İkidillilikte sözcük erişimi
Cümle işleme > Cümle işlemede ikidilli sözcük erişimi çalışmaları

Sözcüklerin bir cümle bağlamında sunulmasının  sözcüksel erişimi yalnızca hedef dilde kısıtlayıp kısıtlamadığı sorusu, çoğunlukla ikidillilerin ikinci dil (D2) işlemesinde incelenir. Bu cümle bağlam etkisi, olası sözcükkerin sayısını azalttığı için sözcüksel aramayı hızlandırmak için etkili bir strateji olabilir. Örneğin, Elston-Guttler ve ark. anlamsal  hazırlama çalışmasında, diller arası aktivasyonun, cümle bağlamı ve iki dilin önceki aktivasyon durumu etkisine karşı çok hassas olduğunu göstermiştir.
Çalışmalarında, Almanca-İngilizce ikidillilere, bir homografın (Örneğin, "Kadın arkadaşına güzel bir hediye [gift] verdi"; "gift " Almancada zehir [İngilizce karşılığı "poison"] anlamına gelir.) veya bir kontrol kelimesinin verildiği nispeten az kısıtlamalı cümleler sunuldu (Örneğin, "Kadın arkadaşına güzel bir kabuk [shell]  vermiş). "Kısıtlama", hedef kelimeden önce gelen cümle çerçevesinin o kelimeyi ne derece saptırdığı anlamına gelir. Cümle daha sonra sözcüksel karar görevi için bir hedef sözcük (poison) ile değiştirildi. Deneyden önce ve sadece deneyin ilk bloğunda bir Almanca bir film izleyen katılımcılar, ilgili homograf cümlesi ile hazırlandıktan sonra -kontrollü cümle ile hazırlandıktan sonraya göre- hedefi daha hızlı tanıdıkları görüldü. Bu, iki dil bilenlerin, D1 aktivasyonu artırıldığında bile D2 işleme durumuna "hızla dalabileceklerini" gösteriyor.
Schwartz ve Kroll , İspanyolca-İngilizce ikidillilere düşük- ve yüksek- kısıtlamalı cümlelerde, hedef kelimeler olarak aynı kökenli sözcükleri ve homografları (eş yazımlı sözcükleri) kullandı. İkidillilerde, kelime sunumunu ve anlamsal kısıtlamayı modüle eden dil sözcük erişimini araştırdılar. Schwartz ve Kroll, hedef kelimenin adlandırılmasının istenildiği, hızlı seri görsel sunum kullandılar. Homograf etkisi bulunamadı ancak daha az yetkin iki dil bilenler, özellikle düşük-kısıtlamalı cümlelerde daha fazla adlandırma hatası yaptı. Düşük-kısıtlamalı cümlelerde aynı-kök kolaylaştırma (seçici olmayan ikidilli sözcüksel erişim) gözlemlediler ancak yüksek-kısıtlamalı cümlelerde gözlemlemediler. Sonuçlar, bir cümlenin anlamsal kısıtlamasının, diller arası aktivasyon etkilerini kısıtlayabileceğini göstermektedir. Benzer sonuçlar van Hell ve de Groot  tarafından, Hollandaca-İngilizce ikidillilerle ilgili çalışmadaki D2 sözcüksel karar görevinde ve ileri (D1'den D2'ye) ve geri (D2'den D1'e) çeviri görevinde  elde edilmiştir. Libben ve Titone göz izleme metodolojisini kullanarak anlamsal olarak kısıtlı cümlelerde aynı-kök kolaylaştırmanın, anlamanın yalnızca erken aşamalarında gerçekleştiğini ve daha sonraki anlama aşamalarında hızla çözüldüğünü buldular.
İkidilli cümle işleme üzerine yapılan çalışmaların çoğu D2 işlemeye odaklansa da ana dilde (D1) okuma sırasında diller arası aktivasyonu araştıran birkaç çalışma da vardır. Örneğin, van Assche ve ark. D1'deki aynı kökenli sözcük etkisini Hollandaca-İngilizce ikidillilerle tekrarladı ve baskın olmayan dilin ana dilde cümle okumayı, hem erken hem de daha sonraki okuma aşamalarında  etkileyebileceğini buldu. Titon ve ark. İngilizce- Fransızca ikidillilerde erken okuma evrelerindeki bu diller arası aktivasyonu  ancak D2 hayatın erken dönemlerinde edinildiğinde gözlemledi. Ayrıca, bir cümleden kaynaklı anlamsal kısıtlamanın, sonraki okuma aşamalarında diller arası aktivasyonu azaltabileceği sonucuna varmışlardır.
ikidilli sözlük
ikidilli hafıza
sözlük
Kelime tanımlama ve görev/karar alt sistemleri dahil olmak üzere ikidilli dil işleme için BIA+ modelinin bir akış şeması ile gösterimi.
Foveal görüşün okuma esnasında keskin görü yetisini gösteren diyagram