stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Rifat Hisarcıklıoğlu
Aldığı Ödüller

Avusturya Büyük Altın Liyakat Nişanı
Avusturya Ekonomi Odası Altın Ödülü
Fransa Devlet Nişanı
Fransız Ticaret ve Sanayi Odalarıyla Birliği Onur Nişanı
Gürcistan Ticaret ve Sanayi Odası Onur Nişanı
Johns Hopkins Üniversitesi Akdeniz Liderlik Ödülü
İslam Ticaret ve Sanayi Odası Üstün Hizmet Ödülü
İtalya Devlet Nişanı
Kazakistan Dostluk ve İşbirliğini Geliştirme Madalyası
Moğolistan İlham Nişanı
Romanya Ticaret ve Sanayi Odası Yılın İş Adamı Ödülü
Ukrayna Ticaret ve Sanayi Odası Şeref Madalyası
Azerbaycan Cumhuriyeti Dostluk Nişanı
Fahri Doktoralar [kaynak belirtilmeli]

Ardahan Üniversitesi
Bayburt Üniversitesi
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
İzmir Ekonomi Üniversitesi
Karadeniz Teknik Üniversitesi
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
Niğde Üniversitesi
Fahri Hemşerilik Beratları [kaynak belirtilmeli]

Çankırı Belediyesi
Edirne Belediyesi
Kütahya Hisarcık Belediyesi
Kırıkkale Belediyesi
Kırşehir Belediyesi
Niğde Belediyesi
Koch postülatları

Robert Koch
Koch postülatları, bir hastalık ile bir mikrop arasında nedensel ilişki kurmak için gereken dört kriter. İlk kez 1884 yılında Robert Koch ile Friedrich Loeffler tarafından ortaya atılmış olan kriterler, 1890 yılında tekrar gözden geçirilip basılmıştır. Koch, şarbon ve tüberküloz etyolojisini oluştururken bu postülatları uygulamıştır.
Orijinal postülatlar şunlardır:
Mikroorganizma tüm hastalıklı organizmalarda yüksek oranda bulunmalı, sağlıklı organizmalarda ise bulunmamalıdır.
Mikroorganizma hastalıklı organizmadan ayırılıp (izole edilip), saf kültürde büyütülmelidir.
Kültürdeki mikroorganizmalar sağlıklı bir organizmaya nakledildiğinde hastalığa yol açmalıdır.
Aşılanmış, hastalıklı deneysel ev sahibi organizmadan mikroorganizma tekrar ayırılmalı (izole edilmeli) ve orijinal spesifik nedensel ajan (mikroorganizma) ile aynı olduğu tespit edilmelidir.
Bununla birlikte, asemptomatik kolera taşıyıcılarıyla karşılaşınca Koch ilk postülatın ikinci kısmından vazgeçmiştir. Nitekim asemptomatik taşıyıcılar birçok enfeksiyöz hastalığın, özellikle de HIV, hepatit C ve herpes simpleks gibi virüslerin, yaygın bir özelliğidir.
Koch üçüncü postülattaki kesinlik ifadesini yumuşatmıştır zira bizzat kendisi tüberküloz ve kolerada enfeksiyöz ajana maruz kalan her organizma enfeksiyon edinmemiştir. Enfeksiyon oluşmaması şu sebeplerden olabilir: ev sahibi organizmanın bağışıklık sisteminin istilacı patojeni başarılı bir şekilde geri çevirebilir; kazanılmış bağışıklık; veya genetik bağışıklık.
Kaynakça ve notlar

↑  Koch R. (1893) J. Hyg. Inf. 14, 319-333
↑
Koch R. (1884) Mitt Kaiser Gesundh 2, 1-88
Türkiye'deki millî parklar listesi
Anahtar

Dünya Mirasları listesine alındı
Ramsar alanları listesine alındı
Bulundukları illere göre millî parklar

| İl | Sayı | Millî parklar |
| --- | --- | --- |
| Antalya | 5 | Altınbeşik Mağarası Millî Parkı, Beydağları Sahil Millî Parkı, Güllük Dağı Millî Parkı, Köprülü Kanyon Millî Parkı, Saklıkent Millî Parkı |
| Ankara | 4 | İstiklâl Yolu Tarihî Millî Parkı, Sakarya Meydan Muharebesi Tarihî Millî Parkı, Sarıçalı Dağı Millî Parkı, Soğuksu Millî Parkı |
| Erzurum | 4 | Kaçkar Dağları Millî Parkı, Kop Dağı Müdafaası Tarihî Millî Parkı, Nene Hatun Tarihî Millî Parkı, Sarıkamış-Allahuekber Dağları Millî Parkı |
| Artvin | 3 | Hatila Vadisi Millî Parkı, Kaçkar Dağları Millî Parkı, Karagöl-Sahara Millî Parkı |
| Kastamonu | 3 | Ilgaz Dağı Millî Parkı, İstiklâl Yolu Tarihî Millî Parkı, Küre Dağları Millî Parkı |
| Adana | 2 | Aladağlar Millî Parkı, Yumurtalık Lagünü Millî Parkı |
| Afyonkarahisar | 2 | Akdağ Millî Parkı, Başkomutan Tarihî Millî Parkı |
| Balıkesir | 2 | Kazdağı Millî Parkı, Kuşcenneti Millî Parkı |
| Bolu | 2 | Abant Gölü Millî Parkı, Yedigöller Millî Parkı |
| Çankırı | 2 | Ilgaz Dağı Millî Parkı, İstiklâl Yolu Tarihî Millî Parkı |
| Denizli | 2 | Akdağ Millî Parkı, Honaz Dağı Millî Parkı |
| Isparta | 2 | Kızıldağ Millî Parkı, Kovada Gölü Millî Parkı |
| Kayseri | 2 | Aladağlar Millî Parkı, Sultansazlığı Millî Parkı |
| Konya | 2 | Beyşehir Gölü Millî Parkı, Derebucak Çamlık Mağaraları Millî Parkı |
| Muğla | 2 | Marmaris Millî Parkı, Saklıkent Millî Parkı |
| Adıyaman | 1 | Nemrut Dağı Millî Parkı |
| Ağrı | 1 | Ağrı Dağı Millî Parkı |
| Aydın | 1 | Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası Millî Parkı |
| Bartın | 1 | Küre Dağları Millî Parkı |
| Bayburt | 1 | Kop Dağı Müdafaası Tarihî Millî Parkı |
| Bursa | 1 | Uludağ Millî Parkı |
| Çanakkale | 1 | Troya Tarihî Millî Parkı |
| Çorum | 1 | Boğazköy-Alacahöyük Millî Parkı |
| Edirne | 1 | Gala Gölü Millî Parkı |
| Hakkâri | 1 | Hakkâri Cilo ve Sat Dağları Millî Parkı |
| Iğdır | 1 | Ağrı Dağı Millî Parkı |
| İzmir | 1 | Spil Dağı Millî Parkı |
| Kars | 1 | Sarıkamış-Allahuekber Dağları Millî Parkı |
| Kırklareli | 1 | İğneada Longoz Ormanları Millî Parkı |
| Kütahya | 1 | Başkomutan Tarihî Millî Parkı |
| Malatya | 1 | Nemrut Dağı Millî Parkı |
| Manisa | 1 | Spil Dağı Millî Parkı |
| Muş | 1 | Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihî Millî Parkı |
| Niğde | 1 | Aladağlar Millî Parkı |
| Osmaniye | 1 | Karatepe-Aslantaş Millî Parkı |
| Rize | 1 | Kaçkar Dağları Millî Parkı |
| Siirt | 1 | Botan Vadisi Millî Parkı |
| Sivas | 1 | Divriği Millî Parkı |
| Şanlıurfa | 1 | Tek Tek Dağları Millî Parkı |
| Trabzon | 1 | Altındere Vadisi Millî Parkı |
| Tunceli | 1 | Munzur Vadisi Millî Parkı |
| Uşak | 1 | Başkomutan Tarihî Millî Parkı |
| Yozgat | 1 | Yozgat Çamlığı Millî Parkı |
Eski millî parklar

| Millî park | Bulunduğu il | İlan tarihi | İptal tarihi | Yüzölçümü | Konum | Kaynak |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı | Çanakkale | 26 Mayıs 1973 | 28 Haziran 2014 | 33.439 hektar (334,39 km2) |  |  |
| Göreme Tarihî Millî Parkı | Nevşehir | 25 Kasım 1986 | 22 Ekim 2019 | 9.614 hektar (96,14 km2) |  |  |
Harita

Millî parkların Türkiye haritasındaki konumları
Venüs

Başlığın diğer anlamları için Venüs (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
"Çoban Yıldızı" buraya yönlendirilmektedir. Diğer kullanımlar için Çoban Yıldızı (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Venüs, Güneş Sistemi'nde Güneş'e uzaklık bakımından ikinci sıradaki, sıcaklık bakımından ise birinci sıradaki gezegendir.
Güneşe uzaklık bakımından ikinci sırada olmasına rağmen en sıcak gezegen olmasının nedeni de atmosferinin gelen güneş ışınlarının dışarı çıkmasına izin vermemesidir. Ayrıca Zühre, Çolpan veya Çoban Yıldızı olarak da bilinir. Bu gezegen adını Eski Roma tanrıçası Venüs (Eski Yunan Mitolojisi'nde Afrodit)'ten almıştır. Venüs'ün astronomik sembolü ise kadınlık sembolü ile aynıdır. Venüs, kendi ekseni etrafında, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenlerin aksi istikametinde döner. Güneş etrafındaki dönüşünü 224,7 Dünya gününde tamamlar.
Büyüklüğü açısından Dünya ile benzerlik gösterdiğinden Dünya ile kardeş gezegen veya dünyanın ikizi olarak da bilinmektedir. Gökyüzünde Güneş'e yakın konumda bulunduğundan ve yörüngesi Dünya'nınkine göre Güneş'e daha yakın olduğundan, yeryüzünden sadece Güneş doğmadan önce veya battıktan sonra görülebilir. Bu yüzden Venüs, Akşam Yıldızı, Sabah Yıldızı veya Tan Yıldızı olarak da isimlendirilir. Çoban Yıldızı da denmektedir. Görülebildiği zamanlar, gökyüzündeki en parlak cisim olarak dikkat çeker.
Venüs'ün tanınmasının tarihçesi

Venüs, Ay, Güneş, Merkür, Mars, Jüpiter ve Satürn ile birlikte, görünür hareketlerinin diğer yıldızlardan farklılığıyla tanınan 7 gök cisminden biri olarak gösterilir. Bu yönüyle, antik gök bilim için olduğu kadar astroloji açısından da önem taşıyan gezegen, birçok dilde haftanın yedi gününe adını veren gök cisimlerinden biri olarak, tarih öncesinden günümüze insan kültüründe yerini korumuştur. Günümüze ulaşan en eski gök bilimsel belge olan ve MÖ 7. yüzyıla ait olduğu sanılan Ammi-Şaduqa Venüs tabletinde Babillilerin MÖ 1700-1400 yılları arasında yaptıkları Venüs gözlemlerinden söz edilir. Eski Mezopotamya, Orta Amerika ve Uzak Doğu kültürlerinde Venüs'ün önemli bir yeri olmuştur. Eski Yunan'da sabah yıldızı olarak görüldüğünde 'Phosphorus', akşam yıldızı olarak görüldüğünde ise 'Hesperus' olmak üzere iki ayrı ad taşımaktaydı. Pisagor sayesinde bu iki yıldızın aslında aynı gök cismi olduğunu öğrenen ilk çağ dünyası, Venüs ve Merkür'ün Güneş çevresinde döndüğünü ileri süren Herakleitos ile ilk kez güneş merkezli görüş ile tanıştı.
1610'da İtalyan gökbilimci Galileo Galilei basit bir teleskop yardımı ile Venüs'ün evreleri olduğunu fark etti. Daha sonraki gözlemlerinde gezegenin evrelerindeki değişikliklere paralel olarak görünür boyutunun da değiştiğini gözleyen Galilei, bu bulguları gezegenin Güneş etrafında döndüğünün kuvvetli göstergeleri olarak kabul etti.
1761'de Rus gök bilimci Mihail Vasilyeviç Lomonosov, Venüs'ün Güneş geçişi sırasında gezegenin kenar çizgisindeki düzensizliği fark ederek bunun bir atmosferin varlığını gösterdiğini öne sürdü.
1793'te, Alman gök bilimci Johann Schröter sonradan kendi adıyla anılacak ve Venüs atmosferinin neden olduğu anlaşılacak olan 'faz kayması' olayını gözlemledi. Bu olay, güneş ışınları ile aydınlanan kalın ve yoğun atmosferin Venüs'ün görünür kenar çizgisine eklenerek, bulunduğu konumun gerektirdiğinden farklı bir evredeymiş gibi algılanmasına neden olması sonucu ortaya çıkar.
1932 yılında, Amerikalı araştırmacılar W. S. Adams ve T. Dunham kızılötesi tayfölçüm ile Venüs atmosferinin temel bileşeninin karbon dioksit olduğunu öğrendiler. İzleyen yıllarda Rupert Wildt, tayfölçüm verilerine dayanarak atmosferin kimyasal bileşimi yanı sıra basıncı, sıcaklığı, gezegen yüzeyiyle etkileşimi hakkında birçok tahminde bulundu.
1956'da Robert S. Richardson gezegenden yansıyan güneş ışınlarının Doppler kaymasını ölçtüğünde, bulguların gezegenin kendi etrafında dönüş yönünün ters olduğunu gösterdiğini saptadı.
1960'larda Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (M.I.T.) ve Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü bilim adamları mikrodalga bandında radar incelemeleri ile Venüs'ün kendi etrafında dönüş süresini duyarlı olarak ölçtüler. Aynı dönemde yeryüzünden yapılan radar incelemeleri ile gezegenin yüzey şekilleri hakkında önemli bilgi elde edildi.
14 Eylül 2020'de Royal Astronomical Society, Venüs'te yüksek miktarda fosfin bulunduğunu açıkladı. Fosfin gazının yüksek oranlarda bulunması resmi açıklamada "Venüs'te hayatın göstergesi" olarak tanımlandı.
Adlandırma

Bir tanrıçanın adını taşıyan tek gezegen olması nedeniyle, Venüs ile ilgili adların, kadın adları arasından seçilmesine özen gösterilmektedir. Bu yaklaşıma tek istisna, gezegen üzerindeki en yüksek dağa İskoç bilim insanı James Clerk Maxwell'in adının verilmiş olmasıdır. Uluslararası Gökbilim Birliği'nin (IAU), Venüs üzerindeki yüzey şekillerinin adlandırılmasında uyulmasını önerdiği kurallar şöyledir:
Kıta büyüklüğündeki toprak parçaları (Terra): Aşk tanrıçaları
Büyük coğrafi bölgeler (Regio): Kadın devler ve Titan'lar
Kraterler: Ünlü kadınların adları. 20 km'den küçük kraterler için, yaygın kadın isimleri.
Dağlar (Montes): Tanrıça adları
Tepeler (Colles): Deniz tanrıçaları
Sırtlar (Dorsa): Gök tanrıçaları
Alçak düzlükler (Planita-ova): Mitolojik kadın kahramanlar
Yüksek düzlükler (Plana-plato): Bereket tanrıçaları
Uçurumlar (Rupes): Ev ve ocak tanrıçaları
Vadiler (Valles): 400 km'den uzun olanlar için, Venüs gezegenine değişik dillerde verilen adlar. 400 km'den kısa olanlar için, nehir tanrıçaları.
Taçlar (Corona): Dünya ve doğurganlık tanrıçaları
Yarıklar (Chasma): Av tanrıçaları, Ay tanrıçaları
Yassı volkanik tabanlar (Farra): Su tanrıçaları
Sığ çukurluklar (Fossa): Savaş tanrıçaları
İnce uzun yapılar (Linea): Savaş tanrıçaları
Düzensiz kraterler (Patera): Ünlü kadınlar
Çokgen görünümlü alanlar (Tessera): Kader ve kısmet tanrıçaları
Kum tepeleri (Unda): Çöl tanrıçaları
Yıldız biçimli oluşumlar (Astra), kubbe biçimli dağ ve tepeler (Tholus), kesişen vadi ağları (Labyrinthus), akıntı alanları (Fluctus): Çeşitli tanrıçalar
Gözlem koşulları

Venüs, Güneş çevresinde yaklaşık 224 gün süren dolanma süresine karşın yörüngesinin Yer yörüngesine yakınlığı nedeniyle 584 gün gibi uzun bir kavuşum dönemine sahiptir. Gökyüzündeki görünür hareketini tamamlaması bir buçuk yılı geçer. Bir alt gezegen olması nedeniyle her zaman Güneş'e yakın konumdadır ve gözlenmesi için en uygun saatler gün doğumundan önce ya da gün batımından sonradır. 'Sabah yıldızı' ve 'akşam yıldızı' adları bu nedenle verilmiştir. -4,4 kadir derecesine varabilen parlaklığı ile en parlak yıldızlardan ve diğer tüm gezegenlerden çok daha parlaktır. Güneş ve Ay'dan sonra gökyüzünün en parlak cismidir. Bu nedenle güneş ışınlarının Venüs'ün görülmesine izin vermediği alt ve üst kavuşum dönemleri dışında yılın büyük bir kısmında rahatlıkla izlenir. Merkür'e oranla çok daha yüksek uzanımlara (en uygun koşullarda 48°) çıkabildiği için gün içinde izlenebildiği süre de daha uzundur ve uygun dönemlerde akşam gün battıktan sonra veya sabah gün doğmadan önce 4 saat kadar ufkun üzerinde kalabilir. En parlak dönemlerinde güneş ufkun üzerinde iken bile görülmesi mümkündür, hatta alışkın gözler gün ortası saatlerinde dahi Venüs'ü yakalayabilir. Aysız gecelerde, kent ışıklarından yeterince uzaklaşılabilirse, insan gözünün Venüs ışığının çevreye verdiği aydınlığı hissedebildiği ve yarattığı gölgelerin fark edilebildiği de söylenir.
Venüs'ün dünyaya en yakın olduğu dönemlerde 1 yay dakikayı geçen görünür çapı insan gözünün ayırma gücü sınırındadır ve duyarlı gözlerin gezegenin hilal evresini ayırt edebilmesi olasıdır.
Tam güneş tutulmaları çok kısa süre için de olsa, Venüs'ün güneşe çok yakın konumda olduğu kavuşum dönemleri civarında bile gezegenin gün ortasında çıplak gözle izlenebilmesine olanak sağlar. 1999 tam güneş tutulması sırasında bu durum gerçekleşmiştir.
Gözlem koşulları > Evreler

Ana madde: Venüs'ün evreleri
Bir teleskop ile izlendiğinde Venüs'ün Ay gibi evreleri olduğu görülür. Gezegenin Güneş'in arkasında ve yeryüzüne en uzak durumda olduğu üst kavuşum anında, görünen yüzeyinin tümü aydınlandığından ışıklı bir daire şeklinde 'dolun' evresi söz konusudur. Bu aynı zamanda uzaklık nedeniyle Venüs'ün görünür çapının en az olduğu dönemdir. En yüksek uzanım anında gezegen bir yarım daire şeklinde görülür. Güneş ile yer arasında kaldığı dönemlerde ise karanlık yüzünü göstererek bir 'hilal' şekli alır. Hilalin en ince olduğu dönemler gezegenin Dünya'ya en yakın olduğu ve görünür çapının en büyük olduğu dönemlerdir; ancak bu esnada güneş ışınları gezegenin görülmesini engeller.
Gözlem koşulları > Parlaklık

Bir alt gezegen olması nedeniyle Venüs'ün yeryüzünden izlenebilir parlaklığı iki değişkenin ilişkisi ile belirlenir:
Evre
Görünür çap (dolaylı olarak Yer'e uzaklık)
Venüs Yer'e en yakın konumda iken dünyaya dönük yüzünün tümüyle karanlıkta kalması, aydınlanan yüzünün tamamının görülebildiği 'dolun' evresinde ise, en uzak dolayısıyla en küçük görünür boyutta olması nedeniyle yeterince parlak değildir. Gezegenin gözlemciye en fazla ışık gönderebildiği konumu, görünür aydınlık yüzeyin en fazla olduğu %30 aydınlık (hilal ile yarım evre arası) evresidir.
Gözlem koşulları > Venüs atmosferinin neden olduğu gözlem özellikleri

Gündüz-gece çizgisi üzerinde kalan Venüs atmosferinin güneş ışınları ile aydınlanması, gezegenin evresinin beklenenden daha büyük olarak algılanmasına neden olur. Venüs'ün herhangi bir dönemde Güneş'le yaptığı açıya dayanarak hesaplanan evre ile gözlenen evresi arasındaki bu 'faz kayması' bazen 3 günü bulur ve Schröter etkisi olarak adlandırılır. Venüs'ün karanlık yüzünün yeryüzüne dönük olduğu alt kavuşum anında, arkadan aydınlanan atmosferin, ortası karanlık bir halka şeklinde görülebildiği saptanmıştır. Yine alt kavuşum anına yakın günlerde gezegenin karanlık yüzünde çok hafif bir aydınlanma hissedilebilir. 'Küllenmiş ışık' adı verilen bu olay, 1640'lardan bu yana bilinmektedir. Bugüne dek çok değişik açıklamalar getirilmiş olmasına rağmen nedeni bilinmeyen bu atmosfer aydınlanmasının, elektriksel etkinliklerle veya kutup ışıklarına benzer bir mekanizma ile ortaya çıkabileceği öne sürülmüştür. Venüs atmosferi gaz küreler gibi diferansiyel dönme (Kutup ve Eşlek-ekvator- bölgelerinin farklı hızlarda dönmesi) gösterir. Venüs'ün atmosferinde sürekli olarak devam eden asit yağmurları yağmaktadır. Genellikle Venüs kükürt nedeniyle çok sıcak bir iklime sahiptir.
Venüs'ün Güneş geçişleri

Venüs yaklaşık 20 ayda bir alt kavuşum konumundan geçtiği halde, yörüngesinin tutulum düzlemine 3,39 derecelik bir açı yapması nedeniyle güneş diskinin önünden geçişi nadiren gerçekleşir. Venüs yörüngesinin tutulum düzlemini kestiği noktalar, yani yörüngenin çıkış ve iniş düğümleri ile Güneş ve Yer'in düz bir çizgi üzerinde yer almasını gerektiren bu durum yaklaşık her yüzyılda 2 kez, 8 yıl aralıklı çiftler şeklinde gözlenir. (1761-1769, 1874-1882, 2004-2012, 2117-2125 gibi). Tüm geçişler, düğümlerin Yer yörüngesindeki izdüşümlerine denk gelen Haziran ve Aralık ayları içinde olur. Daha yakından incelendiğinde geçişlerin düzenlerinin 243 yıllık bir döngü içerisinde yinelendiği dikkati çeker. İçinde bulunduğumuz binyılda, bu döngü 113,5-8-121,5-8 yıllık aralıklar şeklinde tekrarlanmaktadır.
Venüs'ün geçişi, Güneş diski üzerinde küçük bir siyah beneğin ilerlemesi şeklinde izlenir ve en fazla 7 saat kadar sürer.
Güneş Sistemi'nde Venüs'ün özel yeri

Bazı özellikleri, Venüs'ü eşsiz kılmaktadır:
Venüs kendine ait fizistrospedi parçalama özelliğine ve trospinakolitan perazmına sahiptir
Dünyaya yörüngesi itibarıyla ortalama mesafe olarak en yakın gezegendir.
Yer'den gözlendiğinde en parlak gezegendir.
Yüzey sıcaklığı en yüksek gezegendir.
Yer benzeri gezegenler arasında en yoğun atmosfere sahip olanıdır.
En çok uzay aracı gönderilen ve üzerinde en çok sayıda insan yapımı araç bulunan gezegendir.
Ekseni etrafında ters döner.
*Örneğin Ay Dünya(Yer) etrafında dönerken kendi etrafında Venüs gibi ters, lâkin yavaş dönerek hep aynı yüzünü gösterir.
Atmosferindeki hayat olasılığı

Venüs'ün bulutlarında çok dirençli mikroorganizmalar olabileceğine dair bazı göstergeler bulunmaktadır. El Paso'daki Texas Üniversitesi'nden Dirk Schulze-Makuch ve Louis Irwin'e göre bunlar, diğer şeylerin yanı sıra bazı gazların yokluğunu veya varlığını açıklayabilir. Ayrıca Pioneer-Venus 2'nin büyük daldırma sondası, Venüs'ün bulutlarında bakteri boyutunda parçacıklar buldu.
Cardiff Üniversitesi'nden Profesör Jane Greaves yönetimindeki ekibin Venüs atmoserindeki fosfin miktarı ile ilgili akademik makaleleri, 14 Eylül 2020'de Nature Astronomy dergisinin websitesinde yayınlandı ve bu dergideki makaleye gönderme yaparak The Royal Astronomical Society tarafından aynı gün açıklandı. Prof Greaves ve ekibi, Hawaii'deki James Clerk Maxwell Teleskobu ile yaptıkları gözlemlerde Venüs atmosferinde yüksek miktarda fosfin molekülüne rastladıktan sonra, bu gözlemin öneminden dolayı Şili'deki Atacama Large Millimeter/submillimieter Array (ALMA) tesisindeki 45 teleskopla gözlemlerini kontrol etme imkanı buldular. Bu gözlem, fosfin gazının özelliklerinden dolayı önemliydi: Fosfin gazı, canlı içermeyen süreçlerde (endüstriyel bir üretim yoksa) ancak çok az miktarda üretilebiliyordu. Bu yüzden de eldeki veriler daha detaylı incelemeye tabi tutuldu. Elde edilen veriler üzerinden, Kyoto Sangyo Üniversitesi'nden Prof Hideo Sagawa tarafından hesaplamalara göre Venüs atmosferinin gözlemlenen kısmında her 1 milyar molekülde 20 molekül fosfin olduğu anlaşıldı.[kaynak belirtilmeli]
MIT'den Prof William Bains'in liderliğinde yapılan çalışmalarda, Prof Greaves'ın tespit ettiği miktarın cansız süreçlerle ortaya çıkıp çıkamayacağı kontrol edildi. Yapılan hesaplamalarda, cansız süreçlerin bu miktarın ancak 10.000'de birini üretebileceği ortaya konuldu. Bu sebeple, Venüs atmosferindeki fosfin miktarı, gezegende hayat olduğunun muhtemel işareti olarak değerlendiriliyor.[kaynak belirtilmeli]
Çalışmaları yürüten bilim insanları, bu araştırmada ortaya çıkan verilerin Venüs'te hayat olduğunu kesin olarak göstermediğini ve daha fazla veriye ihtiyaç olduğunu belirtiyorlar. Ancak fosfin üretimi ile ilgili bilinen kimyasal tepkimeler göz önüne alındığında, Venüs gezegeninde fosfin üreten mikroorganizmaların varlığı ciddi bir ihtimal olarak değerlendiriliyor.[kaynak belirtilmeli]
Venüs'ün morötesi ışıkta çekilmiş bir fotoğrafı
Venüs ile Dünya'nın boyutsal karşılaştırması
Bir Venüs Örümcek Ağının Magellan uzay sondası tarafından çekilen radar görüntüsü. Venüs'e özgü bu jeolojik yapının niteliği tam olarak bilinmemektedir.
Venüs'ün evreleri
Sahte renkte atmosferi gösteren bir Venüs resmi
Venüs'ün 2004 Güneş Geçişi
Venüs kendi ekseninde dönerken Güneş Sistemindeki diğer gezegenlerin aksi bir yön izler.
Feribot

New York'taki bir feribot
Feribot veya arabalı vapur, taşıt araçlarının taşınmasında kullanılan vapurların genel adıdır. Genellikle şehir içi ya da yakın mesafe araç taşımacılığında kullanılırlar.
Türkiye'de İstanbul ve İzmir şehir içi ulaşımında, Marmara Denizi'nde sıkça kullanılan şehir hatları vapurları, arabalı vapurlar, hızlı feribotlar, deniz otobüsleri bu tip gemilere birer örnektir.
Batı Akdeniz, Adriyatik, Ege, Manş Denizi, Kuzey Denizi, Baltık Denizi feribot hatlarının sıkça çalıştığı bölgelerdir. Bazı bölgelerde hem kara yolu araçları, hem demiryolu araçlarına uygun olarak inşa edilmiş gemiler de işlemektedir.
İlk arabalı vapur

Ana madde: Suhulet
Dünyanın ilk arabalı vapuru 1871 yılında İstanbul'da Boğaziçi'nde çalışmaya başlamıştır. Suhulet (kolaylık, uygunluk anlamına gelir) adındaki bu buharlı vapur, Şirket-i Hayriye genel müdürü Hüseyin Haki Bey tarafından tasarlanmış ve Maudslay, Sons and Field şirketinin Greenwich tersanesinde yapılmıştı. Ağırlığı 157 ton, uzunluğu 47m, genişliği 8.2m, su çekimi 2.7m idi. 450 beygir gücündeki tek silindirli, iki zamanlı buharlı makinesinin çalıştırdığı yandan çarkıyla 6 deniz mili hızla yol alabiliyordu. Suhulet'in kendine özgü tasarımında atlı arabaların giriş ve çıkışlarındaki simetrik düzen dikkat çekiyordu. Vapur, Üsküdar-Kabataş arasında sefer yapıyordu.
Galeri

Mariella - Viking Line
Stena Baltica
Minoan Lines
İstanbul'daki bir feribot
Ayşecan Tatari

| Ayşecan Tatari |
| --- | --- |
Doğum: 14 Mart 1989 (36 yaşında) İstanbul, Türkiye
Meslek: Oyuncu
Etkin yıllar: 1992-2015
Evlilik: Edip Tepeli (e. 2017)
Çocuk(lar): 1
Ebeveyn(ler): Aliye Uzunatağan

Ayşecan Tatari (d. 14 Mart 1989, İstanbul), Türk oyuncudur.
Annesi sanatçı Aliye Uzunatağan'dır.
İstanbul İtalyan Lisesinde öğrenimini tamamlamıştır. Çocuklar Duymasın dizisinde 4 sezon "Duygu" rolünü canlandırmıştır. Ardından oyunculuk eğitimi almak üzere ABD'deki Stella Adler Studio of Acting okuluna gitti. Türkiye'ye dönünce özel bir tiyatroya katıldı. Sonrasında İBB Şehir Tiyatroları'na geçti.
Filmografisi

| Televizyon> Yıl | Televizyon> Yapım | Televizyon> Rol | Televizyon> Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 | Evdeki Yabancı | Nazlı |  |
| 2002-2003 | Çocuklar Duymasın | Duygu Çetinoğlu |  |
| 2004-2005 | Çocuklar Ne Olacak | Duygu Çetinoğlu |  |
| 2015 | Yılanların Öcü | Gülmisal |  |
Sinema
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 1992 | Tatar Ramazan Sürgünde | Çocuk |  |