Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik süreci
Resmi görüşler > Zaman çizelgesi

Eylül 1999'da Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Papandreu The Guardian'a verdiği demeçte "Yunanistan'ın Türkiye'yi sadece AB'de görmek istemediğini, Avrupalı bir Türkiye'nin arabasını çekmek istediğini" ve "blokla ve Avrupa standartlarıyla sürekli çatışma ve gerginlikten" kaçınmanın bir yolu olarak bunun ülkesinin çıkarlarına uygun olduğunu söyledi.
/ Kasım 2002'de dönemin Fransa Cumhurbaşkanı ve Avrupa Konvansiyonu Başkanı Valéry Giscard d'Estaing, Fransız Le Monde gazetesine verdiği bir mülakatta "Türkiye Avrupa'ya yakın önemli bir ülkedir, ancak bir Avrupa ülkesi değildir. Bir Avrupa ülkesi değil çünkü başkenti Avrupa'da değil ve nüfusunun %95'i Avrupa dışında yaşıyor." dedi. Estaing sözlerini şöyle sürdürdü: "Birlik artık genişleme yerine iç mali sorunlara ve Avrupa uyumunun inşasına odaklanmalıdır. Türkiye'nin Birlik'e katılmasını en çok destekleyenler aslında Avrupa Birliği karşıtlarıdır. Aslında AB Konseyi üyelerinin çoğunluğu Türkiye'nin Birlik'e katılmasına karşıdır, ancak bu Türklere hiçbir zaman söylenmemiştir. Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılması Avrupa Birliği'nin sonu anlamına gelecektir."
2005 AB İlerleme Raporunda şu ifadelere yer verilmiştir: "Türkiye, 29 Temmuz 2005 tarihinde, AT-Türkiye Ortaklık Anlaşmasını 1 Mayıs 2004 tarihinde 10 yeni ülkenin katılımına uyarlayan Ek Protokolü imzalamıştır. Aynı zamanda Türkiye, Ek Protokol'ün imzalanmasının Kıbrıs Cumhuriyeti'nin tanınması anlamına gelmediğini belirten bir deklarasyon yayınlamıştır. 21 Eylül'de AB, Türkiye'nin deklarasyonunun tek taraflı olduğunu, Protokol'ün bir parçasını oluşturmadığını ve Türkiye'nin Protokol kapsamındaki yükümlülükleri üzerinde hiçbir hukuki etkisi olmadığını belirten bir karşı deklarasyon kabul etmiştir. AB deklarasyonu, tüm Üye Devletlerin tanınmasının katılım sürecinin gerekli bir bileşeni olduğunu vurgulamıştır. Ayrıca BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs sorununa bölgede barış, istikrar ve uyumlu ilişkilere katkıda bulunacak kapsamlı bir çözüm bulunması yönündeki çabalarının desteklenmesi gerektiğinin de altını çizmiştir."
Kasım 2006'da Avrupa Komisyonu üyeleri, Türk yetkililerin AB, Türkiye'nin kontrolündeki Kuzey Kıbrıs'a uyguladığı ambargoyu hafifletene kadar Türk limanlarını Kıbrıs Cumhuriyeti'nden gelen trafiğe açmayacaklarını söylemesi üzerine, Türkiye ile katılım müzakerelerinin bir bölümünü askıya almaya karar verdi.
2007 yılında Avrupa Komisyonu Başkanı José Manuel Barroso, Türkiye'nin "yarın ya da yarından sonra" AB'ye katılmaya hazır olmadığını, ancak üyelik müzakerelerinin devam etmesi gerektiğini söyledi. Barroso ayrıca Fransa ve diğer üye ülkelere katılım müzakerelerine devam etme kararını onurlandırmaları çağrısında bulunmuş ve bunu Birlik için bir güvenilirlik meselesi olarak nitelendirmiştir.
28 Haziran 2007 tarihinde Portekiz'in Avrupa İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Manuel Lobo Antunes, "Türkiye'nin en az on yıl sürmesi muhtemel olan üyelik müzakerelerini başarıyla tamamladıktan sonra AB'ye katılması gerektiğini" teyit etti. "Türkiye'nin tüm koşulları ve kriterleri yerine getirdikten sonra Avrupa Birliği'ne katılmasının önemli ve temel olduğunu düşünüyoruz" diyen Antunes, "Portekiz'in önümüzdeki altı ay içinde 'süreci rayına oturtmayı' hedeflediğini" sözlerine ekledi.
5 Kasım 2008 tarihinde İtalya Dışişleri Bakanı Franco Frattini, "İtalyan hükümetinin tüm gücüyle Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne dahil edilmesini destekleyeceğini" açıkladı. Frattini, "İtalyan Parlamentosunun, Berlusconi hükümetinin 'muazzam çoğunluğu' ve aynı zamanda güvenebileceğini bildiği 'muhalefeti' ile gerektiğinde 'net bir söz' vereceğini" belirtti. "Türkiye'nin katılımı bir sorun olmayacak, ancak Kafkasya bölgesi gibi diğer ülkelerle ilişkilerde Avrupa'nın güçlendirilmesi için çözümün bir parçası olacaktır" diye ekledi.
13 Kasım 2008 tarihinde İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi AB'yi "Türkiye'nin üyelik başvurusunu hızlandırmaya" çağırdı ve "Ankara'nın üyeliğe kabul edilmesine yardımcı olma" sözü verdi. Berlusconi, "Türkiye'nin başvurusuna direnç gösteren AB üyelerini kazanmaya çalışma" sözü verdi. Berlusconi, "Bazı ülkelerin - ki bunlardan bazıları önemli ülkelerdir - gösterdiği muhalefetle ilgili olarak, onları Türkiye'nin Avrupa çerçevesinde, Orta Doğu'ya sınırı olan bir ülke olarak stratejik önemi konusunda ikna edebileceğimizden eminim" dedi.
/ 29 Mayıs 2009 tarihinde Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, Avrupa seçimlerinden birkaç gün önce ve Stockholm'ün AB dönem başkanlığını devralmasından bir ay önce Türkiye'nin AB üyeliği konusunda bir çatışma yaşanmaması için 2 Haziran 2009 tarihinde İsveç'e yapmayı planladığı ziyareti iptal etti. Fransız Le Monde gazetesinin 28 Mayıs 2009 tarihli haberine göre, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girmesine açık bir şekilde karşı çıkan Fransa Cumhurbaşkanı, İsveç Başbakanı Fredrik Reinfeldt ile bu konudaki güçlü görüş ayrılıklarını vurgulamak istemedi. İsveç, Türkiye de dahil olmak üzere AB'nin daha fazla genişlemesinden yana. İsveç Dışişleri Bakanı Carl Bildt Fransız Le Figaro gazetesine verdiği demeçte "AB'nin Türkiye'nin AB entegrasyonunda 'stratejik bir çıkarı' olduğunu" söyledi ve Ankara'ya 'kapıyı kapatmaması' konusunda uyardı. Bildt, Sarkozy'nin Türkiye'nin bir Avrupa ülkesi olmadığı ve Avrupa'ya ait olmadığı yönündeki açıklamalarına atıfta bulunarak, "Suriye kıyılarında bir ada olmasına rağmen Kıbrıs'ın Avrupa'da olduğuna karar veriyorsak, Türkiye'nin de Avrupa'da olduğunu düşünmemek zor" dedi. Le Figaro'ya verdiği mülakatta Bildt şunları söyledi: "Benim Avrupa vizyonum diğer insanlarda gözlemlediğim kadar savunmacı değil." Röportajın yayınlanmasından bir gün sonra Fransa Cumhurbaşkanı'nın İsveç gezisi iptal edildi. Le Monde'a konuşan bir Fransız bakan "Nicolas Sarkozy ziyaretini Carl Bildt röportajı nedeniyle iptal etti" dedi. "Cumhurbaşkanı, Türkiye konusunda bir çatışmadan kaçınmak istedi ve İsveç ziyaretinin [beş gün sonraki] seçimlere karışmasını istemedi." Mart 2013'te İsveç Kralı XVI. Carl Gustaf "AB, Türkiye ile daha da güçlenecek" dedi.
5 Nisan 2009 tarihinde İspanya Başbakanı José Luis Rodríguez Zapatero, "İspanya, gerekli şartları yerine getirmesi koşuluyla Türkiye'nin AB'ye girme adaylığını kesin bir şekilde desteklemektedir" açıklamasında bulundu. Zapatero, Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'a "İspanya'nın Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girme adaylığı konusundaki tutumunun 'kesin, net ve sağlam' olduğunu" söyledi. "Entegrasyon için gerekli şartları yerine getirmesi koşuluyla Türkiye'nin 'AB barış ve işbirliği projesine' girmesi için 'kapıyı açmalıyız'" diyen Zapatero, 'Türkiye'nin girişi hem Türkiye hem de AB için iyi olacaktır' dedi.
Kasım 2009'da Yunanistan Cumhurbaşkanı Karolos Papulias, "Ankara Kıbrıs'ta işgalci bir güç gibi davrandığı sürece" Türkiye'nin üyeliğini desteklemeyeceğini belirtti.
4 Kasım 2009 tarihinde Türkiye'ye bir ziyaret gerçekleştiren Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı David Miliband, Birleşik Krallık hükûmetinin Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılma çabalarına verdiği desteğin altını çizerek şunları söyledi "Türkiye'nin AB'ye katılımının önemli olduğu ve hem Türkiye hem de AB için büyük yarar sağlayacağı konusunda çok netim."
27 Temmuz 2010 tarihinde, Birleşik Krallık eski Başbakanı David Cameron, Türkiye'ye yaptığı bir ziyaret sırasında, müzakerelerin yavaş ilerlemesinden dolayı "kızgın" olduğunu söyleyerek Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliği için "savaşma" sözü verdi. "Kalbinde Türkiye'nin olmadığı bir Avrupa Birliği daha güçlü değil daha zayıftır... daha güvenli değil daha az güvenlidir... daha zengin değil daha fakirdir" dedi. 22 Mayıs 2016'da Cameron, "Türkiye'nin yakın zamanda AB'ye katılması uzak bir ihtimal değil. 1987'de başvurdular. Mevcut ilerleme hızıyla, son tahminlere göre muhtemelen 3000 yılı civarında katılacaklar." dedi.
AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy 23 Aralık 2010 tarihinde yaptığı açıklamada "Türkiye'nin reform çabaları etkileyici sonuçlar vermiştir" dedi. Van Rompuy sözlerine şöyle devam etti: "Türkiye komşuluk bölgesinde her zamankinden daha aktif bir rol oynamaktadır. Türkiye aynı zamanda beş AB ülkesi ve AB'nin kendisi gibi G-20'nin tam üyesidir. Benim görüşüme göre, müzakerelerin sonuçlanmasından önce bile Avrupa Birliği Türkiye Cumhuriyeti ile yakın bir ortaklık geliştirmelidir."
Mart 2011'de dönemin Finlandiya Cumhurbaşkanı Tarja Halonen, ülkesinin Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik sürecine tam destek vereceğini taahhüt etti.
3 Temmuz 2013 tarihinde Düsseldorf'ta Hristiyan Demokrat Partinin seçim mitinginde konuşan Almanya Maliye Bakanı Wolfgang Schäuble, Türkiye'nin Avrupa'nın bir parçası olmadığı için Avrupa Birliği'ne katılmaması gerektiğini ifade etti.
7 Haziran 2013 tarihinde Türkiye'nin AB Bakanlığı Müsteşarı Haluk Ilıcak "Süreç katılımdan daha fazlasını ifade ediyor. Gerekli seviyelere ulaşıldığında, Türkiye katılım olmadan da gelişimini sürdürebilecek büyüklüktedir. Amacımız sorunsuz bir katılım süreci gerçekleştirmektir." dedi.
2013 yılında Çek Cumhuriyeti Başbakanı Petr Nečas şunları söyledi: "Tüm katılım kriterlerini yerine getirdikten sonra Türkiye'ye Avrupa Birliği'nin tam üyesi olma şansının verilmesi gerektiğine inanmaya devam ediyoruz". Nečas Türkiye'yi AB için önemli bir ortak olarak tanımladı ve Orta Doğu bölgesinde oynadığı yapıcı rolü övdü.
Mart 2016'da Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, gazetecilerin, avukatların ve siyasetçilerin terörist olarak yargılanması çağrısında bulunduktan sonra, demokrasi ve özgürlüğün Türkiye'de "hiçbir değeri olmayan" "ifadeler" olduğunu söyledi.
Temmuz 2016'da Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, Türkiye'de idam cezasının geri getirilmesi halinde AB üyelik müzakerelerinin sonlandırılacağını açıkladı.
Ağustos 2016'da dönemin Avusturya Şansölyesi Christian Kern, AB ile Türkiye arasındaki tam üyelik müzakerelerinin askıya alınması çağrısında bulundu.
Mart 2017'de Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin batısındaki Sakarya kentinde destekçilerine yaptığı bir konuşmada, önceki haftalarda Avrupalı hükûmet politikacılarını "Naziler" olarak aşağıladıktan sonra "sevgili kardeşlerim, haç ile yarım ay arasında bir savaş başladı" (sırasıyla Hristiyanlık ve İslam'a atıfta bulunarak) dedi. Aynı ay, Türk bakanların Avrupa'daki mitinglerde konuşma yapmalarını yasaklamaya devam etmeleri halinde Avrupalıları "sokaklarda güvenle yürüyemeyecekleri" konusunda tehdit etti. Avrupalı siyasetçiler Erdoğan'ın yorumlarını reddetti.
Türkiye'de Nisan 2017'de yapılacak anayasa referandumu bağlamında Avrupa Parlamentosu Başkan Yardımcısı Alexander Graf Lambsdorff durumu şu şekilde özetledi: "Türkiye hukuken hala aday ama aslında değil. Brüksel'de ya da Ankara'da hiç kimse Türkiye'nin eninde sonunda Avrupa Birliği'ne katılacağına inanmıyor. İşte bu nedenle yeni bir başlangıç yapmanın ve ilişkiyi yeni bir temele oturtmanın daha iyi olacağını söylüyoruz."
Eylül 2017'de bir televizyon tartışmasında dönemin Almanya Başbakanı Angela Merkel ve rakibi Martin Schulz, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerine son verilmesini isteyeceklerini söylediler.
Eylül 2017'de dönemin Finlandiya Dışişleri Bakanı Timo Soini, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerinin durdurulmamasından yana olduklarını açıkladı.
Aralık 2017'de dönemin Avusturya Şansölyesi Sebastian Kurz, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılım müzakerelerinin durdurulmasından yana olduklarını açıkladı.
17 Temmuz 2018 tarihinde dönemin Avusturya Şansölyesi Sebastian Kurz, Yunan Kathimerini gazetesine verdiği bir mülakatta, AB ile Türkiye arasındaki tam üyelik müzakerelerinin sonlandırılması ve tam üyelik müzakereleri yerine ilişkilerin geliştirilmesi çağrısında bulundu. Kurz şunları söyledi: "Türkiye ile dürüst bir ilişki geliştirilmesi konusunda yıllardır konuşuyorum." Kurz sözlerini şöyle sürdürdü: "Türkiye ile AB üyelik müzakereleri derhal durdurulmalıdır. Türkiye son yıllarda sürekli olarak Avrupa'dan ve değerlerinden uzaklaştı. Ayrıca komşularımız AB ve Türkiye arasında başka işbirliği biçimlerini keşfetmeye odaklanmalıyız."
Eylül 2023'te Avusturya Şansölyesi Karl Nehammer, Alman Die Welt gazetesine verdiği bir mülakatta, AB ile Türkiye arasındaki tam üyelik müzakerelerinin sonlandırılması ve AB ile Türkiye arasındaki ilişkilerde yeni bir konsept geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Eylül 2023'te Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Avrupa Birliği'nin Türkiye ile ilişkilerinde bir kırılma noktasına geldiğini ve Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik sürecinde gerekirse yollarını ayırabileceklerini açıkladı.
17 Aralık 2024 tarihinde Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile yaptığı görüşmede, AB-Türkiye ilişkilerinde yeni bir sayfa açmak istediklerini, Türkiye'nin AB'ye katılım müzakerelerinin stratejik bir hedef olduğunu, gümrük birliğinin yeniden güncellenmesi gerektiğini ve vize serbestisi müzakerelerinin yeniden başlatılması gerektiğini belirtti. AB-Türkiye zirvesinin en kısa zamanda yapılmasını beklediklerini açıkladı.
Türkiye'nin 13 Nisan 1950 tarihinde katıldığı Avrupa Konseyinin merkezi olan Strazburg'daki Avrupa Sarayı
Avrupa (açık yeşil) ve Türkiye (koyu yeşil) küresel haritası
Nabucco, TANAP, TAP ve ITGI boru hatları Hazar Denizi havzasından AB üye ülkelerine doğal gaz taşıyacaktır.
Türkiye'nin en büyük şehri ve ekonomik başkenti, Roma (330-395), Bizans (395-1204 ve 1261-1453), Latin (1204-1261) ve Osmanlı (1453-1922) imparatorluklarının eski başkenti olan İstanbul'da Dolmabahçe Sarayı ve Levent iş merkezinin İstanbul Boğazı'ndan görünümü.
İstanbul'un kozmopolit Beyoğlu ilçesindeki İstiklal Caddesi, hafta sonları ortalama 3 milyon kişi tarafından ziyaret edilmektedir.
Kendi kendini ilan eden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, kurulduğu 1983 yılından bu yana sadece Türkiye tarafından tanınmaktadır. 2004 yılında Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Kıbrıs Türk toplumu temsilcilerine gözlemci statüsü (oy hakkı olmaksızın) vermiştir.
Başlangıçta bir kilise, daha sonra bir cami olan, Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından Konstantinopolis'te (İstanbul) inşa edilen 6. yüzyıldan kalma Ayasofya (532-537), İspanya'daki Sevilla Katedrali (1507) tamamlanana kadar yaklaşık bin yıl boyunca dünyada inşa edilen en büyük katedral olmuştur.
2013'te LGBT İstanbul Onur Yürüyüşü, İstiklal Caddesi, İstanbul (2015'teki yasaktan önce).
Diğer Avrupa ülkelerinin önemli bir kısmında kadınların yerel belediye seçimleri için oy hakkına sahip olduğu, ancak ulusal parlamento seçimleri için oy hakkına sahip olmadığı bir dönemde, 1935 genel seçimleriyle birlikte Türk Parlamentosuna on sekiz kadın milletvekili katıldı. Tansu Çiller 1993 yılında Türkiye'nin ilk kadın başbakanı oldu.
Türkiye'de kadınlar hakları için protesto ediyor. Türkiye, 20 Mart 2021 tarihinde bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle, 2011 yılında TBMM tarafından onaylanan İstanbul Sözleşmesi'nden çekildi. Bu karar Avrupa Komisyonu ve Avrupa Konseyi tarafından eleştirildi.