stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Biyoloji tarihi
Rönesans ve ilk modern gelişmeler

Rönesans ile birlikte ampirik doğa tarihi ve fizyoloji üzerine büyük bir ilgi gösterilmiştir. Andreas Vesalius 1543 yılında, insan anatomisi hakkında olan ve cesetlerin disseksiyonuna dayanan De humani corporis fabrica adlı eseriyle Batı tıbbında modern devri başlattı. Vesalius ve sonrasında gelen bir dizi anatomist, otoriter bilgi ve soyutlamanın ötesinde ilk elden deneysel çalışmalara dayanarak fizyoloji ve tıp alanında skolastik görüşün yerine deneyciliği koydu. Herboloji yoluyla tıp aynı zamanda bitkiler üzerine edinilen bilgilere yeni bir deneysel kaynak oluşturdu. Otto Brunfels, Hieronymus Bock ve Leonhart Fuchs bitkiler üzerine oldukça fazla eser vererek bitki yaşamının tamamı üzerine yeni bir doğal yaklaşımı başlattılar. Hayvanlar hakkında hem doğal hem de figüratif bilgilerin toplandığı eserler de giderek daha sofistike hâle gelmeye başladı. Hayvanlar hakkında önemli eserler verenler arasında William Turner, Pierre Belon, Guillaume Rondelet, Conrad Gessner ve Ulisse Aldrovandi sayılabilir.
Doğa bilginleri ile çalışan Albrecht Dürer ve Leonardo da Vinci gibi sanatçılar da hayvan ve insan bedenleriyle ilgilendiler ve detaylı fizyoloji çalışmalarıyla gittikçe büyüyen anatomi bilgisine katkıda bulundular. Simya ve doğal büyü gelenekleri, özellikle Paracelsus'un çalışmaları yaşayan dünya hakkında var olan bilgilere katkı sağladı. Simyacılar organik maddeyi kimyasal analize tabi tuttular ve hem biyolojik hem de mineral farmakoloji ile ilgili deneyler yaptılar. Bu gelişmeler 17. yüzyıla kadar devam eden mekanik felsefenin ortaya çıkışıyla geleneksel organizma olarak doğa metaforunun makina olarak doğa metaforuyla değişmesinin bir parçasıydı.
Rönesans ve ilk modern gelişmeler > 17 ve 18. yüzyıllar

Sınıflandırma, adlandırma ve kategorize etme 17 ve 18. yüzyılın çoğunda doğa tarihinin en önemli konuları hâline geldi. Carolus Linnaeus 1735 yılında doğal dünya için temel bir taksonomi yayımladı ve 1750'lerde tüm adlandırdığı türler için bilimsel adlandırmalar ileri sürdü. Linnaeus türleri belirli bir hiyerarşinin değişmez parçaları olarak görürken 18. yüzyılın diğer önemli doğa bilimcisi Buffon türleri yapay bir kategorilendirme olarak değerlendirmiş ve hatta ortak ata kavramının olabilirliğini öne sürerek yaşayan türlerin değişebileceğini savunmuştur. Her ne kadar evrime karşı görüşleri olsa da Buffon evrim düşüncesinin gelişmesinde önemli bir yer tutmuştur ve eserleri hem Lamarck'ın hem de Darwin'in evrim teorilerini oluşturmada etkili olmuştur.
Vesalius'un çalışmalarını yaşayan insanlar üzerinde deneyler yaparak geliştiren William Harvey ve diğer doğa düşünürleri kanın, toplar ve atardamarların işlevlerini inceledi. Harvey'nin 1628 yılına ait eseri De motu cordis Galen'in teorisinin sonunun başlangıcıydı ve Santorio Santorio'nun metabolizma üzerine olan çalışmalarıyla fizyoloji üzerine nicel yaklaşımlar üzerine etkili bir model oluşturdu.
17. yüzyılın başlarında biyolojinin mikro dünyası artık açılmaya başlamıştı. 16. yüzyılın sonlarından itibaren birkaç lens ustası ve doğa düşünürü kaba mikroskoplar yapmaya başlamıştı. Robert Hooke 1665 yılında kendi mikroskobuyla yaptığı gözlemleri Micrographia adlı eserinde yayımladı. Antonie van Leeuwenhoek'ün lens yapımında çok önemli gelişmeler kaydetmesiyle, 1670'li yılların başında tek lens ile 200 kat büyütme elde etmesiyle bilim adamları mikroskopik yaşamın yabancılığı ve çeşitliliği ile karşılaşarak ilk mikroorganizmaları keşfettiler. Jan Swammerdam'ın benzer deneyleri entomolojiye yeni bir ilgi duyulmasını sağladı ve mikroskopik disseksiyon ile boyama tekniklerinin temeli atıldı.
Mikroskopik dünya genişlerken makroskopik dünya da küçülüyordu. John Ray gibi botanikçiler tüm dünyadan gönderilen yeni keşfedilmiş organizmaları kendi içinde tutarlı bir sınıflandırma içine almak ve tutarlı bir teoloji (doğal teoloji) oluşturmak için çalışıyordu. Nuh Tufanı üzerindeki tartışmalar paleontolojinin gelişmesini körükledi. Nicholas Steno 1669 yılında canlı organizmaların kalıntılarının nasıl sediment katmanları arasında kalıp mineralize hâle geldikten sonra fosiller oluşturduğu hakkında bir deneme yazdı. Her ne kadar Steno'nun fosilleşme üzerine olan görüşleri doğa düşünürleri arasında iyi bilinse ve çok tartışılsa da dünyanın yaşı ve soy tükenmesi gibi konular üzerindeki felsefi ve teolojik tartışmalar nedeniyle 18. yüzyılın sonuna kadar tüm doğa bilimcileri tarafından kabul görmemiştir.
19. yüzyıl: Biyolojik disiplinlerin ortaya çıkışı

19. yüzyıl boyunca biyoloji, şekil ve işlev sorularını inceleyen tıp ile yaşam çeşitliliği, canlıların kendi arasında ve cansız dünya ile olan ilişkileri ile ilgilenen doğa tarihi arasında bölünmüştü. 1900'lerde bu alanların çoğu iç içe geçmişti ve doğa tarihi ile doğa felsefesi artık yerlerini daha uzmanlaşmış olan sitoloji, bakteriyoloji, morfoloji, embriyoloji, coğrafya ve jeolojiye bırakmıştı.
19. yüzyıl: Biyolojik disiplinlerin ortaya çıkışı > Doğa tarihi ve doğa felsefesi

19. yüzyılın başlarından ortalarına kadar doğa bilimcilerinin yoğun yolculukları sonucuna canlı organizmaların çeşitliliği ve dağılımı hakkında birçok yeni bilgi elde edildi. Bunların arasında fizik ve kimya gibi doğa felsefesinin nicel yöntemlerini kullanarak doğa tarihi alanında organizmaların arasındaki ve çevreleriyle olan ilişkileri analiz eden Alexander von Humboldt'un çalışmaları önemli yer tutar. Humboldt'un çalışmaları biyocoğrafyanın temellerini attı ve birçok bilim insanı kuşağına ilham verdi.
19. yüzyıl: Biyolojik disiplinlerin ortaya çıkışı > Doğa tarihi ve doğa felsefesi > Jeoloji ve paleontoloji

Jeolojinin ortaya çıkmasıyla birlikte doğa tarihi ve doğa felsefesi birbirlerine daha da yakınlaştılar. Stratigrafinin kurulması ile birlikte canlı organizmaların konumsal dağılımına zamansal dağılımın da eklenmesini sağlayarak evrim kavramlarının anahtar bir noktasını oluşturdu. Georges Cuvier ve diğerleri 1790'ların sonunda ve 1800'lerin başında karşılaştırmalı anatomi ve paleontoloji konusunda büyük adımlar attılar. Bir dizi konferans ve bilimsel yazı ile Cuvier yaşayan memeliler ile fosiller arasında detaylı karşılaştırmalar yaparak, fosillerin hâlâ yaşayan türlerin kalıntılıraı olduğu inancını yıkarak bunların artık soyu tükenmiş canlılara ait olduğunu kanıtladı. Gideon Mantell, William Buckland, Mary Anning, Richard Owen ve diğerleri tarafından ortaya çıkarılan ve tanımlanan fosiller tarih öncesi memelilerden önce bir "sürüngenler çağı" olduğunu ortaya koydu. Bu keşifler insanların hayalgücüne hitap etti ve dünya üzerinde yaşamın tarihine olan ilgiyi artırdı. Bu jeologların çoğu katastrofizm hipotezine bağlı kalırken Charles Lyell'in etkili Principles of Geology (Jeoloji'nin Prensipleri) eseri (1830) jeolojik geçmiş işe günümüzün birbirine eşit oranda açıklandığı James Hutton'ın tek biçimlilik teorisini yaygınlaştırmıştır.
19. yüzyıl: Biyolojik disiplinlerin ortaya çıkışı > Fizyoloji

19. yüzyıl boyunca, fizyolojinin alanı başlıca tıbba yönelik bir alandan insanın yanı sıra bitkileri, hayvanları ve hatta mikroorganizmaları da içeren tüm canlıların fiziksel ve kimyasal süreçlerini inceleyen geniş kapsamlı bir alana doğru gelişmiştir. Makinalar gibi canlılar biyolojik ve sosyal düşüncede baskın bir metafor hâline gelmiştir.
19. yüzyıl: Biyolojik disiplinlerin ortaya çıkışı > Fizyoloji > Hücre teorisi, embriyoloji ve eşey hücre teorisi

Mikroskopi alanındaki ilerlemeler biyoloji düşünce üzerinde çok derin etki bırakmıştır. 19. yüzyılın başlarında birkaç biyolog hücrenin önemini ortaya koymuştur. 1838 ve 1839'da, Schleiden ve Schwann, (1) organizmaların temel yapıtaşının hücre olduğu ve (2) tek tek her bir hücrenin yaşamın tüm özelliklerine sahip olduğu fikirlerini yaymaya başladılar ancak (3) tüm hücrelerin diğer hücrelerin bölünmesiyle oluştuğu fikrine karşı çıktılar. Robert Remak ve Rudolf Virchow'un çalışmaları sayesinde ise 1860'lara gelindiğinde biyologların çoğu hücre teorisi olarak bilinmeye başlanan bu teorinin üç ilkesini birden kabul etmeye başladılar.
Hücre teorisi ile birlikte biyologlar bağımsız organizmaları bağımsız hücrelerin birbirine bağlı birleşimleri olarak görmelerini getirdi. Güçlü mikroskoplar ve yeni boyama yöntemleri ile giderek büyüyen sitoloji dalında çalışan bilim insanları, tek bir hücrenin bile ilk mikroskop kullanan bilginlerin tanımladığı homojen sıvı dolu odacıklardan çok daha karmaşık yapılara sahip olduklarını buldular. Robert Brown 1831 yılında hücre çekirdeğini tanımladı ve 19. yüzyılın sonuna gelindiğinde bilim insanları hücrenin birçok temel yapıtaşını tanımlamışlardı: kromozomlar, sentrozomlar, mitokondri, kloroplastlar ve boyama yoluyla görünen diğer yapılar. Walther Flemming 1874 ile 1884 arasında mitoz bölünmenin farklı aşamalarını tanımlayarak, bunların boyama nedeniyle ortaya çıkmadığını aksine canlı hücrelerde olduğunu ve hücre bölünmeden ve yeni hücre oluşmadan hemen önce kromozomlarının sayısının ikiye katlandığını gösterdi. Hücre çoğalması ile ilgili çalışmaların çoğu August Weismann'ın kalıtım teorisinde toplandı. Weismann hücre çekirdeğini (özellikle de kromozomları) kalıtımı taşıyan yapıtaşı olarak tanımladı. Somatik hücreler ile eşey hücreler arasındaki farklılığı eşey hücrelerin kromozom sayısının yarıya düştüğü olarak belirleyerek mayoz kavramına giriş yaptı ve Hugo de Vries'in pangenezis teorisini kabul etti.. Weismannizm özellikle yeni deneysel embriyoloji alanında oldukça etkiliydi.
1850'lerin ortalarına gelindiğinde hastalık yapıcı miyasma teorisinin yerine artık tamamen hastalık yapıcı mikrop teorisi geçmiş ve mikroorganizmalar ile bunların diğer canlılar ile etkileşmeleri önemli ilgi görmeye başlamıştı. 1880'lerde bakteriyoloji özellikle Robert Koch'un çalışmalarıyla tutarlı bir bilim dalı olmaya başlamıştı. Koch, Petri kabı içinde, özel besleyiciler içeren agar plakaları üzerinde saf kültürler yetiştitme yöntemlerini geliştirdi. Uzun süredir inanılan canlı organizmaların cansız maddelerden oluşabileceği fikrine karşı Louis Pasteur bir dizi deney ile karşı çıktı. Bu sırada, Aristoteles ve Antik Yunan atomculardan beri süregelen vitalizme karşı mekanizma tartışmaları da yoğun şekilde sürmekteydi.
19. yüzyıl: Biyolojik disiplinlerin ortaya çıkışı > Fizyoloji > Organik kimya ve deneysel fizyolojinin çıkışı

Kimyada, özellikle fermentasyon ve pütrefaksiyon gibi organik transformasyonlar bağlamında organik ve inorganik maddeler arasındaki farklar önemli konulardan biriydi. Aristoteles zamanından beri bunlar esas olarak biyolojik süreçler olarak kabul ediliyordu. Ancak Friedrich Wöhler, Justus Liebig ve organik kimyanın diğer öncüleri organik dünyanın fiziksel ve kimyasal yöntemlerle analiz edilebileceğini gösterdiler. Wöhler 1828 yılında organik madde olan ürenin yaşam içermeyen kimyasal yollarla elde edilebileceğini gösterdi ve vitalizme önemli bir darbe vurdu. 1833 yılında diyastaz ile başlamak üzere kimyasal transformasyonları etkileyebilecek olan hücre özütleri keşfedildi. 19. yüzyılın sonuna gelindiğinde enzim kavramı çok iyi yerleşmişti ama kimyasal kinetik denklemleri enzim tepkimelerine 20. yüzyılın başlarına kadar uygulanmamıştır.
Claude Bernard gibi fizyologlar canlıların kimyasal ve fiziksel işlevlerini deneysel yöntemlerle inceleyerek 1902 yılında sekretin adlı ilk hormonunun bulunmasının ardından hızla gelişen endokrinoloji'nin, biyomekaniğin ve beslenme ile sindirim çalışmalarının altyapısını hazırlamışlardır. Hem tıp hem de biyoloji alanlarında deneysel fizyolojik yöntemlerin önemi ve çeşitliliği 19. yüzyılın ikinci yarısında oldukça büyüdü. Yaşam süreçlerinin kontrolü ve manipulasyonu önemli bir konu oldu ve deney biyolojik eğitimin merkezine yerleştirildi.
20. yüzyılda biyolojik bilimler

20. yüzyılın başlarında biyolojik araştırma daha çok profesyonel bir çaba ürünüydü ve çalışmaların çoğu doğa tarihi tarzındaydı ve deneylere dayanan nedensel açıklamalardan çok morfolojik ve filogenetik analizlerden oluşmaktaydı. Ancak, özellikle Avrupa'da vitalizm karşıtı deneysel fizyolog ve embriyologların etkisi de giderek artmaktaydı. Gelişme, kalıtım ve metabolizma konularında 1900'lerin başında getirilen deneysel yaklaşımların büyük başarısı biyoloji alanında deneyin gücünü göstermişti. Daha sonraki yıllarda artık deneysel çalışmalar doğa tarihinin yerine geçmeye başlamıştır.
Yaklaşık MÖ 300'de yazılmış olan Historia Plantarum adlı eserin 1644 yılı genişletilmiş ve resimli baskısının ön sayfası.
Pulmoner dolaşım ve koroner dolaşımı bulan, deneysel diseksiyonun ilk takipçilerinden İbn Nefis'in biyomedikal eseri.
II. Friedrich'e ait De arte venandi, kuş morfolojisini inceleyen önemli bir Orta Çağ doğa tarihi metnidir.
Modern dönemin başlarında dünya üzerinde farklı yerlerden gelen organizma örneklerinin bir arada sunulduğu "İlginç şeyler odaları" biyolojik bilgi merkezleriydi. Coğrafi keşifler çağından önce doğa bilimcileri biyolojik çeşitliliğin büyüklüğü hakkında çok az bilgi sahibiydiler.
Micrographia adlı eserinde, Robert Hooke yukarıdaki mantar kambiyumu gibi biyolojik yapılardan hücre adıyla söz etti ama hücrelerin yaşamın evrensel temeli olduğu ancak 19. yüzyılda bilim insanları tarafından kabul edildi.
Alexander von Humboldt yolculukları sırasında bitkilerin dağılımlarını haritaladı ve basınç ile sıcaklık gibi çeşitli fiziksel koşulları kaydetti.
Charles Darwin'in ilk evrim ağacı çizimi. First Notebook on Transmutation of Species (1837) adlı eserinden.
19. yüzyılın sonlarına doğru yenilikçi cam laboratuvar aletleri ve Louis Pasteur ile diğer biyologların deneysel yöntemleri bakteriyoloji alanında gelişmeler sağlamıştır.
Deha (dizi)

| Deha |
| --- | --- |
Dizinin afişi
Format: Televizyon dizisi
Tür: Aksiyon Dram
Senarist: Damla Serim
Yönetmen: Umut Aral
Başrol: Aras Bulut İynemli Uğur Polat Taner Ölmez Onur Saylak Melis Sezen Eski başrol Ahsen Eroğlu
Tema müziği bestecisi: Toygar Işıklı
Açılış müziği: "Deha Jenerik"
Besteci: Toygar Işıklı
Ülke:  Türkiye
Dili: Türkçe
Sezon sayısı: 1
Bölüm sayısı: 24
Yapım
Yapımcı: Kerem Çatay
Mekân: İstanbul
Görüntü yönetmeni: Burak Kanbir
Gösterim süresi: 120 dakika
Yapım şirketi: Ay Yapım
Yayın bilgileri
Kanal: Show TV
Görüntü formatı: 1080i (16:9 HDTV)
Ses formatı: Stereo
Yayın tarihi: 22 Eylül 2024 - günümüz
Durumu: Devam ediyor


Deha, Ay Yapım imzalı, ilk bölümü 22 Eylül 2024 tarihinde yayınlanan yönetmenliğini Umut Aral'ın yaptığı, senaryosunu Damla Serim'in kaleme aldığı, aksiyon ve dram türündeki Türk televizyon dizisidir. Dizinin başrollerinde Aras Bulut İynemli, Uğur Polat, Taner Ölmez, Onur Saylak, Melis Sezen ve Ahsen Eroğlu yer almaktadır.
Konusu

Alanında bir deha olan Devran'ın (Aras Bulut İynemli) yıllar sonra babasıyla (Uğur Polat) olan hesaplaşmasını konu almaktadır. Devran'ın hayatın kendisini sürüklediği olaylar nedeniyle zaman içinde yaşam tarzı değişecektir.
Çekimler

Dizi çekimleri İstanbul'da gerçekleşmektedir. Birinci bölümün bazı çekimleri Hollanda'nın başkenti Amsterdam'da ve KKTC'de gerçekleşti.
Oyuncu kadrosu ve karakterler

Ana madde: Deha karakterleri listesi
Not: Aşağıda yer alan karakterlerin açıklamaları, detaylı hâlini ve yardımcı karakterler hakkında detaylı bilgiler ve bölüm numaralarıyla ilgili bilgi edinmek için karakter listesine bakınız.
Oyuncu kadrosu ve karakterler > Ana karakterler

| Oyuncu | Karakter | Sezon> 1 |
| --- | --- | --- |
| Aras Bulut İynemli | Devran Karan | Ana |
| Uğur Polat | İskender Karan | Ana |
| Taner Ölmez | Cesur Karan | Ana |
| Onur Saylak | Ali Haydar (Sofi) | Ana |
| Melis Sezen | İmre Kıvılcım | Ana |
| Ahsen Eroğlu | Esme Ersöz | Ana |
Oyuncu kadrosu ve karakterler > Yardımcı karakterler

| Oyuncu | Karakter | Sezon> 1 |
| --- | --- | --- |
| Seda Akman | Aysel Kıvılcım | Yardımcı |
| Zuhal Gencer | Gülce Görgülü | Yardımcı |
| Emel Göksu | Cavidan Karan | Yardımcı |
| Umutcan Ütebay | Yaman Karan | Yardımcı |
| Eylül Ersöz | Ceylan Karan | Yardımcı |
| Oğulcan Arman Uslu | Ferman Karan | Yardımcı |
| Abdurrahman Yunusoğlu | Cengiz | Yardımcı |
| Çağrı Atakan | Kadir | Yardımcı |
| Emir Benderlioğlu | Celal Ulaca (Kuduz) | Yardımcı |
| Ertan Saban | Karahan Doğan | Yardımcı |
Yayın takvimi

| Sezon | Yayın günü ve saati | Sezon başlangıcı | Sezon finali | Çekilen bölüm sayısı | Bölüm aralığı | Yayın yılı | TV kanalı |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. sezon | Pazar 20.00 | 22 Eylül 2024 | - | 24 | 1- | 2024-2025 | Show TV |
Bölümler > 1. sezon (2024-2025)

| Bölüm | Yönetmen | Senarist | Yayın tarihi | Reyting (TOTAL) | Sıra (TOTAL) | Reyting (AB) | Sıra (AB) | Reyting (ABC1) | Sıra (ABC1) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 22 Eylül 2024 | 5,49 | 1. | 6,17 | 1. | 6,24 | 1. |
| 2. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 29 Eylül 2024 | 5,95 | 2. | 6,73 | 1. | 7,98 | 1. |
| 3. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 6 Ekim 2024 | 5,62 | 2. | 6,53 | 2. | 7,45 | 1. |
| 4. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 13 Ekim 2024 | 5,55 | 2. | 5,76 | 2. | 6,61 | 2. |
| 5. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 20 Ekim 2024 | 5,32 | 2. | 6,76 | 2. | 7,43 | 2. |
| 6. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 27 Ekim 2024 | 6,16 | 2. | 7,01 | 1. | 7,89 | 1. |
| 7. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 3 Kasım 2024 | 5,25 | 2. | 5,77 | 2. | 6,12 | 2. |
| 8. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 10 Kasım 2024 | 5,83 | 2. | 6,58 | 2. | 7,68 | 1. |
| 9. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 17 Kasım 2024 | 5,80 | 2. | 6,39 | 2. | 7,06 | 2. |
| 10. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 24 Kasım 2024 | 5,35 | 2. | 6,13 | 2. | 6,29 | 2. |
| 11. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 1 Aralık 2024 | 6,22 | 2. | 7,50 | 2. | 7,96 | 2. |
| 12. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 8 Aralık 2024 | 5,98 | 2. | 7,09 | 2. | 7,16 | 2. |
| 13. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 15 Aralık 2024 | 6,61 | 2. | 7,02 | 2. | 7,15 | 2. |
| 14. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 22 Aralık 2024 | 5,17 | 2. | 5,63 | 2. | 6,16 | 2. |
| 15. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 29 Aralık 2024 | 4,61 | 5. | 5,15 | 3. | 5,55 | 3. |
RTÜK tarafından verilen yayın durdurma cezası nedeniyle ara verildi.
| 16. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 19 Ocak 2025 | 4,38 | 3. | 4,74 | 2. | 5,16 | 2. |
| 17. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 26 Ocak 2025 | 4,25 | 3. | 3,67 | 2. | 5,08 | 2. |
| 18. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 2 Şubat 2025 | 3,96 | 6. | 3,93 | 3. | 4,96 | 3. |
| 19. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 9 Şubat 2025 | 3,62 | 7. | 3,70 | 3. | 4,19 | 5. |
| 20. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 16 Şubat 2025 | 3,96 | 6. | 4,36 | 3. | 4,67 | 4. |
| 21. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 23 Şubat 2025 | 3,73 | 6. | 3,75 | 3. | 4,80 | 3. |
| 22. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 2 Mart 2025 | 3,26 | 10. | 3,28 | 8. | 4,26 | 6. |
| 23. Bölüm | Umut Aral | Damla Serim | 9 Mart 2025 | 3,15 | 7. | 3,45 | 3. | 4,20 | 3. |
| 24. Bölüm |  |  | 16 Mart 2025 |  |  |  |  |  |  |
Ceza alması

Dizi, bazı sahnelerinde kara para aklamayı anlatmaya yönelik sahnelerinin olduğundan dolayı RTÜK tarafından "para aklamayı öğretmek" gerekçesiyle, 5 Ocak 2025 ile 12 Ocak 2025 tarihlerinde 2 hafta yayın durdurma ve idari para cezası aldı.
Reyting grafiği (AB grubu)

| sezon | sezon | Bölüm numarası> 1 | Bölüm numarası> 2 | Bölüm numarası> 3 | Bölüm numarası> 4 | Bölüm numarası> 5 | Bölüm numarası> 6 | Bölüm numarası> 7 | Bölüm numarası> 8 | Bölüm numarası> 9 | Bölüm numarası> 10 | Bölüm numarası> 11 | Bölüm numarası> 12 | Bölüm numarası> 13 | Bölüm numarası> 14 | Bölüm numarası> 15 | Bölüm numarası> 16 | Bölüm numarası> 17 | Bölüm numarası> 18 | Bölüm numarası> 19 | Bölüm numarası> 20 | Bölüm numarası> 21 | Bölüm numarası> 22 | Bölüm numarası> 23 | Bölüm numarası> 24 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 1 | 6.17 | 6.73 | 6.53 | 5.76 | 6.76 | 7.01 | 5.77 | 6.58 | 6.39 | 6.13 | 7.50 | 7.09 | 7.02 | 5.63 | 5.15 | 4.74 | 3.67 | 3.93 | 3.70 | 4.36 | 3.75 | 3.28 | 3.45 | TBD |
AB grubu izlenme oranlarıdır.
Şarkılar

| No>  | Başlık | Süre |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Deha Jenerik Müziği - Toygar Işıklı"   |   |
| 2. | "Zalim - Ceylan Ertem"   |   |
| 3. | "Kalbim - Rota & Burak King"   |   |
| 4. | "Perişan - Gazapizm & Gaye Su Akyol"   |   |
| 5. | "İntiaşk - Haydar Yılmaz"   |   |
| 6. | "Efkar - Gazapizm & Deniz Sungur"   |   |
| 7. | "Çöplük - Gazapizm"   |   |
| 8. | "Deli Kan - Melike Şahin"   |   |
| 9. | "Bir Teselli Ver - Orhan Gencebay"   |   |
| 10. | "Eşarbını Yan Bağlama - İbrahim Tatlıses"   |   |
| 11. | "İnleyen Nağmeler"   |   |
| 12. | "Sorma Ne Haldeyim - Müslüm Gürses"   |   |
| 13. | "Hangimiz Sevmedik - Müslüm Gürses"   |   |
| 14. | "Kaçın Kurası - Sezen Aksu"   |   |
| 15. | "Sultanım - Müslüm Gürses"   |   |
| 16. | "Onu Alma Beni Al - Sezen Aksu"   |   |
| 17. | "Savaşma Seviş Benle - Sezen Aksu"   |   |
Bruno Latour

Bruno Latour (2006)
Bruno Latour (22 Haziran 1947 - 9 Ekim 2022), Aktör Ağ Teorisinin kurucusu Fransız filozof ve sosyolog.
Özellikle bilim ve teknoloji araştırmaları alanındaki çalışmaları ile tanınmaktadır. 1982'den 2006'ya kadar École des Mines de Paris'te (Centre de Sociologie de l'Innovation) öğretmenlik yaptıktan sonra, Sciences Po Medialab'ın bilim direktörü olduğu Paris Siyasi Bilimler Akademisinde (2006-2017) Profesör oldu. 2017 yılında çeşitli üniversite faaliyetlerinden emekli oldu.
Ölümü

Latour, 9 Ekim 2022'de 75 yaşında pankreas kanserin'den öldü.
Eserleri

Rota: Politikada Yönümüzü Nasıl Bulacağız? 2019,Kolektif Kitap.
Toplumsalı Yeniden Toplama, 2021, Tellekt.
Iñaki Azkuna

Iñaki Azkuna, Ekim (2005)
Iñaki Azkuna Urreta (14 Şubat 1943 - 20 Mart 2014), İspanyol politikacı. Bask Milliyetçi Partisi mensubuydu.
Azkuna, prostat kanseri nedeniyle 20 Mart 2014'te Bilbao'da 71 yaşında öldü.
Yunan İsyanı

| g t Yunanistan'ın bağımsızlığını kazanması |
| --- | --- |
 Alamana  Gravia  Valtetsi  Doliana  Dragaşani  Skuleni  Vassilika  Tripoliçe Katliamı  Ayvalık  Sakız Katliamı  Peta  Dervenakia  Birinci Misolongi  Karpenisi  Psara Katliamı  Sisam  Gerontas  Sfakterya  Maniaki  Lerna  Navarin (1825)  Maniaki  Üçüncü Misolongi  Mani  Arahova  Kamatero  Akropol  Faleron  Navarin (1827)  Petra 
Rum İsyanı/Yunan İsyanı, (Osmanlıca: يونان عصياني), Yunan Bağımsızlık Savaşı, Yunan İhtilali veya Yunan Devrimi (Yunanca: Ελληνική Επανάσταση, Elliniki Epanastasi), Yunanların Osmanlı egemenliği ve isyan bölgelerindeki Müslüman halka karşı başlattığı, 1821-1829 yılları arası süren ve Yunanistan'ın Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını kazanmasıyla sonuçlanan bağımsızlık savaşı, devrim ve etnik temizliktir. 1832 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması ile Yunanistan'ın bağımsız bir ülke olarak tanınmasıyla sonuçlanmış bağımsızlık sürecidir.
Bağımsızlık süreci Mora Yarımadasının güneyindeki Manya Burnu'nda yaşayan Yunanların 17 Mart 1821'de Osmanlılara karşı ayaklanarak 23 Eylül'de Tripoliçe'yi ele geçirmeleriyle başladı. Şehrin düşmesiyle Türk ve Yahudi sakinlerin öldürüldüğü Tripoliçe Katliamı patlak verdi. Ayaklanmada Osmanlı Devleti'nden bağımsızlık isteyen Yunan aydınlarının kurduğu Filiki Eterya derneği de rol oynadı. Uzun bir süre kanlı mücadelelerle devam eden ayaklanma, 1829 yılında İngiltere, Fransa ve Rusya'nın Yunanlar lehine müdahale ederek Navarin Deniz Muharebesi'nde Osmanlı Devleti'ni büyük bir yenilgiye uğratmaları sonucu Yunanların lehine dönüştü. Osmanlılar 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nı kaybederek 1829 yılında Rusya'yla imzaladıkları Edirne Antlaşması'yla Yunanistan'ın bağımsızlığını kabul ettiler. Daha sonra temmuz 1832'de Yunanların adına müdahale etmiş olan Avrupa'nın 3 büyük gücü ile imzaladıkları İstanbul Antlaşması ile bağımsız Yunanistan'ın sınırlarını ve statüsünü garanti altına almışlardır. Böylece Yunanlar, Osmanlı idaresi altında bağımsızlık kazanan ilk millet olmuştur. Yunan bağımsızlığının yıldönümü olan 25 Mart 1821 Yunanistan'da ulusal tatil günüdür. Bu tarih özellikle Meryem'e İsa'nın doğacağı vahyinin verilme günü olan Müjde ile aynı güne denk getirilmiştir.