Tek Yüzük
Kökleri > Plato'nun Devlet kitabındaki Gigis'in Yüzüğü ile olan paralellikler

Tolkien'in "ilham almış olabileceği" bir diğer kaynak da -her ne kadar buna dair bir kanıt olmasa da- Platon'un Devlet kitabıdır. İkinci kitabında, sahibine görünmezlik gücü veren Gigis'in yüzüğü hikayesi anlatılır. Böyle yaparak bir ahlaki ikilem yaratmış, insanların yakalanma korkusu olmadan haksızlık yapabilmelerine olanak sağlamıştır. Bunun aksine, Tolkien'in Yüzük'ü, ahlaki değerlerini yıkmak için onu takana aktif bir şekilde kötücül bir kuvvet uygular.
Beşeri bilimler uzmanı Frederick A. de Armas, Platon'un ve Tolkien'in yüzükleri arasında paralelliklere dikkat çeker ve hem Bilbo'nun hem de Gigis'in, gizlenmiş hazineyi bulmak için derin karanlık yerlere gitmelerinin bir "Katabasis" geçirmiş olabileceklerini, yani Yeraltı'na doğru bir psikolojik yolculuğa çıktıklarını öne sürer.
| Hikaye elementi | Plato'nun Devlet kitabı | Tolkien'in Orta Dünya'sı |
| --- | --- | --- |
| Güç yüzüğü | Görünmezlik | Görünmezlik, takanı yozlaştırmak |
| Keşif | Gigis derin bir uçurumun dibinde yüzük bulur | Bilbo derin bir tünelde yüzük bulur |
| İlk kullanım | Gigis, Kraliçe'yle yatar, Kral'ı öldürür ve Lidya Kralı olur | Bilbo yüzüğü kazara takar ve Gollum'un onu görememesine şaşırır. |
| Ahlaki sonucu | Tam bir başarısızlık | Bilbo güçlenerek ortaya çıkar |
Tolkien uzmanı Eric Katz, Tolkien'in Gigis'in yüzüğü'nden haberdar olduğunu belirtmeden şunu yazıyor: "Platon, böylesi [ahlaki] yozlaşmaların yaşanabileceğini savunur ancak Tolkien bu yozlaşmayı karakterlerinin düşünceleri ve davranışları aracılığıyla bize gösterir". Katz'ın görüşüne göre Platon, ahlaklı yaşamın zayıf olanın tercihi olduğu şeklindeki "alaycı sonuca" karşı çıkmaya çalışır; Glaukon'un düşüncesine göre ise insanlar yalnızca 'iyi' kimseler gibi davranır çünkü aksi halde yakalanmaktan korkarlar. Platon, ahlaksız bir yaşam sürmenin kişinin ruhunu yozlaştıracağını ve dolayısıyla iyi olmadığını savunur. Katz, Platon'un bakış açısına göre, ahlaklı bir kimsenin huzura ve mutluluğa sahip olacağından Yüzük'ün gücünü kullanmayacağını öne sürmektedir." Katz'ın görüşüne göre Tolkien'in hikayesi, "Platon tarafından sorulan çeşitli sorulara cevap niteliğindedir: adaletli bir insan neredeyse sınırsız güç imkânı karşısında yozlaşır mı?" Bu soru farklı yollarla cevaplanmıştır: Gollum zayıftır ve kolayca yenik düşer ve sonunda helak olur; Boromir başta erdemli davranır ama -tıpkı Platon'un Gigis'i gibi- her ne kadar onu iyilik için kullanacak olsa da Yüzük'ten gelen "gücün cazibesine kapılır", nihayetinde hobbitleri ölümüne savunmak suretiyle kendini kurtarır; "güçlü ve erdemli". Eğer Yüzük'ü kendi için alıkoyarsa ne hale geleceğini açıkça gören Galadriel onu reddeder; ölmeyen Tom Bombadil Yüzük'ün yozlaştırıcı gücünden ve görünmezlik lütfunun etkisinden muaftır; Sam ihtiyaç anında Yüzük'ü sadakatle kullanır ancak "Güçlü Samwise, Çağın Kahramanı" düşleriyle baştan çıkarılamaz; yavaş yavaş gücün etkisine giren Frodo, daha önce Gollum'a gösterdiği merhamet ile Gollum'un Yüzük'e duyduğu çaresiz arzu sayesinde kurtarılır. Katz, Tolkien'in Platon'un "Neden ahlaklı olunmalı?" sorusuna verdiği cevabın "kendin olmak" olduğunu sonucuna varır.