Fince
Özellikleri

Fin alfabesinde 29 harf bulunmaktadır. Alfabede sesletilmeyen (okunmayan) harf yoktur. Her harf bir sese karşılık gelir. 9 harf (a, o, u, ä, ö, ü, e, i, å) ünlü, 20 harf (b, c, d, g, f, h, j, k, l, m, n, p, q, r, s, t, v, w, x, z) ise ünsüzdür. Bu ünsüz harflerden b, c, d, f, g, q, x ve z hiçbir zaman Fince kökenli kelimelerin başında ve içinde bulunmaz. Å harfi ise yalnızca İsveççe yer ve kişi isimlerinde kullanılır.[kaynak belirtilmeli]
| Harf | İsmi | Sesi |
| --- | --- | --- |
|  A / a  |  aa  |  a |
|  B / b  |  bee  |  b |
|  C / c  |  see  |  s |
|  D / d  |  dee  |  d |
|  E / e  |  ee  |  e |
|  F / f  |  ef  |  f |
|  G / g  |  gee  |  g |
|  H / h  |  hoo  |  h |
|  I / i  |  ii  |  i |
|  J / j  |  yii  |  y |
|  K / k  |  koo  |  k |
|  L / l  |  el  |  l |
|  M / m  |  em  |  m |
|  N / n  |  en  |  n |
|  O / o  |  oo  |  o |
|  P / p  |  pee  |  p |
|  Q / q  |  kuu  |  k |
|  R / r  |  er  |  r |
|  S / s  |  es  |  s |
|  T / t  |  tee  |  t |
|  U / u  |  uu  |  u |
|  V / v  |  vee  |  v |
|  W / w  |  kaksois vee  |  v |
|  X / x  |  eks  |  ks |
|  Y / y  |  üü  |  ü |
|  Z / z  |  tseta  |  ts |
|  Å / å  |  ruotsalainen oo  |  o |
|  Ä / ä  |  ee  |  a-e arası |
|  Ö / ö  |  öö  |  ö |

Fincede çift ünlüler bulunmaktadır. Bunlara diftong ismi verilmektedir. Diftonglar (çift ünlü) uo, ie, yö, au, ou, eu, iu, äy, öy, ai, oi, ui, ei, ey, öi, äi, iy ve yi'dir.[kaynak belirtilmeli]
| Fince | Türkçe | Çift Ünlü |
| --- | --- | --- |
|  kaino  |  çekingen  |  ai |
|  eilen  |  dün  |  ei |
|  toivo  |  umut  |  oi |
|  uida  |  yüzmek  |  ui |
|  kyitä  |  engerek  |  yi |
|  äiti  |  anne  |  äi |
|  öitä  |  gece  |  öi |
|  kaula  |  boyun  |  au |
|  keula  |  burun  |  eu |
|  tiukka  |  sıkı  |  iu |
|  koulu  |  okul  |  ou |
|  käydä  |  çalışmak  |  äy |
|  köyhä  |  fakir  |  öy |
|  keskeytys  |  mola  |  ey |
|  vihkiytyä  |  adamak  |  iy |
|  kieli  |  dil  |  ie |
|  juoda  |  içmek  |  uo |
|  työ  |  iş  |  yö |
Heceler Türkçede olduğu gibi kapalı hece ve açık hece şeklinde iki kısma ayrılır. Açık heceler sonu ünlü harf ile, kapalı heceler ise sonu ünsüz harf ile biten hecelerdir.[kaynak belirtilmeli]
| Kapalı Hece | Açık Hece |
| --- | --- |
 viikon (hafta) :  opettaja (öğretmen)
 tänään (bugün):  etunimi (ad)
 aakkoset (alfabe) :  sukunimi (soyadı)

Birçok çift ünsüz bulunmaktadır. Örneğin, kk, pp, tt, ng, ll, mm, nn, ss, rr vb.[kaynak belirtilmeli]
| Fince | Türkçe | Çift Ünsüz |
| --- | --- | --- |
|  kukka  |  çiçek  |  kk |
|  rappu  |  basamak  |  pp |
|  matto  |  halı  |  tt |
|  lammas  |  koyun  |  mm |
|  monni  |  kedi balığı  |  nn |
|  kengät  |  çizme  |  ng  |
|  kissa  |  kedi  |  ss |
|  tulli  |  gelenek  |  ll |
|  porras  |  adım  |  rr |
Kelimelerde vurgu daima ilk hecededir.[kaynak belirtilmeli]
| Fince | Türkçe |
| --- | --- |
 banaani :  muz
 televisio :  televizyon
 tomaatti :  domates
 museo :  müze
 musiikki (alfabe) :  müzik
 tupakka (alfabe) :  tütün
 paraati (alfabe) :  gösteri
 prosentti (alfabe) :  yüzde

Kelimelerde ünlü uyumu bulunmaktadır. Bir kelimede a, o, u harflerinden birisi varsa kelimede ä, ö, y harfleri bulunmaz. Tam zıddı da aynı şekilde geçerlidir. E ve i harfleri ise nötr (orta cins) harflerdir. Hem a, o, u hem de ä, ö, y harfleri ile bir arada bulunabilir.[kaynak belirtilmeli]
| A - O - U | Ä - Ö - Y | E - I |
| --- | --- | --- |
|  auto + ssa (arabada)  |  köyhä + ssä (fakirde)  |  laiva + lla (gemide) |
|  koulu + ssa (okulda)  |  sää + ssä (havada)  |  kesä + llä (yazın) |
|  puhu + vat (konuşuyorlar)  |  kysy + vät (soruyorlar)  |  itke + vät (ağlıyorlar) |

Kelimelerde ünsüz derecelendirmesi (yumuşaması) vardır. İçerisinde bazı harflerin (k, p, t vb.) bulunduğu kelimelere ekler (hâl ekleri gibi) gelirse kelime değişime uğrar.[kaynak belirtilmeli]
| Sert | Yumuşak | Yalın | Yumuşama |
| --- | --- | --- | --- |
|  kk  |  k  |  Afrikka  |  Afrikasta |
|  pp  |  p  |  Eurooppa  |  Euroopassa |
|  tt  |  t  |  konsertti  |  konsertin |
|  k  |  -  |  Turku  |  Turussa |
|  p  |  v  |  kylpy  |  kylvyssä |
|  t  |  d  |  katu  |  kadulla |
|  nk  |  ng  |  Helsinki  |  Helsingissä |
|  nt  |  nn  |  Irlanti  |  Irlannin |
|  mp  |  mm  |  kampa  |  kammalla |
|  lt  |  ll  |  ilta  |  illalla |
|  rt  |  rr  |  parta  |  parran |

Kelimelerde dilbilgisel cinsiyet (gramatik cinsiyet) bulunmaz. Eril, dişil, nötr gibi. Örneğin, hän yani o zamiri hem erkekler hem de kadınlar için kullanılır.[kaynak belirtilmeli]
| Fince | Türkçe | Dilbilgisel Cinsiyet |
| --- | --- | --- |
|  auto  |  araba  | - |
|  hän  |  o  | - |
|  lusikka  |  kaşık  | - |
|  haarukka  |  çatal  | - |
|  veitsi  |  bıçak  | - |
Gelecek zamanı ifade etmek için kullanılan bir zaman kipi bulunmaz. Gelecek zamanı ifade etmek için ya şimdiki zaman kullanılır ya da zaman zarfları (yarın, gelecek hafta vb.) kullanılır.[kaynak belirtilmeli]
| Geniş / Şimdiki Zaman | Gelecek Zaman |
| --- | --- |
 Luen kirjaa (Kitabı okurum / okuyorum) :  Luen kirjaa huomenna (Kitabı yarın okuyacağım)
 Syön banaania (Muzu yerim / yiyorum):  Syön banaania pian (Muzu birazdan yiyeceğim)
 Tulen kotiin (Eve gelirim / geliyorum) :  Tulen kotiin ensi viikolla (Eve gelecek hafta geleceğim)

'Lütfen' ifadesini karşılayan bir kelime bulunmaz. Kiitos (teşekkür ederim) ifadesi 'lütfen' anlamında da kullanılmaktadır.[kaynak belirtilmeli]
İsmin 15 hâli vardır. Türkçede ismin 8 hâli olduğundan ötürü Fincedeki 7 hâlin tam karşılığı yoktur.[kaynak belirtilmeli]
| İsmin Hâli | Fince | Türkçe |
| --- | --- | --- |
|  Nominative (Yalın Hâl)  |  Talo  |  Ev  |
|  Accusative (Yükleme Hâli) |  Talo-n  |  Ev-i |
|  Genitive (Sahiplik Hâli)  |  Talo-n  |  Ev-in |
|  Essive (Koşul Hâli) |  Talo-na  |  Ev olarak / gibi |
|  Partitive (Belirtme Hâli)  |  Talo-a  |  Ev-i |
|  Translative (Çevirme Hâli)  |  Talo-ksi  |  Ev-e (hâline gelmek) |
|  Inessive (İçindelik Hâli) |  Talo-ssa  |  Ev-de (içinde) |
|  Elative (Dışındalık Hâli)  |  Talo-sta  |  Ev-den (ayrılma) |
|  Illative (Girme Hâli)  |  Talo-on  |  Ev-e (girme) |
|  Adessive (Yakınlık Hâli)  |  Talo-lla  |  Ev-de (yakınında) |
|  Ablative (Ayrılma Hâli)  |  Talo-lta  |  Ev-den |
|  Allative (Yönelme Hâli)  |  Talo-lle  |  Ev-e (doğru) |
|  Abessive (Yokluk Hâli)  |  Talo-tta  |  Ev-siz |
|  Comitative (Birliktelik Hâli)  |  Talo-ine  |  Ev-le |
|  Instructive (Öğretme Hâli) |  Talo-i-n  |  Ev aracılığıyla |

Birçok dilde bulunan belirli tanımlık edatı (İngilizcedeki the gibi) ve belirsiz tanımlık edatı (İngilizcedeki a, an gibi) bulunmaz.[kaynak belirtilmeli]
| Fince | Türkçe |
| --- | --- |
 opettaja :  öğretmen, bir öğretmen
 studentti :  öğrenci, bir öğrenci
 koulu :  okul, bir okul 
 luokka :  sınıf, bir sınıf

Fince eklemeli bir dildir. Kelimenin köküne ekler getirilerek yeni kelimeler elde edilir. Ekler çoğunlukla kelimenin sonuna getirilir. Çok az da olsa başa gelen ekler de vardır.[kaynak belirtilmeli]
| Fince | Türkçe |
| --- | --- |
 auto + ssa :  araba + da
 auto + ssa + ni :  araba + m + da
 auto + i + ssa :  araba + lar + da
 puhu + t :  konuşu + yor + sun
 puhu + t + ko? :  konuşuyor musun?
 puhu + i + t :  konuş + tun
 ilman Hakan :  Hakan olmadan
 ennen Zeynep :  Zeynep'ten önce
Noktalama işaretleri Türkçedeki gibidir. Örneğin virgül yan cümlecikler oluşturmak için kullanılabilir.[kaynak belirtilmeli]
| Fince | Türkçe |
| --- | --- |
 Jos työskentelet, onnistut. :  Çalışırsan, başarırsın.