Kıpçaklar
Miras

Modern Türk akademisyenlerine göre, Gürcistan'daki Kuman-Kıpçak varlığının izleri Türk-Gürcü sınır bölgelerinde özellikle bulunabilir.[kaynak belirtilmeli] Mevcut yerel aile adlarından bazılarını, bir zamanlar Gürcistan'a hizmet etmiş olan Kıpçak boylarıyla ilişkilendirmektedirler.[kaynak güvenilir mi?] 1944'te Sovyet diktatörü Josef Stalin tarafından Gürcistan'dan sürülen büyük bir Müslüman topluluk olan Ahıska Türkleri, bazen Gürcistan'ın Orta Çağ Kuman-Kıpçaklarının olası atalarından biri olabileceğini iddia etmektedirler.
Bizans İmparatoru John III Doukas Vatatzes (III. Ioannes Vatatzes) (1222- 1254) zamanında Selçuklu uç beylerine karşı Anadolu'nun özellikle batı bölgelerinde tampon oluşturmak amacıyla Balkanlardaki Kumanları yerleştirmiştir. Bu bölge, Amasra'nın batısından Menderes vadisine kadar olan hattır. Batı Karadeniz bölgesindeki bir diğer Kıpçak etkisi de Kastamonu havalisinde hüküm sürmüş olan Çobanoğulları beyliği dönemine dayanır. Selçuklu emirlerinden Hüsameddin Emir Çoban, Karadeniz'i aşarak Kıpçak bozkırlarına bir sefer yapmış ve buradan sayısız ganimet ve köle ile dönmüştür 1223'te Rus ordusuyla birlikte Moğollara karşı koyan ve yenilen Kıpçaklar, Ruslardan ayrılarak Balkanlara ve Kırım'a yönelmişlerdir. Kırım'a gelenler, devam eden Moğol saldırıları yüzünden Suğdak üzerinde deniz yoluyla Sinop'a gelmişler ve Bolu, Düzce, Karabük, Kastamonu, Zonguldak ve Bartın yörelerine yayılmışlardır.
İznik İmparatorluğu İmparatoru John III Doukas Vatatzes Batı Anadolu'ya ve Frigya (Eskişehir, Kütahya, Afyon), Menderes vadisine, Ankara'nın batısına 1241'de Moğollardan Balkanlara kaçan bir Kıpçak-Kuman grubunu Selçuklu ve Moğol tehdidine karşı yerleştirir. Bu Kıpçak-Kuman grubunun Latinlere karşı Latin İmparatorluğu sınırlarına yerleştirildiğide sanılmaktadır. Bu Kıpçak-Kuman grubunun Manav adı verilen bu Türk grubunun ataları olabileceği öne sürülmektedir. Özellikle bu Türk topluluğu Çanakkale, Balıkesir, Yalova, Bursa, Bilecik, Sakarya, Düzce, Kütahya, Afyon ve Kocaeli illerinin köylerinde, ayrıca İstanbul'un Anadolu Yakasındaki köylerde, Bolu ve Eskişehir illerinde yaşamaktadırlar.          1261 Temmuz'unda İstanbul'a girerek 57 yıllık Latin işgaline son veren VIII. Mikhail Palaiologos'un muzaffer komutanı Aleksios Strategopulos'un kuvvetleri içerisinde de Kıpçak-Kuman kökenli askerler bulunmaktaydı. Yine Latin İmparatorluğu ordusunda da Kıpçak-Kuman varlığına rastlamaktayız.
İgor Destanı'nda Knez İgor'un Polovtsler ile yaptığı muharebe sonrası (Ressam: Viktor Vasnetsov)
Kıpçak balbalı, 12.yy. (Lugansk)
Ukrayna'da bulunmuş Kıpçaklardan kalan balballar (Dnipro)
Türk halkları: Avrasya'daki Kıpçak bozkırları, 11.-12. yüzyıllar.
Kuman-Kıpçak beyi veya lideri için yapıldığı düşünülen ve yarım bırakılan taş balbal, eski bir Manav köyü olan Yalova, Geyikdere Köyündedir
Bilecik, Pazaryeri ilçesine bağlı eski bir Manav Köyünden zarar görmüş ya da yapımı yarıda bırakılmış Kuman-Kıpçak taş balbalı
Bilecik, Pazaryeri ilçesi eski bir Manav Köyünden zarar görmüş veya yarıda bırakılmış Kuman-Kıpçak taş balbalın çizimi
Kuman-Kıpçaklar tarafından yapıldığı düşünülen ve yarım bırakılan ya da zarar gören taş balbal, eski bir Manav Köyü olan Yalova, Geyikdere Köyündedir