Eski Sovyet devletlerinde LGBT hakları
Tarih > Ekim Devrimi'nden Sonra: 1917 – 1933

Rusya Sovyet Cumhuriyeti'nin Sovyet Hükûmeti, Ekim Devrimi'nin ardından 1917'nin Aralık'ında Çarlık Rusyası'nın Hukuk Kanununu yürürlükten kaldırdı ve bu yolla eşcinselliği suç olmaktan çıkardı. Sovyet Rus ceza kanununda, konu hakkında bir bölüm olmadığından eşcinselliğin suç sayılması gibi bir durum söz konusu değildi.
Bunun yanında, Çarlık yasasının yürürlükten kaldırılması, Rus imparatorluğunun yasalarının toptan reddinin bir parçasıydı ve Sovyetler, eşcinselliğe karşı önyargıyı azaltmak için hiçbir kampanya yürütmedi.
Özel, yetişkin ve rızaya dayalı eşcinsel ilişkilerin yasallaştırılması yalnızca Rusya SSC ve Ukrayna SSC için geçerliydi. Eşcinsellik veya sodomi, 1920'ler boyunca Transkafkasya ve Orta Asya Sovyet Cumhuriyetlerinin yanı sıra Azerbaycan'da (1923'te suç kapsamına alınan) bir suç olarak kaldı. 1926'da Özbekistan'da ve ertesi yıl Türkmenistan'da benzer ceza kanunları çıkarıldı.
1917'de eşcinselliğin suç olmaktan çıkarılmasına rağmen, eşcinsel haklarının daha geniş şekilde tanınması konusunda Sovyet sosyal politikası ve 1920'lerde eşcinsel insanlara yönelik muamele genellikle karışıktı. 1920'lerde hem RSFSR'de hem de SSCB'nin tamamında eşcinselliğe ilişkin resmî Sovyet politikası; hoşgörü, destek ve zaman zaman eşcinsel insanlar için yasal eşitliği sağlayacak sosyal haklar girişimlerinden, zaman zaman da eşcinsellere karşı açıkça devlet düşmanlığının örneklerini ve devletin eşcinselliği 'tedavi edilmesi gereken bir akıl hastalığı' olarak sınıflandırma girişimleri arasında gidip geliyordu. 1920'lerin bu döneminde Komünist Parti'nin kendisinde de, Sovyetlerin eşcinselliğe yönelik muamelesine ilişkin bu tür fikir ayrılıkları ve politikalar da yaygındı. Eşcinseller ve eşcinsel hakları hakkındaki görüşler konusunda olumlu, olumsuz ve kararsız olacak şekilde farklı farklıydı. Bolşevik Hükûmeti'nin bazı bölümleri ve hizipleri, 1922 ve 1923'te daha fazla yasal reforma dayalı olarak eşcinsellerin haklarını ve sosyal koşullarını iyileştirmeye çalışırken diğerleri bu tür hareketlere karşı çıktı. Örneğin, Sağlık Komiseri Nikolai Semashko, 1920'lerin başında, '[cinsel] devrimin bir parçası olarak' eşcinsel özgürleşmeye  sıcak bakıyordu ve medeni ve tıbbi alanlarda eşcinsel hakları için bu tür reformlar yapmaya çalıştı. Wayne R. Dynes'e göre, 1920'lerin Bolşeviklerinin bazı kesimleri eşcinselliği aktif olarak "tedavi edilmesi gereken [sosyal] bir hastalık" veya "burjuva yozlaşmasının" bir örneği olarak görürken diğer Bolşevikler bunun yasal/sosyal olarak hoş görülmesi ve yeni sosyalist toplumda yasal/toplumsal olarak kabul edilmesi gerektiğine inanıyorlardı.
Bolşevikler ayrıca, özellikle devlet istihdamı alanında, eşcinseller için medeni ve siyasi haklar üzerindeki Çarlık yasalarından gelen yasakları da kaldırdılar. 1918'de açıkça eşcinsel bir adam olan Georgy Chicherin, RSFSR'nin Halkın Dışişleri Komiseri olarak atandı. 1923'te Chicherin, 1930'a kadar sürdürdüğü bir pozisyon olan SSCB Dışişleri Halk Komiserliği'ne de atandı.
1920'lerin başında Sovyet hükûmeti ve bilim çevreleri; cinsellik araştırmalarına, cinsel özgürleşmeye ve eşcinsellerin özgürleşmesine büyük ilgi gösterdi. 1920'lerde Sovyetler Birliği, Sağlık Komiseri Semashko liderliğindeki Sağlık Komiserliği'nden delegeleri farklı konferanslara gönderdi gönderdi. Ocak 1923'te  Alman Cinsel Araştırma Enstitüsü'ne ve ayrıca 1921 ile 1930 yılları arasında insan cinselliği üzerine bazı uluslararası konferanslara gönderdi. Bu konferanslarda yetişkin, özel ve rızaya dayalı eşcinsel ilişkilerin yasallaştırılmasına ve tüm ülkelerde eşcinsel haklarının iyileştirilmesine destek verdiklerini ifade ettiler. Hem 1923 hem de 1925'te Moskova'daki Sosyal Hijyen Enstitüsü müdürü Dr. Grigorii Batkis, eşcinselliğin "tamamen doğal" olduğunu ve yasal ve toplumsal olarak saygı gösterilmesi gerektiğini belirten Rusya'da Cinsel Devrim adında bir rapor yayınladı. Sovyetler Birliği'nde 1920'lerde, cinsellik konusunda ciddi Sovyet araştırmaları yapıldı. Bunun örneklerinden biri Dr. Batkis'in 1928'den önceki  eşcinselliğin cinselliğinin doğal bir parçası olduğu ilerici fikrini destekleyen olan çalışmasıdır. Bu tür delegasyonlar ve araştırmalar, Komiser Semashko yönetimindeki Halkın Sağlık Komiserliği tarafından desteklendi.
Bununla birlikte, 1920'lerin sonlarında ve 1930'ların başlarında, eşcinsellik ve eşcinsel haklarına ilişkin Sovyet politikası ve tutumları, SSCB'nin genelinde de eşcinsel haklarına karşı daha geniş toplumsal tepkiler oluşmasının etkisiyle değişti. Siyasi muhaliflere ve Rus olmayan milletlere yönelik artan baskının [kaynak belirtilmeli] yanında Stalin döneminde, LGBT temaları ve sorunları, artan resmi hükûmet sansürüyle ve tüm Sovyetler Birliği'nde aynı şekilde daha sert bir politikayla karşı karşıya kaldı. Eşcinsellik, 1920'lerin sonlarında (özellikle 1927-1930 arasındaki dönemde) resmî olarak bir hastalık ve zihinsel bozukluk olarak etiketlendi. Bu ortamda, Komiser Semashko eşcinsel haklarına verdiği desteği azalttı ve Dr. Batkis ve diğer cinsel araştırmacılar, eşcinselliğin doğal bir insan cinselliği olduğuna dair daha önceki bilimsel raporlarını (1928'de) reddettiler. Bu, 1920'lerin başlarında bile, tıp ve sağlık topluluklarının bazı bölümlerinde, eşcinselliği suç değilse de zihinsel veya fiziksel hastalık örneği olarak sınıflandırmaya yönelik daha önceki Sovyet eğilimlerinin üstün geldiği bir bilimsel algıyı oluşturdu. Eşcinselliğe yönelik bu tür katılaşan Sovyet tutumunun daha önceki örnekleri arasında Halkın Sağlık Komiserliği'nin Izrail Gel'man tarafından yazılan Çağdaş Gençliğin Cinsel Yaşamı başlıklı 1923 tarihli raporu yer alır. Bu raporda "Bilim, eşcinselliğin kötü niyet ya da suç değil, hastalık olduğunu hiçbir şüpheye mahal vermeyecek şekilde kanıtlamıştır Kadın veya erkek eşcinselin dünyası sapkındır, normal bir insanda var olan normal cinsel çekiciliğe yabancıdır." yazar  1920'lerin sonundaki resmi duruş, tıp uzmanı Sereisky tarafından yazılan 1930 tarihli Büyük Sovyet Ansiklopedisi'nde (1920'lerde yazılan bir rapora dayanarak) yazılan bir makalede özetlenebilir:
Sovyet mevzuatı ahlaka karşı sözde suçları tanımıyor. Yasalarımız toplumun korunması ilkesinden yola çıkmakta ve bu nedenle cezayı, eşcinsel gelişimin yanlışlığını kabul etmekle beraber, yalnızca gençlerin ve reşit olmayanların eşcinsel ilginin hedefi olduğu durumlarda tasdik etmektedir. Toplumumuz profilaktik ve diğer tedavi tedbirlerini aşağıdakilerle birleştirir: Eşcinselleri etkileyen çatışmaları mümkün olduğu kadar acısız hale getirmek ve onların toplumdan tipik yabancılaşmalarını kolektif bir çerçevede çözmek için gerekli tüm koşulları sağlamak.