Şapur Bahtiyar
Siyasi kariyeri

Bahtiyar, 1946'da İran'a döndü ve 1949'da sosyal demokrat İran Partisi'ne katıldı ve gençlik örgütüne öncülük etti. 1951'de Çalışma Bakanlığı tarafından İsfahan Eyaleti'nde Çalışma Müdürlüğü'ne getirildi. Daha sonra aynı pozisyonu petrol endüstrisinin merkezi olan Huzistan Eyaleti'nde gerçekleştirdi. 1951'de Muhammed Musaddık başbakan olmasından sonra Bahtiyar, 1953 yılında Çalışma Bakan Yardımcılığı'na getirildi. Şah Muhammed Rıza Pehlevi, Britanya ve ABD'nin  desteğindeki Ajax Operasyonu olarak adlandırılan bir darbe ile tekrar göreve getirildikten sonra, Bahtiyar şah yönetimini eleştiren tutumunu sürdürdü.
1950'lerin ortalarında Şah rejimine karşı yeraltı faaliyetlerine katıldı ve 1954 Meclis seçimlerinde özgür ve adil olunması çağrısında bulunarak, milliyetçi hareketi yeniden canlandırma girişiminde bulundu. 1960'ta İkinci Ulusal Cephe kuruldu ve Bahtiyar, yeni örgütün "Öğrenci Cephesi" organının aktivisti olarak etkinliklerinde çok önemli bir rol oynadı. Kendisi ve arkadaşları, diğer muhaliflerden farklı olarak, daha ılımlı bir yol izleyerek faaliyetlerini barışçıl gösterilerle sınırlı tutarak, yalnızca anayasal monarşi çerçevesinde demokratik hakların restorasyonu çağrısında bulundu. Şah işbirliği yapmayı reddetti; Cephe'yi yasa dışı ilan etti ve en tanınmış liberaller hapsedildi. 1964-1977 yılları arasında imparatorluk rejimi, Bahtiyar gibi ılımlı liberallerden bile olsa, herhangi bir muhalefet faaliyetine izin vermeyi reddetti. Takip eden yıllarda Bahtiyar, Şah'a muhalefetinden ötürü toplam altı yıl hapsedildi. 1977 sonlarında, yasadışı İran Partisi'nin lideri olarak, bu partinin en büyük paydaşı olduğu yasa dışı Dördüncü Millî Cephe Merkez Konseyi'nin önde gelen üyelerinden biriydi.
1978 yılı sonunda (Şah'ın iktidarı çökerken), Bahtiyar'a, mevcut askeri hükûmetin yerini alacak bir sivil hükûmetin kurulmasına yardım etmek üzere Pehlevi tarafından muhaliflere, özellikle de Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin takipçilerine bir taviz olarak başbakanlık teklif edildi. Millî Cephe'den atılmasına neden olmasına rağmen, Bahtiyar, komünistlerin ve mollaların yapacağı bir devrimin İran'ı mahvedeceğinden duyduğu endişeyle başbakan olarak atanmasını kabul etti.
Yaklaşık bir ay süren başbakanlığında tüm siyasi mahkûmlaırn serbest bırakılmasını, gazetelerin sansürlenmesinin kaldırılması, sıkıyönetimin gevşetilmesini ve SAVAK'ın (şah rejiminin gizli polis örgütü) dağıtılmasını emretti. Bunlar dışında muhalefetin kendisine, monarşinin kaderini belirleyecek ve İran için gelecekte hükûmet biçimini belirleyecek kurucu bir meclis için seçim yapmak üzere üç ay vermesi gerektiği açıkça belirtti.
Bu uzlaşıcı jestlere rağmen Humeyni, Bahtiyar ile işbirliği yapmayı reddetti ve Şah'ın yanında olduğu gerekçesiyle Bahtiyar'ı hain olarak kınadı; hükûmetini "gayrimeşru" ve "yasadışı" olarak tanımlayarak monarşinin devrilmesi çağrısında bulundu. Bahtiyar, bazı çevreler tarafından başbakanlığı sırasında Humeyni'nin İran'a dönmesine izin vermek gibi hatalar nedeniyle suçlandı. Sonuçta, kendi eski Millî Cephe'den arkadaşlarını bile bir araya getirmekte başarısız oldu.
Hükûmeti, çok az sayıdaki Şah yanlısı ve bir takım ılımlı demokrasi yanlısı haricinde, kitleler tarafından ezici çoğunlukla reddedildi. Muhalefet uzlaşmaya istekli değildi. Şah, 16 Ocak 1979'da ülkeyi terk etmek zorunda kaldı, 1 Şubat tarihinde de Humeyni İran'a döndü. İmam Humeyni Tahran'a dönüşte yaptığı ilk konuşmada "ben hükûmet tayin ederim, ben yumrukla mevcut şah hükûmetinin ağzına vururum" cümlesiyle güçlü bir İslam Cumhuriyeti oluşturacağının sinyallerini verdi. 1 Şubat-11 Şubat arası kara kuvvetlerinin Şah'a bağlı kalmasıyla Bahtiyar hükûmeti resmî hükûmet olarak görevde kaldı. Nihayetinde 11 Şubat 1979'da, İran ordusunun tarafsızlığını ilan etmesiyle devrimciler başkent Tahran'da yönetimi ele geçirdi; Bahtiyar'ın görevinden istifa etmesiyle, Humeyni tarafından önceden başbakanlığa atanan Mehdi Bezirgan geçici başbakan olarak göreve başladı. Aynı yılın nisan ayında Fransa'ya gitmek üzere İran'dan tekrar ayrıldı. Bahtiyar, İran'ı terk etmeden kısa süre önce monarşi kaldırdı ve cumhuriyet ilan etti (1 Nisan 1979).