olarak anılacak bir antlaşma savaşın sonunu getirecekti. II. Artakserkes, Sparta'dan Önasya'daki kentleri geri istedi ve bu isteğini elde etti. Bu küçük düşürücü antlaşma, önceki yüzyıldaki tüm Grek kazanımlarını silip götürmüştür. Sparta, Yunanistan üzerindeki hegemonyası uğruna Önasya'daki Grek varlığını feda etmişti. Grek dünyasıyla Akamenid İmparatorluğu arasındaki nihai hesaplaşma, bundan 53 yıl sonra Büyük İskender'in Asya Seferi'ne çıkmasıyla başlamış, Akamenid İmparatorluğu yıkılarak hem Grek dünyasında, hem de Asya içlerinde Helenistik Dönem başlamıştır.,
Herodot
Eski dönem Yunan (Grek) askerleri
MÖ V. yüzyıl sonlarında Akamenid İmparatorluğu
Pers ön hat piyadesi
Grek askerleri
Bir peltast
Bir trireme filosunun temsili resmi
Günümüzde aslına uygun inşa edilmiş bir başka trireme
İyon Ayaklanması sırasındaki askeri harekatlar