Yemen Krallığı

Milliyetçi cumhuriyet için Yemen Arap Cumhuriyeti sayfasına bakınız.
Yemen Mütevekkilî Krallığı (Arapça: المملكة المتوكلية اليمنية, romanize: el-Memleke el-Mutevekkiliye el-Yamanīya), İmam Yahya önderliğindeki Zeydîlerce Osmanlı İmparatorluğu'nun Yemen'den çekilmesinden sonra 1918 yılında kurulan ve 1970'e dek varlığını sürdürmüş devlet. Orta Doğu'da yer alan Yemen Krallığı 195,000 km2 yüzölçümüne sahipti. Kuzeyinde Suudi Arabistan, güneyinde İngiliz hamiliğinde Güney Yemen yer alıyordu. Krallığın başkenti 1918'den 1948'e kadar günümüzde Yemen'in başkenti olan San'a, 1948'den 1962'ye kadar Taiz, para birimi ise Yemen riyaliydi.
1918 Mondros Mütarekesi'nin ardından Osmanlı İmparatorluğu'nun Yemen'den çekilme kararından 3 gün sonra bölgenin dini lideri olan İmam Yahya San'a'ya girerek kendini Yemen hükümdarı ilan etti. Hükümdarlığını ilan etmesinin ardından Birleşik Krallık'ın himayesinde olan Güney Yemen'e saldırılar düzenledi fakat Birleşik Krallık bu saldırıları savuşturdu. Bu saldırılar sonrasında Güney Tihâme'deki aşiretlerinin isyanlarını bastırarak Asir Emirliği'ne doğru ilerledi. İtalya Krallığı ve Sovyetler Birliği ile antlaşmalar yaparak meşruluğunu artırdı. Ardından 1927 yılında tekrar Birleşik Krallık himayesindeki ülkelere saldırı düzenledi ve bu saldırılar da başarısız oldu. 1934 yılında Birleşik Krallık'la sınır müzakeresi karşılığında Aden'e saldırmayacağı sözünü verdiği bir dostluk antlaşması imzaladı. O dönemde Suudi Arabistan'a bağlı olup isyan eden Asir emirini teslim etmeyi kabul etmemesinden dolayı Suudi-Yemen Savaşı çıktı. 4 ay sonra Yemen Necran'ı para karşılığında Suudi Arabistan'a vererek barış yaptı. Bu savaştan sonra Yemen Krallığı izolasyonist politika yürütmeye başladı. İmam Yahya, kuzey kesimlerdeki Zeydi aşiretleri arasında meşruiyete sahipken, kıyılardaki ve güneydeki bölgelerdeki Sünni nüfus onun yönetimini kabul etmeye daha az meyilliydi. İktidarı korumak için otoriter bir yönetim sürdü ve kendi oğullarını çeşitli eyaletleri yönetmeleri için atadı. Bu yüzden artan hoşnutsuzluğun sonucuyla İmam Yahya 1948 yılında meşruti bir yönetim kurmak isteyen devrimciler tarafından öldürüldü fakat oğlu Ahmed bin Yahya sadık Zeydi aşiretlerinin yardımıyla iktidarı ele geçirdi. 1958 yılında Ahmed bin Yahya Mısır başkanı Abdünnâsır'ın baskılarıyla Birleşik Arap Devletleri'ne katıldı. Ancak Suriye 1961'de birlikten ayrıldığında Yemen de birlikten ayrıldı. Ahmed bin Yahya'nın ölümünden sonra oğlu Muhammed el-Bedir başa geçtikten 1 hafta sonra Mısır destekli es-Sallal önderliğinde askerler darbe yaparak Yemen Arap Cumhuriyeti'ni kurdu. El- Bedir dağa kaçarak Zeydi aşiretlerinin yardımıyla bir iç savaş çıkardı. Suudi Arabistan el-Bedir'i desteklerken, Mısır es-Sallal'ı desteklemek için asker gönderdi. Mısır'ın 1967'de İsrail'e yenilmesinin ardından kralcılar ile cumhuriyetçiler arasında mütareke için görüşmelere başlandı ve 1970 yılında kral yanlılarının hükûmette nüfuzunun olması karşılığında Yemen Mütevekkilî Krallığı resmen feshedildi.
Yemen Mütevekkilî Krallığı, mutlak monarşi sistemiyle yönetilen otokratik, teokratik bir krallıktır. Ülkenin resmî bir dili yoktu, halkın geneli Arapça, Yahudi Yemen Arapçası, Yemen İbranicesi konuşmaktaydı. Ülkenin %90'ını Araplar, ~%10'luk kısmını Afro-Araplar ve 1949-50 yılları arasında gerçekleşen Sihirli Halı Operasyonu'ndan önce küçük bir kısmını Yemen Yahudileri oluşturmaktaydı. Nüfusun ~%55'i Zeydî Müslüman, ~%45'i Sünni Müslüman ve Sihirli Halı Operasyonu'ndan önce küçük bir kısmı Yahudiydi. Birleşmiş Milletler ve Arap Birliği topluluklarına üye olan Yemen Mütevekkilî Krallığı, Birleşik Arap Devletleri'ne 1958'de katılıp 1961'de ayrılmıştır.