stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
Hipoglisemi
Patofizyoloji

Çoğu hayvan dokusu gibi, beynin metabolizması çoğu durumda yakıt için öncelikle glikoza bağlıdır. Astrositlerde depolanan glikojenden sınırlı miktarda glikoz elde edilebilir, ancak dakikalar içinde tüketilir. En pratik amaçlar için, beyin, kandan merkezi sinir sistemi içindeki interstisyel dokuya (İngilizce: interstitial tissue) ve nöronların kendilerine yayılan sürekli bir glikoz kaynağına bağımlıdır. Bu nedenle kanın sağladığı glikoz miktarı düşerse ilk etkilenen organlardan biri beyindir. Çoğu insanda, glikoz 3.6 mmol/l'nin (65 mg/dl) altına düştüğünde zihinsel verimlilikte hafif bir düşüş gözlemlenebilir. Hareket ve muhakeme bozukluğu genellikle 2.2 mmol/l (40 mg/dl) altında belirginleşir. Glikoz daha da düştükçe nöbetler meydana gelebilir. Kan şekeri seviyeleri 0.55 mmol/l'nin (10 mg/dl) altına düştüğünde, çoğu nöronlar elektriksel olarak suskunlaşır ve işlevsiz hale gelir ve bu da koma ile sonuçlanır. Bu beyin etkileri topluca nöroglikopeni olarak adlandırılır.
Beyne yeterli miktarda glikoz verilmesinin önemi, düşen glikoz düzeyine verilen sinirsel, hormonal ve metabolik tepkilerin sayısından anlaşılır. Bunların çoğu koruyucu veya uyarlanabilir olup glikojenoliz ve glukoneogenez ile kan şekerini artırmaya veya alternatif yakıtlar sağlamaya eğilimlidir. Kan şekeri seviyesi çok düşerse, karaciğer glikojen deposunu glikoza dönüştürür ve kişinin kısa bir süre için diyabetik komaya girmesini önlemek için glikozu kan dolaşımına bırakır.
Kısa veya hafif hipoglisemi, ek hipoglisemiye verilen beynin tepkilerini geçici olarak değiştirebilse de, beyin üzerinde kalıcı bir etki yaratmaz. Uzun süreli, şiddetli hipoglisemi, geniş bir aralıkta kalıcı hasara neden olabilir. Bu, bilişsel işlev, motor kontrol ve hatta bilincin bozulmasını içerebilir. Herhangi bir şiddetli hipoglisemi örneğinden kaynaklanan kalıcı beyin hasarı olasılığını tahmin etmek zordur ve yaş, son kan ve beyin şekeri deneyimi, hipoksi ve alternatif yakıtların varlığı gibi eş zamanlı sorunlar gibi çok sayıda faktöre bağlıdır. Önceki hipoglisemi, gelecekteki hipoglisemiye karşı düzenleyici tepkiyi de köreltir. Körleştirilmiş karşı düzenlemeye yol açan mekanizma bilinmemekle birlikte, birkaç tanesi önerilmiştir.
Şüpheli şiddetli hipoglisemiden sonra sabah "yatakta ölü" bulunan bu tip 1 diyabetlilerin, genellikle, indüklenmiş ölümcül kalp krizine yol açan bazı altta yatan koroner patolojileri olduğu bulunur. 2010 yılında, bir kişinin sürekli glikoz monitörü takarken "yatakta ölü" bulunduğu bilinen ilk vakayı gösteren ve ölümcül olaydan önce glikoz seviyelerinin bir geçmişini sağlayan bir vaka raporu yayınlandı; kişi ciddi bir hipoglisemik olaydan mustaripti ve yazarlar sadece "minimum bir karşı-düzenleyici yanıt" tarif ederken, otopsi sırasında hiçbir "anatomik anormallik" gözlemlenmediğini belirttiler. Semptomatik hipoglisemik atakların büyük çoğunluğu, saptanabilir kalıcı bir zararla sonuçlanmaz.
Kan şekeri düşüklüğünde (hipoglisemi atağında) ilk yardım

Bilinç ve ABC kontrolü, gerekliyse 112 aranır.
Bilinç var, kusma yok ise; ağızdan şekerli içecek verilir.
15-20 dakika düzelme için önemli süredir.
Bilinç yok ise koma pozisyonu verilir. En yakın sağlık ocağından yardım alınır.
Keloğlan (film, 1971)

Aynı adlı 1965 yapımı film için Keloğlan (film, 1965) sayfasına bakınız.
| --- | --- |
Yönetmen: Süreyya Duru
Yapımcı: Hamit Gürsoy
Senarist: Suavi Sualp
Görüntü yönetmeni: Cahit Engin
Cinsi: Sinema filmi
Türü: Komedi, Fantastik, Masal
Renk: Renkli
Yapım yılı: 1971
Çıkış tarih(ler)i: 1 Aralık 1971
Süre: 91 dakika
Ülke:  Türkiye
Dil: Türkçe
Keloğlan, 1971 yapımı Türk filmidir.
Oyuncular

Rüştü Asyalı - Keloğlan
Birtane Güngör - Aykız
Aydın Babaoğlu - Bicirik
Hulusi Kentmen - Padişah
Suna Pekuysal - Anne
Kayhan Yıldızoğlu - Vezir
İhsan Yüce - Tombul
Zeki Alpan - Büyücü
Faik Coşkun - Aşçıbaşı
Lütfü Engin
Celal Yonat - Abdullah
| g t Süreyya Duru'nun yönettiği filmler |
| --- | --- |
1960'lar: Ala Geyik • Malkoçoğlu Akıncılar Geliyor • Malkoçoğlu Kara Korsan • Kader • Yakılacak Kitap • Dağları Bekleyen Kız • Malkoçoğlu Krallara Karşı • Zengin Ve Serseri • Malkoçoğlu • Siyahlı Kadın • Damgalı Adam • Şoför Nebahat Bizde Kabahat • Aşk ve İntikam • Sevgim Ve Gururum • Şoför Nebahat ve Kızı • Kavga Var • Avare Yavru Filinta Kovboy • Şahane Züğürtler • Döner Ayna • Büyük Yemin • Dişi Örümcek • İki Çalgıcının Seyahati • Ateşli Kan • İstanbul'da Aşk Başkadır
1970'ler: Derya Gülü • Güneşli Bataklık • Ben Bir Garip Keloğlanım • Kara Çarşaflı Gelin • Azgın Bakireler • Yılan Yuvası • Aç Gözünü Memet • Bedrana • Çılgın Arzular • Dövüşe Dövüşe Öldüler • Nefret • Rabia • Hayatımın En Güzel Yılları • Her Şafakta Ölürüm • Malkoçoğlu Kurt Bey • Keloğlan • Ömrümce Unutamadım-Ömrümce Aradım • Sinderella Kül Kedisi • Beyaz Güller • Selahattin Eyyubi • Şoför Nebahat
1980'ler: Geçim Otobüsü • Fatmagül'ün Suçu Ne? • Uzun Bir Gece • Çil Horoz •  Ada
Neojen

Neojen, Üçüncü Zaman'ın bölündüğü dört büyük devirden son ikisi olan pliyosen ile miyoseni birden kavrayan sistem. Uluslararası Stratigrafi Komisyonu'nun (ICS) jeolojik zaman cetveline göre 23,03 milyon sene evvel başlar ve 2,58 milyon sene evvel biter. Senozoik Zaman'daki ikinci periyot, Paleojen Periyot'tan sonra gelir ve Kuaterner Periyodu onu takip eder. Neojen, iki zamana bölünmüştür: evvela Miyosen, sonra Pliosen.
Neojen, resmen 20 milyon sene kadar bir zamanı kapsayarak Fanerozoik Devrin en kısa dönemi yapar. Fakat bâzı jeologlar, Neojen'in modern jeolojik periyot olan Kuaterner'den temiz bir şekilde ayrılamadığını iddia eder.
Bu periyot esnasında memeli hayvanlar ve kuşlar gelişmeye devam ederek modern şekillerini alırken hayatın başka grupları nispeten değişmemiştir. İnsanın atası olan ilk insansılar Afrika'da ortaya çıktı. Bâzı kıta kaymaları oldu. En önemli olay, geç Pliosen'de Kuzey ve Güney Amerika'nın Panama Kıstağı'nda kaynaşmasıyla Pasifik'ten Atlantik Okyanusu'na akmakta olan sıcak akımları durmuş, böylece artık sadece Golfstream, Arktik Okyanusu'na ısı transferi yapmaya devam edegelmiştir. Küresel iklim, Neojen sırasında hatırı sayılır derecede serinleyerek onu izleyen Kuaterner periyodu'nda bir sıra kıtasal buzullaşmalara sebep olmuştur.
Bölümlemeler

ICS terminolojisinde üstten (geç, daha yeni) alta (daha erken) doğru:
Pliosen Devri iki zamana ayrılır:
Piacenzian Zaman ve öncesinde
Zankliyan Zaman
Miosen Devri altı zamana ayrılır:
Messiniyan Zaman ve öncesinde
Tortoniyan Zaman
Serravalliyan Zaman
Langiyan Zaman
Burdigaliyan Zaman
Akvitaniyan Zaman
Dünya'nın farklı jeofizik bölgelerinde başka bölgesel isimler, birbiriyle örtüşen zamanlar ve başka zaman ölçeği alt bölümlemeleri için kullanılmaktadır.
Neojen Sistemi (resmî) ve üst Tersiyer Sistemi (gayriresmî) Neojen Periyodu sırasında biriken kayaları açıklar.
Coğrafya

Neojen'de kıtalar, şimdiki pozisyonlarına çok yakındılar. Panama Kıstağı meydana gelerek Kuzey ve Güney Amerika'yı birleştirdi. Hindistan, Asya'yla çarpışmaya devam ederek Himalaya Dağları'nı meydana getirmeye devam etti. Deniz seviyeleri düşerek Afrika ve Avrasya ve Kuzey Amerika arasında kıstaklar ortaya çıkardı.
İklim

Küresel iklim mevsimsel olmaya başladı ve Paleojen'in başında başlayan bütünüyle kuruma ve serinleme meyli devam etti. Her iki kutuptaki buzullar büyüyüp kalınlaşmaya başlayarak periyodun sonunda şimdiki Buzul Çağı'nın buzullaşma dizilerinin ilki başladı.
Bitki ve hayvanlar

Deniz ve kara bitkileri ve hayvanları bu zamanda oldukça moderndi. Choristodera sürüngen grubunun nesli periyodun başlarında, Albanerpetontidae adlı iki yaşamlıların nesli da periyodun sonunda tükendi. Memeli hayvanlar ve kuşlar, baskın karasal omurgalılar olmaya devam ederek muhtelif habitatlara uyum sağlarken değişime uğradılar. İnsanın atası olan ilk insansılar, Afrika'da ortaya çıkıp Avrasya'ya yayıldılar.
Daha serin mevsimsel iklime cevaben tropik bitkiler, yaprak döken bitkilere yerini verdi ve meralar birçok ormanları yerini aldı. Otlar bu sebeple büyük ölçüde çeşitlenip bunun yanında otobur memeliler gelişince atlar, ceylanlar ve bizonlar gibi şimdiki otlanan canlıları meydana getirdi.
Anlaşmazlıklar

Neojen geleneksel olarak Pliosen Devri'nin bitiminde, yani Kuaterner Periyodu'nun eski tanımına göre başladığı zaman sona erdi; birçok zaman ölçeği bu bölünmeyi gösterir.
Fakat jeologlar arasında (bilhassa Neojen deniz jeologları arasında) meydana gelen bir hareket, hâlen devam etmekte olan jeolojik zamanı (Kuaterner) Neojen'e eklemeyi düşünürken başkaları (bilhassa Kuaterner Karasal Jeologları), belirgin farklı kayıtlar bırakan Kuaterner'in ayrı bir periyot olarak kalması konusunda ısrarcıydı. Biraz kafa karıştırıcı terminoloji ve jeologlar arasında hierarşik sınırların nerede çizilmesi gerektiği konusundaki uyuşmazlık, şimdiki zamana yaklaşırken zaman birimlerinin nispeten daha hassas şekilde bölümlendirilebilmesinden ve jeolojik korunma nedeniyle genç tortul jeolojik kayıtların çok daha büyük bir alanda korunmuş olmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü eski kayıtlarla kıyaslandığında son zamanların kayıtları çok daha fazla çevreyi yansıtmaktadır ve daha çeşitlidir. Senozoik Zaman'ı yedi zaman yerine üç (ya da tartışmalı olarak iki) periyoda (Paleojen, Neojen, Kuaterner) bölerek periyotlar, Mesozoik ve Paleozoik Devirlerdeki periyotlarla daha kolay karşılaştırılabilir hâle gelir.
ICS, bir keresinde Kuaterner'i 2,58 myö başlayan Gelasiyan Aşaması'nın başıyla başlayan Neojen'in bir alt zamanı olarak kabul edilmesini teklif etti. 2004'te Uluslararası Stratigrafi Komisyonu'nun (ICS) teklifinde Neojen, Miyosen ve Pliosen zamanlarından meydana gelmekteydi. Uluslararası Kuaterner Araştırma Birliği (İng. İngilizce: International Union for Quaternary Research, INQUA) Neojen ve Pliosen'in 2,58 myö bitmesini, Gelasiyan'ın Pleistosen'e transferini ve Kuaterner'in üçüncü bir periyot olarak Senozoik Zaman'da görülmesini teklif ederek 2,58 myö Dünya'nın iklim, okyanus ve biotalarında meydana gelen değişikliklerin Gauss-Matuyama magneto-stratigrafik sınırında olduğunu açıkladı. 2006'da ICS ve INQUA, bir mutabakata vararak Kuaterner'i bir alt zaman yaptı ve Senozoik'i eski klâsik Tersier ve Kuaterner'e böldü. Bu uzlaşma, Uluslararası Jeolojik Bilimler Birliği (İngilizce: International Union of Geologic Sciences) tarafından reddedildi, çünkü bu bölümlemeyle hem Neojen, hem de Pliosen ikiye bölünmüş oluyordu.
| Sistem/ Dönem | Seri/ Devre | Kat/ Çağ | Yaş (milyon yıl) |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Kuvaterner | Pleyistosen | Gelasiyen | daha yeni |  |
| Neojen | Pliyosen | Piasenziyen | 3,600-2,58 |  |
| Neojen | Pliyosen | Zankliyen | 5,333-3,600 |  |
| Neojen | Miyosen | Messiniyen | 7,246-5,333 |  |
| Neojen | Miyosen | Tortoniyen | 11,62-7,246 |  |
| Neojen | Miyosen | Serravaliyen | 13,82-11,62 |  |
| Neojen | Miyosen | Langiyen | 15,97-13,82 |  |
| Neojen | Miyosen | Burdigaliyen | 20,44-15,97 |  |
| Neojen | Miyosen | Akitaniyen | 23,03-20,44 |  |
| Paleojen | Oligosen | Şattiyen | daha eski |  |
Neojen Dönem'in bölümleri. ICS'ye göredir.
Zaman Makinesi

Başlığın diğer anlamları için Zaman makinesi (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| --- | --- |

Yazar: H. G. Wells
Dil: İngilizce
Tür: Roman
Yayım: 1895
Zaman Makinesi (özgün adıyla The Time Machine), H. G. Wells'in 1895 yılında yayınlanan bir bilimkurgu romanıdır. Kitap zaman makinesinin kullanıldığı ilk eserlerden biri olduğu için bilimkurgu edebiyatı için oldukça önemlidir. Aynı ada sahip iki filme de uyarlanmıştır. İlk televizyon uyarlaması BBC tarafından,1950'lerde yapılmış, daha sonra 1960'ta yönetmen George Pal tarafından sinemaya uyarlanmıştır. 2002'de yazarın torunu yönetmen Simon Wells bu filmin yeniden çevrimini çekmiştir.
Wells'in romanı, yaşadığı Viktorya Dönemi İngiltere'sinde geçen bir çerçeve hikâyeden yararlanarak, Zaman Yolcusunun uzak geleceğe yaptığı yolculuğun anlatımına odaklanır. Geleceğin spekülatif tarihi ve evrimi konu alan bir çalışma olan Zaman Makinesi, modern zamanlarda Wells'in iki ayrı insan türünün ortaya çıktığını öngördüğü dönemde artan eşitsizlik ve sınıf ayrımları üzerine bir yorum olarak yorumlanır: adil, çocuksu "Eloi"ler ile çağdaş üst ve alt sınıfların uzak torunları olan vahşi, maymunsu Morlock'lar.
Wells, 1931'de, kitabın ilk kez yayımlanmasından 36 yıl sonra yazdığı önsözde, Zaman Makinesi romanı için "artık olgunlaşmış yazarı tarafından bir kez daha bakıldığında, oldukça başlangıç seviyesinde bir performans" göründüğünü yazdı, ancak "yazarın bu gençlik çabasından dolayı pişmanlık duymadığını" ekleyecekti.
Romanın ortaya çıkışı

Wells 1888  yılında, Üniversite gazetesinde "The Chronic Argonauts" adlı kısa bir öyküde, zaman yolculuğu kavramını ele almıştı. Bu çalışma Zaman Makinesi'nin temelini oluşturacaktı.
National Observer'ın editörü W.E. Henley'in talebi üzerine "The Chronic Argonauts"u geliştirdi ve bir tefrika halinde yeniden kaleme aldı. 17 Mart - 23 Haziran 1894 tarihleri arasında gazetede imzasız olarak yayınlanan, birbiriyle gevşek bağlantılı şekilde yedi bölüm halinde yayımlanan yeni öykü, Henley'in cesaretlendirmesi ile Wells'in hikaye üzerinde çalışmaya devam etmesine yol açtı. Ertesi yıl Ocak ayında öykü bu kez The New Review gazetesinde yeniden tefrika halinde yayımlandı.
Öykünün iki farklı versiyonu 7 Mayıs 1895'te Henry Holt ve Şirketi tarafından, ardından William Heinemann tarafından 29 Mayıs'ta iki farklı baskı olarak kitap halinde yayımlandı. (İki baskı metinsel olarak farklıdır ve genellikle sırasıyla "Holt metni" ve "Heinemann metni" olarak anılırlar. Neredeyse tüm modern yeniden basımlar Heinemann metnini yeniden üretilmektedir.)
Romandaki sınıfsal bakış

Zaman Makinesi, Wells'in sosyalist siyasi görüşlerini, hayata ve bolluğa bakışını ve endüstriyel ilişkilerle ilgili çağdaş kaygıyı yansıtmaktadır. Aynı zamanda Ray Lankester'ın sosyal yozlaşma hakkındaki teorilerinden de etkilenmiştir  ve Edward Bulwer-Lytton'un Vril'in, Gelecek Irkın Gücü (1871) adlı romanıyla birçok unsuru benzeşmektedir. Ayrıca Wells'in Eloi ırkının, diğer İngiliz sosyalistlerinin çalışmalarıyla, özellikle de William Morris ve paranın önemsiz olarak tasvir edildiği ve işin yalnızca bir şey olarak üstlenildiği News from Nowhere (1890) adlı çalışmasıyla birçok özelliği paylaştığı düşünülmektedir.
Wells'in kişisel deneyimlerine ve çocukluğuna bakılırsa, işçi sınıfı kelimenin tam anlamıyla zamanının çoğunu, yeraltında, madenlerde çalışarak ya da karanlık ve kötü şartlardaki evlerde geçiriyordu. Kendi ailesi, babalarının dükkânında meşgul olmadıklarında zamanlarının çoğunu bodrumdaki karanlık mutfakta geçirirdi. Daha sonra kendi annesi, personelin ve hizmetçilerin yeraltı odalarında yaşadığı, altında tüneller bulunan bir evde hizmetçi olarak çalışacaktı. Çağının başlarında bir manifaturacı çırağı oldu ve saatlerce bodrumda çalışmak zorunda kaldı. Bu da romanda yeraltında yaşayan Morlockların fikir kaynağını ortaya koymaktadır.
Romandaki semboller

Zaman Makinesi sembolik bir roman olarak da okunabilir. Zaman makinesinin kendisi bir sembol olarak görülebilir ve anlatıda Sfenks, çiçekler ve ateş gibi birçok sembol vardır.
Sfenksheykeli, Morlock'ların zaman makinesini sakladığı yerdir ve geçmeden önce çözmesi gereken bir bilmece veren Oedipus'un hikâyesinde Sfenks'e gönderme yapar. Sfenks, Wells'in isteği üzerine ilk Londra baskısının kapağında yer aldı.
Beyaz çiçekler Weena'nın bağlılığını ve masumiyetini simgelemektedir ve zaman makinesinin mekanizmasıyla tezat oluşturmaktadır. Zaman Gezgini'nin hikâyesinin doğru olduğunun tek kanıtı gelecekten getirdiği bu çiçekledir.
Ateş medeniyeti simgelemektedir: Zaman Gezgini onu Morlock'ları savuşturmak için kullanır, ancak ateş onun kontrolünden kaçar ve bir orman yangınına dönüşür. Bu da sembolik olarak medeniyetin kontrol edilmezse yıkıcı olacağına yönelik bir göndermedir.
Permiyen

Permiyen, jeolojik zaman cetvelinde, yaklaşık 298,9 milyon yıl öncesinden 251,9 milyon yıl öncesine kadar süren ve kayda değer çevresel değişikliklere sahne olan bir jeolojik dönemdir. Bu dönemde kara yaşamında bir dönüşüm görülmesine ek olarak hayvanlar ve bitkilerin evrimsel tarihinde dikkate değer olaylara sahne oldu. Permiyen Dönemi'nin adı, Rusya'da Ural Dağları çevresindeki çalışmalar sırasında, İngiliz jeolog Roderick Impey Murchison tarafından 1841 yılında tarihe kazandırıldı. Permiyen Dönemi, Karbonifer Dönemi ile Triyas Dönemi arasında yer alır ve bu dönemde gerçekleşen çeşitli birçok olaydan dolayı karada yaşayan canlı türlerinin evriminde ve çeşitliliğinde bir dönüm noktası olarak görülür.
Permiyen Dönemi, Sisuraliyen, Guadalupiyen ve Lopingiyen olmak üzere üç ana bölüme ayrılmıştır. Sisuraliyen, Ural Dağları'nın batı yamaçlarındaki katmanlarla tanımlanmışken, Guadalupiyen adını Teksas ve New Mexico'daki Guadalupe Dağları'ndan alır. Lopingyen ise adını Çin'in Jiangxi eyaletine bağlı Leping şehrinden alır. Permiyen Dönemi boyunca, karasal yaşam kayda değer ölçüde değişti ve özellikle bitki örtüsünde çeşitlilik arttı. Dünya'daki kara parçalarının çoğunluğu Pangea kıtasında toplandı ve iklim dalgalanmaları meydana geldi.
Deniz yaşamı, Permiyen-Triyas yok oluşu olarak bilinen bir soy tükenmesi olayıyla sona erdi. Kara yaşamında ise sürüngenlerin atası olan sinapsitler ve daha gelişmiş omurgalı grupları evrimleşerek ortaya çıktı. Ancak Permiyen-Triyas yok oluşu, deniz canlılarının %90 ila %95'inin, kara canlılarının ise %70'inin neslinin tükenmesine sebep oldu.
Permiyen Dönemi, sadece biyolojik evrimde değil, aynı zamanda iklimsel ve jeolojik süreçlerde de dikkate değer değişikliklere sahne olan bir dönem olarak yerküre tarihinde öne çıkar. Yanardağ faaliyetlerinin yanı sıra atmosferdeki karbondioksit seviyelerinin yükselmesi ve sürekli arazi değişiklikleri, bu dönemin ana özellikleri olarak kabul edilir. Permiyen Dönemi'nin sona erdiği dönemde gerçekleşen yok oluş, yerküre tarihindeki en büyük yok oluşlardan biridir ve bilim insanları için hâlâ soru işaretleri barındırır.
Kelime kökeni ve tarih

Permiyen Dönemi, stratigrafik sistemde bir jeolojik dönemdir. Karbonifer Dönemi'nin 268,9 milyon yıl önce sonlanmasından Triyas Dönemi'nin 251,902 milyon yıl önceki başlangıcına kadar uzanan 47 milyon yıllık bir süreyi kapsar. Paleozoyik Zaman'ın son dönemidir. Permiyen teriminin kullanıma girmesinden önce, Permiyen Dönemi'ne tarihlenen kayaçlar, Almanya'da "Rotliegend" ve "Zechstein" olarak adlandırılıyor, İngiltere'de ise "New Red Sandstone" olarak biliniyordu.
Permiyen terimi ilk kez 1841 yılında Londra Jeoloji Topluluğu'nun başkanı Sir Roderick Impey Murchison tarafından ortaya koyuldu. Permiyen'in bilimsel kullanıma girişi, 1840 ve 1841 yıllarında Ural Dağları çevresinde Murchison'ın Édouard de Verneuil ve Rus araştırmacılarla gerçekleştirdiği kapsamlı keşifler sonrasında oldu. Murchison, bölgede Karbonifer katmanlarını takip eden "geniş bir dizi marn, şist, kireç taşı, kumtaşı ve konglomera" olduğunu belirledi. Murchison, Rus jeologlarla işbirliği yaparak dönemin adını, yüzyıllar önce Orta Çağ'da aynı bölgede bulunan Perm Knezliği'ne adını veren çevredeki Rus bölgesi Perm'den türetti. Permiyen, şu anda Perm Krayı idari bölgesinde bulunmaktadır. Jules Marcou, 1853 ile 1867 yılları arasında, Kuzey Amerika'da Mississippi Nehri'nden Colorado Nehri'ne kadar geniş bir bölgede Permiyen tabakalarını tanımladı ve Dyas ve "Triyas" terimlerinden türetilen Dyassic adlandırmasını önerdi fakat Murchison bu öneriyi 1871'de reddetti. Permiyen sistemi, orijinal adlandırılmasından sonra bir yüzyıl boyunca tartışmalı bir konu olmaya devam etti. Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumu, 1941'e kadar Permiyen'i Karbonifer'in (Misisipiyen ve Pensilvaniyen'e eşdeğer) bir alt sistemi olarak tanımladı.
Paleocoğrafya

Permiyen Dönemi boyunca, tüm yerkürenin ana kara kütleleri, Pangea adı verilen tek bir süperkıtada toplandı. Pangea'nın doğusunda, Cathaysia'nın kıtasal mikrolevhaları bulunmaktaydı. Pangea, ekvatoru çevreleyen ve kutuplara uzanan bir konumda yer alıyordu. Bu durum, Panthalassa Okyanusu ve Asya ile Gondvana arasında var olmuş bir okyanus olan Paleotetis Okyanusu üzerinde okyanus akıntılarına neden oluyordu. Kimmeriya kıtası, riftleşme sonucu Gondvana'dan ayrılarak kuzeye, Lavrasya'ya doğru sürüklendi ve bu hareket, Paleotetis Okyanusu'nun daralmasına neden oldu. Paleotetis'in güney ucunda yeni oluşmaya başlayan Neotetis Okyanusu, daha sonra Mezozoyik Zaman'ı domine eden okyanus hâline geldi. Karbonifer Dönemi'nde Lavrasya ve Gondvana'nın çarpışması sonucu oluşmaya başlayan Orta Pangea Dağları, Permiyen'in erken dönemlerinde, yaklaşık 295 milyon yıl önce, şu anki Himalaya Dağları'na benzer bir yüksekliğe ulaştı ancak Permiyen boyunca zamanla aşınmaya uğradı. Sisuraliyen Dönemi'nde Kazakistanya bloğu Baltika ile çarpıştı. Kuzey Çin Kratonu, Güney Çin Bloğu ve Sunda Levhası ise Permiyen'in sonunda birbirleriyle ve Pangea'yla birleşti. Zechstein Denizi, şu anda kuzeybatı Avrupa'ya denk gelen bölgede bulunan bir hipertuzlu iç denizdi.
Paleocoğrafya > Paleooşinografi

Deniz seviyeleri Permiyen'in erken evrelerinde (Asseliyen) bir miktar düştü. Deniz seviyesi Erken Permiyen boyunca günümüzdeki deniz seviyesinin birkaç on metre üzerinde seyretti fakat Rodiyen Çağı'nda başlayan ve Vuçepingiyen Çağı'nda tüm Paleozoyik Zaman'ın en düşük deniz seviyesine indiren keskin bir düşüş yaşandı. Bu düşüşle, deniz seviyeleri günümüzdeki deniz seviyelerine indi ve ardından Çangsingiyen'de hafif bir yükseliş gerçekleşti.
İklim

Permiyen Dönemi, çoğu diğer jeolojik zaman dilimine kıyasla ılıman bir dönemdi ve ılıman kutup-ekvator sıcaklık gradyanlarına sahipti. Permiyen'in başlangıcında, Dünya hâlâ Geç Paleozoyik buzul çağı evresindeydi. Bu buzul çağı Geç Devoniyen'in sonlarına kadar ve tüm Karbonifer Dönemi boyunca devam etti. En yoğun zamanı Pensilvaniyen Dönemi'nin sonlarına doğru gerçekleşti. Sisuraliyen boyunca kuraklaşmada artma eğilimi vardı. Erken Permiyen'de görülen kuraklaşma, özellikle Pangea'nın ekvatora yakın enlemlerinde bulunan bölgelerinde belirgindi. Karbonifer-Permiyen sınırında küresel bir ısınma olayı gerçekleşti. İklimin daha sıcak hâle gelmenin yanı sıra, Karbonifer'in sonlarına ve Permiyen'ın başlarına doğru belirgin bir şekilde daha kurak bir iklim hâkimdi. Bununla birlikte, sıcaklıklar Asseliyen ve Sakmariyen çağları boyunca iklim çoğunlukla soğumaya devam etti ve Geç Paleozoyik buzul çağı doruk noktasına ulaştı. 287 milyon yıl önce, sıcaklıklar arttı ve Güney Kutbu'ndaki buz örtüsü Artinskiyen Isınma Olayı'yla azaldı. Bu ısınma olayına rağmen Doğu Avustralya'nın yüksek kesimlerinde ve muhtemelen kuzey Sibirya'nın dağlık bölgelerinde buzullar varlığını sürdürdü. Geç Sisuraliyen'de Güney Afrika'daki yüksek arazilerde de buzullar varlığını sürdürdü. Artinskiyen Isınma Olayı sırasında aynı zamanda dikkate değer bir kuraklaşma görüldü.
Kunguriyen'in sonlarına doğru soğuma devam etti ve bu durum Erken Kapitaniyen'e kadar süren bir ara buzul çağına neden oldu. Ancak ortalama sıcaklıklar hâlâ Sisuraliyen'in başlangıcındaki sıcaklıklardan çok daha yüksekti. Kapiteniyen'in ortalarında bir başka soğuk dönem görüldü.
Konuyla ilgili yayınlar

Ogg, Jim (June 2004). "Overview of Global Boundary Stratotype Sections and Points (GSSP's)". stratigraphy.org. 19 Şubat 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2006.
Permiyen sırasında Dünya coğrafyası
Güney Avustralya'da bulunan Selwyn Kayası, Permiyen Dönemi'nden kalma, toprak altından çıkarılmış bir buzul çiziğidir
Islak mendil

Islak mendil
Islak mendil ya da kolonyalı mendil, katlanmış ve kolaylık sağlamak için ayrı ayrı sarılan küçük ıslak kâğıt veya kumaş parçasıdır. Islak mendil, kişisel hijyen veya ev temizliği gibi temizleme amaçları için kullanılır.
İcadı ve üretimi

Amerikalı Arthur Julius ıslak mendillerin mucidi olarak görülmektedir. Julius kozmetik endüstrisinde çalıştı ve 1957'de sabun parçalayıcı bir makine ayarladı ve Manhattan'da bir çatı katına makineyi kurdu. Julius, 1958'de hala kullanılmakta olan ürününün adı olan Wet-Nap markasını çıkardı. 1960 Ulusal Restoran Fuarı'nda ürününü tanıttı ve 1963'te KFC restoranında Albay Sanders'e Wet-Nap ürünleri satmaya başladı.
Kuru kâğıtlar rulo halinde makineye yerleştirilir ve karıştırıcıda solüsyon hazırlanır. Daha sonra çalıştırılan makine ruloları solüsyona bular, keser ve katlar.