Yeniçeri
Kışlalar

Yeniçeri Kışlaları, yeniçerilerin askerî ve sivil yaşamlarındaki bütün faaliyetlerine ev sahipliği yapıyordu. Kışlalar önceleri Edirne'deyken İstanbul'un Fethi ile birlikte merkezi İstanbul oldu ve "kışlak" adı verilen kışlalar inşa edildi. Özellikle I. Süleyman döneminde Edirne'deki kışlalar Avrupa seferleri esnasında aktif şekilde kullanılırken, çeşitli tarihlerde tamir ve bakımdan geçti. I. Süleyman döneminden sonra eski önemini yitiren Edirne'deki kışlalar, 17. yüzyılda Edirne'yi ziyaret eden Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde belirttiğine göre tamamen harabe haldeydi ve günümüze kışlalarla alakalı olduğu iddia edilen yalnızca bir çeşme ve hamam ulaşabildi.
İstanbul'un Şehzadebaşı semtinde yer alan Acemi ve Yeniçeri Ocağı kışlalarının inşa edildiği alanın konumunun gösterildiği harita. İstanbul'un Fethi'nden sonra inşa edilen bu kışlalar "Eski Odalar" olarak bilinir.
Aksaray'da yer alan ve "Yeni Odalar" adıyla anılan Yeniçeri kışlalarının bulunduğu alanın gösterildiği harita.
Acemi oğlanlar ve yeniçerilerin kışlaları günümüzde Şehzadebaşı semti ile Aksaray'da bulunuyordu. II. Mehmed (1444-1446/1451-1481) döneminde inşa edilen kışlaların kesin olarak hangi tarihte yapıldığı bilinmez. Ocak geleneklerine göre İstanbul'a giren yeniçerilerden bir kısmı Veli Mahmud Paşa ile birlikte deniz tarafındaki Unkapanı kapısından içeri girerek Eski Odalar'ın bulunduğu alana, Yeniçeri ağasıyla gelenler ise Yeni Odalar'ın bulunduğu alana ellerindeki bayrakları diktiler. Eski Odalar'ın inşası daha önce bittiği için bu isim verildi.
Yeni Odalar daha sonra Tekkeler Meydanı, Et Meydanı ve Câmi-i Miyâne denilen Orta Cami ile birlikte bir kompleks haline geldi. Orta Cami, yeniçeriler için bir toplantı noktasıydı ve yeniçeri isyanları da dahil olmak üzere birçok olayda merkez olarak kullanıldı.  Yeni Odalar'da Et Meydanı olarak anılan meydan aynı zamanda Yeniçeri Meydanı olarak da biliniyordu. Yeniçeri ortalarına her gün mirî fiyattan et dağıtımı yapıldığı için Et Meydanı adıyla anılan yerde, yeniçerilerin eğitim yaptıkları bir talimhane, savaş ve av köpeklerinin bulunduğu seksonhane, et dağıtımının yapıldığı tomruk adı verilen kasap dükkanları gibi yapılar mevcuttu. Yeniçeri ağası ise Süleymaniye Camii ile Haliç arasında bir konumda bulunan "Ağa Kapısı" adıyla anılan bir komplekste; "Tekeli Köşk" denen ahşap bir yapıda ikamet ederdi. Bunun yanında Yeniçeri ağasının dışında katar ağalarının da resmî makamları Ağa Kapısı'nda bulunurdu.
İstanbul'daki kışlalar inşa edildikten sonra ortalar arasında anlaşmazlık çıkmaması için, her ortadan seçilen bireyler odalara koşturularak önce giren bireyin cemaati o odayı almaya hak kazanırdı. Bu sebeple oda numaraları sıralı değildi. Kışlalara yeniçerilerden başkalarının girmemesi için Yeni Odalar 7 adet, Eski Odalar ise 3 adet ana kapı ile çevrelendi ve her birine bir yeniçeri ortası nöbetçi olarak yerleştirildi. Yeniçerilerde her orta ve bölüğün "oda" denilen birer kışlası vardı. Çini tuğla ile döşenen zemine sahip olan kışlaların içerisinde peyke ya da sedir bulunurdu ve kapıları mermer direklerler süslüydü. Her kapının üzerinde o ortanın nişanı yer alırdı. Her ortanın mutfağı, kileri, çamaşırhanesi, koğuşu ve orta sofası vardı. Kanunnâme kayıtlarına göre Yeni Odalar'da 40 bölük ve orta, 368 ocaklı oda, 130 çardak, 69 ocak ve kerevet, 90 talimhâne, 20 köşk, 4 tekke ve 158 ahır bulunuyordu. Eski Odalar'da ise 26 bölük, 47 ocaklı koğuş, 55 kerevet, 21 çardak, 1 tekke ve 26 ahır vardı.
Kışlalar 2, 3 ve 4 katlı olarak inşa ediliyordu. 2 katlı bir yeniçeri kışlasının avlusuna büyük bir ana giriş kapısından girilirdi. Bu kapıların hemen yanında nöbetçiler için küçük bir oda ya da her iki tarafta oturacak bir yer bulunurdu. Avlu, üzeri kiremitle döşenen duvarlarla çevriliydi. Avluda giriş kapısının yanlarında avluya doğru açılan tuvalet, çamaşırhane, kömürlük ve odunluk alanları vardı. Kışla binaları genellikle ön ve arkada olmak üzere iki kapıya sahipti. Kışlaların giriş katları orta sofa ya da meydan adıyla anılan ortak kullanım alanlarıydı. Giriş katında yine mutfak, kiler, abdest alma yerleri ve orta hizmetini yapan karakullukçuların odaları yer alırken, bazılarında buraya bitişik olarak yapılan ahırlarda bulunurdu. Kışlaların ikinci katında ise ise yeniçeri zabitlerinin toplantı yerleri ve aşağı kattaki sofaya benzeyen divanhane bulunurdu. Bunun yanında 3 veya 4 katlı olarak inşa edilen kışlaların plan ve odaların konumu 2 katlı kışlalara göre farklılık gösteriyordu. Bu kışlaların üst katları yine zabitler için ayrılırken, giriş katta tuvalet, çamaşırhane, odunluk ve ahırlar yer alırdı. Yeniçerilerin yaşam alanları, mutfak ve kiler gibi kısımlar ise 2. katta bulunurdu. Padişah için 1. ağa bölüğünde "taht-ı hümayun" odası bulunurdu ve padişah buraya gelerek 40 akçelik maaşını aldıktan sonra üzerine altın ekleyerek ocağa geri iade ederdi. 61'inci Solak Ortası'nda da "kasr-ı hümayun" adı verilen padişahın kullanımı için bir oda mevcuttu.
Yeni Odalar, Yeniçeri Ocağının kaldırılması esnasında top atışları ile yıkılırken, Eski Odalar da bu olaydan birkaç gün sonra yıktırıldı. Yeni Odalar'ın bulunduğu alanın adı "Ahmediye", Eski Odalar'ın bulunduğu alanın adı ise "Fevziye" olarak değiştirildi ve kışlaların bulunduğu arsalar ev ve işyeri yapılması için halka verildi.