stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
İstanbul'un isimleri
Tarihi isimleri > İstanbul

Etimolojik olarak İstanbul adının kökeni (Türkçe telaffuz: [isˈtanbuɫ] ve halk arasında bazen Türkçe telaffuz: [ɯsˈtambuɫ]) Ortaçağ (Bizans) Yunancasında "kent'e" doğru veya "kent'te" anlamına gelen (Yunanca telaffuz:[εἰς τoν βουλε], [is ton bule]) kelimelerinin Türkçeleştirilmesiyle oluşmuştur.(βουλε: Yönetim merkezi, Başkent anlamlarını taşır.)
İstanbul, Osmanlı döneminde resmi belgelere girdi ve sıkça kullanıldı. Şehrin bu isminin Türkçede en eski kullanımı 1360 yılına tarihlenen Dânişmendnâme eserinde görülür. Osmanlı tarih yazıcılığının ilk dönemlerinde üretilmiş anonim bir gazavatnâme olan Gazavât-ı Sultan Murad adlı eser de şehir İstanbul adı altında ele almıştır. Ayrıca Osmanlı Ordusu'nda İstanbul'un merkez ordu komutanı için resmen İstanbul ağası ve İstanbul'un en yüksek sivil hakimi için resmen İstanbul efendisi sıfatları kullanılırdı. Konstantiniyye de dahil olmak üzere diğer adların da kullanılmasına devam edildi, ancak İstanbul (Osmanlıca: استانبول) zamanla şehrin Türkçede en yaygın bilinen adı oldu ve diğer adlandırmalar kullanımdan kalktı. Fakat Batılılar tarafından Konstantinopolis adı kullanılmaya devam edildi.
1918 yılında şehrin kullanımda olan iki adı mevcuttu. Resmi belgelerde ve azınlıklar arasında "Konstantin" temelli isimler kullanılırken, Türk halkı arasında "İstanbul" ismi yaygındı. Dönemin siyasi koşulları içerisinde şehrin isminin kullanımında halihazırda bir ayrışma mevcuttu. Bu ayrışmaya ithafen İstanbul'un İşgali sırasında İstanbul'daki Osmanlı vatandaşı olan Yunan azınlıklar, o dönemki Yunanistan Kralı I. Konstantin'in adıyla ilintili olacak şekilde işgal ordularını "İşte Konstantin (İstanbul), işte Konstantin!" tezahüratıyla karşıladı. Bu tezahürat yayılıp bir slogana dönüştü. Böylece "Konstantin" ismi Türkler arasında fazlasıyla olumsuz bir anlama büründü. İstanbul'un tekrar alınmasıyla yapılan ilk işlerden biri de olumsuz bir anlama sahip "Konstantin" ismini "İstanbul" ismiyle resmi olarak değiştirilmesi oldu.
1928'de Latin harflerine geçilmesi sonrası, kentin Türkçe adının Latin harfleriyle yazılmış hali Istanbul uluslararası kullanıma girdi. İstanbul kentin uluslararası adı ilan edildikten sonra "Konstantinopolis" adının mektuplarda veya diğer yazışmalarda ve uluslararası alanlarda kullanılması yasaklandı. Örneğin yurt dışından İstanbul'a gönderilen mektuplarda adres olarak "Konstantinopolis" (yanında İstanbul yazsa bile) yazıldıysa bu mektuplar geri gönderilmeye başlandı. Zaman içinde Istanbul adı ve bunun çeşitli benzer yazılışları çoğu dünya dilinde yerini aldı.
Tarihi isimleri > Miklagård

Miklagård (Eski Norsça: Miklagarðr, büyük anlamındaki mikla veya mykil ve kale veya duvar anlamındaki gård sözcüklerinden), Vikinglerin şehre vermiş olduğu isimdir.
Bozdoğan Kemeri veya Valens Su kemeri, Romalılar tarafından İstanbul'da yaptırılan su kemeridir. Roma İmparatoru Valens tarafından 4. yüzyılın sonlarında tamamlanmıştır.
Kitab-ı Bahriye'ye 1629 yılında Mustafa bin Mehmed Cündî tarafından eklenen İstanbul çizimi
İstanbul Haritası (Bugünkü Fatih - Tarihi Yarımada)
Kız Kulesi, Üsküdar'ın sembolü haline gelen kule, Üsküdar’da Bizans devrinden kalan tek eserdir.
Gerhard Munthe çizimiyle Miklagård
Zinav Gölü

| Zinav Gölü |
| --- | --- |

Havza
Konum: Reşadiye, Tokat, Türkiye
Koordinatlar: 40°26′54″K 37°16′22″D﻿ / ﻿40.44833°K 37.27278°D﻿ / 40.44833; 37.27278
Genel bilgiler
Akarsu (giden): Gülen Deresi, Kelkit Çayı
Göl türü: Tatlı su gölü
Yüzölçümü: 26 km2 (10 sq mi)
En derin noktası: 15 m (49 ft)
Yüzey rakımı: 940 m (3.080 ft)
Zinav Gölü (Türkiye)
Zinav Gölü (Sinan gölü), Tokat ili Reşadiye ilçesi sınırlarında yer alan heyelan seti gölüdür. Gölün en derin yeri 15 m, uzunluğu 1 km, genişliği 70–500 m, alanı 26 hektardır.
Göl Reşadiye ilçesine uzaklığı 17,4 km, Yolüstü köyüne ve Çevrecik Köyü'ne  4 km uzaklıktadır.Zinav Gölüne Ulaşmak için D-100 Karayolundan Çevrecik Yoluna saptıktan sonra, yaklaşık 10 km mesafededir. Reşadiye ilçe merkezinden Aybastı yönüne 13,4 km gidildikten sonra, batı yönünde 4 km stabilize yolla göle ulaşılmaktadır.
Gölün ismiyle ilgili farklı rivayetler vardır. 1990 yılında yörede araştırma yapan bilimsel ekipler Zinav, Harita Genel Müdürlüğünün resmi haritasında Zünnav olarak geçer. Yöre insanları Sinan Gölü adını kullanmaktadır. Sinan adı bir rivayete göre, yörede birkaç yüzyıl önce yaşamış varlıklı bir kişiden gelmektedir. Geniş arazilere sahip olan Sinan beyin Yolüstü Kasabasının yakınlarında kale ve saray kalıntıları bulunur. Gölün oluşumunu anlatan; Sinan adlı baba ile oğlu arasında geçen, başka ilginç bir rivayette vardır.
Gülen deresinin doğu yamacında oluşan heyelan vadinin önünü kapatmış, settin arkasında biriken sular Zinav Gölünü oluşturmuştur. Göl Derenin taşıdığı alüvyonlarla kuzey tarafından doldurulmaktadır. Heyelan kütlesinden taşan sular göl güneyinde bir gideğen oluşturmuştur. Gideğenin heyelan kütlesini parçalayıp, gölün boşalmasını engellemek için bent yapılmıştır. Bendin üzerinden mahalle yolu geçmektedir. Heyelan kütlesinin altından göl suları sızma yapmaktadır.
Göl çevresi gürgen, meşe ve çam ağaçlarının bulunduğu ormanla çevrilidir. Gölde sazan başta olmak üzere çeşitli balık türleri yaşar. Göl özellikle kışın ördek ve diğer göçmen kuşların uğrak alanıdır.
Göl ve çevresi 2010 yılında turizm alanı ilan edilmiştir. Alanın 29 hektarı göl, 21 hektarı ormanlık, toplam 50 hektardır. Orman bakanlığı tarafından alabalık aşılaması yapılmaktadır.
Gölün yaklaşık 2 km kadar kuzeyinde 4 km'lik ilgi çekici bir kanyon oluşmuştur. 10 m derinliğe kadar ulaşan kanyon doğa sporları sevenlerin ilgisini çekmektedir
Tatos Gölleri

Tatos Gölleri veya Sulak Göller, Rize ilinin Çamlıhemşin ilçesinde bulunan buzul gölleridir. Çiçekli Yaylası'na 6 kilometre uzaklıktadır. Rakımı 2985 metredir. Birbirine bağlı 3 gölden oluşmaktadır.
Derin Göl

Rakımı 3165 metredir. Göldeki sular Aktakan Deresi'ne akmaktadır.
Gediği Gölü

Rakımı 3147 metredir. Derin Göl'ün altındadır.
Arpaçay Baraj Gölü

| Arpaçay Baraj Gölü |
| --- | --- |


Havza
Ülke(ler): Ermenistan, Türkiye
Şehir(ler): Kars, Şirak
İlçe(ler): Kars, Akyaka, Maralik
Koordinatlar: 40°36′18.432″K 43°41′32.712″D﻿ / ﻿40.60512000°K 43.69242000°D﻿ / 40.60512000; 43.69242000
Genel bilgiler
Akarsu (gelen): Arpaçay
Akarsu (giden): Arpaçay
Göl türü: Baraj gölü
Uzunluk: 20 km (12 mi)
Yüzölçümü: 54 km2 (21 sq mi)
En derin noktası: 59 m (194 ft) (baraj)
Su hacmi: 525 milyon m3
Yüzey rakımı: 1.600 m (5.200 ft)
Wikimedia Commons
Arpaçay Baraj Gölü (Ermenice: Ախուրյանի ջրամբար), Ermenistan ve Türkiye arasında yer alan bir baraj gölüdür. Arpaçay üzerinde Arpaçay Barajı'nın inşa edilmesiyle oluşmuştur. 54 km2'lik yüzölçümüyle Kafkasya'nın en büyük üçüncü baraj gölüdür. Gölün toplam su hacmi 525 milyon m3'tür.
Genel özellikler

Arpaçay üzerinde inşa edilen Arpaçay Barajı'nda 1980'den itibaren su tutulmasıyla Arpaçay Baraj Gölü oluştu. Kars ve Şirak illeri arasında yer alan göl, 54 km2'lik yüzölçümüyle Kafkasya'nın en büyük üçüncü baraj gölüdür. Gölün uzuluğu 20 km, en derin noktası 59 m, toplam su hacmi 525 milyon m3'tür. Göldeki en yüksek su kotu 1.600 metredir.
Sulama

Göl suyu ile Ermenistan'ın Aragatsotn, Armavir ve Şirak illerinde tarımsal sulama yapılmaktadır. Türkiye'de ise Ardahan ve Kars illerinde 70.000 ha tarım alanı sulanmaktadır.
Kirlilik

Ermeni araştırmacılara göre göl ağır metaller ve çeşitli zehirli maddeler ile kirlenmiştir.
Arpaçay Baraj Gölü
Paul Giamatti

| Paul Giamatti |
| --- | --- |
Giamatti, 2024
Doğum: Paul Edward Valentine Giamatti 6 Haziran 1967 (57 yaşında) New Haven, Connecticut, ABD
Meslek: Aktör, yapımcı
Etkin yıllar: 1989–günümüz
Evlilik: Elizabeth Cohen (1997, boşandı)
Çocuk(lar): 1

Paul Edward Valentine Giamatti (d. 6 Haziran 1967, Connecticut), İtalyan asıllı Amerikalı oyuncudur. Emmy ve Altın Küre ödüllerini kazanmıştır.
Erken dönemi

Giamatti, 6 Haziran 1967'de New Haven, Connecticut'da üç çocuğun en küçüğü olarak doğdu. Babası Angelo Bartlett Giamatti, daha sonra üniversite başkanı ve Major League Baseball'un komisyon üyesi olan Yale Üniversitesi'nde profesördü. Annesi Toni Marilyn Giamatti (evlilik öncesi soyadı Smith), İrlanda asıllıdır, Hopkins Okulunda öğretmenlik yapmış ve daha önce oyunculuk yapmış bir ev hanımı ve İngilizce öğretmeniydi. Babasının dedesinin ailesi Telese Terme'den gelen İtalyan göçmenlerdi; aile soyadı orijinal olarak "Giammattei" olarak yazılmıştır. Giamatti'nin soyunun geri kalanı Alman, Hollandalı, İngiliz, Fransız, İrlandalı ve İskoç'dur. Babasının büyükannesinin New England'da sömürge döneminden kalma derin kökleri vardı. Kardeşi Marcus Giamatti de bir aktördür.
Giamatti ilk olarak The Foote School'da eğitim gördü ve 1985 yılında Choate Rosemary Hall'dan mezun oldu. Yale Üniversitesi'ne girdi. Skull & Bones gizli topluluğunun bir üyesiydi. Aktör arkadaşları ve Yale öğrencileri Ron Livingston ve Edward Norton ile birlikte lisans tiyatro sahnesinde aktifti. 1989 yılında İngilizce lisans derecesi ile mezun oldu ve Earle R. Gister ile birlikte çalıştığı Yale School of Drama'dan Güzel Sanatlar Yüksek Lisans derecesi kazandı. 1990'ların başında bazı küçük televizyon ve film rollerinde görünmeden önce Broadway ve Seattle'daki Annex Theatre'da 1989'dan 1992'ye kadar bir bölüm dahil olmak üzere çok sayıda tiyatro prodüksiyonunda rol aldı.
Özel hayatı

Giamatti, Brooklyn, New York'un Brooklyn Heights semtinde yaşıyor ve 1997'den 2000'lerde açıklanmayan bir tarihe kadar Elizabeth Cohen ile evli kaldı. Bir oğulları var.
Giamatti bir ateisttir ancak ona göre "din artık hayatımda çocukluğuma göre daha fazla yer alıyor" şeklinde konuşmuştur.
Filmografi > Tv dizileri

| Year | Title | Role | Notes |
| --- | --- | --- | --- |
| 1990 | She'll Take Romance | Heckler #2 | Television film |
| 1994 | NYPD Blue | Man in Sleeping Bag | Bölüm: "You Bet Your Life" |
| 1995 | New York News | Dr. Wargner | Bölüm: "Past Imperfect" |
| 1996 | Show, TheThe Show | Jeffrey Roffman | Bölüm: "Pilot" |
| 1998 | Homicide: Life on the Street | Harry Tjarks | Bölüm: "Pit Bull Sessions" |
| 1998 | Tourist Trap | Jeremiah Piper | Television film |
| 1998 | Winchell | Herman Kurfeld | Television film |
| 1999 | American Experience | Anlatıcı | Bölüm: "New York: Part V - Cosmopolis" |
| 2000 | If These Walls Could Talk 2 | Ted Hedley | Television film |
| 2001 | King of the Hill | Mr. McKay | Voice Bölüm: "It's Not Easy Being Green" |
| 2003 | Pentagon Papers, TheThe Pentagon Papers | Anthony Russo | Television film |
| 2005 | Saturday Night Live | Kendisi (host) | Bölüm: "Paul Giamatti/Ludacris featuring Sum-41" |
| 2006 | Amazing Screw-On Head, TheThe Amazing Screw-On Head | Screw-On Head | Voice Pilot |
| 2008 | John Adams | John Adams | 7 episodes Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actor in a Miniseries or Movie Golden Globe Award for Best Actor – Miniseries or Television Film Golden Nymph Award for Outstanding Actor – Mini Series Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Miniseries or Television Movie Satellite Award for Best Actor – Miniseries or Television Film TCA Award for Individual Achievement in Drama |
| 2010 | 30 Rock | Ritchie | Bölüm: "When It Rains, It Pours" |
| 2011 | Prohibition | Kendisi | Belgesel |
| 2011 | Too Big to Fail | Ben Bernanke | Television film Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Miniseries or Television Movie Aday gösterildi—Golden Globe Award for Best Supporting Actor – Series, Miniseries, or Television Film Aday gösterildi—Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actor in a Miniseries or Movie |
| 2013 | Downton Abbey | Harold Levinson | Bölüm: "The London Season" Aday gösterildi—Primetime Emmy Award for Outstanding Guest Actor in a Drama Series |
| 2014 | The Roosevelts: An Intimate History | Theodore Roosevelt | Voice Belgesel |
| 2014 | Hoke | Hoke Mosely | Pilot; also executive producer |
| 2015 | Breakthrough | Kendisi | Belgesel; also director Bölüm: "More Than Human" |
| 2014-2015 | Inside Amy Schumer | God / Juror #10 | 2 episodes Aday gösterildi—Primetime Emmy Award for Outstanding Guest Actor in a Comedy Series (2015) |
| 2016–2023 | Billions | Chuck Rhoades |  |
| 2017 | BoJack Horseman | Himself as BoJack | Voice Episode: "The Old Sugarman Place" |
| 2017 | At Home with Amy Sedaris | Mr. Ogilvy | Episode: "TGIF" |
| 2018 | Nature | Narrator | Voice Episode: "Sex, Lies and Butterflies" |
| 2018-2019 | Lodge 49 | L. Marvin Metz | 4 episodes; also executive producer |
| 2020 | Rick and Morty | Story Lord | Voice Episode: "Never Ricking Morty" |
| 2020 | Big Mouth | Andrew's Shit | Voice Episode: "Poop Madness" |
| 2021 | The Sons of Sam: A Descent Into Darkness | Maury Terry | Voice 4 episodes |
İOS 18

| --- | --- |

iPhone 15 Pro Max'te yeni karanlık görünümü kullanan iOS 18 Ana Ekranı
Geliştirici(ler): Apple Inc.
İşletim sistemi ailesi: iOS
Paket yöneticisi: App Store
Üretime hazır olduğu tarih: 10 Haziran 2024
Genel dağıtım: 16 Eylül 2024
Son kararlı sürümü: 18.2.1
Kaynak türü: Kapalı kaynak (az sayıda açık kaynak bileşenler ile)
Lisans: Özel mülk yazılım
Öncülü: iOS 17
iOS 18, Apple'ın iPhone için geliştirdiği iOS işletim sisteminin on sekizinci büyük sürümüdür. 10 Haziran 2024'te 2024 Dünya Geliştiriciler Konferansı'nda (WWDC) duyuruldu. iOS 17'nin doğrudan devamı niteliğindedir ve watchOS 11, iPadOS 18 ve macOS Sequoia ile birlikte duyurulmuştur.
Sistem özellikleri > Yapay zeka

iPhone 15 Pro ve iPhone 15 Pro Max, iPhone 16, iPhone 16 Plus, iPhone 16 Pro ve iPhone 16 Pro Max’te Apple Intelligence platformu iOS 18'de mevcut olacak. Apple Intelligence, Siri'ye ve diğer işletim sistemi işlevlerine yapay zeka yetenekleri ve geniş dil modeli entegrasyonları ekler.
Sistem özellikleri > Mesajlar

iOS 18, okundu bilgileri ve daha yüksek kalitede multimedya paylaşımı da dahil olmak üzere, desteklenen konuşmalarda Zengin İletişim Hizmetlerini (RCS) destekleyecektir. SMS'te olduğu gibi, tam iMessage konuşmalarından (mavi) ayırt edilmesi için yeşil mesaj baloncukları ve düğmelerle gösterilecektir.
Sistem özellikleri > Fotoğraflar

iOS 18, Fotoğraflar uygulamasının yeniden tasarımını içerir.
Sistem özellikleri > Home Screen

iOS 18, kullanıcıların Ana Ekrandaki simge rengini, simge konumunu ve boyutunu özelleştirmesine olanak tanır. Önceki iOS sürümleri, simgelerin boşluklara izin vermeyen bir ızgaraya oturmasını gerektiriyordu. Uygulama Widget'ları artık istenildiği gibi yerinde yeniden boyutlandırılabilir veya normal bir uygulama simgesine küçültülebilir.
Sistem özellikleri > Kontrol Merkezi

iOS 18, birden fazla sayfalık kontrollere, yeniden boyutlandırılabilir düğmelere ve üçüncü taraf kontrollere olanak tanıyan Kontrol Merkezi'nin yeniden tasarımıyla birlikte gelir.
Sistem özellikleri > Şifreler

Apple, web siteleri, uygulamalar, Wi-Fi ve doğrulama kodları için parola yönetimini basitleştirmeyi amaçlayan bir parola yöneticisi olan Parolalar'ı tanıttı.
Desteklenen cihazlar

iOS 18, iOS 17'yi çalıştırabilen hiçbir iPhone'u yükseltme kapsamı dışında bırakmaz. Ancak cihazın çip üzerindeki sistemine (SoC) bağlı olarak değişen destek düzeyleri vardır.
Özellikle, yeni Apple Intelligence işlevleri, yalnızca en yeni iPhone modelleri olan iPhone 15 Pro ve iPhone 15 Pro Max'te bulunan A17 Pro SoC veya daha yenisini gerektirir.
A14 Bionic SoC'ye sahip iPhone'lar ve iPhone 12, 12 Mini, 12 Pro ve 12 Pro Max dahil sonraki modeller iOS 18 için tam destek alır. Bunun aksine, iPhone XS, XS'i içeren A12 Bionic SoC'ye sahip iPhone'lar Max ve XR ile iPhone 11, 11 Pro, 11 Pro Max ve ikinci nesil SE gibi A13 Bionic SoC'ye sahip iPhone'lar, iOS 18 için sınırlı desteğe sahiptir.
iOS 18'i destekleyen iPhone'lar şu şekilde:
iPhone XS & XS Max
iPhone XR
iPhone 11
iPhone 11 Pro & 11 Pro Max
iPhone SE (2. nesil)
iPhone 12 & 12 Mini
iPhone 12 Pro & 12 Pro Max
iPhone 13 & 13 Mini
iPhone 13 Pro & 13 Pro Max
iPhone SE (3. nesil)
iPhone 14 & 14 Plus
iPhone 14 Pro & 14 Pro Max
iPhone 15 & 15 Plus
iPhone 15 Pro & 15 Pro Max
Sürüm geçmişi

iOS 18'in ilk geliştirici betası 10 Haziran 2024'te yayınlandı.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Önceki sürüm |  | Güncel sürüm |  | Mevcut beta sürümü |  | Güvenlik yanıtı |
| Sürüm | Yapı | Yayın tarihi | Sürüm notları |
| --- | --- | --- | --- |
| 18.0 beta | 22A5282m | 10 Haziran 2024 | Release notes |
Alan Kadıköy

Alan Kadıköy, İstanbul'da Kadıköy ilçesinin Acıbadem Mahallesi'nde Aralık 2021'de  özellikle sahne sanatlarına ev sahipliği yapmak üzere hizmete giren kültür tesisi.
Kadıköy Belediyesi’nin talebi ile 2016'da tasarımı başlamış; 2018-2020 arasında inşa edilmiştir.  Zemin altında ve üstünde üçer katı olan bir yapıdır. Kare formda 400 kişilik çağdaş bir tiyatro salonu ile 650 metrekarelik bir sergi salonu içerir. Tiyatro salonu, sahnelenen oyunlarının sergilenme biçimine göre klasik sahne, orta sahne, meydan sahne, arena sahne ve forum düzenlerine uyarlanabilir. Sanatçıların 7 gün 24 saat kullanabileceği, farklı düzenlemelerle çalışma mekânlarına dönüştürülebilen prova salonlarına sahiptir.
Tesis, 14 Aralık 2021'de yapılan törenle hizmete girmiştir. Zemin katındaki sergi salonunun açılışı, o güne kadar İstanbul’un Anadolu yakasında düzenlenmiş en kapsamlı sergi olarak değerlendirilen  ve 20. yüzyılın yirmi modern Türk sanatçısının eserlerini bir araya getiren sergi ile gerçekleşti.
Binanın bitişiğinde 3800 metrekarelikYaratıcılık ve Sanat Parkı  adlı park bulunur.  Parkta, 250 kişilik açık hava sahnesi, oyun alanı, sanat kütüphanesi, sanat istasyonları, kent bostanı ve eğitim alanları yer almaktadır.
Yapı, Bingöl Barka Mimarlık tarafından tasarlandı. 2022 Ulusal Mimarlık Ödülleri'nde Yapı Ödülü'ne değer görüldü.
Arif Hikmet Onat

Arif Hikmet Onat (1908, Ordu - 5 Mart 1996), Türk siyasetçidir.
İtalya Torino Krallık Fen Enstitüsü Elektrik Mühendisliği Fakültesi mezunudur. Ordu Belediyesi Elektrik İşleri Müdürlüğü, Ordu Belediye Başkanlığı, TBMM VIII. (Ara Seçim), XI., 1. (XII) ve 2. (XIII) Dönem Ordu Milletvekilliği, Kurucu Meclis Ordu İli Temsilciliği (6 Ocak 1961 – 15 Ekim 1961), 27. ve 28. Hükûmet Bayındırlık Bakanlığı yapmıştır. Evli ve beş çocuk babasıdır.
Doctor Who (13. sezon)

Bu madde Doctor Who dizisinin modern serisine ait sezonu içermektedir. 1975-76'da yayınlanan klasik seri sezonu için Doctor Who (klasik seri, 13. sezon) sayfasına bakın.
| Doctor Who  |
| --- | --- |
Flux
Tanıtım posteri
Başrol:  Jodie Whittaker  Mandip Gill  John Bishop 
Ülke: Birleşik Krallık
Bölüm sayısı: 6
Yayın
Kanal: BBC One
Orijinal yayın tarihi: 31 Ekim 2021 (2021-10-31)-5 Aralık 2021 (2021-12-05)
Sezon kronolojisi
← Önceki 12. sezon Sonraki → 2022 özel bölümler
Doctor Who  bölümleri
İngiliz bilimkurgu dizisi Doctor Who'nun modern serisinin Flux başlıklı on üçüncü sezonu. Kasım 2019'da duyurulduktan sonra 2021 yılında başlaması planlanmaktadır. Sezonun yürütücü yapımcılığını ve baş yazarlığını Chris Chibnall üçüncü ve son kez üstlenmiştir. Sezon; 2005 yılında modern serinin başlangıcından itibaren on üçüncü, klasik seriden itibaren otuz dokuzuncu sezondur.
Sezon, dışarıdan mavi bir İngiliz polis kulübesine benzeyen TARDIS'le uzay ve zamanda seyahat eden bir Zaman Lordu olan Doktor'un on üçüncü yüzünü oynayan Jodie Whittaker'ın üçüncü ve son sezonudur. Sezonda ayrıca Doktor'un yol arkadaşları Yasmin Khan'ı oynayan Mandip Gill ve Dan Lewis'i oynayan John Bishop yer almıştır. Sezon, On Üçüncü Doktor ve yol arkadaşlarının, Doktor'un geçmişinden gelen düşmanlar ve sırlarla uğraşırken "Flux" adlı evreni sona erdiren bir anomalide gezinmelerini konu almaktadır.
Sezon altı bölümden oluşan bir hikâyeyi kapsamaktadır. Bölümlerin yönetmenliğini Jamie Magnus Stone ve Azhur Saleem üstlenmiştir. Chibnall ile beraber Ed Hime ve Maxine Alderton senarist olarak geri dönmüştür. Çekimler Kasım 2020'de başlamıştır ve Ağustos 2021'de sona ermiştir.
Ekip

Bu sezon, On Üçüncü Doktor rolüyle Jodie Whittaker'ın üçüncü sezonudur. Graham O'Brien rolüyle Bradley Walsh ve Ryan Sinclair rolüyle Tosin Cole'un "Revolution of the Daleks" bölümünde son kez görüneceği ve bu sezonda geri dönmeyeceği açıklanmıştır. Mandip Gill, Yasmin Khan rolüyle geri dönmüştür. "Revolution of the Daleks" bölümünün sona ermesinin ardından sezonun kadrosuna Dan rolüyle John Bishop'un katıldığı açıklanmıştır.
Jacob Anderson, Vinder rolüyle ara ara görünmüştür. En son on ikinci sezondaki "Fugitive of the Judoon" ve "The Timeless Children" (2020) bölümlerinde görünen Kaçak Doktor rolüyle Jo Martin, "Once, Upon Time" bölümünde görünmüştür. Daha önce On Birinci ve On İkinci Doktor ile beraber görünen ve en son "The Zygon Invasion" / "The Zygon Inversion" (2015) bölümlerinde Kate Stewart rolüyle yer alan Jemma Redgrave'in geri döndüğü görünmüştür. Sezonda konuk oyuncu olarak Robert Bathurst, Thaddea Graham, Blake Harrison, Kevin McNally, Craig Parkinson, Sara Powell, Annabel Scholey, Gerald Kyd, Penelope Ann McGhie, Rochenda Sandall, Sam Spruell, Craige Els, Steve Oram, Nadia Albina, Jonathan Watson, Sue Jenkins ve Paul Broughton yer almıştır.
Ocak 2021'de Whittaker'ın ayrılmasıyla ilgili bir söylentinin ortaya çıkmasının ardından BBC, bu söylentiler hakkında yorum yapmayı reddetmiştir. Jacob Anderson, Vinder rolüyle görünmüştür. Çekimlerin sonuna doğru Temmuz 2021'de Whittaker ve Chibnall, sezonun ardından Ağustos 2022'ye kadar yayımlanacak olan üç özel bölümden sonra diziden ayrılacaklarını açıklamıştır. Chibnall, Whittaker'la kendisinin üç sezonluk bir anlaşması olduğunu ve bu anlaşmalarının bitmesiyle "vardiyalarını tamamladıklarını ve Tardis'in anahtarlarını devrettiklerini" söylemiştir. BBC'nin basın bülteninde Chibnall, "BBC ve BBC Stüdyoları kimi seçerse seçsin ardıllarımıza bizim kadar eğlenmelerini diliyorum. Bir tedavi için buradalar!" dedi.
Yapım > Geliştirme

Mayıs 2017'de, BBC Worldwide ve Çin'deki SMG Pictures arasındaki anlaşma şartları nedeniyle, gelecek sezonlarda 15. sezonun sonuna kadar Çin pazarına yönelik alımında şirketin ilk reddetme hakkı olduğu açıklanmıştı. Ekim 2019'da HBO Max ve BBC arasında on üçüncü ve on dördüncü sezonları kapsayan ek iki Doctor Who sezonu için bir anlaşma gerçekleşti.
On üçüncü sezon, Kasım 2019 tarihinde geliştirme aşamasındayken baş yazar Chris Chibnall tarafından, on ikinci sezonun ilk bölümü yayınlanmadan önce duyuruldu. Chibnall, on birinci sezonda devraldığı yürütücü yapımcılık göreviyle geri döndü.
COVID-19 pandemisi'nin yapım üzerindeki etkisiyle Chibnall, Gidebilecekleri iki yolun olduğunu söyledi. Diziyi bu yıl Covid koşullarında yapamayacağımızı düşündükleri zamanlar olduğunu; veya bir odada, canavarların olmadığı bir yerde ya da eldiveni fırlatıp şimdiye kadar yaptığımız en büyük hikâyeyi yapabileceklerini belirtti. Chibnall ikinci yaklaşımı daha uygun gördü ve "kesinlikle dizide bulunduğumuzdan beri en iddialı şeyi yaptıklarını" söyledi. Başlangıçta planlanan iki bölümün 2022 yılındaki özel bölümlere kaydırılması sonrasında sezon, altı bölüme indirildi.
Yapım > Senaryo

On ikinci sezonun sekizinci bölümü "The Haunting of Villa Diodati" yazıldıktan sonra Maxine Alderton, özgeçmişinde on üçüncü sezonun senaristlerinden biri olarak listelendi. Nisan 2020'da Chibnall, sezon için senaryo yazımının COVID-19 pandemisi boyunca uzaktan başladığını ve devam ettiğini doğruladı. Chibnall sezonun altı bölümünde de senaristliği üstlenirken, Alderton ile beraber dördüncü bölümü yazdı.
Önceki iki sezonda sırayla "It Takes You Away" (2018) ve "Orphan 55" (2020) bölümlerini yazan Ed Hime, sezonun bir diğer senaristi olarak açıklansa da, Chibnall daha sonra Ekim 2021'de şunları söyledi: "Gerçekten harika diğer senaristleri de planladık, ancak yeni sezonda daha az bölüm olacağı için planlarımızın çoğunun değiştirilmesi gerekiyordu."
Sezonda Doktor'un daha önceki yinelenen düşmanları Sontaranlar, Ağlayan Melekler, Siberler ve Ood görünmüştür.