Üç Krallık Savaşları
Savaşlar

İç savaşın hemen öncesinde üç krallıkta da çok gergin bir durum vardır. İngiltere'deki Protestan hakimiyetinin yanı sıra İngiliz ve İskoç Parlamentolarının saldırgan tutumları İrlandalı bir grup kişi tarafından başlatılan 1641 Ayaklanmasının bahanesi olur. Kralın haklarını talep eden ayaklanmada İrlanda çapındaki Protestanlar hedef alınır. Katliamların kralın onayıyla gerçekleştirildiği dedikodusu yayılır. Bu durumda İngiliz Parlamentosu ayaklanmanın bastırılması için krala bir ordu kurması için yetki ve ödenek vermeyi reddederek kendisi ordu kurmaya başlar. Kral da bu gelişme üzerine monarşi yanlılarını silah altına çağırır. 1642 yılında patlak veren iç savaşta İskoç Presbiteryenler İngiliz Parlamentosundan yana olurlar. Parlamento tarafından sıfırdan kurulan ve Londra şehrinin mali desteğini arkasına alan Yeni Ordu kralın birliklerine karşı önemli açılardan üstünlük sağlar. Savaşın ilk aşamasının sonunda 5 Mayıs 1646 günü I. Charles Southwell'de bulunan İskoç Ordusu komutanlığına teslim olur. Teslim olmayan İngiltere ve Galler'deki monarşi yanlısı güçler de zamanla mağlup edilir. İrlanda'da ise isyancı Katolikler kendi hükûmetlerini kurarak monarşi yanlılarına siyasi otonomi karşılığında yardım etmeyi planlarlar. İngiltere ve İskoçya'dan gelen birlikler İrlanda'da savaşa dahil olur. İrlandalı birliklerin adaya çıkmasıyla beraber savaş İskoçya'ya sıçramış ve 1644 içinde İskoç iç savaşı başlamıştır. 1644-45 döneminde İskoç monarşi yanlıları galip gelseler de genel iç savaşın sonuçlanmasıyla mağlup edilirler. I. Charles İskoçlar tarafından İngilizlere savaş sırasındaki kayıplarına karşılık olarak yüklüce bir tazminat karşılığında teslim edilir. Kralın teslim olmasından sonra özellikle Yeni Ordu ile Parlamento arasında artan görüş farklılığı ortaya çıkar. bu süre zarfında güç biriktiren muhalifler, İskoçlar ve monarşi yanlıları kendilerini yeterince güçlü hissedince iç savaşın ikinci aşamasını başlatırlar. Savaşta Yeni Ordu monarşi yanlıları ve onların İskoç müttefiklerini bir kez daha yener. sonuçta Yeni Ordunun başındaki Grandee olarak tanımlanan subaylar, tutsak konumundaki kral ve Parlamentodaki çekimser Presbiteryen çoğunlukla uzlaşamayacaklarını görürler. Bu aşamada parlamento Pride Darbesi adı verilen olayla kapatılır. Oluşturulan yeni Rump Parlamento kralın yargılanabilmesi için yasa çıkartır. Vatan hainliğiyle yargılanan kral suçlu bulunur ve 30 Ocak 1649 günü idam edilir. Kralın idamından sonra Rump Parlamentosu İngiltere'yi cumhuriyet yapacak olan yasalar çıkartır ve Lordlar Kamarası olmaksızın sadece Avam Kamarasının belirlediği devlet konseyine iktidarı verir. İskoçya ve İrlanda'da ise kralın idamı üzerine savaşan taraflar birleşir ve II. Charles yasal kral olarak tanır. Birliğin bozulması tehlikesi üzerine Rump Parlamento Oliver Cromwell'i bir orduyla İrlanda'ya göndererek durumu kontrol almasını ister. İrlanda'da savaşa başlayan Cromwell, burada süren harekâtı 1650 yılı Mayıs ayında komutanlarına bırakarak İngiltere'ye döner ve İngiliz Ordusunun başında İskoçlara saldırır. 3 Eylül 1650 tarihindeki Dunbar Muharebesinde galip gelir. Buradan Edinburgh'a ilerler. Bu sırada II. Charles ve beraberindekilerin İngiltere topraklarını işgal ettiği haberi alınınca Cromwell birliklerini ikiye böler, kendisi güneye giderek II. Charles'ı takibe başlar. Monarşi ordusu monarşi yanlılarından beklediği desteği görmez. Bu yüzden doğrudan Londra'ya gidip kesin yenilgiyle yüz yüze gelmektense II. Charles Worcester'a giderek bu bölgede ayaklanma çıkartmaya çalışır. Bu başkaldırı gerçekleşmez ve Worcester Muharebesinde İskoçlar mağlup olur. Üç Krallık Savaşlarının sonuncu ve belirleyici muharebesi bu olur.