Datu Ali
Datu Ali'nin Peşinde > Son Sefer: Malala (Malalag) Nehri (Datu Ali'nin Ölümü)

ABD 22. Piyade Provo Bölüğü, Yüzbaşı Frank McCoy tarafından düzenip ve yönetilmekteydi.
5 Ekim 1905'te, 3. Süvari Birliği'nden Yüzbaşı Frank Ross McCoy ve General Wood'un yardımcısı, Mindanao adasındaki Amerikan egemenliğine karşı çıkan Son Büyük Şef olan Datu Ali adlı Moro reisinin peşinden gitme amaçlı 22. Piyade'den gönüllülerden oluşan bu Geçici Bölüğü kurdu. Datu Ali sürekli olarak yerel köylere baskınlar düzenledi, ABD kamplarına vur-kaç saldırıları düzenledi ve ayaklanmasında şiddet ve korku unsurlarını kullanmaya devam etti. Eylül 1905'te General Wood, Datu Ali'nin Malola (şimdi Malala/Malalag olarak biliniyor) Nehri boyunca dağların derinliklerindeki çiftliğinde kamp kurduğuna dair istihbarat aldı.
Datu Ali'nin Amerikalılara karşı inatçı direnişi nedeniyle Datu Piang, birçok Datu arkadaşını Datu Ali'ye verdikleri desteği sona erdirmeye ikna etti ve artık kendilerine yaşatılan sefalet ve yıkıma katlanmak istemiyorlardı. Ne yapacağı belli olmayan ve intikamcı ABDli General Wood'da aynı şekilde Morolar üzerinde korku,şiddet ve teröre neden olmuş olmakla, o geri dönmeden bu işe bir son vermek istiyorlardı. Piang, Yüzbaşı McCoy'a Datu Ali'nin Buluan Gölü yakınlarındaki bir kulübede geniş ailesiyle birlikte saklandığını ve adamlarının çoğunu köylerine geri gönderdiğini bildirmişti. Bu bilgi, kısa bir süre önce hastalığı nedeniyle kendisini ziyaret eden dini lider Şerif Afdal tarafından aktarılmıştı. Datu Ali'nin ezeli düşmanı Datu Inuk (Inog olarak da bilinir) ve Mindanao'daki Amerikalıların uzun süredir baş gözcüsü olan Tomas Torres de aynı derecede önemliydi ve Yüzbaşı McCoy'a Datu Ali'nin bulunduğu yere kadar eşlik etmek ve rehberlik etmek için gönüllü oldular, zira onu görür görmez tanıyabilecek birkaç Amerikalı artık Filipinler'de görev yapmıyordu.
General Wood, Datu Ali'yi bulmak ve yakalamak için bir saldırı gücü oluşturulmasını emretti. Bu tehlikeli görev için Alay'dan çok sayıda gönüllü toplandı ve bu gönüllüler arasından Yüzbaşı F.R. McCoy, Cotabato sakinlerini bir operasyonun yapılmakta olduğu konusunda uyarmamak için Lanao'daki Keithley Kampı'nda konuşlanmış olan 22. Piyade Alayı'ndan 100 kişilik geçici bir bölük seçti. Iligan'dan 11 Ekim'de Davao Körfezi'ndeki küçük Digos kasabasına doğru yola çıktılar ve Zamboanga'da kısa bir mola verdiler. Filipinli izcilerden (ABD güdümlü Filipinli Milis birliklerinden) iki manga alan McCoy'un ekibi, Filipinler'in en yüksek dağı olan etkileyici Apo Dağı'nın eteklerinden geçerek, bir yıl önce geçtiği yüksek güzergâhtan elli mil ilerledi. Vadiye indiklerinde yaralı ve bitkin olanların geride bırakılmasına karar verildi ve keşif ekibi 77 kişiye indirildi.
Abd güçleri, Davao Körfezi kıyısındaki Digos'a tekneyle gitti. 16 Ekim'de karaya çıktıklarında, onlara 10 Filipinli İzci (milis) daha katıldı ve iç kısımlara doğru tehlikeli bir yolculuğa başladı. Ormanla kaplı dağları beş günde geçerek 22 Ekim sabahı erken saatlerde Datu Ali'nin kampına ulaştılar. Çabucak ve sessizce çiftlik binalarını çevrelediler ve beklediler. Güneş doğarken, Datu Ali ve bir düzine adamı hiçbir şeyden habersiz ve silahsız olarak saklandıkları evden çıktılar.
Teğmen Philip Remington bir mangayı  evin önüne, diğerini evin arkasına gönderdi. Datu Ali durumu fark edip içeri koştu ve kendini silahlandırdı ve Amerikalılara ateş etmeye başladı. Bir mermi Teğmen Remington'ı ıskaladı ama ABDli er Bobbs'u vurdu ve öldürdü. Remington daha sonra tabancasını ateşleyerek eve saldırya geçti, Datu Ali'yi vurdu ve yaraladı. Ayağa sendeleyen Datu Ali arka kapıdan koştu, ancak bekleyen ikinci mangadan gelen bir kurşun yağmuru ile öldürüldü.
Datu Ali'nin ölümüyle büyük çaplı örgütlü ayaklanma sona erdi. Sözlü gelenek, Amerikalıların Piang'ın yardımını ancak ona işkence ederek elde ettiklerini ileri sürer. Datu Ali'ye karşı yürütülen sefer, kendi adamları tarafından ihanete uğrayan Maguindanao Şefinin ölümüyle sona erdi. Datu Piang daha sonra vadide hüküm sürmüş ve Amerikalı yetkilileri pirinç, tavuk ve yumurta hediyeleriyle uzlaştırmıştır. Fırsatçı tüccar şef refah içinde yaşamıştır. Bununla birlikte, Beckett'in de belirttiği gibi, "Ali'nin ölümü Datu Piang'ın kazanan tarafta olduğunu, yetkililerin ona borçlu olduğunu ve aristokrat rakibinin yoldan çekildiğini gösterdi". Datu Piang daha sonra Cotabato'da Müslüman İl Kurulu Üyesi olarak atandı ve ertesi yıl Amerikan Genel Valisi tarafından Ulusal Meclise atandı. Bu iki pozisyon da neredeyse hiçbir yasal yetkiye sahip olmayıp çok az resmi sorumluluk taşıyordu. Silahlı direniş önümüzdeki altı yıl boyunca birkaç Moro Lideri tarafından sürdürülecek olsa da, ayaklanmanın büyük savaşları ve seferleri artık sona ermiş sayılabilirdi. Yine de, Maguindanao Moroları pirinç ekimi ya da hasadı için bir araya geldiklerinde, Maguindanao şeflerinin sonuncusu ve belki de en asili olmayan Datu Ali'nin şarkıları söylenir ve hikâyeleri anlatılır. O dönemde Filipinler Genel Valisi olan Amerikalı General Wood bile Rajamuda Datu Ali'nin cesaretini "Karşılaştığımız açık ara en yetenekli Moro" diyerek ifade etmiştir.